Ge284_fol-6
author: Oliva, Giovanni Paolo

— — — — “
— . —

„
N 12 45 1163 1405 021 .
IIIIRIIIIIILRIIIIIAN *
8B Tübingen

—

IOANNIS PAULI

E SOCIETATE UESU.
ETHICARUM

COMMENTA TIONUM

SELECTA SCRIPTURAX LOCA,
TOMUSSEXTUS.

STROMATUM
ENX DIVINIS SCRIPTURIS

I1O MUS T;⸗ERTIUS.
NOVA EDITIO ACCURATIOR ET EMEND ATIO R.

C O L. O N I Æ,

Sumpt. FRATRUM DE TOURNES.

M. DCCXLIV.

lino, ejt
Uentur:
PUlgue
Ulerem.
4
Inidis fi⸗
lonpendiun
INIO 0cc
denn Car,
in Kcra
Ekbant.

LECTORI

BE NEVOLO.

VARGUMENTA Stromatum ejus libri, qui
“ primo loco occurrit in hoc Sexto, mearum
Ethicarum Commentationum in Seledta Sa-
cræ Scripturæ loca, Volumine, Stromatum ex
Divinis Scripturis Tertio, proponi nolui: Eo-
— rümque item vetui ſeriem inſtitui, quæ Libro
ultimo, ejuſdem nimirüm Voluminis Decimo-ſexto, con-
tinentur: Ne totum, quod expendo, S. Lucæ Evangelium,
ipfiüſque Iſaiæ Vaticinium integrum, quod elucubro, ex-
ſcriberem. In quo ſanè vacare culpâ non viderer, qui ad ea
iterum edenda deicenderem, quæ tot ubique Bibliis ediis,
omnibus fiunt obvia. Facturus itaque laboris, & temporis
compendium, Decimi-tertii Libri, qui Primus hoc Sexto
Tomo occurrit, & Decimi-Sexri ultino loco poſiti Argu-
menta datà operd omiſi, ut ad ea devenirem quæ ex

Variis Sacrarum Scripturarum Libris deſumpta difficilius oc-
currebant.

Ethice Comment. Tom. VI. 12 INDEX

—

in to

OlII

Ais nen

Me,

Pint peur
118. 01
Mn Qura
Giligirun

June &
Deue:
laltabo

hna ul

euß 5
eler j

1 ami⸗

lu)po

tntur

Gn d
Ein Ten
ublrei⸗ 4
imn Gfo

IN D E x
ARGUMENTORUM

Quzæ in hoc Tertio Stromatum Tomo explicantur.

LIBER DECIMUS - TERTIUS.

Cùm totum hoc in libro expendatur S. Lucæ Evangelium, hujus
omittuntur Argumenta, ob rationem in Præfatione allatam.

LIBER DECIMUS- QUARTUS.

Squequò, Domine, obliviſ-
ſ ceris me in finem! Ujquequoò
avertis faciem tuam à me?
Quandiu ponam conſilia in
Aanimä meà dolorem in cor-
de meo! Uſuzquoò exaltabitur inimi-
cus meus ſuper me! Reſpice & exau-
di me, Domine Deus meus. Pſal. I12. 1.
Pag. 109
Funes peccatorum circumplexi ſunt me:
& Legem tuam non ſum oblitus. Pſ.
118. 61.
Non dura ibi neceſſptate ſervitur, ubi
diligitur, quod jubetur. S. Leo. pag.
113
Vacate & videte, quoniam ego ſum
Deus: exaltabor in Gentibus, &

exaltabor in Terrdâ. Pſalm. 45. 10.

Ibid.
Plena oculis anté, & retrò́. Apoc. 4.6.
I[bid.
Oeculi ejus tanquàm flamma ignis, &
pedes ejus ſimiles aurichalco, ſicut
in camino ardenti. Apoc. I. I4. Pag.
I1I
lat J ES US in civitatem, quæ vocaat
Naim. Luc. 7. II. pag. 115
Lætentur & exultent gentes, quoniam ju-
dicas populos in A'quitate, & Gen-
vs in Terrâ dirigis. Pſ. 66.4. pag. 116
In plateis ſicut ennamomum & balſa-
mum aromatizans odorem dedi, qua-
ſ. Myrtha electa dedi ſuavitatem odo-
Tis. Eccleſ. 24. 20. Ibid.
Quaſi plantatio Roſæ in Jericho. Ec-
cleſ. 24. 18. pag. 117
Etenim ſoderunt Principes, & adver-
sum me loquebantur. Servus autem
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Pag- II2.

tuus exercebatur in juſtificationibus
Tais. PDi. I18. 23. Ibid.
Cm me laudarent ſimal aſtra matutina.
Job. 38. 7. pag. 118
Confeſionem & decorem induiſti. Pſal-
193. 2. Ibid.
Et induit maledictionem ſicut veſtimen-
tum: & inttavit ſicut aqua in inte-
riora ejus. Pſ. 108. IT7. pPag. 119
Pater, in manus tuas commendo Spiri-
tum meum. Luc. 23. 46. Ibid.
Beati, qui ſominatis ſuper omnes aquas.
Ifa. 32. 20. Ibid.
Non peccavi, & in amaritudinibus mo-
ratur oculus meus. Job. 17. 2. pag.
12 1
Venite exultemus Domino, jubilemus
Deo ſalutari noſtro. Pſ. 94. 1. Ibid.
Cuſtodi anim m meam & erue me: non
erubeſcam, quoniam ſperavi in Te.
Pi. 24. 2 I. pag. 122
Et dixi, ſemper hi errant corae, &
iſti non cognoverunt vias meas: qui-
bus juravi in Ir'â med: ſi inttroibunt in
requiem meam. Pſ. 94. 11I. Ibid.
De Torrente in viò bibet: propterea caal-
tabit caput. Pſ. 109. 8. Pag. I23
capulis ſuis obumbrabit tibst, & ſub
Pennis ejas ſperabis. Pſal. 90. 4. pag.
124
Etr in alis tuis (ſieut in manibus) inven-
tus eſt ſanguss animarum bauperum,
E& innocentum. Jer. 2. 34. pag. 125
Quia reſpeait humilitatem ancillæ ſuc.
Luc. I. 48. I[bid.
Adjuro vos, Filiæ Hieruſalem, per ca-
preas, cervôſque eamporaum, ne ſuſei-
tetis, neque evigilare Taciatis Dilebtam,

3 quad

125
Ego ſto ad oſtium & pulſo. Apoc. 3. 20.
pag. 126

Virga tua & baculus tuus ipſa me con-
ſolata ſunt. Pſal. 22. 5. pag. 127
Super contritione Piliæ populi mei con-
tritus ſum & contriſtatas: ſtupor
obtinuit me. Numquid reſina non eſt
in Galaad: aut medicus non eſt ibi!?
Quare igitur non eſt obduéta cicatriæ
filiæ populi mei! Jerem. 8. 21. pag.
128
Quia aſcendit Mors per feneſtras no-
ſtras, ingreſſa eſt domus noſtras, diſ-
perdere parvulos de foris, juvenes de
plateis. Jerem. 9. 20. Ibid.
Dominus regnavit, decorem indutus eſt:
Indutus eſt Dominus fortitudinem,
præcinait ſe. Pſ. 92. I. pag. 129
Et in Hieruſalem poteſtas mea. Eccl.
24. 15. pag. 130
Huno humiliavit, & hunc exaltat: Quia
caliæ in manu Domini vini meri, ple-
nus miæto. Pſal. 74. 7. pag. 13 1
Cùm eairet de terr Egypti, lin-
guam, quam non noverat, audivit.
Pſ. 80. 4. L pag. 132
Et diæxi, Domine Deus: Prophetæ dicunt
eis, non videbitis gladium, & fames
non erit in vobis: ſed Pacem veram
dabit vobis in loco iſto. Jer. 14. 13.
Ibid.
Glorioſa dicta ſunt de Te, Civitas Dei.
Pf. 860. 2. pag. 133
Congregaverunt omnes, quos invene-
runt, malos & bonos. Amice, quomo-
doò huc intraſti non habens veſtem nup-
tialem? Matth. 22. 10. 12. bid.
emen eſt Verbum Dei. Luc. 8. 11. pP. 134
Adſtiterunt Reges terræ, & Principes
convenerunt in anum, adversus Do-
minum, & adversus Chriſtum ejus.
Pfſ. 2. 2. pag. 135
In omnibus requiem quæſivi: & in hæte-
ditate Domini morabor. Eccleſ. 24. 11.

lbid.
Ommnis Gloria Filiæ Regis ab intus. Pf.
44. 15. Ibid.

ropecr multitudinem iniquitatis tuæ,
& dura peccata tua jeci hæc tibi.
Jerem. 30. I5. pag. 137
In capite libri ſeriptum eſt de me. Pſal.
39. II. Ibid.
Invoca me in die tribulationis: eruam
Te, & honoriſicabis me. Pſalm. 49.
16. Ibid.
Gloria in altiſſimis Deo, & in Terrâ Pa.
Luc. 2. 14. pag. 138
TFugite de miedio Babylonis. Jer. §5I. 6.
1bid.

Index —

quoad uſque ipſa velit. Can. 2.7. pag. Divitiæ ſi afſluant, nolite cor apponere.

Pf. 61. 10. pag. 139

Holocauſta medullata offeram tibi. Pſal.

65. 14. Ibid.
Emitte lucem tuam, & veritatem
tuam: ipſa me deduxerunt, & ad-
duxerunt in Montem ſanétum tuum.
Pfalm. 42. 3. Ibid.
Paäëtum quod irritum fecerunt, & ego
dominatus ſum eorum. Jerem. 3 1. 32.

pag. 140
Reſpexit humilitatem ancillæ ſuæ. Luc.
I. 48. lbid.

Converte Domine captivitatem noſtram
ſicut Torrens in auſtro. Pſ. 12 5.5. Ib.
In convertendlo Dominus captivitatem
Sion, faäëti ſumus ſicut conſolati.
Tunc repletum eſt gaudio os noſtrum.
Pf. 125. I. Ibid.
Eoce loquentur in ore ſuo, & gladius in
lahüs eorum: quoniam quis audivit!
Pſ. 58. 8. pag. 141
Et poſuerunt Idola ſua in domo, in quò
invocatum eſt nomen meum, ut pol-
luerent eam. Et ædificaverunt ecel-
ſa Baal, quæ ſunt in valle plii Ennom
ut initiarent filios ſuos. Jer. 32. 34.
Ibid.

Qui coronat Te in Miſericordiâ & Mi-

ſerationibus. Pfſ. 102.4. pag. 142
Dignus es, Domine, accipere librum,
& aperire fignacula ejus: quoniam
g r es, & redemiſti nos Deo in
ſanguine tuo. Apoc. 5. 9. pPag. 143
Et in civitatibus montanis, & in civita-
tibus campeſtribus, & in civitatibus,
quæ ad Auſtrum ſunt. Jerem. 32. 44.
Ibid.
Attendite, ne Juſtitiam veſtram faciatis
coram hominibus. Marth. 6. 1. Ibid.
Effunde ſicut aquam Cor tuum, ante
conſpectum Domini. Thren. 2. 19.
pag. 145
Ad nihilum devenient tanquàm aqua de-
currens, intendit arcum ſuum, do-
nec infirmentur. Pf. 57. 7· Ibid.
Spiritus Domini ferebatur ſuper auar.
Gen. 1. 2. lbid.
Quis aſcendet in montem Domini, auf
quis ſtabit in loco ſancto eius. Pſal.
23. 3. pag. 146
Surge, accipe Puerum, & Matrem ejus.
Marth. 2. 20. pag. 147
Invenietis infantem pannis involutum:
Luc. 2. 12. Ibid.
Fiat Firmamentum. Gen. 1. 6. pag. 148
Diaxitque Deus: Fiat firmamentum ie
medio aquarum: & dividat aquas ah
aquis. Et fecit Deus frmamentum,
divisitque aquas. Gen. I. 6 Ibid.

Nolite judicare. Marth. 7. I. Pag. 149
Dapien⸗

i

ga
u⸗
M.
22.
um
ilat
Ee
64.
etue,
arit
in in
Joan
Denit
uluit
ab el.
pſonit
ſt a
fu.
antemu
ifo⸗
leſeeit
Benedi
in lup
lſra
gle .
5
Domnur
124,2.
N cha
Clarita.
ir eh.
Cnfre,

Ciburn

henmn
Nandet
mentum
Rey
leca
lnrvir

Mnen
d
. M.
Ii
unn
n fun
N 11 D
N

l
1

en ſ
nſnl
Mrntnn
1
ſa
Fi
s oll
lon ti
werunt et⸗
1 In

1

1

4

Argumentorum.

Sapientia carnis inimica eſt Deo. Rom. Beatus vir qui intelligit ſuper pauperem

8. 7. pag. 150.
Sed collidebantur in utero ejus parvuli,

Juæ ait: Si ſic mihi futurum erat,
quid neceſſe puit concipere! Gen. 25.
22. Ibid.
Viam mandatorum tuorum cucurri, oum
dilataſti cor meum. Pſ. 118.32. Ibid.
Et ſmul exortæ ſpinæ ſußocaverunt il-
ud. Luc. 8. 7. pag. 151
Petite, & accipetis. Joan. 16. 24. Ibid.
Venit JESUS januis clauſis, & ſtetit
in medio, & dixit eis, Paæ vohis.
Joan. 20. 25. pag. 152
Dileait maledictionem, & veniet ei: Et
noluit benedictionem, & elongabitur
ab eo. Pſ. 108. 16. Ibid.
Tunſionibus & preſuris expoliti lapides,
Juis coaptantur locis per manus arti-
Rcis. Pag. 154
Cantemus Domino: gloriose enim ma-
gnificatus eſt: Equum & Aſcenſorem
dejecit in Mare. Exod. 15. 2. Ibid.
Benedictus Dominus, qui non dedit nos
in captionem dentibus eorum. Anima
noſtra ſicut Paßſer erepta eſt de la-
gue venantium. Laqueus oontritus

ſt, & nos liberati ſumus. Pſalm.

123. . Ppag. 155
Dominus in circuitu populi ſui. Bſalm.
124⸗ 2. I[bid.

Deus charitas eſt, &, qui manet in
charitate, in Deo manet, & Deus
in eo. I. Joan. 4. 16. Ibid.
Confidite, ego vici WMundum. Joan. 16.33.
Pag. 157
Omnibus omnia factus ſum. I Cor:g: . .
Ibid.
Sed & pavimentum domus texit auro
intrinſecus & extrinſecus. 3. Reg.
6. 30. Ibid.
Præcepitque Reæx, ut tollerent lapides
grandes, lapides pretioſos in funda-
mentum Templi, & quadrarent eos.
3. Reg. 5. 27. Pag. 158
Sperabam uſ jue ad mane: Quaſi Leo ſic
contrivit omnia oſſa mea. Iſal. 38. 13.
Ibid.
Exaudiat te Dominus in die tribulatio-
nis: Protegat Te nomen Dei Jacob.
Pſ. 19. 1. Ibid.
Dabo vobis os & ſapientiam. Luc. 2 I. 1 5.
ag. I
Dominus meus & Deus mexk. S d
20. 28. Ibid.

Aitendite, ne Juſtitiam veſtram faciatis

oram hominibus. Matth.6. I. Ibid.

Obſecro vos fratres per miſericordiam
Dei, ut exhihbeatis corpora veſtra ho-
ſtiam viventem, ſanctam, Deo pla-
centem. Rom. 12. I. Pag. 160

G egenum. Pial. 40. I. Ibid.
Memor ſit omnis ſacrificii tui, & holo-
cauſtum tuum pingue fiat. Pſal. 19.3.

Pag. 161
Nolite judicare, & non judicabimini.
Matth. 7. I. Ibid.

Et illa reſponderit, Bibe, quin & Came-
lis tuis dubo potum: lpſa ſt, quam
Præparaſti ſervo tuo Iſaac. Gen. 24. 14.
Ibid.
Domini eſt oculus hominis. Zach. 9. I. Ib.
Pretioſa in conſpeötu Domini Mors San-
ctorum ejus. Pſal. 115. 5. pag. 164
Ego autem dixi in abundantiâ med: Non
movebor in æternum. Pſ. 29.7. p. 166
Diligit Dominus portas Sion, ſuper om-
ma tabernacula Jacob. Pſ. 86. 1. p. 167
Tulit ergo Deus hominem, & poſuit eum
in Paradiſum voluptatis, ut operare-
tur, O& cuſtodiret illum. Gen. 2. 15.
pag. 169
Nunc ergo repellant procul fornicatio-
nem ſuam, & ruinas Regum ſuorum
à me, & habitabo in medio eorum
ſemper. Ezech. 43. 9. Ibid.
cadens in terram, audivit vocem di-
entem ſibi: Saule, Saule, quid me
perſequeris! Act. 9. 4. Ibid.
Faſciculus Myrthæz Dilectus meus mihi,
inter ubera mea «ommorabitur. Can.

I. 13. ag. 170
Et exaudivit me de Monte Iuo. Pſal.
3. 5F. 1bid.
Domine, quid me vis Jfacere? Act.
9. 0. Ibid.
Peccata popali mei comedent. Oſee
4. 8 Ibid.

Quis dabit mihi pennas ſicut Colum-
b, & volabo, & requieſcam?
Pi. 54. b. Ibid.
Ecce ancilla Domini, Fiat mihi ſecan-
dum Veribum tuum. Luc. I. 38. pag.
171
An oculus tuus nequam eſt, quia égo
bonus ſum! Matth. 20. 15. Ibid.
Numquid Reſina non eſt in Galaad!
Aut Medicus non eſt ibi! Quare ige-
tur non eſt obduéta cicatriæ Filiæ Po-
Puli mei! Jerem. 8. 22. pag. 172
Redimet in Pace animam meam ah
his, qui appropinquant mihi. Pfſal.
54. 20. Ibid.
Et caudivit de Templo ſanéo ſuo vo-
cem meam. Pl. 17. 8. Pag. 173
Et ipſe avccpit eum in ulnas ſuas, & beé-
nedixit Deum, & dixit: Nunc dimittis
Jervum taum, Domine. Luc. 2. 28.
ag. 1
Lacum aperuit, & ehodit ee: ,. e
cidit in oveam, quam focic. Con-
5 † 1-

Index

vertetur dolor ejus in caput ejas: Er
in verticem ipſius iniquitas ejus deſ-
cendet. Pſal. 7. 16. pag. 174
Sicut acervus triüici, vallatas BEilüis.
Can. 7. 2. pag. 175
Accedite ad eum, & illuminamini,
& facies veſtræ non confundentur.
Plal. 33. 60. Ibid.
Exwurge, quare obdormis, Domine! Pſal.
43.25. Ibid.
Quoniam quis in nubibus æ&guabitur
Domino, ſimilis erit Deo in Filiis
Dei! Deus D glorificatur in conſilio
Sanétorum. Pſ. 88. 7. I[bid.
Erue à frameâ, Deus, animam meam,
& de manu Canis unicam meam. Sal-
va me ex ore Leonis, & d cornibus
Unicornium humilitatem meam. Pfſal.
21. 2I. pag. 176
Veréne Sdrac, Miſac, & Abdenago,
Deos meos non oolitis, & Statuam
auream, quam conſtitui, non adoratis!
Dan. 3. 14. Ibid.
Viétoria noſtra Crux Chriſti eſt: Tro-
phæum noſtrum Paſcha eſt Domini
JESU. S. Ambroſius cap. I. de Elià.
Ibid.
Divwitque Reæx Danieli: Deus Tuus,
quem colis ſemper, ipſe liberabir Te.
Dan. 6. 16. pag. 177
Dominus in Sion magnus, & eacelſus
ſuper omnes populos. Pſ. 98. 2. Ibid.
Aſcendit Mors per feneſtras noſtras,
ingreſſa eſt per domos noſtras. Jerem.
9. 20. Ibid.
Quis ſcandalizatur, & ego non uror .
2. Cor. I1. 29. Ibid.
Quoniam alieni inſurrexerunt adver-
sum me, & fortes quæ ſierunt ani-
mam meam, non propoſuerunt
Deum ante conſpectum ſuum. Ecce
enim Deus adjuvat me, & Dominus
ſuſcepior eſt animæ meæ. Pſal. 53. 3.

pag. 178
Miſſus eſt Angelus Gabriel. Luc. 1.
26. Ibid.

Quia dimiſiſii virum dignum Morte de
manu tud, erit anima tua pro ani-
m ejus, & populus tuus pro populo
ejus. 3. Reg. 20. 42. Ibid.
Intellexiſti cogitationes meas de longéè,
ſemitam meam, & funiculum meum
inveſtigaſti. Et omnes vias meas præ-
vidiſti. Pial. 138. 2. pag. 179
Elevatio manuum mearum ſacrificiam
veſpertinum. Pf. 140.2. Ibid.
Jugam enim meum ſuave eſt, & onus
meum leve. Matth. II. 30. Ibid.
Non laudes virum in ſpecie ſud. Eccleſ.
II. 2. pag. 180
Emittet verbum ſuum, & queſaciet

ea. Pſ. 147. 7. pag. 18 1
Domine Dominus noſter, quàm aumira-
bile eſt nomen tuum in univerſa terra!
Pf. S. 1. Ibid.
Paravit in judicio thronum ſuum. Pſal.
9. 8. Ibid.
Qui modicus eſt, erit in millibus, &
qui parvus, erit in Gentem magnam.
Iſa. 60. 22. Ibid.
Ecce Rex tuus veniet tibi. Zach. 9. 9.
Ibid.
En lectulum Salomonis ſexaginta for-
tes ambiunt ea ſortiſſtimis Irael. Can.
3 7. . Pag. 182
Domini eſt Terra & plenitudo ejus.
Pi. 23. I. Ibid.
Deduc me in vid tud. Dirige me in ſe-
mitdâ rectà. Pſ. 85. 10. & 26. 17. Ib.
Iter facite ei, qui aſcendit ſuper occa-
ſum. Dominus nomen illi. Pſ. 67. 4.
Ibid. & 183
Charitas nunquàm excidit: ſive Prophe-
tiæ evacuabuntur, ſive Linguæ ceſ-
ſabunt. I. Cor. 13. 8.
Et ecce velum Templi ſeiſum eſt in duas
partes, à ſummo uſque deorsum.
Marth. 27. 5 1. Ibid.
Prædicate Evangelium omni Creaturæ.
Marc. 16. 15. pag. 184
Argue, obſecra, increpa. 2. Tim. 4.2. Ib.
Multi ſunt vocati, Pauci verò electi.
Matth. 20. 16. Ibid.
Quia ædificavit Dominus Sion, & vi-
debitur in glorid ſuò. Pſ. 101.17. Ibid.
Jucundum ſit ei eloquium meum: 630
verò deleétabor in Domino. Plalm.
103. 35. pag. 186
Servus tuus ſum ego: da mihi intellec-
tum, ut ſoiam teſtimonia tua. Plial.
II8. 124. Lbid.
Domine, ecce, quem amas, infir matur.
Joan. II. 3. Lbid.
Eſtatem & ver Tu plaſmaſti ea. Pſal.
73. 18. pag. 187
Utinam frigidus eſſes aut calidus. Apoc.
. 15. ic⸗
Ullie Naves pertranſibunt. Pſ. 1o; 1.
id.
Et accedens Tentator. Matth. 4. 3. Ibid.

Deatera tua inveniat omnes, 414 Te

oderunt. Pſ. 20. 8. Ibid.
Ab altitudine diei timebo. Pfal. 55. 3.
pag. 188

Super inimicos meos prudentem mé feci-
Ri mandato tuo: quia in æte1un mi-
hi eſt. Pſ. 118.98. Ibid.
A fructu frumenti, vini, & olei ſui
multiplicati ſunt. Pſ. 4. 8. Ibid.

. .

uis deducet me in civitatem munitam
Quis deducet aſque in Mumga7
PI. 59. 10. Pag- 189
Ertenim

pag. 183

tis:
Nie
Domine

r⸗
Mat
li leo
22.
nur ⸗
1o.
l euiru
1.
De, u
3.
4bſe,
omin
pynit
Leum
Hee e
ſclum
ih.
urcolir
Mhufe⸗
ubibu.
lui mi
II, 1).
iudel
„ keg
liir gui
Matth.
iunr .
imnnce
Manh.
Nium non
nune
4 Diun
164)
lnß l
ſue
hemn p⸗
ſob. 4
nelan
emnur.
uf dior
49. 2.
lee not .
ſmu

1h. 30.
i⸗ i

E
Ninr.
I
n N

4

. N

hnuhnn.
l
.
m .
Nol
1d
tulg z
gen 1
Kuni

4

NN

Onniimn
8

ſ

mnn 1

I, H
1

Etenim Paſſer invenit ſibi domum, &
Tartur nidum ſibi, ubi ponat pullos
ſuos, Altaria tua Domine. Pſ. 83. 3.
pag. 189
Quod ergo ignorantes colitis, hoc ego an-
nuntio vobis. Act. 17. 23. Ibid.

Ego ſum J Es US, quem Tu perſeque-

ris. Act. 9. 5§. pag. 190
Ego ſum. Joan. 18. 8. pag. 191
Abſorpta eſt Mors in victoriâ, ubi eſt
Mors victoria tua? I. Cor. 15. 54.
Ibid.
Cùm autem appropinquaret portæ civita-
tis: Ecce defunctus efferebatur, filius
unicus Matris ſuæ. Luc. 7. 12. P. 192
Domine nonne bonum ſemen ſeminaſti in
agto tuo? Unde ergo habet zizania!

Matth. 13. 27. Ibid.
In loco paſcuxæ ibi me collocavit. Pfal.
22. I. pag. 193

Omne firmamentum Panis contrivit. Pſ.

I04. 10. pag. 196
In exitu Irael de Zgypto. Pſalm. 113.
I. Ibid.
Dic, ut lapides iſti Panes fiant. Matth.
4. 3. Ibid.
A Peſte, fame, & bello, Libera nos
Domine. pag. 197

Eſto mihi in Deum protectorem, & in
locum refugii. Pſ. 30. 3. pag. 198
Hæc eſt vita æterna, ut cognoſcant te
ſolum Deum, verum, &, quem mi-
Iiſti, Jſam Chriſtum. Joan. 17. 3. Ib.
Pax vobis, Ego ſum. Luc. 24. 36. Ib.
Magnificentia eus, & Virtus ejus in

nubibus. Pi. 67. 37 Ibid.
In quâ nocte tradebatur, accepit. I. Cor.
II. 23. pag. 199

Tribus diebus erit Ppeſtilentia in teriâ tud.
2. Keg. 24. 13. Pag. 200
Eaiit qui ſeminat ſeminare ſemen ſuum.
Matth. 13. 3. Ibid.
Veniunt ad vos in veſtimentis ovium,
intrinſecus autem ſunt lupi rapaces.
Matth. 7. I15. Ibid.
Vinum non habent. Joan. 2. 3. Ibid.
Eoce nune non potes dicere: quia iſte non
eſt Deus vivens: adora ergo eum. Dan.
14. 2 3. pag. 20I
Percuſßit Job ulcere peſſimo, à plant pe-
dis uſque ad verticem ejus; Qui teſiâ
Janiem radehat, ſedens in ſterquilinio.
Job. 2. 7. Ibid.
Comedamus & bibamus; oras enim mo-
riemur. Iſa. 22. 13. pag. 202
Et fili Sion exultent in Rege ſuo. Pſal.
149. 2. Ibid.
Ecce nos reliquimus omnia, & ſecuti
ſumus Te: quid ergo erit nobis?! Matth.
19. 27. Ibid.
Quid tibi vis faciam? Rabbi, utvideam.

Argumentorum.

Marc. 10. 51. Ibid.
Domine ut videam. Luc. 18. 41. p. 203
Viri, quid hæc fſacitis? & nos mortales
ſumus. Act. I4. 15. Ibid.
Libenter ſuſſfertis inſipientes, oum ſitis
ipſe ſapientes. 2. Cor. I1. 19. Ibid.

LIBER DECIMUS -QUINTUS.

Quia eripuit animam meam de morte,
oulos meos à lacrymis, pedes meos à
lapfſu. Pſ. 114. 8. pag. 205
Converſus ſum in ærumndà mà, dum
conſigitur ſpina. Pſal. 31. 4. Ibid.
Et diæi: Quis dabit mihi pennas ſicut
Columbæ! & volabo, & requi ſcam.
Pſ. 54. 6. Ibid.
Currus Dei decem millibus multiplex,
millia lætantium: Dominus in eis.
Pſ. 67. 18. pag. 206
Deus miſereatur noſtti, & benzdicat
nobis: illuminet vultum ſuum ſu-
per nos, & miſereatur noſtri. Pfal.
66. I. Ibid.
Redde mihi lætitiam ſalutaris tui: &
Wiritu principali confirma me. Plal.
50. 13. Ibid.
Beatus ille ſervus quem, cum venerit Do-
minus ejus, invenerit vigilantem.
Marth. 24. 46. pag. 207
Vulneraſti cor m um Soror mea Sponſa,
in uno oculorum tuorum, & in und
crine colli tui. Can. 4. 9. LIbid.
In æternum non obliviſcar juſtifications
tuas, quia in ipſis vivificaſti me. Pſ.

118. 93. Ibid.
Omnis gloria ejus quaſi Flos Agri. Iſa.
40. 7. pag. 208

Et erit tanquâm lignum, quod plan-
tatum eſt ſecus decurſus Aquarum.
Pial. I. 3. Ibid.
Et exierunt citò de monumento cum ti-
more, & gaudio magno, currentes
nuntiate Diſcipulis ejus. Et ecce Je-
ſus occurrit illis dicens, Avete. II-
læ autem acceſſrunt, & tenuerunt
pedes ejus. Matth. 28. 8. pag. 208
Senſus & ogitatio humani coräais in
malum prona ſunt ab Adoleſcentiâ.
Gen. 8. 21. Pag. 209

Pacem meam relinquo vobis. Joan. 14.

27. I[bid.
Prædicate Evangelium omni ereaturæ.
Marc. 16. 15. Ibid.

Mulier, quid ploras? Joan. 20. 15.
Pag. 210
Signum magnum apparuit in Cælo, Ma-
lier amicdta Sole. Apoc. 12. I. Ibid.
Ignitum eloquium tuum vehementer,
& ſervus tuus dilexit illud. Pialm.
118.139. pag. 2 11

Nonne

Nonne cor? noſtrum ardens erat in no-
bis, dum loqueretur in viâ?! Luc.

24. 32. pag. 2 I1
Qui facit peccatum, ſervus eſt pecca-
ti. Joan. 8. 34. Ibid.

Nec in cor hominis aſcendit, quæ præ-
paravit Deus is, qui diligunt illum.
1. Cor. 2. Ibid.
Sitio. Joan. 19. 28. pag. 212
Numquid adhæret tibi ſedes iniqurtatis,
qui ſingis laborem in præcepto! Pf.
93. 20. Ibid.
Beaius, qui tenebit, & allidet parvu-
los tuos ad petram. Pſ. 136. 12. Ibid.
Laudate Dominum de Cœlis, laudate
eum in excelſis, laudate eum omnes
Angeli ejus. Quia ipſe dixit, & fa-
Ga ſunt, ipſe mandavit, & ereata
ſunt. Pfſal. 148. 15. I[bid.
Et ſi ingrediebatur ut videret, vana lo-

quebatur: Cor ejus congregavit ini-

quitatem ſibi. Pſal. 40. 6. pag. 213
Venite, & aſcendamus ad montem Do-
mini, & ad domum Dei Jacob, &
docebit nos vias ſuas. Iſa. 2. 3. Ibid.
Cur præcepit vobis Deus, ut non come-
deretis ex omni ligno paradiſi?! Gen. 3. I.
I[bid.
Signum magnum apparuit in oœlo, Mu-
lier amicta Sole, & Luna ſub pedibus
ejus, & in capite ejus corona tella-
rum duodecim. Apoc. 12. 1. lbid.
Et pannis eum involvit. Luc. 2. 7. Ibid.
Proba me Domine, & tenta me: ure

renes meos, & cor meum: quoniam

miſæricordia tua ante oculos meos eſt.
Pial. 25. 2.
Sicut Lilium inter ſpinas. Can. 2.2. Ibid.

In leäétulo meo per noctes quæſivi, quem

diligit anima mea: quæſivi illum,

& non inveni. Can. 3. 1. lbid.
Beati, quorum tecta ſunt peccata. Pf.

31. 1. pPag- 215

Erraverunt in ſolitudine, in inaquoſo.
Pſal. 106. 4. Ibid.
lafer digitum tuum huc, & noli eſſe in-
credulus, ſed fidelis. Joan. 20. 27.

Ibid.
Non extendas manum tuam ſuper Pue-
rum. Gen. 22. 12. pag. 216
Lingua mea calamus Sctibæ. Pſalm.
44. 2. Ibid.
Ego vir videns paupertatem meam.
Thren. 3. I. Ibid.

Vidimus Stellam ejus in Oriente, & ve-
nimus adorare Dominum. Matth. 2.2.

Ibid.

Elegit nobis hæreditatem ſuam, ſpeciem

Jacob quam dilenit. Pſ. 46. 4. Ibid.
Nabes & caligo in circuitu ejus. Pfal.

96. 2 217

Index

pag. 214

Et ſuper ipſos in Cæœlis tonabit. I. Reg.
25 12. Ibid.
Qurs operatur Terram ſuam, ſatiabitur
panibus: qui autem ſectatur otium,
Rultiſſimus eſt. Prov. 12.11. p. 218
Lætatus ſum in his, quæ dicta ſunt
mihi: in domum Domini ibimus. Pfſ.
121. . Ibid.
Vos autem ſedete in eivitate, quoad uſ-
que induamini virtute ea alto. Luc.
24. 49. Ibid.
Qui docet manus meas ad prælium,
& digitos meos ad bellum. Pſalm,
143. I. Pag. 219
Pater, quos dediſti mihi, volo, ut ubi
ſum ego, & illi ſint mecum. Joan.

17. 24. Ibid.
Pater noſter qui es in cœlis. Matth.
6. 9. Ibid.

In matutino interficiebam omnes pecca-
tores terræ. Pſ. 100. 10. pag. 2 20
Et tamen fratres ipſe cognoſcens, non
eſt cognitus ab eis. Gen. 42. 8. Ibid.
Semen eſt verbum Dei. Luc. 8. 11. Ibid.
Oculi tui ſicut piſcinæ in Heſebon. Cant.
7. 4. Ibid.
Si conſiſtant adversdm me caſtra, non
timebit Cor meum: di exurgat ad-
versům me prælium, in hoc ego ſpe-
rabo. Pl. 26. 5. 6. pag. 22 1
Noli timere, quia redemi te, & vo-
cavi Te nomine tuo. Meus es Tu.
Iſar. 4. I. lbid.
Ego ſcio cogitationes, quas ego cogito
Juper vos, cogitationes pacis, & non
aßiätionis: ut dem vobis ſinem &
Patientiam. Jerem. 19. II. pag. 222
Quaſi Navis inſtitoris de longe portans
Panem ſuum. Prov. 13. 14. lbid.
Cùm te conſumptum putaveris, orieris
ut Lucifer. Job. II. 19. pag. 223
Buccinate in Neomenid tubä, in in-
ſegni die ſolemnitatis veſtræ: quia
Præceptum in Iſrael eſt. Pſalmus
80. 3. pag. 224
Non nobis, Domine, non nobis, ſed no-
mini tuo da gloriam. Pſ. 113. 1. P. 22 5
Qui credit in me, etiamſi mortuus Jue-
rit, vivet. Joan. II. 25. Pag. 22
Quoniam à dewtris eſt mihi, ne com-
moveat. Propter hoc lætatum eſt Cor
meum, inſuper & Caro mea requis ſoer
in ſpe. Pſal. 15. 8. Ibid.
Si aſcendero in Cælum, Tu illic es,
deſcendero in Iufernum, ades. Pſal.
138.7. pPpag. 227
Tamquam aurum in fornace probavit
illos Dominus, & quaſi holocauſti ho-
ſtiam accepit illos. Sap. 3. 6. Ibid.
Ego ſum Alpha, & Omega, Principium
& Finis. Apoc. I. 8. pag 228
Eece

118
Hat co
lati
Pl.1
propu
li:0
Une
tle
li intui
um:
ra
jin .
Eruam
iut.
Cil ne
Nruſal
,4
1 un pe
19.
1 fuen
ſum
len: 6
litatig
lin gin
me hon
l, ina
1n.
nunfe
. 1.
ler
1 na
70 Nari
um 0
lamer
navit en

R
at vole,

W
gnakte
Uin
dun
c
Unn N
li
ſel
l
I
Mein,
Nn
l, 4
Einn n
E
e N

ontetft
*
nd
rNllki
Ulnn
1
ar
i eungt

as e
ſpun
aln nl
4 ig
“
a,
19. P .
AA,N
ſmuß
.N
.

,

nili, Ne
NIV

etutun

n

Argumentorum.

Ecce enim Dies veniet ſuccenja, qua-
ſi caminus: & erunt omnes ſuper-
bi, & omnes facientes impietatem
ſtipula: & inflammabit eos dies
veniens, dicit Dominus exercituum,
quæ non derelinquet eis radicem &
germen. Et orietur vobis timenti-
bas nomen meum Sol juſtitizæ, & ſa-
nitas in pennis ejus: O egrediemini,
O& ſalietis ſicut vituli de armento.
Malach. 4. 1. pag. 228

Fulgebunt Juſti, & tanquam ſeintillæ in

arundineto diſcurrent. Sap. 3.7. p. 230
Miſericordiæ tuæ multæ, Domine. Pfſ.
118. 155. Ibid.
Si aſcendero in Cælum, Tu illic es: ſi
deſcendero in Infernum, ades. Si ſum-
plero pennas meas diluculs, & ha-
bitavero in eatremis Maris. Pſalm.
138. 7. pag. 23 I
Servus tuus ſum ego: da mihi intelle-
ctum, ut ſciam teſtimonia tua. Pfſal.
118. 124. Ibid.
Fiat cor meum immaculatum in juſtifi-
cationibus tuis, ut non confundar.
Pſ. 118. 80. pag. 232
Appropinquaverunt perſequentes me ini-
Jqui: à lege autem tuâ longè facti ſunt.
Prope es Iu, Domine: & omnes viæ
tuc V'eritas. Pſ. 118. 149. I[bid.
Et induit malediétionem ſicut veſiimen-
tum: & intravit ſicut aqua in inte-
riora ejus, & ſicut oleum in oſſibus
ejus. Pi. 108. 18. lbid.
Et tuam ipſius animam pertranſibit gla-
dius. Luc. 2. 35. Pag. 23 3
Quid me cædis! Jan. 18. 23. p. 234
Eri placebit Domino Jacrißicium Juda &
Jeruſalem ſicut dies ſæculi. Malach.
3. 4. Ibid.
Et cum perverſo pervertéris. Pſalm. 17.
19. ag. 2
Et gu me de manu Hliorum ,
rum, quorum os locutum eſt vanita-
tem: & dextera eorum, dextera ini-
Juitatis. Filiæ eorum compoſitæ. Bea-
tum dixerunt populum, cui hæc ſunt.
Pſ. 143. 12. 14. 18. Ibid.
Nonne bonum ſemen ſeminaſti in agro
tuo, undè ergo habet zizania! Matth.

13. 27. pag. 236. & 237
Et transfiguratus eſt ante eos. Matth.
17. 2. pag. 2 37

Ert Pax Chriſti enultet in cordibus veſtris:
in quâ & vocari eſtis in uno corpore,
& grati eſtote. Coloſſ. 3. 15. p. 238
Verbum Chriſti habitet in vobis abun-
danter. Coloſſ. 3. 16. pag. 239
Amavit eum Dominus & ornavit eum.
pag. 241
Fiat voluntas tua. Matth. 6. 10. Ibid.

Quid retribuam Domino pro omnibus,
Juæ retribuit mili! Pſ. 115. 3. Pp. 243
In eadem hora apparuerunt Digiti, qua-
ſe manus hominis ſoribentis contra oan-
delabrum. Dan. 5. §5. pag. 242
Lauda Jeruſalem Dominum. Pl. 147. 1.
ag. 2
Oculi mei ſemper ad Domznaln g 1
niam ipſe evellet de laqueo pedes meos.
Pilſal. 24. 16. lLbid.
Pater futuri Sæculi, Princeps Pacis. Iſa.
D,.6. Richr. 2. 244
Diligite inimicos veſtros. Marth. 5. 44. Ib.
Laboramus operantes manibus noſttis.

I. Corinth. 4. 12. 1bid.
Et epulabatur quotidié ſplendide. Luc.
16. 19. pag. 245
Obumbraſti ſuper caput meum in die
belli. Pſal. 139. 8. Ibid.
Vinum, in quo eſi Luwuria. Epheſ. 5.18.
Ibid.

Ab eo miſſus eſt articulus manus, qui
Joripſit hoc. Dan. 5. 24. Ibid.
Laudabo nomen Dei cum cantico, &
magnificabo eum in laude. Et placebit
Deo ſuper vitulum novellum, cornua
Producentem & ungulas. Pfſ. 68. 35.
pag. 246
Iacurvati ſunt colles Mundi, ab ttineri-
bus Eternitatis hujus. Hab. 3. 6. bid.
Mons coagulatus, mons pinguis: Ut
quid ſuſpicamini montes coagulatos?
Pfſal. 67. 16. Ibid.
De Cælo auditum feciſti judicium: Terra
tremuit, & quievit. Pſ. 75. 8. p. 248
Viderunt Te Agaux, Deus, viderunt Te
Aquæ, & nmuerunt, & turbatæ ſunt

Abyhz. Pſal. 76. 15. Ibid.
Exaliabo ITe, Deus meus Re. Pſ. 144. 1.
Pag- 249

Et ſacrificent Sacriſicium laudis: & an-
nüuntient opera ejus in ewultatione.
Pſal. 100. 22. Ibid.
Qui operit Cæœlum nubibus, & parat
Terræ pluviam. Pſal. 146. 8. p. 250
Cibabis nos pane lacrymarum, & po-
tum dabis nobis in lacrymis in menſu-
rd. Pfſal. 79. 6. Ibid.
Jaäta cogitatum tuum in Domino. Pſ.
25. Pag. 25 1
V. H ſi foruerunt Mala Punica.
Cant. 7. 12. Ibid.
Ecce ego mitto vos. Matth. 10.16. Ibid.
Quantas oſtendiſti mihi tribulationes
multas & malas! & converſus vivi-
fcaſti me: & de abyſſis Terræ iterum
reduxiſti me. Pſal. 70. 22. Ibid.
Fiant immobiles quaſi lapis, donec ver-
tranſeat populus tuus, Domine: do-
nec pertranſeat populus tuus iſte,
quem poſſediſti. Exod. 15. 17. lda.
5

2

Os habent, & non loquentur: oculos
habent, & non videbunt. Aures ha-
bent, & non audient: Neque enim e
Spiritus in ore ipſorum. Pſ. 134. 16.
pag. 252
In me tranſierunt iræ tuz, & terrores
tui conturbaverunt me. Pſ. 87. 17. Ibid.
Luæ orta eſt Juſto, rectis corde lætitia.
Pfalm. 96. 12. Ibid.
Eoce Agnus Dei, ecce, qui tollit pec-
cata Mundi. Joan. I. 29. pag. 253
Torcular calcavi ſolus. Iſa. 63. 3. Ibid.
Noliue confidere in Principibus, in qui-
bus non eſt ſalus. Pſal. 145. 2. Ibid.
Succide ergo eam: ut quid etiam Ter-
ram ocupat. Luc. 13. 7. Ibid.
Projice eam. Projecit, & verſa eſt in
Colubtum. Exod. 4. 3. Ibid.
Iniquitatem ſi aſpexi in oorde meo, non
exaudiet Dominus. Pſal. 65. 17. p. 254
Confundantur omnes, qui adorant ſculp-
tilia: & qui gloriantur in ſimulacris

ſuis. Pſ. 96. 7. Ibid.
Et vocabitur nomen eius Emmanuel-
Iſa. 7. 14. Ibid.

Sperate in eo omnis congregatio populi,
effundite coram illo corda veſtra,
Deus adjutor noſter in æternum: Ve-
rum tamen vani Filii hominum, men-
daces Filii hominum in ſtateris, ut
decipiant ipſi de vanitate in id ipſum.
Pſal. 61. 9. Ibid.
Qui non bajulat Crucem ſuam, & ve-
nit poſt me, non poteſt meus eſſe Diſ-
cipulus. Luc. 14. 27. pag. 255
Signatum eſt ſuper nos lumen vultus tui,
Domine: dediſti lætitiam in corde meo.
Plalm. 4. 7. Ibid.
In terrdâ deſertâ, invià. Pſal. 62. 3. Ibid.
Junior fui; etenim ſenui. Pſal. 36. 26.
—— pag. 256
Erit fons patens domui David in ablu-
tionem peccatorum. Zacch. I3. I. Ilbid.
Ejice Ancillam & Filium ejus. Gen.
21. 10. pag. 259

Poſuerunt morticinia ſervorum tuorum eſ-
cas volatilibus Cæœli. Pſal. 78. 2. Ibid.
Stetitque Judith ante leétdum orans cum
lacrymis. Judith. 13. 5. Ibid.
Nos autem Populus tuus, & Oves Paſ-

Index Argumentorum.

cuæ tuæ. Pſal. 78. 14. pag. 260
Credere enim oportet accedentem ad
Deum. Hebr. II. 6. Ibid. & 262
Qui amat Patrem, aut Matrem plus
quàm me, non eſt me dignus. Matth.
10. 4. Pag. 262
Fide & ipſa Sara ſterilis virtutem in
congeptionem accepit. Fide obtulit A-
braham Iaac. Ad Hebr. II. 1I1. 17.
.. „„ PpPag. 263
Sponſabo te mihi in Fide. Oſee. 2. 20. Ibid.
Et Aquæ omnes, quæ ſuper Cælos ſunt.
Pſal. 148. 4. Ibid.
Quod deſeendit in oram veſtimenti ejus.
Pſal. 132. 3. . . Pag. 264
Haæc eſt victoria, quæ vincit Mundum,
Fides noſtra. I. Joan. 5. 4. Ibid.
Filioli mei, quos iterum parturio, do-
nec formetur Chriſtus in vobis. Gal.
. 19. ag. 26
Radino⸗ Dominus Animas r
ſuorum: & non delinquent omnes,
qui ſperant in eo. Pſal. 33. 22. Ibid.
Flores apparuerunt in Terrà noſtrà,
tempus putationis advenit: Vox tur-
turis audita eſt in terrâ noſtrâ. Can.
2. I2. J Ibid.
Ignis, Grando, Niæx, Glacies, ſpiritus
Procellarum, quæ faciunt Verbum
ejus. Pſal. 149. 8. Ibid.
Omnis plaga triſtitia cordis eſt: & om
nis malitia, nequitia mulieris. Eccle.

25. 17. pag. 266
Quærite Dominum, dum inveniri poteſt.
Iſa. 55. 6. Ilbid.

Qui exaltas me de portis Mortis, ut
annuntiem omnes Laudationes tuas in
portis Filiæ Sion. Pſal. 9. 14. lbid.
Uſque ad fundum calicis Soporis bibhi-
fſti. Iſa. 5I. 17. pag. 267
Ignorantes enim Juſtitioam Dei, &G
ſuam quærentes ſtatuere, Juſtitia
Dei non ſunt ſubjeöéti. Rom. 10. 3.

pag. 268
Ite & vos in vineam meam. Match.
20. 4. Ibid.

In Monte Dominus videbit. Gen. 22.

14. J pag. 270
Pater noſter. Matth. 6. 9. pag. 271

LIBER DECIMUS -SEXNTUS.„

Omittuntur datà operâ hujus Libri Argumenta, quòd totus Iſaiæ
liber in eo expendatur, inutiléque foret hic librum illum exſcribere.

JIOANNIS

H (

—2

——

IX C

lur in heh
Elens
E die 4
lis Aar,

,
1 Ahartla
1

hbiee⸗

inent i
1
4
Muro 6
lin l
N
1 ſennn
ent inn
Benl
ne i
zi: u
ſpi
1

tiel ſn

liung

5 6

linia

0

ipuimie
i Ani,
Nutonttui

glf 1

en, G
Nom
Nean
U

i. 0 11

wns 1

JOANNIS PAULI

E SOCIEATE IESU.

STROMATUM

EX DIVINIS SCRIPTURIS
LIBER DECIMUS-TERTIUS.

IIN EVANGELIUM S. I. U C .

—

EX CAPITE PRIMO.

Fuit in diehus Herodis Regis Judæz,

Sacerdos quidam nominez Zacharias
de vice Abia; & uwor illius de ſilia-
bus Aaron, & nomen ejus Eliſabeth.
Verſ. 5. 6.

RBOR bona non poteſt
N e fructus malos facere,

rat ex allo germine ,
quam ſancto. Quam con-
gruenter autem Victima
Caſtitatis Patre naſcitur
Sacerdote; qui vel no-
mine Zachariæ marty-

8. Zoannes

Baptiſta. . WS
5 S

rium Pilio portenderet, non quidem caſuro

inter altare, & templum, ſed inter patinas,
paterâſque decollando! Fieri enim non pote-

Perſeeutio rat, ut Pudoris caput non amputaretur;, ubi
Eceleéſia

imt , ſuo loco. Notandum nunc eſt, impio Regi
ien Sacerdotem optimum conferri; quòd fſcilicet
2,

qui forét, felicius Eccleſiaſtica res Pprocedat, cùm infeli-
cum peſ- Cius temporalia pertractantur. Hinc eſt, quèd,
ſimi forèt ſub Nerone, ſub Caligula, ſub Domitiano
Ertirhicæ Comment. Tom. VI.

me. Herode itaque regnante, præeſt ſacrificiis

habeatur in Evangelio, ubi & Zachariæ ge-

nec Joannes naſci pote-

Regni caput erat Impudicitia. Veruùm de his

rela? An qui legem implet, cum querela vi- „a.

aliiſque monſtris crudelitatis humanæ Linos, Religio

Cletos, Clementes, Xiſtos, Anacletos cen- mixzta

ſemus, qui tanquam Violæ floruere ſub hye- wali⸗ &
. benis. Züt
— . . . Fervor
Zacharias, ut olim, imperante Saüle, Sa- v'geat, &

muélis pietas emicuit, & Jezabelis cupidita- Propoſita
tem inops Elias compreſſit. Illud prætereà no- retinéda.
to, non ità profanum eſie ſeriem Proavorum Sanéti

. . Laus &%
retexere in laudatione Juſtorum, ut non id Pros vig

derivari
nealogia deſcribitur, & ab Regibus COhriſti poteſt.
nobilitas ducta prædicatur.

Erant autem Juſti ambo ante Deum,
inoedentes in omnibus mandatis, &
juſtiſicationibus Domini, ſine quere-
La, & non erat illis Filius, e quòd
eert Eliſabeth ſterilis, & ambo pro-
ulſent in diebus ſuis. Verſ. 6. 7.

Juſti ambo, ſed non ideò deſides, aut a- Fervor in
deptâ ſanctitate contenti; verùm incedentes berfedis
in mandatis, & juſtificationibus Domini. Ne- waio-
que ſolùm in mandatis, ſed in omnibus man- Religif
datis ambulabant; corum incuſantes ignaviam, ſemiper-
qui aliquali perfectione ſuum curſum circum- feci.

feribunt, omnium mandatorum rei, quia pi- Servire

gri, & tardi in pleriſque ſunt. Cur verò ait, bs

. . . . . . . Dominis.
illos inceſſifſe in omnibus mandatis, ſine que- Fama

vet 1

2

vet? Imòô rara felicitas iſthæc eft, & paucis

Marmu-
ratio de conceſſa, ſanctum eſſe, & detractorum mor-
Eccleſia ſibus non peti. Quèò juſtior quis, eò ſævihs
Taie G, impiorum dentibus laceratur. Oderunt enim
ae Perſe- ſceleſti Juſtitiæ cultorem. Et ſi, quod ſen-
euiio in tio, ingenuè fatendum eſt: Ideò ſine quere-
eos argu- la erant Eliſabeth, & Zacharias, quia in om-
mentum nibus omninò mandatis incedebant. Etenim
eſt Perfe- . . . C. . 1
Gioni. nonnulli Sanctimoniam bifariô ſecant. Non
Fervor rarò, qui abſtinent à Cibis, Auro ſeſe in-

omnimo- gurgitant: Qui Mundum fugiunt, Gloriam
dus valdè conlectantur: Qui calcavere Superbiam, cal-

Viſ e: Cantur à Gula. Hinc populorum querimoniæ,
145. hinc vulgi ſales, hinc ſummerum, infimo-

Murmu- rümque maledicta execrantium claudam quo-
ratio que- rundam ſanctitatem; qui, ſi æmuli Zacha-

modo cô- riæ, præceptorum omnium tenaces forent,
Bhnts & dicta effugerent hominum, & à Deo lau-
imperfe- dem mererentur. A Dario ideò plurimi fiebat
ctis. Daniel, quòd Deum ſuum coleret ſemper;,

Eceleſia- hoc eſt, ubique & in quovis munere, obe-
Mici aff. dientiâ legum Divinarum præclarus, propte-

er atdi- reäque percharus Regi. In aula imperando,

me: in oratorio flendo æquè Nlumini obiequutus,
vitæ Deo & Sibi concors. Vel certè Prophetæ hi om-
impen- nia impleſſe mandata dicuntur ſine querela;
dendum. quòd perſæpè in auſteritatem degeneret per-
Pab: . fecta legum obſervantia, quæ, dum imperfe-
ctiores odit, carpitque, excitat querimonias.
Perſeca- Hi autem & Juſti erant, & peccatores miſe-
agzugt,. rando, ſine querela mandata ſervabant. Ut
autem humana felicitas præmium non habere-
Religioſf,: tur, qui Juſti erant, carebant prole: quique
Rr re longam annorum ſeriem ſupputabant „nec uni-
gane c. Curn recenſehant Filium; adeò proſpera tem-
teros. perantur adverſis: & qui protrahunt vitam,
Cenſores deſtituuntur hærede. Equidem, ut Sacerdo-
aliorum. tio melius fungeretur Lacharias, Hærede pri-
Riagen vabatur. Rarò enim vacamus ſacris, ſi de tranſ-
Zelantes mittendo affinibus patrimonio cogitemus. Ca-
indiſere- taſtrophem luctuoſam relegat Filiorum Heli,
ri qui è& domo Præſulum non arbitratur elimi-

Felicitas nandam carnem, & ſanguinem. Hæredem
Wpernen- luit eſſe I „ .
e noluit eſſe Deus in domo Pontificis; quem ſi
Niysl rr- tandem dedit, citò tamen eduxit ab oculis
zer Def. Sacerdotis, & compulit in deſerta. Hoc eſt,
4* 1127 . . 112 17
Parentum Vix dedit; mutumque prius reddidit Myſtam,

oblivio in quam Patrem, ut ſcilicèt, in deliciis Parenti

Eecleße ſacrificanti is Natus non eiſet, qui eum prius
Kicis, & W

Relegaſe. torſerat „quam recrearat. Voluit Dominus, ut
Sacerdos, quamvis non ſecundum Ordinem
Melchiſedech, diu eum imitaretur, Poſte-
rorum genealogiâ deſtitutus, quoòd ez eo naſ-
citurus Filius nuntiaturus eſſet ortum Maxi-
mi, & Summi Pontificis Eccleſiæ Chriſtianæ.
Ideò enim Sponſa ubera non habet, ſed pro
mainmis Turrim geſtat. Ego murus, & ubera
mea ſicut Turris. Quò ſciamus Eccleſiam non
Filios aut Patrueles nutrire debere, ſed ma-
gis exſtructâà Turri ab eis ſeſe defendere. Filii
Can. I. 5. Matris meæ pugnaverunt contra me. Fratres,
Filiique, & Nati Natorum Eccleſiæ interdum
ſunt hoſtes; undè & quivis Levita clamare

₰ ½
2
=
.
e

—
₰◻
„

Pſ.18. 14. meritò poteſt: S mei non fuerint dominati,

tunc immaculaius ero. Turris itaque pectus
tueatur ab Amore propinquorum, non UÜber
eos alliciat, & nutriat. Videant Evangelici
Sacerdotes, an accerſere liceat alienos natos,

quando Zachariæ vix Joannes conceſſus, illi-

cò ereptus eſt ei. Itaque hæredem difficilè im-
petravit Sacerdos, qui quinquennis domo pro-
fugus ſolicitudine Parentem liberavit. Sterilita-

Oliva

tem porrò quis objiciet Eliſabethæ? Non or-

. 5 Dies veri
bitas eſt, quæ vacaturos nos Templo liberat & plani

onere liberorum. Et ambo proceſſiſent in diebus quinam
ſuis. Non multis ait, ſed ſuis: quòd noſtri di- Ant.

cantur tunc dies, cùm eos non in Vanitatibus H
enden.

Sæculi, ſed in Templo, & Oratione expen- da
dimus. Hinc eſt, quòd Saül duos duntaxat an- Temporis
nos regnaſſe fertur, quòd eo tantùm tempore ara.
cupiditatibus non ſervierit. Quot Senes nume- terna
rantur, qui nec unam quidem dieculam ſuam ze,de
”õ . . a.
dicere poſſunt, quòôd totam vitam in conqui- Seneitus
ſitione vixerint vanitatum ! allegori.
ca.

Faétum eſt autem, cum Sacerdotio fun-
geretur in erdine vicis ſuæ ante Deum.
Et omnis multitudo populi erat orans
Jorls hora ineenſi. Apparuit nutem illi
Angelus Domini, ſians à dextris al-
taris incenſi. Verſ. 8. 10. 11.

Dum Sacerdos munere ſuo fungitur, po- Eccleße-
pulus Templum ſubit, & orat. Fruſtrà ergo Kicorum
Eccleſiarum ſolitudinem querimur, ſi qui Do- eempla.
mini Miniſtri ſumus, rarò eas inviſimus. Fun- Erenglo-
gantur Sacerdotio Sacerdotes, Religioſi, Ab- eclſe.
bates atque Antiſtites, & non aut Gloriæ, aut ſiei coli
Opum mercaturàâ, ſi ante Deum multitudi- dekent.
nem populi intueri cupiant provolutam. O- Dignita-
rantibus autem Angelus Domini apparuit, 4,geae
ſtans à dextris altaris; ut doceret faſtum non Tials
eſſe, ſed prudentiam, Digmiores Digniorem illieiti.
ſibi locum uſurpare. Nec immeritò Antiquæ Sacerdo-
legis Sacerdoti Angelus præcedit, qui Novi 7 digni.
Teſtamenti ſe Sacerdotibus exæquavit. Qui er.
enim hic ſtat à dextris Altaris, in Apocalypfſi Eccleſs
Joannem non patitur adoratorem, ſed illius anteeellit
ſe proclamat Conſervum, & Fratrem. Ut .780.
ex dignitate utriuſque Legis Sacerdotum, con-
jectare liceat ſacrificiorum utriuſque Teſta-
menti diſcrimen. Videamus nunc, quid An-
gelicam viſionem conſequatur. Et Zacharias Luc. I.
turbatus eſt, videns & timor irruit ſuper eum. v.
. . 42 mor
Apparet Angelus, & timuit Zacharias. Ut Dei in
intelligas, non excludi ſanctitate Timorem, perfedis.
ſed cò, quemque Divina ſacro horrore plus
vereri, quò Juſtior eſt. Promiſcuæ ex pecca- Parenunm
toribus juſtiſque plebi Angelus ad minimum blivir.
eminùs adſtitit, & unus expavet Sacerdos;,
que non perfectior alter. Et fortè ideò ti- Eer ia
muit, quia cùm teneretur;, utpote Sacerdos, ganer e.
orare pro populo, ſuæ fortè domũs orbitate zes zants
permotus, & alienam felicitatem exoraverat, Spiritua-
& fœcunditatem ſibi deeſſe doluit. Suam ita- lia curiſs
que cauſam perorat, quiſquis precatur, & S
timet. Eum ſciant Principes alienam curaré ,,
utilitatem incurioſum ſui, qui ſine timore & ,
petit, & præeſt. Verùm erraremus nunnun Del nge
à veritate, ſi rationum privatarum vel memo- „„mmn
rem ſuſpicaremur ſejunctum penitùs à ſua pe,wori
ſtirpe præſtantiſſimum Senem. Ea fuiſſe vide- .
tur turbationis cauſa, quòd Angelus, qui om-
nibus apparuit, non ab omnibus viſus ſit, ſe⸗
umius tantum Prophetæ oculis conſpiceretur.
Si enim multitudo Angelum vidiſſet, hau
quereretur de mora Zachariæ in Templo. Nam Miu.
& hoc ex textu eruitur, in quo habetur: Er
Zacharias turbatus eſt, videns.

Alit

r

A
tu

ſoen

,rN e⸗ Pn
s enn
H 4. ela
* lta tel.
Pie autem
1 Er aten
nu Pophei)
t ſcetio Polt

t cun 1.

. unine hor
m ke lebele
i. ublie b
i gnl vernat
hetann non
. D
vr opulo;
opu,
u conceſlil
e Mgeli:
P l, Pofka
8 No popui
to ſrirati
e u,; gui ſe
n Etiti althab
& dlipolis
.. ,
G, Lun, & 0
e i uſpient
1 Mt kpumo
Sn nd, mnimicir
Ar Idu lberatu,

un Petit)
is ans Nenam,
t 0it Irbari
Mee Deus
Ut lis eorun
De n prof
11 Cin aonant
in t Utltatem
unin mea in
En umim efful⸗
bin Min ſibi Fi
n Ahene com
4 l git, g
Ir, cuſis
Kagrn inpubes

hurt .
e, (arnl

un Pir
a ltigande
ale, Unlda
ENntenuur pare

Cuatn. D

—

Ait autem ad illum Angelus: Ne ti-
meas, Zacharia, quoniam eaaudita
eſt deprecatio tua: & auxor tua Eli-
Jahbeth pariet tibi Filium, & vobis
nomen ejus Jannem. Verſ. 13.

Timor Dei IIle planè Timere non debet, qui Timet:
lesuras ità enim Timore armatur Animus adversùs
acrr ignita tela inimici, ut nihil debeat formidare.
Lalitia Hic autem non parùm miror, quo modo Vir,
vera ex Propheta, Sacerdos, Senex, & Sanctus de-
Timore ſiderio prolis adeò abreptus ſit, ut eam petie-
Pee Ka- rit; cùᷣ/m verecundum erat impetraſſe: eàque
firi oéti- Maximè horà id oraverit, cum pro populo o-
viſeantur rare deberet Sacerdos. Itàâ-ne privatus dolor
pareztü. à publici boni procuratione deflexit? Ego,
Epiſcopvi nihil veritati hiſtoriæ derogando, putarim Pro-
itperior phetam non ſibi Filium tunc oraſle, ſed bona
Diocura populo; Deum autem publica oranti, priva-
eſs. ta conceſſiſſe. Neque verò id repugnat verbis
Zelus a- Angeli: Exaudita eſt deprecatio tua. Nam;,
Per Sie. qui, poſthabitis doms ſuæ curis, Deum orat
Lilntis pro populi commodis, ejus apud Deum ora-
ia eor, qui tiO Privata illi commoda impetrat: ſibique o-
ſus aegli- rat, qui ſe negligit, ſuâque reliquorum uti-
guut ut Hitati poſthabet. Sic Jrsus in horto ſolicitus
Hubkia de diſcipulis, dum pro eorum triſtitia & tri-

Sae⸗ R ſtatur, & orat, ab Angelo meruit conforta-
lui obli- ri, ut ſapienter notavit Hilarius Libro de Tri-

tus. nitate ſeptimo. Sic David precando,; Averte
Df. 53. 7. mMmala inimicis meis: de inimicorum ipſe ma-
Telus a. nibus liberatur. Orat pro perſecutoribus Ste-
uicmna rEA .. . .
mbil ue- Phanus; ſed Chriſti vultum ſibi impetravit.
rat, Unum petit, aliud meretur: alienam depre-
Rationess Ccans poœnam, ſuam gloriam antevertit. Ità
Private. forté Zachariam pro multitudine fundentem
Dei cete preces Deus exaudit in iis, quæ cupiebat.
Je permii- . . . . 1
es. Ut fſcias eorum deſideria audiri à Deo, quæ
velicitas Deo non proponuntur;, ut vota publica ſan-

² Deo. Ctiùs exponantur. In privatam enim redun-
Oratio dat utilitatem, quidquid aliis precamur. Et
J2/

6 oratio mea in Zinu meo convertetur. Pro aliis
Pl. 34 13. nimirům effuſa, Tibi proſpicit. Et uxor Tua
Charitas pariet Tibi Filium. Quid, Tibi? An natus
Iraterna. Zachariæ commodis eſt Joannes, à quo vix
Sikee. natus fugit, cum quo nunquàm convixiſſe le-
„„ gitur, cujus rem familiarem non curavit,
8. Foanes. quem impubes abdicavit, cui nuſquam adhæ-
Vocari: à ſit ? Sylvis, Jordani, Prædicationi, Plebi,
Deo Filiis Carceribus, Pœnitentiæ natus eſt Joannes, non
Farent; Patri. At nos erramus, non Angelus fallitur,
non relu- . TL.: . . .
antaer, Qui Filium Zachariæ naſciturum affirmavit.
Filiorum Neque enim ulli magis Parentibus conſulunt
educatio. Filii, quàm, qui patrio lare deſerto, ut Deo
Deo dare ſerviant, carni & ſanguini valedicunt. IIIi
. cν+ρ naſcuntur Parentibus Liberi, quorum ætas
omnis non amplificando patrimonio militat,
ſed profligandæ impietati, caſtris Domini ad-
ſcripta, inſudat. Non ergo ſibi perire natos
arbitrentur parentes, quos Religionis ardor ab
Luc. 14. Domo in Grucis campum traducit. Et vocabis
eum Joannem. Pater es: ſed nec tuum eſt de
Filii nomine deliberare. Quòd ſi nomen ex
Divino præcepto imponere debes, cur de Na-
ti vita, ſtudiiſque tibi judicium uſurpas? Dei
eſt non Natorum ſolùm vocare nomen, ſed &
vitæ genus præſcribere.

Ethäcæ Comment. Tom. V I.

Stromatum, Lib. XIII. 3

Et erit gaudium tibi & exultatio, &
malii in nativitate ejus gaudebunt.
Erit enim magnus coram Domino:
Er vinum & ſiceram non bibet; &
Spiritu Sanéto replebitur adhuc ex u-
tero Matris ſuæ: Et multos Filiorum
Ijrasl convertet ad Dominum Deum

ipſorum. Verſ. I4. 15. 16.

Verè Theſaurus hic latet ubique. Hinc gau= Eelieinas
dium Parenti, & Plebi, quòd futurus ſit co- vera Pa-
ram Domino Magnus. Nulla proindé à Fi- erä ſami-
liis expectanda lætitia eſt, niſi quæ de eorum ar een
oritur Innocentia. Nota myſterium verborum. gia; .
Et erit gaudium tibi, & exultatio. Gaudium Filiorum
de Filii integritate naſcituri novam pariet ex- edneatios
ultationem. Nam quæ de Filiorum vanitate; Porae:
& pompa futilis lætitia percipitur, non exul- e wiif
tationem gignit, ſed luctu, lacrymiſque con- „ario or-
cluditur. Vapor eſt, ad modicum pariens poris Ta-
gaudia; triſtitià reſtinguendus æternâ. Hæc ſo- leutis mas
la radix ſolidæ exultationis: Erit enim mag- Ss NMe-
nus coram Domino. Et vinum & ſiceram non DRarie
„ . . . gion
bibet. Conjunctio, Et, otioſa non eſt; ſed felisitss,

cauſam reddit futuræ coram Domino Magni- ſi Pati
tudinis. Quaſi dicat, Magnus erit coram Do- pre Chri-
tnino, quia vino abſtinebit, ac ſicerâ. Quare o non re-
homo non eo ſoluùm diſcrimine à reliquis plan-gimmuse
tis differt, quòd, cùm illarum radices in ex-
tremo ſint, hujus virent in capite; verum &
ideò ab arboribus differt, quòd excreſcit tum,
cùm neque vino, neque ſicerâ irrigatur. Cum- Felicitas
que virgulta humore potiſſimum adoleſcant;, vere.
vir in oculis Domini Magnus eſt, cùm Jeju-
nus, Aridus, & Abſtemius eſt. At qua de
cauſa Joannes merum non bibet? Inquies, quia
plenus erat Spiritu Sancto. Undè inundante
Spiritu vino locus haud ſupererat. Planéè ſa-
pienter. Dixerim libentius, non ides abhor- Tiritus
ruiſſe à mero, quòd Divino Spiritu redunda- m.
rit; ſed eò maximè redundaſſe in ipſo Domini aiss aed-
Spiritum, quòd potaturus vinum non efſet. venit.
Nam, cùm ſpectatâ ſerie temporum, prius in
utero oppletus ſit Spiritu Sancto, quàm extra
uterum, vinum horruerit: nihilo minùs ta-
men priùs dicitur vini abſtemius, quam ple-
nus Spiritu;; ut manifeſtum ſit, divinum ei
Spiritum affluxiſſe, quòd eum præviderit ab.
omni voluptatis irritamento alienum. Et vinum
& ſiceram non bibet; & Spiritu Sanéto replebi-
tur adbhuc ex utero Matris ſuxæ. Ordinem tem-
poris confudit, ut cauſarum ſeries ſervaretur.
Hâc tandem armatus Abſtinentiâ, facilè mul-
tos Filiorum Iraël convertit ad Dominum.

Et ipſe præcedet ante illum in ſpiritu &
virtute Eliæ; ur convertat corda Pa-
trum in Eilios, G Inoredulos ad pra-
dentiam Juſtorum. Verſ. 17.

Quæ conventio Eliæ & Joannis? Hic in Talente
Sylvis, Ille in Urbibus. Hic Coœlum aperit: Verie-
IIle claudit. Hic Regem increpat: Ille fugit à Hener
Fœmina. Joannes cilicio tectus: Elias in aerem ct
rapitur palliatus. Denique mundat Eliæ Diſ- i. Trdrn
cipulus lepram; abluit Joannes Domini ſan- fces
ctitatem. Hinc diſcas, non totum ſe prodere Spi- aszendi-
ritum Prophetarum; ſed non rarò, qui urbes me

. Inten tis
2 colunt, troska,

pent.

colunt, qui aulas terunt, qui pall'o veſtiun-
tur, mente eremum petunt, ſpiritu recedunt
Religieoß ab urbibus, animo peregrinantur ab aulis,
vita ſan- corde nuditatem amplexantur. Undè Joannis
ioris a- Solitudo & Cilicium, Spiritus & Virtus di-
ios hone- cuntur Eliæ aliquando palliati, & urbiuin in-
oestio. Qquilini. Sic Solitudo ſpiritus dicetur Davidis
nes in Ec. Militantis in Acie, & regnantis in Sion; nam
eleſia va animo ſecedebat à turbis, quoties cum turba
rie. verſabatur. Non continuò proindè Contem-
F Msr. plantes non ſunt, qui Actioni ſe dedunt. Ne-
vandi à que enim à cilicio, jejuniéque abhorrebat Ju-
Religioſis., dith, inter epulas Holophernis phalerata. Vir-
tus tadicis luteæ aureus pomorum nitor eſt: Et
Eliæ ſimulamis timorem Spiritus Joannis eſt
arguentis Herodem. Ut convertat corda Patrum
in Filios. Adeô-ne difficilis eſt amor in libe-
ros, ut expectari debeat Præcurſoris oratio?
Nimirùm rari fili, in quos paternum cor in-
flectatur. Se amant Parentes, ſuæque volup-
tatis rationes ſubducunt Patres, quamvis a-
morem erga Liberos jactent. Hoc ex eo vel
maximè elucet, quòd æternæ ſalutis ſtudioſi
Filii, ſi nomen Chriſto dederint, à Parenti-
bus abdicantur. Corda Patrum in Filios con-
vertere, & avertere ſeu voluptatem, ſeu cu-
piditatem, ſeu ſpem, non Naturæ opus eſt,
ſed Magiſterium Joannis, qui à Zacharia &
amari potuit, & ad deſerta dimitti. Diſcitur
hic quoque Amor, & diligendi Ars, quæ
nec Patribus nota eſt: cùm ſæpenumeròô Con-
cupiſcentia oculorum, aut ſuperbia vitæ ſit,
quæ in Filios Charitas oftentatur. Joannes er-
go Parentum oculos avertet à Filiis, & cor-
da Patrum convertet in Filios. Et Incredulos
Eierna d prudentiam Juſtorum. Non dicit Fidem,
tanikm., non Pœnitentiam, non Æquitatem Juſtorum,
Pruvderis fed Prudentiam. Tum, quod ſine Prudentia;,
Potiti- juſtus nemo eſt, quæ complexio virtutum ha-
betur; tum, quia ſola Prudentia eſt, Juſtum

Pocati
Farents.

ca vera. 1 6
Eleci eſſe. Undè impi non ſolùm homicidæ ſunt, ſi
* . R .
giasn. Perimant, non ſoluùm vani, ſi ornentur, non

ſolum perfidi, ſi pejerent: ſed in his omnibus
Stolidi ſunt, & Imprudentes. Fruſirà enim ſi-
bi Prudentiam arrogant Politica quorumdam
Capita. Nam is demum Prudens eſt, qui ob-
ſequens Deo eſt, cùm prudentia Juſtorum ſit,
ſi tamen credimus Evangelio.

dervire Ego ſum Gabriel, qui aſto ante Deum:

Deo plus & miſſus ſum loqui ad te. Verſ. I
eſt, quàm G 1 1 4 92 4
vegnare .
Operarius Non recedit à Deo famulatu & voto An-
1

li va- gelus, cùm accedit ad homines: Nec ſuam
SS lactat dignitatem, ſed ſincerè miniſtrum ſe fa-
“ Ru- tetur, & miſſum. Non alloquuturus fortaſsè
Gioria vel Prophetam, niſi ex imperio Dei. Quin,
vera. reticens titulos, nomen tantùm ſuum mani-
Dignitas feſtat, aſtaréque ſe dicit ante Dominum, cùm
Sim D prædicare potuiſſet, quot ſibi ex Archangelis
ia sS,, iubdantur. Miſſum præterea profitetur ſe,
non, ut dignitatem ſuam prædicaret, ſed;
ut Dei legatus haberetur, & hominum con-

tur.
Zelus a
nimarum ſervus, qui ad homines ablegatur.
de ſe non

loquatur.
Lingus Egreſſus autem non poterat loqui ad il-
ℳ .
Neabyliig. los . . cognoverunt, quòt viſionem
iis propris vidiget in Templo. Verſ. 22.
Jastantia.

Planè non imperitum Vulgus in Templo

Oliva

eſt, quod procul ab aris tam frequenter inſa-
nit. Ex Silentio enim divinitùs afflatum Sa- ealfz
cerdotem agnoſcunt , eumque credunt coœleſtia T S
contemplatum, quia humana non loquitur. E- Oraiio
quidem nullum certius indicium eſt animi ab ruadit.
oratione recedentis, diviniſque myſterüs im- Pivsas
buti, quam Silentium. Quòd ſi, in morem ,
fluminis, per labia ſermo exundat, non illum Sileniz.
oraſſe in Templo credas, ſed obdormiſſe. Za- Oraris
charias namque, poſt viſiones, tacet; nec hoc baru Si.
mirum;, non enim logui valebat: ſed populus leminm,
ex illhus Silentio, viſionibus eum arguit re-

Ooperari?

creatum. Sileas oportet, ſi haberi cupis, coe-

leſtium conſcius arcanorum.

Et factum eſt, ut impleti ſunt dies off-
ci ejus, abiit in domum ſuam. Po
hos autem dies concepit Eliſabeth a-

æor ejus. Verſ. 23. 24.

Temperata prolis cupiditas, & accura- Xiums
tum fungendi muneris ſtudium! Zacharias Tempera.
certior factus de futuro Filio per Angelum , libus eurit
domum non redit, niſi completis officii ſui raferen-
diebus. Quis ſuſcepturus in ſenectute cœlitus Eerleſis
deſtinatum Filium, & ſimul cum Filio loque- fici Se⸗
lam recepturus, non ſtatim Domum conce- cleſia :4.
deret, relicto Templo? Cùm præſertim illum νar
præpeditus ſermo excuſaret à munere. At Pro- an
pheta; etſi Sermonis, Filiique percupidus, li- a
cèt mutus & dierum multorum, per ſtat in oblivin.
Templo; nec prius domum uxoris repetit;,
quàm muneris ſui tempus elaberetur. Nec il- Eczleße-
lud prætereundum, quòd Sacerdotii tempore Tici Clo⸗
nec uxorem cognoſcebat, nec ſibi tutum cre- si
didit patrium domicilium, ne ſi Domi vive- lia cte.
ret, ſacrificia Templi negligentiùs procuraret. ris pre-
In Templo vixit, dum officio functus eſt Sa- ferenda,
cerdotis, ingenti exprobratione eorum, qui
cùm quotidiè ſacris operentur, procul ſæpè à
Templo degant, nec ſemper procul vivunt à
Theatris.

Et occultabat ſe menſibus quinque. Verfſ.

Licèt certa de fœtu Eliſabeth, prudens ta- Benger-
men ſupprimit, quod majori miraculo exci- eultanda;
piendum erat, & evulgandum. Eos is mos Cleris
ſanctæ Fœminæ arguit, quos ociùs cantus , Vans,
quam partus prodit. Vix unam guttulam con- Arrogan,
cepere pietatis, vix lacrymulam emiſere do-ie.
loris, cuùm ubique ed inundantur, quicumque Hagu,
cum eis colloquuntur. Ubique decurrit, & mmili.
quèôvis pertingit lacryma, quæ vix ex Oculis zas de ſi
in genas demiila exaruerat. Sapiens Anus tan- non loui
ti ponderis gloriam & tulit, & tacuit: id- ur.
que, quod mutus Pater neceſſitate non evul-
gavit, Mater Joannis, prudentià ſuggerente,
occuluit. Sequitur. Menſe autem ſexto, ⸗ Luc, y
eſt Angelus Qatrie à Deo in civitatem Galilææ. 6.
Uno éodémque menſe conceptum ſuum præ-
dicat Eliſabetha, quo ab Angelo Virgini nun-
tiatur. Ac ſi à Muliere, quæ ſilere potuerat, Humilis
tempus loquendi Gabriel doceretur. Quinqueè ?as
ſe menſibus occultat Eliſabeth, & ſexto, per Dõ
Angelum, concepiſſe prædicatur in Nazareth. R eo
Quaſi non antè putaret Joannis foetum æſti- Malieri-
mandum, quàm Chriſtus, cujus erat Præ- us & ra-
curſor, Virginee thalamo exciperetur. Porrò a & caus
Angelus ts Nr.

nel

Sn. Del, .
laritate
m a

ly imgt.

, g

UNr Ne ln

um nomnin

r Hilo minis
(mmmyenta,
yat Aſ⸗
Eſtie fuit,
ngelvs
Iten Dei!
Prum non 1
eopolet

ure Aucil

llmn vere

leu (am bre
in Men, An⸗
n hgitur! E
mNonng Mari⸗
i e Maticz
Eiane ſiige
4 Puhn & ſol
3 Elen ube
4. Utone redin
mingtonlin
Mnle Vir⸗
K Morchemtur:

ul k, ugo,
8 lope Conlabr
Eum nle,
14 Aoqbemten
¹ Annprobat.
8 . Modets
U, g.
Nin gam ar
4 A e
V
drot

lun aut
lir in n
S
em
.
. Marie
r .
1 ,
1 Dareng
n äpeter
ſ. Wc
1 i

Et .

labeenn
Nacerlc
ke ſbin

eti
cio Mnd
tone enn

er an

uunel

„ 1 K
um
dun. lui⸗

Luc. I.

Circum. Angelus nec Virginem convenit ( licèt ipſe ſit
ſpectio e. Spiritus, licèt illa ſit Innocens) niſi miſſus à
tism per. Deo. Multi nec Angeli ſunt, nec Legati ſunt

Fedis ne Dei, nec Immaculatæ ſunt quas adeunt Foœ-
N Tis, minæ, & tamen à circumſepta periculis fami-
liaritate nihil formidant. Legant Hieronymi da-
tam ad Heliodorum epiſtolam.
Et ingreſſus Angelus ad eam dixit: A-
ve, gratid plena, Dominus te-um,
benediéta tu in mulieribus. Verſ. 29.
Zelus a,. Ne familiarius eam inviſere putaretur, e-
nimarum jus nomine abſtinet. Deſcribit magis, quàm
cautus D . e irgini videri am
GaPiratis nominat; malens ignotus Virgini videri, quà

is, fafniliaris. Ne autem ſolam ſe exhorreſceret
Familia- Virgo, vel ab Angelo ſalutata, Dominum
rita: eum illi adeſſe teſtatur, Dominus tecum. Quæ ni-
mulieri- hilo minus turbata eſt humano alloquio cir-
. (cumventa, & cogitabat, qualis eſſet ſalutatio.
Et ait Angelus ei, Ne Timeas, Maria. Mo-
deſtiæ fuig, quòd Virginis nomen ſuppreſſerit
Angelus " non ignorantiæ. Quis enim Deum
videns Dei Matrem ignoret? Aut quis Ange-
lorum non ſuæ cohorti Ducem Mariam non
depopoſcit? .

30.

Ecce Ancilla Domini: fat mihi ſecun-
dum verbum tuum. Verſ. 38.

Collequis Quaàm brevi verborum ambitu inter Vir-
cum war ginem, Angelumque tantæ molis negotium
ir u“. peragitur! Et quam procul à fuco, & cære-
rct. moniis Maria, quæ tantæ dignitatis Nuntio
banitates. Hec gratias agit,, nec eum geminatâ interro-
gatione fatigat', ſed ſermonem, quem cautus
Pudor & ſolicita Virginitas interceperat, o-
bediens Submiſſio concludit. Quid in iſta ſa-
lutatione redundans? Quid in re tantarum in-
verzora, terrogationum parente compendioſius? Sic al-
ca.“ loquendæ Virgines etiamſi in Chriſti Sponſas
zarea. oquendæ gines etiam P P
Simplici. Provehantur: ſic vel Angelo reſpondendum,
tas neſcia ſi te, Virgo, de ſupernis arcanis admoneat.

Amici- Longæ confabulationes, & extractæ ad veſ-
tiarum.

Lingug
cura.

Caſtitas

veer, alloquentem: Archangelo diſſimillimum
net. comprobant. Fiat mihi ſecundum verbum
Moniales., iuum. Modeſtè dignitatem tantam optat ma-
HBawilia- gis, quam arripit. Haud de alio ſolicita,
a,s duam ut Numinis decreta impleantur, An-
zus. cillam ſe proteſtatur, cætera Deo permit-
tit.
Exurgens autem Maria, in diebus illis,
abut in montana cum feſtinatione in
iitatem Juda: & intravit in domum
Zacharig, & ſalutavit Eliſabeth.
Verſ. 39. 40.
vifiatio. Qui parcus cum Angelo paulò ante Pudor

".ↄͥ́ interrogaverat Gabrielem, nunc nihilo pro-
H fuſior cum Propheta, Zachariæ domum in-
tis onra. trat, ſed ſalutat Eliſabeth. Cauta ubique Vir-
gimtas, & citò Angelum dimittit à ſe, nec
cum Sene auſa congredi, divertit ad Cogna-
tam prægnantem. Quærendæ hic campus a-
peritur accelerati itineris cauſæ: cam nec a-
deò procul à Nazareth Prophetæ domus di-
ſtaret, & procul efſet a partu Anus. Cur
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum, I ib. XIII.

peram nugeæ, nec Te Virginem probant,

ergo abiit cum Feſtinatione? Nimirùm publi-
ci fugitans Virgo, ut minus virorum aſpe-
ctui pateret, gradum acceleravit. Id etiam
cauſæ fuiſſe puto, quòd Virgo, quæ per tres
fermè menſes prægnanti ſervierat, paucis an-
te partum diebus in domum ſuam remigra-
Verit. Nam, cùm natalem Joannis diem præ- Celle a-⸗
videret cognatorum concurſu frequentem fu- mor.
turum, ne turbæ virorum, & fœminarum,
Præſertim exultantium, intereſſet; maluit 5;
ut plerique cenſuerunt, à Cognata abeſſe;,
quam deeſſe Pudicitiy. Honeſtafſet libenter
Præcurſoris ortum ſuo aſpectu Maria: ſed, ut
ſe Virginem meminit, potiùs ruſtica haberi
voluit, quàm multitudine accurrentium inter-
turbari. Docuit nos etiam feſtinatum iter in Charitas
montes, ardua adiri oportere ardentius: Nec Fr'aterna.
retardandum curſum, cùm ad aliena commo- aa .
da properamus. Quæ enim cum feſtinatione mor.
domum Eliſabethæ ſubüt, in domum ſuam Zelut a-
non legitur reverſa cum feſtinatione. Verùm nimarum
non otioſa verboſâque Virginis ſalutatio, ex met RM
qua Infantis Exultatio, & Matris conſequitur commede:
Prophetia.

Et repleta eſt Spiritu ſancto Eliſabeth:
1
& ewblamavit voce magnd, & dixit;
Benedicta Tu inter mulieres. Verſ.
41. 42. Sanctiſi-
ma Ma-

Vacuus Spiritu ſancto ſit oportet, qui Vir- rie vir-
ginem non commendat. Et beata ,„ quaæ credi- use
diſti, quoniam, &c. Si quis æterna credere, & Luc. 1.452
inviſibilia ſperare, facile putat, audiat Eliſa- Sõ
betham, quæ tot Mariæ ſe ultrò offerentibus in die Pz-
virtutibus, prætermiſsd Humilitate, quà pla- tecoſtes.
cuit, Virginitate,; quâà concepit, ſolam Fidem Spiritus
dilaudavit. O rara in terris Fides, qu ſi fir-Handt r.
mè adhæreres Deo, revellereris à Sæculi va- t⸗ Von ſa
nitatibus! Quoniam perficientur ea, quæ di- cilis.
ta ſunt Tibi à Domino. Dominus nunquam lbid.
Virginem alloquutus erat, ad illam uſque Humili-
diem: ſed quæ Mimiſtri Dei enuntiant nobis, ¹“s nihil
ea nonniſi à Domino imperata putari debent. rſn e.
At tantâne virtus eſt, Angelo nuntiante, rans.
Virginitate plaudente, Vitæ non diſſentiente Obedien-
Integritate, Matrem ſe futuram Domini cre- tia &‿υ‿
dere? An ignorabat, ex Virgine naſciturum lnege,
Regem Iſrael? Cur ergo beata, quæ credidi- 8. Soelaſts
ſti, cum prona ſemper ad ſumma, humana Romana-
fragilitas meliora ſperet? Difficilius videri po- Aulicus
terat illi, non futuram ſe Matrem Domini, "on pro-
quæ ſe ommi virtutum pulchritudine cohone- lar e
ſtatam intuebatur? Itaà eſt: Tam demiſsè hu- gazer
milis Virgo erat, ut miraculo proximum ha- Cognitio
beatur, reluctante Humilitate, in ea viciſſe ſui.
Fidem; & ſe maximam credidifle inter Re- Arrogan-
ginas, quæ penes ſe minima erat Ancillarum. gss gs
Non immeritò proindè Fidem miratur Eliſa- præſumit.
beth, quam de Humilitate in Virginis corde Religionis

triumphaſſe cognoſcit. r⸗
Viliora
appeten=

Et emultavit Spiritus meus in Deo ſalu- da.
tari meo. Verſ. 47.

Moſtitiam quiſquis radicitus extirpare cu- Serupule-
pis, Deum crede ſalutare tuum. Incertus de . „
ſalute angeris? Dei ſupputa beneficia, & exul- Bumti-
tabis. Nam damnare vix poterit, quem acl 1alenra
excelſum extulit religioſæ humilitatis faſtigium. medioeris

3 Quia

7*

6

uia reſpexit humilitatem ancillæ ſuæ:
Eoce enim beatam me dicent omnes
generationes. Verſ. 48.

Beatus cenſetur in aula, cujus humilitas
occultatur. Virgo autem felix eſt, ejus abje-
à humilitate vel cœlo, Deique oculis per-
ſpectà. Rursùs reliquorum laus claro ab ge-
nere repetitur: Virginem verò origo humilis
commendabit. Quòd abjecta, quòd ingloria,
quèd in angulo Nazareth vixerit, ideò Regi-
næ eam prædicabunt beatiſſimam. Felix humi-
litas, quæ divinum in ſe oculum convertit.
Qui ſanèe Dei oculus ſe videt, & beatus eſt,
humilitatem verò Mariæ reſpicit, ut ſit bea-
ta.

Fecit potentiam in brachio ſuo, diſper-
ſit ſuperbos mente cordis ſui. Depoſuit
potentes de ſede, & exaltavit humi-
les. Verſ. 5I. 52.

Superior? Non benè comprehendo, quo modo Dei
Exempla. Filius tunc temporis, cùm incarnatus eſt,
ſuperbos contriverit, & potentes è throno

Exemplo deturbaverit. Nec iſta brachii Domini poten-
Z. e. tia tanta elucet, quam Virgo deprædicat. Ve-
Taoaena- Tüm cogitanti omnia optimè patebunt. Nam,
zio viéto- Incarnato Verbo, quis audeat ambire Faſti-
ria vitio- gium? quis Coronam optet, Unigenito Dei
rum. Pilio habitu Servi circumdato? Duo hic obi-
i ter noto. Primum deponi de ſede, quos è cor-
ITaca na- de ſuo abjecerat Deus: Quèòd ſcilicet nuſ-
tione de- quàm conquieſcat humana mortalitas, miſi in
vica. corde Dei conſidat. Non ſedebis, nec regna-
Vox ope- bis, ſi diſperdaris mente cordis ejus. Alte-
Pa wa rum, mitem eſſe Domini Severitatem, quæ
Miſeri- non præcipitet de ſede ſuperbos, at deponat.
cors. Quin & brachium adhibet, in irrogando ſup-
Dignitas plicio, qui cœlum tribus duntaxat digitis ap-
Pa: Be. pendit; quia nimirùm confligendum illi eſt
Pesea cum Miſericordia ſua, edque vincenda, an-
Dei Mi- tequàm peccatores profliget, & perdat. Hinc
ſericor- eſt, quèòd primus in Deo conflictus fuit cum
dia. Corde ſuo; ex quo quùm impetu diſpergi

Clemetis., debuerint ſuperbi, nullà tamen violentia,
Piägere quos à corde revulſerat ,de ſede depoſuit. Sic
zus, Aum dicitur à Davide, Opera manuum ejus veritas
zunit. & judicium: cùm in eodem pſalmo Memo-
Pf. r10.7. riam feciſſe narretur mirabilium ſuorum, eſ-
Pei Mi- càmque dediſſe ſui corporis ſine ullo manuum
Eneer. conatu, ſolo nutu ſui arbitrii. Fecit itaque
Saperior Potentiam in brachio ſuo, non ut impios peſ-
zardus ad ſumdaret; ſed ut cor ſuum vinceret, quò
pœnas t. ſeſe receperant perduelles. O ſpatia Charitatis
Clemetia. verè dilatata! quando & ſuperbos admittitis,
eos non dimiſſura, niſi conatu totius brachii
divini oppugneminmi. Fatigaſtis Omnipoten-
tem, illùmque quaſi vinceretis, niſi in auxi-
lium expugnandi ſui cordis, brachii ſui poten-
tiam advocaſſet.

Eſurientes implevit bonis, & divites di-
miſit inanes. Verſ. 53.

Felhritas

inanis. Prorsùs non ¹ ivi imi
aa. on inanes Divites dimittuntur, ſi

inexplebi-— ms Eſurientes implentur. Nemo enim ma
lir. gis eſurit, quam Avarus. At quoniam Divi-

Oliva

tum vorago nunquam impletur, ſed eorum
fames copiâ irritatur: ii eſurientes paſti ſunt, Divitie
qui & impleri poſſunt. Avarorum enim Cha- miſere.
rybdis naufragiis non ſaturatur, nec oppleta
dicit, Sat. Pauperes verò ſpiritu quâvis exi-
guâ bonorum portione factum ſibi Satis, ex-
clamant. Nota: Divites opibus non ſpohian-
tur, & tamen dicuntur inanes: ne fortè
crederes, aliquid ab eo poſſideri, qui gazis
Peubat. Cum ſuis divitis dimiſſi, inanes
unt.

Manſit autem Maria cum illa, quaſi
menſibus tribus: & reverſa eſt in
domum ſuam. Eliſabeth autem imple-
tum eſt tempus pariendi, & peperit
Filium. Verſ. 56. 57.

Inſtante tempore partůs Maria diſcedit; viſiatis-
quòd tunc non defuturæ eſſent, quæ Eliſa- nez
beth miniſtrarent; quédque, edito Filio, ex- Celie
ultationem prævideret futuram. Quare ſibi ab- per. .
eundum cenſuit à domo convivii, ne Lilium,
quod inter ſpinas adoleſcit, periret in flori-
bus. Germinat enim Pudicitiæ Lilium, non in
Vere gaudiorum, ſed in Hyeme ærumnarum.
Ut ſerviret parturienti Virgo domum ſubiit
prægnantis Anüs, non ut epulis intereſſet pa-
rientis. Servitura, non lætatura, adivit Co-
gnatam.

Caſtita-
tis cura.

Innuebant autem Patri us, guaem vellet Vror viro

vogari eum. Verſ. 62. Sic⸗
zt.

. . . Obedien-
Miror ego cninæ moderationem; quæ, tia.

cùm Joannem dixiſſet nomen Pueri eſſe, non Saperior
iraſcitur, ſi in ejus contemptum, mutus ZLa- mouus
charias conſulatur. . Saladewy
majori.
Matrime⸗
Apertum eſt autem illieò os ejus, & au.
lingua ejus, & loquebatur benedicens

Deum. Verſ. 64.

qui Cereme-⸗

Non immeritò loquelam recuperat,
nis vana.

eam impendit benedicendo Domino. Non co. alier
gnatos alloquitur; non gratulantibus reſpon- nobi De
det; non uxorem ſalutat; non miraculum gcceptas
exponit; ſed exſolutam linguam Dei laudi- neferens
bus implicat. . venue.
. . .Ialenta
Quis, putas, puer iſte erit? Etenim aunßi-.

manus Domini erat cum illo. Verſ. Pi ct

6 6. Status.

Vide, quò deducatur à manu Domini Joan- uori
nes. Abducitur Quinquennis à Matre: indui- D
tur cilicio aſperrimo: luſtris ferarum includi-
tur: locuſtis ſaginatur. Hæc præbet manus Confeſo.
Domini. Quis modò⸗-Aubitet Paupertatem do- niſeüſis
num eſſe dexteræ Altiſſimi; cùm is, cui ad- adn.
eſt miniſtra, magiſtrâque Dei manus, ſemi- eder a
nddus & cilicio tegatur, & melle ſylveſtri hera.
famem non ſedet, ſed torqueat? Non in au-
las Regum ducit divina manus Ephebum, ſed
trahit in antra Ferarum. Non patermis deliciis
reſolvi patitur: verùm duro ſtrato vigilare eum

cogit dormientem.

dSalutem

Glur⸗
mn

uni Porn
N
vruo Ull 0
n⸗ Pon
, elms u
4. ſes Han
. Iumm gun
a, & ll
„ qule
ſelene
iſe Klloten nu
Commm On
Uaru ſbi
mn fonat
t Araniti
Gerio: I
ſelena imp
Uit, Verium
idorum.
Dilas, C
s ex kecorda
ingeſta?
mreſggnano
i. luen er in/
gi lmm
ni Melmn ele
1t. Ebereti, de
fr Ccinunr exſo
numn Hof

U, ſur
ſunn niſn

ſell. 7

14. Aon tin
Mueni kn
n elerckret,
tum uorante
CImg, ſed do
ki inbeles
Gtni Hofiun
mumcg.

lſaztn⸗
A m,. n.
Mur guh

Mlkreri

h e et,. .

npun,nul,

ledr ,.

Donin N
Genlunb

Stromatum

Salutem ex inimicis noſtris, & de manu
omnium, qui oderunt nos. Verſ. 71.

Pharmacum ſanè inſolens, Salus ex inimi-
cis. Nullus hoſtium timendus eſt nobis, nam
uso eorum omnium manu medicina conficietur.
H Porrò undèé victoriæ ſpes tantæ ? An recens
perſicu- editus Puer Iſraelem Romano jugo ſubducet?

Peccati
damna.
Peccatum

tio non Num de Capitolio triumphum referet Joan-
vocet. nes? Haud credidit excutiendum Romano-
1. iaatr. rum jugum Propheta, quo brevi opprimen-
nd da, & quaſſanda erat Hieroſolyma. Sed,

æaiten- quia Puer futurus erat Tuba Pœnitentiæ, &
tia. e ſcelera omnia delentur; Pater exclamat,
Confeſio Salutem naſcituram de manu omnium inimi-
corum. Omnium, quia Virtutes reliquæ con-
traria ſibi vitia profligant; Temperantia Gu-
lam frœnat;, alligat Libidinem Caſtitas, cal-
cat Avaritiam Liberalitas, inhibetur Lingua
Silentio: Poenitentia verò in omnia omninò
ſcelera impetum facit, nec ea ſolùm proſter-
nit, verùm de eorum veneno nobis parat An-
tidotum. Undè enim Lacrymæ, Dolor, Hu-
militas, Charitas, Solitudo, Jejunium, niſi
Peccati ex recordatione peccatorum, per Pœnitentiam
damna. ingeſta? Quare, Joanne nato, Ponitentiæ
anteſignano, ſapienter camitur à Propheta: Na-
lutem ex inimicis noſtris, & de manu omnium
Sratue dui oderunt nos. Adverte etiam, nullum Ini-
mediocris Micum eſſe præter Peccatum. Nam ab illo
non infe- liberati, de manu Omnium, qui nos oderunt,
lix, i Iju- dicimur exſoluti. Diſce, ſcelus non ſoluùm Ma-

ximum Hoſtem eſſe, ſed Omnem.
al.

Tribula-
tio vera.

Ut, ſine timore, de manu inimico-
rum noſtrorum liberati, ſerviamus illi.

Verſ. 74.

Tentatio. Si non timeamus, non vincemur. Maluit
num ſons., autem Propheta canere, de Manu, quàm de
Rpiditas. Potentia ſeu Imperio inimicorum eruendos:
ut oſtenderet, non illorum Potentià nos ſu-
perari, ſed noſtrâà illos regnare Socordiâ. Non
enim pugnantes eminùs aut ſagittis, aut ma-
chinis, ſed dormientes Manmibus ſubegerunt:
adeò imbelles capimur, ut, ſine vinculis, aut
catenis Hoſtium tantùm Dexterâ detenti, ſer-
viamus.

lIu ſanctitate & Juſtitia coram ipſo, om-

Dei
“ nibus diebus noſtris. Verſ. 75.
Fer vor
eut Et Perſeverantiam docemur per omnes dies,
ona esi- & ambulare debemus in conſpectu Domini,
nenda, ſi Juſti eſſe deſideramus.
Præibis enim ante faciem Domini para-
pite re vias ejus. Verſ. 76.
gud ra-
tione via .
area. IS vias Domino præparat, qui poſt ſe cre-
Electio dit ſequi Deum. O ſi Judicem nobis adhære-
arer re cogitaremus, à quo non viſo conſpicimur,
i * procul dubio non vias noſtras ad dignitates
Der gee. ſterneremus, ſed viæ Domini ſemitæ noſtræ
ſentia, Pararentur. At, cùm ſe nemo credat ante fa-
Timor ciem Judicis eſſe, in devia fertur, & in viam
Dei. impiorum declinat omnis ferè homo.

Lib. XIII

7

Ad dandam ſcientiam ſalutis plebi ejus.
Verlſ. 77.

Scientia ſalutis non docetur, ſed datur. Dat Vox ope⸗
autem nemo, quod non poſſidet. In vanum “m.
proindè laborat, ſpiritu Dei jejunus Orator,
ſi corda tentat impinguare Audientium. Datur
etiam hæc ſcientia, quæ manibus porrigitur,
non linguâ: cùm faciliùs per opera inſtruatur
multitudo, quàm longâ ſermonum ambage.
Ideò enim Scientia boni & mali, quæ Scien-
tia ſalutis eſt, Arbor erat in paradiſo: ut, Bernard,
quemadimodùm non ex foliis, non ex floribus, Epiſt. 103
ſed ex fructibus Arbor dignoſcitur, ita Scien-
tia ſalutis Operibus doceretur.

Per viſcera miſericordiæ Dei noſtri, in
quibus viſitavit nos Oriens ex al-

10. Verſ. 78.

Viſcera Miſericordiæ rheda ſunt Dei invi- Vißtatio-
ſentis genus humanum. Nunc verò ferrea ali- Pes Et -
quando induuntur viſcera, & virgis devehi- Se
mur, ſi ſubjectos luſtrare contingat. Lux e- niora ſint
tiam cum Deo viſitante invehitur Vitæ nun- miſericor=
tia, non Tenebræ offunduntur primitiæ Sup- des.
plicii, & Sepulchri. Diſcant Paſtores, non Charitas
per cuniculos in ſanguinem graſſandum ſubje-F aterka.
ctorum; ſed ſi commoda quærunt populorum,
Orientem vehant, quo & obſcura manifeſta
ſint æquitati, & vel vigilantiæ minima pa- gSnperior
teant, & feræ malarum conſuetudinum in an- zardus ad
tra retrudantur. Orientem, inquam, non Me- pænas ſit-
ridiem, ut diuturnius ſuperſit ſpatium medi-
tandæ pœnæ, cauſæque eventilandæ: ne fe-
ſtinandum in Supplicia ſit, vergente in Oc-
caſum die.

Illuminare hie, qui in tenebris, & in
umbra mortis ſodent, ad dirigendos
pedes noſtros in viam pacis. Verſ. 79.

Tenebræ peccatum ſunt. Mirum autem quo Peceats
modo in ſceleribus ſedeatur, cùm in circuitu Tπnαν
— . . . Tepiditas
impii ambulent. Verum Otium eſt iſtud pec- infelixe
cantium, non Quies. Nam & ſedentes ambu-
labant venando Pacem: ideò enim dirigi
dicuntur pedes eorum in viam Pacis, non
verò ſtatui, aut conſtitui, quia jam per vo-
luptatis viam ad Pacis commoda contende-
bant. Error autem, non curſus erat ad Pa-
cem, per ſemitam ſcelerum. Non eſt Pax Iſa. 48,
impiis, dicit Dominus. Non ſedendo perve- 22.
nitur ad Pacem, ſed ſtando. Santes erant pe- Pl. 121.2.
des noſtri in atriis Hieruſalem; quæ poſue-
rat fines ſuos Pacem. Pugnantes cum vitiis, Tentatis
ſtantes in excubiis deliciis tranquillitatis per- ſignum
fruuntur. At verò, qui in umbra mortis ſedent, Virtutiss
bello non fatigantur, quia in vinculis non Ho-
ſtem, ſed Dominum patiuntur. Dicuntur au-
tem peccatores in umbra mortis ſedere, quòd
eis incumbat mors, & fupplicium; adeôque
brevi inter ſe dirimantur confinio Culpa, &
Poœna, ut qui peccarint, inumbrari poſſint
à Morte. Hinc eſt, quòd Avarus inſequenti
nocéte raptatur ad inferos: Epulo, paucis in-
terjectis diebus „ expirat: Et impi omnes
dies ſuos non dimidiant. Adam, ut pecca- Mors os
A 4 vit, Peccaisg.

vit, nec in Meridie umbram Mortis effugit;
ſed in Paradiſo audivit, Cinis es, & in cine-
rem reverteris. Baltaſar in eadem menſa; ubi
vaſa Templi contaminavit, umbram Mortis
in ſe conſpexit, & ſcribentem expavit. Judas
poſtridiè proditionis Suſpendio interiit. Ho-
lophernes eâdem penè horà & Merum hau-
ſit, & Sanguinem regeſſit. Cur tam citum de
impiis ſupplicium? niſi quia tam proxima
Morti Culpa eſt, ut ejuſdem umbràâ impii per-
cellantur.

Tribula-

zionism

Jons.

Puer autem creſcebat, & confortaba-
tur Spiritu, & erat in d-⸗ſerto uſque
in diem oſtenſionis ſuæ ad Hrael.
Verſ. 80.

Concis ex Nutriunt & ſylvæ Concionatores, & , ut
Oratisne. Bernardus ait, plus interdum Ligna docent,
quàm Libri. En Joannes non ex eo Concio-
natorum genere, qui ſolo vocis boatu vulgus
deterrent, ſed is, quem de ſuis legibus &
Scribæ percontarentur & Milites, quem Rex
Seienia libenter vel increpantem audiret, Joannes,
sget Ora- inquam, eruditur in Antris, ſugit non è& Pa-
sione. ginis doctrinam, ſed è& Cortice, Ferarum
Zelus a. condiſcipulus, Silentü auditor, diſcipulus So-
nimarum litudinis. A ſilentio didicit declamare: fera-
Ki vacet. rum indutus exuviis, humamitate induit Iſ-
Celi« a- raélem; ſaxis innutritus, & educatus in ſi-
mor. lice dura Judæorum corda emolliit: ſocius
Scorpionum Agnum Dei abluit in Jordane.
Non dedecet Concionatorem Eremus: imô;,
niſi Solitudini afſueſcat, non ad Deum ho-
mines convertet, ſed ad Filios hominum ipſe
convertetur. Porrò Joannes non proſilit è ſyl-
vis uſque ad diem oſtenſionis ſuæ ad IIraeèl.
Nota, oſtenſione primum prædicat, quaàm
ſermone: ex Tertulliano enim ipſe Philoſo-
phi habitus ſonare debet, & ſuadere. Prima
Joannis Concio ora ſunt non turgida Eloquen-
tià, ſed pallentia Jejuniis; latus non Chla-
myde ornatum, ſed exaſperatum exuviis Ca-
Zelus a- melorum. Tum diem non antevertit officii
nimarum ſui, non uno, ante concionandi tempus, vel
v * αse anno, vel menſe regionem circa Jordanem

zur Viſi-. . 7 . 4
ationi- Circuit; verùm eâdem prorſus die, quâ egre-
oͤus. ditur ex Eremo;, incipit Pœnitentiam docere

Religioſus exemplo, & voce.
in Anla.

EX CA P. II.
S8. L U C F.

In diebus illis, exüt ediéctum à Cæſare
Auguſto, ut deſeriberetur univerſus
orbis. Verſ. I.

Uiſquis Dei Filium hominem negas,
Romanum evolve catalogum, & citè
inter cives Bethlehem Jeſum reperies. Equidem
Obedientem, Humilémque obiiſſe in Cruce
Chriſtum ab Apoſtolo acceperam: Pauperem
verò natum „ & Gementem clamant ubique
Scripturæ. Verùm per Evangelium doceor
non magis in Cruce floruiſſe Obedientiam
oledien- Chriſti, quàm in Ortu. Nam tum naſci vo-
is etiam it, cum ex Imperio Cæſaris Virgo perge-

Obedien-
ℳ .0%

Oliva

ret in civitatem David; & quidem moriendo
Patri obedivit, naſcendo Imperatori ſe ſub-

Superiori
1. . — .ʒ— non preb.
didit: imò, ut ità de Jeſu loquar, ut Chry- rekccn.

ſologus ſcripſit de Jacob Sermone ſeptuageli- Eecleſia-

mo: antè obedivit, quam vixit. In utero Lici &
enim Virginis clauſus iter arripuit imperatum: ahe: Zic
& tum fortè natus eſt, ut ſubditum ſe ſate- zie a;
retur Auguſto, & inter ſubjectos cenſeretur Oerimit.
Romani Impern. Tum prodit in lucem, cum
occaſio oblata eſt profitendi ſe ſervum morta-
lis Principis. Itaque illud Pauli: Humiliavit Philip.3,
ſemetipſum fatus Obediens uſque ad mortem, 8.
hic incœpit, ubi Humilitas illum ſervis ad-
numerat, & Obedientia peregrinari eum co-
git, antequàm viveret. Magna nunc Roma
es, quæ tuos inter populos vectigalem cen-
ſes Deum. Ergo, ſub Auguſto, univerſus
Orbis deſcribitur, quia regnandi Libidini non
ſat eſt corpora poſſidere, niſi ipſa quoque no-
mina ſibi vendicet. Ne nomen quidem im-
mune eſt à Cupiditate Romana, quæ, quan-
do alià ratione non licuit, ſcribendo liberta- Ambitie.
tem nominibus eripuit, & cùm non poſſet
in carcere, ea alligavit in libris, membraniſ-
que adſtrinxit. Adeò nihil intactum eſt vin-
culis, ubi pro libitu Faſtus imperitat. Unus
Auguſtus terrarum latitudine nequaquàm ſa-
tur, de mortalium nominibus triumphavit;
& quia latè diffuſa tranquillitas gladios the-
cis incluſerat, bellavit calamis, ſcribendéque
commiſſum ſibi imperium propagavit. Pru- Muynere.
dentiæ id adſcribunt Auguſti nonnulli, quèd
ea de cauſa unumquemque referri voluerit Veaigs-
in ſyllabum, ut nullius inſcius omnium cu- lia.
ram gereret. Sed ſuſpectus Amor is eſt, quo,
ſi quis diligeret, Indigentiam ſibi magis re-
nuntiari cuperet populorum, quàm Nomina.
Ubi porrò Pecunia corrogatur, indè Chari-
tas exulat.

Superbia⸗

Et peperit Filium ſuum primogenitum,
& pannis eum involvit; Et reclina-
vit eum in præſepio, quia non erat ei
locus in diverſorio. Verſ. 7.

Ama Purpuram, qui Deum tuum Panno- pstheras
ſum intueris. Architectare Tibi Domos cer- Chrihi
tantes cum ſtellis, accubante Sole ſub Antro. exemplo
O portentum! Regem cœli Urbes non ſoluùm c,
excludunt crucifigendum, ſed & naſciturum
abjiciunt. Humaniores hominibus feræ; quem
nullus civium admiſerat, recipiunt, & fo-
vent. Naſcitur Tibi Chriſtus extra urbem, Zalus a-
ut tibi perſuadeas, nonniſi procul à Turbis nimarum
Chriſtum tuo in pectore naſciturum. Exi in ex Ora:
agrum, ſi cupis florem Jeſſe tibi legere. Non tvione:
floret in Urbe Flos campi, ſed laniatur. In Malier
Antro floret, viret in Fœno, Lacrymis ado- demi ſi
leſcit. Hac fortè de cauſa & Flos Virgæ di-
citur Chriſtus & Campi Flos; ut eum ſcias,
vel in area florere, vel procul ab urbibus: ne
extra Templum fruſtrà illum quæreres, vel
cum periculo quæreres in plateis. Extra Ur-
bem invenitur à Magis; ut Reges aliquando
ſolitarii ſint, qui nunquàm ſoli ſunt. In Tem-
plo reperitur à Matre; ut orandum ſibi du-
cant, qui Chriſto Filios peperere. Non inve-
nitur in Plateis à Sponſa; ut domi ſedeat Virgo,
quæ ſi vagetur & pallio Pudoris ſpoliabitur, nec
ſine vulnere erit, amiſsâ veſte Modeſtiæ. Cuùm

pertranſiſſet eos obvium Chriſtu habuit, ut Vir-
ginitas

ginitg
vmm lum el
ir: Geelt in
Fuh
eullate,
is Jd⸗
lu huge

ly ß⸗

lantes
pr.

en n he
,,n Ils hon
giii iſs
Gilicg uli
4 (batt,
ſenol inet
60 Corie hic
1 iglare faei
Uileant lupe
0
a r. Zque
m hypoc⸗
ſbi dormiun
grege, &
pundue pr⸗
& culkodien
leite ſe d ſi
Dant ab incu
. Atun eit;
4 N Aemn mal
Korum mau
r No Mrolpicie
n Eee 410 tore
n Il Coſi⸗
Cni ſi alin
umntr de
lures ſi
is ſltat
Kutes dl
Nn. Non
lenng eſt, ſe

Elu.

bar Alge
11, G cla,
ſinueri,

8 Daſto
Fenln eorumn,
8 Neno Gorn
E ſigllarent

=
E
2
S
S.
S=
—

Stromatum, Lib. XIII.

ginitas vitandos ſibi homines ſciat, ſi Spon-
lum cupiat amplecti. Porrò ſi Chriſto locus
deeſt in diverſorio, anguſtias domicilii Cinis
& Pulvis lamentabitur, durumque erit Româ
exulare, cùm nec Bethleem minimam in tribu-
bus Juda ad breve tempus habitare potuerint
ſeu Virgo paritura, ſeu naſciturum Verbum?

Locorum
indiffers.

tis.

Er paſtores erant in regione eadem vigi-
lantes, & cuſtodientes vigilias noätis

ſuper gregem ſuum. Verſ. 8.

all

cn Saserier Ut greges dormiant, Paſtores vigilent ;
Ne M

invigiet. quos non ſatis eſt vigilare gregi, niſi & vi⸗
giliis ipſis invigilent. Cuſtodientes, inquit; vi⸗
Imientio gilias noblis ſuper gregem ſuum. Et gregi ex-

ilha reda. cubant , & excubias obſervant, nec minus
be periculi ineſſe credunt pecori, quaàm vigiliis.
Nn uk Ghesies Gloriæ hic innuitur cavendus dolus, quæ &
, e vand: vigilare facit Paſtores ſuper gregem, non ut
ibenh „ Videant lupos, ſed ut ab hominibus videan-
Cun n Rene. tur. .Æquè gregi tuo metuas; ac tuis vigiliis.
is, Nam hypocritæ ; dùm pro gloria excubant,
dtadhn ſibi dormiunt. Ideò Sancti Paſtores & feras
à grege; & gloriam repellentes à mente, u-
trumque præflitere: Erant enim vigilantes,
& cuſtodientes vigilias noctis. Nimirùm ſo-
licitè ſe à ſuperbiæ impetu, armenta defenſa-
bant ab incurſione ferarum. Neque fruſtra ad⸗
ditum eſt; Super gregem ſuum. Pronius enim
Genßre ad aliena mala oculus fertur „ut aliorum Pa-
aleorarr. ſtorum incuriâ noſtras vigilias commendemus.
Judican. Suo proſpiciebant gregi Evangelici Paſtores,
es teme- nec aliò torquebant oculos, ne aliis inſul-
Waer tandi occaſio præbefetur. Unuſquiſque alie-
Marmu-

ratorezs. æ familiæ fabulas decantat, ignarus, quid
omi ſuæ aliis cantitandum factitetur. Fabu-
la narratur de te, dum vicinis inſultas. Qui
ſi Vigilares ſuper gregem tuum, deprehen-
deres fortaſsè exerraſle Armenta. Verùm fe-
ſtinantes ad Virginem Paſtores talia dedecet

hingyn

; Eide audire. Non ergo Paſtoris officio defungi
Nirnxde Dignitas eſt, ſed Labor; non Quies, ſed Vi-
1, gilia.
elle⸗

Et ecce Angelus Domini ſtetit juxta il-
los, & claritas Dei ciroumfultſit illos,
& timuerunt timore magno. Verſ. 9.

euln tw
eThi

te

uperir Plures Paſtores ſuper gregem unum, &
isvigile, nullus eorum, commiisd ſociis cur, dormie-
Epiſepo- Pat. Nemo dormivit, quamvis certus, quòd
rum veſi- reliqui vigilarent; ſed unuiquiſque, ac ſi cæ-

pon! H Tai teri obdormiſſent „excubat. Quæ excuſatio
Nm a⸗ . dormientis Præſulis ac Præpoſiti „ quia juſſit
Gethienh r. Vicarios ſui operis Miniftros vigilare ? An
,dlen neſcimus, altiùs in excubiis ſtertere mercena-
W rium, quàm nos: credimúſque inſomnem
heſ efle, qui lucrum ſuum & ſuas delicias quæ-⸗
ae rit in cura? Integrum, inquit;, Mini ſtrum o-

vibus præfeci. Non meliorem Petro. Hic ta-
men Vicarius Chriſti, admonitus, ut excuba-
ret, à Chriſto, incurſantibus non in Oves
modè, ſed in Paſtorem quoque Lupis, und
horà vigilare non potuit. Et putas Apoſtolo
vigilantiores fore, quibus ſuper gregem ex-
cubias demandaſti? Ipſe Chriſtus, Epiſcopus
animarum noſtrarum, pernoctavit in oratio=
ne Dei, & nihilo minus diſperſæ ſunt Oves
ejus. Vix Tu vigilando periuaſeris Mimiſtris

ſtes, quot vitia.

ahus autem ſic:

tuis vigilantiam. Vigilia Epiſcopi, Oratio eſt
adhortantis ad excubias Vicarios. Ideò Pro-
pheta dixit; NWon ſileat pupilla oculi tui. Id Thren à
eſt, pupilla oculi tui excubantis alios vigila- 18.
re faciet, exemplis perôrando. Redeamis ad
Paſtores, quos Angelus vigilantes circumſte-
tit. Qui, ut divinâ luce circumſuſi ſunt»
timuere timore magno. Equidem Tenebra- Tzmos
rum foœtus eſt Timor, & obſtetricantibus Um= Dei.
bris, Horror emergit. Nunc verò ex luce
naſcitur tremor; quique non turbabantur in
nocte, Angelico fulgore exanimantur. Ni-
mirùm Timor, inter timores, Magnus, &
Primus hic eſt, ex Domimi claritate procrea-
tus. O Dei claritas, Timoris, ſed Magni;
Parens. Ex hoc enim Timore gignitur Forti-
tudo: Vbi eſt timor tuns, fortitudo tua. Co- Job: 4. G;
cus itaque eſt, qui non timet; nam ſi æterna
videret, procul dubio jocos & ſales in planctum
converteret. En, ut Paſtores, ad divinæ lu-
cis aſpectum;, timorem concipiunt. Timere-
mus & nos, ſi videremus; ſed caligantibus in
regione umbræ mortis inanis lætitia ſubrepit, Pax oor-
&α cùm ruamus ad interitum, quia cœci, i- i,: Per,
deò alacres properamus. Paſtores autem ,
quia vigilant, ideò illuminantur- Qui hoc Ti-
more initiantur, traducentur mox eo, ubi
ab Angelis Pax canitur, & Gloria.

—

Serietazs

Et hoc vohis ſignum: invenietis infan-
tem pannis involutum, & boſitum in
Præſepio. Er ſubitò facta eſt cum An-
gelo multitudo militiæ cœleſtis lau-
dantium Deum, & dicentium; Glo-
ria in altiſſtmis Deo, & in terra Pax
hominibus bonæ voluntatis. Verſ. 12.

13. 14.

Ne timeant conſternati Paſtores „ adjungi- Mortit-
tur Angelo multitudo militiæ coœleftis. Si ad
aſpectum Angeli horruere, an non ad adven- Arzs
tum ſupernarum Cohortium intermorientur? alsleg.
At Coœrli milites, non Arma tractant, ſed
Pacem canunt. Ut ſciamus cœleſti illum tan- Bella al=
dem recreari pace, qui Miles eſt; qui pug- ge
nat cum Carne, qui cum Mundo dordien.
In terra quidem, inernium Pax eſt, armatos
Bellum ſpectat: inverſo tamen ordine in ca-
ſtris Dei, otioſi exagitantur ſævo turbine paſ-
ſionum. Vigiles tranquillitate ſumm reficiun-
tur. Chriſti miles recreatur internâ pace: diſ-
cinctum voluptatis mancipium tot patitur ho-
Ut proptereà, quod fertur
Moyſi contigiſſe, ibi cantus exauditur, Ge
exultatio, ubi armorum fremitus perſtrepit:
difficiléque in tentoriis Eccleſiæ diſcernitur à
tympano tuba, quia Pacis tripudia cum ar-
morum fragore conveniunt. Pax noſtra bel-
lum eſt ſceleri. Chriſtus enim qui Pacem
diſcipulis reliquit , imperavit & Gladium: qui⸗
que Pacem dedit, Bellum ſe intulifſe teſtatur,

Pax cora
dis.

Cirenſzes
Kio pess
febtis.

Porròͤ quæ conventio Gloriæ & Pacis? Glo-

Tia in altiſſimis Deo, & in terra Pax, Ideò
fortaſsè, quia nullà re magis divina Gloria
amplificatur, quàm Paſtorum concordià. Nota⸗
Pax, inquit, hominibus bonæ voluntatis: quòd
frequenter in diverſa ferri videmus, quos bo-
næ voluntatis zelus abripit. Unus quidem ſic;
& nelig quomodò, minùs
ſibi ſanctus videtur is,

Pnig

qui alienæ neſcit ad-=
vVe?lari

1

gaelu, in. verſari ſententiæg. Malæ voluntatis homines
I, csetus. ſacilius concordant, quam Bonæ. Rarus in
Pnio inter cœlo eſt ſtellularum eodem loci concurſus:
celach. * frequenter autem ſub cœlo exhalationes in
Sahek . fulmina coaleſcunt. Optanda ergo Pax eſt bo-
na voluntatis hominibus;, & præſertim Pa-
ſtoribus, ut cani poſſit gloria in altiſſimis Deo.
Sed inter diſſidentes Paſtores obliti penè ſu-
mus pannoſæ Domini ſupellectilis. En Opes
Cœli l Infans obvolutus Pannis. Unum igno-
ro; an arctiùs Paupertas ſtrinçerit Puerum,
an eam Infans ulnulis ſuis firmiùs adſtrinxerit.
Certè, ſi ſtrinxere panni, adſtricti ſunt: nul-
lus enim tam promptè Inopiam à ſe ablegavit:
quàm recepit Infans. Gemella Dei Paupertas;,
Chriſti contubernalis, Adami quidem peccan-
tis Supplicium, ſed redimentis Salvatoris Pa-
trimonium.

Ut diſceſjerunt ab eis Angeli in Cœlum,
Paſtores loquehbantur ad invicem: Tran-
ſeamus uſque Bethleem, & videnmus
hoc verbum, quod facëtum eſt, qu0N
Dominus oſtendit nobis. Verſ. 15.

Pauper-
as.

Ohriſti Animo & voce concordes in re ardua, &
Nativi- pleniſſimà periculi, cùm omnes loquantur,
17, , omnium vox una eſt, Tranſeamus, & videa-
piritna- . .
ie sseris us. Tranſeunt ab Ovibus, ut Agnum videant
praferen- in fœno ; quemadmodum & ab grege Moy ſes
da. tranſivit, ut eum videret in rubo. Sed illic
ardebat, hic tremit. Illic erat, qui erat, hic eſt,
quod non fuit. IIhc imperat, hic obedit; ex-
calceat illhc Moyſem, hic, ut Nos induat, de-
nudatur. IIhc denique incipit eductio populi
ab Ægypto, hic redemptio incipit Orbis ter-
Operarius rarum. Ibi in Deum Pharaonis homo evadit,
ſbi etiam hic verò Deus factus eſt homo & ſervus Au-
Vacet. . . .
aSas s. Luſti. Monemur hoc loco;, ab ovibus aliquan-
imarum do ſecedendum ad antra, ſi Chriſto frui veli-
ſiti va- mus. Quæ implicat nos Ovibus cura à Salva-
cet. toris amplexu revellit; cumque paſcendo gre-
gi toti occupamur, jumenta, viliores ſcilicèt
& abjectiores Eccleſiæ, Salvatorem recreant;,
& ab eo viciſſim recreantur. Bos enim diutur-
nius & citius Paſtore, fortaſsè, ſuo, anhelitu
Redemptoris confortatus eſt. Et videamus hoc
Verbum, quod factum eſt, quod Dominus oſten-
dit nobis. Nihil illis oſtenſum, ſed nuntiatum
tantùm eſt; ſed fides non viſa firmiùs credit,
quàm audita. Quando autem illis Dominus oſ-
tenderit arcana Præſepii, non lego. At Paſto-
res iſti ſanctos præſignant Prælatos, qui ſicut
ab inferioribus haberi ſe volunt loco Chriſti;
ità ipſi in Angelis perſonam Numinis recognoſ-
cunt. Nullus Paſtorum à ſubjectis haberi Chri-
superior ſtus non vult. Citant pro ſe Evangelia & Scri-
miner obe. pturas, & benè faciunt, ſunt etenim Chriſti
diat ma- loco. Verùm ſupra ſe conſtitutas Poteſtates non
Jor:. ſemper colunt pro Deo. Dii eſſe volunt, quia
S.Eccleſes Paſtores ſunt: ſed nolunt habere pro Diis,
Remana. quos Majores illis Deus effecit. Non ità hi
Paſtores, Angeli juſſla Domini eſſe fatentur,
quôdque ab eo dictum audierunt, id oſtenſum
à Domino credidere.

F. ides.

Oliva

Et venerunt feſtinantes , O invenerunt
Mariam & Joſeph, & Infantem po-
ſitum in præſepio. Videntes autem co-

gnoverunt de verbo, quod dictum e-

rat lis de Puero hoc. Verſ. 16.

Ut Chriſtum inveniant, feſtinant; & quia Procraſi.
feſtinarunt , non ſolo Pueri aſpectu, ſed Vir- natio.
ginis quoque ac Joſeph modeſtià recreantur. Moniales,
Præmium hoc acceleratæ pietatis. Deus au- Aali
tem grande documentum Virginibus dedit, eei
cùm ſolitariam eſſe noluit Mariam;, venturis Religionis
ad præſepe Paſtoribus. Etſi enim IIIi neceſ- munia
ſarius teſtis aut comes non erat, erat tibi ne- viliora n
ceſſarium ſoliciti pudoris exemplum. Quam :. 66
autem feliciùs naſcitur Chriſtus, quàm mo- ſal ia
ritur! Hunc enim, quem adoras medium in- Affabili-
ter Joſephum & Virginem, blaſphemabunt s ſenis.
Judæi inter Latrones crucifixum. Unum ve- es e
hementer miror, in tam miro ſpectaculo nul- Fr
lum adinvicem miſcuiſſe ſermonem Paſtores Qrerarts
& Virginem. Non illi ſciſcitantur, quo mo- 3sreus
do natus ſit Puer, nec Illa interrogat de iti- Qrca,
nere, ſed inter ſe colloquuti Paſtores, filen- wibe.
tio venerati ſunt Virginitatem Matris; & Ma- afuett⸗
ter ſilendo Virginitatem reddidit Venerandam. as s
Maria autem conſervabat omnia verba bæc, auta.
conferens in corde ſuo. Nimirum undè Ver- Luc. 1.
bum Patris emiſerat, Paſtorum verba repo- Sülanta
nit. En quò inferri debeant Superiorum man- Raeredtin
data, quando Mater Chriſti dicta Paſtorum 2rsas
collocavit in corde, ubi auſim dicere, Vix Religioß
aliquid repoſitum, quod ſcribi debuerit, præ-
ter amorem Dei, & Paſtorum verba. Omnia ⸗
in figura contingebant illis, ad documentum las, ſed
noſtirum. Tacet Virgo, loquentibus Paſtori- orum di-
bus; & eorum ſermonem obſervat, quæ pe- hs waͤgui
pererat Sapientiam. Quod judicium inobe- Tezte,
dientes manet, quando Epiſcoporum verba:, cuilibet.
quæ Maria in cor contulit, ſceleſti ipſi & te- Honor
merarii vel labiis rident, vel dente lacerant, utun’
vel pede conculcant. Cordi inſerenda ſunt Ma- Ser
jorum verba, ut in ſede amoris inſita, & àa- ponoreea⸗
mentur ardentius, & promptiùs impleantur. cipienda.
In domo autem Chriſti aut tacetur, aut ſoli Ecelaſe-
Paſtores audiuntur. Virgo verò Simplicium ici .
dicta ſervat in corde. . SS
114.
Er reverſi ſunt Paſtores, glorificantes
& laudantes Deum in omnibus, quæ
audierant & viderant, ſicut dictum

eſt ad illos. Verſ. 20.
Nec Chriſti causa diutiùs à grege abeſſe e

Paſtores permittuntur. Quid de his, quos ſo- “H
la Ambitio à dioæceſi exules remoratur? Pr..
go Paſtores ovium ab Angelo miſſi ad præ- depenh
ſepe, citò repetunt gregem ſuum: Et Paſto- „. a
res urbium Superbiâ abrepti de ſua ſede, totà ſin
vitũ nundinantur gloriam, non ſemper redu-
ces in commiſſas iibi Eccleſias? Nec Angelus
eos accerſiit, nec pietas apud Summos deti-
net: nam quos devotio in Bethleem compulit,
ſolicitudo gregis citò revocavit. Non ita Nos
docint Chriſtus; qui tant4 diſcipulorum ſoli⸗
citudine urgebatur, ut cum ad feſtum Sceno-
pegiæ abirent Hieroſolymam, permilerit qui-
dem illis, ut, ſine ſe, eò contenderent; bre-

vi tamen liceèt quæreretur ad mortem; ee
inle⸗

⸗

iſen
polt 1
eoruun
ſrruit,
Gubitamt
gantes
le, an
o Cheix
eutunn alt
ie Inete
lerent el
lelnur 1.
Hiritu ſ⸗
NESSs,
tmum ine
Puit: tann
olost
ind angu
Vunns kuit⸗
Ieje, lecl
gegeln rec
Flendum 1
un ftacti ſunt
mr s, &
ieit nunns ſ
1 magts Vi

Ar Ouim pugne
inn Eiibit,
unn kerumm
H t ineliger,
antone Obedli
ub tun eſle &
A magh,
hudantes
Ian kerertunt
Den in ho,
li Ceruli .
ebant.

. uon on
rumcide
en ejut

krin (nue
r Gret alrator
Ne uuhneret,

inſequutus, inviſibilis adſtiterit ſuo gregi. Qui,
poſt reiurrectionem, ac ſi Paſtor etiamnum
eorum eſſet & Magiſter, euntes in Emaüs in-
ſtruit, in Cœnaculo conſternatos confirmat,
dubitantem Thomam reprehendit, & Navi-

gantes in capturam piſcium immittit. Et vi-

de, an Paſtoris neceſſaria præſentia ſit, quan-
do Chriſti Oves, quæ Apoſtolicæ erant virtu-
tis, diſperſæ adeò erant paucis illis diebus, ut
earum aliæ Triſtes proficiſcerentur in Emaus,
aliæ Incredulæ dejerarent, aliæ Phantaſma cre-
derent eſſe Magiſtrum ſuum, aliæ aliâ infice-
reitur Tabe brevi à Lupis devorandæ, miſi
Spiritu ſancto purgarentur. Nam & Dominus
JIJksOs, antequàm raperetur in Cœlum, eo-
rum incredulitatem & cordis duritiem incre-
puit: tam ſubitò, abſente Paſtore, vel in A-
poſtolos tanta irruperant, quæ à mitiſſimo Do-
mino argui poſſent. Magna autem Paſtorum
virtus fuit, dimiſio grege ad Chriſtum accur-
rere, ſed fortè major, relicto Chriſto, ad
gregem redüſſe. Angelo enim ad Puerum in-
viſendum impulſi, ſolà inſpiratione cordis ab-
oedien- ſtracti ſunt ab Infante, & Deo ſuo. Quòd ſi
tis Oraz JEsUS, & Virgo deſerendi ſunt à Paſtoribus,
nons e ut munus ſuum obeant, & quidem vile: quan-
Prende, t magis Viri Religioſi ab debent Ora-
Vus mix- t0 Magis V. gioſi abrumpere debent Ora
ta. tionis delicias, ut obediant, & ne Chriſtus ali-
quid patiatur detrimenti in Membris ſuis. Nun-
Zelus a- quaàm pugnat cum obedientia Chriſtus; nec te
nimarum detinebit, ſi Pralatus avocet, qui Paſtores in
tanta rerum omnium inopia remiſit ad Oves.
Orations: Nalmn & ipſi prius audivere, quam viderint;
quand Ut intelligeremus potiorem eſſe Contempla-
mags De- tione Obedientiam, häncque illius Prænun-
licia, & tiam eſſe & Magiſtram. Quôdque mirandum
Nigas. eſt magis, non mœſti, non murmurantes,
ſed laudantes Deum ad abjectam pecudis cu-
ram revertuntur ſancti Paſtores, glorificantes
Deum in his, quæ viderant, non iterùm de
his queruli, quæ, non amplius viſuri relin-
quebant.

Poſtquam conſummati ſunt dies octo, ut
circumcideretur puer, vocatum eſt no-
men ejus Jſus. Verſ. 21.

Nomen Et in Cruce vitam perdidit, ne nomen per-
Jeſu no- deret Salvatoris, & in Circumciſione ut illud
men ine acquireret, Sanguinem dedit. Magno itaque
erits ſemper conſtitit & naſci JxsoM, & mori.
Zelesa- Aut Circumciſio tanto te nomine inſigniet,
vaDT aut Crux: nec Jeſuitæ, hoc eſt, Salvatores
,S““ erimus Mundi, niſi Corda circumcidamus ab
affectibus Mundi. Et quidem ſeriò meditanti
apertum erit, ſolis nos Affectibus retineri poſ-
ſe, quò minùs Salutem operemur in medio
terræ. Qui quia pro Dei ſumma miſeratione
reciduntur, ejuſmodi Circumciſio & nobis
Ins nomen præbet, & populis Salutem af-
ferimus.

Tulerunt illum in Jeruſalem, ut ſiſte-
rent eum Domino. Et at darent ho-
NRiam, ſecundum quod diätum eſt in
lege Domini, par Turturum, aut
duos pullos Columbarum. Verſ. 2 2.24.

Dii de- Dentem pro dente hominibus rependimus,
α Pro auro aurum: pro voluptate dzæmoni ani-

Stromatum, Lib. XIII. 11

mam ſolvimus. Piratas non niſi ingenti pretio Serwire
placamus: ſolum cum Deo commercium faci- Piofelins
le, à quo oblatum Puerum recipimus duarum
volucrum oblatione. Par Columbarum JrsM
reddidit Matri; adeè munificam Dommum
habemus.

Et ecce homo erat in Jeruſalem, oui no-
men Simeon: & homo iſte juſius &
timoratus, ewpebtans onſolationem
Iraeël: & Spiritus Sanätus erat in eo.
Verſ. 25.

Sanctorum elogia Dei manu conſignata, & Zahfitiss
Juſtitiam ſemper commendant, & Timorem.
Itaà enim laudatur Job, ita extollitur Zacha- Saperioris
rias. Præſertim verò in Sacerdote Juſtitia, & exempla.
Timor celebrantur; quèòd Dignitas tumorem fast, s
magis ingeneret, quaàm timorem, quòdque pignitas
Juſtitia difficillimè retineatur, ubi ſummum mores noyns
Imperium Dominantem eximit à metu talio- matet.
nis. Simeon verò in ſummo faſtigio à nemine
timebatur, & timebat: & Juſtus erat, qui
injuriam pati vix poterat. Rara virtus in Præ- Hamili-
ſule Timor, nec minus rara .quitas in eo, “s in Dis
qui æqualem non agnoſcit. Cùm inter homi- 4bitate,
nes vix inveniret Simeon, quem timeret, Cœ- Honer
lum petit, Aſtra tranſcendit, ad Deum per- matnus
tingit, & illum metuit, cujus erat Miniſter in
terra. Qui verôò aut nemini aut non multis æ-
quare ſe poterat privilegio Dignitatis, Judi-
cio & Juſtitià omnes ſibi homines exæquavit;
nullius perſonam deſpiciens. Rariorem quoque
in Simeone virtutem reperio, quòd & Senex,
cui inhærere debuit cupiditas, & Sacerdos
qui neminem curaſſe poterat, & Spiritu San-
cto plenus, quo ſatiari, explerique potuit, Claritas
adhuc tamen nec acquirendi ſibi boni cupidus, fraterns.
nec alieni negligens, nec adepto contentus
profectu, conſolationem expectat Iraëlis. O ke-
verè magno dignum Pontifice pectus! Spiri- Feevos
tus Nunätus erat in eo, & nihilo minus pro- verus Ze-
Priâ opulentid nequaquaàm ſatur, in conſola- lIi obſer-
tionem Ifraelis anhelat. Suum flocci æſtimat vantia
ſolatium, niſi & allevatam ſpectet commiſſam srir:
ſibi populi multitudinem. Totus fertur in com-
moda aliena; & plebis ſitit delicias, qui intus
fonte voluptatis inundatur.

Et reſponſum aceperat à Spiritu Sanéto,
non vij urum ſe mortem, niſi prilis vi-

deret Chriſium Domini. Verſ. 26.

Meritò Juſti viſi ſunt oculis inſipientium Mors zu
mori, non autem mortui ſunt; nam eos vi- Korum
dere magis Mortem, quaàm ſuſtinere Lucas
affirmat. Ut proindè Pompam verius eſſe Mor-
tis, non Mortem ſeripſerit Ethicorum Prin-
ceps. Mors autem ab iis videtur, à quibus
prævidetur; reliquos enim imparatos premit,
& opprimit. Porrò Mors videri potiùs dici-
tur hic, quàm guſtari; quòd Morientibus
lucem quamdam invehat, quâ & ipſa vide-
tur, & reliqua ab oculis evaneſcunt. Si e-
nim Mortem nobis proponamus ob oculos,
mox, coronæ, infulæ, opes, nobilitas, im-
peria, velut Stellæ, fulgore Solis hebetan-
tur, & nuſquàm lucent. Quæ, ſubductà Mor- Mor: Lax
te;, adeò ſplendent, ut perſpicaciores quoque S alleger
ſapientium acies in diſcernendis rebus hallu- ica,
cinentur.

12

cinentur. Videtur itaque Mors, quia ſi ſe det
in conſpectum;, cætera obſcurantur, & ſola
ſuis ſtipata facibus feralibus radiis inter-
Ea etiam cauſa eſſe poteſt, cur Mors

Tembova-
linm non 1
temptus. ipſa
micat. c
videri dicatur, quia per Mortem ſolius oculi

objecta ſubtrahuntur. Cùm enim felicitas om-
nis ſucus ſit, & colorata voluptas, Rhilque
ſolidi inſit in mundo, meritè ſoli oculi Mor-
tem dicuntur pati, quia temporalia omnia vi-
dentur verius, quàm aut guſtantur, aut poſ-
ſidentur. Dives namque,dives creditur, quia
congeſtum aurum videt in loculis, quia cum
mali certare videt prædiorum ſuorum confi-
nia, & eodem gratulatur coërceri ſabulo Cu-

piditatem ſuam, & æ qquoris Tempeſtates ;

qui ſi Moriatur, ea omnia videre deſinit.
Nam pompam illam Cupiditatis nec tetigit
unquàm, nec audivit, ſed vidit tantùm. Ideò

r. oan.z. terrenorum poſſeſſio, non Uſus dicitur ma-
16. nuum, ſed oculorum Concupiſcentia à Joanne
Evangeliſta. Ideò & Job tot circumſeptus an-
guſtüs, oculis ſe eas tolerare quodam modo
dixit, cùm è ſterquilinio ait: Et in amaritudi-
nibus moratur oculus meus. Ut enim felicitas,
ità & miſeria hujus vitæ colorata eſt: ideôque
oculos vel deludit, vel torquet, vano doloris
apparatu. Mori itaque nihil eſt aliud, quam
Mortis objectu temporalia non ampliùs oculis
ſubjici, quibus illudebant, cùm poſſideri cre-
debantur.

ſob 17.
2.

Et venit in Spiritu in Templum: Et

cùm inducerent puerum Jeſum paren-

tes ejus, ut facerent ſecundum con-
ſuetudinem legis pro eo: Er ipſe acce-
pit eum in ulnas ſuas, & benediwit
Deum, & dixit: Nunc dimittis ſer-
vum tuum, Domine, ſecundum Ver-
bum tuum in pace. Verſ. 27. 28. 29.

Tot Sacramenta, quot apices Evangelii.
In Templum vemit Simeon in Spiritu. Audis,
quò Spiritus bonus homines ducat? In Tem-
plum. Nam ſi ſupra pinnaculum Templi ſta-
tuaris, non duceris Spiritu, ſed à Lucifero
traheris. Chriſti recordaris qui ſupra Tem-
plum nunquaàm fuiſſe legitur, niſi eò à Dæa-
mone ab deſerto tranſlatus. Terrenæ Sapien-
tiæ Oracula, niſi prorsas deſipiant, intelli-
Politicz. gant. Etſi vixeris in Eremo, etſi dies quadra-
Pontiheü ginta Jejunus traduxeris, etſi tibi Angeli mi-
git, niſtraverint, ſi te video ſtare ſupra Templum,
à Dæmone ibi te arguam collocatum. Qui

Ambitio.
Dignita-
tes Eccle-
Biaſticæ.
Tamplæ
Iriquen-
tanda.

excipien- π☛ . r . 1,X : .
a ſi ſapis, meminiſſe debebis, ideò in vertice
Eecleßa- Templi ope Dæmonis ſtetiſſe Chriſtum, non

Pi Size ut ibi ſtaret, ſed ut præceps ageretur. Quiſ-
quis enim ſubeſſe recuſat Eccleſiæ, eâmque
premit, ſolum expectare debet præcipitium.
Politicam enim extollentem ſe ſupra omne,
. quod dicitur Deus, ſeu Eccleſia, caſus con-
§.simeon. ſequitur. Senex verò licèt Juſtus, & Spiri-
tu Sancto plenus, non niſi in Templo Pue-

Eecleſia- 2 . .
kiei cboro rum ſuſcipere meretur in ulnis: ne fortè mi-
sdſint. nùs ſibi frequentandam duceret domum Dei,

ze. qui Juſtior ſibi incipit videri. Verùm, quo æ-
ebranda. ſtu abreptus Senex, Mortem petit, dum Vi-
Tenpla tam geſtat in pectore? Tantuſ-ne Moriendi ar-
frrgeen. dor, dum Vitâ frueris? An Mors oppetenda
fanda- non ideò eſt, ut ſis cum Chriſto? Melius enim
diſſolvi, & eſſe cum Chriſto. Tu vero & Chri-

Oliva

ſto fruere, & vive. Fortè Gladius eſt Verbum op,, le ni
Dei, quo pectori admoto, ut cordi immerga- G& ige Cuum 4
tur, Mortem expetis? At cordatus Senex non 8. zimern, 1 Qullin
mortem petit, ſed miſſionem. Nune dimittis alodl⸗
ſervum tuum. Et ſervitus, & dimiſſionis cupi- Hoen,
do ligatum illum eſſe demonſtrat. Undè cum dun, n.
ex Ambroſio, Chriſtus Gladius ille ſit, quo lo: he
Sponſa vulnerata eſt, petit Simeon ſuorum vin- glunclu
culorum exſolutionem à Gladio. Educi ſe ro- Ir, Eel
gat ab hujus vitæ carcere. Quôdque mirum eſt, lenencl
à Gladio impetrat Pacem. Nunc dimittis ſervum es! Iny
tuum, Domine, ſecundum Verbum tuum in pa- lo elal t
ce. Pax habetur per Mortem, quia vita homi- agbrlet
nis militia eſt. Undè verò tam vehemens deſi- i. Perta
derium mortis in Sene, qui, quò ſe cognoſcit 8 Ueratäln 4
viciniorem ſepulchro, eò lentiùs progredi- 1, getur enn
tur. Undè? Quia Chriſtum ſuſceperat in ul- Servire , um nula
nas ſuas. Plerique enim etiam Juſtorum ab- dubes r is tiunpt.
horrent à Morte, quòd und quidem manu Poniniz Ugnn et.
InsM circumdent, alterà verò, utinam ſini- Cue ſa- n relnikret,
ſtrà, honores & temporalia prenſant. Solus?Rae. 6r kiiren in
is, qui liber eſt à Mundo, ſolus qui ambâbus lt, ſed ſe⸗

lrs n ſrnuten
i. Er hyyr
D iiijciebat,
Mercilimile
u ſun Davic

ulnis Chriſtum ſtringit, dimitti quærit à vita.
Chriſtum tene, & vivendi deſiderio non te- TVetiditas
neberis. Complectere JzsoM utroque bra- & Ambi-
chio, & dimittet te illecebra vitæ. Is ægrè e, Mer-

. . tiem non
Mortem ſuſtinet, cujus & dextera Chriſto op aaf

occupatur, & ſiniſtra implicatur negotiis hu- Dei voli. nenetewr,
jus vitæ. Er benedixit Deum, & dixit, Nunc Tati con- Gi mmn opreſtit
dimittis. Nihil audio, quod Domini ſonet be-r, r. er Voluebuut i
— . . . . . ors op⸗ M. 1
nedictionem; vel enim Simeon ſibi mortem anas Runndls ob

u tet in Nde.
5. AClleſtentis:

ſilt Beneicl

deprecatur, vel felicitatem proximam Iraeéli
gratulatur. Fortè nulla præſtantior ratio be-
nedicendi Deum, quaàm Mortem non horrere.

Undè dicebatur Jobo; Benedie Deo, & mo- Job. 2. 9. enlribls co
rere. Iſtud ſacrificium pingue, iſtud holocau- i Aollem tan
ſtum laudis eſt, Mortem non recuſare; verum “ udd ſt
etiam extorquere. ſodi Cor
ni Iin Adama
Quod paraſti ante faciem omnium popu- lmnn le n
lorum: Lumen ad revelationzm gen- e, D
. . . Kllerl
tium, & gloriam plebis tug Hrael. Pente ell
Tarf Skalerit unpe
Verſ. 31. 32. chire Hite
. . è .unbet Petula
Non umus urbis, aut regionis, ſed om- ainen ne ellir
mium populorum Lumen Chriſtus eſt: qui & ,4ſe-
Diſcipulis dixit, Vox eſtis lux Mundi. Qui- Match.5.
. . Match. 5e iar A,
bus verbis duobus præſertim documentis in- 14. n
ſtruimur. Primum, non fumoſis Patriæ te- Talemo- er rore
Ctis Talenta noſtra includenda, quæ defodiun- mum uſui. Uunefat en
. . . . . . . 141
tur in terra, cùm terrenis acquirendis ea im- ee
-. . . . 1- Zelui A- Muate
pendimus, ſed ultra mare promovenda, nul- „em
léque coërcenda termino, niſi Mundi confi- ind fes uck9

nio. Vitis ſimus, extendens non uſque ad ad omner.
Mare, ſed ultra undas palmites ſuos. Alte- Vnio inier
rum, Lux dicuntur Apoſtoli, non Lucernæ e, 1.
Mundi, ut ſine liquore humanæ ſeu mercé- „iarum
dis, ſeu gloriæ, gratis ubique ſplendeant tum ipil que⸗
diviti, tum pauperi. Si enim Lucernæ forent, rat.
fortè refugere poſſent eos, qui oleum ſuppe-

ditare nequirent.

4. nmn 1 atrunm

1

Et tuam ipſius animam pertranſibit gla-

dius. Verſ. 35. l
Ven
. iin; We
Planè Anima, ſeun Cor Virginis terreſtris H i rn he
Paradiſus eſt; nam & gladio cuſtoditur. Quis Penaru der ne-
autem arcetur ab ingreſſu hujus Paradiſi? Is, Aſt verus lte i ean l
qui à terreſtri repellebatur: Homo. Neſas e- in enie
nim ſibi Virgo ducebat vel minimum cositan in 1

de viro. Quàm feliciter autem à tali hoſte cor
ſuum deſenderit, ex ipſa Virgine accipiamus:
Luc. 1. Quoniam Virum, inquit, non cognoſco. Tali
35. cuſtodiâ munire cor ſuum debet, qui Pudoris
Florem, & Vitæ Arborem ſervare cupit. Gla-
dium, non monile, ante Virginis pectus con-
ſpicio: nec ornatus quærendus; at enſis eva-
ginandus eſt, ubi non cum Serpente pugna-
tur, ſed cum Libidine. Porrò, quæ iſthæc
defendendi ars inuſitata, ferire, quam ſer-
ves? En Virgineis viſceribus adactum ferrum,
quo erat tranſverberanda Luxuria, ſi aditum
exploraſſet. Tuam ipſius animam pertranſi-
Trnratip. Vif. Pertranſibit, hoc eſt per Virginem vul-
nüu eme- Deratam ad Virginitatis hoſtem pertinget. Fu-
diuw. gatur enim Luxuria non tam enſe noſtro,
Caſta quàm vulnere: & , quæ frequenter de arma-
Mortif- tis triumphavit, frequentiſſime à ſauciis pro-
Gasess, fligata eſt. Hinc Paulus, ut ſtimulos Carnis
defsdizur. Tretunderet, in ſe tela convertebat, utque Li-
Belam bidinem in fugam ageret, non illam cæde-
alleg. bat, ſed ſe. Audi: Caſtigo corpus meum, &
1. Cor,g. in ſervitutem redigo. Ut pennas ad fugam ad-

27.
Maertif deret Impuritati Apoſtolus, compedes Corpo-
cstio. ri injiciebat, Utque illa abiret, hoc ligabatur.
Pugnae Nec diflimiles fuere adversùs teterrimum mon-

Pirima- ſtrum Davidis inſidiæ: qui, ut Impuritas ex-
i. tingueretur, Pectus ſuum eluvione Lacryma-
§. David, rum oppreſſit. Plorabat ipſe, ne illa rideret,
volutabatur in cinere, ut eam ambureret. Sic
Bernardus obriguit in glacie, ut Venus frige-
ret in corde. Sic conglaciato Ignatü corpore;,
Caia- Adoleſcentis ardor obtorpuit: Sic ſpimis con-
tis cura. fixus Benedictus rebellantes Animi motus ſuis
Circaſpe vulneribus confodit. Undè prudenter Virgo;,
Fa . ut hoſtem tranſverberaret, ſibi cultrum immer-
ceſſaris. ſit. Quèòd ſi dicas, non tam arctâ cingendum
cuſtodià Cor tuum firmatum ſatis, & ære fir-
Luxuria Mius. Adamas ſit, non modò Æs, poſtquàm
vix vin- ferrum Iræ retuderit, aurum irriſerit Avari-
ee„ tiæ, Invidiæ limam abraſerit, rubiginem de-
terlſerit Acediæ, denique poſtquam omnium
repulerit impetus Vitiorum, uno frangetur
ſanguine Hirci, & qui reſtitit Malleo, ſuc-
cumbet Petulantiæ. Carmi & Sanguini nec A-
damas reſiſtit.

Laeryme.

Serietas.

Et erat Anna Prophetiſſa Filia Phanuél:
haæc procefferat in diebus multis, &
vixerat oum viro ſuo annis ſeptem à

Virginitate ſua. Verſ. 38.

Perenuum TLypus eſt Anna Eccleſiæ, ſi credimus San-
edium in ctorum Patrum authoritati. Hæc itaque filia

ieis quidem dicitur Phanuelis, ſed nullius perhi-
ſenim. betur eſſe prolis Mater. Prophetiſſa enim, &

in figuram Eccleſiæ data Fœmina & Viro li-
berari debuit, ut vacaret Templo: & Libe-
rorum onere prægravari non debuit, ne eo-
rum ſolicitudine à Templo in domum abſtra-
heretur. Eccleſia itaque Idolis nupta, ſepti-
mâ Mundi ætate eis viduata eſt, quæ procul
dubio Filiis careat, oportet. Ubi igitur, in-
e Iſa. 54. 1. guer aliquis , gratulatio illa Prophetica, Lau-
m 2 Rerilis, quæ non paris : decanta laudem
& hinnt, quæ non pariebas, quoniam multi
TFilii deſertæ magis, quàum ejus, quæ habet vi-
tum, ſi eam liberis carere jubes? Haud no-
ſtræ ſententiæ Iſaiæ vaticinium repugnat. Non
enim hiberos habet, quæ, ut non parlebat,
Ethiea Comment. Tom. VI.

Stromatum, Lib. XIII. 1

itaà nec parit, & adhuc ſterilis appellatur; in-
ſuper & deſerta dicitur, virôque orbata. An
ſine viro Filios generet, præſertim ſterilis &
non pariens? Adhué enim Propheta teſtatur,
eam non parere, quæ nec pepererat Lauda
Rerilis, quæ non paris. Etiam, cùm exultan-
dum illi eſt, abſtinendum prole illi eſt. Filii
ergo undéè? Audi Joannem. Qui non ex ſan-
guinibus, neque ex voluntate carnis, neque é
voluntate viri, ſed ex Deo nati ſunt. Hi ſunt
tandem Eccleſiæ fili. Non propinquos, non
agnatos, non notos, non denique ex carne
natos adſciſcere & cooptare debent in Filios
Eccleſiaſtici; ſed ſi Jacob imitari velint, ſi
Patres eſſe velint futuræ in Chriſto poſterita-
tis, eorum femur emarceſcat; nullumque er-
S carnem ſenſuri affeéctum, luctentur. Nicut Can. 2.23
Lilium inter ſpinas, ſic Amica mea inter f-
liat. Quia mimirùm nunquàm Eccleſia ad af-
fines accedit;, ſine vulnere integritatis & fa-
mæ. Qur non ſicut Roſam eam dixit inter ſpi-
nas? Quia ità alienæ debent eſſe à Sponſa
Chriſti filiæ, ſicut ſpinæ abſunt à Lilio. At
neſcio, quà ratione perpauci quidem, aliqui
tamen ſtatim ac initiantur, Roſæ malunt eſſeé »
quam Lilia: illicè enim affuſos illis ploramus
affines, eiſque jungi conjunctos, quos Spon-
ſus Spinas appellat in Canticis. Hujuſmodi
autem eſſe debere Eccleſiæ filios, ſcilicet non
natos ex carne neque cognatione propinquos,
colligitur ex eodem IIaia, ubi ſic legitur.
Leva in circuitu oculos „ & vide, omnes iſti Iſa. 49.18.
congregati ſunt, venerunt tibi. Haud generan- parentum
tur ab ea, qui de longè ad illam magnis iti- ebl:ivio
neribus pervenerunt. Chriſtus Eccleliæ Pa- ſanda.
ſtoribus adducere debet diſſitos filios, non Eeeleſia-
ipſi propinquos accerſere. Nam & ipſa Ec- Bies -
cleſia ne quidem noverat, quos ſibi datos, Notos, ſes
& fubſtitutos gratulabatur pro filiis. Ibidem Oriimos.
enim in hæc verba prorumpit. OQOuis genuit mi- Ibid. 2rs
hi iſtos? Ego ſterilis & non pariens, tranſmi-
grata & captiva: & iſtos quis enutrivit? go
deſt tuta & ſola, & iſti ubi erant? Profecétò
ſi Patruêles adoptaſſet, non quæreret eorum
genus & patriam. Sed tanta inde cooritur ad-
miratio, quòd circumfuſos ſibi videt Japones,
Sinas, & Barbaros, quos necdùm in mundo
habitare cognoverat. Et ſane multitudo ho- vnios inter
rum Filiorum Eccleſias Domini circumſtafet, sdvenas.
niſi interdum unus eligeretur Natus ex volun- Zelus a-
tate viri adoptantis, & ex affectu carnis, , ve.
qui omnium filiorum locum, qui ex Deo na- S ⸗
ti ſunt, occuparet. Non ita Magnus Grego-
rius, qui adoptavit in filios, vel toto diviſos
orbe Britannos; quos, cùm Oceani rabies ab
Europæ ſinu revulſiſſet, ipſe Romanæ Eccle-
ſiæ pectori admovit. Tu enim, qui paulò
anté in rem tuam Iſaiam attraxeras, cur non
pergis in textu, & qui legiſti, Malti filii de- Ifa. 34. 15
Jertæ magis, quàm ejus quæ habet virum; cur
non legis ibidem, quod ſequitur? Dilata lo- Tbid. z.,
cum tentorii tui, & pelles tabernaculorum tuo-
rum exiende. Ad dexteram enim & ad ſiniſtram
penetrabis, & ſemen tuum Gentes hæreditabit.
An illa tibi videretur Eccleſia ſuum locum di-
latare, ſi (quod non evenit) Notorum ità
amplificaret ædificia, ut penè Veios iteràm
Quiritibus migrandum foret, ità Urbem totam
una occuparet domus? An Gentes hæredita-
ret, ſi Calvariæ Patrimonium in Charos tranſ-
criberet? Tertius decimus Gregorius Gentes
hære-

Joan. 14
13.

Iſa. 49.18

Apoc. 19.
16.

Can. I. 5.

Iſa. 49. 12, tui, inquit Propheta,

—

hæreditaſſe viſus eſt, qui omnes ad ſe Natio-
nes evocatas liberaliter aluit; quique ex ulti-
mo naturæ confinio, ſoliſque naſcentis incu-
nabulis ad ſe advectos Filios amplexatus a-
mantiſſimè eſt, antequaàm expiraret. Cur non
legis, quod de iiſdem Eccleſiæ filus idem
Iſaias teſtatur: Quia omnibus his velut orna-
mento veſtieris. Haud itaque fili Eccleſiæ,
ſi Eccleſiam ſpoliarent, eam ornaturi prædi-
cuntur. Edomatur hâc noſtrà ætate in car-
nem & ſanguinem Amor degener. In Apo-
calypſi certé Eccleſiæ Sponſus, nonniſi in fe-
more inſcriptum habet, Rex Regum, & Do-
minus dominantium. Qui enim Fratres ſuos &
Matrem dixit eſſe, non quos dederat Genus,
ſed quos ei Obedientia copulaſſet; qui, in-
quam, amorem erga Propinquos vicit, re-
gium ſupra femur inſculpſit titulum; quaſi Rex
ejus eſſet, quod vicerat. Per Femur erim Po-
ſieritas deſignatur. Undè infigi debet Regis
titulus in femore, ut in Poſteros amor gene-
rosè frænetur. Quin & Dominantium dici-
tur Dominus, quaſi eorum dominetur, qui-
bus, ſi Caro & Affinitas non imperaret;, Im-
perium deberetur. Non immeritò proindè A-
braham ſator quodammodò Eccleſiæ, & tar-
diùs ſuſcepit Filium, & maturè Domino im-
molare jubetur; ut non cogitaret de Patri-
monio Iſaaci, cùm de Sacrificio ejus monere-
tur. Iſaac Eccleſiæ & ipſe Sponſus (ſiquidem
ex Ambroſio Rebecca Eccleſia eſt) quem no-
luit, filiorum benedictione impertivit; ut ſibi
Paſtores eum benedicendum ducerent, non
quem Amor, ſeu cibi Voluptas, ſed quem
& Virtus & Rebecca ſubflituerint. Jacob
quoque & Filio, quem unicè diligebat, or-
batur; & quia vicinior attingebat Eccleſiam,
Fratrem habuit infeſtum, & femur ejus ab
Angelo preſſum emarcuit. Verum, quid re-
petimus Patriarchas Eccleſiæ? An non Spon-
ſa ipſa exclamat: Filii Matris meæ pugnave-
runt contra me? Nimirùm propinquiores habuit
infeſtiores, & quos ſolos affines habuit, eos
duntaxat hoſtes eſt experta. Id cauſæ fuit,
quòd baſes ejus, id eſt pedes, columnæ mar-
moreæ dicantur. Pedes enim ex Gregorio af-
fectus ſunt. Ideò Eccleſia erga eos, quos a-
mare natura cogit, ſaxea quodam modo eſſe
debet, ſi ſuſtentare cupiat & Evangelium,
& Se. Nam & in Canticis nunquam lego Cor
Sponſæ laudari, cùm tam ſæpè laudentur ocu-
li. Caruit fortaſsè Corde, ne cognatos ama-
ret, Oculis verò eguit, ut ſe ab eis tueretur.
Quæ & ad cavernam maceriæ invitatur, ut ex
ſaxeo domicilio ad ſaxeam erudiretur duri-
tiem in propinquos. Ipſa quoque, cùm viro
non careat, caret prole; Et Anna noſtra quæ
Virum habuit, Filios non habet: Filii enim
de longè venient. Planè
non de longè, quos è domo fratrum accerſe-
remus, quéſque nobis propinquitas ſola com-
mendaret. Et hæc tumultuariè ingeſta potius,
quàm edita, de divino, ſanctéôque odio Re-
ligioſorum, ac Sacerdotum in Cognatos.

Et hæc vidua uſque ad annos oftogin-
ta quatuor; quæ non diſcedebat de
templo, jejunis & obſecrationibus ſer-
viens noëte ac die. Et hæc ipsd hord
ſuperveniens conſitebatur Domino: &
loquebatur de illo omnibus, qui ea-
pectabant redemptionem Irael. Verfſ.

37. 38.

Emerita videri jam poterat octogenaria in S§. Anna.
Templo Fœmina; quæ tamen;, quéò plus ſibi ,ta, non
imminui cognoſcebat de Via, eò minus Via- artenden.
tici comparabat. Jejuniis, non diebus, obſe- Di.
crationibus, non horis, annos ſupputabat. re l.
Undè non mirum ſi in Paradiſo Dei, in Afzdus
Templo videlicèt, jejuna perſeveraverit, un- non cfi⸗
dè cibi illecebrâ eliminata Eva eſt. At ſi & *α.
Templo non diſcedebat, quo modo dicitur launii
illa hord ſupervenifſe? In ædibus temphifſor- Cauriſ-
tè commorabatur: vel, quod vehementer tas
ſtupeas, longe à Templo poſita animo & Templa
mente perſtabat in Templo: cumque nos vix honoren-
corde verſemur in Templo, cùm indè cor- Derkfes.
pore non abſumus, ſed non rarôò, provoluti hiei her
ante aras, vel in aula vagemur, vel in foro. adſint es
Hæc, etiam corporeis neceſſitatibus ab aris corde.
abſtracta, in templo nihilo minùs mente igseel
votéque verſabatur. Majus autem & difficilius ſe
opus eſt Cor in Eccleſia firmare, quàm Mem- ſuns “
bra, hoc enim præſtant vel Impii, cuùm a- pere,
deunt ad Templa; illud vix ab inſtabihitate
affectuum impetrant perſecti, & devoti Deo
viri. Quæro, quo modo jejuniis & obſecratio-
mibus Templo dicatur ſerviviſſe? Jejuniis &
obſecrationibus ſerviens nocte ac die, ſi ligna
conveheret, ſi vaſa mundaret, ſi pararet fo-
cos, ſi aram everreret, intelligerem planè An-
nam Sacerdotibus inſerviſſle. At vetula exhau-
ſtis viribus, jejuniiſque confecta;, quid tan-
dem præſtitit Templo? Nimirùm plus oratio- Temple-
nibus, quàm laboribus ſacræ .des illuſtran- rmumorna-
tur, pluúſque Aris ornamenti addit oratione, tus verus.
qui eam in illis fundit, quàm qui peripetaſmna-
ta, vel holoſerica muris earum apponit. Mar-
tialis enim, larva illa culinæ nidoribus conta-
minata, Deos facere, non qui ſimulacra eorum
fingit, ſed, qui rogat, teſtatur. Verùm ani-
madvertere libet in Sancta Foœmina Caſtitatis
cuſtodiam, cum nec octogenaria ſibi cum viris Malie-
tutam familiaritatem arbitrata eſt. Non- diſce- dn ſ
debat & Templo, & in Templo non fabulis e 3
vacabat, ſed orationibus. Et meritò; nam „wa re.
Sponſa foràs egreſſa, à Cuſtodibus civitatis ex- ligiaſr.
ſpoliata, & vulneribus confoſſa deſcribitur. Por-
1ò quinam Cuſtodes, à quibus non excubiæ a-
guntur, ſed infliguntur vulnera! En Sponſam
ſanguine oblitam, totôque nudatam pallio. Itaà
eſt; Ut mulierem cuſtodirent, eam domi eſſe
vulneribus docuere, nudaveréntque, ut exſpo-
liata publicum erubeſceret. Vel certè, cuſto-⸗
des & vigiles urbis præclariùs ſuo defungi mu-
nere non poterant, quàm ſi vagantem Fomi-
nam, tanquàm luem juventutis, & morum
hoſtem, & ſauciam remitterent domum, &
nudam. Quæ quamvis Pudica, & Honeſtiſ-

ſima eſſet fœminarum, ſuſpicione apud müli-
tes non caruit, dàm noctu circumit plateas,
& compita. Vulneratam autem cafn lego,

cùm lego nudatam; & tamen affecta plagis
ardentius

unir lumen

lns ncen
nuur⸗ l un
1. mun
taßs antuͦmn
I1n r h
Peii

E n
Hecfa
38.

regel
e (aſitih e
14 (cinet,
r. gn eun
w. ſes ſemot
e rolit.
un hilell be
Sßi tium enpe
la. f. Bil
enrun ange
ſed umi, a
77 giit, vel
cnn epe
Terborum ſ
pretium.
olee
ſu auhichta
lis.

Uu Perfe
Domini
r avira
N.

in Critun efl
me. utor ohler
en Di Me
4 gen Præc
krdte ſupn
mnt, lcuna
t, t reus

Nenge e.
lu ſapi⸗

loe Verl

6 ge ſeelm
e ſimn, ir
8 eiſ,
(A Pends S
Mr. Nr
Ren dn
0
immzachana,
8 e te, n
Umnd I Comd.
Cumnſln
n ue inſlat
nem

ſeer Perſicutio ardentins Sponſum inquirit, nec unquàm aut
lin⸗ verior. dolet de ictu, aut fomenta conquirit. Fortè
inſs verecun-s nullum Virgini acerbius vulnus, quam dam-
“l die. num Pudoris, ſeu probrum, licèt aliqua .
huhe Ceſtitatis tantüm ex parte’, Nuditatis. Non erim mole-
nmn . ſtior Virginitati plaga, quàm demuidatio. Un-
guin dè plerique teſtantur in flagellatione illa cru-

dehi id ſenſifſſe Chriſtum ſolatii inter verbera,
quôd plagis & ſanguine probroſam quodam-
modò Nuditatem cooperiret. =JJJMẽ

Et loquebatur de illo omnibus, qui ér-
beétabant redemptionem IHGraël. Verſ.

Sermo Integerrimæ Ands, Deôque devotæ Viduæ
ſpiritua- Caſtitas elucet, & Zelus. Et Pudor quidem
lis. eminet, dùm non unum præ turba ſeligit,
cCahitz quo cum de Chriſto fabuletur, verùm ſui te-
iis ecura. ſtes ſermonis quotquot in Templo erant habe-
Zeins a- Te vohuit. Zelus autem indè emicat, quòd ne-
nimarum Minem deſpicit, paucis non addicitur, ſed om-
indiferes nium expectantium ſalutem cupiditati ſatisfa-
ad omué. Cit. Sugillat tarm indifferens Viduæ ſtudium
ceorum anguſtias, quorum zelus non omnibus,
Perſona- jed uni, aut altéri deſudat; & vel opes reſ-
rlon. picit, vel ſplendorem familiæ, nec tam allo-
3. quitur expectantes redemptionem Iraél, quàm
verborum ſuorum ipfe expetit redemptionem,
& pretium: Diſcas vel à Fonina, neminem
negligere; qui dccedat ad te propriæ ſalutis
ſeu Cupiditate accenſus, ſeu indigentid com-
pulſus.

Et ut perfecerunt omnia ſecundum legem
Domini, reverſi ſunt in Galilæam,
in civitatem ſuam Nazareth. Verſ.

Regular; Gratum eſſe debet Patriæ domicilium, ſed
otſerven- gratior obſervantia Legis, quâ impletâ, à
tia pleng. Dei Matre Nazareth repetitur. Porrò nota
Vaifor- exaktarn Præceptorum executionem in Matre,

Nnlece,
1 ſee en.
WWuu

mitas. g — 4 „
Puerôque ſupra Legem poſitis: Ui perſecerunt
. „ . . .
omnia, ſecundim legem. Qui enim in uno de-

ficit, fit reus omnium.
Pljenus ſapientid, & gratia Dei erat in
u10. Verſ. 40. .

, Sciertia Adeò ſecum ipſæ non pugnant Sapientia,
i ii eceſſaria & Virtus, ut etiam alterà exundante in cor-

olbuain⸗ Ssle eſn de Chriſti“, altera nequaquam excludatur 3
R animaru. ſed Plenus Sapienti repletur Gratià. Enim-
ee Viramix- verò ignem dixerim Virtutis ardorem, oleo
db ge⸗ ra. verò comparaverim Scientiam, quâ non ex-
bn deientis tinguitur lumen, ſed fovetur. Verendum ta-
e , Dir. men, ne, dùm cum fatuis Virginibus toti
en,en 6 ſumus in comparando oleo Sapientiæ, à nup-
e tis Contemplationis excludamur. Scientia e-
1 ug⸗ nim quæ inflat, non patitur ſecum Gratiæ ple-
aie, nitudinem. JM
6)

1.KNH T

Dthicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum

Fruſtraà enim quæris in plateis Sapientiam:

Conſummatiſque diebus, cum redirent,
remanſit puer ESUSd n Jeruſalem,
& non cognoverunt parentes ejus.

Verſ. 43.

Parentum antè mirari libet pietatem, qui Regala-
non antè redeunt in patriam, quàm diebus fe- ram obſer.
ſtis expletis. Puer verò, qui cum parentibus Pa, ne
perrexit Hieroſolymam, non inde abit cum 7”e

. E . . colantur
ipfis. Ut enith parentes ſequi debemus, ſi nos aſque ad

trahant ad Templum; ità pro parentibus ha- aras.
bendi non ſunt, cum nos & Templo abduce- Vozais

re cupiunt.

Et requirehant eum inter cognatos &
notos. Et non invenientes, regreſete
Junt in Jeruſalem requirentes eum.

Verſ. 44. 45.

Quid quærit in affinium, amicorûmque do- Parentum
mo Religioſus? Jpso. Erras; hec Virgo "dinm.
(quæ tamen eum quærebat, & non ſua com- lare⸗⸗
moda venabatur) eum inter cognatos, & no-
tos invenit. In ſolo Templo Chriſtum Virgo
reperiet, fruſtrà alibi quæſitura Dilectum.
Momialis, & quæ Chriſti cupida eſt Fomina
diſcat, inter aras JäsM degere. Qui etiam
à Matre in medio Doctorum convenitur, ut
ſapientes conſulere aſſueſcat, qui Chriſto frui
Peroptat. Quam procul a domicilio Chriſti ab-
errant ii, quos Sapientia carnis ad confeſſa-
rios rudes impellit; cùm S. Lucas enucleatè
teſtetur à Virgine in medio Doctorum inve-
niri. Sanè deplorandi latè campus hic nobis a- Seientia
peritur. Verùm ſatis pro remedio ſit tanti vul- vereſſa-
neris, pro comperto habere, non diverſari & feha.
cum indoctis confeſſariis plenum ſapientià Ver- „
bum , quod non mii inter Doctores legimus teletes:
parentibus affuiſſe. Audi, aut indos
n “ Eii eligen-
Poſt triduum, invenerunt illum in Tem
plo, ſedentem in medio Doctorum,
audientem illos, & interrogantem es.
Stupebant autem omnes, qui eum au-
diebant, ſuper prudentia, & reſpon- A
ſis cjus. Verſ. 46. 47.

Mirum in modum nos Chriſtus docet; Scholaßßi-
dùm à Doctoribus quâdam quaſi ratione do- ei Locie-
cetur. Nam, qui in medio docentium ſe- atis om-
det, non plùs uni defert, quam ali; non ab Pe e
illo recedit, illum verò commendat; ſed æ „,
què proximus omnibus non acceptat Perſonas, gant.
ſed expetit Sapientiam. Irrepit plerumque in Socieratis
Diſcipulorum animis propenſio quædam in ali- Magiſri
quem Præceptorum, quæ eos abducere ſolet iſtizn i⸗
ab omnibus, redditque Chriſto longè diſſi- ovozen
miles, qui docendus nonniſi in medio Docto- iwur.
rum ſedet. Sedet, inquam; nam Sapientia in Scientia
otio diſcitur, vagaâſque, & errabundas men- ger labo-

tes declinat. Quare; ſi diſcere cupis, ſedeas. c ,1 “W

Mmor.
quæ ſi clamat in viis, convivium tamen in do.
mno parat, quam ædificavit exciſis columnis
ſeptem. Vox fortaſsè Sapientiæ eſſe poteſt in
trivio: at epulæ domi ſunt. Jejuna & garrula
Scientia erit in plateis, quam étiam paucos
2 audire,

—
16

scientia audire, & lequi perhibet Princeps ſapientiæ
humilis Salomon. Porrò eſt, quod miremur in textu
lie. Evangelico; qui, cùm affirmat puerum JrsM
Talenta audiſle, & interrogaſſe Doctores, obſtupuiſ-
enn, Mpi ſe deindè ait ſuper ejus reſponſis, & pruden-

ritu. . . 4
Ceonſcien- tiâ, qui aderant. An ſapientia tanta eſt, do-

zia ape- centes percontari? Næ auditoris hoc eſt, &
riendaæ quidem rudis, non ejus, qui concitare in au-
a faz, dientium animis ſui debeat admirationem. E-
S quidem illos credo admiratos in Puero, quôd
ia eæca ſciverit doceri, cùm foret omnium Sapientiſ-
etiã per- ſimus. Rarò enim contingit, ut audiat alios,
Fectis ne- & interroget, cujus Scientia & conſuli po-
ceſſaria. teſt, & debet audiri. Hinc eſt, quòd tantis
Humili- : . 1. .
125. effertur laudibus Samuël, quòd divino judi-

Diffden- cio Heli prælatus, ab illo tamen ſapientiam
tia ſui. haurire non dedignabatur; cumque ejus inſi-
Cognitio pientia damnata jam eſſet à Domino, ipſe
Prein, tamen vel noctu implebat ejus monita, nec
Deo vocanti, alio, quàm Heli ſenſu reſpon-
dit. Ultimò denique ex Evangelio colligi-
mus, non pugnare cum Pietate Sapientiam,
quæ à Chriſto & auditur in Templo, & do-
cetur. Imò quicunque diſciplinarum ſtudiis
addicitur, ſciat holocauſtum eſſe Studium,
quod inter Aras mactatur, ubi adoletur in-
cenſum. In Templo Doctores, quòd Sapien-
tia columna Eccleſiæ ſit, & victima: ſuéſque
immolet laboribus oppreſſos innumeris, ut eam
undique appetitam & concuſſam tueatur, &
ſirmet.

Satentia
weceſſa-
Yia.

Ecce Ego, & Pater tuus dolentes quæ-
rebamus te. Verſ. 48.

&priſtu: Invenitur à Virgine Chriſtus, ſed ſi eum
gquemod? dolens, & gemens quærat. Sic Magdalenæ

geeren- ploranti Chriſtus ſe præbuit, dixitque, Mu-
Se H lier, quid ploras? Scilicèt non de lacrymis du-
X. * pitabat, ſed tam ſplendidi fluvii indagabat

Lacryme. originem, fontémque ſcrutabatur. Quare, ſi
Seriezas. Chriſtum cupis, adi domum luctůs, & non
Recrestio domum convivii. Ubi Lazarus fletur, ibi Jr-
Kigravis, sOS. Sponſa enim, quæ illum in Lecto quæ-
ſivit floribus exornato, inter Sepulchri fœto-
res eum faciliùs reperiſſet. Quæ quoque ſplen-
didè induta obvium illum habere non potuit,
niſi à cuſtodibus nudaretur. Sola enim Pau-
pertas Chriſtum poſſidet recuſantem partem,
& hæreditatem & portionem ejus eſſe, qui
Moniales. nummos habet, imò habetur à nummis. Vir-
ginem imitare, quæcunque Chriſti deſiderio
Malier teneris. Dolens quære;, devita pſaltrias, fuge
domi ſir, colloquia, abjice ornamenta, devita illece-
bram, riſum cohibe, lacrymas funde, & ſe-
cura eſto de tui Redemptoris occurſu. In do-
mo, inquies, Phariſæi, ubi epularum exqui-
ſitus apparatus, Jks video. Vides in con-
vivio; ſed lacrymas cur ibi Pœnitentis non
vides? Chryſologum interroga, apertè con-
teſtantem ſolum Magdalenæ planctum Chri-
ſtum eſuriſſe in tanta copia ciborum. In nu-
ptiis eum video Galilææ: at ubi vinum defi-
cit, quod lætificat cor hominis, ubi lætitia
Mortiß. non abundat. Ideéque fortè durius Matrem
Sbte ACccepit, conquerentem, quòd vinum deeſſet.
pergraza. Nam, ſi vinum non habent, JxswM habent:
qui fortè abeſſet, ubi convivii lætitia aliquâ
ſaltem amaritudine non aſpergeretur. Cur
enim credis, tam cupidum accurriſſe Spon-
ſum ad Sponſæ fores, & ante illas vel noctu

Tauper-
za5.

Oliva

excubaſſe; niſi, quia illius manibus eas ſihi
aperiri cupiebat, quæ myrrham primam ſtil-
labant? Odor illius janux, quam myrrhatæ
manus occluſerant „ Sponſum allexit. Quid
Sponſam excito? Diſcipulos euntes in Emais
comitemur, à quibus triſtitià oppreſſis abeſſe
Chrifſtus non poterit. Juxta emim iis eſt, qui
tribulato ſunt corde. Unde Jonas, qui felix
Deum fugere potuit, Procellis exceptus, &
à Ceto voratus præſentem ſenſit.

Neſciehatis, quia in his, quæ Patris
mei ſunt, oportet me eſſe. Et ipſi non
intellexerunt verbum, quod locutus
eſt ad eos. Et Mater ejus conſerva-
bat omnia verba hæc in corde ſuo.

Verſ. 49. 50: 51.

Primò. Parentes non intelligunt, & ægrè Pitati z,
ferunt, filios domum laremque patrium abdi- renies.
care, ut Deo in templo adſint. Et mirum ſa-
nè, quèͤd hoc tunc vix Virgo intellexerit,
quæ tamen nihil aliud optabat, quàm Dei
gloriam. Secundò. Licèt Maria non intellige- obodies-
ret, ea tamen verba reponebat in corde. Quò tis Rg.
ſcilicèt ea, quæ duriora nobis accidunt, ame- etunſa-
mus;, ut dulceſcant. Verborum Dei, & Su- Pe: 1
perioris mandatorum horreum Cor eſt; quò “
illata ſervantur excubiis charitatis. A corde ſormari.
veròô JEsM ablegat, qui mœrens audit præ-
cepta Paſtoris, & vocem Ducis. Etiam quæ
non benè intelligimus, quæque ſubobſcura
videntur, & imprudenter putantur præcipi,
in corde reponi debent. Fortè enim cœcus A-
mor videbit, quod oculata Prudentia carnis
non comprehendit.

Et deſcendit cum eis, & venit Naza-
reth. Et erat ſubditus illis: & Ma-
ter ejus conſervabat omnia verba hæc
in oorde ſuo. Et JESUS proficiebat
Japientiäd, & ætate, & gratiâ apud
Deum & homines. Verſ. 51. 52.

A Templo regreditur Nazareth, quæ flos Caftitatis
interpretatur. Caſtitas enim hauritur & Tem- Obedien-
plo, & Obedientià ſervatur. Ideò enim 3 t ger
Cùm deſcendiſſet Nazareth, erat ſubditus illis. parens.
Vix enim invenies Contumacem, & Pudi-
cum; rebellat ſiquidem in Rebellem Caro,
quique ſubeſſe recuſat Superiori, inferioris
mancipii tolerare cogitur ſervilem Domina-
tum. Memineris etiam, deſcenſu adiri Naza- Humili⸗
reth: quòd flos Pudoris ſolàâ Humilitate ſe- zas
ratur. Si aſcendas, flos de radice Virginita-
tis non aſcendet in Cor tuum. Fons namque
honeſtatis Ima petit, rarò erumpit in Monti-
bus. Valles non Frumento duntaxat abunda-
bunt, ſed Liliis quoque. Quare deſcendat,
quiſquis venire cupit Nazareth cum Jns; cum-
que devenerit ad urbem florum, ſit Subditus
illis: hoc eſt, non ſoli Parenti, ſummique
pudoris Virgini, ſed etiam Joſepho. Omnibus
Pudor obedit, optimè conſcius ſervitutem O-
bedientiæ ſupra corpus imperium parere Ca-
ſtitati. At obiter notata hæc ſunto; quod ſe-

riò examinandum eſt, illud cenſeo: Chriſtum, zeientis
poſt ſolemnem illã cum Doctoribus in Templo ſye ole-

congreſſionem, poſt evulgatas opes Sapientiæ dientia.
5 Subditum

tati con.

Piente
,u. Tle
e, mi E 1
1 gen ſe
limn ſei, Pol
n. it abite
(e, opl
ſtiis lon
leth, qu⸗
Irelucete
jetiorumn
Aiiſſimus
Iliſgne
num dllle
bi Regi⸗
uts güſken 05
ura, Ouin Doce
Geth obten
Gtnr Sapien
ſenmtis men
Obedientie
Gpenti,
Wentin, ve
Eee, Unde
ntt in el
uur, ftumen

tRe

44

6t Cormitant
l, dum x
n lecto ftat
116,. Drmit, qui
ili lu Nritllatur
ercche, ſergi
ſin ele cu
16 Nn & Chnt
un Pcht ad
(til Lans
Eirut,ignii
Uu nicibes
lli kammas
ul eri Pe
C, wdkurs
n ante ſores
att aherent,
munn, Güm
rhlle ſerz⸗
n Apienti
Alentir üben

lihiee

mncht
ittt A
Nerens u
Ducs
rd
Pann n
te eum ut
1 Duudaan

wute
,F
iln

nnnis unni

Seientia Subditum factum Parentibus. Non ergo Sa-
vers. pientes dedecet Obedire, quando Chriſtus,
otedien. terna Patris Sapientia, tum potiſſimum Ma-
zia negle. tri ie ſubdidit, cùm Sapientiæ ſpecimen in-

4a. ens præbuerat in medio Doctorum. Præte-
aane. rea, poſt ſcientiæ trophæa Chriſtus non re-
“õ Trt. nuit abire Hieroſolymà, & Nazareth conce-
dere, oppidum ſubobſcurum: ut nos doceat
ſatius longè eſſe, Obedire in umbris Naza-
reth, quam in luce Hieruſalem Doctrinà aliis
prælucere. Quare, ſi ſubditus eſſe debes Su-
periorum imperio, non recuſes, quamvis do-
Talanta Ctiſſimus, latere in oppidulo. Melius tibi,

cum ſpi- utiliuſque eſt, ſubditum eſſe, quam doctri-
nam diſſeminare; & Nazareth anteferenda eſt
urbi Regiæ, ſi Obedientia non ibi deſit. Si-
Talenta quidem Obedire præclarius procul dubio eſt,
veri .. quam Docere. Quin & Jeſus, cùm Naza-
reth obtemperaturus deſcendiſſet, plenus di-
citur Sapientià & Gratid. Ea enim plena Sa-
pientia mens eſt, que ita ſapit, ut jugum
Obedientiæ non excutiat. Proficiebat Chriſtus
Sapientiâ, dum erat ſubditus illis. Etenim
Scientia, velut ſpica, ſi radici hæreat, &
terræ, unde prodit, creſcit, foœcundatur, &
proficit in culmum: quæ, ſi ex humo revel-
latur, frumenti expers, palea fit, vel pabu-
lum ignis, vel dormitantium ſubſtramen. Ità
prorſus Sapientia viret, & redundat;, ſi cum
Superiore cohæreat; inflat verò, ſi aà radice
recedat Obedientiæ: quéôdque periculoſius eſt,
non rarô ſinit Deus, ut ſapiens Superbus, qui
fuerat ſpica, palea ſit ignis impuri, & fera-
lis incendii foméine dicam, an ilex? Quòôd
ſi non exuratur incendio execrando, alienum
ſoporem, torporémque fovet. Quoties Sa-
piens, & Scriba deſidiam ſæcularium ſuſten-
tat dormitantium, velut ſtrato ſubjectâ ſti-
pula, duùm vel pravo exemplo, vel conſilio
non recto fratres confirmat in ſomno mortis.
Dormit, qui à Confeſſario pulvinar ſibi con-
ſui gratulatur; dumque ſecuritas datur ille-
cebræ, pergit impavidus ad ſupplicium. Si
ſpica eſſe cupit Sapientia, radici hæreat.
Nam & Chriſtus, cùm eſſet ſubditus illis,
proficiebat ad extimam ſpeciem Sapientià, &
Gratiàâ: ſecus ſi agat, Scientia in Paleam de-
generat, igni inextinguibili deſtinata. Sic Ar-
bos radicibus innixa poma præbet, radicitùs
evulſa flammas alit diſpendio ſui. Sic Capilli
Sponſi pleni perhibentur guttis noctium, id
eſt, nocturnis Sapientiæ elucubrationibus,
dùm ante fores excubat Sponſæ, dumque ſuo
capiti adhærent. Sic denique Virga Aaron ef-
floruit, dum occluſa latuit in arca, ubi Le-
gis tabulæ ſervabantur, quòd tam Pudicitia,
quaàm Sapientia & ſecreto gaudeant, & inter
Obedientiæ ubera adoleſcant.

ritu.

Confſſa-
vii bladi.
Conſilia-
rii impii.
Theologi
non ſint
Adulato-
res.

Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum, Lib. XIII.

17

E X CA P. III.
§8. I. U C A.

Anno quintodecimo impern Tiberii Cæ-
Jaris, ſuh Principibus Sacerdotum
Anna & Caipha, jactum eſt verbum
Domini ſuper Joannem Zachariz Fi-
lium in deſerto. Et venit in omnem
regionem Jordanis, prædicans baptiſ-
mam Pænientia in remigionem pecca-

torum. Verſ. 1. 2. 3.
O Quam ardentiùs de Pœnitentia loque- CGoneio-
reris, ſi non in urbium deliciis, & fre- natoris
quentia civium delicatus Aſperitatis præco exempla.
verfarere! Evangelio crede. In deſerto hauſit Mortiff
Joanmes vim declamandi contra voluptates; satio Cor-
nec Deo placuit theſaurum eloquentiæ ſuæ ali- peris, &
bi emittere, quaàm in aſperitate ſaxorum. Su- Cella a-
per Joannem autem factum dicitur verbum v a;
Domim; quòd priùs ipſe Poœnitentiæ jugum lan.
ſubierit, quam illud reliquis impoſuerit. Non Eccleſia-
autem verbum Domini ſuper eos fit, qui ea, Kici exé-
quæ prædicant, proterunt; Pœnitentiämque, glo e-
quam periuadere conantur, odere. Aurei te, e
quidem eloquentiâ, ſed moribus Ferrei. Ba- s gon.
bPylonicæ Statuæ hi non abſimiles, quæ au- dentes ſins
reo vertice ſpectabilis, dum tamen cineres ſandti.
Poœnitentiæ calcat, ictu exciſi Lapilli proſtra- Moriik-
ta evanuit. Mirum, quo modo Prædicator ef- „
fectus Joannes urbes adhuc devitet, & prop- Sraraea
ter ripas Jordanis ferè ſoltarius concionetur. Danielis.
Enimverô non opportunus Pœnitentiæ locus Pœiten-
Urbes ſunt, rarôque Gemitus exaudiuntur, vera
ubi perſtrepit Multitudo. Ideò & Petrus, ut ee hi.
ſuum defleret peccatum, egreſſus eſt foràs: itali.
non enim opportunè ſcelus perimitur, ubi naſ- us.
citur. Joannes Prædicat Pœnitentiam procul
ab urbibus, ut declinandam ſibi ducat multi-
tudinem, qui Pœnitendi locum indagat. Quid
verô dicemus, quòôd non ideò defuit frequens
banegyris Joanni, quamvis Urbes ingredi re-
cuſet? Non enim illius frequens concio erit,
qui frequentem urbem conveniet, ſed illius,
cujus vita, habituſque perorabit. Ingens, Concie ſe
quocunque tandem deflexeris, concurſus fiet, "is Andi-
ſi Pœnitentiæ dumos, non flores jactes Elo- a,„
quentiæ, moribuſque ſermonem aſperum con- .
firmes. Porrò Poœnitentiam tunc potiſſimàm Luxuria
Joannes annuntiat, cum latè effœminata Lu- eruaelis.
Xuries imperabat. Tiberio quid mollius? Quid
Herode laſcivius? Non eos tamen reveritus
Evangelicus Orator ſecando Regum vulneri
intrepidus ſeſe accingit. Degener timor ille
eſt, quo ab execratione vitiorum inhibemur,
quòd ea in Principibus ſerpant. Imòô eò citias
remedium apponi debet, quòd puſtulæ non
jam latent in pede, ſed in capite conſpiciun-
tur. Scelera enim populorum vix apparent, &e
anni & nominis vilitate ſubobſcura. Conſulum H 2
verò, Nobiliümque, qui capita ſunt Reipu- Magnalii
blicæ, ſcelera latere, tegique non poſſunt. graviora.
Quod enim ipſi dicunt in domo, prædicatur Seandele
ſuper tecta. Et Magni Viri, velut Montes, Poten,is
ardere, conflagraréque non poſſunt, quin ab „
infimis videantur.

Qorrectio

Omnis

B 3

18

Ommnis vallis implebitur, & omnis mons,
& collis humiliabitur. Verf. §5.

terna Joannis iſta prima concio, ab Iſaia Vate
tantkm. tradita, quà humanarum rerum cataſtrophe
Felicitas ſeriò explicatur. O mortalium conditio planè
vana. mortalis! En rerum viciſſitudinem! Mons
deprimitur, Collis attollitur; hic impletur,
ille evacuatur. Romam teſtem appello tantæ
Metamorphoſeos, in qua quemadmodùm pau-
per de pulvere erigitur ad ſolium, ita ple-
rumque deturbantur potentes in lutum. At
S. Joannes ſpiritualem, non terrenam enun-
tiare contendit rerum, hominumque conver-
ſionem. Et ſanè Vallis impleta eſt, quando
Lazarus, qui implere non poterat de micis
ventrem, Abrahæ ſinum occupavit; depreſ-
ſũſque Mons jacuit, cùm Epulo elevare ſal-
tem oculos nitebatur & tormentis. Humiles exſa-
turandos divinis deliciis prædicat Joannes,
dirâ verò fame ſuperbos torquendos affirmat.
Alium itidem latere ſenſum his verbis credi-
derim. Nimirum, eventum humilium non
opponit eventui ſuperborum: non enim ait
Ambitio. implendas Valles, & Colles exhauriendos: ſed
illas cùm aſſerat infarciendas, hos humilian-
Saperéis. dos proteſtatur. Videlicèt nemo magis humi-
liatur quam ſuperbus. Quot Dominis, &
Servis abjicitur, ac provolvitur ambitioſa ho-
norum ſitis! Vel mancipia aulæ colit, qui
ambit, & ſcurras audit, ut aliquando audia-
tur. Itaque omnis, qui Mons eſſe voluerit,
ſciat ad faſtigium deveniendum ſibi eſſe per
contumelias. Vallis autem Cacumen montis
non concupiſcat, quia etſi videtur ille ColO
propinquior, uberius ipſa tamen rigatur &
cœlo. Quin & imbrem, quem Montes reci-
piunt, tranſmittunt Vallibus. Superbus enim,
ut ad Curules evehatur, Patrimonium pro-
fligat. Unam reſpicit Celſitudinem, Opum
negligens, & Libertatis. Videmus, nec rarò,
pleroſque annuos proventus, quos coëmpta
digmitas ſubminiſtrat, non ſibi retinere, ſed
novis officiorum muneribus conſequendis im-
pendere, ut Abolla pretioſius empta induatur.
An Montes hi ſunt nihil in ſe roris ſervantes,
rorum, fontiumque prodigi, ut vento tur-
geant ſellis inſuti ?7 Verùm non ſemel miſeri
Chamæleontes, & corio Patrimonii exuuntur,
nec integumtur chlamyde Copnſulari: ſiquidem
Vallis implebitur, & omnis Mons & Collis
humiliabitur. Itaque excoriaris, nec veſtiris.

Genimina viperarum, quis oſtendit vo-
bis ſugere à ventura a! TFacite ergo
ruöëtus dignos Pœnitentiæ. Verl. 7.

Politiccs Typus Politicorum eſt Serpens. Sanè walè
Kalta. docti ſunt Hebræi ſapientes, qui, ut excidium
Arma al- vitarent, Chriſtum in Crucem egere. Quam
leg. mulkos, hodiéque ſpectamus, àa Reipublicæ
Bellum. jugulo amovere ſe jactantes imminentem gla-
Tritala. dium, ſi temporalibus urbem præſidiis fir-
tienuà re. Ment, ſi auxiliares copias advocent, ſi exter-
medium. no milite mœnia circumdent. Non iſthâc viâ
Pæniten- a ventura Ira evadetis. Producendi digni Poœ-
tia.) nitentiæ ſunt fructus, non educendi gladii;
non pulvere tormentario pugnandum, ſed

Oliva

cinere dimicandum & ſacco. Sic nimirùm Ni- Moriif-
nive feliciter armata divinum furorem eluſit. sτ1 cor-
Sic David ſævientem Angeli enſem jejunio "ri.
repreſſit. Profectò aptè Politici Genimina Vi- Auliei
perarum nuncupantur: nunquàm enim, mſi impii ſe-
Patriæ parricidio naſcuntur. Quis enim igno- bper noxii.
rat devaſtatam Hieroſolymam, quòd Conci- Politici.
lium in Chriſti necem conſpirantium & par- -
turüt, & peperit. Caveat ſibi, quiſquis vipe- ehiss
ras concipit. Etenim non illæ prodibunt in lu-
cem ſuorum executione conſiliorum, niſi Pa-
rentem diſcerpant. Notandum autem eſt, Ser-
pentes non raròô pellem deponere, non itidem
venenum. Sæpè namque humana Sapientia, ut
liberins ſæviat, Cutem ponit impietatis. Ve-
rùm Serpens ſerpens eſſe non deſinit, niſi ve-
nenum evomat, quo vivit: nec caret novo
corio, cùm vetus projicit.

Potens eſt Deus de lapidibus iſtis ſuſci-
tare Filios Abrahæ. Verf. 8S.

Nullius deſperanda ſalus, quando & ſaxa Lapſire-
in homines molliuntur. Nimirùm ex lapidi- eipienai.
bus nos quidem ſimulacra, Deus verò homi= Pareniam
nes fingit. Abrahæ autem Filii & lapidibus ſuſ⸗ nc
citantur; tum quòd penè ſine parentibus eſſe
deberent, uti patrià carere oportuit Abraha- Nobilitas
mum; tum quèd nihil effœminatum, aut Zon jadte-
molle in ſe continere poſſint veriores Iraéli-".
tæ, jugum Chriſti ſubituri. Lapidei ſint, ne
genus jactent ſuum.

Jam enim ſecuris ad radicem arl oris po-

ſita eſt. Verſ. 9.

O lippa ſemper, & ad excidium tuum pror- Mors àn:
sus cœcutiens mortalium Natio miſeranda! En broviſe:
ad radicem ſecurim poſitam „ & rides? Quis
noſtrům novit, num immineat bipennis, dum
imuili foliorum pompa gloriamur? Procul
dubio non ſenio aruerat Arbor iſta, cui fer-
rum imminet. Non omnes ſeneſcimus, ſed
ſicut plantæ infoscundæ ſucciduntur in flore
ſui ævi, itaà impii dies ſuos non dimidiant. Ho-
lophernem interroga, Abſalonem contempla-
re, aliéſque ſexcentos intuere, è ſinu juven-
tutis abſtractos, flammmiſque traditos. Dei au-
tem miſericordiam libet admirari, qui, an-
tequam plantam ſecet, ſecurim collocat ad
arboris radicem; ut ill vicinitate ſupplicii,
focunditatis moneatur. Quàm ſæpè ſteriles
plantæ fœcundarentur, ſi de propria ſterilta-
te docerentur! At Principes vix minis utun- Seven’
tur; ſed, inſtar Cœli, ſimul cum fulgetro ful⸗ , an
men intorquent, & ſtrepitum minarum cieré
ſolent, poſtquam ſtragem ediderunt. Ninive, carr7
quia ſecurim juxta ſe vidit, fructus attulit “
Boœnitentiæ. Intentanda ſæpius ſupplicia ſunt,
infligenda ſemel. Porrò libet in Judicis noſtri
ſeveritate venerari prudentiam. Siquidem cum
& ramis poma prodeant, non ipſis ſterilibus
ictum intentat, ſed radicem mavult excide-
re, undè in ramos manat ſterilitas. Apud aſitis
homines autem quidquid delirant Reges, Rue hen⸗
plectuntur Achivi: & radicis infoœcunditas inh.
vulneratur in ramis. Nobiles errant, grega-
rü plectuntur: rami in patibula excreſcunt, ry.
radix utinàm maleficii & criminis Humi la- un“

11011 . SSptio.
teat, & non luceat in Senatu. IIlud etiam hinc?
diſcimus:

ſeim
cati ta
guogu⸗
0, .
iu. E exun
Uglles,
letruncat
Arborum
Deus ein
enclt. I
us pern⸗
antur, U
güem .
lnie el
Durmmos
mentiæ 5
niͦ Moyſ
loraret, 6
r Cnlum ſin
vie bilete
Chintas in
klnugu.
õ
zmi. latem legi
Ale ſeeptnn
cebet Qui
unitatem
uun licto
Uitle 4 P
le lit, ſ
ſi imugur⸗
tin itellig
Hun excoria
Gjen. Non
IuIn exuriS
Uin li Hontiunn
m auin Fricel
Ueribus oblch
Nl,t Ores
oge helli
int, tun
ln, gi
Pleintegen⸗
Ae Doloris
Dankem, non
onſtnn die
Inanti.

b inmnza
Quid

K Uiiſint (
tinl de

C n limi
„ is
K W Gen
4 twinar

ne 4
nN.
len
Cbene
n,i

*) W

ec n

N

ſoochun
znon d

mum ung.
W
,
hele

diſcimus, paſſionum noſtrarum fruſtrà trun-
cari ramos, niſi radix impetatur. In Republica
quoque non ſicari duntaxat affigendi ſunt li-
gno, ſed factioſa potentum capita cædi decet,
severitas. & exuri. Qui enim Hydram exterminat, non
ungues, non caudam, ſed capita portentoſa
detruncat. Alia ſic habet verſio: ad radicem
Arborum, non verò Arboris ſecurim poſitam.
Deus enim non perſonam, ſed ſterilitatem at-
tendit. Interdum namque è& peccantibus, u-
nus pœnas luit, reliquorum auro rami pu-
tantur, non ferro radices ſucciduntur. Unius
quidem ſanguis effunditur; aſterius ſcelus pe-
cuniæ effuſione diluitur. Hic ſpiritum, ille
nummos fundit. Porrò Miſericordiæ, aut Cle-
mentiæ Securis contraria non eſt: nam & Ig-
nis Moyſi viſus in Rubo, cùm charitatem co-
loraret, quæ ignis eſt, ſpinas non dicitur
saperier conſumpſiſſe. Neque enim Superior, ſi amat,
amari ne objicere propterea Severitatem debet. Imò, ſi
er. Charitas in eo ardet, Rubus non exuratur,
sag;. ſed pungat. Ficus enim faſſa eſt ſe indignam
genda. imperio, quòôd Dulcedinem ſuam in Auſteri-
Severitas., tatem regiam commutare non poſſet: ideòô-
que ſceptrum recuſavit, quia uti Virgâ neſ-
ciebat. Qui exuere inſitam ſibi à natura Hu-
manitatem nequit, dimittat Dictaturam,
quam Lictores & Faſces antecedunt, abſti-
neâtque à purpura Principatus, quæ, ſi cruo-
re caret, non eſt Purpura. Ornantur, in ipſa
ſui inauguratione pellibus Reges, ut ipſo ha-
bitu intelligant, hominum in feras degeneran-
tium excoriatione, & exuviis ornandum Prin-
cipem. Non vivorum muneribus, ſed mortuo-
rum exuviis Cæſares veſtiumtur; quòd ſuppli-
Dienitas Cia Sontium ornamenta ſint Imperantis. Non
miſera. enim Princeps Medicus eſt, cuſus nomen fu-
neribus obſcuretur. Paſtor eſt inſtrucétus Vir-
ga, ut Oves paſcat, & Lupos feriat. Fortè
quoque pellibus induuntur Imperaturi, ut
ſciant, tunc & Paradiſo voluptatis ſe trudi,
cum Reipublicæ clavo admoventur. Infelx
ſanè, qui Solium Paradiſum interpretatur. Ubi
pelle integeris, exilium ibi intellige; terrâm-
que Doloris eſſe credas Capitolium, tribulos
pariens, non hortum deliciarum aromatibus
conſitum. Sic Adæ contigit, ſic contingat Do-
minanti.

Et interrgabant eum turbæ dicentes:
QLuid ergo faciemus! Verſ. 10.

dermoſpi. Ubi ſunt Chriſtiani Oratores, qui captan-
"iuslizin dam ſibi ducunt benevolentiam Populorum,
Jamilia-

delicata & perhumand verborum blandien-
tium concinditate? En Joannes cùm Audi-
tores ſuos Genimina Viperarum appellaſſet,
cùm eis divinam impendèêre ſecurim proteſta-
retur, mox aà Turbis, à Publicanis, & à
Militibus convenitur, ejuſque rogatur ſenten-
tia de recto ad Cœlum calle. Hæc vera be-
nevolentia Prædicatore digna eſt, quam ab
Auditoribus non laudes extorquent, ſed mi-
næ. Et ſané hoc ſibi Concionatores perſua-
deant, tum magnifaciendos ſe ab Auditori-
bus, non cùm eos palpaverint, ſed cum eo-
rum vulnera ſecuerint. Quis enim à Medico
laudatus eum convenit? Quis verò de gravi-
tate morbi certior à Medico factus „ non
eum accerfiit? Quin & vulnerati eum adire
ſolent Curatorem, non quem flores ornant .

ritate cũ
Saculari-
bus.
Concio ſe⸗
Vera.

Stromatum, Lib. XIII. 1

ſed quem ferramenta exaſperant; rideréſque,
ſi floſculum evaginaret Medicus putreſcentem
ſaniem inciſurus. Porrò obſervemus ordinem
eorum, qui ad Joannem accurrunt. Et Ava-
ri, & Crudeles, & ignavum Vulgus ad Joan-
nem accedunt; nuſquam tamen aut Aulici
comparent, aut Politici. Pejores ſanè illis hi,
& Pœnitentiæ non idonei, nec regni Coœlo-
rum appetentes; quando Ambitio,; quæ re-
ſpicit Thronum, Crucem vix reſpicit, &
Politica, quæ Terram metitur, Cœlum non
curat. Eſt enim Vir Politicus Serpens, qui
terràâ veſcitur, & caſtra faſtidit. Primi om-
nium è& Turba vulgares ſunt Viri, ſecundi
Publicani, Ultimi omnium Milites. Vix enim
Militem reperies in Templo primum, ſed,
cùm excubent ad alienam ſalutem, in cuſto-
dia ſii prorsùs obdormiunt: In corpore arma-
ti undique, ſcatent vulneribus in conſcientia:
Hoſtiumque victores Vitiorum nutibus pro-
ſternuntur. Urbium cuſtodes, ſui Cordis pro-
ditorées: Populorum ſunt terror, Voluptatum
ludibria; dumque triumphant, miſerè à ſce-
leribus triumphantur. Ità, ante Chriſtum,
agebant Tribuni: quorum nunc permulti,
non minùs Signa quam Crucem ſequuntur. At
quid ſciſcitantibus Turbis Oraculum Poœniten-
tiæ reſpondit? Qui habet duas tunicas, det Luc. 3.
non habenti, & , qui habet eſcas, ſimiliter fa- It.
ciat. Poœnitentiæ pronuba Paupertas eſt; quôſ- 14 er.
que Joannes abluere per Pœnitentiam, La- Eleëmo-:
crymaâſve cupit, exſpoliat. Fruſtrà ergo Poœni- na.
tentem te credis, ſi veſtiris duplicibus. Vix, & Pæniten-
duplici tunica, una relinquitur Candidato Pœ- i“ vera.
nitentiæ. Nec pompa duntaxat veſtium, ſed Bse .
& eſcarum interdicitur apparatus. Quaàm pru- van“
denter autem Joannes Poœenitentes jubet Tu- Oscaſi⸗
nicas non reponere, ſed dare; ut ſcilicèt Or- mala de-
natum prorsus abdicent, ne ſi duntaxat exue- vitata
rent, & afſervarent, aliquando irritarentur, & Tentalio-
relaberentur ad pompas. Profligatione, pec- diem K.
candi occaſio tollenda eſt; ne iterùm ornemur,
ſi ornatum retinuerimus. Quare pompæ præte-
ritæ haud illum pœnitet, qui eam non abjicit,
ſed in Arca veluti in Arce defendit, & ſer-
vat. Quis enim periculi ſui cuſtos invenitur?
Quis vulnerantem ſe gladium ſervat? Quis fe-
brim, ne corrumpatur, fovere conſuevit? Fe-
bris tua Pompa illa eſt, quà toties ægrotaſti,
ardore Superbiæ, quâmque nunc ſtultè ſolici-
tus defendis à tineis. Quia verò Turbæ im-
munes ſe credere poterant ab eleémofſynis,
cùm id Divites potiſſimum ſpectet, ideò S.
Joannes Turbæ eleémoſynam maximoperè
commendat. Quis ergo ab elesmoſyna im-
munis, quando ea imperatur & Plebi? Por-
rò egenis non aurum tribui vult, ſed eſcam
& veſtem. Sæpè enim Egeſtas Mercatura fit, Eleëmoſy-
&, dùm aurum tribuitur, non mendicos a- Pa hen in

Politici.

Ornatus
Vanks.

. 11¼ . Auro, ſod
limus, ſed mendicitatem nutrimus. Nemo i„ peye
. 2 . 9
enim ſordes optat deponere, quas ſibi aurum S&. Iia

germinare gratulatur. Si vero victus, & ve- D. Lznrs-
ſtitus, & non pecunia, præberetur, rarior tias Yis-
numerus eſſet egenorum. Vix enim invenies, vin. in e-
qui ad hoc mendicet, ut comedat. Pars ma- Hagerer
xima corrogantium, pleno ventre mendicat, veri.
& non jejuno marſupio: quibus ſi, pro num- Elzemo-
mo, Panis præberetur, ſatur venter prode- Gaa cum
ret non mendicum, ſed mercatorem alienæ leda.
Charitatis clamare in via: qui plerumque pan-
nosâà fœditate contectus, pretioſis dapibus in-
tumeſcit. Eſcæ itaque præbeantur, quas ſi
4 vorat,

Ibid. 13.

Ibid. 14.

Milites
impii.

Avaritia

Veltiga-
lium exa
Kores.

Supeior
non omnes
uno ira
mite du-
cat
Confeſſa
rii ſiut
diſereti.

Zelus a-
nimarum
nihil quæ-
rat
Tempora
lium con-
temptus.

Intentio
prava.

Gloriæ
van« o-
dium.

Intentio
recta.

20 Oliva

vorat, Pauper eſt; ſi rejicit, non Egenus eſt,
ſed Latro. Audiamus nunc, quid Publicanis
inculcet: NWihil amplius, quàm quod conſtitu-
tim eſt vobis, faciatis. Breve præceptum; ſed
quod mirum in modum avaritiam adſtringit.
Inhiat enim Publicanorum cupido novis ſubin-
dè vectigalibus, neque unquaàm reſtinguitur
publicorum Miniſtrorum fames auri inexple-
bilis. Adde, quèòd præfecti vectigalibus pere-
grinos non prémunt, ſed comprimunt; adeoô-
que in eos ſæviunt; ut mitiùs ab hoſte tor-
quendi forent. Audiant hi Joannem, Hercu-
leas eorum immanitati columnas ſtatuentem.
Nimirum, nihil ampliùs, quam leges per-
mittant, faciant. Nunc, quæ ſit Militum vir-
tus, ex Joanne cognoſcamus: iis enim quæren-
tibus ait: Neminem concutiatis, neque calum-
niam faciatis, & contenti eſtote ſtipendiis ve-
Rris. Non audet imperare Virtutem, ſed vitia
tantùm militibus interdicit. Et quidem Turbis
bonum perſuadet, imperans Eleëmoſynam.
Publicanis ſuadet nihil; ſed, ut ſecundùm le-
ges ſuas faciant, hortatur. Milites abſterret à
celere. Nimirùm melior Turba, quam Miles,
Milite deterior eſt Publicanus. Hunc enim cùm
ſciret Joannes Mundi magis, quàm Dei leges
audire, de implendis Principum conſtitutio-
nibus monuit. Quique non deſperavit aliquid
& à Vulgo impetraturum ſe, & à Milite,
mihil ſperandum à Publicano docuit, cùm ni-
hil illis præſcripſit. O auri rabies efferata! Tu
verè ſicut Aſpis ſurda nullius vocem exaudis.
Solius auri tinnitus loquitur tibi, fruſtra cla-
maturo vel Joanne. Illud etiam hic noto:
Joannes, licèt ſeverè pœnitentiam inculcaret,
non omnibus tamen eadem præcepta conſti-
tuit, ſed Militi parcius, liberalius Turbis,
verecundiùs Publicanis leges indixit. Militi-
bus autem commendat, ut contenti ſint ſti-
pendis ſuis. Quod non minus neceſſarium
eſt Chriſti, quam Cæſarianis cohortibus. Quis
emm Servorum Dei ſuo eſt contentus ſtipen-
dio? Equidem denarius nobis ſolvendus eſt,
ſed poſt Solis occaſum, & laborum finem.
Nos verò interdàm ante mortem, & ipſo in
laborum exercitio humanam captamus glo-
riolam, noſtra quærimus commoda, & ſti-
pendia exigimus honorum à Mundo, cùm
contra Mundum in Chrifti acie nos ſtare ja-
ctemus. Quis unquam ab hoſte ſtipendium
expetit, niſi transfuga? Contenti ergo ſi-
mus noſtris ſtipendiis, quæ Cœleſtia ſunt, à
Chriſto reddenda poſt abſolutam Militiam.
Hujus rei exemplum;, non doctrinam modò,
Joannes præbuit, ut ex ſequenti textu col-
ligitur.

Exiſtimante autem Populo, & ogi-
tantibus in cordibus ſuis de Jaanne,
ne fortè ipſe eſſet Chriſtus, reſpondit
Joannes, dicens omnibus: Ego qui-
dem aquâ baptizo vos, veniet autem

Jortior me poſt me, cuſus. .. Verſ.

I5. 16.

Fidelis Chriſti miles exiſtimationis ultrò
oblatum flipendium recuſavit, jam jamque
ſolvendum compreſſit, veluti in crumena cor-
dis cogitantium illum eſſe Chriſtum. Quis
noſtrum tam ſolicité famam ſibi ſtudet com-

parare, ut ſtuduit Joannes, eam florentem
funditùs extirpare? Pullulabat in corde Ju-
dæorum, velut in agro amoris, aurea Famæ
ſeges. Præcurſor illico poſitam ad radicem in-
fructuoſarum arborum Securim in excidium
convertit Laudis ſuæ, quæ illi Divinitatem
& Aras deſignabat. Et quidem rarum eſt
etſi non magnum, eam nominis celebritatem
contemnere, quæ de nobis in adulantium la-
biis violenter & ſimulaté erumpit. Arduum
verô famam in corde ſatam populorum, ibi-
que amoris rore adultam præfocare. Princi-
pes namque, cùm hanc demetere non poſ-
ſint, raſtro ſaltem Timoris, & aureo Libera-
litatis aratro in ore ſubjectorum ſuum cu-
rant florere Nomen. Quam egregius gloriæ
contemptor Joannes, qui, cogitamtibus Ju-
dæis in cordibus, quèòd ipfe eflet Chriſtus,
veritatis falce tam pretioſam famæ plantam de-

nem evulſit, ne ſi prorupiſſet in ore Turba-
rum, difficiliùs eam eradicaret. Timuit ſibi à
Gloria, ideéque eliſit adhuc in cordibus au-

turum
Cortig
N .
erat 11
tut,
ITumns
At
ſemnerett
m exch
ila Sui
e lutee
z Dentumn;
h Nunnes
n caput u
Chriſtü,

i t Viler
1 ,i

” N. 1ht9

in;

truncavit, dicens: Veniet autem fortior me. Nos loan. 3 u,
aliis de nobis nihil cogitantibus Superbiæ zi- 16 . npreg
zZania ſuperſerimus, genus jactando, avos, o- 8 6
pes, nobilitatem, atque doctrinam. Joannes ulas
non ità, qui tantam de ſe ſuccreſcentem opinio- ulili
nem offocavit in ſemine. Scilicèt in corde ad-
huc pullulantem de ſe ſplendidam exiſtimatio- 1r. iießs

tur ill, Cujus
is werat
imienur, a

ditorum, tamquaàm vagientem in cunis; ſub- enſnm
Veritus, ne ſi adoleviſſet in labiis, difficilius l inte Pis
eam obtereret. Nos quoque Superbiæ ſemina Gloris Uſerllbr
opprimamus: ſecùs enim vincemur, non de vana. Ir I, keonoru
ea triumphabimus. Neſcio enim, quo modo „ ſti naditr
Honorum illecebra, quæ necdùm nata, dum brinefpit z iſu ihl co
parturitur, odio facilè eſſe ſolet; ſi eam erum- otſeni. Me itium
pere permittamus, ſuos habet Sacerdotes, Tentatio- 4 e Cngeepe
quos antè habuerat Carnifices. Quot enim Ho- une. l in allin
noris umbram horruere; qui deindé ab um- dium. Emmenllgne
bra illecti paulatim, vix in meridie Dignitatum 1 Teleta he
cubarunt, altioris ſemper aſcensus percupidi! i, K i⸗
Dignitas pictura, ſeu ſtatua eſt, quæ initio Congra- “ (gvo⸗
vilis ac informis, brevi ab ommibus ſummo alatio- mitico
pretio comparatur. Aurum eſt, quod ſordens àne eſector
fodinis erutum, ſi purgetur, in ſui pretium, . are i Mcin non t
ac amorem pellicit contemptores. Idcircò Joan- Walt, ³ m ri
nes, ut cogitationes Judæorum Magna de ie AUuninlirtone
adumbrare cognovit, picturæ elegantiam Hu- Ihbiaten de
militatis penicillo abolevit, antequam fonis per Kaln irri
linguam expoſita, ità eum oblectaret, ut vin- lmee, oblar
ceret. Quare primas Ambitionis lineas delea- een illia t
mus; conſcii, raros eſſe, qui ab abſoluta Ho- llt ari
norum pictura non rapiantur. Eva haud me- Tpiditas Ennlnn, ql
lioris conditiomis anxia, ut tamen à Serpente paf fer- in Proſe
accepit futuram ſe ſicut Deam, adeò exarſit in vorem. e Ren
cupiditatem Divinitatis, ut nec Funus horrue- Iyrenizs Emiz à min
rit. Saül aſinas inquirens populo præeſſe re- flendum. , unn ſ
cuſabat. En Honoris initia quam facilè con- un Dminn
temnantur! mox prælatus Iſraeli, nec Samué- Nn Mii
li ſubeſſe potuit, nec Deo. David tantæ hunn- Nu
litatis vir, ut ſceptro potitus eſt, non ſat ha- ain
buit populo imperare, niſi eum dinumeraret ad dil)
pompam Dominats. Nero reluctabatur renun- n ſun.
tiandus Imperator. Verùm ubi abſolutam ho- Gunm 8
noris ſtatuam vidit, eâ adeò oblectatus eſt Ent chin
ut ſupra ruinas Urbis elevaverit ſolium. Ita- kache dn
que ſapienter Joannes non ſuſtinuit perfici ſuæ inn
Famæ Idolum, veritus ne ſe quoque Adora- int te
torem haberet, ſicut Hebrææ Genti contigit ed 1l
in eremo, ornamenta ſua in Vitulum recuſa lben mee

veneratæ. In corde Judæorum, ubi conflaba-

tur, ſimulacrum, dejecit, affirmans alium ven-
turum:

Humili
tas & Co.
gnitio ui
Talenta;
pre Spiri-
tu, ſumna
effeiunt.

Rex au-
diat cau-

Aulici
frænandi.

Rex regat

Superior
agat.

Epiſcopi
parcè utä.
zur Vica-
riis.
Dignitas
cur ali-
quando in
indignis.
Aulicus
non pro-
motus.

Matth.
1 8.

turum, cujus ipſe non mereretur calceamenti
corrigiam exſolvere. Qua in re Babylonio-
rum videtur ſtatuam expendiſſe, quæ lutea
erat in plantis; caſura, ſi vel ſaxo percellere-
tur, undè ſurgebat mirè fragilis, nec ruina
Turris dejicienda, ſi parte ſui ſublimiori, quæ
aut in ferrum, aut in aurum obduruerat,
premeretur. Non mirum, ſi Joannes in tan-
tam excrevit Magnitudinem, qui à tam de-
miſſa Sui Confeſſione incepit. Statua enim,
quæ luteos habuit pedes, humiléque funda-
mentum;, aureo capite inſignis extitit. Et ſanè
Joannes pedes ſibi luteos finxit, aureumque
caput impoſuit, cùm, Vilitatem ſuam faſſus,
Chriſtũ, Deum ſuũ & Caput apertè pronuntia-
vit. Videamus nunc, quid de Chriſto edixerit.

Lſe vos baptizabit in Spiritu ſancto, &
igni; Cujus ventilabrum in manu e-
jus, & purgabit aream ſuam, &
congregabit triticum in hotteum ſuum,
paleas autem comburet igni inekrtin-

guibili. Verſ. 16. 17.

Princeps & Judex à Joanne JEsUs deſcri-
bitur, cujus ipſe Præco, & Præcurſor coœli-
tùs fuerat deſtinatus. In quo plurima, quæ
imitemur, agnoſcentur. Primum. In manu ſua
ventilabrum geſtat. Rarus in Provincis Dux,
& fortè Prætor quoque, qui non committat
alis ventilabrum, quique populos regere ve-
lit, regnorum avidior, quàm regendi. Mi-
niſtris traditur ventilabrum: quo plerumque
in ſua ipſi commoda abutuntur. Hinc fit, ut
ſæpè triticum comburatur, & in horreum pa-
leæ congregentur: quòôd & advocentur indi-
gni in aulam, & innocentes explodantur,
damnentuúrque. Hinc dolemus, paleis non ra-
ròô referta horrea, adminiſtratoribus ſcilicèt
impiis, & igni frumenta adjudicata. Hinc
etiam (quod ſonat litera) Urbium ſames,
quòôd tritico ſupponantur paleæ, dum Cupi-
do Præfectorum haud fruges reponere ſtudet,
ſolicita non tam de publica area, quàm de
arca propria. Planè ſi per ſe Primores regni
adminiſtrationem ſcrutarentur, miniſtrorum
iniquitatem deprehenderent. Hinc apud Mat-
thæum Patrifamilias, cùm cœpiſſet rationem
bponere, oblatus eſt unus, qui ei debebat
decem millia talenta. Quòd ſi, cùm tantàùm
cœpiſſet rationem ponere, tantum reperit
damnum, quid monſtri non inveniſſet ſi ju-
dicium proſequeretur? Nota: ei debebat,
nempe Regi; quia fſcilicèt ſubjectis extortæ
pecuniæ à miniſtris, & regnis illata incommo-
da, damna ſunt Regum. Siquidem patrimo-
nium Dominantis, Populorum opulentia eſt.
Sciant Principes illius impleri horreum, cu-
jus manus ventilabrum examinat paleas. Audi
Evangelium: Cujus ventilabrum in manu ejus?
Quid indè? Et congregabit triticum in hor-
reum ſuum. Sejanum in profanis habemus,
Amanum in Sacris Annalibus, qui ſatis a-
pertè confirmant, ſuis commodis invigilare
Præfectos, quoties eis ab imperante traditur
ventilabrum. Quare, quicunque Principum
cupiunt regia horrea abundare, ægréque fe-
runt paleam elevari, comburi triticum, ven-
tilabrum ipfſi tractent, ſiquidem ipſis à Deo
eſt commiſſum. O quoties palea, videlicèt
occulti homicidii reus, nefandi author ſacri-

Stromatum , Lib. XIII.

21

legii, publicæ tranquillitatis proditor ſuppli-
cii flammas non effugeret, ſi Primas cauſam
ipſe ageret, & non Judicis mamui permitte-
ret ventilabrum, quam ſi reus auro impleve-
rit, ferro exarmabit! Quàm ſincero frumen-
to, quamque ſapienti ſubſellia redundarent,
ſi de ſubjectorum meritis Dux cognofſceret.
Denique, nunquàm frumenta reponentur, u-
renturve paleæ, niſi ventilabrum in ejus ſit
manu, in cujus dextera floret & ſceptrum.
Fœderari duo hæc debent Tribunal & Thro-
nus, ut benè currentem bravium cohoneſtet.
Secundum. Qui gerit ventilabrum, aream
purgabit, ſed ſuam. Unuſquiſque enim alio-
rum paleas deteſtatur, & videt; ſuas autem
non conſpicit ſtipulas. Prælati aream Religio-
ſorum purgare volunt; Religioſi purgandam
clamitant aream Prælatorum. Detrahunt de
ſummis Præſulibus Principes, horum ab illis
tum ferri, tum auri ſitis damnatur. Alienæ
denique areæ quiſque ſolicitior, feſtucam in
alterius oculo deteſtatur, in ſuo trabem non
ſentit. Non ità Chriſtus, qui aream ſuam re-
Purgat. Quèòd ſi in Chriſti aream irrepunt ali-
quando palex, quis mirabitur, ſi inter fru-
menta Religioſarum familiarum Zizania inter-
dùm ſuccreſicunt. Ubicumque frumentum e-
rit, erunt & ſtipulæ. Utinam paleæ non in-
cludant & tegant triticum, id eſt, ne ambi-
tioſi præſint humilibus, impiique virtute præ-
ditis anteferantur. Expurgandæ autem areæ ea
videbitur ratio optima, ut excuſſa ventilabro
Frnna frumenta quidem aream repetant, pa-
eæ in aére volitent, aur4, ventôque huc, il-

lucque delateæ. Sola Ambitio diſcernit inter“

pPaleam & triticum. Quem videris Coœnobi-
tam delectari aulà, rapi aurd, honoribus in-
hiare, Paleam ſcito: quem verò intueris refe-
rentem ab aula pedem, velociter repetentem
locum ſuæ humilitatis, libenter jacêre, diffi-
cileè elevari, Frumentum eſſe intelligas, quo
plebs Chriſti nutrietur. Haud cœleſte prædi-
Cationis pabulum expectandum à paleis eſt.
Paleæ verò ſunt, qui omni vento doctrinæ
circumferuntur, vagi, curioſi, elati, alti-
tudinis appetentes. Pro Frumento eos habet;,
qui horreo ſe concludi gaudent, qui ſecretum
amant, qui molam mortificationis ſuſtinent,
qui clibanum poœnitentiæ non refugiunt. En
quot neceſſe ſit, tormentis ſubjaceat Triti-
cum, ut Domini populos alat! Tertium;
quamvis omnes noverit Chriſtus, ventilabro
tamen utitur, ut non tam ſuo genio granum
videatur à paleis ſeparaſſe, quàm judicio com-
muni. Itaque Superior, etſi ſapiens ſibi eſſe
videatur, neminem tamen Paleam appellet,
aut Triticum, ſed Ventilabrum domeſticæ
conſuetudinis, & famæ bonos à malis ſepo-
nat, ſuãque cujuſve ſeu levitas, ſeu ambitio
ſtipulam illum pronuntiet. Aberrat enim per-
facilè, qui ſtipulam non Ventilabro dijudicat,
ſed Oculo. Non rarò quem putas Paleam, Fru-
mentum in ſe tegit internæ virtutis, extimaæ
cujuſdam imperfectionis ſtipulà involutum.
Quartum; Paleas igne comburit inextingui-
bili. Nimirùm non ſatis eſt Viros Fidei,; 8S
Reipublicæz ſummè noxios capite plectere,
niſi ſupplicii veſtigia poſteris imprimantur:
Sic à Deo actum cum Gabaonitis excluſis à
Tabernaculo in omnes generationes. Sanè ſi

inextinguibilis flamma iniquiſſimis decernere-
tur, facilius extinguerentur ſcelera ; quæ, duům
nitunur

Cen ſores
aliorum.

Eecleſia
Sr
giones non
infames
ob non-
nullos Te-=⸗
piditate
infedtos.
Ambitio.
Religioſus
Semiauli-⸗
c.
Cellæ
mor.

Aula vi-
tanda.

Zudican⸗
tes temerè.-

ge versktas,

22

nitimur reſtinguere brevi, & citò extinguen-
da poœnâ, inextincta experimur & querimur.
Uſta iſta Palea eſt igni inextinguibilk, cuùm
Giezi non ſolus leprâ notatus eſt, ſed macu-
landa ejus Poſteritas nuntiatur. Igne inex-
tinguibili Judæorum paleæ concrematæ ſunt,
quas vagas totus orbis irridet. Planè prodi-
tores, qui regna invaderent;, frequentiores
latronibus doleret Reſpublica, niſi derivan-
vex exzâ da in ſobolem paupertatis, & infamiæ pona
plorum & Tetardaret. Cæterum, cur non libentiùs re-
eperum. gna occuparentur, quàm veſtes, quibus ſuam
nituntur exſaturare ſamem raptores, & fures?
IIlud in extremum locum rejecimus, quod
Conßlia- non modicâ admiratione me detinet. Joannes
rii ec. Chriſtus haberi cœperat, Deuſque credi: &
Correcio tamen nullum legitur edidiſſe ſignum. Undè

Concio ſe
ria.

libera. tanta in ignito homine, & nuſquaàm viſo au-
thoritas? Habitus enimveròô Poœnitentiæ, &
Confeſſa- ſermo ab omni lepore, urbanitate, ac aflen-
gia i, tatione abhorrens ei tantùm dignitatis conci-
Morzif- liaverat, ut homo credi non poſlet. Libertas
catio car- illa reprehendendi;, illa Divinitatem indidit
porii. quamdam prædicanti. Procul dubio ſi Chriſtia-

ni Oratores acriùs inveherentur in vitia, & ad
captandam auram accommodatos verborum
flores negligerent, Dii quodammodèò haberen-
tur; præſertim ſi ſermonis auſteritatem vitæ
ſeveritas confirmaret.

Herodes autem tetrarcha, ocum oorripe-
retur ab illo de Herodiade uxore fra-
ris ſui, & de omnibus malis, quæ
fecit Herodes, adjecit & hoc ſuper
omnia, & incluſit annem in carcer
rem. Verſ. 19. 20.

Religieſus Joannes in Aula! At non libertatem ibi
Aulaw quærit, ſed vinculas non Herodem palpat,
vitet. ſed reprehendit, non Purpuram, ſed Carce-
Religieſu:s fem impetrat. Tuiquoque ſi in aula vincula
Auià non ſubis, hoc eſt, arctins Legem imples, minuſ-
viter, ſi que tibi licere ducis, quia plùs licet, Joannes
Correctto- es. At, ſi aulam petis, ut ſolutus omni lege
nem ad- ac diſciplina liberins wivas, non Tu Joannem
bibet. . * 3
refers, ſed Herodem infeliciter repræſentas.
Quaàm rarus hodiè, qui aulam ſubeat, ut indè
compedes revehat, vel ut ibi Principis vin-
ciat libertatem. Et concionatores non rarò eva-
dunt coram Regibus aſſentatores: utinam ſce-
lera quoque blanditis non nutriant. In Aulis
Chriſius, Patris Sapientia;, Stultus habetur;
& Candor; veſtimentum eſt Delirantium pe-
nes Herodem. Deridetur enim Juſti ſimplici-
tas. Et ut Chriſtum amentiæ arguerent, albâ
Luxuria. Veſte circumdederunt. Ubi nunc ſunt, qui li-
bidinem ferendam eſſe in Toparchis clamitant;
aiuntque , connivendum, ſi tantæ Potentiæ
Oceanus, uni voluptatis littori attundatur?
Putant enim non explodendam à ſolio Vene-
rem, dummodò non conjungatur cum Marte.
Correſtio. En Herodes Pacis amator, & Belli oſor, ad-

nis impa- huc tamen à Joanne reprehenditur propter He-

ens rodiadem, uxorem Fratris ejus. Porròô Hero-

rr Sr- des, dum Joannem conjecit in vincula, om-
Concio- Nia viciſſe dicitur facinora, probrâque ſua.
natores Nimirùm nmihil gravins divinum furorem ar-
henoran- mat, quàm Prædicatoribus &- Correctoribus
Zch z. illata contumelia. Olli tetigerit vos, inquit,
à. anget pupillam oculi mei. =ð

DW —2

*

Faäctum eſt autem, olm baptizaretur
aommn's pobulus, & NESU baptizato
& orante, apertum eſt cæœlum, &
deſcendit Spitias Sanktus corporali
ſpecie ſicut Columba in ipſum. Verſ.
21. 22. Ml

Quid eſt, quòd priùs Joannes perhibetur in Oserarius
carcere, tum Jzss refertur baptizatus? E- Mortif-
quidem ſi ineas temporum rationem, haud "ationem
dubiè hoc eventui repugnat. Ideò fortè, ut Zlmgee.
intelligamus illum efſe Divinorum Sacramen- gien e.
torum percelebrem Adminiſtrum, qui Vincu- riſdictii.
la non refugit, qui Carcerem non exhorret, Zelus oh⸗
qui Reges non veretur. Cur autem JEsUs, sevan-
poſt baptimmum;, cùm videri poterat purior, Zaee
orat tamen? ut nos doceret, majori indigere Hemines
cuſtodià Innocentiam ſanctiorem. Et ſanè idem- non timet.

imet Jordanes, qui abluit pomitentes, hoô do- Pati pre

cet, dùm tanti adminiſter lavacri, innocen- . „.
tiæque reparator, poſtquàm Judæam laverit, nimapum

in lacum tandem Sodomæ influit. Oratio ita- ſpernat
que poſt Baptiſmum; Cuſtodia poſt Cando- Perienla,
rem: Lectulum enim Salomonis, quia aurea Mertiß-
poma ornabant;, ferrei ſervabant milites ex ,
fortiſſimis Iſraél. Caput enim aureum Baby- §. joan-
lonicæ Statuæ nihil contuht, quia deſüt in pe- ner.
des luteos. Splendidum nihil initium proderit, Ciream-
ſi in extremo degeneret. Ideò cum Salvatore, erf g;
poſt Baptiſmum, Orationis ſcutum aſſume. “l
Porrò quantùm arcanorum ibi latet, ubi poſt i.
JEsM aquis immerſum tanquam peccatorem, Pœna etia
Coœlum reſeratur, Spiritus deſcendit, Filius 'riake
ipfe declaratur a Patre. Nimirum cuùm haberi ,*
peccator non refugeris, tunc Filius Dei eris. pepiten-
Videlicèt ſi pœna tibi infligatur ad emenda- tia izſi-
tionem ſceleris non patrati, gaude. Etenim ſi α zole-
inter homines ex illo baptiſino delinquens ar- H
gueris, à Deo adoptaris in Filium, à Spiritu 1 Ffyrn:
eligeris in Templum. Non mirum ſi beati di- 4
cantur, qui perſecutionem patiuntur: ſiqui- Perſecutin
dem injuſtam poenam ſi ſufferas, merità digni- non nocet
tate extolleris: ſi laveris ut maculatus, à Deo
ut immaculatus reciperis. Non ergo recuſemus
ablui, ut cœlum reſeremus, renuntiarique me-
reamur Dei Filii, dum nos baptiſmus Pœni-
tentiæ virtutis deſertores pronuntiat. Nota ve-
ròâ, JmsM non ſe ipſum abluiſſe, ſed baptiza-
tum à Joanne. Non enim virtus eſt, ſe pecca-
torem ubique clamitare, ſuperbaà humilitate.
Deo dignum ſpectaculum eſt, ab alio emun-
dationem, & baptiſimnum pati. Vidimus ple- Perſectie
roſque, qui ſeſe ſceleſtos ſubſcripſerant, ne ſe⸗ S
mel quidem ſuſtinuiſſe, à Prælato deſidiæ ar- ues,
gui. At cur in Jordane, ubi regnat Humili-
tas, & ſupra Thabor ubi Majeſtas refulſit, ea-
dem audita vox eſt: Hic eſt Filius meus dile- Matth. 3.
tus? Cur in tam diſſimili ſpectaculo tam con- ¹7
ſonum Patris teſtimonium? Equidem, ut ; Felieitas
quod ſentio, fatear: Cùm Deus Juſtos affligi aert⸗
permittat, variiſque ærumnis exagitet; cuðngtcri⸗
ſemel in Thabor felix videri Chriſtus potuiſſet, rm.
ſtatim clamavit, Filium ſuum eſle; veritus
ne Dei Filius non haberetur, qui procul tunc
viſus eſt aà flagello, & non umbrâ oppreilus
opprobriorum;, ſed felicitatis luce apparuit il-
luſtratus. In Jordane veròô idem teſtatur, ne
homines crederent Dei Filium non eſſe, qui
inſtar Peccatoris aſcenderat de lavacro-

.

⸗
ſte,
/
ginna
1. 2.

Lanè
Peat
M Ch
4 mum. Qu
,1 oniores
v aupidiores
1 n byangel
2 lanct,
mn (Nlle 6
6r. (mnletudin
1 ai, ſeſti
em Jros
htudo &
m iwine glat
* ſerpende:
Inmn, I
„ llnn te
Opogniberi
contieniss
m Deo!
Efimnam .
n Naning ſuſti
ln Nan Jros
z P tentabatur.
inm, opt
²ò ide mitit
tn agete.

lr util ma,
ſunmmu
n auten
ei, Nie ,
Vell2.

ls ſinn
Retonng frud
ckborum il
1 Dradica
En, ils
e nun, iwnit, .
le euit; de
R lhit in
altei 8
un Cln
ln Mn ſte

eahtt:

“ S8tromatum, Lib. XIII.

EX CAP. IV.
S. L UC K.

JESUS autem plenus Spiritu ſanbto,
regreſſus eſt à Jordane, & agebatur
in Spiritu in deſerto diebus quadra-
ginta, & tentabatur à Diabolo. Verſ.
I. 2.

Lanè Spiritu ſancto pleni non ſunt, ſed
P vanitate tumidi, qui per plateas aguntur.
Nam Chriſtus, plenus Deo confugit ad ere-

Spiritus . . .
andus. mum. Qua in re elucet, pleniores Spiritu non
Cella. prormiores nos eſſe debere ad ſpectacula, ſed

Curioſi- cupidiores eſſe oportere ſolitudinis. Theſaurum
za5. in Evangelio homo, qui invenit, vadit, &
Zelus a. abſcondit. Ità tu, quéò largiùs divino rore
nimarum Ccomplueris, es magis recedas ab hominum
Rei va- conſuetudine. Non quidquid in oratione exce-
car. piſti, feſtines expromere populis. Solitudi-
nem Jnss petit plenus Spiritu ſancto. Planè
ſolitudo & cordis, & domicilii, cuſtos eſt
Cireum- divinæ gratiæ, & magiſtra virtutum. Verùm
ſpecétio perpende: Actus in deſertum Jnss per Spi-
Perfedi. ritum, à Diabolo tentatur. Non putes, ſe-
Here curum te fore ſi a Deo traharis in ſylvas:
perfectio. oppugnaberis, imò & plenus Spiritu ſancto
nis. ſuccutieris à Daæmone. Rurſus non exiſtimes
Religieß non à Deo tibi Solitudinem, vel Religionem

nitus exa- Nam JrsUs & ducitur à Spiritu, & à Diabo-
gitantur. lo tentabatur. Imòô ſcias, tunc plenum te eſſe
Spiritu, optiméque in loco collocatum, cùm
d te indè nititur Princeps tenebrarum præcipi-
tem agere.

Et nihil manducavit in diebus illis, &,
conſummatis illis, poſtea eſurit. Di-
xit autem àli Diabolus, ſi ſpilius Dei
es, dic lapidi huic, ut Panis Jliat.

Veri. 2. 3.

Jrsws futuræ Præcdicationis lineas in jeju-
Jejunii, Mio deſignat & ſolitudine: quòd nihil ità Præ-
dicationis fructum impedire poſſit, quàm ſi
is, qui Dei verbum fundit, vel effundatur
in ciborum illecebras, vel vagus in curioſa
Zelus a- diſſipetur. Chriſtus ſanè ſeptuaginta Diſcipu-
nimerum los ad prædicandum emittens, monet, ut e-
nibilep. dant, quæ illis apponuntur. In quamcunque do-

Luc. 9.4. Mum, inquit, intraveritis, ibi manete, & inde

Merta 49 ne exeatis; ne, aut lautioribus potiùs epulis,
lin os quam obviis inhiarent, aut ad ſpectanda ur-
letn, bis ædificia, & pompas luſtrandas dilaberen-
t M tur. Gulam frœnet, quiſquis cum Jnso præ-
I dicare incipit: & & Solitudine ſuggeſtum ſu-

beat, ſi cordium ſqualorem in cœleſtem amoœ-
Zelusa. Mitatem cupit convertere. Illud quoque me-
nimarum Minerimus, fundamenta domuüs ſolita latere:
vixe ii quæ ſi non lateant, fuique pompam oſten-
aeer. tent, fundamenta non ſunt, ſed futuræ ruinæ
inſttumenta, & prænuntii. Quid ſperandum
ab eo Concionatore, cujus nullum abſtrudi-
tur fundamentum, cujus ſolitudinis nulla cu-
Piditas, cujus omnis vita in aperto eſt, qui

a deſtinatam, ſed à Satana, quòd ibi bellum
entur, ſi . . 1 e
tentazio gravius ſuſtineas, quàm perferres in ſæculo.

ad exteriora proclivis, nuſquàm ſolus, nun-
quàm ſolitarius, vanitatibus ac nugis expoſi-
tus? Plane hic ſuper arenam domum ſuam Dignizas
ſtatuit, primo impetu vel auræ popularis, vel E'é"lehßa-
adverſi turbinis ſubvertendum. A Chriſto diſ- D f, se
cat, qui trium annorum domui, triginta an- 4a.
norum ſuppoſuit ſundamentum; tamque bre-
vis Pprædicationis tam diuturnum eſſe voluit
tyrocinium. Nimirùm tam altè infodi debet
id vitz genus, quod percurandis criminibus
deſtinatur. Verum, quoniam Chriſtus ſilet,
Dæmonem audiamus garrientem, ut ſuis eum
armis facilius ſuperemus. Is jejunantem Sal-—
vatorem aggredi nequaquàm auſus, expletâ
militià & quaſi poſito thorace Jejunii, iner-
mem, ut ita dixerim, adoritur, cui blandâ
oratione lene tormentum admovet voluptatis.
Di Filius Dei es, die lapidi buic, ut Panis Conſilia=
Kkat. O quoties Chriſti militum virtus hàc vii imrii.
machinâ evertitur! Quàm frequenter Conſi- Tepidias,
liarius accedit, & dicit, ſi Filius Dei es; id
eſt, ſi non timore ſervi, ſed fili amore tra-
heris, dic lapidi huic, ut panis fiat: commu-
ta duritiem iſtam virtutis in ſuaviorem pieta-
tem, quam deguſtare poſſimus ut panem, non
horrere, ac calcare ut ſaxum. Alii ſanctè vi- gerietas
vunt, nec lapides ſunt. Si vis proximos paſ- rerineda.
cere, non fugare; commutetur in panem la- Propoſita
pis. Hi verò qui literis dant operam, lapides s, d,
maximè ſint, ſeverâ quâdam legum cuſtodiâ .
ſaxei. Siquidem lapidibus inſcriptæ literæ mu-
nificentiùs exponuntur, poſtquam inciſæ ſunt
ſcalpro. Doctrina enim Religioſorum tum ad
erudiendos Populos perennis proponitur, quan-
do non in membranulas emolleſcit, ſed ob-
dureſcit in ſilicem; adeò ut non Populorum
laceretur vitis, ſed Vitiorum magis impetum
retundat. At Dæmonis hæ voces ſunt, &
tali machinà ſolida fundamenta virtutis ever-
tuntur. Ædificator eſle debes animarum, non
Paſtor; ideòque lapides tibi opportuniores
ſcito fore, quam panes. Cave, ne ſi Panis e-

vadat Virtus tua, de te dicatur; comederunt Oſee 7,912

alieni robur ejus, & ipſe neſcivit. Brevi eſu-
ries, ſi in cibum, & non in ædificationem,
ſpiritum fortitudinis convertes. IIIi ſe in pa-
nes commutent, qui devorant plebem Dei,
ſicut eſcam panis. Neſcio enim quo modo, zZelus a-

Qui panes incipiunt eſſe commentitio charita- aimarum

. . riiss.
tis velamine, devorare conſueſcunt: Previ-

que panis eſurit, qui dùm lapis erat; fame-
licos nutriebat. Quot dolemus paulatim eli- Humani
quatos & lapidibus in eſcam; qui, cùm initio zimores.
aliis ſe accommodarent, mox ſibi alios coop- Tepiditas
tarunt: quique proximos paſcere incoœperant 5 paſt fer-
eorum copere ſaginari ſubſtantia. Eſto lapis, vorem.
hoc eſt, marmoreus eſto virtute, cenſeâſque
Dæmonis vocem eſſe, quæ tibi immurmu-
rat, Dic lapidi huic, ut panis ſtat. Etſi, ut Superior
verum fatear, aliud hinc erui documentum mitis.
poteſt. Nimirùm, ſolo interdum verbo poſſet superior
Superior lapides in panem convertere. Si e- amore du-
nim dura, quæ imperat; ſuaviter imperaret, eat.
X :1 . 1. 4 1 Confeſſa⸗
profectò illo labore Dei filius paſceretur, qui i:
alioquin lapidatur, & obruitur. Si filius Dei dißreri.
es, ſi filiorum Dei es parens ac præſes, Dic, Correczio
ut lapides iſti panes fiant. Suavitate præcipien- ſuavis.

tis præcepti durities colliqueſcat. Hinc Da- Oedien-

vid Dei mandata in eſcam converſa fateba- “ isn-
2 ſit.

tur, cùm ea dulciora ſuper mel & favum te-
ſtaretur. Itâ-ne aggravatum jugum, crux im-
poſita, inhibitus amor in patrem, mella ſunt?
Equidem

24

Can. 4.
X1I.

Eleétio
Status.

Felicitas
vana.

Tempora

lia vilia.

Belicitas
vana.

Aslicorü

Ses.
Ambitio
andax.

Equidem Mellea non ſunt, ſed dura, ſed aſ-
pera, ſed lapidea ; verum ille dixit, de quo
dicitur » Mel & lac ſub lingua tua. Idcircòô
emanantia per linguam melleam, etiam man-
data ſaxea evaſere dulciora ſuper mel & fa-
vum. Itaque Dic, ut lapides iſti panes fiant.
Condire non graveris verbo ſuavi rupes & ſa-
Xa, ut ſaltem in verbo Dei vivat, cui nega-
tur vivere in ſolo pane, cuique lapideus præ-
betur labor ad eſcam.

Et duaxit illum Diabolus in montem exr-
celſum, & oſtendit illi omnia regna
orbis terræ in momento temporis, &
ait illi. Tibi dabo poteſtatem hanc u-
niverſam, & gloriam illorum, quia
mihi tradita ſunt, & cui volo, do
illa. Tu ergo procidens, ſi adoraveris
coram me, erunt tua omnia. Et reſ-
pondens J ESUS dixit li, ſeriptum
eſt, Dominum Deum tuum adorabis,

& illi ſoli ſervies. Verſ. 5.6.7.8.

En vera terrenæ felicitatis imago, ipſius
Satanæ penicillo ad vivum exprefſla. Penſe-
mus ſingulos linearum ductus. Primò, Ut
ſæculi pompam Domino oſtendat, eum in
montem editiſſimum duxit. Dolum intellige.
Temporalia enim optanti ſuaviora, quam ade-
pto, longè intuentibus ſui excitant deſiderium,
poſſidentibus, iiſque immerſis faſtidium pa-
riunt. Honor emm, uti pictura, in quadam
diſtantia delectat, quæ „ſi cominus frin velis,
ſtomachum facit. Rara imago eſt, quæ appro-
pinquanti non evileſcat, cùm diſſito pulcher-
rima videretur. Salomon quoque cùm Deli-
ciis irritaretur, magnam in eis repoſitam ſua-
vitatem crediderat; quibus potitus non ſemel
Vanitates Vanitatum appellavit. Ideò vaſer
Oppugnator in præaltum montem JrsMtran-
ſtulit, ut eminùs contuens regna terrarum, il-
liceretur eorum fuco, quem procul dubio ri-
dendum ſciebat comimus intuenti. Teſtatur
hoc David, qui à ſolitudine traductus illece-
bràâ dignitatis ad aulam, eam per gladios, per-
que diſcrimina rerum & vitæ tamdiu magni fe-
cit, quamdiu illa caruit. Nam ſceptro potitus,
ociùs & throno confugit ad eremum, quàm in-
dè non feſtinarat ad ſolium. Vix invenies, qui
non miſer ibi ſit, què ſi deveniſſet beatum ſe
fore ſomniaverat. Secundò. Omnia regna oſ-
tendit. Quàm lberalis eſt Mundus in ſuarum
exhibenda pompa digmitatum! At ſolos oculos
fallaci ſpectaculo detinet; cæterùm ſemper
oſtendit, ſemper ſe clamitat collaturum, ra-
rò confert, nunquàm tradit, quæ tradit. Et
quidem omnia oſtendit regna. Quis verò tam
amens, qui omnia audeat ſperare regna, impe-
riâque terrarum? Et tamen nemo tam poſtre-
mus in ſæculo, qui ſuprema deſperet. Quæ
oſtendi tibi poterunt, conferri non poterunt.
Tertiò, In momento temporis omnem Ambi-
tionis ſupelleétilem expromit. Haud igitur
grandis ſupellex hujus iæculi, quæ tam brevi
temporis puncto exponi poteſt. Nimirùm bre-
vi duratura, brevi quoque ſpatio oſtenditur.
Magnas ſperaveras in honore divitias, copio-
ſam ibi reconditam putaveras felicitatem? tam
levis, tämque compendioſa eſt, ut tota de-

Oliva

monſtrari poſſit in momento temporis. Quar-

cilius Chriſtus raperetur. Nam ſi ſingula atten-
tiùs & accuratius contemplaremur, contem-
neremus. Ità afſlolent Mercatores, quorum
merces, ſi corruptæ fortè ſint, acervatim, &
feſtinanter ementibus proponuntur, ne fortè
maculas deprehendant, & abſcedant. Et ſane
quis tam carò emeret Dignitates, ſi non in
momento temporis earum fucum, vanéſque
colores perpenderet? Haud enim Chriſtianus
animus Honoribus caperetur, ſi per tempus ei
liceret intueri damna patrimonmii, temporis ja-
cturam, animæ diſcrimen, animi ſervitutem,
rerum omnium abdicationem? Quis feſtinaret
ad Infulas, ſi pondus conſideraret in virga,
ſi ſolicitudinem videret in purpura, ſi æſtum
intueretur in curis, ſi contemplaretur compe-
des in corona, ſi rationem ſibi reddendam
Numini perpenderet de iis, quibus reddide-

1R . . Mundus
tô, In momento dixerim humana omnia ab H
3

Dæmone expoſita; ut tumultuario aſpectu fa- Spes ſacn.

larium.

Blectio
Status.

Dignitas
noxia.

Exercitia

rit rationem? Verùm, dùm in momento tem- ſpirima.
poris paludamenta uſurpamus oſfcitantibus o- lia pre-

culis, tineas ea demolientes non cognoſci-
mus, &, profligato patrimonio, æruginem
interdum domum referimus conſumentem,
non ornantem prætextam. Equidem, qui in
momento ſolùm temporis Epulonis illius E-
vangelici, byſſumque, purpuràâmque intue-
retur, profectò vel patrimonii jacturà eam fe-
licitatem ſibi locandam duceret. At ſi diutur-
nins eam contemplarere, videres planè ver-
mes ex ea naſci immortales, videres oſtrum
Hammas emittere, videres ſitim per aureos
calices Diviti propinatam, videres, doleréſ-
que ex deliciis ſupplicia pullulantia: ambitio-
ſiùs plagas emeres Mendici, quam byſſum
Epulantis: avidiùs raperes Lazari nuditatem
reponendam in ſinum Abrahæ, quam pom-
pam Divitis .ternis flammis abſumendam.
Quintò. Ambitionis gloria proſtratione diſſe-
minatur: Non enim dantur regna terræ;, niſi
procidens Dæmonem adoraveris. Quæ por-
tentoſa iſthæc ſublimitas regnorum eſt, ad
quam procidendo, & deſcendendo pervenitur?
Itâà-ne ſurgere non valeo ad ſolium, niſi co-
ram Dæmone procidam? Suam ſibi habeat
ſublimitatem Imperium: nolo enim faſtigium,
ad quod caſus perducit, ex quo ruina detur-
bat. Ergo, inquies, quiſquis elevatur, proci-
dens adorat Dæmonem? Abſit. Quam multi
imperavere Immaculati! Aio tamen ſi nimiùm
elata concupiſcat, fore, ut caſui ſubjaceat.

mittenda
Elecdtioni
noſtri ſa⸗

tus.

Ambitio.
bervitus
Aul«.
Aulici
miſeri.

Etſi non Dæmonem adorandum Evangeliſta

teſtetur, ſed coram Dæmone. N procidens a-
doraveris coram me. Glorioſior eſſet Aulico-
rum idololatria, ſi Dæmonem adoraret. At
tædet eum tam projectæ Servitutis, recuſat-
que viles adeò Sacrihculos. Quare ſibi Lutum
ſubſtituit, ſibi Aurum, ſibi Oſtrum, ſibi Ho-
mines, mortale videlicèt corruptionis Vas,
ſubrogat, quæ infelices candidati (S& ſanè Au-
lici Gandidati ſunt, quos cum ſola ſubucula
relinquit Ambitio;, ut ità dicam, in albis)
venerentur coram ſe. Ab ſervitute itaque im-
perium Ambitio auſpicatur: quin & in ipſa
Curuli ſede ærumnoſam ſuſtinet Servitutem.
Quod ex reſponſione colligitur Servatoris. Qui
ut Ambitionem, & Adorationem illius Mon-
ſtri deteſtaretur: Scriptum eſt, inquit, Domi-
num Deum tuum adorabis, & illi ſoli ſervies.

Equidem primam Scripturæ partem Idololatriæ
adverſari

Dignitas
noxia.

Arel
Aral
Dieni
E Ui
tutemn
ſega .
D Do

Setium:
uci ſ
4 Krnt
Neun
Iilatui,
anr,
ſgriendun
Deo ſe
Pwronnin
titibu
un lern.
is wiacl
eo lixe
Non teke
lema: H
ilo derin
eles De
tenzenorurm
Humami ge
eihaunen
1bos ſper
on id il
Ners in e
nu, que
ß Acore Me
¹ undo nol
Ucha keſtine
Drmon,
A mrültqne
Wün aures
1 oge
Glandoqun

llig hrote
III bectn

en, cone⸗

Poltam
. lutane
. E (elue
„ Ez ſch eam
de wiin
E hnore⸗

Mooltati ſunt

1 Aurir i,
lin llin
utt i
line

da udl 4

adverſari perſpicio; Dominum Deum tuum a-
dorabis. At quid Regnorum oſtentatiomi, quid
Dignitatum illecebræ cum poſtremis verbis:
Et illi ſoli ſervies ? Nuim Chriſtum ad ſervi-
tutem alicujus invitavit, cuùm impelleret ad
regna terrarum: ut ſoli Deo ſibi ſerviendum
eſie Dominus dixifſſe debuerit? An alteri à
Deo mancipare Satan Chriſtum, cùm ad im-
perium allexit? Quare ergo cupiditatem reg-
nandi ſolins Dei ſervitute refroœnat? Ità eſt:
ad Servitutem vocatur, quiſquis evocatur ad
Sceptrum; tôtque Dominorum ſubjicitur fa-
mulatui;, quot ipie Subjectis imperaturus præ-
Rcitur. Et ſuperbiæ, & populis non rarò
ſerviendum tibi erit in throno. Quare ſi ſo-
li Deo ſervire cupis, Honores abdica, qui-
bus omnium cupiditatum Subjectorum ſeu ne-
ceſſitatibus, ſeu voluptatibus manciparis. Reg-
num ſervitus eſt, & quidem multiplex, cu-
jus vinculum Diadema. Quòd ſi ille de Pom-
peio dixerat aureo ad erus faſce præcincto;
Non referre, quàâ in parte corporis ſit dia-
dema: Haud ità permagni intereſt, num me-
tallo devinciantur frontes Regiæ, an Regii
pedes. Denique, ut ſolo nos aſpectu paſcat,
terrenorum Montium prærupta fubiri cogit
humani generis hoftis. Quid conſequentibus
exhauriendum eſt laboris, & viæ; ſi intuen-
tibus ſuperandi ſunt Montes? Et quidem Dæ-
mon ut illudat eorum aſpectu, ſuis nos hu-
meris in cacumen devehit; & in momento
oſtendit. Verùm non in momento conſeque-
mur, quæ vidimus in momento, & magno
ſudore Montium declivitas adeunda erit;,
quando non viſuri, ſed adepturi ad Tempo-
ralia feſtinabimus. Sextòé, Ut nos decipiat
Dæmon, non pompam narrat, ſed explicat;
Modeſtia,. mavultque ſibi oculos militare ſpectantium,
quàm aures audientium. Unde & nos cautio-
res quoque eſſe oportet in cuſtodia oculorum,
quandoquidem difficiliùs rejiciuntur, quæ ocu-
li admittunt incuriosè excubantes, quia cu-
rioſius proſpexere. Gravis machina Terreno-
rum aſpectus; citéôque cupies, ſi cupidita-
tem „ concupiſcentiàâmque oculorum oculis
uſurpaveris. Septimo, Gulæ victorem Am-
bitionis machinâ tentat concutere: blandius
enim irrepit per inanem ventrem cüpiditas ca-
Virtus non thedræ. Quis namque non ſe dignum ho-
lolide. nofe judicat, ſi proſtratam ſuos ad pedes ja-
Ambitio Cere Gulam intucatur? Itaque inanis venter
Religienis cave, ne ſpiritu Superbiæ intumeicat. Le-

Curieſi-
18s.

Gloria
vana.

ve via enim altiora petunt. 8. Matthæus hanc
i0 1 . . . .
aae, Gloriæ tentationem à S. Luca ſecundo loco

poſitam, ultimo loco deſcribit: unde & Chri-
Matth.4. ſtum ait Satanam expuliſſe illo verbo, Va-
10. de, JNatana. Docuit enim machinam hanc
Honoris difficillimè ſuſtineri,; folaque decli-

Aulicus natione deludi. Non diſputes cum Ambitio-
H „ ne; ſed eam vel fuga, vel fuge. Eam nam-

que vincimus more Parthorum. Etenim,
qui Honores videre voluerunt, invidêre &
proſtrati ſunt.

Et duæit illum in Hieruſalem, & ſta-
tuit illum ſuper pinnam Templi, &
dikxit illi: Si Filius Dei es, mitte te

Perfecti hine deorsum: Soriptum eſt enim,
Humiles 34 ℳ4 . . ſ.
r: & d. dJudd Angelis ſAis. . Verſ. 9. 10.
bedientes.

Poſt triumphum Gulæ, & Ambitionis;
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum, Lib. XIII.

2 5
collocatur Chriſtus ſuper pinnam Templi, ut Humili-
indè ſe præcipitem det. Facilè enim abſte- a n
mii, & duri honorum contemptores Eccle- . ci⸗
ſiam calcant, & de ſinu tam piæ Matris ex- ia in
cutiuntur. Rarus, qui, ſi purpuram calca- Mori f-
verit, Templi pinnaculum non conculcet. Vi- ei &
detur enim ſibi; etiamſi ſe è templo demittat, Humili-
ab Angelis excipiendus, & incolumis evaſu- 5 E ie
rus. Aries hic difficulter eluditur, & ſi quem Eis Komas
quatit, evertit. Ides & Dæmon Scripturæ ne ſuab-
involucro eum obtexit: & Dominus hanc dantur
duntaxat tentationem appellavit, dicens: Non Religioſß
tentabis Dominum Deum tuum. Levi quovis ſass Gimt.
afflatu excutitur, qui diu jejunavit; ideò Luc-4.12.
poſt jejunium, plùs time. Quis autem, poſt Eccleſia-
victoriam, ſecurus dormiat, cùm ſemper, Kieci coli
poſt triumphum, victorem JESUM gravior ieze-
tentatio excipiat? Porrò quanti faciendæ ſunt PBectt.
Divinæ Scripturæ; quibus ipſe Dominus ſeſe emnilus
armat, in tam arduo ancipitique certamine. nerefa-
Quid mirum ſi plerique mortalium Tentatio- ia.

nibus ſuccumbant; cùm Scripturas ignorent? Superbia
Religioſos
vitæ ſan⸗
Et oonſummatâ omni tentatione, Dia- dioru

uater⁸⁹

bolus receſſit ab ülo, uſque ad tem- Toausſ.
Pus. Verl. 13.

Induciæ cum Tentatiomibus ſanciuntur, non Circum-
fœdera: & citô victus Dæmon aditum ex- Pedtiope
plorabit. Ideò prudenter cecinit Iſaias: Jur- eore.
ge, illuminare, Hieruſalem. Hoc eſt, O Ani- la. 6. i
ma;, quæ viſio pacis es, noli huic tranquil-
litati confidere, noli ſecurè dormire: verùm
ſurge,; & ſtatione non contenta illuminare;
ne lateat ſub umbra pacis Anguis pugnax. Pla-
nè, victis Allophylis, videre ſibi Pacem vi-
ſus eſt Samſon, nec veritus inter brachia Vo-
luptatis recubare, didicit, docuitque, Sio-
ni ſurgendum eſle, & in Pacis viſione indi-
gere lumine;, niſi velit lumimibus miſerè or-
bari. Non ſola lux excœcat, ſi largius hau-
riatur: periculoſias cæcutiit Samſon in umbra
otioſæ ſecuritatis. Quare, cùm ſcias Diabo-
lum non receſſiſſe niſi ad tempus, vigila in
tempore, ne ſuccumbas imparatus. Achab
eiim, ut ſcidit veſtimenta, exarmatum quo-
que Diabolum fortaſsè credidit. Verùm, qui
auxilio ſqualoris & lacrymarum quodam mo-
do vicerat, turpius à profligatis vitiis, poſt
triumphum proffigatur. Meritéò Sapiens canit;
Beatus homo, qui ſemper eſt pavidus. Sæpé& Prov. 284
enim, qui ſecundâà diù uſus eſt navigatione, 14.
repentino turbine forbetur. Sæpè, qui pluri-
bus reſtitit, uni cedit. Et ſtatua Babyloni-
ca, quæ quatuor Monharchias prænotavit,
cùm per demolitionem urbium, arcium ever-
ſionem, exercituum cædem in tantam excre-
viſſet magnitudinem, ab ictu lapilli non ca-
vit; & quia timere non potuit, quòd ſine
lapicida a præduro Monte lapis abſcidere-
tur, undè minimè ſuſpicata eſt, calamitatem
irruifle perſenſit. Quis à Monte lapideo me-
tueret, cùm nullus ibi oppugnator aut foſlor
afforet? Verùm ſine manibus devolutus per
Montem lapis incurrit in pedes, & quia fun-
damentum concuſſit, mole illa labare cœpit;
& diſſolvi.

26

Et regreſſus eſt Jeſus in virtute Spiri-
tus in Galilam, & fama eauüt per
univerſam regionem de illo. Et ipſe
docebat in Synagogis eorum, & mag-
nificahatur ab omnibus. Et venit Na-
zareth, ubi erat nutritus, & intra-
vit ſecundum conſuetudinem ſuam
die Sabbathi in Synagogam. Verſ.
14. 15. 16.

Non ſuâ defertur voluntate in Galilæam,
ſed quò eum impulit Spiritus, ibi Concio-
Zeluu natur. Hinc mirum non eſt, ſi de eo fama
czum Obe- exiit, antequàm ad Prædicandum ipſe exie-
iene:2 rit. Ex Luca enim ſolum uſque adhuc repu-
xemplo- 1. — . 47.
enm, von. liſſe dicitur Tentatorem, & Jejunaſſe; nihi-
lIo minùs tamen magna per ora vulgi de eo
ferebantur. Vis ſumma de Prædicatoribus
prædicari ? Prænuntios ſui mittant Vitæ ſan-
ctimoniam, pallorem Jejunii, ſilentium Ere-
mi, victoriam Gulæ, Ambitionis contemp-
tum, in Eccleſiam obſequium, Scripturarum
ſtudium: conſtet eos in virtute Spiritus ad-
ductos, non commendatitiis delatos literis vi-
rorum Principum, & Magnificabuntur à po-
pulis. Antè opera de Te loquantur, quàm

tu ad Alios loquare. Quod autem de Con-

cionaturis dico, dictum volo de quibuſcum-
que Servatoribus animarum: qui, præ cæte-
ris, curare id maximè debent, ne loca ſibi
eligant, ſed Jeſum imitati, virtute Spiritũs
properent in Galilzam. At quod maximè no-
bis duco æmulandum illud eſt: Chriſtum vi-
delicèt cùm in Galilæa, tum in patria ſua,
Zelus a- non agnatorum, amicorümque domos luſtra-
wimarum re, non percurſare fora, non aulam adire,
Prdr⸗⸗ ſed in Synagogis duntaxat ſpectari. Nazareth
rigns sm Venit: verum nuſquàm legitur viſus niſi in ſo-
ſeculari- la Synagoga. Patria quidem illi erat, & ut
bus nimia Evangeliſta ait, in ea fuerat enutritus; ta-
men nullius domum intrat, vel ſi intravit,
noluit lieris conſignari, ne id imitaremur,
quod ſcribi vetuit per Evangeliſtas. Duceris
ab Obedientia in Patriam: in Synagoga do-
ce, ut conſtet, alienam te curaturum ſalu-
tem illuc adveniſſe. Neque dicas, nobilium
te tecta ſubire, ut eos doceas. Si Chriſti
Diſcipulus es, publicè docebis, ut ad pluri-
mos Sapientiæ tuæ pabulum pertingat: ut-
que non cenſearis privatos diligere, ſi pu-
zZelus blicum declinas. Omnibus pateat charitatis
promptus, tuæ fons. Quin & Jeſus non expectavit, ut
ad ſe venirent, domumque ſuam non conver-
tit in Synagogam: ſed feſtinavit ipſe ad fſi-
tientes, & in eorum Synagogis docebat.
Pleroſque dolemus, frequentià delectari ac-
currentis ad ſe multitudinis; & docere in-
terduùm Sapiens neſcit, niſi Cellulam ſuam in
publicam, utinam non rumorum, nugarum-
que Synagogam commutet. Non ità Chri-
ſtus; ſed in locis doctrinæ deſtinatis docebat,
nequaquam paſſus ſecretum cubiculi populo-
rum nugis violari.

Viſita-
tiones.

Oliva

Et ut revolvit librum, invenit locum,

ubi ſoriptum erat: Spiritus Domini Ila. 6t..

Jſuper me, propter quod unxit me,
evangelizare pauperibus miſit me,
G. Et cum pliouiſſet librum reddi-
dit miniſtro, & ſedit. Et omnium
in Synagoga oculi erant intendentes in
eum. Verſ. 17. 18. 20.

Prima hæc Chrifti concio eſt in Evangelio Concis
Lucæ. In qua duo notanda mazimè. Pri- docta ſi.

mum;, non ſuam propoſuiſſe, ſed Iſaiæ do-
ctrinam, ut oſtenderet, quantùm debeant

Conciones Sacris Literis inniti. Ipſe nam- Ledtie
que, qui novas conditurus Scripturas erat, Saera.

à veterum tamen mommmentis exordium ſu-
mit Evangelii ſui. Planè non tam jejunæ fo-
rent Conciones nonnullorum, ſi in virida-
rio Prophetarum paſcerentur. Verùm, dum E-
loquentiam floribus enutrimus, macie confi-
citur, & ſine ſucco colorem tantummodèò re-

fert vanitatis. Alterum: Concionaturus Chri- Saperiorir
ſtus officii ſui explicat partes, non aliis præ- exemplz.

ſcribit præcepta vivendi. Ediſſerit, quid ſi-

bi faciendum ſit, antequàm docere incipiat, Tor oze-
non quid aliis ſit præſtandum. Adde quòd,"n.
Qurrexit legere, ut habetur in textu, & non Luc.4.1s.
ſedit, niſi abſolutà prophetiâ, & tradito vo- Eceleſia-

lumine: Ut ſtare debeat ad executionem pa-
ratus, qui cæteris vivendi normam imponit.

kici
Superiores

„ . . . SS . decreia
Ideò oculi omnium intenti fuiſſe dicuntur in vondentes.

eum; quèòd intelligerent exempla potiùs Concio-
tanti Oratoris excipienda, quam verba. II natoris
le Prædicationis nomine meritòô inſignitur, "vempli.

qui Auditorum oculos plùs ſanctimonid paſ-
cit, quàm aures ſapientid. Scias itaque ad-
ſtantium attentiores auribus oculos fore, ma-
giſque à te expectare quæ videant, quàm
præſtolari, quæ audiant. Porrò, poſtquam
recitavit verba Prophetæ, complicavit li-
brum: ut doceamur, cuſtodienda eſſe, quæ
prædicavimus. Complica doctrinam, quam
doces: quæque aliis indicis, ea tibi afſervan-
da eſſe memineris. Quanti verò documenti
plenum eſt, quod indè incoœpit, ubi paupe-
ribus Evangelizandum eſſe, Propheta teſta-
tur. Non Pauper duntaxat Prædicator eſſe de-
bet, ſed & Pauperum amator. Væ nobis, ſi
inopes faſtidimus, & faſtidio eſſe incipimus
opulentis, is inhærendo.

Amen dico vobis, quia nemo Prophe-
ta acceptus eſt in patria ſua. Iy ve-
ritate dico vobis, multæ viduæ etant
in diebus Eliæ in Iſrasl G. Et
multi leproſi erant in Hraël ſub Eli-
ſeo Propheta, & nemo eorum mun-
datus eſt, niſi Naaman Syrus. Verſ.

Nihil apertius excogitari poteſt contra eos,

qui procul à patriis finibus abeſſe non ſuſti-
nent. Nam vel tibi prodeſſe cupis, vel aliis.

Patriæ

dium

Utrumque impetrarunt à peregrinis & ex- „ Deo

traneis Eliſeus & Elias.

eſt à Vidua Sareptana; Ille Syrum purga-
vit à maculis. Quare, intra patriæ fines nec
cura⸗

Hic enim paſtus ſandtum.

Heru n⸗
4
iu atal
ſu
en dier,
6 tenp
E. Tis
um Chriſi
alum
i Cenets
Malte⸗
Piium 4
I ſu.
14 Carins
ir Ne imt
rult allida
lbi uler
Mnig nebet .
ſer enineit
em len ledi
er Pert egrin
llr. tempti
lpr Feneoli
Ann buit. 0
Ped Mags
t. Mar
Ule eſt;
Ie. Un
1n Hipan
bed ſorte
enum din!
ſin Peniun Ee
D na ſu
us kabiltum;
ine k, Ubi i
1 hic p
i
. Ulis erat
un kenpellate
Iunt murar
liſe & elotes

rn .
en gint Hae
.
rhe nulemn
1E ron
Mßtm ſani
len hit Kam
KCI
br Achlatbu
5a orcari E
Honem exp

a n Cignutn
Arung, no
ni Ecere eum

uUI Cekiiſe

ee 1

uN N
d Henn
ipin 1211
erän

1 I
3, nace t
Centummod,
ongturnnt

Cocene Uiſe
n. M.
in tenn, An

e, M
tnr ee?
zdumt
mot. ſz!

tin uf

l

Locerum curabis Leproſos, nec Famelicus ſaginabe-
indife ris. Cives enim ſoliciti plerunque magis de

inti, natalibus, & ſtemmate, quam de virtute,
ſeu doctrinꝗâ, auditâ doctrinà Domini ſtatim
Matth. dixerunt; Monne hic eſt fabri filius ?* & con-
13, 75. tempfſerunt eum. Quæ quidem, unam ſi ex-
Drbe, g- cipias Nazareth, nulla unquàm Urbium
nimarum . r. . . .
miilhior Chriſto objecit. Doctrinam ejus plerique

procul à calumniati ſunt, non autem obſcuritatem
patria. Generis illi exprobrarunt. Nazareni veròô
mirantes Doctrinam, Stirpem contempfere.
Etiam flumina à fonte remotiora veneratio-
ni ſunt. Quæque à ſcaturigine longè poſi-
ta carinis, & pontibus tranſinittimus, pro-
Vnio in- Pe fontem puellæ calcant, & vix baculo
ter adve- tranivadamus. Aurum, ut Tertullianus ait,
nc.. ubi naſcitur, non Coronas, ſed Compedes
S præbet, nec Reges cingit in ſolio, ſed Reos
da siam devincit in caveis. Certè pro fictilibus au-
erteru. Tea recipiunt, quos Avaritia egit ad Afros.
Superior Peregrina miramur, domeſticis opibus con-
idem om- temptis. Hinc nundinæ mercatorum cha-

eve rius proponentium, quæ vilius coëmere.
bas quo- Venenola Perſica exilium pro remedio ha-

que non buit. Sol, quò magis recedit ab Oriente,
Populares, eô magis ſplendet , minoréſque umbras fa-
cit. Margaritum, niſi eruatur à concha,
vile eſt; Roſämque cum radice non legi-
mus. Uni Jacobo Judæa obvenit, ex qua
in Hiſpaniam digreſſus, in eam rediit, &
ides forté omnium primus occubuit. Non
enim din Patria Juſtos ferre conſuevit. Im-
Familia- perium Eccleſiz Romæ, in Urbe maximè

ritas ſe. Judæis infeſta „ quâmque ſibi regnum erep-
ria, non . S 5 7 .
ivieis turam ſulpicabantur, ab Apoſtolis Judæis

etiam eâ ſtabilitum; ut ibi gratioſiorem ſcias futurum
mulieri- te, ubi inviſum fore metuebas. Porrô il
böue. lud hic placet adnotare, Elham ad Viduam

H miſſum, ut paſceretur; & quidem perte-
et cum . . .
malieri- Duis erat ſubſtantiæ foœmina, & calatitos

bas agere. tempeſtate, clauſo ſcilicèt cœlo : Ut deſi-
nant mirari Catoniana quorumdam ſupercilia,
Zelus la- & zelotes Momi, ſi aliquando ad viduas con-
vimarum fugiant Sacerdotes, ut ſubleventur. Vel Eliam
i e. mordeant faceti Angues, vel deſinant carpe-
zi: re, ſi Prophetantes urget neceſſitas Prophe-
Religieſi tam ſequi. Et Chriſtus, ut Hieronymus ſcri-
ali debent bit, ſecum habuit wulieres, quæ ei de ſuis
Oiera. facultatibus miniſtrabant. Nec minùs libet
rius ſolis Tecordari Eliſei, qui Naamanum docuit ra-
animabus tionem expurgandæ tabis, non eum tamen
conſulat, ſio dignatus eſt miniſterio. Ex quo colli-
H gimus , non dedecere Religioſum de rebus
nimarum etiam temporalibus conſilium dare, ſed non
Ei gravis. decere eum executionem conſiliorum. Non-
nulli defuiſſe ſuo videntur muneri, niſi ipfi-
Familia- met illa agant, quæ ſuadent facienda. Ipſi
Jeute,: Medici fiunt, ipſi Advocati, ipſi Procura-
as non ſir tores, ipfi Tutores, & ſi Deo placet, Co-
abjeéta, qui ipſi ſunt, tantùmque non Bubulcis ſub-
ſtituunt ſe: qui profectò ſi Eliſei meminiſ-
4. Reg. 5. ſent, reſponderent conſulenti: Vade, lavare
10. Vepties Domique remanerent; nec tam fre-
quenter alien inficerentur tabe, ſi quos ab-

luendos ducunt, importunâ charitate ſud ma-

nu non abluerent. Vade, lavare. Ablega,
non exterge.

Ethicæ Comment. Tom. VI.

R—

Stromatum „Lib. XIII.

Et duxerunt illum uſque ad ſupergilium
Montis, ſuper quem civitas illorum
erat ædiſicata, ut Præcipitarent eum.

Ipſe autem tranſiens per medium illo-
rum, ibat. Verſ. 29. 30.

Et negabis altitudinem præcipitium eſſe? Nomen ſi-
En quo modo à civibus deducitur in Mon- e Werito
tis ſupercilium JkSsUs, ut indè in Prærup- Mundus
ta deturbetur. Mirandum illud eſt: Naza- fallax.
reth urbem florum appellatam eſſe: & ta- Politici.

—G . tiſt.
men ex tam amono vôcabulo, in quam naorere n,
barbaram degeneraverat feritatem! Ità quo- pori Ca-

Aue Mundus ornatum præfert in nomine , Kitati ne-
ub quo quantùm fœditatis tegat, nimium eeſſaria.
ſcimus. Quare fidendum non eſt extimæ
ſpeciei, nec ſono perſplendido duci oportet:
nam urbs florum Chriſto ſpinas germinat,
& Præcipitium parat. Rursùs Nazareth, quæ
Florum civitas eſt, quæ Virginis patria eſt,
campeſtris non eſt, ſed ſupra montem ædi-
ficata: quèôd Caſtitas rarò floreat in plam-
tie voluptatis, campeſtrique fertilitate; ſed
arduo gaudeat, & ipsâ loci ſterilitate fœcun-
detur.

Et ſtupebant in doctrina ejus, quia in
Poteſtate erat ſermo ipſius. Verſ. 32.

E Nazareth deſcenderat Capharnaüm Ga-
likææ urbem, in qua ſummo cum plauſu
verba ejus excipiuntur. Mox ut è& patria Councio-
proſilit; auditur libenter, & ipſius ſermo "ataris

fuifſe dicitur in poteſtate. Porrò doctrinam rorzlg.
admirantur, ides, quòd cum poteſtate lo- e, „de

queretur. Ideéque cum poteſtate loqueba- zas.
tur, quia odiſſeé poterat patriam, eâmque
deſeruerat. Tuus quoque erit in poteſtate
ſermo, ſi mens tua in affectionum poteſta-
te non erit. Tunc folùm ſcias admirationi
futuram doctrinam tuum, cùm ſermo tuus
erit in poteſtate. Oratio enim, quæ blan-
diens ſubſervit adulationi, vel tumida ancilla-
tur gloriæ, non admirationem excitat, ſed
contemptum.

Et in Synagoga erat homo habens Dæ-
monium immundum. Verſ. 33.

Scientia inflat, & in Synagoga docentium Srientis
Spiritus aſſidet immunditiæz. En quàm ſub. ne Zut-
dole ſapientium conventui veternoſus Ser-“
pens ſubrepat. Non ergo ſtatim indè cre- Reforma-
damus exulare Dæmonem, ubi Scientia reg s.
nat in cathedra. Et quidem Synagoga A.: Zelus in-
Teopagus non erat humanæ Sapientiæ, ſed diſeretus.
divinorum Bibliorum Palæſtra erudita; in ea
tamen homo erat habens Dæmonium im-
mundum. Putäſne cœtum etiam rectè ſen-
tientium mali Spiritůs præſentiâ funeſtari non
poſſle? Putas à conventu ſemper pro bo-
nis moribus ſatagentium abeſſe Dæmonem?
Ubique eſt: utinâmque exulet ab altari.
Quid de Conventiculis Politicorum, ſi pe-
riclitantur & Synagogæ? Verùm quo mo-
do expellatur, contemplemur. Exclamanti ita- Luc. 4,
gue, Spiritui, Quid tibi & nobis, JEN Na.- 33.
darene?. Veniſti perdere nos; Chriſtus impe-
C 2 ravit.

28

avit: Obtumeſce, & exi ab eo. Et cum pro--
jeciſſet illum Dæmonium in medium, exiit ab
eo. Cur recuſat Chriſtus prædicari, com-
mendarique aà Dæmone, quùm illius maxi-
mè teſtimonio ſtabiliri Fides poſſit Evange-
lica? Quia tota laus ex timore, metuque
jacturæ naſcebatur. Non enim ſolicitus erat
de Chriſti exaltatione Spiritus impuritatis,
ſed metuebat exilium. Politicorum vox iſta
eſt in Synagoga interpretes agentium Dæ-
monis, Quid tibi & nobis? veniſti perdere
nos. Quam ſæpè & ſubſelliis erumpunt tar-
tareæ hujuſmodi voces, ſi non Chriſto, Chri-
Conſilia. ſti miniſtris, & nuntis exprobrantes adven-

lbidem.

Politici.

rii boni tum? Quis obſtinatius ab Aulæ adytis, à
non audi- . . . 5 .
z. Curiæ tribunalibus, à conventu Judicum ar-

Religieſi cetur, quam Dæmonum hoſtis, Mundique
repulſi ab“ victor Evangeliorum Tubicen? Quivis au-
Aulis ditur, quilibet admittitur, ipſe non repelle-
Aulicas retur Diabolus, ſi aditum poſtularet: ſolus
non pro- . . 1 .
motes JESUS in probo Sacerdote conſpuitur: ſo-
Corree- lus Chriſti Legatus exploditur. Scias timen-
zionis im. tem ſibi à JESU ruinam, nihilque ſibi cum
patiens. illo clamitantem aut Dæmonem eſſe, aut
Dæmoniacum. Et ſanè Aulici ejuſmodi Dæ-
moniaci comprehenderentur, ſi juberentur
Ibidem. ſilere. Obmuteſece, & exi ab eo. Aulicus
enim improbus, nudus, miſer, ulceribus,
& mente, & corpore ſcatens dicere poteſt
Job. 19. cum Job, Dereliéta ſunt tantummodò labia
20. circa dentes meos. Nihil enim in malis Fa-
Aulieis mulis præter vocem eſt, quâ decipiunt Do-
Domini . . .
non faat. Minos, & lacerant Juſtos. Aſſentantur Dy-
naſtis, repugnant Sacerdotibus, Gulæ ſer-
viunt, laniant Sanctitatem. Coêrce jactantiam
vocis, & nihil in Adulatore reperies. Non
enim factis, ſed verbis liberales cum Domi-
nis ſunt: nec magna exhibent, ſed loquun-
tur. Vis, 6 Princeps, miniſtros tuos dignoſ-
cere, ſilentium eis impera, & illos projicias
in medium. Liceat omnibus proferre, quæ
ſervant; & comprehendes infidos, & ener-
Conſcien- gumenos, quos pios, fidoſque exiſtimaſti. Ve-
zia ape- rùm referamus ab aula, & foro pedem, &
rienda. Spiritum immundum exturbemus è& Synagoga.
Severitas Audin? Silentio, & publicatione immundus
publiez Spiritus pellitur. Loquax vix libidinis cate-
K., . nas effugiet;, ſolutiorque lingua obligat cor.
abeng, 40 Contrà, obmuteſce;, & venenum prodas, ſi
eyxſolvi optas a teterrima ſervitute. Si cu-
pimus à Synagoga impudicitiam ehiminare,
non occultò nocens puniatur, ſed publica
lues plectatur publicè. Projicitur energume-
nus in medium, & ſic Dæmone Synagoga
vacat. Recordemur Joſué ſuffigentis patibulo
impios hoſtes contra meridianum Solem. Et
ipſi David adultero minatus eſt Deus, Sole
palam facturum ſe ea, quæ ipſe feciſſet abſ-
conditè.

Quod eſt hoc verbum!? Quia in poteſta-
te & virtute imperat immundis pi-
ritibus, & eeunt! Et divulgabatur
Jama de illo in omnem locum regionis.

Verſ. 36. 37.

Concio
vana.

En tandem dignam Concionatore famam!
Plauſus tui non verba ſint, non elegans
deſcriptio, ſed immundorum Spirituum ex-
pugnatio. IIIius fama vulgabitur, cujus ver-
ba eradicant & mentibus Auditorum Spiri-

Oliva

tum impuritatis. Vincta libido, non luxu-
rians oratio præcedere debet triumphum Chri-
ſtiani Oratoris. Rara fama Concionatorum,
qui rarò ab Auditoribus exulat Immun-
itia.

Surgens autem Jeſus de Synagoga, in-
tro ivit in domum Simonis; Socrus au-
tem Simonis tenebatur magnis febri-
bus, & rogaverunt illum pro ea. Et
ſtans ſuper illam imperavit febri, &
dimiſit illam. Et continuo Jurgens

miniſtrabat illis. Verſ. 38. 39.

Quinam Evangeliorum apex myſteris non
redundat! JESsUsS itaque, poſt concionem,
non ſecedit in domum ſuam, unius horulæ
incommoda diuturnà accubatione compenſa-
turus. Non ſudorem abſtergit „ non pran-
dio confovetur, non recreatur nugis. Quæ
quidem ſi modeſtè adhibeahtur, indigna
Chriſtiano non ſunt, etſi Deo digna non
fuerint. Sed & Synagoga ſubit domum Pe-
tri, aniculæ Socrùús ejus febrim curaturus.
Poſt verba procedit ad opus, & , curatis
animabus, miniſtrat infirmæ. Secundò, Do-
mum mulieris etiam ægrotantis non intrat
ſolus, ſed Diſcipulorum ſtipatus multitudi-
ne. Non placet eorum zelus, qui ſpecta-
torem refugit. Timendum eſt enim, ne qui
Fœminam curaturus ingrederis, infirmus ip-
ſe recedas, & ſaucius. Et Vetulam, & In-
firmam JESUS non convenit, abſque arbi-
tris: quanté magis Adoleſcentem horrere
Foœminam debes ſine arbitro. Neque veròô
accedit ad illam, niſi rogatus; ut ſuſpicio-
nem omnem amoveret, quam fortè impar-
tiendæ ſalutis feſtinata cupido ingenerare
potuiſſeét in mentibus detrahentium. Nota
verò, quo modo febrim curet: Nans Ju-
per illam imperavit ſebri, & dimiſit eam.
Stans, inquit, ſuper illam, non ilh aſſidens,
non alloquens illam, non colloquens cum il-
la: ut intelligamus non cradonem impor-
tare, ſed morbum referre eos, qui cum
Mulierculis ſolidos dies nugando conſumunt.
Non ſedeas cum Foœmina, ſi eam valetudi-
ni reddere optas, ſed ſtes, & quaſi aliò pro-
perans non tam ei imperes, quaàm ejus vi-
tiis. Siquidem non eam JESUS dicitur in-
terrogaſſe, ſed febri potius exilium indixit.
De vitiis loquere, non diù loquaris cum Foœ-
mina: illis imperes, ut eam dimittant, non
iſtam patiare, ut te detineat. Illud hoc loco
occurrit expendendum: JESUM ſominas cu-
raturum earum ſubiſſe domum, ut patet in
Socru Simonis, & Filia Jairi; cumque ob-
vios pleroſque curaverit in via, nullam curaſſe
legitur Foœminam. Fortè earum pudori con-
ſuluit, docuitque in publico non curari Mu-
lieres, ſed vulnerari. Una Cananæa Filiæ
ſalutem deprecata eſt; ſed quia publicum non
erubuit, non pro Fœmina habita eſt, ſed
pro Cane; & vix fides impetravit; quod in-
verecundia quodam modo petierat. Fortè Do-
minus, ut illa domum quantocius revertere-
tur, gratiam ei conceſſit. Ita enim Apoſtoli
hoc teſtantur, cùm dicunt: Dimitte eum, duta
olamat poſt nos. Ea verò, quæ fluxum ſangui-

nis patiebatur, ſanitatem ſine rubore non ex-
torſit,

Concio-
natoxris
exemplu.

Familia.
ritas cum
mulieri.
us.
Collo-
quia euf
mulieri-
bus.

Opera-
rius nihil
qusrat
prater
Animas.
Zelus
animaru
ſerius &

cautus ſit.

Mulier
domi ſit:

Matth-
15. 23*

7

huli t
Mlin tum
9
e com
lmn glll
(lati
cſim meht
o.
Sn Neno
mnhe kucli
u tim M
hib ai
ſpini
ſet enin
ſuͤtte
1n A.

Cnn .
abel
ucel

anl

1 (or!
4 iulmos
44 (r & n
yf Nlat ; 0.
e. Qu
iu Guntut,
i core erig
Tun Lun
leinte ſe
ſioreidat
thatur,
et, à kel
Pyu. guidum.
ium ont gettr
m immili ge
Cljtrbat n
tin kerenn
Uni omi
ſerſ unbe
iwpi repe
, ſibi
Ion antece
un erple
ine, ſed
Ii UndeY
InS Eepren
m. Ver-
OAaim ge
e in Vul
n tadi
temur lan
Aumn vite
lre tenm
eclita
ecletemur.
We Ulcer
lutt, Ge
nle ſunt
one (he;
1 10 di
ligne 1

tett
n hen

„

W

Stromatum, Lib. XIII.

Familia- torlit, acriter à Domino reprehenſa. Qui
ritas eum moleſtiùs unius mulieris, etiam fidelis, tac-
Mulieri- tum pertulit, quàm virorum innumerorum
W hiur. compreſſionem. Exhorruiſſe viſus eſt fimbriam
Circum- quoque ſuam, tanquam pi mulieris contre-
edtio. Ctatione violatam. Vix enim Caſtum indu-
Cahſitas, mentum tangi poteſt à Fœmina, ſine diſpen-
dio. Tertiò, ſurgens Socrus miniſtrabat illis.
Iyfrmas Nemo enim jacens miniſtrat Chriſto. Docet
convaleſ- ſancta Fœmina valetudinem à Chriſto récep-
ceni. tam Deo debere rependi. Liberatus à febri-
bus alii, quam Chriſto, miniſtras? periculo-
ſiùs incipis, poſt valetudinem, ægrotare. An-
teà enim æſtuabas febri, nunc æſtuas cu-
piditate: antè jacebas in lecto, nunc otiaris
in aula.

Cùm autem Sol ocαοιαäiſet, omnes, qui
habehbant infirmos varüs languoribus,

ducebant illos ad eum. At ille ſingulis .

manus imponens, curabat eos. Verſ. 40.

Eledkis Quot habet adoratores Oriens, tot prodit
Katus. infirmos Occaſus. Sola nimirùm humana feli-
Aula. citas & nocet, & colitur; adoratur, & vul-
Mors fe- nerat; occidit, & indefeſſos habet ſacrificu-
ieiw. los. Quæ quidem vulnera tum deprehen-
Felieitas duntur, cùm occiderit Sol. Aulicus è& ſter-
voxig. core erigitur, ut ſedeat cum principibus.
Tum Lux favoris ſplendet, putatque eâ fe-
licitate ſe omminò de miſeria convaluiſſe. At
ſi occidat Sol, & Principis ei vultus ſub-
trahatur, aulave eliminetur; tum ſe perſpi-
cit, à felicitate vulneratum, & divitis lan-
Jeumpora- guidum. Nam tunc inimici emergunt, erum-
lia non punt detractores, inſultant faceti; & qui
explent. humili depreſſus conditione nihil optabat,
cupiebat nihil, experitur ardentiſſimam ſi-
tim terrenorum: quique antè beatus erat
und domi ſibi adminiſiràâ, mœret, niſi umi-
verſa urbs obviam ipſi effundatur. Alius ex
inopi repentè dives, mox felicitate deſtitu-
tus, ſibi videtur pauper, ſi reliquos omnes
non antecellat. Enimveròô non eſt hoc aà for-
tuna expleri, ſed irritari; non aurum vo-
rare, ſed famem; cædi hoc eſt, non cura-
ri. Undè & benè in occaſu Solis ſeſe infir-
mos deprehendunt, & accurrunt ad Chri-
ſtum. Verùm occaſus iſte Solis vitæ quoque
occaſum deſignat, quo inſtante, unuſquiſ-
que ſua vulnera clarè intelligit, neſcio qui-
bus radiis vicinæ mortis illuſtratus. Tunc
fatemur languores eſſe?, quæ videbantur o-
pes, dignitates, & infulæ. Ad occaſum
enim vitaæ dignitas occidit, opes effluunt,
ſolique remanemus cum iis ſceleribus, quo-
rum fœditatem non horruimus, ut eas con-
ſequeremur. Miſera mortalium conditio,
quæ ulcera non refugit, dummodò ea ra-
Piat, quæ rapiuntur à morte, cujus lautiæ,
noſtræ ſunt lautiy. Sed videamus, quà ra-
tione Chriſtus infirmos curet. At ille lingu-
lis manus imponens, ocurabat eos. Occaſus fe-
licitatis homines oriri Coœlo & Deo cogit.
Cùm enim à nobis Mundus avertitur, tunc
ad Deum convertimur, ærumnâ inſtitutrice.
Matthe Venite ad me, qui laboratis, & onerati eſ-
tis, & ego reficiam vos. Ergône Labor di-
vitiæ, honores Onera? Dei ſervos oneratos
putabam, non Mundi principes. Verum &—
onerati dicuntur a Chriſto, & in Evange-
Ethicæ Comment. Tom VI.

29
lio languidi perhibentur à Luca. Nota, quo Soperies
modo eos curet. Singulis, inquit, manus im- ,4 77*
ponens. Non eos eidem ponâ coërcet; nec a, ig.
unum tam variis morbis conficit malagma?
verùm alios clementia, alios ſeveritate, hos
conſilio; illos reficit exemplo. Omnibus au- Epiſtopà
tem manus imponit. Hoc eſt; ipſe per ſe "eliden-
curat, non verô aliis committit medicinam. te. i5
Id legerent velim animarum Duces, intelli- 4
Seréntque Principes; qui, duùm ſubjectorum egae.
Plagas miniſtris ſanandas tradunt, recrudeſ Kex zu-
cere mox dolent vulnera populorum, non dist caus
ſanari. O quot funera in urbibus non exta- Su.
- J . P „Rewregayd
rent, ſi ulcus putreſcens ſecaretut à Regnan-
te! Quid dico ſecaretur? Tangeretur dunta-
kat ab eo, quem Deus Urbibus, Cleriſve
præfecit. Manum imponens; dicit Evange-
liſta, non ferrum intrudens, non exclu-
dens viſcera,; non ſanguinem emittens, non
immittens pulverem;, non oſfſa corrodens.
Rursùs non ſolo verbo eos curare voluit, Exampis
ſed manu: ut doceret Sacros Paſtores; non
ſolà oratione aut exhortatione languidos cu-
randos, ſed fore, ut, admotâ operum ma-
nu; convaleſcant.

.„

A☚ͤ

Facta autem die, egreſſus ibat in de-
Jertum locum, & turbæ requirebant
eum, & venerunt uſque ad ipſum,
& detinebant illum, ne diſeederet ab
eis. Verſ. 42.

Quàm fallimurt, quicunque exiſtimamus, Zelus ſè-
tum ſolùm proximos nobis adhæſuros, cuùm riusſit.
eis ipſi inhærebimus! Audis? Ibat Jeſus in Familia-
deſertum locum; ſed non ideò deſeruerunt il- ritas eum
lum turbæ, imò eò amplids requirebant il- ſeculari-
lum, quèò minus ipſæ ab eo requirebantur. “s vnimia
Vis à ſæcularibus quæri, eos noli quærere.
Quæréris, ſi non quæſieris. Joannes in ſoli- Operarius
tudine; ſed turbis vallatur. Iſaiæ Achabus "onſit fa-
occurrit, quia ab Aula alienus erat. Petrus ie“
arceſſitur à Cornelio, dum in ſolario domüs mn, ſacu-
orat. Solem noctu optamus, in meridie col- laritus.
lucentem faſtidimus. Antonium Conſtantinus Celle
datis lteris ſalutavit, cum fortè pleroſque *wor.
Monachorum in aula obvios, ne aſpexerit
quidem. Porrò Chriſtus in Galilæam ſece-
debat, & tamen regiam ſemitam declinavit
ne viatorum vel præconiis extolleretur, vel .
impediretur frequentij. Turbis autem reti- Locopum
nere cupientibus reſpondit; Quia & aliis ci- indiffe-
vitatibus oportet me evangelizxare, quia ides L.uc: 4. 45
miſſus ſum. Quid hic aiunt noſtri temporis“““. 5
non rari Apoſtoli, qui una ex urbe pelli Zelas a-
non poſſunt, etiamſi eos Obedientiæ impe- zimarum
rium exire compellat? Intelligant hi Chri- ndiferis⸗
ſtum nec precibus, aut deſiderio ſalutis
diù una in civitate morari, ideéque eos diſ-
cipulos nolle, qui, ut propinquis tempora-
lia provideant, aliis urbibus negligunt evan-
gelizare.

3

CdA P. V.

E Xe
S. L U C F.

Aſcendens autem in unam navim, quæ
erat Simonis, rogavit eum à terra
reducere puſillum. Et ſedens, doce-
bat de navicula turbas. Verſ. 3.
Luc. 5. 2. Um turbæ irruerent, inquit S. Lucas,
ut audirent verbum Dei, vidit Chriſtus
duas naves ſtantes ſecus ſtagnum Genezareth;
piſcatores autem deſcenderant, & lavabant
Labor ſæ retia. Tum Jeſus in unam navium aſcen-
sulsrium dit concionaturus. Quem antequàm audia-
vanncs, mus, ſpectemus prius infelicem ſæcularium
conditionem. Etenim, cùm naves ſtent, ip-
ſi laborant; cùm ligna quieſcant, ipſi deſu-
dant; & cùm rihil ceperint, ut mox fate-
buntur, coguntur nihilo minuùs lavare retia.
Mundi ab Evangeliſta ſpecies adumbratur
in opere piſcatorum; cujus ſectatores quieſ-
Zelus a- cunt nunquàm. Neſcio autem, quaàm in-
iamn cn, nocenter temporalia deprædemur, qui in-
Pucreſe. ſtrumenta prædæ abluimus, poſt capturam,
Zelus a. ſuis quamquàm votis fraudatam. Vix inve-
nimarum nies divitem, qui ſordes conſcientiæ lavare
eptimas non tentet. Terretur felix quibuſdam con-
licer frue- ſcientiæ ſtimulis, & Dei ſervos quotidiè con-
tu careat. 1:
Afeätas ſulit. An non lavare retia iftud eſt, quæ
ſine effze- rarò extrahunt temporalia, quin ſordibus in-
eu. quinentur. Rursùs piſcatores hi docent nos
Aulics non ab eventu induſtriam metiendam. Et-
coni en- eniin Rete, quo mihil ceperant, non diſ-
quàm in- Cerpunt, aut negligunt » verùm ſedulò ab-
felicibus.- Iuunt, & ſarciunt. Nos, contra, res pen-
Intentio dimus ab eventu; eôſque veneramur, non
re. quos virtus impulit ad ſumma, ſed quibus
Servive palmam temeritas obtulit. Davidem ſi pro-
Deo felix, 1. F. . . . 1.
qui ab e- ſtratum vidiſſemus à Goliath, ſuam illh au-
ventu non daciam exprobraremus, quòd inermis & ru-
inelina- dis armorum congredi cum Bellatore non du-
zur ad Pitaverit. Quia fund vicit armatuun, vix
Præamia. obviis choris fatis dicitur dilaudatus., Rur-
Aulicorũ sus, Lavabant retia, quibus per totam no-

miſeria. Ctem laborantes expiſcati fuerant nihil. Quæ-
SSõ ſo vos, quid Aulicus Præ ſtat 4 qui Domi-
num ſuum, cujus potentiæ fruſtrà innititur,
palpat, & ſimulato obſequio vel deludit,
vel adorat? Quid is, qui gratias agit Do-
mino de impenſa opera, etiamſi nihil extor-
ſerit? Hi profectò lavant retia, quibus non
prædam, ſed ruborem cepere. Verùm ve-
niamus tandem aliquando ad Chriſtum. Ut
Concionem habeat, recedit puſillum à ter-
vox ope- ra, & ſedet. Nimirùm terrenis addicti ho-
z. minis Oratio friget: & dedecet hominem
Eccleſia- „ .
tei, & Non revulſum à Mundo, contra Sæculi ſe-

Superiores Ctatores declamare. Ideò fortè paulatim ad
Religiofſ ſolos penè Religioſos prædicationis munus
decteta devolutum, utpote qui a terra longiùs re-
condentes. ceſſere. Sedeat quoque Chriſtianus Orator,

Reforma- ,. 4*—.
iide compoſitiſque affectionibus, plebem doceat.
probi. Nam ſi ambitione exagitatur Orator, huc

Coneio- illucque diſcurrit, ut ſibi comparet vel dig-
natoris nitates, vel exedras, vel opes; hic profe-
exemplü. C non docet, ſed ludit, non declamat con-
tra vanitates, ſed in vanitates prolabitur.

Oliva

Itaque Concionaturus non miſceatur Turbis;
non Populorum famihiaritate capiatur, non
Auditorum molliatur benevolentiâ, ſed ſe-
cedat ab eis, rogétque Petrum, ut Navim
puſillum reducat à littore. Roget, inquam,
pro Navi; quæ Chriſti ſuggeſtus fuit, non
vi, literiſque commendatitiis, Navim, in
qua concionetur, extorqueat. Non ſatis pla-
cet ambitioſa quorundam dicendi prurigo,
quos non ardor perorandi, ſed fames aut
auræ, aut auri pulſare cogit ad fores Præla-
torum, ultréque ſeſe ingerunt primis cathe-
dris in Synagogis, ne ipfis primi defſint in
Cœnis accubitus Porròô prætereundum non Locerum
eſt, pro Suggeſtu Chriſtum Navim delegiſ. ind fe-
ſe; fortè ut Concionatorum eſſe intelligere-nzi.
mus varias adire regiones, multaſque erra- gg.
re per oras. Quare ſicut inſtructa Navis “
nunquàm minùs uſui eſt, quam cùm otiatur rens.
in portu: Ita Concionatorem otium in pri-
mis dedecet, & requietis deſiderium: quem,
cùm videris per procellas vehi, undàſque
calcare, tunc ſcias ſuo munere præclarè de-
functum. Auditores verò ubinam Dei ver-
bum;, quod ſemen eſt, excipere debent? Pla-
nè in littore, ac ſabulo. At littus arare,
tritum eſt de ſterilitate proverbium. Acci-
derit id quidem in agrorum cultura: at in
Evangelico ſemine longè diverſa ſerendi ra-
tio eſt. Neque enim divini Verbi ſeges ube- xais
riùs provenit, quam in ſabulo mortis, quàm ſtatw.
in vitæ confinio noſtræ mentis oculis ſubje- Moriis
cto. Statue te extra mare in arena; ubi tu- edita-
mentes fluctus aliquando confringes, & tum 1 ical⸗
miraberis quemvis apicem de lege in tuo cor- c, ale-
de florere, & ne iota quidem unum in ter- goried.
ram cadere ſine fruge. Spinis quidem Dei Pocationi
verbum præfocatur, areſcit in Petris, imra ebellis.
Vias præda fit Volucrum. At in littore,
tanquam in opimo ſolo fructum dat ſupra cen-
teſimum. Nonne recordaris illius Chriſti ver-
bi ad Andream, Petrum, & Joannem: Ve- Matth.
ni, ſequere me. O durum ſemen! 6 verbum 12. 21e
aſperum! verbum, non verbum, ſed gla-
dium à Patre Filium ſeparantem! Quia ta-
men in littore jactum eſt, feliciter germi- gu, mur
navit; ſabulique mollitum duritie Apoſtolo- uu diſei-
rum Principes protulit. Sententiam abſolvat pulis.
Chriſti Domini modeſfta. Qui Petrum, Honor
mox futurum Diſcipulum ſuum, non impe- i
rio adegit, ſed demiſsè rogavit puſillum à znche⸗
terra Navim abducere. Irrepſit in pleroſque ſiljechot.
imperandi libido, quos ſuæ profeſſionis ſuper- Affabili-
ba cepit oblivio, dum, quæ precibus impe- e. lge
tranda forent, extorquent imperio. Petrus atzgarg
autem dùm concionaturo Domino ſuæ inſtru- imherio-
mentum artis liberaliter commodat, in Præ- ſas non
dicatorem evadit ex Piſcatore. Hinc diſcant dSt.
mercenarii rebus ſacris ſuam libenter locare ee
operam: nam undè pecuniam non ſperas, de- Deo dae
ſperata tibi ſalus erumpet. Neque ergo Con- ye,
cionatoribus, neque Miniſtris Chriſti tua de- accipere
neges, etiamſi pretium non exſolvant: ſiqui-
dem Petro pro Piſcatorio Lintre totius Eccle-
ſiæ Navis commiſſa eſt.

Opera-

N
M
rt
fotu
u

er

in Pbte
zi Cbrenle
Mun catis.
in ge vide
giu Krutrat
r Nel i
E Pili⸗
e tur? N
aß

ache Et, du
(itm.
CaKüm,
nur guan cef
1 14 Cnphum
Acoleſcer
e jind P.
jimdn
64 Merdote
mu in aris n
7 VINItatem
Cortitudine
ſenlg et
ſo lucrum
Cllo gachi
Ckolnis, pa
immoror i
keriäge
Dleclatur
14 Get, Me⸗
v lig Mebre.
Ies Eucant
ue Mt) Nim
Min toli locun
tet, & ine
Matime ort
INt, ducit
un Nar
totin nocte
Crike, qr

tem Don

I

Prni ci
umn

ktennn
Nerin d

te deben
A Hum ar,
Vetbium An
d alun s

stromatum, Lib. XIII.

Ur ceſavit autem loqui, dixit ad Si-
monem, Duc in altum, & lawate
rotia veſtra in capturam. Et reſpon-
dens Smon, dixit äli; Præceptor per
totam noötem laborantes nihil cepi-
mus, in verbo autem tuo lawabo rete.

Verſ. 4. §.

verlum Subterfugit quis Concionem, pauperiem
Dei vel obtendens, ad excuſandas excuſationes in pec-
Fauperes catis. O mortalium planè egentiſſime! Non-
adiant.- ne vides Petrum per totam noctem captur4
birsu fruſt Divino Verbo Manè vacare
lia cateris Truitratum:;
preferen- nec ideò deſtitutum, ſed tantam concluſiſ-
da. ſe piſcium multitudinem, ut rete rumpere-
Des dare tur? Non ergo patrimonio, lucrôve dece-
sceipe- dit, quod Deo, Diviniſque rebus impen-
re. ditur. Ante concionem Simon laborat in-
caſsum, poſt verbum in verbo prædam,
2Talento- quam cepit, non capit. Sacraverat, poſt tri-
rum uaſu umphum Goliæ, Deo in Templo gladium
bro Dee. Adoleſcens David: at enſe deſtitutus felicius
Zelus a- J. .
nimarum divino protectus eſt enſe: quem deindè à
studiiss Sacerdote recepit fortiorem expertus, quòd
prefera, in aris non rubiginem contraxerit, ſed di-
tur. vinitatem quamdlam, & humanâ majorem
fortitudinem didicerit. Itaque Deo dare,
fœnus eſt: & expiſcatio intermiſſa pro Chri-
ſto lucrum fuit; un ſuſpenſus in Taberna-
culo gladius triumphos parturit, in acie vi-
Ctorias, palmâique pariturus. Verùm, quid
immoror in his, cùm infinita propemodùm
myſteria quævis ſyllaba Evangelii textüs com-
plectatur. Et primò quidem ad Simonem
Luc. f. 4. dicit, Duc in altum; & ſociis, Laxate re-
Zelu tia veſtra. Quid hoc eſt? Quare non om-
enm Obe- nes ducant, vel ſi unus ducit, unus non la-
Wsä „ Nat? Nimirùm Superioris tantùm eſt piſca-
Oratione. tioni locum deſignare: reliquos labor ſpec-
tat, & induſtria. Tum copioſa præda indè
maximè oritur, quòd unus, & hic ſupre-
mus, ducit in altum. Rete, quamdià Chri-
ſtus in Navi non fuit, nihil cepit, licèt per
totam noctem expanſum fuerit: ut adfuit
Chriſtus, quot piſces attraxit? Capiemur au-
tem, non Capiemus, ſi non ad Superioris
imperium, ſed noſtrum ad ſenſum laboris No-
bis campum eligemus. Porrô in altum eſt
Provehenda Navis, ut copioſa ſit præda. Quoô
magis aberis à terra, eòô magis prædaberis.
Potes non difficulter intelligere, quâ ratio-
ne animas trahere poſſis ad Chriſtum; vide-
licèt ſi non terræ proximum littus legas, ſed
cymbam in altum ducas, ubi procellæ fre-
Titala- munt, & æquor inſanit. Et laxate, inquit,
ionsm retia veſtira in capturam. Veſtra, inquit, re-
Se.j tia. Hinc eſt, quòd rapax Inſtitor, cum to-
to vitæ tempore deſudet, inanior ſemper eſt.
Felicitas Undè tantæ calamitatis origo? Scilicèt, non

à⁹ Deo. ſua laxavit retia, ſed aliena. Non enim tua
Ai- eſt, ſed viduæ lacrymantis, ſed ſuſpirantis

Avari. Mercenarii pecunia illa, quam mutuam das,
tia aliena & in capturam effundis. Redde alienis ſua:
sſarpans. & tuum impende cenſum in fœnus, & au-
rea tibi ſeges reſpondebit. Noli rapinas laxa-
re in capturam, imôò remitte egentibus de-
bitum, & tum diſrumpentur arcæ præ æris
immenſitate. Princeps cùm ſæpius decerta-
verit, nunquàm vicit. Undè tam adverſa
certaminis alea? Suo utatur ferro, non ſub-

ditorum auro: exerat proprium enſem; non
alienam exhauriat arcam, & triumphabit.

Breviter, qui capturam cupit, ſua laxet re-

tia ad imperium Domim, non contra divi-
næ, humanæque Legis præſcriptum. Præcep- Ibid. fe
tor, per totam nolctem laborantes nihil cepi-
mus. Nunc vera prophetaſſe in ſterquilinio Labor ſa⸗
Jobum deprehendo: hominem ſcilicèt ad la- calarivm
borem natum eſſe. Etenim piſcatores hi ad
vivum ſæcularium flatum adumbrantes, to-
tam noctem laborant, quæ, ex Patrum in-
terpretatione, vitæ hujus ærumnoſæ tempus;
& curſum nobis expingit. Itâne per totam
noctem laborantes capitis nihil? Et quæ iſthæc
tam ardens cupido capturæ, quæ vigilare nos
docet, ſomni, quietiſque expertes? Libet hic
perpendere, quod in captura temporalium
frequentiſſimè uſuvenire ſolet. Scilicèt, lIu-
cem oderunt, tenebräâſque deligunt piſcatores
tenebrarum. Etenim non facilè tantum præ-
dæ attraheret Ambitioſus in Aula, niſi ſua
malèé geſta umbris obvolveret. Clam Ambi- Aulicus.
tio ſerpit, & tenebris involuta, dùm ſimulat
Sanctitatem, perrumpit ad Cathedras. Nun-
dinator niſi jaceret in obſcuris rete, non con-
ſequeretur unius ſpatio anmi, quæ complu-
rium ſæculorum indefeſſus labor in luce non
peperit. Sepias imitamur, quæ caliginem
offundunt, ut prædentur. In nocte, ſi cre-
dimus Davidi, proſiliunt ad prædam omnes
feræy. Quæ enim de die in prædam cede-
rent, prædones evadunt ſubſidio tenebrarum.
Simile quid exſtat in libris Regum, ubi Ab-
ſalom deſcribitur ſummo manè accurrentes
in urbem ruſticos ſeduxiſle, blandiſque ver-
bis in ſui amorem excitafſſe. Et quoniam
tenebroſiores reliquis locis carceres ſunt:
ſciant Principes imbi Judicum Avaritiam ar-
dentiùs non rarô in inſontium patrimonium,
& ſanguinem debacchari. Ideò fortè Regum
ſceptrum à Propheta Virga vigilans dictum
eſt; quòd non tam in luce ſolicitè circum-
ſpicere debeat, quaàm in nocte diligentius
vigilare. Quèòd ſi Principes Sacrarum Lite- Zudex ja-
rarum teſtimonio Reipublicæ Soles ſunt : dicandus.
ſciant, ibi noctem efle, ubi ipſi non adſunt;
ideéque eas omnes cauſas, & judicia patere Carcer.
rapinis, quæ non ſuo illuſtraverint ſplendo- Rex re-
re, ſuiſque oculis non recognoverint. Verùm gar.
deſiſte tandem ab inani labore cæca Mortali- Aalici
tas, & quando per totam noctem laboras, Franandi,
nihil aliud prædaris, quàm nihil: in Dei ver-
bo retia laxa, indè, ſi ſapis, extractura ſpo-
lia multa. Nôane audis Davidem: Lætabor Pſal. 118:
ſuper eloquia tua, ſicut qui invenit ſpolia mul- 162.
ta?* Tuum mare divinæ paginæ ſunt: ſcru-
tare in his, quæ David ſanctus ſupra aurum
& topazion æſtimavit.

Et cum hoc feciſſent, coneluſerunt mul-
titudinem copioſam: rumpebatur au-
tem rete eorum. Ert annuerunt ſocüs,
qui erant in alia navi, ut venirent,
& adjuvarent eos. Et venerunt, &
impleverunt ambas naviculas, ità ut
penè mergerentur. Verſ. 6. 7.

I nunc inexplebilis hominum Cupido, & Amtlisiez

ingenti labore conclude, quibus penè mer-

gare. O ſemper ſuum in damnum ambitio- Divitis
ſa Ambitio! O in naufragium prona ni- noxie:
C 4 mium

2 2 Oliva

Felicitas midm Avaritia ! Quid hoc inſaniæ eſt, ea ab
nexia,. undis extrahere, quibus in undas demergi-
mur? An non cum ſociis Petrus penè ſorbe-
tur mimia piſcium multitudine. Tu unus ſa-
pere potuiſti; divitum oculatiſſime Phocion;
qui opes demerſiſti, ne mergeréêris ab eis.
Ejus nimitùm naturæ ſunt mortalia, ut, ſi
deſint, enecent: ſi adſint, mergant. Aut ob-
ruimur abundantià temporalium bonorum;
aut inopià perimus. Quid verò dicam; quòd
Zelus a- præ multitudine prædæ rumpebatur rete? Ro-
nimaynm go vos, quis ità animarum prædâ cumulatur,
den ie⸗ ut caſſes religioſæ diſciplinæ aliquantiſper non
Ragutars diſſuat? Quis ita proximorum invigilat ſalu-
obſer- ti, ut ſuum rete non laceret? Enimverò re-
vantia. laxatur rete, dum in capturam laxatur. Nec
Regularé diù cohiberi poteſt intra domeſticæ conſuetu-
obſervan- dinis limites, quiſquis ſibi videtur multitu-
tiam mul- . . ,
zizudo non dinem ad Chriſtum attraxiſſe. Rursas: præ
facit. copia piſcium diſcinditur rete: quòͤd rarô,
inundante multitudine, legum vigeat diſci-
Iſai. 9. 3. plina. Multiplicaſti gentem, & non magnifica-
Religioſi ſti lætitiam. Supputari poterant Domini Diſ-
locis cipuli, & in uno conclavi concludebantur

pumero Chriſtiani, quando de illis ferebatur, ani-
maluzt. mam eſſe unam, & cor unum. Ut verèò pro-
centur. Pagari Eccleſia cœpta eſt, tum enimveròô
multiplex erupit undique impietas hæreſum,
quæ nec ipſorum Eccleſiæ fundatorum obi-
tum expectarunt. Quòd ſi interpretatio mo-
ralis non placet, Temporalia conſpuantur,
quæ difficillimè capiuntur, & ſine diſpendio
retis poſſideri non poſſunt. Scilicèt, qua
maximè contineri poſſe putaveras opes, ſi
nimiæ ſint, effluunt. Ipſum per rete ſibi exi-
tum parant: & undè potiſſimum coërcen-
Felicitas tur, dilabuntur. An non rete diruptum eſt
noxia. ab abundantia divitiarum, quando opulen-
tus ille, præ copia frugum, deſtruere mo-
liebatur horrea ſua? Salomon hoc cognovit,
Eccleſ. cùm ait: ubi multæ divitiæ, multi & qui co-
5. 10 , medunt eas. Suo curvatur pondere Arbor fſoœ-
Eecleſia-

Fiei edi- cundior; & pinguius ſolum urticas ſibi gig-
tus neceſ- Hit, & tribulos. Quèò plures attraxerit Cc-
ſarii, ſed lum vapores, eò citiùs eos demittit concre-
non nimii tos in grandinem, aut eliquatos in imbrem;
& diſſilit ſutilis cymba, auro liberalius im-
pleta. Injurioſa ſibi fertilitas eſt, faciléque
corrumpitur, quod nimium eſt. Duo reſtant
in Sacra hiſtoria expendenda. Primum, Cur
Petrus conclusà piſcium multitudine exclama-
Luc. 5. S. rit, Exi à me, Domine, quia homo peccator
Ibid. ro. Sum. Alterum, cùm ei dixiſſet JESUS: No-
i timere, ex boc jam eris homines capiens. Et
ſubduktis ad terram navibus, relittis omnibus
ſecuti ſunt eum. Cur, inquam, Chriſtus Si-
monem, Joannem, & Jacobum, quos ad
paupertatem Apoſtolicam vocaturus tunc erat,
affluere voluit tantâà illà prædà, quäâ retarda-
ri poterant ab Apoſtolatu. Et quidem quod
ad poſtremum attinet: ſapientiſſimée Domi-
nus, ut eos impelleret ad paupertatem, in-
Felicitas genti prædàâ locupletavit. Etenim nihil adeò
miſera, temporalium faſtidium parit, quàm eorum co-
ſea exper- pia. Contemnimus facilius, quæ poſſide-
ti. mus, quam, quæ abſentia cupimus: Libidéô-
que opum tenaciùs hæret, quàm Uſus. Ni-
mirùm, niſi aliquando experti eſſent hi Diſ-
cipuli quàm inamis eſſet omnis copia, ea quo-
que quæ rete diſſolveret; ſæpius deſiderium
prædæ eorum animo recurriſſet. At, poſt-
quaàm intellexere facilius ambas naviculas ad

merſionem uſque compleri poſſe, quàm ad
ſatietatem umus animum occupari: tum abje-
cerunt omnia, & abdicarunt piſcandi cupidi-
tatem, quâ obrui poterant, non impleri. Ita
eſt Ut omnia dimittant, omnia Chriſtus
permittit; contemptumque abundantiâ extor-
ſit „ quem impetrare nequiviſſet indocilis pau-
Peries. Ideò forteé Judæ animum prædandi
cupiditas invaſit, quia nunquam ſaginatus
temporalibus „ eorum faſtidium in abundan-
tia didicerat. Nam acceptis argenteis, num-
mos abjecit,; & elegit ſuſpendium. Cur ve-
1r6 Petrus ſe peccatorem cognoverit poſtquàm
abundare cœperit, indè fortè ortum eſt;
quia terrenorum copia vix Juſtis conceditur,
quibus intentari lego Flagellum, non Abun-
dantiam promitti. Exi, inquit, d me Domi-
ne, quia homo peccator ſum. Et nota: Evan-
geliſta non dicit peccatorem non ideò ſe Pe-
trum horruiſſe, quòd Chriſti divinitatem
agnoverit: ſed ſtupor; inquit, eum circum-
dederat in captura piſcium, quam ceperant.
Adeò, uti dicebam, indicium non ſemel
peccantis eſt, temporalibus abundare. Caſti-
gat enim omnem filium, quem recipit: con-
trà verò, Statua illa conterenda caput au-
reum nubibus inſerebat. Quare verô clamas:
Exi d me, Domine, quia homo peccator ſum.
Niſi literæ penitùs & veritati adverſaretur, Feliciia
dicerem; ideò Dominum rejeciſſe, quia bo- ²½ e⸗
2 1 2, . abdueit.
nis opibuſque circumfluere cœperat. Non
enim Deo adhæret, cujus animus inhære-
re coœpit capturæ. Etiam felices illi clama-
bant: Recede à nobis, ſcientiam viarum tua- Job. 21;
rum nolumus. Itaque prima felicitatis ſobo- 14.
les Apoſtaſia eſt: Raréque poſt prædam a-
bundans cor Deum non excludit; vocéſque
Petri, licèt diſſimili mente, non jactat: Exi
à me, Domine. Ubi Aurum colitur, indè Di-
vinitas exulat; & Deum dimittit à ſe, qui
ſe optat immergere Felicitati. Etenim non
capit temporalia, niſi pectus, quod Deum
non recipit; alioqui qui locus Opibus, ſi
Deo abundaveris? Te verò nunc, Petre,
compello. Si Deum procul eſſe cupis, quia Zelus a-
Peccator es, cur illum rogas exeat à te, & "sarec
. . . P. etiam ſi-
non magis ab illo tu fugis? Tu abſcede, non „, fmcs.
recedat ille. Nimirùm tam ſolers peccato-
ris venator eſt Chriſtus, ut fruſtrà eum ſit
declinaturus, quiiquis inſequentem habitu-
rus eſt a tergo monentem milericordiam. Vi-
det Petrus tam cupidum ſalutis noſtræ Do-
minum evitari non poſſe, niſi forteè fatiga-
tus ipſe recedat. Samaritana & Latro id te-
ſtantur, illa in contumeliis Magiſtrum ex-
perta, hic inter blaſphemias nackus Salvato-
rem. Verùm ut aliquando interpretationem enen
abſolvamus: notandum hic, non ſemper in- Gi al
terdicenda hominibus, quæ cupiunt, ut in- Sayerior
terdici deinde queant. En Chriſtus capturæ condef-
cupidos piſcatores non arguit de cupiditate, ndte-
ſed implet: tum illi ſpontè, expleto de- Durac,
ſiderio, deſiderata calcant, & ſequuntur Do- iſeretus
minum. Ex quo diſcimus, indulgendum ah- .
quando fragilitati, ut fortius ad contemp- Saperio;
tum ommium convaleſcat. Deus coturnices ltrde
prius præbuit, deindè manna; ut ſatiaren- aice.
tur cibis Sæculi, quò avidius panem cupe-
rent Angelorum. Satiat Voluptatibus, ut
cibum devorent Cœli. Non Scorpio aſperæ

guperiof
non omnis
deneget.

reprehenſionis præbendus eſt poſcenti ova:
Sed concedendum,
guod

ſi tamen Pater es,

gue⸗
E c
tur.
Cunt1
tum
decant
Nud
Gelatt
ngls,
& di
40 guan
Aguiz l
1a imi
eviſt
h,deas en
C⸗ Nitttunn
i,ſ ti, al
ce ng col

henibus,
Mnimicam
MMhrum
aleretur.
1ul Quen
Ccitut Pe
iu homnines e⸗
fuum ge
Dredein
licator,
Pernt; icl
u. Elti? ex
mmmn ſt ali,
uenlan co
* & nds, ſ
ſl Hopeos
tünus ed
Chrenit. N
nat: M.
Admun

hunm
in,
lordit
pot

iih,

4 ul maclla
a. An, n o
ſafe verd “

Abin &

de. äl mine,
fecenn
fieg 1, & Vitiis
tention,
n Nn wi
8 t Vexe
enm intl
detin
4 bln lu
ſend Viletdc
ed id rie
5 len
i Nor
tnl e
agin

n non e⸗

.

gen keht
gence r
Care penn tt
nn Air
tati Areenn
eſeilk u)

8 Auimnn
ſelces d

ticnn i

etd e
l
gu

lnenm

Tieronme

10 elſſel .

quod petit, ut poſtquàm habuerit, genero-
se contemnat. Irritat namque, quod nega-
tur. Porrò, ut Chriſtum ſequantur, ſubdu-
cunt naviculas in littus. Occaſiones cupidita-
tum abrumpendas eſſe hic locus monet. Quod
decantatum ità eſt, ut explanatione non egeat.
Illud miror, qua de cauſa, qui omnia reli-
querant, non navim quoque reliquerint in
undis, ſed ſubduxerint in terram. Fortè ut
& aliis irritamentum capturæ præciderent,
ad quam provocari potuerant, ſi paratas in
aquis naves conſpexiſſent. Tuum igitur eſt,
ità dimittere temporalia, ut iis, quibus te
exſolviſti, affines, & cognatos non innectas.
Religioß, Secus enim qui contemptus opum, quæ va-
zon Cog- nitatum fuga; ſi ignem quem è ſinu tuo ex-
vatis, Jed Cutis, alii ingeras in vifceribus? Tu declama-
H le,. turus contra divitias, iis, quos amas „eas di-
giantur. largiris? cur manu Ppræbes, quæ linguâ aufer-
re cupies? Ideò Chriſtus: Da, inquit, pau-
peribus, ut divitiæz non divitem faciant „ ſed
inimicam ſibi nutriant paupertatem. Quam
pulchrum, ſi ſæculi opibus non Opulentia
naſceretur, ſed ſervaretur in mundo Pauper-
. tas! Quam verò myſteriorum plenum, quod
Licitur Petro: Noli timere, ex bhoc jam eris
Felieitss homines capiens! Horruit nimirùm ſelicitatem
seigs. ſuam generoſus animus „ timuitque Petrus
prædam ſuam. Noverat, quamquam rudis
piſcator, capi ſolitos homines ,„ ſi mimium ce-
perint; ideòque veritus eſt, ne tantæ Opu-
Zelus a- lentiæ ex Domino mancipium fieret. Timuiſ-
nimarum ſet alius, ſi parùm foret expiſcatus. Petrus ad
nipil qae- tantam copiam piſcium expavit. Timeremus
rat. & nos, ſi ſciremus temporalia non opes eſſe,
ſed laqueos. Verum Petro diſſimillimi exul-
tamus eò ardentius, quoô copioſior captura
obvenit. Noſtram autem refellit dementiarn ,
Ecclel.7. qui ait: Melius eſt ire ad domum luctus, qudm
4. ad domum convivii.

Et factum eſt, cdm eſſet in una civita-
tum, & ece vir plenus lepra, &
videns Jeſum, & Pprocidens in ſaciem
rogavit eum, dicens: Domine 2 ſi
vis, poteés me mundare. Verſ. 12.

Sovori- Quid eſt, quòd in urbe leproſus occur-
ies, & rit Chriſto, cùm tamen eliminari ſoleant , le-
Ritts. gis Præcepto, hujuſmodi homines & civita-
Jaſiia te? Nimirùm plenus is erat leprãa, non ali-
eu om- quali maculatus labe: & fortè, quemadmo-
r duùm, qui obolum furatur, Latro dicitur,
lſervantie Jui verò regnum invadit, Triumphator in-
ſcandalo- ſcribitur & novus Hercules: ità ſemiperfe-

Jos auda- Cti homines, & qui minimis interdum ma-

cioyes im- culis fœdantur, contemptui ſunt, infames ve-
mitius

opbrima⸗. r0ô, & vitiis undique pleni terrori ſunt „ &—
venerationi. Porrò non plenus leprâ is erat,
qui Jeſum videre potuit; imò plenus erat,
nam ſola vexatio ejus aciem acuit oculorum
ut Deum intueri poſſet. Quot in eadem via
benè valentium oculi Jeſum deſpexere! Quot
tum ſolum lumen oculorum recipiunt, cùm
adversd valetudine ad lectulum allidunrur!
Verùm videamus & nos, quo modo curetur
Luc.5. 13. à Jeſu. Et extendens manum tetigit eum di-
cens Volo, mundare. Manu antè utatur ſpi-
ritualis Medicus, quàm linguâꝗ. Miniſtret
languido, antequàm imperet, & , Volo, pro-

Stromatum, Lib. XIII.

33

nuntiet, poſtquàm ſuâ peccatorem manu teti-
gerit. Non curatur amimarum Lepra ſolo Vo-
cis imperio, ſed Mammum miniſterio. Ute-
re Manu, & tum Impera, & diſcedet Le-
pra ab impio. Dynaſtæ fortè non unius incu-
riam hic locus ſugillat, quorum Ditio ſi le-
proſis infecta ſit, decreta quotidiè ſcribun-
tur, feruntur leges. Enimverè errant; ſiqui-
dem non curatur Lepra ſolo Verbo, ſed &
Brachium repoſcit. Tangant, feriant, era-
dicent, & pullulabit loco Lepræ Flos pacis,
puſtulæque vulneribus curabuntur. Quod ve-
rô curationem conſequitur, myſterio non va-
cat. Indicitur illi, ut Nemini dicat, ut ſe
oſtendat Sacerdoti, ut pro ſua emundatione
offerat Munus. Nimirum Linguæ procacitas,
tenacitas Munerum, fuga à Sacerdote con-
tractæ agritudinis cauſa fuerant; ideôque, cu-
ratâ leprà, fons morbi obſtruitur. Quèd ſi Tepidita-
durum hoc videtur, conſideret unuſquiſque, 12 eni.
quot nos maculis reſpergamur ex Multilo-
quio, Avaritià, & Confeſſionis incurid. OQua-
re, Ccum alicujus animam lIue hâc infectam
cognoveris, ſcito eam vel Linguolſam eſſe,
vel Avaram, vel Purgationis immicam. Quid
verò eſt, quèòd, poſt curationam, jubetur ſe
ſiſtere Sacerdoti? Ea fortè de cauia, quòd Supe ior
vel ſolus Sacerdotis aſpectus depulli morbi re- „½„⸗
liquias diffipare valeat: quodque is tantum ““-
aſpectu Pontiſicis dignus ſit, cujus purgata
jam lepra eſt. Denique, etiamſi tibi Mun-
dus videare, noli præientiam faſtidire Paſto-
ris tui, ſed ſiſte te illi, ne redeat ſcelus,
quod ſopitum verias eſt, quaàm extinctum.
At quis nunc Pontificem convenit, ut ofle-
rat Munus? Quis Sacerdotum lateri hæret, Eecleſia-
ut Templum ornet? Frequentatur nimium ſa- Kici coli
SS 5 ! deler, ſed
nè non jam Edes, ſed aula Pontificum, led aad ei z,
ut indé abeant Auro ſuffarcinati, & ditati
Reditibus. Non ut Munera offerant, Le-
proſi ſiſtuntur Sacerdoti, non ut curetur Le-
pra, ſed ut augeatur: ſiquidem Cupiditas,
& Ambitio aulam ſubit, ut pabulum ex ea
avehat Calamitatis ſuæ.

Perambulabat autem magis ſermo de
iο, & conveni hant turbæ mul-
r&, ut audirent, & ourarentur ab
inſi mitatibus ſuis. Ipſe autem ſe-
‿dehat in deſertum, & orabhat.
Verſ. I5. 16.

Ergo ut de te Fama perambulet, Mens
tua in Eremo quieſcat: & Vox ſileat, ut
Vita loquatur. Porrò Chrifli fama fereba- Goncio-
tur non alieno ſolum ore, ſed propris ſuf- natoris
fulta meritis ambulabat. Rarus homo eſt , *emplü.
cujus ambulare poſſit nomen, mſi adulan-
tiumn linguis fulciatur. Haud illius fama per- Fama
ambulat „ quæ in utramque partem miſe- cura.
rè claudicat, divinæ humanæque gloriæ am-
bitioſa. Famæ verò noſtræ alas addimus in
nidulo Contemplationis. Quoniam verò am- Spiritua-
bulat perdiffici?, quicunque cæcutit, me- lia cateris
minerimus ſermonem de nobis non perambu- antefe-

laturum, ſi Lippienti duntaxat Liæ, Acti- rg⸗,,
væ videlicèt Vitæ innitatur. Rachel Liam neglesta.

ducat; & , ſi hæc parit, illa videat. Et Zelus a-
quando de Sororibus iſtis ſermo incidit; ſci- simarum

endum eſt, Liam quidem fœcundiorem Ra- Sibi „ &
chele Orationi
4. 2

Vacet.

ℳ

cChele, at illius filios ad prolem iftius accur-
riſſe, ut annonæ ſterilitatem ſublevarent. Jo-
ſeph, filius Contemplationis, opera paſcat
Act onis; peritura, niſi regnantem Fratrem
conveniant: in Ægypto ſiquidem IIraelitis
frumenta, ſola Contemplationis proles Oratio
diſtribuit. Fœcundior, inquam, liberis Lia »
ſed in fœtu conſtantior Rachel; quæ, etſi
tardiùs parere cœpit, in morte tamen nec cel-
ſavit a fœtu, ut Drogon Cardinalis perſcrip-
Chriſus ſit. Libet illud quoque hic ex occaſione in-
ubi vabi quirere: quare non ex Joſepho, ſed ex Ju-
et. da ortus ſit Chriſtus? An quia ægrè Chri-
, ſtum concipit quiſquis, licèt Sanctus, in T.-
gypto regnat. Ardua res adeò eſt Regnare
& Pium eſſe, ut nec Joſeph Chriſti abavus
eſſe potuerit, quòd pro Pharaone regnaverit.
Verùm redeamus ad turbas, quæ veniebant,
ut audirent, inquit, & curarentur ab infirmi-
Concionis tatibus ſuis. Quam rarus Auditor, qui Con-

Sura ſu-

bperſtuæ.

vanitas cionanti interſit, ut vulnera ſua ſanet, &
ori u, x non magis, ut pruritum aurium palpet! Con-
Audite- 8 1. . . 4
Mm, uaio, Cio Muſica jam eſt, quæ niſi bellè cadat, &
Verbam grata auribus accidat, ruſtica dicitur: ac ſi
Dei im medicina propinari deberet ad modos, &

plenaum. putidum ulcus non ferreum, ſed ſericum ex-

Concio pectaret gladium, quo ſecaretur. Ui audirent,
ſeris. & curarentur ab infirmitatibus ſitis. Suis, in-
Cenſores quit; nam plerique, quæcunque dicuntur;

"liorum. in alios contorquent, & ſi avaritia reprobe-
tur, incuſari quemvis, præter ſe, putant;
ſuorum incurioſi vulnerum, alienis plagis vi-
num infundunt à Concionatore ex Evangehio
Familia- expreſſum. Utinam ſaltem curandi deſide-
ritas cum rio, & non libidine detrahendi. Nos quoque

Tr dare.- ecquando ità loquimur, ut languentium cu-
i⸗ ſi ſe- rari poſſint infirmitates? Faxit Deus, ne nu-
*

gis noſtris, ut non curantur animæ, ità non
vulnerentur.

Et factum eſt in una dierum, & ipſe
ſodebat docens. Et erant Phariſai
Jedentes, & legis Doctores, qui ve-
nerant ex omni caſtello Galilæzg, &
Judæk, & Hlieruſalem: & vir-
tus Domini erat ad ſanandum eos.
Et ecce viri portantes in lecto ho-
minem, qui erat Paralyticus. Verſ.

17. 18.

Fatigatur ſandè mens tantorum conſidera-
tione myſteriorum. Eaenim quid eſt, quòd,
cùm Domini virtus eſlet ad ſanandos Scri-
Superiori bas, & Legis Doctores, non ipfſi curantur,
us impu- ſed Paralyticus, cui, dimiſſis à Chriſto pec-

ſorle⸗⸗ catis, reparantur & nervi? Quomodé cura-
Gregis. tura Phariſæos virtus Paralyticum reddidit va-

letudini? Enimverò Populorum infirmitates
& ſcelera Legis Doctoribus & Scribis tri-
buuntur: atque ideò , dùm ſanatur Paraly-
ticus, Scribæ conſanantur, quibus peccata
Dignitas plebis imputabuntur. Noſtra proindè crimi-
noxig. na ſunt Plebis ſcelera: ſiquidem tantùm ſan-
ctimomæ florere deberet in nobis, ut illius
Eceleſis odore vitia omnia abluerentur & corpore ani-
Kici exs. môque fidelium. Undè non i itò cura-
io ſfat. 4 immeritéò cura
tura Scribas dicitur virtus illa, quæ unius
& turba Paralyſim ſolidavit. Neque verò
aliam piget explanationem admittere, qu
Chriſti prudentia commendatur. Qui Sana-

Oliva

turus Doctores & Scribas, non illis expro-
brat vitæ intemperantiam „ avaritiam, & ſu-
percihum: ſed Nathanum imitatus, medetur

Paralytico, ut illos curet. Etenim videntes Corredtig

peccata dimitti ægroto, ut liberetur, didi- prudens,

cere peccati damna, utque Lucas notat, ti- Superior

muere, tumorémque poſuerunt: qui letha- non idem
lis eſſe ſolet Scribarum & legis Interpre- nnibus.

tum morbus. Diſcant in hac Schola Evange- Eccleßia-

lici Curatores, non acervatim doctos indo- ſiei &

ctôſque, nobiles & plebeios arguendos, ſed Reges soli

debent,

vilium ſecanda vulnera, ut regiæ obducan-
— . . . E.
tur cicatrices. Nunc videamus, quâ ratio-
ne Paralyticus erigatur.

ſus.
vident, palpant, cogitant, diligunt. Pe-
des illò flectunt, quòô diriguntur a Principe.
Manus Dominanti ſacrant, linguam Domino
immolant, locant Sublimibus cor. Ergo ut
tam gravi liberetur is morbo, quid Medici-
næ apponitur? Audi: imò Aulici diligen-
ter Jeiu auſcultent. L

& vade in domum tuam. O malagma divi

tiam

aAUS I peccantes.
Et ſané Aulici Pa- Correctio

ralyſi laborant, quorum nullus liber eſt ſen- pruden:
Quæ Principem delectant, loquuntur, .

JNurge, tolle læctum tuum, Luc.5.24.

num! Vade in domum tuam. Egredere ex Au- Aulici.

la, & Patrios reviſe lares; immigra, undè

migraſti. In aula Lectus tuus eſt, Domus Eledio

nequaquaàm eſt tua.

Solus ſupereſt, ex om- ſtatus.

nibus bonis lectulus Aulico infelici. Et for- Ambitio
tè omnia dedit, ut emeret, ubi langueret. infelin,

Omnis aulici ſupellex Lectulus eſt, qui cùm
aliorum foveat Quietem, hujus nutrit Para-
lyſim. At cur jubetur ſecum lectulum aſpor-
tare, & qua de cadſa per tegulas ante Jk-
SUM demittitur. Nimirùm Ambitio Aulicos
elevat ſupra tecta, feliciter indè ruituros, ut
à JESU fanentur. Quoniam autem adverſa-
ri hic ſenſus literæ videtur: aio, difficulter
ad JESUM penetrari præ multitudine, cu-
jus dum timemus ſales, in noſtra infirmitate
duramus. O quot a vitis emanciparent ſe-
ſe, niſi impedirentur à turba, quèò minus in-

trarent ad JESUM. Et non invenientes, qud lbid. 19.

parte illum inſerrent præ turba, aſcenderunt
IJupra tebtum, & per tegulas ſummiſerunt eum
cum lecto in medium, ante JESUM. No-
ta, lectus ejus non dicitur, quando demitti-
tur, & ejus dicitur, quando ſanatur. Tibi
dico, Surge, tolle lectum tuum, & vade in
domum tuam. Scilicèt, Noſtra Noſtra non
ſunt, quandocumque in Aula ſervimus; No-
ſtra fiunt, cùm repedamus in domum. Rur-
sus: lectus non dicitur Paralytici, niſi poſt
ſanitatem: quòd Impius, dum in ſcelere per-
ſeverat, temporalium rerum non Dominus
eſt, ſed Mancipium. Lectulum veròô porta-
re jubetur, ut benefici ſit memor; neve
repeteret Aulam, ſi in ea relinqueret, ubi
quieſceret. Et ſanè ſi qua re indigent Au-
lici, maximè lecto egent, ubi non tam ſom-
no recreentur, quam deludantur inſomniis.
Somnia fehcitates ſunt Aulicorum. Scriba-

bid. 24.

Superio⸗

rum autem quantàm valeat exemplum hinc ‚um ge-
elucet, quòd, ipſis aſſidentibus, vel Paraly- claſ⸗ki-

ticus obſtructis quoque multitudine foribus, orum &

JESUM audivit, & liberatur.

7 J Regum
6
Nullus ades d la⸗

contractis jacet nervis, qui ſi audiat, VI gervorum
deâtque intrare Phariſæos ad Chriſtum, non eempla.

currat ipſe quoque ad Medicum animæ ſuæ.
Difficilius autem Scriba & Legis Doctor
accedit ad JESUM, quam Paralyticus.
Libet quoque Zelum admirari Bajulorum,
quo-

ndn
calus
Girell
Ruit
t lle el
mm gt li
ir aht ite
bint,
K 105
1e &
dus, qu
ſet tutb
Adites:
mum,
culpa.
betur i
f in vis,
1 ttavile.
. ſett, Ut
non N
non dedi
Ctoribus n
wn oppie
mu re mancn
tiaclis me
lom pro d
Quros.

E unß
lir lo,
in dom
Verl.:

unt Rann,
¹² qni cotam
niss lig zett
mar ehetis eſt
tn, 4
n Aluſt rel
n Uun ill
1. A, qu
nulmug; 4
gaturz
ig 0Nldenbus
n en nt
ekniil,
ig paſen.
Aim Imerp
HMina! P-
. In
I, qux lar
in Nimini
1t d ſo
N eſſe
E, ſed
keuem
en
; inn
en lck
leng dl
eteirt
Ulenti tu
4

nns
ger
Egent

d
MnN .
in
Rea
“ Ent
ulen

rihes
¹ ale

Kand

Stromatum, Lib. XIII.

quorum ardor rimatus eſt viam ſalutis, undeè
caſus expectari poterat & præcipitium. Quaàam
diverſus Paralytici & Luciferi ex alto caſus!
Ruit ille in tartara: ante JESUM hic ſtetit.
Zelusa- IIle cecidit, ut jaceret; jacuit iſte, ut ſurge-
nimerut, ret. Lentavit ille aſcenſum, ut caderet; ce-
,Se cigdlit iſte, ut ſtaret. Latera ille Aquilonis am-
o. pivit, amavit hic pedes Salvatoris. Imitemur
& nos non tam languidum, quam portito-
res & bajulos; nullis terreamur difficultati-
bus, quin Chriſto peccatores ſiſtamus. Ob-
ſtet turba, diſputent ſapientes, occluſi ſint
aditus: tectum patet, illuc devehamus infir-
mum, ut poſitus ad pedes JESU liberetur à
culpa. Porròô, qui redditus ſanitati ire ju-
betur in domum ſuam, apertè oſtenditur,
Curioſi- in viis, in triviis „ & in foro Paralyſim con-
1a. traxiſſe. Et ſanè quis ità è& domo pedem ef-
Vides. fert, ut domum redeat Immaculatus? Quis
Dionyſ. non oculum captum tradit Berſabex? Quis
cap.3 de non dedit Dalilæ cor? Quis linguam Detra-
Eccleſia- Ctoribus non locat? Quis Pompis cupiditatem
ſticaie non oppignerat? Verbo, ſanus exiſti domo,
rarchia. vel mancus redibis „ vel compeditus, vel con-
Celle “ . . 5
smor. tractis membris jacebis. Cochlea eris, lectu-
lum pro domo, quocumque perrexeris, ave-
Cturus.

Et confeſtim conſurgens coram illis, tu-
lit lectum, in quo jacebat, & abiit
in domum ſuam magniſicans Deum.

Verſ. 25.

Converſio
rara.

Rarus, qui ſurgat & vitiis, rarior autem
qui coram iis ſurgere non erubeſcat, ante
Pærititia quos jacere, & cadere non erubuit. Unus
abkama repertus eſt Mœchus, Ambroſii præconio di-
H laudatus; qui mulieri dicenti, Ego ſum illa,
iban um 2 .
edituy, aſus ſit reſpondere ſi Tu es illa, Ego, Ego
non ſum ille. Neſcio enim quo dementati po-
culo, qui publicè languemus, ſanari publicè
Ven geli⸗ nolumus; & interdùm, ut notat Bernardus,
noxia. de ligatura vulnerum erubeſcimus, qui de
PFelicia; vulneribus ipſis miſerè gloriamur. Hic verò
niſere. coram tanta multitudine, & quidem homi-
Pecest num minimé vulgarium, non furrexit mo-
damna. dô, ſed & lectum ſuſtulit; ſcelus deteſtatus,
& ſeeleris illecebram, non requiem, ſed omis
palam interpretatus. O miraculorum plena
ſarcina! En quo modo benè valenti onus
eſt, quæ languenti videbatur ſolium requie-
tis. Nimirum adeò criminibus cæcutimus,
ut tum ſolùm diſcamus non quietem in cul-
pa eſſe, ſed pondus, cum, Deo jubente,
exſurgimus. Te imploro tantæ veritatis te-
ſtem, Regum maxime ac Prophetarum Da-
vid; qui lectum, in quo cubaturum te cre-
dideras delicat?, poſtquàm convaluiſti a con-
cupiſcentia tua, non ſudore duntaxat, ſed
& lacrymis rigare coactus es. Quot tibi ſpi-
nas, & tribulos infeliæx thalamus germina-
vit, in quo ad ſpeciem effloruerant inter co-
lumnas argenteas aurea poma! Experiemur
& nos aliquando non quietem expectandam
ab opibus & delicis, ſed ſudorem expri-
mendum; quando non illa nos, ſed ea nos
portabimus, imperio Redemptoris, erigen-
di. Et Samſon, & Adam, & IIraöël didi-
cere, quibus felicitas Voluptatis viſa eſt To-
rus floridus ad quietem in ipſo ardore pec-
candi, quale, ut convaluere, Pondus, Pœ-

Erubeſ-
centia Er

Voluptas
amara.

35

Et poſt hæc exiit, & vidit Publicanum
nomine Pevi, ſedentem ad telonium,

ait illi, ſequere me. Verſ. 27.

nâmque ſenſerint poſt culpam.

De vocatione Matthæi tam diſertè Chry Eeccleſta-
ſologus diſſerit, ut temerarium ſit, aliquid Kicis
de noſtro luto topazis ejus immiſcere. II- A* e.
lud miror, quomodò Levi, hoc eſt illiusKd.
tribüs germen, cujus pars nulla eſt in terris
præter Deum, ſedeat ad telonium. Scilicet
acriùs Levitas nummi cupiditas, ſi eos vi-
cerit, urget, ut Sacerdotium vertant in
nundinas. Diſcrimen illud efſet inter ſacros,
vulgaréſque homines, quòd his pecunia ob-
venit, laborum merces: illos verè & quies Avaritis
delectaret, & lucra opprimerent. Ideò Le- bpejus Ec-
vi ſedet quidem, ſed ad telonium. Sedere E.
autem Matthæum dixerim ad telomum, quòd ligigfe⸗
lucra ſectari otium ſit, temporiſque jactura. vexaret,
Undè à Davide non uno in loco Somnus di- ſ eos ſul-
citur Pecuniarum conquiſitio; & dormiſſe di- deret.
cuntur viri Divitiarum. Fatigari, ſedere 7,
eſt: & grandis, etſi otioſus & frivolus, la- Ccnoρa
bor eſt Lucris inhiare. Laboret oportet
quiſquis collum Auro ſupponit. In Matthæo
verô admiratione digniſſimum duco, promp-
tè aureis ſe laqueis expediiſſe, & conjeciſſe
caput in compedes Sapientiæ. Multi aureo
capillamento decori ſunt, pretioſis à Deo co- Abſalonis
gitationibus locupletati. At quàm ſæpè re- »Ma.
duces Abſalones radit vel pretü illecebra, Locationi
vel fulgor armorum! Divinas voces, & coë- reluctan-
leſtes ſenſus, ſeu capillos aureos Auri lhbido s
incidit, vel Ferri ardor. Succiſa excreſcit
iterùm ac tertiò cogitationum ſanctarum co-
ma. At cave, ne aureo capillamento quercu
pendeas humanæ gloriæ; nam indè non co-
ronam leges, ſed laquenum, non aurum ferro
referes, & trajicieris. Scilicèt quos aurea or-
nat coma deſideriorum cœleſtium, quercum
declinet, corollæ triumphantium arborem de-
ſtinatam: etſi enim obequites, & illac tran-
ſeas tranſiturus, detineberis tamen, & vel
invitus pendebis victima Joabi futurus, non
coronâ donatus triumphali. Neſcio, quâ ra-
tione, Vocatos à Deo acerbè vellicat pom-
pæ & quercs cupido, ad quam ſi accedes;
non recedes. Ipsà ſuſpendêris auratà comâ,
ratus plùs honoris acceflurum Deo, ſi Mun- Laætitis
do milites, ut Deo triumphum pares augu- ſpiritua-
ſtiorem. Et quot, rogo, Viri deſideriorum lis.
in Mundo manſere divinæ Gloriæ deluſi um-
brãa, & fuco decepti obviæ Dignitatis! Ad-
hæſere quercui; imèò fugitantes à vero Da-
vid tranſiere duntaxat ſubter quercum Præ-
fecturæ, & quercui ità hæſere, ut ſolum
inde vulnus eos revulſerit, & quercu ad tu-
mulum transſerendos. Et fecit ei convivium Luc. 5.
magnum Levi in domo ſua. Ità Domino Co- ²9.
li, terræque ſervitur. Non triſtes, ſed ala- Servire
cres & epulantes dimittamus telonium; Dei- Deo felix.
que ſcias ſervitutem feſtivam eſſe, cujus au-
ſpicatur Matthæus tyrocinium ab epulis. Nun- S. Mas-
quàm forté Levi lautius cœnavit, quam thans
cùm pecuniam abjecit. Avaros namque ſci-
mus aurum arcis, hordeum, olerâque in-
fundere ſolitos ventri: adeò ut gemmas eru-
ctantibus promptuariis, fabam interdùm ven-
ter eſuriat. Vide Ambroſium de divite ex-
eunte

Amici
impii vix
deſerütur.

lbidem.

Ibid. 30.

Tepiditas
poſt fer-

Voxrem.

Pirtus
Jolida.

Scandali-
2ari i-.
lLari faci

qui ſcan-
daligan-

tesr.

Rom. 14.

3.
Judican-

tes teme-
7 %.
Religio
viri non
Pernant

ſaculares. Dei montem perveniret, comedit.

Cen ſores
sliorum.

Masdeſtia

& Morti

licatio ſi-

eſt,

N .

3 in agrum paucioribus inſtructo panibus,
quàm pannis. Non modò ergo lautior pauper-
tas, quàm mammona, eſt, ſed & ditior: ſi-
quidem relictis omnibus opiparè adhuc con-
vivium inſtruitur. Ut verô intelligas, faci-
liùs Opes dimitti, quàm Familiares: Levi;
qui pecuniam abdicarat, ſimul cum Chriſio
excipit Publicanos. Et erat turba multa Pu-
blicanorum & aliorum, qui cum illis erant
diſcumbentes. Noviſſimè renuntiamus Amicis;
& Matthæus jam Salvatorem ſequutus reli-
ctis omnibus, Socios nihilo minùs adhibet in
convivio. Undè Et murmurabant, inquit 8.
Lucas, Phariſæi & Seribæ eorum. O dete-
ſtanda Scribarum impietas! In converſione
Matthæi exultant Publicani, murmurant Pha-
riſæi; illi epulantur, hi mordent; illi Chri-
ſtum paſcunt, hi dilaniant; Salvatoris illi
famem ſedant, hi crudeliter famam dilace-
rant. Nimirum Miniſtri & Servi Domini,
ſi fortè aceſcant, quemadmodùm generoſa
vina, acrius pungunt: & genus ferè nullum
adeò peſtilens eſt, quàm legis & Prævarica-
tor, & Interpres. Quid hic muſſitant redivi-
vi Phariſæi, ſi quando Sacerdotes paſci vi-
dent à Peccatoribus posnitentibus? Epulante
Chriſto in domo Diſcipuli recèns adicripti,
ſoli murmurant Scribeæ. Neque veròô omit-
tendum eſt, ſtatim poſt curatum Paralyti-
cum jacentem in lecto, ſanatum ſeu voca-
tum eſle ſedentem Matthæum ad telonium.
Etenim ſervatà Rhetorum lege, quèò creſcat
oratio, & dilaudatio Salvatoris, Evangeh-
ſta, curatà Paralyſi, curatam ſcribit Avari-
tiam. Adeèò difficilins curantur vitia, quàm
morbi. Et quidem adivit Paralyticus ad Je-
ſum, licèt jaceret. Matthæus autem ſedens
duntaxat nunquam ſanaretur & ſurgeret, ni-
ſi clemens Dominus ad illum acceſſifſet. Ità
arctius Avaritia devincit, quàm Paralyſis:
magiſque languet ad telonium ſedens Publi-
canus, quàm jacens in lecto Paralyticus.

Quare Diſcipuli Joannis jejunant fre-
Juenter, & obſecrationes faciunt, ſi-
militer & Phariſæorum: tui autem
edunt, & bibunt! Verſ. 33.

Quàm ſapienter Apoſtolus monuit: Qui
non manducat, non ipernat manducantem!
Etenim, qui jejunant, Diſcipuli interdum
ſunt Phariſæorum, & manducare ac bibe-
re dicuntur Jeſu addiéti Diſcipuli. Adeò Dei
regmim nec eſcæ aut potüs vel abftinentia
vel abundantia. Et Adam ejectus & pa-
radiſo eſt, quòd comederit; & Elias, ut ad
. Detrac-
torum hic noto vitium, quibus mos eſt, Ca-
ſum Conſuetudinem appellare; & Morem
dicunt, quèd fortè comtigit ſemel. En Apo-
ſtoli edere & bibere arguuntur, quòd Uni

ne ſpiritu interſuerint convivio Publicani furgentis à

non pro- vitio. Vix menſæ ſublatæ erant, & jam A-
n. oſtoli potatores & epulones omnium ſermo-
arta. nibus circumferebantur. Et tamen non ſan-
EHonor Cti dicerentur, ſi ſepties jejunaſſent. Au-
mituus diamus, quibus verbis calumniam Chriſtus
inter eos, retuderit. Numquid poteſtis fllios Sponſi, dum
qui di. coum illis eſt Sponſus, facere jejunare * Le-
. nient autem dies, & oum ablatus fuerit ab
ne. illis Ponſus, tune jejunabunt in illis diebus,

Luc. 5·33

Oliva

Non video, qua de cauſa ſe Chriflus dixe- Murma

rit Sponſum: miſi fortè contumelias, oppro-ratio.
bria, & ſupplicia, præ amore patiendi, nup- Perſecu-
tias æ&ſtimaverit. Sibi videbatur exultare H
nuptis tanquàm Sponſus, quando pro homi- ariee
num ſalute patiebatur. At qui Sponſus, cu- Chriſto.
jus ſunt tam grandævi fili? Nimirùm ab Morif.
æterno deſponſaverat ſibi fragilitatem no- zatonum
ſtram, ex qua lhberos ſuſcepit, iterùm eos Kita.
pariturus in Cruce, quando è& latere Spon-
ſam Eccleſiam peperit. An novum ex Spon-
ſo Sponſam gigni, quando ex Adamo Eva
educta vixit? Libet verò Apoſtolorum di- polunta-
laudare virtutem, qui, ablato Legiſlatore, ria.
nihil de auſteritate vitæ remiſſuri perhiben-
tur; imò & jejunio liberiùs erant indulturi. n
. uci.

Ne- . . 1 . „
mo commiſſuram à veſtimento novo Religioni
immittit in veſtimentum vetus, alio- Tae-ara,

quin & novum rumpit, & veteri nendi.
non convenit commiſſura dà novo.

Viderint, num ſentiant cum Chriſto, an Talenta
magis ab Evangelio deſciſcant, qui novas varia.
conſuetudines Congregationis novæ tranſpone-
re tentant in antiquis. Certè diſcolor eſſe debet
Eccleſiæ indumentum, ſed concolor efſe de-
bet quævis pars veſtis pretioſe. Teneat una- Refuwa-
quæque, quod habet. Nam vinum novum ores in-
utres veteres non reficit, ſed rumpit. Hoc tereri.
autem dictum velim tam de antiquis moribus ei
non abolendis, quàm de non ferendis novis u,
legibus. Nec Tepiditas pretioſo Pœnitentiæ maius
panno ſæcularium morum commiſſuram ſuper- honoren:.
inducat: nec Zelus ſine Scientia laceræ jam
veſti aſſuat pretioſa fragmenta, quæ non diſ-. Pteyeßis
ruptam tunicam ornant, ſed ſui comparatione rerinenda
contemptibiliorem efficiunt. Stultus veròô eſt, Raligiones
qui novo vinum vetus poſthabet, & antiquum ſacra ſuas
Rehgionis & Tyrocinii Spiritum Spiritui le- Lete
vitatis licentiæque poſiponendum ducit. Si- gines.
quidem ex Luca: Nemo bibens vetus ſa- Luc.5.39.
tim vult novum: dicit enim, Vetus melius eſt.
Mehus, inquam, eſt: etſi novum dulcius ali- Regula-

. riamob-
quando lit. irvoneis

EX CA P. VI.
S. L. U C ..

Faäctum eſt autem in Sabbato ſecundo
primo, ocùm tranſiret per ſata, vel-
lehant Diſcipuli ejus ſpicas, & man-
ducabant confricantes manibus. Qui-
dam autem Phariſæi dicebant illis,
Quid facitis, quod non licet in dab-
bato? Verf. I. 2.
Paucioribus intermicat Coœlum ſideribus P,
quam ſenſibus cœleſtibus Evangelium. Er- ſuavr.
go Jeſus, qui ad jugum invitaverat, per ſa-⸗
ta Diſcipulos ducit, ut non tam arandum
ſciamus ſectatoribus Chriſti, quàm comeden-
dum. Non durum ſequeris Anteſignanum,
qui Chriſto ſociatus Crucem tuam ſuſtuliſti.

En quaà tranſeas, per ſata ſcilicèt, tempo-
. ralibus

uſus reti.

Sv Nin

hun. tn
noo in
lm mn
an lgn,
snty t0 on
10 (etett.
e Colnpan
ſo. Its
e (ulet
niturun
,lat inte
niſi ſen
(lelis
une n Ma
“ les cort
mut lam, ſec
Ee enim
rdt, qu
in Pha
biie. 0fa leler
ue mnns, S
* (omhottt
s Nocul
Gui Ede
Illum n
un gols, 4
2 lnn 4
riie. cbolorum
iing Ogllernt
Erlkih
le Cebenn
r, den Fim
. M Viden
Nec ambu
Vel eſcas
Krummnis,
alli &
Eint ſenſil
lLol gen i
rcdentur.
lis non
10 flas. X
aris,
hlot argr
arum efu
Nsn excu⸗
ere ann
ſochm,
ent
4 Ein un
tian Ve
kum viole
, W exalen
4 lcch, “

luihe .
ralibus bonis fruiturus, quæ ingenti ſudore
mortales ſerunt in ſæculo; ut ex amonita-
te ſtadii felicitatem metæ interpreteris. Ni-
mirùm, qui per ſata ducebat, Frumenti gra-
Nitupre- num illud erat, quod cadens in terram mul-

ie
E nin
NX
1cg er Deum. tum fructum affert. Neque veròô caret myſte-

mIN
kani Manes rio in Sabbato hoc potiſſimum eveniſſle: Ut
nat antm. tumn maximè à Deo ſuppeditari eſcam intel-
Wr ligas, cùm nos feriari Lex jubet, & obli-
nabe arT. tos omnium uni vacare Templo imperavit.
l e,, Cæteris diebus licuit Apoſtolis ſibi victum
– susdanmur. Comnparare: Sabbato autem ſaginantur a Chri-
lel ſto. Itaque nemo, quamvis inops feriari re-
D *“ Pee- cuſet in feſtis: ſiquidem cuùm te credis pe-
edd s“ riturum, tum maximè paſceris à Deo. A-
m Elmn6 rat interduùm ruſticus in die feſto. Stulte:
aupertas . . ileibulis du-
H felivx. niſi ſereres, à Chriſto cum Diſcipulis
niwiu

cereris per ſata, & frumentum confricares
Uetut, gre e Dae jam maturum, ſi grana glebis non infode-
curaſe res corrumpenda. Jacta, non ſemen in ter-
commiuat. ram, ſed cogitatum tuum in Domino; ip-
enim te enutriet. Hic autem notandum
„ quàm facilè levis quoque Gulæ um-
bra Phariſæorum perſtringat oculos, &
Morißea- ora reſeret. Vix, ut ſuperiori capite legi-

0
ſa d u

Pargen ſe
aus pert as
læſa. eſt

n Crth an

. bitura ſi in agro ſpicas confricet; & vo-

Mortißra- Cabulorum Infamiam non vitatura, ſi ſemel
„caorpo. epuletur cum Publicano. Plane ſi coli à
deam ſecularibus volumus, omm prorsùs care-
re debemus cupiditate voluptatis. Siqui-
Derſecutio- dem Simulacra gentium oculos habent, &
nisveme- non vident; manus, & non palpant; pedes,
dum. nec ambulant ; neque clamant in gutture
vel eſcas quærentes, vel conquerentes de
rumnis. Eos tantum pro Diis Filii hujus
ſæculi & venerantur, & habent, quos vi-
dent ſenſuum omnium carere uſu. Etenim
Idola gentium argentum & aurum, quæ igne
probantur. Ergo colemur, ſi corporis de-
licias non expectamus. Nolo autem ſecre-
to fidas. Nam a tergo Phariſaica adfuit pro-
cacitas, quæ procul urbibus degentes Apo-
ſtolos arguat, quòd jejunium temperent ſpi-
carum eſu vel agreſti. Porrò, ſi non cum
Jrsu excuſare velimus Apoſtolos, ſed mor-
dere cum Scribis, quàm procul à labe fu-
giendum, etiam viris Apoſtolicis eſt! Tran-
. ſeunt duntaxat per ſata; & nihilo minus
1 Fama eu. jejunium vel temperatur, vel ſolvitur, vel

ra. etiam violatur. Ut proinde Evam faci-
4 liùs excuſem, quæ & à Pomi venuſtate
der illecta, & ab eloquentia Serpentis capta,

comedit. Non penſiles pendebant ex arbo-
Zelus ani. Tribus fructus, non aurea emicabant & fron-
Tr,, . dibus poma, ſed ariſtis incluſus culmus arce-
Mel r. pat prædatorem; & tamen ſpinoſis ſpicis
irretiuntur Diſcipuli , quas non commoli-
osl oe tas, non fermentatas, non coctas vVorave-
prebenda., tunt. Adeò impotens natura eſt, ſi diù ille-
cebrà peccandi caruit, & fruitur. Non om-
Panpertas nibus licet ire per ſata. Illac JESus tranſi-
in viétu. vit, & abſtinuit: tranſiere Diſcipuli, & vi-
Gula. cti ſunt. Perfectiores exponere ſeſe, &
ſe objicere periculis poſlunt, victoriam re-
Parvain Portaturi: Tu verôò ſuccumbes, niſi ea de-
malo, Chinaveris. Hebræa gens ſicco veſtigio ru-
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Murmu-

Stromatum, Lib. XIII.

cet Sacerdotibus manducare.

one mus, ſemel coznaverant cum Matthæo, &
Compotatores dicti ſunt: vix vellunt ſpi-
cas procul ab urbibus, & Phariſæi adſunt;
qui ſedatam famem reprehendant. Planè
nullum magis evitandum eſt vitium Reli-
Gwle v gioſis, quam Gulæ illecebra, Cenſores ha-

37

bri maris profunda calcavit, Æägyptiæ co-
hortes eandem iniere viam, ſed diſpari exi- Zelus te-
tu periere. Et nota: Tranſivit Jksus per ſa- eus, 7 5
ta, non autem duxiſſe dicitur Diſcipulos: berfebti
qui fortè tranſiere, quà non ducebantur à "on timot.
Chriſto. Etſi tranſiſſe dicitur J ESuS: Apo-
ſtoli verè hæſiſſe magis referuntur, cuùm
ſpicas legiſſe perhibentur. Qui ſi celeriter Non ozn-
tranſiſſent cum Domino, capti fortè non ſfuiſ- mia litent
ſent à ſpicis, quas cepere. Verum ab hac Wn. bm-
Phariſæorum iniquiſſima notà Apoſtolicam
temperantiam vindicemus, uti eam Chriſtus
Judex vindicavit: Qui eſuriem Diſcipulo-
rum exemplo Davidis excuſavit. Eum por-
rò legimus panes Propoſitionis & Templo
ſumpſiſſe, iiſque ſuam, ſuorumque eſuriem
ſedaſſe. Etiam Regi licet Sacro pane ſu-
ſtentari: ſed ſi eſuriat, fugiâtque Saülem:
ſed ſi ei, ſummis diſcriminibus pro Arca ex-
poſito à livore, Princeps Levitarum dicat,
Tolle. Non enim ità Sacra Eccleſiæ pecu-
nia eſt, ut erogari aliquando à Sacerdoti-
bus non poſſit etiam Principibus: ſed Prin-
cipes ſacri itaà eſſe debent, ut Davidem refe-
rant. Et ſanè feliciùs ſacri reditus præberen-
tur interdum Ducibus pro religione bellan-
tibus, quàm Inſanientibus præ vanitate, &
faſtu aut amicis, aut ſervis. Panes, inquam,
Propoſitionis, Chriſti teſtimonio, unis li-
. Verùm ſi Sa- gaeleßaft⸗
cerdotes Eccleſiæ panibus non Optimos alte- ei reuitas.
rent: an non prudentièus Davidis Commilito-
nes eiſdem paſcerentur certaturi contra Nu-
minis rebellem? Principes paſci poſſunt Ec-
cleſiæ panibus, ſi reverà egeant: ſed ii, qui
Templum Domino architectentur, quo nul-
lum fuerit in orbe terrarum munificentius;
ſed hi, qui non vi, aut ſuâ manu ſacram an-
nonam tollunt, verùm eam demiſsè petunt,
accepturi, quod dederit infulatus Abime-
lech, ubi reſcierit milites poſtulantis puros
à labe mulierum. Sine Sacedotis maximi au-
thoritate Sacri Panes nec à Davide tolli poſ-
ſunt, ſi annuat Tabernaculi Princeps, iis
veſcatur, ut vivat, non iis abutatur „ ut
luxurietur. Bonis enim Eccleſiæ Mors corporis
arcetur, non Animæ Interitus procuratur.
Pavit Davidem Pontifex ſummus; ſed pro
Panibus Salomon Templum exſtruxit. Por-

rô Eccleſiarum ſeu Sponſi, ſeu Promi dili-

genter conſiderent, agnitum Chriſtum à Diſ-
cipulo, in ſola panis fractione. Cognove-
runt Diſcipuli Dominum Jeſum in fractio-
ne Panis. Et Tu cognoſcêris Dominus,
non tam populorum, quam affectionum;
ſi ſacri rarii panem non tibi junctis, non
aſſeclis, non amicis, ſed peregrinantibus A-
poſtolis diſtribues. Si panem non uni totum
Præbueris, ſed omnibus franges ex æquo:
ità ut non alius eructet, alii eſuriant. Et
quidem Chriſtus pié locutus erat in via ad
Diſcipulos „ eorum ſuccenderat cor », Scrip- Erteleſiaſti
turarum aperuerat ſenlum: ità eſt: in ſo- &decime,
la tamen fractione panis cognitus eſt pro Sal- Ed ro Fi-
vatore. Quamvis divina emanent ex ore dnai, dſ.
Præſidum oracula: populi nihilo minus eum erimini-
agnoſcunt , in diſtributione bonorum; .
quæ ſi frangat, & uni tantùm non præ-
beat, procul dubio Salvatorem, & Domi-
num confitentur. Excuſant ſe Primores Cle-
ri, non licere aliis quam Sacerdotibus panem
comedere Propoſitionis, ideéque non poſ-
ſe

ſe ſe eo militiam alere, pro fide in Otho-
mannos certantem. Itâne? Et quàâ ratione Ec-
cleſiæ pane nutriuntur propinqui, adulato-
res, & , ſi Deo placet, equorum, bellua-
rêmque (quibus non eſt intellectus) phalanx
Ecleſiaßi. aliquando exercitibus par, ſi ſolis Sacerdotibus
rsditn, ejus conceſſus eſt eſus? Comedant Sacerdotes
panem Templi; ſed non venatici canes, non
turmæ equitum nimiæ. Quòd ſi ad varita-
tem panis ſacer frangitur: præbeatur & Da-
vidi, ad propugnandam veritatem.

Luxus.

Et erat ibi homo, & manus ejus deæ-
tera erat arida. Verſ. 6.

In Synagoga ſcilicèt erat, quam die Sab-

Feſta eo- 1 8 .
lensa. bati JESUS intraverat, ut doceret. Dignus
Ptms ſanè curatione fuit homo infelix, qui, quam-

quam infirmus, convenerat nihilo minùs cum

Spir ualin 4 .
caieris an. aliis in Synagoga. Die autem Sabbati ma-

ferenda. . . .
eregg2: nus ſanatur, quando minimè futura uſui e-
ten, rat, mandante Lege ſacrum eâ die ab ope-

ribus otium. Ninnrum docuit nos Chri-
Talevte- ſtus, dexteram adhibendam in rebus divi-

rum unſus . . . .
Fn nis, quandoquidem Sabbato reſtituitur, quo
zietr⸗ humanis diſtineri laboribus non licet. Por-
Cuc. 1r58 reliquarum plantarum ideò ſteriles ſunt

Elis voſy- rami, quia & aridi. At hominis iſtius ideò
7enhee WManus exaruit, quia bomis operibus fœcun-
oe, ada non fuit. Ergo; ut vireſcat aridum bra-
Lac's o. chium, operetur: ideò enim Jrsus dixit bo-
Medica, mini⸗ Extende manum tuam. Et extendit, G

balorum . .
celligien reſtituta eſt manus éjus. Quod antequam ex-

& dti. pendamus, altius repetatur curationis hiſto-
Ibid ria. Ingreſſus itaque JESUSin Hinagogam, ait

homini, qui habebat manum aridam : Jdur-
me ge, & ſta in mediuem. Et ſurgens ſtetit. Libet
4da hoc loco calliditatem, otiumque mendican-
tium deplorate: qdorum ſi fortè unum ſit
captum membrum, reliquis uti nolunt. En
is contractam dexteram gerebat; & quia
movere manum non poterat, contraxerat
& pedes. Jacebat ſiquidem, cui impera-
tur, ut ſurgat. Quid, quæſo, manui cum
pedibus ?à Cur non ambulat, cúrve non
ſtat, qui expeditis viget plantis, & ſolà
ariditate dexteræ afflictatur? Itaà eſt: Omni-
bus abutimur membris, ſi uno careamus.
Quot, præ Templi foribus, adeuntium aures
fatigant, qui cùm aliquo laborent membro,
rehquis pollent! Cur luſcus manum labori non
admovet? Cur claudus non illi addicitur ope-
ri, quod & pedibus non eget, & ocu-
los, manumque poſcit? An coœcus mani-
bus caret, quibus rude opus conficiat? An
gibbus ita gravis eſt, ut fſurgere gibboſus
non poſſit ad laborem? Quod non ita ſtri-
Gtim accipiendum eſt, ut non Religioſorum
pleriſque conveniat: quos ſi fortè vel doctri-
na, vel valetudo, vel dos quævis deſti-
tuit, otio, deſidiæque ſe dedunt; & quia
docere non poteſt è ſuggeſtu, privatim de
Deo loqui recuſat: quia ad tradendas Diſci-
plinas infans eſt lingua, pœnitentibus aurem
non accommodat: quique præeſſe non no-
vit, ſubeſſe non vult: Verbo; captus dexte-
Raligioni⸗ 14, uti Evangelicus languidus, pedes move-
munia vi. re non füuſtinet, hiſque abutitur jacendo,

5t tis

dio

Talenta
mediocria.

ns gne nam doctrina Pauli? Numquid omnes ma-

sbeunda. nus? indiget quoque pedibus corpus. Si ſcri-

Oliva

bere non potes dexterà compeditus, ex- Sie Auli.

peditus pede currere potes, potes libero α*on A
obtutu vel excubare. Sed quando Chri- Pagg⸗ pein.
ſtus jacentem non increpuit, at ſanavit: ne n
Nos quoque horum magis ſtudeamus vale- Miß
tudini proſpicere, quaàm deſidiam expro- ein ire⸗
brare; ſanentur, non arguantur. Ergo Chri- E lmen
ſtus, ut aridam curaret dexteram, jubet, e e
ut eam extendat. Sanè Medicorum id arti gien
repugnat, quæ otium imperat languidis. At Uen

ſpiritualis ægritudo otio, quietéque contra-
te, t⸗

hitur, labore ſolvitur. Itaque, ſi recupera-
re cupis dexteram, eam adhibe, illà ute- nd
re: ſi grandia non audes, minima aggrede- k
re. Facienti enim quod poteſt, Deus gra- Dun
tiam non denegat. In Synagoga manus cu- N
ratur. Nimirum, ubi verbum Dei prædica- En in
tur, ibi ad opera divina contracta manus ex- be⸗
tenditur. Quid ad hæc Phariſæi? Audi: Iyſi bid. i umntu
autem repleti ſunt inſipientiâ, & colloquebantur . a
ad invicem, quidnam facerent JENU. Etenim Suberiores chumen
Phariſaica ſuperſtitio ſtulta deprehenditur, kelese. Kekun
quando ſanctitatem, quam ipfſi verbis jacti- orig. Rened
ta conden.
tant, alii operibus implent. Atque ideèò "en uu ke
ægrè ferunt reſolutam manum in Synago- nintee
ga, ubi ſola lingua perſtrepebat. Jam ſuam Mäam a Ac
viluiſſe cognoverunt verborum jactantiam , . Niun g
legis præcepta deprædicantem, ubi manum guiden
extenſam vidére, ad obedientiam præcep- in mni d
torum. Ubi nunc latent delicati Sabbati he.
Cultores, qui putant ſolemniter celebrari I i Eig
Dies Feſtos, ſi ab opere ſervili ferientur, & a oll,
otioſi ſint? Profectò, ſi otium ſat foret, & u Ellllt
Sancta non indicerentur Opera in die Sabba- li bi
ti, manus non curaretur. As voar.
Paulaun
. . . „. . onte A
Factum eſt autem in illis diebus, eaiit Pitu.
in montem orare, & erat pernoctans Crum me
in oratione Dei. Et cuùm dies factus tit, 4
eſet, vocavit Diſcipulos ſuos: & lial
elegit duodecim eæ ibſis, quos “
Apoſtolos nominavit. Verſ. 12. 13. Coliin
ureſet i
Dexteram infirmi ad opus ſpirituale exten- Belas ogt 1I kdhn
derat Chriſtus, & cùm ei quodammodòͤ n ke Erhug,
Activam vitam indidiſſet, vacat ipſe Con- 4. Chifi mo
templationi. Nimirum, poſt partum, quies lliu, dke
expetitur: utque Contemplatio concipiat, à e unt ad
à turbis regredi ſolet in. Montem. Memine- irien Norun.
rint ii, quorum Oratio Montes refugit, do- pelie oſus Tidhucuntur
môêſque ſubit Potentum: Rachelem in Beth- in aulu. Eentur quich
lehem mortuam, quæ domus Panis interpre- „ 8 Mnlter ante
tatur. Vix enim vivit Contemplationis ſtu- a sa e Molus es
dium in abundantia Temporalium: &, ſi in aor. 3 npalete,
domo Panis, in aula Regum, in Urbibus hrlk dir
parere nitatur, expirat. Bethlehem Regum an iileng de
Juda patria fuit: & ideò ibi Rachel de- n ſale. 5
functa eſt, quia cœleſtium rerum Contem- Nin mii: t,in
platio in Aulæ ſplendore langueſcit. Et qui- as omnis Teid i d
dem ubi moritur Rachel, Chriſtus naſci⸗ laem. at,i
tur: ac ſi ex cineribus Contemplationis Mundi ln eden
ſalus oriatur. Neque nimium Contemplatio En 6
proli vacet edendæz : nam, ſi Rachel Liæ Unhien⸗ Gel
imitari audeat foæcunditatem, vix ſecundum u N u
pariet Filium, & vivet. Si Rachel es, ocu- Ne⸗ t
lis fruere, cœleſtia contemplare;, prolem Dignbe⸗ inu, ſg
neglige: non enim ſine vitæ diſpendio Pa- mum e. iu Nnc
ries. Quis verò non advertat Orationem nor ee⸗ Omniunn “R
præmittendam eſſe electioni Miniſtrorum 7 „ Wugt In
Dei, caùm Chriſtus Patris æterna Sapien- Aen IN r⸗

tia

tache nune
il A,
Gaaleue

tN Dar

1. A
hun in dr⸗

enniter Een
drvil Ken

Ete i
Ayen n
o 6 2
ats

=

tia omnia ſciens, nihil cupiens, nullius egens,
Apoſtolos non eligat, niſi, poſtquàm in 0-
pignuas Tatione perdurarit. Et quidem pernoctavit
4uo modo in Oratione, ſed Apoſtolos non elegit, mi-
conferenda. ſi facto manè. Ut & ſecretò Oremus, & Re-
gnemus palàm, publicéque Honoribus ſub-

67 r limentur quos non Nox protegit;, ſed Lux
wode & pProdit, & approbat. Nunc Oratio pu-
H blica eſt, palamque Deus invocatur in ele-

ctione Inaugurandorum: cæterùm clàm de
Eligendis actum eſt, non cum Deo in Mon-
te, ſed in Conclavi cum intimis. Mirum in
modum autem Deus irridetur, cùm Electio
antè fiat conſilio amicorum, & mox oretur
Deus, ut nobis inſinuet, quos videt Dignio-
res. Et ſanè ſi, eligente Chriſto, & Oratio-
nem ante electionem præmittente, adhuc in-
ter duodecim Judas nominatus eſt: quid de
tumultuariis electionibus cenſendum? Erravi:
Vix Judas iſto tempore eligitur. Non enim
crumenam, ad ſervandam Chriſti pecuniam,
accipiunt, qui eliguntur, ſed magis cru-
menam tradunt, ut eligantur. Planè nul-
lus feré Judas in aula; nam plerumque ſine
crumena ſunt, qui ad Curules & Præfectu-
ras aureum ſibi iter ſternere conſueverunt.
Nunc planè Chriſti ſæcula revixere, quan-
doquidem qui Primatum ambiunt, Patri-
Luc.6. 7. Monia dimitrunt. Et deſcendens cum illis ſte-
tit in loco campeſtri, & trba diſcipulorum
ejus. Ergo eliguntur in Monte ex diſcipulis
Apoſtoli, ſed ſtatim poſt Apoſtolatum, deſ-
cendunt cum JESU, & reſident in loco cam-
peſtri. Enimveròô aliter Chriſtus, aliter Mun-
dus vocat. Mundus evocat ad planitiem, &
paulatim ducit ad prærupta : à Chriſto in
monte Apoftoli renuntiantur „ ſed brevi
quieſcunt in campo. Sic Sponſa, prius Par-
dorum montes, & Draconum cubilia ſub-
ierat, à quibus ad Coronam evocatur. At
Jezabeli Nabuthi primum vinea aperitur ,
ſed præceps datur tandem è& feneftra, ſuo
ſanguine canes expletura. Jugum dicitur
Chriſti, cùm vocamur; ſed à facie olei com-
putreſcit jugum, & commutatur in requiem.
Ad lectulum invitat Dæmon conſperſum
floribus , brevi in tumulum elevandum.
Chriſti montes fatiſcunt in valles: unde
Iſaias, elevabitur, inquit, ſuper colles, ut
fluant ad eum velut ad declive turbæ po-
pulorum. Rurſus Apoſtoli electi in monte
traducuntur ad campeſtria, in quibus do-
centur quidem turbæ beatitudines, ſed hu-
maniter antè curantur à languoribus ſuis. A-
poſtolus es? Apoſtolos imitare: deſcende,
compatere, ex alto ad ima demittere. Ità
Chriſtus dixit, ita prædixit David, qui
Pnug. loquens de Eccleſia ait: Quia illic ſede-
runt ſedes. Scilicèt non ii quieſicunt, & ſe-
dent, in quibus alii ſedere non pofſſunt;
veruùm his Divina tranquillitas & ſeſſio con-
ceditur, qui fatigatis laſſeſcentibuſque ſe ſe-
des præbent. Sedebis, ſi ſedes fueris a-
liorum. Si languidos ſolaberis, divimis
excipiéêris deliciis. Alter alterius onera por-
tate. En quo modo ſedes nos eſſe Joannes
jubet, ut aliis inſidamus. Sin alios non fo-
vebimus, ſed arguemus: utriſque ſedes nega-
bitur. Nam cujus manus ſunt contra omnes .
omnium contra ſe conſurgentes manus patie-
tur. At quam eſlet & indecorum, & alie-
num ab Evangelio, ſi (quod certè non
Ethicæ Comment, Tom. VI.

Mandi
ſervitus.

Jugum
hriſti.

Gal. 6. 2.

Stromatum,

Lib. XIII.

accidit) Eccleſiarum Primores „ & Abpo-
ſtolici Miniſtri, qui eliguntur non rarôò in
campeſtri humilioris fortunæ „tanto eleva-
rentur faſtigio, ut aciem quoque oculorum
fatigarent? Ergone Evangelica ſanctàque
Haumilitas, quæ à montibus Apoſtolos tra-
duxit ad turbas, Nos inflabit in Montes,
& à vallibus turbiſque ſegregatos Aſtris in-
ſeret, vix lacrymas miſerorum reſpecturos;
& fortè deſpecturos capita noſtris ſedibus
advoluta. Humilior ſis, cùm altius eleva-
ris: & ſi ad montem ſoliumque accerſeris,
ut Apoſtolis adſcribaris, illicò deſcendas ad
infimos, eorumque ſcito te deſtinatum ſola-
tio „ non contemptui. Hoc autem felicius
fortè contingeret, ſi Apoſtoli eligerentur
ex diſcipulis Chriſti, uti tunc factum eſt,
ex Diſcipulis, inquam, Evangelii, non ex
Magiſtris Politicæ, ſi Stolæ fulgerent, &
Cilicia, non verò ambientium effulgurarent
Perizomata. An ex diſcipulis Chriſti re-
nuntiarentur Apoſtoli, ſi à tribunalibus, à
foro; ab aulis, à charorum atrio raperen-
tur raptores, & ſuperbi (quod quidem mon-
ſtrum ſublatum gratulamur häc ætate ab
Eccleſia ad amimarum imperium.) Verùm
feſtivum ſcribendi genus feſtiva excipiat in-
terpretatio. Qui venerant, ut audirent eum,
& ſanarentur à languoribus. Et qui vexa-
bantur à SWpiritibus emmundie curabantur. Serma Spi.
Ergo ſi curari vis ab impuritate, & lan- rirna is le
guore ſpiritüs, Chriſtum audi, divinum ne Te
verbum ex ore Concionatorum, tanquam Ne,
medicinam tui cordis haurito. Et omnis tur- lbid. 19.
ba quæreèbat eum tangere, gJüuia virtus de
illo exibat „ & ſanabat omnes. Qui vene- Exetmpla
rant ut audirent & curarentur, non jam C
audiunt, ſed tangunt: quòd feliciùs anima- marum.
rum depellantur morbi exemplis, quàm ver-
bis; rebus præclarè geſtis, quàm oratione iv be-
eleganter concinnat „ aut decretis ſapien- en.
ter conſcriptis. Virtutem verò Chriſti vehe. Zeus
menter laudo, quæ non precibus, vel vi, Proiupe ar
aut machinis trahebatur ad curationem tur- egeS.t.
bæ, ſed vix illæ veſtimenti oram pren-
ſaverant, & ſponte ſuàò prodibat, de il- Reraudias
lo, exibat inquam Virtus, & ſanabat orm- Mne;.
nes. Quid ad tam promptum curandi ſtudium Abiuli.
excuſationis prætendunt, Paſtores Apoſtoli- tas.
ci, qui aliquando, quamvis rarè, nec ro-
gati, nec compulſi inclinantur ad ſublevan- R ν
das ſibi Gentes commiſſas. ete⸗ee-

ente Et quidem ſi sos anmadlize
prodeunt hi aliquando, non prodeunt, ut omner.
ſanent omnes,

ſed ut complures ſaucient,
& paucos curent, ut divites audiant re-
jectis miſerorum agminibus, quorum ple-
rique, ut ſemel audiantur à Principe, diu- Zelus ani-
turniùs jacent in liminaribus aulæ, quam "rarum fi⸗
jacuerat languidus in piſcina. Intelligamus, dus.
quotquot præſumus „ Chriſti, non vo Zeliis in.
cem, ſed exemplum. Virtus de illo exibat, differens.
& ſanabat omnes. Viderint num exeat Virtus,
quæ ſæpius rogata inſtar torrentis tanto
cum murmure fluit, tantumque ſecum ve-
hit luti, ut inquinet, quos abluit. An veroô
ſanet, omnes deprehendent, ſi ad paupe-
res æqué ac ad nobiles accurratur.Er ipſe
ælevatis oculis in Diſeipulos Iuos dicebat; Bea-
ti pauperes, quoniam eorum eſt regnum Dei.
Diſcipulos reſpicit quidem „ ſed ad turbas
beatitudines proponit. Ut ſcilicèt tanquaàm
doctrinæ ſuæ exemplaria oſtenderet in Apo-
2 ſtolis.

39

Affabili.

tas.

Dig niras
non mutes
mores.

Lue.6. 18.

Pe ſonar
acceptio.

Ibid. 20.

40 — Oliva

Servive ſtolis. Beatitudines autem proponuntur in
Der felix. Campeſtri, quòd Lex Domini facilis adeò
Eaagzi evaſerit, ut comparari non poſſit Montibus,
ase, in quorum vertice antiquam Hebræorum
Legem Moyſes acceperat. In campo quoque
veluti ſemen ſpargitur, ut feliciùs germinet.
Porrò Dei, ac Mundi beatitates in eo vel
maximè differunt: quòd Mundi quidem fe-
licitas naſcitur Arbor, & paulatim decreſ-
cendo in Fœnum degenerat: Chriſti veròô
beatitudo minima quidem eſt omnibus Ole-
ribus, cùm autem floruerit, in Arborem ma-
ximam excreſcit, ſub qua Ceœli volucres re-
quieſcant. Non Arbor duntaxat, ſed &
Vinea, & Campus viſa eſt Jezabelis felici-
tas, quæ miſerè adeò decrevit, ut ipſamet
jacuerit in pulvere, ferarum morſibus diſcer-
penda. David minimus videbatur in oculis
Parentum; at quantùm occupavit terrarum,
poſtquàm florere cœpit in regno! Salomo-
nis, contrà, horti, piſcinæ, nemora quis
non videt decreviſſe in olera, cùm ad ex-
tremum vanitas vanitatum ſuomet à culto-
re, ſatoréque prædicantur. Paupertatis ve-
rò ſupra cæteras virtutes privilegium elu-
cet, quòd cùm reliquis futura felicitas pro-
mittatur, ipſius eſſe dicitur in præſentia Re-
gnum Coœelorum.

Beati eritis, cum vos oderint homines
G... Gaudete in illa die, & exul-
tate, ecce enim merces veſtra multa

eſt in Cælo. Verſ. 22. 23.

Perſecutie Amari cupiebam ego ab hominibus: at
amanda. Beatos audio , quos ſæculum oderit, &
quorum nomen eraſerit. Contrà hic lego
Luc.6. 26. apud Lucam: Væ cum benedixerint vobis om-
en. nes homines. Jam animo præconceperam qui-
dum. bus poſſem modis mœrentem triſtitiam pel-
ITbid. 25. lere: At audio Beati qui nunc fletis: Et, Væ
Ser vixe vobis, qui ridetis nunc. O riſum ridendum,
Hd, imô jugiter deplorandum ex quo, ſœtu
prom pt? planè prodigioſo, ſempiternus luctus erum-
conſulen- Pit. At quàm liberaliter effuſa Dei munifi:
dum. centia eſt, quæ mercedem ante laborem de-
ſtinavit! Beati, inquit, eritis, cuùm vos ode-
rint nimirum non poſt toleratum odium
Beati eritis, ſed Beatitudinis nummo ditabi-
mini in ipſa perpeſſione dolorum: imò, vel
quando eis tolerantia ſuadetur, merces poſſi-
detur ab eis: Ecce enim merces veſtra multa

eſt in clo.

Tbid. 22.

Væ vobis divitibus, quia habetis conſo-
lationem veſtram. Veri. 2 4.

Notat in Comment. ſuper Iſaiam Hiero-
nymus, divitum bona non appellari bona
Piviie ſünpliciter, ſed bona ſua, divitum fſcilicèt:
noxiqg. quôd ipſis duntaxat videantur bona, cùm
Paulo Apoſtolo ſtercora videantur. Ità hic
non Conſolationem dicuntur habere divi-
tes, ſed conſolationem ſuam; Qui babe-
tis conſolationem veſtram. Somniatam vide-
liceét ,„ & coloratam. Conſolatio divitum
deaurata eſt. Atqui quod deauratur, ve-
nuſtum per ſe non eſt, cui alienæ quæri-
tur ſuffragium pulchritudinis. Hinc eſt, quòd
divitum felicitas fſœdiſſima apparet, ſi for-

Felicitas.

tè aurea illa, quàâ ornabatur, cruſta exi-
matur.

Ab eo, qui aufert tibi veſtimentum,
etiam tunicam noli prohibere. Verſ.

29.

Et Chriſtianos audent ſe dicere, qui ac-
quirendæ rei tam ardenter inhiant, cujus
tam incurioſa imperatur cuſtodia, atque ja-
ctura, non patrimonii exundantis, ſed inte-
gumenti, arcendo & frigori, & pudori pro-
pugnando, neceſſarii.

Diligite inimicos veſtros: benefacite,
&O mutuum date, nihil inde ſpe-
rantes, & erit merces veſtra mal-
ta, & eritis Filii Altiſimi, quia ip-
ſe benignus eſt ſuper ingratos & ma-
los. Verſ. 35.

O Felix deſperatio, quâ nihil ſperanti- „,
bus tantùm mercedis ingeritur! O faculta- eta.

tum jactus ipſo ſui diſpendio fortunatus! O

aureum planè ſemen liberalitatis, pretio- Merna
5 tantum

ſæ meſſis incremento fertile! Ergo mihil

ſperantes multa conſequemur. Multa conſe⸗ Nihil pre-
En viri divitia- ter Deium.

ctando, aſſequemur nihil.
rum, poſt diutinos labores, mhil invene-
runt in manibus ſuis. En Petrus, dimiſſis om-
nibus, dum ſolam ſequitur Paupertatem
Deum poſſidet, & terrarum Orbis ſe Caput

eſſe miratur. Nihil habentes, & omn'a poſſt- 2. Cor. 6,

dentes. Contrà, Diwvites dimiſit inanes. Verùm
uc.: I. 53.

Merces iſta multa ſperantium nihil eſt, &
mutuum dantium. O felices Eccleſiæ Agri-
colæ ſua ſi bona norint, ſi ſemen terris in-
fodiant in cœlo meſſem duntaxat lecturi.
At, ſit laborum noſtrorum mercedem, glo-
riam & honorem eſſe cuperemus, aliquid
ſperando, reciperemus nihil. Nihil ſperan-
tes, præter unius Dei gloriam omnia con-
ſequuntur. Verùm, cur Filii Altiſſimi indè
prædicantur futuri, quòd benignus ſit Deus
ſuper impios? Ad virtutem Apoſtolos hor-

tatur, ut ſint Filii Dei, quia ipſe benignus Luc, 5. 31.

eſt, inquit, ſuper ingratos & malos. Scribat
potiùs, quia in Filios adoptat Miſericordes;,
& Juſtos. Nimirum, qui Divinam imitari
ſtudet miſericordiam, non adoptatur, ſed
ſuo jure Dei filius eſt. Cujus enim veſti-
giis inſiſtimus, ejus ex Dionyſio fumus
& Filii. Utinàam, ſoli illi, apud homi-
nes haberentur Filii, quos Parentum vir-
tus non degeneres comprobavit. Ergo, dicet
aliquis, licet Principibus, exemplo Numi-
nis, impios & indignos ad faſtigia dignita-
tum elevare. Id non foret, Benignum eſſe,
ſed profuſum, ſed imprudentem, improbum-
que cum improbis. Benignus eſt Deus, de
poœna detrahens, non digmitates dilapidan-
do. Super ingratos, & malos incumbit Domi-
nus, ut eos ſervet, non ſubter eos jacet,
eofum ſe baſim ſtatuendo, què illi altius
ſublati, cum regnorum fragore, ruant deſ-
peratius. Benignitas Dei non ſubftat im-
piüs, ſed ſuperſiat: hoc eſt, non recuſat eos
regere, nec è& regno ſuæ Providentiæ éos
eliminat: non ideò tamen eos ſibi ſuper-
ponit, quemadmodùm factitari apud Mn

Avaritis.

ales
nine
beltis
alos,
iit upe
in
n
1 icet
onien
ſ, ilo
on Beni
nignns
1o ſata,
Gamnet
emit,
ſtentiri
ntem e
ſtenas,
Ut inber

MIenſar
Cugi
in imn

Quenan
eKlnt? P
eſt ſne
Gli pere
1e beamm
Nos Cando
Gnus, unn
nar lr beſlellic
lrs ſ hadl pi
IS Guntaxa
Nütura Conn
Glr ſüpere
füanorum
os ſimun
Ct alienos.
Nenſura ſi
Enie tue,

.

hyoerta .
n:

6

0
ſeſleun

6 Loe h

los, cum
li git ) lech
E Muan aberran
,u argn
we Celcatt
iaflt Non
2. 1 0lat 1
14 t, ne
1 in ernit
accor
n Gechir
lul Chii
liinln es

nd Andbin

e
fün, vul
dn, ſi non
dinnen
Ketl lbore
b, an
tit kile

uI, Gn
Kbr e⸗
R Mopinge
Lihie

lk

knnn,
un

I.

le, ,
H
ant 1N
4, e
, kin
X ln 8

..
lefun

n,

Gantr u

uhil hen
„ JN
! 0 k
Cortumm!
hiars, nil
e! Ln

un Panre

n Otbuk

. ſn

UII,

Stromatum, Lib. XIII. 41

tales non raròô ridemus, qui regnare ſibi mi-
nimè videntur, niſi ſerviam famulis, & li-
bertis ſuam oppignerent libertatem. Premat
malos, non elevet, & dici Benignus pote-
rit ſuper eos. Si verô collocet impios ſupra
ſe in vertice Imperi, non Benignus erit ſu-
per malos, ſed ſub imperio protervorum Stul-
tè jacebit. Non ſuper eos veluti Sol radios
Providentiæ diffundet; verùm, tanquam ba-
ſis, illorum Celſitudini famulabitur: Quod
non Benignitatem ſapit, ſed Dementiam. Be-
nignus Deus ſuper impios, eorum ità compluen-
do ſata, campéôſque, ut eorum quoque &
damnet ſcelera, & flagellet. Saulem inter-
emit, ſed filium ejus Miphiboſeth regio ſu-
ſtentari pane mandavit. Hanc aio Benigni-
tatem eiſe ſuper malos, cùm illos coërces,
fronas, & punis; eorum veròô rem, ac filios,
ut imber rigas, nutris ut Sol.

MWenſuram bonam, & confertam, &
ooagitatam, & ſuperfluentem dabunt
in ſinum veſtrum. Verſ. 38.

Quænam menſura iſthæc eſt, quæ ſuper-
effluit? Planè, ut Bernardus ait, menſura
eſt ſine menſura. Sedenim menſura eſt,
quia ſupereffluens eſt. Cùm enim beneface-
re jubeamur iis, qui nos oderunt, profectò
nos dando iis, menſuram conſtitutam exce-
dimus, undè & nobis Deus pro remuneratio-
Unio iner ne benedictionem impluit exundantem. Qua-

Inimici
dilsstio.

sdvens, re haud præmium ſperare ij poſſunt, qui il-
lis duntaxat benefaciunt, quibus benefacere
natura compellit. Ex ipſa menſura præmii,
quæ ſupereffluit, intellige beneficentiam Chri-
ſtianorum ad eos etiam extendi oportere,
quos ſimultas ſeu privata, ſeu publica fe-
cit alienos. Da quibus non debes, & tunc
menſura ſupereffluens, menſura erit/ benefi-
centiæ tuæ.
Hypocrita, ejice primum trabem de ocu-
lo tuo: & tunc proſpicies, ut educas
feſtucam de oculo fratris tui. Verſ. 42.
corretio Locus hic Sacerdotes arguit arguentes,
juſio t. quos, cùm interdùm tranſversum Ambitio
cvreczi agat „ reducere nihilo minus nituntur in
tarqa & Viam aberrantes. Jubet autem trabem ejici,
ſaetu. ut , qui arguit peccantem proſpicere poſſit,
„ & delicatè educere feſtucam ex oculo fra-
Severitas

Procraßi tris. Non indiſcreta debet eſſe correctio,
natiene ſed oculata, ut patente oculo diligenter vi-
Prsgre deat, ne excæcet, néve oculum eruat,
dùm eruit feſtucam. Trabs, fulciendæ do-
mui accommodatum inſtrumentum, affe-
ctum declarat ſublevandæ familiæ, quo non
ſemel Chriſtiani Catones excæcantur. Ergo
vio eum ridendus es, quoties trabem geſtans in ocu-
ad. o, Ambitionem ſcilicet provehendorum af-
riéus cer- finium, vulgares homines pro concione coar-
vitendu. guas, ſi non ad pompam ædium, ſed ad ex-
ſtructionem niduli, feſtucam corrogent in-
genti labore dedolatam. Ejice trabem de
oculo, quo laquearia regia architectaris, &
tum feſtucam educere poteris de oculo fra-
tris tui, qui ſibi ad ſubſidium vitæ tugurium
fabricatur. Et ſane Trabs iſta Amoris er-
ga propinquos, Oculos maximè petit; quòd
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Conciona-
tor ſanbluss
lſit? Paren-
um obli.

Eccleſiarum Oculi, nempe Vigiles atque Pa-
ſtores animarum hoc potiſſimam aliquan-
do corripiantur tabo; quod ſi ſemel oculos
occupet, tam ſœde eos excæcat, ut mi-
hil videant niſi feſtucam in pupillis alio-
rum. Pupilla porrò noſtra ex Drogone, no-
ſtra eſt Fides. Et ſane Trabs in oculo figi-
tur, quia divitiarum Cupido Fidei lumen
extinguit, quæ ab Apoſtolo idolorum ſervi-
tus nuncupatur. Mirum autem eſt, quo mo-
do coloratam Trabem, atque Feſtucam ex-
ſculptam, imago illicò conſequatur Arboris,
quæ ſi mala eſt, fruéctum bonum dare non
poteſt. Porrò Trabs, quæ ex arbore qui-
dem prodiit, ſed arbhor nequaquàm eſt;,
ideéque Poma proferre non poteſt „ &
flammas pro fruge dat. Atque utinàm non
oriretur ex Plutone Venus. Utinam in-
ter Opes Libido non erumperet. Sed, Vatis
ſapientiſſimi teſtimonio: Frodiit, quaſi ex Ppl. 72. 5.
adipe, iniquitas eorum.

Avaritide

Neque enim de ſpinis colligunt fi-
ous, neque de rubo vindemiant uvam.

Verſ. 44.

Spinæ divitiæ ſunt: ſymbolum verò ſince- Pivitis
ræ voluptatis eſt Ficus; quæ, ſervandæ oXαιαα⁰
dulcedims deſiderio oblatum ab arboribus
regnum conſtanter repudiavit. Ergo non ſpe-
randa voluptas ex opibus. Et tamen ſpi- Tribulatie
nis laceramur, duméôſque colimus divitiarum, utilu.
ut deliciis liceat aliquando diffluere: ac ſi
non intonaret Evangelium, non legi uvas
è& rubo. At Chriſtianam libet admirari a-
griculturam, quæ legit à Rubis Uvam, col-
ligit Ficus & Tribulis Siquidem injuriæ, vin-
cula „ tormenta;, neces nobis pariunt im-
mortales coronas: & ex ſpinea Pœniten-
tiæ radice Pudoris, atque Innocentiæ lilium
reparatur. TIu, tu, Domine, cujus Pater
Agricola eſt, docuiſti Nos racemos èê ſpinis
legere.

Luxuria.

Unaquæque enim arbor de fruétu ſus
oognoſcitur. Verſ. 44.

Corniculam ridendam ſe præbuiſſe Poë- Sientia
tæ teſtantur, quando furtivis ornata pen- Kcka.
nis imperium depopoſcit. Et quot ſæpè
ridemus fruſtrà laborantes inſitam ſibi igna-
viam alienà colorare ſapientii. Verùm,
de fructu ſuo, inquit, Arbor cognoſci- Aula.
tur. Etiam Aula pompam ſtudet explicare
fructibus aliunde importatis. Nam oſtrum, S
ſceptra, honores, & opes, quos vel Vir-
tus contulit, vel Favor prodegit, afſeclis AMalicorum
ſuis oſtentat, ut fallat. Aulæ fructus non Ees.
purpuræ ſunt, ſed lacernæ; non imperium,
ſed ſervitus; non honor, ſed onus; depreſſio, Auliei
non ſublimitas; denique Aulæ fructus folia Miſend
ſunt, verba ſcilicet ſplendida, honorum no-
men potentiæ, ſpes blanda. Cæterùm me-
dullam Cedri ſolis licet Aquilis devora-
re; faſces enim & curules aut Principi-
bus aut Conſanguineis tribuuntur; gregariæ
Turbæ reliclo cortice, quo torquetur ve-
riùs, quam nutritur. Aulæ Arbos procera ex
fructu ſuo cognoſcetur, ſi Amani ſtipitem ſuſ-
pPexeris, ſi. Abſalonis quercum tenueris. Cæ-
D 3 terùm

Dignitas
inindignis.

gelicitas
n0%α.

Status me⸗ Arboris

diocris.

Felicitas
noxia.

4 2

–

terum Davidem teſtem habeo oraculi, cui
Horuere in Aula Saülis lanceæ in ipſum con-
tortæ, directæ ad ipſum ſagittæ, tenſæ con-
tra ipſum inſidiæ, ſtructæ ipſi calumniæ. Con-
trà, procul ab Aula regno potitus eſt;, ſa-
cro unctus eſt oleo in latebris paternæ do-
müs, triumphum regiis exutus armis fundaà
reportavit, non haſtâ. Et quidem plerique
ideò falluntur, quòd Mundi hujus non autum-
num ſpectant, ſed ver: tamæcue pretium
non ex fructu, ſed ex ffore metiun-
tur. Enmimverò fœcundior Planta minorem
explicat pompam foliorum. Felicius virent
ſteriles nemorum trunci, quorum permulti,
nec ſummã hyeme, virentem comam abji-
ciunt. Myrtus, Cypariſſus, & Laurus nives,
& triones eludunt. Libet id recognoſcere in
Epulone, ac Lazaro: illius enim Arbor
quam virenti cingebatur coronâ foliorum,
purpurâ, byſſõque circumdata! Mendicus au-
tem aridus Stipes videbatur vix hærens radici,
ulceribus, & vermibus corroſus undique,
hæc porrò ſcena in theatro defluentis ævi,
Ver eſt futuri. Cæteruùm quam diſſimiles ſuis
floribus fructus Arbor utraque edidit in Au-
tumno! Flammas pertulit Epulo, Gloriam
protulit Lazarus. IIlius aruere divitiæ, iſtius
ditata paupertas. Itaque quicunque Chriſti
jugum reformidas, non florem intuere, ſed
frugem, non hujus temporis labores atten-
de, ſed futurum præmium contemplare. Ju-
guin eſt, ſed tuis rigatum ſudoribus effloreſ-
cet in Arborem vitæ. E contrario, Aula
Arbor eſt, ſed ex hac, cum aruerit, tibi Ju-
gum dedolabitur ſempiternum. Nullum enim
tam aridum jugum, quin aliquando viruerit.
Ex fructu Plantam metire.

Omnis, qui venit ad me C... Qui aa-
tem audit, & non facit, ſimilis eſt
homini æificanti domum ſuam ſuper
terram ſine fundamento, in quam illi-
ſus eſt ſuvius, & continuò cecidit,
& facëta eſt ruina domus illius magna.

Verſ. 47. 49.

O Fehicitas, quæ ſemper mortales & tor-
ques, & ludis! Vel enim dees, & Tellus
non germinat, vel exundas, & Domus ever-
titur. Fluvius planè es, campos ſuo velu-
ti in pulvere ſepeliens, ſi non affluas: do-
miüs verò concutiens fundamenta, ſi circum-
fluas copioſa. Sane Regiam Davidis Domum
hujus fluminis inundatio concuſſit: Roma-
nämque Rempublicam duriùs Proſpera, quaàm
Adverſa fortuna fatigavit. S. Matthæus cap.
7. ſuper Arenam fabricatam ait domum eo-
rum, qui Dei verbis non obediunt, quam
S. Lucas ſuper terram ſine fundamento dicit
ædificatam. Expreſſius S. Lucà Matthæus
ad humanam exprimendam conſuetudinem.
Etenim plerique divinis verbis permoti, Na-
vim, quà ſæculum ſulcabant;, in domum
quidem convertunt, ſed non longè ab un-
dis, imò ſuper arenam, quæ vel ejecta-
mentum eſt maris, vel fœtus. Scilicèt Sæ-
culi vicinitate lætantur interdum & Reli-

gioſi, quique fluctibus vehi nolunt, amant
tamen reſpergi, alluique fluctibus. Mare deſe-
runt, ſed littus incolunt: & cùm eſlſe recu-

Oliva

ſent in ſæculo, Sæculi tamen umbram domo -⸗ And
gaudent non abeſſe: hinc ſalutari à ſæcularibus tenn. ſern
optant, hinc muneribus tanquam littorum al- u
gis integuntur, hinc è& littore navigan- . 114 tho⸗. ximi
tium triumphos ſaltem proſpectant, quan- e Uantu
do vicinos ſe eſſe pelago gratulantur. At Nligioß buch
timeant hi, ne decurrentium in mare flu- icbidi. eis
minum impetu, tota ſpiritualis ædific ſtru- la imn
tura diſſolvatur. Siquidem Honorum & li benl
Pomparum vicinia ſolo duntaxat afflatu no- e
cet: quique affinium tantùm inſignibus de- wa th
lectaris, tuis quoque titillari incipies di- Finnles
gnitatibus. Sic miſeri & unionibus Æquo- d “
ris carent, quibus ornarentur, & cadaveri- ſigrin
bus in littus ejectis a pelago obruuntur, qui- mucn Ou
bus fœdantur, & torquentur. Planè, pro- os ſit
cul non à Mari ſolùm, ſed & ab Arenis, tu ite
Domus religioſa excitatur. Arena enim, mi- Pugnetn
nuta quædam ſunt, & minima Ambitionis mnennt
ſemina, religioſo quidem habitu aſperata in
lapides, ſed fluctibus nihilo minuͦs expoſita;
quæ dùm frœnare ſtudent pelagus, ab undis n 4
non rarò reducuntur in pelagus. Intelligat Zelus ani⸗ an
unuſquiſque, quaàm periculosé ſuper Are- man uu
nam ſtatuat domum ſuam. Non diù, mi- adu
hi crede, à mari aberit, qui juxta mare ja- Familiari-
cet, quamvis mare froœnaturus. Arena enim terzun ſe⸗ 4
. 1 cularibus ens Adokel
obex fluctuum, ſi altiùs decumani intumeſ- nimia, icts Ms mdimn in
cant, eorum eſt præda. Rapieris à Mundo, Iitenuionen “
ſi nimium Mundo miſcearis , quamquam “ i 1
tuis credas ſæculum coeërcendum ſeu ver-
bis, ſeu factis. Supra firmam Petram ædi- im 1
fica, hoc eſt, in montibus, ſolitudinibus, & ene
tur. En
cavernis terræ, procul a fori clamore, à ful- Uwumn ex
gore aulæ, à voluptatum lacte, à floribus D
theatrorum. Et quoniam ſuper Arenam di- lictgh
ximus Religioſorum aliquando Domum ſtrui: eri
hos monemus, littoris Arenas nunquàm à nf
Pelago ſalutari, ſtringive, niſi irato. Non H n,
Atilng . . . uiu dum wore
Amor, aut Felicitas ſæculares in atria Coœ- u nee
nobiorum allidit, ſed Tempeſtas: nôſque non n
alluunt, ut recreent, ſed ut procellam in nos unn ſid
ſuam egerant, ſeſéque levent. “
Ugeret.
Iun foorunt
, H
u Cedunt
Nls, ſt fun
S. L UC. mminnoe
mhnidus e⸗
Centurionis autem cujuſdam ſervus Filun
malè habens, erat moriturus: qus kE

illi ioſus. . diſſet A Ne
illi erat pretioſus. Et cum au , HUN

de Jeſu. Verſ. 2. 3 1, Juar
h. Erg
. . ſir lell ſlior
Unus Centurio invenitur, qui Famulo- Demin j vor⸗
rum curam gerat, quique & eorum fſciat ae Elon
morbum, & ſanitatem, non à Medicis tan- nanda cu- lne ke
tùm, ſed & à Jksu procuret. Nunc paſſim remt. im
Servuli, Aulicique jacent in noſocdmiis, Rernmnan aan d
vix Domini eorum reſciunt ægritudines. At Segeu⸗ 4 Clisn
Centuriom, etli Servus, pretioſus tamen pened n
erat puer, qui jacebat, nec pretium vilitas muteni K .
imminuit ſervitutis. Sanè, ſi rariora pretio- „„oß et,
ſa haberi ſolent : fidelis Servus Pretio tcienden em anr,
ſus ſit oportet, cuùm vix reperiatur in tanta n morbs. i lrue
turba famulantium, qui Domino infidus non lek ier
ſit. At titulus in Servo, non tam laus vonſalen⸗ nch,
eſt Centurionis „ quam Magnatum re- dum de 6 Etenn.
prehenſio, quorum interdùm in ſervos viu. e, gib
amor en,

ltide

mnN
n 4
lanmn d
etäit,
Onotin .
t n 1
nlgiia 5

runn .

tennenn .

ian,
kang lut
de i te
Nn d
urtn m
nn. A
eoulnan,

Pengi u
, G

Nicnn 1
lyer Arn
de Domxi
u

rent.

C.

.
iin /
mMim
E nr ,

.

amor effuſior vocabulum pretioſi opprobrio
ſervitutis immiſcuit. Equidem pretioſi non
rarò Principibus Servi ſunt, non, quòd ma-
ximi æſtimandi ſint, ſed, quòd iis non
utantur Principes ſine ingenti pretio. Ido-
la architectantur & luto, quæ in delubris
aureis colant. Verùm ſervos tanquàm ficti-
lia inaurare potes, aureos facere non potes.
Et deauratum lutum, lutum eſt, etiamſi
auro veſtiatur, cæteriſque contemptui eſt,
quod tibi eſt auri diſpendio pretioſum. Porrò
Famulos idemtidem probatiſfimos paſſim ſper-
ni querimur, iis prælatis, quos parata ad
flagitia aſſentatio, & temeritas Domino-
rum Cupidimibus, & Cupidini famulatur.
Eos ſaltem foveant ſervos, quos Innocen-
tia vitæ in libertatem aſſerit Evangelhii, re-
pugnaturos vel Regibus, ſi contraria Coœlo
imperentur.

Cum autem appropinquaret portæ i-
vitatis, Eoce dejunöstas efferebatut
plius unicus Mattis ſuk: hæ
Vidua erat. Verſ. 12.

Filiorum

Adoleſcens, unicus Filius Viduæ, multi-
educutio.

tudini immixtus, non longe abeſſe poterat
à ſepulchro. Quôdque lugendum eſt, ipſa,
quæ lugebat Mater, ad tumulum deduce-
bat, ipsique „ qui avexerant & domo Fi-
lium, ut ſepelirent, pecuniãâ conduceban-
tur. En infelix humanæ miſeriæ imago ad
vivum exprefla in Adoleſcente defuncto. En
quo modo turba civitatum ad ſepulturam,
Juvenes præſertim Nobiles, & unicos de-
ducat. I1 minc, & multitudinem ſequen-
dam dic, turbarumque conſuetudini geren-
Luc. 7. 12, dum morem. Nonne audis; Et turba civi-
tatis multa cum illa * Scilicèt, non, ut defun-
ctum ſuſcitaret, ſed, ut, quem pravâ con-
ſuetudine peremerat, tumulo infoderet, ne
ſurgeret. Et quoties credulæ Matres Filio-
rum ſuorum veſpillones ingenti pretio condu-
cunt, cùm erudiendos natos impiis homini-
bus dedunt? Videntur hæ quidem Ado-
leſcentes in altum elevare, ſupra reliquum vul-
gus, at funeris elatio iſla eſt, non honoris;
conditivo committetur, qui ab infauſtis por-
tatoribus effertur. Prudens in eo Mater,
quæ Filium ſceleribus jam peremptum non
deſerit, ſed abeuntem ad ſepulturam eju-

Imitandi
panciores.

Morwi lans & mœſta proſequitur. Et ideò fortè in
Re . JESUM incurrit, qui non tam Adoleſcen-
randi.

tis, quam Matris miſertus dixit illi Woli
Dei volun. Were. Ergo inutilis parentum fletus in fe-
mi con- retro filiorum, non naturæ vectigal eſt, ſed
formeri. effœminatæ frontis prodigentia. Si enim ne-
ceſſariò lacrymaremur in funere, non vo-
luntatis fontem obſtrueret JESsUS, ſed
aditum occluderet oculorum. Itaque non
ex oculis naturæ ductu lacrymæ fluunt, ſed
ad imperium infirmæ mentis è mente pro-
manant. Undè rectè illi dicitur, Woli flere:
hoc eſt, quas volens fundis lacrymas, no-
lens comprime, ne effluant. Et acceſſit, &
tetigit loculum. Hi autem, qui portabant,
Füioram ſteterunt. Mirum planè: obriguere portitores
ducatio. defuncti, ut rigentia Adoleſcentis membra re-
caleſcerent. Nimirum, ſi impiorum frau-
des, quibus incautam juventutem efferunt
quidem, ſed ad ſepulchrum, detegantur,

Ibid. 14.

Amici

Stromatum „

Lib. XIII. 4

defunctus ſurgit. Nullus portitores ſiſtit,
nullus eos frœnat, nullus audet accedere, ut
perituros Adoleſcentes exſuſcitet, retardét-
que perimentes ſuſurrones: Solus JKSus te-
tigit loculum, & hi, qui coram tanta mul-
titudine currebant, ad unius tactum dhrigue-
re. Adoleſcens, tibi dico, Nurge. Quare
non ſurgunt tam frequenter in ſcelere mor-
tui Adoleſcentes ? Quod raròô inveniatur,
qui illos aperté moneat de lapſu. Unuſquiſ-

conſilis
mala,.

Ibid. 15.

que Nathanum imitatur, vitium in alho pin-

git, & appoſitis metaphoris non tam pec-
cantem arguit, quàm colorat. Sed non om-
nes, qui audiunt, Davides ſunt, qui de
ſe narrari fabulam putent, quam execrantur
in ſubjectis. Apertê denuntiandum illis eſt
ſcelus: Adoleſcens, tibi dico, ſurge. Tibi
dico, non ſolùm hominibus, nec duntaxat
Peccantibus. Alioquin quod generatim di-
citur,; neminem ſanat. Medicina ſi omni-
bus proponatur, nullum curat. Et reſedit,
dui erat mortuus, & it loqui. Niſi teme-
ritatis argui poſſem, dicerem ſuſcitatum
Adoleſcentem otio & garrulitate peremp-
tum, & ipio reducis vitæ veſtibulo oſten-
tare, quibus potiſſimàm vitiis occubuerit.
Cùm enim imperatum illi fuiſſet à Chriſto,
ut ſurgeret, reſedit tantam, & coœpit lo-
qui; eum reſumens ſtatum, in quo de-
ceſſerat. Planè linguæ procacitas, & ſeden-
di mollities venenum iunt juventutis; &
qui linguæ petulantid & libertate laborant,
unigeniti non raròô fili ſunt, &

Watris
viduæ ſunt frequentiſſimè filu. At procel-

loſa nubes diffietur, quâà ſuſcitati Adoleſ-
centis ſplendor funeſtatur. Cœpit loqui, ut
primuùm vixit. Confeſſio vitam Parit ; &
vivendi indicium eſt, laudare Deum, de
Chriſto loqui, ſua fateri coram multitudi-
ne ſcelera. Et dedit illum Mari Jſuc. Huc,
huc, qui à latere parentum filios abducunt,
quos forté è& lethali criminum tumulo evo-
carunt. Non tibi hærere debet, quem ſuſ-
citaſti; non tecum ſolidos dies fabulando te-
rete, non te ſequi, non tuis militare commo-
dis. Matris eſt, reddatur Parenti, domum
curet, familiam regat. Fateor, non placet
quorundam in pœnitentes a ſe probè inſtitutos
dominatus. Exemplum Salvatoris admiror,
qui Adoleſcentem non ſuis adſcripſit, non
apud ſe retinuit, ied tradidit Matri. Alio-
quin ſi unum iufcitaveris Adoleſcentem, qui
tibi hæreat, innumeras excitabis calumnias
lacerantium, diſpendioſum parenti viduæ,
tibi utile reſurrectionis miraculum. Locus
autem ſuſcitando Adoleſcenti accommodatus
ille eſt, ubi Mater adeſt, & turba non deeſt.
Quam difficile Elias ſolus puerum revocavit
ad vitam! Et quam promptè coram multi-
tudine, ad imperium Chriſti, ſurrexit im-
minens ſepulchro Adoleſcens. Protracta ad
veſperam colloquia, & quidem ſolitaria, uti-
nam defunctum excitent, & evigilem non
conſopiant. Quid brevius Chriſti exhorta-
tione, qu ſuſcitatus eſt puer? Ardentes eſſe
debent non diuturnæ, ad jacentem confabu-
lationes, ut ſuſcitetur. Porrò tum Elias,
tum Eliſeus, tum Chriſtus, conſciis paren-
tibus, pueros excitarant.

Corredkis
libera.

Ibidem-

Ibidem.

Zelss and-
maruw nis
hil quarat.

Sacerdeter,
& Ze as
animarum

Jocinm aſ-.

eiſcat.

44 Oliva .

Ecce defunctus efſerebatur, filius unicus Et m diſceſſſſent nuntii Joannis, oæ- u
Matris ſuæ. Verſ. 12. it de Janne dicere ad turbas: Quid Sn
exiſtis in deſettum videre, arundine 6 ſo
Mortis Dum ad ſepulchrum puer properat, vi- vento moveri! Verſf. 24. Eltciti
meditatio. tam invemit. Ergo, qui à Matre ducebatur . . , Iinm:
ad mortis barathrum, remittitur ad paren- Quàm procul à Chriſto Afſentatio, qui Mhulati n it,
tem per Mortem. Cunæ ſunt adoleſcen- abire primum vult Joannis diſcipulos, & ulatis, MI
tum loculus, mors parens; quam ſi medita- tum vitam ejus dilaudat! Latet Adulatio, Congratn. e ell
rentur, nunquam in vitiis expirarent. Hanc quoties eos laudamus auſcultantes, ante quo- latione. us con
expertus veritatem clamabat Job : Putredini rum conſpectum non eſt tuta Reprehenſio. 5 Iut &E
dixi, Pater meus es, Mater mea & Soror mea Verùm arundinis ſimilitudo nos exire in de- les Ae 1m tundne
vermibus. Equidem putridus Job parens ma- ſertum compellit. Ea namque Arundinis na- tione. 1* r, ut
gis vermium videri poterat, qui ejus e& car- tura eſt, ut virens, hærénſque radici ven- „ dr in
nibus ebulliebant, quam filius. At ab iis, torum ludibrium ſit, exciſa penitùs & arida Trore , ſublimis
quos pepererat;, pariebatur, cùm de ſepulchro à turbine defenſet, & inter aêris procellas ligioß . Obducla.
monitus vitam aliam meditaretur, atque for- vites ſuſtentet. Quot videmus è& ſæculo in ERecleſtaſin. ie nebit⸗
maret. Rursus, vermes ii, quomodéô queunt Religionem tranſlatos, qui cùm florentes , Re. 6 eſt, nul
& Mater ſimul & Soror eſſe Jobi? Nimi- opibus quavis levi aurâ vexarentur in mun- Iint Chr
rüùm, ne unquam mortis obliviſceretur, no- do, nunc ſacco, ciliciéque ſubaridi imbe- ommium
luit Vermes Matrem tantuùm dicere, cui ſu- cillitatem fulciunt alienam. Quiſquis ſeu tatus ad e
perſtites eſſe ſolemus, ſed & Sororem nuncu- Monachus, ſeu Eccleſiæ Miniſter ſeſe revul- 1o gelan
pavit, cum qua dià vivimus. Niſi fortè di- ſerit à radice familiæ, ac ſtirpis, ſtatumen 18 mmniftn
camus Sorores dictos à Jobo vermes, quòd evadet Innocentiæ. Certè Auguſtinum inter ele nterpi
Mortis memoriæ, dotis nomine; plurimam delicias patriæ domũs concuſſum legimus, Diamm 6
ſupellectilis partem aſſignarit. & penè proſtratum omm vento laſciviæ: n veſin
eumdem in Africæ anul firmaſſe gratula- Atittator
. . mur peccantium greſſus. At Arundo quam- Religioſue peros,
Euntes renuntiaté Joanni „ ℳα u vis zicitus evula, ſi fortè in dule d N Ping
diſtis „ GOG vidiſtis: Quia cαοα i- velit, futurum ſciat, ut ſceptrum ipfſa ſit 11 a0 Hlin
dent, claudi ambulant, leproſi non imperantis Pilati, ſed Chriſti deriſi. Prtis ſye
mundantur, ſurdi audiunt, mor- Planè nihil adeò Jeſum inhonorat, quàm in 40t H
tui reſurgunt, pauperes evangelizan- Regurd aulis Kernobite Tuum eſt fulcire .un conb
tur. Veri. 22. ites, non Reges ornare; & nunquam kgucen
Sceptrum eris;, niſi ad indicium Amentiæ, Pler inrol
& contumeliam Salvatoris. Caveant etiam t ornatun
ae ae. Joanni per internuntios ſciſcitanti, an Chri- Dynaſtæ, ne Sacerdotibus abutantur in po- eu Mumrum c
nem. ſtus eflet, qui venturus erat;, reſponſi loco litica adminiſtratione regnoriun, nam brevi ge woen
opera remittit, oraculéque miracula ſubſti- ſui eos pœnitebit conſilii. Siquidem Arun- Pllgmnl
Fame ve. tuit. Clamabat Bernardus, & verbis indi- do, quæ Chriſtum ſceptro inſignivit, mox ſbietin

aceto, ac felle potavit. Verùm mordaciùs,

o cu . gere nos, & factis ad noſtræ teſtimonium
1bid probitatis. Undè Chriſtus dixit : Renun- quam res poſtulabat, invecti ſumus in Fa-
d. . wiate , quæ audiſtis & vidiſtis. Non ſola mulos Domini, quos plerumque prodeſſe
cpalogia verborum folia, nec nudi operum fructus, Conſulibus, & Conſularibus negare non tenimn n
Jortor. ſed decora arborum coma onuſta pomis aſpe- poſſumus. Transferamus ad Aulicos ſulur⸗ 4 m eint
Kum delectat, & paſcit. Salvator autem hinc rones Arundines ſibilantes. Hæ mimirùm teher
Frendls dignoſcitur, quòd ad illius vocem mundan- in domibus Regum ſunt, regiâ conſitæ ma- letrher
tur leproſi, ſurdi audiunt, mortui reſurgunt. nu, reglamn Domum non raroô convulſuræ. . Wden an
Modeſtia, Paſtores animarum fruſtraà ſe Chriſtos efſe Nimirùm Politicæ Arundines, & Arundinei Poliuei, gehre,
& nre- clamitant, quorum auſteritas vivos ſepelit, Afſentatores, quèò eos impellit ventus fortu- G3 lmerh
cundia. oculatos excæcat, & ambulantes mutilat, næ;, fectuntur: cumque omni vento ſuperſti- he⸗ fnine
Superior utinàm & nimia credulitas innocentes, & tionis exagitentur, fulcire tamen, ac firmare imhii. lene
mitis. ſanos leprâ non inquinet, dùm delata ab norunt Vites, accommodatum Hieroglyphi- Nihenen.
invidis crimina eſſe credunt in juſtis. Sa- cum voluptatis. Et quæſo vos, quot in atriis Fümin:
Win nè non rarò, poſt Superioris adventum in- virorum Principum reperies „ qui, inſtar du. Bic
viſentis, & luſtrantis ſeu Dicoceſim, ſeu arundinum, aridi, inanes, vacui, vagi;, achn,
conſeſrii Coœnobia, plures apparent leproſi, quàm fuis exciſi ſedibus Vites nihilo minus ſuſten- ler
nimu ſe- mundi. Nec deſunt, qui lepram ipſam mun- tant, dùm ſimulant prudentiam , nutriunt in e
veri. dare plùs ſatagant, quam leproſos. Scihcèt amimis ſibi adhærentium ebrietatem Vitæ la- H
toti ſumus interdum in extenuanda vitiorum xioris, omnéque probrum voluptatis? Libet RK
foœditate: cumque terrore maximè leproſi cu- hoc loco Fortunæ pediſſequos admonere, “M
randi forent, tam delicatè de ſceleribus diſ- ut, arundinum exemplo, diſcant aliquan- cnnk
putamus, ut lepra ipſa placere incipiat, & do;, nullam Deteriorem fortunam glie di. ln
amari. Proſperam. An non Boreas impellit ſeu Na- det U
vim, ſeu Arundinem ad meridiem, & flan- l ſeitt
te Auſtro, nönne Claſſes ad Aquilonem re- ric
mittuntur? Ità eſt: ad oppoſitam ſibi par- S n lbine
„* tem quævis aura remiges provehit. Ita 4
etiam felicitate allidimur in ſyrtes æternæ zzulaiß —–
calamitatis: adverſitate promovemut ad ntili. N
portum tranquillitaus æternæ. Plorent ete
nunc;

nunc, quos ſævientis Mundi turbo inſequi-
tur à tergo. Rideant, quos benignior afflat
aura fortunæ. Ridendi planè il, hi ploran-
di: nam iſtos quidem felicitas in adverſita-
tis ſcopulos allidet: deducet illos in ſinum
felicitatis efferata rabies perſequentium. Se-
quitur: Eecce, qui in veſte pretioſa ſunt, & de-
liciis, in domibus Regum ſunt. An fortè ſo-
la Mollities veſtium in palatis reſidet, &
inde exulant Arundines? Abſit. Quod Chri-
ſtus conjunxit hoc loco, homo non ſeparet.
Sunt & quidem maximè in Regum domibus
Arundines: quin & veſtes inibi expromun-
tur, ut Arundines ornent. Fulget Aflenta-
tor in trabea, & inter Senatores terræ
ſublimis ſedet. Arundo eſt ſerico, & villis
obducéta. Diſpolietur, & nodofum inane ap-
parebit. Splendet alius in Curuli. Arundo
eſt, nullius Sapienti? homo. Sed memine-
rint Chriſtiani Principes, quod in Chriſto
omnium Rege præceſſit. Ab arundine ſelle po-
tatus ad extremum eſt, quam in aula Ppro Scep-
tro geſtaverat. Planeè quiſquis imperium ſtul-
tis miniſtris tradit, dum ſuum illos Sceptrum
eſſe interpretatur, perturbationum & cala-
mitatum experitur Propinatores. Ablegen-
tur veſtium integumenta; & nuda virtus
adtmittatur in aulis, & tum videbis innu-
meros, tanquam arundines, vitium, cam-
porumque deſtinari culturæ, aliéſque à ſti-
va ad folium evocari. At dùm veſtium ap-
paratus ſpectatur, Aulam arundines ſubeunt
auro ſpectabiles. Quid autem de ipfis Re-
gum domibus dicemus? Veſtibus abundant,
& quidem pretioſis. Suſpecta iſthæc eſt ſu-
pellex involucrorum. Fœditas ſuffragium quæ-
rit ornatuum. Pulchritudo veſte non eget.
Nimirùm cooperta, & involuta fulget aula,
quæ procul dubio ſublatis veſtibus ſqualeret.
Fuliginoſa eſt, & fumoſa felicitas, lucem
ſibi à veſtlimentis mutuatur. Audi Jobum:
Woctem verterunt in diem. At quid juvat
fictitia Lux, quæ tenebris intus inhorreſ-
cit? Sane hoc idem Vates teſtatur, qui
ridendam hanc noctis in diem metamorpho-
ſim edixit, cùm ſubjecit: Et rursum poſt
tenebras ſpero lucem. Dic, quæſo te, quæ
iſtæ tenebræ, poſt quas lucem ſperas, ſi jam
noctem commutaras in diem? Nimirùm, ſi-
cut tenebræ ejus, ità & lumen eæjus. Non de-
ſiere tenebræ, ſed fuco lucis oblitæ nodtis
ſempiternæ ſemina diſſeminarunt ſub apparatu
diei. Inferremus faces, ſi apertèé tenebræ
graſſarentur: verùm, dùm fucus quidam ful-
goris rutilat, & cæcutimus, & diem cre-
dimus. Noctem verterunt in diem; Et rursum
Poſt tenebras ſpero lucem. Vox nocti dies ſuc-
ceſſerat, & jam tenebras irrupiſle lamenta-
tur, quæ Jobum compellunt Luci inhiare. Sibi
David Noctem vertifſe putarat in Diem,
quando vibratàâ fundà carneam Goliæ turrim
disjecit. At tenebris funeſtatam diem cogno-
vit, cùm in ſe à Rege immiſſa tela ſolo exilio
declinavit. Undeè ſperaré Lucem coactus eſt,
in Die felicitatis, & gloriæx. Sibi Diem fa-
bricatus videbatur Aman, quando chariorem
Regi ſublimem tot urbe vehendum dixit:
ſed ſuo didicit malo, tenebroſam nimium
eſſe Diem Aulæ „ Mardochæo hofti ſuo
triumphum adornanti abs ſe prolato con-
ſilio, Ergo in Reguin domibus veſtes pre-
uoſæ ſunt, quibus felicitatis ſœditas veitia-

Stromatum,

Lib. XIII. 45

tur. Et tamen vix invenies, qui bracteatam
iſtam felicitatis larvam exhorreat. Nolo di-
cas „ Temporaria bona ſcalam ad Deum
eſſe. Eſto: ſcala ſint. Verùm per ſcalam non
aſcendis, complectendo, ſervando, & ado-
rando ſcalam, ſed calcando. In tantùm proſ⸗
Peritate aſcend's, in quantùm fortunam preſ-
ſeris. Vix intelligebam, quàâ ratione Creatu- Tempora-
ræ ſcala eſſent ad Deum, cùm eas ſequendo uocon:
. . tem, tas,
à Deo abducerer. Nam ſi ſpectabam eas,
. . . .. Creatura
irritabant; fallebant, ſi utebar; decipiebant, ſzala ad
ſi concupiſſem; vulnerabant, ſi conſequerer. Deum.
At ſcala ſunt, quam premendo & calcando,
aſcendimus.

Major inter natos mulierum Propheta
Joanne Baptiſta nemo eſt. Qui autem
minor eſt in regno Dei, maſor eſt illo.
Veri. 28.

O humilitas, inquit Bernardus, O ſu- Afatiti.
blimitas! En Joannem Baptiſtam maximum“.
Prophetarum „ minorem tamen minimis in Yalepzz ci
regno Dei. Nota, non dixit, Qui minor Eirun
eſt, ſed qui minor eſt in regno Dei, major
ſt illo. Difficile enim in regno Humilitas re- VDignirar
tinetur. Rarus, qui in regno Dei multis præ- miert
cellat, & minimus ſit in ſuis oculis. Facile .:.
humiles in ſordibus ſæculi reperies: in re- e⸗fcis
gno autem Dei, in horto Sponſæ, in ſolio viris rara.
Sapientiæ, denique in Religione vix inve ce ſeres
nies, qui, cum ſe minimum profeſſus ſit, Fn.
minor tamen efſle ſuſtineat vel maximis. Fa-
cilius in regno Dei minimi ſumus, quam
minores. Neque enim durum exiſiimamnus .
ablectos eſſe in domo Dei noſtri „ pPati tamen Ividis in-
alios nobis anteferri duriſſimum. At falli- 'e- 4½ er
mur. Nam major Joanne minimus non eſt, G 81.
ſed minor: is ſcilicèt, qui non æquari ab- nis miai⸗
jectis vult, ſed qui inter ſummos eſſe mi- Liora.
nor non recuſat. Audeo dicere: difficiliàs Aaikicc⸗
inter purpuratos infulas pateremur, qualn nmon prome-
Patiammur in clauſtro ſuturas & ſordes, qui- m.
bus univerſi cruciantur. Non diſphcet vili-
tas inter viles; ied inter purpuras, quic-
quid minus eſt oſtro, ſqualet. Ergo mino-
rem eſſé, & hoc quidem, non ubivis, ſed
in regno Dei, grande eſt, durum „ rarum,
adeoque virtutibus Joannis anteferendum.
Nos verò, ſi ſapimus, cubitum unum de-
trahamus ſtaturæ noſtræ, aliis nos demifse
ſubmittendo. Simus, nan minimi tantum inter
minimos, ſed minores iis, qui nos nec gene-
re, nec &tate, nec habitu præcedunt.

Religioſus
Juperbzs.

Cui ergo ſimiles dioam homines gene-
rationis hujus, & cui ſimiles ſant!

Verſ. 3 I.

Non ſimiles dicit, ut ſimiles ſint; ſed ſi- Zuder, &
miles dicit, quia ſimiles ſunt. Vix invenies, Tegitir.
qui vel irà ſuadente non exaggeret vitia, Ar uſatin
vel, ſupprimente aſſentatione de eorum "= X
ſœditate non ſubtrahat. At Chriſtus pro S d
fert quod eſt. Quæ laus Beatiſhime Juo-
que Virgini tribui videtur ab Eccleſia, dum Rexos
canit de illa: Weculum Juſtitix. Nimirùm ea "uadins.

tandem æq ua Juſtitia eſt, non quæ ſubjecto-
Lingua

rum vel merita vel crimina amoris, ſeu cure,
odii penicillo adumbrat; ſed quæ ità unum.
quemque

Informa-
tiones ſin-
cera ſina.

Speculum
alleg.

Dignita⸗
inindignis;

cenſores
aliorum.

gZugum
chriſti.

Murmu-
ratores.

yox oheru.

Lue.7. 35.

Regularſi
obſervatia

Tepiditas
inexcuſa-

Correctio
mitis ſit.

Superior
amore
rrahat.

46

quemque colorat, qualem reverà eſſe depre-
hendit. Non adulatur ſpeculum, non te-
git maculas, ſed nec venuſtatem decolorat.
Qualis es, talis appares. Vix reperies uſ-
quàm terrarum ſpeculum Juſtitiæx „ quod
Principibus ſubditorum fœditatem, ac pul-
chritudinem ſincerè contemplandam ſubjiciat?
Nulla tam ſincera virtutis venuſtas eſt;
quæ trajecta per ſpecula miniſtrorum Re-
gibus decolor non proponatur; nullius tam
indigna protervitas, quæ horum objectu
ſpeculorum Regum oculis non fulguret. In
ſpeculis regiarum Cicindelæ ità vibrant,
ut Aſtra reputentur; Sol veré, & Luna
tunc tantùm apparent, quum Echipſim pa-
tiuntur: ideéque ſcintillis aggregantur Arun-
dineti: Hinc inverſa Juſtitia, & demerſa
Merces, Sapientibus modio compreſſis, &
Stultis aureo Candelabro ſummo rerum pu-
blicarum detrimento, impoſitis.

Cantavimus vohis tibiis , & non ſal-
taviſtis, lamentavimus, & non
ploraſtis. Venit autem Jannes Bap-
tiſta, nequeé manducans panem,
neque bibens vinum, & dicitis,
Dæmonium habet. Venit TFilius ho-
minis manducans & bibens: Et di-
citis, Ecoe homo devorator, & bibens
vinum, amicus Dadheonoren „ O¼

peccatorum. Verſ. 32. 33. 34.

Joannes is eſt, cujus lamentationes, & væ
non ſequutæ ſunt lacrymæ pœnitentium. Chri-
ſti autem feſtivus ſermo, & jugum dulce
cantu præſignatur & tibis. Mentitur proin-
dè, quiſquis ad ejulatum, & luctum acciri
ſe putat, dùm vocatur à Chriſto. Ad epulas,
ad concentus, ad tibias vocaris. Fuerit Joan-
nis aſpera Pœnitentia: Chriſti certè onus le-
ve eſt. Obſerva autem, non ſolo cantu,
ſed tibiis quoque Chriſtum turbas invitaſſe
ad ſaltus. Nimirùm non ſolà Voce, ſed &
Manuum miniſterio prædicatio componitur,
& animatur. Canat Lingua, ſed & Manus
tibiam teneat: loquatur illa, hæc operetur:
illa doceat, hæc faciat. Ad ſaltandum autem
provocamur, ut à terrenis cupiditatibus ſubri-
gamur. Sequitur. Et juſtificata eſt Sapientia ab
omnibus filiis ſuis. Senſus literæ eſt. Vos quidem,
Judæi, nec Joannis voce, nec Meâ permoti
eſtis, ſed ne id nobis vitio verteretur?, ſed vo-
bis, præſtant tam multi, qui me ſequuntur.
Quare non-importunè nos annuntiavimus ve-
ritatem, ſed eam impiè rejeciſtis, cùm idem
verbum quamplurimos allexerit. Moraliter au-
tem Sapientia quos ſubjecit, nutrit, non obli-
gat, adoptat in filios, non ut mancipia ad
fodinas ablegat. Ergo ſi docere cupis, proji-
ce flagellum, producito ubera: patrem te
Diſcpulorum exhibe, non tyrannum. Et rogo
vos, quis modò Diſcipulos fovet, ut filios?
Quis præceptores diligit, ut parentes? Hi
non amant, illi non nutriunt: terrent illi, hi
oderunt: & neſcio quomodò Magiſtros li-
benter audimus, libentius fugimus. Filii tibi
ſint, quos erudis: ſciâſque proprium deſe-
ruiſſe patrem, ut tibi adhærerent. A te tegi
debent, à te hæreditatem expectant. Qui le-
git, intelligat, &c.

Oliva

Rogabat autem illum quidam de Pha-
riſæis „ ut manducaret cum illo.

Verſ. 36.

JEsus accedit ad epulas: fallor, mandu- Fsmi,
cat JESus cum Phariſæo, ſed rogatus. Non H
ſe conviviis intrudit, non epulas aucupatur, cum ſacu.
ſed din, multumque precibus fatigatus diſ-bue.
cubuit. At quam ſubitò Turbæ coenas ſa- Zelns an'
crorum virorum ſubodorantur! Vix Chri- Rar u
ſtus domum ſubierat Phariſæi, & jam con- lzusrat.
vivii fama, & fumus patinarum volitabant
per urbem, adeò ut nec latentem Magdale- damna,
nam latuerit; quæ, ut cognovit, quòd accu-
buiſſet in domo Phariſæi, è& latebris Poœmi- Rellgioſas
tentiæ egreſſa, unguentis armata, & lachry-* Auls.
mis acceſſit ad JESu M. Et oſculabatur, in-
quit Lucas, pedes ejus, & unguento unge-
bat. Audeo dicere, vel poenitentis foœminæ Peccata
oſcula impreſla pedibus vulnera eſſent, atere non
quæ unguento egerent, niſi JESUS colere- ai.
tur, & coleret Magdalena. Nimirùm, ſi pamacuja.
Gratia Naturam non extundat, amans vul-
nerat, pœnitens lavat, plagas infligit curatio- 5. Maris

Luc.7. 30.

ne indigentes. Sequitur poſt multa. Cui autem tair.

minds dimittitur, minus diligit. Ergo pecca- bid 4,.
torum proles, & quidem poſthuma, Dile- Familiari
Ctio eſt. Naſcitur è-crimine Amor, qui, Vi- fzaiuiz.
peras imitatus, ſolo gignitur parricidio, in ce ſanctu,
parentis funere cunas nactus. Audi: Remit- gimuge⸗
tuntur ei peccata multa, quoniam dilexit mul- Ibid
tùm. Effertur ſcelus, quia ortus eſt Amor.
Crevit autem Amor, quia dimiſſa ſunt, &
interempta flagitia. Sequitur. Fides tua te bid. 0.
ſalvam fecit, vade in pace. Ergo, ut tran-
quillitate fruaris, excedendum tibi eſt domo Oeaſ
Phariſæorum ab epulis, etiamſi ab eis Chri- at
ſtus non abſit. Dimittit JE Sus impranſam tas cum
Magdalenam, mavult enim eſurire, quàm

viris conveſci.

EX CAbP. VIII.
S. L UJ Cr.

Et ipſe iter faciebat per civitates & ca-
ſtella, prædicans & evangelizans e-
gnum Dei. Verſf. I.

Magna virtus , poſtquàm prædicaveris ceima
in urbium frequentia, non faſtidire caſtel- een
la. Hoc autem factitatum à Chriſto, indeè Zelus in-
deducimus, quèd prius per civitates iter difirent.
feciſſe dicitur, tum verò per oppida. Quod
clarius etiam eruitur ex conſequenti textu, uri ena
ubi ſic habetur; Cùm turba plurima conde- zia.
niret, & de civitatibus properarent ad eum. Luc.
Ergo civitates declinabat, ſi, ut eum au-
dirent, ex urbibus cives erumpebant.
Et ſanè accurrerent ad nos populi, ſi par-
ciùs illos adiremus. Veruùm , duùm fre-
quentius urbes ad ſatietatem uſque noſtrà
præſentii ſaturamus, incipiunt populares
odiſſe, quos alias, velut advenas, venera-
rentur. Itaque, etiamſi civitates tuàâ dita-
veris eloquentiãâ, noli pauperiem declinare

Ppago-

8.4.

on
bat pe
iſy,
4 niuſt⸗
6) emmn
ylr iti
gick ent In
yra eium
n nuitr⸗
m gerdm
Gundo 1
ſbi here
6 e,
Prer eli,
legvebat
gii, ne
Pabwiſſe
Pere dum
gum, ſ
lyunngeli
Utinam a.
egna n
olticorun

“ (ur M
u; Ge Chriſto
¹ Ee Jufoo.

tuin dignne
in chkuſiro
& walitatib

kan decl

ſate ablu⸗

Mell ſe

le E pro
n tempore!
Detereuntin
in, 6 nat
wuh. Petta
oerbum
e lnila,
io, g
Ogttitones
td fundam
1e Ebere, 1
id Tlla
tinimn
1 nun Ceni

nEl
Nalctin t
Mentn inn
hen E,
Nrtte
t, W
ili
Nala (ie
. Enp
Polhunn N
Mon f
1 P

4
91

Gimnd
aulglbn

Nin ig
n ie
1 Cri 1

Tbid. 2,
Ibid. 3.

PBerſecu⸗
tores reli⸗

gioſorum.

Cenſores
aliorum.

Murmura
tio de Ke-
ligioſis.

sigſe
yyreat
ſacularia.
Thren. 3.
30.

Oopro-
rium

chr ſti.
Religionis
munia vi
liora.

pagorum. Nam & Magiſter tuus iter facie-
bat per civitates & caſtella. Et duodecim cum
illo, & mulieres aliquot. Quæ, ut ait Lucas,
miniſtrabant ei de facultatibus ſuis. O mu-=
lierum ſexum in Chriſto, ſupra virorum ge-
nus ſublimatum! Virgo Deum peperit, pa-
vent mulieres Deum. An non canina detra-
hentium rabies hic elanguet, quæ tam im-
maniter commordet Sacerdotes, ſi viduarum
interdum Chriſtianis ſumptibus nutriantur;,
quando ipſemet Mundi Salvator pediſſequas
ſibi hærere foœminas paſſus eſt, vel in iti-
nere, dùm regnum Dei evangelizaret?
Inter reliquas autem mulieres uxor quoque
ſequebatur JIE SuM Chuſæ Procuratoris Re-
gii, ne vulgares duntaxat femellas ſecum
habuiſſe crederes Filium Dei. Porrô in iti-
nere dùm urbes luſtraret, evangelizabat re-
gnum, ſed Dei. Utinam non ſe modè ſatores
Evangelii ingerant in conſilia regnorum.
Utinam annuntient regnum Dei, & terrarum
regna non evertant, dùm ea adnituntur,
Politicorum dogmatibus, ſtabilire.

Exit, qui ſeminat, ſeminare ſemen
ſuum, &, dum ſeminat, aliud ce-
cidit ſecus viam, & conculcatum
eſt, & volucres cli comederunt üllud.

Verlſ. §S.

Quæ Mundus calcat, iis cœli volucres
paſcuntur. Et ſaturabitur opprobriis, tum
de Chriſto prædictum eſt, tum dictum
de Juſto. Virtus autem, quæ procul à
ſæculi moribus non recedit, conculcatur.
Non ſufficit frumentum Evangelicum extra
viam jacere, nam quia ſecus viam cecidit,
calcatur. Quin nullum virtutis genus vilius re-
peritur, quam, quod ad confima mundi, par-
ticeps efle cupit ſæcularis tum pompæ,

zZelus ani. tum dignitatis. Secus viam ſanè jacêrent, qui

auc. in clauſiro degunt, ſi inhiarent ſpectaculis,
Fama cu. & vanitatibus fæculi. Feliciùs planè Juſtus
ra. ſecus decurſus aquarum plantatur, ubi
Tpian ſordes abluat, & irrigetur; quam diſſe-
Piantc, minetur ſecus viam, ubi & ſordes contra-
Servie, hat, & proteratur. Ibi fructum ſuum dabit
duobu in tempore ſuo; hic præda volucrum erit, &
Luc. 8.6. prætereuntium riſus. Aliud cecidit ſupra pe-
tram, & natum aruit, quia non habebat humo-
Pmentum émt. Petra fundamentum domuum eſt. Er-
obtwio. go Verbum Dei in iis, qui toti ſunt in firman-

da familia, agere radices non poteſt. Et ſoli-

i . . „ . .
2* ando citudo, quæ domum fundat, Pternitatis

Correbzio
wiitis.

nen idem
omnibus
„,
Nt.

cogitationes ſepelit. Vis domum fundare?
Scito fundamentum ad Manes appropinqua-
re debere, ut domum elevet. Vidêre ante-

acta ſæcula Eccleſiaſticorum fortè non unum-

tantum ad Inferos deſcendiſſe, ut altiùs
eorum Gentiles afſurgerent? Denique ceci-
dit aliud inter ſpinas. Quôdque mireris,
Spinæ, quibus in Cantico Canticorum val-
latur Lilium, exortæ in ſulcis ſuffocavere
Frumentum. Nimirùm „ prædicatio ſua-
vis eiſe debet, magiſque adoleſcit inter
flores, quam inter dumos. Contrà Virgi-
nitas ſolis enutritur in ſpinetis, & Roſas
æmulata fragrat, dum pungitur. Errant pro-
indé Paſtores animarum, qui aſperi ſunt in
coercendis populis, eorumque frenandis vi-
tis; nam inter ſpinas præfocatur Verbum Dei,

Stromatum,

Lib. XIII. 47

non pullulat. IIlud quoque dixerim, florere
inter ſpinas Lilium, non naſci cum ſpinis
Frumentum: ut intelligamus Voluptates non
poſſe à quoquam ſine vulnere legi: uſibus
autem humanis Neceſſaria angore carere.
Fruſtrà ergo angeris, fruſtra æſtuas, ut di-
teſcas: ſiquidem non fovetur iſtiuſmodi ſpi-
nis Semen, ſed offocatur. Hinc eſt, quod
Sponſæ uterus, qui ſicut acervus tritici de-
ſcribitur, vallatus dicitur lilis. En muni-
mentum temporariæ ubertatis! Non augen-
tur Opes ſolicitudine, ſed virtute: & ſinceri-
tas ac candor, non fraus aut verſutia, Acer-
vos cuſtodiunt. Verbo, Semen atque Fruges
inter ſpinas, Evangelio teſte, præfocantur:
Liliis obarmatur in Canticis Acervus tritici.
Verſipellis Eſaii eſuriit, ſeménque benedictio-
nis, quod ferro atque minis obſepſerat, exa-
ruit. Econtrà, Jacob intra ſuæ integritatis
lilieta, & floruiſſe ſibi miratur terræ pingue-
dinem, & ſervatam. Verùm redeamus ad
Concionatorem, quem moneo, ut ſeminet
ſemen ſuum, ne alienas decantitet orationes,
verbiſque loquatur alienis. Hinc Evange-
licæ meſſis omnis corruptio: dum, quæ
non concepere, effutiunt, ac cantilenas ve-
rius, quam conciones parant, fundumque.
Exiit, qui ſeminat ſeminare. Si ergo exit,
ut ſeminet, antequam ſeminaret, latuit.
Concepit in ſolitudine, quæ palam diceret;
unde non immeritò ſemen ſuum dicitur ſe-
minafle. Si ame ſementem Concionatores
non vagarentur, profectò ex alienis promp-
tuariis decantandas non colligerent conciun-
culas, quæ cité Oratorem, non Parentem
produnt, ſed Furem. Intus in horreo con-
templationis congreget, quæ in agro actio-
nis dicendo ſpargat. Meritò autem Verbum
Dei ſemen dicitur, ut ſciamus, non ore
diſſeminandum, ſed manu; non linguâ ſe-
rendum, ſed opere; non verbis colendum,
ſed exemplis. Cæterùm non ſemper ſterili-
tas meſſis imputari debet ſerenti. Nam cùm
hic, & in petra aruerit, & deciderit ſe-
cus viam, & præfocatum ſit à ſpinis, non
tamen rudem agricolam habuit, à quo ſpar-
geretur: ſed exüt ſeminare, qui ſeminat:
hoc eſt, conſueto more, & ordine exiit;
qui ſolitus erat ſeminare. Vitium ſæpè
agri eſt, qui pati aratrum noluit, ideòô-
que ſpinas pro fruge protúlit. Quèd ſi pro
Semine Dei Gratiam intelligimus, vides
Omnibus dari, etiam ſpinis, etiam viæ,
ipſis quoque lapidibus. Sequitur: Qui ba-
bet aures audiendi, audiat. O aures audien-
di capaces! Mirum ſanè Verbum Dei ca-
dens inter ſpinas ſuffocari, quod tamen in
aure nonniſi ſpinis vallari debet. Sepi au-
res tuas ſpinis, ait Salomon. Et quodnam
ſolum illud eſt, in quo ſeri ſolet Verbum
Dei, niſi Auris? At quomodèò ſpinis obſtru-
enda, ſi ſemen cadens inter ſpinas non ger-
minat? Nimirùm ſpinæ ſepium radices non
habent, undè creſcant: at Verbum Dei non
quæcunque ſpinæ præfocarunt, ſed ſpinæ
exortæ ſimul cum ſemine. Aridæ ſpinæ mu-
niunt, virides necant frumentum. Ut fa-
tear, quod ſentio: Divitiæ Religioſis per-
necefſariæ ut plurimum ſunt, & opes muni-
mentum ſunt Paupertatis. At hæ ſine radice
ſint, id eſt, non a parentibus in annos ſingu-
los ſuppeditentur, ſed ſemel, & illicò Co-
nobiis

6 .

Status me-
diocris.

Volup tas
mard.

Negotiam.

yes.

Avaritis
inepi.

contio &
Scientia
Labore α.
parantur.

Ibid. 5.

Ex ope-
rum.

Ibid. 8.

Eccleſ. 28.
28.

Paupertas
violata.

Religiofis
rediite non

48

sceptis, nobiis ad uſus publicos aſſignentur. Intra
gui ſanôt frumenta non adoleſcant, nec ſerventur in
eos recis- 11. 1. . . .
ſant. cellulis: foris excubent, in confinio defen-
dant, ſine ſolicitudine ſerventur, à ſolis Ad-
miniſtris Monaſteriorum & expendantur, &
curentur. Aridæ ſint, neceſſaria duntaxat
miniſtrando; non vireant ad voluptatem, vel
luxum. Breviter, Spinæ ſepi addicantur;,
non ſemini; non frumentis concreſcant, ſed
frumenta circumdent, & defendant. Aridis
ut plurimùm ſpinis utimur ad ſepimenta, ne
ſi virere incipiant, debitum plantis humo-
Religionis rem exſugant. Illud etiam in memoriam re-
Renzie i. Deſertum eſſe, non Hortum, lo-

Talenta

Varia.

diora. voC„, .
cum eum, qui ſpinas non ad extrema confi-
Talenta nia ablegat; ſed ſuis viſceribus innaſci pa-

medioeris. titur, & êum ſeminibus creſcere. Dicet
ſpinarum delicatulus & ſtudioſior cultor,
etiam Roſis ſuos ineſſe dumos. Ita eſt: ſed
non in vertice, ſed non inſitos foliis, ſed co-
rymbo non ſuppares, veruùm ad ſatellitium
floris in trunco diſpoſitos infra omnem ca-
lathi pompam. Quin & Roſarum dumi reli-
quis ſpinis delicatiores non ſunt: horrent;, ri-
gent, & in tanto coloris fulgore ſuam non
erubeſcunt ruſticitatem. Denique etiam Ro-
ſarum ſpinæ pungunt, ac lacerant, ſi eas non
ferro ſecueris, ſed legeris manu. Laicos au-
tem velim eſſe ſicut Spinas, quæ ſub hyeme
latitantibus Roſarum calathis, adhuc ipſæ vi-
giles excubant, foliiſque contentæ, floris
purpuram in vertice venerantur. Non florent
ſine dumis Roſæ, ſed abſque Roſis ſpinæ vel
calcantur, vel exuruntur. Denique exiit,
Luc. 8. 5. qui ſeminat, ſeminare ſemen ſuum. Nos ſe-
men ſumus illius Grani, quod cadens in ter-
ram multum fructum fecit. Cur verò ſemina
dicimur commiſſa ſulcis, & non grana illata
horreis? Quia nimirùm, noſtrum eſt munus,
centum grana producere; cùm non fufficiat
Apoſtolis propriam ſervaſſe ſalutem in horreis.
Monachorum id fuerit, non Noſtrûúm.

Zelus ani-
marum.

Nemo autem lucernam accendens,
operit eam vaſe, aut ſubtus lectum
ponit; ſed ſuper candelabrum po-
nit, ut intrantes videant lumen.
Non eſt enim ocoultum quod non
manifeſteétur, nec abſconditum quod
non cognoſcatur, & in palàm veniat.

Verſ. 16. 17.

Perſenaà Lucernæ Superiores, & Dynaſtæ dicun-
accipiio. tur, eò quòd vigilare debeant, & ſplende-
re noctu, quédque indifferenter omnium
detegere crimina debeant. Bonæ Lucernæ
vigiles illi fuere,; qui circumibant civita-
zudex pro- tem, id eſt, æquè omnium domos luſtra-
ache bant, ideéque nec Sponſæ pepercere Do-
mini ſui. OO quoties Principum quoque;,
Præſulumque Domeſtici vagari reperiren-

Judex ne-
gligens

tur, ſi Juſtitiæ Aſſertores circumirent ci-

vitatem! verum, duùm potentum decli-
nantur Palatia, & Caſæ tantùm obſervan-
tur, elabuntur dandi in Catenas. Si ni-
hil occultum, quod non manifeſtetur, re-
condatur ſub vaſe lampas; nam ſuper can-
delabrum ipſa ſe ſtatuet, & , quæ latet
ſub modio, Lux proferetur. Veràùm aliud
eſt, quod ſubtus lectum reponitur, aliud,

Oliva

quod ſupra tectum manifeſtatur. Lucerna ſeiy
occultatur, & abſcondita conſilia erum- Vr
punt: quæque, fulgente Lucernà, non ap- isb lamn
parebant, ſubductâà illius Luce cognoſcun- 8 n
tur. Apertè loquar. Accenditur interdum sSuperh, lced
Lucerna à Præſidente, dùm quis trabe 'nvigilet. „,mun.
circumdatur, & ſupra candelabrum loca- 6 Ml
tur aliis excelſior, quo diu Præſes abuſus Ne . mrj Iunin
in rebus interdum Sole non dignis, tandem epiſt, 4.. melr t guo
eum ſede motum abjicit ſub modium. Enimm. ti jub

verò tum plerique, qui ad lumen Lucer- 1 g(vode
næ caligabant, eà ſubmotà, feneſtras reſe- ge e⸗
rant, & puriore colluſtrati lumine deprehen- 1s)
dunt, quæ ſatius erat ſempiternis tenebris in- Alti

volvi. Nimirùm Lucernam vel non accen- Dienitas cæcutit
dito, & hoc facilius, ſiquidem lucernis aulæ cu defe- Purpur
ſplendor non indiget, vel ſi eam accende- nencs: uhi
ris, ſtatue in loco ſuo. Diù cogita de eve- len ſ
hendis infimis ad dignitates ſupremas, cæte- li, wn
rùm ubi evexeris, permitte, ut ſuper cande- Lucehe
labrum fulgeant; nam ſi eos retruſeris in iien
angulos, ſuâ fortaſſe luce illuminabunt, lnet
quæ egiſti, &, ut lucere deſierint, prodent
abſcondita tenebrarum. Lucerna accenſa ubi- .
que fulget, imè plùs fulgebit in tenebris, ilre
ſi eam à luce aulæ eliminaveris. Memine- nin.
ris quoque Dignitates comparari Lucernis, gle/
ut oleum ſuppedites, ſi quos elevaſti, luce- et
re cupis. Alioquin extinguetur lucerna, fu-
mumque non lumen dabit. Nihil tetrius e. (nn
lychno, inopia liquoris, extincto. Vixque ⸗
invenies, qui ità famam Principum fune- g
ſtet, quàm ornatus dignitatibus, & rediti- ae d
bus deſtitutus. Sed ad Miniſtros Domini con- Ba
vertatur Evangelium. Lucerna es 2 Quid Zelus ani. ſe N
latitas ſubtus, utinàm non etiam ſupra le⸗ marum in- nrla
ctum? Exere ſplendorem tuum, & lucere Sacn Muluſen
non recuſes intrantibus domum. S. Matthæus Tlia 6
ponit, omnibus, qui in domo ſunt. Videris, Matth. 5. n lole
an omnibus luceas, qui ad juvandos Di- 16. Ae 6
vites aliger es, compeditus, & plumbeus “ lil
es ad Pauperes. Lucerna es, ut Omnibus nto
luceas. Neque feciſſe putes te ſatis muneri Mtcmnr h
tuo, ſi futili latebras inumbres operimen- gi cigen
to, ſtudiorum ſcilicèt neceſſitate, frequen- dach
tiâ conſiliorum, rerum multitudine, virium fkkli⸗ 4
imbecillitate. Nam, ut Lucas ait, non eſt uc. 8 1. nlse 1
occultum, quod non manifeſtetur; ſiquidem le Pene h
citò Miſeri, quos inauditos curarum præ- tid Coce
textu rejeciſti, cùm te deprehenderint ad oc- un haben
curſum cujuſvis Potentis feſtinare, hærere, DZ fti er
æſtuare, dies noctibus immiſcere, cognoſ- * lnte Mo⸗
cent non te retardatum, quin ſibi adeſſes, i haſti
adversA? Valetudine , ſed aversà Volunta- lher 0
te ſed illaudato tædio, faſtididque Pau- bonlsel
pertatis. Ergo quotquot domum intrant; Unlte au
ut proprias exuant tenebras, lumen vi- a ſu .
deant, tuiſque radiis illuſtrentur. Rurſus. Denn
Lucerna es. Scito non ſolum ignem tibi ſuf- U 1ndi
ficere, ſed flammæ inſtillandum oleum. ſeend
Citò ardor juvandi proximos extinguetur; H”
ſi eum orandi ſtudium, & contemplatio- I. ſar,
nis liquor defecerit. Et oleo & igne indi- rad erl.:
get Lampas. Utrovis careat, non ſplendet. ſu
Oleum ſine lumine, maculat; Ignis, abſque Zelsani⸗ Anbrol
oleo, conſumit. Zelus nimiùm alienæ ſalu- marum. lin Uaee 8
tis cupidus te ipſum abſumet , exurétque- Eecleft i. Wt dorn
Oratio proximos pertæſa famam Societati icidr⸗n, Ntzigenl
decolorat. Quèòd ſi Lucerna es, igné atque u: ce
oleo utere: ure vitia, unge vulnera; Vamta- art. giee Cnlapirit⸗
tum ſtipulas incende; perſecutionum iram b Mln, v
lemi; ſplende, ſed & intus pinguedinem ue d De
ſerva» Atn
em

Ubie

Gn
kiekg

Nnch nr
Diichmkr
bes Ank.
rosDrar
letmn al
etinm
toumn,

Ainre,

gin 12

Stromatum, Lib. XIII.

ſerva, ut diùà luceas. Porrò Lucerna lucet in
Umbra, caligat in Sole. Forum devita, au-
Religioſus lam declina, honores fuge: nemo enim niſi
in anli. cum ſtomacho Lucernam ſub Sole patitur.
Ideò Chriſtus lucere voluit intrantibus do-
Zelus a- mum. Domi luceas iis, qui te conveniunt.
nimatm Noli foras prodire, ut quæras, quos in Sole
pronier r illumines. Quin & ſupra candelabrum fulge,
e o ut quocunque te Superioris dextera inferet,
Kalieias ibi jubar luminis copioſum effundas. IIIud
ali debem quoque dixerim, Religioſos proniores ferri
debere ad miſeros, quam ad felices: ad ino-
pes, quàm ad divites: ad tuguria, quàm ad
palatia: ſiquidem in tenebris Lucerna emicat,
Ccæcutit in lumine, vel Solis, vel Auri, vel
Purpuræ. Eos poſtremo loco compello, quos
. Avaritia ircuſare cogit Apoſtolicam pauperta-
tem, ſi eleémoſynam corroget. Meminerint
hi, non Soles nos eſſe è& coelo radiantes, ſed
Lucernas in caliginoſo loco fulgentes, quibus,
niſi oleum infuderis, ad oculorum ſolatium,
ad tenebrarum fugam nequaquàm fruêris.

Videte ergo, quo modo audiatis. Qui
enim habet, dabitur iülli, & quicun-
que non habet, etiam, quod putat
ſe habere, auferetur ab illo. Verſ. 19.

PFelicitas

Quis oculos aperit, ut audiat? Quis ocu-
inanis.

lis percipit, quæ ad aures pertingunt? Et ta-
men Chriſtus monet, ut videant, quo mo-
do audiant. Ac ſi retorquendi forent oculi
ad aures, qui fronti ſunt infixi. At, niſi fal-
lor, loquitur Chriſtus hic de divitibus, &
hujus ſæculi potentibus, quorum cùm omnis
felicitas Concupiſcentia oculorum ſit, & non
vera Poſleſſio, auditores monet, ut non tam
audiant dactrinam de opulentorum inanitate,
quàm ſuiſmet oculis contemplentur. Qui qui-
dem non habent, ſed ſe habere putant, quæ
videntur habere. Hinc eſt, quòd tam ſæpè,
qui diligentiùs opes ſervat, amittit; qui al-
tiùs ad dignitates evehitur, altius quoque è
ſubſelliis deturbatur. Qaui videbatur felicior,
miſerior repentè cognoſcitur. Denique Job
undà penè horâ rebus omnibus, ac filis ſpo-
liatus docere poteſt, quod Chriſtus docuit;
non haberi ſciliceét temporalia, ſed tantùm
noſtris ea cogitationibus retineri. Ideò in-
Felieitas, ſtante Morte, qui habet, afnittit ea, quæ
Divitie ſibi poſſidere videbatur. Contrà verò qui
v. pauper Opibus, Deo dives, & ternitate
locuples eſt, cùm Funeri propior fuerit, ejus
Divitiæ cumulabuntur. Siquidem habenti da-
bitur.

Er navigantibus illis obdormivit: &
deſcendit procella venti in ſtagnum,
& omplebantur, & pericluabantur.

Werf. 23.
Dißiden- Ambroſius & Baſilius Latinæ, Græcæque
tia ſui. Eccleſiæ Soles, dormientibus nobis Deum

HSS aiunt dormire, vigilare vigilantibus. Hic ve-
186 navigantibus Diſcipulis JESUS obdormit.
Ecquid tandem oculos Chriſti tam vigiles
meelitm. Conſopivit fretum trajicientibus Apoſtolis? Ni-

Gratig

Trilula- . . . . .
1 „α mirùm, vel nimium ſuis innixi viribus ſpem
„» . . . .
Ten,azio n Déo non fixerant; vel nimiam averſatus
² Dee., felicitatem Chriſtus, duùm placidè veherentur,

Ethicæ Comment. Tom. VI,

oculos clauſit. Cùm ecce tibi procella venti, Pei voli
non & vorticibus æquoris, non è terræ cCa- Tali con-
vernis, non ab Acheronte penè ultimo com-?TWari.
mota fluctus ciere copit, at & Cœlo deſcen-
dens irruebat in Navim. Ut intelligas non lu-
cem modò, ſed & tempeſtates immitti à Deo:
qui eädem dextrà, quàâ radios diffundit, in-
torquet fulmina. Non ergo ſemper procellæ
aàa Dæmone concitantur, ſed ſæpè ruunt & cœ-
Io. Porrô periclitari incipiunt, daum navicu- PFelicisgs
la irruentibus undis completur. Enimverè fe- noxia.
liciter navigas, ſi temporalia ſulcas: quibus Searas
ſi impleri incipis, tuummet excipis naufra- mediocrir.
gium, quo hauriaris. Quot ſanè feliciter na- Terwora-
vigarunt, quoad hujus ſæculi non tam fruc- er on
tus, quàm fluctus, forbuere, quibus brevi 1ee:
demerſi ſunt. Mira res, eadem Navicula in- Faupertas
tra aquas triumphat, cum aquis perit. .Æquo- Ianckta.
re circumdata navigat, undis oppleta nautra- HS
gatur. Si undis excipitur, decurrit, ſi undas a,, a-
excipit, abſorbetur. Intellige, quanto cum ficoram
diſcrimine verſeris in Mundo, quo duùm com- reditus
pleris, fœcunditatem naufragio ſolvis. Chri- Doderati
ſti quoque Diſcipuli Mare calcent, non maris!"?.
undas admittant: ſiquidem Apoſtohcus linter,
dùm impletur, periclitatur. At ille urgens Luc. 8.
inerepavit ventum, & tempeſtatem aquæ : & 24.
ceſavit, & facta eft tranquillitas. Quæro, z„a,
cur JESUS non ventum duntaxat, ſed & Inzimiei
mare increpuerit, cùm procellæ origo ex ven- dilectio.
to duntaxat naſcatur? Ut flaverint venti,
Mare vel ſubridet, vel fervet. Verùm ne ſe Vnio laſa.
crederent innocentes, quos alienus concitat Rex ve.-
furor, utrumque Chriſtus reprehendit, Pri- gat.
mùm quidem fontem tempeſtatis Ventum, Saperior
tum .Æquor tempeſtatum receptaculum. Quin invigiler.
ſurrexit, antequàm procellam ſuæ vocis im- Perl,
perio frœnaret. Ut rideamus Dominantes, ſi & :
in eis ea eflet ſecuritatis cura, ut de compo- Jez6α
nendis Provinciarum motibus vel ofcitando
decernerent in toris, vel equitando ſenten-
tiam ferrent, duùm feras conlectantur. Miſera
ſanè res. Chriſtus, qui nimiis fatigatus labo-
ribus dormiebat, non excitatur modo, ſed &
ſurgit, ut imperet Elementis, quorum erat
moderator, & faber: Et Dynaſiæ dormitan-
tes ſe firmaturos jactitant Mundum collaban-
tem. Quis verò Miniſtrorum accedere audet
ad eos, eôſque ab otio, deliciiſque ſuſci-
tare, ut, quæ eorum ſomno coorta tempe-
ſtas eſt, eorumdem vigilantià difſolvatur? Nul-
lIus excitat, omnes ad ſomnum hortantur,
ut, Proconſule dormiente, in ſuam vertant pe, cn.
felicitatem naufragium alienum. Nota, fluc- tionup
tuante navicula, Apoſtoh non arguunt Ma- remediam
re, ſed Chriſtum excitant. Ita & nos in per-
ſecutionibus non Sæculum, non Impios exe-
cremur, ſed Deum fletibus ſuſcitemus: cu-

jus ſolius eſt, coërcere ventos, & undas com-

primere. In boc vocati eſtis, ut benedittio-
nem bæreditate poſſideatis. Hæreditas Societa-
ti tranſmiſla à fundatoribus ea eſt, benedi-

1. Pet, 3.
9.

cere maledicentibus, orare pro calumnianti-

bus. Nimirum, ut idem Petrus ait; Oculi Ibid. 12,
Domini ſuper juſtos “ quibus defendemur à .
linguis perſequentium. Denique Patrimonium
noſtrum, & Hæreditas, Benedictio eſt. Vi- Superior
de I. Pet. 3. Porrè; Quòd ſi nec Chriſtus invigilet.
dormiit, viros tamen Apoſtolicos procella Epiſropi
concuſſit: quod tandem expectandum naufra- reſidentis
gium eſt, ubi & Paſtores dormiunt, & Vec-
tores non Apoſtolici, ſed fragiles, ſed ren 3
E e

ſed & interdàm impii, aut inepti etiam ſunt.
Non ſufficit Paſtoris præſentia, vigilet quo-

Luc. 8. que neceſſe eſt. Dixit autem illis ubi eſt ſides
25 veſtra? Qui timentes mirati ſunt dicentes, Quis
putas hic eſt, quia & ventis & mari imperat,
& obediunt ei? Cùm Dominus maris impetum
depreſſiſſet, conſternatam erigit Diſcipule-
rum mentem, in qua non minus fluétuabat
fides, quam inter undarum procellas navicula
Correctio quateretur. Obſerva: Antè ea conficit, quæ
epportuna

poſtularunt Diſcipuli, tum eos modicæ fidei
Superior arguit. Antequam timoris eos immodici inſi-
amet ſues., mulet, timoris fontem obſtruit. Qui repre-
Superior henſione minimè perturbati mirari cœperunt
diſpenſet, elementorum obedientiam, acrimoniam ar-
a guentis minimè averſati. Et ſedare debent Su-
Paperien periores excitam procellam „ antequàm ſub-
mitu ſit. jectos timoris, vitäque reprehendant: tum
enimveròô non triſtabuntur ſubjecti, ſi arguan-
tur, ſed prudentiam prædicabunt eorum,
qui coërcere valuerunt irruentes ventorum;,
Huctuumque procellas. Neutrum non ſemel
præſtatur. Nam & Superiores toti ſunt in
ſugillandis ovibus ſibi commiſſis, rarò de
ſubmovendis à grege calamitatibus cogitant:
Oves autem non celebrant fugatum Lupum,
non difflatum Nubilum, non rigata paſcua,
non mare ceërcitum, ſed in tanto prodigio
dolent, ſi vel unum exciderit verbum aſpe-

12, rius à Cuſtode. Exagitatur interdùm milſelli
„„ animus, & inter voluptatis æſtus concuſſum
srigendi.

cor penè ſorbetur. Accurrit ad dormitantem
nauclerum, qui parùm ſolicitus de ſedandis
fluctibus, acriùs ſæviens quàm tentatio, in-
felicem adoleſcentem pené naufragum peni-
Corredio tůͤs mergit, deſperatione ſurgendi. Itâne? in
i . Puppi dormis: & excitatus non compateris
Confeſſa- naufraganti, ſed exaggerando, & exprobran-
ri nimi do ſqualorem, & puſtulas, deturbas è navi
er.. tui conclavis. Quàm diversà ſe ratione Chri-
iaz, ape- ſtus geſſit; qui excitus primùm imperat pro-
rienten Ccellis, tum tranquillitate refusa vix Apoſto-
ſolemur. los, quos certè plus dedecebat, Chriſto præ-
ſente, timere, blandè uno aut altero verbo
ſugillat.

Modeſtia Et oum egreſſus eſſet ad terram .-
ſine Spiri- greſſus eſſe erram, occur

zn. rit illi vir quidam, qui habebat Dæ-

Relkieg monium jam temporibus multis, &
„Gιri . .1 .
Kdin veſtimento non induebatur, neque in
ů Spirius domo manzbat, ſed in monumentis,
garerent. — ,. aer
Sirgeta. O. Verſ. 27.
ritates. . .
virius So- Non quicunque nudus eſt, continuò San-
lida ne- Ctus eſt: nec doms, patriæque fuga, & ſe-
ceſſaria. pulchri incolatus virtutis ſemper eſt ſoboles.
Hypocri-

12, En hic nudus, ſine domo, ſepulchrorum
Dißiden- tantùm inquilinus, & cadaverum contuberna-
zia ſui. lis, Jks quidem obviam procedit, Satanæ
Humili- nihilo minus hoſpes, & præda. Non ſemel ip-
Bi metef⸗ sà tegitur nuditate Dæmon: & qui chlamy-
laris. dem exuit, Dæmonium ſui pectoris involu-
Cireum cro occultat. Nimirum & ſerico delectatur,
Bectione & panno, cumque Lucifer triumphet in tra-
S er- bea, cilicio non rarô inſidiatur. Quin „ut
grent. Lucas ait, Vinciebatur catenis, & compedibus
Luc. 3.29. Aſtoditus & ruptis vinculis agebatur à Daæ-
monio in deſerta. Itäne à Dæmonio agimur in
eremum, defodimur in ſepulchris, ſæculari-
bus exuimur pompis, patriâ excludimur do-
mo:? Certè nos grandiora perfeciſſe non mi-

Oliva

ramur Dei Spiritum in Joanne, quem educ-
tum quidem legimus è& domo Patris, & in de-
ſertum abductum, non tamen nudum eum
ſepultumque adoramus. At Solitudim non fi- Oledien.
do, quæ compedes rejicit, & catenas abrum- ia Sreta.
pit. Non placet Sohitarius, impatiens vincu- Roegulara
lorum: & Dæmomum habet, qui & receſ- Obſer.
ſuum capitur gloriâ, & compedum onus non van ia4
ſuſtinet. Solitudo ſine Obedientia, non ur- SPiritua-
bium, ſed ſervitutis eſt fuga; non cupido z,
orandi, ſed vagandi prurigo; non ardor va-
candi ſibi, ſed faſtidium parendi ahis. Itaque
quos videris incultâ cæſarie, aperto capite ſe-
minudos errare quidem per montes, ſed nul-
las Majorum, nullas Pontificum leges pati,
ſcias non à Deo traductos in Soltudinem,
ſed ope Dæmonis è& ſinu Religionis, & ſacræ
Servitutis tractos. Quod apertiùs licet ex
curatione Energumeni intelligere. Siquidem
mox ut curatur, veſtitus eſt; & à Irnsu audi-
vit, quæ non crederemus, niſi diſceremus à
Luca. Et rogabat illum vir, à quo Dæmonia lbid. 38.
ον, ut cum eo eſet. Dimiſit autem eum 32,40.
Jeſus dicens; Redi in domum tuam, & nar-
Ta, quanta tibi fecit Deus. Et abiit per uni-
verſam civitatem, prædicans quanta illi fe-
ciſet Jeſus. Nota quam ſincera Chriſti præ- Zelu a-
dicatio, & ab omm commodo aliena. Nam, aiwaranm
cum rogaretur poſt tantum beneficium ab aikilque-
Energumento curato, ut apud ſe eſlet, re- Buniteg.
nuit, ne videretur curationis mercedem etiam ie ſai
ultrò oblatam recipere. Quid hic pro ſe;, patiatur
ſuâque cupiditate diceret, qui non rogatus, adbarert
ut accipiat, ſed ſupplicans, ut extorqueat:
non oblata remittit, ied renitentes offerre com-
pellit? Jeſus certè, rejecto afleclà rogante,
eum juſtit redire in dowum ſuam. Duo ani-
madverto præſtita, poſt Dæmonem abactum;
alterum, quòd veſtitus eſt, alterum, quèd
domum remittitur. Sciant Fœminæ ſe à Dæ- Mulier
nonio exagitari, ſi malè tectæ, & pectore demiſit.
ſeminudæ incedant, & domo extorres cir-
cumeant vel ſepulchra. Nam quis, rogo,
Matronas toto Tene corpore denudat, niſi
Spiritus ille vaferrimus, qui tuam denuda-
vit, ut peccaret? Meritò Energumenus iſte Mulieri
vexatus dicitur à Spiritu immundo, nam im- H
puritatis hoſpitem excepifſe credendus eſt,. .
qui nuditatem ſuam oſtentabat in publico. Au-
diant Matronæ, quæ licèt in Eccleſis ſu-
pra ſepulchra die, noctúque incubant, ſi ta-
men nudatis pupillis glorientur, Dæmonio
non carent. Nec placet immodicus ſolitudi-
nis æſtus, quo, domo abrepti viri non pau-
ci, rem familiarem negligunt, & familiam,
liberéſque non ſolitarios faciunt, duùm eſſe
cupiunt ſolitariü. Tua eremus, eſt tua do- Filiowunm
mus, ſatiſque ſolus eris, ſi cum liberis & ⸗dgtatte
uxore convivas. Miror autem, quomodò Vir Becleſa-
Evangelicus, cùm mandatum acceperit Te-Hiei dan.
deundi domum, per urbem incipiat prædi- in
care, quæ illi præſtiterat Jeſus. Nimirùm, „,meres.
ſi verè a Dæmonio liberati ſumus, domus no- patric,at
ſtra urbs eſt, familia multitudo, propinqui Parentum
populus, hæredes fidelium plebs. Patrios la- &livit
res domum ſuam interpretatur, qui adhuc A-
varitiæ ſervit, qui Dæmonem adorant, qui
idololatra Auri eſt; nam qui Dæmonium ab-
egit, Civitatem pro domo habet, pro urbe
Orbem. Dubium proindè eſt, an liberatus
ſis, quicunque privato adhuc ſtudio nobili-
tandæ, excolendæque ſtirpis urgeris. Si Han
. adhue

AAhn
habe
o 6
tatenn
bi ſt
AMni nuſeat
Mist Iat,
/ guant
erul⸗
e. G d
.
„ Edul
Iiſr ies ii
ufr hoſtre⸗
6

Hyeue
CMHX
1t in
nica
ecin/
4I.

N E
lecetet
Uittet J
1a, m.
ces Jel.
cun Dian
ynf le, Coctti
lhi Dinep .
1n hregt
Gbi hbant
caſun gee
l pedes
E izenim
Mechilec.
1egn,
t, Ede
eli ietl
1 oblitit,
Ugoga ctu
Aatore,

fli⸗ Um

uundi,
nin eckeſi

Eete, Nn

etenn
1) Ran ne
Ateli,,

Alomi ſit.

adhuc tectis cupidus includeris; Dæmonium
habes, quod cùm fugaveris, Urbs tibi pro do-
mo erit. Hic verò libet humilitatis ſublimi-
tatem venerari; quæ quò magis tenebras ſi-
bi ſtudet offandere, eò auguſtiori luce co-
Gloria ruſcat. Chriſtus enim Energumenum monue-

Dei ma- rat, ut intra domeſticos parietes enuntiaret ;
% quanta illi feciſſet Deus: at ille per totam
ri.

seſirs evulgavit urbem miracula Jeſu. En quo mo-
propage- do dum Patris gloriam procurat; in ſuum
tur. redundaſſe caput honorem perſenſit. O quo-
EZecleſia- ties noſtri præcinerentur triumphi, ſi gloriæ
Pe- noſtræ incurioſi, divinum Nomen miteremur
g,⸗ amplificare! Verùm, dùm noſtra celebrari
acen præconia volumus & debità Deum laude
esat, nefariè privamus, indebiti privatmur glori-
Siquidem laceramur felleo dente, dam mel-
leas linguas palpamus.

Et ecce venit vir, oui nomen Jairus,
& ipſe Princeps Synagogæ erat: &
cecidit ad pedes ejus, rogans eum
ut intraret in domum ejus, quia
Anioa filia erat et fere annorum duo-
decim, & hæc moriebatur. Verſ.
4I. 42.

Niſi Evangelicam gravitatem poëticus de-
deceret luſus, exclamarem; I nunc, & Dig-
nitates Juga eſſe pernega; Honoréſque One-
ra, Cùm Jairus dignitate gravis cadat ad pe-
des Jeſu. At quid poëticos ſales conſector;
cùm Evangelica ſuppetat hiſtoria,; multo lepo-
Perenti re, doctrinaâque referta? Enimverò Synagogæ
eblivie. Princeps unicâ duntaxat filià adhuc impuberi
ità prægravatur, ut ſtare non poſſit, ſed,
qui labantis Synagogæ ruinas pertulerat; ad
caſum decumnbentis puellæz invalidus cecidit
ad pedes Jeſu. Plane divimitus factum fuiſ-
ſe dixerim, ut prole; propinquiſque careret
Melchiſedech, ne; qui ſacris præerat, &
regno, familiaris rei cur4 abſtraheretur ab
aris, & deturbaretur à ſolio. An non Jairus;
cui univerſa Synagoga incumbebat; dignita-
tis oblitus, ne periret filia; adorat, quem Sy-
nagoga crucifiget? Felicior ſanè in indagando
curatore, quàm in ſervanda dignitate. Unmi-
ca filia unicum Synagogæ Principem immiſ-
cet turbis, humi abjicit; ſupplicem ſfacit. Uti-
nam Eccleſiarum aliquando Primores, & Cu-
tatores ante pedes Jeſu ſaltem cadant, &
non magis ante Reges, & Præſides provol-
vVantur, ut charorum turba;, quæ in vulgo ja-
cet; cum Principibus ſedeat,; & clavum Rei-
publicæ adminiſtret. Verùm pergamus cum
Jeſu, & itrumpamus in conclave; ut reciſum
florem in iel⸗ exortu lamentemur. At arcet
Luc.s. 5i, turbam; ſiquidem, Cùm veniſſet domum,
non permiſu ſecum intrare quemquam, niſi Pe-
trum, Jacobum, & Joannem, & Patrem &
Mairem puelle. Nimirum multitudo puellas
Religioß hof exſuicitat, ſed perdit; & in turba Vir⸗
um ſocio. ginitas aut perit, aut perimit. JhsUS ve-
Fawilia- rd, ad documentum Sacerdotum „ nec ad
madiesfe cadaver Virgunculæ Solus audet accedere,
eri⸗- ..
34. ſed & Diſcipulos ſuos, & puellæ Parentes
Cakira- teſtes adhibet. Non ſat eſt, ſi cum lſocio
ti sura. adeas ad fominss, ſi earum affines excludas;
Monteter⸗ nec fat eſt affines admittere;, ſi ſocium emit-
S tas. Utroſque advoca, & Apoſtolos & Pa-
ron ve. Tentes, & mortua excitabitur. Alioquin ve-
gentur Ethicæ Comment. Tom. VI.

Wolier

Stromatum, Lib. XIII. 5·

rendum efſt, ne à defuncta perimaris,; dam
illam exſuſcitas. Cave,; quo modo ad puel- Fama eus
lam etiam defunctam ingrediaris, nat foris ta.
adſunt tibicines, vulgaturi quidquid intus
egeris; vel dixeris. Siquidem; cum viderint Matthe
te ſæpis ad puellatn intrantem,; ut illam in- P. 23.
ſtruas, & liberes à critine; ſi in deterius eam
ſemper labi viderint;, non illam ſuſcitatam ;
ſed te mortuum clamitabunt. Chrißus autem Luc. .542
tenens manum éjus olamavit, dicens; Puella; Coneioſe-
urge. Quæ poſtquàm ſurrexit, juſut illi dare
manducare. Non adulationibus, ſed clamori⸗= ur: Lata⸗
bus peccatrix anima revocatur ad vitam. Mi- ruin gaci.
rum autem quo modo jubeat reſuſcitatam man- tarer, cla-
ducare; cùm fortis olim cauſa cibus fuerit mavie
in paradiſo. Fortè ut iterüm ſe morituram Teſ.
ſciret, eſcam appoſuit mortis illicem; & pa- ſint nitni
rentem. Vix ſuſcitatam monet de obitu; hæc vlandi
enim ſola reéordatio vitam à Chriſto reddi- Corzelftis
tam ſervare poteſt. Et ſtupuerunt parentes ejus, lir evera-

duibus præcepit, ne alicui dicerent, quod factum 12 Se:
eret. Cur qui Energumeno paulò antè in hoc nasna⸗

ipſo capite mandaverat; ut ſuæ libefatiofiis ſerius.
miraculum deprædicaret; hic ſilentium in- Familia-
dicit? Num vilius ſuſcitare mortuam; quàm vita iteiß
exſolvere dæmioniacum? Fugate dæmonem; ſ Siacr.
quam revocare vitam? Nimifùm Corporis erizea
iſtud beneficium eſt; illud Animi; ideòque Mortis
magis imitanda curatio Energumenorumm ,» wemoria;
quam Puellarum vita. Adde;, rfarò ſine diſpen- Zelus a-
dio famæ prodigia circa puellas per ora vul= e, 2
gi circumferti. Sed quomodò nos præteriit;
quæ JESUM minimè præterivit; Mulier flu- poribus
xum ſanguinis attactu fimbriæ medicata. In oxiesle⸗
hac; præter fidem; miror modeſtiam, quèͤd, "uar.

cùm à nonnullis Martha credatur fœtina no- PFamilie=

bilis, & ſanè nobilis fuit; etſi à Medicis ſpo- uasen
liata fuetit: nam multàùm dicitut erogaſſe in α
ſiſtendo fluxu, hæc, inquam; pritatia; quam- Confeſ⸗
vis Martha non fuerit; quain ego ſenten- J i non
tiam probo; alioquin fœmina; & malè ha- e denes
bens; non JESUM accefſüt; ſed JksM con- ſod en-
venit in via, nec præthiſſis apparitoribus itef veniendi.
ſibi parari curavit; ſed immixta turbæ vix Ofain Affabi-
chlamydis auſa eſt contrectare. Matronas no- Vta⸗ 5.
ſtri ſæculi hic adeſſe cuperem; quæ Conleſſa- Be Ns
rios ; ſpirituales ſuarum animaruimm Salvato-= lil us.
res;, domum evocant, & gregatim in Baſilicis Eeeleßa-⸗
exomhologeſin facere dettectant. Miſeræ pla- Kiei, &.
nè; ſi peccare vultis palatn, & clam lugere: Religa
ſiquidem hæc, quæ clandeſtineé fimbriam te- ao.
tigerat ad ſalutis remedium, coacta eſt coram
multitudine morbum ſuum fateri. Dices; At⸗=
qui antes curata erat. Planè contrarium colligi
videtur ex Marco: qui; cùm dixiſſet: Et con- Marc. 5.
feſtim ſiocatus eſt fons Janguinis eéjus“ & ſenſit 2ꝛ9.
coov*o, Juia ſanata eſſet à plaga; mox poſi mu-
lieris confeſſionem addit: ade in pace, & eſto Ibid. 14.
Jana d plaga tua. Si jam feddita fuerat ſanita- Confeſſie;
ti, cùm tetigit, quate nunc illi dicitur, ut ſit & Con-
ſana. Nimirùm, ipſa perſenſerat ſe ſanatatn, gent,ce
ſed fevefà firmam valetudinem recuperavit, & Ppoœni-
poſt Domini imperium. Et nos quoties furtivis teneia vo=
quibuſdam confeſſionibus nobis videmur ſanati, a.
qui niſi publicè noſtra accuſemus crimina; & Caſtisa
deferamus ad JSUV, ejüſque Vicarios, in „2
eadem turpius facinora relabimur. Non ſuffi- Familia
cit fimbriam tangere; & clàtm fateri; aperien- "iess cum
da ſunt, manifeſtanda ſunt, ut colorata ſami- lieri-
tas ad animæ robur conwaleſcat. Chriſti verò Iniontig
puritatem quis non miretur; quem in tanta rece.

multitudiue unius ſemivivæ mulieris tactus 5

*

Non om- ab omni foœditate alienus, ad vivum pupu-
nibus ew- git, & ad animæ uſque medullas, inſtar gla-
nia lieent. qij, pervaſit. Nimirum verus Joſeph veſtem
à fœmina corripi ſine ſuſpicione violati pudo-
ris non patitur. Cujuſvis mulieris tactus vene-
num eſt. At quàm diſpari exitu gyptia &
Oneume. Hemorroiſſa Virginum chlamydem tenuere. II-
Pecti la arſit, hæc aruit; illa infirmata eſt, hæc
aliquibus convaluit. IIlius libido efferbuit, hujus ex-
mag; ne- ſiccatus efi ſanguis.

ceſſsria. 2

FX CA P. IX.
S. L UC X.

Convovatis autem duodecim, dedit illis
virtutem & poteſtatem ſuper omnia
Dæmonia, & ut languores ourarent.

Verf. 1.

KRex uni WN domum Jairi tres Apoſtolorum duntaxat
nen inni- imroduxerat; at, ubi de poteſtate illorum
arter. agitur, pares illos cæteris voluit. Itaque vi-
Superior derint diligenter Principes, num expediat to-
idem om- tum uni imperium delegare, aliis ſolo digni-
nibus ſit. tatis & habitu, & nomine cohoneſtatis. Por-
rò Apoſtolorum eſt, primùm quidem Dæmo-
Bage⸗ nes ſugare, ità tamen ut corporum quoque
omniz HoOrbisS medeantur. Proximorum curanda cor-
omnibus poraâ ſunt, ut & animi vitia facilius ſanentur.
fat etiam Secus enim, ſi toti erimnus in extirpatione vi-
erga tem- ciorum, immemores eorum commodi, citô

poralia. nos pertæſi execrabuntur. Languentibus adſi-

Charitas. Zus dii
mus; peccantes arguatnus: exſtruatur „ Ut ita

dicam, corporis arx, ut ſcelerum propugna-
Luc. 9. 3. cula ſubruantur. Nihil tleritis in via, neque
ner Reli- vigam, neque Deram, edué Panen. Pauper-
gioſorum. tas, Concionatorum viaticum eſt. Et ſahè ju-
Paupertas ré merito jubentur deponere duplicem tuni-
Gencio- Cam, pecunias, & panem. At cur pera illis
natorum. interdicitur? Nimirům, carere eos juſſit, non
ære modò, ſed & reconditorio, ne forté pe-
eceſio cuniarum caperentur illecebra, ſi quò eas
mala. reponerent, in promptu eſfſêt. Sic Amor ab
gama antiquis Philoſophorum nudus efficths eſt, ut
zarse. pretio non caperetur, cui deerat ſervandæ pe-
Marma- Cuniæ inſtrumentum. Sola pera vel pellexif-
rationi ſet ad Avaritiam, vel Avaritiam oflentaſſet.
anſa non Virgatm autem detrahit, ne ſe defendat Apo-
danda. ſtolicus Concionator. S. Marcus habet; Et
Nart. . præcepit eis, ne quid, tollerent in via, niſi
lutn intelligit ad fulcimen Corporis; Lucas ve-
rò virgam juriſdictionem interpretatur, & ſæ-
cularis potentiæ adminiculum, quæ ſuis Diſ-
cipulis Chriſtus eripuit. Neque enim illos E-
Piſcopos nunc efſe voluit aut Paſtores, inſtru-
KRos virga, ſed Prædicatores exarmiatos om-
ni rerum temporalium præſidio. Baculo inni-
tere, virgam projice: hoſt eſt , abſhiheas imm-
perio & faſtu, & alienæ te voluntati ac bote-
ſtati ſubmitte. Mirum autem, quo modo cùͦtn

Alummis ſuis præceperit, ut in quamcunque

umtraſſent domum; in ea manerent; tumn ad-
Luc. 5. 5. dat: Er quicunque non re‿eperint vos, exeun-
ter de civitate illa, etinm pulverem pedum ve-
Lrorem, excutite, in teſtimonium Iupra illos.
Dthe exeant non recipientium, ſi intra Enes

atrii heoſpitantium manere debent, & non to-

222

„

virgam tantimn. Séd Marcus pro virga bacu-

tà excedant urbe. Nimiruùm Domus Concio- Zelus s.
natoris Civitas eſt. Neque enim uni aut alte- vimarum
ri ſubſervire debet, ſed univerſæ multitudini *domnes

Dei pabulum miniſtrare. At quis Conciona- ndiſeris.
torum, ſi expellatur, excutere poteſt pulve- Feme.
rem pedum „ Cum tam dehcate interdum, per- delicati.
pauci licèt, rhedis ita obtectis vehantur, ut Pauperias e Fo
eis magis offundi pulvis poſſit ab auditoribus; viclata. vuml polto
qui malori cum incemmodo ad Eccleſias con- i cn
veniunt, quam accedat Evangelicus Interpres c ſt Pl
ad Civitates. Ubivis plus pulveris, quam in ſinæ,
pedibus reperies delicatorum. Caveamus, ne, duar dent,

contra omnia Chriſti præcepta, quis invadat 4 tunh hl 3
iter, exarmatus ſcilicèt baculo, ocreatus pe-

des, inſtructus non duplici modò tunica, ſed
& pallio diſcolori, ſuffarcinatus ære, com- n
mendatitis onuſtus Principum literis, mobilem . de
ſecum evehens & bibliothecam, & lintea, Gd
& domum. Quæ quidem omnia, ut arcendo r
frigori, & conſervandæ vitæ, modeſtè com- ign

parata præſidia, reprehendi omninò non poſ- heta
ſunt, cùm iis etiam uſi fuerint Viri Sanctiſwſimi ſgrn
Beatis adſcripti: ità ni modus ſervetur, ſunt

planè improbanda. Dandum eſt aliquid labori nuel
ſummo, & infirmis viribus: nihil penitus in- al elll
dulgendum, aut Vanitati, aut deliciis. Egreſ- noſn E
Il aulem circumibant per caſiella evangelizan- lbic. , 1 nhwe.
tes, & curantes ubique. Hæc vita tandem A- e nhae
poſtolica eſt, varias Orbis plagas luſtrare, ubi- v⸗
vis gentium Evangeli ſementem facere, ne Rii
latins Chriſto Sol luceat. Nota, mandatum ac- Zelus a- 4 lud
ceperunt adeundi urbes; ipſi verò circumeunt zimarum uh ch
per caſtella. Adeò ab Apoſtolis diſſentit quiſ. indiffe- bennh
quis pagorum anguſtias pertæſus, ſolà ambit νt ind
includi urbium amplitudine. Quin nec in ipſis aez: nutn
morabantur caſtellis, ſed peregrinando pagis, que con- ſlen e ee

& vicis evangelizabant. Ut Superiores intel- cionetur.
ligant non fiabiliendas in oppidis manſiones, Religiones n äanbit
ſed manipulos interdum virorum Apoſtolico- rir. Riene
rum eò tranſmittendos. Interim ad Herodem 1 gze. neitil
multa de Chriſti miraculis atque doctrind de- roperſo- lahe
ferebantur: undè factum eſt, ut quæreret narum.
eum videre. Et quærebat, inquit, videre eum. Religioſus Nlu
Hoc enimverô ſpectaculum Regibus præbent Ei. ik San
Jo , Iulna hot

aulis Prophetæ & Sacerdotes. Non illos in- verbam
. . W, Ut

ſtruunt, non docent, non arguunt „ ſed ocu- Dei ſerid
los paſcunt. Videre tantuùm volunt Te, non auliendi. vanparete
audire, non noſſe, non conſulere. Nimirum Pniu- . Dd inm
apud Magnates ſola, ut plurimum valet exti- ealar- r Aokolt
ma ſpecies, ſolus rutilat fucus, ſoli deludun: bus.

tur oculi. Sic Fides Miniſtrorum Dei dum-

,,0 apent

modò oculis Potentum blandiatur, ſecura eſt. e tt. Ad
Sic Juſtitia ſi occultè graſſetur;, dummodò Ctieiſe
cruorein oculis non ingerat, æqua eſt. Sic Ra- er n kign
pinæ oblitæ liberalitatis colore impunè rapiunt. en. M deetan
Sic denique Sanctitas videri debet in aula;, hue Nlrbr.
non eſſe. Hinc fit, ut regna ſtare nequaquam ii Mut in on,
poſſint, duùm ſolis utuntur oculis, quibus fa- unu ewer
cillimè illuditur. Langent aliquando Juſtos, “ ſaemeehl P
non ſolùm videant, & deprehendent fortèé pro t. ldere
cilicio coronas parturire, nutriri ſub bano (amin,
ſericum, Torques cingulis intexi, ſocco Thro- ypoer tin
nos, elevari. Sicut, & Contrario, pleroſqduu ln non
reperient verè foris, intüſque Juſtos, * uè peliticis in,
habitu, & mente Humiles, rebus geſtis non palliuts icel
mminhüs, quam verbis Apoſtolos, æquè corde, Rer uoH ie Rel
ac vultu Angelos. ane, ente
e. 1. 4 i Mamuts
u nvenire
d tenden
u ſen
2* 1 t.

Stromatum

Et aſſumptis illis, ſeceſſt ſcorsum in
locum deſertum, qui eſt Bethſaidæ.

Verſ. 10.
Conci· Poſt prædicationem ab urbibus reverſos A-
„„„ Polſtolos ſevocat Chriſtus in deſertum: ut Con-

Cancie & Cionatores ſuo perfuncti munere non excipien-
Zelas a- dis plauſibus indulgeant poſt ferias quadrage-
nimarum ſimæ, ſed planchibus comparandis Deo va-
Orationi cent, in ſolitudine. Et quidem bis jam ante
Uatct . hoc à Jks ſine Diſcipulis factitatum fuerat:
ne crederes, non antè ſuo exemplo Eremum
commendaſſe iis, quos nunc ducit in deſer-
tum. Porrò Apoſtolos, Eccleſiæ videlicèt Prin-
cipes,; à populorum frequentia abducit, ut
populi eorum docti receſſu, promptiùs ur-
bium jugum projiciant, & in eremi libertate
reſpirent. Ideò namque Hananias Pſeudo-Pro-
pheta, ut liberandum populum ex imperio
Aſſyriorum ſignificaret, catenam è collo Je-
remiæ pendulam detraxit: quòd ſcilicèt, ex-
Iem,1 empto à ſervitute Prophetâ, nullis in poſte-
Majerum Lum vinculis coërceri populus poſſet Hiero-
ſolymæ. Planè, ſi animarum Paſtores Aſſy-
rio, hoc eſt Mundo obſtricti non forent, nul-
lIus, audeo dicere, reperiretur, qui vanita-
tibus inſerviret. At, dum palàm catenas ſuas
ſeu Levitæ, ſeu Prophetæ circumferunt in ſe-
ctando divitias, auro incubando, inſudando
honoribus, generi militando, in compedes
Mundi ſpontè pedes conjiciunt. Catenatus
Propheta fruſirà libertatem deprædicat: &
imperio animarum judicatur indignus, qui pen-
ſilem è& collo catenam geſtat aut cupiditatis,
aut ambitus-.

e n
1 Nletli,

Cd hen.
0 n,
1 De
teri N

Jerem.

smnia

beſſunt.

Facite illos diſeumbere per convivia quin.

guagenos. Verſ. 14.

mnm
erin d Ne
Acle Cnin
A, Nulla præſentis hiſtoriæ ſyllaba myſterio va-
cat. Siquidem, cùm adeſſent ferè quinque
millia hominum, Dilſcipuli rogaverunt Jk-
³⁸ UM, ut turbas dimitteret, quò ſibi victum
compararent in oppidis, adjacentibus eremo.
Duo enim duntaxat piſces, & quinque panes,

Gula.
ugalt,

l , Pauper- Apoſtolis ſupererant ad levamen. Nota: Ere-
mmmmus mi aſperitas Epularum delicias non patitur,
un, li⸗ „d led piſcibus, & pane modico Apoſtoli victi-
itmnm h balere tant. Adverte tamen non id ex paupertate

poſunt. Contigiſſe, ſed ex parſimomia: nam quibus
Eccleſia- tam exiguus ciborum apparatus ſuppetebat,
ircis e- non deerant pecuniæ ad coëmendas eſcas om-
durnt- ni turbeæ. Audi: Miſi fortè nos eamus, & ema-
iliciti. Wus in omnem hanc turbam eſcas. Non dixe-
Luc.92, 13. Trunt emendicatum ibimus cum turbis, ſed
Rleimey ememus pro omni turba. Ut intelligas, non
alee diſſidere ab Apoſtolica paupertate numeroſam
isa,, Pecuniam, ſi non præparentur fercula nume-
roſa in ſolitudine. Et animarum Ducibus ſump-
tus non deeſſent ad hoſpitium quinque mil-
lium, ſi piſcibus, panéque contenti forent.
Et quidem quæ excipiendis adveris huma-
niores Religiones ſunt, carnibus abſtinent,
contentæ piſcibus. S. Marcus cap. 6. Euntes
emamus ducentis denariis panes. Ut videas
convenire Religioſis amplum patrimonium,
ſed tenuem annonam: nam, cùm pecunia
ità ſuppeteret, vix quinque panes habebant
apud ſe. Menſa eſſe debet frugalis, Cœno-
biorum verô reditus ampli ſint. Non enim,
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Griign
“=
iten,

, Lib. XIII.

aucto patrimonio, augetur Eſcarum, ſed Mo-
nachorum numerus; non pompa Menſarum
tumet, ſed Eccleſiæ cultus irradiat. Porrò mi-
randa ratio à Chriſto exhibiti convivii. Facit
turbas diſcumbere. Sapientius, ſi audeam,
ſuaſiſſe Apoſtolos dixerim, quorum illa ver-
ba fuere: Dimitte turbas, ut euntes in caſtel- Ibid. 127
la, villaſque, quæ circà ſunt, divertant, &
inveniant eſcas, quia hic in loco deſerto ſumus.
Ergoône in tanta loci, eſcarumque caritate
multitudo penè innumera non ſurget, non æ-
ſtuabit, non huc, illucque diſcurret, non re-
curret ad villarum horrea, non avehet ab op-
Pidis eſcas, ſed otioſa diſcumbet? Congrue- Conſola-
rint hæc in epulo ſæculi, ubi reſonat maledi- tiones Dei.
ctio illa, in ſudore vultüs tui veſobris pane tuo; Gen.3. 19.
ubi proprio irrigatur ſudore alienum pabu- Servire
lum; nam Chrifti epulo excipiuntur, qui diſ- Peofelix.
cumbunt, qui tranquillam vitam degunt, qui
ſine ſolicitudine ſunt, qui requieſcunt in Deo
ſuo. Sic Elias ab Angelo ſubcinericio pane Dei eure
alitur, quando incurioſus eſcarum, tranquil- Ie lermit-
lèe ſub Junipero diſcumbit. Sic Aves coœli paſ-Te⸗
cuntur, duùm terram non excolunt, ſed aëra
recreant cantu. Sic Lilia agri, dum non la-
borant, neque nent, Salomonis ornatum ex-
ſuperant. Contrà, Bombyces induſtrii orna-
mentorum artifices, dàùm textrinæ toti incum-
bunt, aliis ſericum, ſibi ſepulchrum elabo-
rant. Itaque Chriſtus in eremo ſolos paſcit
diſcumbentes: faſtidit namque quorumdam
ſolicitudinem huc, illucque diſcurrentium
Chriſtus, qui ſi tanto labore coœli quærerent
regnum, quanto panem emendicant, ociùs ſa-
nè regnarent, quàm faturentur. Spectemus
nunc novæ meſſis novam, & inauditam cul-
turam. Reſpexit in cælum, & benedixit illis: Ibid. 16.
& fregit, & diſtribuit Diſcipulis ſuis, ut po-
nerent ante turbas. Non manus infixa terræ, Felicitas
ſed in cœlum erectus oculus in ſolitudine fru- ²⁸ Peo.
ges diſſeminat: nec labor, ſed fiducia ube- rleen-
rem meſſem inter vepreta montium demetit. remedii,
Itaque fruſtrà laboratis, qui manducatis pa- Spiritua-
nem doloris. Inhibete ab opere dexteram, l'am eu-
erigite frontem ad ſidera; nam frumentum “. 4
electorum non è terræ ſinu, ſed ex firma- S ere
mento cœli exſpectandum eſt. Terram calca, Deum.
Cœlum intuere; contemne Opes, Deo inni- Fames.
tere, ſiquidem Angelicarum frugum colonus
oculus eſt, cujus roſtrum palpebræ ſunt, pu-
pilla ſol, lacrymæ pluvia, cor horreum;
quod, dùm fiducià in Deum oppletur, om-
ni eſcarum apparatu redundat. Mirandum ve-
1r6 eſt, quòd, procul ab æquore, in ſylvis,
& montibus, ad Gulæ illecebram, ferarum Iejunium,
ſylveſtrium carnes deſunt, ad temperantiæ

Gulaæ.

apparatum piſces ſuppetunt. Non ſolùm au- Mortif-
Puc .. satio core
tem reſpexit in cœlum, ſed benedixit, & oris.

fregit. Ut augeas patrimonium, partibus par-
tes addis, adjungis aurum auro. At longè
diverſa hujus fœcunditatis cultura apparet;
cùm vilis annona panum non acceſſione creſ-
cit, ſed imminutione. Unam augendarum Elesmoſp-
opum rationem Chriſtianis reliquit Chriſtus: na Divz-
frangere, quod poſſideas, & turbis eroga- tias auget.
re, ut ſui creſcant fragmenta diſpendio. Di-
ſtribuantur opes, ut augeantur: removeatur Des dare
à divitiarum cuſtodia Avaritia, ut uberius Escibt-
liberali diffuſione multiplicentur. Porrò ſim-
plicibus ſi forem debitor, & non ſolis ſa⸗
pientibus, benedictione condiri dicerem, &
augeri Apoſtolorum delicias. Benedictio au-
E à tem

Avaritia
tutior.

5 4

tem Grux eſt, ut ſcias ſolà poſſe Mortifica-
tione noſtras augeri voluptates, epulumque
in ſolitudine patientià maximè condiri. Diſ-
cipuli apponunt, Chriſtus eſcas multiplicat;
utque quiſque ſuo fungatur munere, nec Pa-
ſtor Apoſtolorum, nec Prælatus Animarum
per ſe curet corpora, ſed aliis curam paſcen-
Tbid. 17. dæ plebis demandet. Et manducaverunt omnes,
Conſola- & ſaturati ſunt. Utraque conditio hujus Mun-
tienes Dei q deliciis deeſt. Nam paucis præbentur, &

„ Mun- 14.
7. nemo expletur. Dignitates raræ ſunt, opes
Avari paucorum, regnum unius, nullius ſaturitas.

tia inex- Quò enim impotentiùs quis ſeſe ſæculi rêbus

pletili. ingurgitat, eò veriùs Tantalum refert, cujus
G. & ſitis inter undas excrevit, nec fames de-
Miedio Crevit in copioſo fructuum, plantarumque ap-
aims. paratu. Adde, quèôd hi diſcumbentes ſatu-
Felieitas rantur. Tu verò mihi unum oſtende, qui
infeli. ſedens ſaturetur à Mundo: qui tranquillitate

ſimul, & dignitate fruatur: qui opes ſine la-
bore poſſideat: qui felicior quam Jacob ſine
æſtu diei, ſine noctium nivibus pro Rachele
deſudet, Liam, poſt annos ſeptem ærumno-
ſos conſequuturus.

Et faäctum eſt, cum ſolus eſſet orans,
erant cum ülo & Liſcipuli: & inter-
rogavit illos dicens: Qaem me dicunt

eſe turbæ! Verſ. 18.

Statim poſt paſtas turbas ſe ĩipſum Chriſtus
oratione pavit. Neque enim aut Ipſe, aut
Apoſtoli manducaſſe leguntur, ſed tantùm
Cella al- menſis miniſtraſſe. Porrò ſi ſolus erat, quo
leg. modo erant cum IIIo & Difcipul? Nimirum
Reden. ſolitudo ſocietate, ac familiaritate non impe-
o**αε. tur eorum, qui ejuſdem propoſiti ſunt.
Nunquaàm Apoſtolica vita obfuit Contempla-
vita mix- tiomi. Nam is ſolitarius maximè eſt, qui ita
14. ſuis fratribus convivit, ut orandi ſtudium non
intermittat: iſque ſocius deprehenditur Apo-
ſtolorum, qui coram eis orare non dubitat.
Imò Chriſtus, Dux;, ac Pater Diſcipulorum,
orat Diſcipulis non orantibus: cùm orationis
penſum exigant interdum Præfecti à ſubjec-
tis, qui, an Deo vacent, incertum fortaſsis
eſt. Nunc audiamus, quid de Chriſto dici
I. à turbis Apoſtoli perhibeant. At illi reſpon-
ue g1· er & dixerunt, Joannem Baptiſtam, alii
Adulatio. runt 1 ct ⸗ 7. Pi¹ 5
superior atttem Eliam, &c. Prudenter quidem San-
Aamini- Gi Apoſtoli contumelioſa vocabula ſuppreſ-
Kratorew ſerunt, quibus Jeſus vulgò jactabatur, Vo-

rg⸗ S rator, Amicus Publicanorum, falſus Dæmo-
lat niorum Propheta; non ſine ingenti eorum do-

Conſilia- cumento, qui ſuos per ſibi familiares omnia
rii boni autumant innoteſcere. En in Apoſtolico con-
valde ra- ſeſſu ſilentur injuriæ, & ſplendida tantùm no-
gaperior mina proferentur. Tu putas ibi erupturam
eriis. vVeritatem, ubi germinat aſſentatio, & dolus
tem inda- regnat? At quàâ ratione factum eſt, ut Chri-
get. ſtus ſeu Joannes, ſeu Elias crederetur? Nam
Fn c, Elias profugus erravit in arenis, Chriſtus
mre ſoli. reſedit in urbibus: Elias paſcitur à vidua;,
44. turbas Chriſtus pavit: frequenter Elias cum
Talenta Regibus, procul ab Aula Chriſtus cum piſ-
varia, catoribus: ſeminudus Elias, Chriſtum tunica

ſed Spiri ambiebat deſuper contexta per totum. Joan-
us unds.

ni quoque quam diſpar in cultu, quâmque
Religioſt . .. .. 2 ( 4
H converſatione diſſimilis Jeſus! IIle locuſtis vi-

mita co- Ctitat, hic piſcibus plebem exſaturat. Nimirùm
bhareant non cultus, non victus attenditur, ſed animi
eatρτι.

Oliva 4

virtus, ſed pectoris celſitudo, ſed loquela ma- Religiaß
nifeſtos facit veros Numinis Alumnos. Eliam on ſper-
& Joannem videmus interdùm in ſerico, & rane Y4--
Herodes ac Sardanapalos non raròô faſtidimus Afie
in cinere. Latitat virtus ſub habitu milita- noneffe-
ri, & ſerpit per cingula, & in cilicio gliſ- *.
cit non ſemel inhumanitas. Elias eris, etiam Monor
inter turbas; Joannes eris in convivis, ſi ta-uαas.
men animarum ſalutem, non delicias perſequa-
ris inter eſcas. Contra verò, locuſtæ non piyus
ſpiritus Joannis ſunt, ſed cibus, quibus æquè non ſoli-
Virtus ali poteſt, & vitium. Franciſcus Xave- da.
rius immortalis memoriæ Vir, Apoſtoli no-
men eſt conſecutus, dùm zelum magis, quàm ert
habitum Apoſtolorum referre ſtuduit: QAni ſare
ludo fi abſtinuit, certè ludentibus adfuit, ut abunda-
Vitiis illuderet, & perditos traduceret ad Chri- vent.
ſium. Sic David in throno, Anachoretarum Locus non
laude nequaquam fraudatur, cùm foveret ſub ebo.
Regis ornatu aſperitatem Eremi, Aurumque
capite, corde Cilicium præferret. Vos autem lbid. 20,
quem me eſſe dicitis? Reſpondens Nimon Petrus
dixit, Chriſtum Dei. Omnium rogatur ſen-
tentia, & ſolus Petrus reſpondet. At ille in- Ibid. 21.
crepans illos, præcepit, ne cui dicerent hoc 1
dicens: Quia oportet filium hominis multa pati, Religio o&
& reprobari à Jenioribus & Principibus Sacer- unum in-
dotum. Unus loquitur Petrus, & omnes in- Jamu.
crepantur: Adeò Religioſorum ſive bona;, ſi-
ve prava exempla in univerſos redundant;
quôdque unius eſt vitium, omnium ſcelus eſſe
cenſetur. S. Matthæus collatas ait Pontificats
claves Petro hoc loco, cùm Lucas non tam
eum prædicet exaltatum, quam increpitum.
Nimirùm ſacer Hiſtoricus magis de Humili- Corredie
tate Chriſti reſpuentis gloriam, quam de teleran-
Sublimitate Petri, ad apicem dignitatum eve- d.
cti, ſolicitus fuit: accuratiuſque præceptum Hxmiii-
Domini deſcripſit, quam primatum Petri: ut zat.
nos quoque Chriſti humilitatem perſequamur
ambitioſius, quam Petri celſitudinem. Porròô
ut multa patiatur, ſuam occultari gloriam
Dominus præcipit, nec Chriſtus Dei appel-
lari ſuſtinet, ut Crucem ſuſtineat. Nos, con-
tra, ut umbram quoque Crucis declinemus,
cuùm interdum non tam Chriſti ſimus & regio
elibuti oleo, quaàm amurcà reſperſi, & gene- Religioſus
ris vilitate maculoſi, jactamus alienum genus, vi de
foœtorémque patriæ tabernæ & regio capite de- ey ſma-
rivato unguento abolemus. At à quo tandem jaxs.
Chriſtus reprobari debet? fortaſsè à vulgi mul- Superbia.
titudine efferata? Ab imperitis turbis? Ab Arrcgan-
indoctis mulierculis? O inſipientem pruden-“.
tum ſapientiam! At Senioribus reprobatur &
Principibus Sacerdotum. Itâne Primorum pru-
dentia cæcutit, ut ipſam quoque innocen- V
tiam damnent, ipſam arguant Patris æter- zuenkn⸗
nam ſapientiam? Et quomodò audent; Cau- ,,ds: ad
sa non cognitàâ, de Chriſti ſectatoribus, dé- onam
que orbe terrarum pronuntiare ſententiam, ſt.
quando Scribarum vident decretis Cruci ſul-
fxam Innocentiam? Cahgarunt in Sole;, &
dubitabimus imaginarias deprehenſuros ma-
culas in Umbris? Deum reum fecerunt , Juiex
& lutea verebuntur Templi vaſa infringere?
Phariſæi blaſphemum aiunt Chriſtum,
quis Eccleſiaſticorum apud eos erit innoxius?
Caveant Juſtorum Cenſores, ne tranſver

Cenſores
gliorums

agantur, dùm judicare volunt; ſiquidem
Ohriſtus palmis exceptus a Turbis, lacry-
mis comploratus à Foœminis, regio cohoneſta-

tus titulo à Præſide, à ſolis Senioribus dan⸗
natur.

Religioſi

MuN: de
. . ecdu
i⸗ Me,

Nutun.
in fon
nin pe
(Aſieni
uun e
le Don-
ee Cail
rit pr⸗

Divebal
veni
G1

ſu.

ſiſe unim
„ K ilbi
lir ſiun Dei
bhis oe⸗
au eauigun
lic eſt e
ſeidem
Ii: Unde
44 Crucen
ſchagtur.
mmus ommi
Ubllus ib
gellat,
Non Conci
1es habencd
nant, poh
f Ne: mn
wet a
nas PrOpugn
, .
inſkrument
iin 1 glidem
ui, mantis diad
en, guar
lteam por
V le lldebi
e d ign
it A nktes
nnn
Cecle? i
ikeris nor
die. Non
4 dollt.
i⸗ tumne,
e wope
, um
4 enmn
ie, btur,
e tertam. Tu

ie H
Ms ncem ſu
n die ſer
lclend
NMeunt
toren Zele⸗
tolunt Di
) Pon
nln
Ouſti l
gantis C
Tles hrt

der

natur. Nec nives capitis, nec fulgores chla-
mydis ſufficiunt ad judicium: pudor rubeat
in fronte, niſi candor albicaret in pectore,
quò æquior prodeat ex ore ſententia. Ve-
rum pallor divini timoris rejicitur aliquando in
cæſariem , verecundiæ nitor in paludamen-
tum effunditur, quò impudentiùs judicemus
de Domini etiam ſupremis Miniſtris, dum
nec capilli timorem metuunt, nec pudorem
ſentit prætexta.

loele ,
Gubuz

Dicebat autem ad omnes. Si quis vult
venire poſt me, abneget ſemetipſum,
& tollat Crucem ſuam quotidie, &
ſequatur me. Verſ. 23.

ox ope- Statim poſt prænuntiatam Crucem ſuam,
rum. & inhibitos Apoſtolos, ne ſe dicerent Chri-
Concio- ſtum Dei, ſuadere incipit Diſcipulis & tur-
P te⸗ bis abnegationem ſui. Nimirùm facilè aliis
Dite . . . . .
Glhriam Crucem imponit, qui ſuam humeris geſtat;

vanam. & quiſquis titulorum refugit Gloriam, idoneus
hic eſt denuntiandz Humilitati. Exempla
ſiquidem ſyllogiſmi ſunt Philoſophi Chriſtia-
ni: undé & Chrifſtus populos invitat, non, ut
ad Crucem feſtinent, ſed, ut ſe cum Cruce
ſequantur. Præcedit ſectatores ſuos, & pri-
mus omnium, quod ſuaſit, tolerat. Porrô
nullus ab hac ſarcina eximitur; nam ut Evan-
geliſta ait, Dicebat ad omnes. Hinc patet,
non Concionatores Nobilium, ſed Aſſentato-
res habendos eſſe, qui ſine Cruce eos affir-
mant, poſſe Chriſto adhærere. Falluntur pla-
Mortifß. né: nam & Corona, mſi militet Cruci, alie-
catio na eſt à regno Dei. Non fſufficit Fidem armis
sommunis propugnare, niſi debellator Infidelium Crucis

,Konsn
n We buut

af inſtrumento ſuam edomet carnem. Fulget il-
i nimi la quidem in caſſide triumphantis, & é reg-
slandi. nantis diademate effulgurat: ſed utinam Cru-
cem, quam auream gerunt in capite, pedibus
luteam non proterant. At quo modo quis a
ſe diſſidebit, & ſemetipſum abnegabit? Pe-
Mortis trus ad ignem Chriſtum negavit: Nos veròô

memeria, ad cineres noſinet abnegabimus. Nobilem te,
fortem, pulchrum, divitem, immortalem
credis? Cineribus incuba ſepulchrorum, &
ſplendida fortaſsè vocabula depones, cuùm te
videris moriturum. Tollat Crucem ſuam quo-
tidie. Non architectetur, inquit, Crucem,
J ſed tollat. Circumſtat nos Crux, circumdant
Mortif- Erumnæ , Luctus obvallat: ſupereſt, ut,
ird. quæ propè nos ſunt, amplectamur. Vox Tol-
er t lat, humi jacentem Crucem deſignat. Pleri-
breh que enim Crucem humi reponunt, tunc re-
elce Mertifß. ſumpturi, cùm efflaturi amimam allidentur in
en catio ſed terram. Tuam verò tollas Crucem, non alie-
ent um “1 Aiſereta. . .. . 1:
unt nam: neque aliis imponas, ſed tibi eam aſſu-

WE
lenen

Git diſere- Crucem. An non ſatis, ſupérque eſt, ſemel
Pie „Crucem ſuſtuliſſe? Videlicèt grave onus vix
"ti uno die ferri poteſt: undé & deponendam
aliquando indicavit, qui quotidièe tollendam
Præcepit. Itaque Chriſto fortè non congruit
eorum zelus immodicus, qui reſpirare à pœnis
nolunt Diſcipulos Chriſti. Si quotidiè tolli de-
bet, poni poteſt quotidiè. Et ſequatur me.
Exultavit ut Gigas ad currendum, & Cruce
onuſti illum per devia conſequemur? Imò tunc
Gigantis curſum aſſequimur, quando onuſti
Cruce curremus. Alas nobis ſuppeditat Crux:
nam & Seraphim in modum Crucis ſuas pen-

Stromatum, Lib. XIII.

superio- me. Miror verò, cur quotidiè tolli imperet

5

nas expanderant. Quod Bernardus de Jugo Jugum
Chriſti dixit in epiſtolis, hoc dictum crede Chrhi
de Cruce. Quoſdam ſcio otioſos domi reſide- lorzif-
re, quèd Crucem ſe jactitent ſuſtuliſſe. Ani- gulceſcit.
was negligunt, dùm ſibi Orationi vacare vi- Cbriftum
dentur. Obedientiam contemnunt, dùm ſe ſequi.
circumdatos Cilicio gloriantur. At aliter ſentit Virtas ſor
Chriſtus, qui aperte pronuntiavit utrumque d“.
copulandum; ut tollant Crucem, utque ſe-
quantur Se. Tollat, inquit, Crucem ſiam. Et Talonea
ſanè ſi unuſquiſque ſuam Crucem extolleret, varig.
expedité Dominum ſequeretur. Retardatur au- vecatio
tem, dùm alienam avidiùs corripit. Non raròô non una,
enim Monachus docere in publico, venari cu-
pit Clericus; Miles mercaturam exercet, Præ-
ſes militiam ambit; armis Levita, ſacerdotio
Rex delectatur. Denique ſtudioſias quiſque
alienam expolit Crucem, ſuam jacêre patitur,
& ſic Chriſtum ſequi non valet.

Quid enim proficit homo, ſi luoretur uni-
verſum Mundum, ſe autem ipſum
perdat, & detiimentum ſui faciat!?
Nam qui me erubuerit & meos ſermo-
nes, hunc Filius hominis erubeſoet.

Verſ. 25. 260.

Totius Mundi acquiſitione animæ detrimen-
tum non compenſatur. Et particula Quid pro-
ſicit? denotat, lucra nihil efſe, quando jac-
turam æternæ ſalutis trahunt. Clariuùs autem Felicitas
felicitatis, atque opum damna deſignavit, *Nι
quando per eam vocem, Nam, oſtendit fore,
ut Dei ſermones, Deumque ipſum erubeſcat, Hamani
quiſquis hujus ſæculi divitiis abundaverit. zimores.
Quod & Matthæus cap. 10. & Marcus cap. 8. Divitiæ
expreſſerunt; qui, cùm de lucro egiflent, ****α
per illationem, Ergo, de impudenti verecun- terno-
dia ſcripſere: ac ſi neceſſariò rerum copiam rum obli-=
Divwinæ doctrinæ verecundia, atque contemp- vie.
tus ſequerentur. Difficile Divitem reperies,
qui degeneri pudore ad Evangelicam ſimplici-
tatem, demiſſionémque non ſuffundatur. Et
hic quidem non de iis Divitibus præcipuè
agit, qui ab Atavis tranſmiſſas opes accepe-
runt, ſed contra eos tonat, qui ſuo labore
lucrati ſunt, quæ illis non legavere Majores.
Saülis hoc confirmatur exemplo, qui inopi-
natò ex Agaſone Princeps parêre erubuit Sa-
mueéli, cùm antè fugientes aſinas ſectaretur.
Fortuita Fortuna inflat: & vera Fortuna ſola
illa eſt, quæ Orbem terrarum fubjectum pe-
dibus calcat.

Et aſſumpſit Petrum & Jacobum & Jo-
annem, & aſzendit in montem ut ora-
tet. Et facta eſt, dum oraret, ſpe-
cies vultus ejus altera: & veſtitus

ejus albus & refulgens. Verſ. 28.29.

Oratio ſolitudine delectatur, & raròô in Renoevas
turba cœleſtium rerum contemplatione ſuſtol- eio visg
limur. Oratio autem artifex ſplendoris, & lu- =æ Ora-
cis eſt: ſiquidem, qui montem ſemotum à ione.

populis impudens ſubiiſti, indè deſcendes rsrne.
adeò modeſtus & caſtus, ut & nmivi veſtimen- iq,

ta ſimillima candicent, & fulgere cenſeatur in

vultu Sol. Ergo quiſquis Caſtimoniæ nives
vel in veſtes optat redundare, Oratiom va-
cet & Solitudini. Porrò Orationis proprium
E 4 illud

56 Oliva

illud eſt, ut rerum, hominumque colores
immutet. Etenim, dùm ſedulò meditari in-
cipies, non facies modò tua immutabitur;
ſed & ſæculi fucus, ac pompa detmutabitur.
Tibi quidem virtutum nitor emicabit in ge-
nis, mundanaritzm verò vanitatum impoſtura
piznitas evaneſcet: quæ enim tibi aurea videbantur
& Feliei- antequàm orares, in ipſo orationis lumine
tas wexie. collocata, lutea apparebunt: qui verò aliis
bigilan- luteus antè credebare terrenis affectibus in-
quinatus, lucidus eris cœleſtium rerum cu-
piditate ſuccenſus. Nota; Transfiguratur Chri-
ſtus medius inter Eliam & Moyſem; id eſt;
Spiritu innovaberis, ſi te colloces inter Le-
gem & Zelum, ut dignoſcas, quid Tibi,
quid Proximis debeas. Lex te arguet inob-
ſervantiæ, Zelus negligentiæ. Hinc fiet, ut
ab Elia Virgine candorem tua toga mutue-
tur, & Lucem accipias à Moyſe, ut judi-
ces, & illumines. Miror hic ego, quomodò
tam alto ſopore demerſi hic Apoſtoli dormie-
Luc. 9.32. Tfint ? Ait enim Evangeliſta: Petrus veré, &
Oratione- Tui ecum illo erant, gravati erant ſomno. Ni-
eſzria, mirùm nihil æquè Apoſtolicos viros conſopit;
quam loci celſitudo, & fulgor veſtium in eo
Domino, quem ſequuntur. Chriſtus diſcrimi-
num probè conſcius, in edito loco erat, A-
poſtoli dormiunt. Hi declarant difficulter in
Dignitatibus vigilari; ille docet, in Oratio-
nis altitudine turbinem ingruentium telorum
repellendum. Verùm, cur JxSUS, qui tam
Tribkula- ſolicité in horto Diſcipulorum quietem turba-
ie & Ha- bit, eos in Thaboris ſpectaculo ſomno pati-
wiliatio. tur reſolvi? Cur excitat ad tormenta, & non
exſuſcitat ad gloriam? Fortè utiliùs Viri A-
poftolici doloris theatro quàm decoris inter-
ſunt. At non diù quievere, ad pompam Tranſ-
figurati Salvatoris. Licet enim Lucas perhi-
buerit oculos eorum ſomno gravatos, ſtatim
Ibidem. ſubdit: Et evigilantes, viderunt Majeſtatem
ejus, & duos viros, qui ſtabant cum illo. Ut
nemo exſuſcitet, ipſa Majeſtatis ſpecies Diſci-
pulos excitat. Quéôdque mirandum eſt, qui
Felicitas, in horto ad nuntium mortis tertium moniti
Dignitas ſomnum non vicere, ſolo Majeſtatis reper-
infeliv. cuſſu vigilarunt. Adeò Felicitas quietem om-
Aulici. nem abrumpit, commodiuſque in ͤtrumna;,
quàm in Dignitate dormitur. Petrus enim,
Invidia qui vinctus catenis duabus vix percuſſo latere
inter excitari potuit ab Angelo, nec valuit à Chri-
*ualet, ſto ſuſcitari in tanto appropinquantis cohortis
ſtrepitu, evigilat ad Domini transfiguratio-
nem. Obſerva autem, mox ut Chriſti fulgo-
rem intuentur, affuſos illi vident Moyſem &
Eliam. Nihil enim perſpicaciùs conſpicimus in
novitate Honorum, quam eos, quos proxi-
mos ſibi Princeps aſciſcit. Non tam Domini
altitudine recreamur, quam adlectorum nos
cruciat cum Evecto familiaritas. Plerique ad-
vertunt, Hebræos nequaquàm ſolitos fuiſſe
imagines ſummorum virorum aut ſuſpendere,
aut expingere cæterarum more gentium, qua-
re non percipiunt, quà ratione ab Apoſtolis
dignoſci potuerint Moyſes, & Elias, quo-
rum effigies apud eos non extabat. At quod
factum putat ipſe divina illuſtratione, audeo
dicere, ſi tamen dici poteſt, præſtitum id eo
ſtudio, quo ſolemus in nova Principis digni-
tate Miniſtrorum ejus ortum, mores, vitâm-
que explorare. Lyncei namque ſumus in cha-
rorum rimando genere, quos propiores Prin-
cipi factos vel dolemus, vel miramur. Mira-

Ausm.
Dignitas
mores
S 6.

remur autem, & mihimè doleremus, ſi ſuæ
initio celſitudinis omdes Primores, & Eccle-
ſiarum præſertim Duces, non homunciones,
ſed Heroas in partem imperii evocarent. Ut
enim Petrus Moyſem, & Eliam conſpexit,
non ſe neglectum credidit, non alios ægrè tu-
lit præpoſitos ſibi, nec ſe doluit a Chriſto la-
boribus adhibitum ſocium, Majeſtatis verò
dignatos pompâ peregrinos; imò de conſtru-
endis tabernaculis cogitare cœpit, raro Au-
læ exemplo, quæ ſi ignotos provehi ſpectave-
rit, de eorum non excitando, ſed ſubruen-
do Tabernaculo cogitat. Chriſtum verò cre-
diderim Novi Teſtamenti Apoſtolos à ſe vo-
catos Veteris Teſtamenti Heroibus poſtha- Dignitas
buiſſe, ut doceret ſui Gregis Paſtores, non quibas ei-
tam familiares, amicos, & notos, quam erenda.
prædeceſſorum coaptandos Miniſtros eſſe, be- Dignit=
nè de Ovibus meritos viros. Proh dolor! hen ne-
vix Elias ipſe, & Moyſes ſacris honeſtaren- aude
tur inſignibus, ſi demortuis vel Præſulibus, recta
vel Toparchis miniſtraſſent. Digniores, non merita,
notiores evehendi ſunt: nec id aſſeclis tuis 4254 Ee-
grave accidet, ſi non ignavis, ſed præſtanti- 1cſte, vet
bus ſe videant poſthaberi. Quèòd ſi Petrus tam Reren,,
excelſæ vir virtutis in tam exigua felicitatis stſ.
portiuncula ſuæ vocationis obliviſcitur, & litarint.
Tabernacula architectatur, neglectâ gen- Zelus a-
tium converſione: quid ſperandum nobis eſt, "eem
quos aura quævis à portu domeſticæ diſcipli- nigien
næ in fretum abripit ſæcularium ſolicitudinum, & Felici-
atque curarum? Nimiùm ne ſpectes Colorem: ta noxis.
ſiquidem ad ipſiuſmet Chriſti nives, & ra- Religieſus
dios generoſa vel Petri acies penè obtorpuit. in Aul.
Non diù animarum curæ intendes, ſi oculos
intenderis in Refulgentem. Evigilabis, quam-
vis cum Chriſto ſepultus, ſi Transfiguratio-
nis fulgure perſtringare, & gratificaturus Re-
nidenti Tabernaculorum fundamenta jacies,
non verò ovium curâ à Tabernaculis abducé- Coneio-
. : . . . . natores
ris. Utinam aliquando Sacri Viri, quorum aα
ſermo à monte traducere deberet Ambientes Familis-
ad curam animarum, non illos ad conſequen- ritas eum
das dignitates exſtimulent, dum ſe Taberna- ſeculari
culorum exhibent architectos. Quod ſanè ſi algi .6
fieret, rationem eos doceremus & firmandæ Cagnati-
felicitatis, & patrimonii amplificandi. Quæ- rum ſi
ret hic aliquis, cur non de domo excitanda, ambitioni
ſed de Tabernaculo exſtruendo cogitaverit Pe- raen.
trus. Fortè, ut ſignificaret non diuturnam Bara
Regni & Dignitatum felicitatem eſſe, Ten-
toria, non Domicilia delineavit. Tabernacu- darce,
lum itinerantium diverſorium eſt, peroppor- plicita:
tunum felicitati, in qua non diù conſiſtitur. politics.
At undè iſta faciei, veſtiumque diſſimilitudo;,
ut illa quidem aureâ luce refulgeat, hæ mveo
candore renideant ? Nimirùm Præfectorum bprineipâ,
vultus illuminare debet, & omnia Solis inſtar Religioſe-
intueri, cùm tamen ſolo ornari poſſit, ac tegi Pielass
Ingenuitatis candore. Non te occulet Aſtutia, ſicorun
non carnis Prudentia verfſipellis conſilia abſ- Pescass
condet tua; uno integéris Candore, und or- Iatere me
naberis morum, verborumque Simplicitate. poſunt.
Quòd ſi Præſulum, Principumque purpura
candor eſt; meminerint puriorem retinendam
vitæ integritatem, cùm purioris veſtis foe-
diores ſint maculæ. uævis minima labe-

cula inter veſtium nives apparebit, refulgen-
te præſertim in vultu Sole. Et faciei ſplen-
dor, & indumentorum nitor quaſvis macu-

las prodet: quæque latuiſſent in panno, emi-
voluit

Chri-

cabunt in nive. Et fortè niveum e

Dignitas

Oht
ligen
Pera
de:
n
ommmit
geltat
Netq⸗
e,6
ne
e,
Ium N
winant
ſancto
ſunt N
rino 1
men ig
Non P0
tuln no
ſutur,
odo
Moyſes
les (4ö: H
lule,
eumg
Mirtt. u ſon
Uicern!
Ilir. Plica e
wie (ucttur,
1mn MMlis e
tum Ma
i Ponpe
Urin eſgere
. Kkloralts in
un ee de
tur de
Hecleſaft
eſt; gve
Cpg. N
deſes ſi
la ut ce
S
Fnm, 8
Tes ad hor
aere,
Haiendun
Oviig, ad
kenandun
ſhitete,
lum Ex E
n Dor
don enim
Il extren
Nn e
ſend, ex
un il
nifcum
enorum D
en Wembr.
1 Oherſo P

i Ee nnli
w. Whltatis
upuy N Corde
goordii

niefd
bihrtn
N, en
3 Ducn un
eni

Stromatum, Lib. XIII. 57

Ohriſtus ſuæ Majeſtatis indumentum, ut di-
ligentius, quicumque aut præſunt, aut im-
perant, Impuritatis flammam excuterent è& cor-
de: quà ſi corriperentur, citò Nives proxi-
mo ardore ſolverentur, & ſine integumento
omnium oculis nudata fœditas proſtaret. Ho-
neſtatem tibi niveus candor commendat, mo-
nétque;, ut procul flammam omnem able-
Marth. ges, cujus ſolo afflatu nix eliqueſcit. Veſti-
17. 2. menta ejus facta ſunt alba ſicut nix. Potuiſſet
ſanè Matthæus lacti comparare, potuiſſet la-
næ, pellibus potuiſſet Muris Pontici: ve-
rùm Nivi ſimiliores duxit, quòd omnis Do-
minantium ornatus evaneſcat, ſi ardore non
ſancto duntaxat affletur. Ideò fortè revelata
ſunt Noëé, quæ tegi debuerant membra, quòd
vino inebriatus, etſi caſtus, concepto ta-
men ignis impuri fomite, veſtimenta ſervare
non potuit. Paſtoris ergo niveum indumen-

tum non maculatur duntaxat vino, ſed diſ-

ſuitur, atque diſſolvitur. Excidêre quodam-
modò nobis, dum apud Noë divertimus,
Moyſes, & Elias, de quibus hæc habet Lu-
Luc. 9. Cas: Erant autem Moyſes, & Elias viſi in Ma-
30. jeſtate, & dicebant exceſſum ejus, quem com-
Pomèe pleturus erat in Hieruſalem. Exclamare libet:
veriotes, Qui ſunt hi ſermones, quos confertis ad in-
. vicem? Itäne cum Majeſtate Thaboris Sup-
Eeceleßa- plicia copulantur Hieroſolymæ? Crux pro-
fieum de- ducitur, ubi Sceptrum protenditur? Squalor

cet non noctis cum Sole conjungitur faciei? Nimi-
re 1 rüùm Majeſtas Eccleſiaſticæ dignitatis, non
Mor- .1. . .
Rintar. pompæ militat, ſed martyrio. Utque Iris

Dignitas veipere futurum imbrem prænuntiat: ita Pa-
vera. ſtoralis inſignia authoritatis tormenta, ſuppli-
Apoc. 10. cique deſignant. Et Iris in capite ejus, di-
1. citur de Chriſto Eccleſiæ capite. Nimirùm,
Eccleſiaſticorum, & Monachorum corona Iris
eſt; quæ elaboratur inter turbines, imbrium
opus. Non ornaris thiarà, ut caput tantum
eleves ſupra cor, animamque regnantium,
ſed ut cervicem ſpeculæ ſubmittas pro tuendo
grege. Non claves traduntur tibi regni Co-
lorum, & Sacerdotii, ut aditum Tuis reſe-
res ad honores, ſed ut te iis cludi patiaris in
carcere, tuendæ ſiudio libertatis Evangelicæ.
Patiendum tibi in Majeſtate ſubditi tuæ curæ
ovilis, ad doctrinam minorum Paſtorum, non
regnandum. Ideò Ecclefia in annua Petri fe-
ſtivitate, cùm ejus obitus celebratur, hiſto-
riam ex Evangelio legit, quàâ Pontifex ſupre-
mus à Domino renuntiatur. Ac ſi ſatis illum
Paſſum declararet, quem declarat Pontificem.
Non enim ſummus meritò Pontifex diceretur,
niſi extrema quævis pro Eccleſia toleraſlet.
Nam cum Evangelicus textus Matthæi tradi-
tam illi aſſerat poteſtatem ligandi, atque ſol-
vendi, ex Lucæ actis deſumpta Epiſtola vin-
ctum illum oſtendit catenis duabus. Adeò
Pontificum etiam ſummorum, non modè in-
feriorum eſt, & aliena ſolvere crinäna, &
„ ſua membra induere vinculis. Caveamus, ne
Joar: 21e diverſo à Petri titulo vinciamur. Cum eſſes ju-
18. nior, ambulabas, ubi volebas, oum autem ſoe.
nueris, alius cinget te, & ducet, quoò tu non
Eeeleſia- vis. Nemo Præſulum cum Spiritu incoœperit,
Biei ab carne conſummetur. (Qui primis annis initæ
efinitm dignitatis omnes ſibi non à Chrifſio junctos à
verhin, ſuo corde difſuerat, cum ſenuerit, non eos
vertuntur O Ccolde difluerat, . . . —
præcordiis innectat, nec ligari ſibi manus ſu-
ſtineat, trahique quò nollet. non ſine famæ,

nominis, gregiſque diſpendio. Alius præcinget

7„

te; ſed ut crucifigare pro Chriſto, non ut tibi
ſuffigas, quos IxsUs à te refixit. Quos
Deus a nobis ſeparavit, nulla eos nobis aut
ſacra fames auri, aut præceps ad excelſa aſ-
cenſus hoftiliter conjungat. Porrò quàm diſ- Dignitas
ſimiles Petri, Eliæque ac Moyſis ſermones! infilix.
Ille enim eminus gloriam eorum contemplatus
architectatur Tabernacula; contraà Hi Maje-
ſtatis Domini Collegæ loquuntur de exceſlu.
Enimverò, quos vulgus in celſitudine montis,
in veſtitu deaurato, in ſplendore vultûs bea-
tos prædicat, miſeros diceret, ſi cominùs eo-
rum conſiliis intereſſet. Non tibiæ, non vo-
ces exultationis reſonant, ubi Chriſtus cum
Prophetis ſedet in Majeſtate, ſed Supplicia,
Cruces, Alapæ, atque Convicia prænuntian- Asliei
tur. Qui expers eſt Majeſtatis, Templa Feli- Probi.
cibus exſtruit: qui Refulgentibus aſſident, Pa- Dignizas
tibula, Probrâque præſentiunt. Et ſanè, ho- zui confe-⸗
diéque Imperantes ſeu Provinciis, ſeu Diœce- Tenda.
ſibus hiſce ſeſe pararent, ſi non aſlentatores & a -
gratioſos adſciſcerent collegas, ſed Moyſem,
& Eliam, hoc eſt, viros ſeveros in Vitia, &
Legum ſtudioſos ſuo throno admoverent. Hi Eecleſia-
enim apertè teſtarentur, Eccleſiaſticas Dig- Kicos
nitates cum damno atque dedecore occupari, lar der
ſi pro ovibus vitam proſundere non optemus.
Itaque medius regnet Præſul inter Legem, & Rex quos
Zelum, & magis de perferenda nece, quàm aeligat,
de coacervandis opibus aget. Petro autem lo- Luc. 9.34.
Tuente, facta eſt, inquit Lucas, nubes, &
obumbravit eos, & timuerunt intrantibis illis
in nubem. En qué felicitas recidat? En quo Felieitas
modo apparatus ille Majeſtatis evanuerit? En Kaxa.
ut Sol genarum commutetur in nubem? Ni-
mirùm, ut plurimum Serenitas Potentiæ Nu-
bilo excipietur: & Sacra, ſeu Regia Fortu-
na agnatum ſecum trahit nimbum lacryma-
rum. Soli nubes ſuccedunt, ſplendor umbr
funeſtatur, rutilantia indumentâ tandem in⸗
umbrantur. Et expansd nube, notat Evan- Ibid. 36.
geliſta, Jeſus inventus eſt ſolus. An non Poë-
tarum dictis Evangelia congordant? Planè
Tempora ſi fuerint nubila, ſolus eris. Et
Elias quidem, ac Moyſes perſanctè diſceſſe-
rant, ne de ſe proferenda putaretur vox illa,
Hic eſt Filius mens dilectus. Cæterum id fa- Ibid. 35.
miliare eſt in Aulis, quando fugari videmus
à nubilo, qui, arridente fortund, Principum
viſceribus videbantur inſuti. Saulis Regis cxi-
tus in Gelboë noftra dicta confirmat, qui ne-
cis, vitæque indigus, ſolum potuit vulnus à
puero flagitare, nec extorſit. Teſtatur & Ro-
boam, à quo decem repentè Tribus deſcive-
re , quando regia ab eo Fortuna deſcivit.
Dùm Transfiguratio perdurat, hinc & hinc Aalies
maximos quoſque Viros tibi circumſuſos gra- infidi.
tulaberis, Tabernacula tibi deſignari conſpi-. Confden=
Cies: at ubi turbo ingruerit, tum enimverò om- “ in sa⸗.
. „ 1. . * . micis.
nibus fugâà dilapfſis, ſolus procellis exponéèris.
Verûm audiamus ex iſta nube, quod intor-
tum ſit fulmen. Et vox fabla eſt de nuhbe di- lbidem,
. 7 . . . *
cens! Hic eſt Filius meus dilectus, ipſum au-
dite. O cœleſtium tempeſtatum fauſtiſſimos Deſola-
turbines? O mibilum omni jucunditate ſere- tione, &
nius! Et Apoſtoh quidem pavore conſternati Trisala-
ultimum metuehant excidium; cuùm ecce tibi r⸗
& nubilo aurea effluit vox, quâ Chriſtus di-“
lectus Deo Filius renuntiatur. Ergo noli de- Perſecutio
ſperare, cùm ater ſupra caput mimbus im- nen nocet-
Penderit; nam licèt veſtimentis te gloriæ Tentatio
1 . . ., non ti-
exuat, licèt Moyſem & Eliam fuget, licèt tui menda,
. fulgo

58 Oliva

. fulgorem vultus infuſcet, Filium nihilo mi-
Perſeen- Nus te Dei non declarat tantùm, ſed facit. Ma-
kio. gis a Deo amaris, cùm nubes te horrida in-

umbrat. Coruſcabant quoque fulgura; quan-
do Lex in Sina Moyſi tradebatur: & cum
maximè ſævire cœlum videbatur in Hebræos,
tunc Iſraël primogenitus ſcribebatur. Ecce
11a. 19. 1. a ſcendet Dominus ſuper nubem levem. Nubes
ſunt perſecutiones, ſed Juſtitiæ Solem non
ſubducunt, at invehunt. Et quidem rarô
Transfiguratio rutilat, quin eam nubes &
Imitandi turbo circumvallent. Oderunt enim vitæ,
eptimi. morúmque fulgorem, atque innovationem,
Hominu quicumque ſuis ſceleribus nuntium remittere
dicta, & nolunt. Ergo Sol faciei tuæ duùm inhærentes
= terræ vapores in ſui admirationem attrahit;,
tio & Ia- nubes ex is concreſcere ſtupet, ex quibus ta-
vidia ſig- en nulla tempeſtas metuatur, quùm faciem
num ber. aöris tam triſtem adoptio tui comitetur in Fi-
fedionu. lium Dei.

TFactum eſt autem in ſequenti die, deſ-
cendentibus illis de monte, oourtit

illi turba multa. Verſ. 37.

Zelasa Dubitant plerique, ne ſi Contemplationi
zimarum paulò diligentius vacent, aliò affluentium
dennin populorum turba deflectat. Verum ex Luca
Fam,ijis, Oppoſitum evenit: nam quoties Jeſus in
„sasi „ Montes à turbis ſeceſſerat, ardentiùs mox ab
ſaculari- iiſdem exceptus eſt. Nota;, deſcendentibus
sus indul. occurrunt turbæ. lis enim populi occurrunt;
e: quos vident, non à deliciis ad animarum cu-
, fam tanquâm ad ardua aſcendere; ſed quos
conſpiciunt, ab arduo vitæ inſtituto ad actio-
gelus a- nem tamquàm ad campeſtria deſilire. Non er-
vimarum go Concio habita, ægrotanti Solatia præſti-
vaces ta, peccantium Confeſſiones exceptæ Montes
aireif. cenſeri debent, quos ſubeamus anheh, & cu-
Gorport. biculo tanquam ex hortis prodeuntes: verùm
Filioren tamn auſtera domi ſit oportet vita noſtra, ut
sducatio hiſce muneribus recreari videamur, & lanie-
ſevers. nam membrorum, & mentis temperare. Alio-
qui facilè otioſos domi, foris anhelos turbæ
faſtidient, quæ libenter occurrunt deſcenden-
tibus de monte. Occurrit autem inter cæ-
Luc. y. teros Pater Energumeni dicens: Magiſter ob-
38. Jecro te, reſpice in fälium meum, quia unicus
eſt mibi, &c. Vix in Evangelio lego uni-
cum, quin illum infelicem videam. Unicus
Viduæ efferebatur defunctus; Unicus Patris ja-
ctabatur à Dæmone; ſine Parentibus Unicus
receſſit à Chriſto, nolens opes dimittere. Ni-
mirùm rarò nimius parentum affectus natis
non nocet, dumque indulgentius cum illis a-
Zußitia gunt, vel Dæmoni, vel Morti dedunt. Et
gzua om- ſanè, ut in filios & affines beneficiis propen-
nibus, ſiores ſumus; ità & ad corum ſupplicia, ſi
peccent, paratiores eſſe deberemus. Sic Pau-
Rom. 2. lus cùm dicat: bonor & pax omni operanii bo-
d0ö. num, Judæo primum & Graco; antè præmiſe-
Ibid. 9. rat, Tribulatio, & anguſtia in omnem animam
Sdene operantis malum, Judæi primum & Græci- Ut,
der, ſer Juo⸗ videlicèt aliis præferimus, ſi digni ſint,
Frens, eoſdem acerbius plectamus, cùm errant.
Superior Nam & in Scripturis graviùs in Abſalonem
idem om animadverſum legimus à Davide, quam in
nikas ſt. Semei; quia Supplicium inchoari debuit à
tsliei, Filio parricida;, à quo; ſi dignè vixiffet,
incœpiſſet & Dignitas. Nos, contrà, Pro-

grati, fra- —= .
nandi. Pinquos citò extollimus merentes, demeren-

tes ne tardè quidem abjicimus. Porrò ſolus Chriß:
oculorum aſpectus Chriſti, pro Pharmaco eeuli:
tanti mali, a parente expetitur. Et ſanè Vir-
tus iſta oculorum Jeſu eſt, cujus pupillæ ar-
mamentarium vitæ ſunt, êe quibus ſagittæ
immittuntur contra teterrimum generis hu-
mani hoſtem. Id quoque animarum Paſto- Epiſeopi
ribus, Ztqe. Principibus convenit; quorum 7eſiden-
profectèò ſi vigilaret oculus ſuper gregem, „
non tot oves eliderentur in lutum ſcelerum RM
à Dæmone. Verùm, dùm oculos, quos B2 iſ⸗
Mundo debent, pecumæ addicunt, aguntur egat.
populi in devia, & latè iniquitas ſerpit. Ener- Lingus
gumenus autem hic non mutus erat; ſed aau,
clamabat, ideôque difficilius curatus eſt, quam

ille, qui muto Dæmone torquebatur. Quem, Tempora-

accedentem ad Jeſum, Satan eliſit in ter- lium a-
ram. Nihil enim æque ſalutis iter retardat,

quàm adhærere terrenis. Jeſus verò ſanavit Ibid. 43:

puerum, & reddidit illum Patri ejuc. Ergo Filierum
Patris non erat, quando Dæmoris erat. Dil- Aucaioe.
cant parentes ſceleſtos Filios non Patris mil.
tare commodis, ſi vitiorum inſerviunt illece-
Pris: nec ſuos efſe, quos Dæmon ſubegit.
Chriſtus autem liberatum Filium maluit Patri arentes
ſervire, quam Se ſequi. Non enim placet eo- colendi.
rum zelus, qui à parentibus natos ſejungit.
Et increpavit Jeſus Opiritum immundum, & Ibidem
ſanavit puerum. Nos, contrà, Peccatores exe- Zelus a-
cramur, Sceleribus ignoſcimus, Impietatem vager,
fovemus, Impios damnamus. Hac de re vi- des Kti
de Bernardum, qui iraſcitur iraſcentibus ſce- adharere
leſtis, magis quaàm ſceleribus. Jeſus verò non eogai.
Dæmonem increpat, Puerum ſanat. Correctio 6
enim impios purgare deberet, ut purpuram: erigendi
quæ ſi pulverulenta fuerit, virgis concutitur, Severiias.
non ut ipſa laceretur, ſed ut pulvis excutia- Confaſa-
tur. Sic prudens Agricola ferro luxuriantes "iioni.

ramos decacuminat, non ut in arborem ſæ- Sorndis
iat, ſed ut arborem ſervet me:
Viat, ervet. . Correctis
. prudens.
Omnibuſque mirantibus in omnibus, St.
obſervan⸗

quæ faciebat, dixit ad Diſcipulos ie, &

ſuos. Ponite vos in cordibus veſtris Super ior
. I⸗ y; . . diſcreti
ſermones iſtos , Filius enim hominis int.

futurum eſt, ut tradatur in manus
hominum. Verſ. 44.

Ejecto Dæmone, de ſua loquitur Paſſione baſſ⸗
Jeſus, ut ex ea de teterrimo hoſte revectam dr 1
victoriam dimanaſſe intelligamus. Et qui- nak,a, &
dem hominis immanitatem curſim libet ad- Tentario-
mirari, in cujus manus tradi dicitur Deus, num te-
ut intelligatur extrema quæque paſſurus. Ita- nein.
ne Urſorum unguibus, Leonum molis, den- rliins
tibus Elephantum ſæviores manus hominis Orifi.
ſunt; ut, cùm iis tradetur Chriſtus, imma- Ciudeli-
mora morte ſupplicia debeat ſuſtinere. Ergo te homi⸗
ità actum nobiſcum eſt, quando fuimus in ma- in. le
nu ommipotentis Figuli, à quo hauſimus vi- aiin.
tam? Cur verò non dicitur, Filius hominis
fubjicietur hominum pedibus proterendus,
oculis deridendus, labis blaſphemandus, im-
manitati damnandus, potentiæ crucifigendus,
clavis vulnerandus; ſed ut hæc omnia expri-
mantur, futurum, inquit, eſt, ut tradatur Averitib
in manus hominumͤ Nimirùm Avaritiæ in-
ſtrumentum Manus hominum eſt: hujus erat
& pecunias coacervare Cupiditati, & Divini⸗
tati parare tormenta: ut eodem ſatore & om-
nis iniquitatis radix Cupiditas naſceretur,
primaz

Jrim
dalva

meral

Nuun 6
,
Heebun
on
Criſto
blne
Ginam
rendicit
guuͤm tea
cm
Ohnitun
tis ſu⸗
demptu
MMi, Clawis,
lat, 1ℳ.
lun enin
liui iun emi
iͤ Ouihld i
6, ll 0
leet in
ſie itueret
uiit ſalatu,
. inas,
1 ſenen 8
5 Malt aut
. En
ſons Reg
ſeum vit
Dinine,
Vertat. E
inget, (
onnet in
eptrum.
nquomo
Pügellise
ſngat in!
Cetur ad (
Ue Dom
llmam !
Tiump
1e Donini
1) Gm 1
letr, 1
t ſine no
horitas
uum
l, un
nas, ade⸗
Ee lnperio
khoſoos

4
lnt 4 4

ngel
4t tn.
Ahlk
Reren k
,
mn een
dla, “ .
ent d
n at ie
batur. Ee
Litet ku
ſr tel unt

Demon ibe
hum Mürhe
nenmſirts
und bi
t inmtdn
1, Mrtniss
u, Mir
Hectt
L itiſtub⸗
duu. Nin en
un (ni
et, nn,

r Aki ant
bun ung
t in dhra

n md
, enn en
rur i i

4
1 logutn ,
No le iite
lenn ,
norin ie,

Stromatum, Lib. XIII.

primarius oriretur iniquitatis Fructus, mors
Salvatoris. Manuum eſt, & Nummum nu-
merare, & Jeſum tradere: nec alii membro-
rum tribui potuit tam atrox facinus, quaàm il-
Ii, quod Avaritiæ famulatur. Undè & ſine
pecuniæ interventu Chriſti proditio inchoari
non valuit: & Pontifices eo maximè nomine
Chriſto mortem intentarunt, quòd Templo,
Sibique decimas imminuendas ob Domini do-
Ctrinam, vetuiſſent. Ergo Avaritia Jeſum &
vendidit, & crucifixit. Verùm ſpectemus,
quâàm cautè inter hoſtes incedendum ſit, poſt-
quàm in littus exſcenderimus. Locupletarat
Chriſtus ſuorum corda Diſcipulorum Paſſio-
nis ſuæ theſauro, quo terrarum Orbis re-
demptus eſt. Armaverat Cruce, ſtabiliverat
Clavis, Lanced communierat. Ponite, dixe-
rat, vos in cordibus veſtris ſermones iſtos, Fi-
lius enim hominis futurum eſt ut tradatur in ma-
Religzionis nus hominum. Quid metuendum illis cordibus .

Ambitio.

ert⸗ quibus ingeſta fuerat Paſſio Salvatoris? An
lor. . . . . .
is Contra Crucem inſurgeret Ambitio, an inſi-
Vit ant . . . .—— .
Glerig liret in Vulnera Rapina, an Libido in Haſtam

amer, Ha- irrueret? Planè in tanto inſtrumentorum ap-
m itsrs paratu, haud timendum videbatur, ut inter
dium. 8pinas, Virgas, & Cruces, Sceptra ſuccre-
Luc. 5. ſcerent & Coronæ. At audiamus Lucam. In-
4. travit autem 1τι1 11 605„ g115 6oi ed Mma or
eſſet. En ut per cædes, pérque ſanguinem ef-
frons Regnandi ardor perrumpat. En ut pro-
fanum vitium Imperandi pretium humilitatis
Divinæ, in humanæ faſtum Sublimitatis con-
vertat. En ut Chriſti ſanguine ſibi Purpuram
tingat, Clavis Solium compingat, Crucem
adornet in Sellam, Arundinem convertat in
Sceptrum, architectetur Coronam & Dumis.
En quomodò Vinculis animetur ad Regnum,
Flagellis erigatur ad Imperium, Depreſſione
ſurgat in Faſtum, purpureo Ludibrio provo-
cetur ad Oſtrum. Sola nimirum Ambitio eſt,
quæ Domini cataſtrophen luctuoſam, & acer-
biſſimam lanienam in ſui commutat execran-
di Triumphi apparatum. Sola vivit in fune-
re Domini: ſola ad radicem Crucis conſtitu-
ta, dùm morituro Deo à Latrone Divinitas
redditur, nefariè expiranti eripit Dominatum.
Et ſanè non mirum, ſi Pilatum Ambitio ur-
ſerit ad ſupplicium Innocentis, ne Cæſaris
authoritas vacillaret, quando corda Diſcipu-
lorum, quùm tradendus in hominum manus
Chriſtus ſeceſlerat, invaſit Celſitudinis cupi-
ditas, adee ut ebulliente Domini cruore .
de Imperio, inter dudùm Piſcatores, & tum
Apoſtolos certaretur. Vides itaque non mul-
tùm cogitationibus etiam Cœleſtibus fiden-
dum, quùm Chriſti Paſſione expiatis cordi-
bus Apoſtolorum ſuum virus difflundat Am-
bitio: & „ quæ Lanceâ defenſabat pectora,
ea Superbi repentè ità ſubvertit, ut ad Cru-
cis aſpectum, nec ſolvi potuerit Gloriæ fu-
cus, & pompa Regni ſuccreverit. Quôdque
magis vereare, non irrupit, ſed intravit in
Apoſtolos cogitatio peſtilens de Primatu: ut
intelligas, blandè ingreſlum tentari ab Am-
bitione, quæ ſi hofſtiliter fortè aditum explo-
raret, fortiùs arceretur. Verum, duùm ſe pa-
cis ſequeſtram ſimulat, admittitur „ humilita-
detminat. tem Paſſionis Dominicæ illicè emifſura. For-
tè enim in arimis Apoſtolorum irrepfſit illece-
bra Dominatüs, ne, extincto Domino, ſine
capite Eccleſiæ corpus interiret. Cui denique
agrorum lolium non innaſcetur, ſi in corde

Fitia
palliata.

Ambitio
ubique

—

59

Diſcipulorum, ubi diſſeminatum ſuerat gra-⸗

num frumenti, quod cadens in terra tantum

fructum erat allaturum, adhuc tamen Ziza-
nia Principatũs pullularunt?

At Jeſus videns cogitationes cordis illo-
um, apprehendit puerum, & ſtatuit
ĩllum ſecus ſe. Verſ. 47.

Non illicò mitiſſimus Dominus in aſperam Cerrectie
reprehenſionem exarſit, non eſt execratus Pbortuna
in Apoſtolis Superbiam, non eorum eliſit
Ambitum, tunc de throno Eccleſiaſtici Reg-
ni ſatagentium, quando de Cruce agebatur.
Exemplo magis quàm verbo Elatiomis furo-
rem compreſſit. Sic quoque, maluit Domi-
nus ſuam imminuere poteſtatem, quàm Ma-
tri Filiorum Zebedæi negando ſedes prima-
rias exprobrare ſtultitiam poſtulantis. Sic Ar-
ſenii Abbas, immodeſtam ſeſſionem ſimulan- Correctio
do ſe argui voluit, ut ejus pedum decuſſatio miti
non modeſta corrigeretur. Non ſtatim exe-
renda falx eſt, quoties in pampinis Vitis lu-
xuriat. Leniter arguendi, imo ne arguendi
quidem ſunt Ambitioſi, ſed viam docendi ve-
ri, ternique Primatus. Miror autern „ quo-
modè in tanta diflenſione illorum non corda
dicantur, ſed Cor. Cogitationes, inquit, cor-
dis illorum. Nimirum, vinculum Apoſtolicæ Vnio.
Dilectionis nec Ambitionis valuit impetu ab- ⸗
rumpi. Nitebatur unuſquiſque major eile, ita Charitas
tamen, ut fraterm Amoris non obliviſceretur.
Quaàm temperata autem Dominandi veſania, Religioſo-
quæ non ultra cor erumpebat, ſed in Præ- em,, &.
cordiis orta comprimebatur in ſuis cums, dec
vagire permifla. Quæ & extincta a Chiriſto Virta fra-
eſt, cùm ait ſe recipi in puero, & eum majo- no, ac mo-
rem omnibus futurum prædixit in Coœlo, qui deratione
minor foret inter omnes. O artem bellandi "er
inuſitatam! O armorum, machinarumque ge-
nus inexcogitatum! Ut dejiceret Jk SUS Cogi- vel in
tationes Diſcipulorum aflurgentes ad Solum, lapſa.
Puerulum ſtatuit in acie, cujus primo con-
greſſu omnis Superbiæ altitudo deprefla eſt.
Reſponſio mollis frangit iram, & pueri ſtaturd Prove r52
decreicit elatio. Planè hic Goliæ longe vaſtio- I.
ris Gigante Palæſtino triumphus uni debeba- Corredzig
tur Puerulo exarmato. Chriſtus autem, cùm mitis,
ab Elevatione abſterrere potuiſſet Apoflolos
Superborum ruinis recenſitis, maluit eos Ere-
ctione Abjectorum traducere à faſtigio Thro-
ni ad ima Humilitatis: Superiores docens faci-
lius ſpe præmii, quàm metu ſupplicii animo-
rum vitia reſecari.

Coancio nâ

Iaæva ſits

Præceptor, vidimus quendam in nomine
tuo ejicientem Dæmonia, & prohi-
buimus eum, quia non uirur nobiſ-
cum: Et ait ad iltum eſus: Nolite
Prohibere: qui enim non eſt adversum

vos, pro vobis eſt. Verſ. 49. 50.

Quaàm diſſimilis iſta reſponſio illi voci eſt;
Ou non eſt mecum, contra me eſt, & qui non Matth-
colligit mecum, ſpargit. Ergo non Pprohiben- r2. 30.
di ſunt, qui Dæmonia ejiciunt ſine Chriſto 2 Ta vidis
nec eorum damnandi ſudores ſunt, qui ſine ges
Chriſto metunt? At non ſine Chriſto ejicier equales.
bant iſti Dæmonia, etiamſi una cum Apoſto-
Hs Chriſtum non ſequerentur. Ita ſentit cum
Am-

Honor
mistsstss,

60

Ambroſio Toletus.

Neque negat Joannes,
Religieft cum tantùm ait: Quia non ſequitur nobiſeum.
austeri, Erant enim & alii Uhriſti Diſcipuli, qui ta-
alios mag men Apoſtolorum Condiſcipuli non erant. Sic
nifaciant. Toſeph nuſquàm JESUM ſequutus cum Diſci-
Talenes Pulis eſt: qui nihilo minus illis audentior Cru-
cifizum Dominum, quem illi deſeruerant;
Invidia depoſuit & ligno. Utinam id noſſent Mim-
inter Reli- ſtri Domini, qui citò interdùm faſtidiunt eo-
giones ca- rum præclarè geſta, quos non ſecum, ſuôque
veriom- ſub vexillo Chriſto militare intuentur. Ad-
nino debe: versum Chriſtum eſt, qui non colligit cum
Chriſto: ſed pro Chriſto eſt, qui, etiamſi
alius ab Apoſtolis eſt, in Chriſti nomine ope-
ratur. Circumdatur varietate Eccleſia, & quæ
rutilat in veſtitu deaurato, non ſolo panno,
ſoliſque ſtoreis exornatur; quæque armillis
fulget, non fune tantùm effulgurat. Et ſeri-
cati Præſules Apoſtolis adſcribuntur, uti A-
poſtolis ſociantur cilicio cruciati verius, quaàm
tecti Anachoretæ.

vatia.

Et non receperunt eum, quia facies ejus
erat euntis in Jeruſalem. Verſ. 53.

Rejicitur ab Samaritanis Jnsos, non quòèd
Hieroſolymam contenderet, ſed quia præ ſe
ferebat pietatem quamdam colentis Templum,
& Hieroſolymis Feſtum celebraturi. Et ſanè
Religioſi cujuſque vultus eſſe debet euntis
Jeruſalem, etiam cùm ad ſæcularia & pro-
Afana divertit. Comedis, fabularis, declamas,
Fea . ſcribis carmina, argumenta concinnas? Ope-
Roligiof ribus iſtis impone faciem ſpectantis Kiternita-
tem. Plerique Sionem animo petunt;, externâ

⸗ Falli-

Wterna ſpecie toti Vanitatibus immerguntur.

FTamilia-
ritas cum
ſæculari
bus.

ta en. mur, nam cor non ſufficit, niſi vultus quo-
que Hieroſolymam ſpiret.
Religioſus
= Faöctum eſt autem ambulantibus illis in
in vill is . . ,3Z ,1 .
veztera⸗ via, dixit quidam ad illum, ſequar
iem ſer. té, quocunque ieris. Verſ. 57.
Vet.
Intentio Viderat ſuperbus auræ captator affuſam
prava. Chriſto multitudinem, cujus delectatus obſe-

Luc.92 58. quio ſe comitem Chriſto devovit. Cui Jeſus
reſpondit: Vulpes foveas habent, & volucres
cœli nidos, filius autem bominis non habet,
ubi caput reclinet. Putabat enim ille non de-
eſſe Apoſtolis amplam domum, quos tanto
Perſecutie cum honore deduci à populis intuebatur.
Religieſe- Quem dementiæ Dominus arguit; cùm Apo-
Tam. ſtolicam non inopiam modò, ſed & penu-
riam, atque ærumnam exponit. O quoties Re-
ligioſis deeſt domi ad accubandum ſtratum,
quibus in templo aurum abundat! Quoties
ad aras ſericati intus algent in panno! Quo-
ties eſurie torquentur, quorum guttur in
Magnatum Aula nectar glutire cogitur; S
aves mandere! Nimirùm arborum radicibus

saperior Propiores, quàm ramis, jacent Dei Servi in
ſe negli- luto, ne deſint Baſilicis ornamenta. Notan-
4at. dum verò capiti Chriſti maximè defuiſſe recli-

natorium: quèòd fſcilicèt inter Apoſtolicos vi-
ros noviſſimé capiti conſulatur, dum Superio-
res, ut infimis provideant, ſeie negligunt.
Ibid. 59. Hoc olt ſe it à
59. Hoc ultroneo ſectatore rejecto, ait ad alte-
rum: Jequere me. Ille autem dixit: Domine,
Vocatio- permitte mihi primum ire, & ſepelire Patrem
nis origo. , ir. . 2
2o menm. Non mirum;, ſi ad Chriſti jugum

Oliva

provocetur, cui præ oculis paternum funus Morti
verſabatur. Cinis enim ſemen vocationis eſt; memoria.
& nuſquam felicius coœleſtis vox pollulat;,
quàm in domo cadaverum tabe ſaturatà. Vi-
vo parenti vitam debuit perituram Diſcipu-
lus adſcitus, mortuo immortalitatem debebit,
quèd ad audiendum Chriſtum ejus ſit cadave-
re incitatus. Ergo paterna hujus hæreditas
paupertas fuit, illi à Chriſto indicta. Nota: verbe
dùm adhuc domi calet paremtis corpuſculum, bei 1
Chriſtum adit, turbæ miſcetur, Chriſtiano- quando
rum deliramenta ſugillans, qui demortuos ri- audien-
tè ſepeliri non exiſtimant, niſi domi affines ſe-“n.
peliantur. Ita fit, ut opportunum tempus ex-
cipiendis cœleſtibus vocibus inter inanes, nec
rarò ſimulatas lacrymas deteratur, quibus &
mortui imago, & mortis memoria extingui-
tur. Dæmonis artes hæ ſunt, qui, ut De- Funu.
functorum propinquos removeret e templis,
ſuaſit, impium efſle antè pedem domo effer- HS
. . ” non plan-
re, quàm defuncti ofſa putruerint in ſepul- genii.
cCchro. Ità domus ſqualet, nec conſcientia ful-
get; infuſcatur veſtis, nec animus dealba-
tur; mortuus ubertim fletur, & ad peccata
ridemus. Fortè ſi non procurando funeri lu-
uoſos dies impenderes, ſed ad audiendum
Chriſtum accurreres, antequàm cadaver in-
ferretur Demortui tumulo, exilires tu de
ſcelerum ſepulchro, tuiſque ingeminaretur
auribus: Lazare, veni fſoras. Accidit vox iſ- Joan. Ir.
ta auribus Franciſci olim Ducis, qui eruendo 43.
ab aula animo, quam de ſepelienda humi
Eliſabetha Regina ſolicitior, duùm mortuam
contemplatur, hauſit & Sarcophago vitam.
Sine itaque ex Domini præcepto, ut mortui Luc.5.
ſepeliant mortuos ſuos. Quòd;, ſi parentem é.
ſepelire prohibetur Chriſtum ſequuturus A-
doleſcens: quid de ſequentibus ſentiendum
eſt, ſi toti ſint, in ſfublevanda domo, in
cohoneſtanda familia, in ſublevandis parenti-
bus, quibus nec ſepultura debetur.

jemo mittens manum ſuam ad ara-
trum, & reſpiciens retrè, aptus ſt
regno Dei. Verſ. 62.

Coërcetur hâc ſanè voce inordinatum cu-
juſdam Dilcipuli ſtudium componendæ rei fa-
miliaris. In qua re documentotum, quam
vocum, feraciori, miretur quiſque;, quod
magis mirandum duxerit: nam mihi non ità
apertum eſt, cur manu addictâà aratro, ocu-
lus inhibeatur à vano aſpectu; ac ſi lumini-
bus araremus, non manibus. Sed nimiruùm Ayricul-
Aratro iſto cœlum non ſolùm proſcindimus, ture aller
ſtellas ſerimus non frumenta, Dei ſpectacu- Solue.
lum ſeminamus, cujus beatitudo cùm viſio- Imtentis
ne potiſſimaùm conſtet, oculi præcipuè indi- redte.
get miniſterio, ut colatur. Oculus intentio
eſt, opus verò Manus: quæ frufirà inſudat Xinar
aratro, niſi eam oculus inſtruat, ducaâtque. tantum
Fruſtraà proindè in agro COhriſti deſudat, qui
Religioni, aut Eccleſiæ tum Clericus, tum
Monachus Manum;, Affinibus Oculos lo-
cat. Inanis eſt labor, ſi Corde paternæ do- parentun
mui invigiles, Manibus duntaxat Evange- en u
licæ ſationi intentus. Quin & manum quo- e“
que citò avocabis à ſtiva, ſi aliò intende- .

ris oculum. Quid ergo quotidiè in Princi-
pum domibus Oculus delicatè in tabellis, &
pompis ſorutandis vagatur; cujus

Manus
oocupan

eu
lent,
ſe
Eefrel
cth il
ll⸗
nolete
egno
Iis Col
latto n
s! A
jetur nn
cvenille
gtis
vabgeli
aratrum
ullas .
indie;
exclolus
hdel
Hitur, n
& Keeph
2u, qvie
rolefkins
Alkris
Contaxat
Foreme
enntur,
Ve10, di
ſitonemn
Ctiunm ind
Demus,

Me
ouci
lit mi
le: E

iter ,i

n Relhici
II: nar
lborem e
fistem m
Cogitat
enn aratri
I in agr
Kert, 1
lnempos 1

occupari debet aratro? Et qui fieri tandem po-
terit, ut aſperari aratro ſe Manus ſuſtineat,
quæ Oculum auro, Xyſto, horto Magnatum
deprehendit recreari? Citô virgam projiciet,
citò illius Manus abdicabit aſperitatem aratri,
cujus Oculus in contemplatione vanitatum
molleſcit Menti fœderatus. Hinc fit, ut aptus
regno Dei non ſit, qui à perrumpendis ar-
vis oculos abducit, quamvis dexteram cul-
turæ diligenter impendat. Verùm, quid A-
ratro cum Regno ? Quid Oculo cum Sul-
cis! Ac ſi Ruſticali inſtrumento iter ſterne-
retur nobis ad Solium. Legimus quidem id
eveniſſe aliquando Romanis Agrico is, ex
agris evocatis ad imperia: cæterum in E-
vangelio nemo prorsùs aptus eſt regno, qui
aratrum dimiſerit. Siquidem ex Hieronymo
nullus de deliciis tranſit ad delicias. At,
inquies, qui coënerat quina juga boum,
excluſus à cœna eſt. Aio; verùm Aratrum
Evangelicom non Bobus, ſed Corde tra-
hitur; non Solum, ſed Cœlum ſcindit. Nam
& Stephanus, cùm ſulcos duceret inter ſa-

proſciflum illud intuetur, & esx proſciſſis à
e Aſtris germinaſſe ſibi vidit non Gloriam
duntaxat Dei, ſed & Lilium convallium, ac
Florem campi. Aratrum Evangelicum non
emitur, ſed ſolà Paupertate poſſidetur. Nos
verò, důùm audimus aratrum, intelligamus
ſationem nobis imperari in agro Domini, non
otium indulgeri. Vel enim aliis prodeſſe de-

bemus, vel regno apti non erimus. ,

EXK CAP. X.
. S. L UC K.

Meſſis quidem multa, operarü autem
bpauci: rogate ergo Dominum meſſis,
ut mittat operarios in meſſem ſuam.
Ite: Eoce ego mitto vos ſicut agnos
inter lupos. Verſ. 2. 3.

derviye Die Reſpiciat retrò, qui manum miſit ad ara-
feliv. trum: nam Agricolæ Crucis non ad ſationis
laborem evocantur, ſed invitantur ad hila-
ritatem meſſis. O Domini bonitatem dictu,
& cogitatu incredibilem! Meminit illa qui-
dem aratri, & provocat ad jugum; cæterum,

ut in agrum ipſius deveneris, meſſis copioſa

aderit, quæ manipulos infarciat colligentis.
In campos ſylvæ exit, qui ſeminat, ſeminare, &
vix aliud quam ſemen illum ſpargere intuebe-
ris. At in campo Numinis Chriſtus pro nobis
ſementem fecit, ſolius meſſis nobis uſu, gau-
diôque reſervato. Verùm quid Operariis cum
Agnis? An Agni, qui paſci ſolent, meſſi coa-
cervandæ idonei ſunt? Nimirùm ille opti-
mus cultor animorum eſt, qui carpit floren-

tia, & evellit; non qui, aſſentatione dege-

neri, indulget animis luxuriari. Dicam melius.
Agni meſſores Domini ſunt, quia, manſue-
tudine potiſſimum, colligimus ex Auditori-
Zelus ani. Pus fructus. Non ira, non induſtria, non forti-
marum tudo, ſed Agni manſuetudo immittitur in meſ-
ern ſem Domini „ ut ſegetes metat. Ego quidem
cum meſſem jam flavam audiviſſem , præ-
Ethicæ Comment. Tom. VI.

—

Stromatum „Lib. XIII.

xa, quia tamen cœlum colebat, repenté &

61
ſtolabar videre falces exeri, acui, detrunca- Zelus and⸗
re: cùm ecce tibi ferro Agnos ſubſtitutos reſ- Wiadan
picio, magno eorum documento, qui cùm ce.
ignorent ab horto Sponſæ torcular amoveri,
exiſtimant, ſolà poſſe detruncatione ramo-
rum mala florere. At Inquies Agni, non Do-
minis metunt, ſed ſibi herbas revellunt. Fa- Religioſt
teor; ſed fænum non tam ſibi vorant, quam arbibus

tibi, cui ex vili pabulo eſcas ex ſe præpa- Ialuiares.
rant, & ornatum. Videntur Levitæ & Re p zeßaßfi-

ligioſi vorare urbes, cùm decimas ſeu redi- ci, & Re-
tus ex iis percipiunt: cæterum illorum com- Ugiot, e.
modis egerunt, quod ſibi ingeſtum gratulan. Mirsi;,
tur. Pauperes paſcunt, Templa conveſtiunt,
peccatores audiunt, auditores inſtruunt,cùm- Regula⸗
que carnalia metant, ſeminant ſpiritalia. Quan- Ger-
quam vix ſcio, an multum Dei ſervis ſuppedi-
tetur, qui, cùm vix victum extorqueant à mun- Superior
do, amplum mundo dimiſere patrimonium? lervet re-
Ecce ego mitto vos, ſicut Agnos inter Lupos. Sulas.
Nönne Apoſtoli Paſtores animarum ſunt; Sypeyiortt,
undé ergo Agnmi prædicantur, qui Paſtores & Mecle-
conſtituuntur? Ut Superiores æquè ſubeſſe le- S
gibus ſcirent, quùm illis ſubduntur ali, A- DE
gnos eos maluit appellare, quàm Paſtores. Dignitas
Quis ergo obedire detrectet Prælatis, quòd recuſanda.
uni aut alteri Clericorum præſit, quando
& Primates Eccleſiæz Agni à Domino ap-
pellantur. Nec modò Agni ſunt Duces ani-
marum, & Cœnobiorum Præſides, ſed A-
gni in medio Luporum. Quantâ cuſtodi
indiget Agnus undique lupis vallatus? Pro-
fecto è& caula lentius proſiliremus ad cathe-
dram, ſi nos Agnos eſſe diſceremus inter Lu-
pos. Grande opus, ut Lupos Agnus mode-
retur. Tardiùs proindè infulis occurramus,
quæ difficile à Lupis vel lac emulgent, vel
detrahunt lanam. Agnus es, ut ſcias, à po-
pulis non tibi ſperandam ſupellectilem, ſed
eam à te illis providendam. Non veſtitur A-
gnus, ſed veſtit; non ungue pugnat, ſed
balatu monet. Chriſtum intueamur, qui cùm
Paſtorem ſe bonum prædicaflet, à Joanne di-
cCtus eſt Agnus, qui vix aperuit os ſuum inter ha-
ſtas, factus obediens uſque ad mortem. Videamus Philip.2 8.
nunc, quid ſuis Agnis provideat Dominus,
quos conſtitutum iri dixit in medio Luporum,
à quibus non eſcam expectare poſſunt, ſed me-
tuere debent, ne convertantur in eſcam. NWoli-
te, inquit, portare jacculum, neque peram, ne- Luc. 10. 4.
que calceamenta“ & neminem per viam ſaluta- J
veritis. En divitiæ Diſcipulorum Chriſti, qui tggt.
omni rerum poſſeſſione exuti ad diſſeminan- gioſ veri.
dum Evangelium emittuntur. Ergo non tam
pecuniam recipere prohibentur, quaàam quò .
eam reponant vetantur accipere: ut de num- Rabuani.
mo ſoliciti non eſſent, quibus deerat ſaccu- zius.
lus. Et calceamentorum quoque illis interdi-
citur uſus; ut Concionatores cautius mundi âMatio⸗
ſpinas declinent, dum earum vulnus effu- *s.
gere nudati pedes non valent. Quin obvios
ſalutare non permittuntur, ne ſub humanitatis
umbra aucupandæ gratiæ cupiditas irreperet.
Quid nunc diceret Chriſtus, ſi mimméè pro-

bos Evangelicos Oratores pluùs horarum ac

temporis terere in viſitationibus ſpectaret,
quàm in concionibus: ſi intueretur per do-
mos concurſare Nobilium, quos inhibuit
à ſalutatione Commeantium. Rari quidem &
Sacris Præconibus hoc vanitatis, otiique reti
implicantur, at eo nonnullos irretiri vehemen-
ter lugemus. Ecquæ tandem felicitas Apo-
. ſiolorum

Pl. 1257. 1.

Gloria Dei
wajer.

Nihil præ
ter Deum
Zelus ani-
marum cis-

YZias.

Invidia
inter obe-
rar'os Ga-⸗
veatur.

Zelus ani-
marum ſe
rat pacem.

Recreatio
noſtr Le.

ℳ

62
ſtolorum erit ſine pera? Gloria Domini. Hu-
jus deſiderio & Paupertas dulcis, & Oppro-

briumm haud inhonorum putatur. Sola planè
Dei gloria voluptas Filiorum Chriſti eſt. Audi
Davidem: In convertendo Dominus captivita-
tem Sion, facti ſumus ſicut conſolati. Itàne poſt
diutinam ſervitutem, poſt carceris pædorem,
poſt tædium compedum, poſt catenas red-
diti libertati, vix facti eſtis ſicut conſolati. Er-
gône ſimilitudo felicitatis tantùm eſt cumulata
divitis libertas, quam ærumnoſa calamitas an-
teceſſit? Et quidem gaudio os repletum fa-

tentur, & linguam exultatione. Quando er-

o non ſicut conſolati, ſed verè felices eritis?
Audi: Tune dicent inter gentes, Magnifica-
vit Dominus facere nobiſeum; fabti ſumus læ-
tantes. Viden tunc verè non in ſpeciem læ-
tantes fore, quando totius libertatis author Do-
minus prædicabitur. Non de Vinculorum exſo-
lutione lætantur, ſed de Domini gloria: ac tunc
verè triumphant, quando victoriæ Dux Deus
inſcribitur. Ità nos, ſi veri Iſraëlitæ ſumus,
non exultemus in Sacculo, non ſperemus in
Nummo, non in Principum Salutationibus
ſpem futilem collocemus; verùm indè læte-
mur, ſi per Paupertatem prædicatioris Evan-
gelii theſaurus augeatur.

In quamcunque domum intraveritis ,
primum dicite, Pax huic domui, &
ſi ibi fuerit filius pacis, requieſcet
ſuper illum pax veſtra: ſin autem,
revertetur ad vos. Verſ. 5.

Prima Apoſtolorum cura eſſe debet, ut
Pacem præmittant in domum, in qua man-
ſuri ſunt. Nimirum Miniſtri ſunt illius, qui
Princeps Pacis dictus eſt, ac proptereà, ut
ejus amplificent principatum, Pacis termi-
nos dilatent. Pacem, inquam, ſerant Apoſtoli
in domibus, non Diſcordias nutriant: diſſen-
ſiones dirimant, comprimant tempeſtates.
Hinc dignoſcat quiſque Spiritum, quo rapi-
tur, Apoſtolicuſne ſit, an glorioſus, & va-
nus. Pacem ſeris in amimis, & domibus eorum,
quibuscum verſaris? Apoſtolus es. Diſſidet,
te duce, univerſa familia, & in varias diſtra-
hitur factiones? Chriſti hæres non es. Porrò
Pacem, quam alis indicere tenemur, noſtra
ſit primum oportet, ut virtutem poſſideamus,
quam prædicamus. Et ſi ibi fuerit filius Pa-
cis, requieſcet ſuper illum Pax veſtra. Non
Filius »ſed Parens mihi videtur Pacis appel-
landus, ſuper quem requietura Pax eſt. Itã-
ne Parentem Filius portat, cùm Nati geſtari
ſoleant à Parentibus? Nimirùm magis Filius,
quam Pater appellatur Pacis, ut ab ea hære-
ditatem expectet, illique debere ſe ſciat;,
quidquid conſequetur. Quæ ſuper illum re-
quieſcit, non ut illi innitatur, ſed ut illum
ſublevet, atque confirmet. Pax verò iſta Apo-

ſtolica eſt, ideòque mimimè otioſa, ſed labo-

re penè oppreſſa: undè, cùm deſperet in Apo-
ſtolis quieſcere poſſe, requieſcere cupit in Fi-

lio pacis. Ergo Pax, quæ non laſſa eſt, ſed

pinguis, & delicata, Apoſtolica pax non eſt,
& ſacris viris indigna. Quæ quietem interpre-
tatur, ſi Filios nutriat, & Neophytos ſummo
quoque diſcrimine Chriſtianis præceptis eru-

diat. Quam quidem Pacem ſi Ethnici, &

lus ſit ani. Impii repulerint, a .
Maan, 1 P armare illam non debemus,

Oliva

& in rebelles immittere, ſed eam pacificè ab Religioß
atriis hoſtium revocare. Hæredes enim ſumus 7, O.
Principis Pacis, ſupra cujus humerum fa- Rike.
ctum legimus Principatum ejus: quem ſtabi- licitas ve
liemus, non faciendo injuriam, ſed feren- .
do. Siquidem ſupra dorſum ejus fabricaverunt
peccatores, dùm ſervilia in illud flagella exo-
nerarunt. Hinc eſt, quòd ab Iſaia gladii recuſi
referuntur in falces, quia Eccleſiæ, & Religio-
nis hoſtes tot roſas excolunt, quot ictus in-
fligunt. Non immeritò proindè Dominus,
apud eos manere nos jubet, penès quos hoſ-
pitari Pax noſtra non potuit: ut intelligamus,
nihil nobis, ne quidem ab ipſis hoſtibus me- Zelus ant.
tuendum, optandumque nobis, non ut ame- mayum eißi
mur, ſed ut inviſi ſimus iis quoque, quos egar
fidei arcanis imbuimus. In eadem autem do- Ibid. 7.
mo manete.

Derſecutit
non notet.

Videbam Satanam, ſicut fulgur de cœlo
cadentem. Verſ. 18.

Fulgur tempeſtatum abortus, ſimulatæ lu- Antiit.
cis artifex, dum emicat, vulnerat, ipſéque
in fragore cæteris mortem, ſibi parit ſepulchrum.
Ergo Satanas præ tumore corruit è cœlo. Et
ſané meritò Superbia Fulguri comparatur,
quòd Ambitio ut plurimùm Procellis nutria-
tur, non emiſſura ſine cæde Lucem, Solem e-
reptura, ut ſplendeat. Verùm, quaàm miſera Zalas ob
conditio Fulguris, cujus lux omnis nuntia ful- ſervantie
minis eſt. Ignis planè prodigioſus, in ſinu ori-ldcb ha
tur nubium, germanuſne imbrium, an ho-
ſtis? Unum ſcio: monſtro ſimilem eſſe ejuſ- Bae eni
modi Flammam, quæ aquis innaſcitur, ter- nibi qus
ram petit, nec repetit coœlum. Haud proin- ſen
dè illi fidendum Igni, qui parturitur cum un- aianes
dis, illive credendum Luci, quæ in obſcuri- givae.
tate oritur, & turbine. Crevit familiæ tuæ
ſplendor inter lacrymas pupillorum? extingue-
tur, & extinguet; ſiquidem Fulmen eſt, Lu-
men videlicèt non emiſſurum ſplendores ſine
vulnere. Omnia perdet felicitas, quæ perdit
omnes.

Gloria
vana.

Dignitas
in indigne

Ecce dedi vobis poteſtatem calcandi ſur
pra ſerpentes. Verſ. 19.

Non lactandi nobis Serpentis virtus ineſt, Grens

ſed calcandi nobis vis concefla. Tunc ergo no- Zelus ani⸗
bis occaſio non oberit, quando generoſo à marum .
nobis animo deteretur. Compreſſa Vipera Biude.
non nocebit, quâ certè periremus, ſi admo-
ta uberi in ſinu adoleſceret. Et nibil vohis Luc10,u.
nocehit. Itâne, uno caleato Serpente reh-
quarum peſtium virus, & vis omnis extin-
guetur? Ergo, uno ſubacto Angue, ſine Ho-
ſie regnabimus. Nimirùm Serpens humana Prudemie
Prudentia eſt, quam ſi calcaſſemus in paradiſo, carmmu.
non ſudaremus in ſatione ciborum. Ser-
pente ſemen tribulorum, atque ſpinarum e-
merſit: cujus utinàm reformidaremus ha-
litum, quo ſolo Chriſtiana Simplicitas lan-
gueſcit.

Simplici-
tas.

,
1
l

n

Imm
; he
Eigato⸗
Ob fua
ſo exe
tur &
viri temn,
* rerd .
ſu, q
Mri hoc oce
/ titu
tn teligin
bxrae,
lo R
gr in
E prete
Ro
Cochleis,
Nus; Au
Dochium
Aine P
1e, tun
me Tull
Fullomis!
Undk dal
kre Beth
COlnor
hrus e
ken Et revel⸗
Uit,led
llbo
ſel gud⸗
etelbent
mmonio
es nor
nimn act
Il, hen non
len pie
le, a ei
uIn lebor

Mhno u
len in

fſerl.

Au n du
S kluike
de. 10 Hol-
etoletan .
Pn Rerin
100 verj
. . eri

d, a

erſanin

CNt 3
n l.

En
Nenn
nimtign
Rhiien
3, Men
Goe

en ank
fihn bu

U, Uolun
lert G
“
hNnuit etri!
Wi Cnht,
Mocclem
Luwen, N
m, gun i
Lonnaut
Unhrin a),
rilken cs:
i imdin e:
un. Pun'
ummer,
a, erntn
Uent kh
kilumnient,
nFÜmd)
un Hett

In ipſa hora exultavit Spiritu, & di-
it: Confiteor tibi Pater, Domine
oliq.I & terræ, quòd abſcondiſti hæc à
ſapientibus. Verſ. 2 1.

Immediatè priùs monuerat Chriſtus Apoſto-

los, ne lætarentur de exterminatione, ac pro-

Vox operi.

Kex eVe⸗
hat viles.

konſiliarii
boni.

Reg 11405
deligat.

Luc. 10. a1.

Prov. 31⸗

Tetiditas.

Apeſtata.

Tepiditas
paſt fervo-

rem.

Tiro dege-
ner.

Faber
niſque

ortunæ

Juæ.

Orcaſio

mala.

Luc. 10. 30.

fligatione Spirituum, ſed magis gauderent,
ob ſua Nomina in Coœlo exſcripta. Nunc, ut

ſuo exemplo latam Legem corroboret, læta-

tur & ipſe delectam à Deo Patre Ruſtici-
tatem, cui ſecreta cœleſtia panderentur. Enim-
verò nunc edocet, non lætandum in oſten-
ſione ſignorum, nec in populorum applau-
ſu, quando. ipſe exultat in Simplicibus. Nota,
hoc loco Deus dicitur Dominus cœli, & terræ,
quo titulo vix alibi honeſtatur à Filio; ut in-
telligamus, regium maximè eſſe Infimos ſub-
levare, & in conſilium aſciſcere Innocentes.
Ergo Reges, ſi quos noverint Viros inte-
gros in plebis latére quiſquiliis, eos vocent,
& præferre non dubitent Magnatibus. Legi-
mus Roſas è dumis, extrahimus Margaritum è
cochleis, expiſcamur in anguium cerebro Gem-
mas; Aurum è luto eruimus; rimamur inter
noctium tenebras Sidera: & ſolos Conſiliarios,
atque Præfectos dubitabimus è vulgo delige-
re? Et undè, quæſo te, columen labantis Ro-
mæ Tullius erupit, niſi ex obſcura officina
Fullonis! Undè David, niſi de poſt fœtantes?
Undè Salomon? An non ex Uriæ nece, è& ſce-
lere Bethſabeæ prorupit? Certè Amos à Si-
comoro evectus eſt ad Prophetiam : Mat-
thæus & Telonio ad Evangelium feſtinavit.
Et revelaſti ea parvulis. Nota, non ruſticos di-
Xit, ſed parvulos. Plerique enim eraduntur è

ſyllabo Sapientum, non quòd Ignavi ſint,

ſed quòd Magnos opibus, aut ſtirpe non

Stromatum, Lib. XII 1.

exæquent. Metimur & nunc Sapientiam & Pa-

trimonio, & quaſi ſtultus deridetur quiſquis
dives nen eſt; illius verò ſplendere inge-
nium jactamus, cujus nec facies ſtudio expal-
luit, & pallet veſtis præ auro. Salomon ta-
men non comptam, non divitem, non nobi-
lem Sapientiam deſignavit, ſed fuſo, ſtaminé-
que, ac colo, victum ſibi comparantem ſua-
rum labore manuum, expreſſit.

Homo quidam deſcendebat ab Hieruſa-
lem in Jericho, & incidit in Latrones.

Verl. 30.

Facilior, quàm tutior, omnis deſcenſus
eſt. Ut enim in ceelo aſcenſum tentaſſe capita-
le Lucifero fuit, ita mortale in terris eſt, à
ſummis ad humilia deſinere. Proficiſcens ve-

rò Hieroſolymis ſolam petere poterat Jericho-

deſolatam: deſertà enim viſione Pacis, ad
eam pergimnus Urbem, quæ tubarum clan-
gore diflihit. Et incidit in Latrones. Quid
ergo querimur carnis fragilitatem, Dæmonum
inſidias, cuneos voluptatum, quando ultro-
nei noſmet in hoſtium laqueos induimus, &
adverſariorum occurrimus armis? Ipfſe in-
cidit in Latrones, non autem ad illum La-
trones acceſſere. An non David honeſta-
tis Piratam & ſtagno Bethſabee advocavit,
quando per oculos in alienam domum irrupit,
ut & ſua domo abiret Pudicitia? Qui etiam
Ethicæ Comment. Tom. VI.

latus à te potiùs videatur, quam curatus. Aſper-

ries ſuum immanitati initium fecerit à denu-

deſpoliaverunt eum, & plagis impoſitis, abierunt.
IlIlud, etiam, vox eſt copulativa, quæ præ-

ceſſiſſe deſignat ſævitiem, cùm tamen barba- O ct,“

mala.
datione. Niſi fortè ærumna graviſſima æſti-
matur, imò calamitatum omnium origo, &
fons, incurrile in Sicarios. Vix enim effu-
gies, ſi in peccandi occaſionem incideris. Ca-
ve diſcrimen: nam prima calamitas, & pri-
mum vulnus vicinia Latronum eſt. Qui ante-
quam plagas mortiferas infligant, deſpoliant.
Q Avaritia, mitior Feritate! Timet illa ve-

crudelitas.

Scrupuloſt.

ſtes perforari; carnes iſta perfodere non vere-

tur. Illa non patitur diſſui chlamydem; iſta cor-
pus rabidè dilaniat. Defendit illa pannum à
vulnere: vulnus iſta aperiri ſitit in membris.
Denique iidem Latrones ferro veſtimenta per-
forare non audent, qui diſcerpere peregrinum
non dubitant. Adeò hominis homimibus vi-
lior caro eſt, quàm veſtis. Denudant autem,
priuſquam vulnerent: Ut & innocentiàs, &
famàâ eodem temporis puncto ſe privari pec-
cator intelligat. Diripit involucra Peccatum, peccata
ut proſtet crimen incautos allecturum. Fru- atere non
ſirà proindè occultari ſperas, quæ clàm flagi-Mant.
tia perpetras: cùm ſine veſte vulnus omnium vpvnze
oculis exponatur. Doceat te Adam, crimina
non tegi poſſe, qui in ipſo eſu pomi denudatus, Caſzitætis
ad ficum confugit. Doceat Cain, cujus par- ura.
ricidium ſedem fixit in fronte. Doceat Noéë in-
ter aquas indutus, denudatus a vino. Quòd
ſi Latrones iſtos Incontinentiam interpreta-
mur, exorditur hæc ſemper victoriam ſuam
à Publicatione, quæ cùm vela ac indumen-
ta ſibi videat pro loricis obſtare, denudat,
ut ſauciet. Tene Pudoris indumentum, quod
ſi ſervas, non eſt, quòd plagas reformides.
Hinc eſt, quòd Lilia agri Virginitatis infi-
gnia Deus ipſe ſic veſtit. Nec Suſanna, nec
Bethſabea coopertæ timuere vel Famæ, vel Pu-
doris diſpendium. Prænuntia vulneris ſola
Nuditas eſt: quam præmittere conſuevit Im-
puritas. Et appropians obligavit vulnera ejus,
infundens oleum & vinum. Contrari ratione
cæſus hoſpes curatur, ac fuerat ſauciatus: ſi-
quidem quò publicum foret vulnus, illi ve

Ibid. 34.

Laſſi clàm
erigenaè.

ſtis detrahitur: E contrario curaturus Sama- EcelefNi-.

rites ejus tegit vulnera, tum linit. Nos qui- c & K'li.
dem oleum infundimus antequam obvolva- Lia, de
mus: qui ordo ut reprehendi non debet in 1àam pa-
vulneribus corporum, ita prorsùs ſervandus non niendi.
eſt in plagis animæ. Hujus enim famæ pri-
mùúm conſuli debet; quod fiet, ſi ulcera faſ-
Ciis adſtringas, & tum foveas oleo; ut macu-

Cor ebctio
ſecreta.

Confeſſ,. rii
ſæ enim oleo faſciæ, maculæ potius ſuſpicio- Tamaſe.
nem faciunt, quam vulneris. Dices eodem fer-
mè tempore & faſcias admoveri, & oleum
inſtillari, quòd peccati alligatura luem quo-
dammodò contrahat, & medicanda ſit, dum Zelus ani-
medetur; tam enim peſtilens peccati ſanies vs dst
eſt, ut vincula quoque ſua inficiat, quæ reſ- cauiui.
pergenda ſunt oleo, ac ſi vulnera ſanan-
do contraherent. Videant Curatores anima-
rum quanto metu quantäâque cuſtodi ſcele-
rum extrahenda ſit ſanies, cùm faſciæ Sa-
maritani oleo egeant, dùm alligant. Verùm
conſonaret illud magis, ſi diceremus: tam
ſuavem eſſe oportere peccantium curam, ut
non modèò vulnus liniendum ſit, ſed ipſa quo-
que oleo emolliri debeat ligatura. Quid, ſi fa-
teamur, ideò faſcias oleo medicatas, non ſe-
p2 cus

Peccati
damna.

Keri.

cus ac plagas; ut ſe Superior ſauciatum ſi-
confeſri, mulet ,duùm ſaucio facit Medicinam. Sic Chri-
nimis au- ſtius in ſimilitudinem carnis peccati advenit,

peccatum hominum curaturus: baptizatur,
Iarſe blan- ut mundet; ſitit „ ut potet; cadit, ut ſuble-
dè erigendi, vet. Verbo, inungumtur ſimul cum vulnere
faſciæ, ut ægrotus non ſe adeò exhorreſcat,

Correctio ut omninòô deſperet.

eetets. Nota, oleum infudit

& vinum. Suavis medicina, quæ orditur ab
ppluptas oOleo: Efficax tamen, quæ vino terminatur. At,
smara. quid vino cum vulnere? Noônne Noé ſpolia-
tus à vino eſt, & vino vulnerata Lothi pudici-

ientiæ. 1
Conſcientie i 5 Ergo, quod vulnerat incolumes, curabit

morſus. . 42 .
ægros? Vinum igitur Veneris lac, venenumm
Percai Pudoris, Rationis ſomnus, Mors ſenſuum,
damna: vinculum Eloquentiæ, fax Carnis, fex Men-
tis, Oculorum caligo, Cordis ſepulchrum,
Pœnitstia. . —Hñ 2.
naufragium Caſtitatis, Cupidinum Ætna,
GOula. Scylla Virtutum, Vitiorum fomes, illex Mor-

. tis „ Calamitatum illecebra, carnifex Ani-
Ebrietat., mæ, janua totius Infelicitatis & Vulneris,
vulnerato ſemineci obducet cicatricem? Ita
eſt: voluptas, quâ pellicimur ad peccandum,
amara adeò eſt conſummato ſcelere, ut Me-
dicinam facere ſoleat peccatori? Rursus oleum
Tintati apponitur deliciarum, de quo dicitur: Oleum
dne⸗ autem peccatoris non impinguet caput meum.
140. 5 Xr. .
Vinum ergo, in quo eſt Luxuria, & o-
leum, in quo deliciæ adumbrantur, ſi ap-
ponantur vulnerato, ſalutem invehunt, duùm
dolorem, & fœtorem geminant. Sic Para-
Iyticus poſtquam convaluit, ſuum tollere
jubetur grabatum: ut diſcat, onus eſſe, ex
quo quietem ſperabat. Ità nunc: extincto ar-
dore peccandi infunditur Voluptatis recorda-
tio, quàâ mihil acerbius excruciat viſcera, &
Pfal. 3e. 5ß. Vulnera peccantis. Audi Davidem: Et peccatum
meum contra me eſt ſemper. Nunquàm audiit
Petrus Galli cantum, quin in lacrymas colli-
queſceret. Superiores verò meditarentur ve-
lim verbum illud: Et appropians alligavit.
Saperio- Non obrigeſcant in ſilices, nec convemiri ſe
iavigitet. expectent à ſauciis; advolent ad illos, pla-
gâſque tegant, & ſic curens. Non aliis cura-
Rexregat. tionem demandent jacentium, ſed ſuâ pus
manu exprimant, Oleòôque ulcus emolliant.
Planè David facinus ſuum nunquam deploraſ-
ſet, niſi eum Nathan adiiſſet. Porrò, quaàm
tardè ferenda de aliis ſententia eſt! Quis
enim intuitus hominem Samaritem iter ar-

Vinum.

Deliciæ.

JZu dicantes
pemerè. 1C . .
deliciis, non illum Epicureum conclamaſ-

ſet. At vinum, oleum, jumentum, num-
mi, non delicias Domino, ſed medicinam
Languido miniſtrarunt. I nunc, & damna
pallorem atque cilicium, quando & inſtru-
menta voluptatis militant charitati?

Quæ etiam ſedens ſecus pedes Domini

audiebat verbum illius. Verſ. 38.

Familiari. Martha Chriſtum exceperat ,„ Mariam
tas cumse. Chriſtus verborum epulis recreabat. In quo
eularibus. . .
notandum duco, quid in hoſpitum domo
praſtare debeat Religioſus. Enimverò non
fabulis, non rumoribus, non jocis hoſpitum
Sermoſpi. humanitas compenſetur, verum pane ſa-
riwats. ginandus verbo Dei ſaturet hoſpitales Quod
verke Dei quidem verbum humilitate maximè & ani-
gassaptns. Ini tranquillitate fovetur. Sedet namque
Maria, qdin & ad pedes provolvitur loquen-

Iter.

ripere benè nummatum, variis inſtructum

Oliva .

tis Domini. Neque enim vagos animos, &
nuſquàm ſtabiles inſidere ſolet Domini Ver-
bum.

EXx CAbP. XI.
S. L UC EZ.

Panem noſtrum quotidianum da nobis

hodie. Verſ. 3.

Ergo mendicos eſſe vult Dominus aſſeclas Avaruis,
ſuos, quos quotidiè egere voluit pane. Vide-
rint, qui congregant in horrea, num à Chri- Rlieituda
ſto diſcere poſſint orandi modum. Quotidianus Ea .
panis petendus eſt, non ſtabiliendi reditus,
cum Æaternitate ſæculorum certaturi.

Noli mihi moleſtus eſſe: jam oſtium
clauſum eſt, & pueri mei mecum
ſunt in cubili, non poſſum ſurgere,
& dare tibi. Verſ. 7.

Fatigabatur hic ab amico, cui advenerat
noctu hoſpes, quem ut commodius excipe-
ret, acceptum venerat tres panes. Libet im-
morari magis in cubiculo cum Patrefamilias,
quam cum importuno Petitore. Laudo equi-
dem, quòd oſtium pefſſulo obfirmarit, quòdque
tam parcè indulſerit ſomno, ut ſummàâ nocte
excitari potuerit ad amici vocem, pueris eſus
non experrectis: nihilo minùs eò deprædico Ranen
illum magis, quòd commune eſſe voluerit““ iu.
ſibi cubile cum pueris. Profectò non tot la- gcperior
queis Adoleſcentum animi implicarentur, ſi iensilet.
domo pedem eflferre non liceret, occluſis val-
Epiſecpe⸗

vis, & Parente præ foribus excubante. Vix n eſ.

procellas, nocturni cœli, aeériſque inclemen- demia.
tiam effugere potuit Sponſus, cujus capilli
guttis noctium infecti ſunt. O guttas noctium Semorus
rori lucis inimicas! O guttas, lapides quoque
excavantes! O guttas non è ſideribus eliqua-
tas, ſed aériarum poteſtatum induſtrià con-
ſtrictas in grandinem, quarum attactu Cæſaries
cœleſtium cogitationum diſſolvitur. Toleto gnoy mw
diſſentit Auguſtinus, qui pueros iſtos non fi- muu.
lios interpretatur, ſed ſervos. Utroſque enim ,
pueri nomen adſignificat. Quod ſi itaà eſt, durrend
quàm ſeriò Dominis non paucis inhumana
prorsùs incuria exprobratur! En quàm ſolicitè Eyiſuupi.
ſamulorum ſomno Paterfamilias invigilat! En
quietem ſervorum neceſſitatibus amicorum an- z.
telatam! Nunc quidem, ne amicis impia que-
que denegentur, noctes extrahi curamus à vaafe
ſervis inſomnes. Quid, quòd famulos pro fi- milias.
lis habens, in ſuo eos jacere voluit cubili? Prmjlen.
clementiam prædicandam quidem, ſed raro znd na-
æmulatore videndam! At Avaritiæ fuerit, Sandi.
repuliſſe amicum noctu: Quid eꝗ inſulſius acen
Quid illius excuſationibus inexcuſabilius? Ne Reſtee⸗
excitet pueros, amico abitum indicit: ac 1l.
difficiliùs protracto in longum ſermone, mul- Percats
tiplicéque hinc indè interrogatione, atdueé .
repulsa famulorum, ſeu puerorum ſopor

abrumperetur, quaàm tacita trium panum lar-

gitione. Nônne clamor petentis, & dene-
gantis ira amovendæ quieti aptiora videntur

tibi, quam clandeſtina & culcitra ſurrectio “
. Ppami

e itte
77 igreci⸗
m leltut .
lu:
tur, ne⸗
morem
ſeclen
ne ſbi
ſt ſolcin
ententin
4 ℳ crit
jerus ſat
lanus, tl
nun acci
Pert Pe
1 Mn pi
ye
wa. llet, gu
44 Edſüm.
inyetemn
Peti, cica
epleti, i
Glrltit
onnine in
ſn cionit⸗
a e mod he

Euunum prinna

d. Omn
atroge
dene hu
gul ſtipe
eluienn
kik
Peu loui
in mef
utin Inp
nlli uület
leltire
Piog glane
Uera calce t⸗
e kegir
Kepiſe dun
le me⸗
lini
thonun el
un int.

lin ſorti⸗

Pbllene
Cetut .

ent i n

d en
Nüns e
nmne E
Pokedd mr
mi inhizn
hliete

SS
Clihenn e

paniſque è& feneſtra diſpenſatio? Enimverò
AWvarvii* Avari familia non excitatur jurgiis, confabu-
lationibus, pulſatione, repulſis, ſed unâ dun-
taxat exporrectione ciborum.t Somnus in do-
Patrefa- mo Avari non turbatur verbis quantumvis
milie in. Clamoſis, ſed paucorum panum diſtributione.
vgiim. An oſtium relerari debuit, ut domo tres dun-
cie Aulici taxat efferantur panes? Eo fortè laudaverim
frenandi. noinine Avarum Patremfamilias, quòd clande-
ſtina munera nec tranſmittere noverit, nec

Munera.

Pernz;. admittere. Per oſtium exeat, pérque oſtium
. . . . . 8 2. 1
nasur o0 ingrediatur, quicquid domi infertur, vel ef-

Manera. fertur domo. Qurarent id vellem Patresfami-
lias: ſanè munuſculis nec aliena expugnare-
tur, nec exploraretur domeſtica pudicitia. A-
morem porròô optimi Parentis erga Libertos
ſpectemus: qui ab amico excitus rogat eum,
ne ſibi moleſtus ſit, non quòd ſua de quiete

ſit ſolicitus, ſed, quòd timeret, ne puerorum

ſtertentium ſomnus turbaretur. Audiamus Chri-
ſtum: Omnis enim, qui petit; accipit: &,
qui quærit, invenit, & pulſanti aperietur. In-
verſus ſane Ordo rerum: nam primò pul-
ſamus, tum exponimus deſiderium, ad extre-
mum accipimus. Quis enim, poſtquam acce-
perit, petat; quærat, antequam puliet? Sa-
Rmntwya- nè non procederet cupiditas, niſi mortalia pe=
lia non ex- teret, quorum copia non ſaturitatem parit,
blen. ſed ſitim. En ordo: Antequàm aliquid à fortuna
impetremus, ſubverecundè petimus; mox ex-
pleti, dicam meliùs impleti, ſed nequaquam
expleti, impudenter quærimus; repertiſque
quæſitis ad ampliora exſtimulati oſtia ipſa
. fortunæ infringimus, impatientes mediocris,
ſeu dignitatis, ſeu facultatis. Aulicorum quo-
Asliei in. que mos hoc loco à Chriſto deſcribitur: quo-
"glckies, rum prima aggreſſio humilis vox eſt emendi-
cans: Omnis, qui petit, accipit. Vox ſecun-
da arrogans eſt repetitio mercedis, non jam
alienæ humanitati ſupplicans , ſed ſuum
quaſi ſtipendium „ vel mutuum expetens,
exquirénique: Qui quærit, invenit. Poſt quæ,
perfricatæ frontis petulantia ad os uſque op-
pleta loqui non valens, & ad quærendum
invalida opum pondere fatigata (quod ſo-
lùm poteſt) calcibus beneficia repoſcit. En
quò pertingat ingrata, inexplebilis, audax A-
varitia. Importunè pulſat, ac ſi nunquam ad-
miſſa fuiſſet, quam conſtat accepiſſe petita,
quæſitâque reperiſſe. I nunc, & Inſidos, ac
Impios glande aure nutrito. Poſt ingeſta mu-
nera calce referent gratias, oſtium, ſecretúm-
que regiæ doms quaſſabunt, ut & ipſi nihil
recepiſſe putentur, dùm avidè pulſant &
Aulæ integenda pateant, quòd fores obſtrui
ſciſcitantibus non poſſint. Ergo inverſus ordo
verborum eſt, quia Avaritiæ mores contra na=
turam ſunt.

Luc.I1.10.

Cum fortis armatus cuſtodit atrium

ſuum, in pace ſunt ea, quæ poſß-
det. Verſ. 21.

Fortis ſit licèt, niſi excubet, in pace non
erit. Quin vigilare non ſufficit, niſi vigilet
in atrio, illudque diſtricto ferro cuſtodiat.
Non cor ſufficit muniiſſe, ſi hoſti patet aditus
Prineipi Pér oculos. Veſtibulum vallandum eſt arctaà
alſtandum. Cuſtodiàâ, ut tutò teneas, quæ tenes. Samſo-
nem enim, prævalidum alioqui Heroëm, vin-
ctum lugeo, quòd incurioſus ſui atrii in ſœminæ
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Cer
N

Modeſtia,

vitia profligata! En ab immundo Spiritu domus

Lib. XII... 65

gremio recubuerit. Salomon quoque , dùm Oecaſs
idololatras à ſui conſpectu non abigit, earum mala.
idolis inſipienter advolvitur. Imò nec atrium
cuſtodiſſe Forti ſuffecit, cui Fortior ſupervê-
nit. Audi: di autem fortior eo ſuperveniens Lue I. 22.
vicerit eum, univerſa arma ejus auferet, in
uibus confidebat, & ſpolia diſtribuet. Ergo à
Fortiori Fortis debellatur; adeò & Atrio excu-
baſſe, & Fortitudinem induiſſe non ſufficit. In
qua quidem Fortioris victoria, bellandi præ-
nobilem palæſtram nobis aperiri gratulor: quan-
do triumphator armis victum exuit, ne iterùm
bellum reparet, & aucta ſpolia non ſibi reſer-
vat, ſed aliis dilargitur. Primum Victoris con- Morißza-
flictu animæ documentum implendum eſt: utro- 71 Ma
que verò utendum in civilibus pugnis. Vitia
Profligaſti? non ſat eſt illa viciſſe, armis inſuper Converſy,
exuenda ſunt. Niſi exarmaveris, quæ ſuperaſti, & Poœni-
vincêris. Occaſiones peccandi arma vitiorum zu ven
ſunt: fugiendæ illæ, ut hæc fugentur. Neque
verò illud te prætereat, quòd univerſa fertur
arma abſtuliſſe: nam nihil proderit armorum
partem aſportaſſe, ſi reliqueris hoſti, undè te
petat. Etenim David, duùm ſolos oculos cu-
rioſitati permiſit, ſauciatus in corde eſt: &
plerique victorum proſtrati ſunt, dum incurioſi csscumſze.
profligatum hoſtem omni omninò armorum Sioperfe-
apparatu non privant. Porrò, in humano cer-““
tamine non modò diripiendorum armorum ſer-
vanda lex eſt, ſed retinendus quoque mos non
retinendorum ſpoliorum. Avaritiâ victor vin-
citur, ſi debellati à ſe hoſtis ſupellectilem in
arcis ſuis recondat. Suos milites armat, red- Spes pre-
ditque promptiores ad pugnam „qui hoſtili Pktenis
eos prædàâ gravat. Victores verò exarmas .
ſi ſpoliis ſpoliaveris. Oneratus prædà mi- Titzerali.
les, expeditior invenitur ad Ducis imperium: tar.
quem, ſi bellorum manubiis levaveris, plum- SM
beum facies ad novas pugnas. Hac de re per- his
multi ſcripſere, ſed omnibus eloquentiùs quo- conſulen-
tidiana perorat experientia. Siquidem arma "unn.
duntaxat Duci debentur: ſpolia Militibus
aſſignentur.

Cum immundus Spiritus exierit de ho-
mine, ambulat per loca inaquoſa,
quærens requiem: & non inveniens
dicit: Revertar in domum meam 5
undé exivi. Verſ. 24.

Inquieta adeò Luxuria eſt, ut ipſum quoque Tintati-
Immunditiæ Spiritum fatiget, & in inaquoſa ginm.*
. inm.
compellat, ut otium nanciſcatur. Qui tamen in
arida, ſterilique ponitentiæ eremo fruſtrà re-
quiem quærit. Sola enim fœcunditate pullulat
Immunditia, ſola exſiecatur jejunà, arentique ſoli-
tudinis aſperitate. Hinc eſt quòd Sodomæ regio Tentaslo⸗
irrigua deſcribitur, ſicut Paradiſus Dei. Ergo, num fons
qui inaquoſa incolunt, ſecuri non ſint, nam & Sle 1,
eorum inambulat ſedes Spiritus Impuritatis: & Paupey,o
qui Spiritu Impudicitiæ oppugnatur, ad ina- aſa.
moœna confugiat, nam in inaquoſis requiem deſ-

Perat auctor Incontinentiæ. Qui undique ex-

cluſus ait: Revertar in domum meam, und exivi. Luc. 11. 2 4

Proh quanta adhibenda cuſtodia eſt, etiam poſt Lirari

Pre damna.
ſua dicitur, undè exulat: adeò difficilè pelli-

tur Luxuria, ſi ſemel oſſibus hæſerit. Vel Prineivits
excluſa animum occupat: quia citò recur- Kädum.
rit experta Voluptas, nec plenè vincimus, ſi ,
4.. . Habiesss
ſemel Libidini ſuccubuimus. Nullum ſce- mati
. 3 lerum

.

66

lerum tenax adeò eſt occupati aliquando cor-
dis: ſiquidem exterminata Libido domum ap-
pellat ſuam, undè profugit. Ac ne glorioſam
vocem iſtam crederes fugati hoſtis, hiſtoriæ
textum in Evangelio contemplare. Et cum
venerit, invenit eam ſcopis mundatam, & orna-
tam. Tunc vadit, & aſumit ſeptem alios Spiri-
tus ſecum, nequiores ſe. Miror, quo modo pur-

Tbid. 23.

Ppænuenmtia gatam domum invadat iterùm immundus Spi-
non vera. ritus. Fortè non refecta domus iſthæc fuerat,
ſed ad oſtentationem, Hypocriſis conſilio,
Conveße. purgata Scopis faciliorem hoſti præbuit re-
Mogeßti⸗ greſſum. Equidem Scopis feliciᷣs uſus eſſet
kue Siri- in expiationem cordis, corporiſque ſuppli-
zu. cium, quam in ornatu domus infelix Volupta-
rius: Verùm Famæ, quàm Pœnitentiæ ſtudio-
ſior, dum totus occupatur in externo cultu,
uodegir. domus ejus occupatur iterum. Quòd ſi hæc
alicui explanatio non placet; dicamus, expia-
tionem duntaxat externam ſenſuum, corporiſ-
que munditiem tantùm faceſſere difficulta-
tis Flagitio revertenti, ut in ornatam do-
mum remigrare Dæmon non audeat, mſi
priùs ſeptem ſibi commilitones adjungat, ne-
quiores ſe. At cauda reflectatur in caput, fi-
niſque principio copuletur, & quod initio
nos præteriit, in extrema parte non negliga-
tur. Cum fortis armatus cuſtodit atrium ſuum,
bid. . in pace ſunt ea, quæ poſſidet. Quis ergo Prin-
cipum reſolvi audeat tio, diffluere, diſten-
Rex regat. dique deliciis, quando Regum eſſe vides, non
in lecto quietem, ſed cuſtodiam in atrio.
ei. Non licet Principi dormire, ſi regnat. Nam in
Canticis Canticorum, conſopitis placidè pu-
zoifopi pillis, Cor vigilat, membrorum Caput, &
raſidemia. Princeps. Nunquam ſine diſcrimine vel inno-
D centiæ, vel vitæ regios in oculos torporis
Oeinm ſomnus irrepfſit. Ideò libro 2. & 2. Regum bis
valaèe no- 1 1 8
sium. David dormiſſe perhibetur, & neutro in ſom-
no infelicitatem evaſit. Semel ſiquidem dor-
miens deſcribitur, & ad Berſabeæ aſpectum
evigilans miſerandum naufragium pertulit
Pudicitiæ. Secundò dormiiſſe fertur, quia
obiit. Adeò Reges non dormiunt, quin vel
Vitam amittant, vel Pudorem. Dices, non
video à Dominantium ſomno tantùàm impen-
dere diſcriminum; nam Canticorum primo
capite habetur: Dùm eſſet Rex in accubitu
Can.. i. ſuo, Nardus mea dedit odorem. Ità eſt: Sed
. Naturæ indagatores obſervarunt, non ſpi-
ge af⸗ rare Nardum, niſi contritam ac conculca-
var. for. tam. Ut intelligas, Eccleſiam ſubjacuiſſe im-
Pul 8. piorum pedibus , cùm Princeps jacuit in ac-
r„ü. Ccubitu. Et ſanè tanto diſcrimini obnoxium
ſuper Luc. ſomnum Regum Salomon intellexit, cùm ſuo
e al. præfecit lectuolo ſexaginta fortes, per quorum
lantibus tamen gladios Idololatriam & Libidinem per-

ſuper gre- rumpere , ſuo exitio ſerò idem cognovit.
gemfuum. Patnit mmirium ommium vitiorum jaculis Sa-
pientiſſimus Rex, dùm juxta Moabitidem dor-
mire non horruit: & quem ſomnus oppreſſit,
ſexaginta fortes tutari nequiverunt. An non
triumphatorem Holophernem , cùm dor-
nt TWiit ,„ Hebræa fœmina obtruncat? Et Sam-
guàm Hul. ſon, ut primum dormire potuit, vinci, vinci-
Aust. rique potuit. Ipſe Iſboſeth Regiæ felicitatis lu-
dibrium potiùus, quam germen, quia tamen
Regii neſcio quid ſervabat;, in lecto non quie-
vit, ſed periit. Ità Regum ſomnus, Regno exi-
tinum, Ipſis mors eſt. Quod ſuo teſtatur exitio
Siſara, cujus occluſi præ ſomno oculi nun-
quam evigilarunt. Deo nimirùm Regum,

6 Deliciæ
plàrs dede-

Oliva

Ducúmque caſus, exituſque in toro, lectuliſ-
que permittente potiſſimum, ut diſceremus
periculis obnoxium Principum ſomnum, quo-
rum proprium eſt, vigilare populorum com-
modis. Sanè id docemur a Regio Salomonis
throno, cui duodecim Leones ſubjecti fuere:
quorum in alternos dies diſpoſita febris te-
ſtatur, non expectandam quietem, ubi cum
morbo confligitur. Non benè una ſub ſede
conveniunt Voluptatis ſomnus, & Febris vi-
giliæ. Si fulciri cupis thronum Leonum For-
titudine, Cigilandum eſt in æſtu curarum.
Verùm fortis iſte cuſtodiſſe legitur atrium
ſuum, in quo diſponi ſolent Regum cuſto-
des. Num Regi pro ſuis excubandum eſt? Aalics nas
Prorsùs ità: nam Excubiis dormire interdùm boiταα.
licet, Regi non item. Etenim, in Canticis,"udt.
Oculi Sponſæ, qui Excubiarum munere fun- Rer ſternt
guntur, dormiunt, Cor autem, ut aiebam , min ſro:
Rezx membrorum, vigilat. Ideò à Luca dicun- ſus.
tur Paſtores cuſtodivifſe vigilias noctis ſuper
gregem ſuum. Ipſi emim vigiles cuſtodiendi à
Rege, ſeu Epiſcopo ſunt. Nimirùm, nihil æ-
què regni tranquillitatem turbare poteſt, quàm
à Dynaſta neglectum atrium. Suis invigi-
lare Proceribus debet, eôſque ab Avaritia &
Injuſtitia cuſtodire, quibus Provinciæ cuſto-
diam demandavit. Atrii tui Primates, tunc
regiones feliciter tutabuntur ab impetu fer-
ri, ſi eos defenderis ab illecebris auri. Tu
Atrium tuum cuſtodi, ut ex illo tutamen
Imperii tui proveniat. Nam atrium regium;
niſi cuſtodiatur à Rege, impune, & ſine
Cenſore prævaricatur. Roſa feliciter vivit;
quia ſemel explicata nunquàm dormit; præ-
ſertim cùm ad avertendum ſomnum cubat in
ſpinis. Purpureus verò Flos, quem Itali (Mi-
raculum) nominamus, id eſt, Jaſmminum
Indicum, quòd in veſperum veluti dormitu-
rus conſtringatur, ſeſéque retrahat, diutur-
nus non eſt, ſed diurnus. Scilicèt Flori quo-
que vigilandum eſt in purpura;, a qua niſi
Somnus abſit, non aberit Exitium. Nullius
imperium magis porrigitur in terrarum am-
plitudinem, quaàm ejus, qui vigilat. Hine for-
tè& Fama per totum diffunditur orbem ſcep-
tro, linguâque potens, quia ad excubandum
non frontem modò, ſed & alas, humeroôſque
oculis inſtruxit. Hinc Dei ſceptrum ocula-
tum retulit Jeremias. Virgam vigilantem ego
video. Hinc Cœlum cùm Sole deſtituitur,
totum aperitur in oculos, ne fortè dormire
crederetur in nocte. Denique Princeps cuſto-
diat atrium ſuum, ne Aulicus intret vel ra-
pax, vel impurus; nam ſi admittatur, nun-
quam emittetur.

Jer. 1. II.

Quinimo beati, qui aucdiunt Verbum

Dei, & cuſtodiunt ilud. Verſ. 28.

Uberibus Chriſtum lactantibus antefertur D e.
auris audiens Chriſtum. At ad tantam nos Hendum.
evehit dignitatem Dei Verbum, ſi tamen
cuſtodiatur à nobis. Indiget excubitoribus
Verbum Domini, & ore ſatum;, aure éâ-
ceptum, miniſterium quoque depoſcit ocu-
lorum.

Pucerns

t

ſe

Care
e ſ
luee
, in
us (nliben
S. un ſi
ſuwetur.
Cetnamn
her: &
1oLerit
& Luc
v umbris:
M &
1) eulſiten
nrnbii
va. inn ſ
44. mus! Cur
mrmb Ieyeltit
ub C.
ℳ
Mpertat
Elcla dicl
leiatiſt
Eodum ey
mam Feli
Eet Eget
tudo arnid
Dies, Eed
Et. Auch,
Nlama. (
Uns parit
.alegvitu

k auſtiſtt

ℳ

⸗ rer

lebre

tit
w DeOall
Olem, er
mol terh
2 en e,an
il lreh
nct in .
In eilt, & ſ
u
Ab iit
ent: nam 4
Ao Annines ta
emuhMllinamn
WU etianm
kühninis
unr. Pe

1 uicen Hen
. Gn r;

ſandulom
Pi lre

Lucerna oorporis tui eſt ooulus tuus.
Verſ. 34.

Caveat ergo à vanitate, carnem non aſpiciat;
quæ fœnum eſt: Omnis caro fœnum. Quid enim
Iſa. 40. 6, ſi Lucerna fœno admoveatur, expectandum
eſt, niſi furens, & inextinctum incendium?
Cohibeat proindè unuſquiſque oculos ſuos;
nam ſi mulierem aſpexerit, ſuo igne con-
ſumetur. Arſit impuris ignibus David, ut Lu-
cernam oculi ſui circumtulit floſculo Berſa-
beæ: & difficilè, qui videt, non amat. Por-
ròô Levitæ & Monachi Oculi Eccleſiæ ſunt, qui
perheuti & Lucernæ nuncupantur, quòd felicius in
MNE N sullis. Umbris aut odiorum „ aut pœnarum rutilent.
n, ün, Nam & de Religione dicitur, Quaſi Aurora
dilah an. 6. 9. conſurgens, pulchra ut Luna, getta ut Jol,
as n
Es alke
e orthe
1 ds

Tentatio⸗
num Lons.

Pauperus. Luna ſequitur, cùm eam ſequi Solem videa-

Eeleßaßi. us? Cur Auroræ Luna, non dies, copulatur?
corumpom- mirum & Luna fulget in tenebris, & diem
averiores antevertit Aurora; Et dedicati Deo homines
in ſola Calamitate ſplendent, in ſola radiant
Paupertate. Quèd ſi Religio, ſeu Eccleſia
electa dicitur ut Sol, Soli non confertur Fe-
licitatis ſymbolo, quin caſtrorum Acies ad Bel-
landum explicetur. Adeò periculis ſubeſt hu-
mana Felicitas, cuſtodiàque indiget „qui ful-
get. Eget Legionum excubiis, cui Solis ſimili-
tudo arridet. Denique Auroræ Eccleſiæ non
Dies, ſed Nox, non Sol, ſed Luna ſucce-
dit. Audi, Quaſi Aurora conſurgens, pulchra
ut Euna. Quia videlicèt origo Felicitatis tene-

Felicitas
noNia,

lun Gon

nhummi bras parit Eccleſiæz. Contrà, ad Lunam Sol
N, Genl, conſequitur: quia emergit ex ærumnarum no-
, N cte fauſtiſſimus dies.

Vide ergo, ne lumen, quod in te eſt, te-

nebræ ſint. Verſ. 36.

retur, & ſqualerent Aræ, & ſorderet Tem-
plum, & Pauperes algerent. Lumen, ſi intra
n e alemo te fuerit (Religioſos alloquor) lumen non
Ne ſee g um uſute erit: narn quæ otioſa ad ſolas ingenii delicias
e lingt, Zelus anà Contines talenta, detrahendi occaſionem non
icus n⸗ vaearum ne. Minimam præbent. Cœlum nubibus obdu-
dhind guda. ctum, etiamſi in ſe ſuo lumine recreetur „ ni-
hilo minùs, quia nobis non ſplendet tenebroſum
Luc. u. 36, Putatur. Pergit: Ni ergo corpus tuum totum
lucidum fuerit, non habens aliquam partem tene-
HMoerißt. brarum, erit lucidum totum, & ſicut lucerna ful-
goris illuminabit te. Quid neceſſe fuit addere
non habens partem tenebrarum, ſi jam totum
lucidum eſſe affirmaverat? Enimverò non ra-
rò lumini tenebræ immiſcentur, & in lu-
ce latibulum habent interdum umbræ. Ne-
gatio latet in forma, luminéque tenebræ co-
lorantur. Hypocritarum id comprobatur exem-
plo. Porrò multùm luminis haud te illumi-
Pmutes habit, niſi penitùs tenebræ depellantur. Cor
Sr rc inaer caſtum non proderit, ſi in illicitis Ocu-
e lus luxurietur. Sermo purus deſpicitur, ſi
torpens Manus à lingua diſſentiat. Deni-

Veriores.

Stromatum „Lib. XII I.

terribilis ut caſtrorum Acies. Cur poſt Auroram

Sr 1. De Oculo loquitur, & nos de Præſule lo-
ab Ecte-- quemur, cujus lumen, ſi lumen eſt, quo-
ahica. modò tenebræ ſunt? Nimirùm, quod ipfſi lu-
Luss. THen eſt, aliis umbras offundit. Aurum, quod
*ipſi lucet, quod intra cor ejus irradiat, quantas
Punpe effundit in Eccleſiam tenebras! quando ſi ama-

que copioſa lux quâvis criminum labecul4

decoloratur.

Rogavi illum quidam Phariſæus, ut
Pranderet apud ſe. Et ingreſſus recu-
vait. Verſ. 37.

Non niſi rogatus accedit JESU S ad epulas; Keniliet.
ad quas ingreilus recubuit. Et ipſe quidem o .
ides recubuit, quia mos erat cœnandi in
lectis: cæterùm rarò epulaturi ſubimus ſæcu- Zelus ani-
larium domos, quin noſtra & gravitate deje- nerum
cti recumbamus. Dejicitur in epulis Virtus, nar. 7
& dùm fercula fumant, friget Fervor, pateriſ- Gula.
que animi moderatio demergitur. Nonne in .
. Religioſuts
eremo, poſt epulas, Hebræi ſurrexerunt lu- in Amla,
dere? Non enim in epulis ſtare potuerunt.
Sequitur: Phariſæus autem cœpit intra ſe repu- Luc. 11. 37.
tans dicere, Quare non baptizatus eſet ante
Prandium. Ergo maculam contraxiſti, etiam
ante prandium;, ſi epulaturus duntaxat intraſti.
Nam; qui baptizari debet, habet, quod abluat.
Ipſa voluntas epulandi fosditas eſt lavacri in-
diga. Quantæ proindè ſordes poſt epulas, ſi jam
ſordes, antequàm te iis ingurgites? Et ſanè vix
convivia frequentat Sacerdos, quin ex illis
infamatus excedat. Nolo apparatum, ad
quem ſi acceſſero, baptiſmo egeo. Fœdiùs
fama, quam mappa; inter epulas, macula-
tur. Quis verò ferat immanitatem Phariſæi,
qui nomen ejus dilaniat in corde, cujus ſedare
ſamem ſimulabat in menſa? Refuge convivia;
nam ab iis quoque carpéris, qui ſummis te pre-
cibus advocarant.

Væ vohis Phæriſcis, guia diligitis primas
cathedras in Synagogis, & ſalutatio-
nes in foro. Verſ. 43.

Non reprehendendus es, ſi ſaluteris in fo- Ramil 474,
10, ſed arguéris, ſi in foro ſalutari Cupias. prava.
Ergo honor doctrinæ delatus re'ici non de-
bet ulkroò oblatus, appeti verô ſine vitio non &l ria va.
poteſt. Neque ſolum vanitatis eos arguit““.
Dominus, quòd ſalutationes adamarint, ſed
quòôd forum frequentarent, alienum ſanè aà
Doctoribus locum, ut, ubi Avaritia nundi- Religioſus
natur, honores Ambitio mercaretur. Cur ve- in Auiz.
rô hi, in Synagogis, ut primas cathedras, H
itaà & honorarias ſalutationes non amarunt? se,
Ea forté de cauſa, quòd inter Sapientes non evuenr.
niſi ſumma Sapientia coli ſoleat, cùm in foro,.
turbâque, etiam ſimulata pietas, rudiſque do- F ſ.
ctrina impetrant ſalutationes. Niſi forté dicas srigu⸗.
ſalutationes expetitas in foro, deſperatas in
Synagogis: quia Phariſæi, quò quotidiè con-
fluebant, deſpectui erant, ubi rarò convenire,
imò nec convenire quidem niſi tranſeuntes ſo-
lebant, venerationi erant.

cellz amor.

Væ vobis, quia eſtis ut monumenta, qucæ
non apparent, & homines ambulan-

tes ſuprà neſciunt. Verſ. 44.

Quàm ſæpè herbida humus, dùm ſimu- ypoerhæ.
lat hortos, ſepulchrum tegit, foveaſque pa-
rat ſub flore! Conſiliarios huc advoco; quo- Conſtliarus
rum floridus ſermo perimit, & defodit In- rii
nocentes. Etiam Roſa, guc purpurea ocu- p enie;

4 18

.

68

oculis adblanditur, vulnerum filia, & parens eſt,

nſtarn. cruorémque, & funus fucato oſtro colorat.
minibus. Non Purpura, ſed Sanguis eſt, quo halluci-

naris in flore: nec Amicus, at Hoſtis eſt, qui
Amici im. tibi blando ſermone illudit. O ſi pateant pecto-
di. ra virtun: videas ſanè ibi tibi deſignari Sepul-
gulici in chrum, ubi adornari exiſtimas Solium. Quòôd
hdi. ſi quæras, cur Phariſæi Legiſperiti Sepulchra
44 Chriſto dicantur -illud cauſæ fuiſſe dixerim,
igne quôd vud ſcelera Præſulibus, Doctoribuſ-
que potiſſimum imputentur. Etenim quiſquis
Cuncionaie- Peccato perimitur, Præſulum conſcientiæ tan-
tes vani quàm tumulo infertur; ſanguiſque peremp-
torum ex manibus eorum exquiretur. Hinc

Seperi, eſt, quòd ſtatim ac in orbe terrarum patra-
dulgen.. tum eſt ſcelus, Roſa, Baſilio teſte, crevit

cum Spimis. Quid eſt, quòd Roſam potius,
quam Lilium Spina circumdedit, in ponam
Dignias flagitii? Nimirùm, in Roſa, & non in Lilio

. Imperantium purpura ac poteſtas adumbraba-
tur: ideéque ut doceremur quævis crimina
in Principes redundare, purpureus flos du-
mis includitur, innocenter luxuriante in pra-
Serietas is tis Lilio. Quando autem ſermo incidit de Ro-
Famiiis- ſa: ſcitum illud eſt, à Poétis confictum Flo-

ritate eum rem & vulnere. Cruore Veneri- Roſam flo-
misl teri- . . X .
S ruiſſe mentiuntur, quèòd tum ſolùm mulier
fragret, ſi vulneretur. Nam ut oſcula mere-
tricis ſœtent; ſic vulnera poœnitentis ſpirant.
Hinc eſt, quèd poœnitentem Magdalenam Pha-
riſæus non excipit, quin domus odore com-
pleatur.

Er vobis Legiſperitis væ: quia oneratis
homines oneribus, quæ portare non
poſunt, & ipſi uno digito veſtro non
tangitis ſarcinas. Verſ. 46.
ma. Duo breviter noto. Exemplum Magiſtra-
Superiorẽ tuum, & Principum tantùm adjumenti con-
eximpla, ferre ut importabilia quoque onera feren-
Ecelehafti. da forent, ſi uno duntaxat digito ea ipfi
ci & Supe- 2 4 8
tiszer de. contingerent. Equidem Præſules uno non
ic. valent digito graviſſimum pondus ſuſtinere:
vyr exem- Mihilo minus tamen ſi vel minimum adniti eos
loruam. populus intueretur, humeros quibuſvis one-
Reforma- ribus ſupponeret. Verùm, dum præcepta ſcribi
tio vera. 5 P
Genſere, tantům à Magnatibus videt, nullaque ratione
aliorum. ſervari, tum enimverò importabilia exclamat,
quæ alioqui levia putarentur. Davidem re-
cordor nudatis pedibus excedentem Hiero-
ſolymâ, Primarios quoſque regni excalceaſ-
ſe: neque enim arduum videri potuit, quod
factitabatur à Duce. Néònne domo exceſſit pa-
trià Dux, quia in tentoriis Rex excubabat ?
Nern Alius quoque ſenſus eſt: Tantam ineſſe
gat. 41. al.
vim Præſidentibus, ut uno digito movere
superior poſſint, quibus vulgarium hominum lacerti
invigite. impares ſunt. Plus Regius articulus valet,
quam Proregum dextera: & amota ſumma
Reipublicæ incommoda gratularemur, ſi iis
amoliendis Regum digitus inſudaret. Ipſe ex-
cors .gyptius Pharao id intellexit, qui,
ut conſpexit exhauſtos fontes, devaſtatos a-
gros, interempta primogenita, infecta flumi-
na, devoratos angues, ſubitò exclamavit, di-
vinum ibi Digitum adeſſe; nam quibus perfi-
ciendis Miniſiri univerſi pares non ſunt,
ſummi Dominantis aſpectus ſat eſt. Deſigna-
tus tantùm fuerat David à Samuéle Prin-
ceps, & tamen regiam ſibi infuſam virtu-

Oliva

tem ſenſit, quando ſolo jactu fundæ immen-
ſam carnis molem dejecit. Et miramini tam
leni chordarum attactu tenebrarum Principem
fugatum è& pectore Saülis? Sed faceſſat admi-
ratio, quando non Pueri, ſed Regis deſignati
manus illa erat, cujus unus vel digitulus
ſummis rebus erat idoneus. Nimirùm compu-
treſcet jugum à facie olei: ſiquidem inuncti Re-
gis dextera importabilia quævis onera move-
re poteſt. Sane Oza ruentis Arcæ pondus,
bobus quoque grave, infeliciter quidem, ſed
tamen audacter ſuſtinuit. Adeò valentiores
Tauris tori ſunt vel Levitarum.

Profectò teſtificamini, quòd conſentitis
operibus patrum veſtrorum: quoniam
ipſi quidem eos occiderunt, vos au-
tem ædificatis eorum ſepulchra. Verſ.
48.
Zelus in.

An Prophetarum peremptoribus ſociatur, diſeraas:
qui vindicaturus interfectorum famam, eo- Perſecuto-
rum cineribus tumulos fabricatur? Ergo Ne- Raer.
ronis Collega Conſtantinus, à quo Templa “ e
Apoſtolis excitantur, quorum ille carnifex ex- lisioſoabeſ.
titit? Cenſuere plerique Prophetarum ſepul- idenin
chra ideò exſtructa, quò liberiùs graſſaren- um vivt⸗
tur in Chriſtum, duùm à populo Juſtorum Ninr.
non hoſtes, ſed vindices putantur. Habes Cru- ptus l
delitatis artificem lanienam, quæ ſepulchra Imemiio
Prophetis adornat, ut Prophetatum interi- Vntg eſa
mat. Non placet pietas, quæ convivit defun- verſpelii:
Ctis, & mortem duntaxat ſpirare poteſt Pha- Gia.
riſæorum ſanctitas, quæ frequenter voluta- udalitas:
tur in tumulis. Necem machinatur, qui ſe- Gäase
pulchrum fodit. Adde ea fortè de cauſa Va- ao
tum monumenta à Scribis ſubſtructa, ut pa- Politica
rentum ſcelera abolerent ex hominum me- Jh'i
moria: qui, dum peremptorum conditiva ma-
gnificentiùs ornata venerantur, non cogitant

de ſicariis.

Iſa. 10.27.

Væ vobis Legiſperitis, quia tuliſtis la
vem ſcientiæ: ipſi non introiſtis,
& eos, qui intrabant, prohibuiſtis.
Verſ. 52.

Sibine Dominus hoc loco adverſatur, xope⸗
qui de Phariſæis alibi teſtatur: Dicunt, & um.
non faciunt? Quo modo ergo nunc adven- .
tantes prohibuiſſe dicuntur, ſcientiæ clave vuper ie⸗
non produétà? Nimirum, ipſos prids di-
xit non introiſſe, & tum prohibuiſſe intrantes
arguit. Neque enim ſatis eſt, à Legiſperito cla-
vim præberi, niſi primus introsat. Ingredere
primus, tum, facto impetu, innumeros
irrumpere gratulaberis. Cæterùm clavem de-
foris oſtentare, non invitantis, ſed prohiben-
tis eſt. Friget enim illius oratio, cujus non
calet vita. Ideò Sponſa, ut Sponſum alliciat
prius ipſa in hortum deſcendit, nec verbo uti-
tur Abi, ſed magis repetit, veni, veni, dile- Snr
Ge mi. Hac etiam de cauſa Scientia Clavis ap- wres Ee-
pellatur, quæ non ore tractatur, ſed manu. Sii
Legis enim peritia exemplo felicius evulgatur, e, decne-
quàm verbo. Utinàm Societatis homines ita ,Gr⸗
Legis arcam aperiendam non ducant, quem- SS
admodùm domeſtica cubicula; quæ ſolo verbo, enn exem-

. . & id non pia legibus
Ingredere, pulſantibus aperimus. Planè id n “

ſufficit in domo Sponſæ, quæ;, ut aperiret, a.
exiluit

6 Matth. 23.

xi
myt
let.
lut
Genti
d 1.
Hon
ſole,
Ninle nile
mg zPelit
rt deſte
Ktium
i adiri
. Peo
zmlm. pel 01
uun mulien.
m em

ln
ere
er

ltua⸗ 3 hari
„. (dias. II
enndum
AAcn eſ antl
6.4, Elt ſcelu
rericit
l, (1 WI
teennnt ve
jaie prolen
mfan ffeſuntur
1t eorumm
ur. Care⸗
ticts Phar
Prellabim
biorum e
Gemn, ſed
nua ie, (
Koortm,
, 1
ninde ſ
fti neg
Wundum 4
1lOris n
Gnen ecats
i heccat,
lant itte

—.—

ir,
left

Er non
. Iman
1 lhitud
ele ſo

inn
nnn
Rn
Nlri
Aa
Rn
tim an.
neike
Nen
e M
üken
6 Wei

nſei
N: gunin
N, M
Aehnn ſet

rbun bin
n ſunm e1
uu! Unke
1 gn
ile amiat
hbeunmk
derin gla⸗
lobln Iür
ntu. Htiln
ge i
unn
2 nGſtt,
edlenn be
Ahinnnt id
ſnd de au⸗,
ſibkrch nd⸗
ex honn
oruncnlnt
nnu, o

exiluit & lectulo, tunicam induit, manuſque
myrrhàâ obliniit, ut facilius peſſulum reduce-
ret. Facile nimium eſt adeuntibus inclamare
& ſubſelliis, Ingredere. Sed Vox hæc eas reie-
rat januas, quæ peſſulis exarmatæ ſolâ obe-
dientiâ cuſtodiuntur. At ubi clavim vides, il-
lud ſcito oſtium indigere manuum artificio.
Sponſa porrô teſtatur, à ſe oſtium reſerari non
pofſe, quin inquinet pedes: quos profectò non
Moniale: laviſſlet, niſi ſorduiſſent. Videlicèt, Virgo rarò
ααι aperit viris, quin ſuis plantis hæſiſſe lutum la-

non acce- . 2
aant. mentetur. Inquinatur affectus, quoties ad o-
ſtium procefſeris. 6Viros quoque moneo, non
Piſitatio. adiri domum Sponſæ, id eſt, familiaris etiam
nes.

Deo Mulieris non intrari cubiculum, quin
3
ramiliari. Per oſtium tranſeatur infectum myrrhâ. Rarô

tas cum mulierum quarumque familiaritas amaritudi-
rer: nem non deſtillat.

Inſidiantes ei, & quærenies aliquid ca-
pere de ore ejus, ut accuſarent eum.

Verſ. 54.

tinena en. Phariſæorum vides circa Chriſtum inſi-
ra. dias. In quo perſpicis, ſeverins nobis cuſto-
„diendum os, quorum verba exprimuntur, ut
Dikee aeni. deferantur. Iis crimen eſt ſermo, quibus de-
cauts. eſt ſcelus in opere. Id meo judicio Sponſus
Pprævidit in Sponſa, cùm in ejus labiis vit-
Familiert tas Cruentas aſpexit. Neque enim Apoſtoli-
ssne Aar ci viri verba volant, quemadmodùm præ-
tereunt verba Vulgarium hominum; ſed, mox,
Perſeeutio- ut prodeunt, rea ſunt, vinculiſque excepta per-

num fons. trahuntur ad' Reges, & Præſides, ut eventila-

tis eorum ſenſibus, innocens Author damne-
tur. Caveamus, quotquot circumdamur neote-
ricis Phariſæis, ne capiamur in verbo; idque
præſtabimus, ſi meminerimus, in confinio la-
biorum extenſas vittas, purpureas illas qui-
dem, ſed Innocentum potius cruore, quam mu-
ume cu- rice. Capitur unuſquiſque laqueo labiorum
. ſuorum, inquit in Proverbiis Salomon. Uti-
nâmque ſoli nos extenſis vittis caperemur, &,
noſtrà negligentià, non proderetur blaſphe-
mandum ſæcularibus Numinis nomen! Spiri-
tus oris noſtri Chriſtus Dominus captus eſt
Prov. 10.’ in pPeccatis noſtris: quia in multiloquio non dee-
19. rit peccatum, quemadmodùm prætenſæ excu-
bant vittæ in veſtibulo labiorum.

P X CAP. XII.
8. L UC T.

Multis autem turbis circumſtantibus, ita
urt ſe invicem conculcarent, cœpit di-
cere ad diſcipulos. Verſ. I.

Cur non ſe comprimunt turbæ, ſed fœdè
& immaniter conculcant ſeſe ? Nimirùm
in mukitudine rarus eſt, qui emineat;
ideéôque ſocium plerique conculcant, ut illo
tanquàm baſi ſuppoſito, altius eleventur.
Commune hoc vitium Aulæ eſt, in qua pro-

ximum quiſque dejicere ſtudet, ut illius ruin

Aulici in-
vigi.

Dieria, exaltetur. Hercules, & Anteos quotidiè ſpe-

in ndigno. Ctat luctatores: & tunc faciliùs debilior ſu-
peratur ab Hercule, ſi extolli illum permit-

Stromatum, Lib. XIII.

69

mittat, quàm ſi eum allidere conetur ad ſol uzi. dalicas
Siquidem tenuis virtutis homines in aérein eve- as. rome⸗
cti, velut reduces Antei, facilias opprimun-
tur. Sic follis ſi allidatur, altias ſubſilit, pro- Cenſoses
jectus ſublimè non raròô rumpitur. Quod ve- uorum,
rô mirandum eſt: à Viris circumſtantibus
Chriſtum crudelis, & barbara iſtiæc depreſ-
ſio toleratur. Neſcio enim quo pacto, aflue-
ti, calcando Mundo, pedes ſervorum Dei Ho- Religioſi
mines faciliùs calcant: rarôque proximis par- a ſeca⸗
cunt, qui ſceptris, & parentibus non Peperce- lares.
re. Quam ſæpè, qui ad orandum explicant
manus, pedes aggravant ad deprimendum!

lantes
indiſereti.

Honor
mutisats:

Quæ in tenebris dixiſtis, in lumine di-
centur, & quod in uurem locuti ef-
tis in oubiculis, Pprædicabitur in tectis,

Verſ. 3.

Cautè proindè loquaris quicumque loque- Iineuæ
ris, nam dicentur in lumine „ quæ in um-“ra.
bra dixiſti. Illud autem meminiſtie oportet, g nigzar,
in lumine ideò dicenda, quæ dixeris, quèòd a, nue
ampliora, & majora evulganda ſint commitſ- Seculari⸗
ſa ſecreto. Siquidem feracins, uberiuſque non““.
ſemina duntaxat, ſed & verba in Sole germi-
nant. Equidem reliqua omnia uſu deterun
tur: ſola verba, quòô frequentis currunt per
ora vulgi, eò magis augentur. Siquidem eun-
do fama creſcit, ut flumina; quæ in ortu ſuo
à fominis tranſmittuntur, territura procul ab
incunabulis ſuis nautas.

Nihil occultum, quod non reveletur:
Neque abſconditum, quod non ſciatur.

Verſ. 2.

Imô, ut reveletur, occuli debet, tegique, , ,s
ut exponatur. Humilitatis privilegium iftud ſuslima.
eſt, quæ parturit lucem in umbris, fovet glo- iur.
riam in probris. An non Abjectio inter ior-
des paſtoritii muneris Davidi coronam archi-
tectatur? Num Moyſes non latuit Pprofugus,
ut illius ſapientia univerſæ gypto pande-
retur? Ambroſio certé Thiaræ jubar elabo-
ravit in fuligine oſtentatæ intemperantiæ ;
Regnum Sylveſtro detulit in rupe latitanti.
Nimirùm contemptibilia Mundi elegit Deus.
Glandem contemplare; quæ, ſi exponatur,
Apros paſcit, ſi verò humi defodiatur, ex-
creſcit in Quercum, fuis frondibus Victores
coronatura. Quam nunc miraris Quercum,
Glans fuit; adeò & Siliqua Triumphis inſe-
ritur, ſi latére patiatur. Pontificem habet
Roma ſuis in faſtis præcipuum, qui ab Hu-
militate abreptus è& cura ſuum, intra mœnia
religioſæ Demiſſionis ſupremam Imperii di-
gnitatem ſibi obſtetricatus eſt. Glans plane
extitiſſet pecudis ſagina, niſi beneficio Humi-
litatis adoleviſſet in Quercum.

Quod in aurem locuti eſtis in oubiculis,
Prædicabitur in tectes. Verſ. 3.
7
Exſtrui tecta conſuevere, ut protegant Linese
verùm in proditione ſecreti , evulgaturo“".
convertuntur in roſtra. Adeò per ea pro- kamiliari⸗
déêris, quibus maximè abſconſum te iri exiſti- tars ciam ſa-
naveras. Semel dicta fupprimi haud poſ- Larisme.
ſunt.

.

70
ſunt. Quòd ſi fores, ſeneſtraſque occluſe-
ris, ne prodeant, & tecto, ctun mniimèe cre-
dideris, prædicabuntur. Ità facilhùs aeëris
procellæ à tectis arcentur, quàm linguæ tem-
peſtates infra tectorum munimina compri-
muntur. Nota; auri unius, non plurium au-
ribus, credita, & hæc quidem incluſa cubi-
culis, mihilo minùs erumpunt, quà poſſunt,
& quà non putas. Occultiora autem in cu-
biculis ſecreta libidinum ſunt, quæ tamen
enuntiabuntur à tectis. Nam tectorum lin-
gua fumus eſt, qui ſi proſilit, ignem indi-
cat, nec poteſt non aſcendere, ſi flamma in
focis exæſtuet. Excute proindè ignem è domo;
nam, ſi ardeat, fruſtrà ſperas tegendum, per
tegulas evaſurum. Nihil aliquando in do-
muüs penetralibus ſecretius foco, nihilque
profundius: at nihil ejus favillis ſublimius,
nihil fumo impotentius. Ignis abditus cami-
no explicabitur, quique in ſuo foco rutilat,
ater ſordere cogetur in aere, fumo ſeptus, &
proditus.

Beccata
latere non

poſſunt.

Ne terreamini ab his, qui oocidunt cor-
pus, & poſt hæc non habent amplius,
quid faciant. Verſ. 4.

Si noſtrorum ſpectaſſet Chriſtus feritatem
ſæculorum, ſanè reperiſſet in Ethnicis poten-
tatibus vim ſæviendi ultra cadavera: nam cæ-
ſa quoque corpora diſcerpuntur.

Nonne quinque Paſſeres veneunt dipon-
dio, & unus ea illis non eſt in obli-
vione coram Deo. Verf. 6.

Da cira Si venales expoſitæ aves Deo adſunt, Deô-
erga ſnos que ſunt curæ, quid deſperandum homini-
bus? Verùm coram Deo iſtud evenit; nam
ſæpins videntur homimbus, & Dei mente
Dei ſervi expuncti. Erras, nam & paſſeres
pereunt, & perimuntur; tamen unus ex illis
in oblivione non eſt coram Deo. Miror autem,
quare Chriſtus in confirmationem divinæ Pro-
videntiæ eos adleget, qui cùm familiares do-
mibus ſint, ſeſe facilè nutriunt. Mirarer ma-
gis profugas, ſolitariäſque aviculas à Deo
ali. Sedenim difficilias oſtendit, paſſeres in
urbibus paſci poſſe, quaàm in agris reliquas
volucres. Etenim his plures extenduntur la-
quei, quàm eicæ præbeantur: diligentiuſ-
que iis, quos familiares habemus, aditus om-
tonfdentia his ad cibum obſtruitur. Quare expoſita di-
l bomini vinæ Providentiæ Imago non ſolùm elegan-
ne⸗ tiſſimè coloratur, ſed & nos quoque docemur,
majori miraculo paſci, qui hominibus adhæ-
rent, quàm qui procul ab humana ope uni ſe
Deo committunt.

Sed & capilli capitis veſtri omnes nu-
merati ſunt. Verſ. 7.

oledientia Non quicunque Capilli ſupputantur, ſed
en be- hærentes Capiti. Obediens „ ſuéôque ad-
ricisla.

hærens Capiti Dei in ſe curam provocat.
Plerique Martyrum beſtias, ignes, fluvios,
enſes ipſos variis membris infixos, ſuperave-
re, poſt rogos, & cædes incolumes. Nullius
vixere corpora capite amputato. Adeò vi-

Oliva

tæ ſpes omnis interit, ſi à Superiore disjun-
gare. Caput autem curare velim Capillos non
minus, quam à Deo curentur. Qui, ſi Ca-

Religionon
piti eſſe cupiant decori, inæqualiter attonderi Zuat.

ſeſe permittant. Non novacula, ſed forci-

pe incidi debent, ſi retinenda capillamenti n
venuſtas eſt. Fruſtrà ergo , & nontiſi inſi- in uuc
pienter clamitant plerique æqualitatem ſer- =
vandam vel in Eccleſia, vel in Cœnobiis: nam 12 Chi
turpius nihil reperies Capite, undequaque de- mud tehtit
tonſo. Quod ſi pro Capillis Affines interpreta- en ſonen
mur, Eccleſiaſtici meminerint, veſtibulum Ec- 8 Gtitn
cleſiæ à Clericis non adiri, mii tondeantur. nifo
Utinam incideretur in Eccleſiarum, Provincia- hlene:

rumque Capitibus infauſta propago Capillo- di

rum: ſanè non tantùm ſtudii, ac operis in unuſu
pectendo Crine inſumerent Primores Chriſtia- ſultt
næ Reipublicæ. O quot excluduntur à Spon- Euleßafi. non Pe⸗
ſa, ejuſque ante fores perſtant, quòd eorum ei Aßines Qunn
Capilli rore ſcateant, noctiumque guttis ma- hant rellet⸗
deſcant! Sanè ros cœli non pluit, ut ſteri:· ur, ſe
lem comam irriget, ſed ut agrorum flores, Payemum ln daun,
ac plantas fœcundet. Fruſtrà clamabis: Ape- odiun. Djnihr⸗
ri, Soror mea Sponſa: ſi Cincinni tui Cœli ro- Negveen
re redundabunt. Et fortè, quòd rore Cincin- lnt. D.
nos madefaciat, quam Sponſam diffiteri non Lute die
poteſt, Sororem vocat. Si enim Sponſæ ſoda- Unmnl en
les eſſemus, patrimonium Numinis nullà ra- nos fupy
tione nobis, aut genio, aut ſanguine conjun- le, quie
Ctis impenderemus: quæ transferri liberius in trumn din
eos poſſe autumas, ſi Eccleſia Soror ſit Spon- bet, ſedi
ſi. At erras: Nam ſi Sororem hac de cauſa Spon- ſigt po⸗
ſam appellas, appellaris ab ea Hoſtis. Ec- Chiiftus
cleſiæ enim Frater eſſe non potes, quin illi ad- le ſun eo
verſeris. Audi: Filii Matris meæ pugnaverunt Cant. u ß Ciceret: .
contra me. Eſto proindè Eccleſiæ Sponſus, non Ii Cijun
Frater: eſto horti concluſi Cuſtos, non Pro- Clle hum
ditor, rorémque Floribus, Plantiſque debitum memoremn
non derives in Cincinnos. . roflgate⸗
Glte, iit,
Cùm autem inducent vos in Synagogas, irdhuden
& ad Magiſtratus, & Poteſtates, ern
nolite ſoliciti eſſe, qualiter, aut quid raſi
reſpondeatis. Verſ. I1. Aeefte 8
. . . un amaturus
Dabitur tibi, quid dicas ante Reges, Yligioſus Alten cire
ſed, ſi traharis, non veròô, ſi curras, ad in Aule. dhe Neml. A
eos. Violentus eſſe debet Apoſtolicis viris N Ea encub.
Magiſtratuum, Principumque congreſſus: en Ool
nam, niſi refugias celſitudinem throni, vix in u, Eed
Eccleſia germinabis. Et erit tanquàm lignum, Plahe n5 nins vor
inquit Pſaltes de Juſto, quod plantatum eſt ſe- Nr an
cus decurſus aquarum. Qui planè ſitus non 6
ideò tantùm deſignatur vitæ Arboribus, ut ult hee
eluvione fluminis irrigentur: nam ſecus de- Gen
curſus aquarum vix conſitas videbis frugiferas “ ligen
Arbores, Pyros, aut Ceraſos, conſitis pro- den l
pe fluenta Ulmo, Populo, Vimine, & Arun- *
dine. Ibi Arbor frugum fertilis pangitur; ethler h
ut humili in loco floreat: ſiquidem ad ima ecuc
aquarum decurſus eſt. Ergo adire Magnates 4 cnl.
non debes; verùm, ſi ad eos inducare, noli kit en etur
eſſe de eloquentia ſolicitus, nec quid reſ- eit
pondeas, excogites. Reſpondeas, inquam: N R, um
ut intelligas in aulis non nobis inſtituendos ſ⸗
ſermones eſſe de rebus publicis, ſed parce gtetder
percontantibus ſatisfaciendum. Au
A
Alhkrei
quomm
ugebete

Homo,

nl
Cältnn

enobi

e

inni ill.
Gdd weln
lan
Nunmmn:
1 Engnnin
tandken Nennt
ela dnble
lbeed
d e
oehul!
iu e ed
ckle ur
1CN

,Derhetn

n l,M

Il.

cicu n
e,l i

Stromatum

Homo, quis me conſtituit udicem, aut

diviſorem ſuper vos. Verſ. 14.

Nelgiß In hæc verba reſpondit Chriftus roganti
negotia vi- Cuidam, ut diceret Fratri ſuo, ut ſecum hæ-
Eit: api. reditatem partiretur. At non rogarat hic
marum Chriſtum, ut Diviſor, ac Judex foret hæ-
temtoraliaæ reditatis, ſed petierat tantum, ut Fratri divi-
Zaug . ſionem ſuaderet. Magiſter, dic Fratri meo, ut
Aividat mecum hareditatem. Itäne hortari ad
diviſionem, Diviſorem facit hæreditatis? Ità
planè: nam, qui conſilium ſuggerit dividen-
di, Diviſor meritò appellatur. Hinc diſcat
unuſquiſque, quam periculosè aliis facinorum
ſuaſor fiat, & author. Si ſuggeſſeris crimen, ut
non pecces, non tamen innocens futurus es.
Quin non Diviſor ſolùm fieret Chriſtus hæ-
reditatis, ſi ad diviſionem Fratrem adhortare-
tur, ſed etiam Judex. Quis me conſtituit Ju-
Deio leſa. dicem, aut Diviſorem inter vos? Nimirùm rarò
Diviſorem expoſcimus, quin Judice egeamus.
Neque enim, divisâ hæreditate, lites deeſſe poſ-
ſunt. Diviſionem tribunal conſequitur. Niſi
fortè dicamus, à Chriſto Diviſorem Judicem
ſimul enuntiari, quèd nullum inter Chriſtia-
nos ſupplicium ſit immanius Diviſione. Qua-
re, quicunque unionem, concordiämque Fra-
trum dirimit, non Diviſor duntaxat is dici de-
bet, ſed inhumanus Judex. Ecquam tandem in-
fligit po⸗'nam à Humanitate exuit. Idcircò
Chriſtus hunc diviſionis appetentem monet
de ſua conditione: Homo quis me &c. Ac ſi
diceret: Humanitatis oblitum te eſſe ſuſpicor,
qui disjungi cupis à Fratre. Nam Eſauü dedidi-
ciſſe humanitatem conſtat, paternæ non im-
memorem hæreditatis, præguſtatà lenticula,
profligatæ. Tum ad turbas converſus: Vi-
dete, ait, & cavete ab omni Avaritia; quia non
lbid. 15. in abundantia cujuſquam vita ejus eſt, ex his quaæ
Poſſidet. Miror, quomodò à ſupplicatione Da-
vidis Evangelium non diſſentiat. Etenim ille
ne cupiditatis illicio tranſversum agatur, rogat,
Averte oculos meos, ne videant vanitatem:
PlnB. 7. amaturus eam procul dubio, ſi videret: hic
autem circumſpicere jubemur, ut eam decli-
Tempora- nemus. At non aurum ſpectandum objicitur,
Ran gen ſed excubandum imperatur contra cupidita-
teum. Oculos, inquit, intendite, non ut videa-
tis, ſed ut ab Avaritia caveatis. Et fortè Da-
vidis voto Chriſti imperium non adverſatur:
Neque enim dixit, Videte Aurum, ſed vi-
dete, & cavete ab Avaritias hoc eſt, Aurum
Xue. u. 15. nolite ſpectare, ſed commodate oculorum
aciem excubanti contra Cupidinem Liberali-
tati. Idem emim eſt: Averte oculos meos, ne
videant: Et: Videte, & cavete. Quòd ſi germa-
niorem adhuc ſenſum rimari placet: Oculis
explorandas ſuadet Divitiarum illecebras, ne
appetantur. Tota namque cupiditatis fames in-
de naſcitur, quòd inexplorata expetimus. Fu-
Dirkie cos pervide, vide Dolos, Dolores circum-
orit. ſpice Opum Sobolem, & pedem indè refe-
Felicia TeS, quò, inconſulto impetu, malè pro-
. .
ifelivx. vidus ferebare. Aſpice ſignatum Nummum non
imagine duntaxat Principis, verùm etiam
Cruce. At ubi Crucem ſpectas, Delicias in-
de exulare intelligas. Aſpice, quàm palleat Au-
rum, quomodò Argentum in morem cadave-
ris exalbeſcat, ut Grumena inſtar rei vincia-
Rur, quâ patione catenis, ferreiſque ergaſtulis

.

*
„Lib. XIII. 71
pretioſiora includantur: denique Gemmas, Eladzia
tanquàm rabidos canes, non niſi circulis de- Satms.
vinctas in publicum circumferimus. Mitto ego
noctes inſomnes, dies infelices, horas luctuo-
ſas, perque ſingula momenta Curarum mor-
ſibus Cor laniatum. Ecquod lucrum iſtud eſt,
ſi captivari Cor debet, ut Opes acquirantur?
Neque enim reſidebit in pectore Cor, ſi ja-
cere vis domi divitias: ubi enim theſaurus ve-
Rer eſt, ibi eft & cor veſtrum, ipſius definitio- bid 34,
ne Veritatis. Videte ergo, & cavete: ſiqui-
dem ſi videris ærumnas Avarorum, eorum
cavebis cupiditatem. Verùm ab Avaritia ca-
viſſe generatim non ſufficit, niſi ab omni ca-
veas Avaritia. Cavete, inquit, ab omni Avari-
tia. Non unæ Opum inſidiæ: à tergo, & à latere
oppugnant. Quarum ſi fortè vel minima ſcintilla
hæſerit, totum deflagret pectus oportet. Ouia Ibid. 1f.
non in abundantia cujuſquam vita ejus eſt ex
his, quæ poſſi’det. Non quod redundat, ſed quod
ſufficit, Vita eſt. Neque enim immoderata
aquarum copia potus eſt, ſed naufragium. Qui
ergo temperatè aquam propinas, ne familia-
rem mergas: cur defluentium Divitiarum
fluenta temerè hauris, nullo metu naufragii?
Modico qneri ſuccumbunt membra, & præ-
gravata Rard „quo nihil gravius, mens ere-
cta perſtabit? Epulonem, quexn divitem lego,
ad Manes depreſſum video, byſſi, purpuræ-
que onere. J

Quid faciam, quia non habeo, quò
congregem frubëtus meos? Et dixit .
Hoc faciam, Deſtruam horrea mea.
Veri. 17. 18.

Iſtudne facere eſt, diruere, quæ feceris? Avaritias
Ità eſt. Avaritiæ ars ea eſt, ut ruinas dunta-
Xat architectetur. Avarus autem tunc ſolùm
ædificat,, cùm ſubruit, quæ malè excitaverat.
Hoc faciam, deſtruam borrea mea, & ma jora
faciam. Horrea, inquit, mea, non ſegetum. Ne-
que enim avidiùs frumenta, quàm corda hor-
reis Avarorum concluduntur. Seſe horreis in-
cluſerat, quò meſſem. inferebat. Non enim
indè abeſſe Cor ſolet, ubi Theſaurus infodi- Xlezmoſy⸗
tur. Et majora faciam. Ruinis opum diverti- “.
cula amplificantur. Lernæo autem laborent
veneno oportet, quæ ſui demolitione proger-
minant. Sapienter planè: Majora namque hor-
rea præparares, ſi prudens deſtrueres. Audi
David horrea demolitione amplificantem. Diſ-
perſit, dedit pauperibus, Juſtitia ejus manet in FPl. ni. 8.
Jaæculum ſæculi. Et nos ſi dilatare cupimus hor-
rea ad excipiendam ſegetem ternitatis, ea-
dem diſſipemus, largà diſtributione frumenti.
Sequitur: Et illic congregabo omnia, gi«˖k nua- Luc. 12 18.
ta ſunt mihi, & bona mea. Viden' ut bona ap-
pellat ſua, quæ nata ſunt illi: difficilè enim Di- Felteitas
vitiæ poſſidentur, quin Bona putentur, in“ “.
quibus ſolis requieſcamus. Et dicam animaæ
meæ“ Anima babes multa bona Poſita in annos
Plurimos: Requieſce, comede, bibe; épulare. Rarò Mniis
Mortis memoriam rerum Copia non obliterat: memoria.
rariùs non ſomniamus Sæcula, duàm dormi-
mus in Auro. En iſte multos jam ſibi annos
producit, quòd plurimùm annonæ collegiſſet.
Ac ſi ariſtis vita defenderetur, eadémque foret Yelicitat
ſegetum menſura ac ſpirits. Porrò quàm va- inanis-
na, quam inanis, quaàm imaginaria Divitia-
rum eſt ubertas! An non intueris, admonen-
dam

lbid. 19.

Felicitas
noxia.

Felicitas
infelix.

Ibid. 20.
Lelicitas.

D'r't'a
n xia.

Tbid. 21.

Kterna-
yum obli-
Vio.

Fel'citas
noxia.

.

72
dam Avari Animam eſſe in tanta exuperantia
frugum, ut reſciat, ſibi abundare, quæ voret.
Itâne exundant horrea, fatiſcunt agri meſſium
pondere fatigati, & adhuc non advertit felicis
anima Bona plurima repoſita in annos pluri-
mos? Plumea ſanè Ubertas, aurâque inanior
Copia, quâ penè obrutus, monendus es de ejus
in tuam domum adventu. Nemo onuſtus in-
genti ſaxo monitore eget, qui eum de ge-
ſtato pondere faciat certiorem. Hinc mirum
non eſt, ſi inanis cùm ſit Felicitas, huma-
nam mentem non expleat. Id autem erui-
tur ex conſequentibus verbis: Requieſce, come-
de, bibe, epulare. Equidem ut epuleris je-
junandum eſt, deliciâſque abſtinentià antever-
timus, ut iis liberalius, avidiuſque indulgea-
mus. Satur enim venter favum calcaret, te-
ſte Salomone. At humanarum rerum tanta
eſt inanitas, ut poſtquàm earum plurimùm
deguſtaveris, tanquàm famelicus epulis inhiare
poſſis. Verborum ordinem nota: Requieſ-
ce, comede, bibe, quid tum? fortè ſatura-
ta recedet Anima Fortunati? Fortè recum-
bet? Epulare, inquit, Itaàne comedis, ut
epuleris ? Nullius certè ſucci ii mundanæ
Felicitatis ſunt cibi, quibus hauſtis, tan-
quaàm jejunus amimus animatur ad epulas.
Comede, bibe, epulare. Ante quæ præmi-
ſit, ordine ſanè præpoſtero, Requieſce. Poſt
epulas decumbimus, non antè. Nimirùm
terrenarum iſta conditio Opum eſt, ut quieſ-

cere non permittant, quos implerint. Vigi-

léſque trahit Purpura noctes, tragico cothur-
no occinit Seneca. Itaque non ignara mali
Avari iſtius mens Animam hortatur ſuam,
ut requieſcat antequàm epuletur: futurum e-
nim prævidebat, ut vigilaret curarum æſtu
in Opibus. Requieſce, comede, bibe, epulare.
Conſequuntur comeſtionem epulæ, quia irri-
tamur Terrenarum rerum copiãâ, non exple-
mur. Sic filius ille prodigus, voratâà omni
ſubſtantiâ, ſudm quoque ſaginam eſuriit. Se-
quitur: Nulte, hâc nocte animam tuam repe-
twunt à te, quæ autem paraſti, cujus erunt? Jam
patet, quod ſæpius ſapientum voce definitum
vix credebatur: Pecuniarum ſcilicèt compen-
dia diſpendio Salutis comparari. En ab hoc
divite amma ipsà nocte, quàâ de horreis
cogitarat, repetitur. Quod verbum aper-
tè indicat, Dæmoni eam oppigneraſſe, ut
opes augeret. Vix reperies, qui Opes poſſi-
deat & Animam. IIlam enim produnt;, ut has
teneant. JSic eſt, inquit, qui ſibi theſaurizat, &
non eſt in Deum dives. Horrendum ſanè di-
Gum : ecquis Divitum evadet? Theſaurizo,
inquies, ego quidem mihi, ſed Jejunium in-
dictum ſervo, ſtatis diebus interſum Aræ, Paſ-
chalibus ferüs communico. Miſeret metui. An
hoc eſt, Divitem in Deum efſſe? Spirituali-
bus hoc eſt abundare Copiis? Fame perires;,
niſi jejunares, prorsùs contabeſceres, niſi An-
gelorum pane ſemel in anno reficerere. Ve-
rùm vix famem evaſiſſe, num ſit Divitem
in Deum eſſe, tu videris. Abraham Deo Di-
vitem aio, cujus expandebantur opes pro Deo.
Theſaurizabat, ſed ut collecta Deo impen-
deret. Nonnihil tamen ſolatii hinc Divitibus
impertitur: Siquidem fieri poſſe concedit, ut
ſimul quis theſaurizet; & Dives in Deum
ſit. Non enim dixit, Sdic eſt, qui ſibi the-
ſauriz at: ſed qui ſibi theſaurizat, & non eſt in
Deum dives.

non pertingat, proxima tamen

Oliva

Quis autem veſtrùm, cogitando, poteſt
adjiicere ad ſtaturam ſuam ubitum
unum! Verfſ. 25. .

At ille ad dignitatem malis, boniſque arti- pien:
bus evectus, creviſſe videtur. Falleris; cu- Taeete.
bitum potiùs unum familiæ, ſiatuiſque ſuis,
non ſuæ ſtaturæ adjecit. Quæ ſpectas or-
namenta Trabeæ, celſitudinem Sedis, ſo-
lium Poteſtatis, Nomen fortè illius, Stem-
mâque, non illum extollunt. Ità enim repit Afecdta,
humi, earumdem cupiditatum cœno invo- e N-
lutus in curuli ſella Majeſtatis, ut repſerat, H
in humili, ſordidâque Fortuna. Altiori re- endiur.
ſidet fortè loco, ſed nequaquàm Altior. Deo
enim, Virtutique, in tanta aſſurgentis For-
tunæ celſitudine, magis decrevit. Certè Sa-
lomon erectus videbatur ſuper omnes Re-
ges terræ: cubitus tamen ille ſuppoſitus ſta-
turæ ejus haud fuit, quam mox ad ſimula-
cra Moabitidum proſtratam indoluimus. No-
lo tamen omnes amandare ex aula: ſed vo- Tir malia
lo cogitationem eos uni debitam Deo, non euas.
fruſtra in meditandis Honoribus deterere.
Ideò dicit, quis veſtrüm cogitando poteſt ad- Aulici.
jicere ad ſtaturam ſuam cubitum unum? Non
omninò interdicitur munerum uſus, qui-
bus ad Altitudinem devenitur. At Cor à fa-
mulatu liberum ſervet, qui currit ad bravium. Iatemtis
Laureæ, ſi libet, ſervias, ſed de ea non co- Weli uas
gites. Amor & ſolicitudo Auhcis exprobratur, von noxia.
non opus. Etenim qui laborando adjicere for- ze, 5
tè poteſt ad ſtaturam tuam cubitum unum, ws /z.
cogitando non poteſt. Sequitur ratio adhicien- nant ſecu
di ad ſtzwrarn cubitos plurimos. Conſiderate, rral
inquit, lilia agri, quomodò creſcunt. Huc, ſed ds Hy.
huc, adeſte aulicorum phalanges, quorum ,
frequenter labori honorum fructus non rel- At.
pondet. Conſiderate lilia agri, quomodéò ereſ- lbid. 27.
cunt. Non laborant, neque nent. Illa candor co- De:
honeſtat, Vos calliditas tegit: Illa erigunt ſe- stoe
ſe, Vos humi jacetis: Cœlo Illa aperiuntur, miner.
terræ Vos inhiatis: intùs ab IIIis ſervatur au-
rum, à Vobis in ſinum Aſſeclarum profun-
ditur: Illa non laborant, Vos curarum æſtu
exagitamini: Illa non nent, quis verò Veſtrum Anbirie.
longum ſpei ſtamen non deducit , non me
ditamimi, tenuius ſemper reddi filum, quò dhi
ad remotiora capienda producitur magis .
ideôque fragilitati obnoxium? Contractius

ſpartum fortius eſt, & quamquam ad ſemota Aulieus

non promd⸗
trahit ſecu- , Dauf⸗

ſtaturam cu- dati.
liliâ- Solicitude
craſtini.

Mternoru
memoria.

Aulico-
rum ſyes.

riàs. Si ergo adjicere cupitis ad
bitum unum, divinæ Providentiæ fidite,
que contemplati projicite colum, temperate
labores, continete aurum, candorem induite,
coœlo dilatamini. Quia tamen accommodatids
Lilia Caſtos referunt, quàm Aulicos; en tibi
Pudoris exemplar in flore. In flore, inquam⸗
tibi Caſtitas adumbratur, ut fragilem eam eile
memineris, ac in ipſo Sponſi horto concluſo,
munitôque, ſepiendam ſpinis. Terræ hæret, cshitet
humilitatem conſtantiämque ſimul amplexa. cura-
Candore perfunditur: neque enim Lilio ſimi-
lis haberi ea Caſtitas poteſt, quæ ,Pudica in umis
corde „ verborum Scurrilitate decoloratur.
Subridere ad aliorum cachinnos, gratulari ad ſa-
lutationes aſſentantium, munuſculis oblectari
amicorum, procul dubio Nigredinis prænum

tii ſunt, non candoris excubiæ. Periculis
stiam

etiam
non e⸗
Etert.
Hos e
ne
tetramn
interitun
terrena
Lilu cl⸗
ſoe im
tiendi
ſilorum
dem Li
renti in-
Pudor,
4clleos
Qoniam
tanumn 1e
PoCorem
Roſ non
lolta ſt
nitti *⅓
Pinarum
erſo pr
net viribu
Ptram pat
eſe Cando
Wn Provi
Purpina es
In Gen .
a in clbe
Uant nert⸗ 10
rie getat,
unind
s, guit
ir lgant. Eten
E Don,
pen glori
imun.
mngClliſius ve
l. Uobis eſſe
GCendoqe
ſit et gn
(ligenm
rart in
Gn⸗ Klor
ſpentillim
gniemn in

1
0

ℳ

fem, &
mlem, ſe⸗
A delcl
a ul iſſerer
(etet Ruß
ed, cun
(lant Re de
. Conlc .
8 l panen
Ance: GN
Mpontur 8
er rgen 4
. 4
re 10
tuint⸗ fin
Attem ;
„, nts
, ntorg,

etiam obnoxia Pudoris eſt converſatio: ut è
ſolo ſi Lilium evulſeris, paulò poſt aruiſſe ſpe-
n Ctabis. In intima ſui parte flaveſcit in aurum:
non enim opes animi ad gloriæ pompam ex-
poni debent, verùm cohibendæ in animo ſunt.
E terra prodit, ſed quàm maximè à terra ut
Flos recedit, ita quoque Pudor refugiat. De-
nique ſenectuti proximum Lilium eſt, cùm
terram verſus folia retorquet: nec procul ab
interitu illam crediderim Caſtitatem, quæ ad
terrena deflectitur. Memineris etiam calathum
Lilii clauſum erumpere: Caſtitas enim, quæ
ſuæ initio converſionis aperta eſt, ſeu gar-
riendi libertate, ſeu ſuorum proditione con-
ſiliorum, non adoleſcet in Lilium. Quod qui-
dem Lilium in nivem albeſcit, ſed trunco vi-
renti innititur: non enim florere diù poteſt
Pudor, ſicut Lilium inter ſpinas, niſi harum
aculeos ſpe felicitatis conſecuturæ adamarit.
Quoniam verò ad amoliendam magis Terre-
narum rerum curam, quaàm ad inſerendum
udorem inductum eſt Lilium, miror, cur
Roſa non magis in ſymbolum Caſtimoniæ ex-
poſita ſit Apoſtolorum oculis, Florum impe-
rattix & Verecundiæ ſidus. Nimirùm nativo
ſpinarum vallo munita Roſa non tam videtur
& cœlo præſtolari ſuppetias, quàm ſuis ipfſa-
met viribus ſe tutari. Adde non cuivis Pur-
puram parabilem eſſe, cuilibet verò paratum
eſſe Candorem: ex quo conſtat, nemini de di-
vina Providentia deſperandum, quam non
Purpura extorquet, ſed Candor promeretur.
1bid. 28. Ni antem fœnum, quod hodie eſt in agro, &
cras in elibanum mittitur, Deus ſic veſtit, quan-
Felices ny tò magis vos modicæ fidei à Quod antè Lilium
sdmiraw dixerat, nunc, mutato ſplendore vocabuli,
di. Fœnum appellat, ut noſtri temporis Salomo-
nes, qui ſe Lilia jactant, Fonum ſe eſſe imel-
Felices ligant. Etenim Lilio vix quidem comparari Sa-
non ſaper. lomon, Salomonéſque poſſunt, cum omni ta-

Cellæ

mor.

MoX A.
indobumn.

Alese
Clando

biant. men gloria ſua Lilium non poteſt non eſſe
Pignirs Fœnum. Cujus pompam omnem Sapienter
non muse, Chriſtus veſtem dixit: ut diſcas, non innatam
mores. nobis eſſe Felicitatem, ſed additam, eam

quandoque depoſituris. Et ſanè Dignitas ve-
ſtis eſt, quam detrahi oportet, ut dormiamus.
Quis enim in Honore quievit? Quis non la-
boravit in Throno? Hac fortè de cauſa, le-
ctulo Salomonis Punica mala adjecta ſunt; ut
ſapientiſſimus Rex ambitioſos doceret, non
requiem ineſſe Regibus vel in ſtrato, ſed la-
borem, & illum quidem non delicatum, aut
mollem, ſed rurali non abſimilem, eumque,
ui dedolare poſſit columnas, iiſque Punica
Dienitas mala inſerere. Et quidem, ſi in horto poma
miſera. ſereret Ruſticus „ molliùs laboraret: nunc
verò, cum è metallorum duritie florere fa-
ciant Reges aurea poma, quis illos labore
non confici arbitretur 6 Etenim ſi in ſudore
vultus panem duntaxat è molli humo extra-
himus: quæ ſudoris & copia, & ærumna
imponitur, quùm non in aprico, ac excul-
to colle, ſed in umbris conſtrati lectuli, ſed
inter argenteas columnas portentoſo ſœtu ma-
la aurea progerminant? Davidis id clarius au-
thoritate firmatur, qui, ut teſtaretur non
quietem ſomm, ſed culturæ labores pati Re-
ges in toris, ruſticano uſus vocabulo :. Riga-
bam, inquit, per ſingulas noctes letctum meum.
Quos ergo in aurea culcitra dormire feliciter
credis, hi ruſtico occupantur labore in plu-
ma. Ni autem fœnum, quod bodiè eſt, & cras
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Pl. 6. 7.

Stromatum, Lib. XIII.

in clibanum mittitur, Deus ſie veſtit. Lilium Cireum-
es? noli eſſe ſecurus. Lilium quoque compu- ſpectio
tatur in fœno: quéôdque hodiè mves candore e SRer.
exæquat, cras flammis immittitur, & flam- Fare.
mas emittit. Plane Salomon niveus quando-
que radiabat, citò tamen Mulierum externis
igmibus deflagravit. Nota, in alibanum, in-
quit, mittitur. Time proindè manum „ quæ à
radice revellit: non enim aris ſemper admo-
ventur flores, qui leguntur: ſed ſæpè quos
blandè à ſoli humilitate levamus, tradimnus
flammis. Si terræ hæreas, non eſt, quòd cli- Religioſus
banum reformides. A radice præciſus, & or- vectas
nare poteſt, & ardere. Flammas quoque con- H z-
cipit flos, non ad uſum, ſed ad ſupplicium. 4, 2,7

0οsε
Et vos nolite quærere, quid manducetis,
aut quid bibatis: & nolite in ſablime
tolli: hæc enim omnia Gentes Mundi
quærunt. Verſ. 29. 30.

Evangelica paupertas, ſi terrenorum exo- Humili-
nerata pondere, non extollatur, beata eſt. In- zas in per-
naſcitur tamen, neſcio quâ ratione, facilius lectis.
detritæ veſti ærugo ſuperbiæ. Ideò Chriſtus, Superbia.
cum eos ad deponendam eſcarum curam hor-
tatus eſſet, monet, ut in ſublime non tollan-
tur. Quis enim neſciat leviora ad altiora pro- Religioſi
ſilire? Quis autem divites poſſidere opes affir- non ſper-
met, quarum ex Evangelio conſtat eſſe dun- nant ſa-
taxat Quæſitores. Hæc enim omnia Gentes ulares.
Mandi quarunt. Si quærunt, quid manducent,
& bibant, inter Opes ſunt Mendici. Si verò Tempora-
habent, & quærunt eſcas: terrenis, apertum lia non
eſt, non expleri bonis, ſed irritari. Nimirum explente
alienis ſemper Avarus inhiat , propriorum
pertæſus Amaritiem. Mercator enim Nobili-
tatem appetit, ineſſe ratus Paludamento dul-
cedinem, quam non experitur in Nummo.
Nobilis deſtitutum ſe Opibus plorat, arbi⸗-
tratus Auro condiendam inopis ſplendoris Ca-
lamitatem. Opulentus Eques Byſſum cupit,
ſine qua opiparam Meniam faſtidit. Paſtor o-
vium David mercaturus Felicitatem, Regiam
vel oppugnatam in caſtris adit: Sceptro cla-
rus & Regia profugit ad Eremum, elongâtque
ſe à ſplendore Regni fugiens in Solitudinem,
recepturus Gaudium, cujus exilium miraba-
tur in Solio. Verbo, hac omniæ Gentes mun-
di quærunt: quarunt, inquit, non habent. Ad-
de, Mundi eos gentem dici: Quorum enim
eſſe videtur Mundus, miſerids hi Mundo fa-
mulantur aureâ compede prægravati. Pater lbid., 38.
autem veſter ſcit, quoniam his indigetis. Non superior
eſt, quòd ſoliciti ſimus: Patrem habemus tempora-
indigentiæ noſtræ apprimè conſcium. Pater lis piovi=
ergo dici non debet, qui ſubjectorum neceſ- Ali t,
ſitates etiam corporis negligit. Si Pater es, conſialsns
non videas tantùm curſim eas conſiderans, ſed dumJ.
ſtudioſiùs illas, exploratis inopiæ cauſis veſti-
ges. Scimus ea quoque, quæ non videntur.
Non omnes adeò frontones ſunt, ut ſuas ape-
rire miſerias ſuſtineant; quibus, niſi Paſto-
ris prudentia opem ferat, conficientur. Sciat;
non videat tantum, quibus Oves indigeant;
nam cui pallium fortè non deeſt, ſi rimeris,
deeſſe cognoſces interulam. Verumtamen quæ- Ibid. 31
rite prinum regnum Dei, & juſtitiam euss
& bhæc omnia adjicientur vobis. Magnum pro- grra
fectò inter humanum, cœleſtéque regnum Disfelin,
diſcrimen intercedit: hujus enim tranquillè

₰

74

potit, eſurimus adhuc, & cupimus: illius
autem feliciter candidati, rerum omnnum co-
piA diffluimus: hujus non explet poſſeſſio: il-

Ambitio lius ipſa vel cupiditas ſatiat. Quod autem tam
ſanda. parabile regnum, cujus ſi tantum petitor ſis,
Tempora- abundè in eo paſcare. Igitur ſi copiæ tempo-
lium re- ralis expetis beatitates, regnum Dei ambi,
rum con. cujus illa appendix eſt. Regnum autem cœlo-
temptus, rurn ſi quæris, habes: terrarum verô imperium

Severitas. ſi habes, non diù habebis. At non mihil hoc
etiam ex loco ad Reges clementiores dimanat:
qui, ſi annonæ Copiam ſuis in provinciis ſuppe-
tere cupiunt, eam ſciant Juſtitiæ culturâà pro-
venire. Fiat pax in virtute tua; & abundan-,
tia in turribus tuis. Turres armorum apparatu
horridæ in horrea convertuntur: neque enim
ad frugum ubertatem excoluntur agri, ſi ferri
aſperitatem exhorrueris. Juſtitia divini regni
quærenda eſt, quæ nec nævos in Angelis pa-
titur, ut hæc omnia adjiciantur nobis. An non
lectulum Salomonis, in quo aurea Punica ſpe-
Ctabantur diſpoſiti undique enſes propugna-
bant? Vel lectulus pretiosè florebit, éque ſte-
rili metallo Punica germinabunt, ſi Gladio-
rum Acie, tanquam Juſtitiæ Sole excoquan-
tur. An non Turris David in Canticorum fer-
tilitate exſtruéta, enſibus undequaque ſcate-
bat, ad terrorem iniquorum? Qui plantavit
in Evangelio vineam, non eam muro ſepfſit,
ſed ſepe circumdedit. Noluit enim ſontes re-
pelli tantum, ſed & dumorum aculeo ſau-
ciari. Quin molha ſpinarum vulnera ad cuſto-
diam infirmiora probata ſunt. Inter vites enim
illas propago ruſticorum tam effera adolevit,
ut Domim quoque hæredem interemerit. For-
tè ſuaviorem retuliſſet fructum, ſi non ſpinis,
ſed telis vinemam munivifſſet. At, dùm pu-
pugiſſe viſum eſt ſatis, ſuum in Filium obver-
ſos enſes ſerò dolhuit. Si pungimus, vulnera-
bimur: ſi vulneremus, nec pungemur: adeò
neceſſaria Severitas eſt, ſine qua non vinum
vites profundent, ſed prodigiosè ſitient ſan-
guinem Fihorum. Reges id meditentur, quo-

Pl. 121.
7.

Tribula-
tionu re-
medinm.

Agricul-
kura Ve-

rum tardius exilit è theca enſis, quam dies

erumpat ex umbris.

Nolite timere puſillus grex, quia com-
placuit Patri veſtro aare vobis reg-
num. Verſ. 32.

pati pe Quid regno cum grege? Num Oves aptæ
Chrifo. ſunt ſceptris? Quare non Apoſtolos, non Diſ-
Bastien- cipulos, non Duces eos Chriſtiani exercitus,
Perſecutio Vel ſaltem Homines non appellavit, inaugu-
zoleran. raturus eos ad regnum? Nimirùm non bellan-
de. do, ſed patiendo imperium cœlorum invadi-
Deggln: tur: nec Milites, ſed Oves tantùm occiſionis
“ occupant regnum. Agnus enim occiſus ab ori-
Eocleſia- gine Mundi dignus eſt accipere regnum, an-
ficos ve- te quem Semiores coronas ponunt. Ut ergo
ros non eos ad ſolium per tormenta;, doloréſque per-

Pompaſed venturos eſſe doceret, gregem appellavit,

aereik „ cCm de adipiſcendo regno redderet certiores.
sorporis Gregem quoque Apoſtolicum cœtum nuncu-
renan. pavit tum maximè, cùm eum ad imperium
tiant. provehebat, teſtatus Ovium potiùs manſue-

tudine, atque obedientià Eccleſiæ thronum
ſtaturum, quàm dignitate, faſtuque Princi-
pis.

/

Oliva

Vendite, quæ poſidetis, & date eles-
moſynam. Verſ. 33.

Quare non magis dilargimur villas, do- Eleimo-
mos, greges, gemmas, & gazam univer- a.
ſam, quæ jubemur vendere, ut largiamur? Eccleßa-
Nimirùm ſublevanda paupertas inopum eſt, Kici tedi.
non ditanda. Diſtrahantur proindè poſſeſſa, s non
quò pluribus ſuccurratur, & parcius. Geiming age,t
ri etilam liberalitatis coronam vult, quæ pri- a as.
mùúm vincit, cùm fundos haſtæ ſubjicit, ſe- da.
cundum revectura triumphum, cùm contra- Status
ctam ſummam proſundet. Primùm terram cal- vedioei⸗
cat, tum commutatas in aurum glebas fortius 17,,.
ſuperat; præſertim cùm non totum ſimul, ſed ia nu.
guttatim projiciat. Sic Abrahamum ad necem rianz
compulſurus Iſaaci, excitat à ſomno, de Fi- Haredes,
lio quem diligit monet, ire longiùs jubet „„ -
cæterâque imponit fuſius à Patribus, eà ſuper Siherior
hiſtoria, explanata. exerceat
Fervorem
ubjecto⸗
Facite vobis ſacculos, qui non vieraf .

cunt. Verſ. 33: .

Itâ-ne pecuniis non æraria locupletantur, Avaritis
ſed ſacculi contexuntur. Pecuniarum videlicèt nerplbi-
ea natura eſt, ut ad majora ſemper poſleſſo- 7,
res exſtimulent: atque ideèò ſſacculis magis ſar- na.
ciendis idoneæ ſunt, quàm arcis implendis. explent.
Opes enim non ditant, ſed capacitatem ex- Agricul-
tendunt rapiendi. Qui ſacculi, æterni ſunt, ſi u el.
opibus feliciter exhauriantur. Quin & theſau-²
rus indeficiens coacervatur ex profligato pa-
trimonio: Theſaurum non deficientem in cæ- Luc. 12.
lis, quò fur non appropiat, neque tinea cor- 33
rumpit: ubi enim Theſaurus veſter eſt, ibi &
cor veſtrum erit. Quæ vox myſteria innume-
ra occultat. Primum: Tunc non deficiunt in
Ccœlo Theſauri, cùm deficiunt in terra. Sterile Des dare
ſanè metallum eſt: at germinat, ſi non cola- Aaceihe-
tur. Reliqua ſemina humi defodiuntur, ut
pullulent: Aurum, ſi defoderis, perit; ſi ege-
ras, illudque profliges, Aſtris rigatum erum-
pit in Spicam. Nimirùm non ſterile Aurum
eſt, ſed Solum, Glebaſque dedignatum, inter
Sidera floret, Deique conſpectum pro dole
habet. Cur veròô in coœlo, Theſaurus indefi-
ciens futurus eſt? Audi: quéò fur non appropiat,
inquit, neque tinea corrumpit. Fur non ap-
propiat, ait, compilaturus, audeo dicere, ſi
accederet. Occaſiones hinc arcendas intellige,
cum quibus periculosè congredimur. At ſicut
Fur non appropiat, cur de Tinea idem non
dicitur: ſed ferè irruifſe videtur, cùm tantum
ad corrumpendum perhibeatur invalida ? E-
nimverò familiaris adeò Tinea Auro eſt, e- zrie
jſque viſceribus itaà innaſcitur, ut enervarl „zſere.
quidem poſlit felicitate Loci, comprimn ve-
rò, ut non naſcatur, vix poſſit. Quid ergo Aurum
Auro vilius, quid Opibus putidius, quarumn
corruptibilitas nec Coœlorum incorruptibilita-
te purgari poteſt, quin ex iis Tineæ ebulliant.

Equidem humano corpore nihil corruptius:
illud tamen à vermibus futurum in cœlo im-
mune, Loci beneficio, didicimus ex Apoſto-
lo. Naturalem proindè Auro fatendum eſle
iſtam cum Tineis affinitatem, quæ nec dirimi
Patriæ mutatione, ſed temperari duntaxat,

poteſt. Vbi enim Theſaurus veſter eſt, ibi eſt .
cot

Felicitais

gumn Cot

eh .
. irerel

lur ile
i0i Ilu0
Nigenct
Ceutt in
Cor mech,
gangue!
iim, qu
gud epil
milor Ii
ſetus hul
ſri cumn 0
ela ſt Ie

yr uni
ollnt
ſinili
inum
uptiit

ie Lmunc;
Clolos, in
15 Noytiu e
edlucem De
nr (i unbos
mutur n
is ſaintilh,
mt geld nonn ta
1 um Cligo,
H Ils leclt al
Pe anes ti
inligent ſer
nma (atu pudo
6te Mun con
arüti lunt
Ee Imm manibn
66 Ormamentorn
il. Vini
ele ext
1. Mß bber
Ee aiuunbretn
in Neid ad Apol
3. i. H, d
n *
1 erhuld eſſe
Kdpicitate
Ee Ueta ltere
a un lugn
Eemen
. Dor
6e In erd ſin
te Gin iit
u lan

—

rYelicitas gor veſtrum. Quid illud, enim. Undè dedu-
noxis. Ctum iſtud Cordis fœdus cum Pecuniis? Ni-
mirùm non Pecuniarum profligatione lætatur
Deus, ſed poſſeſſione Cordis; quod abfutu-
rum Coœlo declarat, niſi eò Pecuniæ inferan-
tur. Non enim licuit Opes habuiſſe, quin no-
ſtrum illæ habuerint Cor. Cohæret ita huma-
Avarz., num Cor Opibus, ut nullaà poſſit ratione ab
Wierso- iis revelli, ſi ſemel hæſerit. Quare, ſi illud
ra oblui., aliquò transferri cupimus, eò primum præ-
mittenda eſt Gaza. Dubitabas fort, quo paſ-
ceretur innata Pecuniis Tinea? En humanum
Cor meditullio Auri infuſum ad delicias, ſa-
tiémque Tinearum; quas Nobiles non ità dixe-
rim, quòd cunas ſortiantur in Auro, quàm
quòd epulas nanciſcantur & Corde. Aquilæ ſi-
milior Tinea, quàm Vermibus: Auri namque
fſœtus humano Corde ſaturatur; quòd diver-
fari cum Opibus nequeat, quin concivis, imòͤ
eſca ſit Teredinis.

Sint lumbi veſtri præcinéti, E& lucernæ
ardentes in manibus veſtris: & vos
ſimiles hominibus erpectantibus Do-
minum ſuum, quando revertatur à
nuptiis. Verſ. 35.
Confiden-

tia in ho-
minibus.

Aulici
miſſeri.

I nunc, & Mundo Cor devove. En Do-
minum in nuptüs, & famulos ab epulis ex-
cluſos, in occurſum paratos Sponſi redituri,
Nuptias verò haud itaà laudaverim, quando
reducem Dominum præſtolantur ſervi præcin-
Cirum- ti lumbos, & facibus armati. Nimirum ar-

edt. mantur cingulo Caſtitatis, ne qua eis è nup-
Matri- tiis ſcintilla, per Dominum, inhaletur. Faces
menia. verò non tam noctis umbræ, quam nuptia-
Guala. rum caligo, induxit. Vix enim oculatus ali-
quis redit ab epulis, ubi cæcus Amor occæ-
Cahita- cantes potiones propinavit. Lucermis ergo in-
Te ws. diget Dominus à nupti's redux, ut ſua curet:

indigent ſervi cingulo, ne eorum nuptiarum
Servoram afflatu pudor vacillet. Nunc verò quis Domi-
curaba- norum conſiderat, nunc Servi ſuæ curæ con-
lenda. crediti lumbos præcinctos habeant, inque eo-

Servi. 2 . .
Arn Erelta- rum manibus ſplendeant faces? Quodvis in eis
m on tici & Ornamentorum curamus, unius cinguli incu-

Religioß rioſi. Utinämque non eos ponere cingulum,
veri nipit facéſque extinguere jubeamus, ut à paruùm
H Pudicis libertis libertas peccandi, & impudi-
Cinſeien- Cà inumbretur, & meticuloſa exſolvatur. Nunc
verò ad Apoſtolos imperium Chriſti transfera-
tur. Hi, quamvis ad purum excocti, ſine
Famæ cn. Cingulo eſſe non debent, nec ſine face; tum,
1é. ut cupiditates ſuas frœænent, tum ut eorum
opera latere non poſſint in tanto lumine col-
ii, cusia. locata. Itaque non placet quorumdam Caſti-
Moriis tas, quibus latibula placent. Secreti amator
mwemeria. lucernam ponit, ut ſervet cingulum. Cingu-
Teuszte- lum verò ſine face non fulget, ſed mordendi
agic. rabiem irritat. Undè verò mutuabimur Lu-
6 cem, quâ lampades ardeant? ex umbris ſepul-
chri. Et vos, inquit, ſimiles hominibus eρ=.
btantibus Dominum Junum, quando revertatur à
nuptiis.

Ged

tia ape-
rienda.

Caſtita.

Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum ,Lib. XIII.

Beati ſervi illi, quos, cuùm venerit Do-
minus, invenerit vigilantes. Amen
dico, quoòd præcinget ſe, & faciet
11105 ſtaragire „O tranſiens mini-

ſtrabit illis. Verſ. 37.

Beati ſervi illi, quorum is Dominus eſt, Servire
qui & Miniſter eſſe non dedignagir. Unum Peofeliv’
autem ſatis mirari nequeo, cur ſola commen- fabili-=
detur in iſtis Dei ſervis Vigilia, & non magis „ .
ab eis Opus exigatur. Quid tandem præſtitit um me-
ſervus, ſi vigilet otioſus? Cur vigilantes, moria.
& non operantes facit Deus ſervos diſcum-
bere? Nimirùm non poteſt non operari, qui
vigilat. Otium enim exſurgit, quuùm dormi-
mus æternis. Altiorem adhuc tamen latére Eec-leſta-
cauſam putarim dilaudatæ adeò Vigiliæ. E- Kiei A-
nimverò de ſervis domüs Domini, hoc eſt, varitiam
de Eccleſiaſticis Viris hic ſermo eſt; qui, ſi oderinr.
Pecuniæ cupiditate (quæ Somnus dicitur Di-
vitiarum in Scripturis, & Plalmis) non ſo-
piantur, cuſtodiæque non fiant inepti, pro-
cul dubio à Deo præmium conſequentur. So-
lus metuendus, arcendúſque Somnus Divitia-
rum eſt ab Eccleſiæ Proceribus, quo morta-
liter ſopirentur, qui excubiis domus Domini
præficiuntur. Porro inſomnes eos vult eſſe, Manera,
non in prima tantùm, & ſecunda, ſed in
tertia quoque vigilis. Multi enim Honoris Dignitas
veſtibulum ſubeunt, odio in Aurum armati: **s M.
quos paulatim Metalli fulgor faſcinat. Plures Propaſits
in prima, nonnullos in ſecunda, vix quem- vetinéda.
quam in tertia vigilia invenies Pecuniarum ſor-
des pertæſum. Nimirùm ad multam noctem Perſwve-
excubare ipſis quoque excubiis laborioſum. "antiz
Placet jam ad Patres-familias traducere non Bad
Vigilias, ſed Vigilum mercedem. Et illud ergfs.
hinc primuùm diſcant velim, Dominum ſe præ- wilias.
cinxiſſe, ipſümque per ſe famulis miniſtraſ- Rex An-
ſe. Niſi enim Famulos ipſe paveris, pro cer- licis con-
to habeas ab Oeconomis, & Subpræfectis e:
negligendos. Id verò præſtiteris, ſi te præ- gat. e⸗
cinxeris. Siquidem tantam in ſubjectos ſeu be-
nevolentiam, ſeu curam tuam Miniſtrorum
aut rapacitas, aut ſævities non eludet. Præci-
dendum tam implicati labyrinthi filum, ut
charitatis vinculo ad curam Subjectorum de-
ducaris. Præcinget ſe, & faciet illos diſeumbe-
re. Præcinget, inquit, ſe, non ab alio præ-
cingetur. Quis enim audeat Superiorem à va-
na rerum cura retrahere, niſi ipſe ab iis ſe
revocet? Tu te cohibeas, chlamydemque;,
quàâ impediris, ab inceſſu contrahas. Cæte- Saperies
rum, nili prolixiorem togam adſtrinxeris, nun- invigiler.
quaàm affectum, quem ſimulas, ſubjecti de- Cure ſui
prehendent: hic enim calcaneo maximè, ex?NRas.
Gregorio, deſignatur, qui ſub promiſſa chla-
myde latet. Et tranſiens miniſtrabit illis. Vel, Superior
quòd reliqua non negligat, dum Servos cu- ovideas
rat, vel, quòd & alis præſtiturus beneficia 7 a
diſcurrat. Nihilo minùs, etſi tranſiens min-
ſtraturus ſit, præcingit ſe: adeò non perfun-
Ctoriè perfunctoria obiri debent.

Hoc autem ſcitote, quoniam ſi ſciret Pa-
rerfamilias, qua hordâ fur veniret,
vigilaret utique, & non ſineret per-
fodi domum ſuam. Verſ. 39.

G 2 Potius

Principiis

Oscaſio
fugienda.
Tentætio-
nü reme-
Aium.

Mortis
aski vio.

Epiſcopi.

E ecleſtia-
Kicoriem
reditus.

Luc. I2.
43*

76

Potius locum, quà perrumperet fur, quam
horam, quâà advemret, noſſe deberet Pater-
familias, ut periculo provideret. Sed tam dili-
genter omnia novit, ut præſtò eſſe poſſit ,
quocunque aditus exploretur. Verüum;, cur
domum non ſineret perfodi, cùm è re futurum
videatur magis ſi introgreſſum deprehendat,
quàm ſi terreat ingreſſurum. Itaà latronis dex-
tera, apud Apuleium, auſa reducere peſſulum,
confixa oſtio clavo eſt. Nimirùm excubandum
nobis contra vitia eſt, ne irrumpant, vix ea
emiſſuris, ſi, diffractis moœnibus, irruerint.
Arceatur procul Animæ latro: non enim poe-
nas de eo ſumemus, ſi ingreſſum expugnave-
rit, ſed dabimus. Vide Hieronymum puellas
ab epulis removentem, quas mavult ſecuriore,
licèt obſcuriore palmâ, de hoſte, ſine con-
greſſa, triumphare. Fortè pomum decerpſit
Eva, ut fortiùs rejiceret; quod ut cepit, cap-
ta protinùs eſt. Bethſabeam fortè, non ut a-
maret David aſpexit, ſed ut viſam conſtantiùs
Domino immolaret: at non ità fœminæ ardor,
ut Bethleemici unda fontis, excutitur: uſſit
enim illicò impura favilla regium illud pectus,
divinæ Legis ærarium.

Qua horà non putatis Filius hominis ve-
niet: Ait autem ei Petrus: Domine,
3 dicis h bol. .
act nos dicis hanc paraboiam, an
ad omnes?! Verſ. 40.

Planè mortales tanta Mortis oblivio cepit,
ut jure optimo dubitare Apoſtolus poſſit,
num & ipfi deceſſuri ſint, quà horàâ minimè
putant. Itaà enim ſecuros eos conſpiciebat, a-
deòque terrenis occupatos, ut perſuadere ſibi
non poſſet, incertos eſſe de hora ſui obits,
qui adeò tranquillè peritura tractarent. Divi-
tem intuere diffluentem deliciis, indulgentem
ſomno, inhiantem trabeæ, elatum ſtemma-
te; iſne tibi videtur hominis ſimulacrum,
improvilum Mortis adventum extimentis?

Quis putas eſt fidelis diſpenſator, &
prudens, quem conſtituit Dominus ſu-
per familiam ſuam, ut det illis in
tempore tritici menſuram?! Verſ. 42.

Diſpenſatores ſuper familiam Dominmi Su-
premi Eccleſiæ Præſules procul dubio ſunt:
quos non Panem diſtribuere Chriſtus vult,
ſed Triticum; idque in menſura; nec uni,
ſed omnibus ex familia. Triticum, inquam,
ad ſementem faciendam ſuis Præſules largian-
tur, non panem ad Delicias. Intelligant, qui
dignitates in Eccleſia quærunt, bonum ſe opus
deſiderare, non lautam menſam, culturæ la-
borem, non honorem dominats. Tritico ſa-
cri reditus comparantur à Chriſto: ut, qui
accipit, eos ſibi in pauperes diſpergendos in-
telligat. Quod ſanè triticum præberi debet à
Primoribus parcè, & , ut Lucas ait, tritici
menſuram jubemur diſpenſare. Vix enim fa-
ciendæ ſementi idonei erunt Eccleſiaſtici, ſi
copioſiori abundent frumente. Rurſus, ut det
illis. Illi non ſunt Ille, quem unum omnibus
anteponis, & ſolum fortèê, cæteris neglectis,
infarcis. Verüùm, quod ſequitur, cautiorem
facit diſpenſatorem. Beatus, inquit, ille ſer-
vus, gquem, cum venerit Dominus, invenerit

Oliva

ità facientem. Audin'? Niſi Mors te occupet Digni,
hâc ratione Domini triticum diſpenſantem non mung
quamvis id præſtiteris tuæ initio poteſtatis , mores.

non proderit. Etiam Sol in ortu albicat, ſuum-

que ad aſpectum intuentium aciem admittit
in meridie excæcaturus audacem. Ergo, ut Afabili.
beatus jure dicitur, quem ita facientem Mors ““
inwaſerit „ ità infeliciſſimi habendi ſunt, qui
cùm primo vere bonorum autumnum Prætu-
lerint, ad poſtremæ ætatis autumnum vel a-
varè fruges contrahunt, vel ſtultè inter cha-
riores diſir ibuunt.

Quod ſi dixerit ſervus ille in oorde ſuo:
Moram facit Dominus meus venire:
& cœperit percutere ſervos, & an-
cillas, & edere, & bibere, & ine-
briari. Verſ. 45.

.

Suſpecta ſeveritas eſt. Quis enim exiſtimaſ- Zelus in.
ſet, tam rigidum erga conſervos ſervum, diſeretus.
Mancipium eſſe Voluptatis? Et tamen eorum Réfume-
ſanguinem exprimit, quò ſecuriùs vinum po- v"e.
tet: Virgas exerit, ut hauriat calices: ſævit, Cenſeres
ut epuletur: degenerique artificio ex aliorum aliorum.
doloribus ſuas delicias expreſſit. Ideò inopi- “nele
natò Dominus ſuperveniens, dividet, inquit, H
eum, partémque ejus cum infidelibus ponet. Luc. 12.
Quorsùm iſta diviſio? Ut fſcilicèt, quæ tege- 46.
batur feritate, & ſeveritate mollities retega- Correltio
tur. Quantùm mellis ferienti aculeo frequen- ußoſr.
tiſſimè ineſt! Tonant Nubes, & in nos ful-
mina contorquent, ſibi Irides paraturæ. In-
volvebatur enim illis virgarum faſcibus diſſo-
luta in delicias mens perfurentis Servi, & fa-
ciléè putabatur Voluptatis oſor, cujus dextera
vulneribus militabat. At cordis inſpector Deus
epotos calices, ingeſtâſque dapes palaàm om-
nibus oſtenſurus, duas in partes diſſecat, eum-
que cruciandum cum infidelibus collocat. Quod
Matthæus clarius, ad rem noſtram, his ver-
bis ediſſerit. Dividet eum, partémque ejus po- Matth.
net ocum bypocritis. Quare non magis cum ira- 24. 51
cundis, & truculentis deputatur, qui tam
inhumanè ſervos exceperat? Nimirùm non ſæ-
vities eum ad cædem compulit, ſed bibendi
libido impulit, cui ut tutius ſubſerviret, ſi-
mulato zelo manum ferro inſtruxit, ſamulum-
que dilaniavit, non ſanguinis ſitiens, ſed fa-
lerni. Et ſanè à communi uſu diſſentit,
quod hic à Luca conſcribitur; qui degene-
rem ſervum verberaſſe antè, quam bibiſſe af-
firmat; cùm homines conſueverint à vino in
furorem agi. Nimirùm non ſola vini prægu-
ſtatio abducit à mente, ſed & vini libido,
atque cupiditas. Quare dimovendum te mente
ſcias, non guſtu duntaxat vini, ſed & deſi-
derio. Miraris mero tantùm ineſſe feritatis, Gals
cùm ſuavitatis tantùm inſtillet? Bacchum me- pluptas
mineris inter fulmina, Poëtarum patrocinio, „exia,
ſuperſtitem, Joviſque pertæſum innoxium la-
tus, fulminantis dextræ fragorem adamaſſe.

lanem veni mittere in terram, & quid
volo, niſi ut accendatur! Verſ. 49·

humanum ge-

& Glori. lis pervoris
fons.

Tribus potiſſimùm peſtibus
nus perditur, Auro, Carne;

quâ ratione liberari poſſimus, accommoda-
tum

m
. 14)
Culla
tan
inte l
Fiit ni
tuln ſon
1 Mndo;
ae bei
Nen ertl
Gor exeſ

4
Ardor d
o eumm
gbibi ſo
lalet in p
& mewor

/
liſnna
n0ℳ.
Ferl.

Ultabas
66 (uifum
extendetur.
te non val
Ced iln
ce angutte⸗
Ulu beptiſnii no
dareſice
(ibes cor
Tündam me
Cns à Cru

uat,
amt A
Uoemn.

mun Mn Pice
ni ſil kntim
enlim m
Uet lgitur,
Iln tebellarit
klltit uunn
Utertis, n⸗
1 eclt
lnen krange
4 Frninen,
Ralo wſei
Een, einn l

Dr nlerta

Eledkis
Status.
Divitis
ind'Per
ies, Am-
den, &
Voluptas
ven item.
Mortis
memoria.
Jugum
Chrhi
ſaa ve.
Tepiditas
Latitiam
ſpiritual:
extinguit.
. Parentum
Nu di n
L . Evange-
e lica.
Ne, go
e 1 Pax cor-
Grittn de
.o ſ n
&
hworeln
4 , “
N
tn iele
ilet! Nch,
Neumn ,
gtelnminnnn,
lugbeen
56
Ml, l
Mrn! el

Stromatum

tum Ignis pharmacum proponitur. Etenim vo-
rax Flamma foœnum Carnis, florem Gloriæ
null ratione virere patitur; Aurum verò non
tam abolet, quam purgat. Ergo, ſi divinus
in te Ignis non ardet, ſcito illi pabulum Car-
nis & Gloriæ ſubtractum, nec Auri ſuppoſi-
tum fomitem. Auro iti licet per ignem, ſed
Mando; foœnum verô Voluptatis, ambitioniſ-
que flos ſtare nequit cum Cœleſtibus flammis.
Alges, flore Honoris vernas: friges, niſi Car-
nem extinguas: non cales, ſi Auri in te ar-
dor exæſtuat. Denique, quare Chriſtus Evan-
gelicam perfectionem Igni contulit? Num,
qued Cozlum petat nobile Elementum ² vel
quòd Caduca conſumat? Vel, quèd Cineri-
bus quammaximè conſervetur Sepulchralibus
Ardor divinus? Ignem optas? Cinerem para,
quo eum tegas. Ipſa Flamma Cineres dabit,
quibus foveatur. Neque enim ſanctus Ignis
calet in pectore, quin Mortis te undequaque
& memoriâ, ac cinere reſpergat.

Baptiſmo autem habeo baptizari, & quo-
modò coarétor nmuſqueäaum perficiatur!
Verſ. 50.

Putabas inveniri anguſtias in Cruce? En
Chriſtum coarctatum, quòd tardiùs in Cruce
extendatur. Anguſta Crux eſt, ſed in ea ſta-
re non vales, niſi toto corpore dilateris. A-
deò ipſa quoque Crucifixi pozna docet à Cru-
ce anguſtias exulare. Coarctaberis, ſi inchoati
baptifimi non ſuſtinueris perfectionem. Quas
enim in ſpinas ſeſe induit, qui intra ſepem
domeſticæ diſciplinæ amplitudinem quærit?
Quibus compungitur ſtimulis tepeſcens quo-
rumdam mens, nec in Cruce fixa, nec ex-
torris à Cruce?

Putatis, quia pacem veni dare in ter-
ram? Non, dico vobis, ſed ſepara-
tionem. Verſ. 5I.

Non Pacem aà ſe terris redditam negat,
ſed tantum non eam gratis dediſſe fatetur,
quam Parentum potius, & Filiorum amore,
tanquàm nummo accepto, vendidiſſe inſi-
nuat. Igitur, cùm ſanctè adversùs Patrem fi-
lius rebellarit, diſceſſerit à Matre filia, diſ-
ſenſerit nurus à Socru, tunc Pax germinabit
in terris, quæ Pax dicenda non eſt, quando à
Deo diſcedit, ne diſcedat a Sanguine. Mat-
thæus evangelii ſui capite decimo pro verbo
ſeparationem, ponit gladium: ut nos doceat, ex
gladio naſci Chriſtianam in corde tranquillita-
tem, oleamque non Columbæ inſitam ori, ſed
labiis inſertam Accipitris. Non ofſculis, ſed
laniatu excolitur Olea. Hinc diſcas, fruſtrà
Pacem ſperari ab eo, qui à Parentibus E-
vangelico cultro non disjungitur. Cæterùm af-
finitas iſta verborum Separationis ſcilicèt, &
Gladi, promiſcuè ab Evangeliſtis invecta,
aperté nos monet, ſeparationem non fontem
belli eſſe, ſed bellum: & ſimulatam barba-
riem eſſe, ſi ab iis ſepareris, quos odiſſe per-
negas. Illud enim, quod fortè cum Luca
Qeparationem dixeris, à Matthæo dicitur

Gladius.

Ethicæ Comment. Tom. VI.

.

„ Lib. XIII.

77

kilius in Patrem

Pater in filium, &
ſuum. Verſ. 53.
Miror cùm Chrifti gladio Pater à filio, fi- Vaie.
lia à Matre, à ſocru Nurus ſeparentur, qua-
re nulla Fratribus ſeparatio imponatur. Nimi-
rùm fratrum vel tantam eſſe vult Chriſtus
concordiam, ut, cæteris diſſidentibus, idem
eos ſentire velit, vel tam raram inter eos eſſe
gratiam, ut gladio opus non habeat, ad eo- „sjia.
rum mentes disjungendas. Neque enim Fer- ⸗gem fliis
ro, ſed Auro fratrum animi dividuntur. Quis omnskus
enim hæreditatem partiri valuit, ſalvâà ani- At.
morum concordis? Eſaü à Jacob non Enſis, Teſes
ſed Benedictio diviſit. In Joſephum frater- a;,
num armavit manipulum non Chalybs, ſed
Chlamys. Regnaturo, non Sævienti adverſa-
bantur: Aſtris, & Sole in putei tenebras eſt
demerſus.

Invidia
inter a=
quales.
Filiorlsnz
educatio.
Paterfa

Superior
idem Om-
nibus ſet⸗

Cum videritis nuhem orientem ab occa-
ſu, ſtatim dicitis: Nimbus venit: &
ita ſit. Verſ. 54.

Quam multi in ſerenitate, majeſtatéque Di- Eledio
gnitatum procellas deprehenderent, ſi ab Status.
Oriente Felicitatis ad vitæ occaſum reflecte- Mortis
rent providum oculorum obtutum! Planè, memoriae
etiam dùm in Ortu fortunæ recubas, con- Eleclo
tra te ab Occaſu ſurgit turbo procellas partu- Seatus.
riens. Videres procul dubio, ſi tuum medi- Fælicitas
tareris Occaſum, ſudores tibi imminere, do- infolix.
loréſque; ſtatimque receptui caneres ab inu- Felicitas
tilium turba negotiorum, quemadmodum ab Eere.
agrorum cultura recedunt agricolæ, ubi cain- am .
pis unpendere procellam intuentur. Indè temptus.
fallimur, quòd oculos in Orientem intendi-
mus;, noſtri pertæſi proſpectum Occasus. Con- Pl. 58. 7.
vertentur ad veſperam. Metus enim adventan-
tis tempeſtatis in cavernas terræ nos compel-
let, quemadmodùm ad eremum exſtimulatus
eſt Bruno hujus recordatione Nimbi, quo op-
preſflum exhorruit virum, inter primarios A-
cademiæ præceptores, graviffſimum. Nimbus
quidem, etiamii eum non aſpexeris;, irruet;,
téque imparatum opprimet.
„3 . .
Cum autem vadis cum adverſario tuo
ad Principem, in via da operam li-
berati ab illo: ne fortè trahat te ad
Judicem, & Judea tradat te exabktori,
&ρ exabtor mittat te in carcerem. Verſ.
58.

O laqueis undequaque obſitum iter ad Re-
gias! En Ambientis interceptam cupidinem,
ipsumque & via felicitatis raptatum ad carce-
rem. In via es ad Principis benignitatem

Ambitio.

fortunatè progrediens? ſcito eàâdem ſemitâ &

ad Regiam feſtinari, & ad Supplicium. An Rex deli=
non, poſt multùm viæ, à ſolio non procul g«αsρ anlis
Aman in crucem repentè actus, ociùs Car-“6.

cerem, quam Sceptrum obvenire terentibus

viam Regiam intellexit? Imitarentur tamen
cuperem Evangelicum Principem Principes
Chriſtiani, ad quos ſi pervemire nequirent
aſflentatorum turmæ, niſi prius per atrium

. 6 3 Judicum

.

Dignita: 70 tranſirent; non tot Palatia procul
zur confe- dubio redundarent Ambientium quiſquilis.
venda. Planè via ad Principem, domus Judicum eſ⸗
ſe deberet, ut iis tantùm liceret Regiam fu-
bire, quos Innocentia ſuis literis munitos ad
eam tranſmittit. Ergo in itinere ad Princi-
pem Judex ſedeat, ut pro ſuo arbitratu Ju-
Ritia honores merentibus largiatur, utque ſo-
jus tantum ſit Candor purpuræ Candidatus.
Caveamus, ne navigantium ad Trabeas Ma-
giſtratuum Cynoſura è ſpecu Pluti, non é
Cozli Limbo affulgeat. Rurſus, in via ad
Principem carcer obſtat: quia ſcilicèt non ra-
rò Invidorum calumniæ Juſtos ad ſupremas
dignitates provehunt. Hujus teſtis veritatis
extat in Ægypto Joſeph, qui & Carcere tan-
quam è& carceribus devolavit ad Regnum. I-
gitur & regiam formides, quam carceribus
intueris obſeptam: & Carceri intruſus non
deſperes, cùm ex eo iter pateat ad Sohum:
& Principes ſi aulas expiari cupiunt peſtibus,
viriſque compleri, Juſtitiam in gradibus ſta-
tuant, & compedes, ut quos Zquitas Virtu-
tis compertos, tranſmiſerit, ipfſi recipiant,
quôque ad eam Sontes remiſerit, excipiat
Carcer. Non enim abeſſe debet carcer ab au-
la, quæ eſſe ſolet criminum officina. Et for-
tè& Salomonis regnum tot in partes diſcifſum
eſt, quia ad Regnantem non Juſtitia tantùm
deducebat, ſed- Amor fortè nimius, in gradi-
bus purpureis medius. Vico tibi, non exibis
inde, donec etiam noviſſimum minutum reddas.
Ut video, non criminoſorum, ſed oppigne-
ratorum carcer hic eſt, quem in via ofſendi-
Ambiti, nus, quà devemtur ad Principem. Et ſanè
Juàam quam multi patrimonium dilapidant, ante-
zrodiga quam videant faciem Imperantis! Ergo qui-
ſt. cumque curris ad aulam, viaticum para; nam
futurum eſt, ut in medio itinere auro exone-
ratus, catenis, ferrôque opprimare. Ergo non
facinore, ſed inopia Reus vinciere, ſi feſtines
Avaritia ad Aulam: quæ, non rarò apud impios Do-
& Mune- Minantes, plùs in accedente egeſtatem damnat,
ra- uaàm crimen. Si benè nummatus te inferas,
P Sar oſculo excipiere, quamvis ſulphur eructes. Pau-
mnfiren- Periemn nemo ibi non deſpuit, florentem li-
dg. cèt, & fulgurantem. Unus inibi habetur ful-
guritus, non quem Jupiter aduſſerit, ſed
quem Plutus non oneraverit. Inſamio fabulas
memorando. Sanè: ſed furor Aularum me do-
cuit, inſanire. E fodinis Coronam, ubi malè
mali regnant Principes, extrahes, Laureâ-
que inibi non lauro, ſed auro efformatur.
Quèò pluùs deſcenderis prædo metallorum, eòô
altius eveheris, rapina obſtetricante Syrma-
ti, & Paludamento Prodigalitate proludente.
Nummis ſeritur Conſulatus, & Faſces te an-
teibunt, ſi ſecures, & virgas anteiverint Mu-
nera. Congiaria à Principibus parùm ſapien-
tibus dantur, datur à Congiariis Principatus.
Arcæ dilapidatio fundamenta jaciet Dictatu-
ræ, & ſi-tuum expugnes Erarium, Capito-
lium expugnabis. .

Severitas.

Judex
probus Ac.
cu ſatore;
in vidos
puniat.

Luc. 12.

Oliva

EP X C. A P. III.
8. L U-C .

Sicut àlli decem & octo, ſupra quos ce-
cidit turtis in Silos, & occidit cos.

WVerſ. 4.

Urris exſtructa erat prope fontem Silos: Circum-
vel quia rarò non extollimur, qui nobis ſpect:⸗
Mundi videmur; vel quia, poſt lavacrum perſedin.
propugnaculis muniendi ſumus, & acriori
cuſtodid ſervandi. Itaque, qui ad aquas Si-
loë properas, non munditiem indè duntaxat
haurias, verùm etiam, ad propugnandum can- .V
dorem, Turris exemplar deſume. Quin & ipſa duherliz
interdum propugnacula, miſi benè firmentur, erie
nos produnt, opprimuntque. Ideò emim den- “
tes Sponſæ gregi tonſarum comparantur in
Canticis. Dentes enim dAeâ firmitudine præ-
validi, & ad vorandum idonei, Ovibus com- Religioß
ponuntur, quæ vorari ſolent, & dentibus levee
mandi. Nimirùm fortitudo, cui fidimus, vir- Perdtis
tutéſque, quibus innitimur, ut vigiles tutantur, ſo,aans
ita inertes graviori diſcrimini objiciunt. Irr- alios.
tat enim adverſarios Opulentia, niſi vel ſeve- Hanili-
rè& ſervetur, vel liberaliter in excubias ex-
pendatur. Verbo, Turris Siloë oppreſſit, non
defendit, quos fons abluerat: & Oculus vitæ
humanæ cuſtos, Davidem prodidit: ſiquidem
ſomno, quo ſpiritus reparatur, non rarô in-
tercipitur vita, ut ſuo teſtantur exitio Rilara
& Iſboſeth. Sequitur : Putatis, quia & ipſi Luc. 13.
debitores fuerint, præter omnes. IIlis ſolis infli-
cta clades; ſed etiam illis debebatur. Adeò
Dei Juſtitia neminem perimit immerenten;,
& fupplicio complures ſubducit. Cur verò op- 1awidis
preſſos iſtos ad aquas Siloé, tantæ cladis de- D
bitores appellat, & non magis reos? Nimi-¹“
rùm, qui ſtolas ſuas dealbavere, faciliùs ſocios
opprimunt, tum ut ipfi candorem ſuum emi-
nus oſtentent, tum ut, alliſis in lutum ſociis,
eorum comparatione ſqualoris medicatus can-
dor longiùs effulguret. Quare, debitores ap-
pellantur oppreſſionis, quia ſuorum corporum
depreſſionem divinæ Juſtlitiæ debebant; qui
aliorum famam depreflerant, iniquàâ cupidita-
te præcomii.

Arborem fici habebat quidam plantatam
in vinca ſua, & venit quærens fru-
Stum in illa, & non invenit. Verſ.

6.

I nunc, & minima contemne;, grandium arie
duntaxat excubitor. En Ficum, in Veteri Te-
ſtamento foliorum prodigam primo Adamo, p,vteih-
fructibus ſecundo, ſanctiorique Adæ inanem , imyir.
in Evangelio. Quæ enim Adam profusè te- mum.
xit „ JEsUM non pavit. Sapienter proindeè re⸗
David teſtatus eſt, non caſurum & Ligno fo- ru
Rium, quod daturum erat fructus tempore clida.
opportuno. Igitur ſi minima negligamus, im- Sauperiof
piilque in parvis nos aptemus;, deficiemus in minum
maximis: non enim projicit folium;, quod un, i
Juſto Lignum comparatur. En Ficus, quæ maximi

folis malè uſa peccantem obtexit, Pomins negligent⸗
omino

zehir Pla
5, eolull
Mut mti,
vrvunit
Ctan
1h Uellan
oſ⸗ gu 10
usis 4 pul
6 iote
Auls (
deſceenck
k tete⸗
Culodis
Vulnuntq
Tegatun
tlut.
cits pur
Verum 2
Iationenn
dleamus.
endkenlen4
linitte il
ja im
1 eluden
ilent Fie
Crate Gil
felamen,
le, in ſe
ir tits Eeri
itr ilum hun-
an ſe Iiehic
mn tlle alit
mnnt eluptiros
lur ſetiorumn
unmn , Qu
Pig räinndank
uif. hons inſtr
St tam in
N1 e Ims, gun
A. .
n Leeptta dlel
inu 11 & co
nid, Kione curat
e Ins Tem
H
Dammarn

inii Uhn ietar

.ld. Nin tot

znatie Minmg nor
Germumt, 4
i N t . . .
ing Molci rin
untit, ſec

Uns

i tiin Deche
Dent, Ut is
Eir delamor
iun Ilk, pile
i Antpentur
nen lesi
a I dt, u
Ann l Urgo
ne Eeli
a Ellim nee

Modeßia Domino denegat fructum. Verùm non tam

hne ſpiri- folia objeciſſe pernicioſum extitit Ficui, quàm

rz. eorum texturâ conſuiſſé perizomata rebel-
Zelus ob- . 3 ; Ir; haud ex-
ſervantis lanti, ſceluſque texiſſe. Nimirum hau ex
neglzdtus. Pectandi ſunt in vinea Domini fructus ab iis,
Accuſa- qui toti effunduntur in tegendis ſceleribus,
ziones ex ad publicam quietem retegendis. Ut enim
Handto frigore novus David lues audaciam, ſi vel
1. Saulis chlamydem præcideris, quaâ ejus eru-
beſcenda teguntur; ità ſterilitatem non effu-
gies, ſi prævaricantis obtexeris inhoneſta. Te-
cta retegere, venatoris eſt Canis, non fidi
Cuſtodis. At graſſantem peſtem occulere,
vulnuſque diſſimulare, hoſtis, non civis eſt.
Tegatur vulnus, ſed poſtquàm unguento pa-
tuit. Cæteruùm ſi non curatum obvolvetur,
citéô putridum ſeſe fœtore, ſaniéque prodet.
Verùm ab agricola, cultoréque iſtius Ficus
rationem extenuandi ſcelera, non tegendi,
diſcamus. Jubenti enim Domino, ut plantam
Luc.13.8. ſterilem exſcinderet, reſpondit: Domine,
dimitte illam & boe anno, uſque dum fodiam
circa illam, & mittam ſtercora. Nequaquam
ad eludendum furorem Domini ſuppoſititios
inſevit Ficui ficus, ſed illius minimè infœcun-
ditate diſſimulatà, remedium magis, quam
velamen, ſterilitatis exponit. Quôdque mire-
re, in ſe quodammodèô invidiam infœcundi-
Superier tatis derivat. Dum enim aggeſturum ſe circa
minor ex- illam humum promittit, tacitè inſinuat, id a

a . ſe antehac factitatum non eſle, quod obſfli-
Harioe tiſſe naſcituris fructibus fatetur, quando eos

Jſupremos. erupturos ſperat, ſi fodiat. Ecquis umquàm
Zelus a- ſuperiorum ſuæ vertit deſidiæ vitia ſubdito-
aimarum rum? Quis ſecurim avertit excidentem, &
dets,igre⸗ fœeundantem ſarculum profert? Nimirùm la-
Ecleſia- boris inſtrumenta pertæſi, ex arboribus non
Kici de- tam in publicum bonum fructus procura-
ereta ka- Mmus, quam ad privatum imperium noſtrum

S ſceptra decerpimus. Nota: Arborum ſterili-
ntentio . . .
veva. tas & commotione ſoli, & ſtercorum inge-

Corresio ſtione curatur. Stercora verò in Scripturis Di-
vinis Temporalia ſunt, quæ niſi ſuppetant,
ab ammarum fructu procurando Evangelica
e arbor retardatur. Scilicèt concionabitur, pa-
erigendi. 4 3: .
Zeasot- Rem totàâ die corrogare coactus. Sine oleo
ſenvantie flamma non ſplendet, ſine fimo arbor non
Fätus. germinat, abſque neceſſaria annonæ copia A-
superier pPoſtolici viri ſterileſcunt. Porrò hæc appo-
S nantur, ſed poſtquam circa eam foderis. Ità
ali debet. enitn Eccleſiaſticis miniſtrari temporalia de-
bent, ut iis illi non abutantur, quos circa ip-
Eceleſia- ſos vel amor ſtatuit, vel ſanguis. Humus ege-

mitis,

Lapſ:
blanaè

Rir * ratur, viles undique circumſidentes herbæ
us ne . . . . .
ceſſarii. extirpentur, tum divitiæ ingerantur, ad fru-

ctuum ubertatem, non ad luxuriem aflectan-
Pelas a- tiutn. Legis cæremonias Paulus arbitratum ſe
Dags R.. eſſe ait, ut ſtercora quò Chriſtum lucrare-
gulare,„ tur. Ergo ad fœcunditatem plantarum ſterileſ-
etſervan- Centium neceſſaria eſt tam exacta legis diſci-
tia. Rinn „ ut ne cæremoniæ quidem negligi poſ-
int.

Ait illi: Mulier dimiſſa es ab infirmita-
te tua. Et impoſuit illi manus, &
confeſtim erecta eſt. Verſ. 13.

Cur Lazarus Quatriduanus ſolo vocis im-
perio & ſinu mortis eruitur, & Mulier incur-
Vex ope- vVata;, poſt vocis imperium, manuum mini-
Tsm. ſterium expectat, ut ſurgat ? Hujus rei cau-

Stromatum, Lib. XIII.

ſam Evangeliſta exponit, cùm ait: Erat au- Luc. 13.
tem docens in ſynagoga eorum. Tunc ad mira- 10.
culum infirma eſt lingua, cùm doctrina po-
ulis erogatur: dexteræ tunc exigitur labor,
ut quæ verbis prædicas, factis, rebuſque ge-
ſtis confirmes. Quin, ambas ſuper curvatam
fœminam à Chriſto impoſitas manus Lucas te-
ſtatur. Nunquàm enim animarum morbos cu- Felaes g-
rabimus, ſi non ex tota mente earum incolu- aimaram
mitati conſulamus. Plerique ſupra poœniten- zibil que-
tem animam alteram, qua illos abſolvant, &t.
manum tollunt, alteram ad ejus demittunt
munera, ut ſeſe vinciant, libertatémque ſuam
alieno auro illaqueent. Ambas requirunt A-
poſtolorum manus Peccantium morbi: ut enim
uno ſi pede incedas, claudicas, ità turpiùs
tuus claudicabit Zelus, ſi alteram tantum ma-
nuum in ejulantium ſalutem impendas. Tur-
piùs, mihi crede, manu claudicat Sacerdos,
quam pede: qui profectò tenetur, ſi tenet.
Videamus, quid murmurantibus reſponderit
Chriſtus. Non oportuit ſolvi à vinculo iſto
die Sabbati? Domine, ſi licet, non ſolven-
dam Sabbato dixerim? Ut quid enim reſol- Talentori
vatur ad opus, quâ die operari non licet? aſus.
At hinc docemur, vires nobis à natura indi- Iatentio
tas, non ut vanè eas in terrenorum procura- recka.
tione deteramus, ſed ut Deo immolentur, ejuſ- Spiritua.
que in honorem beato otio impendantur. Sa- lia cate-
naris, non ut labores humo excolendo, ſed * hræfo⸗
. . ⸗2 nenda.
ne labores, feriando ab humanis, divinis in-
tentus.

Cui ſinnle eſt regnum Dei, & cui ſi-
mile æſtimabo lud! imile eſt grano

ſinapis. Verl. 19.

Quis in poſterum minima negligat, quan-
do grano ſinapis Dei regnum concluſum in- garva-
ficiari non poſſlumus? O fortunati agri Evan-
gelici cultores, ſua ſi bona noſlent ! Ec-
quid non expectandum ab honorum abdica-
tione, à deſiderio mortis, à vitæ odio, ſi &
granulo naſcitur non ſpica, ſed regnum? La-
tet anguis in herba? Latet etiam regnum in
grano. At regnum Dei ſimile non eſt grano
ſinapis quoquo modo, ſed ſi acceptum illud
defoderit homo in hortum ſuum. Neque enim Coneio-⸗
ex rebus minimis tibi regnum proveniet, ſi ea aatoris
prædicando, in aliorum ſparſiſſe corde conten- ſaænétitas.
tus, in tuo non ſeveris. Diſſeminandum eſt
Sinapi in proprio pectore, hoc eſt, Mortifi-
cationis granum, ut adoleſcat in regnum. Et
ſane quis in Eccleſia regnat, niſi is, qui
ſuo in corde ſinapim excolit, ſeu Doloris, Familis-
ſeu Pœnitentiæ? Sinapis autem, cùm excre- vitas eum
verit vel intra nos in regnum, vel extra nos Hsculari-
in arborem, recipere debet in Luce ramo- “
rum volucres cœli, non ſub Umbra trunci
fovere noctuas, belluâſque terræ. Utinam
ad nos ſæculares non confugiant, ut dehica-
tius temporis tædium fallant ſub umbra no-
ſtræ confabulationis: quam illi aurium illece-
bram in ſua domo non conſequerentur, ſtolidis
tantùm vallati ſervitiis. At ſi ſapimus, Arbor
ſcientiæ ex ſinapi adulta, retinere debet in ra-
mis acrimoniam ſeminis, regnique majeſta-
tem, cui comparatur à Chriſto. Sinapr vel
rami Mortificationem ſapiant. Et volucres cœ- Luc. 13.
li requieverunt in ramis ejus. lIi duntaxat no- 19.
ſtris delectentur colloquiis, qui ſacris pennis

4 6£

„

80

& terrenis elevati, cœlum mente aſſequun-
tur.

Contendite intrare per anguſtam por-
tam: quia multi, dico vobis, qitæ-
rent intrare, & non poterunt. Verſ.
24.

Haæc dixit Chriſtus ſciſcitanti cuidam;, num

ria ſalu- ¹ nn
Enimverô ſal-

tis ardta. pauci eſſent, qui ſalvarentur.

Concio 1
ſeria. ſitas, viam verô ſalutis doceri, eſt vera Sa-
Seioli. pientia. Quare Chriſtus illam negligens,

scientia hanc docet; néſque monet, declinandum in
vann. Concionmibus à frivolis quæſtionibus, ſeridque
populis ingerenda. At, quis divitüs onuſtus,
tumiduſque faſtu perrumpere præſumit an-
guſtam portam? Multi plane id pertentabunt,
Pauci aflequentur. Nullus enim non diligit
dies videre bonos, ſed rarus, qui Opum ſar-
Luc. rz. cinam projiciat. Cam autem intraverit Pater-

„5. familias „ & clauſerit oſtium, incipietis foris
ſfare, & pulſare eſtium, dicentes. Quid in-
cipietis foris ſlare? Num antè fuerant intus?
Mierno. Nimirùm non antè fuerant intus, ſed neque
um obli- ante oſtium ſteterant; verùm;, circumeundo
ti. per terrarum delicias, à confinio divinæ Au-

læ declinaverant. In fine vitæ, quando Deus
oſtium clauſerit, tunc primùm peccator aſta-
bit ante oſtium civitatis Dei. Audiamus,
quid dicant, ut ſibi reſerent occluſam januam.
Ibid. 26. Manducavimus coram te, & bibimus, & in
plateis noſtris docuiſti. O Epicuri de grege
Adulato- porci, & quid tandem effutiretis, ſi ſtabuli
e, tentaretis hoſpitium? Ità-ne, quia manduca-
ici, & g. . 32 177. . .
Canßlia. ſtis & bibiſtis, aperiendum vobis aditum fe-
rii impii. licitatis confiditis? Nimirùm vixerant hi in
Conſularium ædibus, quas hi maximè pene-
Pignitas trant, qui coram Dominis pergræcantur;
quizus ce- hoc eſt, qui ingluviem Nobilium non mo-
Terenda. dò non arguunt, ſed aſſentatoriis epulis, plau-
ſibéſque confirmant. Utinàm nunc quoque
non extent inter Fideles, qui Regnum Dei
Eſcam interpretentur,; & Potum, ternæ-
que gloriæ ſtolam deberi non cenſeant bene-
volentiæ magis Benefactorum, quam meritis.
1bid. 27. Et dicet vobis: Neſcio vos, unde ſitis. IIIud
Eledtio unde, animadverſione dignum eſt. Neque e-
K u: nim qui ſint, ſed undè ſint, videtur quodam-
i, is. modèò quæri: non quèd non attendantur plùs
mores, quam loca: ſed quia unuſquiſque is
Eeligionis eſt, qualis eſt locus, quem incoluit. In aula
perfectie. Monachus non eris, non in foro Anachore-
ta, non in theatro Caſtus, non Agnus inter
Lecus no- arma. Quare non immeritòô undè ſint magis
er: quæritur, quam qui ſint. Quare tibi incon-
faius. fultè blandiris, quoties extra Cœnobii ſepta
Religiof. Religioſam tibi vitam affingis. David in ſola-
arbibas rio Regiæ domus corruit. Lothi familia non to-
JIalutares, ta, & invita exceſſit à Sodomis. In vineis Noë
Religioſs dormivit. Parentem extra Arcam Chamus ir-
sdeundi. riſit. Latro extra Crucem latro, in Cruce pœ-
Amieitia nitens. Nec Petrus aulam ingredi potuit;
Tandta. quin perduellis ex ea abiret. Dices, Ergo La-
Zarus mendicus damnatur, qui è domo Epu-
lonis ad Chriſti tribunal tranfſlatus eſt. Er-
ras: extra fores Epulonis mendicus jacuit:
qmi, ſi intus fuiſſet admifſlus, vel Epulo non
eſſet in pœnis, vel abeſſet fortè ipſe à refrige-
rio. Neque enim tanta morum diſſimilitudo
inter eos interceſſiſſet, ſi communi uli fuiſ-

vandorum reſcire numerum vana eſt Curio-

Oliva

ſent & domo, & mensàâ. Aut enim Lazarus
vitüs hujus Epuloris corruptus abiſſet & cœ-

tu Popinonis, aut fuiſſent curata ſcelera UIl-

ceroſi ſanctitate. Etiam Luna Soli admota ſplen-
det. Etiam Vitrum fulgurat perfuſum Luce.
Quin & Aqua incluſa Cryſtallo Ignem parit,
ſi Solis radiis traliciatur. Diſcedite à me ope-
rarii iniquitatis. Putarem Impios deliciarum
Dominos eſſe, nunc verò earum eſſe dico
Operarios. Quis enim unquam roſam legit ſi-
ne dumis? Quis non in ſudore ſui vultus eſt
ſaturatus pane voluptatum? Cui terrenorum
cultori ſpinas, & tribulos terra non protulit?
ut mirum non ſit, ſi Operæ potiùs dicantur,
quàm Poſſeſſores Iniquitatis. Operari Imiqui-
tatis ea quoque de cauſa appellantur, quòd

lbid.

Peccati
damna.
Voluptas
avara.
Felicitas
infelix.

ſtudiosè delicta architectentur, iiſque non in-

victi ſuccumbant, ſed devoti adlaborent, ſer=
viântque.

Venient ab Oriente & Occidente, G
Aquilone & Auſtro, & accumbent
in regno Dei. Verſ. 29.

Quare tardius ab Auſtro ad regnum Dei
devenitur, quaàm ab Aquilone? Nimirùm fe-
licitatis humanæ Meridies rarò incolas dimit-
tit ad Deum. Non facilè, ſub Meridiano ſo-
le, iter corripitur. Umbræ in meridie aman-
tur, magiſque voluptatis, quam Dei memor
eſt Meridies: Auſtrôque flante aromata Hor-
ti concluſi per terram fluunt. Uſque adeò
ab aſcenſu ſenſuum in cœlum nimia felicita-
te revocamur. Quòd ſi Paradiſus Dei ſitus e-
rat ad naſcentem diem, innocentiæ ſedem
viciniorem intellige Dolorum Aquiloni, quaàm
Auſtro Proſperitatis. Longiùs enim à Meri-
die Aurora ſurgit, quàm à Septentrione: ci-
tiuſque mœſtis, quàm lætis Sol Chriſtus exo-
rit ur.

Quia non capit Prophetam perire extra
Hieruſalem. Verſ. 33.

Ad eos hæc verba habuit, qui eum mo-
nebant, ut ab inſidiis Herodis declinaret.
Porrô intra Jeruſalem tantùm ſecuros fore
Prophetas credideram, video tamen extra il⸗
lam eos perire non poſſe. Ergo loci inter-
dùm ſecuritas periculum creat. Jeruſalem Pa-
cis viſio interpretatur, ſed ſub extimo corti-
ce amicitiæ, quæ oculis patet, mors latet, &
bellum tegitur.

EX CAP.-⸗XIV.
S. L UC K.

Et homo Hydropicus erat ante illum.
Verfſ. 2. .

V Ix ingreſſus erat JIusOs domum Princi-
pis Phariſæorum Sabbato manducare pa-

nem, cùm ecee Hydropicus illi adſtat ſuper

menſam. O voluptates mortalium dolori con-“
ſociatur

„ dolores
conviviis

terminas! Itâ-ne epulis calamitas
falernis ſitibundus muſcetur hydrops

Felieitas
noia.

4

Felicitas
infe elix.
voluptas

6 i

amarA

conwi
ſamam
e v
te hyd
ſerautun
Nogore⸗

od lbe
tus. Ne
aue eni
lun eplen
cr dinj
r ſi Gen
vnmm melita,
N. .
ette l Comn
nmie fielii ,
Uitis au⸗
rel Pro
d lol⸗
oeltes,
Tnlre,
N earum
CAlumitaten
On Itrud
is, ſed el
ſe lantun
Uubenf eun
gellin ad
enin habet
aſeichopico ſcri
e Ninch
ro comes
Nanducaret
Nctos 6
11 eftio
ſcalam ex
Eu, ſcbiri
lnlent,
Iun co⸗
— nn enh
. Rn unn⸗
uni⸗ aonk

4 l

y

n init
ſeumnbe
nnit,
6, ui
ſel 8.

Jure in
let 9,
elae
Aedri,
HHH
epulis
E. Nl 5en
6 kſ k
Mienni

e de dn en
e l orin
tu expo
leis Nen
Ne ter
NS. eholis Poi
Elun, g
8 Judd
Mia tor. N
r

elünn⸗
Mitnm
umn
onisr,
Oeril
lm
ANitns

Ciulne /
O aunt,

9.

1A ENnl
We! Mitt

S
*
er ul

—
el

NN 1

9
tan
nl ,
oicsn GN
l
, ule,
,
. N

r .

igque, tia

Stromatum , Lib. X III.

conviviis copulantur? Hinc diſcamus, nullam
ſanam, integrâmque felicitatem eſſe, ſempér-
que voluptati confœderari tormenta. Imò an-
tè hydrops infertur menſis, quàm fercula in-
ferantur. Adeò non ſocii tantùm deliciarum
Angores, Morbique ſunt, verum etiam ante-
ſignani. Cur verò in epulis hydrops maximè
adſtat ? Quid Hydropi cum convivis? Sitit
ille, hi bibunt. Nimirùm indicat Lucas, de-
liciarum morbum Hydropiſim æmulari, quæ
quòô liberalius hauriuntur, eò ſitiuntur arden-
Pl. 13. 3. tius. JNepulchrum patens eſt guttur eorum. Ne-
que enim gulæ charybdis ingeſtis poteſt eſcis
Luc. 14. expleri: Ipſe verò apprebenſum ſanavit eum,

Gula.

4. ac dimiſit. Quid faciendum nobis ſit, Chri-
elus . ſtus demonſtrat. Non ægrum rejicit, quod
ni ,. crudelitatem redoleret: Sed nec ſanum Prin-

vide t t& Cipi commendat;, ut vel in tanta ciborum af-
peralia, fluentia paſcat. Neſciunt permulti animas à
vitiis curare, quin earum vel œconomi fiant,
vel pro illis emendicent. Peccatores audi,
ſed abſolutos dimitte, nec iis vitæ ſubſidia
procures, quamvis Divite familiariter utaris.
Epulare, ſi placet, cum Opulento, langui-
dos earum ædium ne ſubterfugias, eorum in-
columitatem menſæ præponas, ſed Curatum
non intrudas Convivio, non Domino obji-
Cias, ſed clam dimitte. Verùm antequam men-
ſæ tollantur, obſervandum eſt, quod Evan-
Ibid. 1. geliſta non præterit. Et ipſi, inquit, obſer-
vabant eum, non curantem Ægrum, ſed in-
greſſum ad Principem, ut manducaret: hoc
enim habet ſtatim initio, antequam de Hy-
Religieſes dropico ſcribat. Vides, quot te videant in do-
inaula. mo Principum. Laniaris, dùm comedis. Quid
dico comedis? JIrsM lego ingreſſum, at
manducaret, verùm illi non Cibos, ſed Lan-
guidos, exhibitos, non patinas oppoſitas,
ſed quæſtiones propoſitas lego, nec aliquid
Ter,; dum ab eo de lancibus guſtatum ſpecto. Quin pa-
ereiümar, abolam explicat de coœna magna. Ut intelli-
gas, ſubiri a ſervis Dei Magnatum tecta, ut
Prandeant, ſed ſæpè non indè pedem efferre,
Gula. quin ipſi cœnam verbo, exemploque Aulicis
Familia- magnam exhibuerint. Itaque ſi famem in con-
ritas eum vivio ſaturas, ſcito inibi quoque à te fa-

TRergar- mam exponi dentibus invidorum conteren-
s 6alta

t.

Cùm invitatus fueris ad nuptias, ne
diſcumbas in primo looo &.. Quia
omnis, qui ſe exaltat, humiliabitur,
&, qui ſe humiliat, exaltabitur.
Verſ. 8. 11.

Quare in nuptüs doctrinam prædicat Hu-
militatis, & non magis eam thronis inſerit,
Religionis vel cathedris? Haud ita ſuperbia regnare ſo-
wunis let in epulis, in quibus ſolet humanus am-

Sic mus à faſtu reſpirare, omni poſità dignitate.
derunt. At pervetus iſtud eſt Gulæ, & Superbiæ foœ-
Sleris dus. Non enim hominem in paradiſo Super-
vava. bia ſola adoriretur, non ſuis illum, ſed Gulæ

ASs machinis expugnatura. Ut ſuperbiret, Eva
comedit. Et mirum in modum tumet animus,
ut eſcis venter intumuit. Porrôò Humilitatem
in epulis potiſſimum ſuaſiſſe Chriſium credi-
derim, quòd ad Apparatum magis, Pompaâm-
que, quàm ad Voluptatem convivia inſtruan-
tur. Non Comedimus, ſed Superbimus in va-
rio, aureéque pondere ferculorum. Oſtenta-

Luxus,

Tituli u-

in e puli⸗
aperbia.

convivæ. Villam emi,

mus Abacum, non nutrimus epulantes, quos

volumus ſpectatores argentei Montis, non Sa-
porum deguſtatores.

Homo quidam fecit oœHnam magnam, &
vocavit multos. Verſ. 16.

Mundus, licèt apparet interdum Prandium, Felieitas
Coœnam ſemper denegat. Quis enim in Occa- Maxa.
ſu vitæ vel micam impetravit à Mundo? Ubi Bleckio
paſcat, ubi cubet, inquiris? in Meridie,
vita floret, duùm arridet fortuna. Hujus ta- Deo felix.
men, aut illius inſtante occaſu, Mundanæ de-
liciæ evaneſcunt, ſuéſque Tantalos deludunt.
Contrà, Chriſtus cœnam parat in vitæ oc-
caſu: tunc nimirum, cùm grandis inſtat via.
Percontare Eliam. An non profugus à Jeza-
bele, viatico, cibôque inſtructus ad montem
Dei properavit? Liberalitati autem hujus Prin-
cipis non fuit ſatis Coznam paraſſe; Et miſit, Luc. 14:
inquit, ſervum ſuum horâ cœnæ dicere invi- 17.
tatis, ut venirent, quia jam Parata ſunt om-
n'a. Quâm difſimiles Dei coenæ à cœnis Mun- Aulicora
di! Uterque homines invitat, ſed ille hor ſpes.
conæ, cùm patinæ fumant: Mundus veròô, Bea,e J
quos vix ad occaſum paſcit, ſervire ſibi cogit Perfenx.
ab ortu. Expecta, reexpelta, modicum ibi, IIa.2 8.132
modicum ibi voces ſunt in epulis Mundi, ſæ-
Piſſimè decantatæ. David quouſque Jejunium
produxit, ut tandem Regiis dapibus aleretur?
Eſaü nônne imminentem famem primogenitu-
rà redemit? Aulas ingredere, quot ibi im-
pranſos ſpectabis, ad epulas evocatos, hor4
prima juventutis? Univerſi epulas præſtolan-
tur diù, non omnes tamen ſperatis fruuntur.
Omnes ſerò, plerique nunquàm optatis fer-
cuhis ſaginantur. Prodigus filius, dum ſiliquas
eſuriit, eſuriit. Ad cœnam Patris convolavit,
& vitulum pro glande guſtavit. Videamus
nunc, quid excuſationis prætendant ingrati
&. neceſſe habeo exire, Ibid. 18
& videre illam. Diſpendioſum ſanè Prædium, Tempera-
quod primum protulit fructum, à Præparatis lia noxia
nempè epulis exilium. Imprudentiam hic ad-
verto in Mundanis nundinis ſatis vulgarem.
Nempè homines mortalia priùs emere „ tum Electio
explorare. En iſte epularum repudiator, vil- Stazus.
lam ſpectatum it, quam jam emerat. Itâ-ne Evereirtis

. Status.
duùm Seyvire

mortales nundinamini? Itàâ-ne pretium ſolvi- R. ex
tis, & tum mercem contemplamini? Haud minente.

mirum, ſi ſui quoſque conſilii citò pœnitet, lsdi nes
quando inexplorata coëmitis, & quæ ne vidi- a Ktras.
ſtis quidem, grandi perſoluto pretio compa- Cenſide-
ratis. Stultum mercatorem inviſæ Villæ Mu- Poeg s:
lier illa coarguit, capite Proverbiorum ultimo nette ſan.
Salomonis verbis adumbrata. Conſideravit , Aa.
inquit, agrum, & emit eum. Non vidit tan- Prov. 31⸗
tùm, quod tamen omiſſum ab iſto eſt, nec o- 16.
culorum dolis fidit: verùm herbidam iſtam 5 *
quam ſæpè oſtentat Mundus ubertatem præ-
tergreſſa, foœcunditatem radicum penitius eſt
rimata. Neque enim Mundi roſas vidit tan-
tùm, ſed, quæ indè naſcuntur, ſpinas con-
ſideravit. Purpuram commendavit, ſed pro-
deuntes ex ea flammas conſpicata, aulæ ſo-
lum faſtidivit. O quot agrum ſeu Voluptatis,
ſeu Gloriæ non emerent Salutis jactur, ſi e-
rumpentem ex eo florem tam blandum, ocu-
lis non explorarent, ſed mente diſcuterent,
cras mittendum in clibanum. Pautatis Ama-

num tanto labore Regio lateri hæſurum ſi
Sublimita-

82

Sublimitatem tandem ſuam extollendam pati-
bulo ſomniaſſet? Villam ergo quiſque dili-
genter non ſpectet modò, nam oculi, ut men-
tiuntur ſapè, ità ſæpiuùs falluntur, ſed diligen-
ter examinet. Fortè pro throno Crucem emet:
quamquàm enim hæc oculos terreat horrore
ſpinarum, mentem tamen recreat felicitatis
ſpe. Quid tibi, Bernarde, protulit amara
myrrha, quam malè ſanus colonus uberum
fontibus rigandam tuo pectori admoviſti ²
Quid verò vobis reliquere, fortunati Adoleſ-
centes, ſerta roſarum, quibus tempora tam
avidè redemiſtis. Illa in Roſas abiit: hæc de-
generarunt in Vincula. Et alter dixit, Juga
boum emi quinque, & eo probare illa. Laborat
ſecundus Inſtitor inſanià primi: Juga emit,
tum probat. Nota: alter Villam, alter Juga
emit. Undè non mirum, ſi fructus ſequatur
nullus in Mundo, cùm vel ager deſit ementi
boves, vel juga non adſint poſſeſſori villa-
rum. Sanè qui villam emerat, emiſſe debuit
& juga. At raròô inſipientes ſapiunt. Alterum
ſemper ſæcularibus deeſt. Nimirùm, cui For-
tuna abundat, Virtus deeſt. Si dives eſt,
prudens non eſt. Si fapit, theatrum illi oc-
cluditur explicandæ doctrinæ. Aperitur in-
terdum theatrum? at auditor recedit. Ver-
bo, tanta in Mundo felicitatis penuria;, ut
rarò coaleſcant Ager, & Juga: ſed qui ju-
ga emit, littus arat: qui coëmit villam, eam
Eant. 1. iylveſcere patitur inopià boum. Equitatui meo
2. in curribus Pharaonis aſſimilavi te , amica
mea. En currus à Pharaone mutuatus, ab-
undet licet equitibus, & equis. Terra, quæ
naves præbet, navigari non poteſt,; Mare;
Ibid. a20. quod ſulcari poteſt, caret navibus. Et alius
dixit, Uxorem duxi, & ideò non paſſum ve-
nire. Hic ſolus, qui prius conducere, quàm
probare Sponſam debnerat, aliorum excuſa-
tionem non affert. Utinam ante Sponſalia, non
Matrimo- illam ſceleſtè probarit. Neque enim provoca-
nia. tà ſpe annuli Cupiditas præfinitam nuptiarum
Luauaria., diem ſemper expectat. Quamquam dolen-
dum valdè, quòd uxoris, cum qua ſemper
vivendum eſt, nec mores, nec facies perſæ-
pè noſcantur. Quin & hic de uxore, & illi
de villa, déque jugis und duntaxat nocte de-
liberaſſe videntur. Vero enim ſimile eſt,
eos non hujuſmodi implicitos fuiſſe tricis,
cùům ad nuptias fuere invitati. Ad cœnam
autem non evocamur ante menſem, ſed vel
pridiè, vel ipſo nuptiarum die. Adeò incon-
ſulta, & intemperans humana Cupido eſt „
quæ & inexplorata emit, & de rebus ſummis
perbrevi momento decernit. Porròô majorem
& Villa, & Jugo compedem Uxorem efſe,
hinc vel maximè elucet, quèòd cùm primi,
ſuis explicatis impedimentis ſervum rogaſ-
ſent, ut ſe apud Dominum excuſaret, qui
uxoreim duxit nihil tale rogat, ſed tantùm ait,
Et ides non poſum venire. Arctiora enim vin-
cula oſtentavit, à quibus nullo libertatis ve-
ſtigio relicto conſtringeretur. Qui enim villæ
ac boum curis diſtinetur, ità implicatur, ut;
ſi lubeat, reſpirare poſſit: ideòque excuſari
ſe potiùs rogitat, quàm accedere non poſſe
affirmat. Quin apud S. Matthæum cap. 22.
qui tertio loco invitatus dicitur, non dicitur
excuſaſſe ſe, ſed ſervos occidiſſe. Adeò nego-
tium Libidinis ſceleſtius Dei vocibus relucta-
tur, & cæde, ac ſanguine non abſtinet, ſi ſe

Luc. 14.
12.

Aalici
eriſori.

Electie
Natas.

Ibid.

Oliva

ſenſerit impediri, & avocari à luto ſuo. Er Ibid. ar
reverſus ſervus nuntiavit hæc Domino ſuo. Op- Acenſalas
timus Domini famulus, ſed melior delatorum 76*
Magifſter. Nota: hæc nuntiavit. Videlicet, quæ 7 kr
audivit, retulit tantum: non autem dicendo Saart.
exaggeravit. Quam ſæpè dicta, factäâque in veͥs.
delatorum ore naturam immutant, quemad- Accuſan.
moduùm ſaporem mala Perſica mutavere cum e: ex in-
ſolo! Sed hæc venenum exuèêre; illa verò de- a⸗
latoris toxico inficiuntur. Neque intemperan- arner⸗
tiùs Nuntii munere functus eſt, quàm dela- Zelus ob.
toris. Non enim eos, qui ſe excuſarunt, re- er vantis
prehendit, vel ad convivium acrioribus ver- verusnon
bis impulit, ſed juſſus renuntiare invitatis, 4, 4.
omnia parata eſſe, reliqua præteriens, ob- Aulici
mutuit. . preli.
Aulici
Tuno iratus Paterfamilias, diæit ſervo nandi
ſuo: Eai citò in plateas, & vicos
civitatis: & pauperes, ac debiles,
& ocs, ac olaudos introduc huc.

Verſ. 21.

O iram aliquando beneficam! O Principis Dei lile-
Liberalitatem regiam! cujus Furor, paupe- "eltes
rum eſt beneficium, cujus paſcit Ira, non Tenage
pungit. Quid, quòd procul ab iſtius domo pei miſe
pauperes errant, cùm tamen præ foribus epu- zicordia.
lonis præſtò ſit Lazarus? Num hofpitalior il-
le, quàm hic? Minimè verô. Imòô tanta hu-
jus Patrisfamilias prodigentia erat in miſeros,
ut nullus ei & conterminus eſſe poſſet, &
pauper. Undè exeundum ſervo fuit in pla-
teas, & vicos civitatis, ut inopem reperiret:
quiſquis enim non procul ab eo degebat, ejus
levabatur opulentia, & horreis explebatur.
Ordinem miror, cur, poſt pauperes, debi-
les, cæcos, Cclaudi evocentur? Tum quare non
ſat fuerat mandaſſe, ut pauperes arceſſeret?
Num claudos divites, & opulentos cæcos ex
plateis cogeret fervus? Nimirùm non omnes klismeße
claudi, aut cæci, quos deſidia Mendicos fa- na.
cit, in Pauperum catalogo ſunt reponendi.
Pauperes ſejungit à claudis, & cæcis: horum
enim non pauci ditiores ſunt iis, à quibus cor-
rogant ſtipem. Pauperes ſunt, quos ſubſtantia
familiaris defecit, quibuſque opportunitas eam
reparandi deeſt. Domine, factum eſt, ut im- kuc. 145
peraſti, & adhuc locus eſt. Initio capitis quæ- .
ſiveramus, quare Chriſtus de Humilitate præ- Lurut.
ceptum expoſuerit in epulis; idque fuiſſe cau- Gula.
ſæ cenſuimus, quòd ad Pompam non rarò in-
ſtruantur convivia, non ad illecebram volup- ei
tatis. Quam ſententiam hoc ex loco licet quam , giga⸗
maximè confirmare; ſiquidem tribus præpara- itas.
ta cœna, inter Pauperes ex omnibus plateis, Eleimiſj-
viciſque convocatos redundat, locũſque ſuper- na.
eſt, poſt turbam inductam fameſcentium. Di-
cet nonnemo, ideò tribus deſtinatum convi-
vium, innumeris ſuffeciſſe mendicis , quòd
trium non expleat voracitatem divitum, quo 1tid.23.
multitudo inopum ſaturatur. Exi in vias G “
ſepes, & compelle intrare. Cur ii, qui in vüs , Aulici.
& ſepibus ſunt, tanto conatu revocandi a e tizte⸗
cœnam ſunt? Nimirùm felicitatis candidati .
difficilius, quam poſſeſſores ab ea divellun-?“
tur. Qui enim in itinere ſunt, ineſſe putant
in digmtate, ad quam feſtinant, omnne. bo-
num ; quemadmoduùm qui, circa ſepes, aditum

pertentant in vineas. At referrent citò pedem 4

. lolg

ſ&
Pos 1n
Cat,
(lat,
e⸗ u⸗
reles.
it Fien
Cem
Mulnnaru
(am
Wunt.
(ide I
cſe,
tam Vi
poſſt
III, uan
tmun &
Iunt Hpin
in Flores
Flverat?
gniarum.
at, qua
Allom c
is nmati
Lon nutamn
elis contt
Tenpelate
ſebunrur.

ſe poſeg,
N mka
ne
ee ti.

Bent el
n Celicir. 5
N choare pun
epe enim
41 Ils, ſi en.
r Eyblti mol
ar ted
nin Id, haru
m lonpr pro
Clren ſp⸗
l, blent
tthenimn, a
Dnnimnm ir
tnm, non
Eelntibis
can perſie
s En glamri⸗
es le WD
enfelie
aüfe

—

ſi & in byſſo tormenta paterentur, & ſarcu-
los in vineis pertentarent. Qui ſepem circum-
dat, arborum duntaxat ſummitatem proſpe-
ctat, cujus venuſtate facilè irritatur. At ſci-
to perſæpè culturæ inſtrumenta, colonorúm-
que ſudores ſubduci, quæ ſi paterent, hor-
reres. Ideò forté Arborum imperium recuſa-
vit Ficus, quia Adamum Animantium prin-
cipem propius texit, ſensitque quantum æ-
rumnarum ſub veſte Imperantis abſcondatur.
Quaàm vanus ſit honor, ſecretiores miniſtri
Dieniras ſciunt. Utinaàm Confulum chlamydes loqui
inſeliv. pPoſſent: procul dubio tibicines forent ſplen-
?M Imperantium calamitatis. Hac etiam de
miſera. cauſa, ſpineam in Evangelio ſepem circumda-
tam vineæ dixerim, quòd nemo acriùs arcere
poſſit Mortales ab aditu Voluptatis & Impe-
rii, quàm ſpinæ, quæ in libro Judicum impe-
rium & extorſerunt, & pertulerunt. Regna-
runt Spinæ; num verè illatæ Throno abiere
in Flores? Pupugere poſt regnum, in regno
vulneratæ ſunt. His ergo ſepiatur atrium di-
ghitatum. Nihil ita Candidatos ab Aula fu-
gat, quàm Aman ſuſpenſus, David lapſus,

dnt intn,
. 1
etentn t

tiùs rimati ſunt purpuram Conſularium, hi
non natam eam duntaxat inter ZÆquoris pro-
cellas confirmabunt, verùm & graviores ciere
Tempeſtates ſuarum imbre Lacrymarum te-
ſtabuntur.

etüntn
1 !
keno iß

Ne poſteaquàm poſuerit fundamentum,
omnes , qui viderint, incipiant illu-

dere ei. Verſ. 29.

iohen kier

A loxyia Benè eſt: abundè proviſum eſt humanæ
vana deſidiæ. Siquidem tum natura, tum ars in-
e⸗de. choare vult nos à fundamentis „ quæ latent.
Virm: Seæpé enim exſtructionem Turrium ſpernere-
ſJolida mus, ſi earum culmina ſine tanta lapidum in-

veldè ra- ſepultà mole ſtare non poſſe diſceremus. Uſ-
Dre que adeò omnia in oculorum gratiam faci-
Iate,e non 1IUS, pParumque firmitudinem curamus, niſi
paſſunt. Pompæ proſtet. At fundamenta jeciſſe, niſi
culmen ſuperinducatur, non imbrium obex
eſt, ſed exſtruentis opprobrium. Prætereun-
tes enim, cùm viderint otiari fundamenta .
Dominum irridebunt. Duo hinc colligo. Al-
terum, non ità fundamenta defodi, ut præ-
tereuntibus non appareant. Alterum, rarò in-
choata perfici ædificia. Diſce, nihil defoſſum
Fama es eſle ſatis, ſi viæ proximnum ſit. Fundamen-
fa Vita tum quamvis ſit, non minus tecto Prætereun-
ie tinm judicis expoſitum eſt. Diſce etiam, fa-
mar„ Cile nos tumultuario opere fundamenta pone-
ceſsria. Poſitis ædificium elevare.

UWr οvος dua fundamenta:
ſaperbiat.

Tyrocinii non ar-
lapides enim ſpontè in ima
ie te deſihumt at per ſtudiorum machinas jacen-
reitgts, tes moles attollere durum, arduum, pauco-
Perſeve- Lum opus. Et quidem apud Ethnicos ſolus
rantia Hercules terrarum fundamenta, Manéſque
Tata eſßt. ipſos pervaſit, at Mundi fornicem, ſedémque
Siderum vix cum Atlante ſuſtinuit. Hac for-
te de cauſa, nulla fit mentio fundamentorum
in domo Sponſæ, cùm tamen laquearia ex
cedro compingantur. Adeò initia contem-
nuntur, mii præclaro fine coronentur. Roſæ
radix haud abſimilis radici Raporum eſt, ni-
1 excreſcat in floris verticem: verum paula-
tim illa in purpuram, regnumque afſurgit,

Abſalom confixus, Petrus perjurus. Qui peni-

magis ne- Te, difficiliis autem trabibus, ſcaliſque diſ-

Stromatum, Lib. XIII. 8¾

hæc viliori contenta culmine defloreſcit in
caulem. Grano ſinapis quid vilius, ſi ſuis ſeſe
principiis continens, non dilatetur in Arbo-
rem? Una Margarita grandis in concha, imò
in cunis eſt: Et fortè idee Cœlorum re-
gno confertur; ideò procellas inter, & flu-
ctus adoleſcit: hanc tandem ob cauſam,
tum prodit domum & cunas, quum deſivit
augeri.

Aut quis Rewx iturus oommittere bellum
adversus alium Regem, non ſedens
prius cogitat, ſi poſſet cum decem
millibus oocurrere ei Gc.. Alioquin
adhuc illo longe agente legationem
mittens. Verſ. 3 I. 32.

Sapienter planè, quòd ſedens conſideret, Conſide-
num fortiori occurrere poſſit cum decem mil- ratio.
libus. Verùm Sapientior videretur mihi, ſi Mortifi-
antequàm decem millia militum conſcripſiſ- catio cor-
ſet, Legatos rogatum pacem deſtinaſſet, mi- poris.
nori diſpendio ærari, & populorum non tan-
to tumultu; præſertim cùm milites ſcripfiſ-
ſe, fundamentum quoddam ſit belli inchoa- i* der⸗
ti, ideéque irriſionum non futurum immu-“.
ne, ſi perfici cùm nequeat, Sequeſtri fœde- Procha-
ris Nuntii dirigantur ad hoſtem. Ideéque ſi- ſtinatio
cut ille, ante fundamentum, ſumptus com- ſancta.
putat, ità hic ante conſcriptos milites vires Bellum.
metiri, & ſuas debuit, & hoſtis. At Sapien-
tior Regis hujus ſententia noſtro conſilio eſt.
Neque enim uti Domuüs, ità Pacis fundamen-
ta jaciuntur. Armato facilè Pax datur: for-
tior verò inermem contempfſiſſet. Itaque ſi O-
leam florere, & parere cupis, non precibus,
ſed ferro excole. Quare ſive Regnorum tran-
quillitatem, ſive Cordis pacem exoptes, Ar-
mare. Fœdus enim cruore ſancitur, utque
perenniùs duret, non calamo ſignetur, ied
ferro incidatur. Hinc eſt, quòd Apoſtolus,
quos deſtinat Evangelii pacis Miniſtros, toto
corpore obarmat, confcius Pacis illices arma Pugna
eſſe, vitiâque revereri eum, quem non reſo- Wirizua-
lutum, ſed loricatum contemplantur. At, ſi Togtariy
armatur, cur rogat ea, quæ Pacis ſunt? Vel pravenis-
ſaltem cur illum adhuc longè agentem preci- 42.
bus ad fozdus inclinat? Enimveroô durioribus Zenzario-
Pax extorquetur conditionibus, ſi proximus "is eme-
hoſtis immineat. Longè agente, & itineris prinripiis
incommoda, & tui imbecillitas exercitis non obfandu.
perſpecta facilius Victori fodus perſuadebunt. Cireum-
Ubi de animæ bello agitur, difcis, opinor, peckio.
non irruendum in peccati laqueum, nec ex- an
pectandum ſceleris congreflum, verùm ante-“
vertendam criminis illecebram, ſano conſilio.
Armare, quamvis foœdus petas. Petes famen;

dùm eminus ſcelus inſtat: nam nemo impe-

travit à propinquo flagitio inducias. Davidem
percontare. Is, ut Bethſabeam vidit, Pacem
impetrare non valuit à Libidine. Ideò ſapien-
tius Job fœdus cum Oculis ſuis pepigerat,
conſcius, illud non impetrandum à Concupiſ-
centia per Oculos in Cor admiſsd. Felicius re-

pellitur hoſtis, quàm excluditur. Huc facit

proſpectus Davidicæ turris, ex qua mille cly-
pei pendebant. Ecquid cauſæ putatis fuiſſe,
quare tam bellicoſi Ducis otioſa ſcuta pepen-
derint? Nimirùm ſuo doctus exitio, cominùs
cum vitis congredi nequaquàm auſus, ſcuta
rejecit

N ₰
84
rejecit, congreſſionis inſtrumenta proximo cum
hoſte. Fundâ enimverô fortiùs vicit; quam
Gladio. At, inquies, non modè ſcuta, ſed
ormis armatura fortium, indè ſuſpenſa viſe-
Pantur. Sententia ſtat: nam ipſi clypei ſunt
armatura fortium. Siquidem non Tyronis, ſed
Veteram procul dubio eſt, ita cum hoſte con-
* gredi, ut ſcuto egeat. Reliquum vulgus ex
arce pugnet, clypeumque non pectori, ſed
turri admoveat. Semper ſcelus profligabis, ſi
illud non cominus, ſed emins petes. Procul
roindè Umbo;, procul cu vaferrimo hoſte Con-
greſſus: Funda excutiatur; ut de longè prope-
rantem vel hoſté ferias, vel impetres inducias.

Sio ergo omnis ex vobis, qui non renun-
tiat omnibus, quæ poſſidet, non poteſt

meus eſſe diſcipulus. Verſ. 33.

Tempors A ſe diſſentire Salvatoris oraculum penè vi-
lLiam on. detur. Siquidem cùm antè ſupputandos ſump-
temptus. tus, & ſcribendas cohortes ſuaſiſſet, pecu-
niam nunc profligandam imperat. Diſce, ni-
Priuper- hil inopius nummo, quem projicere debemus,
12as Reli- ut ad ædificium, & ad cohortes ſtipendia cor-
s . rogemus. Et ſanè quis temporalium curis exa-
gitatus vel de ædificio cogitet, vel in aciem
bellaturus deſcendat?

Si autem ſal evanuerit, in quo condie-

tur? Verſ. 35.

Optimus ſal, at terram exhaurit, vino in-
fuſus mentem perturbat. Quin & in æ uore
ſatus, undarum vel ſolo attactu diſſolvitur,
& ehiqueſcit. Qui kabet aures audiendi, au-
s5. diat, inquit hoc loco Chriſtus. Eccleſiaſticus
Eeclefa. Miniſter Sal eſt. At ſi terram colat, non fru-
Lu; 5. ctum ex ea metet, ſed illi ſuo ſtudio ſterili-
. . tatem affundet. Vinum lac Veneris eſt, in qua,
aam ſyz. Apoſtoli teſtimomio, Luxuria etiam eſt. Igi-
tur non ſapit, ſed delirat, qui Salem vino au-
det immifcere. Denique ſolvitur aquâà Sal:
Ziu;: -- quid enim tam evanidum, quàm COlerici no-
nimerum men delicus enervatum? Si Sal es, undas
vers. refuge, ſolem ſpecta: hoc albicas, illis eli-
quaris. Ego quidem eâ quoque de cauſa Sali
comparatos, appellatéſque Apoſtolos dixe-
Parenta, rim, quoòd quemadmodùm Sal diffluit, ſi in
& Patria Mare redeat, undè emerſit; ità mihil æquè
vitanda. Apoſtolicis viris nocet, quàm Patriæ amor, &
Parentum affectus. Ubivis ſplendidiùs vives;,
quàm in Patria. Quèôd ſi mihi non credis,
Ohriſto crede; qui Salem, è& mari ortum, ter-
Matth. 5. ræ correéturum languorem prædixit: Vos eſtis,
13. inquit, Jal Terræ, non Maris. Eidem Chriſto
auſculta præcipitando & ſupercilio Nazareth in
Bethlehem, ad necem quæſito. Intelliges Ec-
cleſiaſticos, & Religioſos viros, ibi maximè
periclitari, minimeque operari, ubi, ante
converſionem, vixere. Si quis Apoſtolorum
vel cum ſœminis loqui, vel in mare ambula-
re poterat, is certé Petrus erat; quippe qui
& uxoratus fuerat, & piſcator: Nihilo minus
in Mari fides ejus vacillavit, quæ ad alloquium
Ancillæ prorsus corruit. Vidéine nihil vitan-
dum nobis eile diligentins, quàm priſtinæ vi-
tæ, & Converſationis ve domicilium, ſive
familiaritatem „ſive conſuetudinem. Sal dici-
mur concreti ex aqua, ſed in Vadis corrum-
pendi, Tefram verò condituri.

Luc. 14.

Oliva

EX CA P. XV.

S8. L UC K. 1
uh de
Erant autem appropinquantes ei Publi- lud ſuan
cani, & peocatores, ut audirent il- ſ
lum. Et murmurabant Phariſæi & tats
Scribæ dicentes: Quia hic peccatores En
recipit, & manducat cum illis. Verſ. tante
1. 2. Orer
ſi co
Ita. ne alloqui Peccatores, conveſci eſt Pec- M,ge hen Ore⸗
catoribus? Ergô-ne in oculis Scribarum verba neg. ß. Erer
ſunt Fercula, cathedra Menſa, Convivæ pœ- nngut
nitentes, Falerna lacrymæ? Planè non in ſolo Neu- r, l.
pane vivit homo, ſed in omni etiam verbo, Urn, „. alem
quod procedit ex ore Verbi. En Scribæ ex- Eiggre, zuirl
probrantes cum peccatoribus communes Chri- Mumme
ſto epulas, dum ad eum hi accedunt, non cœ- ſbaln n
naturi cum eo, ſed eum palam audituri. At 1 Sb
delicatior explanatio iſta eſt, nec digna, quæ hte n
amonitate ſuâ obtegat immanitatem Scriba- (hriſi
rum, & Phariſæorum. Qui, accedentibus ad lein goeſin
Chriſtum Publicanis, ut ejus ſanarentur al- 8 ſed gu
loquio, clamitant, ab eo inſtitui cum pecca- inkeu,
toribus epulas. Qua ex re duo notanda ani- Aecuſa- ur Hne 4
madverto. Alterum nunquam ſatis recludi gut- o76s In. i, lmmetn
tur detrahentium, qui cœnas, & delicias . . ne hxr ill
. . 4. . 2 EGala. rr .
mentiuntur in conciomibus, & laboribus Chri- Fama s= ſd Oi
ſti. Alterum, ſemel initum ab Eeccleſiaſti- vr. cellt 6
cis, Religiosiſque viris convivium, nunquam Ovem à
à turbis concoqui: verùm illud eis expro- nen me⸗
brant, & quovis in loco eruétant. Etenim, ſe- elhungen
mel, aut bis Chriſtus cum Publicanis cœnavit: Hümers
manducare eum tamen vociferantur cum iiſ- lelendun
dem, quando Pœnitentiæ verbis jejunus ipſe Tores n
Publicanos ad Temperantiam hortatur, & à ſoirſett, chn
Conviviis abducit. Diſcis hinc hominum non Nem, gu
magnifacienda verba, cùm tam egregiè, & Un in e⸗
impudenter mentiantur: cavendas tainen (ſi Guir.
Detractoribus fomitem garriendi ſubtrahere
cupis) cum Publicanis epulas publicas: n am ,
has quotidiè voment Scribæ, quamvis jeju- kiatr. D

nes, & prædices. Et ſanè favus in ore Leo- Morma-

nis repertus, famularum lautam copiam con- rardive- 4 Mnne
vivis Philiſtæis exhibuit. Vix menſa in ur- caſo von (e D
be univerſa parabitur, quin ſuper eam ſales prasendu zen
non effundantur malè condituri convivia vel er ni
ſemel inita à Religioſis, & Clericis. Neſcio Corvi. in
enim qu ratione, prodigium cenſetur Mel vio ev. nare n
intra fauces Leonis, cujus rugitus Delicias S 3 * e
terrere debet, non eas fovere, foverique àb ,, e. * d te
eis. Et quamquàm Leo mortuus jaceat, adhue ſi
tamen , quæ ex eo eliquata dulcitudo eſt n. cium
portentum convivantibus eſt. Languidus quam- . n adl
vis reſpires, Leo adhuc es; ideòque mon- i i
ſtrum eſt, ſi qua tuum guttur inſtillata dulcte. —☛⸗
do exſaturat. Joannis caput jejunantis epulis dal
infertur obtruncatimn. Sacrorum virorum fama . noct
epulantibus convivis apponitur incidenda, pe-
nituſque dilanianda. R ni,
ſen 1 den
. ſail hroceſl
lan
Raine
i geng
n n Nen
LQuk 4 Ueſlte⸗ ob

unſn
Cknet

lid lihe ⸗
11. „ WN
ooditort h

gun
cvus Eel
orelen *

—

Quis ex vobis homo, qui habet centum
oves: & ſi Vededert unam e illis,

noönne & c. Verſ. 4.
Lapſi Erumpet tandem aliquando in Miſericor-
bande diæ florem arida Chriſtiani Paſtoris virga;,
"itendi, ſuaviſſimo Salvatoris rore irrigata. Itàne aſ-

ſuetæ (ſi quæ ſunt) uberibus emungendis Pa-
ſtorum manus, nunquam ſuſpendetis ſeveri-
tatis verbera, & ubera proferetis Lenitatis?
En Chriſtum Paſtorum ducem, non verbe-
rantem, ſed revehentem, quæ aberraverat,
Ovem. Et ſanè clementiores Paſtores eſſent
ſi cogitarent ipſorum non rarò culpà reſilire
Superier, Oves à caula, nec tam eas fugere, quàm à
miti it. Severitate fugari. Nota: Er N perdiderit unam,
inquit: quod quidem verbum videtur innue-
re, Paſtoris incuriâ exceſſiſſe & grege Ovi-
culam; quod clariuùs inſequuturâ Drachma
parabolà ſignificatur; quæ procul dubio, cùm
inanima ſit, non ſpontè fugit, ſed vitio Cu-
ſtodis periit. Ergo in te Virgam retorqueas,
ſi Subjectum tuà culpâ perdidiſti. At id
fortè nobis Paſtoribus accidit, non autem
Chriſto vigilanti: qui tamen diligentiſſimè
„Sope,ior quæſivit ovem, quam non ipſe perdiderat,
HH ſld quæ malo ſuo genio reliquerat paſcua.
Inveni, inquit, ovem meam, quæ perierat.
Ciresmn- Hinc diſce primò, nullius tantam eſſe vitæ

edie Innocentiam, ut Cuſtode non egeat. Nam
a, „" heæc non hircus, non caper, non urſus erat,
Eae er- ſed Ovis: & tamen profügit è caula & re-
ceſſaria. e 2⸗ P 8 2

ceſſit à Chriſto. Secunde;

Etiam profugam
Ovem à Chriſto,

ſuam appellari. Inveni

ovem meam:“ neque enim qui ſemel lapſi ſunt,

expungendi ex albo Filiorum ſunt. Tertiò;
Humeris revehendum Peccantem, non com-
pellendum Baculo. Quartò; non debent Pa-
ſtores quieſcere, ſi maxima gregis pars va-
ußperior leat, cùm ſpectemus Jeſum ad unam accur-
in vigilet. rere, quæ centenis deerat. Reliqua tangen-
tur in ea, quæ de drachmis „ parabola ſe-
quitur.

Aut quæ mulier habens drachmas de-
cem, ſi perdiderit drachmam unam,
nonne accendit lucernam, & everrit

1 domum, & quærit diligenter, donec
gendi. inveniat. Verſ. 9.
Relégionis
ag nn Cur lucernam accenſam à muliere credis ?
faade. fortè ut deperditam drachmam facilius ope

Corresie luminis reperiret. Haud id ego cauſe credi-

Eitſeereta. derim: vVerùm ut vicinas foerainas drachmæ
„Dagerior diſpendium lateret, feneſtras occluſit, & lu-
y, f. cernam adhibuit. Siquidem ſi eam noctu ami-
2.: ſis. ſiſſet, non lucernam accenderet, ſed eam
jecterum. tCemporis opportunitate ſuccenſam adhiberet
Eecleſa- Nummum indagatura. Præſertim cùm pro-
Tiei, & cul à nocte ſcrutationis fuiſſe tempus indè
Raets. conſtet, quòd „ inventâ poſt aliquot horas
niendii- drachm:, vicinas ad gratulationem convocat;
Evalde quod certè non præſtaret, ſi jam noctis um-
werint bræ proceſſiſſent. Noſce hinc, quàm occul-
ſeaundelo- tiſſimè lapſum fratrem ſublevandum „ ſauciæ-
DUa,ae. quæ animæ vulnus faſciis involvendum dili-
ratio gentiùs, quàm oculis exponendum oblatran-
Cenſores tium. Nam & Mulier hæc, non modo fe-
slierum. neſtras obſtruxit, verùm etiam „ dùm drach-

Ethica Comment. Tom. VI.

Stromatum » Lib. XII.

8 5

mam quærit, nullam è& vicinia mulierem com- Zelusos-
movet, mavult majori labore eam quærere, Vrgen,
quam de ejus jacturà proximas admonere. SS *
Nunc verò, proh dolor! vix perit frater,
quin à remotis quoque facinus reſciatur: qui
ſi reſipiſcat, occultò convaleſcit. Latius e-
nim criminis infamiam diſſipamus, quam fa-
mam ſpargimus reparatæ in emendato virtii-
tis. Non equidem ità ſe erga prodigum Fi-
lium clementiæ tenaciſſimus Parens exhibbpit »
qui ad ſervos converſus: Cits Proferte, in- Luc. 15
quit, ſtolam primam, & induite illum, & Ju- 22.
te annulum in manum ejus, & calceamenta in
Pedes ejus. Nota: veſtiri antè Filium vVoluit, Confeſſæ-
tum ad epulas domum induci, docens tegen- vii indif-
da priùs vulnera Peccatoris, tum ejus redi- "reti.
tum nuntiandum. Certè major paternæ indul-
gentiæ pompa effulſiſſet, ſi nudus Filius, Pa-
trios lares ſubiiſſet. At tanto Filii rubore ſuas
Pater colorari laureas non ſuſtinuit. Quin or-
do quoque veſt mentorum negligendus non eſt.
Cür enim non priùs calceari eum juſſit, tum
ſtola ornari, annuléque demum inſigriri, ſed
antè annulo ſubarrhat, tum calceos præbet?
Nimirùm calceatus Filius, dum annulus apta-
retur, pro ſervo cenſeri potuiſſet. Annulatus
verò, etiam ſine calceis, non poterat Filius
non haberi. Ne ergo brevi illà moruld Filius
opprobrio ſubjaceret ſervitutis, maluit ab or-
namentis quam à calceo reparationem inchoa-
re. Alioquin ſanè pedes primi veſtiri debue-
rant, qui reverſionis ad Parentem miniſtri ex-
titerant, tardiùs merces membris reddatur, ne
fama reducis diutius periclitetur. Sic Evan-
gelica quoque Mulier drachmam priùs inve-
nit, & in theſaurum reponit cum aliis, tum
gratulari ſibi vicinas jubet, quando non lice-
bat in denis nummis conjicere, quinam ex
eis periiſſet.

Homo quidam habuit duos filios. Verſ.

II⸗

Latpſs

Ut declararet Chriſtus beatorum Spirituum a,
72

triumphos in converſione Peccatoris ad Deumm erigendi.
tribus uſus exemplis eſt, Ove, Drachin4 „ Confeſſa-
Filio. IIla à Paſtore reportatur, hæc à Mu- nii auſte-
liere reperitur, hic excipitur à Parente. E- ri.
quidem lugendum eſt, accuratius Ovem,
quâm Filium quæri: ad illam enim errantem
Paſtor, relictis nonaginta novem in delerto
loco, perrexit: huic pereunti vi Pater oc-
currit, à quo, niſi ipſe rediiſſet, numquàm
fortè quæreretur. Adeò ſtudioſins Greges cura- Filierums
mus quaàm Natos, Drachmiſque deperditis Aucatis.
perditas Animas poſthabemus. Memineris ta-
men repertam Ovem oneri tibi futuram, hu-
meriſque non levem ſarcinam, cum, è con-
trario „ reduci Filio ſuperincumbat Pater .
ruens in oſculum ejus. Tibi enim res familia-
ris, ſi pereat, curam, ſi redeat, onus auget.
Qieſces verò cùm pereuntis Filii in ample-
Xum rueris. At cur Pecunias contraditas mu-
lieri Chriſtus inducit? Fortaſſis ut doceat , fa-
cillimè mulieribus commiſſos nummos perire,
quarum una in propria domo nec decem qui- Malier
dem drachwas valuit cuſtodire. Quòd ſi Do- Tewiſies
mi fomina reſidens, jacturam non effugit, Diviris
quæ, rogo, diſpendia Vaga ſuſtinebit? Por- 2oxig.
1r0, quod lIucrum drachmæ umius eſt, ſi ha- Felicitas
beri non poteſt, niſi tota prius domus ever- ""Ta.
tatur ?

ð? ℳ

86

tatur? Audi: Et evertit domum, & quærit di-
Fides. ligenter. Tranquillius temporalium rerum di-
ſpendium eſt, quàm compendium. Etenim
Sermo ſpi. ſtabat domus, deperdito nummo, qui non
ritsle. invenitur, niſi ſubversàä. Quòôd ſi drachmas
Lapſi eri decem dena interpreteris mandata Legis, vi-
endi. des ſolius lucernæ ducétu ea recuperari amiſ-
ſa. Lucerna autem tum Fides eſt, tum Ver-
bum Dei, quibus erigi poſſumus, & ad me-
liorem frugem revocari. Verùm prodeat ali-
Ibid. 12. quando in ſcenam perditus Filius. Et diviſit
13. illis ſubſtantiam. Et non poſt multos dies, con-
. gregatis omnibus, Adoleſcentior Filius peregre
profelctus eſt in regionem longinquam. Crudeles
Filiorum Parentes in Natos ſunt, ſi profusè ſunt indul-
sducatio., gentes. En Senem, Adoleſcentioris rogatu

Filii, ſubſtantiam dividentem, viamque fu-

turis calamitatibus parantem. Et ſanéè eum
putarim in hanc iviſſe ſententiam Adoleſcen-
tis, ut diutius apud ſe illum retineret. At er-
ravit: Filiorum enim compes Aurum eſt, ſed
ſperatum, quo ſi potiantur, conflabunt ex eo
calcar ad fugam, non ad commorandum com-
pedes. En Chriſti teſtimonio firmatam ſen-
tentiam meam. Siquidem, divisà à Patre in-
ter Filios ſubſtantiaã, Adoleſcentior, paucos
poſt dies, diſceſſit: adeò non Parentis hære-
bat Cordi, ſed Hæreditati, quam inſperatò
nactus, inſperatò quoque profugit. Sciant
proindè Parentes tamdià ſibi Filios adhæſuros,
quamdià rem illis familiarem non tradiderint,
citò eorum comploraturi orbitatem, ſi patri-
monio eos ad fugam exſtimulaverint. Sapien-
tior ſanèe Sene iſto Senior Iſaac; qui vix be-
nedictionis hæreditatem caligantibus oculis
Fiho deſtinavit. Quia verò eam Primogenito
ante obitum, impatientius promiſerat, cui no-
luerat detulit Principatum. Domini proindè
Patres-familias rerum ſuarum ſint,; dùm fſu-
perſtites ſunt: alioquin vel ingratos nutrient,
vel dilecto grati non erunt. Expirabat in
Cruce Chriſtus, quando Matrem Diſcipulo
commendavit. Et poſtquàm omnia conſummaſ-
ſet, fabta eſt fames valida in regione illa, &
ipſe cœpit egere. Biceps hinc monſtrum emer-
git. Alterum voratis omnibus Adoleſcentem
eſurire: alterum ea in regione, ubi tam am-
plas prodegerat Filius facultates „ invaluiſſe
annonæ caritatem: cùm tamen ad averten-
dam famem, invehendâque frumenta ſatis
conferre potuerint Adoleſcentis inibi profu-
ſæ pecuniæ. Nimirùm, nunquam explent ter-
rena: Deique conſilio fit, ut, qui Adoleſ-
centes patrimomum dilapidare cogunt, iis
eſurientibus, egeant. Deſigna mihi, ſi va-
les, pupillorum heluonem, qui abundet. Au-
deo dicere, nec ipſe fortè Jacob æquiſſimè
Fratris primogenituram lentis edulio merca-
tus, impunè uſus eâ eſt. Non modè non ſta-
tim imperavit Familiæ, ſed Labano ſervivit,
deceptus in Sponſa, qui Fratrem tantiſper
preſſerat: demum illum Adoravit, cui Bene-
dictionem eripuit. Joſeph quoque principatum
antequaàm eriperet Judæ, Putiphari mancipa-
Ibid. 18. tus, carceres paſſus eſt. rgam, & ibo ad
Patrem meum, & dicam ei- Pater, peccavi in
cœlum, & coram te jam non ſum dignus vo-
Lapſi eri- cari filius tuus. Nunquam reſurgit, qui lapſus
gendi, eſt ſemel, raréôque in gratiam Parentis redit,
qui aliquando Peccavit, tum quia, & qui
peccavit humiliari non vult, & qui recipere
deberet, ac Filüs reſtituere ſtolam, eos adnu-

Ibid. 14.

Oliva MD

merat Mercenariis. Forma ſanè hinc erui po- fis
teſt præſtantiſſima veræ, paternæque reconci- li eo
liationis. Sedenim Filius iter arripit ad Paren- r Htur
tem primus. Rectè: At parens non gravi ſu- l ſiniſe
percilio in ſolio Majeſtatis ad oſculum pedis il- ſitcs,
lum expectat, ſed illi adhuc de longè occur- Huen
rit humaniſſimè, eſculatur, erigit, ejuſque n ſoe
contegit nuditatem. Cenferi vult filius inter livott
mercenarios, ſed inter filios adlegitur a paren- nd o
te. Tum domi non reprehenſiones reſonant, itg in
non querimoniæ, ſed muſici concentus per- Uumu..
ſtrepunt. Ne quidem verbum ſonat de pro-
fligato patrimonio, de infamia vitæ, de ſervi- —
tutis opprobrio. Ità reprehenſio in oſculum,
injuriæ in ſymphoniam convertuntur apud Pa-
rentem. Nunc veròô, qui peccavit, à Superio-
re conveniri vult, rogarique, ut ſurgat. Rur-
suùs Superior nec properanti obviam exit: tum
eo domi recepto, concentus planè non muſi- Hong 4
ci audiuntur. Ubique ejus crimina proponun-
tur, laniatur fama, ſpernitur reditus. Ideò 4
rari revertuntur ad Patrem, quia pauci rede- Rne
untibus occurrunt; ideéque rari ad lapſos fo- hall
ràs prodeunt, quèd illi ſuperbè intemperan-
tes, fœdus renuunt, ſi poſtulandum ſit. Ad- e 4 6t
ducite vitulum ſaginatum, & occidite, & man- Ibid. 23: Au
ducemus, & epulemur. Non verbis duntaxat unn ls. I
ſpiritualibus, ſed & corporalibus ſubſidiis de- nllu ht, guo
clarare debemus Pœnitentibus Filiis affectum ufr Celenipti
in illos noſtrum. Etiam epulis recreandum u. er Ais
corpus, non ſola mens trutinatis ſententüs one- glod Hi⸗
randa. Nota illud: Pater, peccavi in cœlum, lbid. 21: laſe ſre ſart
& coram te. Quamvis à Patre abeſſet, aderat unmn ri

tamen illi imago Patris, cujus non poterat obli-
viſci, dum peccaret. Adeéò ſi ſanctèe à Paren- Filiorum
tibus Filii educentur, Parentum etiam in ar- edacatins
dore peccandi recordantur. Antequam ad in- gaperior

Kkinatoo.

Merit.
enin Alunt,

vidum Fratrem exeamus, libet, quod imitio diligat lit, da
indicaveram, repetere. Perierat Paſtori Ovis, ſuos. leli ecge at
Parenti perierat Filius: vide, quaàm ardentius Zelus a- enit vi
à Superiore amandi ſint Subditi, quam à Pa- nimarum. ere il
rentibus Filii. Etenim Ovis, etſi erraverat à aa lati
grege, non tamen paſcuis carebat. At Filius a Arn
non modè aberrabat à domo, ſed porcis præ- Ahen
fectus, fame torquebatur. Paſtor, ſi recede- ueni
ret, nonaginta novem Oves Lupis exponebat Jilen a
in deſerto. Contrà, Pater, ſi quæſitum Fi- en
lium exiviſſet, unum deſerebat duntaxat Na- bzca
tum, domuique tam multis adminiſtris inſtru-⸗ umeugg
ctæ timere non poterat. Nihilo minùs majo- em diſi,
ri incommodo ad Ovem minus laborantem Genhlo
Paſtor proceſſit: pereuntem Natum vix Pa- Ulni din
rens excepit. Denique hic ofculis, ille geſta- enlk e
tione revertenti ſuccurrit. Meritò ergo tihkhi n
Pfſaltes occinit: Obliviſcere populum tuum, & pſ.44.11 Dorſſer
domum FPatris tui: ſiquidem felicius Paſtoris te⸗
Ovis es, quàm Patris Filius; & blandiùs ge- kn
ſtaris, & ardentius quæreris, &, ſine Fratris D iwene⸗
murmure tranquilliùs in caulam à Paſtore re- n 0
veheris. Erat autem filius ejus Jenior in agro: Luc. 15 nh

& cum veniret, & appropinquaret domui, 25. 2. e
audivit ſymphoniam, & vocavit unum de Jr ln
vis, & interrogavit eum, quid hæc eſſent. l e cedi

Non video, quo modo cum poſtremis iſta con- . llut
veniant: ſiquidem ſi in agro filius ſenior erat:, den, di
qua ratione ad eum Pater converſus, ait: ei nunon
Fili, tu ſemper mecum es, & omnia mea tua jpid. 31. “Hl h
nt. Certé non cum Patre erat domi, qui ” ieeni
ſervos percontabatur, quid domi fieret à Pa- lrile d
tre. Verùm credi debet cum Patre eſſe, 1d une!
qui rem Patris in agro procurat. Diſcamus m Won
hinc, activi Vitâ à Deo non divelli Opera- n
rios hehen
Miea

ngt e
nine,
Nes ln
COrNenn
Ine, En
l na
tunmagt
l,iN
urli N
WIamnat t
Mun IN.

nn rut⸗
l lackile⸗
eltun eiinit“
D
be, gln
eient Minli
e, undtel

hat, Guin

Nit el anne
atbet 1

6s admmnin
Mitio mon
ten Nitun
ols 1 .

Stromatum

rios Evangelici agri, ſed magis eum eſſe cum
Invidia Deo, qui pro Deo abeſt à Deo. At cur mi-

inter

ratur ſymphoniam domi reſonare, cùm vero-
uales.

ſimile ſit, non rarò in conviviis & lIyras pul-
ſatas, & inflatas tibias, duùm epularetur cum
Parente tam locuplete. Nimirum, quidquid
in ſolatium, vel decus aliorum impenditur,
Livori & novum videtur, & indignum. Adeò
unis nobis univerſa deberi exiſtimamus, dam-
natis iis omnibus, quæ bono cæterorum ero-
gantur.

EX CA P. XVI.
S. L UC .

Homo quidam erat dives, qui habebat
villicum: & hic diffamatus eſt apud

illum, quaſi diſzpaſſet bona ipſius.
Verſ. 1I.
Rex egat &½ Git hic IESUS, ud in Mundo agitur;
Aüütque agunt plerunque Domini cum fa-
Saperior mulis. Id exponit, quod fit, non id deſcri-
invigilet. bit, quod facit. Porrò, quæ tanta Divitis hic
Paterfa- deſcripti incuria, ut opum ſuarum jacturam
milia. ex aliis reſcire debeat? Id enimverèò illud eſt,
quod Hieronymus ait, mala nos domüs no-
ſtræ ſcire noviſſimos. Placet plùs tamen Dela-
torum temperantia, quàm Domini in judicio
audiends. feſtinatio. Illi enim non ſcelus verbis amplifi-
Superier Carunt, ſed eâ uſi voce, quaſi, extenuarunt
tarda ad Potius delictum, quam ſuaſerunt: Hic autem
Panas ſe. inconſulté providus, ante judicium ſententiam
tulit, damnavitque non interrogatum. Audi:
Luc. 16.2. Redde rationem villicationis tuæx jam enim non
poteris villicare. O deproperatum conſilium!

Accuſa-
tiones in-
vid« non

Quare illum ſubjicis quæſtioni, ſi ante ſubdu-

ctas rationes plectis, & villicatione interdi-
cis? At portentoiam Patrisfamilias in irrogan-
da poœna feſtinationem, monſtroſius conſequi-
tur Servi pro reddenda ratione conſilium. Si-
quidem accerſitis iis, qui Domino debebant,
eis partem debiti remittit; cùm, è contra-
rio, curare debuerit, ut in ſyngraphis debi-

tum exaggerarent, quò parciùs bona ipſe Do-

mini diſſipaſſe videretur. Sed nimirùm hoc
exemplo docentur Domim vel liberam mi-
niſtris dimittendam curam eſſe, vel remo-
vendos penitùs à cura eſſe, poſtquam de eo-
rum fide dubitatum ſeriò eſt. Niſi eum re-
moviſſet, vel ſi removiſſet ſtatim ac expo-
poſcit ab eo rationem villicationis, feliciùs bo-
na recuperaſſet ſua, nec cados olei, frumen-
tique coros imminutos quereretur. Quid, quòd
majus quoque hinc portentum emergit. Si-
quidem Dominus cùm villicum intellexiſſet
tantàâ ſe fraudaſſe frugum copiàâ, non modè
illum acerbius non accepit, verùm etiam, te-
Nbid. 32., ſte Lucâ, commendavit. Et laudavit, inquit,
“ Domimis villicum iniquitatis. Itäne? Ante-
proti ee- uam rationem redderet, propter adverſum
bantar, tantum rumorem villicum removeras à cura;
nunc quando reliquis damnis acceſſionem fecit
frumenti, & olei imminuti, dilaudas, & pro-
Rex dili- bas? Planè humana hinc elucet improbitas non
gat Auli- quidem omnium, ſed aliquorum Toparcha-
aities rum, qui rei ſuæ jacturam æquo animo ferunt,
"ſi deprehendant vaferrimo miniſtro villicatio-
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Lib. XIII.

nem commiſſam. Id expetunt maximè, ut
prudenter non diſtrahantur bona, quæ ſi cal-
lid diſſipantur, in lucrum exiſtimant profe-
ciſſe. Et hoc fortaſſe verbum illud indicat initio HM
poſitum, diffamatus eſt, quaſi diſſipeſſet. Meo Ilbid. 15
judicio, delatores hi immodicæ villicum Li-
beralitatis in Pauperes accuſarunt, quam auſi
non ſunt appellare Diſſipationem, ſed quaſi
Everſionem horreorum. Quod ex eo etiam
colligitur, quòd is nullas ſibi opes congrega-
rat, undè fraudis ſuſpicionem accuſatoribus
movere poſſet. Ideò enim inopiâ adactus con- Superio
ſilium excogitavit gratificandi debitoribus. Do- ſiti etiam
minus verò, ut fraudem in eo reperit, non vacet.
reprobavit: hoc unum exiſtimans damnum, Zelus a-
Liberalitatem in Miſeros, cujus ut expertem
villicum intellexit, fraudis compertum, ju-
dicium diremit. Et laudavit Dominus villi-
cum iniquitatis. Quamquaàm humano majus Zelansss
hic conſilium latet. Etenim, ſi Dominus iſte indiſere-
Deus eſt, omnia ipſe ſanctiſſimè, divinéque i, ſiti
diſpoſuit, geſtis imprudenter à Cive, pru en- Ja que
tiſſimè in bonum animarum converſis. Nam à Protbi-
villico rationem exigit, non ut bona augeat Sene⸗
ſua, ſed ut nos noſtram cognoſcamus inopiam.
Siquidem villicus totus fuerat in adminiſtra-
tione herilis patrimonii, oblitus ſui: quod
in amnimarum Paſtoribus, & Urbium Dominis
contigit non rarò, qui egregiè Provincias re-
gunt, ſed Cor ſuum negligunt: àa quibus
(ne ſerò cum Sponſa dicant, Poſuerunt me cu- Can. T. 5.
Rodem in vineis, vineam meam non cuſtodivi)
exigit rationem: ut videlicèt ſibi nihil colle-
giſſe intelligentes, futuræ incipiant inopiæ
Pprovidere. Ergo hujuſmodi parabola ità expli-
catur. Diffamatur Præſul animarum apud Chri- Dei amer
ſtum, quaſi diſſiparit bona ejus, non, quòd in nose
Dei profligaverit bona, ſed, quòd neglexerit Servire
ſua; quæ dùm non curantur, quodammodò Peo ſelix.
Divina quoque negliguntur: inter quæ Paſto- E'eleſia-
ris ſalus, atque perfectio computantur. Cur Mici de-
verô plus de oleo decoctori, quam de frumen-
to remittit. Illis enim 5o. cados, huic 20. co- ris
ros detraxit. Nimirùm ſacer Præfectus fulgere vana,
magis, quam ſaginari debet. Oleo plus indi-
get ut luceat, ut jugum putreſcere faciat, ur fTatentie
ignem Amoris foveat, quàm Frumento. Fru- PTava.
mentum Oratio eſt, quàâ cor ſaginatur: hâc
Superior indiget: at oleo plùs eget, morum
ſcilicèt ſuavitate, fulgore doctrinæ, charita-
tis ardore. Quèd ſi hæc ad villicum ini-
quitatis referantur, vides plùs homines de de-
liciis, quàm de cibo ſolicitos eſſe, plùs de
ſplendore cogitare, quam de paſtione. Quod
ſequitur, prodigio proximum eſt: Quia f- Lucais32
lii hujus ſæculi prudentiores filiis Iucis in ge-
neratione ſua ſunt. Quæ hic generatio? tum,
ſi genuere, non fili dici debent ſæculi, ſed
parentes; ſiquidem fecere fucum, & pepe-
rere iniquitatem. Quamquam prudentior in
fraude, ſeu mercaturà, non autem in gene-
ratione aptiùs diceretur, qui non filios ge-
nuiſſe fertur, ſed annonam Domino ſuſtu-
liſſle. Enimverò impiorum proles Fraus eſt, Pereatt
tum quia præ filiis illam diligunt, tum quia damiug
illa non utuntur, ſed illis ipſa abutitur:
quemadmodùm non pater filiorum ſuccedit
bonis, ſed hi parenti ſuccedunt. Sic Jeza-
bel agrum peperit; ſed non ipſa ex eo ſa-
ginata eſt, verùm tabo ejus magis ager ſo-
cundatus. Neque verò novum eſt, Opera lteeng
appellari Filios in ſcriptura, cùm in Geneſi tantkm,
H 2 Adicça-

nimarum
non negli-=
gat Obſer-
vantiam,

88 —

dicatur Noë juſtus fuiſſe & reli gioſus, cujus
tamen ſpoponderat Moyſes ſe relaturum ge-
Gen. 6.9. nerationes. Hæ ſunt generationes Noë: Noe
vir rebtus, & c.

Facite vobis amicos de mammona iniqui-
tatis.qui fidelis eſt in mini no,
in majori fidelis eſt. Si ergo in iniquo
mammona ſideles non fuiſtis, quod
verum eſt, quis credet vobis. Verſ.
9. 10. II.
Tempora⸗ Quàm profundè deprimuntur à Chriſto

lis vana. opes, dum minimum appellantur! Quin ne
minimum eans fortaſsè crederes, & bonum;

PFelices quamvis exiguum reputares, non minimum
erslant. eſſe ait, ſed confictum & fabuloſum ens af-
Eleimoßy. firmat. Dum enim divites ſic interpellat, Quod
. verum eſt, quis credet vobis? apertè monet
opes umbram eſſe, & ſomnium. Illud quoque,
non liberales nos dici in largitione divitiarum,
ſed fideles: quia nimirum non earum Domi-
ni, at Diſpenſatores ſumus.
Non poteſtis Deo ſervire & Mammonæ.
Verf. 13.
varitia In reliquis vitiis nobis regnare quodammo-
dèò videmur: Avaritia verò nec coronam ſi-
mulare novit, ſed compedes propalaàm iniicit.
Sap.a. 8. Effrænes Voluptarii in Sapientiæ libris clama-
bant: Coronemus nos roſis: Epulo operiebatur
purpuràa: quæ omnia Regnantis vitii inſignia
pivaie lunt. At Avaritiam circumſpiciamus: ferreas
miſera. Cryptas, æneas arcas; rebagul ‚ peſſulos,
claves, & catenas circumfert: quibus inſtru-
mentis quid tetrius, aut carceres, aut trire-
mes prætulere? His adde, pallorem vultus,
timorem cordis, pectoris ſuſpiria; animi cru-
ciatus, ſine ſomno noctes;, ſine luce domum,
ſine tranquillitate quietem. Undè non mi-
rum, ſi à Chriſto Pecuniarum ſtudium, non
Cupiditas, ſed Servitus appelletur. Cùm ve-
Luc. 16. 10 hæc dicentem Phariſæi riderent, dixit ad
15. illos: Vos eſtis, qui juſtificatis vos coram ho-
minibus⸗ Deus autem novit corda veſtra. Cur
non Manus novit opum adminiſtras, ſed Cor-
da? Nimirum Avaritiæ peſtis Cor petit rectà,
illédque penitùs inficit. Non enim ſine amore
Opes retinentur, illicò ſuo Domino imperatu-
ræ; quin Cor ipſum retinere non valemus, ſi
Opes teneamus. Pergit: Quia, quod hominibus
1bidem. ltum eſt, abominatio eſt ante Deum. O ver-
bum aſperum! Ad Legis interpretes loquitur,
relices quorum divitias, pompâmque ſuſpicit vul-
zeon ſu- gus, Deus verô abominatur. Quid hic Divi-
perbiant. tes, qui in ſuo luxu ſuperbiunt, quid Levitæ,
Vielafe. ſi qui magnificè incedunt, pro ſe proferunt,
kicerum Eccleſiarum Patrimonio in fucum Vanitatum
Fompe. converſo? Diſcant hi non vile, non inglo-
rium, non vanum duntaxat Deo eſſe, quod
hominibus altum eſt, ſed abominandum. Se-
Ibid. 16. quitur: Lex & Propheta uſque ad Joannem: ex
eo regnum Dei evangelizatur. Rationem red-
Chrißi dit, cur alta hominibus Deo inviſa ſint; Quia
Inzarna- videlicèt regnum Dei à diebus Joannis evan-
tio doenit gelizatur. Ac ſi diceret: ante Joannem non
Wnd- mirum, ſi regno excluſi, terræ inhiabatis:

at poſtquam inclinavit cœlos Deus & deſ-
cendit, poſtquam vohis appropinquavit reg-

Oliva

num Dei, Coœlo Aurum anteferre non jam
inſania, ſed ſcelus eſt. Ante Evangelium Coœ-
lum vobis ſubductum erat,; & unus Abra- .
hæ ſinus vel Optimis patebat, vità defun-
Ctis, ideéque terræ Ludibria oculos excanta- .
bant Aſtrorum immemores, & occupabant 4
Cor. Poſt Legem verèò inclinavit cœlos, quos
in margarita Caſtitatis, in Paupertatis theſau- unn le
ro, in reti Diſciplinæ concluſos gratulamur: ui eßlia
Undè & eorum imago terrenis ſymbolis ad- a hi n

.

umbrari potuit. Audi ubique cœlorum pictas l higt
tabulas proponi tanquàm venales. Nimile eſt in
regnum cœlorum grano inapis. Dimile eſt Teg- Matth- e e
num cœlorum ſageneæ miſæ in mare. Quas cer- 1 3.31 &* in, Iln
tè cœlorum effigies coloratas ante Evange- 47. idi gelce
lium nemo Juſtorum, præ diſtantia, effinge- el. cupit
re auſus eſt. Hinc eſt, quòd aut nullus, aut ⸗ leea
rarus in Veteri teſtamento fertur viſum rece- un batul
piſſe, cùm in Evangelio omnium primi ſa- „ e;
nati ſint cœci: Renuntiate Joanni, quæ audi- Luc. lrls Nit,
ſtis & vidiſtis ; Cæci vident, claudi ambulant. 22. 1 nun
Nimirùm ibi, quæ videbantur, animarum Eune iM. 4
vincula erant; hic verò coœlum ſpectare li- 1 mieco

cet inclinatum. Adde lucem Chriſtum dici,
qui radiis ſuis Mundi vanitates detexit, quas
non miramur, ſi videmus, ſed ſubſannamus; D
& premimus. Ex quo intelligis, cur diver- 1 infti
ſæ audiantur in Veteri Teſtamento, & in
Novo preces. Ibi enim David orat, ut ſibi
oculos claudat ,„ Averte oculos meos, ne vi-
dqeant vanitatem: hic cæcus clamat, Domine:
ut videam. Nimirùm ibi ſolum Aurum re-

cſler lebat
ſinhe⸗ it, ul
zinhe, ſupet⸗

fulgebat, Cœlo longè diſſito; hic ſgualebar

Aurum ad Cœli folgorem. Ibi Juſti ſedebant
in tenebris, & in umbra mortis, veriti ter-

renorum inſidias, ſi eas aſpicerent: hic non Utliu

modò in lucem prodimus, ſed & Lux Mun- luſ .
di dicimur, ut quèò clarius ejus ſpectaverimus in n
pompas, eò facilius bracteas earum, & fu⸗ 1
cos rideamus.
lair Nt ne
Omnis, qui dimittit uxorem ſuam, & 4 endo
alteram ducit, mœchatur. Homo HM ſre all
quidam erat dives, qui induebatur D
purpurd. Verſ. 18. 19. n kai
Statim, cùm in Mammona iniquitatis Chri- zmge
ſtus invectus eſſet, nemine ſciſcitante, defi- en
nit Adulterium eſſe, Uxore ſuperſtite, aliam Felieita ſuin
ducere. Quo repudio verbis pauciſſimis ex- rci an
pedito, divitis Epulonis hiſtoriam expomt. dar da.
nè hoc loco Divitias malorum ommum radi- Divine S
cem oſtendit, ex qua Moœchia „tanquàm pri- noxie. .
mogenita, pullulat;, ſecum tractura Crapu- rat⸗ 1 .
lam, Crudelitatem, & veſtium Luxum. Et ntty, Dimi
certè nullo ferè confinio inter ſe dirimumur „. gin.
Luxuria, & Luxus: Opibus innaſcitur Laf- monfans .
civia. In ipſo quoque Davidis corde ſeparari Ozer. e (
nequiverunt Divitiæ, & Vitia. Ut enim Reg. e H
ni cœpit opibus affluere, alienum Torum ma- nu l
culavit. Quæ libidinis macula ne collegis cozx- ſunn M
reret, feritate, & ſanguine citò colorata eſt, gelen
per dolum Uriâ occiſo. Quis unquàm exiſti- ” ötne⸗
maſſet virorum manſuetiſſimum Davidem lan lar
erupturum in necem Innocentis? At ut hic i Wi
poſt Opes Epulo inducitur Immiſericors, ità 4 Nüman
ibi David Dives, & Mitis eſſe non potuit. rit
An non Judas ut Auro cor tradidit, ſibi la- 8
queos, vincula Domino comparavit? u
Nan
An Ii

Dihi

RN.,
liannik
H .
dun

n Chrihnt
ſtes Cekeinn
Edſlrz
lignn ars⸗
Ictemenl
Darid anel
llu v 1
dand D
i ſonn kn;
no; kel
d b ik⸗
1 onn üs
1A&

4 etAr
Aleis eunn, 11

Stromatum, Lib. XIII. 89

Et erat quidam mendicus nomine L aza-
rus, qui jacebat ad januam ejus, ul-
ceribus plenus, oupiens ſaturari de
micis. Verſ. 20.

auperes Felix pauper, qui, cùm egeat, & coram
Mendici. epulantibus ſit, nemôque dapes præbeat, cu-
statu pit tantùm micas, nec petit. Et ſanè illum
ibe, flagitare cogebant, fames, quâ torquebatur,
Pauperia Copia, quæ irritabat, miniſtrorum incuria,
Religioſa quæ eum prætermittebat. Quis nunc paupe-
etiam, rum precibus blaſphemias non adjungit? Quis
Juhm alii deſideriurmn ſilentio inhibet?: Quis ſolas micas

ce,. cupit? Ned & canes veniebant, & lingebant
er, ulcera ejus. Quis crederet? Gemino torque-
Kat nen batur Lazarus morbo, ulcere videlicèt, & fa-
mota. me; unius mali in domo divitis remedium quæ-
Tuc. 16. rit, & alterius impetrat medicinam. Cùm e-

. nim cuperet ſamem explere, vulnera curaban-
Dei curæ . 4 .V
ſe permit- tur. Adeò fallimur; quoties ſpes noſtras in ho-
tere. mine collocamus. Attendebat ad Dominum, &
Confden- curabatur à Canibus; famem pertæſus jejuna-
re- vit, ulcera negligens iis ſolamen adhibitum
Dei eor. „ ſtupet ab illis, qui ſuis morſibus magis vulne-
ſe yermit. Ta infligere, quàm lenire linguis, conſueverunt.
tere.

PLXK CA P. VII.
S. L UC ..

Utilius eſt illi, ſi lapis molaris impona-
tur circa collum ecjus, & projiciatur
in mare, quam ut ſcandalizet unum

de puſillis iſtis. Verſ. 2.

Scanda- Et negabis ſceleris incommoda magna eſſe,
loſi. quando non Puſillis, ſed Scandalizanti utilius
fore aflerit Chriſtus ſupplicium extremum,

Teree quàm ſcandalum. Urilius eſt illi. Nimirùm
amna., 114 1 . 1 1 —
Severi. Pena, quàâ impius de medio tollitur, & inno

te⸗, centibus utilis eſt, & utilior peccanti. Hinc
vides, in tranſgrefſores ſævire tum Principes,
tum Præſules, qui, parcendo, peccandi li-
centiam faciunt. Cur veròô lapis molaris collo
ſcandalizantium imponitur? Ea fortè de cau-
ſa, quòd peccando non diſcuſſit incommodum,
quod exemplo ſuo Reipublicæ afferebat.

Er ſi ſepties in die peccaverit in te..
Dimitte illi. Et dixerunt Apoſtoli Do-
mino: Adauge nobis ſidem. Verſ. 4. 5.

Cenſores
aliorum.
Compati
neſcientes

Cunm laturus legem eſſet de dimittendis in-
juriis, lapsiſque recipiendis, exorſus eſt à
ſcandalo puſillorum: innuens declinari non
poſſe ſcandalum, niſi parati ſimus hoſtes ip-
ſos amplecti. Nam hac de cauſa molarem la-
Sper pre- Pidem ſcandalizanti ſtatuit, quia nimirùm ſub-
mi. tilior vitiorum, & injuriarum diſcuſſio „ 8
velut comminutio, à ſuſcipiendis lapſis, re-
mittendiſque injuriis retardat. Miror autem,
cur Apoſtoli hoc audito præcepto, Fidem ſi-
bi adaugeri poſtulent, cùm hoſtes diligere
opus ſit Charitatis. Nimirum , cùm hoſtes
amamus, plüus commodi inferimus Nobis,
quam IIIis. Undè Fidem expetunt, quà diſ-
Ethicæ Comment. Tom. VI.

cant amplitudinem ſibi reddendæ pro dilec-
tione mercedis.

i habueritis fidem ſicut granum Rredir,
dicetis hui Atbori Moro: Eradica-
re, O& tranſplantare in mare, &
ohediet vobis. Verſ. 6.

Cur fidei Imperium circa Morum voluit
Dominus exerceri? Dixerit fortè quis, quòd
Arbor iſta obvia tunc Chriſto erat. Verùm
is ignorat, ipſos Scripturarum Apices myſte-
ria parere, ſanctiſque Patribus diflentit, qui
Zachæum ſupra Sycomorum non ideò aſcen- Modeſtiz
diſſe dicunt, quòd in promptu eſſet, ſed quòd Kne ſpiri-
Gentilitatem in fua ſterilitate adumbraret, 7.
homines daturam pro pomis. Cur ergo Mo- Wroz
. . Pro pP . S. non fiden-
ro imperet Fides, ut eradicetur? Nimirum Jun,
Morus tardiſſimè germinat, ſéque quodam Tyro de-
modèò ſoli pertæſam declarat. Cæterum ſimu- gener.
lata illa Sterilitas Ambitionis eſt parens; ſuis bocri.-
enim folis bombyces nutrit, cocturos in ſe-“.
ricum folia. Albicat illa quidem primum in
fructu, cité tamen Candorem convertit in
Purpuram: adeò, qui Subaridus videbatur,
Suique contemptor, repentè & noſtram mu-
trit, veſtitque Superbiam, & Oſtrum ſibi in
Candore colorat. Quare firmiſſimè ſole hæret,
quæ nihil ſucci, mentita ariditatem, trahere
putabatur. Undè Dominus, quò Fidei mira-
culum amplificaret, futurum dixit, ut Morus
quoque ejus imperio revelleretur. Elucet i4
quoque ſimilitudine Marci, à quo Mons pro .
Moro ponitur. Enimverò difficihùs Valles,
quam Montes tranſponendæ videbantur in ma-
re: & tamen Chriſtus, ut admirationem pro-
digii augeret, non Valles, ſed Montes eradi-
candos dixit. Valles enim penitùs viſceribus

terræ infoſſæ, altiores radices videntur egiſſe:

Montes contrà, radices ſuas in afpectum edu-
xiſſe putari poſſunt, qui ſui pompam ſubli- Firms non
mes expandunt. At & Montes, qui Terræ ex- Jolida.
tare, & ſupernatare putantur, Moruſque, Tnifor-
quæ Terram faſtidire creditur, difficiliùs con- mitai-
velluntur; apertè teſtante Scripturâ firmins Religioß:
perſæpè ſæculo, pompiſque hærere, qui cœlo Tn Sorz
Propiores, terræque pertæſi apparent. Hypo- ſuperbiät.
cryſim cave: languet enim hæc diuturno lſitu „ Modeſtia
uti ſterileſcit Morus; verùm coœli tepore ex- Kne ſpiri-
Citata mox germinat, & quamvis Candorem ""-

. . Tyroni
mentiatur, Purpuram emendicat. Cave, in- Fen kaen-

quam, Hypocritas „Montes ſunt: vix terræ dum.

hærere eos credes Aſtris propinquos, ipfis ni-
hilo minas vel Manibus fibras tranſmittunt:
adeò ut incrementum faſtigii non ex fonda-
menti convulſione, aut è ſinu terræ conſurre-
Xerit, ſed ex impatientia radicis in ſecretiora
naturæ deſcendentis. Hos ergo vuhtu triſtes,
cultuque agreſtes, quos alienos exiſtimas à
luto terrenorum, Fidei niſu egere ſcias, ut
indè eruantur.

Ie, oſtendite vos Sacerdotibus. Et Jfac-
tum eſt, dum irent, mundati ſunt.
Unus autem ex illis, ut vidit quia
mundatus eſt, regreſſus eſt.. Sur-
ge, vade, quia fides tua te ſalvum

Jecit. Verſ. 14. 15. 19.

Cur oſtendi jubet Chriſtus Leproſos Sa-
I 32 cerdotibus

X

Superior
invigilet.
veæ, ſi tibi
Leproſi
rus occur-
rerent.
Lapſi op-
zimi fiunt
facillimè.
Ser vire
Deo felix.
Lapſi eri-
gendi
blandè.
Confeſſa-
rii nimis
ſe veri.
Saperior
ſit mitis.

Correctie
mitis.

Lapſi
blandè
erigendi.

0 —
20, An ut horum morbus illorum
curetur aſpectu? An magis ut verecundentur
Sacerdotes, quèd procul à finibus ſuis mor-
bos, peſtéſque non pepulerint 2 An demum,
ut diſcamus meliùs per Sacerdotes, quam per
Medicos languores curari? Cur veré, dum
irent, curati ſunt? Indè id factum credide-
rim, ut doceremur Dei pharmacum acceden-
tibus ægris occurrere, nec pati ſe ab infirmis
convemirji. Ipſum curationis deſiderium cura-
tio eſt, & , ſi valetudinem animi cupis inte-
gram, habes. Utinam nunc quoque ſat eſſet
Leproſos Sacerdotibus oſtendi, ut ab iis cu-
rarentur. Siſtitur ad pedes Sacerdotis Pecca-
tor, & repellitur, magiſque morbus augetur
ſævitià reſpuentis, quam accedentis fide mi-
nuitur. Uaus autem ex illis, ut vidit, quia
mundatus eſt, regreſſus eſt. Non ſtatim ut cu-
ratus eſt, curatum ſe ſenſit; ſed, ut primùm
ſe curatum vidit, regreſſus ad JESUM eſt.
Quaàm ſuavis medicina, quæ Lepram abſter-
git, nec ſentitur! Quaàm dulce antidotum,
quo ità placidè detergitur ſanies, ut æger ip-
ſe vix ſe mundatum ſciat, niſi ulcerum ſinus
ſuis oculis perluſtret! Quidl hic muſſitant pro
ſe ill, quorum ſævities ſolo novit ſcalpro le-
ves quoque puſtulas detergere? Igne, ferro,
funibus armamur, ſi quis Leproſus Ccurandus
accedat, ut non curam, ſed bellum videa-
mur inſtruere. Eliſeus cert? Namanum non
uſtione, ſed aſperſione mundavit. Saülum
Chriſtus luce, non igne decoxit à ſordibus &
crudelitatis, & perfidiæ. Quid verò eſt, quòd
regreſſo ad pedes Chriſti Leproſo dicitur,
ſaurge, fides tua te ſalvum fecit? Quid hic com-
mune cum Fide? aut Obedientiæ, quà ire
compellebatur, aut Gratitudini, qua ſuadeba-
tur redire, tribuenda videbatur Emundati ſa-

Fides. lus, quam Chriſtus fidei aſſignat. Nimirùm
Aurum virtutum Fides eſt: quamquam enim
illæ gemmæ ſint, ſine auro tamen ornamen-
to eſſe non poſſunt.
Non venit regnum Dei cum obſervatio-
ne: neque dicent: Ecce hic, aut ec-
ce illic. Ecce enim regnum Dei inrra
vos éſt. Verſ. 20.
Adumbrata diſſiwili ratione in novo ac in
Eccleſia veteri Teſtamento Eccleſia eſt. Ibi enim Hor-
& Syna- tus, hic Regnum nuncupatur. Quôdque mi-
Soga. rere magis: In Cantico Canticorum Hortus
Chriſti Regi deſtinabatur, Sponſâque evocabatur de
Incarna- Libano ad coronam, Salomonis thronus in-
ri⸗ En ſternebatur purpurâ, ſexaginta præ foribus
iiig. milites excubabant, murænulæ aureæ para-
bantur. Contrà, in Evangelio, ubi Regno
Eccleſia comparatur; Hortulani ſpeciem ſu-
piüit poſt mortem Jeſus, Liliis comparat ve-
ſtes, jugum parat, arbores excolit, palmites
ſerit, vineam plantat; adeò ut in Horto re-
gia omnia tranſlata, in Regno verò univerſa
Religionis agriculturæ ſupellex videatur deportata. Quid
mania hoc prodigi eſt? Nimirum, apud Deum æ=-
viliora. què in horto, atque in regno regnatur; nec
Status ſterilius ſolium, quam hortus eſt; ubique la-
mediocris borandum, regnandum ubique. Imò & Reg-
zoleretur. num rurales labores non effagit, & Hortus
Aulicus regalibus pompis non freudatur. Imô nuſquam
non pro- thronum lego in Regho Dei, & nuſquam
motus.

meminit jugi in Horto Sponſus: adeò Reg-

Oliva

na Erumnarum fœcundiora ſunt, quàm Ho- Talenta
norum: Labores verò regni omina ſunt, non
fupplicia reorum. Quèôd ſi miraris, cur ini-
tio Eccleſia Horto conferatur, conſecutis ve-
rô temporibus Regno, factum ea maximè de
cauſa putarim, ut à ſuavioribus inchoaret, &
paulatim ad ampliora perduceretur. Ipſa id
Sponſa teſtatur, quæ initio Canticorum deli-
caté collata Horto, ſuffulta Flore, ſtipata Divitia
Malis, Unguentis delibuta, ad extremum indife-
Ubera convertit in Turres, Crura erigit in Tentes.
Columnas, Excubias diſponit, Bellatores ar- Dei cure
mat, & quaſi Vinearum oblita- vineas appa- ſe permi-
rat, machinas dirigit, exſtruit propugnacula. 'ere.
Ità videlicèt ad meliora nos Deus promovet, Honer
arciumque ardua à floribus inchoat, & in Tuatuns,
pomariis tentoria figit. An non Deum Virgo ““
concepit in urbe Nazareth, hoc eſt, in Flo- e, s
re, quem Spinis coronatum mox è& Cruce re- regnenent,
cepit in ſinu? At properemus ad alia. Porrò Ien fodia.
arguuntur, qui regnum Dei hic, aut illic "v“
eſſe clamitant. Regnum Dei intra vos eſt, ait ruergſir.
Chriſtus. O pectus hominis capacius Cœlo! ſaudta
Mundo excede, anime, & pectus ſubi, ut in- Confeſſa.
tra illud contractum Dei Regnum intuearis. rii diſcre-
At quod iſtud regnum Dei in pectore humano 21.
eſt? Hominis certé Cor. Hoc tandem latet s tene⸗
in pectore, in eôque ſolo Pater miſericordia- Soerin
rum, & Rex amoris Regnat. Regnat, in- diſcretas.
quam, in ſolo Corde Deus, qui imperare re- Zelus a-
cuſat, niſi ejus diligatur imperium: ergo quiſ- 7 gge,
que Cor ſuum, arctâque illud cuſtodià cingat, . 6
in quo Dei Regiam, & Regnum concludi Cor.
intelligit. Quid ergo extra te, homo, vaga- Amore
ris honorum appetens, ſi intra te Dei Reg- Auci.
num coarctatur. O viles curas! O animi de- Amor in
miſſionem ſervilem, ſi regnum continens au- Penz.
lam colas! Porrò Regnum Dei cum obſerva-
tione haud venit. Nec aſtris prænotatur, nec
annis augetur, nec peritia diſcitur, nec pru-
dentid invaditur. Intra nos eſt, ſed latet:
quæri debet, ut Regnemus.

medio-
esria.
Felices

non ſuper-
biant.

Via Salu-
tis ar’ta.

Et ait ad diſcipulos ſuos: Venient dies,
quando deſideretis videre unum diem

Fulun hominis, & non videbilis.
Verſ. 22.

. .

Mors im-
biorum.

O Dies ſine luce, & ſine die, utinâmque
non ſine Deo! Dies hi, dies extremi ſunt,
in quibus Luna vertetur unicuique in ſangui-
nem. Verbo, Dies ſunt, quibus deducetur
quiſque noſtrùm ad Sepulchrum. Tunc pro-
fectò cupiemus diem unam ex his, quarum
nunc ſumus incurioſi. Verùm; pavendum
verbum, fruſtrà cupiemus. Et non videbitis,
inquit. IIIis non ità continget, de quibus ce-
cinit Pſaltes: Longitudine dierum replebo eum.
Soli cœlo debentur dies: coœlum tantùm die-
bus fœcundatur. Verùm Juſti quoque privi-
legium iſtud eſt, quem Dominus dierum ſpon- ſyars
det replendum longitudine. Longitudine diæ ae⸗
rum replebo. Nota verbi ſignificationem. Ju- „,
ſtum non circumſtabunt Dies, ſed replebunt: .
eos enim ipſe non fruſtrà exultabit, aut la- Intentip
bi permittet, ſed velun Coli fœtus, Soliſ- iemi⸗
que ſobolem intra pectus recondet, ac Vehu-„g.
ti gemmas inſeret cordi. Pateant, O pateant
Juſiorum viſcera! videremus profectò;, ibi
dierum acervum fulgentiſſimum: cùm con. 4 .
trà, vix horulæ in pectore Peccatoris cenſeri „tt,
poſſint.

Aulicus

Si pol
. 0
145
s I⸗
y: ſide
„ ubi
Nyen a In
A
liin tls 11
. NWotn

C ſtorun
glmu. expin
Ner tantn
anmn en,
“ Ve-
, 0 1
dunie mone⸗
fule ele
Moritu
IIn p
Fentum
tun,
G elur

Fide,

Quun
an/
lun⸗
lumn

u. Vohl
Ceterret
Notand
amam
Ut rectet
n an u
lu, ſelit e
enin de
luyrr. Uigo ſe⸗
i oupta
at ſiſtem
Volupta
pSlt ſ⸗
Urbre
IHim
lnal. kilen.
li Ni⸗ dum,
aunmam
n ne ſor
leßf hiabat.
ſe⸗ kerr⸗
mnin . eſon
ſi kuicer
1 uoch
igig m. Ne
fin Pullul⸗
fii HI Un
N Uroceles
tegbnent
ceſczt

U

un

Nahun

ie

lite

in Nine

e hidbi C
Cd

ns.

Religionis

Sitatus

erplent.

ITnatum, Lib. XIII.

poſſint. Solaria tu certè horologia ſpectaſti
Orienti ſoli obverſa: ductas illa quidem ho-
ras omnes præferunmt, eleganti ſane opere co-
Talenta loratas: at horas deſignant pauciſſimas, quas
line ſpiri- videlicèt, ſemotus à meridie ſohs ortus ad-
ew⸗ umbrat. Quin ſi nubes Solem ſubducant, nul-
menia la indé hora deſignatur. Contraà, ferrea Ho-
viliora. =*εςlogia, lucis haudquaquàm ambitioſa, cer-
Felicitas tiùs intra ſe diei ſpatium partiuntur in horas.

Glor ia
vana.

vera. Noctu æquè ac meridie tempus evolvunt, nec
hn. aliquando horas non prænotant; quòôd vim
Talenta ſuam non à luce, & ſplendore, ſed à pon-

lateant. derum, rotarümque ſuppliciis mutuantur. Ju-
ſtorum iſta vitam, Impiorum illa hypocriſim
medioeri, expingunt. Solas hi in luce horas demonſtrant;
DZelus a- tantum operantur, cùm videntur. IIIi verô
nimarum . „
nihil que- lucem nec declinant, nec quærunt: ideôque
rat; non tres, quatuérve ſignant horas, ſed diei
etia nſiſi- momenta quævis nuntiant, adeò ut de eis di-
nefruge cere poſlit Propheta, Et dies pleni invenientur
daſaget. in eis. Verùm reflectstur ad initium oratio.
Pl.z2. 10. Morituri eorum diem unum cupiemus, quo-
rum prodigi in præſentia ſumus. Vide ad-
ventum hic Pilii Dei Mortis fulguri compara-
tum, nos veròô iis non abſimiles, quos Mun-
di eluvio comedentes, epulantéſque oppreflit.
Vide, inquam, hæc apud Lucam hic.

Quicumque quaſiérit animam ſuam ſal-
vam facere, perdet illam: & qui-
cunque perdiderit ülam, vivificabit
cam. Verſ. 33.

Voluptarios procul dubio hoc loco Chriſtus
deterret à ſtudio dehciarum, honorumque.
Notandum autem eſt, non recreare delicatos
animam ſuam, & corpus, ſed tantùm emiti,
ut recreent. Quicunque, inquit, quæſierit ani-
mam ſuam ſalvam facere, perdet illam. Quæ-
ierit recreare, non veròô recreaverit. Quis

Voluptas.

Electio
ſtatus.

Tempora- Ergo ſecurior animæ jactura in delicis, quàm
lia non voluptas eſt. Chriſto fortè non credis? crede
ſaltem Voluptariis. Sciſcitare ab eis, num
Voluptas in voluptate, an Sitis, ſeu Cupido
Sap. 5. 9. ſit. Tranſierunt, inquit, tamquàm umbra.
mbra verò quem unquaàm explevit? Lege
Iſaiam, ſomniantibus epulas impios compa-
Mors al- rantem. Porròô quam felix Poœnitentiæ ſup-
legi plicium, quo anima vivit! Erravi: vivificat

Tortih- animam Mortificatio, quaſi verò mortua
Jugan tunc foret, quando ſine Mortificatione pal-

Shriſti pitabat. Id miraris? Mirare marmorum cru-
ſaave, ſtas ferro expolitas: Simulacra mirare ſcal-
Servire Pro efformata: mirare tunſionibus lævigatos
Deo felix. lapides, ſectionibus ligna elaborata, aurum
incendio purum, cruore adamantem excul-

Tabes tum. Nônne hyems ver parit? Nonne fal-
t ce pullulat palmes? Noônne diem nox partu-
Spirtrus. rit? Unio certé, naturæ miraculum, inter

Religionis Procellas adoleſcit, ſcabrôque obvolvitur
wmunia tegumento cozli ros, ut in gemmam con-
viliora. Creſcat.

. 7 7 . / T „ ..
Ubicunque fuerit corpus, iluc congre-

gabuntur & Aquilæ. Verſ. 37.

Mortiß- Itâne affuetum ſpectaculo Solis animal in-
ess ““ hiabit Cadaveri? Ergo generoſarum Avium
odium.

cCoœtum advocabit mortis pabulum putre? II-

enim delicis plenè aliquando eſt ſaturatus?

9 1

læ, illæ ſunt Aquilæ Cedri meditullio ſagi- Galz.
natæ apud Prophetas? Et quæ tanta eas ad
ſaniem inſania traducit? Nimirùm & Aquila Voluptas.
à Solis contemplatione abducitur, ſi eſcarum Gircaum-
illicium blandiatur. Rogo vos, quam ſeæpè lerfeci
generoſorum pectora ab heroicis conatibus ad areſſaris
abjecta opera proruunt unius ſuaſu volupta-
tis? Quamquaàm ſi pro Aquilis Chriſtianos Zelus a-
Heroas accipiamus, ſaniorem ſenſum delapſus nimarum
iſte Aquilarum habere poterit. Videlicèt ad Aerts
cadavera excubant Aquilæ, ut in mortis offi- ze
cina roſtra, unguéſque exacuant. Diſcunt ibi eer.
ebullientium vermium tabo, Pædoréque, Orationis
Solem contemplari. Ibi diſcunt unam cupere fons.
medullam Cedri. Ergo quotquot Aquilæ eſ-
tis altioris conſili Animæ, Mortalitatis vos
veſtræ non tædeat: revolate quandoque ad Se-
pulchra, & ubi putreſcunt Cadavera, ibi
Virtus cordis plumeſcat.

EX CAP. XVIII.
S. LUCXK.

Duo homines aſcenderunt in Templum,
ut orarent: unus Phariſæus, & al-
ter Publicanus. Verſ. 10.

Pernicioſa adeò eſt conſuetudo cum impiis, Amici
ut oraturus Phariſæus Publicani viciniâ cor- impii.
ruptus ſit: quôdque mireris, obfuit quoque
orans Phariſæo Impius: in ſuperbiam enim
erexit. I nunc, & impis immifcere, quando Vocatio.
Publicanus gemebundus in Templo foveam *s benef-
Phariſæo ſuffodit. Ne verô diceres Superbi, , lon.
. . . . . gamuar ab
ante Publicani adventum, Phariſæum laboraſ- impiis.
ſe, quod minimè ſenſere Auguſtinus, & Gre-
gorius. Hi virtute præditum Phariſæum afſe-
Trunt, ſed comparatione illà ſuperbâ proprias
virtutes aiunt corrupifſe. Nimirùm impii vi-
cinia vel altè extolleris, ſi contemnas, vel fœ-
dè proſterneris, ſi ſequaris.

Ecce aſcendimus Hieroſolymam. tra-
detur enim gentibus, & illudetur,
& füagellabitur, & conſpuetur: &
poſtquàm flagellaverint, oocident eum,
& tertiâ die refurget. Et ipſi nihil ho-
fum intellexerunt. Verſ. 31. 32. 33.34.

Cur nihil horum intellexerunt? Quia, præ
dilectione, de eo iſta ſentire non poterant.
Rectè tu quidem, ſi Dominus de colaphis,
de cruce, de flagellis loqueretur tantùm: ve-
rüùm, cùm doloribus inſeratur Reſurrectionis
triumphus, non video, quo modo is à Diſ-
cipulis non intelligatur. Wihil borum intelle.
kXerunt. Imô triſtior dolorum apparatus, Re-
ſurrectione decorus nec Divinitatem Chriſto,
nec ipſis Chriſtum eripiebat. Crucem non
crediderint, quia eum Deum eſſe credebant:
cur Reſurrectionem non percipiunt, maximum
Divinitatis Elogium? Nimirum ea dolorum, pai; pro
ac gaudiorum affinitas eſt, ut ſicut ſejungi in Ohrißte.
poſſidente non valent, ità nec in intelligente Moriiß-
ſeparantur. Nimirùm in Dei regno immix- r,„
tus catenis triumphus eſt, itaque opprobriis Em.
ſociata gloria, ut felicia ne intelligi quidem
H 4 queant

ℳ

92

Mortif- queant ſine adverſis. Itaque Diſcipulos aver-
cationis ſantes Flagella Chriſti, Chriſti quoque Re-
ſuu. ſurrectio latet. Porrò quis Domini generoſi-
tatem ſatis miretur occurrentis ſupplicio ſuo?
Norat deſtinatam ſibi Crucem Hieroſoly-
Chriſßti mis, nec declinat ab Urbe; quin ad illam
Paſio. tanquam ad Capitolium aſcendit. Ex ordine

autem ſuppliciorum deducimus, acrius eum
reliquo cruciatu ſputorum ignomimam mo-=
mordiſſe, quam omnium poſtremam recenſuit.
Quanquàm flagella huic prætuliſſe viſus eſt,
dùm ea ſemel commemoraſſe non ſatis habuit,
ſed cùm & flagellandum ſe, & conſpuendum
prænuntiaſſet , flagella iteratà commemorat,
dicens, Et poſtquàm Ragellaverint, occident
eum. Quis modèò noftrüm ad lanienam ultrôò
irrumpit; & non magis à Cruce;, velut à fa-
cie Colubri aufugit? Serpens ipſa Crux eſt;
ſed Serpens Æneus curat, non mordet in
eremo vitæ. Unus Paulus, Chriſti æmulator,
Hieroſolymam petiit, ubi paratas ſibi compe-
des à Spiritu Sancto didicerat. Verùm non
ità deberemus ſuppliciorum exterreri aſpectu,
Mortif- ut obliviſceremur tantam hanc, tâmque acer-
catio dul- bam ſupphiciorum Chriſti ſeriem fauſtà tan-
ceſcit dem Reſurrectionis apotheoſi honorari. Occi-
ei, * dent, inquit, eum, & tertiâ die reſurget. Ne-
Zulationis tno ſibi oculos eruit Occidente Sole, quèd
remediu. eum oriturum manè confidat. Nemo quoque
Crucem refugiat, quam melioris ſcit vitæ
parentem efle. Miror tamen ego;, quomodò
aſcenſuro Hieroſolymam imminere ſibi cru-
ciatus affirmaverit Chriſtus, cùm ante Cru-
cem ovantem eum Palmæ exceperint. Cur ſi-
let Palmas, & Crucem jactat? Nimirum,
ut nos doceret, non ſe Hieroſolymam conceſ-
ſiſſe, ut triumpharet, ſed ut pateretur; nec
ſe occurrere ramis, ſed obviàm ire flagellis aà
nobis quoque ovationi anteferendis.

Cùm appropinquaret Jericho, cacus
quidam ſedebat ſecus viam mendi-
cans. Verſ. 35.

Planè cæcus, qui ſecus viam ſedebat, &
Caæcitas mendicabat. Quis enim videns ab inope Mun-

aleg. do ſüipem corroget, cui impendere nos ipſos
debemus? Quis autem in via ſedeat, quieſ-
câtve in hac vita, quæ via eſt ad Æfternita-
Eleâtio tem? Meritò tamen viſum recepit, appropin-

Statnui. quante JE SU Jerichuntinam ad Urbem: fi-
quidem mibhil æquè Mundi vanitates ſubjicit
oculis, oculéſque ità exacuit, ut ſuperbarum
Urbium ruina. Certè ſi oculorum natura ſpe-
etur, conſiſtentes Hieroſolymis cæcos illu-
minari oportuerat, quorum paſci poterant re-
ſtituti oculi urbis ampliſſimæ ædificiis: non
autem is, cujus ante oculos obverſabatur ad
Tempora- Sacerdotum tubas difflata Jericho, Urbis ca-
lium con- daver non Urbs. At Sapienter Chriſtus prope
temptus. Jerichuntem cæcum illuminat, ut primo ſta-
tim contuitu diſcat Mundi ſœditatem, conji-
ciatque ex ruinis Urbis Orbis vanitatem præ-
Luc. 18. ſentem, & futurum excidium. Et cuim audi-
36. & 41. ret turbam prætereuntem.. . Quid tibi vis fa-
ciam? Domine, ut videam. En caret oculis,

ſed aliorum ope ſenſuum viſum impetrat. Au-
ris audit prætereuntem turbam, Lingua lega-
tione defungitur, cumque ut ità dixerim, ſci-
Invidia rent inferiores ſe Oculis futuras eſſe, ſi illi
inter
«quales.

Vnio-

aperirentur, ejus tamen felicitati militant, no-

Oliva

ſtram damnantes imprudentem Sapientiam,
qui malumus deeſſe Oculum corpori, quàm
Oculo inferiores haberi in corpore. Procul
hæc invidentiæ Lues arrogans exterminanda
eſt. Lingua, Auréſque Lucem impetrent Ocu-
lis, felicius regnaturæ, ſi Oculum regnare fa-
ciant donatum Luce. Turba verò Quid? Et,
qui præibant, increpabant eum, ut taceret.
Adeò multitudini familiaris eſt interitus proxi- Imitand;
morum, ut ſilere jubeat cæcum. I nunc, & pauci⸗
Turbam ſequendam prædica. Cæci hujus lu- Conſilia-
mina caligaſſent, uſque ad funus, ſi præeun- i cauts
tem turbam audiviſſet. Verum, duům Mendi- ignen
cus ejus imperium, conſiliumque neghgit, mehie
lucem recuperat. Quéôdque plus ſtupeas: con- invitis
ſectabatur turba iſta JInsm, quæ tamen, quia queque
Turba erat, non potuit non ſtultè cæco con- Probu.
ſulere. Adeò familiare eſt Multitudini decipe- Hemani
re, laquemque parare currenti, & medici- dae.
nas ægris intercidere. di.

lbid. 394

EPX CAP. XIX.
S. L UC.
Zachæe feſtinans deſcende 3 quia hodis

in domo tua oportet me manere.

Verſ. 5.

Et Cæcum increpabat Turba, ut ſuperiùs Imitandi
vidimus, ne viſum efflagitaret à JESU: & bauci.
Zachæo Jeſum ſubducit nunc, ne converta-
tur. Adeò declinanda nobis Multitudo eſt, ſi
aut Jeſum videre, aut domi eum recipere ex-
optamus. Rarus, qui à turba retardatus, ne
Chriſtum ſpectet, Sycomorum conſcendere Humani
cum Zachæo audeat. Erubeſcimus enim ſin- eſpectm.
gulares & eſſe, & putari in ſtudio pietatis.
Certum tamen eſt præ turba non viſuros nos
Chriſtum, niſi ſupra turbam nos ſubrigamus.
Innumeri propemodùm è& via Chriſtum tran-
ſeuntem proſpexerunt, illi viciniores, quàm
Zachæus: quibus contemptis, unum Chriſtus
Zachæum delegit, quòôd generosè in turba
ſupra turbam ſe quæſierit. Fallitur ergo quiſ-
quis à Deo vocandum ſe, ſanctificandumque
ſperat, ſi eum promiſcuè cum multitudine
colat. Porrò, qui Chriſtum non erubuit, à Eruleſ-
Chriſto cum honore evocatur ex arbore. In- vatte “
certum porrò apud me eſt, uter fortiùs Pu-““
dorem ſuperarit, an ille inter Publicanos
Chriſti ſe proſfeſſus diſcipulum, an hic in
turba deligens pro diſcipulo Publicanum.
Non enim periclitabatur minùs Chriſti fama
divertentis ad Avarum, quàm Divitis poten-
tia, & Superbia Chriſtum humilem conſecta-
ta. Utinam nos ità ad Publicanos & Divi- Familie-
tes accederemus, ut noſtra illos conſuetudo esg⸗
evomere rapinas cogeret. Nota: de erogan- i.
do patrimonio mihil omninò à Chriſto La- pox opbe-
chæus acceperat, nihilo minuùs eo domi ſuæ rum.
recepto, quadruplum reddit. Adeò potentius,
Paupertatem Chrifti paupertas & panni, quam
verba ſuaſere. Ipſa Chriſti præſentia pretiurmm
Paupertati faciebat, quam diſpendio facul-
tatum Publicanus quoque coëmeret. Idem
contigiſſe ſpectavimus in Apoſtolorum voca⸗ .
tione. Et ſeſtinans deſcendit, & excepit illum lette
gaudens. Matthænum:;, & Zachæum Vubl infelix.
ubhi⸗

dee
Vis 0
Güm
Duum 4
ſenunt
Nii⸗
lr ig ſer n
rceht.
Cum ſ
decem
contta
mnus

Cllanun
6 opun
genio
Ceterit
tiam,
4 Deo
torum
cinm m
tüntur:
lttante
in gecit
Petertt
be cont
tllent n
Uuh. ctecltam
. Iumns:
lelcict,
e gbin
Non dem
Iaſore
liu ſn
f. NNr
4

Stromatum, Tib. XIII.

Publicanos Salvatorem domi gaudentes exce-
. N Piſſe Lucas commemorat: quam exultatio-
nn nem ne in domo quidem Marthæ innocentis
dad floruiſſe refert. Quid hic myſterii? Fortè in-
r ſolens adeò eſt Diviti Exultatio „ adeôque in
hub Publicanorum hoſpitio Lætitia infrequens, ut
El tanquàm miraculum habitum fuerit, potuiſſe
n un illos, excepto domi Chriſto, gaudere. Ac

numi ſi diceret Lucas: Ne credas non ſine luctu,
Divitum more, epulatum cum Publicanis Je-
ſum, Dei enim recreati beneficio Exactores

læti eum exceperunt.

Homo quidam nobilis abiit in regionem
longinquam accipere ſibi remLnum, &
reverti. Verf. 12.

Sed, antequàm proficiſceretur, vocatis ſer-
Vis, diviſit eis decem Mnas, ut negotiarentur,
dum rediret. Eo verò ad occupandum reg-
num abeunte, cives, qui eum oderant, mi-
ſerunt legationem poſt illum ad Supremum
Principem, dicentes: Nolumus bunc regnare
Luc. 19. ſuper nos. Verùm eorum irrito conatu, rediit
14. accepto regno: cœpitque rationem ponere
cum ſervis. Et um quidem, qui quinas in
decem mnas multiplicaverat, urbes denas
7. contradit: slium verò lucratum duplici mnâ
mnas quinque, urbibus quinque præfecit. Eum
. verò, qui mnam defoderat, domo expulit.
ti arcta. . : .
Talenze- Sanè aut Evangelio non creditur, aut deſ-
rum uſus, Perata ſalus multorum eſt. Quis enim ſæ-
cularium animi dotes, ſenſuumque talenta,
& opum opes Domino fœneratur? alius in-
genio præpollens in computandis nummis
deterit manum, oculos, mentem, memo-
riam, cupiditatem, cor. Ahius eloquentiam
à Deo conceſſam ambitioni locat. Si talen-
torum veſpillo damnatur, quod eos ſuppli-
cium manet, qui eis contra Dominum abu-
tuntur aut Cupiditati, aut etiam Voluptati
militantes. Veruùm cur Princeps hic cùm æquè
in credita ſibi pecunia utrumque ſervum re-
pererit fidelem, uni decem, ali quinque ur-

via ſalu-

tulerit mnas, alter verò quinas: ambo tamen

Matth. creditam ſummam geminarunt. Imòô, ſi Mat-
25. 20 thæo credimus, plus ſecundus laboravit, quàm
nc. ¹5. primus: hic enim quinque accepit, & decem

reddidit, ille verè, cum duo talenta recepiſ-
ſet, quina ex Luca tradidit Domino, hoc eſt,
non geminavit modò pecuniam, ſed duplo
majorem eflfecit. Nihilo minus uberius con-
Dignita fequitur præmium Ille, quam Hic. Quid ad
, d- hæc dicimus? Docet, me4 quidem ſententiâ,
Snlm,241¹ uherio Chriſtus, non attendendam fidem dumtaxat,
g Dlen talentis & diligentiam ſervorum in collatione digni-
ſihno Ve ſuozum tatum, ſed aptitudinem, mentémque ad ſum-
atur. ma factam. Neque enim quia Pincerna di-
ligenter, imò diligentius miniſirat tibi, quam
populo præſit Sacerdos, parem conſequi de-
bent dignitatem: ſed ille a poculis ad præfec-

delis eſt, Infulis cohoneſtetur. Alioqui citò
Cidaris non Prælatorum duntaxat, ſed &
Pincernarum bravium erit. Suo licèt in mu-
nere exquiſitior Piſtor, quam Nuntius fit;
haud tamen eos decet honoribus exæ quari.
Docet hoc Chriſtus „ qui capaciorem ſervum,
quamvwis ſecundo indiligentiorem, pluribus ta-
men urbibus præfecit. Id docuit & Pharao,
qui, Pincernam, probatâ innocentiâ, eduxit

bes contradidit? Licèt enim alter decem ob-

turam Cubiculi provehatur, hic vero, ſi, fi-

quidem è carcere, ſed Proregem minime
creavit, tantumque priſtino muneri cum lau-
de reſtituit; quòd videlicèt non omnes ad om-=
ma promoveri oporteat. Joſephum verô re-
gno impoſuit, quamvis pro ſe breviori tem-
pore laborarit, quòd eum tanto honori habi-
lem; ex ſomniorum interpretatione, intelle-
Xit. Meritò ergo decem uni urbes, quinas alii
Rex iſte tradidit. Qui, ſervo increpito, à
quo mna offerebatur, adſtantibus digit: Au- Ibid. 24.
Jerte ab illo mnam. Quare vi eripi mandat, Cognitio
quam ille ſponte obtulerat mnam? Ecce, di- i.
Xerat, mna tua, quam habii. Ideò forté, ut Qui put as
doceremur tam intimis Aurum hærere vincu- deaiſſe
lis poſſidentium cordi, ut etiam neglectum, ewnia,
alienum, & ultrò oblatum vix deponi poſſit, vore
niſi violenter à poſſeſſore per Judices, Licto- MMe Avs⸗
reſque revellatur. Nam quùm Pecunia, Ut ritia Pa-
fertur, potentia ſit Omnia, etiam à Projicien- bertatem
te retinetur. Ut Viſco completa Manus, "ddie
quamwvis illum non ſine indignatione & vi ex- s ae
cutiat, plurimaàm tamen inelucçtabilis glutinis liri⸗ni
ſervat in digitis, lixivio, & ferro vix eraden- perfectio.
di: ità Argento nec tum expedimur, dum bPaupertas
illud abjicimus, horréntque interdum ipſa 9 Keilti-
Cruci dedicata Cœnobia, Nuditati Nummos Raligionu
foœderari. At, inquis, Judas ultr Pecunmiam perfeézio.
Phariſæis ingeflit. Sanè: ſed moriturus eam Rer ſuas
profudit, non tam Pecuniæ prodigus, quàm Aulicos
Laquei cupidus. His ita à Rege cum dome- anzs,,
ſticis conſtitutis, ſupplicium ſumitur de re- er 4, .
bellibus. Verumtamen, inquit, inimicos meos il- Ibid. 27.
los, qui noluerunt me regnare ſuper ſe, aqdu.
cite huc, & interſicite ante me. O caligantem Faterfzæ-
nimiùm ſapientiam, inſuetâmque regnorum miliat⸗
gubernaculis mamun! Itäne, ſceptrum no-

—

vus Imperator invadis, cumque fſcias inviſum

te eſſe quamplurimis, otiosè Tempus cum
ſervis teris, ſupplicitunque de perturbatori-
bus, initio Principatus, poſi ſubductas cum
domeſticis famulis rationes, ſumis? Inſaniſ-
ne nimia felicitate ebrius? Nos inſamimus„
ſapit verò optimus Princeps, qui optimam
callens regnandi rationem, ſuæ primum fa-
miliæ frænum admovet, faciliàs deinde illud
Populo impoſiturus. Sic Apoſtolus Epiſco-
Ppum vult Domui primum iuæ, tum Plebi
confulere. Contrà verò interdum , millum
cum ſervis judicium, ſummum in populos
jus, neglectis ulceribus domeſticorum, in
turbæ nævos faſces diſſiolvuntur. IIIis omnia
licent, his verò nec, quæ decent, li ent.
Degenerant (hi ſane Principes qui inter Chri-
ſtianos huic obnoxii vitio regnant) à Salo-
monis prudentia, qui in ipſo regni veſtibu-
lo Aulicorum Patris ſui ſcelera recognovit,
& plexit, Domeſticorumque, quamvis fide-
lium, reorim tamen, ſanguine & ſceptrum
rigari voluit, & purpuram infici. Porrò,
quod de familia Principis diximus, hoc de
affectionibus ſuis dictum Superiores credant.
Oportet enim eos à ſe priùs rationem exige-
re, & tum ad ſubjectorum cognoſcenda deli-
cta prodire. Rursus, cùm bis adſtantes allo Fiſeus.
quutus ſit Evangelicus hic Rex, fſcilicèt ante fudexe
ſervi, & ante rebellium prolatam ſententiam .
monentur ejus exemplo Primores palam ju-
dicia inſtituenda, nec ſine conſeſſu pruden-
tium, ut ſuppliciorum æquitas adoretur. Ita-
que nec ſolitarius, nec ſolus ſententiam Prætor
ferat, ſed & multorum præſentiâ, & aliquo-
rum conſilio judicium firmet. Dum enim mul-
titudinis

.

4 circumſtantis judicium timetur, recta
judicamus: nec poſſumus non juſta ſtatuere .
qui alieno judicio Judices ſumus. Idee Da-
vid precabatur: Deus judicium tuum Regi da.
Quod Deus judicium executurum ſe dixit cum
Senioribus ſuis. Vix enim Deum Judicem le-
gis, quin vel cum Angelis, vel cum Princi-
pibus ſuis propalàm judicet. Sic ſe habuit in
disjectione Babylonicæ Turris, ſic in incendio
Sodomæ, talem ſe præbebit in extremo Ju-
dicio Mundi.

Pl. 71. 2.

Et jaöëtantes veſtimenta ſua ſupra pal-
lum, impoſuerunt Jeſum. Eunte au-
tem illo, ſubſternebant veſtimenta

ſua in via. Verſ. 35. 36.

auper-

kas.

Ergo miſi ſpoliemur, JIESUsS non trium-
phat, cujus pompa & Pulli abjectione, &
Diſcipulorum inſtruitur paupertate. Ergo
Chriſti triumphis invidet, qui non modò ve-
ſtimenta non abjicit, verùm ea enititur in pa-
ludamenta convertere. Porrò cùm appropin-
quaſſent ad radices Oliveti, cœperunt plau-
Luc. 19. dere Diſcipuli dicentes: Benedictus, qui ve-

38. nit Rex in nomine Domini, Pax in Celo, &
eio. Qloria in excelſis. Nota ab Oliveto triumphus
oriiß. incipit, ubi dolor Domini exorditur. Vel-,

satio cor üut verius loquar, cùm triumphare coœpiſſet
perua. procul ab Olivarum Monte, tantùm ad ejus
Gleris radices Rex ſalutatur ab Apoſtolis, ut intel-
ltse. ligas Chriſti regnum partum eſſe doloribus,
& indè gloriam nominis propagatam, ubi ſan-

Eecleſis- & ind in ,.
icorsm guis in ſudorem exundavit. Ibi, inquam,
2 .

Pompa ubi proditoris vinciendus erat catenis, Rex ab
verieres, Apoſtolis inauguratus eſt. Verùm quàm li⸗
Perhec" beralius omminantur Apoſtoli, quàm Angeli!
tio a:itis. Pera ius ominan P0 10 1, quam Angen:!:

Momnines Illi enim omen partiti, Gloriam in Excelſis,
Terræ pacem cecinerunt; Hi verò utrumque
Coœlo ominantur, & pacem videlicèt & glo-
riam. Nimirùm hi Chriſtum habebant, quo
dùm potirentur, curabant nihil: dabant illi
Chriſtum, ideò parciùs liberales nobis pacem,
ſibi gloriam reſervarunt. Phariſæi autem tri-
Ibid. 39. umphi pompam ægrè ferentes, Magiſter, di-
xerunt, inctepa Diſcipulos tuos. Triumphus
iſte exceptus turbis, & puerorum vocibus au-
(us eſt, at exordium ab Apoſtolis ſumpſit.
Invidia Cupimus Noſtrorum & Sapientum, & Præ-
inter Re- latorum nomen celebrari? IIIis plaudere inci-
u ſes. piamus. O quoties alicujus virtus in urbibus
i, Wantor triumpharet, niſi domeſticum ſilentium illi
domi exo- Plauſus eriperet! Triumpharet, inquam, ſæ-
pe nomen Sociorum, ſi acclamatio noſtros in-

non ti-
mendi.

retisr.
Perſecu- tra parietes reſonaret. Verùm, dùm alienam
ens, lucem fuam quiſque umbram interpretatur,
Drio, & inglorium aliquando Religionis Nomen latet.
Charitas. Niſi incœpiſſent Diſcipuli Domino plaudere,
illaà fortè die non triumphaſſet. Sol Lunæ
ſplendorem commodat, ut mortales noctu
quoque lucidius Coœlum ſpectent, & celebrent.
Utinam Cives inepti vanos non exprimant
pampinos, quibus racemorum nitor inumbra-
tur. Folia plerique inania ſunt, ideéque alio-
rum elucere frugem ægrè patiuntur.

Et ut appropinquavit, videns ovitatem,

Revit ſuper illam. Verſ. 41.

Zelu: Vectus pullo, &, triumphantium more;,
animari., urbi JkxSUS jam proximus erat, cùm ſui im-

gO Oliva

memor triumphi, calamitatis memor Judæo- Dei am
rum palmas lacrymis rigat, planctus plauſi- in nos.
bus jungit. Doceris ità alienam amare ſalu-
tem, ut quamquam triumphes, lacrymis non
abſtineas, ſi proximorum ærumnas ſeu videas,
ſeu prævideas. Grande Charitatis exemplum:
triumphat Dominus, & prævidens hoſtium
ſuorum excidium, quo maximè lætari debue-
rat, eo maximè angitur: ac ſi non de pro-
fligatis inimicis triumpharet, ſed in ſui exci-
dio lacrymaretur. Crucifigendus triumphat,
Vindicandus plorat.

Vos autem feciſtis illam ſpeluncam la-
tronum. Verſ. 46.

Solos vendentes & ementes ejecerat, un- Nepotis.
dè ergo Latrones? Nimirùm ubi Nundinæ, tores.
ibi Latrocinia; non quòd mercium alliciantur Avari⸗
ſpe Fures, ſed quòd Negotiatores Latrones““:
dici non rarò poſſint. Quis enim itaà merca-
turam exercet, ut lucro furta non miiceat?
Nota Zeli magnitudinem: Nedùm triumpha- Superiz
re deſierat Dominus palmis, plauſibuſque ex- non amet
ceptus, cùm urbanitatum, & officiorum obli- blandien-
tus, dùm Gratiam referre deberet, Flagel- ter oi.
lum comparat, & Sacrilegos Templi atrio ex- reyi⸗
terminat. Id Paſtores amimarum intelligant, Zlus oe
qui non rarò excuti ſibi flagra patiuntur ſub- ſervan.
jectorum blanditis. Si Chriſti ſectateres ſunt, tie.
ipsà die, quà perhonorificè excipiuntur in im- Gratirse

pios excandeſcant, & eos, quos triumphi for- n

EAC „EE 1 Deum.
taſsè ſui habuere adminiſtros, flagellis corri- Pelices

piant, ſi delinquant. Principes verò ſacri diſ- vetent
cant, poſt triumphum nihil Chriſtum antiquius Templord
habuifſe, quam ut Templa profanis ritibus Tà
expurgaret.

EX CA P. XX.

8. L UC E.

Homo plantavit vineam, & locavit
eam colonis, & Teresn fuit mul-

tis temporibus. erſ. 9.

Ur vineam Dominus plantat, ut intel-
C ligas, plus voluptatis, quàm laboris ti-
bi ab illo parari. Non ſat habuit eſcam ſe- Zugun
rere, quâ ſervati alerentur, verùm delicias Chriſti
inſuper deſtinavit. Vita hominis Aqua, & ſuave.
Panis. At Domino famulantium eſca frumen- erre
ti adeps, potus, quem vites exſtillant. Por- 4
rò Coloni Servos exigentes pro Domino pen-
ſum oeciderunt: & ad extremum in rabiem
acti, Filium ipſum trucidarunt, dicentes: Hic Luc. 20.
eſt hæres, occidamus eum, ut noſtra fiat haære- 14.
ditas. O cæcam ſemper Avaritiam! Itâne Avari⸗
Plandiris, ut hæreditatem conſequaris? Servos zia.
Domini vulneras, Filium enecas, ut tanti fla-
gitii beneficio Hæres nuncuperis? En quò hu-
mana prolabatur Sapientia, quando à Con-
cupiſcentia circumagitur! Porrò Avaritia, et/
aurum ſitit, ferrum tractat. Aurum effodit,
Hæredem defodit, ſibique monſtrosè diſſimi-
lis, Domini modò excolit hæreditatem, mo-
dò Hæredem jugulat. Quis crederet, inire
audet gratiam per necem, funera Nati apu

Parentem ſuffragatura ſibi non deſperat: utque
Hæredi=

Hære
„lellen
86 lyle⸗
e lerun,
li terficit
lapil
nn
ſen

Bap Mud
u nn fre
li e,
Mier Cor ill
ſue Chi
alea cel
ſuo pra
riturn
uſn
tei lpia
Chriſtos
& Relgi
tunn feni
Cokekkant
lidenn
tue velan
Angulo e,
1 Celt, La,
iun fe, hie
eriſ, olm
las à ſe
otebenn
e elelſfcet⸗
ulg elpoſts
ento, &
tetet Chr.
nentumm.
IIt: Vil
ſbi nor
Uls Chri
ſChr
un kepro
Urſiue i⸗

lſrunt

ulare,
e⸗ Ver

4
lan ai luck
lalz. Munle, Ha

annn vola

donn hera

lſe. ndo
.
. N
1e ln⸗. ſ
ni

6 Ner

i. ſck I

aque

tor eſt

— —
2

Norſ
r i

in
erſn M
uke
warn
den h

Hæreditatem aceipiat, eripit Patrifamilias Hæ-
Ibid. r15. redem. Et ejectum illum extra vineam occi-
Recrez-. derunt. Nihil pernicioſius obfuiſſe Juſtis lego,
zie, G quàm Vineas. Nosë denudat, Nabuthum in-

nlepias terficit, Filium occidit.
woetmid.

leni
mnckn Lapidem, quem reprobaverunt ædifi-
Anlic cantes, hio factus eſt in caput anguli.

lur winn .
n tin Verfſ. 17.

–

S

5

Haud mirum, ſi tantorum ædificiorum
tam frequens ruina ſit. Carent angulari La-
pide, ſine quo malè fundamenta jaciuntur.
Cur ille ultimus ſemper in Aula eſt? quia

Intent io
recta
Gloria
Dei ma-
jor.

ſplunn,

E e

alea cecidit præli? Quia Deum exercituum
ſuo præeſſe noluit exercitui. Navis hauſta
eſt, & periere merces? non comparaſti Mar-
garitum Chriſti, quod Navi fuiſſet &
Cynoſura, & Temo. At ſubtilius hoc quoque
tegi lapide puto myſterium. Eminet aliquando
Chriſtus in operibus noſtris: Antiſtites enim,
& Religioſi, atque Milites omnia in Dei glo-
riam fleri epigraphe eleganti palam Mundo
conteſtantur. Verùm timeo ne reprobaveris
lapidem iſtum, dum ædificares; quem, ad
tuæ velamen Ambitionis, & Avaritiæ, in
angulo exponis. Siquidem etiam apud Ju-
riia dæos, Lapidem, quem reprobaverunt ædifican-
Palliats, tes, hio factus eſt in caput anguli. An non
Mytoeri ipſi, cùm Deum damnarent, Dei blaſphe-
H. mias à ſe vindicari, tunicarum diſcerptione
profitebantur? Chriſtus lapis in angulo jam
Bonag oc eNædificatæ Domüs ad pompam, ſeu ſcutum
ultanda. expoſitus clamat, rejectum ſe eſſe à funda-
mento, & reprobatum ab ædificantibus. La-
teret Chriſtus, ſi noſtri foret ædificii funda-

Neges enl
Uriu

ltotumal

— mentum. Specta eum, qui pro Chriſto labo-
. rat: vix licet dignoſcere, an Chriſtum norit.
D. IN Nihil à ſe agi teſtatur: ne quidem nomen Jk-
sU ſibi notum eſſe fatetur. Nimirùm Dilſci-
(1 pulus Chriſti non canendum tubâ in probè ge-

ſtis, a Chriſto didicit. Cave proindè, ne Chri-
ſtum reprobes, quem in angulo Doms tuæ
proſtare jactas.

Miſerunt inſidiatores, qui ſe Juſtos ſi-
malarent: ut caperent eum in ſermo-
ne. Verſ. 20.

Retia Chriſto tenduntur in ſermone: &
Verbo verba inſidiantur. Hâc nimirum ma-
chind ſanctiorum hominum tentantur propug-
nacula. Hanc cavere debes, & formidare Sa-
gittam volantem per diem Sanctitatis, qui ne-
gotium perambulans in tenebris declinaſti. Quis
verò is eſt ſermo, in quo Scribæ capere ſtu-
dent, quem Coli Cœlorum capere non poſ-
Luc. z«e. ſunt? An liceat Tributum dare Cæſari. Li-
22. cet nobis tributum dare Cæſari, an non? Au-
. din? Laqueus, & vincula latent in his ſer-
Eecleſa- Monibus. Quicunque abs te quærit de Cæſare,
Kici que- Proditor eſt tui. Non enim cupit à te doceri,
Jue hono- ſed Te capere, Laqueum tibi, non ſibi Con-
randi ſilium pParat. Proindè ſuſpectus ſit tibi ſermo,
une, non ſi de Tributis, déque Cæſare inſtituatur. De
san. Deo difſere, & iis ſpond i i-
A: iezer, reſpondeto, qui aà te Di
2 Religio- Vina quærunt, non Humana.
5.

Linguæ
cur.
Familia-
ritas cum
ſaculari-
bus.

Stromatum „Lib. XIII.

ſine Chriſto laborat. Cur militi nunquàm bellè

Attendite à Soribis, qui devorant domos

viduarum, E velamtes longam ora-
tionem. Verſ. 36.

Aut ubi non eſt ſcelus, ſi Oratio quoque Ivientis
doloſa eſt? Itane? Oculi eriguntur ad Side- Pzve.
ra, & Cor ad Lutum inclinatur: Palmæ tol- „imarum
luntur ad Deum, & Cupiditas ad Aurum de- sihil
primitur: Cibus quæritur, dum quæritur Chri- Tusrat.
ſtus: & Negotium agitur Gulæ in Philoſophia Avari-
Orationis. Diſcant Viduæ ſuarum eſſe do- "u“.
muum, retia protracta, Allocutiones. His il-
læ capiuntur, earumque preces vincula ſunt.
Non catenis, ſed precatoriis globulis captivan-
tur interdum fœminæ, quæ ſecuras ſe credunt,
ſi eos admiſerint, qui preces, hymnéſque pro-
ducunt.

P X C AbP. XXKXI.
8. L U C £.

Eritis odio omnibus propter nomen meum:
& capillus de capite veſtro non Peri-
bit. Verſ. 17.

Derint, duùm non noceant. Quid mihi bPerſezutio
cum Ira impiorum, ſi nec capillus peri- on nocete
turus eſt? O timores noſtros ridendos! Ergo- Iu'eszis
ne timebo, cùm ſub Dei tutela & agam, & redta.
ſatagam? Nota: exoſus non uni, ſed omnibus,
adhuc capillum unum non amittam. At, in-
quis, vix caput non perdidi unius inſidiis ex-
agitatus. Benè: ſed memineris, non peritu-
ram comam;, cùm odio eris omnibus, ſed
propter nomen Dei. WZ’Z

In patientia veſtra poſſdebitis animas
veſtras. Verſ. 19.

Per Caſtitatem poſſidet unuſquiſque vas cor- Patientis
poris in Sanctificatione: ſed per Patientiam
animarum pretioſiora vaſa poſſidemus. Qua-
re quiſquis Libertatem amas, ſi vis non ſer-
vire cum ſervis, Patiens eſto. Poſſidebis Tu
animam tuam, quamvis corpus tuum Tyran-
nus poſſideat. Et reliquis quidem virtutibus
ornamus animam, ſed ſolius beneficio Patien-
tiæ eam poſſidemus.

Cum autem videritis cireumdari ab
etrercitu Jeruſalem: tung ſcitote,
Juia appropinquavit deſolatio ejus.
Verſ. 20.

Tanta ſanctæ animæ cuſtodia eſſe debet, Oceaſi,
ut ferè capta prædicetur, ſi duntaxat circum- wala.
detur. Si aſpexit Oculus, Mens concupiſcet. Parva,
Circum.

. . . ectio.
Tune, qui in Judæa ſunt, fugiant ad5
montes: & qui in medio ejus, diſce-
dant. Verſ. 21.

Superventuro in Judæam Romanorum Mand:
exercitu nullus armatur, ſed omnes docentur contemp-
fugere. ui⸗

— *

96

Eledio fugere. Nimirùm una ratio vincendi Mun-
Katu. dum, ab eo quàm remotiſſimè elongari. Pe-
Occaſio riculi alea plenifſima, luctari cum Mundo.
mals. Una ſalus miſeris enſes conflare in calcaria,
& mambus pedes ſufficere, ut non tam illæ
pugnent, quam iſti avolent. Verùm quàm
ſuavis Dominus, qui cùm omnes ſalvos eſſe
cupiat per fugam, non omnibus tamen eva-
Preorum dendi ſtatim legem præſcribit! Mira res: Qui
indiff. in Judæa ſunt, inquit, fugiant ad montes:
ißß Tier & cum tam præcipitem fugam in confinio
iin, si Poſitis imperarit? Et qui in medio ejus, in-
Talenti quit, diſcedant. Itäne? profugiendum eſt ad
magnie, Montes iis, qui in Judæa ſunt, & placide
& plauſi- tranquilléque diſcedendum iis, qui Hieroſoly-
e A mis degunt, quam maximè urbem Romani
14-5 betunt? IIi fugiant, hi diſcedant: illi aſpera
Obedien. montium ſubeant, hi, ſi diſceſſerint, conſilio
tis meri- paruere Domini. O ſuavem, & mitem, &
tum ma- multæ miſericordiæ, Salvatorem! Sic docet
l tkiumphare, qui Deus eſt exercituum. Fuge-
re quidem vult omnes, ut vincant; & qui-
zZelus a- dem ad Montes vult omnes fugere: ſed non
nimarum omnibus ſtatim edicit, ut properent ad Mon-
blanaus tes. Durius enim videri poterat iis qui in
enien meditullio erant Judææ, quique ſplendidam
„on idem ihcolebant Civitatem Templo, Prætoriôque
omnibu: Munificam, ad extrema montium confinia ſta-
ſt. tim transfugere. Diſcedendi proptereà tam
Gonfeſſa- fortunatis accolis mitius erat præceptum. No-
rii nimi ta Domini miram in omnes Providentiam.
aisſteri. .. . 1 . .
„esio, Antequam ſuadeat iis, qui ſunt in medio,
ſir diſere- ut diſcedant, jubet alios, qui remotiores erant
à Sion, conſugere quamprimùm ad colles.
Ut videlicèt, qui exierint è medio, cùm vi-
enner in. derint adhuc intutos ſe fore procul ab urbe,
ziſerimi. exemplo eorum, qui ad Montes acceſſerint,
„ztim & eodem ſe quam ociſſimè conferant.“ Etenim ſi
argnar, & ab urbe ad Montes fugiendum ſibi duxiſſent,
plectant. qui erant in medio, fortè tœædio victi, vel con-
territi itineris difficultate, morarentur Hiero-
ſolymis. At dùm putant ſibi non procul mi-
grandum, diſcedunt, eâà pnuto roborati ſpe, fu-
turum, ut eorum, qui remotiùs ab urbe dege-
bant, ſocietate munirentur: quos cùm vide-
rint ſeceſſiſſe, intelligunt non ſatis fuiſſe Hie-
roſolymis exceſſiſſe, ſatiſque facilè, cùm jam
ſe videant poſitos procul à mœnibus, ad Mon-
tes fugiunt, à quibus abhorruiſſent credo, ſi
dùm intra ſepta domuum ſuarum includeban-
tur, iter ad eos imperaretur. Cupit Dominus
illum ad Religionem fugere. Haud tamen illi
initio ſtatim converſionis clauſtra reſerat Mo-
naſtern. Conventum, Cœtuúmque piorum,
ſed ſæcularium hominum, patefacit, moneétque
eum, ut referri nomen ſuum ſtudeat inter eos,
quò mox facilius ab elencho Innocentium
Vro tranſcribatur in album Monachorum. Sic ab-
paulatim ducturus è ſinu Veneris adoleſcentem, paula-
erudien- tim illum à colloquio, tum à contuitu, de-
Sfge. mum à cogitatione avertit improbitatis. Nos
nii indi. veròô ſtatim ad montes, Alpeéſque aſperrimas
ereti. tranſmmittimus, quos in meditullio Judææ con-
ſpicimus.

eu⸗
Cenfeſ-
ſarii non

Væ autem prægnantibus, & nutrien
tibus in diebus illis. Verſ. 23.

Cùm Dominus hortatus eſſet Judæos, ut,
imminente Urbi obſidione Romanorum, ad
Montes fugerent, qui erant in Judæa, Væ
a»utem, inquit, prægnantibus & nutrientibus.

Oliva

Undè, Domine, væ iſtud prægnantibus? Quia Auliei.
onuſio ventre, non diſcedent ex Urbe. Ni- Améitio.
mirùm inflatos ſpe ſœtus, hoc eſt felicitatis
humanæ, & terrenarum opum inſania rarò Tenzo-
ſinit adire Montes, ut animas ſuas ſervent à lium
ſtrage. Et quidem nota: Væ, dixit, praæg- centend⸗
nantibus, non verò iis, quæ copioſo filiorum Aale⸗
numero ſtipabantur. Neſcio enm quà ratio- un e:
ne abducit nos vehementiùs à ſtudio Salutis vana.
rerum Cupiditas, quaàm Poſſeſſio, magiſque Eledtto
in Mundo ſpes detinet, quàm Res. Væ præg- Stag,
nantibus & nutrientihus. Infantem vix duùm pe-
nè natum ipſius pectoris annon, purioréque
cordis ſanguine nutrimus; quem, ut adoleve-
rit, vix mucidi, duratique panis ſemeſo fruſtu-
lo Matres inopes dignamur. Itaà eſt: quàm cha-
ra Dignitas, dùm ſperatur, quam ſuavis dum
præguſtatur; at quàm grave & intolerabile pon-
dus poſtquàm in ulnig noſtris requieverit! Fa-
cilius reperies e Infulas, quam deſpec-
tas; ſi tamen vel. inima eas adipiſcendi ſpes
arrideat. Spes in Aula veluti Ver eſt in anno.
Uberiùs enim delectamur floribus primo vVe- Spes va-
re, quaàm frugibus æſtate ſumm. Quamvis aa ſacn-
enim ſuaviores fructus habeantur, quam flores: Varium.
flos tamen ità provenit, ut tempeflas ipfa flo- Digninss
rere putetur, & ipſum ridere Cœlum. Con- ene
tra, Fruges ità matureſcunt, ut iis Solibus, Felicia
quibus ipſæ excoquuntur, mortalium corpora vana.
diſſolvwantur. Ver nobis flores præbet, inanes
quidem, ſed gratos, quòèͤd ſuo ſœtui quam-
ſimillimum Cœlum, tam ſine æſtu quàm ſine
fruge, ſi non paſcit, nec cruciat. At Æ½ſtas
venenatis lancibus uvas imponit, eâdémque
manu & torquet. Ardet, duùm alit: ſudorem
exprimit, dum racemos parat: terret, dum re-
creat. Imago certè Honoribus accommodata,
qui in flore cupiditatis, ac ſpei, ex toto flori-
di, undique ſuavitatem præferunt; ut verò am-
bitioſis incubuerint, ità eos ſerico veſtiunt, ut
eorum potiùs cruore Oſtrum purpuraſcat. In-
flat vento gloriæ, ſed doloris ſuſpiriis exina-
nit. Verbo, Væ prægnantibus & nutrientibus.
Deſperatius Mundo configit ſpes Maägiſtra-
tuum, quam conſecutio: hæc enim faſtidium,
illa deſiderium parit.

Et cadent in ore gladii: & captivi du-
centur in omnes Gentes: & Jeruſalem
calcabitur à Gentibus. Verſ. 24.

Benè eſt: ſed cur Jeruſalem à Gentibus
calcanda prædicetur, poſtquam captivi ducti
fuerint Hebræi in ſervitutem? Mihi qui-
dem calcanda videbatur eo ipſo tempore,
quo captivi Ifraëlitæ ex urbe educebantur.
Quare enim evacuatâ jam civibus Hieroſoly-
mâ, redeunt deindè hoſtes, ut eam concul-
cent? Certè calcatur tunc maximè Civitas,
cùm illi jugum ſervitutis imponitur: tüncque
verè comprimitur, cùm cives captivi fiunt. Ve-
rùm ad documentum noſtrum, immigrat pri-
mm Iſrael in regiones Gentium captivus, moeox
à Gentibus Jeruſalem conculcatur. Quia Vi- Relizi
delicèt ſæpe Dei Eccleſia à Principibus, ab in Au
Eccleſiaſticis verd, & à ſæcularibus Cœno-
bia Sanctitatis conculcantur, cùm & ad Re-
ges Eccleſiaſtici, & ad Eccleſiaſtieos Rel⸗
gioſi conſugerint. Nota: cadunt in ore gladii
cives, arcibus ho ſtes potiuntur, vexilla eri-

,. 1
unt, Templum obſtruunt, victimas arcent;
Sunt, P domos

Gon
n. ſ
16

tain
culca
ut pr
lgiiu ni, 41
5ℳℳ ligs.
Mnnde het,
N Von 40
s. ec 0
ſt, cal
glorian
Aitor,
dei ma
Chnift
lularat
uc Ap
6le lo anat
(ia ad
incd 7
us can.
inconos
loadrer
Vit. Iin
Dordi⸗
Corem u
lratent
Cennlium
li, Cebanlt.
(lar bus
ſ nintone
Aia Oölen H
Cinbus a
Nlata ch
jettere ſol
ive a
Gt: eoſ
dele non
gultes ven
Centem ra⸗
Mortls n
. Enrhreſett
AVhimn,
liſalc, kec
z. NIn in mo
e ſilh,i
. ltar: in
1es inr ſihlli⸗
3la. Dtatut ſer
in l. cum n
ie. blctin
u. n an
In 1. trun
nmag mi
dheannus
Nennned

he

en
00
c

Famaæ cu- domos diripiunt, vectigal imperant, agros
haſtæ, jugo capita ſubjiciunt: & nihilo minùs
tam miſerè direpta, vaſtatäque Civitas con-
culcata non dicitur, ſed calcanda prædicitur,
ut primum Romanorum, & Gentium confi-
Religioſus nia attigerit Iſfrael. Puto, quæ audis, intel-
in Aula. ligis. Quamquaàm domi Diſciplina inceſſu la-
acecki bet, vultu decoloretur, ſi tamen ſæculares
bong. Non adeat, eorum nec aulas, nec tribunalia,
nec domos, nec hortos circumeat, ut miſera
ſit, calcata non eſt. Apud Corinthios Eccleſiæ
gloriam foœdavit Paterni tori inceſtuoſus pro-
ditor, Ruben Evangelii, ruga Eccleſiæ, Fi-
dei macula, Caſtitatis virus, Serpens Paradiſi,
Chriſti ſanguine irrigati. Quia tamen, ubi pul-
lularat crimen, ibi comprimebatur: ægrè il-
lud Apoſtolus tulit, ſed in interitum carnis ſo-
vnio laſa. lo anathemate perculit. At ubi fidelium diſſi-
dia ad Græcorum tribunalia deferri cognovit,
illicoè Zelo, iraque æquiſſimàꝗ exæſtuans Pau-
lIus carnales eos pronuntiavit homines, Chriſti
indignos doctrinà, rebelles Unitati, Evange-
lio adverſarios tum verbo, tum corde appella-
vit. Timuit nimirum Eccleſiæ vehementiùs à
Diſcordia, quàm ab Inceſto. Et quamvis Pu-
dorem libido jugularet, Juſtitiam litigioſi im-
plorarent: nihilo minus manabant lites ad fora
Gemtilium, ſcelus impuri ſacris ſpecubus inclu-
Celle a debatur. Malo nugeris in clauſtro vel cum ſæ-
mor. cularibus, quam de Rerumpublicarum admi-
Religioſus niſtratione ſeriò in eorum domibus agas. Si-
in dula. quidem H'eroſolymis in ore gladii cadentibus
civibus adhuc Urbis Gloria perſtat: quæ con-
culcata dicitur, poſtquam reſidui ex Iſraël
vertére ſolum. Inflatur Patricius, cùm ad ſe
undique authoratos Deo Viros confluere ſpe-
ctat: eòſque ſui indigere credit, quòd ſine
eo eſſe non poſſint. Domi verò noſtræ vel nu-
gantes veneratur. In Cœlo Solem ſeu diffun-
dentem radios, ſeu Eclipſim tolerantem æ què
Mortales miramur: in Aula enim ſua vel cùm
tenebreſcit, prodigioſus creditur, & ſplen-
Familis- didus. Ramum ſine ullo foliorum virore ſqua-
r'tααι uaπια lentem, ſi trunco hæreat, non aruiſſe puta-
1 .: / mus, ſed viriditatem dicimus parturire. Mi-
zos con- Tum in modum Virga foliis, floribuſque di-
veniant. ſtincta, ſi exciſa ex Arbore ſit, moritura pro-
Fame cu- jicitur: in Arbore veròô exuta vel foliis veſti-
Praote ki, tur ſtipulis . ſtoreis tegitur „ vallatur fimo .
le es ſecu. Putatur ferro;, ligatur vimine;, colitur ſarcu-
larià nos lo: cumque nullum viroris indicium Ppræ ſe
infamàt. ferat, victura tamen vere exiſtimatur „ quòôd
Eeeleſia- ſcilicèt in ſua planta conquieſcat. Ergo flori-
Rer 2 1. da in manu noſtra contemnitur Virga, arida
⸗ Berer. in ſuo trunco excoletur. Uſque adeòô vel inter
fummas miſerias honori futuri ſumus, ſi hoc
caveamus unum, ne videlicèt captivi immi-
gremus ad hoſtes.

74.

KEunnle

urbur nn
n Irk

brek uinn
ſoltn

Er Ira populo huic. Verſ. 23.

Scio ejus rei, quam dicturus ſum non eſſe
hic locum, dicam tamen ne excidat, quod
caſu obvenit. Populo huic, inquit Chriſtus,

batus Iſraél erat. At Chananææ proteſtatus eſt,
Panem Filiorum Canibus non mittendum »
quòd tunc tantùm Iraélitæ Fili eſſe deſie-
rint, cùm Filium Dei è& vivis ſuſtulerunt.
Sentiant alii „ ut libet: ego Verecundiam hoc
4 lel Fnifepmi- 1ocoO Salvatoris, non Iram exprimi puto. Ni-
An 91 1ar. mirùm ex quo Secundus Adam factus eſt u-
1/N Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum, Lib. XIII.

non Populo meo. Cur? fortè quia jam repro-

97

nus ex nobis, locutus quoque eſt non tan-
quaàm Dominus univerſorum, ſed tanquàm Humili-
Conſervus noſter. Habitu inventus ut homo, N /7,
ſermone uſus eſt humano, abſtinuitque vo- e die.
ce, Meum, dùm loqueretur de Populo, ne 4
& ſermo Imperium, & habitus præferret Ser- Religioſus
vitutem. Dedecent certè non minimam am- Arragans.
pulloſa quædam ſeu pronomina, ſeu vocabu- Lingae

. .. . . . . cuara,
la in labiis Cœnobitarum. Principatus meus, S

. 8 Relig oſt
Populi mei, mea Domus, Gens, & Fami- es
lia, Currúſque mei, voces ſunt aureæ, quæ miles, &

ab habitu cineris nimiùm diſſident. Tantus in Iwa Nao-
ore ſplendor, & tanta indumentorum vilitas 1, r'rn
videntur exprimere prodigia Jacob, cujus & genré/4'
voOxX lenis, & cutis aſpera ambiguum apud Iſaa- a,
cum fecere, Eſaüne illum, an Jacob pronun- Au
tiaret. Chriſtum, rogo vos, intueamur. Non Religioſi
mod Caro jam factum Verbum verbis ab- Nberbi.
ſtinuit, ſaltem frequenter, quæ Dominatio- rk
nem redolerent, ſed cùm adhuc in ſinn Patris“
recumbens ſolà tectum Divinitatis glorid po-
pulum Hebræorum ſuum dicere vix ſolitum,
cùm de futura ſui Incarnatione prophetaret.
Cognovit bos poſſeſſorem ſuum, & aſinus præſe- Iſa. I. 3.
Pe DBomini: Iſrael autem me non cognovit, &
Populus meus non intellexit. Cùm de cognitio- beccati
ne ſui ſermo eſſet, Synagoga Iſrael dicitur, ¹*naα
non autem Populus meus; quem tamen Po- Fedes.
pulum ſuum nominavit, cum ejus ignoran-
tiam tanquam Deus argueret. Servitutem pa-
rit ignorantia rerum Divinarum. IIraël tunc
eſſe deſinis, quum cæcutis in Fide.

Et erunt ſigna in Sole, & Luna & Steliis:
Oin terris preſſuta Gentium. Verſ. 25.

Cupiſne terram tremere? Coælos tange. Pal-
leſcat Sol, ut fatiſcat Solum; utque timea-
tur Deus, ſigna Furoris ejus in Sideribus ful-
gurent. Fruſtra Severitatem Reges jactant,
fruſtra minantur, ſi ſplendent altiora ſidera,
ſi luminis nullus in Colo defectus. Planè nul-
la commotio in terra, ſi flores exareſcant in
Ppratis. Quòd ſi vel unum ruat & Colo Af-
trum, ſumma inter homines trepidatio. Ni-
mirùm timet Terra, non cam prodigia in ter-
ra, ſed cùm in cœlo ſpectantur. Quot incen-
dia ſpectamus, & ridemus in urbibus; cùm ta-
men ciere ſoleat Orbem terrarum univerſum
vel unius ſideribus ſuppoſitus, vel interpoſitus
Cometes fulgor? Enimverò in Coœlo ſigna ter-
rent, licèt eminas appareant. Equeſtris Viri
ſupplicium toti Urbi terrorem incutit „ quam
non benè cohibent cruces innumeræ Plebeio-
rum. Ad ſigna Siderum, Soliſque portenta
Terra dehiſcit, cumque in Cœlo ruina ſit,
in Terra extimemus; magiſque nos conterret
unius Sideris cruenta facies, quam totius Pro-
vinciæ vel penuria, vel convulſio. Si Divi-
Aum vis tuum credi Judicium, ſigna Iræ tuæ
incipiant à Sideribus, & non à Fœno. At
erravi: Neque enim ideò homines perturban-
tur, quòd Sol decoloretur, ſed quòd Mare
inſaniat. Et erunt ſigna in Nole, & Luna, & Luc. zr.,
Itellis« & in Terris preſſura Gentium præ ron- 25.
fuſione ſonitus Maris, & Fluctuum. Mira res,
cruentatur Sol, Luna nigreſcit, ruunt è& Cœlo
Sidera, nec ideò Mortales exſangues intre-
munt. Mare fervet, Undæ reſonant, & in
Terris preſſura Gentium exauditur. Quid
hoc prodigii eſt? An non è& Cdelo influxus
I manant

Concio ſi=

ria.

Timor
Dei.

Zuſtitia
in Mag-
nates.
Se veritas.
Perſonari
acceptio.

98

Severitas manant

in arva? An non vel cum Sole pro-
dit, vel ſine Sole occidit Terrarum felicitas?
Quare ergo prefſura Gentium, non præ ſig-
mis viſis in Cœlo, ſed, præ ſonitu Fluctuum,
futura prædicitur? Et in Terris preſura Gen-
tium, præ confuſione ſonitus Maris, & Fluétunm.
Scribet Manus, quod Menti occurrit. Nobi-
lius Coœlum Æquore; & Cœlo pendemus ma-
gis, quàm & Mari: ſed Terris Mare vicinius,
quàm Cœlum eſt. Terrent nos vehementiùs,
quæ nobis proximiora ſunt mala, quàm quæ
procul ſita, non tam videmus, quam credi-
mus. Lugubria ſigna ſunt, quæ in Sole, Lu-
na, & Stellis ſpectantur: ſed Maris ſonitus
ad conterrendum potentior, non quèd gran-
dius portendat periculum, ſed quòd è vici-
no, quam minatur, poœnam intendat. Diſ-
cant Principes, ſatiùs eſſe vel levia inferre
ſupplicia, quàm ſumma quæque minari. Non
quale, ſed quàm vicinum inſtet ſupplicium,
attenditur.
quam gladium adventantem. Sclopi unius ex-
ploſio vehementiùs turbat, quam cum impe-
tu cadentia & cœlo fulmina. Major fulminum
ſtrages, ſed ſclopi ſtrepitus mortem adeſſe
denuntiat. Diſcant & Religioſi plùs roboris
habiturum Æöquoris murmur, quam Solis pro-
digium. E proximo debent audiri, ſpectari-
que, quæ homines movere poſſint. Profuſus
in Japonia ſanguis minùs proficit in ædifica-
tionem, quàm Romæ compreſſa intra labia ſcur-
rilitas. Non quanto conſperſi pulvere, cruore
vacui, onuſti crucibus, palmis onerati in A-
Modeſtia. ſia, Africàve laboremus, vulgus conſiderat;
ſed quam ab opibus in Europa alieni, labo-
rum cupidi, verborum tenaces, inopum fa-
miliares, & patres ſimus. Plùs venerationis
extorquet hic ſudor effuſus, quam ibi profu-
ſus ſanguis, praæclara in Europa vita; quam
pro Chriſto perdita in Sina. Non fadis eſt
Martyrium ahbi pro Chriſto latum: ſatis eſt
Mortificatio hic appetita. Data cervix ſecuri-
bus ibi Eccleſiam plantat ubi cadit: hic præ
humilitate non erecta impios prolapſos eriget.
Erramus verò, ſi plumas noſtras, & otium
Indorum patibulis, & ærumnis cohoneſtandas
fruſtrà ſperamus.

Vera.

Fama
cura.

Nam virtutes elorum movebuntur: &
tunc videbunt Filium hominis venien-
tem in nube. Verſ. 26. 27.

Religieſo- Et nigricante Sole, & .Æquore inſaniente,
rum, & ſi perſtent in ſuo munere Cœlorum virtutes,
Eccleſia- non eſt, quèòd de adventu Judicis metuas. A-
ieu. ctum verèò eſt, ſi ipſæ Cœlorum motrices vir-
dala fo- tutes moveri, turbarique incipiant. Sæcularium
rens, ac- ſcelera Angelo plectente, puriri poſſunt; at

eum de Religioſorum ſeu Principum flagitia Judicium
Fide. Dei expoſcunt. Nec ſigna in Sole, nec fremis,
. tus in Mari vicinum Judicem deſignant: ſed
Dei Ira . r
Zaſta cùm turbatæ fuerint Cœlorum virtutes, tunc
Trizala- videbunt Filium hominis venientem in Nube.
tionum Puto in Nube, ut intelligamus furoris ſui ſe-
Rar. . dem é& Cœlo quidem deſcendere, ſed aſcen-
Bersett diſſe & Terra: ſiquidem nubium materiem in

Colum Tellus tranſmittit.

Oliva

lùs metuo impendentem virgam,

His autem ſieri incipientibus, reſpicite,
& levate capita veſtra. Verſ. 28.

O virorum Dei jactum in Domino cogi- „.;
tatum! OO Mentes Apoſtolorum imperterri- ſeſe .
tas, in ipſo ruentis Mundi fragore! Jam So- mittere.
lis decolor vultus dies in noctes verterat, jam Eecelcha-
cadentia de Cœlo Sidera firmamentum indu- ice fu-
mento luminis exuerant, jam Mare Monti- Gi
bus inſultabat; & Ipfſi ſuo intenti operi, ne timeſtat.
oculos quidem erexerant ad contemplationem Homiyes
ruinarum. Uſque adeò in Deo fixi erant, on tims-
ut, refixis e& Cœlo ſtellis, adhuc ipſi immo- 7%
ti perſtiterint, ſoli Providentiæ Dei fidentes, “
uni diſſeminando intenti Evangelio. Nos ve- Nihil pya.
rò vel nuntius adventantis mali ità turbat, ter Des.
itâque cor revellit ſuis è ſedibus, ut non mo- Eoeleßis.
dò;, ejulante Mundo, oculos erigamus, ſed der.
& ipſum quieſcentem excitemus non rarò Mun- ez .
dum noſtris figmentis, & timoribus. medt, ſadl
Gloriam
Dei tan.
Et dixit illis ſimilitudinem: Videte fi- en an.

culneam. Verſ. 29. lißeent.

Ita-nè? Libet ludere, mundo pereunte? protect,
In tanta ruina Naturæ alia proponi imago res inpio-
ſuppliciorum non poterat, niſi umus Arboris, um.
fructus ſuaviſſimos proferentis. Quid Ficul-
neæ frondibus cum ardoribus Mundi? Quid beccass
Plantæ cum Judicio? Nimirùm Ficulnea, quæ damzas.
reum texit, Judicem prodit: quæque pri-
mum abſcondit Adam Peccatorem, ſecun-
dum Adam reteget Judicaturum. Ut diſcas,
inſtrumenta ſceleris in inſtrumenta tranſire ſup-
plicii, & militare Judici, quæ ſerviere Pec-
canti. Quòd ſi Arbor ipſa, quæ perizomata
humanmiſlimè rebellhibus miniſtravit, Judicem
advenire nuntiat, quis, rogo, refugii locus
Iniquis, in extrema judicii hora? Et quidem
eadem, quæ texit arbor Reum, eadem Judi-
cem feſtinare clamat : ut intelligas, nihil æ-
què ad judicium exſtimulare Deum, quam ex-
cuſationes, & involucra peccati. Quæ te tegit Excuſe-
Ficulnea, illa Judicem advocavit, eumque tionet fri-
tibi nuntiat propinquum. Peccavit Adam man- Caenzi,
ducando, ſed Judicem non ſuſtinuit, niſi ,.
poſtquam afſutis foliis eſt veſtitus. Fortè di- Confiſin
ſtuliſſet Dominus ſententiam, ſi poſt reatum, Cnſcin
velamenta ſceleris non quæſiſſet. Sed qui reum a5t
non quæſierat, coopertum requiſivit: cumque ,ienda.
eum iis compellet vocibus, Ubi es? gravius Gen. 3.5.
tuliſſe videtur latibulum Tranſgreſſoris, quam
inobedientiam Comedentis. Exprobrat Fugam,
non Gulam, qui ad Reum ait, Ubi es Fo-
lia veſtientia, non nutriens Pomum in illo
Judici veſtibulo videtur Dominus deteſtatus.
Verùm mitiora effloreſcant verba in Arbore
ſuaviſſima. Videte fculneam. Diſcipulos allo- Gloris .
quitur, ad quos de Judicio verba ſaciens, erna.
non ſcintillæ præludentis incendio, non occaà-
ſus proludentis nocti, non fulguri flumina
parienti, non euro ominanti naufragium, non
funera vaticinantibus febribus, ſed Ficul-

neæ æſtatem coronanti, ſed Fertilitatis præ-
nuntiæ Arbori, ſed nutricibus deliciarum
Ramis, ſed Fœcunditati ligno obſtetricanti
Judicii terrores, minas, ſupplicia comparat:

ut Electi intelligerent, quanta illos maneat
Gloria;

Glon
læ,
un relcos
i fieſt
Cetpunt
Gaune
pin n.
luln gonnne
r udici
e,pun
. .
u e ndbi
0 Corie,
lt mmendu
i⸗ D ommmmut
etr ctuume
ztr Terrarun
„ ſto; gu
Nir de ſ hl
guuntez 6
ſun, M,
Ni Lülium ee
ii ter Lilia,
ve n! Ey
y gic leli
6i Itbor,
mi lelet felic
hr hetio maj
(ehcing et

Celum 6
tem m.

uid en
ſye am
A⸗ Chnk
4 o Celum
lunina lite
Cuntur, te
lonone!
Mantur (
Cin, nec I
Md Ver
(l, ſy.
i Nunet! l.
epnatet in
erbun den
5 . d go pette
5 wrt)
un EE Ima
t, guia (
enmm hic C
CN Terra
Uefet in CE
let, Gvod
eunnt
le, Gum C
D Febun,
bi tertarun

nai⸗ B
Ventur .
itate

Gloria, & Exultatio in Regno, quando dies
Iræ, & Calamitatis, tamquaàm fauſti dies
dervire veſcos fructus illis exhibent. Quà lætitiâ po-
Deo qua
Fatix. cerpunt ex arboribus ficus? Videte kculneam,
& omnes arbores: cum producunt jam ex ſe fru-
Saæperior eum. Parùm fuerat clementiſſimo Domino
blandus
Regula-
ru ob ſer- .
vantibas Ctuum quoque dulcedine ſaturaret. Arrha cer-

Religieß tè nobis data eſt in horti ſymbolo & futuræ

probi ab gloriæ, & præſentis ſecuritatis. Quid enim
H timendum, quibus Judicii ardor in arbores
protegen-

, commutatur, inque placidiſſimum ver, fru-
Proteckio- ctuumque copiam vertitur ærumna illa tanta
nes Zaſßo- Lerrarum? Quidve non ſperandum in Trium-

nm n. pho, quibus agri florent in Judicio? Domi-
buum Perſees ne, ſi hic ſolaris Judicandos, quo modo Re-
B 1,2 gnantes exaltabis? Si in Tribunali Tuis ver
huhe ſeient, Paras, & ſolio qualis Eis futurus es? di ſicut
mord nee Dei Lilium es Juſtis inter ſpinas; cùm paſcêris in-
Judicio ter Lilia, quis tibi & floribus poterit compa-
en: N Pe rari? Epulæ præbentur exulibus, civibus
Vs. quid reſervatur? Illa mihi in Judicio floret
Gloria Arbor, quæ ſceptrum repudiavit, ne ſuâ ca-
Wrerna. reret felicitate. Si ergo reum paſcit Arbor im-
Werlrt. perio major, imperanti in Regno quæ Arbor

delicias eſt præbitura.

tem mea non tranſibunt. Verſ. 33.

Quid ergo mihi ſive cum Terræ gemmis,
ſive cum ſideribus Cœli, ſi iis pereuntibus,
Ledioſa- ſola Chriſti Verba non pereunt? Meum er-
go Cœlum, Tellus mea Divinarum ſunt Vo-
Iumina Literarum, in quibus quot apices du-
cuntur, tot mihi micant ſidera. Ibi mihi à
Salomone Horti parantur, ibi à Moyſe præ-
Parantur Cœli, ut nec Solis inviderem ra-
diis, nec Terræ floribus aſſiderem. At quo-
modô Verba non tranſibunt, & tranſibunt
Coli, ſi Verbum ipſum nonniſi in Cœlo per-
P TIS. manet? In Eternum, Domine, Verbum tuum
89. permanet in cœlo, ait Propheta. Si in Cœlo
Promiſſa Verbum permanet, ergo non perit Cœlum,
Dei. in quo perſeverat Verbum, quod perire non
Proemiſi, poteſt? Imo ideò in Cœlo Verbum perma-
. net, quia Cœlum ipſum non permanet. Cum
enim hic Chriſtus prædixerit Cœlum pariter
cum Terra tranſiturum, utique non perma-
neret in Cœlo Verbum, ſi Cœlum permane-
ret, quod ipſa Verbi verba duraturum pro-
Phetarunt. Et ità miràa, ſed æquiſſimâ ratio-
ne, dum Cœlum ſolvitur, permanet in Cœ-
lo Verbum, à quo ruina Cœleſtium orbium
Orbi terrarum nuntiatur.

srA.

Ma, 1

Attendite autem vobis, ne fortè gra-
ventur corda veſtra in crapula, &
ebrietate, & curis hujus vitæ. Verſ.

34.

Cùm de epulis loqueretur, cavendum di-
Xit, ne Corda graventur in crapula. Corda
dixit, non Stomachos, Mentem non Ven-
tres. Siquidem & quod Deus gravari nollet,
ug Cor eſt, & quæ gravari ſolent in crapulis,
4) 1 r , ſunt Corda. Neque enim frui poſſumus deli-
4 ciis, quin eas diligamus. Intrant illæ per Os;

Mecn.
co

Ethicæ Comment. Tom. V I.

Stromatum . Lib. XIII.

tientur admiſſi in Regnum, qui judicandi de-

Caalum & terra tranſibunt: Verba au-

99

ad ventrem tranſmittendz, ſed Cor occu-
paturæ. Citò amabimus illecebras, & irrita-
menta ciborum, niſi obfirmato ea animo re-
jiciamus ab ore. Quod verò vehementer me P'aupertas
commovet, illud eſt, ad Apoſtolos à Chri- Wen:is-
ſto dirigi hos ſermones. Etiam Viros Apoſto- sationi,

licos Gula titillat, & quos nec de Pudicitia odium.

prominentes arbores in ſolatium Electorum nec de Ambitione admonet, monet de Cra-
Judicii ſui terroribus immiſcere, niſi eos fru- pula. Nimirùm Prima inter vitia de homine Pelicia.

Gula triumphavit, omnium noviſſima profli-
ganda. Habet in nobis illa, undè nos vincat. Voluptas?
Nobis venter, nobis viſcera adhærent, ſed
illi militant. Porrò Nos, per ſummam miſe-
riam cogimur ab hofte ſuppetias accerſere,
ut cum illo pugnemus. Manducandum eſt, ut
vitam dapibus protrahendo digladiemur cum
Gula. IIla nos alit, ut nos contra illam di-
micemus. Verùm juvenilius hæc fortè ſcripta.
Illud menti hæreat: in domo Patriarchæ Gu-
læ dolo, & à Fratre Primogenita emi, & à
Patre Benedictionem impetrari. Nullum Iſ-
raéliticæ ſervitutis auſpicium certius invenies,
quam Gulæ imperium, cujus dum nitimur
jugum excutere, in Pharaonis compedes in-
currimus: ut quemadmodùm ex præſcripto
Gulæ Joſeph Æ gyptiis, hoc eſt advena In-
colis, ſervus Dominis imperabat Secundus à
Rege, ita Gulæ blanditiis Ægyptiis qua-
dringentis penè annis Hebræi ſervierunt. Be-
nè ergo Dominus timet, ne graventur Cor-
da Apoſtolorum in Crapula, & Ebrietate ,
& Curis hujus vitæ. Curis inquit, non Re-
bus: Non enim Res quæ videntur, eæ ſunt,
quæ improbantur, Curæ ſunt, Vota ſunt 2.
Solicitudines ſunt, quas Chriſtus incuſat.

Et ſuperveniat in vos repentina dies il-
la: tanuàm laqueus enim ſuperve-
niet in omnes, qui ſedent ſuper fa-
ciem omnis terræ. Verſ. 35.

De iis loquitur, quos extrema judicaturi .1erno-
Chriſti dies opprimet imparatos. Hos verò
ſedentes, atque ſtertentes laqueus illius diei Dei.
implicabit. OQui ſedent, inquit. Itä-ne? E-
runt ſigna in Sole, Luna, & Stellis, fre-
mente Oceano, & mugientibus in terra Bel-
luis: & interim otioſus Homo, contra quem
Elementa militant univerſa, ludet in orbe Ter-
rarum, ſedebit ſuper faciem univerſæ Terræ?
Undè tam periculoſa periculi noſtri oblivio?
Undè tam ſecura inſania in tremore naturæ?
Verùm, quid miramur, emicantibus è& Cœlo
futuri excidii ſignis, torpere homines, quos
ſecuros videmus, dùm ruinæ ſuæ portenta
circumferunt ?* Quid mirum, ſi non timeat
homo Judicium Dei, pallente Sole, quando
Mortem non timet rugatà fronte. Vicinius Senex feri
deſignant periculum canities capitis, tremor veas.
membrorum, diſſidium dentium, oris pal-
lor, oculorum hebetudo, mentis valetudo,
quàm ſigna in Sole, Luna, & Stellis: atta-
men ridemus Senes, ambimus, & rixamur.
Quid mirum, ſi poſt ſiderum tenebras judica-
ri non timemus, qui vivere ſperamus poſt
canos?

I 2 Pigilate

100O

Oliva

. & illum vigilantem Luna expavit. Videlicèt r. lune
Vigilate itaque omni tempore orantes, znſtabat Dominicæ Mortis hora poſtrema: ne de
ut digni habeamini fugere omnia quæ trah niar. Uhi łM curis hujus vitæ ſub- dur l .
ventura ſunt, & ſtare ante Filium a untur. Cin jart lunt, qui eximium opus Rpiditse 4
ca ggrefſuri, ſtertunt in lectulis? Ità-ne, ut nimd
hominis. Verſ. 36. laboremus, dormimus? ut jejunemus, come- gucl
... . . dimus? otiamur, ne otiemur? Chriſtus pro-
Oyatio. Vigilia ſine Oratione non ſufficit; quare ximè moriturus in Cruce, in Monte orat nee,
non ſe armatum ſtare credat contra vitia, docet in Templo. Prolucht Paſſioni ejus non u
qui nec oculos claudit, ut mirari humana de- voluptas, ſed labor; non ſomnus, ſed oratio de
ſinat, & os claudit, ne pfallat. Tam oculi Et nota populi ſanam nunc tandem Mentem. 1
non claudendi ſunt, quam os reſerandum; Manè ſubit Templum auditurus eum, quem Vir gen; ua,
ut labia orent, dùm pupillæ excubant. Non oraſſe noctu cognoverat, non dormiſſe. O Ne. 6.7
ſileat pupilla oculi tui. Ac ſi dicat, non pla- quaàm frequentiùs conveniret vulgus in Tem- coneie⸗
cet pupilla, dùm vigilat, ſi tamen ſilet. At plum, ſi frequentiùs refugeremus ad Mon- aen ve⸗ Cur
cur Vigilandum ait, daum Oramus? Dices, tes! Verùm quinam mons iſte, quèò ſe JkxsUs mninas,
quia de nocte Oratio ardentior eſſe ſolet. Ve- recipit Oraturus? Olivarum. Planè is, undè Ien
ruùm qui in omni tempore Vigilandum docuit, raptus eſt ad Annam judicandus. Ità-ne Ara TWikals. lrrn kerum
æquè de die, ac de nocte Vigilias commenda- Oratiomis, Latibulum fit Proditoris? Ibi à tio utilis. mmnnit in
vit. Vigilate, inquit, in omni tempore Oran- Patre deſeritur, ubi Patrem orare conſueve- neiif. 0
tes. Alterum ex his dicendum eſt: Vel Vigi- rat? Nimirùm diſce Tribulationis tam pre- miu nlies
lare duntaxat eos, qui Orant; vel iis, qui O- tioſam ſementem eſſe Deo, ut voluerit Pater . (lem pr
rant, quammaximè Vigilandum. Nimirum fa- eodem in campo ſeri & frumentum Oratio- Al unoru
cile Oranti ſomnus ſubrepit. Qui enim vaca- ms Filii ſui, & zizamia Procditoris. Ibi naſcan- 16 Mentuln
re incipiunt Deo, laborem faſtidiunt, uné- tur Filio vincula, ubi Patri Filhius ſupplicavit. , o gi
que contenti contemplationis otio pulverem, Ubi orationes ſparſit, ibi metat & vincula: nii ſ tuſn
ſudorémque non ſitiunt. Quid, quòd qui Vi- ſegeéſque catenarum ferrea indè pullulet, quò le coce
gilat, vigilare non dicitur, niſi Oret. Vigi- argenteæ lacryinæ Unigeniti decidere. Unus: Pokoolos,
late itaque omni tempore Orantes, inquit. At- enim idémque ager & dolores Filio, & Pa- tendo;
tende, qui operi incumbis diligenter, & ne- tri flores germinare debet: nec debent loco nnorur
gligenter Meditatiom: Sine Oratione ſomnum ſejungi Filii Paſſio, & Patris Cultus, quan- Et nos ad

deſerere potes, Vigilare non potes. Imô hæc
ſumma calamitatum eſt, ut Vigilaſſe, & non
vigilaſſe probemur. Somni enim jactura, abſ-
que Oratione mortificatio, & ſupplicium eſſe
poteſt, Vigilia eſſe non poteſt. Dormimus,

do utrique tam pretioſus eſt dolor pro Homi-
num ſalute ſuſceptus, quàm profuſa Domine
ſupplicatio.

Verè dico vobis, quia Vidua hæc pau-

lenotis
An. chantate!
in aruibu
eid logr

vel cùm ſurgimus, ſi non Oramus, & Ope- 3 2 . 11 e e1
ramur. Quis enim ſi non excitetur Orattors per, pPlus quàm omnes miſt. Verf. in
ſtimulis, poteſt in ſuis Vigiliis non dormire. 3 H
orasio & Porrò Orationis quanta digmtas? Orantes, an Mn teſyq7
Comtem- inquit, ut digni habeamini fugere omnia, quæ Cur? Audi: Nam omnes hi, ex abundan- Eleineß. Wr Mamkdit
Satis Te- futura ſunt, & Kare ante Filium bhominis. ti ſibi miſerunt in munera Dei: hæc autem ex "a. inke anſ 3
reve. Quid audio? Præſtat Oratio; ut ſtemus an- eo, quod neceſſarium erat illi, omnem vi- „„ . 1e kd Dr
isnvt. te ſedentem in ſede Majeſtatis ſuæ: ut ſte- ctum ſuum, quem habuit, miſit. Ergo Inops ka lc⸗ e Anluri
Ezxercitia mus ante quem ſuas in facies corruunt Senio- non glorietur in minutis duobus Chriſto ob- Religioß nt iu,
spiritua- res coronati viginti quatuor. Scilicèt homo, latis, ſi aliquid reſervat Sibi. Omnem enim viri Pan- lnüm
bis. caducus pulvis, & cinis fragilis, ſtabit, cum victum ſuum Vidua hæc miſit. O magna mu- Perta en ſe ie
ſlellæ cadent & Cœlo? Stabit lutum, cùm lieris fides! Parum habuit, & totum detu- radad⸗ acc
Coœlorum virtutes commovebuntur? Videli- lit. Alia Viduarum in Templo enendicaret, Tvenz.
cèt parvus ſtabit, labante, dilabentéque cum iſta largitur. Quis & Chriſtianis Templo quic- Lemplus “ 4
Coœleſtibus Mundo? Non hoc mirum eſt: ſi- quid poſſidet, offert? Ubi verò ſunt, qui au- ornatus H
quidem minus eſt ante Filium Dei Homi- ratos Templi parietes improbant. En Vidua R, &,
nem adſtare, quàm ad imperium hominis, laudatur, quæ Templo patrimonium intulit. un d
ejus inhibito curſu, ſtare Solem, militatu- Et quidem Templi laquearia auro radiabant, n
rum Victoriæ, & proluſurum Triumpho. Viduæ tectum fumo ſqualebat: illius pretioſa Nniͤ u
Certè, ſi quis ſeriò Orationi vacet, brevi vela, hujus vile operimentum: aurea illius in- “

ſe ità nævis omnibus expurgabit, ut dignus

ſtrumenta vaſorum, hujus ne quidem fictilis

haberi poſſit, qui in veſtitu deaurato adſtet ſupellex. Tamen laudatur à Domino;, quèòd
à dextris illius, cui adſtitit Regina varietate pauperrima Templo ditiſſimo obtulerit ſuum 0
circumdata. vel victum penitus omnem, fame aut peri- ven Kel D
6 tura, aut crucianda. Quà ergo fronte Sa- then
Erat autem diebus docens in Templo : cerdotes Latrones Momi compellant;, ſi mi- a id 0
nobte verò morabatur in Monte, qui nimè Opulentos permittunt ex tenui patti- 1 kae
vocatur Oliveti. Et omnis populus ma- veodhe nonuihil in ornannentur⸗ Lerb n. rlna⸗
miogebeet aah onnn ze, Templo nact pendere? Quamquàm meam ipſe ſenten H
2 eum in Templo audire eum. revoco. Vidua miſit ultrò mimta;, non per- tink madi
Verſ. 37. 38. ſuaſa, aut compulſa eſt mittere. Eleémo- gilu n
. . ſynæ Pomis ſimillimæ ſint: ſpontè melias * dece
Zelas a. O Sine nocte dies! O Chriſti dies um- decidant , ut maturuerint. Allegoriis fa- 8 ind,
nimarnm brarum neſcios! Interdiu docet, noctu orat. cta convelemus. ra noſtra horæ ſunt no- nrd
neflin Et ubi lommes in nocte, ubi prandendi ho- ſiræ. Ex his ea Deo tribuere, quæ nobis ne- ppr gle⸗ Een
nen 4eſ die! Nec illum Sol epulantem aſpexit, ceflaria non ſunt, haud magnum eſt. At eo „:, Mu
rat. 4 tunc
Eint

—

Nuh
CImiN
9 N-
1 “
enlin
N 1
Monte e
ne
ng, ſie
en
nn en d
genn ule

Gtart Bin
ifimtt
I.

Vülhen

Cvobur
i

Jenp
lins Tani,
iedlnn e
Gntobent. in
lenna

Zelus a- tunc tempore, quo vel quieſcere, vel ſtude-
nimarum, re, vel etiam recreari liceret, & fortè opor-
& Fervor teret, Obedientiæ ſervire, & Animarum ſa-
*7 Iuti vacare, magnum iſtud eſt, quamquam mi-
4. nima pars vel diei, vel anni ſit. Deo placet,
quod neceſſitati ſubtrahitur.

Hac, quæ videtis: venient dies in qui-
bus non relinquetur lapis ſuper la-
pidem... Cùm autem audieritis præ-
lia, ac ſeditiones, nolite terreri. Verſ.

6. 9.
Cur jungit ſimul Hieroſolymæ & Mundi

ruinas, Templi vaſtitatem, & Judicii terro-
rem? Nimirùm præſentium acriùs urgemur
Luc. 2r. rerum damnis, quàm futuris. Ned ante hbaæc
12. omnia injicient vobis manus ſuas, & perſequen-
Tmer Dei tur. O Deum exercituum! Quàm validâ ſuos
Patientiæ Milites armaturà communit! Judicii ante

ſons. diem prædicit, tum prænuntiat futuras Ty-
Dei Ti . . X . . V
mor. Tannorum immanitates. Planè poſuit Firma-

Perſecu- Mentum Eccleſiæ formidinem. Rideo illos e-
tion⸗m g0, qui ſolius charitatis recordatione gladios à
remediu. ſe retuſum iri confidunt. Chriſtus Sapientia,
quæ docendo falli non poteſt, firmaturus A-
poſtolos, Heroas videlicèt aſſuetos Mundo pro-
terendo, contra dolos, atque ſupplicia Ty-
rannorum extremæ diei terrorem proponit.
Et nos adeò nobis blandimur, ut exiſtimemus
terroris abjiciendam loricam eſſe, ſolâque
Ibid. r4. Charitate ſat nos armari. Sequitur. Ponite ergo
in cordibus veſtris non præmeditari quemadmo-
Religioſus dum relpondeatis. Reſpondeatis, inquit, non
in dala, verò loquamini, aut fabulemini. Quin ad eos
ſed Zelo hæc dixit, quos prædixit ante Reges, & Prin-
.. cipes trahendos, raptandéſque. Quòd ſi non
Fam'’lia- traharis ante Principes, ſed ultrò eos adeas
ritas cum non reſponſurus, ſed locuturus, procul dubio
ſecalavi- Præmeditari din debes, quæ proferas. Re-
err dr.- ponſio à Deo dirigetur, locutio non item.
We" Ide Propheta precabatur oſtium ſtatui cir-
opheta precabatu um ſtatui cir
Linene Cumſtantiæ ſuis in labis, quod non ſponte pa-
enra. tet ſui, ſed manu reſeratur aliena. Nolo ſi-
lentium, ſed oſtium. Ac ſi dicat, Reſponde-
re cupio ſciſcitanti, alloqui timeo reſponſuros.
Quod clarius conſtat ex conſequentibus ver-
Ibid. 15. bis: Ego enim dabo vobis os, & ſapientiam,
cui non poterunt reſiſtere, & contradicere om-
nes adverſarii veſtri. Ubi audio contradicto-
Tres, & adverſarios, ibi non intelligo familia-
ria cum amicis, & amica colloquia; quibus
non ſe Chriſtus interfuturum promittit, qui
gravibus, ſeriiſque de fide concertationibus a-
derit. Verùm regrediamur, ſi placet, pauliſ-
Ibid. 9. per ad initium. Cùm audieritis prælia, & ſe-
Crudeli- ditiones. O inexſaturatam calamitatibus homi-
an num feritatem! Adhuc cadentibus de Coœlo
vuio laæſa Stellis, E.quori furenti, denigrato Soli, Lunæ
nec ruenie Cruentatæ addit noſtra barbaries, quas ferro
Maundo parit, calamitates. Perſtrepunt tympana bel-

e- lica, clangente tubâ de Coœlo unus exarma-
. X„ . . . .
Amkitio, tur homo, cùm ad vindictam Creatoris uni-

verſa armabitur Creatura. Itâ-ne? Nec e
reconditur in thecam, cùm Montibus cup
operiri peccatores? cùm proſiliunt defunctipe
Sepulchris, vita eripitur Viventibus: Fimitir
Mundus, nec Ambitio deficit. Surget Gehs
contra Gentem. O Diſcordiam, ne pereuntis
quidem Mundi excidio ſaturandam

Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum, Lib. XIII.

101

Attendite autem vohbis, ne fortè gra-
ventur corda veſtra in crapula, &
ebrietate, & curis hujus vitæ:
Juperveniat in vos repentina dies illa.

Verſ. 34.

Hujus vitæ curis avocamur à cura futuræ Eledtio
vitæ, quæ eſt omnis vita. Rarò autem, qui Tatus.

. . . . . Cura ſis.
implicantur negotiis Sæculi hujus, Sæculo- . .
rum regnum meditantur: & repentina dies g

Mortis ſupervenit inhiantibus Sæculo fugien- ram obli-
ti. Vioe

Vigilate itaque omni tempore orantes,
ut digni habeamini fugere iſta omnia.

Verſ. 36.

Non ſolis contemplandis cœleſtibus Oratio i
jugis neceſſaria eſt, verum & declinandis æ- SS
ternis ſuppliciis. Itaque Orationis qui nedùm biritna-
imbuti tyrocimio ſunt, nec veſtibulum attige- ia valde
re Contemplationis, quàâ ratione ſperare poſ- neceſa-

ſint ſalutem, non intelligo. ria.,

EX CAP. XXII.
8. L U C £.

Intravit autem Satanas in Judam, qui
cognomin tbatur Icariotes, unam de
duodecim, & abüt, & locutus eſt
cum Principibus Sacerdorum, & Ma-
giſtratibus, quemadmodum illum tra-
deret eis. Verſ. 3. 4.

Biit, & locutus eſt cum Principibus. En Religioſus
tandem fontem malorum omnium! En in Aula.
vincula, quibus a Deo abducuntur Diſcipuli
Chriſti. Recedere a Fratribus, & Aulas ſub- Pauper-
ire, hoc eſt, Odium Domeſticorum, & Am- as laſa.
bitio alloquendi Magnates, ad prodendum
uſque Dominum impellunt. Non ſolius Ava- „
1 . . . . . Familia-
ritiæ ſtudio puto Dominum à Juda Principi- a, cem
bus proditum, verùm & Ambitione eis pla- ſaculari-
cendi, ineundæque eorum gratiæ. Placendi bus zimis
Magnatibus ea tandem cupiditas eſt, ut ne expetita,
Chriſti quidem proditionem horreat. Itaque
& proditur Chriſtus, ut Satrapis placeamus,
damnatur à Pilato, ne Cæſari diſpliceat. Non
mirum ergo, ſi adeò in Scripturis Deus mo-
nuerit minimi faciendam eſſe Primorum Ami-
citiam, quando prævidebat, ſe tradendum,
atque crucifigendum harum ſeu amore, ſeu ti-
more Amicitiarum.

Quarehat opportunitatem, ut traderet
iAlum ſine turbis. Verſ. 6.

Aliquando tandem vitium Turba retarda- Chriſti
vit. Nimirùm mihil æquè frœnat Diſcipulos Paſſi.
Domini, quamvis proditores, ac Turbæ re- pee
cordatio. Veretur enim, ne vilis ſit, quo- miie.
rum favore cupit Magnus apparere. Plùs Tur- zu, non
bam, quam Jusok Proditor timuit. Quin placendi,.

1 3

102

& Scribeæ Plebem reverebantur, non Deum.

Et ipſe oſtendet vohis o&naculum mag-
num ſiratum. Verlſ. 12.

Religionis Præmiſit Dominus Joannem, & Petrum,
wunia ut menſam pararent, ad celebritatem Agni.
viliora. In quo duo maximè notanda exiſtimo. Pri-
Religie mùm, primarios Diſcipulos deſtinatos præpa-
sdtemn randis menſis. Nimirùm à Superioribus gau-
ie derem aliquando vilioribus deputari muneri-
bus viros graviores. Et quidem in Petro ſeu
Zelus, ſeu Dignitas Paſtoris adumbratur, de-
ſignatur in Joanne Amor: Amorem tamen;,
& Dignitatem à Chriſto exerceri ſpecto ope-
ribus ſummè demiſſis. Quid verò eſt, quèd
Dominus brevi in patibulo moriturus, cona-
culum grande poſtremæ vult cœnæ apparari?
Sui, inquies, & Sanguinis, & Corporis Sa-
cramenta dedicaturus erat. Sapienter: intelli-
gis credo, non reprehendendos eos eſſe, qui
Templa excitant magnifica, quando ipſe Do-
minus aliquam exhiberi ſibi pompam præce-
pit, cùm ſuum nobis in ferculum corpus ex-
Luc. 22, hibuit. Et cuùm facta eſſet hora, diſcubuit, &
14. duodecim Apoſtoli cum eo, Et ait illis: de-
Regnlariâ ſiderio deſideravi hoc Paſcha manducare vobiſ-
ler ge, cum. Ubi ſunt, qui dieculæ umius iter confe-
2si, S„ Quri omnem ordinem conculcant? Diſceſſurus
marum& & Mundo Dominus cœnæ horam expectat, &
Hoſpia- quamvis deſiderium pariter, & neceſſitas ur-

Temploru
ornatus.

litate. gerent, horarum ſeriem non invertit. Non
Iier. facilè perverti debet in domo Apoſtolica præ-
Zelus a- fixus izrun „temporumque ordo. Quin in do
„smaraz Io aliena non antevertit cœnandi tempus,

Regaias, præcurrente quamvis defiderio manducandi
Boraſque Paſcha cum Diſcipulis. Quid ſanctius, quam
ſervet. dedicatio Corporis, & Sanguinis Domini?
Non tamen horarum diſtributionem perver-
tendam Chriſius duxit, ut tantùm conficeret
Sacramentum. Omnia Tempus habent. De-
ſiderio deſideras ad animarum ſalutem exire.
Non reprehendenda cupiditas, ſed præfinitum
exeundi tempus ſervandum. Non majus, nec
dignius tuum credo opus Domini Sacramento.
Cur ergo, quam Deus horam expectavit,
antevertis, pervertiſque?

Et accepto Pane, gratias egit.. Verum-
* οι
tamen ecece manus tradentis me, me-
cum eſt in menſa. Verſ. 19. 20.

Quaàm lentè Dominus proditorem ſuum pro-
dit! Prius eum ſuo ſanguine demulcere ſtu-
duit. Non ante ſacrum epulum ſcelus illi ob-
jecit, ut experiretur, an ſuo poſſet cruore
curari. Tradit ſe tradenti ſe, ut ſe non tra-
dat. Nos verò erumpimus ſtatim in querimo-
nias, peccantémque deſignamus, m auditâ
voce und reſipiſcat. Non id documentum à
Chriſto hauſimus. Tam grande architectan-
tem ſcelus Jxss non detegit, niſi poſt adhi-
Luc. 22. bitum ſui Corporis pharmacum. Facéta eſt au-
24. tem & contentio inter eos, quis eorum videre-
Ambitio Hur eſſe major. Dixit autem eis: Reges gen-
vix repri- tium dominantur eorum. Neſcio, pluſ-ne Am-
mitur. bitionem Diſcipulorum mirer eflerveſcentem
in Domini proditione, poit epulum Sangui-
nis, an Domini in coêrcendis Diſcipulis Hu-

Vro tole-
randus.
Correctio
mitis.

Talentorü
ſumorum
supiditas,

Oliva

manitatem, Clementiâmque. Sitis iſta regnan-

di nec epoto Cruore Domini reftingui potuit. & in Re.
Dominus veròô tantam Apoſtolorum non in- igione
dignatus dominandi rabiem verius, quam ſi- uaneram
tim, peramanter eos monuit; appoſitiſque e- run
Xemplis ad contemptum dignitatum incitavit. CSnreqj,
Quin importunæ oblitus Ambitionis, eorum müis 15
magis commemoravit fortitudinem, recenſitis
iis, quæ cum eo paſſi fuerant. Vos autem eſtis, Ibid. 28.
inquit, qui permanſiſtis mecum in tentationi-
bus meis. Nos verò, proh dolor! ſi peccaverit Frver

fortè Frater, operum obliti, quæ fortiter geſ- breſit e-

ſit, obliti laborum uibus oppreſſ fach te-
6 enéê eſt,
PPrellus pené eſt, peſcenti.

umius delicti momenta Sanctuarii pondere li- Relivioße,
bramus: nec veremur ex auro, argentôque & KEecle-
compactum ſimulacrum, quaà luteis vacillat Hatici e.
pedibus non Lapillo, ſed Monte ad excidium 7m lapſ
perurgere. Lapidis eſt, (abſit literali ſenſui 41& m
invidia) lapideæque aſperitatis eſt, Statuam .
undique pretioſam ideò allidere, atque con- niendi.
cutere, quòd in pedibus aliquando degeneret. ow
David frontem petit, lapis pedes: explorat “ eier
ſtrenuus Adoleſcens Domimi ſpiritu tam in a- angal,
ciem eductus, quam domi à Deo edoctus vir- Zari faci.
tutem capitis, & eò dirigit fundam, ubi ratio ler.
munita repellere debuiſſet impetum ſaxi. Sat Religi⸗
tutus fuiſſet à Davide Gigas, ſi æratâ fronte rris te
caput obarmaſſet, quamvis exarmatis pedibus rang.
proceſſiſſet ad pugnam. Verùm Lapidi non ſat Saperis
fuit aurum capitis, metalla crurium, argen- diſerem:
tum pectoris, uni quèd pedum digiti fragilio- ſ. .
res fuerint, totumque ſimulacrum teſtacei ex eterz
parte digiti pedum peſſumdederunt. Et hæc promeri-
dixerim, non quòd ignorem Chriſtum Lapidi ia homo-
huic comparari in demolitione ſeu Babyloni- Tandur.
ci, ſeu Diabolici imperu: ſed quoèògd plerique,
qui Chriſtum imitari recuſant in eo, quòd A-
poſtolos commendavit, laudavitque à fortitu-
dine, quanquàm alioqui in minimis defecerint
in eo duntaxat illi perſimiles eſſe volunt, ut
pretioſam auro molem in luteis pedibus qua-
tiant, non roboris miraculo, ſed portento re-
cordationis minimè gratæ. Ergo, quod Chri-
ſtus ſanctiſſimè præſtitit in Coloſſo, hi non
ſanctè agunt cum Heroibus de Fide optimè
meritis, ubi tantillàùm vacillarunt.

Et gaviſi ſunt, & pacti ſunt pecuniam
ilti dare. Et ſpopondit. Et quærebat
opportunitatem, ut traderet àlum ſine
turbis. Verſ. 5.

Non modò Chriſtus Abel eſt, quia à Fra- Chriſtu
tre proditur: verùm quia uterque parricida, e,de
Cain videlicèt, & Judas, infeſta nomina,
infauſta omina „ Avaritià ſtimulante inſaniit.
Et de Juda quidem dubium eſſe non poteſt,
quippe qui argento vendiderit illum, cujus
caput aurum eſt optimum, ſi Sponſæ fidi-
mus teſtimonio. De Cain verò mihi indè Avari-
probatur, quòd ſceleris à Deo reus convic- tia.
tus, in pœnam profuſi ſanguinis, terram ſi⸗
ne fruge exculturus prædicitur, meſseque

mulctatur. Cùm operatus fueris eam, non da- Gen. 4.

12.

ibi fruétus ſuos. Parem pœnam eſſe ſceleri
tet: & per quæ quis peccavit, per hæc H
plectitur. Quare ergo Caino Tellus ſteri- Invisis

. . „. . p inter 4-
leſcit, interfecto Fratre, niſi quia ex radice te.

cupiditatis orta eſt in corde malè litantis ra- Ankitio,
bies eradicandi Abelem è& terra. Nimirùm ra- Gloris
pax Cain, ut conſpexit gratiores ſuis hoſtiis, vana.

Fratris victimas eſſe, illicò ſuſpicatus eſt fu-
turum,

tunn,
Ne
le (
Hatr
noge
Cebita
munun
rmwi
lel,
tel
nltatel
Itatt
portali
kem ²
ipdegoe
tanit,
lis
um h
i in
1e go

IlS:

it

⸗

N Dies
kur Nir
batur: 0
na oe⸗
Preorum
Uorie pe⸗
Ktenmptu
lchatis
llo pecn
gno color
lerum in
1ens Belle
i Mitur?

en bietor.!
: ile n
le ſne ſid
u morte
ſus Vit me
temn notte
Ion Fyura
(hnii 49
8 nboſnech
e Niil In T
n, di
ekekt De⸗
Veo, ſi re
60 lium
0hognatur
Ut Deus
Arnti
1 nil cci
. Ut II ſins,
re lnent
lere!
nente hop

. Erum
1
C eraicann
„ Nkd P
in ubi ſ.
4 ld .
Wekanti⸗
keohtnt .
nt

ditn
Unenm ,lene

llgete
Ulntnen
audhutneinn
innum
nile e nn
h rs lß
lo,el nen
Lig
n 0
bis be u ie
Alluu⸗

in ſußu

ulent u

Aelck 5

„, etce Ne
ee

a, t⸗
Kwle

Stromatum,

turum, ut, præ ſuis, opes illius augerentur.
Ne ergo ditiorem ſe aliquem in mundo vide-
re cogeretur, Paternæ damnationis primitias
Fratrem præguſtare coëgit: cumque ipfe pri-
mogenitus eſſét, mortis primogenituram ſibi
debitam non vendidit, ſed avarâ liberalitate
minimo natu Fratri & tradidit, & addixit.
Erravit tamen. Moriens enim ſine prole A-
bel, hæredem mortis ſuæ Authorem ſuæ ne-
cis reliquit. Felix Abel, qui à Patre Immor-
talitatem procurante mortis poculum accepit,
à Fratre verò mortem propinante recepit Im-
mortalitatem. Infelix Cain, qui primus mor-
tem à Parente évocatam induxit in Mundum:
ipséque primus Tyrannidi immaniſſimæ mili-
tavit, mortis ideò reus, quia & miniſter. At
fuſiùs de Cain, cùm ageretur de Juda. Quam-
quam pares ſcelere, ſupplicio diſpares ita jun-
Cti ſunt Avaritià, ut unius nequeas ſugilla-
re proditionem, quin alterius ſcelus execre-
ris.

Venit autem dies azxymorum, in qua ne-
eſſe erat, occidi Paſcha. Veri. 7.

Dies tam luce nobilis, quàm cruore nefa-
ſtus. Nimirùm oriebatur Sal, Agnus occide-
batur: ociùs ſplendente Aſtro innocens Vi-
ctima occidebat. Rogo, quid eſt, quòd He-
bræorum lætus de .Æ.gypto exitus, funeſtaâ in-
noxiæ pecudis immolatione funeſtatur? Annon
peremptus in mari Pharao ſolemni triumpho
Paſchatis exhibetur ? Quare ergo Regi ſce-
leſto pecus innocens parentabat? Quare in a-
gno coloratur Pharao ? Cur probitatis ſimu-
lacrum imago ſceleris eſt? Cur denique fu-
rens Bellator;, miti, ſilentéque Hoſtià expri-
Perſeeatie Mitur? Planè in hœdo vivacius, quam in agno,
uiili ne- impiorum anteſignanus, locandumque à ſini-
sis ſt. ſtro Domini latere judicantis Monſtrum adum-
Pkarao. braretur. Mergitur Pharao, & Agnus coqui-
tur: ille undis extinctus, hic igne aflatus: il-
le ſine fide, hic ſine macula. Itâne Agnus
ſuà morte expians Iſfraslem, Lupum exhibet
ſuà vità mactantem oves Jacob, ſuꝗ liberan-
tem morte filios Jacob, & Joſeph? Veruùm
non Pharaonis perſequentis, ſed redimentis
Chriſti Agnus imago eſt. Nimirùm, qui in
rubo ſine damno flammis ambiebatur, cùm Iſ-
Tibuls- raél in Æμgypto ſerviret, jacet in epulis inter-
tio utilis. fectus, lelis compedibus Hebræorum. Vi-
delicèt Deo ſervimus, ſi ſerviamus; illudimus
Deo, ſi regnemus. Ignes noſtri nos torquent,
Deo ſolium parant: ſceptis noſtris Divinitas
oppugnatur catenis noſtris coronanda. Ideò
lIuxit Deus in rubo, captivis Hebræis, luſit in
igne: qui tamen eorum èé ſervitute eductionem
non niſi occiſus, aflatuſque repræſentat. Vi-
Xit in ſpinis, periit in epulis: nam Deum co-
luere Ifraelitæ in compede, ſprevere in man-

Felicita:
noxia.

na. Intuere Iſaiæ, & Ezechielis Viſiones, im- .

minente populi vaſtatione: & deprehendes
Gloriam Domini, Deique thronum elevari,
Pati zvo cum deprimendum jamjam erat Regum Iſ-
Chriſo. rael, & Juda, non tam imperantium, què
Mortif- Prævaricantium ſolium. Quòd ſi minùs inter-
estionum Pretatio placet: diſce, Dei delicias eſſe, quæ
n . pro nobis ſupplicia pertulit. Etenim in Phaſe,
& liberantis Dei, & liberati Iſraél triumphus
recurrit. Quid verò Noſtram, quid Dei parat
lætitiam? Iraél epulatur, Chriſtus, Agnus

Patien.
tia.

præſunt, nullumque diſcrimen intercedere in-

Lib. XIII. 103

Patris occiditur: æquè ille in ſuæ necis antici-
patione, ac Irael in libertatis auſpicio ſuæ læ-
tabatur: ſuumque duxit triumphum, futuræ
aliquando Mortis in occiſo Agno vaticinium.
Quaſi diceret: Phaſe, quod celebratis »
commune mihi, vobiſque feſtum eſt. Gau-
dium quiſque ſuum deguſtet, vos epulando,
ego moriendo. Nihil vobis jucundius conwi-
vio, jucundius epulo meæ mihi Mortis eſt
omen.

Et miſit Petrum & Joannem dicens, eun-
tes parate nobis Paſcha, ut mandu-
cemus. Verſ. 8.

Non in Monte duntaxat à cæteris ſedu-
cuntur Joannes, & Petrus Domini Gloriam
ſpectaturi, ſed quibus ſuæ Majeſtatis ſcenam,
Amoris Privilegio, patefecit, Juſtitiæ lege,
Humilitatis ſuaſu, parandæ coenæ vile, ab-
lectumque munus demandat. Placet, quod
ſupra tecta Religioſarum domuum Pprædica-
tur: Nullum videlicèt abjectum eſſe munus
in domo Dei. At cur plerique in ſolo Mon-
te Domini gloriam ſpeculantur, relictis mi-
noribus in cœnaculo Diſcipulis? Chriſtum li-
benter audio prædicantem, ſervos eſſe qui

Religionis
mis n. i
viliorae
Humili-
tas.
Super ior
idenz om-
nibus ſit

Anlieus
non pro-
motus.
ter Famulatum, & Præfecturam; quippe quem
video eoſdem modè ad Thaboris celſitudinem
evehere, modò ad Triclinii labores demitte-
re. At quàâ ratione apud me evincam, pro
Domini Gloria ejuſdem eſſe pretii laureatas
Theologiæ exedras, & rubiginoſum Gram-
maticæ ſcamnum? Si par gloria Paulum ex-
ponere, & Priſcianum enucleare, cur non a-
liquando à Pauli arcanis ad Donati rudimenta
deſcenſus? cur non à ſpinis Vocum ad roſas
Scripturarum fit gradus? Chriſtus hujus au-
thor doctrinæ non eam verbis ſolum evulga-
vit, ſed firmavit exemplis. Petrus, & Joan-
nes in vertice Montis, iidem Domicilium ver-
runt, apparant Paſcha, miniſtrant Apoſtolis
cœnaturis, denique ſatagunt inferendis pati-
nis, qui regnanti Domino imperii veluti Col-
legæ adſtiterunt. Videam ſine diſcrimine mode
Tibure, modò Romæ conſiſtere, modo Ari-
ſtotelem, modò Catullum interpretari homi-
nes gravioris apud nos ætatis, & nominis, ſi
una omnium munerum, atque locorum con-
ditio eſt: ſi ex augmento Fidei totum pendet
incrementum Dignitatis, & Nominis. Porrô
quod in noſtris expecto, ſatis mirari neſcio in
Apoſtolorum Primoribus Petro, & Joanne.
Inſtabat Domini Mors, cui ſucceſſurus Petrus
in imperio, cui in patibulo Joannes adhæſu- Superiores
rus: & tamen cùm jam forent poſtrema verba, & Eccle-
extremâque monita expromenda à Domino, Eaſtici co⸗

Iturus Pontifex aliorum, & cæteris charior debent
Evangeliſta à Chriſti latere avelluntur, non

non corri-
pi.
Correctio
verecun-
da ſit.
Zelantes

ut Urbes regant, ſed ut Menſam parent. II-
licé paruit cum Joanne omnibus Simon im-
peraturus, & præſtò voci Præceptoris, ejus
maluit præceptum exequi, quam doctrinâ im- inagiſereti
bui. At illi dixerunt: Ubi vis paremus ? Jam Luc. 22.
dies advenerat azymorum, ut Lucas comme- 9.
morat, & hora puto tardior de coœna appa- Regnlarâ
randa commonebat: nemo tamen JzsUM mo- obſer van-
nuit, nemo ſolicitus de Agno Paſtorem ar- Peclege-
guit. Porrò quam exacta apud Dominum Legis fici Cæ-
obſervantia! Finiendam Agni cæremoniam illo remonias
1 4 ipſo impleant.

ℳ

104
Gala do- ipſo die Dominus, nec imminente Mortis diſ-
meiur. crimine, negligit: ſed ita compleri illam cu-
rat, ac ſi jam tum exordium ſaceret vivendi.
Petrus, & Joannes deſtinantur implendo Ri-
Ibid. 10. tui, mox deſituro. Occurret vobis bomo, am-
Moriifß. phoram aqugæ portans. Dedicatur in Vino San-
catio Cu- guinis Sacramentum, ſed Sacramento Vini A-

Ue ſan- qua apparantis proludit. Solus is ducit ad coœ-
2 ne, naculum, qui Aquæ amphoram geſtat. Vide-
Ria pro- licet deſignare neſcit habitaculum Agno, qui
udi., neſcit vel abſtinere, vel lacrymari. Propine-

SS. Ea- tur Vinum in cœna, ſed cœnæ locum præpa-
kar ſtia. ret Aqua, Pœnitentia præcedat, Amor ſequatur.

Miſſa.
Et cùm facta eſſet hora, diſeubuit, .
duodecim Apoſtoli cum eo. Et ait il-
lis: Deſiderio deſideravi hoc Paſcha
manducare vobiſoum, antequam pa-
nar. Verſ. 14. 15.
Miſſa ce- Mira res, cibus eſurit manducari. Cupit
lebzanda. Deus homini infundi, & homo uniri Deo non
Curig: cupit. Verùm cùm de ſiderio deſideraret Paſ-
smoy in Cha cum diſcipulis manducare, non ideòô ta-
naos. men coœnæ tempus vel tantillum prævenit,
Z. lantes ſed, factà horà diſcubuit. Ubi ſunt, qui ſus que
in iſere déque vertunt omnia, evertuntque;, ſi quid

ti. præſtandum ſit? Nec Euchariſtiam Dominus
Fervor nzy inſtituturus horarum ordinem interturbat. Et,
al. accepto calice, grutias egit, & dixit, Accipite
Luc. 22. & dividite inter vos. Nondùm loquitur Evan-
17. geliſta de conſecratione Calicis in Sanguinem
Gwatiarè Domini, ſed de propinato Diſcipulis vino: & ta-
acktio, men gratiarum actio præmittitur. O ingrata
mortalium natio! Patri Filius gratias agit, ne-
dùm ſacro epoto Calice, Azymo, Agnôque
tantùm recreatus, & nos Deo gratias vix red-
dere dignamur;, expleto Avibus, Placentiſ-
que ſtomacho.

Hic eſt cækx novum Teſtamentum in ſan-
guine meo, qui pro vobis Jundetur. Ve-
ruüuntäamen ooe manus tradentis meé
mecum eſt in Menſa. Verſ. 20. 2 1.

Sacerdo- Proditorem ſuum Chriſtus non prodit cùm
tes, Re-. Menſa fuit menſa; ſed cum menſa, in Aram
ligioſi, & fuiſſet converſa, tunc ſcilicèt monuit ſecum

Eecleſia- — . .
Kici . Perduellis in catino natare dexteram, ſubla-
eſſent im- tis jam menſis, quibus ſolus Deus diſcum-
pir. bentium aderat cibus. Hinc intelligamus no-
Eytoeri- centiùs Chriſlo Hypocriſim inſidiari, quam
. Gulam. N edens, ſed communic
cnsg:se Gulam. Non comedens, ſe communicans
n , proditur à Chriſio Proditor, ut ſciamus à Sa-
Eceleſße- cerdotibus ſceleroſis, ſacrorumque abuſu ma-

ſticorum lorum omnium ſcaturiginem ebullire. Et ipſt
Peccata R &perunt quærere inter ſe, quis eſſet ex eis, qui
Wnrsra- hoc facturus eſſet. Fides, & Charitas Apoſto-
TLuc. 22. lorum hac in re fulſere quammaximè. Etenim,
23. cùm Chriſtus teſtatus eſlet, futurum, ut ab
Murmu. uno eorum traderetur, nihil de Oraculo tam
Grstss incredibili hæſitatum: tum, cùm Judam ſa-
leese„ 5 Proderent Proditorem & mores ipſius, &
Hono- intinctio panis in paropſide, adhuc tamen quæ-
matuns runt, quis futurus ſit Conſpirator. Ità Fides
Apaſtolo nihil dubitavit de Oraculo humanæ prudentiæ
vuam inter ſatis incerto: quis enim crederet Dominum
6. ab Apoſtolo traditum iri ? & Charitas adhuc

Zudican

tes temer?, dubia in aperto hoſte, & transfugâ hæſit. Quis

oObtedien- Enim neſciret, a Juda paratas inſidias Salva-
gia. .

Oliva

fuerat frumentum Electorum? Itäa-ne Reg-

tori? Nos verò & de Oraculis increduli du-
bitamus, & judicamus temerè de optimis. Fa- Ibid. 240
6ta eſt autem contentio inter eos, quis eorum
videretur eſe major. Et ubi, quæſo, peſtilens Anbitio.
Ambitionis zizanium non ſuccreſcet, ſi in o-
rum pullulavit corde, ubi paulò antè ſatum Perbie.
—. . Gloria
num Dei intra vos eſt, & inter undecim Piſ- vanz.
catores adhuc eſt pretioſum Imperium? Re- .
gum Rege paſti, vilem mihilo minus eſuritis „a,
Dominatum? Agnus vos pavit, & Paſtores viltog
eſſe deſideratis? Quæ cura vobis de Ovibus, von de.
in quorum pectore Agnus Patris paſcitur? Et linande.
hæc quidem mitius ſuper menſam luſimus.
Quæ, rogo, eluvio Dominandi ſitim extin-
guet, ſi nec eo ſanguine Ambitio obliteratur,
quo totius Mundi potuere aboleri flagitia? Er-
go floret cum Cruce Sceptrum, Virga regni
ad viciniam Virgarum, quibus Jrss cade-
tur, non erubeſcit; & Diadema propè Pati=
bulum adornatur? Nunc planè diſco, apud
Judæos vix a Cruce Ambitionem ſejungi: fi-
quidem humillimo Domino nec in Patibulo
licuit carere Coronàâ, quam Faſtus mortalium
mavult contextam geſtare è dumis, quam ſi-
ne ea vel mori. Ubique Purpuræ, ubique Re-
gia vocabula, ubique Coronæ, ac Sceptra in
Chriſti ſupplicis viſuntur: ut ſciamus, vel
Ambitionis per eum expiari cupiditatem, vel
aſſuetam regnorum cupidini Mortalitatem, ne
tum quidem dediſcere potuiſſe oſtrum, &
coronas, cùm ſæviret; plexæque Innocentiæ
valuiſſe negare Regnum, nequiviſſe Regni in-
ſignia denegare. Quot malunt hodiéque coro-
nari ſpinis, quam ſine corona ſpectari! Placet
vel arundo, ſi ſceptrum ſimulet. Crux ipſa D'gniras
jam amatur, ſi tamen cruciatus clavorum re- in indi-
giæ dignitatis vocabulo Pilatus temperet. Heu an
rabiem titulorum! Ave, Rex Judæorum, ple- ſa kto i
riſque non diſphicet vel inter riſus inſultantium / ſu ia
inſulsè Provectis, imò & inter colaphos co- G'adus
hortium ferientium indignitatem Evectorum: ſummui.
nec ſpinæ pungunt, ſi coronant. Placuit. au-
rum Giezi vel cum lepra: nec ſordere potuit
vanus metalli ſplendor inter maculas carnis de-
coloris. Nobis arridet Capitoli purpura vel
irriſis, nec erubeſcere curamus, dummodèò in
Senatu Regiarum rubeamus. Rubeamus, in-
quam, non tecti purpurâ, ſed protecti: adeò
vel honoris ſola emitur umbra, lucis ac famæ
diſpendio. Denique Adam cineres non exhor-
ruit, dummode Deo eſu Pomi fieret propior.
Qui major eſt in vobis, fiat ſicut junior. Alii Ibid. 26:
legunt, Rcut minor. Vides idem haberi apud
Spiritum ſanctum minorem, & humilem, ac ”

Religionis

jumiorem. Adeò enim ætatem illam modeſtiæ,

ac humilitatis flos decet, ut dixiſſe putetur
Humilitatem, qui dixerit Adoleſcentiam, und- bener d.
que nuncupetur voce Junior & Minimus. Uti- norandi.
nàm nunc grandiores faſtu, quay annis non Aryogan-
ſimus, tam Maximi ſuperbiàâ, quam natu Mi- de 6
nimi. Certè Seniores Humiliores quoque per- elgtie
ſæpe videntur. Nec mirum: Siquidem vix und z vils
horâ natum Adam, nec ſecundo adhuc die gyceane.
pubeſcentem Evam invaſit Ambitus, inter Superbis.
cunas æmulata Dei ſolium, & nomen. Plane
Superbiæ fluvius in parvo corporé, un in
anguſto alveo, & turget altior, & furit in-

ſanus.

⸗

6

25

n Am
, Collta
r. Acamn
r Etbeann
1 calo 41
n rati
An non
w Nl.
elus
ir. Provo⸗
1ſe natls:
tentatiot
in angu
mi. igo lun
w. Eyo, 4
9 us Q
Nicam
.
Quartus
e ti ſo
nni. n plor
3 olones⸗
.
z Ioru, !
Mitatet,
len Celert

i le
G bi⸗
No me
dic/

Verl.

Se. Amtt ſa
in nde udie
zmi dete voluit
a. Clnbere in
/,
neſſin,
66 Ddcium,
G Nkon ſ
„ mboml
E polit
Ubs ror
Img, annt
ne Arbitr
Nis achudie
er mn pretiun

4 „
in Hahiean

Uromlg jun
8 Ilikncont
8 Tülumn Thro
Eds Z
lt:in
ba W. Verimn

Epiſtopi

accuſatos rus:

Stromatum,

.
Vos autem eſtis, qui permanſiſtis me-

Verſ.

oum in tentationibus meis.

28.
Corredtie Ambitionis reprehenſionem diſſimulans,
Pmdens. Conſtantiam Apoſtolorum commendat: ut
Congra- diſcamus, quam lentè ad arguendum trahi

late debeamus, & quàm promptè dilaudandi oc-
. caſio arripienda ſit. Permanſiſtis, inquit, in
tentationibus meis. Tuis, Domine? Quando?
3. .

Saperior An non ſolus ſeceſſeras in deſertum „ Cùͦm Te
amet ſuos, auſus eſt Pater mendacii repetita ſæpius luctà
& patia Provocare? Solus eſuriſti: ſolus in præſepio
1“* natus: ſolus ſitim paſſus? Quid ergo ais, in
lertus, tentationibus meis? Planè Dominus ſuas pu-

dre. tat anguſtias Diſcipulorum tentationes. Cum
Rexr arä- ipſo ſum in tribulatione. Id eſt, laceror &
noſis en- Ego, quantàm Divinitas fert, cùm Tu ve-
doleat, xaAris. Quid enim conectis in fornacem Baby-
ſonicatn Pucris „ non longè ab eis abfuit &
tio Deam . . .
balet. Quartus, id eſt Deus Trinus & unus. Uno Vi-
Panpe. tis ſucco tum pampinos nutrit, tum racemos:
wem Irri non plorat ſi Botri recidantur, lacrymatur, ſi
ſires diſ. ſtolones amputes. Nos quoque miſereat miſe-
Rire. rorum, noſtrâſque reputemus inopum cala-

mitates, non irriſuri, ſed levaturi à Fortunà
ſeu deſertos, ſeu dejectos.

Ego diſpono vobis, ſicut diſpoſuit mi-
hi Pater meus Regnum: at edatis
& bibatis ſuper menſam meam in re-
gnho meo, & ſedeatis ſuper Thronos
udicantes duodecim tribus Irael.

Verſ. 29. 30.

Dei miſe. Amat ſævire dulciter, graſſari blandè, ju-
ricordia. cundè judicare, quos priùs ad epulas accum-
Compati bere voluit, tum ad ferendam ſententiam re-
debemus, cumbere in ſubſelliis. N edatis & bibatis ſuper
menſam, & ſedeatis ſuper Thronos. Blandum

Supsrior . .. . .. . .
ie Sr. judicium, cui convivium proludit. Mitis ex-
“ pectanda ſententia, quæ à ferculis tranſit ad
emètia.

tribunal. Vivit reus; ſiquidem feritatem Ju-
Confeſſa- dex poſuit in menſis. At timeo, ne hiſce da-
rii imi, pibus furor Judicum exſtimuletur. Fortè Do-
1 e. minus, ante judicium, Coœli delicias prægu-

ſtare Arbitros juſſit, ne temerè Regnum im-

Piis adjudicarent. Cariùs venditur, cujus ſu-
Rex re- mus pretium experti. Et ſedeatis ſuper Thro-
gat. nos Judicantete. Quid audio ?* Judicium, &
Thronus junguntur? Planè accidit in cœlo,
2arii a. duod apud nos aut nec rarò, aut rariſſimè
zantur. Quidem contingit in terris. Et quis in Orbe ter-
Saperior rarum Thronus reperitur, in quo Judicare de-
perſe e- lectet? Subſellia Judicum locus Judiciorum
gat. ſunt: in Thronis vere regnatur, non Judica-

pareè Vi.

Rex au. tur. Verùm fallimur. Nam & Salomonis extat

diat reos. Judicium in ſolio, & veniet in ſede Majeſta-
Superior tis ſuæ Rex Gloriæ genus hominum judicatu-

examinet
/

audidtq;. S. . .
7* diſſidere inter ſe credant Catenam, & Coro-

nam. Quòd ſi Compes fœderatur cum Scep-
tro, quis Thiaram non inflectat ad Vincula?

ſi delatos examinant Cæſares.

buere comparare, non gladios. Sacculus, &

adeò Judicia Solium non dedecent. Co-
'gnoſcant Imperantes vinctorum cauſas, nec

Non audiet accuſatos Epiſcopus, aut Superior,

Lib. XIII.

Simon, Simon, ecce Satanas egpetivit
vos, ut cribraret ſicut triticum. Verſ.

3 I.

Fugis Lentationem? Non purgaberis. Gra-
tias tibi, Satana, qui tantâ ſedulitate Chriſti
frumentum cribras. Nunc diſco, quare Do-
minus, qui Flos campi dictus erat, dixerit ſe
non Florem, ſed Granum. Niſi granum Ffru-
menti cadens in terram mortuum fuerit. Nimi-
rüm Granum eſſe voluit, ut adeſſe intellige-
retur Diſcipulis, cùm tentantur, quos vide-
licèt cribraturus eſt Satan ut Triticum. Qum
ipfo ſum in Tribulatione. Eventiletur proinds Saperior
triticam, quantùm libet Satanæ ; non timeo svigilet.
caſum, cùm mecum granum electurn excri- Lapſi eri-
bretur. Et in Navi Nautis adfuit Dominus, gendi.
& Granum adeſt Frumentis in Cribro.

105

Teantatis
non nocets

Joan. I2 ½
24.

Domine, tecum paratus ſum & in car-
cerem, & in mortem ire. Verſ.

33.

Feliciùs te armaſſes adwersus Ancillæ vo-
cem, quàm contra Satellitum enſes. Proſter-
nes Militem, Ancillulâ vincêris. Hoc tandem
eſt, quod nutare facit fundamenta ipſa, &
baſes Eccleſiæ. Omnes ampulloſis verbis Cru- Tyro non
ces jactamus, & ſitimus rogos. Indorum car- ſuterbiat.
ceres ſolatia noſtra ſunt. Anglicanæ compe- Virtus ſo-⸗
des libertas putantur. Ad Sinas iter laborio- 4 :,
ſum;, eſt ludus. Verùm „ dùm procul à nobis fposn-
poſitas Cruces ſuſpiramus, ſtipulâ, ſi qua oc- tia, &
currit, dejicimur. Tu, qui mori in patibulo Pati pro
non modè non recuſas, ſed ambis, quare Chrinto.
Obedientiæ interim Jugum ferre detrectas “ S
Nimirùm delicatus Martyr, qui inter plumas de
candidatus eſt ſanguinis. Malo acdl imperium
Obedientiæ Romam deſeras, quàm Japo-
niam meditere vano ſomnio. Linguæ froœ-
num patere, ſi adeò pedum vincula amas
pro Fide. Petrus dum & mori paratus eſt.
& capi imparatus ab Ancillula interrogatur „
ruit.

Mortifi

ſa etiam
berfectis.

Quando miſi vos ſine ſacculo, & pe-
ra, & calceamentis, numquid ali-
quid defuit vohis? At illi dixerunt:
Mihil. Dixit ergo eis: ed nune,
qui habet ſucoulum, tollat, ſimiliter
& peram: & qui non habet, ven-
dat tunicam ſuam, & emat gladium.

Verſ. 35. 36.

Gloria
Verae

Ut oppoſitio ſervaretur, calceamenta de-

pera quæruntur, quæ in itinere rejecta fue-
rant. Calceamenta verò ſola negliguntur, eo- 2.
rümque loco paratur gladius. Quid hic latet zie, bey.
myſterii? Utinam tam facilè nodum ſolvam, ſecutiones
quam implico. Cenſeo majori nobis cuſtodi4 illuſtrior,
excubandum, quùm Insos, ſpes noſtra,
deſpuitur, cæditur, ſuffigitur moriturus in-
ter Latrones; quàm quum peregrinamur,
evangelizaturi miraculis JESCM refulgentem.
Viarum incommoda compenſantur plauſibus
poypulo-

Zelus a-⸗

1

catio exa-

106

populorum, Coœnaculum, & Quies Apoſto-
lorum torquentur, ſi ſpreto Chriſto, ſugil-
lentur. Ergo durius nobis eſt, hærere Deo,
ſi dormiamus, & epulemur, noſtro im? ugna-
to Inſlituto; quàm ſi erremus ſeminu di, &
famelici, acclamatione ſignorum levati, pen-
nis, & cœlo quodammodè inſerti; turbis no-
ſirâ inopiã, doctrinaque attonitis.

Domine, ecce duo gladi hic: At ile di-
wit eis: Satis eſt. Verſ. 38.

oledien- Imperaverat Dominus, ut, qui careret
tia Epi- gladio, tunicam venderet, & illum emeret-
cheiam Apoſtoli verò non omninô cæci ad imperium,
e,, Cum duo duntaxat adforent gladii, non illicò
Saperior omnium veſte divenditâ ſeminudi emerunt en-
zudiat ſes. Sed duos præſtò eſſe Domino nuntiarunt.
Exeuſa- Ex quo diſcimus, promptos nos quidem eſſe
Fivana. debere Voci Domini, quam tamen aliquando
Chriſu; felicius implemus;, ſi non implemus. Nun-
PDeus & quàm licet Superiori non obedire, ſed obedi-
Homo. re licet dilato aliquando præcepti opere. Do-
Vnio. mine, ecce duo gladii hic: At ille dixit eis, ſa-
Eccleſia- Uis eſt. Cur ſatis duo tantùm gladii? Quia Chri-
hiez Ja- ſtum abundè defendit, qui duas in eo naturas
riſdicio. propugnat, eumque ità fatetur hominem, ut
Erael. Deum tamen veneretur. Vel duo fufficiunt
Perſca- gladii contra hoſtes Chriſti, quia ſatis armati
ippan lumus, ſi ſumus concordes. Unio, & Chari-
emediü. tas duos ad minimum Diſcipulos expetit Chri-

vnio, & ſto militantes, quia ſingularis eſſe non poteſt.
Charitas. Proindè Dominus, ſicut unum non ſufficere
gladium affirmaſſet, quia Unionis robore ca-
ruiſſet, ità, ubi Charitatis capacem numerum
in gladiis deprehendit, illicò ſatis eſſe pronun-
tiat. Nulla minor Charitas quàm inter duos:
Hoſtes nihilo minuùs quamvis maximos timere
guperior neſcit tam tenuis Concordia. Si porrò JkEss,
ti ton- poſt imperatam diſtraétionem veſtium, eas
raedici haſtæ tolerat non ſubjici, quò tela comparen-
fatiatur. tur: Quis Superiorum ægrè ferat, imô nullo
modo ferat, fmuis aliquando dictis, aut contra-
dici, aut moram interponi?

Et egreſſus ibat, ſecundum conſuetudi-
nem, in Montem Olivarum. Verſ. 39.

Charitas. Ibi orat, indè rapitur ad Crucem; eòôque
Vnio. properat poſt epulum. Ergo ſine Charitate,
Compati quam Oleæ deſignant, quibus Dominus ora-
neſciétes. turus, & moriturus ſepiri voluit, nec Oratio-
nem, nec Sacramenta, nec Crucem ipfſam ali-
cujus eſſe pretii planè intelligimus. Si tradide-
rit corpus ſuum ita ut ardeat Apoſtolus, non
victimam, ſed buſtum cruciabit, ſi Antiſtes
Charitate deſtituatur. Orationi alas addi per
Eleëmoſynam ſæpiùs teſtatur Chryſologus. Ab
Angelorum verò Menſa ad Miſericordiam fe-
ſtinandum eſſe docet is, qui cùm dixiſſet,
Luc. 11. Panem noſtrum quotidianum da nobis hodis,
3. ſaiun de remittendis debitis doctrinam intu-
1t.

Oliva

Orate, ne intretis in Tentationem. Verſ.
40.

Tentaris? Planè non Oras. Oro, inquis, Tentatie
& Tentor. Securus eſto: Non enim Tu in on ti-
Tentationem, ſed ad Te intravit Tentatio. Pénda.
Hoc veròô metuendum non eſt, ſed optandum. “l 1
Tentatio enim in aliena domo modeſta eſt, au,. 1.
amica eſt: cumque in antro ſuo carniſex ſit, Tintatio-

opifex eſt in alieno. Quæ enim Compedes pa- Pum re-

rat convementibus ſe, Coronas præbet exci-edine

pientibus ſe. Perſica mala, quæ ad nos veniunt
& Perſide delicias pro hoſpitio pendunt, ne-
catura „ ſi ad ea diverteremus in natali ſolo.
Nimirùm ipſa venena pharmacum parant, ſi
non in ſede ſua deguſtentur, ſed, hoſpitum
more, ex anguium viſceribus ad Pharmaco-
polæ pyxides peregrinari compellantur. Ideò
Tentatio flammæ comparatur: a preſſura flam-
mæ, quæ circumdedit me: ut doceremur,
non nocere Tentationem niſi iis, qui ſe con-
jecerint in eam. Urit fornax, ſi Te in eam pro-
licias: quòd ſi in eam injiciare;, ſolatium ha-
bebis & roris, & luminis. Id tibi teſtantur
Pueri Tres, roſcidi in fornace ſeptuplùm,
quam ſoleret, incensàâ. Injecti ignibus fuerant,
non verò ſe flammis immiſere.

Et ipſe avulſus eſt ab eis quantùm ja-
tus eſt lapidis, & poſitis genibus,
orabat. Verfſ. 41. Erxereitis
ſpiritna-
. . . . lis ſoli.
Oraturus vel ab ipſis Diſcipulis avellitur. mudinem
Nimirùm vix aliquid præſtare poſſumus, ſi amant.
non ab ommibus revellamur. Prætereà quid O,alioni
tam magnum reperitur, quod à nobis non t ⸗
præſtetur, ſi nulli temporariæ rei hæreamus. zinaram
Apoſtolorum genere, arte, atque aptitudi- veru.
ne quid vilius ? Reliquere cum Patre rete, Parenia
& ab Idololatriæ contagione Mundum expia- odium
runt. Quorum virtutem, ut declararet Deus,
ab hac revulſione robur accepiſle, eam nobis
adumbravit in ſono, qui tunc vim ſuam ex-
plicat, cùm ſe ab ore proripit. In omnem Pl. 18. 5.
terram exivit ſonus eorum. Vos eſtit Sdal tertæ,
qui videlicèt à mari ſecretus concreſcit in ſui Nibilpre:
nominis dignitatem. Magna;, inquam;, gere- ter Dej.
mus licèt minimi, ſi tamen à rebus omnibus
ſejungamur. Lapis prope Babylonem devolu- mienii⸗
tus & Monte parvus erat, ſed vVix exciſus eſt veda.
& rupe, cùm ſceleris grandem molem ever- Vide S.

tit. E Monte, inquam, id eſt à Matre San- Hieronj-

Gtiſſima Lapis exſcindi debuit Chriſtus, ut ea in fi

ederet prodigia, quæ edidit. Ne quidem Vir-
gini hærere licuit Filio, ubi ſalutem opera-
ri incoœpit. Ideò Paulus ſegregatus fertur in E-

vangelium. Neque enim propagando Chriſti
nomini aptus is eſt, qui ab ommbus etiam a-
micis, etiamque ſacrificiis ac cæremonus ſe-
paratus non eſt. Abraham facturus eſt maxi-
ma: ſed poſtquàm abierit & Patria, & Cogna-
tos dimiſerit. Aaronis Virga non floruit quam-
dià rame juncta eviruit.

FPater,

Matth. 5*

u
t
90.

ion ſhi ſun
rmi Antes
enin Dinat 4
guln de Cal
yy Deuln,

rerss l.
ℳ locellas

⸗ Plowam
a Gui etn
⸗ genmmas:
nle ts, &
hneee
,, nuete

iit, tran,
Dei volun

t rox!
tut, NMon/
Gus vel n
Pon ebibe
Ii Tocuncdk
s lberor
1 Eir Ommnis &
nag Ms ek:
Alimn,
6if nenlenda
¹ (mendom
i iug, in
nur Calicea
Umen ſt Po
dor „ Rar
ng in Ge⸗
Iten ſter⸗
CClonatr
ds uin
lennn.

pmntit
Nhſorta,
rolixit

eg .
4 An in
Suan ſe
4 Ktur
ligin el
3 Dnn.
dhlin
g Ane, C
der cli⸗

Pater, ſi vis, transfer Calicem iſtum à
me: Verumtamen non mea, ſed tua

voluntas fat. Verſ. 42.

Dei volu- Quaàm rarò, quâmque indiſſolubili junctæ
tati con- ſibi ſunt fœdere Mens Patris, & Filii Vo-
fernari. luntas. En ammarum Calicem ærumnarum Chri-
ſto propinatum, quo viſo, adhuc Patrem no-
Superior minat eum, à quo porrigitur. Nimirùm, ubi
amandus de Calamitatibus agitur, non tam ſe Pater

, bu- Deum, quaàm Patrem Deus exhibet. Deus eſt,
Reliio cum felicia permittit, Pater eſt, cùm amara

diligatur, ex porrigit. Felicia diſpenſat Providentiâ qu-
cm de- dam communi; at inſuavia peculiari Benevo-
bprimit. lentid immittit. Denique Ventos, fluctuum
Berzus procellas concitantes „ & ſuis theſauris educit,
viliora. Pluviam verô paſſim fabricatur vel ex igne.
Aulieus Qui educit ventos de Theſauris ſuis tanquam
non pre-- gelnmmas, is fulgura in pluviam facit; felici-
ne e⸗ tatis, & ubertatis fontem ex quavis obvia
Brclaſe. materie elaborans. Nota, quâ ratione à ſe
Luc. 22. deprecetur Calicem, & amoveat. Pater, ſi
42. vis, transfer, ſed tua voluntas fiat. Hinc,
& indè, initio, & in fine, Petitionem ſuam
Dei voluntate communit. Non ſemel ſuffece-
rat vox præmiſſa, i vis, niſi etiam ſequere-
tur, Non mea, ſed tua voluntas fiat. Porròô
quis vel venenum dilutum Domini voluntate
non ebibat? cùm apud Tyrannum omnis coœ-
na jucunda prædicetur, quanquàm pro fercu-
lis liberorum membra convivis apponantur.
superier Omnis cona, inquit ille, apud Regem ju-
e assens cunda eſt: & jucundum non erit omne po-
egi,, *culum, ſi Divina illud voluntas temperave-
a e rit? Ego certè non liquorem, fed pateram
tis infti- attendendam duco: Nec quid propinetur ob-
4e. ſervandum, ſed quis propinet. Sic Job: Do-
H minus, inquit dedit. Non eſt, cur verea-
tis indif mur Calicem plenum ærumnarum ſi Nu-
ferenn. men ſit Pocillator. Vel fimum à radice Ar-
bori, Ramiſque ſuppeditatum mutari vide-
mus in decorem, & dulcedinem fructuum.
liſdem ſtercoribus ſordidatur ramus, & de-
coloratur pomum, ſi aſpergatur à nobis, qui-
bus enutritur & animatur, ſi à radice diſpen-
ſentur.

Apparuit autem illi Angelus de Cæœlo,
confortans eum. Et Jabtus in agonia
proliains orabat. Verſ. 43.

Mortiß- Plane in ſolis doloribus exultabat, qui,
. cuùm fertur ſolatio roboratus, in agoniam
. prolapſus deſcribitur. Nimirum Chrifii deli-
ciæ Supplicia ſunt; & confortatur tunc ma-
ximè, cùm intermori eum cogit rumna.
Vel certè dicamus, etiam Angelorum ſolatia
ſemina eſſe Lacrymarum. Uſque adeò à ſe

Conſola-
tiones his-

.

vit. Quòd ſi ab Angelo confortati Mortis do-
loribus circumdamur: quid fiet nobis, ſi con-
fidamus in Pulvere? Gehenna Hominum ſo-
latia conſequetur, ſi Mors ſequitur ſolatia
Angelorum.

V

Stromatum, Lib. XII.

uno & peti, & expectari Dei ſolatia decre-

107

Et factus eſt ſudor eius, ſiecut guttæ

Janguinis decurrentis in terram. Verſ.

44.

Primus Adam ſudat, cùm veſcitur, ſecun- Moriift
dus cùm patitur. Ille delicias, hic dolores ſu- netoni
dore mercatur. Fortè uterque epulatur in ſu-“or.
dore: Sed Adamo Panes fuere pro panibus;
Chriſto fuere lacrymæ Panes quotidie. Undè
uterque veſcitur in ſudore Pane ſuo, uterque
Peccati vectigal pendit, dùm paſcitur: ſed
Pane ille, hic Pœna ſaginatur. Nimirùm fru-
menti granum Insus eſt, ideéque non Pa-
nem, ſed Poœnas duntaxat poterat eſurire.
Triticum enim conteri optat, ut Panis, &
Cibus fiat.

Quid dormitis? Surgite, orate, ne in-
tretis in tentationem. Adhuc eo loquen-
te, ecce turba., Verſ. 46.

Correczis
4 Zuſtis

ſit

Monet Diſcipulos, ut orent; Sed poſt-
quam diù ipſe oraſlet. Potuiflet utique ſta-
tim ac ingreſſus eſt hortum, eos ad orationem x ope-
hortari. Sedenim per fſola noluit verba lega- rum.
tione fungi ad Diſcipulos, quos maluit Exem- Orationis
Plo, quàm Oratione ad orationem provoca- inbedi-
re. Sizgite, Orate. Fruſtrà ergo otioſi & de- enh,.
licati ſibi de Oratione blandiuntur. Surgen- ſpecio eſ
dum efſt vel Apoſtolis, ſi Orandum ſit. Quid eria per-
audio? Me intretis, inquit, in tentationem. fectis nee
Itâ-ne? Explicabatur ſcena ærumnoſa calami- elſſaria.
tatum omnium, & adhuc Tentatio timetur? S
Nimirùm non ſolius uberibus felicitatis Ten- Religioß
tationes nutriuntur, quæ tam lacte, quàm ſeveræ
felle adoleſcunt. Et in regno Salomon, & in vireutis
eremo Populus lapſi ſunt. Pullulat Roſa, id on ſper-
eſt, ſi Poëſi fidimus, Veneris fœtus, parens en. ,S*-
Deliciarum, germana Amorum, vel in ſpinis.“i.
Imè ſi Poëtarum figmentis erudiri non faſti-
dit Chriſtiana ruſticitas, & vulnere ſatus eſt
Flos molliſſimus, ipſéque ſanguis concrevit
in folia, converſo in odorem dolore. Ex Re-
becca natus eſt Eſau, & quidem tum, cùm
in eodem utero Jacob formabatur. Verùm
quid rimamur viſcera, quando Tentationis
palam germina proſtant, inter calamitates a-
dulta. Loth parens nepotis iui factus eſt, cùm
adhuc Patriæ buſtum arer. Vix è cataclyſ-
mi naufragio Tellus emerſerat, cùm Vitem
protulit, ex qua voluptas eliquatur. Adbuc eo
loquente, ecce turba. Quam mitis Dominus,
qui Diſcipulos excitat quidem, ſed tunc, cùm
ità neceſſitas imminet, ut nedum completo ſer-
mone Turba irrueret. Excita ſanè eos, qui tuæ Saperior
curæ ſunt commiſſi: at ſi eorum erit opera dileretus

neceſſaria, non eſt cur æſtate quieſcere non A:

Permittantur. Fit interdum, ut, quia Supe-
rior dormire non poteſt, cæteros excitandos
curet, non tam zelo laboris, quàm impatien-
tià dormiendi. Vinearum faſtidis amoenitatem? Saperioy
non ideò retinendi ſunt cæteri intra urbis ſe- non ſub-
pta. Domi efſe non potes? non ideò quavis ex daz ſuo
cauſa reliquos exire compellas. Non rarò pru- ſ, lub-
rigo vagandi eſt, quæ invilendi charitas, & viris„ si.
deſiderium appellatur; nec ægrotum diligis, tiata.
ſed cellam odis.

Iwadens

1¹

108
Judas unus de duodecim antecedebat eos.
Verſ. 47.

Hæ porrò Commentaria, quæ annum vix
natus undevigeſimum ideò inchoaveram „ ut
in meo cubiculo me non invitus continerem,
poſt menſes ſedecim huc produxi. Mox do-
cendis Humanioribus literis adhibitus, cœptum
laborem laboribus planè confectus nec confi-
cere, & ne quidem proſequi, novis ſibi ſem-
per ſuccedentibus curis, potui. Deum proindè
demiſſiſſimè precor, ut Adoleſcentiæ meæ opus

Oliva

undequaque imperfectum ſuâ Ipſe ĩta Sapien-
tià perficiat, quo Interpretationis meæ ſt pu-
Iæ Lectorem incendant ad Sacrificium chari-
tatis, non me veròô ad ſupplicium temerita-
tis, tamquam ætate majora auſum, exurant.
Non enim iſta Luci paraveram ad Doctrinam
aliorum, ſed Mihi exſcripſeram in ſolatium
Eremi, quam meæ menti Urbe Apoſtolo-
rum, deſtinaveram. Ibi porrò me calamo
abſtineo, ubi iniquiſſimus Judas non ſe abſti-
nuit à laqueo: cuùm pati non poſſim atrociſ-
ſimum ſpectaculum & Numinis catenati, &
Apoſtoli ſuſpenſi. Hic proindè ſileamus, &
fugiamus iſthinc.

FINIS LIBRIDECIMI-TERTII STROMATUIM.

STROMATUM

lbi ſecun
EI1 tes verd
lfmii ſlig in a
un elre d
eſe gun con
ſen alino,
Ne⸗ lwiore c
. ur i
amcdid
indhi
Uumne alt
Uai ſon
Cinturmiis
on cohe
um adye
lg: & ſan
, iſhe
Imn arant
gecn,
IUn frn
num. ſc
Uheche n.
1 Nohibes

Dhut
iece

MAI

4

EX DIVINIS

STROMATUM

SCRIPTURIS

LIBER DECIMUS-QUARTUsS.

Uſquequo, Domine, obliviſceris me in
finem? Uiquequò avertis faciem tuam
dà me? Quandii ponam conſilia in
anima mea! dolorem in corde meo?
Uſquequs exaltabitur inimicus meus
Juper me! Reſpice & exaudi me 3

Domine Deus meus. Pfſal. 12. I.

Serubulo-
ſi.

LS ſcire, Uſquequò oblwioni
Deo futurus ſis, & quouſque
vexandus ſis vand turbatione
cordis tui? Quamdiù pones
conſilia in anima tua? Conſi-
—◻ lia iſthæc tua trepidantia etiam
ubi ſecuritas eſt, timoris ſunt proles, paren-
tes verò doloris. Audi: Quandiu ponam con-

lbid. 2.

Deſperaii ſilia in anima mea: dolorem in corde meo. Vi-

erent. déſne dolorem conſilia ſequi, nec ſedari pla-
Confeſio gam conſiliis, ſed augeri? Vulnera iſta non
letitiam balſamo, ſed faſciis, non poenitenti, ſed ob-
izdeuca. livione curantur. Tunc LDeus non obliviſci-
aſs- tur tui, cum Tu oblitus fueris ſcrupulorum.
me. (Quamdin vere pones conſilia in anima tua,
tamdiù patieris dolorem in corde tuo. Quan-
tumwis altius videatur animo fixa ſagitta Dia-
boli, ſponte proſilit, ſi negligatur?: & licèt
diuturmiùs hæſerit fibris, atque viſceribus,
non cohæſit, ſed ſpreta velociùs diſcedet »
quàm advenerit. Spreta exoleſcunt; ait Taci-
tus: & ſanctiori nos ſtylo commonuit Bernar-
dus, iſthæc vulnera curari tunc maximè, cùm
non curantur. Nihil tam fixum animo, quod
neglectu, & tempore non obſoleſcat. Nimi-
ruùm uti fruſtrà rete jacitur antè oculos penna-
torum: ſic fruſtrà torquentur jacula Damonis
in pectus non timentis. Quid? me ergo arma-
ri prohibes, vetäſque curari meum vulnus?
Imò verò armaturam tibi præbeo, medicinam
Paro. Aio tamen Parthico interdum, inter-
Tentatio- duům Spartico more pPugnandum. Fugiendus
mon, e interdum eſt hoſtis, ut ſuperetur: præliéôque
medium, . .
non rarôò præludere, imò & illudere cantibus,
Paxcor- tibiiſque neceſſe eſt. Canendo, non pugnan-
13. do triumphabant in æquore Syrenes: & feli-
biriins. Cius plauſu, quam pugnà Thebanæ ſunt Ar-
T. ces erectæ. Armaberis, ſi non armeris: vin-

Ethicæ Comment. Tom. VI.

cêris, ſi armaris. An hæc minima Victoria
Dæmonis eſt, ſi Deum, cujus factus eſt locus
in Pace, habitare faciat inter armorum ſtre-
Pitus, & pavores? Duùm times hoſtem, non
canis Deo: dùm illum repellere ſtudes, iſti non
curas accedere. Denique vix herbeſcens ziza-
nium eradicare poſſumus, quin cum eo non
evellamus & triticum. Dum abigis cogitatio-
nem, abigis orationem, & indevotè commu-
nicas, qui pavidè confiteris. Evellitur memo-
ria Dei, dum tuorum plus æ* uo peccatorum
memineris. Redimet in pace animam meam ab
his, qui appropinquant mihi. In Pace liberabe-

ris, non in turbatione. Pax tua bellum eſt ho-
De vulnere verò, quid? Nolo armari

Pl. 54. 20

ſtibus.

ad pugnam, numquid & curari non debeo
poſt plagam? Curari debes, ſed neglectu, non
moœrore; oblivione, non ſolicitudine; integu-
mentis non unguentis. Audi Prophetam, ſi
me audire renuis. Vulnus, & livor, & plaga
tumense non eſt circumligata, nec curata eed.
camine, neque fota oleo. Vidéine de ligatura
prius eſſe ſermonem, tum de oleo, & medica-
mine? Non abnuo medicamen, ſed poſt liga-
turam. Nolo animæ ita curetur ſcrupulus, ut
plaga corporis percuratur. Iſta Priuùs ungitur,
tum ligatur. Ille malè ungitur, niſi tegatur
prius. Placet oleum Orationis, placet unguen-
tum Lacrymarum, placent Cordis ſuſpiria. Ve-
rùm his liniri debet plaga jam ligata. Nimi-
rüùm non revolvendus, non recolendus eſt
ſcrupulus, dum Oratur: ſed lino inſtillandum
eſt oleum: oblivioni videlicet tum cogitatio-
num;, tum ſcelerum, gratiarum actio, Gratiæ
impetratio, legationes ad Deum conjungantur.
Noſtra curanda ſunt vulnera Sacramentis era-
ſa, uti pretioſæ veſtis maculæ abolentur. Non
enim eas fullo extergit, ſed acus perforat:
auro obducitur foramen, non aqu diluitur:
gemma ſupponitur, non imponitur pulvis.
Et quamvis interdum abluantur in pretioſo
panno nævi, ſecuriùs tamen eos ſeu holoſerici,
ſeu gemmarum nitor abſcondit. At David:
Ecce, ait, oculi Domini ſuper metuentes eum. Pl. 32. 18.
Benè eſt, ſed quod ſequitur, adde: Et in
eis, qui ſperant ſuper miſericordia ejus. Reſpi-
cit Dominus Trementem, ſed in Sperante ocu-
los defigit. In Sperante oculi Dei ſunt, ſu⸗

Iſa. I. 6.

per Metuentem verò figuntur tantum. Tre-
mentem ideò aſpicit, ut ſervet: Speranti

ideò

K

—
I1IO

ideò oculos ſuos commodavit, & , ut ità di-
cam, inſevit, ut gaudeat. Vident Dei oculi
Paventem, ſed in Sperante videntur. In hoc
ambit videri, ab illo rogatur, ut videat. O-
culorum Domini objectum eſt, qui Timet:
Subjectum, qui ſperat. Hoc eſt, alienus ille,
is Deo ità proximus, ut frons ejus haberi poſ-
ſit, quòd ejus habere oculos comprobetur. Ut
proindè mirum non ſit, ſi Propheta hac doctus
ſcientiã Sperare maluerit inter inſidias adver-
ſarii, quàm Timere. Nam cùm dixiſſet val-
Pſ. 42. 2. latus undique tentationibus, Quare me repuli:
Ni, & quare triſtis incedo, dum affigit me ini-
micus * Statim emendans ſe, & lætiori arma-
Ibidem tus thorace ſpei in Deum: Quare, inquit,
triſtis es anima mea, 2 quare conturbas me?
Spera in Deo, quoniam adhbuc confitebor illi.
Nota: Non à Gente non ſancta, a qua pro-
pria diſcerni poſtulat cauſa, non ab Inimico,
à quo fatetur ſe affligi, ſed à triſti Anima
conturbatur. Quæ ſi exultaret, non triſtare-
tur, procul dubio fruſtrà fremerent adverſa-
rii. Quin non ſolum, dùm oppugnaris, time-
re non debes: verum etiam juberis lætus eſſe
Ibid. 5, poſt vulnus. Audi: Confitebor tibi, tum lau-
Latitia de, tum luctu, in cithara. Ipſa debet doloroſa
piriua Confeſſio non carere lætitiâ. Vel in confeſſione
⸗ Teste- requirit Dominus æquè planctum, ac cantum.
„eedia Quid eſt confiteri in cithara? eſt, Plorare ſine
ℳ. timore, & lacrymas pleniſſimas ſpei emittere
ex oculis: eſt in ipſo gaudere dolore. Volo
pluviam, ſed cum Iride: amo nubes, ſed
Solis repercuſſu eliquatas quidem in lacrymas,
ſed lucis hilaritate, varietatéque perfuſas. At
rarus hic imber cadit. Ideéque pauci confi-
tentur rectè. An novum eſt, quèd citharas
Confeſſioni jungam: cùm Contritio appellan-
da non ſit, quæ doloris cineribus aurum non
immiſcet Charitatis? Vis ſcire, quis ſine ci-
thara Domino confiteatur? Profectò qui moœ-
ſtus, confuſus, tremens, ſine alacri & viva
ſpe ſuorum magis projicit ſarcinam peccato-
rum, quàm exponit. Volo intelligas, quæ
aperis in Confeſſione ſcelera, non Scelera eſ-
ſe, ſed Margaritas: non quatenus eis Domi-
num crucifixiſti, ſed quòd nunc ad hoſftis,
tuique confuſionem in Dei gloriam fortiter
abutaris. Quare dole pariter, & exulta: plan-
gas ſimul velim, & rideas: nam arma Dæ-
monis militant Salvatori, tibique ſcelus, dum
proditur, coronam parat, quod gloriam eri-
puerat, cùm patrabatur. Nota: Confitebor ti-
tki, inquit, in cithara Deus. Qui enim ſine
cithara confitetur, Dei potiùs Vicario confite-
tur, quàm Deo. At ubi cantus reſonat cum
planctu, ibi Deus quodammodò advenit, ut
ſnis dignam auribus confeſſionem excipiat.
Quèòd ſi vel læti eſſe jubemur, cùm plangi-
mus, quis locus erit Triſtitiæ ante ruinam?
Specta, quæſo Te, digladiantem cum Tenta-
PL37. I2. tionibus Davidem. Vim faciebant, qui quære-
13. bant animam meam: & dolos totà die medita-
bantur. Tu verò lapſibus afſuetus quid agis?
Num clamas? num vociferaris? num adverſa-
rio reſiſtis? Num ſuadenti mala regeris bona?
num blaſphemias proponenti benedictionibus
nutibuique reluctaris? Audi: Ego autem tan-
quàm ſurdus non audiebam, & ſicut mutus non
Ibid. 14. aperiens os ſunum. Pergit: Et factus ſum ſicut
bomo non audiens: & non habens in ore ſuo re-
dargutiones. Vidéſne, quomodò confligendum
doceat Propheta cum Dæmone? Porròô non

Oliva

exiſtimes ſuam defuiſſe ſilentio Prophetico vo=
cem. Clamavit, dùm tacuit: Oravit, dum
non oravit: exaudiri meruit, quia impruden-
ter audiri noluit. Quonium in te Domine ſpe-
ravi Tu exaudies me Domine Deus meus. O
prodigium! Factus ſine voce Propheta exau-
diri ſperat orationem ſuam. Qui dixerit de ſe,
Nicut mutus non aperiens os ſuum: Tu, inquit,
exaudies me Domine Deus meus. O Propheta
Sancte, Quid exaudiat Te Deus tuus? Quod
non audivit, exaudire Dominus debet? Aut
poſtulaſti cùm tacuiſti? Nempe ſilentium lo-
quax,„ & fſermone Præſtantius reperiri aiunt
Interpretes Sancti. Vox Davidis Silentium
ejus, Oratio ſpes. Denique Suſanna ſuam apud
Deum felicius tacendo, quàm clamando cau-
ſam peroravit. At, inquit, eminùs Propheta
petebatur: nec iratus urgebat hoſtis à tergo.
Ego verô jamjam allidendus in terram, qui ta-
ceam? Eminus? imò tam proximus inſtabat
illi hoſtis, ut jam ejus apprehenſos pedes co-
narentur evertere: Et dum commoventur pedes
mei, ſuper me magna locuti ſunt. Jam victoria

canebatur, nec fruſtrà, aut vanè canebatur,

ſiquidem dimoti pedes lababant. Nihilo mi-
nùs non degeneres oris diductiones, non pa-
vidas oculorum fugas, non viles manuum
compreſſiones, non labiorum morfſus ancipites
hoſtibus ridendos præbuit. Stetit non infractus
ante inſultantes, ſiluit imperterritus inter Jo
triumphantium, impavidus riſit commoven-
tem pedes. Sic pugnatur, ſic vincitur. Qui
gladiis ſuos exarmavit Diſcipulos, dum in Lu-
pos immitteret: haud eos labis armavit, cum
Tentationibus expoſuit. Silere vult, quos ſæ-
vire noluit. Nolite cogitare, quid loquamini:
ante Reges & Præſides dabitur, quid loqua-
mini, ſed non dabitur cùm ſtabitis ante Dæ-
monem. Verùm Chriſtus tentantem Satanam
eruditis reſponſionum jaculis confoſſum abe-
git. Fateor ter verbis Dominum conffixiſſe
cum Satana: ſed de victoria ſecurum, ſed mi-
hil de hoſte ſolicitum. Quid, quòd egreſſurus
prophetatur Diabolus ante pedes ejus in illo

poſtremo Domini cum Morte conflictu, cum

quo diſputaſſe non legitur? Nulla ad Dæmo-
nem facta in Cruce vox. Et fortè non ſemel
à Dæmone appetitus eſt, qui ſemel eum fu-
gaſſe verbis comperitur. Ne verò tibi peni-
tùs ereptam, interdictàmque vocem conque-
raris, in has te volo Beati Job erumpere pre-

ces: Parce mibhi, Domine, nihil enim ſunt Job.7n6:

dies mei. Domine, maxima ætatis meæ pars
vanè fluxit in infantia, non modica otioſa
in pueritia exacta eſt, magna adoleſcentiæ
abrepta æſtu, abſumpta vitiis: de tam gran-
di dierum numero vix unam computo diem,
quàâ tibi vixerim. Rogo, proindé, Te Pa-
trem Miſericordiæ, ut cùm mihil ſint dies
mei, Mihi parcas. Quid enim ſi nec hiſce
diebus congregem mihi dies in Æternitatis hor-
rea: vacuus ſanè dierum ante Senem dierum
multorum apparebo. Fac, Deus, ut compe-
riam unam diem in atrüs tuis, ſupra millia
dierum ſalubriorem eſſe cordi meo. Quòôd ſi
ſcrupulis vanè teritur, quæ ſupereſt dies,
quid reſtat, ut ad Te confugiam, & dicam
cum Jobo: Parce mihi, Domine, nihil enim
Jſunt dies mei ? Hic ſile, & intelligito non
deeſſe Tibi Deum, quamquàm Dies videa-
tur deeſle. Cum ipſo ſum in tribulatione, indquit

ſui ore Vatis, ad Te. Porrò ſi Deus tecum
eit;»

et
n
6el
cum
cont
tio
Ginis
.nns
i lo
Ac tu
lmnd
14 4 cocu
utj ulic
et. lorun
i tilb c
ne.
Tilis
Hum
enim
llices
tuæ te
non e
ſores.
Timor
tur ſce
tell, .
petia
Zillum.
non me
Apd in logn
iis ſi.
m bo
lares ad
teri Corum,
Aln ſies. N.
ieſt, ſi
lent car
Vilumn ſo
tis ſele
Plonmor.
tis hote
Cum ſam
ils ſtom
tur eode
täntos cj
CIürs ſib

lbid. 17.

ub AUls, e
ßr Nratu!
na netcalo⸗
Verè Rac
Ulet, ſi
le Nirent
Nec mand
tons,
cleſa ne
ſrſet,
n ill
du ecit
ace turde
m ſipi

iNlcats

4
nihi Mn hee
lilie. 1 ntur 9
n iriſ
Dihi

Pſ.g0,5*

Stromatum, Lib. XIV.

eſt, quid metuis, quid formidas? Si Deus non
modòô pro nobis, verùm & in nobis eſt, cur
Gehennæ mancipium formidamus? Deus me-
cum, inquis, qui tot fœdiſſimarum quotidiè
contaminor imaginibus rerum? Quæ participa-
tio lucis ad tenebras, aut quomodò Turpitu-
dinis, & Dei commune domicilium? An ille,
cujus habitatio eſt in Sion viſione Pacis, & cu-
jus locus factus in Pace eſt, tot inter turbines,

ac tumultuantis conſcientiæ motus habitabit?

Imèò divinæ in te Præſentiæ turbationes iſtæ

III

fectò bellandi artem à militibus didicit Domi-
ni Dei exercituum. Cùm enim die quàâdam
exarſiſſet cupiditate cœleſtis Patriæ, ſed con-
territus recordatione diſtricti Examinis, cui
ſubjiciuntur, quicumque ad conſpectum tanti
Nitoris, atque Candoris advocantur, quippe
qui non ignorabat, vel in Coœlo Domini gla-
dium inebriatum, in cujus conſpectu ne ipſa

quidem aſtra munda ſunt, Cœpit illicò totam

conſcientiam evertere, omnéſque producere à
latebris cogitationes ſerupuloſius, quam pru-

Pſ. 44. 4 documentum ſunt. In circuitu ejus tempeſtas dentius: Hac recordatus, inquit, ſum, & effudi pf. 41. 4.
Tentztio alida. IIle cujus factus eſt locus in Pace, bel- in me animam meam, quoniam tranſibo in lo- Wors non
nen ti- lorum undequaque fremitu cingitur. Deus to- cum tabernaculi admirabilis , uſque ad domum 'imenda-
menda. tius conſolationis tunc adeſt, cuùm adſunt ærum- Dei. Cùm ecce tibi iſta meditantem ſapientior Deſperati
næ. Nimirùm ſicut Lilium inter ſpinas, ided vox ab incopto conſilio abducit: In voce exul- Eerenr.

viſus fortaſsè eſt Sponſæ Flos Campi, & Li-
lium Convallium. Ubi Deus, ibi Satan: nec

enim Piratæ, ubi nullæ commeantium merces.

Illices latronum divitiæ ſunt: & Innocentiæ
tuæ teſtimonium reddit Draco, qui fremit,
non enim devorare te cuperet, niſi Innocens
fores. Cibus enim ejus Electus. Servilis itaque
Timor iſte tuus excludendus eſt, ut excluda-
tur ſcelus. Ridendus hoſtis, qui fremere po-
teſt, ſævire non poteſt. Vix ipſe monendus
Superior eſt, vix Sanctorum implorandum au-

tationis, & confeſſionis: ſonus epulantis: ex an-
gulo Angelus, uti exiſtimo, ſonuit. Ac ſi di-
ceret, tabernaculum admirabilis, Nuptis Ag-
ni, non Lacrymis & Dolori deſtinatum eſt.
Ad cœnam vocaris, non ad lanienam. Proindè
ejulantis vox in ſonum tranſeat epulantis. Un-

dèe ſubdidit ſtatim Propheta: Quare triſtis es, Pſ. 42. 5.

anima mea, & quare oonturbas me à Wera in
Deo, quoniam adhuc confitebor illi, ſalutare vul-
tüs mei, & Deus meus. Mihi crede, nunquaàm
triumphabis, rmiſi hanc ineas viam in pugnan-

xilium. Horres, audito conſilio! Scito tamen do. IIIe, epectaverunt peccatores, ut perderent Pl. 118.

non meam eſſe ſententiam, ſed Davidis, qui me: Quid verò Tu? Tefimonia tua intellexi. 95.
Pfal.3z9. 8. ità loquitur in Pſalmis: Annuntiavi, & locu- Quid eſt Teſtimonia tua intellexi? hoc eſt: IZegum
tus ſum. multiplicati ſunt ſuper numerum. En cùm fremerent varii Tentationum fluctus, & ch. i
dum loquitur, dùm hoſtes indicat, dum auxi- me Dæmones expectarent, ut me ſuis perde- J“ρ.
liares advocat copias, dum opem implorat ami- rent terriculamentis, ego Teſtimonia tua in-
superior corum, non fugantur, ſed multiplicantur ho- tellexi. Id eſt, didici, non ſenſu, ſed conſen-
nullam ſtes. Nam plerique, qui ſimultates diſſimula- ſu, non cogitatione, ſed delectatione dehctum
eimeat. rent, ſimularent amicitiam, ſi Regem crede- conflari. Ideôque non ſtatim me in fugam con-
rent carere hoſtibus; mox ut aliis quoque in- jeci, in qua licèt hoſtem fugiam, lapſus non
viſum ſciunt, animos ſumunt, eôque inſolen- effugio, & laſſitudinem, ſed imperterritus tuos
tius ſeſe efferunt adversus Regem, quò illum ad bedes jacui. Et ſanè id tandem exigit à no-
plurimorum patére inſidis agnoſcunt. Sapien- bis Dominus, qui, cùm nolit ſcelus in nobis,
tius hoſtes Amici vocantur, quam hofſtes, quia, turbationem quoque odit noſtram. Pacem & Zach. 8.
dum familiares exiſtimantur, nullus audet ſuum veritatem diligite, ait Dominus omnipotens, le- 12.
illis ſtomachum aperire, opem polliceri. Agi- gimus apud Zachariam. Audin? Qui veritatem
tur eodem planè modo nobiſcum. Dùm enim Præcipit diligendam, Pacem negligi non pati-
tantos cieri motus in corde Vitia ſpectant, tur. Imè Pacem veritati Præponit: quaſi dicat,
unius ſibilo ſceleris, excitantur illicoò contra ante omnia Pacem in corde ſervato, & ſcruta-
nos, & ſpe triumphi erecta inſultant fügien- re deindè veritatem. Nolo deficiant in vanita-
Serupalo- tibus, quæ ſtantes fugerent. Quid enim non te dies tui: volo diligas Veritatem, & quidem
SaSien. peret de te Luxuria, cüm tuas ſpectet af- ſupra omnia volo diligas eam: quodammodò
Trasa,io. flictas;, conciſâſque vires levioris Mendacii ap- tamen, quam præponere debes vitæ tuæ, Pa-
num fya. Paratu? Totus conturbatur, inquit, Irâ, dum ci tuæ, imò meæ poſthabeas volo. Breviter,
tem exei- Meticulosè omnia cordis ſecreta timatur, an Pacem & Veritatem diligite. Servetur ordo di-
ant. verè Racha dixerit fratri ſuo: quomodé inſa- lectionis: noli negligere Pacem, ut Verita-
niet, ſi eum dubitare fecero de concupita ne- tem poſſideas. Sorores ſunt, ſeparari nolunt.
ce Parentis? Ego veròô nec dormire illum, Et quamvis, exclusd Pace, videaris tibi Ve-
nec manducare ſinam, inquit Spiritus Super- ritatetn cuſtodire: ſcito tamen futurum, ut
ſtitionis, ſi ei perſuaſero fieri potiifſe, ut ab brevi à te dividatur Veritas „quam Tu à Pace
Eccleſia non ſemel diſſenſerit, quando vix re- diviſiſti. Securus es de Veritate, ſi Pacem ha-
quieſcit, dum timet, an piè interfuerit Sacro. bes: ſi cares Pace, nec Veritatem din habe-
Non diſſimil ratione reliquum Vitiorum vul- bis. Vis iſtud expeditiùs intelligere? Credas
gus excitari diſcito adverſum te, dùm vident oportet Paſtori tuo. Poſtquàm miteſcere cœ-
adeò turbari cor tuum ſeu admiſſi umbr4 pia- peris, poſtquam poſueris æſtum iſtum cura-
culi, ſeu ingeſti terriculamento ſceleris. O rum „ tunc docebit Te Deus hanc doctri-
quam ſapienter Propheta, qui didicerat mul- nam. Docebit mites vias Juas. Et hæ quænam pfſ24. 10
tiplicatos ſuper numerum hoſtes, duùm loque- ſunt? Univerſæ viæ Domini Miſericordia, & Ibid. 1I1.
retur & annuntiaret, nos docuit hoſtes ride- Veritas. Quid agis cum tempeſitatibus hiſ-
Pl. 41. J4. re, ut ſuperemus. Dum confringuntur oſa mea- ceé „nôönne ut pervenias ad Deum? Memen-
dum dicunt mihi per ſingulos dies ubi eſt Deus to tamen, ad Deum non iri, miſi per vias
Wmiss? Quare triſtis es anima mea, dico ad me ejus. Univerſæ verò viæ Domini Milericor-
ipfum meos aliis adverſarios occultans, Et qua- dia & Veritas. Quid ergo ſperas te perven-
eoſ 7e conturbas me? Et puto felicius vicit hoſtes, turum per Trepidationes, cùm Tremor iſ-

dum irriſit, quàm dum expavit.

Quam pro-
Ethicæ Comment. Tom. VI.

te inter Domini vias non numeretur? Nulla
K 2 via-

Oliva

II2.

.

vjarum Domini ſine Miſericordia eſt. Deni- dendis Perſecutoribus, déque fiducia in Deum
ue, ut finem imponamus moſtiſſimo Sermo- variis in locis adnotaſti. 1
Matth. m: Veſtri capilli capitis omnes numerati ſunt: n
10. 30. nolite timere, multis paſſeribus meliores eſtis PFunes peccatorum circumpleæi ſunt mo:
vos. Ne capillus quidem peribit, hoc eſt, ne & lesem t i⸗
levis quidem cogitatio; nullo ſtabilita munimi- 7. 8 Aaim non ſum oblitus. Pſ. it
ne ſeu Crucis, ſeu Precis decutietur. Capil- 118. 61. bus
lus, inquam, non peribit, ſed ſi fuerit capil- lutu
lus capitis, hoc eſt, ſi ab obedientia Ductoris Hunc tandem ad ſcopulum alliſt trepidan- Serupuh- 2ð
ſui non revellatur. Cæteràùm, ſi flecti ſuo vo- tium franguntur fluctus, Oceanique furentis 4. i
luerit ſenſu, capillus cadet procul dubio. Er- hoc tandem in ſabulo ferocia conquieſcit. Ne- Trytatio hugt
géône times, ne Te labi permittat, qui cu- que enim aliud meticuloſa ita corda contur- eet, pon
rat, ne Paſſer cadat? At quo modo ſine ora- bat, ac ſe peccatorum funibus conſtricta in- ſime
tione & comploſione manuum ſtabo puſillus tueri; ſiquidem victa ſe diffiteri neſciunt, guiut lelil
ego homo, cùm vel Gigantes pugnæ ſint im- cùm hoſtem triumphum non modèò canere, ſed nt. ter
pares? Hieronymus ſaxo vix pellit choreas ?è & vincula injecifle debellatis experiuntur. i. gſu
mente, & ego ne Crucem quidem pingam in Quidni victus, inquis, ſim, qui catenas, & Ullr
fronte, animo in Nympharum theatrum con- ſervitutem ſceleris circumfero? Jam vermis gee ar
verſo? IIle inter pallorem Jejuni, & Senec- proles, & poœna criminis conſcientiam exedit, is. ſatis
tutis frigora calet, & ego ſecurus ero inter jam caligo facinorum pediſſequa mentem oc- . di t
Pubertatis ardores & inter epulas? Aio, ſi O- cupavit, jam exulat & corde memoria Dei ad- znim⸗
bedias. Quid fortius, arundo an quercus, olus ventu excluſa peccati: Verbo, Funes peccato- t 0
an olea? & tamen ſæviente auſtro frequentius rum cir cumplexi ſunt me, & me victum non elucte
diffractas quercus quàm alliſas arundines, con- fateor. Quid ſæviùs Chriſtum cruciavit quam gen t
cluſas oleas quàm revulſlum olus intuemur. Crux, & Clavi? Tamen fulgebit in cœlo So- ſre cu
Quâ, rogo, ratione quod firmius eſt, cadit, le clarior, in Regum vertice rutilat nobilior Pda,
quod vilius & debilius eſt, ſtat inconcuſſum? gemmis, pretioſa vocatur inter omnes arbo- Ges he
Nimirùm Deus providit, ut dum minus obſi- res. Undè tantus Patibulo honor? Quia to- H
ſtunt ferocitati ventorum, quæ ſunt infirmio- leravit invita Deum in ſe lacerari, & cruci- Cuun
ra, facilius quoque eorum impetum decli- figi. Idem eveniet menti tuæ, quæ blaſphe- t, g
nent: cùm ea, quæ vehementiùs ſuâ mole re- mari Deum, ingeſtis à Dæmone vocibus invi- wrhr
luctantur auſtris, vehementius quoque eorum ta tolerat, & luget. Hæc cùm audias, dicis ulin nen
furore quaſſentur. O Tu, qui mimiùm tuis iterùm. Funes peccatorum circumplexi ſunt me? ina. ain
fidis induſtriis, & minùs de obedientia ſpe- O ſiupidum & inſeniatum cor! Et quare fu- Nam
4 . s, 0
ras, cave, ne poſt replicatas cruces, poſt re- nes iſios injectos a ſcelere Prophetæ gladio Mi
petitas preces, poſt expoſitum genus omne non incidis, cum Davide inſultantibus non mi
armorum è& ſcripturis, proſtratus audias in- inſultas tuum converſus ad Ducem, cui ſi di- ul 1
2ſ. 51. s. ſultantes: Ecce bhomo, qui non poſuit Deum xXeris, & Legem tuam non ſum oblitus, illicò, gacho:
adjutorem ſuum, ſed ſperavit in multitudine quibus obligaris, funes ſolventur. Funes pec- i,
divitiarum ſuarum, & prævaluit in vanitate catorum, inquit Propheta, circumplexi ſunt Wero n
ſua. Multitudo divitiarum multiplices ſunt in- me; verùm non ideò reus ſum, & legem tuam der
duſtriæ, quibus niteris ſupplantare ſupplan- non ſum oblitus. Non unus David & victor ecdwr
tantem. Quæ opes, Deus immortalis? tam fuit, & vinctus: Paulus quoque ſentiebat ſe inbn
devota cordis ſuſpiria, tam frequenter aræ, captivum trahi à lege peccati, ità ut facere ſöhr
tam firma vota ante Deum concepta, deoſ- cogeretur etiam, quæ nollet. Verùm quia al- n
culationes ſacrorum locorum, jejuma, flagel- ligato corpore voluntas libera imperium ſcele- nr Ve
la, cilicia, ipſum, ſi Deo placet, devoca- ris repellebat, virtutem in infirmitate perfe- mefos
tum in terras Cœlum, & tranſmiſſum in cœ- cit. Ommia licèt membra catenata ſint, ſi una
lum Cor? Quid tum? Multitudo nônne iſthæc careat Voluntas compedibus, regnas in vincu- My
Divitiarum videtur tibi? Sed Prophetæ vi- lis. Eſto: cogitet Mens Virgo, quæ vel nup- in
detur Vanitas. Et prævaluit, inquit, in Vani- tam dedecent, objicientur oculis, quæ vel ugt
tate ſua. Non dicit, & prævaluit per Vanita- meditata, optatâque occidunt animam, tan- . .V
tem adversùs hoſtem, ſed in ipſa prævaluit gatur corpus, imò & fœdè tangatur, tot inter W Cjn
Vanitate; quia, cùm abyfſſus abyflum invo- funes liber es, ſi tamen Vitiis voluntate non N ommtumm
cet, novas quotidiè excogitat adinventiones ſervis. Væ nobis, ſi quoties cogitamus, pec- IImm un
atque inſanias, quibus cum Tentatione con- caremus. At quis, ais cum Sapiente, picem laritet
fligat; triumphante interim obedientiæ Filio, tangere poteſt, quin inquinetur? Quis? is qui , per
qui ſine his Opibus, ſed non ſine Deo expe- non eam tangit. Haud tu tetigiſſe picem cre- Alla me
. ritur illud in ſe, quod David cecinit,; Tibi dendus es, quam Diabolus tibi ingerit relu- tagin
Pſ. 2. 17. Jerelictus eſt pauper. At David, qui hæc ce- ctanti. Uritur Salomonis teſtimonio;, imò & o
cinit, Turrim exſtruxit, ex qua mille clypei exuritur, qui ſuo in ſinu alligat ignem. Cæ- Dundn ſ
pendebant. Ita eſt: imò non ſoli clypei, ied terùm vel inter ignes alget, quem invitum logo
omnis armatura fortium. Verùm hæc omnia inter flammarum globos Dæmon immittit. In- iſten
non intra Turris munimenta ſervantur, ſed & tuere tres Pueros: & intelliges algere poſſe, n tnae
Turri pendent, non tam ut milites arment, qui videntur ardere. Quæ cùm ità ſint, non Uhil Eehe⸗
quàm uat mœnia ornent. Quin & Salomonem, eſt;, quòd ita hoſtis vincula reformides, ut eo- wieline ſaci
cujus ſcimus vel lectulum ſexaginta ex fortiſ- rum metu fugæ duntaxat memineris oblitus on Min
ſimis Itaeêlis ſtipatum haſtatis, turpiſſimè lu- luctæ. Plerique Andabatarum more pugnant H kendn
gemus, tot inter excubias fœdatum. Huc fa- cum umbris, Pauli immemores clamantis, non li tſemu
ciunt quotquot proditi à ſatellitibus ſuis pe- ſic pugnandum, ut aeër verberetur. Vix fo- l 8
riere, quique proprio ſunt gladio interempti. lium dimovetur, vix ſerpit in mente ſpectrum, n hette

Vide, quæ de non timendo Dæmone, de ri-

vix oculis exhibetur, quod amare non licet-
cutn

Nlrs de
1e. ar
doce

N

lln 1

tiete
durſit e
c n
8corlri;
ti Ni
tke,

Z

6 ehein
tktt
In
enüner
wemonn is
, Ma
n CtNkrd
Eehtincet
e Win N
hondt) u

TCenen, A

ea i
n inum
Ctenn ul
, gub

R

„ e
go, rde
1 Cells, e

zoN ,

ige N
2 un 14

cùm ſtatim, demiſſis palpebris, manibus aéë-
rem diſſipant, vinci metuentes, ſi fortè vide-
rint. Cave, ne, qui cæco more pugnando,
Samſonis luctam æmularis, ità opprimas Phi-
liſdhæos, ut tuo jaceas ſepultus truumpho. Vi-
cit, ſed obiit, nec ſibi ſervavit, quam hoſti-
bus vitam eripuit. Metuendum eſt, ne, qui
lutum fugis, foœdihs inquinere pulvere, quem
excitas fugiendo. Et a fronte hoſtis inftat,
& inſidiatur à latere. Satiùs proindè eſt re-
pugnare, quam fugere. Scelus ſcintilla eſt;
non illam excutis, ſed excitas, ſi mox ac ve-
ſtimenta corripuerit, oculos clauſeris, ne aſ-
Homines ſenſiſſe puteris incendio. Explorandus diligen-

nen t ter locus eſt, quem invaſit, & oculatiſſimè
e diſquirendum, ubi lateat, ut extinguatur.
kira e Haud fugimus, ſi Domus conflagret, ſed

viſaictiv., aquam undequaque convehimus: neque enim
Cenſtan- ſatls eſt, nos incolumes eſſe, ſi domus ardeat.
tia. Si tuo more fugias, dum ignem Dæmon tuæ
animæ ſubjicit, ut Pudicitiam ſerves, Pax pe-
rit. Cur non potiùs utramque ſervas virtutem
reluctando, qui vix alteram tutaris, ſi in fu-
gam te das? Præſertim cùm non jubearis bel-
lare cum hoſte, ſed ridere. Nolo cum hoſte
ludas, ne aſſenſiſſe puteris; ſed nolo illu-
das hoſti, ne timuiſle videaris. Quid mihi
cum rixis, quas ciet hoſtis in Corde, quid
cum auro, cujus excitat cupiditatem in Men-
te, qui malo mori quàm odiſſe, qui pannos
suberior purpuræ antepono? An dubitare poſſum, à
vuklem me Fratribus vitam eripiendam, pro quibus
ni. paratus ſum non ſemel mori? O umbras ina-
nes, metus metuendos, 6 ridendos hoſtes!
Nullus tibi in hac rixa ita timendus eſt ac
tuus Timor. Saül non alieno, ſed ſuo interit
gladio: Et ſuis confoſſi armis jacuere Golias
in acie, Holophernes in toro. Xerxis ſine nu-
mero militem hoſtis non fudit jaculum, ſed
terror. Recedendum interdùm eſt, fugien-
dum nunquam. Et prima militibus Lex eſt,
ut vitam malint perdere, quam locum, quos
ſi vulnera averſo excepiſſe corpore deprehen-
derint, victores licèt victos pronuntiant, vi-
ctos verò arguunt ſi vel leviſſimè perſtrictos
humeros hoſtium jaculis denudaverint.

Non durà ibi neoceſſitate ſervitur, ubi
diligitur, quod jubetur. S. Leo.

Amore Cujus dicti exemplúmne dicam, an teſti-
duci vn monium? habemus in hortis, ubi flores tener-
Timore. rimi undique erumpunt magno Obedientiæ ac
Charitatis documento. Quis enim non mire-
tur, per firmas obduratâlque ſoli fibras vir-
gulta mollia perrumpere, quæ illicò flectas,
frangâſque, ſi fortè violentiùs revulſa ex hu-
mo infodere iterum humo tentaveris, non
Pprimùm ſeu ferro, ſeu digito tellure perfora-
tà. Rogo, cur penetrare non valet terræ
viſcera Flos, quâ ſui parte robuſtior eſt,
dùm tua eſt in manu; & ſuo faſtigio (quo
nihil delicatius) viam ſibi facit in extimam
Superior erræ faciem, ſi tamen radici hæſerit? Ni-
smore mirùm non violentus Florum ſuper humum
dacat. & gradus & aſcenſus eſt, ſed eſt deſcenſus
violentus, ſi, non effoſsà ſcrobe, repetere
Confeſſa- Matris viſcera compellantur. Ibi blandè ra-
niſia dix herbeſcentem corymbum non tam fupe-
velunisa. Tare docet terram, quam amplecti, hic ho-
ria. filiter aliena manus eum cogit lamiare „ quam
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum, Lib. XIV.

I I

diligit. Ibi i leò erumpit per fibras terrarum, Obdien-
quèd eas in ſeſe convertat flos herbeſcens: "a & her-
hic pervadere nequit, quòd contra naturam 79s,e
doceatur velitari. Ibi naſcitur, hic luctatur: z2a, ſd ex
ibi ad ornamentum parentis ſubſilit, I&c de- corde no-
ſilit ad injuriam: ibi ad lucem properat, Kre.
hic truditur ad ſepulchrum. Quare, ſi cupi-
mus florere, non flecti, virere, non frangi,
amemus, quod agimus. Non durior humus
cùm à manu flos infoditur, quàm cùm à ra-
dice profertur: ſed blanda radix coacta ma-
nu, illa nutrit, quem peperit, hæc ſepelit
quem revulſit. Illi obedit, huic flos ſervit:
amat ibi parentem, hic deſpicit alienam.

Vacate & videte, quoniam ego ſum
Deus: exaltabor in Gentibus, &
eaaltabor in Terra. Pſ. 45. 10.

Quomodo exaltaberis in Terra, ubi ad- Serupulo-
versus tui nominis gloriam Mundi gloria, & K.
Dæmonis pugnat impietas? Quibuùs, rogo,
armis aereas diſſipabis phalanges, fugabis tar-
tareas poteſtates: Quibus? Audi. In eodem
planè Pſalmo, Arcum conteret & confringet Ibid. 9.
arma, & ſcuta coneburet igni. Non armis, ied Pufillani-
armarum projectione exaltabitur Deus Deo- mes.
rum in terra. Audin? Arcum conteret & con-
Ffringet arma. Ipſam non patitur in ſuis militi-
bus Crucem, quam meticulosè ducunt in
fronte. Degeneres hoſce metus averſatur Deus
Dominus fortitudo noſtra. Benè, ais: abji-
ciam & ego arma, ut pugnem, num & umbo
rejiciendus eſt, quo protegor! Nolo armari, Tentatio
ut vincam: num & defendi vetor, ne vincar? non nocet-
Quid de ſcuto, qui accingere prohibeor aci-
nacem? Quid de ſcuto? abjiciendus eſt cum
gladio. Qui enim arcum confringet, ſcuta
comburet. Arcum, inquit Propheta, conte-
ret, & confringet arma, & ſcuta comburet ig-
ni. Ut vides, deſperatiùs ſcuta diſſipat, quam
arcus: hos rumpit, illa incendit. Nec mirum:
indecorum enim magis eſt Chriſti militibus ar-
mari ſcutis, quam arcubus: his ſiquidem vi-
ctoriam iperare, illis timere fugam videntur.
Arcus comparatur, ut vincas; arripitur ſcu-
tum, ne vincaris. Quare, qui Deum exalta=
ri optas in Gentibus, & ſuper omnem ter-
ram, harum Crucum & geſticulationum ſcu-
tum non modò pone, verùm & exhorre. Quid
enim;, præ reliquis Principibus, ſuis in trium-
phis ſingulare Deus haberet, ſi armatus vin-
ceret? Humanum eſt, poſt emiſſa jacula ho-
ſiem fugare. Abſque armorum munimine ſu-
perare hoſtem, divinum eſt. Non minùs vult
Deus ex Virgine naſci ſine adjutorio viri,
quam ſuperare abſque ſuppetiis armorum. Heu
alquando, quicumque divinæ Gloriæ teſſe-
ram gerimus, ſcuta iſthæc exuramus, ut exal-
tetur Deus in Gentibus, & magnificetur Deus
in Terra.

Plena oculis anté, & retrò́. Apoc. 4.6.

Sinarum imperator nonniſi velato vultu kex Mi-

conſpiciendum ſe præbet. Mallem à Principe " hros

in oculos Subjectorum velamen transferretur. eligat ep=
Ut enim horum cæca eſſe debet obedientia , mos
ità illius oculatiſſimum oportet imperium
ſit. At animalia ſancta in Apocalypſi intus Magys
plena erant oculis. Benè eſt: Attende tamen:, „ecnaſan.
K 3 ubi das

114
ubi fuerint, cùm oculis adeò foœcunda deſcri-
bidem. buntur. Et in medio ſedis, & in circuitu ſedis
Dignitas quatuor Animalia plena oculis ante & retròô.
in digno. Placent oculi, ſed in iis, qui non procul ab-

ſunt à throno. Vellem Conſiliarios Principum

Avari. oculis plenos eſſe. Si enim pleni forent ocu-
ria. lis, carerent manibus, hoc eſt, & felicius pro-
ſpicerent regnis, & regnhorum ſpolia parcius
compilarent. Nunc verò cæci aliqui non rarò
ſunt, &, cùm Oculis vacui ſint, pleni ſunt
Manibus. Habent plerumque ædes publicæ ra-
ros Argos & non raros Briareos. At altius hic
Ibid. 8. quoque myſterium latet. Attende: Inius ple-
na ſunt oculis, & requiem non habebant die ac
nocte dicentia: Sanctus, Janklus, Santtus Do-
minus Deus omnipotens. Rogo, ſi oculis plena
ſunt, ubi locus ſupererat linguis, quibus Dei
omnipotentiam prædicarent? Tum, fi requiem
ab his vocibus non habebant, ergo munus
hoc proprium eorum eſt, Dei fſcilicet evul-
gare laudes, cui ut plemius facerent ſatis,
ſatius fuiſſet linguis ea intus infarcire, non
oculis. Cur enim tanta oculorum fertilitas,
ubi à clamoribus ceſſare non licet? Erras pro-
fectà, qui tuum docere audes Artificem.
Sapientiſſimè oculis replentur, qui Deum præ-
dicaturi ſunt Sanctum. Siquidem nulla ma-
jor in Principe laus, quam ſi oculatis utatur
in Reipublicæ moderatione Adminiſtris. Fe-
liciùs Imperantis evulgat præconia conſiliario-
rum Oculus, quam Eingua: hæc enim blan-
gama cu- ditur, ille non fallitur. Si ſuis oculis Regno-
r. rum Primates populorum commodis & pro-
Sr ſa- ſpiciant, & conſulant, quamvis ſileant, Mag-
nus, Juſtus, Pius Princeps prædicabitur: cu-
jus non audientur laudes, ſi ejus Aſſeclæ ava-
ritià cæci, & adulatione eloquentes, quam
non videndo, famam Dominantis obſcurant,
garriendo, eam adnitentur illuſtrare. Ocu-
lus Conſiliari, non Lingua, ſanctitatem
Principis commendat: & vitia quidem Do-
mini Miniſtrorum valet lingua dwulgare; ut
verò Juſtus habeatur, & Præſtans, una po-
teſt oculorum in Aſſidentibus ſilens eloquen-
tia ſuadere. Ideò cùm Sanctus, Sanctus, San-
tus Deus prædicandus eſſet, Animalia, quæ
ſedem ejus circumſtabant, plena oculis deſcri-
buntur, quorum nec ſcitur lingua, & vox au-
ditur: ut intelligamus ſuorum Principum lau-
des melius poſſe Aulicos, providentiã, quam
eloquentiâ, & oculis fortius, quàm ore com-
mendare.

Oculi ejus tanquàm flamma ignis, &
pedes ejus ſimiles aurichalco, ſicut
in camino ardenti. Apoc. . 14.

Plateæ cœleſtis urbis ex auro puriſſimo,
ſed vitro niſi fallor, ſimillimo: pedes verò
Divitiæ Regis ſanctæ Sion aurichalco perſimiles. Quid,
Deo invi- rogo, hoc eſt? apud coœleſtem Hieruſalem

Apoc.2I.

ſæ. aurum eſle non poteſt, & in plateis qui-
dem vitrum, in pedibus aurichalcum eſt?
Quid, quòd, vel plateæ auro conſternun-
tur, vel pedes auro obducuntur? ut nimi-
rùm ubique calcari Avaritiam intelligas, ſeu
illam in plateis, ſeu in plantis ſubjectam
Eecleſta- contempleris. Porrò non ſuffecit Domino
Riei ode- ſua in urbe calcandum aurum in plateis ex-
rz. Ponere „ ſed ſuis illud quoque comprimen-
Paupertas dum pedibus ſubjecit. Facile reperies & in
ſancdta.

Oliva

Eccleſia, & in Cœnobäis qui aurum prædicent Vox ope- Que
contemnendum; & quidem aliorum facultates um. igni
calcari optant in via, quaſi lutum: ad quos Exvempla rull
ſi reſpexeris, deprehendes in vertice aliquan- Lenei 0
do, imô & in corde divitias geſtari, non au- Sage fauunn
tem ſubjici pedibus. Sed meminerint Anima- ra. Hyici
rum Paſtores fruſtrà contemptum divitiarum Zaiu; a- tinn
ſuaderi, niſi ſuo eas exemplo calcandas per- inaam
ſuadeant. Rex Regum gazas non modè pla- gi ce. lat
teis calcandas ſubjecit, ſed & pedibus ſuis
ſuppoſuit contemnendas. Et pedes ejus ſimi- a
les aurichalco. O Principum exemplar planè Rex &
regium! Oculi tanquam ignis, & pedes ſimi- Epiſcopus Er
les aurichalco. Hoc eſt, & Amor principa- btimus Chrif
tum obtinet in fronte, & ſervitutem Aurum ?“ihnam. ul. tribis
ſuſtinet in pedibus. Quin ne auro quidem, nis 0s
ſed aurichalco ſimiles pedes deſcribuntur, m alhube
quòd vera Regem ſupernum compulerit Cha- n. ſ 1
ritas profuſa erga inopes, aurum non habere, r: l
ſed fingere. Et apud aurifices quidem, inter e ſex
ignes, aurum terrà expeditur: aurei veròô kai
BPrincipis pedes, ſi in camino Charitatis ſta- met ſe hitin
tuantur, aurei eſſe deſinunt, & aurichalco ſi- gi &
miles perhibentur. Et pedes, inquit, ejus ſimi- Apoc. 1. fo gel
les aurichalco, ſicut in camino ardenti. Vera 15. 8 lu
Chharitas in camino ſuo aurum perdit, quod in Mlce
largitur, & quos reperit aureos, luteos facit. V:
Verè id in Carolo Sanctæ memoriæ Cardinali ““
eluxit, qui vix aurichalci ſimilitudinem in l ſni⸗
cultu externo retinuit, amiſlo patrimonio in Urentd
foculo Charitatis. At in camino igmii pedes Peminn
quomodò non ex auro, ſed ex aurichalco dig-
noſci potuerunt, cùm Hieronymi teſtimonio, nd
inter candentia metalla nullum diſcrimen in- Pelcn
tercedat? O Charitas, quæ ità ardes, ut lucem Fame u
tamen minimè auferas operibus tuis. Facilè α7a. d
aurichalcum patuit vel candens. Noli timere, delen ve Aten
S . . rus Famà ns ſello
quiſquis ex amore agis. Non habeberis au- wetur. re
reus, ſed pauper habeberis, quamvis ex Cha-
ritate igneſcas. Exiſtimabunt à me ambiri Marma- H
purpuram, ſi familiarius agam cum Principe; anon lin irct
ſeu opes pretioſas mihi eſle putabunt, ſi eas t,; n n
accepero, ut diſtribuam in pauperes. Falleris. it verus u. enn
Timor iſte tuus vanus eſt. Aurichalcum, hoc 1 lie ns
eſt, Paupertas in affectibus cognoſcetur, ſi H
tamen, dum hæc agis, non alges, ſed ar- Pn
des. Scintillæ oculorum, & flamma, quæ gic
emicat in oculis, illæ produnt aurichalcum clar
tibi ex auro relinqui. Quem frigere vident, S
nec ſine auro vident, dubitabunt an aureum ſert: gn
ſe ſtudeat facere, duùm aurum ad eleëmoſy- Ulhlerit
nas coacervat. Quem verèò ardere & oculis Dertam
& pedibus conſpexerint, nunquàm credent kenie
opibus inhiare. Neque enim ſatis curare ob- unn gnie
lectamenta divitum putandus eſt, cujus ſa- nem be
tis cognoſcitur, delicias in flammis eſſe. Car- euälin
bunculos faſtidit, qui carbones diligit: nec kieri
Gemmas amat, qui amat prunas. Flamma- lnt⸗,
rum & divitiarum foœdus difficile. Non am- dlies,
bit, qui ardet. Denique ſuſpicio eſſe poſ- uum in
ſet de Avaritia, ſi arrum non in pedibus, e P
ſed in capite videretur. Verùm cum ſimili- nan Aicem

tudinem auri non in fronte circumſferas . ſe , Epulchr
geſtes in pedibus, ſubjecti vulguſque infi⸗
mum, quod eminùs emicans in verticé au- en: v

richalcum aurum fortaſsè crederet;, cominds he l,
illud videns in pedibus aurum eſſe diffitetur. , N
Ità verſare cum Principibus, ut oculos tan- g, en
quàm flammas habeas, & ſecuris eris à e ſepul

calumniis. Neque enim ambire gloriam Niven
quæ fonum eſt, & flos fœni, exiſtima-

bunt, ſi conſpicient, in oculis ardere an

nrienn
n Dl
4 h
e in.
e i
i, nen
kennt A 6
W
n ntm!
n d 4
eilbui
elet eil K
Am
Uuen Arn
d

Rh

Ce 8
Conerlde
run Nond

“

ſonni klmn,
llun Elnn:
itiatces,
enbeg i
len. N
N
8) Gnn

4

lbithutn
ANn
ed wdee 1.

e

Quæ enim communicatio flori & flammis,
igni & fœno? Porròô igneos minimè geris
oculos, ſi ignis eſt. Videant à te non vide-
ri Solum, Solem videri, Cœlum ſuſpici, &
ſecurus eſto crimini non vertendam tibi nec
Principum amicitiam, nec Pecuniarum diſtri-
butionem.

Vat JESUS in civitatem, quæ vo-
catur Naim. Luc. 7. I1.

Scribit S. Auguſtinus, non tres duntaxat à
Chriſto Domini mortuos ſuſcitatos, ſed de
Zelus ob- tribus hiſtoriam extare in Evangelio. Inter
ſervantiæ hos verò Puella, Adoleſcens, Vir mortui
lger perhibentur: pro defunctis verè modò Ma-
ter, modò Pater, modò Sorores deprecan-
tur: Ut intelligas nullam ætatem, nullum-
que ſexum immunem eſſe à ſcelere mortéque
peccati, neminémque ſuorum negligere poſ-
Proerafi. ſe vitam atque ſalutem; nec ſolos Parentes,
natio. ſed & Sorores reddituras rationem Deo eſſe
pro defunctis, niſi curaverint, ut reſurgant.
Pæœnitétia Porrô in his, qui ſuſcitantur Anus nulla,
vera. nullus eſt Senex, ſed tantùm Adoleſcentes &
Renova- Vir: quò videlicèt raram eſſe ſciamus, poſt
exactam in vitiis ætatem, converſionem in
ſenio. Secuncda & tertia vigilia cohoneſtantur
adventu Sponſi, nullà factà in Evangelio
mentione ſeu de quarta, ſeu de prima vigi-
lia; quòd videlicèt converſionem nec prima
agnoſcat, & poſtrema ætas declinet. Perra-
ròô enim, qui malè vixit, fine ſancto vitam
concluſit. Imò, quod fœminas terrere non
debet minimum: Adoleſcens & Vir, Laza-
rus ſcilicèt & Filius viduæ ſuſcitantur ex vi-
ris: & Fœminis verò Puella duntaxat excita-
tur: credo, quòd rariſſima inter Foœminas
convertatur, ſi ultra juventutem progreſſa
Mulieres fuerit in vitiis, quùm Viris ante ſenectutem
"erd con- nunquàm deſperandum ſit de ſalute. Videtur
m,"K enim indulgentiä Homo dignior, ſi poſt ado-
1. leſcentiam adhuc deliquerit, tum propter ar-
dorem ſanguinis, tum propter laqueos multi-
plices, quos evadere vix poteſt, dùm cogitur
diſcurſare per urbes, & muneribus publicis
fungi. At Fœmina, eſto in pubertate pecca-
verit: quæ illi occaſio delinquendi, poſiquam
nupferit? Adde, ideò fortè non reſurgere poſt
juventam, quòd ſui eſſe ſoleat Fœmina quàm
Vir tenacior propoſiti, ſceleris amicior. Ve-
rùm quid eſt, quòd Salvator, qui cùm ſani-
tatem Paralytico aliiſque reddidit, monere
eos ſolitus erat, ut à peccatis caverent, ne in
deterius inciderent vulnus, mortuos, quos ex-
citavit, hac ſuper re nunquàm commonuit.
Inquies, quia ſola ſufficit Mors ad documen-
tum in melius vitæ inſtituendæ: neque enim
Mortis peccare poteſt, qui potuit mori. In ſepulchro
meditatie ſiquidem quis confitebitur Domino: ſed è
vies ene- ſepulchro exiliens, quis non Domino confite-
vate⸗ A. bitur, ut Ezechias, niſi fallor, canebat di-
IIa. 38. cens: Vivens, vivens ipſe confitebitur tibi 2
149. Hoc eſt, non qui ſemel vixit, ſed qui revi-
xit, nec primò vivens, ſed vivens poſt fu-
nus, non tam de utero egreſſus, quàm erutus
de ſepulchro, Domino confitebitur. Vivens,
vivens ipſe confitebitur tibi. Præclara extant
apud Climacum, ahéſque exempla eorum,
qui cùm in prima lucis uſura computruerint
ut jumenta voluptatis ſtercore corrupti, in re⸗

tio vitæ
dilata.

Stromatum , Lib. XIV.

ir 5

petito vitæ lumine Domino militarunt. Neſ-
cio enim quomodò exoritur in tenebris lumen
rectis, & locus reformandæ vitæ loculus eſt,
& qui Putredini dixit, Pater meus es, dicere
poteſt Vermibus, Magiſtri & Prædicatores vos
eſtis mei. Egregiè ſanè. Luculentius tamen
neicio quid latet hic ſapientiæ. Puto enim,
quòd feliciùs diſcere poterant à Chriſto ſanctita-
tem, qui curabantur, quaàm qui reſurgebant.
IIlius præſentia magis, quàm fœtor tumul,
ejuſque Lux vultüs, verborumque ſplendor,
quaàm iſtius umbra poterant docere mortales.
Qui enim reſpiciens ſanavit Matthæum ab hy-
drope Avaritiæ, potuit Paralyticum à conta-
gione Sceleris ſolo attactu liberare. Quare er-
go monentur non peccare, qui curantur à
morbis, & qui à morte excitantur, non admo-
nentur, ne peccent? An illi, qui languebant,
Peccantium imago ſunt, non verò hi, qui
perierant? Imò vivacier Peccatoris eſt effigies
Defunctus, quàm Infirmus. Cur ergo hunc Conf⸗ſa-
Dominus monet, illum non monet? Puto, ut iιας
deſperationi viciniores humaniùs allevandos“ Keri.
eſſe diſcamus: utque blandiùs corrigamus eos,
quos profundi barathrum abſorbuit, quos ex-
citare ſatis eſt, monere verò ſupervacaneum.
Hinc enim eſt, quòd Dominus dulciùs quoque Correctie
Quatriduano, quàm vel Adoleſcenti, vel Puel- mitis.
læ blanditus videtur, quem proprio compella- Lapſi hu-
vit nomine, quùm fœtidus evocaretur è ſepul- maniter
chro. Nolo enim putes Lazarum appellaſſe, erigendi.
quòd noſſet, cùm dubitare non poſſis æquè
reliquorum ac amici nomina ſciviſſe & genus.
Ergo Infirmus ſanari debet, ſed corrigi poteſt:
Defunctus debet excitari, ſed corrigi non de-
bet. Illum reprehenſio ſervabit à morte, iſtum
blanditiæ revocabunt à tumulo. Cavendum
eſt, ne non correctus ille peccet; metuendum
eſt, ne ſi reprehendatur iſte, deſperet. Deni-
que ſatis hunc deterrent à vitio expertum fu-
nus & ſepulchrum; illum non ſatis de vitio
monent dilata mors, & ſanitas reſtituta. Diſ-
cit enim Infirmus, cùm ſanatur, ſperare va-
letitudinem poſt ſcelus, putatque declinari poſ-
ſe poſt crimen funus; novit verò, qui reſurgit,
Mortem peccatum inferre, horrétque ſcelus,
quod conſequitur ſepultura. Denique verere
Tu, quod Paulus timuit; qui, ut adversùs in-
firmos virgam extulit, ita cavendum ſcripſit,
ne frater, qui perierat, graviori triſtitià hau-
riatur. Denique efferebatur Adoleſcens trium-
phantis in morem, & ideò fortè reſurrexit.
Non enim captivorum in morem trahi peccato-
res debent, ut ad vocem Confeſſarii reviviſ-
cant; ſed tamquam abacti criminis victores
debent efferri, & cum apparatu receptæ gratiæ
deduci. Hoc ſcito, minus eum, qui peccave-
rit, in ſua deſperatione duraturum, quò magis
de ejus tu ſalute ſperaveris. Fortè enim hac de
cauſa Puella, cujus Pater vitam precabatur, &
ſperabat, dormiſſe potius, quàm expiraſſe
Chriſti teſtimonio fertur, quèd in ſpe Patris fi-
liæ quoque vita reſpiraverit, & mori plenè neſ-
cierit, quæ Parentem non de ſepulchro, ſed de
valetudine ſolicitum noverat. Intelligis? Si in- Lapſt
firmus in ſua conſcientia frater, Patrem vide- blardè
rit deſperantem, deſperabit: quem ſi videret "rigendi.
Pharmaca potius, quam Sarcophagum curan- Saperior
tem, de morbo ipſe pellendo, non expellen- witi.
dis vitæ reliquiis, ſtudebit. Alioquin clamabit. Conleien-
Solum mihi ſupereſt ſepulchrum, & quare vivo? ien e.
Imò cur vivo, ſi non paſcor? quò ſperem infir- animtn,
4 mus;, Job, 17 1.

116

Couf⸗ſa- mus, ſi de me, benè qui valent, deſperant?
rii in: Pater funus parat, à quo accipere poteram vi-
diſereti. tam. Et ità conſternatus peccator in eas erum-
pit voces fidem ſuam ſeu vocationem pertæſus:
Pereat dies, in qua natus ſum, & nox in qua
dictum eſt, Coneeptus eſt homo. Quare non in
vulva mortuus ſum? quare exceptus genibus?
cur lactatus uberibus? Et ità vota faſtidit ſua,
qui non Parentes, ſed Judices experitur in
dorno Chriſti. Chriſtus Mors eſt, ſed mortis:
Joan. 11. cæterùm mortuorum eſt Vita. Ego ſum reſur-
25. rectio & vita, erigens mortuum ad ſpem. Ero
Ole. 13. Mors tua, ⅛ Mors-
14. umpho, inquit ipſe; de ſe. Cur ergo nos;,
qui Chriſtum induimus, ejus exuimus viſcera
pietatis. Mortis interfector eſt ille, non Mor-
tuorum. Cur ergo ſcelus non inſequimur, &
ſeeleroſum excitamus? Scelus, inquis, perſe-
quor, dùm impium inſequor. Si ita eſt, quaſi
malo vivat impietas, quam tanto cum damno
pereat ſceleroſus. Nolo pectus tralicere Fi-
li, ut, quæ intus abditur Vipera, occidatur.
Curabo, ut illam per fauces natus egeérat:
ſin illa occupatam arcem non deſerit, quaſi
ſufferam, Serpentis potius veneno, quam Pa-
rentis gladio Filii diſcerpi viſcera. Parco con-
chis, ne margaritum perdam: & ut Peccatum
pereat, haud curabo, an is vivat, pro quo
Chriſtus mortuus eſt? Quid enim intereſt, li-

Job. 3. 3.

II.

bidine an defperatione in Deum peccet, qui
peccavit. Humanmiuùs rebellabat à cœlo, qui

innato ſibi volutabatur in cœno, quam qui à
ſe immenſitatem divinæ Miſericordiæ exclu-
dit, quaſi nequeat grande ſcelus eluere. Ho-
ſtis, non Medicus eſt, qui pus ità ſecat, ut
carnem vulneret. Agnus Chriſtus eſt, Pecca-
tum Mundi tollit blandeè, ne cum peccato
peccatorem quoque crudeliter necet. Qui ter
Petrum monuit, ut Gregem paſceret, ne ſe-
mel quidem monuit, ut percuteret: non quòd
errantem, morbidâmque nolit curari, ac re-
duci Ovem, ſed quèd felicius fortè pabulo,
quàm baculo, & lanari poſſit, & duci. In
paſcuis curationem Ovium conſtituit Agnus
Dei, caùm Paſtorem ſui gregis Petrum inſti-
tueret: & Medicina optima illa eſt, non quæ
ſecat, ſed quæ nutrit, herbiſque faciliùs cu-
Zelus in- rantur corpora, quam inciſione venarum. Ad-
diſeretus. de: Viduam Naim funus fili proſecutam, ne
S ſcilicèt Superiores deſerant, quos cognoverint
Pasrem- jam imminere ſepulchro. Mortuus enim, li-
familia: cèt deſtitutus à ſpiritu, ſi à Parente non deſe-
cogat in- ratur, brevi deſeret Mortem, nec diu ſine
cubare f- Vita erit, ſi ſine Matre non ſit, vel cùm de-
1 Se functus deducitur. Feliciùs vitam à Matre ac-
Z⸗lus eb Cepit in loculo Filius, quam in cumis. Ibi vi-
ſervan- tam accepit, quia Parentem reliquit; Hic re-
zie; ſed cipit vitam, quia à Parente non relinquitur.
mewor Denique Matris miſeratus lacrymas JESUS
Charita- Adoleſcentem reſur juſſit. O ſi aliquand
tu, & gere juſſit. i aliquando
præ charitate ità domo efferrent Superiores
cadavera in lutum relapſa, fortè in ipſa ad
ſepulchrum via Chriſtus commotus fletibus Pa-

Compati
doctus.
rentis parceret pereunti, abeuntem retineret.

Lætentur & exultent gentes, quoniam ju-
dicas Tohbele in Wquitate, & Gen-
tes in Ie irigi
geenier erra dirigis. Pſ. 66. 4.
ſev⸗rus
6 „»ſed
omnia
providest

Itàne ² Et quomodèò oblitus es orationis tuæ,
Propheta Magne? An non tua vox illa eſt,

Oliva

deterrens Mortem à tri-

Si iniquitates obſervaveris, Domine, Domine pſ. iſe 1
quis uſtinebit? Quare ergo nunc exultent 1ng.. ie 5
Gentes, quòd Deus in Æquitate judicet, Rex Seve⸗ vir ſe
cùm nullus ferre poſſit Judicium ejus? An?u, ſed umi,
in ſua exultare debent perditione, quorum Liberalis. ein
omnis ea eſſe deberet lætitia, quòd Deus Ju- panirst, hii e
ſtus habeatur? Ingens certée Amor, qui Dei ficte“ 14. At
laudem ſuo redimit ſupplicio, & mavult reus ebptande, u⸗ 1
plecti, quàm Deum non putari. Verùm ex- iſu. r
ceſſum iſtum Charitatis ut non diffiteor, ità n
nec credo. Dixerim potiùs, non ſuæ Prophe-
tam precationis oblitum, ſed ejus nos verba
minùs dilhigenter examinaſſe. Lætentur, in- pf. ei
quit, & exultent Gemes, quoniam judicas Po- 66. 1. 26 D
pulzs in Equitate, & Gentes in Terra dirigis. „. e.
Poſtrema Verba fidem prioribus addunt. Æ- lnn
quitas Dei vel judicans non diſplicet, ſi tamen, nil
qui judicat in Ætquitate, dirigat Gentes in e
Terra. Hoc quia reperitur in Deo, Dei vel zie
Severitas Milericors exiſtimatur: Quod quia
Primoribus non raròô deeſt, eorum vel Milſeri- al
cordia ſine Miſericordia eſſe conclamatur. Quid iu⸗
eſt, Gentes in Terra dirigis? Gratiam tribuis is
implendi Legem, quam ſcribis. Præcipit Deus, ek
non furandum; ſed aves, nedùm pauperes, e
paſcit. Non timetur Deus furtum puniens, cu-
jus noſcitur Providentia panem prabens. Do- Fng
minantium verò blaſphematur Juſtitia, quo- in,
rum interdùm patent ad plectenda ſcelera cn- iirh
ſtodiæ, nec patent æraria ad tollendas ſcelerum in
radices, inopiam levando ſubjectorum. Cur, H
qui præcipis non furandum, furti occaſionem
non aufers largiendo? Judica in Æ quitate, ugß
ſed Gentes in TLerra dirige. Furtum diſph- et
cet? cura, ne deſit prædaturo ad manducan-
dum panis, ad lucrum opus. Adulteros aver- Rex re- Bas
ſaris? In quibus juventus ſeſe exerceat, cu- Sut. Cen
ra, & ſi nihil occurrit, claſſem compara in Pi- Superior Ras id
ratas. Felicius in his luctis, quam in velita- indiſere- e dertt
tionibus, & ludicris certaminibus otium vin- u Pruf. m Genem,
ceretur. Neque enim triumphus iſte ficti cer- aars⸗ ne ir JNer
taminis in Bacchanalibus, Innocentiam ſub- mones li- einlun 1
trahit ſervituti. Siquidem, ut otium vinca- citas. Rol
tur, libido vincit, & dùm tempus eluditur, ls, aint
illuditur pudicitiæ. Quæ utilitas, ſi ſanguini here
parcitur, nec parcitur honeſtati? Quæ utilitas Pl. 29.11. ris vitet
in ſanguine meo, dum deſcendo in corruptio- anencee
nem Luctuoſa iſthæc lucta, imò luctus, in katin
MoTu

quo ſanguis non funditur, & pudor diſſipa- ſe
tur. Ut igitur exultent Gentes, duùm judicas, cii torn
. . . . . . . ctes
judicandos in Terra dirige. Diriges autem op- tez, a⸗

mnI

timo directionis genere, ſi quæ imperas, ipſe nni lpi
facias, nec ſolum Tu ea impleas, verùm & lun hll
Tuos implere compellas. Computreſcet jugum, Ila. 0. l. nelnin)
à fæcie olei, dixit Iſaias. Quod iſtud oleum? nonn diſe
Audi: Oleum effuſum nomen tuum. Proh docu- Can. I.2. usſunnr a
mentum, Deo dignum! Oleum effuſum ſu- rnl⸗ 16 ul hahn
per jugum Legis vertit jugum in pulvinar. Ni- vemhlé. 2 ieigr,
mirùm nomen Principis, ejũſque familiæ ſi 1 is omnes
Legi ſubjiciatur, ità ut legem non ferat ſo- e lrit
lummodòͤ, ſed ſufferat, leve adeò efficit ju- vempla Uülentbbus
gum, ut jugum haberi non poflit. Regula- Aehenan
rum ob- g experi
. . ervantis Ublg ne.
In plateis ſicut cinnamomum O& balſa-. torebit Enot
mum aromatizans odorem dedi, qua- anner 1 1e
. . 0 . . e
ſi Myrrha electa dedi ſuavitatem odo- vioram. dene
ris. Eccleſ. 24. 20. üttere d
tentenn no

Si Ballamum quomodò Myrrha? Si Myr- Lapſorun ledh imd

rha quomodò tantam efflat ſuaveolentiam unana zue nor
Nimirum nullus odor ſuavior eſt odore ſesiu, nnn

myr⸗

Erela- myrrhæ, quæ præſtat, ne malè oleant cada-
hie & vera. Nullum ita ſincerum fœdus, quod inter
. Balſamum intercedit & Myrrham: hæc inter-
niendi. fectos condit, illo vulnera liniuntur. Facit
Superior Myrrha, ne mortuus videatur, qui perüt;
inviziler. facit Balſamum, ne plaga appareat, quæ la-
Ceompati, tere non poteſt. Porrò Virgo, quæ & Myr-
Zelus a- rha fuit & Roſa, quaſi plantatio Roſæ in Je-
vimaerum richo, & quaſi Myrrha electa in plateis, non
diſereiv. Ouiſſe dicitur, cùm Roſa eſt, ſed cùm Myr-
rha appellatur. Puto, quia gratior mortalibus
odor eſt, quo cadaverum graveolentia tem-
Superier peratur, quàm quo nares oblectantur. Suavi-
sega: We- tatem odoris Virgo dat, cùm ſicut Myrrha
“ Je eſt, non cùm Roſa eſt: quia videlicèt nullus
gratior odor, quam is, qui fœtorem abolet
tegitque. Placet in Superiore Mortificatio &
Fervor, Ardor ſcilicèt Amörque patiendi, ſed
ſupra Fervorem in eo placet Charitas „ quà
Subjectorum putrida cadavera ita condit ut ;,
qui ſine vita ſunt, abſque vita eſſe non puten-
tur, dùm benè olent. Placet in Chriſti ſervo
orationis odor, cujus fragrantia Angelorum
Phialas locupletat: ſed Myrrha foret in eo gra⸗
tior, ſi nimirum non tam, ut benè ipſe ole-
ret, curaret, quam ut non alii puterent. Gra-
tiſſimus is odor, quo fœtor pellitur. Denique
Virgo ſuavitatem odoris efflavit, non cum Ro-
ſa fuit, ſed cum Myrrhæ inſtar floruit in pla-
teis: ſiquidem Roſa blanditur Naribus, Myr-
rha medetur Morti, Vulneri medicatur.

Quaſi plantatio Roſæ in Jrricho. Ec-
cleſ. 24. 18.

Religior Coœnobia eorum, qui animas excolunt,
bherfectia Roſa iſthæc ſunt in Jericho. Cùm appropin-
e e*“ quaret autem Jericho JESUS vidit non vi-
res Reti-
Zionae dentem cæcum ſcilhicèt, ſed clamantem offen.
Bona o dit. Jericho Mundus eſt, cujus incolæ cæci
ealtanda. ſunt. Haud mirum ergo ſi ordo Religioſus,
qui Roſa eſt, delicatus videatur non videnti-
bus, cujus ipſi nec ſpinas contuentur, & odo-
rem percipiunt. Planéè ita eſt: Spinas ipſi no-
ſtras videre non poſſunt, quia cæci ſunt, &
duces cæcutientiumn; odorem verò non poſſunt
non ſentire, qui laté ſunditur ubique. Tem-
Plorum aurea laquearia, teſſellata pavimenta,
picti fornices, marmorum cruſtis obducti pa-
rictes, argentei ychmi, aræ gemmeæ;, vaſa
ommi lapide pretioſo pretioſiora odor ſunt, cui
quam diſſimiles ſpinæ, quas domi tegunt Mo-
naſteria? Quæ enim panpertas Veſtium, qui
rigor Diſciplinæ, quæ ſeveritas Legum, Pœ-
„itentiæ aufteritas, frequentia Orationum quan-
aaital Felix Religio, quæ floret ut Roſa, ſed
den. felicior, ſi appareret ut Hericius. Hic enim ſpi-
nas omnes effundit in dorſum, ſucco intror-
sus ſervato, ut videlicèt & tangentibus &
videntibus ſpineus & ſit, & appareat. Ideéô-
que Petra refugium Herinaceis Crux eſt, quam
nos experimur Signum eſſe nobis, cui ab om-
nibus contradicitur. Nimirùm Petra, quæ re-
fugium eſt Herinaceis, lapis offenſionis eſt Ro-
ſis: neque eénim Mundus odorem amat, qui
ſpinas veneratur. Mundus, uti Iſaac, ei be-
nedicere neicit, quem aſperum & pilis inhor-
rentem non ſenſerit. Nec Primogeniti jura
Jacob impetraſſet à Patre, ſi utl vocem im-
mutare non potuit, manuum quoque molli-
tiem non potuiſſet immutare. Non deſunt Ro-

Stromatum, Lib. XIV.

117
ſis ſpinæ, ſed ambitioſias odorem „ quàm du-
mos profert; hos foliis involvit virentibus,
illum nec videntibus ingerit eminus. Habet
ſpinas Domus quævis Crucifixi, quibus lace-
ratur, nedùm pungitur: ſed has & cultu, &
victu, & ſermone à vulgari vivendi conſue-
tudine minimè abhorrenti involvit. Laudo Hu-
militatem, ſed præpono Hericium Roſæ. Op-
to patere filiorum ſacrarum Religionum pec-
tora: fortè, qui lino indutos contemnunt,
venerarentur ciliciis ferrôque loricatos. Proh,
cur noſtra indumenta iis ſimilia non ſunt, qui-
bus Alexander Macedo indutus eſt? Pectus Religio-
ſquamarum ſignaculis diſculptum textu pellu- zum per-
cido tegendo nudavit, ut ſcribit Tertullianus. Fediola-
Credo equidem noſtras horreret Mundus ca- ar,1
tenas, ſtuperet vulnera, quia lanea lineâque ““
operimenta contemnit. Cur oſtia Cœnobio-
rum non patent mores noſtros explorantibus?
O vos, qui Principes vulgo putamini, ex
quo Principes eſſe deſiiſtis, qui abdomini ſer-
vire credimini, ex quo Dominia abdicaſtis,
quæſo vos, reſerate valvas, peſſulum redu-
cite Mortificationi veſtræ. Attollite portas
Principes veſtras, & elevamini portæ æterna-
les, & introibit Rex Gloriæ. Gloria tunc ſubi-
bit atria noſtra, cùm ea omnibus patebunt.
Quæ namque noſtri forent Inſtituti præco-
nia, ſi cœnacula ipſa Pœnitentiæ dedicata
ſpectarentur, in quibus plus ruboris effundi-
tur, quam vini;, quibus rarior Ferculorum „
quàm Mortificationum copia, & fuſi Sangui-
nis non raræ ſtillæ, cæsique Dorſi livores
frequentes.

Etenim ſoderunt Principes, & adver-
sùm me loquebantur: ſervus antem
tuus eworcebatur in Juſtificationibus

tuis. PlI. 118. 23.

Loquebantur Dæmones turpia ſuggerendo: Serupulo-
David verò non loquebatur, ſed exercebaturk:
in Mandatis. Ubi ſunt, qui victos ſe cre-
dunt, niſi blaterent adversùs Dæmonem, &
ceſſiſſe ſe Tentationibus ſuſpicantur, ſi for-
tè in Tentatione tacuerint? Væ mihi, quia Iſa. 6. 5.
acui, clamant cum IIaia plerique. Planè aſ-
ſenſus ſum, qui nihil dixi. Silui d bonis, & bPl. 38. 3.
Dolor meus renovatus eſt. O inſanias! Deſ-
Peras victoriam, quia tacuiſti: imò hinc vel
maximèe conjicio Te victorem, quòd ſilue-
ris. Obediſti enim, dùm tacuiſti. In multi-
loquio non defuiſſet peccatum, quia ei ſilen-
tium defuit. Tunc triumphabis, cùm non
loquéris. Ità Te vult Dominus cum Dæmo-
ne agere, uti egit ipſe cum Pilato. Nihil il-
li reſpondit, nihil iſti loquaris. Silentium de-
tulit triumphale, inquit Ambroſius, laceſſitus
à Præſide: triumphum Tu quoque paries, ſi
non parias verbum, ſed pareas Verbo, à
quo habes præceptum non loquendi. Quòd ſi
fervet lingua in verba, hæc loquaris velim
cum Propheta: Amputa opprobrium meum, Pf. I18.
quod ſiſpicatus ſum: quia judicia tua jucunda. 3 1.
Audin? Opprobrium eſt non Juſtitia, nec Diffden-

Commendatio, quæ tantas fingit anguſtias in tia ſui.

Lege. Itäne? Ferreum habemus Legiflatorem,
qui quoties cegitamus, toties nos reos pro-
nuntiet. Scio viſam fominam vitio verti: ſcio
quoque ab Ambroſio animadverſum, non vi-
ſam ſimpliciter, ſed ad concupiſcendum viſam
cri-

118

crimen adulterii inurere. Amputetur Oppro-
brium, & Judicia Dei jucunda apparebunt.
Putant quidam à Dæmone Cæſarem vehi, &
fortunam ejus, quòd videlicèt veniat; videat,

& triumphet. Sed falluntur: ſiquidem non
ſenſus, ſed conſenſus Dæmoni palmam defert,
tibi regnum aufert. Quanta, rogo, parat of-
fendicula converſatio iſta meticuloſa nutantis
conſcientiæ! Nonne vides fruſtra Chriſtum
clamare, jugum ſuum ſuave eſſe, cùm, in ſu-
dore vultũs tui & nubilo tui cordis, onus ejus
fatearis graviſſimum. Penè mendacii ſuſpecta
veritas redditur, daum Legem, quam Chri-
ſtus afſerit jucundam, tuo probas exemplo
amariſſimam. Qua enim ratione fidem adhi-

Matth. bebit Mundi aſſecla verbis illis: Tollite jugum
11. 29. meum ſuper vos, & invenietis requiem anima-
bus veſtris; cùm videat à te, eodem momen-
to temporis, & latam Crucem, & Tranquil-
litatem amiſſam. Verùm non decipit Chriſtus,
nec fallit Veritas.
Cùm me laudarent ſimul aſtra matutina.
Job. 38. 7.
Aſtrorum eſt, Dei laudes non manè ſed veſ-
pere mortalibus ſui ore fulgoris prædicare:
nunc veròô teſtatur Dominus, ab Aftris ſe
matutinis laudatum. Nimirùm non magnum
Intentio eſt, Deum laudare, cùm fulges, magnum
recta. eſt àa Deo non recedere, cùm Lux receſſit à
Te. Tum veſpertina, tum matutina Aſtra
Gloria Deum laudant: & quidem canora magis, poſt
vana. occaſum Solis, veſpere, quam manè, enato
Invidia jamn Sole. Nihilo minùs tamen pluris ſunt apud
inter Deum matutina Aſtra, quam veſpertina, quæ
⸗quales. Iucent minus, Deum & ideò eloquentiuùs lau-

dant. Intelligis, credo. Dei laudes enarrare,
cùm tuas populi laudes enarrant, haud heroi-
cum: laudare cùm luces, lucere, cùm Solab-
eſt, facile omninò eſt: arduum verèò eſt, per-
ſeverare in præconiis Dei, cùm in Te fulgor
non perſeverat, luménque tuum novæ adven-
tu Lucis lumen efle deſit. Quando Societas
prædicabatur maximè in Mundo, non mirum
ſi ardenter Dei laudes prædicaret. Nunc ve-
Religionie 10 lucentibus tot jam in Mundo Facibus, pa-
munig rIIi ardore Divinæ gloriæ ſtudere, arduum o-
viliora: pus, ſed Deo gratiſſimum. Transferamus ad
Regias documenta Coœnobiorum. Veſpertina
ibi duntaxat Aſtra Principem laudant, quam-
diùà videlicèt non oriatur Sol, hoc eſt, duùm
nemo ſupra cæteros fulget, ſed uno æquéque
Aulicus honore efferuntur. Quòd ſi procefſerit Sol,
non pro- Aſtra, velut feræ, in cubiha ſeſe referunt
motus ſer: ſua, & quia non lucent, non laudant; imò lu-
Fada. cere non videntur, ex quo unus præ cæteris
caliei fulſit. Quiſquis enim minor eſt Maximo, mu-
ivvidi. nus negligit ſuum, & cùm non illuſtrati Mi-
niſtri, ante Solem exortum, in ſuo quiſque
ſplenderent miniſterio, illicò lucere deſinunt,
ac ſi aliorum Lux eorum caligo foret. Errant
tamen: nam Solis vicinia cumulat Aſtrorum
lumen;, non minuit. Splendent illa minùs, ſed
non minus lucent. Imò Principes, ſi Deum
mulantur, aſtrorum tunc maximè ſpectare
lumen debent, ſiquidem Deus Aſtra reſpicit
matutina. Aurum probat fornax, & lumen
Sol. Aſtra, quæ lucere recuſant, niſi fulgeant,
Aſtra ſunt veſpertina, occaſu lucis digniſſi-
ma: Matutinum Aſtrum eſt, qui licèt videat

Oliva

ſuum non ſpectari lumen amplius Sole exor-
to, lucet nihilo minus, & quamquam Mini-
mus, Magnus eſſe nititur in exiguo & munere
& loco. Societatis quoque homines Matutina
iſthæc Sidera excitant ad Dei laudes celebran-
das, etiam poſtquaàm Solem ſuperveniſſe de-
prehenderint. Omnis populus, & civitas uni-
verſa illum miratur, me veròô ſemet accuſan-
tium ſcelera in Eccleſiæ angulo excipientem
miratur nemo. Planè ſi tanto Lumine lucere
deſinas, Aſtrum es Matutinum. Vide Joan-
nem lucernam coram Sole. Lux vera Chriſtus

Invidia
inter æ-
quale; ſie

aul cus n;

erat; verùm non ideò Joannes Lumen extin- »romorus
xit ſuum, quòd Solem conſpexerit exoriri: Laberer.

imòô de eo dicitur, erat lucerna ardens & lu-
cens. Non formidat Solhis radios Lucerna, ſed
ſi ardet fervore, labore lucere non recuſat,
quamvis propinqui fulgore jubaris hebetetur.
Rivulos æmulari deberemus, qui licèt futu-
ros ſe reſciant abſque nomine, ſi in uberiorem
laticem influant, influunt tamen, ut, ſui de-
cremento nominis, regius concreſcat fluvius
in Provincia. Anio & Nar ſuum perdunt no-
men, & alveum in Tiberi: jacturam tamen
notninis compenſant gloriæ additamento, quo
Hetruſcæ hinc indè Urbes tanti gloriaà flumi-
nis nobilitantur. Minùs foret Roma nobilis,
ſi pluribus ſcaturiginibus abundaret: uno in-
clyta Tiberi ſuum debet nomen laticibus, qui
ſuum ultrò amiſere nomen in fluvio, cui ac-
ceſſerunt. Societatem unus præ millibus coho-
neſtat, ſi ſummus ſit. Studere proindè debe-

Talenta
mediocris

mus, ne, dum noſtrum quiſque ſuum niti-

tur retinere nomen, Societatis nomen obſcu-
remus, quod clarius eſſet, ſi Omnium nomi-
na noſcerentur minus, & Unius magis fama
celebraretur.

Confeſſion m
103. 2.

& decorem induiſti. Pſal.

Mira res: Mulier apparet in cœlo veſtita
Sole: & in Pfſalmis Deus Conkfeſſione ſcele-
rum operitur. Itâne pretioſius fœminæ quaàm
Dei indumentum eſt? cúmque Mulier veſtia-
tur luce, criminum propalatione, id eſt Te-
nebris Dominus veſtietur? Falleris. Confeſ-
ſionis, quàm Lucis ſplendidius paludamentum
eſt, ideéôque Deus, rejecto Sole, relictàâque
Luce mulieri, induit in ſuo decore Confeſſio-
nem. O Poœnitentiæ prætextam ſine pretio!
qua non ſolùm peccatorum multitudo felici-
ter operitur, verùm, quâ ipſe poteſt Deus
ornari! Mira res, eodem Confeſſionis velo &
ſcelus veſtitur & Deus, illud tegit, hunc or-
nat. Erravi: ſcelus non tegit, ſed detegit, nec
alià ratione veſtit, quàm nudando, Alexandri
perſimilis tunicæ, quâ & pellucida & tenuiſſi-
mâ nudatus eſt, dum ed tegeretur. Et quidem
non eſt, quòd mirere ſi Deus Sole Mulierem
ornavit, ſibi ſolà relicta Confeſſione; ſiquidem
non caruit Luce, dùm caruit Sole, quia Con-
feſſione non caruit. Audi: Confeſionem Oα de-
corem induiſti, amictus lumine, Iicut veſtimento.
Ipſa Confeſſio Lux eſt, quanquàm peccatorum

ſtipata umbris, quanquam ſit luctus tenebroſi
filia. Nunquàm ſpecioſiùs tectus eſt Chriſtus,
quàm cùm Mariæ Magdalenæ tectus eſt Poœ-
nitentiâ. Ipſa cedit Lux Conkfeſſioni, ipſe fuga-
tur Sol radis Pœnitentiæ. Verùm Confeſſio non

ſemper ſplendet, nec lumine circumdat lemper
86089

Conſeſi⸗
Veſtis.

§. Igna-
tii Ve-

Ku.

Pœnitètid
ornatus.

Conſcien-
tia ape⸗
rienaa.

lbid.

lii. ſ

elsy
wen
giͦ
Conl
ſitum
Admn.
ltote
xrum
Ad orn
hoſten
gat,
tro cir
ad amn

Et i.
un
ſor

vil
Vnng lucen
in reſine
milis tat viti
Enat, gile ſat
Aieno
gui geet
betur.
ſümenti
bi, in
yero et
eK alu
Ibando
mnodo pe
Iümn, 0.
i mentum
in (nten
hußit Etenimn

HIiur

formidat
bi, t
am cu
Iita à §.
ſem
Wungm,
Clmmnbin
I.

3 Aler in
lum /

eos, ques tegit. Ei decorem, ei addit & lu-
men, qui non expectat, ut eâ veſtiatur, ſed
qui eam ultrò arripit, atque circumdat ſibi.
Confeſſione peccatorum cùm ab alio veſtiris,
miſer es; quam ſi induas, ſplendes. Non accu-
ſatum, ſed confitentem admiramur: Et quos
damnamus, ſi ab aliis ſceleris arguantur, accu-
ſatores ſui ſuorumque criminum proditores ef-
ferimus, laudamuſque. Non ſufficit Confeſſio
ad ornamentum: ſed, miro prodigio, deturpat
hoſtem, amicum ornat, inſtàrque torquis li-
gat, cui in'icitur, ornat eum, qui eam ſibi ul-
an tròô circumdat. At deſcendamus ab amictu Dei,

1 4 ad amictum Peccatoris.
Len

Et induit maleditctionem ſicut veſtimen-
tum: & intravit ſiout aqua in inte-
riora ejus. Pſ. 108. 17.

Quiſquis aliorum vituperationem ſuam eſſe

um zer, Murmu- laudem opinatur, Maledictionem induit ſicut
Echun ratio. veſtimentum: quia videlicèt propria tegi pu-

Invidia tat vitia, aliena dum retegit ſcelera. Verùm
Rki nocet, vile ſatis eſt indumentum, quod aſſuitur ex
alieno peccato: nec ſatis bonus haberi poteſt,
qui deterioris comparatione peſſimus non ha-
betur. Porrò quàm procul abigi debet pru-
rigo detrahendi! Vix iſte Maledictionem ve-
ſtimenti ſibi inſtar circumdedit, cum ecce ti-
bi, in ejus pervadit viſcera ſicut aqua. Quid
verô eſt induere Maledictionem ſicut veſtem?
eſt aliquando de aliena fama detrahere, & ali-

ſet Nuun

lle⸗ quando à detractione abſtinere: veſtis enim
W 8 modô ponitur, modò ſumitur. Ita eſt: ve-
Nus . . . . . — .
. Babieus rum, qui induit Maledictionem ſicut veſti-
mali. mentum, citô eam non in veſtimentum, ſed
in cutem viſcerâque converſam eſſe ſentiet
n iuduk 1 Prineipii: Etenim quiſquis Maledicendi vitio imitiari non
“ bſtandu. formidat, brevi ita aflueſcet blanditiis mor-
bi, ut ne quidem eis carere poſlit, quan-
. quam cupiat. Ideò Lingua rota dicitur ig-
Aret inr nita àa S. Jacobo, quòd vix inhiberi valeat
Cnkön ki rota ſemel incitata, nec poſlit incendium re-

olu inuf ſtingui, poſtquam ſylvam corripuerit. Quod

male Mu à Vate de uno oris flagitio dictum, de
latole, 14 omnibus omnino ſceleribus prædictum cenſea-
1 EAlen le mus.

Pater in manus tuas commendo Spiri-
tum meum. Luc. 23. 46.

₰
Dei vo- Quiſquis in Cruce cum Chriſto eſt, niſi in
luntati hæc erumpat verba, Chriflti imago non eſt.
le ehs c*foe Non tam confixi in cute clavi, quam refixa è
. Ccorde ſolitudo, & in Deo fixa fiducia ſimili-
tudinem in nobis ſculpit Crucifixi Servatoris.
Pearùm eſt jacère in ligno, niſi anxitudinem
N N Pl.54.2;. omnem curâmque tui projicias à te. Jacta
Super dominum curam tuam, &' ipſe te enutriet.
e Nota: Jacta, dixit, non Depone, curam tuam
ndhe e in Domino. Nimirùm aliqui ſolicitudinem
nit , ità in Dei ſinu deponunt, ut tamen quoties
: videtur illis rerum ſuarum immemor Deus,
nir , ſolicitudinem ipſi ſuam reſumant, incipiant-
ultel que de ſe iterum cogitare, quòd metuant
nll 40 ſui Deum obhtum. Verùm id non eſt pro-
ein A, jicere ſolicitudinem, ſed deponere. Jactan-
lur e da procul à nobis cura de nobis „ ità ut eam
Cotlinn reſumere nequeamus. Eminus a nobis proji-
ſeili ciendum rerum noſtrarum ſtudium, adeò ut
ine cn 5

Stromatum, Lib. XIV.

I I
ne quidem curare ipſi noſtra valeamus, cum Corflen-
à Deo negligi videntur. Depoſitores iſti ſo- is in
licitudinis ſuæ, qui eam in ſinu quidem Dei, Pyun
ſed ſibi proximam eſſe volunt, brevi pro ſe de,ta.
ſatagent. Etiam David Goliæ enſem Domi- „ℳBp
no tradidit: citò tamen, ut perſequentem ſe terſscn-
Regem evaderet, ab Achimelecho eum ité= ttoοναtι/
rüùm impetravit, ſuiſque ipſe manibus illum Sec,
detraxit de Tabernaculo Domini. Quo Rex , halg⸗
pavidus gladio deſignavit ſolicitudinem no- wi, sate-
ſtram, quam tamdid in Templo ſuſpendimus, rarda.
quamdiù ſecuri ſumus. Facile eſt, interfecto Homines
Gigante, arma Numini conſecrare: verum, 7* ,.
perlequente Saüle, non armari „teloque ab- Lendse
ſtinere & tholo pendente, ſupra Davidicam
ſapit fortitudinem. De Deo fidere, cum pro-
ſperé res ſuccedunt, non tam eſt ſperare de
Deo, quam frui concupitis: atqui ſæviente
* uore, cum Chriſto dormire, nec vigilare
ſolicitum, ſi præſtiteris, illud facies, quod
Apoſtoli non fecere. Flantibus Eteſiis, facilé
ſolicitudo noſtra requieſcit in Domino. At
quis inter undarum fluctus flatuſque ventorum
non ità importunè vigilat, ut Domini ipfius
ſomnum turbare vereatur? Etiam Propheta
didicerat obliviſci ſui, cùm ſecundâ deferretur
navigatione: verum qui dixerat, Jacta ſuper
Domino curam tuam, lapfſus in foveam perv
ſtrepit, anxiéque vociferatur ad Deum „ De bf 129.
profundis clamavi ad Te, Domine, Domine I. 2.
exaudi vocem meam: ftiant aures tuæ intenden-
tes in vocem deprecationis meæx. Qui paulò an-
tè alios hortabatur, ut ſui obliviſcerentur Deo
innixi, munc penè incipit dubitare, num Deus
obliviſcatur ſui. Tam enim ſuam non audire
vocem, quam calamitatis oblitum ſuæ vere-
tur, ad quem deſperatis quaſi vocibus orat.
Ergo Chriſto configus Religioſus clamet, ſed
non aliis quam Chriſti vocibus: Pater in ma-
nus tuas commendo Spiritum meum. Hoc eſt
ſemel jactam in Deo curatn non reſumat, ſed
iterum in Dominum projiciat, Patremque vo-
cet, à quo deferitur.

Luc. 23.
46.

Beati qui ſeminatis ſuper omnes aquas.
Iſa. 32. 20.

Prodigioſa iſthæc tua cuſtura eſt, 6 V ates, pona oc⸗
Princeps Prophetarum. Nimirùm novwalia ſu- zultanda,
per aquas inſueta ſunt in Terra noſtra. Sa-
tio in fluctibus haud viſa in Mundo. Sanè
quicumque ſeminabit in aquis, fluctus me-
tet, non fructus. Verùm Iſaias Beatum futu-
rum ait, qui ſuper aquas ſua ſemina ſparget.
Non de frumentis, ſed de operibus loquitur,
& quando Evangelicus Propheta ipfe eſt ,
Evangelicam ſuis in verbis doctrinam dedicavit.
Idem eſt, Cum facis elezmoſynam, noli tubd ca-

⸗ . . Matth.
nere, &, Neſciat ſiniſra, quid erogat dextera g. 23.
ac, Beati, qui ſeminatis ſfuper omnes aquas. Iſa. 32.

Etenim Dominus, qui non vult in terra à ꝛ0.
nobis demeti laborum noſtrorum ſegetem,
hortatur, ut in aquis ſemina jaciamus. De-
foſſa ſub terram grana, quanquam latêre vi-
deantur, non diù latebunt: ſed, blandiente
Sole, erumpent, quæ, Bored ſæviente, ſuo
in ſepulchro incurioſa lucis excreſcebant.
Quæ verô peſſundantur in æquore, nun-
quàm germinant. Spectes interdum tactum Gloris
hominem dolore cordis intrinſecus, claman- vana,
tem, delebo hominem, quem creaveram: hoc

eſt;

120

eſt, hominem veterem, quem Deus non fecit,
„on fiden ſed infecit Ambitio, exuam cum actibus ſuis:

Vroni

dum. ideôque in novæ vitæ tyrocinio tanquam lam-
Pereve- latet ſub modio. Plorat, ſed
„is Pas contempta latet nod .
„ara. lacrymas tergit: veſtitur cilicio, ſed camelum
panno obducit: jejunat, ſed ipſam cogit ab-
ſtinentiam in exultatione faciei epulas ſimu-
lare. Verbo, Deum imitatus ponit tenebras
latibulum ſuum, quamvis lucem habitet inac-
ceſſibilem. Frumentum Chriſti eſt, latet in
foraminibus Petræ, in caverna Maceriæ glo-
riam ſuam occuluit, gaudétque vitam ſuam
abiconditam ſepultàmque cum Chriſto in Deo.
Et hæc quidem quo uſque ſævit Boreas Di-
vini timoris: qui ſi ſurgat, & flare incipiat
molliſſimus Auſter, illicò fluere incipiunt aro-
mata cordis ejus, florere incipit, & ſicut fœ-
num tectorum ante Lempus viret, ut, priuſ-
quam evellatur, exareſcat; de quo non im-
plebit ſinum ſuum is, qui manipulos colligit,
ubi hæc vita præſens tranſierit. Ergo lucere
vult in fulva tunica, qui noluit in pilis fera-
rum relucere. Catenas retegit, qui torques
abjecit: quique noluit in conviviis videri ſplen-
Religioſus didus, ſordidus amat haberi in jejunio. Her-
tepidu. beſcit defoſſum ſemen, non perventurum ad
Superéia, ſpicæ maturitatem: quique vix laudabatur,
cùm aſſentatoribus cingeretur, ſolus incipit
commendari. Nimirùm ex Sole factus eſt Si-
dus: quique de die livori magis patebat, quaàm
oculis, dàùm Sol eſſet inter opum ac deliciarum
exuberantiam: placet in nocte paupertatis Aſtra
Nobilita imitatus. Ut enim Solis Lox in Sole non pla-
non jae- cet, placet temperatiùs ſideri commodata: ità

e Nobilitas, quæ faſtidium parit, cum immodi-
im ne- Ca totâque in ſæculo rutilat, admiratores ha-

bilis ſue bet & ſpectatores in tenebris, religioſæ tuni-
Kirtis eb- cæ ſociata. O Gloriæ mercimonium monſtro-
liviſca- ſum! Itane ſpernitur gloria, ut gloriam ex
kee⸗ „mili- hominibus habeamus? Calcatur paludamen-
es vera. tum, ut vile pallium efferatur? lucere deſivi-
mus, ut amabiliùs luceamus? Sidera ex Sole
evadimus, ut quos horrebat Mundus in Mun-
do nimiùm ſplendidos; dihgat in Religione di-
Ibidem. lutius elucentes? Planè Beati, qui ſeminatis ſu-
per omnes aquas, in quibus putreſcunt ſemina,
quæ merguntur. Improbo ſepulturam ſub
humo, ex qua frumentum multiplex erum-
pit. Cur amputem enatos pampinos, ſi ideò
reciduntur, ut fertiliès creſcant? Quærimus
focunditatem per vulnera, incrementa ramo-
rum per decrementa curantur: ideò perit ar-
bos, ut vivat: ideò ſpoliatur frondibus, ut
fruclibus veſtiatur. Vulnus iſtud putatio eſt,
non amputatio. Ridenda immanitas bipennis,
per quam feliciuùs detruncata Planta reparatur.
Nolo faſtidire lucem ſerici, ſi lanæ tenebras
abſque luce non ſum paſſurus. Unum vitium
eſt, gloriam ſectari ſive in gemmis, ſive in
ſordibus. Non odit frumenta, qui ſpargit,
ſed ex horreis avecta terræ infodit, ut mul-
tiplicata comportet in horreum. Solus ſine ſpe
eſt, qui ſuper aquas ſeminat. Non reddit
quor, quod recipit; nec ſœneramus Mari
merces, ſed tradimus. Quæ cadunt in terras
ſemina non cadunt; ſeruntur. Quæſtuoſum
in agro naufragium ſegetum eſt, in quo gra-
na, quæ ſingula cadunt, multiplicata naſcun-
tur. Revera fœnore interitu, & lucro dam-
no, & jacturà uſurd, olim ſcripſerat Ter-
tullianus. At in undis naufragium naufragium
eſt, perit ibi quod projicis, & mirum in modum

Oliva

cum aquarum illapſu germinent è& terra fru-
menta, lapſa in aquas grana non germinent.
Non ſufficit humilem a Te ſtatum vitæ de-
lectum, niſi quæras in Humilitate latibula.
Quædam lucet in tenebris Lux, quidam la-
tet ſplendor in umbris, denique & Lux in
tenebris lucet, quédque mirere, & Tenebræ
eam non comprehendunt. Generis fulgor in
umbra Monaſterii adhuc fulget. Imò, niſi
caveas, augebitur lumen in tenebris, & „
qui Eques inter Duces viluiſſes, inter ruſti-
cos fratres à relicta nobilitate prædicaberis
& Dictator habeberis. Rogo, umbras in
umbra amemus: caveamus ne non relique-
rimus omnia, cuùm Chriſto adhæſimus, ſed
ſeminaverimus, recepturi pro grano ſpicam.
In aquis ſpargenda ſunt grana, quorum ma-
nipulos non cupis in Terra viventium vive-
re. Æ quor campus eſt noſter, in hoc ſi ſe-
minas non metes, ut ibi metas, ubi fru-
mentum Electorum floret. Sapienter, ais,
loqueris de Frumento, de Theſauro non itaà.
què enim foſſum in terra perit aurum,
ac merſum in æquore. Nuſquam germinat,
utrobique jacet. Falleris: Inventum theſau-
rum in agro legimus, in æquore inventum
non legimus. Facili negotio, qui radices ſcru-
tatur, & quærit herbas, aurum inveniet.
Veniet ad Te, ut ambitionem eradicet ſuam
homo non perditus: & neſcio quomodè,
dùm ad contemptum gloriæ tu illum hor-
taris, excidit tibi de genere tuo mentio, cre-
do, ut tuo exemplo ſtimulos addas fugienti
ſæculum, & ita ille ſine gloriæ cupiditate à
ſe concupitæ diſcedit, ſed cum admiratione
Gloriæ à te olim contemptæ. En erutum è,
terra theſaurum: opes vix ille tuas fami- ,4
liimque cognovit, cùm ſtatim incipis totà Arrogas-
celebrari urbe, & Magnus diceris, quèòd zis
Parvus eſſe ſtatueris. Qui in profundo ge- D gnitas
nus & opes ſuas abjecit, haud timet, quin nean.
aliquando eruantur. Novi ſtaterem ſemel e- Dignitas
ductum è& mari. Sed Domini ſtipendia ex- Juando
ſolvit: ſed imperio Domini ſolus Petrus il- zon vees⸗
lum extraxit ex ore Piſcis. Non diſplicet au-Iande.
rum ex profundo æquoris emergere, ſed ſi
Piſcis deferat, ſed ſi Chriſtus imperet, ſed
ſi Petrus educat ex aquis. Væ nobis, ſi om-
nes theſauri Sapientiæ & Scientiæ Dei, ſi
omnis ſæculi nobilitas in æquore merſa, la-
tuiſſet in æquore. Profectoò ſuos inter Pae-
rentes Gregorium, Baſilium, Auguſtinum,
Nazianzenum, Chryſoſtomum Eccleſia non
cenſeret. Placet, quod vi educitur ex aquis;
non placet, quod ſpontè germinat ex humo.
Aurum in æquore merſum rubiginoſum ex-
trahitur ex æquore: quale ſubit undas, tale
lucem repetit. At quod erumpit ſemen gle-
bis delicatine;, ſpecioſius cumulatius naſcitur.
Granum erat pulverulentum aridumque cuùm
terræ mandaretur, ſpica eſt, & quidem
mollis, cùm erumpit in fulcis. Non unus
interdàm ruſticus, & ſine nomine infoſſus

Monaſterio, aliquot poſt annos, indè caput neligieß

exerit eloquentiâ, ac ſapientid herbibum tur- olim vi-
les, ſi At-

gidumque. Genus mentitur regium, proâ- deian
vos Remigibus editos Regibus prognatos ja- oriam⸗
Ctat, mira de ſe, mira de ſuis loqui incipit, que va-
qui trementibus vix labiis familiæ nomen zam nn
profitebatur, cùm in album Chriſti militum dgergti.
referretur. Et neſcio quomodò, cùm aurum non
pariter & granum terris infodiantur, latet, cczanar.

ſordétque

.

Lode
Num
cont⸗
hin
Nu
10 1
Svnß (ui,
ſn gumye
un in quo
m gant
n
ſaper
nus.
hauler⸗
te Eni
gui un
ince en
pomen
Peetend
ißin
er o

in. (e it

i. Ne

iu um ni
ni (glio. M
un (laculo
olet.
hus:
Prorbeit
16 hommn
Uideti vo
ſe en lem Opto
lum.
gillet cu
Alhiceret
Kuis tur: &
hæ ſacri
eſpicitl.
le Dei
Ut ab hor
De
Vekebant
inlkrantun
It Ouhs
ohre m
li hnd
, que
fuum. Ea
Amum ſ
Ciles, 1
du ſnumn ala
A.
e, cüm
NA tM
in ſmilin
elchd re
Auidn me
n Ne t
nlen At
lote dal
Verun
Mu
Dali
e
V
e ndn
Reteann
Unqe
eNcbian
keſzibere⸗
D

n
Nnx
Nui
e li
n
. ln
N
A le
tiſt

g

clo ts n

un, unn
mmn
eaimit,

7 1

ſordétque ſuo in ſepulchro aururmn, ſubſfilit gra-
num ex humo. IIIud rubiginem ſub humo
contrahit, iſtud ponit in humo ſordes, florem
recipit. Videas Nobiliſſimos quoſque eoſdem,
& Humillimos in religione, ſuperbientibus non
raròô ſeſe aliquot efferentibus, qui in ſæculo
Quiſquiliæ habebantur. Averſor proindè Cam-
pum, ex quo frumenta erumpunt: Mare amo;
Talente in quo tam grana, quam gemmæ, ſi mer-
latent. gantur, non emergunt. Beati, qui ſeminatis ſu-
per omnes aquas. Verùm non ſufficit ſeminare
ſuper aquas, niſi ſuper omnes aquas ſemine-
mus. Nimirùm non omnes aquæ tegunt, quod
hauſere. Bipennem lego & quodam profluen-
te Eliſei precibus emerſiſſe. Fieri poteſt; ut;
qui uno in ſtagno tua projicis, prodigiofius
indè enatent & glorioſiùs. Non dià latebunt
nomen genũſque tuum, ſi diù in eo lateas.
Vertendum ſæpiùs ſolum eſt, ſi ignotus degere

Intensio
prava.

tenzio cupis in ſæculo. Denique Beati, qui ſeminatis
re. ſuper omnes aquas. Et quidem, quod mire-
Relig ona e, non aurum, ſed ferrum, enataſſe legimus
munza vi. & flumine. Viliora impatientius latent: &,
tiora. quæ minoris ſunt pretii, olera citiùs naſcun-
mttöur. Neſcit Quercus erumpere & Margari-
“ tum vix diffractis conchis ſeges in littore piſ-
tu, ani cario. Mundum imitaremur vellem, qui ſpe-

Deoplace Ctaculo ſui lætus theſauros tegit, foœnum
neſa: dat. profert. Theatrum ſibi ſapiens eſt, ait Philo-
ſophus: Et, qui opes ſuas propalat, Afſſyrios
provocat ad rapinam. Quid mihi cum ocu-
lis hominum, qui unum ſpecto Deum? Ab illo
videri volo, quem & videre cupio. Spectato-
Gen. IJ. 1. Temn opto, quem & remuneratorem ſcio. Nuſpi-
ce œlum, dictum eſt Abrahæ, planè ut memi-
niflet cupiendum ſibi inde reſpici, quod &
aſpiceret. Sapientiæ ſine Sole Athenis litaba-
Gen. 22, 148 tur: & in Monte Dominus videbit, ubi Abra-
hæ ſacrificium nemo mortalium vidit. Non
reſpicit Deus, quem homines aſpiciunt; fruſtrâ-
que a Deo ſua videri opera ſperat, qui ideò agit,
ut ab hominibus videatur. Ideò Seraphim,
qui à Deo reſpici cupiunt, corpora ſua ſuis
velabant alis: cumque ad volandum pennæ
inſerantur, ipſi, qui hoc duntaxat cupiunt,
ut oculis Dei placeant, velari magis, quam
volare nitebantur. Quos imitata ſunt Anima-
lia ſancta ab Ezechiele capite primo deſcrip-
ta, quæ duabus alis cooperiebant corpus
ſuum. Ea, ſi incedere contingebat, magis
alarum ſonum audiſſes, quàm colorem ſpe-
ctaſſes, ut Propheta meminit: Et audiebam
Emeeh. I. ſonum alarum , quaſi ſonum aquarum mul-
2 tarum. Nimirùm metuentia humanos ocu-
los, cùm irent, fallere ſtudebant aciem mor-
talium. Et animalia ibant & revertebantur,
in ſimilitudinem fulguris coruſcantis, Ibant,
ſed citò revertebantur: & in ipſo itinere Ful-
guris in morem coruſcabant, quod & nolu-
mus præ timore, neç poſſumus præ impetu in-
tueri. At oculis plena erant. Erras. Rotæ enim
forte, non Ammalia, oculatæ deſcribun-
tur. Verùm, ne in re incerta apud me du-
bium fiat, quod aſſero, Oculis plena Ani-
malia aio. Quid tum? Num ut videantur?
Profectò ut videant? Quid videant? Vident,
ne fortè videantur. Hoc unum circumſpiciunt,
hoc unum curant, hoc cavent, ne videantur.
Exerebant totum corpus in cuſtodiam ſui,
dumque videri timet, aperitur in oculos ad
excubiam. Hac fortè de cauſa, qui Sponſam
reſpicere cupiebat, eam per cancellos proſpexit,
Ethicæ Comment. Tom. VI.

— Stromatum, Lib. XIV.

1I21

veritus ne ſe occuleret, ſi aliorum in ſe con-
verſos oculos provideret.

Non peccavi, & in amaritudinibus mo-
ratur ocalus meus. Job. 17. 2.

Non recuſo amaritudinem, ſed ſi deliqui: S&rupalafj.
cæterùm innocentem cur lacrymarum & do-
lorum ſupplicia torquent? Ergo oculus deſti-=
natus contemplationi ſiderum, amaritudinum
nubilo obtenebratus deficiet, mœroribus æ-
rumnosè confectus? Quouſque morabitur ocu-
lus in amaritudinibus? Quouſque? Audi: Non kl. 1u. 7
commovebitur doneo deſpiciat inimicos ſuos.
Quamdiù hoſtem timueris, repleberis amari-
tie: quem ſi ſemel deſpexeris, vives. At, in-
quis, Urbs cordis mei undique oppugnari po-
teſt. Montes me circumſtant, undè poſſunt
eminùs quati mosmia, & disjici propugnacu-
la. O miſer, qui neſcis hinc fortiorem te red-
di! Montes in cirecuitu ejus, & Dominus in ſ. 12 4 .
circuitu populi ſui, canit David. Noli timere:
quòd expoſitam hoſtibus tui pectoris arcem
Montibus natura circumcinxerit: nam ubi
Montes ad ruinam, ibi Deus ad munimen.
Irà abriperis, contraheris avaritiàâ, diſtende-
ris gulà; libidine deprimeris, attolleris am-
bitione, otio ſolveris, crudelitate obdureſ-
cis? Magnis circumdaris Montibus: ſed po-
né Montes tibi adeſt, qui tranſilit Mon-
tes, & Aſpera complanat in vias planas. Ro-
go te, qui & Montibus procellam times, à Deo
opem ſperato.

Venite exultemus Domino, jubilemus

Deo ſalutari noſtro. Pſ. 94. 1.

Irmitium ſanè fauſtum, ſed parùm extremis se asaloft
ejuſdem Pſalmi conſentiens. Etenim cùm ab
Fxultatione exorſus Propheta eſſet, in Ira Yinor
deſinit atque Terrore. Quadraginta annis of 18id. 11.
fenſus fui generationi illi, & dixi, ſemper hi
errant corde. Quibus ſuravi in Ira mea, ſi in- Latitie
troibunt in requiem meam. Audieram ego i nagite.
abs te, Propheta diviniſſime, prædicari, Tire an
Initium Sapientiæ Timorem Domini eſſe: Latim erie=
nunc verò, ut Timorem doceas, ad Jubila- diendus.
tionem provocas. Utinam hanc nos docendi .
artem doceremur, qui ideè Timorem Do- Roa
mini non docemus, quia ſtatim Jubilationis e t
obliviſcimur. Nulla tam dura ſpina, quæ in aiſereti
ortu ſuo mollis & delicata non ſit. Foœnum
eſt, antequam ſpina: & lapides, antequam
concreſcant, non ſunt lapides. Placet Domi-
ni Timor, ſed hunc Exultatio ſerat. Diſ-
ſimili ratione Campus, & Cor excolun-
tur. Ille, ſi ferro proſcindatur, flores pro-
fert: hoc, ſi flore colatur Jubilationis, ferrum
gignit Timoris Domini. Eget aratro ipſum quo-
que humanum Pectus, ſed non illo coli debet,
ut floreat: imò florere debet, ut ferrum ger-
minet. Mira res, Cordis ager flore aratur, ut pro
germine aratrum proferat. Videas juvenem di-
vinæ Miſericordiæ dulcedine pellectum ad
Chriſtum, illicò tantum de peccatis dolorem,
horrorémque concipere, ut ubique lapſum ti-
meat, ſéque ſemper vereatur, operâque ſua
univerſa reformidet. Uſque adeò placere Nu-
mini ſtudet, quamvis Divinitatis injuriam ge-
hennàâ ſibi æſtimet diriorem.

. Cuſtodi

122

Cuſtodi anim m meam & erue me: non

gertepuloſi.
Obedientiæ
& Lelus

pericula

Sernant.

erubeſcam, quoniam ſperavi in Te.

Pſ. 24. 21.

Uſque adeò in Deo Propheta confidit, ut
ne confundi quidem timeat: Non erubeſcam,
inquit, quoniam ſperavi in Te. O noſtras Pro-
phetæ cogitationibus cogitationes diſſimi-
les! IIIe ſuis in geſtis ruborem timet, nos

vulnera ſuſpicamur : Ille ne ſuffundi qui-

Pfſ. 124. 1.

Erupnloſi

Tentati⸗
non oimen⸗

da.

Can. I. g.

Puſillani⸗

Mme5.

dem ſanguinem veretur, nos effuſum iri dubi-
tamus. Porrò non oppugnabatur duntaxat ab
hoſte, ſed jam captivus ejus tenebatur: Non
enim diceret, erue me, niſi in hoſtis catenas
datus trepidaret. Nos verò vix eminùs ab ho-
ſte clamoribus verins, quam jaculis perculſi
de vita deſperamus. O Pectus aſſuetum trium-
his! Non erubeſcam, clamat. Cur non eru-
beſces? Quoniam ſperavi in Te. Nota, non ait,
Quia obarmavi me, ſed, quoniam ſperavi in
Te. Sine armis, ſed non ſine Spe, ne verecun-
dari quidem timet vel captivus & compedi-
tus. At, inquis, niſi me armis communiero,
vincar. Vincéris? Profectò ſi non ſperaveris.
Cæterùm ſi fideris, audi, qualis futurus ſis.
Qui confidunt in Domino ſicut Mons Nion. Non
commovebitur in æternum, qui habitat in Hie-
ruſalem. Audin? Qui habitat in Hieruſalem,
Pacis viſione, non Belli armamentario, in æter-
num non commovebitur. Quare ergo confugio
ad arma, qui ſecurus ſum, ſi habito in Hieru-
ſalem? Stultè arcum arripio, qui non poſſum
perire, ſi ſpero.

Et dixi, ſemper hi errant corde, &

S non cognoverunt vias meas: qui-
us juravi in Ira mea: ſi introibunt in
requiem meam. Pſ. 94. 11.

Times excludi à regno, vereris ne expella-
ris à requie, ideéque turbaris, cùm tentaris?
O inquieta cupiditas requietis! regni ervi-
le deſiderium! Cur times excludi à regno?
Quia, inquis, captivus trahor phantaſma-
tum imagimbus in lutum. Num à lupanari-
bus patet iter ad ſidera? Væ Theodoræ, væ
Didymo;, ſi, qui lupanar ſubeunt, à ſpe bea-
titatis exciderent. Sed Theodoram eò Tyran-
nus impulit. Te verè? Dæmon; néônne?
Num Dæmone Diocletianus felicior, ut ca-
ſti ſint, quos hic incluſerit, ſint verò im-
pudici, quos Dæmon traxerit ad lupanar ² Men-
tior, niſi tua, quàm Theodoræ pugna ſit fehi-
cior. Illius ſiquidem infammià loci & Mens, &
Corpus exagitata ſunt, Tu verò ſolà cogitatio-
ne raperis in fornicem. Denique qui errant
Corde, non qui cogitatione rapiuntur, ex-
torres à regno erunt. Niſi diligas, quam
cogitas turpitudinem, cum Sapiente canta-
bis, Nigra ſum, ſed formoſa. Quà nigredinis &
pulchritudinis miſtione mirè delectatus Spon-
ſus rubicundus cruore pugnæ, candidus veròô
decore triumphi diliget te, & introducet te in
cubiculum ſuum. Diſceres cuperem, non polſ-
ſe Chriſtum odiſſe Tentatum, qui non ſe-
mel tentatus eſt àa Dæmone in eremo. Spon-
ſa non reperit Dilectum in lectulo Contem-
plationis, ſed in plateis Tentationum, tum ſci-
licèt cůùm nudata & vulnerata videbatur quam

Oliva

longiſſimè aberraſſe à Sponſo. Nunquàm Arca
Domini fortiùs de Allophylis triumphavit,
quàm cum in eorum redigitur poteſtatem.
Victa eſt, ut vinceret: capta eſt, ut cape-
ret. Demique redit ex hoſtico donariis &
manubiis onuſta: quæque ſervata populum
ſuum non ſervavit, captiva Deos hoſtium
disjecit, & comminuit. Quid quereris, quòd
traditum ſit cor tuum Philiſthæis? Cogitatio-

nes iſtæ, quæ te captivant, triumphum parant:

& Dagonem victus ſuperabis, a quo vince-
rere, niſi vincereris. Audi, quæſo Te, quan-
tùm timere debes hoſtem tuum. David, Ve-
rumtamen Deus, ait, confringet capita inimico-
rum ſuorum: verticem capilli perambulantium
in delictis ſitis. Nota: cùm dixiſſet hoſtium ca-
pita confractum iri à Domino, viſus eſt ſibi eo-
rum nimiùm extuliſſe fortitudinem, con-
tra quam ut Deus prævaleret, neceſſe ha-
buerit eorum capita petere. Quare contra ſe
indignatus corrigit ſe, & vix futurum aſſe-
rit, ut capilli vertex, id eſt coma, leviter tan-
gatur: quèò illi fugentur ſtatim, ac corruant.
Verticem, inquit, capilli perambulantium in de-
lictis ſuis. Quaſi diceret, Hoſtes Domimi haud
ſimiles ſunt hoſti meo Goliæ: hunc, quia ti-
mebam, in fronte vulneravi, ideéôque pu-
taram Deum petiturum pari ratione capita
inimicorum ſuorum. Verùm didici, eorum
tantam eſſe imbecillitatem, ut vinci poſſint, ſi
eorum vel ſola coma quatiatur. Ficta enim
ac ſimulata illorum eſt fortitudo, quam men-
tiri ſtudent prolixitate, & horrore diffuſi to-
tà facie capillamenti. Quod ut clarius quo-
que intelligas, obſerva, quid dicatur: Per-
ambulantium in delictis ſuis, ait. Victor per
cæſorum corpora hoſtium graditur;, viamque
ſternit ſibi cadaveribus proſtratorum. Fugi,
qui per ſuorum militum corpora graditur:
vincit, qui aliena calcat corpora, dùm pugnat.
Tuos verò hoſtes, dum audis perambulare
in delictis ſuis, nonne vides eorum augeri
ſcelera in Tentatiombus, non tua compingi?
Perambulantium, ait, in delitclis ſuis, non tuis,
vel meis. Quò magis progredi videntur, eò
ſe deſperatius calcant. Tu ambulas in inno-
centia tua in medio doms tuæ, dùm illi in
delhctis ſuis oppugnatum veniunt domum
tuam. Rideas, non Timeas hoſtem, cujus
ſi duntaxat capillum tangas, viciſti: quem
ſcis per delicta ſua ad tuam feſtinare ruinam.
Neque verò putes exigui eſſe momenti, cùᷣm
deſeribuntur in delictis ſuis ambulare hoſtes
tui. Nam, ſi Tu deſeri times à Deo, ſi fortè
pecces; num Deus proſperum iter faciet per-
ambulantibus in delictis? Quem times per-
miſſurum, ut vincatur, qui delinquit, ſpera-
re debes prohibiturum, ut vincant;, qun deli-
querunt, & ad triumphum properant per de-
icta. Quanquam cum audis. Perambulantium in
delictis ſuis, non eſt, quòd de hoſtium adven-
tu admodùm torquearis. Perambulare enim
non eſt ambulantium, ſed potius animum la-
xantis. Perambulare dicitur, non qui ambu-
lat, ſed qui deambulat; hoc eſt, qui angu-
ſto in ſpatio ſeſe exercet, idem ſæpids ſpa-
tium decurſurus. Ut proindè non immerito de
ſuis hiſce hoſtibus perambulantibus & audierit
Propheta, Non accedet ad Te malum, & fla-
gellum non appropinquabit I. abernaculo tuo, Et

dixerit, In circuitu impii ambulant. Denique Suos
Deus hoſtes appellat, quos Iuos crechs:

Verum
tamen

kl. 67. 31,

Ppl. 90. 10.

Pſ. 11. 9⸗
Pl. 57.21.

lay;
De

do 1
id
Dom
gales
in g
Cllige
n he
hond
denti
ſuuge
cüm
prebe
mülit
Ie,
femmun
Lent.
X Cruci⸗
winz ſos ſua
achl gaz l
im, e gve
e Obecit
it Inobee
Ctus
ſii, ne
nes in
wtori⸗
ſtra! C.
Gentie⸗
tinta to
bolos ar
Gecicat.
ret Dia
te, gu
Redem
do Con
det Dar
hauriatu
contra)
ſſtit N
Iumi a
eſ t
tla ſuge
Cru il
terminar

De Ton-
labit

A,
N In
ttohem
I duner
e

Utb

nk
nhar
Wele
U e
N
iin
erhzll
CG
inke
n i
e
Di,,
Uipteiiig.
lucklie
Unen
1al 1
An en
u, Kii-.
n,A n
bulering

bur,gi
i, “
i ne
Nd, n
raſlr
un. Ihe

1.

id en
,i. ſt
Nadt
framm l

1s wue,
n fent
es len
S

Stromatum,

tamen Deus confringet capita inimicorum ſuo-
rum. Non ergo metuendi ſunt, contra quos
Dominus pugnat. Si enim nobiſcum Deus,
quis contra nos? O Domine, quid eſt, quòd
milites tui ades formident coram hoſtibus
tuis? Dixiſti Tu diſcipulis tuis olim, Quan-
do miſi vos ſine pera, num defuit vobis ali-
quid? Et illi continuò reſponderunt: Nihil,
Domine. Planè ſi tuos nunc milites interro-
gares, quibus mandaſti per interpretes tuos,
ut gladios venderent, virgamque abjicerent
diligentiæ nimiæ in Tentatiomibus abigendis,
an paſſi ſint damnum aliquod in itinere: reſ-
ponderent profectò, ſibi non ſecus ac deſcen-
denti de Hieruſalem in Hiericho contigiſſe,
ſuâque tibi vulnera oſtenderent. Nimirùm
cùm Tibi pacem tuam redderent, Manus ſuas
præberent cruentatas. Videlicèt, qui ſub Te
militant, vulneratos ſe credunt, Te adjuto-
re, victores ſe crederent, ſi gladium ſuper
femur, id eſt, ſi in fronte Crucem pinxiſ-
ſent. Salvos ſe credunt cum Cruce, & cum
Crucifixo ſe ſommiant perifſe. Prudentia il-
los ſua tutari poterit, Obedientia verò man-
datis tuis ſervare non poterit. Plus in ſua Cru-
Okedientia Cc quam in tua Lege confidunt. Mira res:
Obedientiæ tuæ Crux olim decorata gemmis,
Inobedientiæ nunc timore ſordidatur! Tu fa-
ctus obediens uſque ad Crucem Vitam dedi-
ſti, ne perderes Obedientiam. Tui Decurio-
nes inobedientes ob Crucem facti, perdunt
victoriam, důùm retinent Crucem. O Mon-
ſtra! Crux Obedientiæ olim thronus, Inobe-
dientiæ cathedra jam eſt. Quid mirum, ſi
tanta turbatio deiertoribus? Egreditur Dia-
bolus ante Crucem; ſed cùm illam Obedientia
dedicat, non cùm Inobedientia pingit. Non hor-
ret Diabolus Crucem ſine Obedientia. Rogo
te, qui manducat & bibit indignè myſteria
Redemptoris, nénne Dæmoni blanditur? Si er-
go Corpus ipium, Sanguinémque Domini ri-
det Dæmon, ſi contra Eccleſiæ præceptum
hauriatur: putas Crucem verebitur, quam
contra Majorum præſcripta tuo pectori impreſ-
ſiſti? Num Sanguine Chriſti potentius patibu-
lum à aut frons tua Calice Chriſti ſanctior
eſt, ut effuſus ex eo ſanguis ſine obedien-
tia fugare hoſtem non velit, & ducta in ea
Crux illum valeat, invictà Obedientiã, ex-
7terminare?

Sgerubuloſi
Jernunt
Seperiori
præcepta.

in rebis
ſandkis.

De Torrente in via bibet: proptereà eal-
tabit caput. Pſ. 109. 8.

ona e. Profectò de doloribus Propheta vaticina-
eultanda, tur. Sacramentum hoc magnum eſt in Chri-
ſto & in Eccleſia. Dolores ſuſtinere magnum
eſt: ſed bibere longè majus: héſque de tor-
rente haurire maximum profectò eſt. Utinam,
quod didici, docere queeam. Dolorem multi
non horrent, ſed eum manducare volunt,
non bibere. Gaudent enim videri, dum pœnas
mandunt, quas ſi biberent, & glorià care-
rent, & doloribus torquerentur. Quæ citòô
Patimur, homines vel neſciunt, vel non mi-
rantur. In his uberior gloria, in quibus oſten-
tationem nutrit prolixitas temporis, quo cru-
ciamur. Quòd ſi quis bibit dolores, rarus
eſt, qui eos hauriat de torrente. Calicem ſalu-
taris accipiam, canunt plerique cum Prophe-
Pfies. 8. ta: De Torrente in via bibet, de uno Chriſto,
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Pf. 115. 4.

Lib. XIV.

12 3
humilitatis Magiſtro, Prophetia eſt. In Cali- Ghorie v2
ce & pretioſins & glorioſiùs dolores potantur. me odiumn.
Viliùs & uberiùs in profluente dolores hauri-
mus. Cum Calicem bibimus Paſſionis, ſaltem a.
is, qui propinat, noſiræ primuùm teſtis Pa-
tientiæ, tum etiam prædicator eſt. At, qui de Morzifea-
Torrente bibit, ſine Teſte patitur, furtivè "iornm ſi-
afflictatur. Ex Calice dolor propinatur in “
menſura: ſine menſura angores bibimus in Tor-
rente. Ipſum Calicis pretium blanditur, &
Pœnas quodammodò condit: at Torrens non
modò auro caret, ſed, & ipfſas tribulationis
aquas inficit luto. Denique non ſolùm repu-
diandus eſt Calix in doloribus, tum ut teſte ca-

reamus, tum ut metalli non habeamus ſola-

tium, tum etiam ut ſine menſura abundantitis
doloribus irrigemur, ſed de Torrente mœ-
ror eſt hauriendus: de Torrente „ inquam,
non de flumine hauriendus eſt dolor. Si enim
bibas de flumine, bibiſſe & multùm aliquan-
do putaberis & ſæpè: ſemper ſiquidem flu-
men fluit. At in Torrente mode aqua,
modèô pulvis apparet. Quid eſt bibere de Tor-
rente? eſt, ibi dolores venari, ubi voluptas
non raròô eſſe exiſtimatur. Si videaris in Tem-
plo lugere & litare, de flumine bibiſti. Si vi-
dearis in Convivio, ubi à pluribus ferculis veluti
imprudens abſtineas, de Torrente bibiſti. Fre-
quentiùs enim in epulis Voluptas dominatur,
quam Abſtinentia. Bibit de Torrente dolo-
res Franciſcus Borgia, qui inter venandum,
Mortificationem diligentius, quàm Aves con-
ſectabatur: dumque putabatur Voluptati in-
dulgere, Peœnitentiæ ſtudebat, oculos tum
aliò vertendo, cùm vultur coturnicem aſſe-
queretur. Bibit de Torrente Ignatius, qui vul-
gari uſus & veſtitu, & cibo ſingularem vi-
tam exercuit. Ideéque meritò exaltavit caput
ſupra multos, qui nunquam eminere viſus
eſt, dum viveret. Bona aqua Poœenitentiæ,
quæ de Calice hauritur, ſed Jactantiæ ſu-
bindè obnoxia, periculo non caret. Securior
potus in Plumine; ſed à Gloria non omni-
nô ſecurus: Tutiſſimus hauſtus de Torren-
te, ubi nec metallum allicit, nec favor ſpe-
ctatoris pellicit, & fluxus ipſe Mortificatio-
nis interruptus ſuſpicionem vitii facit in vir-
tute. Videtur mihi hujus in ſe rei Chriſtus
exemplum præbuiſſe. Semel & Torrente, &
ſemel & Flumine dolores hauſit, Baptizatus vi-
delicèt, & Crucifixus: ibi Peccator, hic Reus ,
habetur. Utrobique fama Chriſti decoloratur, evs .
immolat utrobique Patri modò de ſuo corde,
modèò de carne ſua ſacrificium. At in Jordane ſo- Religioſe
nat vox Patris, in Cruce vox Filii ſtrepit. Ibi W o:
Pater Filium Chriſtum dilectum appellat: hic entasen
filius Patrem ſui immemorem queritur. Quæ von ſper-
tanta diſſimilitudo in tam ſimili ſacrificantis né:
ardore? Num Cruce Jordanis ſanctior, aut

gratior Filius, cùm aquâ perfunditur, quam

cùm cruorem effundit? Quid eſt, quòd un-
dis reſperſus commendatur, baptizans cruore
Mundum derelinquitur? Nimirùm in Cruce
toto corpore vulneratus Dominus carere glo-
rià non poterat- dilutus, velut unus è tur-=
ba, in Jordane habere gloriam non poterat.
Ibi inglorius eſſe non poterat, ubi & La-
tro confitetur, & Centurio dolet, & Milites
pœnitet, & Sepulchra patent, & Sol recedit;
& Tellus contremiſcit. Hic verô quæ gloria;
hominem ablui cum hominibus! Ibi quan-
quam Crueifixus ſpectetur, Reus ne ab ipio
L. 2 qui=

Parva in
biono.

Regila-
riem obſer-
Vantia.

Singulari-
sates,.

Cant. 5. 5.

Ezech. 3.3.

Apoe. 10.

Thren. 3.
F.

Pl. 25. 3.

Thren. 3.
G.

Thren. s.
15⸗

124 Oliva

quidem Judice credebatur: Hic Peccator facilè
habetur, quia & Homo videbatur. Denique
intueberis non ſemel hominem non horrere
Crucem, horrere Baptiſinum: quique ſuffi-
gi Cruci non recuſaret pro Chriſto, domi ve-
rô argui pro Chriſto non ſuſtinet à Prælato.
Nimirùm facilè vulnera amamus, ex quibus
plus gloriæ ſcimus emanaturum, quàm ſan-
guinis. At tingi Jordane, ubi nullam admi-
rationem non fuſus ſanguis, & aqua fuſa me-
retur, rarus homo, qui ferat. Tota Chriſti
Paſſio faſciculus viſus eſt Sponſæ, quia in
pectore geſtabatur. Puto, ſi minus oculis homi-
num patuiſſet, & in occulto geſtaretur, gra-
vior Reginæ videretur. Quæ enim tantum
faſcem, faſciculum, dixit, quòd eum pubhi-
cè oſtentaret, Myrrham in manibus clau-
ſam vix ferre potuit, quin exclamaret, manus
ſuas plenas amaritudine myrrhæ, quam etiam

effluere vel cupiit, vel coëgit; quòd ſcilicèt im-

portabilia & nimia videantur, quæ non viden-
tur. Manus meæ ſtillaverunt Myrrham. Re-
cordemur, rogo vos, Ezechielis: hic volu-
men plenum Lamentationibus & Væ cum
mandere coœpiſſet, dulce ei viſum eſt. Et co-
medi illud, & factum eſt in ore meo ſicut mel dul-
ce. Nimirùm, quia videri poterat & Væ, &
Dolor, qui manducahatur, dulceſcebat: quod
certè volumen, puto, amarum fuit, cùm jam
comeſum delituit in viſceribus. Audi Joan-
nem non diſpari refectum convivio; ad quem
ſic Angelus dixit: Accipe librum, & devora
illum, & faciet amaricari ventrem tuum, ſed
in ore tuo erit dulce tanquàm mel. Audiſtis?
Mel in ore liber dolorum, Fel in ventre.
Nimirùm non penitùs latet, quod manditur:
at poſtquàm deſcenderit in ventrem, omni-
nò non apparet. Hæc tandem ratio eſt, cur
mellis exæquet dulcedinem Væ in ore ,„ &
fellis ſuperet amaritudinem in alvo. Nimi-
rùm non durum eſt pati, cùm videmur:
ſed in occulto gravia ſuſtinere graviſſimum
eſt. Manducantes nos Librum & vident turbæ,
& laudant: quem jam viſceribus infuſam an
manducaverimus, nec ſciſcitantur, nec miran-
tur. Huc faciunt querimoniæ Sionis, ab Je-
remia lugubri ſtylo deſcriptæ: Edificavit in
gyro meo, & circumdedit me felle, & labore.
Itäne? Tam crudelis Dominus, ut Te un-
dique labore ſtiparit ? Aut Tu quæ es, ut
nune labore duntaxat torquearis, quæ Davidis
filii tui ore clamabas, Prla me, Deus, & tenta
me : Ure renes meos, & cor meum? Quid eſt,
quòd ſolo felle circumdata tantàùm, non verò
potata, vociferaris, quæ ignem provocabas,
ad argumentum virtutis tuæ? Nônne eadem
Eccleſia es: nénne una Tu Columba es, quæ
& in Davide ignem quæris, & quereris per
Hieremiam de ſola fellis vicinia? O latibu-
lum, ingratum Patientibus theatrum! O um-
bras injucundas Dolentibus! O Lucem Poœni-
tentiæ obſtetricem! Audi: En cauſam que-
relarum. In tenebroſis, inquit, collocavit me;
quaſi mortuos ſempiternos. Hæ tenebræ dolo-
rem addunt doloribus meis, quia ſubmovent
ſpectatorem. Gravis mihi nimiùm accidit, fa-
teor, ſolius fellis umbra in tenebris, qui ſuſpira-
bam ignitas laminas in luce. Pejor eſt ſine ſpe-
ctatore labor, quàm flamma in conſpectu ac-
clamantium populorum. Non refugio torreri,
ſi videar; laborare non poſſum tenebris cir-
cumfuſa. Rursus, inebriavit me abſynthio, cla-

mat hic ; quæ in Canticis faſcem grandem
Myrrhæ faſcicilum fatebatur. prodigia! Fer-
re non po’ ſt in ventre calicem unum abſynthii .
quæ ſine re Qaſcem myrrheum geſtat in pe-
ctore. Nogros in ſe Sponſa affectus exprimit,
poſuitque ipſa in ſe ammorum noſtrorum per-
peſſiones, ut ejus ægritudine ſanemur. Ne-
que veròô putet aliquis ideò Sponſam itaà lo-
qui, quòd Myrrha admota uberibus pel-
lem non torqueat; vexet viſcera abſynthium
epotatum. Tam enim Abfſynthium, quam
Myrrha Sponſæ mortificationem deſignant.
Diſcrimen indè oritur, quòd Myrrha in pe-
ctore quamvis & amarior & uberior ſpectato-
res habeat; verùm ſine admiratore tegitur in
viſceribus abſynthium. Undè ait: Vide, Do- Thre
mine, quoniam tribulor, conturbatus eſt ven- 20 k
ter meus. Num captivæ ærumniſque confectæ
Urbis venter tantùm conturbatur? Quid ocu-
li? Quid os? Quid manus ? Planè non ſola
torquetur alvus, ſed una præ Ccæteris latet,
nec in ſuo dolore ſpectatur. Idcircò ego plo- bid 16,.
rans, & oculus meus deducens aquas : quia
longè factus eſt à me conſolator. Dolet, non
tam quòͤd angatur, ſed quòd ſine ſpectatore
torqueatur. Elongaſti à me amicum & proximum, plSgs.
& notos meos à miſeria, Sponſæ ſimilis, imò
ejus interpres mentis David clamat. Miſeria
ſtipata plauſoribus Gloria eſt, non miſeria:
ærumna eſt, ſi longè ſint proximi. Quid ve-
rò eſt, quòd ſuos amicos notos & proximos à
ſe longè factos Propheta queritur, cùm nos
in calamitatibus eorum maximè fugiamus aſ-
pectum, præſentià confundamur. Fac enim
damnatum aliquem in carcere detineri, fac ali-
uem fortunis omnibus ſpoliatum à patriis
finibus exulare: videas iniquiſſimè eos fer-
re oculos amicorum. Qui enim ignotis no-
ti fiunt, notis ſtudent ignoti eſſe. Quare ergo
Propheta in miſeria elongatos à ſe amicos con-
queritur. Nimirùm miſeria Davidis à Deo in-
ffigebatur, tolerabatur pro Deozab hac cupimus
hoſtes elongari, qui irrident; optamus vicinos
eſſe proximos & amicos, propoſitique noftri
ſocios qui mirantur, & laudant. Fugimus Sæ-
cularium oculos, ſi fortè domi mortificatiomi-
bus exercemur, Superioris verò vultum deſi-
deramus: quòd videlicèt huic probetur vir-
tus noſtra, ab illis rideatur. Quòdque vehe-
menter admiror: toto Pſalmo octogeſimo ſep-
timo David innumeras recenſet à ſe toleratas
ærumnas: & tandem in poſtremo verſiculo, in
quo oratio augeri debuerat, ſine Teſte hæc ſe
pati queritur, elongatéſque à ſe proximos do-
let, ſupra omnem dolorem ſuum.

Scapulis ſuis obumbrabit tibi, & ſub
pennis ejus ſperabis. Pſal. 90. 4·

Rara in terris avis Superior, qui alas non
ad volatum expandat, ſed ad protectionem
ſubjectorum. Alæ ſunt doctrinæ ſublimi⸗
tas, dignitatis celſitudo, opum potentia, ge-
neris ſplendor, altitudo ſermonis. His alis quis
non magis nititur ſeſe elevare, quàm ſtu⸗ Ner
deat obumbrare dejectum? Nimirùm Alæ ad ino
volandum factæ videntur, non ad ferendam mni
opem jacentibus. Chriſtus verôò longè aliter
ſuis uſus eſt pennis. Sapientià, Divinitate, Ser- nhati
mone nobis profuit. Ipſe alis hiſce deſcendit & neſeienide

coœlo, non in asra evolavit. O monſtra! Quis
uns

A
i Iitaten,
Uis, 4
a Innoc
P e
en dedit.
ue iant

bus v0
Plume
tent a0
t mani
chiel,
noli ide
Porgu⸗
telunti
lis Ven
e& m
Cuntur,
Volare,
terod alti

Luc

IH Mnc
e Gine mir
s, ue
Dei ab.
Küpeo in
Cemittent
Gemn in
üille ri
Memorem
eckllt,
Uiu Onmnino
6. Amn guin
Profteatun
oratione
Gui cum
Curuli,
eryi lm
Ancilam
teb ſu
l Pogr

ndgage
nint
1. ul)
neni⸗
6
n
Dnln u
dh
in,
G
Mhtut,
wrtm
t: )
llun
r
u üln
Hun
(ktern
V A
le lniit
dant M
,m n
n (üln
umn
enint tnn
mn. kea
leirent
lunm In
guüin 6
enmn gur
icl e
Wakuin
Derdhih
kodiun
tzovn
hnalten

iomim
eu uum⸗

S
tend len
1 ſe umn
ſuun.

.

oligioß unquàm crederet prodigium tantum? IpSA uti-
non ſzer-. Mur ſanctitate ad deprimendos proximos no-
nari ſacr ſtros. Quò magis abundamus pennis, eò longius

. recedimus à jacentibus, faſtidimuſque proſtratos.
Et in alis tuis (ſicut in manibus) inven-
tus eſt ſanguis animarum pauperum,
& innocentum. Jer. 2. 34.
Divitis Alas miraris evolantium ſupra vulgi humi-
noxie. litatem? ſcito plus ſanguinis latére ſub pen-
„ nis, quam gloriæ. Rigantur non rarò cruore
Dignitas

in udigno. innocentum ſuperborum & divitum plumæ.
Suſpectas ſemper habeo alas, quas natura non
Dieniug dedit. Ut proindè mirum non ſit, ſi manus
vS⁶e dicantur ab Hieronymo, quæ alæ dicuntur
piliees non in Vvulgata. Quæ enim populo rudi videntur in-
admiran. ſtrumenta volandi „ oculatis viris appa-
A. rent inſtrumenta prædandi. Ala, quâ Super-
bus volat, manus eſt, quæ violat: quôtque ibi
plumæ diſponuntur ad evolandum, tot la-
tent ad involandum compilandúmque digiti.
Et manus hominis ſub pennis eorum, ait Eze-
chiel, primo ſuæ viſionis capite. Noli credere,
noli fidere homini volanti. Non caret mani-
bus, quamvis polleat alis. Solæ Aves manus ver-
terunt in alas, illiſque carent, quia non carent
his. Verùm homo utrumque ſervat, alas nem-
Pèe & manus. Imô manus alarum officio defun-
guntur;, quæ involutæ pennis, dùm putantur
volare, violare probantur. Ideò enim ſupra cæ-
teros altius volat, quia involat.

Quia reſpexit humilitatem ancillæ ſuæ.
I uc. 1. 48.

Diente⸗: Nunc tandem Virginis modeſtiam in celſitu-
H dine miror dignitatis. Miratur illam Bernar-

dus, quòd ſe Ancillam dixerit, cùm Mater
Dei ab Angelo ſalutetur. Ego verò plus ipſam
ſtupeo in domo Eliſabeth Ancillæ ſeſe vocabulo
demittentem. Neque enim inauditum eſt, ali-
quem in veſtibulo dignitatis ſuæ memorem
fuiſſe priſtinæ conditionis. At dignitatis im-
memorem eſſe, cùm jam tyrocinium honoris
exceſſit, novum eſt, mirum eſt, miraculo par
Numilitas omnino eſt. Equidem invenias fortaſſie, qui
ir ft. cùm primuùm Conſul renuntiatur „ ſervitutis
siluas,, Profiteatur vocabulum in ipſa dignitatis inau-
guratione cum Maria. Vix tamen invenmies,
qui cum Virgine poſt exactum tempus in
Curuli, Vilitatis ſuæ recordetur, noménque
Servi Imperii titulis commiſceat. Una Virgo
Ancillam ſe & coram Angelo in ipſis digni-
tatis ſuæ primordiis, & coram Eliſabeth in
ipſo progreſſu honoris faſſla eſt. Nimirum e-
tiam Sol umbras retinet grandiores, quo mi-
nus diſtat ab exortu. Verùm decreſcunt pau-
latim umbræ: & quanquàm noctis filius, ſuæ
ità originis in meridie obliviſcitur, ut aut nullas,
aut breviſſimas umbras non tam pingat, quàm
fingat. Amygdalum ſpecta, cùm primum florem
emittit. Vix à foliis flos diſcernitur, brevi tamen
concreſcit, obdureſcit, turget, coloratur, ut
credere non poſſis ofſeum prodiiſſe nucleum
ex molli germine. Matri certè non abſimilis
Natus. Is cùm ſe Filium hominis ſæpius no-
minaſſet, quandè de ignominiis ſuis loque-
batur, eumdem ſervavit titulum, cum ſuum
in Majeſtate adventum Diſcipulis nuntiaret.
Ethicæ Comment. om. VI.

Stromatum,

Lib. XIV. 125

Cum ſederit Filius hominis in ſede Majeſtatig Matth. 19.
ſiu. Rarus nunc, qui in ſede Majeſtatis Filius 2.
hominis dici velit. Virgarum Libertus obli-
viſcitur, ſi Dictator valletur Faſcibus. Pluri-
mi, poſtquam ſolium ſubiere, genus ab Jove
ducunt, nec Filii hominis, ſed Regum ſobo-
les, Coœlique ſanguis aut eſſe, aut haberi vo-
lunt. Utinamque ſolam nominum demutatio- Erleſtaßti.
nem in ſoliis lugeremus! Proh monſtra ! In ip- ei & Reli⸗
ſa faſtidimus Cruce nomen noſtrum, in ipſa Goſ: olim
Humilitatis ſchola dediſcimus agnomina no:.
ſtræ vilitatis. Quot etiam & Clerici & Coœ-
nobitæ erubeſcunt, parentes, patriam, condi- 5
tionem, artémque ſuam profiteri! Scilicèt ti-
memus Chriſto videri abſimiles, niſi regium inſ-
cribamus titulum Cruci noſtræ. O ſuperbiæ

germen fatale! quod vel inter clavos floret,

nec Chriſti valet exſiccari cruore, conſummatio-
ne conſumi. Fateor, Rex Judæorum dictus
eſt Dominus in patibulo: ſed ſplendidi voca-
buli author Pilatus fuit. Ad incrementum de-
decoris honorifica Regis appellatio eſt affixa
Crucifixo Domino, quam tu tibi & adſcribis,
& rapis ad mendacem fictiti generis oſtenta-
tionem. Quæſo diſcamus aliquando, vel in hu-
militate humiles eſſe. Curemus, ne qui à ſu-
perbo Mundo viles appellabamur, non nos
Chriſtus faſtidiat in Eccleſia, & in Monaſte-
rio jactare ſplendida, ſed vana nomina Cæſa-
rum;, Principumque.

Adjuro vos, ſiliæ Hieruſalem, per ca-
Preas, cervéſque camporum, ne ſuſci-
1elis, eque evgilare ſaciatis Dilectam,

quoaduſque ipſa velit. Can, 2. 7.

Curat Sponſus animarum noſtrarum ſom- Serupulaſi
num;, ſed haud nos ſoliciti ſumus „ ne ille
excitetur. Vix ſemel eum reperio in Evan-
gelio conſopitum, cùm illicò excitatum illum
lugeo ab Apoſtolis, qui, ut mari redderetur
quies, Præceptoris quietem interturbarunt.
Utque mirere magis inhumanitatem noſtram,
tunc ſolum Chriſtus requieſcit, cùm nos non
turbamur. Dormit dormientibus nobis in-
quit Baſilius. Diſcant binc inquietæ ſcrupulo-
ſorum exagitatæque Mentes non ſuam dun-
taxat, ſed & COhriſti tranquillitatem pericli-
tari, dum ſibi importunè prudentes motus
cient. Neſcit Chriſtus dormire, ſi vigilas. Le-

ctus enim Chriſti Corda Sanctorum ſunt, teſte

Ambroſio. Quare, ſi Lectulus quaſſatur, exci-
tabitur, qui in eo quieſcebat. In leöbtulo meo Can. 2. 1.
Per noäles quæſivi quem diligit anima mea, quæſi-
vi illum, & non inveni. O malè- ſana diligen-
tia, quid quæris in Lectulo Sponſum, quem
ſcis non poſſe dormire, ſi vigiles? Non ille
quieſcere poteſt in ſtrato, cùm Te videat extra
ſtratum ſolicitam agitari. Cupis eum in lectu-
lo requieſcere? redde te lectulo, & dormi. Fa-
ciliùs illum reperies, ſi non quæſieris. Qui
enim dormiret, Te dormiente, ſurrexit, poſt-
quam lectulo ſurrexiſti. Quod ne à me te-
merè fingi putes, memineris pulſantis Domini

ad januam quieturæ. Etenim vix ſe Sponſa Paxcoydite

tunicâà exſpollaverat, ut iret cubitum, cùm ec-
ce tibi adeſt Sponſus præ foribus, ut quieſce- Sir, datiz
ret. Mira res! vigilare neſcit Sponſus, ſi ani- Jugi⸗
ma requieſcat: hujus quies illi ſomnum con-
ciliat. Vix tamen ſurrexit è lectulo, & quidem Peiſe z
ut Sponſo aperiret pulſanti, cùm illum abiſſe esde mis⸗

3 depre-

Lætiria

—

126

Cant.5.6. deprehendit. Peſulum oftii aperui dilecto meo-
at ille declinaverat, atque tranſierat. Credo
equidem non declinaret, ſed occluſis intraret
foribus, ſi diligentiùs illa placidè obdormiſ-
ſet in Domino, quam Domino anxiè ſurrexiſ-
ſet. Enimverò qui, recumbante jam animâ,
advenerat, ut quieſceret: receſſit, cùm illa ſur-
rexit, oſtiâmque reliquit. Ipſe cùm IIla lectu-
lum dereliquit. O quietem noſtram concilia-
tricem divinæ requietis! O ſomnum Chri-
ſti noſtri ſobolem ſommi! Ecquando voces illæ
conticeſcent, Exurge, quare obdormis, Domi-
ne * Itäne? adjurat ille Filias Jeruſalem, ne Te
exſuſcitent, & illum Tu non pateris aliquan-
tulàùm requieſcere? O quæ illa Mens eſt, quæ
cum Propheta clamet: Ego dormivi, & ſopora-
tus ſiim: Ut dormiat aliquando, qui non dormi-
tat, dum cuſtodit Iſraëlem vigilantem? At, in-
quis, fatetur Sponſa ſe obdormiſſe, nec ideò
Sponſum dormiſſe: Ego, ait, dormio, & Cor
meum vigilat. Scilicet ſatis profundè ſtertebat,
quæ ſe clamabat dormire, & Sponſi vigilias
advertebat! Ridendus tuus is ſomnus eſt, 6
Sponſa, quo ab explorandis Dilecti operibus
nom impediris. Vigilet neceſſe eſt, qui ſe cla-
mat dormire, & qui alium vigilare cognoſcit,
profectò non dormit. Ergo Cor tuum ideò vigi-
lat, quia Tu, dum dormire te clamas, deprehen-
deris non dormire. Deſine illum attendere vigi-
lantem, & vigilare deſiſtet. Non te dormire ja-
Gtes, ſed dormi, & feliciter Dilectus tuus ob-
pei M ſe. dormiſcet. Nimirùm qui pro nobis factus eſt
ricordia. homo, non noſtram ſolùm carnem induit, ſed
paſſiones quodammodèò noſtras ſuas fecit. Hinc
Pyivcmo, eſt, quòd & nobis dormientibus, dormit, &,
Supenr Sponsâ vigilante, vigilat, & Samaritanâ ſitien-
n te, ſitit; &, Sororibus plorantibus, congemit;
ieno. & in Rubo ardet ipſe, cùm Iſraël excoquen-
dis lateribus ureretur. Caput meum plenum eſt
Can. 5. a. pore, & cincinni mei guttis noctium. Planè, ut
ominor, non benè valuit Sponſa, cùm ita Dile-
ctus maderet. Ex Sponſæ profectò infirmitate
Dilecti caput perfuſum eſt frigidiſſimis guttis
noctium. Manus meæ ſtillaverunt Myrrham:
& digiti mei pleni Myrrbäâ probatiſimd. Canit
eodem planè capite Sponſa. Et hæc cauſa fuit,
quare Sponſus guttas noctium ſuſtinuerit. Non
enim pati non poterat caput Sponſi, cùm Spon-
ſæ manus amaritie complerentur.

Ego ſto ad oſtium & pulſo. Apoc. 3. 20.

Et tamen, cùm tam frequenter illi aperiam,
ud intrat. Equidem nec intrat, nec in-
trabit, niſi ex corde tuo exeat mœror. Non
6. enim intrat, ut ploret, ſed ut epuletur. Peſ-

Pſ. 43. 25.

Pſal. 3. F.

Can. y. 2.

Ibid. 5.

sScrupulſt ha

Can. 5.
ſulum oſtii mei aperui Dilesto meo: at ille de-
clinaverat. Cur tranſüt, qui pulſaverat? Au-
Ibid. 5. di: ſurrexi, ut aperirem Dilecto meo: Manus

meæ ſtillaverunt Myrrhbam. Horruit Sponſus
per oſtium ingredi, cordis amaritudine conta-
minatum. Ad illam acceſſerat, quia illam cu-
bitum iviſſe cognoverat;, ut ipſa iis verbis fa-
Ibid. 3. tetur: Exſpoliavi me tunicâ med. At, cùm ſen-
ſit digitos ejus ſtillare Myrrham, quam ſi-
ne moœrore requieturam exiſtimaverat, illi-
cò ſui eum conſili pœnituit, nec habitare
voluit cum Sponſa perlita amaritie, Porrô
morem obſerva ſcrupuloſorum, à quibus
Sponſus tranſilit: hæc, quæ manus habet
plenas & inquinatas Myrrhàâ, ait de ſe: Lavi
Jbidem. Pedes meos, quo modo inquinabo illos? O inſa-

Oliva

nias! Pedes lavit Pulvere vix conſperſos, &
Manus non laverat infectas Myrrha. Si fortè
pulviſculus hæſerit culpæ leviſſimæ, non eunt
cubitum Scrupuloſi, niſi illum excuſſerint, Pe-
déſque laverint tum lacrymis, tum confeſſio-
ne. At Manus, id eſt, opera amaritudine &
moœrore tam plena, quam meritis inania ,
non modò non abluunt, verùm & conquerun-
tur, ſi quid Myrrhæ effluxerit & digitis. Ma-
nus meæ ſtillaverunt Myrrham. Utinam omnem
effudiſſent Myrrham: profectò tum non receſ-
ſiſſet, qui pulſaverat Sponſus. Nota : Cùm
queſta eſſet Myrrham & manibus eliquatam,
puto hæſit cunctabunda cogitans, num ſcru-
pulis aliquantò exonerata, & meliuſculè ſeſe
habens occurreret Sponſo. Fortè enim ob-
temperare cœperat Ductori ſuo, & liberius
agere, cùm Myrrham defeciſſe comprehen-
dit. Et profectò exiiſſet in occurſum Dile-
cti, niſi reparatam, quæ effluxerat, Myr-
rham;, id eſt veteres novis ſcrupulis gemina-
tos conſpexiſſet: Undè non priùs acceſſit ad
peſſulum, quam dixerit, Et digiti mei pleni

Morrhà probatiſſimd. Verùm decepta es: Nam wid. ,

quæ non aperuiſti Sponſo cùm Myrrha è digi-
tis excidiſſet, Sponſo quidem aperies, poſt-
quàm digitos novà Myrrhà repleveris, at
Sponſum nequaquàm intueberis; qui, ut
acceſſerat ad jacentem in lectulo, ità receſſit
à mœrente. Mira res. Videas quoſdam Du-
Ctoris conſilio aliquid Myrrhæ è& digitis, &
paulatim Religionem excutere in operibus
ſuis. Cùm, ecce tibi, vix vocem appropin-

quantis Sponſi exaudiunt, ſacræque Synaxis

dies inſtat, cùm dolere incipiunt ſuis è ma-
nibus Myrrham effluxiſſe, & mniſi digitos
novâ Myrrhâà infarciant, aperire Sponſo
non audent, azymumque recuſant. Tum
enimverò cruces iterùm pingunt, tunc caput
quatiunt, tunc obvium quemlibet conſu-

lunt, tunc verentur opera ſua univerſa, tunc

præteritorum ſcelerum fimum revolvunt. O
miſerum te! Myrrha iſta, quam congregas,
Sponſum excludet. Nam & lotio pedum ef-
fecit, ut Sponſa tardius occurreret Sponſo.
Lavi, inquit, pedes, quomodò inquinabo illos?
O ſtulta! & quare lavaſti pedes, niſi ut
Sponſo placeres? Quare ergo, cùm ille pul-
ſet, non illicò occurris, ut oſtium reſe-
res? Verè amens non amans, quæ, cùm
ideò pedes, id eſt affectus expiaverit, ut
Sponſum recipere mereretur, excubantem il-
lum pulſantémque ante fores cunctatur ad-
mittere, ne lotos pedes inquinaret. Uſque
adeò ſupra ipſum Sponſum ipſam pedum lo-
tionem amamus; ſoliciti, non quomod
placeamus obediendo Dilecto noſtro, ſed
quo modo tranquillitatem cordis crebrà
Confeſſione comparatam ſervemus. Nimi-
rùm pedes extergimus, non ut placea-
mus Sponſo, ſed ne nobis diſpliceamus: ne
turbemur, ad oſtium currimus, non vero
ut Chriſto aperiendo ſerviamus. Imaginaru
ſceleris pulverem, quo ſtultè agimur, ità
devitamus, ut ipſum non vereamur exclu-
dere Sponſum, ſi dubitemus futurum, ut

nobis pulvis adhæreat. Felicias certè à Myr-

rha manus, quàm à pulvere pedes abluiſ-
ſet, quæ & aperire Sponſo cunctabatur⸗

cùm lotos pedes contemplaretur; & fruſtraà

aperuit, cùm lotis pedibus, ſed inquinatis ma-

nibus acceſſit ad oſtium. Plus Deo placerent
. opera

Ibid. 3.

Iha
lLat
6
non
tit,4
atot
in h
mann
( hi
ſu.
u
noſtt
recel

ſmnu. Ceplon

ne in.
ſn ie P
üſeni. Cals
to nol
Npaie M: &
enn geribis

i,. Phetiht

lnce lo. oanli.
loy dre
chiels
Iicatus
tumn er⸗
intis, 0
Golorun
tamen,
dulcecn
mecht,
Clverli⸗
Colechin
lrchr, Audi: 1
innlun
tela, qu
nis inw
nim
IIuder
ſelen,
4t Pan
ſine Vul
mod V
traclicit,
eſu lbri
her n pe librin
er mare
evhra i
uum. li
Cennt,
hrun,l
r, Vl
ltn
o V0
entatio
tus ort⸗
Nullumn
Ventte br
Dtum,
r. D
lt Libe
nes
lrebeit
4 Drel⸗

hoſtquen

Mla
Ont ann 6
le onts
fhue, 1

ghen Ii,

Glo t

i
e ſell

U ten e
nb,
r, Aie,
nnnnn
n ief⸗

—

Stromatum, Lib. XIV.

opera ſine mœrore, manus videlicèt ſine Myr-
rha, quam ſine pulvere pedes, hoc eſt ſine
Labe affectiones. Qui enim reperit in Ange-
lis pravitatem, pulverem in vaſis fictilibus
non faſtidit. At mœrentem ſervum non admit-
tit, qui diſertè teſtatus eſt, ab ſe diligi hilarem
datorem. Enimverò Myrrham pati non poteſt
in noſtris manibus Sponſus, cujus tornatiles
manus tum aureæ deſcribuntur, tum hyacin-
Can.4, i, this plenæ perhibentur. Favus diſtillans labia

ejus. Proindè non mirum, ſi dulcedo labio-

rum ejus miſceri recuſat amaritudini Myrrhæ
noſtræ. Denique aſſum piſcem ab Apoſtolis non
recepiſſet, ſi non eum favo mellis temperaſſent.

Virga tua & bacxçulus tuus ipſa me con-
Jolata ſunt. Pſal. 22. 5.

guyreéio Rarus ille eſt, qui conſolatur, dùm percutit.
mitis, & Franguntur vaſa lutea dum emendantur, &
Necrea. deplorandum in modum, ſupra modum, &
S.,;‚sſine modo fit peccator peccans, dum à pec-
confeſſarii ñsü .. . . .
indiſereii. Catis ſævitie nimi inhibetur. Pharmaca vi-
tio noſtro nocentius perimunt, quam vene-
Diſaetio. na: & abiiſſe videntur in aconita ſucci vul-
Sicgerier neribus ſalutares. Duo Libri traditi ſunt Pro-
Ezech. 3. Phetis duobus devorandi, alter Ezechieli, alter
Apoc. Io. Joanni. Verùm cùm tam ſimili paſti ſint fercu-
lo, diverſos pertulere in viſceribus ſenſus. Eze-
chielis quidem dulcuere fauces, Joannis ama-
ricatus eſt venter. Quéôdque mirere, deſcrip-
tum erat in Prophetæ libro, tum foris, tum
intus, cum lamentationibus, væ: nulla veròô
dolorum mentio in volumine Evangeliſtæ. Et
tamen, qui devoravit volumen lamentationum,
dulcedinem ſenſit: qui ſine væ volumen co-
medit, amaritudine completur. Undè ergo
diverſitas tanta: aut undè in Ezechiele fons
dulcedinis, in Joanne verô ſcaturigo doloris?
Excch., z. audi: Et ecce manus miſſe ad me, in qua erat
9. involutus liber. Puto, quòd tum humana dex-
tera, quæ porrigebat volumen;, tum volumi-
nis involucrum amaritudinem ſuſtulerunt. Ni-
mirùm palliata correctio reprehenſionis ama-
ritudinem non habet: nec ſua argui putat
ſcelera, qui involutam reprehenſionem vorat.
At Joanni non ità accidit. Nam non manum
ſine vultu, ſed Angelum ſpectavit, qui non
modè volumen non involvit, ſed & apertum
tradidit, & proteſtatus eſt, futurum, ut ejus
eſu libri venter amaricaretur. Vade, & acci-
Apoc. Ie. Pé librum apertum de manu Angeli ſtantis ſu-
8. 9. per mare, & ſuper terram. Accipe librum, &
devora illum, & faciet amaricari ventrem
tuum. Iſta omnia volumini amaritiem addi-
derunt, vultus Angeli, Imperium tenentis li-
brum, Liber non porrigendus, ſed accipien-
dus, Voluminis expanſio, Amaritiei prædictio.
Contra, manus hominis ſine vultu, porre-
ctio voluminis, ejuſdem involucrum itaà la-
mentationes mitigarunt, ut quamvis conſcrip-
tus foris ac intus liber præferret in fronte væ,
nullum amaritudinis imprefſerit veſtigium in
ventre Prophetæ. Non quid in Libro ſit ſcri-
ptum, ſed quâ ratione præbeatur, attenda-
tur. Dulceſcit væ Ezechieli, ſine væ amareſ-
cit Liber Joanni. Vis ſuaves reddi correctio-
nes & lamentationes? manus hominis illas
præbeat, ſine vultu. Erubeſcimus enim videri
à Prælatis noſtris. Eorum averſamur faciem,
poſtquàm deliquimus, & qui manus eorum

12
non refugimus flagellantes, vultum exhor-
reſcimus intuentem. Sic Adam ſententiam
mortis tulit, qui faciem Dei non tulerat, fu-
geratque. Ides tam amarus Joanni viſus eſt
liber, quia vultum Angeli illum porrigentis
non evaſit. Terremur, confundimur, rubeſci-
mus, conſpecto Angelo; cujus comparatione
noſtra fiunt deteriora ſcelera. Manus homi-
nis placet, quam inhumanam fuiſſe non cre-
dimus in infligenda ſententia; faciliuſque ve-
niam ab homine ſperamus, quam ab An-
gelo, cujus puritas impuros nimium con-
terret. Manus, inquam, ſine vultu, ſi re-
prehenſionis libellum præbeat, ita peccan-
tem arguit, ut ſua nemini patere vitia cre-
dat, nec videri ſe putet, qui neminem videt,
à quo videatur. Quid involucrum voluminis?
Hoc illud tandem eſt, quod amaritudinem
tollit à lamentationibus. Ideo Joannis ama-
ricatus eſt venter, quia apertum librum juſ-
ſus eſt devorare. Vade, & accipe librum aper-
tum de manu Angeli. Ideò Ezechielis fau-
ces inter væ dulcuere, quia involutum li-
brum manus ei præbuit ſine vultu: Et ecce Ezech. 2.
manus miſſa ad me, in qua erat involutus liber. 9‧
Nimirùm tegi debet reprehenſio, & involvi
pallio conſilu, adeò ut conſulere Tu illi, non
exprobrare videaris. Bibat peccator medici-
nam, dum muſtum à ſe credit hauriri. Phar-
maco curandus eſt æger: ſed ipfa medici-
næ amarities curanda eſt, & melle linienda.
Joanni non ſolùm apertus oſtenditur liber,
ſed inſuper futurum dicitur, ut ejus amareſ-
cant viſcera, poſtquam comederit, quem
jubetur librum devorare: Devora illum,
& faciet amaricari ventrem tuum.
tatur humilitas fratris inter aulæ blandi-
tias? Avelli debet ab aula. At cur im- Superior
peratur illi, ut abeat, quòd nimi rapiatur Prudeni⸗
Principum familiaritate, & non potiùs roga-
tur, ut eò proficiſcatur, quò multorum pre-

2 Apoc. 10⸗
Pericli- 2. .

cibus adſciſcitur. Si de vitio admonetur, exu-

lare ſe credet: ſi, diſſimulatâ correctione,
procul deſtinetur, cæteris ſe prælatum gau-
debit: sicque ambitioni ejus medeberis, nec
illius tranquillitatem conturbabis. Libellus re- covrveckio
pudii tradatur, ſed involutus, ſi ejus cupimus prudenr.
non amaricari viſcera, dùm vitium ſanatur.

Alt erravi: Ezechieli enim quoque expanſus

eſt liber. Et ecce manus miſſa ad me, in qua Ezech. 2.
erat involutus liber⸗ & expandit illum coram 9.
me. Non diffiteor expanſum, ſed involutum
aio fuiſſe, cùm primuùm traderetur. Neque enim
ſua ità abſcondi peccanti ſcelera volo, ut ea
nunquam intelligat. Quis namque emendatio-
ni locus foret, ſi ſe neſciret prolapſum? ſed
obvolvi primùm liber, paulatimque mox reſi-
gnari debet. Specta Davidem à Nathano cor-
reptum. Quot involucra, ut adulterii illum
& homicidi reum argueret! Reprehendatur,
qui lapſus eſt: verum ejus primum com-
mendetur virtus, vita dilaudetur. Reus ipſe
fiat Cenſor ſui, ut expiet generoſiùs crimen
ſuum. Fateor prætereà expanſum librum Eze-
chieli, ſed coram illo: Et expandit illum co- lbich, ioe
ram me. Nemo dolet de publico ſcelere ſe
argui privatim. Non grave eſt, peccatum,
quod contra nos eſt, ſemper coram nobis ex-
poni. Suſtinere non poſſumus apertum librum
omnium oculis patuifle, antequam nobis trade-
ꝛcrur: cee: & accipe librum apertum de mann Apoc. .
ngeli ſtantis ſuper mare & ſuper terrain. Ro- 8.
„ 4 80,

128
go, ecquem latêre poterant, quæ crimina ex-
Pænitemie tabant in libello? Itane? non ſuffecit univer-
inflicta do- ſæ terræ nuntiare unmius miſelli ſcelera, niſi,
SS qui librum apertum geſtabat, in ipſo Maris
t.
atque Terrarum confinio ſtaret, ne fortè na-
vigantes lateret ſcelus, quod habitatores Ter-
ræ non potuerant non agnoſcere * Ergo de pri-
vato ſcelere itaà reprehendi debeo, ut non ip-
ſa modo Religio, in qua lapſus ſum, ſed ſæ-
culum, undè, ne laberer, fugi, perlegere de-
beat, quidquid incautus admiſi? Aperiatur
liber, ſi placet; ſed Angelus vel in Æ quore
ſit, vel in Terra duntaxat, qui Actorum meo-
rum librum palam geſtat in manibus: ut eru-
beſcenti aliquis ſuperſit in orbe locus non eru-
beſcendi. Liceat, cum domo pedem effero, non
confundi, qui domi oculos attollere, præ ru-
bore, non audeo. Denique expanſus eſt coram
Ezechiele liber: ſed manus, quæ illum ex-
pandit, vultu caruit. Uſque adeò ecculta eſſe
debet reprehenſio, ut, ſi fieri poteſt, nec ille
videéatur, qui arguit. Ne reprehendentis qui-
dem vultum pati debet miſer, deprehenſus
in ſcelere. Sic Chriſtus Adulteræ crimina
ſcripſit in pulvere, ut, dùm illa impietatem
ſuam recognoſcere cogebatur;, Domini vul-
tum non videret, quem ſine ingenti pudore
aſpicere non potuiſſet, ſi ab eo de ſuo vitæ ſta-
tu foret admonita.

Correbtio
ſecreta.

Super contritione filiæ populi mei con-
tritus ſum & contriſtatus: ſtupor
obtinuit me. Numquid reſina non eſt
in Galaad: aut medicus non eſt ibi!
Quare igitur non eſt obducta cicatria
Pliæ populi mei! Jerem. 8. 21.

Conterrueram ante hoc tempus ſcrupulo-
ſos recordatione dolorum, quos ſibi parie-
bant in corde. Nunc verò non ſibi duntaxat
eos nocere deprehendo, ſed & ipſi Deo vul-
nera quodammodèò infligere conjicio. O faci-
nus! Dolor tuus contriſtat Deum, qui mœrere
non poteſt: tuâ ipſe contritione conteritur.
Proh Deus immortalis! exareſcant tandem ali-
quando lachrymæ iſtæ verè deplorandæ, qui-
bus in corde Chriſti dolor proſeminatur. Hac
certè de cauſa in horto toto corpore cruore
manavit, noſtrarum afflictionum recordatio-
ne. Undè factus in agonia dicebat Patri, Tran-
Matth.26. ſeat à me calix iſte. Qui enim Crucem optabat,
15. noſtras haſce moleſtias pati non potuit; uſque
adeò in noſtris ſcrupulis torquebatur. Ah par-
ce, ſi non Tibi, Chriſto ſaltem in tuo mœrore
moœreénti. Ergo doles, quòd offenderis, ideò-
que illum excrucias, quòd aliquando excrucia-
veris? Pœnitentia ſane pozmtenda, ut pla-
ceas, cui diſphicuiſti, novo eum dolore confi-
cere. Super contritione filiæ populi mei contritus
ſum & contriſtatus. Verùm ignoſce, Domine, ſciſ-
citanti. Quare, ſi adeò horum contritione con-
tereris, non eorum paras vulneribus medicinam,
dolori ſolatium, religionem religioni? Quare
illos mittis in Galaad? Numquid plagæ eorum
cicatricem non vales inducere? Audeo quaſi di-
cere, non poteſt. Reſinam, quâ curentur hu-
juſmnodi plagæ, collocavit in Galaad, Medi-
côſque conſtituit, à quibus niſi curemur, non
curabimur. Numquid reſina non eſt in Ga-
laad : aut Medicus non eſt ibi? Quaſi dicat:

Ernpuloſi.

Jer, 8. 21.

Oliva .

fruſtrà ad me venis Orando, qui à Medico id⸗
tuo non Obediendo recedis. Iſtorum vulne- guos
rum medicina, non in Templo conficitur, nut
ſed in apotheca Medici tui. Et mihi quidem inag
Omnipotentia non deeſt: verùm miraculorum Tim
parca, vult, ut reſina, quæ eſt in Galaad, ilet
ſola tuis vulneribus paret malagma. Proindè ns,
relinque crebras Orationes, & Obedientiam Fyni
ſectare. Nam licet ſuper contritione tuàâ con- gven
terar, nolo tamen te curare, niſi Obedientiæ jeris.
reſinam à Medico cordis tui acceperis. Qua- 1bi . am
re igitur non eſt obduéta cicatrix filiæ populi 13. ümn al
mei Sugillat hic quoque locus Superiores, quo- Lapßreci. Kr abote
rum incurià tot patent antiqua vulnera in po- biendi. N. &,
pulo. Rogo, ecquando ſemel acceptum vulnus . anc 108,
cicatricem obducet? Num qui cecidit, non c rige 4 tur.
adjiciet, ut reſurgat; aut qui aliquando pec- de urcri- ne per
cavit, ſemper deſperando peccabit? Numquid minum*- Morten
reſina non eſt in Galaad? Reſina, dixit, quo oet
vulnus liniatur, non Ferrum, quo putredo ittino
reſecetur. Aut medicus non eſt ibi? Medicus pecat re
non is eſt, qui ſecat, ſed qui curat, venaâm- reſol
que explorat, non incidit. Quare igitur non Aut cur
eſt obducta cicatrix filiæ populi mei? Nota ve- ns nu
recundiam verbi. Filiæ, inquit, non meæ, ſed n
populi mei. Cùm filiam diceret, ſuam dicere riͦ co
noluit, qui populum dixit ſuum: ut nos doce- , imtetina
ret, quàm cautè abſtinendum ſit ab hiſce voci- N⸗ Eeentes
bus, Meæ & Suæ, in vocabulis Fœminarum. Dei 6
¹ laruin. De Hefit t
Sion eſt, ſed ſuam Deus non appellat: & quia Fi- guatd ith fl ne
liam dixit, non ſuam, ſed populi ſui filiam nomi- ſee. 4 “ Vel Mor⸗
navit. Frigent voces illæ in ore Sacerdotis, Fi- i nen
lia illa mea in Chriſto, mea eſt illa per Evan- Familiari⸗ ech, ite
gelium proles. Deus, qui Pater ab univerſis S ilnla
etiam à fœminis appellari vult, filiam populi néar-. none
ſui, ſuam recuſat Filiam nominare. Nominum ie 4
farmiliaritatem in omnibus timere debemus, iggus, “
horrere verò in Fœmina. Amor meus, mel Heyte Gnni
. . 1 wortiis
meum, ſi Hieronymo credimus, & ſanctus cna
Amor non habet. Filia mea, Soror mea, om- lnſa n
niſque hujuſmodi in nominibus teneritudo ſpi- 1 nze
nas gignit, quamvis Roſas redoleat. Certè no- an,⸗
mina licut Teſtæ ſunt nuclei. Tamdiu ſervatur n d
pudor, quamdiù nomen nimiâ familiaritate non unt,
frangitur. en n
mio
e
Quia aſcendit Mors per Jeneſtras no- HM
ſtras, ingreſa eſt domus noſtras, diſ- Deſhlis
perdere parvulos de fotis, juvenes de im heri,
plateis. Jerem. 9. 20. entut
ln eſſe
Timendum proindè nobis eſt à prædone, cycumßze⸗ züni
quamvis obſtructo oſtio. Non enim per ſolam tio. dedin
januam intrat, qui furatur, & mactat. Non Mogite, Cen entt
ſola proxima peccandi materia nos ſedu- i. en
cit, quæ oſtium dici poteſt: ſed intuti ſu⸗ Orras andi⸗
mus, ſi vel feneſtræ pateant. Sat eſt aſpe- mala. be⸗
xiſſe, ut diligas, quamvis in colloquium non P Gdi
admiſeris, cujus horres amorem. Itaà repit Co- Endere
luber tortuoſus, ut tamen ſubire non dubitet per me entin
feneſtras, ſi ſibi ſenſerit januam non patere.- un 1 fate
Davidis timoris peſſulo firmatas fores eluſit antin
admiſſaà libido per oculos. Clamaverat ille qui- lr lin
dem olim ad Dominum: Pone, Domine, uſto- P. 140r ä e AWetient
diam ori meo, & oſtium cirecumſtantiæ labiis uire
meis. Sed ſerò didicit, non ſoli oſtio inſidiari aß lumal
Serpentem, qui feneſtras adrepit: doctus exiti0 4 ure
ſuo, amare nos poſſe eos, quos affari non licuit, Nin Goh
ſi libuit intueri. Quare oſt à immemor excu- ieur 4
DM

bias feneſtris præfecit, iis verbis precatus .
Jos meos » Aé pl. u8. 1. e
videant

Deum exercituum: Averte ocu

iantet
uur Fitrn

1
Ppostee

efex,
ut 2fus
ACe

SErypuleß.

Ptn 1i.. rùm aliò referantur Mortis inſidiæ. Mors tanto

—

videant vanitatem. Quin nec amamus modèͤ;,
quos vidimus, ſed & quorum non afſpeximus
vultum, tenemur deſiderio, ſi vel ſolà eorum
imagine liberiùs aliquantùm ſumus oblectati.
Tam ergo proximas, quàm remotas peccandi
illecebras cavere debemus, qui Mortem diſci-
mus, prætermiſſo oſtio, ingredi per feneſtras.
Principum horres Familiaritatem? citò eam
ſequêris, ſi quem obvium in itinere ſaluta-
veris. Si diſplicet Ambitio, fugito Curulem,
quam non ſpectabis, quin eam cupias. Ve-

eè& Tenta- labore, tantäque calliditate domum invadit,

vones pa.

. riat melior

Sæculo.

& ,cùm nulli nocuiſſe domi legatur, foris pue-
ros, juvenes in compitis occidiſſe deprchendi-

oaßahe, tur. Certè credideram ego natatura ſangui-

ne pavimenta, cùm clanculùm pervidiſſem
Mortem ſcandere feneſtras doms. Quid, ro-=
go, eſt, quòd Mors, quæ tam impatienter ad-

mitti non ſuſtinet per oſtium, domi nulli nocet,

necat verò juvenes in plateis. Quare non in via
præſtolatur, quos interfectura eſt in triviis?
Aut cur ingreditur tanto cum periculo ædes,
quas nullius funere turbatura eſt? Nimirùm
domum intrat, ut, qui domi ſunt ejus præ-
ſentià conſternati, domo exeant; & egrefſos

Religion interimat in viis. Novit ipſa ſecuros eſſe ado-

perfectto.

Tentatio

non zimen-

ℳ.

leſcentes domi, quos intutos ſcit eſſe in plateis.
Sperat tamen; ſi ingrediatur, timore ſui adven-
tüs indè illos egreſſuros: qui, quemadmodum
vel Morte præſente vivent, ſi domi ſubſiſtant,
ita brevi expirabunt, ſi ut declinent Mor-

tem »lares domümque derelinquent. O Puer

inſenſare quò fugis, quidve fugis?: Mortem.
Ergône timore dementatus adeò es, ut, quam
vVides ad te intraſſe, occluſis licèt valvis, ac-
ceſſuram non credas ad te in patentibus viarum
divortiis. Scilicèt hoſtis, qui convenit domi
clauſum, vagantem per plateas non offendet?
Inſania eſt, ejus eluſum iri ſperare inſidias
in vis, quam ſenſeris conclave invaſiſſe. LDiſ-
cant, qui in Religionis arce Tentationes per-
ferunt, non deſcendere è tecto. Nam ſi adeſt
Satan in domo Dei, quomodèò graſſabitur in
regno ſuo? Et in domo quidem Domini adeſſe
poteſt, necare non poteſt, niſi quem fortè, præ
tædio & pavore, domus limine proturbarit.
De foris & in plateis Mors aggreditur incau-
tos. Periméris in Sæculo, qui in Religione
tentabaris: Quique Tentatione in domo Dei
uſus eſſes ad coronam, Te illa abutetur in pla-
teis ad triumphum. Quid ſi ad ſcrupuloſos refera-
mus Mortis inſidias? Videntur hi ſibi in domo
Obedientiæ Morte circumdari: & peccare ſe
credunt, niſi obedientiæ mœnia, quæ Tenta-
tio ſcandit, exſcendant. Ut cum omnibus ver-
ſer, Obedientia præcepit, nulliuſque diſcri-
men cibi præfixit. At periclitatur Pudicitia
ignibus obvallata. Erras? Vivit inter flammas,
quæ extingueretur in glacie. Periclitabitur in-
ter fratres; ſolitaria peribit. Crede mihi, non

IIa. sv. 1. Continuò Caſtus, qui Solus. Solitudo florebit ſi-

a,
veas.

cut Lilium, vix vaticinantis Iſaiæ oraculum eſt.

Gelle dam. Experientia verò monet, vepres in lſaltibus
ca⸗

germinare. Loth pudicus in Sodomis, inter
Filias malè ſecurus evigilat, filiarum vir, nepo-

Pitemir- tum parens. Eva cùm cecidit, Sola fuit. Solus,

ℳ

& in ſolario David, cùm in veritate non ſtetit.
Nititur ab hominum conſpectu Te Dæmon ab-
ducere, non ut non videas, quod cupias,
ſed ut vehementis cupias, quod non videris.
Irritant vehementiùs non viſa, quam quæ ſunt

Stromatum,

Lib. XIV.

oculis ſubjecta fidehbus. Quàm ſæpè, quod

Oculus exploravit, Mens faſtidit; à quo abeſſe
Cor neſciebat, dùm aberat. Aurum ubi ra-

rum, ibi in pretio. In Peruvia calcatur præz

copia. Denique ſcito Mortem domum quidem
ingrefſam, ſed non domi enectos, qui domi
fuerant, ſed in vis, Non Domo exeas, quòd
in illam Mors intrarit. Quid enim tua refert

abſit, an adſit Mors, ſi nullum domi inter-

ficit, & juvenes jugulat in plateis? Intrat obe-

dientiæ domum Mors, non ut inquilinum in-

terimat, ſed ut domo pellat, quem in ſolis valet
compitis interficre.

Dominus regnavit, decorem indutus
eſt : Indutus eſt Dominus fortitudi-

nem, & præcinxit ſe. Pſ. 92. I.

Procul dubio de Domini Incarnatione Pro-
pheta vaticinatur. Siquidem Dei Amor tunc
tandem ſibi regnare viſus eſt, cùm mortali-
bus inſervivit. Ut proptereà, qui vix ſe Deum,

Cheiſti Mo
ern 1%
Deum ev⸗
tuetit da

depreſſit.

hoc eſt, Ducem exercituum ſubſcribebat, in
ſolo humano femore inſcripſit ſeſe Regem Re-

gum, & Dominum Dominantium, Verùm:
regnaverit Amor Domini cùm ſervivit, forma-
que ſervi viſa ſit diligenti imperantis purpura-
Quâ veròô ratione induit fortitudinem, cùm ſe
carne veſtivit? An fortitudo Caro eſt, præ-
ſertim confoſſa vulneribus exarata vibici-
bus, detrita colaphis, attrita clavis, dumis
coronata, ſuffixa patibulo?

Quomodò induit

fortitudinem, qui factus homo, vel ſolo Sponſæ

capillo & capi potuit & vulnerari? Ergone Deus

Sabaoth, adverſum quem ne Aflyriæ quidem
Phalanges hiſcere potuerunt, tunc fortis evaſit,
cùm oſculo prodi potuit, nec mortem turpiſ-
ſinam declinavit? Qui fortitudinem induit,
cui & impares ferendo patibulo humeri, &
ſuppaæ latroni ſupplicium? Infirmitatibus ve-
rius, quaàm fortitudine mihi videtur circumda-
tus, qui noſtras ſuſpicere venit infirmitates, &
ſuas nobis conferre virtutes. Lapis ille apud Da-
nielem, quamdiè Mons fuit, Simulacrum non
disjecit. Præciſus eſt, exinanitus, & glarea fa-
(tus, & ita protrivit ſtatuam. Exarmari Da-
vid debuit, ut Goliam ſuperaret. Sed ſi peni-
tùs rem ſcrutari libeat, reperiemus profectè
verum Verbum indutum fuiſſe Fortitudine,
cùm Carne veſtitum eſt. Etenim cùm terno cin-
geretur hoſte Deus, nunquam de iis trium-
phum retulit, niſi cùm carnis lorica ſe commu-
niit. Mortem, quam non fecerat, quem fece-
rat, Mundum, & Dæmonem, quem abegerat,
averſabatur in cœlis Deus, debellavit in terris.
Et de Morte quidem memini dubium eſt, ſu
eam Morte diſſipaſſe. Abactum & Mundo Dæ-
monem, à Corde Mundum, poſtquam Dominus
in hanc mortalitatis arenam deſcendit, & Scrip-
turarum firmatum eſt monumentis, & Evange-
liorum teſtimonio confirmatum. Quia ædifica-
vit Dominus Sion, & videbitur in majeſtate
Jua., Non in urbe Divinitatis ſuæ inædifica-
ta, nec facta, ſed per quam facta ſunt omnia:
ſed in Sion, quam ædificavit ſibi ex luto, Ma-
jeſtas ejus emicuit. Utque in unius lucta hoſtis
iſthæc Carnis fortitudo clariùs eluceſcat; Quaàam
difficilz Deus pugnam iniit adverſus Mun-
di hujus illecebras! Latè per terrarum ſpatia
Mundus imperabat: vixque eum Deus ab
unius Meſopotamiæ finibus excluſit. In ſolis
Judæis

Pſ. 1et. 1

I20

Judæis tentavit Mundi principatum evertere:
idque labore immodico, & ſatis tenui, inglo-

riôque eventu. Spectemus Abraham, in cu-
jus adniſus eſt pectore Mundi dominatum ex-
tinguere. Educit de Ur Chaldæorum Abra-
ham: at cœlum oppignerat, ſuique vadem pa-
cti dat ſidera. Quid dico ſidera, terrarum im-
perium pollicetur, ut ad contemptum Patriæ
hominem cohortetur. Et quidem parcè ex-
plicavit triumphum ſuum in illo de profligato
Mando. Vix enim uxore illum ſpohiavit, cum
illicò eam illi reddendam juſſit. Vix fortunis
exuit, cùm ſtatim cumulatiùs eaſdem ingeſſit. Vix
abducere eum à cura prædiorum ſategit, cum
ei pinguiſſimam terrarum portionem conſigna-
vit. Sine hærede eum eſſe cupiit, quò opi-
bus parciùs adhæreret: verùm quot illum,
quot ſe Deus multiplicibus variiſque fefelliſſe
viſus eſt conſilus! Circumciſionem impera-
vit: Concubinas induliit: Iſmaélem conceſſit:
tandem Centenario hæredem dedit. A quo ut
eum avocaret, ſacr'ficium imperat in Mon-
te: ita tamen ut ne“ antè fili ab eo repoſ-
ceret holocauſtum, quam Umgeniti illum
ſui Verbique æterm Parentem fore promit-
teret, & intentatum ab Iſaaci jugulo cultrum
Eeclef- revocaret. Quæ omnia inchoabat Deus, abſol-
ar ſ vebatque, modò inhibens, modèò indulgens,
Gneegu. eadem interdicens & largiens, quaſi veritus,
ne ſi penitus Mundi ſpem, & blanditias ab
amici corde extiparet, animo tandem cade-
ret, & mœſtum inter ærumnas experiretur;,
quem comitem ſummis promiſſis habebat in
expeditione adversas Mundum. Et hæc acta
ſunt à Domino, cùm ſud eſſet in Mundum
armatus Divinitate. Specta illum nunc in
Carne luctantem cum Mundo. Conferamus
cum Abrahamo Petroum. Is non modè reli-
quit omma, ſed & ſe ipſam crucifigendum of-
fert in Monte. Qdaam facilè in Chriſtianorum
corle Mandus penitùs ſaperatur! Ad finem
ulque vitæ caſsâ hætedum ſpe, abdicatà præ-
diorum curâ, contemptà honorum cupiditate,
Uxorum ſpretàâ ſorvitute innumeri nilitant
Cruci. Nullum Mun i veſtigium in Religio-
ſorum domibus. Quibus ſemel pompæ diſpli-
cuere, nunquam placent. Specta Domini de
Mundo victoriam, in Lege veteri: & men-
tior, ſi non triumphabat Mundus, cùm trium-
pharetur. Quos enim à Mundi fece ſtude-
bat Deus avertere, hos mundamis rebus boniſ-
que alliciebat. Nec ipſe Sacerdos, quem unum
admittebat Deus in Sancta Sanctorum, ca-
rere potuit Mundo. Quot in rationali Gemmæ;,
quam diſcolor in veſte ſupellex, quantùm in
fronte auri, quantùm metallorum in tintinna-
bulis Planè neſcias an Mundi opes ſplendi-
dius imperarint, quam in vertice Sacerdotum
Domim. Nos quidem his utimur in ſacrifi-
ciis Pontificum: ſed ità, ut diu in cavernis ter-
ræ litaverimus, pari honore ligneos Calices
& aureos, ſeminudos & gemmatos Sacerdotes
proſecuti. Imô ſi coli debuit Lex vetus in
Arca, coli quodammodò debuit & aurum
Arcæ aſperſum. Quin aurum priùs mira-
bantur, quam Tabulas: hæ ſiquidem intus
latebant, proſtabat illud oculis ammiſque
Planditurum. Breviter, Patriarchis ita Pau-
pertas ſerebatur, ut Auro ſubindè irrigaretur.
Jacobo Patriarchæ inſita calamitas & tempo-
ralium contemptus; ſæpiùs ilkum tamen opu-
lentum legimus „ quem aliquando paupe-

Oliva

rem admiramur. Exutus polymitâ Joſeph;
verum ne Mundi ſitiret famulatum, pratex-
tam ei reddidit Dominus, Putipharis illi com-
miſſa familia. Rurſus avocare eum ſatagens à

demate illum cinxit Præfecturæ. Sic Jobo *⁵..
ablatæ opes; ſed non diù iis caruit. Ferieban-
tur, & illicò ſanabantur antiqui Numinis ado-
ratores, quos veluti infantes præceptorum mo-
dò faſciis adſtringebat, modò decorum, divitia-
rúmque lacte recreabat. At ubi venit plenitu-
do temporis, miſſus à Patre Filius ita Mandum
protrivit, ut ad illum reverſuros non timeret:
quos ad ſe aliquando traduxerat. Ecquando
enim neceſſe fuit in animo Franciſci Pau-
pertatem divitis temperare ? Quando Ber-
nardi reſarcire repudiatas infulas inexpectatâ
dignitatis inauguratione? Nunquam eguere di-
vitiis, qui ſemel opes abdicarant. Haud neceſſe
fuit retinere novà felicitate, quos à patrimo-
nio Deus ſevocaverat. Nimirum Verbum ca-
ro factum induit fortitudinem, & præcinxit

. . . . . Reli ioha
Mundo ſemel vinxit compeditum; at brevi dia- eeterfe.

ſe. Nulla enim major adbhortatio, ait Tertullia- Vox cperd.

nus, ad paupertatem, quàm quod Dominus in
nullis divittis invenitur. Proinde meritò for-
titudine indutus inducitur Dominus à Da-
vide, cùm caro factus exhibetur, ſiquidem
in noſtra congreſſus humilitate protrivit Mun-
dum, quem in Majeſtate ſua hoſtem verius
eſt paſſus quàm vectigalem. Enimverò exem-
plum obtinuit, quod non impetrarat impe-
rium. Viſus in Pannis Dominus Purpuræ fa-
ſtidium facilè perſuaſit. Exemplo itaque uten-
dum eſt, non imperio, non legibus, ſi Paſtores
ovibus, aut Concionatores auditoribus Mundi
odium cupiunt ſuadere.

Et in Hieruſalem poteſtas mea. Eccl.
24. 15.

Virgo Deipara ubique imperat, ſed ſolium ,
fixit Hieroſolymis. Porrò Hieruſalem dicta
Pacis viſio eos non patitur cives, quos in-
quietos furiiſque cernit exagitatos. Sciant
proindè Scrupuloſi ab hac urbe exulandum
ſibi eſſe, mi exulare cogant & corde ſuo irreli-
gioſas id generis impiaſque religiones. O veſa-
nia timidorum! quos imprudens religio à Regia
Victricis Virginis ablegat. Quid mihi prodeſt
conſcientia pura, ſi quèò purior evado; à fon-
te longius abſum Puritatis? Malo torquerl
ſcrupulo, quam à tanta Virgine exulare. Quid
mihi accidere poteſt diſcriminis in Hieru-
ſalem, aut quid ſolatii conſequi poſſum pro-
cul à Virgine? Neque ſoluùm Pacis viſio Hie-
ruſalem, ſed, ut apud Zachariam reperimus,
Abſque muro babitabitur Hieruſalem. Uſque zich.
adeò Pax colenda eſt incolis Hieroſolymæ,
ut murorum quoque ambitus ſit diſſipandus
ne vel bellorum propugnaculis Pacis exulta:
tio conturbetur. At, inquies, ſine muro ab-
ducar in ſervitutem. A quibuſnam? ab ea
peccandi illecebra, quæ me totles ſubegit.
Neque enim qui exomologeſi maculis animum
expiavi, a corde vitiorum radices, quæ al-
tias actæ ſunt, eradicavi. Iimeo, ne atutIIo
recuſent, quæ ſcelera abolevi. Audi: Quan- PCio

tum diſtat Ortus ab Oecidente, longè fecit à
nobis iniquitates noſtras. Quid times ab hoſte
tam diſſito? Nocere nequeunt tam procul a le-
gatæ cupiditates, niſi ad eas Tu acceſſeris .

e

2.4.

a

Ni
Cie
o
deni
ſut
gvo⸗
465)
inpe
E5
lil mura
1us,
oe
Cruc
Pingi
in pe
porta
ehen
Utione
liſos!
ſck .
hu⸗ ſencit,
, mn
nelin 4
zus M.
in cord
taris, e
eum h.
oculo,
cio tui
ſt. u⸗
Cm e
Id elt,
lgn,f
nun lu
Gbes ex
Te, ſei
que ſi
Cruces!
tuos. N.
morantun
Cncem
in betot
in arcuit
nicllolus
in ig
nin ting
ſa tunn
tin eſe l
in konte,

Huye h
lllix
us n

ſrg, Mod
Hebes
Fer. Noll
le Deie
cidm or
licem
rehitec

Stromatum,

piùs illas recolendo. O Te miſerum! Quid conſ-
cientiæ evertis domum „ut ſcelus invenias,
quod latere credis in pectore. Minùs ab Occi-
dente diſtat Ortus, quam à Corde tuo tua ab-
ſint Peccata. Quare ergo times in te reſediſſe,
quod Dominus tam procul fecit à te? Ergo,
ais, ſine muro habitabo in Hieruſalem ſub
imperio Virginis? Sine muro, ſed non ſine

Ceſtonn

doruct⸗ JESVU. Jalvator ponetur in ea murus, & ante-
denten Ila. 26. 1. zeiurale. JEsSus in Corde, Murus in Sion. Mu-
minlirt rus, inquam, ſit Jksus non Vexillum: hoc
üenn eſt, in Mente figatur viriliter, non meticu-
et Na losè huc illucque deferatur. Si enim Jxsus
ukt Crucifixus Murus eſt, quomodèò nunc in ore
pingitur, nunc in fronte ſignatur, nunc ducitur
H in pectore, nunc in brachio fingitur? Ergo
Wn portatilis Murus eſt IESUS, ut quocumque
n Huu avehendus ſit, nulluſque ſit ſenſus qui Ten-
uinen tationes incurrat, quin ſtatim muniri debeat
dnſein hujus ſeu ſigno „ ſeu nomine. Cur non ſuf-
,A ficit J ESUS inhærens cordi, cùm oculus of-
nüfan Zach. 2.5. fendit, quod metuit? Et ego ero ei, ait Domi-
ul Dan nus, murus ignis in cireuitu, & in gloria ero in
nte wü medio ejus. Audin? In medio tui exiſtens JE-
M in sus Murus eſt in circuitu tuo. Tene illum
iien 3 in corde, & deſine Crucem ejus quaqua ten-
1

taris, effingere. Non eſt, quòd timeas, ſi
eum habes in corde, quamvis non pingas in
oculo. Enitendum eſt tibi magis, ut in me-
dio tui ſit in gloria, quò in circuitu tuo igneus
ſit. Quæ verò gloria Domimi, ſi times vinci,
dum ille pugnat pro Te? Porrò ſi igneus Mu-
rus eſt, providendum eſt, ne fœnum deſit illi,
ligna, ſtipulæque ab pabulum. Gloriam illi va-

tteſtnmtle

inn N⸗
dhgbuniker

autunbe nam ſuppone, ſuppone ſtipulas & feſlucas;
quas ex alieno oculo eruiſti: nullus, præter
Te;, ſciat, quid in fratre correxeris. Deni-
que, ſi Igneus Murus eſt Deus in circuitu tuo,
u ul Cruces fruſtra erigis ſupra illum adversus hoſtes

tuos. Non benè conveniunt, nec una in ſede
morantur Ignis & Crux. Audeo dicere, qui
Crucem pertulit in corpore ſuo, averſatur eam
in pectore tuo: ideôque fortè murus fit igneus
in circuitu tuo, ne Tu audeas anxius & me-
ticuloſus levare Crucem, certus abſumptum
iri ab igne, qui in circuitu tuo eſt. Non e-
nim tanquaàm aqua effuſus eſt in circuitu tuo,
ſed tanquam ignis; ne fortè crederes irrigan-
dam eſſe Crucis arborem, quam trepidus ſeris
in fronte, ſed ſcias exurendam.

tut Cnes,
eiglis 19.

Hunc humiliat, & hunc exaltat: Quia
caliæ in manu Domini vin meri, ple-

nus mixto. Pſ. 74. 7.

Terhamis, Modè tibi Deus favet, modè te negligit.
*Tematis E ſpebus tuis hanc deprimit, illam promo-
negfaru. vet. Noli timere: ſic itur ad' gloriam : ſic
Te Deus ſculpit, ut ſuum videt à Patre in-

s N . . 7 . — .
ee ciſum ornatumque calicem. Sibi vitæ ſuæ
dc⸗ Calicem in exemplar proponit, dam tuum
6 architectatur. Ipſius verò Calix, ut intus ple-

nus eſt mixto, dolore ſcilicèt & lætitiâ, ità
foris humilitate & gloriàâ diſtinctus eſt. Et cer-
ttè, ſi argenteum vas ornare cupias variis or-
natiſque figuris, malleo ſcalprôque modè pars
una deprimitur, modò pars alia erigitur, ut
ſcilicèt, dum fatiſcit, hiatque Vas, promineat
in eo ſeu Herculis clava, ſeu enſis Alexandri.
Imò ſi rem ſpectes attentias; nulla pars erigitur,
ſed aliqua duntaxat deprimitur; cumque tume-

Dei curæ
ſe permit.
tere.

Tribulatio
vlilis.

Lib. XIV. 131

re varias hinc inde figuras cernas in Gutto,
illum tundi tantum, premique ſpectabis, dum
ſculpitur. Ergo mirum in modum, cùm vi mal-

lei, inter artificis manus, dehiſcere metalla

duntaxat ſpectentur, ubi ea revulſa à pice ac-
ceperis abſoluta, ſubſilire multâàque erumpere
in capita miraberis. Itaque cum depreſſionis
nullum veſtigium extet in argentea Pixide;, nul-
làque ſui parte fatiſcat, pleriſque in locis tur-
gens prominénſque, ſpectalum oculis exhibeat
jucundiſſimum. Id verò eſt quod & Prophe-
ta dixit de Domini Calice, déque ejus Gloria
ſcripſere Evangeliſtæ. Calix, inquit, vini meri, Ihid.
plenus mixto. Quamquam mixtum dilutum-
que ſit, merum tamen ſincerumque vinum pu-
tatur. Quis enim neſcit, ſæpiùs a Patre Domi-
num humiliatum? tanta tamen nunc ejus appa-
ret gloria, ut cùm ignominiæ pertranſierint,
Chriſti gloria & prædicetur & duret. Non e-
nim quòd faber fuerit vile cenſetur, ſed quòd
reſurrexerit, quòd Patris dexteram promeruerit
exiſtimatur glorioſum. Idque ne in ſolo capi-
te recognoſceremus, cæterorum membrorum
ſculpturam contemplemur. Quis cùm Petri re-
cordatur, aut Pauh, illos abraſos, perque ur-
bes caſos contemnat? Unum eorum decus men-
ti objicitur, & nullo humilitatis aut contuſio-
nis extante veſtigio, inclyti apparent ubique
&ι maximi. Societatis noſtræ incunabulis quid
humilius? inter fuſtes, carceres, irriſiones, cen-
ſuras, exilia adolevit. Verùm ad invidiam uſ-
que cumulatos nos famâ, decoréque Mundus;
ſi non amat, ſuſpicit. Ergo hunc humiliat, &
hunc exaltat; ut in toto nullum humiliationis
cernatur veſtigium, ſed exaltationis ſpecte-
tur ubique gloria. Idque, quia Calix in ma-
nu Domimi, qui plenus mixto merum nihilo
minus vinum propinat ſitientibus gloriam Chri-
ſti: qui elaborari nequit ſine tunſione atque
preſlura, quibus ità deprimitur, ut tumere
cernatur, dum completo opere exenteratiſque
Piceis viſceribus ſplendidum ſeulptumque appa-
rebit. Quare diſcito neminem perventurum ad
Gloriam, niſi patiatur interdùm & tundi, & de-
primni. Quod cælaturæ artificium tum Societatis
membra, tum ejus capita addiſcerent vellem.
Neque enim æquales omnes eſſe debemus: ſi Talents
tamen vas iſtud Nomini JEsu ferendo deſli- varin.
natum ſculpturà carere nolumus Sculpi non.
vwalet argentum, niſi hic quidem comprimatur, ib.
illic verò placidè elevetur, ibi ſubſidat, alib: Rel' gini
turgeat. Quòd ſi nullum inter nos nec nominis masia vr
nec muneris diſcrimen patiemur, argenteum “er=
forté Vas erimus, ſed inelaborati metalli,
Vas nullis nobilitatum ſignis, nullâque ſculptu-
rà cælatum. Meminerint tamen, qui tument
ſupra alios, ab iis non deſciſcere, qui ſuâ eos
humilitate erexere. Non enim ſtatuæ ſunt, ſed Henor mu.
cœlatura: in qua cohæret, quæ tumet, Pars illi, "um.
quæ dehiſcit. Superiores verò non mirentur, ſi ſo- Sugenty,
là depreſſione Vas non cæletur. Hincerigi debet, 4 Feae.
qui indè demittitur. Non omnes æque partes
Vaſis tundi debent: alioquin ſculpturæ nulla erit Tiro erer.
venuſtas: ſed quod inornatum erat, planumque, ,d 4
planum humiliuſque remanebit, magiſque de-
tritum. Modò erigendus in ſpem eſt, modò ab- Correctio,
ſterrendus. Miſcenda reprehenſionibus laus, ne Wl
ſi pari ratione Vas tundatur, non cælatura, ſed“““.
tunſio appareat. Necundum multitudinem dolorum pſ. 93. i9.
meorum in corde meo conſolationes tuæ lætificave-
Tunt animäa men. Porrô Exechieli liber contradi-
tus carminibus lamentationes dilutas continehat.
Cum

132

Cum exiret de terra Zgypti, lin-
guam, quam non noverat, audivit.

Pfſ. So. 4.

Tentationibus conturbari cœi, ex quo
me Deo devovi. Audio in Religione, quæ in
Puſillani: Egypto ne ſomniaveram quidem. Infelix ego
mes. homo, quis me liberavit à ſervitute Pharao-
nis? Ilbi enim clamabat cor ad Dominum,
Tere quod nunc de Domino conqueritur; cumque
ſonaret laus in ore peccatoris, nunc conver-
ſi ad Deum animi blaſphemiæ tantùm non
ſtrident in Deum. Ægyptius factus ſum in
Judæa, qui Iſraëlita vixeram in Ægypto. Vi-
deor mihi Herodes eſſe, qui JIESUM pello è
Palæſtina, quem in Ægypto colueram. Ver-
bo, Linguam, quam non noveram, audio. Scis,
Tentasie. Undè ſit factum, ut de Ægypto eductus popu-
num fons. lus linguam noverit quam non audierat. Attende:
Et non audivit populus meus vocem meam: &
Irasl non intendit mihi. In eodem prorsùs Pſal-
mo. Ideò exaudis vocem venefici incantantis
ſapienter inſipienter dementatus, quia, ſicut
ſurda Aſpis, aures tuas Dei vocibus obſtru-
obediemia NRiſti. Si obedires, non tentarere. Ideò vocem
in ſpirina- blaſphemiæ audis, quia obedientiæ vocem non
litm. exaudis: cui quia in EÆgypto præſtò eras, ideò
ſpiritu blaſphemiæ non vexabaris. Vis aliam
noſſe ſcaturiginem picei fluminis? Audi, quid
canat David. Is, cùm dixiſſet: Linguam, quam
tbid. 9. 5. R— .
non noverat, Divertit, ait, ab oneribus dor-
Ffam ejus : Manus ejus in cophino ſervierunt.
Si neſcis libertate uti, quà te Chriſtus dona-
vit, ſi tranſlatus in regnum Filii, ſervitutem
Mancipii non dediſcis, ſi exonerato oneribus dor-
ſo manus implicas cophino, ſi erutus de pote-
ſtate tenebrarum, lucem faſtidis, ſi Cœlum
non reſpicis Orco eductus, quid quereris, vo-
cem Dei à Te non audiri in Tabernaculis
Dei? Manus cur ſerviunt in cophino, poſt-
quàm divertit Deus ab oneribus dorſum tuum?
Cur ſcelera, quæ in dorſo ferebas, cùm ea patra-
bas, præ manibus, præ oculis geſtas, dum in om-
ni opere tuo eorum recordatione ad inſaniam
uſque, & oſtrum cruciaris à Itane dorſum
Deſperati. Deus exoneravit jugo, ut eo manus occupa-
rentur? Feliciùs, ut itaà dicam, peccando hu-
meri peccatorum onere premebantur, quam
manus ſine ſcelere inter opera innocentiæ, eo-
rum recordatione inquinantur. Et miraris quòd
Deus non Te ſoletur, quando Tu contra ſolatia
ejus tuis ſordibus pugnas. Projeciſti poſt tergum
tuum omnia peccata mea, is exultans canit, qui
è& manibus excutit, quæ Deus à dorſo flagitia
dejecit. Alioquin, ſi oculi Domini ſuper Juſtos,
& Tu in manibus peccata tua circumfers,
quomodò poteſt Deus ea non videre? Qui ha-
bet te ante oculos ſuos, non poteſt poſt ſe ha-
bere, quæ Tu ante te habes. Projice abs Te, quæ
cupis à Deo poſt tergum projici. Lava inter inno-
centes Manus tuas, & circumdabis altare victi-
marum, non ſcelerum tribunal. Dic cum David:
Elegi abjectus eſſe in domo Dei mei: magis quàm
bhabitare in tabernaculis peccatorum. Melius e-
nim tibi eſt inter ſiridores blaſphemiarum,
quas invitus toleras, Dei vocibus erudiri in
tabernaculis Juſtorum, quam in ſilentio & va-
Ibid, to. nâ ſpe Planditiis Egypti ſeduci. Melior eſt dies
una in atriis tuis ſuper millia. Audi, itaque popu-
2.7. lus meus, & conteſtabor te: Iſralël ſi audieris me,

Serupuleſt.

Lſa. 18. 17.

Pſal. 83. II.

Oliva

non erit in Te Deus recens, neque adorabis J
Deum alienum. Ita David ſolatur eum, qui te
linguæ, quam non noverat, ſtridore revocaba- l
tur in Ægyptum, undeè diſceſſerat. 4

„ (el
ukn
mw
int. tali
N gele

Et dixi, Domine Deus: Prophetæ dicunt
eis, non videbitis gladium, & james
non erit in vobis: ſed Pacem veram

. . Mtiuini pott
dabit vobis in loco iſto. Jer. 14. 13. aole
Quouſque Jeremias referebat Domino à Titulasie
Prophetis prædictum eſſe Iſraêlitis, futurum Feix. .
ut nec gladium ſuſtinerent, nec famem, Do „ mnn
minus conticuit: ut verô eos intellexit veram
ſine gladio & ſame Pacem populo prophetaſ- i
ſe: tunc enimveròôò Jeremiæ vocem intercipiens, 4 i
falſitatis redarguit buccinatores quietis. Et di- u
xit Dominus ad me: falſi Prophetæ vaticinan- Ibid. 1 n
tur in nomine meo. Non miſi eos, & non præcepi
eis, neque locutus ſum ad eos: viſionem menda- gne
cem, & divinationem fraudulentam & ſeductio- logo
nem cordis ſiti prophetant vobis. Neſcio, an dai
ardentius locutus ſit alias Dominus. Rogo, nſh
cur Agnus, qui coram tondente ſe obmutuit, Knne
adeò exarſit in falſis vatibus veræ Pacis? Nimi- 141 0
rùm legem ſuam ruere conſpexit Dominus hàc taeikt
evulgatâà doctrinâ, quà Pacem veram arbitramur D Hur wbi
non tolli per gladios, ſed ſeri. Væ nobis, ſi ibi dum
veram Pacem regnare cenſeremus, undè & fa- Theolei 7e
mes exulat & gladius. Qui enim ſuſtinuiſſent non ſini ni. ie
Martyres ſqualorem carcerum;, cruciatum fa- ndunui n
mis, vulnera gladiorum, ſi, quam moriturus fmen
Dominus Apoſtolis ſuis Pacem legaverat, & Elecioßte unimn
expirare inter enſes, & florere in viola puta- u. Hln kann
viſſent? Mentitur quiſquis Pacem ominatur „zzn. euni
ibi, undè abfuturas ealamitates prædixit. Viſio tio anuttir. la dor
mendax, fraudulenta divinatio, ſeductio cor- Plagan
dis eſt, quæ veram Pacem promittit jis, à J.
quibus & famem ſubmovit & gladium. Vera tam l.
Pax ſanguine ſeritur, vulneribus alitur, nu- carcer,
tritur fietibus, fluctibus tranquillatur, ſana- Ullron
tur gladiis, fame paſcitur. Ideò Dominus, Ee pri
cùm dixiſſet Apoſtolis. Pax vobis, oſtendit eis we ini
manus: ut videlicèt diſcerent adoleviſſe poſt lue 34 Hhinn Neopſ⸗
Paſſionem, quam ipſe pepererat, inter do- netin
lorum ſuorum initia atque crepundia. Hinc guzun muan ſu
eſt, quòd Apoſtoli, qui mittebantur tanquàm“ r lar el
Agni inter Lupos, tantam Pacis copiam cir- P h mi⸗ 4 o
cumferebant, ut eâ hoſpitum Ædes impertirent. & Monti⸗ Nee
Hinc David tot bellorum exagitatus turbini-icti, e exclltti
bus, appetitus inſidiis, periculis exploratus ade 1atlone;
Oleæ ſe comparavit, dicens, Ego autem - plal. 5r.3. Polle.
cut Oliva fructifera in domo Dei: ut ſcilicèt Ebet,
Pacis ſe Symbolo inſigniret, qui calamitatum Pax ondi burert
erat notis undequaque conſignatus. Hinc pri- n ſkic
ma è naufragio Mundi Ohva prodiit, quæ Perſee. nelo viv
delata ad Noë mortales docuit, virere Pacem nime. enlar
tunc felicias, cùm infeliciùs in orbe terrarum Antecen
ærumnæ graſſari videntur. Sic ex Davide Salo- *
mon naſcitur, id eſt Pacificus ex bel igero& nin
rumnoſéque prodit parente. Sic Hieruſalem ſrlla⸗
dicta Pacis Viſio quà urbe nulla à gladiis & Pene
hoſtium incurſionibus Domini providentis in- docrl
tutior. Fiat Pax in Virtute tua, inquit David, pſ ui. 5. An
non in otio luxũque noſtro. Virtus, quæ ardua Kan
ferat „ Pacem nutrit, non Abundantia » date Nahd
otio contabeſcet. At, inquis, David cùm dixi iu

. . . . zn⸗- idem-
ſet: Fiat Pax in virtute tua: & abundantia, in lbid
quit, in turribus tuis. Ità: ſed
rum ſunt munimenta, non theatra volupt

Denique in Domini ſtabulo Pax canitur, uman
omni

Turres bello-
atum.

dreg
Metgi
i.

hrehin
nn n

ley

dr rg
Ain n
gknen,
inskeüte⸗
llnne

8s utiͦ i.
Phen Uling

*
niſiun
nen, u
ei. Mi
Monimns D

NVetanabna
et. Nenchult
Nemm uk:

Kell egel
olete niur

Egän 4„,

heibit in;
inqulin 4
. lten nn
rtli ,d
genk l .

Zudex in
reorum

omnis felicitas exulavit. Quanquàm arcanis
Jeremiæ verbis majus quoque Sacramentum
tegi puto. Quid emim eſt, quòd extremo ſup-
plicio Judam Dominus & Iſraëlem affecturus
adeò exarſit, cùm intellexit a falſis vatibus Pa-
cem eis nuntiatam? An non horum Prophe-
tia furori ejus, illormque exterminio mili-

quehioni- taſſe videri potuit, quando Pacis vano omine

bus non
abutatar
cavillis.

deluſos furor Domini opportuniùs opprimere
potuit imparatos. Domine, cur adeò iraſceris,
ſi vand ſpe Pacis fallatur populus, Babyloni-
co mox gladio exterminandus? Hoc ſit ſup-
plicii exordium, ut, quos hoſtis trucidatu-
rus eſt, blanditiæ decipientium exarment! O
grande Judicibus documentum! Plectendus
eſt Iſrael: ſed decipiendus non eſt. Gladio
ejus trajicienda ſunt viſcera, ferro membra
vincienda, disjicienda machinis mœnia, ſolo
domus æqquandæ arietibus, accipitribus ursiſ-
que cadavera exponenda: at Mens mendacio
falli non debet. Nolo decipi, quos mori volo,
Rogo, quâ fronte, quave conſcientia a Ju-
dicibus reis venenum in auro propinatur? Cur
miſelli ſpe vand evadendi compellumtur fateri
crimina vel occulta, vel ne quidem excogita-
ta? Cur confitenti exilium promittitur, quem
manet laqueus, ſi fateatur? Itàne Pax canitur

Jer. 14. 1, ubi patibulum adornatur? MWon videbitis gla-

15:

bid. 17.

Sap. I.11.

dium, & fames non erit in vobis. Ides hæc di-
cit Dominus de Prophetis, qui prophetant in no-
wine meo, quos ego non miſi: dicentes, Gladius
& fames non erit in Terra hacs In gladio &
fame conſumentur Frophetæ illi. Et dices ad eos
verbum iſtud: Deducant oculi mei (ſive veſtri)
lacrymam per noctem & diem, & non taceant,
uoniam contritione magnd contrita eſt Virgo fi-
lia populi mei, plagâ peſſinũ vebementer. O
plaga tumens non circumligata, non fſota oleo,
quâ Juſtitia in throno ſuo à ſuis ſatellitibus
tam ſæpè confoditur! Non unus luſtrabitur
carcer, in quo cavillis ſpebuſque deceptus ca-
piſtro mox jugulandus non ingemat, à Judice,
ſe, priùs quam à carnifice peremptum? Ergô-
ne iniqua Juſtitia eſt, & quæ mendacium in
Reo plectit, muneratur in Judice? , quod
mentitun, occidit animam ſuam: utinam ani-
mam ſuam, & non corpus innocentis. Plaga
hæc peſſima eſt, quia Curatorem non habet.
A quo enim judicari debent, qui judicant?
Neque veròô eſt, quòd piaculum ſuum velo
excuſationis obnubant, proclamantes non ali3
ratione à reis confeſſionem criminis extorqueri
poſſe. Etenim violari Dei Lex mendacio non
debet, ut reo ſupplicium non deſit. Cruciati-
bus extrahatur ſcelus, quod latet in corde. Sin
ſola id fraus & ſolus dolus educere poſſint
malo vivat reus capitis homo, quàm Deus of-
fendatur. Nolo ſupplicium, per quod Deus,
antequàm reus, læditur. Relinquatur judicio
Domini, quem judicare non poſſumus, niſi
Dominum contemnamus. Certè Philiſthæus ca-
ſtris Iſraëlis exprobrans Domino non placebat.
Apertàâ eum tamen acie, & æquo certamine,
non occultis inſidiis proſtravit. At Holophernes
clam obtruncatus eſt? ſed gladio ſuo. Aliud
eſt autem occultè hoſtem petere, aliud reum
mendacio ſeducere. Licet vim vi repellere;
Mendacem mendacio illaqueare non licet.

Ethicæ Comment, Tom. V I,

Stromatum Lib. XIV.

133

Glorioſa dicta ſunt de Te, Civitas Dei.
Pfſ. 86. 2.

Planè civitas refugii es 6 Virgo beata! quæ
illum effudiſti, qui factus eſt nobis refugium
à tribulatione. Ad te accedo ego, uti Tu ac-
ceſſiſti ad Bethlehem urbem David: quæro
& ega locum in diverſerio, ſiquidem & mea
quoque amima paritura eſt, ſed quem diu par=
turivit Spiritum perditionis. Nec mirum, ſi,
quem concepit Dæmonem;, hunc pariat. Imô
mirum eſt, quòd non naſcitur ille, hoc eſt
emittitur ab anima, niſi ex corde reclinetur
in fœno. Haud enim exit ab anima, ſi ex auro
ei cunæ præparentur. Sola illum extrudit pau-
pertas, ſola illum avaritia concipit. Quid,
quòd in tam portentoſo animæ fœtu adhuc ni-
hilo minùs ab Angelis & Gloria in altiſimis
Deo, & in Terra Pax canitur bominibus bonæ
voluntatis. Verùm, qui Chriſti ortum æmula-
tur in cantu & ſtabulo, Jobi in ſe vota com-

Ehriſti
Nativi=
tas alleg.

C onverſie
Vera.

Renova-
tio Piri-
tus.
Pœniten-
tia.

Lucz. 14

plere ſolet, de utero tranſlatus ad tumulum.

Tunc enim Dæmon ex anima naſcitur, cuùm
perit. Et neſcio quomodò, duùm ipſe naſcitur,
anima renaſcitur; quæ quamdiù illum parturi-
verat, & Dæmonis nidus & ſui ſepulchrum
fuerat. Quare natalis Dæmonis animæ vita eſt:
mirâque Oratione Cor, dum ſcelus parit, Coe-
lo naſcitur, & Mens; quæ ſui noverca fue-
rat, ſed parens Dæmonis, cùm illum conce-

Perat, ſin fit Mater, & Dæmonis Noverca;

quando illum non tam parit, quàm perdit. Er-
30 in funere foœtus vitam parens recipit, in
ſuo ortu ſcelus amittit vitam.

Congregaverunt omnes, quos invene-
runt, malos & bonos. Amice, quomo-
do huo intraſti non habens veſtem nup-
tialem?! Matth, 22. 10, 12.

Ubi ſunt boni & mali, ſi unus duntaxat
ſine vefie nuptiali invenitur à Rege? Nimi-
rùm in pluribus abundabat iniquitas, ſed uni
deerat veſtis. Porrò ubi multitudo eſt, magis
Deus, ut ita dicatm, attendit veſitimentum,
quam mentem. Latebant vitia in corde: at
veſtis, impudentia videlicèt, ſenſuumque ex-
teriorum pervicacia proſtabat oculis epulan-
tium, perque oculos irrepebat in cor. Minus
ſcrutanda eſt, quæ latet, impietas in multitu-
dine, ſed nullo modo procacia ferenda eſt.
Sine veſte Probitatis ejiciatur Conviva, tole-
retur Recumbens ſine Juflitia. Quod umi no-
cet Crimen diſſimulari poteſt, quanquam non
leve ſit: at, quæcunque in morem veſtis ſoras
erupit impudentia, puniatur. Nec ſatis ple-
ctitur, ſi ex ipſo non projicitur convivio; ut,
qui ſpectavere ſine veſte epulantem, aſpiciant
in vinculis tranſgreflorem. Nullum vero ſcan-

Modeftia.

Scandala
& vitia
plelcten-
da.

Se veritas
in ſcan-

daloſos,

Seandala-

dalizantibus aptius ſupplicium, quàm vincula, sen per-
& exteriores tenebræ: ut videlicèt nec vide- ittendas

ri poſſint, nec poſſint ambulare. Quòèd autem
ſeverius plecti debeant ſcelera levia; ſed publi-
ca, quaàm gravia, ſed occulta, ex Domini præ-
cepto intelligimus, quo jubemur ſcandalizan-
tem nos pedem, manum, oculos abſcindere,
& à nobis procul abjicere. Rogo, cur humani
cordis oblitus eſt Deus, quod cùm dixerit ma-
larum cogitationum fontem, unde iræ, rixæ, cu-
M Piditates

r

piditates promanant, tamen eruendum non
ſuaſit? Quare ergo oculus eruitur, qui videt
mulierem, & non eradicatur cor, quod fœ-
minam incautè viſam iniquiùs concupiſcit? Itã-
ne? peccanti manui non parcitur, & cCordi
parcitur inſanienti: hoc non tangitur;, illa præ-
ciditur? Nimirùm propalam pes, manus, ocu-
li peccant; cumque peccanti plurimum no-
ceant, mortaliùs nocent ſpectantibus. Cor de-
linquit gravius, ſed clanculum; uniuſque exe-
dit innocentiam peccatoris. Eruatur proindè
laſciviens oculus, qui, duùm videre fominam

conſpieitur, incitamento eſt ad amandum: par-

catur cordi, cujus ſcelus ubi naſcitur, ibi mo-
ritur. Hac de cauſa crediderim Lepram Domi-
num in Lege veteri averſatum ſupra reliquos
morbos, non quòd lethalior ſit, ſed quèd in
cute virus effundat. Nam quamvis leprofi vi-
vamus, moriamur vulnerati ſeu febrientes,
quia tamen gliſcit in venis ardor febrium, ex-
tra tabernacula non amandatur æger; quia ve-
Exempla rÖ ſordet foris in pelle lepràâ perfuſus, relega-
wala, tur procul ab Urbibus: ut diſcamus, non at-
tendendum in hominibus quàm graviter, ſed
quam publicè prævaricentur. Numquàm Spon-
ſus læſus eſt corde Sponſæ, ſed ſolo aut crine
aut oculo. Nimirùm plus inverecundiâ vultus,
plus vano capitis ornamento Chriſtus offendi-
tur, quàm corde, mentéque, ut ità dicam,
impurà. In capillo, non verò in nervis repoſi-
tam habuit Samſon fortitudinem: ut videli-
cèt erudiremur, magis quodammodèò nobis eſ-
ſe debere cordi capillum, quàm cor: hoc
enim ſi odit, ſine aliorum ſcandalo, odit; ille ſi
laſcivit, non uni eſt offendiculo, ſed ſpectato-
Pſ. 1. 3. res proritat univerſos. Et folium ejus non de-
Ruet, & omnia, quæcumque faciet, proſpera-
Parva in huntur. Meliùs dixiſſes, Propheta, & radix
malo. ejus non areſcet, & omnia proſperabuntur.
Regularâ Radix enim fructuum non folia ſunt, ſed ra-
e en dix. Ex fibris prod ſolii
ris exter- Q X. prodeunt poma, non ex foliis.
narum. Falleris. Itaà ſuis in hortis docuere Varro, &
Columella: at Deus in horto ſuo radicem fru-
Kuum ſitam voluit in foliis. Cupit enim adeò
curæ eſſe nobis, quæ oculis intuentium pro-
ſtant, ut proſperitatem pomorum magis in
fronde, quam in radice, repoſuerit. Propter-
eà revireſcens Aaromis Virga in Arca folia pro-
tulit, radicem non protulit; ut doceamur, in
campo Domini neceſſarias magis eſſe radice,
quæ latet, quæ patent frondes. Placuit ſine ra-
dice amygdalas & virga naſci, quas naſci noluit
Num. 17. ſine gemmis & floribus. Potuiſſent utique fru-
tus repentè in arida virga apparere, utque
non expectarunt, ut radix in imo virgæ vire-
ret, ità poterant gemmas fohâque antecedere.
Verùm, qui aureos Cherubim magis ſupra,
quàm intra Arcam extare voluit ad exemplum,
neglexit radicem, quæ apparere non ſolet in
arpore, gemmas turgere juſſit, quæ in corti-
ce plantæ proludunt frugibus.

Semen eſt Verbum Dei. Luc. 8. I1.

Jubes me de Deo loqui cum aulicis, ſæcu-
etianmſß, lique hujuſce filiis. Verum & ſermonum &
5 1. “ temporis par jactura id conſequetur. Redeunt
erumpat, enim domum, quales ad me venerunt. Fal-
Gorrectio leris. Redeunt cum femine Verbi, qui vene-
etiam ubi rant non exculti. Nec ideò aruiſſe putandus eſt
Fruäctus né Sermo Domini in eorum corde, quòd non
rern illicò floreat. Semen eſt Verbum Dei. did la-
mris,

Zelus non

geſſet,

Oliva

tet, fed tandem erumpit in ſpicam. Non ſur- Vro male.
culus, inquam, eſt, ſed ſemen. Surculus enim andas.
ſemper creſcit, ſemper viret, ſemper extat in SaFſa-
horto; quique eum vel arbori inſevit, vel hu- 7,,,”
mo infodit, illius recreatur aſpectu. Verùm aal.
Semen evaneſcit ab oculis, occulitur, latet rizas cum
diù, corrumpitur, nec tamen perit, ſed ſuo calari-
tandem tempore ſurgit & ſepulchro & redivi- bus ba-
vum, & multiplex. Noli ſpem abjicere, quèòd eni .
ille vitia non abjiciat. Caſtus erit, qui nunc dei 6.

impuritatem odiſſe neſcit. Imò, quamvis vi- Leckio ſa-

deatur foædiùs prolabi, noli deſperare, ſiqui- "ra, ac

dem & grana, poſtquàm corrupta ſunt, her- oreitis
beſcunt. Locutus eſt Dominus in ſomniis Pha- gua
raoni & Nabuchodonoſor, Regibus impiis: H
Ipſi verò non modèò non intellexere Domini licer non
vocem, ſed & verborum ejus aut obliti ſunt, Katim
aut fuere inſcii. Nihilo minuùs ſuperfluit igni- orcant
culus quidam, & ſcintilla tenuis, & quam-
quàm ſomniorum, immemor Nabuchus re-
cordabatur ſe tamen oblitum. Suffecit oblivio-
nis recordatio, ut Prophetas accerſeret, ab
eiſque curavit, ut reſtinctum Verbum ſuſcita-
retur. Ne meminit quidem effrœnatus adoleſ-
cens, quid abs Te audierit, dùm illum ante
aliquot annos vel privatim alloquereris, vel
publicè de vitio diſſereres in Oratorio. At re-
cordatur ſe non recordari, hæret menti excidiſ-
ſe ſibi aliquid & mente, quod ſalutare fuerat
cùm diceretur. Accurrit tandem ipſe ad Pro-
phetantem, ut quæ olim audierat, revocet in
memoriam. Ità ſermo tuus, qui obliteratus pu-
truerat, ſeminis inſtar, poſtquàm diù latuit,
feliciter erumpit, vitiaque faſtidit, quem Tu
ſine ſpe frugis non faſtidiſti in lege Domimi eru-
dire. Et quoniam de ſommiis illorum Regum
ſermo incidit; Quæro, undè ſit factum, ut
ſomnia illa tanti facerent Reges, qui vel de die
ſomniabant. An ſemel tantùm aut Pharao, aut
Babylonius Tyrannus concepere in ſomno ſom-
nia? Quare ergo, qui de cæteris ſomniis non
curarunt, tanto ſtudio hæc ſibi ſommia expli-
canda curaverunt? Nimirùm Verbum Dei,
licèt ſomnii velo involvatur, ſomnium non
creditur. Emicat vel nube tectus Sol, diém- Corredti
que eſſe, etiam obducto Cœlo, cognoſcmus. prudens.
.què arida ac virens Planta, ſummàâ hyeme, gerne
floribus, frondibſque exutæ in agro conſpi- piriua:
ciuntur, humanæ vitæ ſimulacrum. Aruiſſe al- Iu, ſed
tera, altera virere deprehenditur à peritis hor- prudeni.
torum cultoribus, quanquaàm neutra vireat.
Retinet, quæ vivit, in illo foliorum funere,
vitæ quandam ſimilitudinem, & in tanta ari-
ditatis ſimulatione diſſimulari, quæ latet, in
cortice viriditas nequit. Intelligis, credo: No-
lo Prophetias texas, loquens cum Regibus.
Somniare volunt; loquere ſomnia. Ità tamen
ut in ipſo ſomnio vigilia inſit; adeò ut ſuſpi-
cari incipiant de oraculo, qui ſomnium ſe vi-
diſſe arbitrabantur. Politicis politica propinan-
da ſunt: Regibus curioſa: Ruſtica ruſticis, Sed
capiatur hamo ſuo, qui Te audit. Qui, duùm
dormiret, ſomniaſſe ſe credebat, deprehen-
dat, cùm evigilaverit, non ſomniis ſe delu-
ſum, ſed viſionibus eruditum in ſomno. Putet Familia-
ſe quiſque fabulari, dum tecum confabulatur: vii
Non enim, cùm dormimus, Conciones, ſed ſir⸗
Somnmia libenter admittimus. Veràùm ut ille àte ze,n
abierit, ſentiat in nugis ſeria ſe percepifle,
& in mellito poculo pharmacum ſorbuiſſe.
Sermo fuit is fœminæ Thecuitis ad Regem-

quæ Abſalonem Davidi reconciliavit, dùm de
8. exte

tuti
ilf. mum
evpn
y gegea
meut
laumi
lium
de In
Ders
Uigen
fumm,1
NRpſequen
Uurim
tüm (
minibe
Almm himnul
ie melig
ntur he⸗ nch
. (e hi
Ole V
Miemi Ninird
i,...
e nis naa
nee
qo
eu R
Regmn
ge pot
Vicori
it a k⸗
Davidi
Nibus d
lrum
Cerri
tetea n
14l.l. Ouena.
un,
Miminn
nninſt
uodam
lidem
1ur Pro
1n funda
tefe

n,S
Nin 6
cket it,
ltt
Verbunlit.
GN Un
ktei,
Nennn A

en kakn
iett, n

inäk
legeun
isilgugg
eſt liun

en gini
Mat aut
Ctenn lunmn!

ſionuc

un enn ,
Hionmn
) nn

Stromatum, Lib. XIV. 135

exteris loqueretur, ſimultate inter P'arentem &
2.Reg. 4. Liberum diſſimulata. Quod manifeſtiùs quo-
que diſcimus, ex conſequenti proximè capite
ejuſdem libri, ubi deſcribitur Abſalom blandis
verbis Iſraëlis viros alloquutus, quos ſolicita-
bat ad defectionem, cùm eis de Judicio atque
Juſtitia loqueretur.

Adſtiterunt Reges terra, & Principes
onvenerunt in unum, adversus Do-
minum, & adversàs Chriſtum ejus.
Plſ. 2, 2.

Perſecutio

Si Quid profecere adversuùs Davidem (ſi eo-
progeſt.

rum eſt vera ſententia, qui Pſalmo Davidem
exprimi cenſuere) in unum hi Principes con-
Ibid. 7. gregati? Audi: Dominus dixit ad me, Filius
meus es Tu, ego hodis genui Te. O felices ca-
lamitates, quæ me faciunt ex Filio Terræ Fi-
lium Dei. Hodiè, cùm videlicèt de infligen-
da mihi nece Reges iniere conſilium, me
Deus cooptavit in Filium: quique ab æterno
unigenitum generavit in ſplendoribus Sancto-
rum, in tempore inter tenebras me genuit Per-
Can. S. 14. ſequentium. Aſſmilare capreæ binnulöéque cer-
vorum, clamabat ad Verbum Sponſa. Nimi-
rùm Cervæ pariunt, obſtetricantibus ſibi ful-
minibus & procellis: ideéque Sponſa cupit
Aulice hinnulo Redemptorem quam ſimillimum, ut
more “ intelligeremus hinnulum Chriſtum eſſe, adeô-
ret. que hinnulos cervorum eſſe debere, quicum-
que Unigeniti Patris Fratres eſſe peroptant.
Dei cure« Nimirùm inter tonitrua ſævientis perſecutio-
Rzpe mit- nis naſcuntur, qui non ex voluntate carnis,
neque ex voluntate viri, ſed oriuntur ex Deo;
à quo David genitus dicitur, cùm adversùs
eum Reges ac Dynaſtæ conſpirant Et quidem
Regnum Deus detulit non curanti, eumque
de poſt fœtantes deſtinavit imperio IIraelis.
Victorias illi vel in funda paravit. Sæpiùs edu-
xit a laqqueis. Verum filii nomen nunquàm
Davidi contulit Deus, niſi cùm eum ab om-
nibus deſertum, & inſidiis undequaque val-
latum coniſpexit. Ego hbodie genui Te. Id eſt,
Cervi inſtar natus es inter fulmina. Ut prop-.
terea mirandum non ſit, ſi de ſe diceret:
Pſ. ar. 1. Quemadmodum deſiderat Cervus ad fontes aqua-
rum, ità deſiderat anima mea ad te, Deus.
Nimirùm tanquàm Cervus Deum deſiderabat;
qui inſtar Cervi ſe meminerat inter tonitrua
quodammodè Spiritualiter generatum. Et
quidem non deerant inſignia, quibus ornare-
tur Propheta à Numine adoptandus. Poterat
in funda ad Deum accedere, ſui triumphi
teſte; poterat cum corona Regni ſui: pote-
rat cum cithara Pſalmorum conſcia. Quòd ſi
libebat animalium tegi pellibus, exuvias cir-
cumdare ſibi poterat tum Urſi, tum Leonis
à ſe diſcerptorum in eremo. Verùm, rejectis
ferarum trophaorumque ſpoliis, Cervi ſimi-
litudinem induit, cùm Deo ſe ſiſtere vehe-
menter optaret, ratus nulla gratioſiora fore
Deo inſignia, quàm quæ & Perſecutionum
& Adoptionis teſtes erant. Non enim abjici a
Deo ſe poſſe credidit, cùm appareret in ſimi-
litudine formâque Cervi, qui ſciebat Deo ſe

renatum, in morem hinnuli Cervorum. Spe-

rabat, ut, ubi Deus Cervi formam in Pro-
pheta contemplaretur, recordatus illicô dolo-
rum ærumnarumque, quibus olim eum coho-
neſtaverat prærogativâ Filu, ita futurum ut
Ethicæ Comment. Tom. VI.

flecteretur nunc ad largiendum illi patrimo-
nium hæreditatis.

In omnibus requiem quæſivi: & in hære-
ditate Domini morabor. Eccleſ. 24. 11.

Cupiditas planè cœleſtis. Sed attende, quid Zelm a.-
conſequatur. Tune præcepit & dixit mihi "imarum
Creator omnium, & qui creavit me, requievit e
in tabernaculo meo: Et dixit mihi, in Jacob S& Conts⸗
inbabita, & in Iſrazl hæreditare, & in electis platiorem
meis mitte radices. Quaſi diceret Deus: Op- meretur.
tas in me requieſcere? Fige tentorium in Ja- Ibid. 12.
cob: in Iſrael inhabita, ut merearis habitare
in Deo. Atrium domus Domini ſalus eſt pro-
ximorum; ſi hanc curare neglexeris, in illam
non admittéris. Nolo enim in Me quieſcat,
qui in Electis me's non requievit. Et dixit mi-
bi, inquit, Creator omnium. Quam pulchrè, Zelme a-
ut Sponiæ ſe cupienti ſuos commendaret, "νaαα
Creatorem ſe omnium proteſtatur! Omnes: . R.
creavit, ideéque omnium pariter ſalutem ſi- enaa,.
tit. Quédque videtur incredibile, Virgini hoc
Matri ſuæ & dixit, & indixit. Mira res: jam
in ea requieverat ipſe, qui eam creaverat, &
tamen morari eam in ſe non patitur, niſi prius
inhabitarit in Jacob. Hinc eſt, quòd concep- Orationis
to Verbo, illicò ſeſe contulit ad Cognatam : fes: Z- lus
nimirùm ut frueretur eo, quem conceperat, anima's,
fruendam ſe offert Eliſabethæ? Ubi ſunt, qui, & Shari-
alieni ab Iſrasle, autumant ſibi immorandum Maaimos.
in hæreditate Domini? Planè non licebit Ser-
vis, quod non licuit Matri. Precata hæc, ut
ſibi liceret in Deo morari; reſponſum accipit,
ut in Jacob inhabitet. Cui præcepto quàm
præſio fuerit, ex textu ipſo diſcimus: Et ſic in ibid. 15.
Nion firmata ſum, & in civitate ſanctificata ſi-
militer requievi, & in Hieruſalem poteſtas mea,
& radicavi in populo bonorificato. Audiſne,
quomodò ſe totam in animarum ſalutem impen-
derit, quæ in ſolo cupiebat Dilecto requieſce-
re? Et quidem radices egit in populo, non
perfunctoriè proximorum ſaluti ſtuduit: ut ſuo
nos doceret exemplo, animarum ſedulò pro-

curandam perfectionem, ſi optamus in Deo

noſtro feliciter habitare.

Ommnie Gloria Filiaæ Regis ab intus. Pfſ.
44. 15

Ideò Filia, quia intus ejus latitat Gloria: Bena oe-
profectè non Regis Filia, ſed Mancipium alrande.
Gloriæ futura, ſi Gloriam foras exponeret, 3leria
non tam ſpectandam oculis, quàm vanitate “u“.
ſpectaculi commaculandam. Nimirùm, qui
prohibuit tubà canendum in largitione pecu-
niæ, amat Gloriam Filiæ Regis intus abſcondi.
Hinc eſt, quòd quamdiù Sponſa intus latitavit, Talen's
ad eam Sponſus accurrere ſolitus fuit, à qua re- Lates
fugit, dàùm per vicos civitatis, & per plateas Aami-
quæreretur. Sic eam dilaudavit, cùm virtutes “te.
ſuas ne ipſis quidem filiabus patere voluit. Ni-
cut Lilium inter ſpinas, ſic amica mea inter Fi-
lias. Ipſas ſubmoveri cupit Filias a ſpectando
candore Parentis. Filiæ ſunt, ſed ſpinis arcean-
tur. Lilium es; ſed places, niſi, inſtar Roſæ,
ſpinas tibi circumdes, quibus a contemplanda
pulchritudine virtutis tuæ ipſas Filias propulſes.
Nota: non exteros modò, ſed & domeſticos
tua neceſſe eſt virtus lateat, ſi Dilecto placere
Ma« op-

Can. 2., 2.

136
Ibidem. optas. Sicut Lilium inter ſpinas, ſie Amica mea
inter Filias. Invenies fortè non raros, qui quan-
ti à ſæcularibus fiant non admodum curent: at
qui domi inglorius eſſe velit, nec ad ſpectacu-
lum candoris ſui Fratres admittat, aut nullus,
aut perrarus eſt. O difficile foœzdus Spinarum
& Lilü, inter domeſticos præſertim! Unus
Deus poſuit tenebras latibulum ſuum, quan-
quàm lucem habitet ſplendidiſſimam. Unus
Sol fulgere novit, & reſpici recuſat. Idepque
forté ex eo paludamentum Matri ſuæ texuit
is, qui, Solis inſtar, proceſſit de thalamo ejus.
Quam ideò novimus placuiſſe, non tam quòd
Virgo, ſed quòd Humilis fuerit, hoc eſt, quia
decorem erumpentem Sancétitatis Humilitatis
velo involvit. Tantis proptereà credo laudi-
bus tabernaculum Salomonis effertur, quòd
plenum gemmis pati ſciverit pellibus operiri.
Amygdalæ Sacerdotium Aaroni præſignarunt,

quòd ipſæ ad documentum hominum medul-

lIam ſuaviſſimam duriſſimà obducant teſtà. Vi-
de cuncta videntem Oculum. Quot illum
membranis natura veſtivit, quaàm denſo cilio-
rum ſepſit involucro, quàm expolito palpe-
brarum cortice circumdedit! ac ſi Deus hoc
elaboraſſet maximè, ut minimè videretur;,
qui videt cuncta. Quis crederet? Placet Spon-
ſo in oculo Sponſæ aliquid præter oculum.
Quæ intrinſecus latet pulchritudo plus allicit
Can. 4. 1. Chriſtum, quam quæ foris proſtat. Oculi tui
columbarum abſque eo, quod intrinſeeus latet.
Ibid. 1r. Quod & apertiùs docet, cum ait ibidem: Fa-
vus diſtillans labia tua Sponſa: mel & lac ſub
lingua fua. Ac ſi diceret: Delector labiis, non
quòd mellea ſint, ſed quòd favo comparentur,
ex quo licèt aliquid mellis eliquetur, intus ta-
men dulcoris copia ſervatur. Quod ut clariùs
noveris, diſcito, minimas mihi magis ſapere
guttulas, quæ remanſere ſub lingua, quia
minus patent. Video favum in ore; qui ideò
placet, quia mel tegit in cera: minùs tamen
placet, quia licèt plurimùm ſervet;, diſtillat ta-
men aliquid foris: unde & quamvis proſtet in
ore labiorum favus, ego, eo neglecto, quod
ſub lingua Mel ſupereſt, hoc probo, minoris
quidem ponderis, ſed pretii majoris. Licèt
enim favo comparari non valeat præ copia, ſu-
perare tamen illum poteſt, quia ſub lingua eſt.
Denique parcior ſub lingua, quàm in labiis,
minor, inquam, eſt;, ſed melior, quia latet.
Hac puto de cauſa, cùm odoramenta Sponſæ
haud ità dilaudarit Sponfus in floribus, thuris
1bid. 12. admiratur ſuavitatem. Odor veſtimentorum tuo-
rum, icut odor thuris. Hortus concluſus, fons
JRenatus. Mira res. Hortum appellat Dilectus
Sponſam ſuam, cúmque laudaturus efſet odo-
rem veſtimentorum ejus, ad thus confugit in
Arabiam. An deerant in horto, præſertim Re-
ginæ, flores, quorum odoribus fragrantiam
veſtium ejus celebraret? Hortus eſt quam lau-
dat, & tamen deeſt in horto flos, cui com-
paretur odor veſtimentorum ejus, quæriturque
inter Arabiæ guttas imago odorum Sponſæ.
Odor veſtimentorum tuorum ſicut odor thuris.
Domine, quare non dicis, ſicut odor Lilii, aut
ſicut odor ſeu Nardi, ſeu Roſæ. Nimirum
Sponfo thus olet præ roſis hiliiſque; quòd hæc
ſpontè odorem efflent, illud verò ſolis ſuppliciis
Arrigss⸗ fragrare cogatur. Roſa paſſim olet; non fragrat
ria. thus, niſi fiagret. Ardet, ut oleat, & niſi cru-
cietur, tegit intus odorem. Is Deo placet odor,
quem ſola tormenta exprimunt. Non benè

lbid.

Oliva

ſemper olet Rofa: at ſemper Deo Thus olet, .
quod non ôlet, mſi incendatur & pereat. Vir- 1
tus, quæ ultrò odorem ſuum ingerit, Deo ſœ-
tet: placet, quæ ſolius vi ignis ſeu Charitatis n
ſeu Zeli odorem emittit ſuum; eum iterum inl
compreſſura, ſi fortè flamma urgentis imò u- co⸗
rentis Charitatis remiſerit. Id elucet ex ipſo ſee
verborum ordine, ſi attendas. Odor, inquit, Ibidem. ino
veſtimentorum tuorum ſicut odor thuris. Hortus mis
concluſus, Soror mea Sponſa, hortus concluſus, jet.
fons ſignatus. Nota: Hortum nominat, & ta- Religioni tum
men de odore locuturus, veſtimenta reſpicit. Si vνααs tor
hortus eſt, quare florum in ea magis, quàm ve- "liore, ſali
ſtlimentorum odor non laudatur? Nimirùm id wa
olet Deo, quod Sponſam tegit. Hortus eſt, a
ſed fragrat veſtis: olet, non qui fragrat hortus, zi
ſed quæ cooperit, veſtis. Imò in horto mihil tin
laudatur, niſi ſola maceria. Hortus concluſus, t
hortus concluſus, Joror mea Sponſa. Si noſſe cu- in
pis, quid in horto inſit: En fruges. Concluſio inis
eſt, ſepes ſunt, murus atque maceria undique .
erecta perſtant. Ipſa placet concluſio, ubi tam d
multa ſunt, quæ tum oculis, tum palato blan- Ren
diantur. In horto concluſio, in fonte ſignacu- Gulr. i
lum: hoc eſt, latibulum utrobique, quodque
ſpectatores arcet, id unum maximè & primum 15 .
laudibus effertur. Maceria in horto, operculum zi
in fonte ea denique ſunt, quæ Sponſi præconia mn
promerentur. Memineris velim involutas ma- len
nus aſperitate pilorum, & pellium operimento gun
impetraſſe minori Filio benedictionem à Patre. ugtzrker ke
Vox innocentiæ, quæ patuit, parum abfuit, un⸗
quin Filio eriperet felicitatem à ſe coëmptæ iedl
Hæreditatis. Non ſufficit Manus, id eſt opera non!
deferre Innocentiæ, ut benedicaris, niſi ea diſ- guice
ſimulatio Humilitatis peccati horrore obnubat. ſe ke
Manus Jacob, ſed quæ manus Eſau videan- Gem
tur, merentur à Sene benedici. Unge caput kit
cùm jejunas, an non idem eſt ac dicere, ma- Ruyy,de,
nus Jacob pilos ſimulent Eſau, ut veęriori ſan- u,
Ctiorique lſaaco placeant. Is, non Abrahæ, Derid
ſed Dei Filius, quemadmodùm in ſe Verbum 1e hor
carne operuit, Innocentiam Peccati habitu Een ve fi
texit, Baptiſino Sanctitatem obduxit, ità & Filie!
in nobis amat pulchritudinem Cordis colorari omnine
pice Vitiorum. Væ nobis, ſi Platonis effatum uur,
illud tam ſplendido exceptum theatro comple- ncabat
retur, ut nimirùm pellucido cryſtallo Cor ve- 1i l
ſtiretur, quò ſecreta hominum paterent; Væ, Vekime
inquam, nobis. Neque enim placendi Deo ulqde
ſupereſſet in humano corpore ſpes, ſi ne ſen- le ſi
ſa quidem amimi latêre poſſent in corde. Non münbs
modò non debet cryſtallum ità corda veſtire, ſd in
ut denudet, ſed & vallo ipſi coſtarum, car- ur ken
niſque, nervorumque munimento ſpiſſior de- Juibes
bet lamina ſuperpomi, ut quæ in pectore bo- Ci a
na florent uni Deo reſerventur. Hinc Domi- tabat
nus viſus Joanni eſt in Apocalypſi zonâ au- Deo l
reâ ad mammillas præcinctus: quaſi Apoſto- Recetih
lum doceret, uſque adeò occulendas eſſe cor-
dis opes, ut munimentum ipſum oflium atque P,
nervorum ſupra pectus muniri debeat, abdi- re
que zonâ fusà metallo præduro. Imò & ſep- G
tem Angeli viſi eidem ſunt præcincéti circa pe- Apoc. Uere
ctora zonis aureis. Nimiruùm diffiſi penè ſunt e.
placere ſe Deo poſſe, niſi affectus ſuos ita ar n
nobis tegerent, ut ipſum operirent pectus el
zonis ex auro. Et quidem cùm ornamenta nliin
Chriſti Regis ſui minores ipſi Principes æqua- 4 zente
re non poſſint, cùm nec candorem capillo- lil lelu

rum, nec nives capitis, nec pedis ignes, nec
oris enſes ſint imitati, unam cordis zonaln
compa-

compararunt;, malentes reliquis carere phale-
ris, dummodòô eo non carerent ornatu, ſine
quo nos Domino careremus. Ut ità dicam,
quicquid habebant Angeli patrimonii, totum
inſumpfere in coëmenda zona aurea, qu ad
documentum noſtrum pectus obvolverent,
ſcientes cum ea, Domino, futurum, ut vel
inornati placeremus, non placituri vel gem-
mis ornati, ſi unum Cor ſine zona non late-
ret. Et quidem hanc maximè ob cauſam fac-
tum puto, ut Deus cordis ac renum inſpec-
tor ſæpiſſimè appelletur in Scripturis; quòd

1 Nd ſcilicèét ea dignetur maximè aſpectu ſuo,
4 . . .
t. Hnn quæ hufnanis oculis non exponuntur. Mira-
iſegle ri ſatis nequeo, cur Deus Aquis incubarit,
n n hen

1 initio creati Mundi. Scio verti id laudi Bap-
Hmu ai
nnr lat

tiſmo, cujus vel ſola imago Deum hoſpitem
eſt promerita. Verùm liceat mihi à Baptiſ-
mo ad rem meam prærogativam Divinæ ſta-

e Macri tionis derivare. Audeo dicere, inſedit Deus
Conclihc aquarum abyſſum, non quòd vaſtitas illa
tun gurgitum potentiſſima ſit, ſed quòd magni-

Gen. I. 2. tudinem ſuam tenebris obduxiſſet. Audi: Et
tenebræ erant ſuper faciem abyſt, & Dpiritus
. Domini ſerebatur ſiper aquas. Ubi tenebræ,
ibi Dominus. Ubi operunentum magnitudi-
nis & Virtutis, ibi incubat Deus. Imô ideòô
ferebatur ſuper aquas, ut ex illis tenebris
quaſi ſubtegmen deduceret, & velum texe-
Job. 38.9.: ret ſedi ſuæ. Cam ponerem nubem veſtimen-
wum ejus, & caligine illud quaſi pannis infan-
tiæ obvolverem. lIdeò, ortâ jam Luce, Deum
non legimus aquis innatantem. Foœcundius
quidem Mare fuit & piſcibus & reptilibus,
iͤhnmnä ſed fertilitate Deum non valuit promereri,
88. quem tenebrarum involucro promeruerat. In-
ſedit aquas Deus, non quando fuere fœcun-
Pſ. 103.7, dæ, ſed cùm fuere tenebroſæ. Denique Abyſ-
Jus, icut veſtimentuin, amictus ejus, inquit
David: ut diſcamus, nos nudos malè appare-
re Domino, quem abyſſus ipſa conveſtit. Ut-
que finem jungamus initio. Omnis gloria ejus
Filiæ Regis ab intus, in fimbriis aureis. Ne
omninòô externum cultum neglexiſſe credere-
tur, qui omnem gloriam intus repoſitam præ-
dicabat, ex tanto ornatu fimbrias præ cæte-
ris dilaudavit: hoc eſt, quæ reſpici non ſolet
veſtimenti ora, ſed calcari, hanc miratur 3
uſque adeò patêre non vult Deus, aſpicique,
quæ ſuo dignatur aſpectu. Non in turbine Do-
minus qui ſentitur, non in igne qui videtur,
ſed in ſibilo auræ tenuis, quæ nullo percipi-
tur ſenſu. Latêre vult humanos ſenſus ea,
quibus debet ipſe inſidere. Ibi credebatur ſan-
ctiùs adeſſe Dominus, ubi rarior adorator in-
trabat. Nimirùm Sancta Sanctorum ſanctior
Deo locus, quòd ſemel, annis ſingulis, uni
Sacerdoti pateſcit.

in r M
Dbicle,tit
mauine

kcichnrile
i, dan in

Fl. 44.15.

Propter multitudinem iniquitatis tuxg,
& dura peccata tua feci hac tibi.
Jerem. 30. 15.

Superior
tardus ſit
Ken „3 ad pœnas.
. Clemen.
tia.

Ibid.

Non ſtatim ac peccavit homo, excorian-
dus eſt. Imòô nec ſi ſæpius peccavit, inſana-
bili plectendus eſt ulcere. Propter multitudi-
nem iniquitatis tuæ, inquit: ſed non ſufficit
lapſus frequens: & propter dura peccata tua
feci bac tibi. Utrumque ſi adſit, vix exeren-
dus eſt enſis: horum ſi alterum deſit, ubi poæ-
nam inflixeris peccanti, non facies, quod fa-
Ethica Comment. Tom. VI.

Stromatum Lib. XIV.

7

137

cit Deus. Durum ſcelus, hec eſt obfirmata
in crimine mens ſupplicium tc ht in ſe Au-
deo dicere: Ne hoc quidem ſ.tis eſt ad inſa-
nabile vulnus. Propter multitudinem iniquita-
tis tüe, inquit, non Immquitatum tuarum.
Numerus & multitudo iniquitatum diverſarum
ignoſci poteſt, niſi flagellum extorqueat mul- Kalte
titudo iniquitatis, hoc eſt, ſceleris ejuſdem Pα.ι

. .. . . e⸗ . C=mpati
repetita impietas Labi in multis, non id ut noſ,ie tes⸗
ſæpè eſt, propter quod Dominus irritatur: at or f. ſas-

uno frequenter irretiri, id tandem eſt, quod rii mimis
Deus ſeverè plectit. duri.

In capite libri ſeriptum eſt de me. Plal.

Cur tanta dignitas? U facerem voluntatem Ibid.
tuam, Deus meus. Obedientia non prima ſo- Obedien-

lùm virtus eſt, ſed & te primuin facit in li. is vin⸗
. . . . . . nter Vir⸗
bro vitæ. Et ſanè meritò. Siquidem in libro l

Mortis prima eſt Inobedientia, per quam
Mors mundum invaſit. Non ergo aut ſapiens
inſultare, aut deſperare debet indoctus, cum
nec ille primus ſit, niſi Obediat, & iſie ſi
Pareat, ultimus eſſe non poſſit. In capite enim
Libri ſcriptum eſt de iis, qui faciunt volunta-
tem Domini. Nec ipſum redemptionis opus,
ſanguiniſque profuſio in Redemptore locum
Ppræripere potuit Obedientiæ, quin in capite
libri Obediens JESUS, non Redemptor,
ſcriberetur.

Invoca me in die tribhulationis: eruam
1T0, C. honorificabis me. Pſalm. 49.
16.

Non quicumque à Deo vocatur, honorif- Wikula-
caturus eſt Deum, ſed is maximè, qui in die io ducir
tribulationis & Deum invocaverit, & indè *à Deume
à Domino fuerit eductus. Ut enim ligna, ni-
ſi decreſcentis Lunæ articulo ſecta fuerint,
computreſcunt, & contignationi domuum ap-
ta non ſunt: ſic Juſtus, qui lignum eſt plan-
tatum ſecus decurſus aquarum, Eccleſiæ ex-
ſtruendæ aptus eſſe non poteſt, niſi erutus
fuerit & diſſectus à Mundo, in die Tribula- cui con-
tionis. Invoca me in die tribulationis: eruam ferendæ.
te, & honorificabis me. Sic Abraham Domi- H
num honorificavit, ſic David exaltavit Do- on neſor-
minum, ſic Tobias, ſic Job Deum extulere, midene
quia, in die Tribulationis ſecti ſunt à futuro Tribula-
Filio Fabri, Mundique Verbo Architecto. tionem &
Specta Paulum: in die, imò in nocte illa herben.
Cæcitatis duriſſimæ erutus eſt de Synagoga: perſecutio
ideôque tantùm gloriæ divino nomini adjun- arilz.
Xit. Specta Petrum. A catenis gradum fecit
ad Mundi imperium. Jacob intuere. Crevit in
fuga à Fratre, in lucta cum Angelo, in diſ-
ſidio cum Laban, in deceptione ſuppoſititiæ
Uxoris, in luctu Filn, in Filiæ violatione, in
Rachelis funereo partu, in Nepotum benedi-
Cctione inviſa, in Filiorum captivitate confic-
ta: ut mirum non ſit, ſi tantorum prodigio-
rum fuerit parens, qui Mundum ipſum contra
ſe armatum expertus penè eſt univerſum. Sum-
mus, poſt Abraham, inter Patriarchas Jacob:
ſed in die Tribulationis reciſum inficiari non
potes. Omnmis illi felicitas in amaritudinem
vVerſa eſt. In utero Matris ſolus eſle non poteſt.
Pugnat, antequam naſcatur. Vivere neſcie-
M 3 bat;

Dignitas

§. Zacob
inter
arumnas.

N ℳ

138

bat, & luctari compellitur, antè armatus

Aulicus quaàam animatus: acies ill matermus uterus,
non pro- arma membra, parentis viſcera propugnacu-
wotu. la. Miles in utero perſtat, ex utero minor

egreditur. Ipſum humanæ calamitatis elogium
auxiſſe videtur, quo à Beato Job vita homi-
nis Militia ſuper terram appellatur, miles ip-
fſe nedùm ſuper Terram incedens, ſed in late-
bris uteri recumbens, bellator in ventre. Na-
tus Fratris nomen habet infeſtum. A Patre
benedictionem non impetrat, miſi dolo. Uxo-
rem aliam paciſcitur, aliam ſortitur. Tori
ſui Filium patitur canſcium. Modè ergo de-
cipitur in Uxore, modèò dehoneſtatur à Fi-
lio: ne videlicèt tranquillè in lecto quieſceret,
qui non requieverat in utero: ibi Fratris in-
ſidiis, hic Nati injurià appetitus. Quid, quòd
ne in lapide quidem tranquillitatem nanciſ-
citur? Dormire non poteſt, niſi luctetur: Fi-
lia egreditur & corrumpitur: Filius exit &
venditur: abeunt Filii & captivantur. Dum
quærit Filios, amiſit Joſeph: dùm Frumen-
ta cupit, Filios deſiderat. Ad extremum, ne
quid calamitatis illi deeſſet, Rachel, dum
parit, perit; dumque exire in vitam Filium
gratulatur, Conjugem de vita abüſſe dolet;,
in curmis funus, in ortu mortem, in lætitia
dolorem paſſus. Parenti Iſaac tantò ſimihior
vitæ merito, quantò fortunæ ludibrio diſſi-
milior. Cùm enim in Arca vitam ille occi-
dendus repererit, ipſe Conjuge orbatur, cùm
Filium excipit. Extulit Rachelem, dum Ben-
jaminum ſfuſtulit, cunarum ac feretri uno
temporis puncto deſignator. Non ergo mi-
rum ſi duodecim Tribuum fundator, ſi Iſraë-
litici propagator generis, ſi Regum parens,
ſi ſator Chriſti eſt, qui in die tribulationis
uſque adeò ſectus & dedolatus fuit, ut ne
in benedicétionibus quidem cerere potuerit
ſuſpicione doloris, quando & à Patre dolo
eam impetravit, & Nepotibus non detulit,
quin crederetur erraſſe. Quid de Ignatio So-
cietatis Legillatore? Sectus à Deo eſt inter
ſectiones cruris, inter anguſtias animi ità di-
latatus, ut Magnum nec livor diffiteatur.
Non eſt proindè, cur tribulationes ſeu car-
nis, ſeu cordis, horreamus, qui vaſa hono-
ris inter ardores excoqui didicimus, quique
novimus in die tribulationis deſignari à Deo,
qui glorificando Deo feliciter inter ærumnas
deſtinatur.

Gloria in altiſſimis Deo, & in Terra Paæ.
Luc. 2. 14.

Gleria Non moriens in ligno, ſed reclinatus in
Dei ma- ſtabulo has excipit voces Verbum caro factum.
Sor ke't. Nimirurn Crux durior, ſed vilius Præſepe eſt:
gienis mu 3 Per .

nia vilie- Ibi patitur, hic latet. Porrò Gloria Deo cani-
tur, non cùm ſanguinem fundit, ſed cùm do-
Talenta Ctrinam ſupprimit, pannis membra, membris
oνα“aοτâ⅛â ſapienti . . .; Glori
pientiam involvens. Hinc diſcimus Gloriam
nos Deo daturos, non tam ſi magna fuerimus
paſſi, quàm ſi magni merito, parvi eſſe mu-
nere patiamur. Bethlehem Calvariam vicit.

74.

Non ubi Mundus redimitur, ſed ubi vagit Sa-
pientia, ubi Verbum ſilet, ibi non ſilent An-
geli ibi Gloria canitur in Altiſſimis Deo.
Magis naturæ vires demiramur in eclipſi ſolis,
quam in jubare. Tegi poſſe, quod lucere po-
teſt, prodigium hoc tandem eſt. Face Solem

Oliva

nobiliorem digerim, non quèd copioſiori luce
ditetur, ſed quòd occumbere noverit, quam- zmlir 4
quàm lucis ei fomenta non deſint. Felix F ax, u m
ſi ut lucem Solis æmulatur, ità imitaretur oc- ſular be
caſum, ne videlicèt tunc duntaxat lucere deſi- * 4
neret, cùm vivere deſinit. Feliciores facibus
Arbores, quæ licèt vivant, funus ſimulant: n
ideéque foœcundius germinant primo vere,
quia arere non recuſarunt, cùm virerent. E le⸗
quare putatis tam facilè exauditam Annæ ora-
tionem in Templo, niſi quia magis corde muhpine
quàm labiis Dominum precabatur? Nimirùm b led
Oratio, quæ non Oratio, ſed ebrietas æſtimata 1t
eſt, nonniſi Samuêlem Filium merebatur: U- do
que adeò ea Deus muneratur recta Opera,
quæ in cortice putantur non recta. Cùm Da- ye
vid ſapientiam ſuam apud Regem Achis inſa- Uhbn
nid ſimularet, nobiliſſimum Sacramentorum Elrd
Chriſti adumbravit, ut ſcripſit Auguſtinus. Inn
Adeò Davidis felicior Sapientia cùm inſanit, duel
quam fortitudo cùm triumphat. Sapientia ſa-
livis fœdata Euchariſtiam Chriſtum inſtituen- Divi
1

tem deſignat; ſtratus in acie Gigas Chriſtum
non colorat. Abſconditus latebat theſaurus in 1
agro, quem Dominus, divenditis margaritis,
mercatus eſt. Hinc Angeli alter ad alterum ch l

clamabant: Quæ eſt iſta, quæ aſcendit de de- Can.8. . A In lie
Jerto deliciis affluens, innixa ſuper Dilettumn 2 linig (et
ſuum * Hoc ſiquidêm mirabantur beatæ Men- E doch
tes reperiri ſcilicèt animam, quæ in Deſerto, liue n
ubi nullus ſpectator eſt, deliciis affluat, uni hain hierel
Sponſo placendi voto. Aſcendere odoriferum lißnr ellſt

in Plateis, ubi cuncti nos admirentur, facile v„,. lem
eſt: at in Deſerto non jacére, ubi deeſt San- Dei in
Ctitati theatrum, ubi nullus Jejunio, Oratio- amor.
ni, Scientiæ plauſus excitatur, rarum arduum- bi arer
que ſtudium eſt. Ideò Ambroſius monebat Vir- ſithela
gines, ut oſtium ità clauderent laudatoribus, tumm
quà ſoli Sponſo pateret. Puto enim, quèòd in tem
Eremo cultores ſuos largiùs Dominus munere- Akuant
tur, quòd uni ſibi ſint ſancti, nullius gloriæ t, Ut
cupidi, mirantis vulgi generoſi contemptores. ſer.
.Z tit Dav
Fugite de medio Babylonis. Jer. 5I. 6. Princizis Alert)
. abſtand. Ut adept
Si enim Babylone moratus fueris, Iſraêlita Aulafu. inſiu
eſſe deſines. Ea ſiquidem mundanarum re- gienda. tr ah
rum natura eſt, ut ne aſpici quidem poſſint ſti re
uno oculo, quin ambos in ſe convertant. Læ- Can.2.6. It Cor!
va ejus ſub capite meo: Ità: Num aliena erit non de
dextera à complexu Mundi? Et dextera illius duic
amplexabitur me. Securus eſt Mundus, futu- Ain
rum ut dexteram occupemus in amplexu ſui, lr, pee
ſi ſemel ad ſe traxerit lævam. Ideò non ad- beta ſoe
modùm initio curat, quam è noſtris manibus ũ ke⸗
circa ſe implicemus, nequaquaàm dubius utrà-
que circumdatum iri vanitates ſuas, ſi vel una
eis adhæſerit. Ideò lævam primuùm capiti ſu- Religioſus Ullrnn
perponi ſuo cupit, ut dexteram infra ſe no- in aule. 65.
ſtram mox gratuletur implicari. Cave, quiſ⸗
quis lævam extendis vel ſupra verticem Mun- ⸗ N.
di, ſiquidem citò dexteram infra ejuſdem cru- S “«
ra miraberis mancipatam. Incipimus Primorum Pir 1
ſalutationes pati, Servorum ſuturi & aſſeclæ ſi n
& cupidi. Videas hominem vix ſuo dignatum: W .
alloquio Principem, vix rogatum accedere, R
vix raptum trahi, paulatim ita Aulæ blandi- nne
tiis faſcinari, ut, qui ad Conſulem, vix rogatus Nurnen
intrabat; Capitolium, Ædéſque Neronis au- Nn
reas pertæſus; roget poſteà Quæſtorem, ne ſe 3 8
lateritià domo excludat. Nimirùm Læva tua daer
ſi requieſcat, vel precibus adducta, ſupra au-
reum Kuc⸗

reum Aulæ Caput, citò immiſſa dextera pe-
Eeamilia- des amplexabitur luteos Babylonicæ ſtatuæ. O
ritas cum prodigia! Initio Læva Caput tangere dedigna-
ſæenlari- batur! mox dextera ſpontè amplexatur, ne-
ua. dum tangit, infima membra, ipſäque crura
olim capitis non expetiti. Quod verò de Au-
la fripſimus, dicam de gloriolæ ſtudio, de
ambitione ſtudiorum, de loquendi deſiderio,
de cupiditate recularum, déque iis, quas cum
faſtidiveris tuæ converſionis initio, diliges de-
Parvs in indè, ſi paulatim afſueveris illis. Eva lignum
malo, ne quidem viderat primum: Ut oculos conver-
tit ad illud, citò extendit & déxteram: & de
quo loqui non dubitavit, ex eo auſa eſt po-
mum decerpere. Neque verò mirum eſt, ſi
Sponſam Mundum imitari dixerimus in ample-

xibus, quando Diabolum uſum Scripturis hor-

remus, cum Dominum in eremo tentaret.
Tranſtulimus enim ad illum Scripturæ dicta,
quæ niſus eſt ipſe ad Chriſtum ſtultè transferre.

Divitiæ ſi afſuant,

nolite cor apponere.
Pfſ. 6I. 10.

Intentio

Et ſcientiæ ſi affluant, apponine debet Cor?
recta.

an liceat in Sapientia, quod in auro non li-
deientis cet? Video enim pecuniarum contemptores
Hue Biri doctrinam neſcire contemnere: quique Mun-
Spiriua- dum nihili fecere, in una Sapientia non ſa-
lia kudis Pienter Cor figunt. Equidem, ut quod ſentio
preferan- ediſleram: Æquè aurea ac plumbea lamina
zur. Solem nobis ſubducit, nec minus charitatem
Dei imminuit amor Sapientiæ, quam Auri
amor. Proindè norit Domini famulus æquè ſi-
bi avertendum Cor à ſcientia & ab opibus,
ſi theſaurum ſuum Chriſtum eſſe exoptat. Ve-
ruùm myſtica hæc interpretatio: jam germanio-
rem Prophetæ ſenſum explicemus. Divitiæ ſi
aftuant, nolite Cor apponere. Chriſtus futurum
ait, ut ibi Cor ſit, ubi fuerit Theſaurus no-
ſter. Quâ ergo ratione opibus apponi cor ve-

tat David, ſi Chriſtus Theſauro hæſurum Cor

aſſerit? Certè David diffiſus eſt fieri poſſe,
ut adeptis Divitiis Cor non apponatur: tan-
tùm ſuaſit, ut nullo labore conquiſitis, ſed ul-
trò affluentibus gazis Cor non hæreat. Fru-
ſtra proinde opes quærit, futurum ſperans;,
ut Cor iis non adhæreat: ſiquidem Propheta

non de conquiſitis, ſed de confluentibus opi-

bus id ſperavit. Quare certò ſibi perſuadeant
Avari incredibile factu eſſe, ut, quæ quærun-
tur, pecuniæ non amentur, cùm vix id Pro-
pheta ſperaverit de opibus, quæ nobis negle-
ctæ nec optatæ proveniunt.

Holocauſta medullata offeram tibi. Pſal.
65. 14.

Jona oc=

a e- Non pinguia, ſed medullata. Proſtat pin-

guedo, medulla latet. Deus autem illud re-
ſpicit in victimis, quod ab hominibus non re-
ſpicitur. Eluxit id in ſacrificiis Abelis & Cain.
Utriuſque oblatio aliquid habuit, quod vi-
deretur. At Deus illud vidit, quod videri
non poterat. Neque erim aliquid cauſæ erat,
quare Abehis reſpiceret victimam, oblatio-
nem verò Cain non reſpiceret. Quod ergo
Deo placuit in Abelis ſacrificio, non caro pe-
cudum fuit quæ videbatur, ſed quòͤd ex pri-
mogenitis paraſſet ſacrificium, quæ ſanèe pie-

Stromatum, Lib. XIV.

139
tas Viri ſanctiſſimi non videbatur. Caro ar-
mentorum videri potuit à Cain; an veroò ex
primogenitis fuerit, vix uni patuit Deo; qui
etiam reſpexit Deus ad Abel & ad munera ejus, Intentis
ad Cain autem & ad munera illius non reſpe- recta.
xit. Totum enim, quod Cain obtulit, vide-
batur: Deus autem victimam non magni du-
cit, niſi aliquid ſubſit, quod reliquorum ocu-
lis minimè pervium, ſibi uni reſervetur. Ex Dan. I07
die primo, quo poſuiſti cor tuum ad intelligen - ²
dum, ut te affigeres in conſpettu Dei tui, exau-
dita ſunt verba tua. Qur exauditus Daniel?
Non quia ſe afflixit, ſed quia in conſpectu Do-
mini, & clanculum afflixit ſe. Abſterget Deus Apoc., 126
omnem lachrymam ab oculis eorrum, Sanctorum *½.
ſcilicèt, ſcripſit in Apocalypſi Joannes. At
Jeremiæ teſtimonio; Lacrymæ Sanctorum ſi
profuſæ ſunt, genas occupant, non pupillas.
Et Lacrymæ ejus in maxillis ejus. Naſcitur ex Thren. 1.
oculis lacryma, ſed haud moratur in oculo, 4.
defluens illicè in maxillas. Quare erge Deus
abſterſurus lacrymas non eas in genis, ſed in
oculis tergit? Nimirùm non quæ foras erupe-
runt, ſed quæ intra oculos ſeſe ſervafunt lacry-
mæ, Deo ſunt pretioſæ. Quæ videri potuerunt
in genis, receperunt mercedem aliquam ab
hominibus: at, quæ latuerunt in oculis, Deum
merentur fœneratorem. Oculi mi columbarum, Can 4. t.
abſque eo quod intrinſecus latet. Columba ge-
mit: ſed in oculis Columbarum, qui intus la,
tet gemitus, is placet. Gignum magnum in cœ Apoc. I2.
lo, Mulier amitla Sole. Et tibi quidem pla- 1.
cet in Fœmina Lux, ſed Deo placent in Lu-
ce Tenebræ. Siquidem amicta Sole reſpici
non poteſt, ſicut nec Sol ipſe poteſt videri.
Et hoc ſignum magnum in Cœlo eſt, cùm ità
fulgemus virtutum radiis, ut Lux ipſa oculos
fuget ſpectatorum.

Emitte lucem tuam, & veritatem
tuam: ipſa me deduxerunt, & ad-
duxerunt in Montem ſanctum tuum.

Pſalm. 42. 3.

Non vincula, ſed radii traxere Prophetam 2ela-
in juga Montium. Erravi: non traxere, ſed ſuavis ſits
deduxere: ut intelligas non modè mitem eſſe
Dominum, dum funes parat ex radiis, ſed Correctis
mitiſſimum, cùm eum, quem trahere præcep- itu.
to poſſet, blandè & honorificè deducit. Diſ- Sorerios
rumpamus proindè vincula eorum, qui in- benoret
conſultè providi, illaqueant animas, dum eas eionor.
ſtudent in libertatem filiorum Dei vocare. Sua- „mesggac.
vis, & mitis, & multæ miſericordiæ Deus eſt,
qui vincula nectat, ex Luce: nec catenarum
contentus mollitudine ipſum, quem luce vin-
xit, non trahit, ſed deducit. Non ſecundum Jerem.
Pactum quod pepigi oum Patribus veſtris in die, 31. 32.
quâ apprehendi manum eorum, ut educerem eos
de terra Egypti. Nota: Sat videbatur ferreas
exſolviſſe catenas ſervientium: poterântque co-
gi, ut poſt plagas decem imhpiis inflickas exce-
derent Ægypto. Nihilo minas Deus minus ſi-
bi feciſſe videbatur, niſi manum eorum appre-
henderet, quò blandius nube, luce, mannâ;
trophæis per eremum ducerentur.

Pactum

140

Paötum quod irritum fecerunt, & ego
dominatus ſum eorum. Jerem. 3 1. 32.

Amore Pro, Et ego dominatus ſum eorum, LXX.
du i, non verterunt, Ego neglexi éos. Nimirùm negligit
ee illum Deus, in quem cogitur, præ inobe-
tia dientia, dominari. Abnuit Deus eos ſervos
prompta. appellare, quorum compellitur eſſe Dominus.
volunia. Niſi injuſſi impleamus, quæ legis ſunt, ſer-
ria. vi Dei vix eſſe poſſumus. Non vult dominari
in iis, quorum vult eſſe Dominus. Siquidem
quos non regit, niſi dominium exerceat, fe-
rendo leges, irrogando ſupplicia, compedes
præparando, hos deſpicit, nec ſuis adnumerat.
IIh Deo chari ſunt, qui imperium ejus non
exſpectant, ut pareant. Servus Dei non es, ſi
is tuus eſſe creditur Dominus. Neceſſe eſt,
ut Tu illi ſervire, non ille Tibi imperare pu-
tetur. Semen Abraham Servi ejus. Ita: ſed ip-
ſe appellatur Deus Abraham, Deus Iſaac &
Deus Jacob, non verò Dominus. Obedire nos
Ibid. 53. Vult, ſed imperare ipſe non vult. Dabo legem
meam in viſceribus eorum, & in corde eorum ſcri-
bam eam: & ero eis in Deum, & ipſi erunt mi-
hi in populum. Didicerat Deus ſine lege ſibi po-
pulos non ſervituros. Ne tamen videretur im-
peraſſe, quæ illos implere volebat, legem occul-
tat in eorum corde: ut & legis opera videren-
tur, & operum præceptum vix appareret.
Enimverò Deus non tam ſe coli gaudet, quam
Pſ. 49.24. ſpontaneo exultat in cultu. Sacrificium laudis
honorificabit me. Etiam Mundus ſecuribus gla-
diiſque Obedientiam extorquet. Unus ultrèô
Deus amari debet.

Reſpexit humilitatem ancillæ ſuæ. Luc.

1. 48.
Humili- Non mirum ſi reſpexit humilitatem Ancil-
tas. læ, quæ humilitatem in Filio videtur quodam-

Bona o- modè præ cæteris dotibus dilexiſſe. Quam ve-
ealtanda. rò humilitatem reſpexit in Virgine, quàm ve-
ròô adamavit in Chriſto! Inſipientiam meam
profiteor: Nihil forté æquè Deo placuit in
Maria, quàm deſponſatio cum Joſepho. O
virtus rarò æmulatore miranda! Virginitatem
voviſſe, & ſervaturam; Viro jungi non recu-
ſare! ut videlicèt extimo nuptiarum velo gem-
mam pudoris obnuberet, cujus ſplendor tum
clarius eluxit Deo, cuùm lucere deſüt ante Ho-
mines. Carere Viro, & Virginis nomine non
carere, durum fortè voluptati, ſed gloriæ ſua-
Talenta Ve onus. At fructibus Matrimonii carituram
lateant. deſponſari, grave jugum. Nimirùm, quæ Pu-
Aulicus dorem ſervatura nupſit, utroque carere fructu
non pro- ſtatuit, & glorià Virginitatis, & voluptate
motus. .. X . —. 3 . .
Connubii. Ideò in Virgine;, ſuà dixerim pace,
nihil plus admiror, quàm tantum Pudoris ju-
bar potuiſſe Matrimoni turbine inumbrare.
Hanc humilitatem in Ancilla & reſpexit Deus
& muneratus eſt. Vix enim deſponſata Vi-
ro eſt, cùm Virum natum non ex volunta-
te Viri, ſed ex privilegio Dei Virgo circum-
dedit; miro modo efferente Deo Puellæ hu-
mwilitatem, ut fſcilicèt in occulto non careret
Filio, & careret Viro, quæ palam & viro non
Religions carebat, cùm careret marito. Quam quidem
wunia humilitatem non minus in Filio amavit Deus,
wilierag. quam in Matre. Siquidem vix humiliatum

Oliva

Chriſtum conſpicies, quin illicò gloriâ videas Olorie
circumfuſum. Vagit in præſepio: ied ſilentium vane
ejus Angelicis in terra vocibus, novi in Coe- ntemp-
lo ſideris exortu Pater prædicavit. Pauper ap- le,
paret in pannis: ſed aurum Reges obtulere.
Impotens videtur, dum in Ægyptur fugit.
At non timuiſle Herodem, ſed obediſſe Deo
lapſa per Ægyptum delubra teftata ſunt.
Quem enim timuere 5Ægyptiorum Dii, terrere
non potuit Tyrannus Galilzæ. Circumciditur,
ut peccator; ſed inter vulnera Salvatoris vo-
cabulum ſortitur. Baptizatur ut ſordidus in
Jërdane, ſed Filius Dei nuntiatur & Cœlo.
Tentatur ut homo; ſed illi ut Deo Angeli fa-
mulantur. Contriftatur in horto, ſed Angelus
labitur confortans eum. Ofculo proditur ut
imprudens; ſed potentiſſimus in Satellitum
conſternatione caſuque declaratur. Negatur à
Petro; ied ſtatim pœnitentis uberrimæ lacry-
mæ eum Deum teſtantur. Tacet coram Pila-
to, ſed pro illo & Præſes ad populum, & ad
Præſidem uxor loquitur. Exit cum Cruce;
ſed fœminarum fletu innocens probatur. Reus
agitur in patibulum; ſed patibulo Rex inſcri-
bitur. Derelictus à Deo videtur in Cruce; ſed
elementorum terror Deum vel morientem pro-
feſſus eſt. Feritur, ſed ſanat. Sepelitur, ſed
reſurgit. Breviter; tunc cùm infirmior, miſe-
rior, & quaſi iniquus apparere cùm ſtatuit ex
humilitate, elevatum à Deo eſt ſolium gloriæ
ejus. Diſcamus & nos contenti aliquando eſſe
noſtræ Juſtitiæ obſcurari lucem, nomen ſœda-
ri. Plecteris innocens tanquaàm reus? noli time-
re: qui Filium exaltavit humiliatum, Servum
eriget oppreſſum. Ergo vel nos bona noſtra
abſcondamus, vel ab aliis defodi patiamur; ſe-
curi non diù latère poſſe Virtutem, quæ Deo
eò patet magis, quò homines magis latet.

Converte Domine captivitatem noſtram

ſicut Torrens in auſtro. Pſ. 125. 5.

Quæ te ecſtaſis extra te rapuit, 6 David? Larß hr.
De Captivitate loqueris, & ſolo Auſtro vis nane
catenas ſolvi, ac nives eliquari? Ità eſt: ferrea gen, .
quoque vincula ſolo liqueſcent Auſtro, ſi fla a.
verit. Quòô abiere, qui ſtatim ac filiam ali- Corrdſio
uam Abrahæ duriùs alligatam conſpexerint, mis.
illicò Gordios ſuſpicati nodos oraculi ſortem,
præceptum videlicèt remittendi peccata, aſpe-
ritate ferri eludunt veriùs, quam implent. Non
ſolam ſolvit glaciem tepidioris animæ, ſed &
ferreas eliquat catenas blanditus cordi Auſter
Iceleribus captivati. Magna; mihi crede, vis
Auſtri eſt: Navim impellit in æquore, Aro-
mata ſolvit in horto, in prævaricantis animo
Compedes Vinculâque liquefacit. Reſpexit
Insos Petrum, qui jam obriguerat in Petram,
& lapideum cor ſolo aſpectu eliquavit in la-
crymas. Sufficit reſpectus corrigentis oculi a
ciendas lacrymas ex oculis peccatoris.

In convertendo Dominus captivitatem
Sion, faäcti ſumus ſicut conſolati.
Tuno repletum eſt gaudio os noſtrum.
Pf. 125. I.
Qui diù annonæ caritate laborarunt, ut pri- ete.
mùm epulæ apponuntur, ità ſe iis ingurgitant,

ut ipſas videantur patinas voratüri. Rune
Ve

rui
AAe .
Ni⸗ g.
tu
int
Nun
eſtx
rum
vo
letun
lata
in p
Qui
1CoN. nec
„Gau
lid
ſolati
Velſt
are
Prore
Tant
ſelicit⸗
let, n
gultn
1is dn
yerit
do mi
raduc
laſiche
&e moe
6 ali
runn de
1e pote
l;, eſc⸗
Cordant
le (epe⸗
buerit
ſe ote
n, (Lſ
laſlr hemn ill
Uuaei aoni e
ſlerit
Hunc c
1 Knan
4 Loypti⸗
ve dwin
li non poll
ni. ean, 4
e kallt in
66, enntn all
Ce erant
Glidem
fug n⸗
Cln ſti
n bibiſ.
Tikeicet
nentibos
1 alam
ahere vi

ſni
ii,

ere l
labi⸗
ii.
(rge
lin, mmnr lr
lng. NMiar ni
derj tee
keſigati

is Mortiß- verò exſoluti Iſraelitæ vinculis ærumniſque
Uninn cstie ſervitutis, deglutire neſciunt lætitiam, ſolô-
nwiete. que in oris eorum limine reſidet gaudium. Re=
Pletum eſt gaudio os noſtrum. Unde, rogo, tan-
N Cle tum faſtidium lætitiæ in nuper miſeris, ut ne
hunk, intra fauces quidem recipiant gaudium, ſatum
etleie nuntio libertatis? Nimirùm tantam copiam coœ-
lin leſtis dulcedinis compreſſi vinctique cor eo-
rum congregarzt, ut locus non ſuperfuerit no-
vo gaudio admittendo. Gaudium libertatis mo-
retur in ore; ſiquidem felicitas, quæ eis inſtil-
lata eſt inter compedes ſervitutis, exundat ità
in pectore, ut locum omnem occupavelè.
Qui ſanè non vanus ſenſus ſi minuùs cui arridet,
2. Cor.7. nec Paulo quis credit clamanti: Duperabundo
4 Gaudio in omni tribulatione, vel autumet „non
quidem plenum fuiſſe Hebræorum pectus con-
ſolatione, dùm ſerviret, ſed tantam fuiſſe di-
verſitatem harum dulcedinum, ejus videlicèt,
quæ in calamitate, & ejus quæ in felicitate
Provenerat; ut, qui ſuavitatem deguſtave-
rant ærumnarum, glutire non valeant nectat
felicitatis. Hinc eſt, quòd JESUs licèt ſiti-
ret, myrrhatum recuſavit vinum, & acetum
guſtavit felle commixtum; quòd ſcilicèt aſſue-
tus dulcedini dolorum, voluptatis & vini ſpre-
Verit ſuavitatem. Quòd ſi calamitatis dulce-
do minima eſt, undè factum credimus, ut
traductus in eremum populus ipſum tam citò
faſtidieriét Manna, pabulum Angelorum. Un-
dè modò coturnicum, modò carnium ,„ mo-
dò aliarum eſcarum faſtidium tantum? Nimi-
rùm deliciis dià paſtum ſervitutis nulla exple-
re poterat ſuavitas libertatis. Inter epulas coœ-
li, eſcaſque ſiderum, ceparum & alliorum re-
cordantur. Puto non ſuaviores Æ gypti fue-
re cepæ, annond Angelorum; quæ, cùm ha-
buerit omnem ſaporem, Cepas quoque ſape-

* liad
ges

n u N

cte cn kan

en, re poterat cupientibus cepas. Sedenim Manna
ſuave. Cepas in eremo præbere valuit, ſed dulcedi-

Gonſola- nem illam jam libertate donatis, jugéque Pha-
tienes Dei. raonis exemptis renovare non valuit, quàâ con-
ſuevit Deus epulas temperare compeditis.
Religioni Hunc calamitatis ſaporem felicibus exhibere
flicitat. Manna non potuit: ideéque efſuriebant cepas
Tolnpta Egyptias, non quòd in demiſſo & cœlo pa-
Vvera.

Felicitaa non poſſent fortunatorum menſæ dulcedinem

es eam, qu pepones olerâque perſperſa ſenſe-
lain , rant in ligone & nervo. Verùm erraſtis: Non
tin obfe duleg. enim allia, ſed calamitates Ægypti expeten-
ulke dæ erant, ſi dulcedinem cupiebatis, quæ alliis
endi quidem inerat, ſed calamitatis beneficio, non
gum e frugis naturâ. Nam & hanc fortè ob cauſam,

ri auind 8

ins

cùm ſiti penè confecti de conſequenti eos Pe-
tra bibiſſent aquam, Mel ſuxiſſe perhibentur.
Videlicèt dulcedinem ſuam Deus afflictis, &
ſitientibus inſtillarat, undè per labia jam ob'i-
ta calamitatis favo aquæ in guttur demifſlæ Mel
ſapere viſæ ſunt.

Ecce loquentur in ore ſuo, & gladius in
labiis eorum: 7uonid guis audivit!
Pi. 58. 8.

1s n Vunio fa-
KAioſa.
Ibidem.
Murmu-

Cur Gladii in labiis? Quia ſecretus immur-
murat ſermo. Et gladius in labiis eorum: que-
niam quis audivit à Ubi vides colloquia milſ-
zatio. ceri teſtem metuentia, ibi ſcito non amimi
Sermo relaxationem parari, ſed bellum. Gladii a-
.. vanu, Chuntur, ubi angulus placet. Et quidem hi,

bulo ceparum ſapor deeſſet, ſed quòèd habere

Stromatum, Lib. XIV. 141

qui ità loqui perhibentur, ſamem paſſi, & Lingue
urbem luſtraſſe narrantur. Famem patientur cara
ut canes, & circuibunt civitatem. Ecce loquen- E 58. 7.
tur in ore ſuo. En quo notentur laborare vi-
tio, qui linguas conflarunt in enſs. Fames, Gu'’a.
& divagatio linguam armant. Vix loqui vi- Kecrea-
deas in ore ſuo, aliorum aures pertæſos, quin “
omnis ſermo vel querimomis menſarum, vel
rumoribus urbis inquinetur. Inexpletus eſcis
venter, & ſatura nugis Mens ora telis com-
plent, aulas maledictis, aures inſaniis. Et qui-
dem famem patiuntur, ut canes; quia cibis
non utuntur ut homines, quibus cura major
eſſe deberet de tuenda mente, quàm ventre,
de valetudine pudoris, quàm de colore cutis.
Non tibi in menſa victus, ſed in animo tem-
Perantia defuit. Nec enim cura Superiorum

eſt parare epulas Canibus, ſed Filiis. Ideòque

famem pateris ut Canis poſt menſam, quia
Menſæ inſtar Canis accumbis. Nota: Fames
canum, & civitatis Circuitus nomina ſunt di-
verſa, ſed tanto inter ſe ſœdere juncta, ut;
qui uno non caret, neutro diù carere valeat.
Nunquaàm ciborum avidus nugas faſtidiet: ſed
uti gutturi jungitur lingua, ita cupiditas lo-
quendi cupiditati devorandi fœderatur.

Et poſuerunt ldola ſua in domo, in qua
invocatum eſt nomen m um „ ut pol-
luerent eam. Et ‿ificaverunt ol-
Ja Baal, quæ ſunt in valle ſiu Ennom
ut initiarent filios ſuos. Jer. 32. 34.

Nemo repentè fit peſſimus. Si tamen inci- principfie
piat malus eſſe, brevi peſſimus futurus eſt. - 2diu.
Scintilla, niſi citò reſtinguatur, citoò excita- Se, vire
bit incendium. En Iſrael Deum repentè deſe- l
rere non audet, timétque Idolis aras excitare.
Ideôque non Templum Baalim excitat, ſed in Tupiditas
Templo Baalim collocat, ut & Deus quoque
cum Idolo coleretur, quod licèt carere Cul-
tu noluit, voluit tamen carere Templo. Ve-
rum brevi, qui tanquàm hoſpes in Templum
Domini diverterat, aras ſibi ſeorsum & lucos
ſacrari coëgit Iſraelem. Uſque adeò blandè vi-
tia intrant, ſuperbè, poſtquam intraverint,
regnant. Initio quidem cum Deo coli videmur;
ſed quamprimùm coli coœperint, Divinitatis
conſortium faſtidient, & alieno- illata domici-
lio delubra ſibi curabunt & aras. In valle filii
Ennom excelſa uni ſibi erigenda mandavit
Baal, qui ſuæ initio tyrannidis, & Deum pa-
ti, & cum Deo coli, imo Deo cedere, ejuſ-

que in Templo locum infimum tenere videba-

tur. Cavendum, ne Mundi Vanitatem infera-
mus cordi. Nam licèt Spiritualia non videatur
excludere, citò tamen excludet: unuſque Baal
adorabitur in valle, ſi coli cœperit cum Deo
in Templo. Exeamus in agrum, & ſpectemus
hujus rei documentum grande in arboribus.
Amygdalo ſurculus ex Ceraſo inſeratur: non
jam amygdalas ſed ceraſa Arbor proſeret. Et
quanquam radix ſit amygdalina, tamen qui
noviſſimus ſupervenit ſurculus robur naturâm-
que plantæ in ſuam convertit, demutatque
naturam. Licèt Deus in tua jam Mente florue-
rit, ſi Mundus inſeratur, ramulus iſte poſtre-
mus plantam Divinitatis ſuis ſervire fructibus
compellet: cumque Deus radices egerit;, ra-
mos protulerit, humorem ſuccumque diffun-
dat, Vanitas indè tamen erumpet, & Mundus.

Quan-

142
Quanto tempore floruerat in delubris Philiſthi-
norum monſtrum illud Dagonis! Steterat tot
annos ſimulacrum infractum. Vix Dagoni in-
ſerta eſt Arca Domini, cùm ecce tibi primum
labitur, deindè frangitur, demum comminui-
tur Idolum. Videlicét ut in cultu plantarum,
ità in cultu cordium accidit. Is diligitur, is
colhtur, is amatur, qui noviſſimus advenit.
Excludatur proindèé Baal à finibus Jeruſalem;
ſiquidem cui erubeſcis ſacrare delubra, ſi ta-
men Templo eum Domini intruſeris, non
dià patietur ſe cum Deo adorari, ſed indi-
cet aras ſibi ſeorſim, excelſa, & victimas in
valle adornari. Unum omittere non poſſum:
nempè diversà ratione in Hiumina latices influe-
re, & arboribus ſurculos inſeri. In illis, qui
ſupervenit, latex à flumine nomen accipit,
aquas exhibet fluvio: his nomen ſurculus eri-
pit, licèt ſeſe illis immiſceat. Quare permix-
tus Tiberi Anienis hoſpitis ſui inſignia ſumit,
nomen recipit: at inſita Amygdalo Ceraſus in
ſuum tranſire nomen hoſpitantem ſe plantam
compellet. Deſinit Anienis in Tiberi, non
deſinit in planta ſurculus, ſed cùm fluvius in
fluvio perierit, truncus perit in ſurculo. E-
mimverò vivunt plantæ, labuntur flumina:
ideéôque ubi vita ineſt, ibi non magnitudo at-
Familia- tenditur, ſed novitas. Quàm recens advenerit
vitas cum conſiderari debet in plantis, in ſenſu carenti-
ſæculari- pus undis ſola vincit copia, ſola de collega
ca. Ftis triumphat magnitudo. Aſſequeris, puto, quod
ala. alio. In ſervis Dei viventis periculoſiùs novis
Tepidita- Vetera opprimuntur, cùm in ſæcularibus Deo
tis fons. mortuis ſola amplitudo vexillum erigat. Au-
dit animalis homo verbum Dei; ſed licèt no-
viſfimè ſemen hoc jactum ſit in ejus corde, ob-
ruitur tamen curarum multitudine, & numero
ſpinarum præfocatur. At in corde Religioſi,
ubi tot florent Lilia Divinorum verborum, ſi
vel unum ceciderit ſeu vanitatis, ſeu humanæ
ſapientiæ granum, Frumentum Electorum il-
licò in Satanæ Lizanium degenerat. Cumque,
audito verbo Dei Impius eſſe non deſinat ſæ-
cularis; auditis nugis Sæculi, Religioſus eſſe
Qeſinit Juſtus.

Sermo
Vanus.

Qui coronat Te in Miſericordia & Mi-
ſeiationibus. Pi. 102. 4.

Lagſorum: Rarus qui ſciat Miſereri: rarior autem qui
ſecretd Miſericordià reum velit coronare. Faſcias li-
zuran- bentius quàm coronas conficimus ex Miſeri-
dum vul- cordia; ut, dàùm ſpectantur ligaturæ, & il-
or n le vulneratus, & nos Curatores prædicemur.
ſaereta ſi. Unus Deus ità ſanat vulnera, ut non ligatu-
ra in ægro, ſed corona appareat, & regna-
re putetur, qui reverà non benè ex vulnere
convaluit. Non recuſo curationem, imò eam
imploro; ſed faſciæ vertantur in coronas. At
vulnera in femore ſunt, non in fronte. Su-
perbum fortè coronare licet faſciis, ſed libi-
dine vulneratum coronare non licet. Corona
in femore ſtare non poteſt. Væ nobis, quo-
rum charitas minor eſt ambitione Romana.
Superior Pompeius tam ſplendidâ faſcià vulnus, quod
mitis ſit. in crure acceperat, obvolvit, ut ſimilitudi-
nem Diadematis in membris, in animo Im-
perii cupiditatem quidam pertæſus & populo
dixerit; Non refert, qua in parte corporis
ſit diadema; phaleras vulneris, & potentiam
ejus in Republica acuté ſugillans. Ex quo li-

Oliva

cet conjicere, etiam vulnerum ligaturas coro-
nas eſſe poſle, ſi tamen eas ità auro gemmiſ-
que diſtinguamus, ut non convalefſcere ille,
ſed imperare putetur. Unus Deus coronat in
Miſericordia & Miſerationibus, qui ita pec-
catorem emendat, ut magis eum præ meri-
to videatur inaugurare imperio, quam pro
reatu & vulnere faſciis alligare. Cupiſne vi- Pœnirttig
dere Peccantem coronâ curatum, non faſ- aute in.
ciis? Petrum intuere Domino reſpondentem. Fuamr.
Tria acceperat incautus amator in domo Cai-

præ vulnera: horum curari non ſanies mo- rcon-
6 1 . munica-
do, ſed & cicatrix debebat, ne Pontifex ie ſe

ſummus, & inter ſummos Primus aliquando canta.
lapſus videretur. Quid putas? Num Domi-
nus trinam negationem trind coëgit eum eju-
ratione ſceleris expiare? an trinà merſione di-
luere ſtatuit trinam perfidiæ maculam? O
faſcias divini animarum Medici converſas in
Coronas! Nimirùm qui Oleum ad curationem
vulnerum non aliud efſe voluit, quàm No-
men ſuum, in Miſericordia non ligare reum
voluit, ſed coronare. Nimon Joannis, amas Joan. 21.
me? Ter ab eo ſciſcitatus trinam abolere com- 17.
pulit negationem. Ecquis exiſtimaſſet tam 5S. Pemu
blandâ, tâàmque nobili interrogatione ad Pon- bœnitens
tificatum inaugurari, & emendari Negan-
tem? O artem planè divinam Domini corri- Cerveftis
gentis! Tria alliganda erant in Petro vulnera. élands.
Verùm Dominus pudori Apoſtoli ſimul &
vulneri conſulere ſatagit. Ità ideò ligaturas or-
nat, ditätque prærogativâà dominandi, ut cùm Eceleſia-
illi diceret, ut ſuas paſceret oves, illéque Do- Kici &
minum diligere teſtaretur, putabatur quidem Reutef
creari Pontifex, ſed reverà Crimen perfidiæ ean
eluebat. Miro artificio faſciæ ſunt vulnerum, mm cor-
quæ regnaturi putantur inſignia; eodémque rigendi.
oleo curabatur Reus, & Pontiſex creabatur.
Domine, Tu Ncis, quia amo Te- imperium lbid.
quidem videtur promiereri, ſed reveraà plagas Confeſſa⸗
curat. Intuere Davidem. Adulter ſimul S.
Homicida ſanari debet. Quot, rogo, noſtræ
ætatis Medici faſcias comparaſſent! Puto ipſas

exuiſſent aras lineis operimentis, ne tantis vul- 5. Daviè

neribus deeflent ligaturæ. At Deus coronasoedu.
detulit, non faſcias, imò faſces, non ligatu-
ras, non flagella, ſed ſceptrum. Duo, inquit 2.Reg u.
ad Davidem Nathan, viri erant in civitate
una; ut videlicèt tanquam Rex ſententiam
ferre videatur, duùm tanquàm Reus ſubjicitur
quæſtioni, vincâtque, cùm judicatur. Verè
coronat Dominus in Miſericordia, quia quo-
rum miſeretur, ità vomicas curat, ut non
tam per faſcias convaleſcere, quam per infu⸗
las imperare videantur. At Coronæ iſtæ, in-
quis, deſerendæ ſunt, cuùm leviter peccamtes
emendamus, in quos gravis eſſe ſententia
non debet. Cæterùm, ſi compedes abjician-
tur, & comparentur coronæ;, Milericordia
ipſa illecebra peccandi futura eſt. Falleris. Aun
di namque, quid præmilſerit Propheta: Qui Pl. 10: 4.
redimit de imeritu vitam tuam, Qui coronat
te in Miſeritordia & Miſerationibus. Ubi in-
teritum audio, vemalem haud intelligo cul-
pam. Redemptus eſt de interitu, qui corona-
tus eſt in Miſericordia. Porrò Miſericordid
coronaſſe peccatorem non ſufſicit, niſi, quem

primum Miſericordiâ circumdediſti, Miſe-

rationibus, poſt Miſericordiam, proſequa- RM
is. 1 dus eſt regnaturus non
ris. Neque enim putandus g eaſene-

ſine vulnere, cui Corona impoſita eſt. Sæ⸗ tos in hra⸗
pius hoſti manus dabit, cui data Corona ia, 10s
ent. erexit.

4 .

6 in e
lin git .
ſri⸗ eſ—
ſyr iſin

i4 .
I ,

rin atin
lf Gitn
veriot
ed eſſen
64 Seant
fropri
Gem,
un et
bes) n
“ Reyle⸗
iir clit.
Eetul,
in eri ni
tentu;
eyt.
ün, nut, el
lmnir d-
euenu
ſoonte
Jurentu
ſuum nor
leplenir
cuſts ren
liyſed e
tullet ſa
innovae
eyuyie.
Anguis,
Quunqu
eſe bole
ſarum:
te derpe
exuit,
aut ſepin
tem telin
Sltis.
idesgue
n Aper
Vütione
lit, gua
Conpreſſi
noratio:
Vitiole

Dur

4
ſang

Nn
lalio;
iz Kihee
4 Odelecde
M pittute
iih⸗ Qoniann
ar cher li

. ine

ſam gnun ige
lns Unn gni
f. .I Inn

a,ai. ld re
—

ehon
tnn
Nn E
n N
n d
MN De
cegtann
Mu win
l
Gci ane
Umairün
Uit, )
n gre
n Junnt
emebolen
Elkinal
nogtmmah
emendn Ne

i, eei⸗
. Mln ba
un, n
Prlhn ken
menni, eudt

fii eun d,
bin ag
cun len
zioda, ,
gics n
ge aunſ
t Cone;

Stromatum

Pißenſa- eſt. Corruet iterum, quem ſemel erexiſti. Ca-
siones in- ve Tu, ne quem primô peccantem Miſericor-

erdvw, did coronaſti, relabentem in ſeelera ſpinis gla-
neceſarig⸗ .. . .
Ibid. 4. diiſque corones. Qui coronat Te in Miſericor-

Ibid. 5. dia, inquit, & Miſerationibus. Id veròô quâ
Superior ratione fiet? Audi: Qui replet in bonis, inquit;
son deſ- deſiderium tuum. Tuum, ait, non Suum. Su-
Snid, periores, ſi cupiunt coronatum Miſericordiâ
4. perſeverare in imperio Innocentiæ, ejus ſtu-
deant replere deſideruum, non illum cogant
propriam implere voluntatem. In bonis qui-
dem, ſed rei & peccantis deſiderium replen-
dum eſt. Tu illius voluntati obſecundare de-
bes, non ille tuæ cogendus ſemper eſt obedire.
Compati Repleatur in bonis deſiderium ejus, & ſalvus
neſcien- erit. Vagus eſt? non domi cohibeatur, ſed cu-
e retur, ut honeſta ex cauſa exeat, Studet liben-
Piſerutio ter? non ſtuchum reprehendatur, ſed libri mu-
tentur; ut, qui Poëtas evolvere conſueverat;,
legat Scripturas. Quod verò hoc feliciter eve-
lbidem. niat, ex conſequentibus diſcito. Qui replet in
bonis deſiderium tuum: renovabitur ut aquilæ
juventus tua. Si repleveris deſiderium ejus,
ſponte ſuâ, non labore tuo ejus futurum eſt ut
Juventus renovetur. Renovabitur ultrò, ſi
ſuum non retundi, non argui, non plecti, ſed
repleri viderit deſiderium. Et benè ut Aquila,
cujus renovantur pennæ, non aſperitate Fer-
ri, ſed calore Solis, Luce, non Vulnere. Po-
tuiſſet ſane Propheta futurum dicere, ut ejus
innovaretur ætas, ſicut Serpentis renovantur
. exuviæ. At Aquilæ meminiſſe maluit, quam

Anguis, dum de renovatione loqueretur.

Quanquàm enim & notius, & uſitatum magis
eſſe ſoleat in hujuſmodi re exemplum Cera-
ſtarum: quia tamen non renovatur ſine dolo-
re Serpens, veſtéemque non deponit, ſed
exuit, lacerâtque, foraminumque anguſtiis,
aut ſepium eget aculeis, ut hærentem ſibi cu-
tem relinquat; Serpentes præteriit, Aves afſe-
ctatus. Aquila plumas ponit, non extrahit:
ideéque illa præ Serpente in ſcenam inducitur,
ut Superiores doceantur, feliciùs agi de reno-
vatione inſtaurationéque Cordis Lucis illece-
bràâ, quàm inciſione Ferri, anguſtüſque atque
compreſſione Spinarum. Uſitata Serpentis in-
novatio: ſed anguſtias ſuſtinet, quas in reno-
vatione ſuorum non adhibet Deus.

Dignus es, Domine, accipere librum,
& aperire ſignacula ejus: quoniam
occiſus es, & redemiſti nos Deo in

fſanguine tuo. Apoc. 5. 9.

Non ſtudium, ſed eruor; non ſcientia, ſed
paſſio; non diligentia, ſed mors merentur
Scripturarum aperire ſignacula, & Librum ac-
§⁸. Serip- cipere de manu Dei. Fruſtra proindè confidit
turæ Aa- in virtute ſua Sapiens, quando adamantina Bi-
aere bliorum ſignacula uno ſolent cruore reſignari.
asioit, Quoniam occiſus es, dignus es, Domine, ac-
Concio- Cipere Librum, & ſolvere ſignacula ejus. Quin
natoris dignus ideò prædicatur, qui Librum accipiat,
"rempla. tum quia occiſus ipſe eſt, tum quia ab eo oc-
Alortis. ciſo redempti ſunt homines. Nimirùm doceri
iö. populi volunt non ab eloquente, ſed ab oc-
Seientia ciſo, hoc eſt, Mortificato Doctore: Liber-
ex Morti- que Agno traditur, qui non aperuit os ſuum

featione. coram tondente ſe, ideéque Librum aperuit

Vox epe- Coram expectantibus eum. Porrò in Agno vox
rum. tenuis, dulcedo nulla. Fortè in Agno occiſo

„Lib. XIV.

143

vulnera loquuntur pre ore, cruòrque vice vo= Perfien-
cis defungitur. Neque verô id ſatis eſt, ſed eis ter nri⸗
addendum, quod additur: Et redemiſti nos Deo 12 ele e-
in ſanguine tuo, Prius ſanari tuo ſanguine pro bid.
ipſis fuſo expetunt populi, & tum verbis tuis
edoceri. Eabora, opus fac Evangeliſtæ; ſcrip- z. Tim44
ſit Timotheo Paulus, Labores antè tuos in bo- 5:
num ſuum ſpectare volunt Gentes, ut doctrinæ
deindè tuæ ſint auditores. Abominantur ejus
doctrinam, cujus ſe neſciunt redemptos ſudore,
imèòè & cruore. Concionator, qui nullius con-
feſſionem excipit, qui carceres refugit, qui

infirmos non adit, qui docere tantùm vult,

Auditore cariturus eſt. Volunt Agnum, volunt
Occiſum, volunt Redemptorem ſuum eſſe, cui
tradituri ſunt Librum. Occiſus doceat, Re-
demptor inſtruat, in ſanguine ſuo prius eos Deo
reconciliet, quos erudire cupit in verbis Sa-
pientiæ. Sibi moriatur, ſue alios gruore vivifi-
cet. Ideò velum Templi, id eſt involucra Scrip-
turarum; reſciſſum eſt; cùm Agnus expiravit.

Et in civitatibus montanis, & in civita-
tibus campeſtribus, & in civitatibus,

Juæ ad Auſtium ſunt. Jerem., 32. 44.

S. Hieronymus in campeſtribus hærens ur- TVroeiniu
bibus; Ui de profundis, inquit, atque depreſſis, Mrenunum
Per camporum ualitäatem ad ſimma gradia- t.
mur. Quod cùm uſuvenire aliàs non nega- gezovas
verim, quippe a facilioribus inchoantes ad tie vieæ,
ardua devenimus: hoc tamen loco alius for-
tè Prophetæ ſenſus videri poteſt. Non enim
campeſtres primum Urbes, deindè montanas
poſuit: ſed inverſo ordine à Momanis ad Cam-
peſtres deſcendit. Numirùm agebatur de Con-
verſione captivorum, déque reducendis Hie-
roſolymas Iſraélitis Babylone. Qua in re
ideò à montanis deſilit ad campeſtres, non ve-
1r0 à campeſtribus ad montanas afcendit: quòd
neceſſe ſit, Chriſti Tyrunculos & Neophy-
tos Caſtitatis non blandè, ſed ſtrenuè viam
Sanctitatie corripere: qui etiam poſtquàm
Montes ſubierint, naturæ fragilitate ad Cam-
peſtria deſcendent, neutiquam aſcenſuri mon-
tana, ſi à campeſiribus inchoaverint. Paulus
ex Perſecutore ſtatim Prædicator factus eſt. In
prima Dei voce exire Abraham jubetur de
Patria. Iſaac fundamenta futuræ ſanctitatis
jecit in Ara. Niſi fortè dicamus, primum mon-
tanas Urbes poni, cùm de eductione Iraélis
ſermo eſflet, quòd Deus primo loco viſitare
conſueſcat in Præruptis degentes, vix ad de-
licatos in Campeſtribus deſcenſurus. Ultimo
loco inviſet ſitas ad Auſtrum urbes, lucis ami-
cas animas, tenebraſque faſtidientes humilita-
tis & ſolitudinis.

Attendite, ne Juſtitiam veſtram faciatis
ooram hominibus. Matth. 6. 1.

Si coram hominibus fiat Juſtitia, jam non Bona se-
Juſtitia Dei eſt, ſed Noſtra. Juſtitiæ verò no- zulzasda.
ſtræ, Prophetarum teſtimonio, ſicut pannus
menſtruatæ ſordent. Mirum verò eſt, quam
ſolerter ſategerit Hypocriſis eruere & Scripturis
argumenta ad defenſionem ſui, & operum
propalationem! Primum argumentum profſert
ex primis penè verbis Sacræ Geneſeos, primA-
que Mundi naſcentis die. Ibi enim cum ſta⸗
⸗ tuiſſet

tuiſſet Deus Solem quarto duntaxat die fabri- Ut proindè acutè Petrus Damiani ſcripſerit HSiv
care, ne illum Mortales colerent, quem fcirent Alarum Seraphim plures ſunt, quæ velant Abre
poſt plantas factum; nihilo minus, ne quatuor paucæ, quæ volant. Adeò præſtantius eſt, ra- 51
dierum opera & prodigia laterent, Solis vica- dios tegere, quàm ſublimè ferri: meliuſque mini⸗
gloris riam Lucem creavit, operis molitionem ſui ex- volatu involucrum eſt, quo charitas Seraphim utla
vana. orſus à Lumine. Uſque adeò latére non debent obnubitur, unique ſpecçtanda Numini reſerva- Cenu
Bona, quæ facimus, ut exemplo Dei, vel ab- tur. Quod clariùs quoque in Sanctis Anima- ſet
ſente Sole, alia à Sole Lux prodigiosè ſit emit- libus Ezechielis eluxit, quorum compacta cor- e

tenda. Secundum argumentum ſumpſit Hypo- pora non tam membris, quam miraculis, il- zuchn

criſis ab Iſaac, qui benedictione Jacob non im- lud quoque exhibuere prodigium, quòd ex alis, dnta
pertüt, miſi poſtquàm ejus manus aſperas pal- quas geminas habuere, nullis uti voluere ad Necat.
pando cognovit, nos erudiens, cariturum volandum, adhibitis omnibus vel ad velamen, ſitum
Mundi benedictione vel Jacob, niſi aſperitatem vel ad fœdus. Duæ pennæ ſingulorum jungeban- Ezeche Peliti
vitæ prætulerit palam in manibus. Tertium & tur, & duæ tegebant corpora eorum, & unum- II. ro er
Pſ. 23. 7. Pſalmis furata eſt, ubi canitur: Attollite por- quodque eorum coram facie ſua ambulabat. Mi- Lidus
tas, Principes veſtras, & elevamini portæ æter- ra res: maluere fatidicæ Animantes volatum Urio
nales, & introibit Rex gloriv. Quartum ſuffu- deeſſe ſibi, quam velamen; cumque haberent Maris
rata eſt ex Canticis Canticorum, ubi in veſte alas, ambulare non recuſarunt, quò ſibi ex alis Gemm
Sponſæ Sponſus nihil admiratus eſt præter odo- perizomata aſſuerent, ſatiùs rata carere uſu ne1.
rem; quòd ſcilicèt in virtute nihil pretioſius ha- Pennarum, quam commodo Velaminis. Ni- Mio
beri debeat bonâ famâ, quæ odoris inſtar em- mirùm abſque Volatu ad Deum licet perveni- Utove
nus afflat. His innixa dalibus Hypocriſis Ido- re, ſine Operum operimento ad eum accedere umhri
lum Gloriæ in ſinu geſtat. Verùm ſolvitur citò non licet. Neque enim attendit Deus tam Ope- Pecla
Talenta vanus argumentorum apparatus. Cur Deus ris pretium, quàm Tegmen. Denique Lucem E ihli
lateant. opera exorſus à Luce ſit non inquiro, ſed lau- ſpernit, ſi non ſe Tenebris ſepiat. Rogo vos, Ktexit
do: unum illud ſcio, Mundum, quem fecit in undè tantùm pretium in Jejunio futuro Eliæ, Cſinen
Gen. r. 3. Lumine, in Tenebris refeciſſe. Fiat Lix, di- ut ejus deſiderio Deus pellectus, antequaàm je- lunguit
xit antequàm picturam hanc Mundi pulcherri- junaret, illum epulis reficeret, &, poſt jeju- nobis
mam adumbraret: quam tamen ut obliteratam nium, curru, triumphantis in morem, extule- ſtra bo
perfectius coloraret ſuo ſanguine, Solis facem rit? Quot jejunarunt in Iiraél, nec poſt jeju- nmn pe
reſtinxit. A Sexta ſiquidem hora tenebræ fa- nium à Deo ſunt recreati! Quid ergo Deo pla- Pelom
Ctæ ſunt ſuper univerſam Terram: fugatúſque cuit ſupra jejunium in Eliæ jejunio? Audi Am- 1a coll
Sol à Domino morituro clariſſimè ſuis teſtatus broſium. Elias in deſerto jejunat, ne videretur. Cap.re, tores?
eſt meridianis Tenebris, Dei opus, quod fac- Hoc vidit Deus in abſtinentia Prophetæ, quod de Elia mmtihne ſß
tum in luce labefactari potuit, accuratiùs ab illi placuit, aliorum ſcilicèt aſpectibus non pa- & Jeju- lia nu
Artifice, ne iterum ſolvatur, in Tenebris re- tere. Jejunavit & Moyſes diebus quadraginta, io. tepoti
ſtaurari. Quod verò attinet ad Patriarchas, ho- ut Elias: non eum proptereà Angelus pane ſub- mummmot
dinæ pelles circumdatæ manibus magis ſcelera, cinericio quidem, ſed cœleſti, ante abſtinen- di The
quàm opera pietatis exponenda ſuaſere. Et cer- tiam refecit, & roboravit. Nimirùm Elias pue- hroſis
tè, ſi non Mundus, fictus ſcilicèt Iſaac, verior rum dimiſit jejunaturus? Moyſes, comite Jo- haracil
Deus Iſaac benedictione eos ditat, quos accu- ſue, jejunavit. Ned mirum id de Propheta in⸗
ſatores ſui noverit. Sic David, ſic Magdalena, nocente, cùm in peccatore Propheta aliquid .
ſic alii ſexcenti ideò rore cœli, terræque pin- magis prodigioſum teneamus. Deum exquiſivi bſ. 76. . fuk
guedine ſtabiliri meruerunt, quia ſua aperuere manibus meis, nocte contra eum, & non Num de- nſ
Hagitia. Quòd ſi mins interpretatio iſta cohæ- ceptus. Quid audio? Non ſum deceptus, inquit Aulieus
ret, malo Dei benedictionem, quàm Iſaaci; Adulter, & Parricida, ejulante interim in pla- non pro- A. Peni
quippe qui videam apud Iſaac periclitari vocis teis Sponsâ caſtiſſimà? Quæſivi quem diligit ani- Ten. F1. al ſontemn
ſuavitatem, quam unam apud Deum patroci- ma mea, quæſivi Illum & non inveni. Impudi- KReliginſe te on
PL. 44. 3. nari diſco ex David. Diffuſa, inquit, eſt gra- cus non fraudatur ſpe ſuà Deum quærendo, & farver; ſiclini
tia in labiis tuis, proptereà benedixit te Deus in Sponſa fraudatur? Ecquid in illo placuit, aut & negles⸗ eti iub
æternum. Quid verò ad Davidis teſtimonium? in iſta diſplicuit? Nimirùm David manibus ſuis, tu. le ſbi
Planè attollendæ ſunt portæ, ut Rex gloriæ nocte, contra eum, ſive ut Auguſtinus legit, anſellu
ingrediatur: haud tamen palàm exponenda coram eo Deum exquiſivit, ideòque deceptus non Mri
ſunt opera. Siquidem .ternales Portæ dicun- eſt. Palam verèô in plateis cum ſtrepitu, voci- ain l
tur illæ, per quas Deus admitti debet. Por- bus magis, quam manibus quæſitus à Sponſa Alamn
rò portæ Æternales non ſunt, quæ ſemper eſt Dilectus, nec inventus. Nimirùm involu- ate “
patent. Illæ ſunt .ternales portæ, quæ diù crum, quo David inter ſilentia noctis fervo- id
clauſæ ſoli Deo reſerantur, cùm ipſe pulſat ad rem ſuum Dei cupidum occultavit, ſuum quo- . dien
oſtium, morte irruente. Denique placuit ſupra que ſcelus occuluit. Duům emm ſui pectoris K5
aurum veſtimentorum odor eorum. Sed con- charitatem tegit, hærentem pectori ſcelerum “ el
ſultò Hypocriſis tacuit, quinam placuerit odor maculam pariter obtexit. E contrario, Spon- anin
Can.4. 1z. in veſtibus. Odor veſtimentorum tuorum, inquit, ſa, duùm amorem palàm quærendo expomit, the- ligr 0
ſicut odor Thuriz. Thus veròô non paſſim ſpirat, riſtrum ablatum ſibi ſenſit, nequiitque pallium tenti i .
ſed ſolius importunitate ignis, quem tegit odo- retinere ad operimentum, ſi non ſcelerum, cet- ignas 4
rem, emittit. Hoc tandem odore Sponſus de- tè nævorum, quando charitatem operire negle-
lectatur, qui videlicèt, non ultrò, ſed ſolà vi xit. Et ſanè incredibile eſt, quàm facilè⸗ quod D or
charitatis expirat. Verùm, disjectis effractiſque pubhcatur, violatur. Citò lutum colligit Am- Dun 8
Gloriæ inamiſſimis machinis, firmis eam vincu- mis exundans, inquiebat Ambroſius. Fœnum, Nd⸗ 6
lis alligemus. Vidiftiſne unquam, quâ ratio- ſtipulâſque gloriæ inanis amor deglutüt, il⸗ rend,3
ne pingantur Seraphim in Templis? Senis ea fulus extra alveum ſecreti pectoris. Suſpe- nelic 3
alis inſtruimus, quarum duæ pectus, duæ pe- cta Auguſtino eſt Innocentia, quæ phaleras ol- enn
des tegunt, binis duntaxat ad volatum expanſis. namentâque oſtentat. Foris lucet inius au n
.

ebninnuh
lechn me
eret ,
sin mnene
Uniln

S

Crebuen
1el Agun!
eleti

. Stromatum 9

eſt, inquit Ipſe. Rarò enim intus & forls ſplen-
dere poſſumus. Cœlo pallet Luna, cùm ter-
ris lucet, eéque majorem patitur inopiam lu-
minis in Orbe ſuperiore, quò copioſius nobis
rutilat ex parte citima Terris. Ab aſtris deſ-
cendamus ad flores. Intuere hyacinthos: flo-
rent ſui parte, quâ proſtant ſupra humum,
infra humum verôò putent: tantique odoris ac
pulchritudinis appendix Cepa eſt, in eo cepis
duntaxat diſſimilis, quòd illæ nutriunt, hæc
necat. Concha inter fluctus obdurata Marga-
ritum ſervat ſub cortice. Nimirùm, quæ aſ-
peritatem in ſuperficie patitur, parturit in al-
vo æmulum Solis fœtum, hilarem Lacrymam,
Sidus marinum, Mundi imaginem puriorem,
VUnionem denique ipſo vel nomine pretioſum,
Maris oculum, lucem Luminis, ornamentum
Gemmarum. Huc ſpectat, quod de Chriſto
Joan. I. apud Joannem legimus: Lux in tenebris lucet.
5. Neſcio quomodò Lux minus lucet in lumine.
Utque Aſtrum, ità bonum Opus emicat in
umbris, nocteſcir in die. Quin non ſufficit
præclarè Geſta humanis oculis ſubducere, niſi
& ipſi Deo ea penè abſcondamus. Phariſæus
retexit Deo jejunia ſua. Sed tantus ille fulgor
abſtinentiæ in Sabbato geminatæ, in luce e-
languit. Quòd ſi parùm Alarum Seraphim
nobis exempla ſuadent, celanda eſſe opera no-
ſtra bona: feræ id ſaltem perſuadeant, qua-
rum permultæ, teſte Senecâ, ſuorum veſtigia
pedum caudâ detergunt. Quæ, rogo, futu-
ra confuſio faciei noſtræ eſt, quando ſolici-
tiores Animantes deprehendentur in occulta-
PlxS,11,e tione facinorum? In corde meo abſcondi elo-
quia tua, ut non peccem t bi. En locus, quò
reponi debent gemmæ verborum. rarium
nummorum Dei Cor eſt. Ubi enim Cor eſt,
ibi Theſaurus eſſe debet. Ergo (inquit S. Am-
broſius) ſolia ſuſpecta ſine fructu. Tales veſtes
paradiſi exules habent.

Effunde ſicut aquam Cor tuum, ante
conſpeév0vium Domini. Thren. 2. 19.

Bena c. Peenituit quodammodò Deum lacrymarum

twultanda. fontem in oculis collocaſſe, quèògd ſcilicèt plo-

rare non liceat, quin videamur. Ideò, qui
victimis occultis delectatur quammaximè, Cor
verti jubet in lacrymas, quò ſcilicèt occultiùs
fuſæ ſibi accidant gratiores. Ante, inquit,
conſpectum Domini. Ergo membrorum ordo
pervertitur, ut ordo ſervetur meritorum. Vix
enim palam ex oculis lacrymæ defluentes ſti-
pulas inanis gloriæ non rigant, quæ Deo pla-
cere non poſſunt, niſi occultis cuniculis in il-
lud influant flumen, cujus impetus lætificat
civitatem Dei. Magnum ergo lacrymarum pre-
tium, quæ ne deſint, permittimur cor ipſum
eliquaré in fletum inanem futurum, ſi præter
Domini oculos Humanos concupiſcat aſpectus.
Ligat Omrmipotentem lacryma, ſed Omnipo-
tenti litata. Alioquin eâ nihil citias areſcit. O
dignas fletibus lacrymas, quas ex oculis cu-
pido Gloriæ expreſſit! Itane argentum puriſ-
ſimum, quo regnum potuit comparari, foe-
num, floſculique Gloriæ caduci rigabuntur,
hodiè erupturi & fimo, cras in clibano exu-
rendi? Satis timeo ne aliquando Coœlum non
reipicientes & Solem, facibus oblectemur,
quæ, ubi extinguuntur, fumo nos & eludent,

& vexabunt. E novo Hiſpaniæ regno duo ſunt

Ethicæ Comment. Tom. VI.

ib. XIV
Romam lapides allati ex fodinis argenteis eru- Vyronam
ti regionis locupletis. Res planè mira! Qui D e-
luto inſperſus eſt, tantumque putatur lapis, 7 on; n
decolor, obſoletus, ſine radiis, argenti ex ſe faendum.
plurimum comminutus emittit. Is verò, qui Talenta
pellucidus ſcintillat undique, aurumque credi- mediocria,
tur non ſaxum, minimuùm metalli exhibet H
. / . .. R 4 4 *
luti pulveriſque plurimum. Adeò vel naturæ Talenta

ipſius ductu pretioſiora ſunt quæ tegunt pre- hine ſpiri-
tium, quàm quæ produnt. iu.

Ad nihilum devenient tanquàm aqua de-
currens, intendit arc-cum ſuum, do-

nec infirmentur. Pſ. 57. 7.

Devenient tanquàm Aqua, ſed ſi Arcus Circum-
non remittatur. Non ideò laxandus nervus ‚Mpectio in
quia hoſtes defluxere. Pugnandum eſt, deſu-?edtis.
dandum eſt, intendendus eſt Arcus, donec,
qui Te ſatagit infirmare, debilitetur. Dele- Tentatio
ctat me porrò maximè Prophetæ metaphora wrilis.
in aquis colorata. Ad nihilum devenient tan-
quàm aqua decurrens. Planè ad nihilum, ſed
non in nihilum. Aqua enim, quæ decurrit,
ſibi quidem perit, ſed arboribus pereuntibus
vitam affert.

piritus Domini ferebatur ſuper aquas.
Gen. I. 2.

Cur? ſi Tertulliano credimus & Hierony- Obedien-
mo;, quèòd in aquis illis Baptiſini luſtratio ad- iir. i.
umbraretur. Ob id enim tantis inſignitæ mu- „entoss.
neribus, tantiſque auctæ privilegiis aquæ pu-
tantur. Ex ipſis enim emerſere aëris igniſque
Elementa: ex ipſis Firmamentum coaluit: pro-
diere ex ipſis, quæ primùm in Mundo Ani-
mantia ſeu repſere, ſeu volarunt. Ipſæ deni-
gue Spiritui ſolium, Agno thronum, Beatis
uminis impetum præpararunt ex ſeſe. Verùm
ex quo fonte tot gratiarum flumina intrave-
runt in Aquas? Puto, quòd primæ Dei voci
in Mundo paruerint, poſt natam Lucem. Scio
Lucem naſcendo imperio Domini paruiſſe. Ve-
rùm hæc non tam Obedientia, quam Felicitas
appellanda eſt, quâ id, quod non eſt, ad Om-
nipotentiam Artificis, prodit in medium. A-
quis Obedientiæ debetur Palma, quæ, cùm
jam eſſent, latéque in ſubjecta ſubſtrataque ſibi
terra regnarent, ad mandatum tamen Domi-
ni imperium reliquere ſuum, occupatúmque
Terrarum ſolum deſerentes, in imas receſſe-
re cavernas, iis ancillaturæ, quibus antea im-
perarant. Præceptum, inquit, poſuit, & non Pl. 148.6.
præteribit. Cujus eximio mirôque Obedientiæ
exemplo oblectatus Terrarum Artifex Deus,
tam ſæpè prodigium Aquarum in locum u-
num & recedentium, & ſtagnantium paſſim
prædicat in Scripturis, ut Elementi præpoten-
tis exemplo nos Vermiculi diſceremus aliquan-
do tandem parêre. Hoc, puto, ut ſpectacu- Obedien-
lum Mundo daret, antequàm juberet Aquis, tia in per-
ut congregarentur in locum unum, Lucem fa- eckis.

. . 4 Talenta
bricatus eſt, ne in tenebris lateret tantum ob- & Zelns

ſequentis exemplum Elementi. Haud ergo mi- animara
rum, ſi & cœlos, & aves, & rerum penè cun- c Regn-
ctarum pulchritudinem oriri ſtatuit ex Aquis; r ä-
guippe „ qui cuperet creaturas penè omnes -
inu Parentis, imò parientis eas Elementi, ſi- Aquarum
bique parentis Aquæ non tam Vitam trahere, locus.

N gquam

Obedien
sia Vis.

è
146
quàm Obedientiam, quam ex Aquarum ube-
ribus haurire cum ſpiritu debuere. Neque enim
crediderim ego, ideò (Patrum ſemper inter-
pretatione meis inventis antelatà) Dei Spiri-
tum incubaſle Aquis, quòd Baptiſini aliquan-
do emanaturum ex eis fontem prævideret:
quin potiùs audeo dicere, ideò Baptiſinum in
Aquis à Domino inſtitutum;, quòd natanti in
ſe Spiritui, Verbéque Domini obediverint.
Obedientia, quæ in Aquis primuùm elu-
Xit, effecit, ut ſcelerum purgatio Aquis in
dulgeretur. Nec tam futurus Baptiſmus lon-
gam poſt ſæculorum ſeriem, quàm mox affu-
tura Obedientia in Aquis Spiritum Dei in un-
dis detinuit, qui Cœeli quodammodèò negligens,
ubi Inobedientia pullularat rebellium Ange-
lorum, Undarum delectabatur non tam thro-
no quàm obſequio, undè Obedientiæ flos pul-
cherrimus, & præſtans margaritum erant e-
ruptura. Hinc eſt, quòd expertus Deus Aqua-
rum famulatum, iſdem uſus eſt in rerum ad-
miniſtratione arduarum. Ipſis Mundum tradi-
dit diſſipandum, cùm peccaſſet. Ipſis Terra-
rum fertilitatem conſignavit, ut quam ipſæ
Mundi partem irrigarent, floreret, areret,
quam deſtituerent. Ipſas ſupra Sidera colloca-
vit. Ipſas & Paradiſo fluere voluit. Ipſas è Cœ-
lo defluere, ad mortalium vel ſolatium, ſi o-
rent, vel terrorem, ſi peccent. Aquam è terris
recedentem, in aerem, in cœlum, in campos
ſubſilire, manaréque conceſſit; ut, quæ ex
obedientia unius elementi abdicavit libens im-
perium, omnibus feliciter & ſapienter impe-
raret. Quid enim altiores ſideribus Aquæ ſu-
ra Deum laudant? Sohs videtur ſolium Aeër
iſte pellucidus, quem ducimus. Verum Aqua-
rum ipſe regnum, Lucis verò hofſpitium com-
probatur, cùm perſæpè, invito Sole, caliget
in Meridie dies Aquarum vaporibus intercep-
tus. Plorat in die Aër, ſi Aquæ jubeant, quæ
radiorum ipfſiuſque Solis uſæ quadrigis, & ma-
ri altius provectæ, pro ſuo mitu modò nubi-
bus Coœlum obducunt, modò imbribus com-
pluunt Terras. Quid Ignis? Graſſatur, bac-
chatur, inſanit, fremit, furit, quoad Aquarum
inhibitus præſentid iram pariter, & vitam in
ſinu Undarum ponit; ut quas vitæ ſuæ cunas
diſſiteri non poteſt, ſui ſepulchrum furoris re-
ſtinctus ſateatur. Nolo ego Aquarum præco-
nia texere, ſed Obedientiæ prærogativàâ cæte-
ris elementis eas imperare contendo. Quod ut
clariùs eluceſcat, ab iis quæ naturæ ductu A-
quæ præſtant, ad illa gradum faciamus quæ
ſola Obedientia geſſit in elementis, ut;, cùm
didicerimus rebus omnibus ſine Aquis Obe-
dientiam imperare, intelligamus non ſine Obe-
dientia in unum coactas locum Aquas faciliùs
feliciſque tantum obtinere dominatum. Et A-
quis quidem in tria ſupereſt Elementa princi-
patus, ne ſibi videantur dare juſſa, ſibique
ipſæœmet ſervire, ſi quatuor imperare proben-
tur. Igni, Terris, Aéri obedientes Aquæ præ-
ſum, quæ pariunt, dùm parent: at & illis &
Aquis ipſis, dum Deo ſervit, imperat Obe-
dientia. Gullielmus in ardenti clibano friget.
Albinus Colum in imbres eliquatum ſiccus
ſuſtinet. Maurus Aquas calcat. Joannes Ana-
choreta Dei æmulatus vocem, dum vocem
audit Abbatis, virorem indidit ſtipiti, qui ſine
vita vixit, quia ſine Obedientia humor illi in-
ſtillatus non eſt. Maurus Petrum ſuperavit clau-
dicantem in undis, dum undas juſſu vicit Be-

Oliva

nedicti. Eliſeo Gullielmus major, cùm gran. qua
dius videri debeat miraculum in flammis vive- cdt
re, quain per flammas ulciſci. Non mirum ſi nroe
devocatus ad imperium Prophetæ Ignis peri- rcet
mat, mirum quòôd ad Abbatis vocem vivat Eie
Monachus inter ignes, Flammarum contuber- iol
nalis, Mortis concivis. Quin & Eli non mi- nenb
nor eſt, quippe cùm ille vehi quidem ardenti *
rhedâ potuerit, ſed inter vapores currus ig- ot Eobun
nem ſimul, & pallium ferre non potuit: Guj- h⸗
lielmus veròô in exæ ſtuanti clibano nec vitam
exuit, nec tunicam Albino quoque Eliæ ce- uin ſn
dunt prodigia: facilius emim eſt non ruere è Nn
Cœlo imbres , quam proruentes habitum Mo- hi Pril
nachi revereri. Quid, quòd Chriſto Lazarum Mdlen
excitanti Joannem quodammodèò conferre h- litis vu
bet vitam ſtipiti inſerenti. An non facilius ſur- nas pol
recturus homo reſurgit, quam peritura plan- rumn
ta, imô ſtipes reviret? Adde vocatum Laza- en ſbi
rum prodiiſſe, ſine voce Truncus revixit præ- lere u
mortuus. Ibi fuſæ lacrymæ, hic profuſa aqua: que no
quaſi vilius emit vitam ſtipiti; Joannes paren- ſtem II
do, quam Lazaro Chriſtus imperando. Verba erte no
Chriſti cadaver auchvit, deſiderium Joannis cordle
lignum aridum exaudivit: tantumque hujus un, pe
miraculo prodigium illius cedit, quantùm feli- mnle ſen
ciùs revixiſſe putandus eſt, qui floribus orna- ile pln
tus viruit, quàm qui vinculis oneratus prodit Petet
*& ſepulchro. Adeò præ ſuis placuit Domino
Obedientium eminere prodigia. D
k,
Ouis aſcendet in montem Domini, aut M
— 2/ „ A1l
quis ſtubit in loco ſancéto ejus. Pſal. .
23. 3. . Deſperat: n 1
ſperen:. ebeo ſol
mu g Palæſtine
Quis? Audi: Innocens manibus & mundo pſ. 13. 4. u ſed in A
corde. O lacrymas, 6 dolorem! Actum eſt,. un
excidimus à ſpe Gloriæ, cùm cecidimus ab al- Prinis n
titudine Innocentiæ. Peccavimus? Perivimus. Vel jumen
Candor emarcuit Innocentiæ? Gloriæ purpu- becientiur
ram non impetrabimus, quam ſoli impetrant if met. No
Candidati. Væ nobis, væ, inquam, nobis; iun wprs 0
nam ſolus innocens manibus, & mundo corde Cillolutus
aſcendet in Montem Domini. Veruùm abſit à Dei miſi. eEatan
me, ut iſta de Domino credam, cujus Miſe- Tercge mentumm
ricordia eſt ſuper vitas. Video in Monte Mag- eld,. 167. rir ſgin⸗
dalenam, quam mundo corde non fuiſſe no- ir gni⸗
vi. Video ibi Davidem, quem mambus inno- ſenſn cre
centem clandeſtino ſublatus funere Urias perne- tekero
gat. Video Cœli claves Petro traditas, qui ko 8
Dominum ter negavit. Quid igitur? Repug- ahior,
nätne experientiæ Scriptura, ſibique contrarius Do, Mali-
Dominus eſt; qui & noxios recipit in Mon- n, r
tem, & innocentibus duntaxat aditum in Mon- D
tem patére deprædicat? Non ſecum Scriptura n
pugnat, ſed nos conflitimus quando prope- enietig
randum erat. Pergamus, & intelligemus non luc.
ſolos eſſe innocentes innoxios. Hic gccipiet, Ibid. 5
inquit, benedictionem à Domino, miſeri- bine
cordiam à Deo ſalutari ſuo. Audin'? Accipiet Mnng
miſericordiam. Quis accipiet? Innocens ma- l 1
mibus, & Mundo corde. Itäa-ne hic accipiet? n ER.
Planè nec ego deſpero. Etenim Innocentia;, in e
quæ eget Milericordiâ, mihi non deeſt. Pau- tunnhi
lus me deterret, non David. Repoſita eſt mi- 2. Lim.. a
hi corona Juſtitiæ, quam reddet mihi Dominus 8- n detai
in illa die juſtus J-udex. Hoc me terrebat. Ne- Nni Ge
que ermim inmtrare cupio mecum in judicium nm uen
Deum. At ubi Miſericordia intervenit, accur- nn ad
ro. Carebo ergo Goronâ, quia nolo Juſtitiam, Vedd
quia timeo Judicem? Non excludar à Monte, tate ta

quia

Un

quia innocens quidem eſſe debet, qui eò ac-
cedit; ſed Innocens dicitur, qui accipit Miſe-
ricordiam à Deo ſalutari ſuo. Ubi audio Miſe-
ricordiam, diſco Innocentiam non ſervatam,
ſed reſtitutam, & dùm Salutare audio, intel-
ligo Infirmitatem præceſſiſſe. Ergo Innocens
manibus & mundo corde etiam is dici poteſt,
qui Dei eget & Miſericordiâ & Salute. Poteſt
Pſ. So. 8. Sanguis Chriſti nævos abſtergere. Aſperges me
hyſſopo, mundabor, lavabis me, & ſuper nivem
dealbabor. Et amicti ſtolis albis apparuerunt,
qui ſordidas eas lavaverunt in ſanguine Agni.
At, inquis, undè ſcire poſſum reſtitutam mi-
hi priſtinam Innocentiam * Dubitas? Scilicèt
Malchi impiiſſimi ſatellitis ſceleſtiſſimique mi-
litis vulnus non rogatus ſanabit, & tuum, tan-
tas poſt preces, negliget vulnus? Scilicèt ſer-
vum deſpiciet, qui hoſtem curavit? Paran-
tem ſibi vincula ſcurram peramanter benè va-
lere jubebit: & ſibi manus dantem, ſuâm-
que tollentem Crucem ingenuum adoleſcen-

certè non ſuavis, nec mitis, nec multæ Miſe-
ricordiæ, ut prædicari ipſe voluit per Prophe-
tam, permittet? Procul 6 abeant monſtra iſta
malè ſentientis de Deo timoris. Abeat metus
iſte planè metuendus, qui, dùm curari deſ-
perat vulnus, vulnus & ſibi, & Deo infligit.

Surge, accipe Puerum, & Matrem ejus.
Matth. 2. 20.

Lororun Non recuſo laborem itineris, ſi laborum
indiffe- habeo ſolatium Matrem cum Puero. Relinquo
ventia er Palæſtinam, in qua Templum Domini eſt,
Gar er. ſed in Æzngypto habeo Dominum Templi. O
utinam adjungere me poſſem cœleſtibus pere-
grinis non ſocium, ſed famulum! Utinam
vel jumenti mihi cura demandaretur! At O-
bedientium agmen iſtud eſt, Inobedientem ti-
Cchrifi met. Non poſſum alligare jJumentum, qui,
Fuga in ruptis Obedientiæ loris, vagus, ſolutus &
Taeypib. diſſolutus feror per abrupta montium, per
exæquatas camporum planities. Denique Ju-
mentum Chriſti & fœno carnis, & flore glo-
Pſ. 40. 7. riæ ſaginari debet. Omnis caro fœænum, & om-
nis gloria ejus quaſi fos agri. Ego verò nec
ſenſu carere volo, nec gloria. Carnem meam
antefero Spititui meo, utrique Gloriam. Mi-
hi flos caducus illudit, quem, dùm carpo,
capior, quem, dùm lego, fructum non decer-
Po, Malumque prætereo, inter ligna ſylva-
rum, pretioſum.

Invenietis infantem pannis involutum.
Luc. 2. 12.

Ubinâm : In ſtabulo. Ergo Maria Verbum
pannis, nos ſerico involvimus. Uter noſtrum
ſapientiùs incertum, imò certum eſt. Eò e-
nim & Reges accurrerunt, & Paſtores, nos
à Principibus & à Populo deſerimur. Ad vi-
dendum Verbum vagiens in pannis ſtella Ma-
gos excitavit: Ad irridendum eloquens Ver-
bum in Gemmis vanitas evocat vagos. Me-
mineris tamen in pannis balbutienti Verbo
1 litatum aurum, cùm, hiſce temporibus, Iu-
e tum quoque ſubtrahatur regnanti in cocco
Verbo. Nimirùm, cuùm Apoſtoli in ſimplici-
tate ſermonis Verbum exponerent, eorum ad
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Concio

ymimn 7 vVana.

tem in ſuo perire vulnere, ſi non crudelis,

Stromatum, Lib. XIV. 147

pedes pretia prædiorum jaciebantur, & jace=
bant. Ut verò ornari, fucarique à nobis coe-
ptum eſt verbum, aurum à pedibus Prædi-
cantium gradum fecit ad manus Audientium;
opéſque auditores non faſtidiunt, ex quo o-
pulentius ſibi verbum proponi ſenſerunt. Quid,
quòd Virgo Verbum parere non recuſavit in
ſtabulo? Quis, rogo, noſtrüm in amplitudi-
ne duntaxat Templorum rechlinare verba ſua
dignabitur, quando Maria Verbum Patris, &
Sapientiam Dei in præſepio reclinavit, pau-
corum contenta coronâ opilionum? O phale-
ras, 6 gemmas! Verbum caro factum habi-
tavit in nobis, & nobis evangelizavit, hoc eſt;
tecta mortalitatis fatuitate Sapientia Divinmita-
tis legem nobis Dei enuntiavit. Haud ergo
mirum, ſi mortalis fatuitas cœleſtibus perſo-
nata fulgoribus illam neſcit legem propagare;
quam terrenis involuta pellibus Sapientia Chri-
ſtus promulgavit. Deus Verbum eſt, ſed Moy-
ſes ex ejus familiaritate didicit non abundan-
tiùs eloqui, ſed tardiùs loqui, & balbutire.
Vox quidem Jacob eſſe debet, ſed pilis Eſau
conveſtita. Cœli vox, ſed concreta luto: Al-
ta, ſed Vilis: loquatur Myſterium, ſed in
Abſcondito. Ad Moyſem Verbum Domini fa-
ctum eſt de Rubo. Nimirùm Oraculum eruen-
do populo ex Æ gypto deſtinatum, non flore
inter roſas, ſed ardet inter ſpinas. Lex Domi- Concio ſie
ni inter tonitruum fulgurumque ſtrepitum & Een. .
ſcripta, & lata eſt: haud evulganda inter mo- vitas eunm
dulorum & citharæ cantilenas. At David, ſaculari-
qui Terrigenas convocat ad audiendam legem, bus Serie-
citharam tenet. Et ideò fortè Legem violavit. "ate Zr
Saxa hominis vocem reddunt, non folia: & 2Tαα.
is tantuùm Dei oracula Populis remittet, qui
non flacceſcit in mollia, ſed aſperatur in ru-
pem. Dices: Quid in Concionibus agemus,
quæ Dei vel Sanctorum geſta exponunt? An
in triumpho laudum fulminandum eſt? Itaà.
Audi Joannem: Et audivi quaſi vocem tubaæ Apoc. 19.
magnæ, & ſicut vocem aquarum multarum, & .
ſicut vocem tonitruorum magnorum, dicentium
Alleluia. Audiſne? Volo Lætitiam: placet Al-
leluia, ſed ex Tuba, ſed ex Tonitru, Gra-
vitas retinenda eſt in ipſa hilaritate præconii.
Joannes Vox Dei, & meritòô: clamabat enim,
non canebat, minabatur, non blanditus eſt,
terrebat corda, non aures ſcalpſit. An non in
tabulis lapideis exarata fuere præcepta Domi-
ni ?* Et quare non in arborum libris, aut in
papyro Stagnorum? Nimirùm molli excipi re-
cuſat ſinu Verbum Domini, quod forti ruſti-
câque naſci cupit eloquentid. Nimirùm, quæ
ſcribi Lex voluit in ſaxo, prodire dedignatur
ex flore. Itâ-ne naſcetur inter violas molliſſi-
mæ facundiæ Lex illa, quæ duras ſibi deſti-
navit cunas in Silice? Vix Dei oracula ſuum
per os fundi Job intellexit, cùm illicò, ne pe-
rirent, ſcribi ea vehementer expetiit. Et pu-
to nec arborum deerant cortices,; in quibus
more Gentium deſcriberentur: nec cera dee-
rat, ubi imprimerentur altius. Verùm Vates
ſapientiſſimus prodeuntia ex vulneribus Scita
Domini optimè intellexit, & arborum „&
apum dedignatura mollitiem. Fieri poſſe non
credidit, ut concepta inter plagarum hiatus
ulcerumque morſus, immanéſque exeſi corpo-
ris cruciatus, adoleſcere paterentur in teneritu-
dine librorum, ceriſque melli germanis. Proin-
dè ferreos exquirebat ſtylos, plumbeas exop-
tabat laminas, celtem & ſilices expetebat. Lui⸗
2 mihi

148
Job. 19, mihi tribuat,, ut ſeribantur ſermones? quis mi⸗-
2 3¾. yi det, ut exarentur in libro ſtylo ferreo, G.
plumbi lamind, vel celte ſculpantur in ſilice 5
Niwirùm de turbine edita, adulta in vulnere,
in ſolo ſcribi poterant ſilice Omnipotentis Ver-
ba, ne delicatius viverent, quæ fœtum in tem-
peſtate, in ſuſpiriis infantiam exegerant. Inter
aſpera Montium, non in planitie Camporum
ad Moyſen loquitur Deus. In Monte os ſuum
Izss aperuit. Denique Verbum Dei in antro
naſcitur, triumphat in patibulo, reſurgit ſa⸗
xæo. Juxta littora Galilææ ad Evangelium invi-
tantur Apoſtoli, ut a ſtridoribus fluctuum præ-
dicare diſcerent verbum Dei.

Fiat firmamentum. Gen. I. 6.

Ordo iſte ſervatus eſt. Primò Lux in Aquis

bedien- .
ia ſit nata eſt, tum ex Aquis fabricatum Firmamen-
irte- & tum, ad extremum collectæ in unum Aquæ.
blanda.

Mox Terra viruit, Cœlum fulſit, Mare aves
edidit, jumenta Terra progenuit. Nota ſuavi-
tatem Dei in adminiſtratione regni ſui. Impe-
raturus erat Aquis, ut ab imperio- Terrarum,
quas premebant, recederent, cederéntque lo-
Correctio Cum ſuum viliori longè elemento. Quid igitur?
Hsvis Non ſtatim a Præceptis incipit, ſed ab Orna-
Confeſſi- mentis: Torquem addit, cui moliebatur eri-
rii diſcre- õs . . .
ti. pere Principatum. Fiat, inquit, Lux. Ita Lu-
Gen. 1. 3. Ce conveſtit Aquas, quibus Terras erat adem-
Su er'of pturus. Blande avocat a complexu Terrarum,
4iſeretu: quas augufliori Lucis purpurâ inſignivit. Quin
. Dei milericordiæ ſatis non fuit, Luce veſtiviſ-
ſe, quas Lerrarum Principatu exuebat. Fi-t ,
inquit, Firmamentum in medio Aquarum. No-
bilitat partu ſplendidiſſimo Aquas, quò facilius
Terram Lucéemque faſtidirent, quæ ſe crede-
rent in prole regnare ſuper Cœlum. Nimirum
haud ægrè a Terrarum amplexu receſſere Aquæ,
quæ ex ſe Cœlos coaluifle ſpectabant. Facilè
paruere Deo imperanti abdicationem lutei im-
perii, cui ſe debere intelligebant Firmamen-
tum. O quam protnptius Primorum præſtò eſ-
ſemus imperiis, ſi, antequâm abdicationes um-
perent, ornamenta præberent! Diſcant, rogo,
Superiores à Regum Rege ſubjectis difficilli-
ma imperare. Blandiatur Lux Obedientiæ, pel-
liciat ad abdicationem Lerrarum Coœlorum ex-
ſtructio: credant non polle exui ſe, quæ ſe tan-
tis vident auctas beneficiis. Neque hic conſti-
Obedien- tit Domini Providentia. Non omma Aquis pa-
i⸗ ob riter imperat, nec iis duntaxat utitur in admi-
ientium . . —40 . .
on A⸗ niſtratione Univerſi, ſed ex Aquis Cœlos con-
tatu, pa- flat, & quæ ſuperant Elementa: tum Terræ
zienti. mandat, ut germinet: deindè Cœlos ornat lu-
minibus: regreditur ad Aquas, Reptilia, A-
veſque educit ex eis: rurſus naſci jubet Animan-
tes & Terra. Nimirùm nec ejuſdem ſemper uti-
tur elementi obſequio, nec, quo uti ſemper no-
luit, iterum utitur. Non ſemper repudium pa-
tiuntur Aquæ ſemel quieſcere permiſlæ, nec
Kex Mi ſemper agunt, quibus ſemel uti incepit. Hoc
niſtris a- tandem eſt, quod & Rex Regum præſtitit in
iah. Ied molitione Mundi, & ideò tam ſplendidus emer-
ſasbines ſit & Nihilo; quod hominum Præſides'non ſer-
Tr nsrer. Varit in adminiſtratione Terrarum, ideéôque ſol-
Rex nen vuntur in Nihilum. Semel enim à Proconſule
ni ania receptus, ſemper, & ſolus unperat, nunquam
anghz, imperaturus, ſi aliquando ceſſet ab imperio.
ri , 47 Rogo; quare adminiſtrandi regni exemplar
aähiten- Hon fpectant vel in Cœlo Principes, ſi in Ter-
di. Iis dedignantur addiſcere regnandi formam?

lbid.

Oliva

Non ſemper ibi Sol regnat. Præeſt ipſe per
diein, ſufficitur ei de nocte Luna; quæ im-
mimuto aliquando jubare, aliquando eclypſim,
defectumque luminis paſſa imperium Aſtris re-
linquit. Varietas iſta & utilior Terris eſt, &

in Coœlo pulchrior. Horreremus Lucem Solis, “

ortum: arderet Tellus, ſi Lumine ſine inter-
polatione luſtraretur; algerent Arva, arerent
Campi, ſi nunquàm amiſſum Solem reviſe-
rent. Breviter, Aquæ Cœlos fabricentur, Ig-
nem, Aérémque emittant, primæque in moli-
tione Univerſi Univerſorum Domino adſint;
ſed ceſſare interdum jubeantur, aliorumque
Elementorum opus ſpectent. Terra floreat,
Coœlum fulgeat: verùm Otium repudium non
ſit: Quinto iterum die revocentur in theatrum:
Aves gignant, Cete nutriant, Piſces edant, qui
edantur. Sic interruptus Miniſtrorum ordo, &
Reipublicæ ſalutarius, & Regi honeſtius, &
gratius reddet populis imperium. .

Dixitque Deus: Fiat firmamentum in
medio aquarum: & dividat aquas ab

aquis. Et fecit Deus irmamentum,

divisitque aquas. Gen. I. 6.

In immenſum excrevere Aquæ: Terras oc-
cupant. & Cœlum tangunt. Debilitanda eorum
Tyrannis. Ita. Sed quâ tandem arte? Divi-
dantur: Supremæ ab infimis ſeparentur, &
victæ ſunt. Factum eſt ità. Et vix ſecretæ ſunt
ſuperiores Aquæ ab inferioribus, cùm illicò,
quæ infra Cœlum remanſerant, imperium a- vaio.
miſere Terrarum: Coöngregentur aquæ, quc ſub Ibid. 75
Cælo ſunt, in locum unum, & appareat arida.
Et factum eſt ità. O grande populis documen-
tum! Videbantur ſibi inferiores Aquæ illæ eſſe,
per quas aquarum imperium ſtaret. Ipſæ enim
viciniores terris, eas premebant, tutabantur,
opprimebant, continebantque, enatantibus in-
terim, vagantibuſque prope Empyreum ſupre-
mis Aquis. Verùm vix ab Aquis ſuperioribus ,ligzoas
ſegregatæ ſejunctæque Aquæ ſunt inferiores, æqvetem-
um illicè Terrarum excluſæ ſinu, cavernil- nes.
que incluſæ atque carceribus ſenſere imperium en
ſuperiorum Aquarum vi roboréque ſtetifſe; à varzire⸗
quibus ut ſecerni potuerunt, ſolium in erga- Am.
ſtulum, imperium in ſervitutem, in compedes Mnor
mutavere coronas. Et altiores quidem Aquæ muteus,
ab inferioribus ſeparatæ eandem felicitatis ſe- en.
dem tenent, hôcque meruere diſſidio, ut ſub⸗ „ ,
ſtratas ſibi ſtellas premant, quæ anteà Aquis Rex ali
inferioribus non tam incumbebant, quâm jun- deber.
gebantur. Totum diviſionis damnum inferio- HH
res Aquas oppreſſit, quæ, dùm à Terrarum ,„
imperio nobiliſſimam ſui partem abducant, ſibi yaio laſi.
quidem carcerem, illis verô thronum para-
runt non gemmis diſtinctum, ſed ſideribus e-
micantem. Diſcant id Laici, diſcant Populi,
diſcant Infima quæque Capita. Sine Rege &
Optimatibus id erit Reſpublica, quod ſine
Capite exhibet Truncus. Amplexantur qur-
dem Terras lutulentiores Aquæ, hoc eſt, in
arcibus excubat vulgus, in acie pugnat; VE-
rùm non quò propiùs regnum adminmiſtrat,

eò quoque ſapientiùs & fortiüs. Vagantes cir-
ca Mundi cardines Aquæ Terras vehemen-
tius in officio continebant, quàm quæ illis ad-
hærentes, tenere eos & ſtringere videban-

tur. Et quidem Aquæ inferiores tranſimilotun
2

. 1 duntaxat
ſi nunquam occideret, deſpiceremus Cœlum, ſervi zas

ſi ſemel occidentem Lucem non revocaret in adhibear.

dus,
ment
pecla
Firma
tis,n
Per &
1e Alis
. liam )
iu ibecg
ſan gant
4 ſ.
fmli l, i
torques
ier Dinſio
linun Ihamnen
buit im
frmam
W nane
. oi ad
pin Il rerd
niie, g, nec
1iin Omnia,
tarum ch
Vox Prir
Piturin
Conjun
mentis,
Oeris)
E ſt 4
inmame
ſe gedan
cere, lo
ue anim
luſnocdi
e etian
Ceælum 6

en6

uuuſlade

MW
len.

eikie, doe
Utirean
3 um Lun
tn Ca
s Sol
ſed mg
omd
nüng fu⸗
ilg.
hecken
Mrovoln
ur ſern
Olerteüe
Krepit d
n tr &

4. 1 emeen

eneh

re Muerlen

ltotes

1
ſen

canden

ad firmamentum ex ſeſe fabricatum ſui vicarias
Aquas. At, dum Aquæ ſcandere incipiunt, par-
tim vertuntur in aérem, partim vertuntur in
Dixnitas ignem. Porròô in Ignem Verſa Aqua, quæ ſub
moresmu. firmamento eſt, non jam vicaria, ſed hoſtis a-
zat. quarum evaſit, undè ipſa ſubſiliit. Docuit
Religioſus proindè eas ex infimis qui aſcenderint, citèò
ewedies’ vVulgus eſſe nolle, nullémque miſeris infeſtio-
T s ec⸗ rem fieri, quàm qui & ſervis evectus fuerit ad
lariup Principatum. Ergo Aquæ inferiores, quæ ſu-
noxias. Pra ſe ſuperiores Aquas non habent, jam non
Aquis ſubſunt, ſed Igni, hoſti ſubjectæ, quæ
popularibus, imò agnatis ſuis non ſubduntur.
Verùm ſicut non unum lucet in Firmamento ſi-
dus, ſic nec unicum indè emicat nobis docu-
mentum. Aquæ ab Aquis ſeparandæ ſunt: ſuſ-
pecta enim eſt earum multitudo. Separentur: ſed
Firmamentum inter eas exſtruatur coruſcum aſ-
tris, non murus aheneus interponatur clavis aſ-
per & rudis. Putent ſe ornatos, non ſejunctos.
ynio fa- Alius deſtinetur Præſes in India, alius in Ita-
dioſa,. liam Nuntius ablegetur. Durum eſt ſeparari,
Politicæ« ideéque delicatiſſime elaborandum eſt, què ſe-

Rai jungantur. Spargantur Stellæ, accendatur Lu-
frenandi. a, ſuccendatur Sol, ornamentum, dignitas,

torques, præfectura, Cœlum ſit, quod revera
Superior Diviſio eſt. Porrò Deus, cùm ageretur de Fir-
diſeretus, mamento inter Aquas exſtruendo, non ſat ha-
Gen. r.5 Puit imperare, ut fieret: ſed cùm dixiſſet : Fiat
iirmamentum; addit Scriptura: Et fſecit Deus
Ran e⸗ Krmamentum, diviſitque aquas. Fecit. Manum
gar. voci adjunxit, quôdque dixerat, perfecit Ipſe.
Saperior Id verò nec antè præſtiterat in productione Lu-
invigilet, cis, nec egit poſteà in exortu Segetum: quæ
& agat. omnia, ut dixit, ſunt facta. Nimirùm ubi tan-
tarum difficultatum nodus ſolvitur, non ſat eſt
vox Principis, Manus requiritur. Cùm præci-
pitur Firmamentum exſtrui, imperatur Separatio
à Conjunctiſſimis, uniuſque inter ſe naturæ Ele-
mentis. Arduum id eſt. Aſpera videri poteſt
quævis Manus, ſi regia non ſit. Rudius, quàm
ar ſit Adminiſtri opus interponeretur. Rex
Pirmamemaumm ſtatuit tot rutilum luminibus, ut
ſe credant imperio magis disjunctos, quàm foe-
dere, locôque, non amicitiâ. Eccleſiaſtici quo-
que animarum Paſtores, quàm delicatè opus e-
juſmodi perficiendum ſit, diligenter etiam at-
que etiam examinent. Dividantur Aquæ. Sed
Cœlum eas dividat. Vel æternis id eis rationi-
bus ſuadeatur: vel ſplendido eas titulo ſejungant.

Nolite judicare. Marth. 7. r.

Zadican- Quid ſi hebeſcat, minimumque ſplendoris
zes temer?. habeat, non illum mihi liceat inter Aſtra com-
Scandali. putare? an Sol putandus eſt, qui minùs lucet,
Er esi- quàm Luna? Alo. Nam & Luna magis lucet,
quàm Sol, poſtquàm, emenſo Cœlo, in con-
finio occass vergit is ad Antipodas. Non mi-
nùs Sol occidens lucet, quàm Meridianus,
ſed magis diſtat, & plus cucurrit. Tu verò
quomodò arguis ut minùs rutilantem, qui ideò
minus fulget, quia uberiùs tibi laboravit? Ge-
nua illa, quæ à Sene flecti non vides, ideò
non flectuntur, quia tot ante annos ſepius hu-
mi provoluta jacuere. At Juvenis eſt, nec te-
nax ſilenti, Tua quidem lingua tacet, ad
oſtentationem ſimulatæ virtutis, ſed cor per-
ſtrepit ad iniquitatem iniqui judicii. Ille nuga-
tur, & rectè cogitat: Tu temerariè cogitas,
quanquàm obmuteſcas. Vomit ille ex ore ſti-
pulas vanitatis, acuis Tu in corde gladios ju-
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Cenſores
sliorum.

Stromatum, Lib. XIV.

149
dicii. Silet aſpis, ſed mortem nutrit: nocen-
tiùs latrante cane tacitus anguis venenum infi-
git. Eſto: Nugatur Ille, Tu Taces. Verum
dies noctéſque ſtudet ille, te vel domi otioſo,
wel ad modulos muſicos velitante. Ego verò Ro-
ſam malo cum ſpinis, quaàm ſine dumis Papa-
verum purpuram verecundam, inanem rubo-
rem, colorem vanum, futilem pompam, fu-
cum evanidum, fœtidum florem, odorem pu-
tidum. Caret Papaver ſpinis, ſed & odore ca-
ret. Habet Roſa dumos, ſed punclones ſua-
veolentid medicatur. Melior eſt iniquitas viri, Eccl.
qJudm mulier benefaciens, inquit Scriptura. Ta- 14.
cet ſtatua, & homo garrit; ſed marmori con- .
ticenti virum præfero interdaum non mutum.
Coœli enarrant Gloriam Dei, quanquam aliquan-
do fulgetris tonitrque ad inſaniam uſque fu-
rere videantur. Enimverò obducitur facies illa Tyro non
pulcherrima Mundi denſo atréôque nubium ve- ſuperbias.
lo. At illa ipsà nocte Dei laudes evulgat, diſ- Religioß
pulſis tempeſtatibus, non tam facunda linguis, "Kero-

. . res non
quàm foœcunda ſideribus. Fateor Tyronem non ſyernant

fulminare, non tonare, crebris ignibus non mi- fraeres
care. At non minuùs Sole caret quàm Fulmine, Iuos.
& tam Siderum ornamento, quàm Fulgurum
crepitu deſtituitur. Vitrum Smaragdo lucidius,
ſed & fragilius & vilius. Odor, inquit Jacob, Gen. 27.
Filii mei, ſicut odor agri pleni, cui benedixit 272
Dominus. Non Vaſi in quo diligenter culta vio-
la ſine ſtirpibus floret: non Horto, in quo Mo-
naſterii vallum vanitas imitata, tot ex latere
cellas diſponit, quot humi flores defodit, Mo-
nachorum vel illudens cellulis, vel ſcriptis, le-
gibuſque deridenda: non denique Lilieto Do-
minus, aut Viridario benedixit , in quibus im-
Permixti naſcuntur Flores ſuis quique diſcreti
aut marmoreis aut lateritiis domiciliis, ne vide-
licèt indiſtinctins virerent cepz, quàm vivant
Anachoretæ. Campo Deus benedixit, cui nec
ſpinæ deſunt nec flores: horum enim copiam
reſpicit Dominus, non illarum irruptiones ex-
pendit. Ridendus ſanè, ſi admiſſus in Apoſto-
li Petri Baſilicam os oculéſque quis diſtorque-
ret, quòd minus æquati in pavimento lapides
Templi angulum aliquantulum inæqualem at-
tollerent. Tholim habes certantem cum Co-
lo, Marmora ſpectas mole non minora Mon-
tibus, Aurum vides par Soli, Templum ſuſ-
picis Olympo conterminum, & horum negle-
cto pretio, contempto artificio, in latere im-
moraris, lateritius plane Momus in Templo,
imò Urbe, imo Orbe marmoreo, veriuſque
Cœlo aureo. Ad perpendiculum æquati late-
res in tuo ſacello ſpectari debent, ubi & loci .
anguſtia, & ornamenti paupertas aliud con-
templandum oculis non proponit. At in am-
pliſſima Baſilica lateritiam ſapit humilitatem,
qui laterculi recordatur in tanta eluvione me-
tallorum ac marmorum. Rides Regis aulam,
quòôd id fornice atrii induſtrius araneus telam
ſuſpenderit: cùm interim auro undique & un-
dique gemmis laquearia intermicent. Saneè,
dùm mordes ut Muſca, in Aranei retia inci-
diſti. In magna Domo, clamat Paulus, vVaſa
ſunt lignea, ſed quæ ab aureis & pretio, &
pondere, & numero obruantur. Loquitur fra-
ter exlex, ſed & indefeſſus laborat. Dormiſti
hâc nocte Tu ſanus in lecto; at ille morientem
ſolatus eſt pervigil. Oculos paulò liberius tor-
quet, ſed Chriſti jugum pluribus ipſe annis du-
xit, quam tu diebus. Hiant antiqui Templi
T-

4 ²2

Parietes, & ex collabente tecto guttulæ inte

*$

150
dùm fſlillant. Non tu ad illam perveniſti æta-
tem, ad quam ubi deveneris „ ruinas exhibe-
bis, non hiatus. Rogo Te, in labenti ſacra
de quot oblatæ Deo hoſtiæ, quot fuſæ la-
crymæ, quot hymni perſoluti! Tum quidem
non ftillat tectum, ſed nec hoſtias numerat,
tam abſque foramine, quaàm ſine ſacrificio.
Vix enim duos ante menſes in eo litari Domi-
no coœptum. Hiat illud, tuum non hiat: ſed
Sponſam Deus ad hiantem vocat parietem;
Can. z. non ad ſtantem. In foraminibus Petræ, in ca-
14. verna macerix. Sponſæ ornamentis Deus im-
plet foramina præ ſenio parietis fatiſcentis,
quæ tu audax, temerarius, & inexpertus ma-
ledictis opples. Ibi cubat Deus, ubi tuus li-
vor debacchatur; ibi ſuæ exhibet divinitatis
ſpectaculum, ubi tuæ Tu fertilitatis explicas
monumentum. Denique quò Tu ſurrigis os,
Deus ſuum ibi reponit Verbum: ut diſcas tam
tuam à Deo diſtare maledicam ſanétimoniam,
quaàm ſunt Deo plena collapſi penè Temphi fo-
ramina. Nimirum quæ Tu ſpectes foramina,
non Avaritia reliquit in Templo, ſed Tem-
porum Diuturnitas ſcalpſit. Plus Domino ſer-
viere parietes, cujus ſunt teſtes ruinæ. Arſe-
nium pulte in ſemio refocillatum arida Tyronum
jejunia ſi riſiſſent, riderentur. Etenim epulas
illas & veluti rimas Abſtinentiæ jejunia pepe-
rere. Comedit, quia diù eſuriit. Non ſemper
refectio Voluptatis deambula eſt, ſed Abſti-
nentiæ non rarò pediſſequa; Virtutem nutrit,
non Gulæ ancillatur.

Sapientia carnis inimica eſt Deo. Rom.

8. 7.

Sapie- Apertè cum Cœlo luctata eſt Idololatria,
tia profa- quæ& duùm plures Deos habuit, Deum non ha-
na. buit. At Idololatriaà penè deterior Sapientia
eſt profana & vana. Siquidem à contagione
illius ſecurus ſum, ſi delubra non ſubeo; ab
hac polluor quocunque aut oculos convertero
Lectio aut mentem. Etenim ſylvas Nymphis, hoc eſt
profana. terreſtribus Sirenibus replevit, Montes Saty-
rorum laſciviis depreſſit, campos ſceleribus fer-
tiliores quàm ſeminibus effecit, Flores ipfſos ſi-
derum ſimulacra, hominum ſolatia, imagines
Dei, Pudicitiæ diverſoria, exemplaria virtu-
tum, agrorum gemmas, Terræ opes, her-
barum aurum, uniones terrarum, cæcutientis
humi oculos, luti noſtri ornamenta, tempera-
menta mortalitatis, fragiles ſtellas, odoras
conchas, florens argentum ità ſeu Veneris ſan-
guine, ſeu pallore Narciſſi, omnidmque adul-
terorum impuritate maculavit, ut ne nomen
quidem eorum vacuum ſit fraude ſceleris. Ipſis
me fluctibus Oceani crederem, ut ſaltem Por-
tum in æquore ab Impuritate nanciſcerer, niſi
Jovem ibi timerem ut enatantem in undis, ita
naufragum in ſcelere: quem neſcias monſtro-
ſiùs vel ſe demutaverit in Juvencum, vel un-
das mutarit in Solum. Niſi dixeris, tanto po-
tuiſſe ſcelere & Deum in belluam converti,
nec potuiſſe ad tantæ ſpectaculum turpitudinis
non conglaciari pelagus, quod maluit inſaniens
pati monſtrum, quam tantum in ſua viſcera
ſcelus demittere. Atque utinam Pudicitia in
ſolis fluctibus fluctuaret, ſoliſque in montibus
exularet. Coœlum ſcenam fecit Impuritas, &

plus obſcosnitatis ſpectatur in Aftris, quam

luminis. Ibi Venus, ibi Jupiter, ibi Mars,

Oliva

ibi Hercules, ibi Juno, ibi denique inter ſi-
dera, imò in ſideribus inſita farrago colluviéô-
que Vitiorum. Mars vulnerat, Saturnus vo- Et.

rat, laſcivit Venus, Juno furit; inſanit Jupi- r
ter, Hercules debacchatur. O monſtra! 6 ca- rer
lamitatem! Et quò me recipiam à flagitio, ſi .
ſedes ipſa Divinitatis in ſcenam verſa eſt Tur- wiu 6 0
pitudinis? Peto Nate, ut aſpicias ad Cælum, z. Mach ſ
clamabat ad Filium Machabæa illa Heroina, 7. 28. 8 hun!
quò illum adversus Antiochum firmiùs robo- dom
raret. Ah ſiſte, Martyr invictiſſime, oculos; ſole
Orcum potius ſpecta, quam Coœelum. Quan- d
quàm enim nec antra illa monſtris careant, iten
minuùs tamen fehiciter iſcelus regnat in ſuppli- .
ciis. Malo Vulcanum, hoc eſt Amoris paren- nn
tem inter ignes intueri fuliginoſum & anhe- lari
lum, quàm Venerem inter ſidera otiantem. Mi- Buni
nùs me trahit ad vitium Orcus quàm Cœlum: tanen
ibi Libido ſplendet, hic ardet: ibi Luxuria ſi- Uur,9
dus, hic faber eſt. Fruſtraà ergo, David, cla- “
mas, Averte oculos meos, ne videant vanita- pf 13 iti⸗
tem. Eruendi ſunt oculi, ſi faſtidiunt vanita- 37. du
tem, quibus Sapientia carnis, Deo inimica, ltere
Mundum;, quaà latè patet, inquinavit. Sed hic n mn
forté Fabulas videor nimiùm audiſſe. ak

Sed oollidebantur in utero ejus parvuli, lan lg, 4

quæ ait: & ſic mihi futurum erat, ein nedo,
quid neceſſe fuit concipere? Gen. 25. l
22. ie fün
tun un
Transferatur vel ad opes, vel ad honores, Scientis n
vel ad doctrinam, quæ vix Animus conſe- Hue Spiri⸗ H
cutus, ſentit ea pugnare cum Spiritu. Salus iag . lolt
inter Opes periclitatur, fluctuat Æternitas in ne olſe. ket
Prætexta, Pietas cum Sapientia luctatur. Pa- vania. Mna
tet ergo, quàm rarò inter ſe conſentiant Spi- Aterni- naſen
ritus & Aurum, Sapientia & Legum amor, cti l. us den
Honor & Onus Chriſti. Planè mehus eſt non igeras S
concipere, quàm tantum pati bellum poſt ſo- & falici- Enſgn
tum. Utinâmque in ſolo utero, duùm partu- tatis la. i
riuntur, ſecum iſta luctentur. Duriora ab Eſau dimema. ii Vac
Jacob ſuſtinet in domo Patris, quàm ſuſti- ge, E zen
nuerit in Matris utero. Quam procul aberran- , enmj
dum erit Spiritui, quâmque laborandum;, re- pelicitas r i,
gnante Eſau in domo patria! Scio primogem- zoxis. Barg⸗
turam emptam à Jacob: verùm Doctrina, quæ ſai en
Spiritui jura ceſſit, imperium non patietur Pie- (eu⸗ eſt
tatis. Sic Fidei Felicitas repugnabit. Sic dem- nire
que Ara à Curuli evertetur. Ros nunquâm tt
Coœli depluet in Sole. din ſet
plue e
un Celo
riie
Viam mandatorum tuorum cucurri, cum ltt
dilataſti oor meum. Pſ. 118. 32. koeti
Punids)
Itâ-ne clamante Chriſto anguſtam eſſe viam Latitis ke hece
ad ſalutem, David clamat dilatato in eam Srirr.- ſel Geſte
corde excurriſſe? Ità eſt: Anguſtam viam la- nor nrnun
tum duntaxat Cor feliciter excurrit. Lætitia Muci. w
enim ſola ſpinas amat, nuditate tegitur, ino- Mortiß- &Ee
pia ditatur, recreatur luctu, paſſione trium- canien, eid
phat. Nec mirum eſt, ſi dilatatum cor viam Gagan H ſ.
anguſtam decurrat, quando Beati in ea & Fe- Chriki 1 lun v.
lices prædicantur, non qui Rident, ſed qui quilhus hin ſocis

Lugent. Chriſti Doctrinæ Via Chrifti non ab- ſuaveſa N erd e

ſimilis: illa Beatos dicit Lugentes, in hujus eder aus 1
anguſtiis latitudo Cordis deambulat. cwwi ſabiet auni
llgi
ſiche It

E: tent

.

Et ſimul exortæ ſpinæ ſuſſocaverunt il-

germo
lis ex joco.
bide zr. Quod illud? Verbum Dei. Utinam ſolis ſpi-

neceſſa, nis offocaretur, ſed & floribus præfocatur.
ria. Novit Eccleſia, quàm ego non mentiar. Ver-
bum Dei ſævius dilaceratur à floſculis, quàm
à dumis. Nimirùm Verbi Dei ſpinis coronati
roſæ ſupplicia ſunt. Verùm non hoc illud eſt,
quod perſuaſum cupio auditoribus meis. Dilſ-
plicent nugæ, vanuſque ſermo de Regnorum
ſeu diſſidiis, ſeu rumoribus. Quid enim nobis
cum Sceptris, qui Cruci ſervimus? Frigeſcit
Charitas in Purpura: & dediſcit Servitutem
Humilitas ſermonibus enutrita Cæſareis. Puto
tamen in fuo ſpiritu nocentiùs extingui Spiri-
tum, quaàm toxico alieno. Voces vocabulâque
Religionis joco uſurpata, hæc tandem ſuflo-
cant fervorem. Spiritus; Spiritus à nuganti-
bus ingeminatur: & ità nomen ſanctum, quod
terrere nos debuit, recreat. Regum Majeſta-
tem mhil pernicioſiùs deprimit, quàm nimiùm
Familis- ad Aulicos demiſſa Familiaritas. Veleſcit quem
S ritas ni. extra ſohiuum videmus, nec Regnare memini-
ne ia eam mus, quem loqui jocarique ſpectamus. Minus,
non ecalari. credo, radiabant Sancta Sanctorum, quàm
uee a gar. Tépli interius atrium, ubi & aureæ ſpectaban-
tur palmæ, & aræ aureæ holocauſtorum. Ve-
ruùm uni Sancta patebant Pontifici ſemel in an-
no; indéque auguſtiora ſunt habita Nomina
Pietatis, uti Dei nomen, eſſe debent. Lapidi-
bus obruatur, qui vanè & temerè illud uſur-
Paverit. Aureæ duntaxat inciſum laminæ, pro-
cul ab ore, geſtabatur in fronte a Sacerdote
Nomen Domini, ut Mente potiùs quam Lin-
gua verſandum nobis eſſe doceremur. Rogo
quæ dignitas Regularum & Pietatis, ſi ita eas
nominamus jocantes ridentéſque, quàm oran-
tes. Vacandum eſt Spiritui, ſubridens caput
planè vacuum repetit, dum cum ſibi ſimilibus
fabulatur. Et quo condietur fale fatuitas, ſi ſal
Matth. 5. ipſe jam jocus & fatuitas eſt? Quòd ſi Gal e-
13. vanuerit, in quo ſalietur? Si voces ſanctæ de-
generarunt in nugas, quæ nugis ſupereſt medi-
cina? Scenam Ceelum feciſtis, & Deus vobis
factus eſt Actus, flens ejulànſque ad Gentiles
Clemens Alexandrinus aiebat. Quoad immune
te perſtitit Cœlum à ſcelere, indè expectari po-
terat ſceleribus pharmacum. At conſtuprato
jam Colo, quæ ſpes relicta Terris emergendi
à vitis? Lege Auguſtinum, deplorantem jam
Sanctitatis conclamatam eſſe ſalutem, quando
per Poëtas ipſi Dü inducuntur adulteri, quò
impuniùs Mortalitas baccharetur, quæ ſe cre-
deret peccando Deorum non irritare Juſtitiam,
ſed Geſta æmulari. Spiritus, & Regula, &
Animarum Salus, & Nomina noſtrorum mu-
nerum, Verbumque ipſum Dei nugis miſcen-
tur: & ſe Verbo aſſignare, ſe Pietati dedere,
Pœnitentibus in Templo adeſſe, aut deſperan-
tium de ſcientia, aut nugas colloquiis inſenen-
4 tium jam voces ſunt, tam fletibus abolendæ,
Ga⸗, quam jocis uſurpatæ. Se tradere Evangelio,
8 non jocus eſt, ſed Apoſtolicum munus, quod
Ms Paulus àa Jrsw accepit proturbatus, tremens,
4 Ce . cæcutiénſque, non cui tu te ingerere audeas
nugando jocandéque cum ſociis. Quid porrò
ſacrilegii vox illa non habet, Pœnmitentibus aſ-
ſidebo. Itaâ-ne Sacramentum? cui Cœli pa-
tent, quo Orcus clauditur, ex quo Vita in-

lepln

Etu. N

Gruntumn
Pl. n⸗

mat un 1
tet ,
urt

e

Stromatum „Lib. XIV.

151
ſtauratur Animarum, in quo Sanguis ipſe Me-
diatoris & Dei profunditur in remiſſionem pec-
catorum, ridendi materiam ſuppeditat: & ubi
Chriſtiani lacrymas, Chriſtus cruorem effun-
dit, Sacerdotes ridemus, ludimuſque! O
tempora! 6 joci! Cam videritis abominationem Matthe
deſolationis ſtantem in loto dancto, qui legit, 24. 152
intelligat: Imèò, qui legit, puniat; qui audit,
reprehendat: qui loquitur, lacrymetur. Et
quid ſceleſtius excogitarunt, qui cum Adoni-
de Venerem in ſpecu Salvatoris collocarunt,
ut Chriſtianorum religionem fugaret imago
ſceleris? Æbquè horreo in antro Chriſti Ama-
ſium adulteræ, atque Voces Chriſti immixtas
nugis jociſque. Malè ſtetit cum Dagon Arca:
& iniquiùs miſceri patietur Chriſtus Obedien-
tiæ nomina cum ſcurrilitatibus & ſtultiloquiis.
Nolite Margaritas projicere Suibus : Nolite
frumentis immiſcere Zizania. Luti & auri con-
junctio fœditas, non fœdus eſt. Quæ con-
ventio Lucis ad Tenebras? aut quæ commu-
nicatio Verborum Chriſti & Vanitatum? Du-
cit Deus Prophetam in ſolitudinem, ut ad cor
ejus loquatur. Et nos viliſſimi vermiculi inter Irriſpres
nugas & vanitates ea fundemus verba, quæ ?*Reram.
Deus ipſe in turba fari noluit, quorum aures Sermo
non Aurem eſſe voluit, ſed Cor? Verba Dei in vanus.
libro continebantur obſignato ſigillis ſeptem,
quem ſolus Agnus occiſus ab origine Mundi
reſignat. Tu verô quâ fronte audes perire ſigil-
la jocando, quæ Agnus immaculatus exſolvit
occiſus? An ſanctior riſus tuus illius ſunere, ut
quæ verba ille proferre non poteſt ſine vulne-
re, Tu audeas ridendo propalare? O proter-
viam! Patent primùm vulnera Agni, quam
verba Libri, pluribuſque Sigillis Lex, quam
Aſtris Sol, cingitur: & nos ſine metu de eis ità
loquimur, ac ſi de ficubus amygdaliſque agere-
mus? Fumabant radices Montis Sinai, vel po-
tiùs Mons ipſe ardebat, cùm Dei verba, Dei
digito ſcriberentur: & Mortis undique imago
diffuſa authoritatem Legi conciliabat. Tu verò
adultam inter fulmina Legem exponis in nu-
gis? Quid? Quot fudit lacrymas Ignatius, ut
eas ferre Leges, quas Tu laxandi ammi gra-
tiâ laxato jam corde, relaxatéôque ſpiritu rides
verius, quam toqueris. Cautius, rogo, aga-
mus. In ſolis Altaribus, ſoléque in Templo
hoſtiæ Deo immolabantur. Extra Aram victi-
ma piaculum eſt. Arca Domini in regionibus
Philiſthiim , quamvis coleretur, graſſatur.
Deus non irridetur. Verba Domini confortare Gal. 6. 7.
cor, non riſum ciere debent. Perüt Oza Ar-
cam tangens cùm non deberet, nec vivet au-
dacia illius, qui tangere non verebitur impor-
tuno luſu vocabula ſanctitatis. IIlud advertas,
ſine cereis non licere operari ſacris. Quam-
quàm enim ſanctum ſit Sacrificium, ſanctè ta-
men perfici debet, alioquin in ſacrilegium ver-
titur victima.

Petite, & accipietis. Joan. 16. 24.

At ego fruſtratus votis, & fatigatus pre- Oratio ns
cibus & Templo non exauditus abſcedo. Quod- exandits,
que vehementiùs miror: Tam profusè Deus
Salomoni Sapientiam indulſit, quòd non Au-
rum poſtulaverit, ſed Scientiam. Me verò deſ-
picit petentem non Aurum, ſed nec Sapien-
tiam, verùm Salutem cordis mei, animique lan-
guentis Sanitatem. Benè. Sanior Oratio eſt;
quæ præ ſapientia Salutem exorat. Quid igitur?
N 4 an

—

152 Oliva

pgerveor an dicemus, quèòd Deus Salomonem audivit
Fons Ora- Sapientiam poſtulantem, Te verò negligat cu-
rionis. pientem Salutem? Nimirùm Salomon, ante-
Z. fe⸗ quam Deo preces offerret, Templum Numini
u zon obtulerat, quo nullum munificentius viſum in
ſuſßcit. Mundo. Tu verò quid Domino obtuliſti, à
quo nobiliora poſtules, quàm Salomon ² Eget
alis Oratio, ut deferatur ad Deum. Alæ ejus
Opera tua. Benè loqui, & malè agere, vel
ore orare & manu ſilere, non Deum rogare
1. Tim. 2. eſt, ſed irritare. In emni loco levantes puras
8 manus, inquit Apoſtolus. Manus offerat, lin-
HSHH gua petat, & qui utramque fecit, Orationem

gzionis re- 2 1
medium. Exaudiet, Oblatione receptâà.

Venit JESUS januis clauſis, & ſtetit
in medio, & dixit eis, Pax vobis.
Joan. 20. 25.

Serupuloe- Nen datur in orbe terrarum vacuum. Un-
ſi. dè Mundus arcetur, Deus accurrit, Clauſæ
diſcipulorum januæ affectiones omnes excluie-
rant, hominũmque ſolatia umverſa; ideôque
adeſt Chriſtus in medio latitantium. Nec ſo-
lus adeſt, quamquam ſolus expetatur. Pacem
ſecum vehit. At quæ Pax, inquis, in corde
meo, ubi tot perſtrepunt immundarum cogi-
tationum phalanges? O te miſerum! Felices
ſanè Agricolæ ſua ſi bona norint. Rogo Te:
& cur expetitur Pax, niſi ut agri colantur, &
compleantur horrea? Fiat, inquit, Pax in vir-
tute tua, & abundantia in turribus tuis. Tu
verò quid cauſaris, cui, ex vaticinio Pro-
phetæ, in falces gladii, haſtæ vertuntur in vo-
meres, adeò ut, dum Te pugnare credis;,
metere deprehendaris? Tot ſpicas colligis,
quot cogitationes pateris. Quid ploras, mulier,
non vir? Noônne optas tranquillitatem, ut ora-
re poſſis & preces Deo periolvere? Has verò
Tentatio Cur fundis? Ut merear, inquis. O Te felicem;,
nen timi, ſi tamen excolendi agri novam artem intelligis.
da. In tentatione & oras, & pateris, meſsiſque ge-
minatur, dùm nulla tibi arridet ſpes meſſis, qui
in Pace orares, non vinceres. Cum ipſo ſum in
tribulatione, eripiam eum, & glorificabo eum,
longitudine dierum replebo, inquit, eæum. Quæ
iſthæc dierum longitudo in Tribulatione? An
dies producuntur ultra ſtatas horas, an in æ-
vum diuturniùs brevis ætas protrahitur? Neu-
trum accidit, cùm in Tribulatione tantundem
horarum ſupputes, & intra juventam moriare
non raròô. Reſtat ergo ut credamus tot nos di-
tari manipulis Tribulationis dieculà una, quot
per annum vix in Pace oneraremur. Ubi enim
in Pace jejunia? Ubi Dei tam repetita memo-
ria? ubi cilicia? Evolve Davidicos Pſalmos, &
reperies inter hoſtium ſpiritualium cuneos nun-
quaàm ferè coronatum Prophetam. Replemur
diebus in die tribulationis, quia duplicantur co-
ronæ: & quemadmodùm ætatem productiſſi-
mam Martyris dies una Martyrii exæquat, &
vincit, quòd in ea non horæ numerentur, ſed
pœnæ, nec in pulvere Tempus elabatur, ſed
diſſolvatur Corpus in cinerem: anni enim ad
clepſydram aquæ fortè numerantur, ad ſan-
guinis certè clepſydram menſuratur æternitas:
Itaà & Tibi invito contigit, cui tot triumphos
parit dies una luctæ, quot parat dæmon inſi-
dias & luctus. Quam citins Urbis muri ex-
ſtruuntur adventante jam Hoſte, quàm Pace
Korente. Uno menſe inter tubas Opus abiol-

Pfſ. 121.7.

.
1.90, 1 5.

vitur, quod inter citharas uno non ſat luſtro
perficeretur.

Dilexit maledictionem, & veniet ei: Et
noluit benediäétionem, & elongabitur
ab co. Pfſ. 108. 16.

Quis eſt hic, & improbavimus eum, fecit ge
enim monſtra in vita ſua! Erravi, & lauda-ſ.
bimus eum:, dicere debueram. Beatus enim
vir, qui poſt Aurum non abüt, nec ſperavit
in Pecuniæ theſauris, ſed Maledictionem dili-
gens, Benedictionem omnium gentium, ſi non
deſperatè animoſus, fortiter timidus, & gene-
rosè Vilis repudiavit. Quis, inquam, iſte eſt,
qui Maledictionem diligit? Qui eam nutrit,
& advocat? Quis verô nutrit? Scrupulofus a-
nimus. An non fomenta Tentationum, crebra
cum hoſte colloquia, frequens congreſſus cum
Dæmone;, interruptæ cum Deo preces, ut te-
cum inſanè muſſites, deſertus Chriſti campus
& agger, neglectus Eccleſiæ ager, Coœli ob-
livio, Gehennæ, Libidinis, Dæmonis, Re-
gulorum, Serpentum; Stercoris, Veneni, Sce-
lerum, Mortis, Tartari recordatio? An non
Maledictionem vult, nec vult Benedictionem,
qui, ut loquatur cum Dæmone;, loqui recuſat
cum Domino? qui Panem Angelorum contem-
nit, ut de Cepis diſſerat cum Ægypto? qui
quieſcere cùm poſſit, gaudet cum hoſte velita-
ri? Fomites Tentationum ſunt, quæ Tu credis
eſſe ſupplicia: Blandiris Dæmoni, dùm illum
placare ſatagis. At, inquis, latrat, niſi illum
increpem. Latrat? Latrat, quia Tu oblatras:
deblaterat, quia Tu non ſiles. Ignoras tu for-
tè& Dæmonem illum eſſe Montem, quem in
Mare mitti jubent Juſti orando, non loquendo.
Mons eſt, ſaxum eſt, rupes eſt; Voces, quas
ille regerit tibi, prius Tu illi immiſiſti. Saxum
enim remittere vocem poteſt, emittere non po-
teſt. Noviſſima quidem rupes ſilebit: ſilebit
tamen, ſi tacueris. Quid ad Te ſtrepitus Sata- LNyrani⸗
næ, vocéſque Saxorum. Meas, inquis, remit- mon zimi.
tis voces? Quomodò id mihi perſuadebis: quan- ds.
do ego clamo, Non volo Legem tranſgredi: ,cllani-
ille verò, Volo, clamat, Legem tranſgredi. O ms.
inſenſate! Et neſcis hanc eſſe, ut plurimum;, TZentatio-
naturam Echo, ut non integras orationes red- num fons
dat, ſed partem ex eis voret, partem vomat? Sermhuli.
Si audire in corde Tuo non vis, Volo, tranſ-
gredi Legem, non ſonet in labiis tuis, Volo
Legem tranſgredi. Silebit Mons, ſi Mens ſilue-
rit; perſtrepet, ſi loquetur. Quòd ſi Montis ima-
go non placet, Canum pertinax ululatus Scru-
puloſorum ad vivum mihi adumbrare videtur
inſaniam. Oblatrat inquietus Canis, ne ſtrepat,
fruſtulo illum Panis compeſcis. Tacet ille, dum
comedit; ut verò bolum glutierit, ardentiuùs la-
trat ſpe frugis conſequendæ pellectus. Iterum
Pamis, iterumque Clamor. Tu paſcere non ceſ-
ſas, non ille latrare deſinit. Par lucta Clamoris &
Gibi Quam felicius fames illi os, quatm os in-
tercluſillet! Clamaſſet fortè impaſtus uno die,ci-
tò tamen ſpiritus eum & vox defeciſſent. Ità
nobiſcum agitur,; & cum Dæmone. Exaudio
Blaſphemias, niſi Pſalmos canam. O Te infeli-
cemi verbo Dei paſcis adverſarium Dei. Et neſ-
cis eſcamm ejus electam: mihilque gratius accide-
re illi poſſe, quàm ſi Angelorum efcis nutria-
tur, æquè ſibi ut Deo ex more Pſalmis perſo-

lutis. Cave, precor, ne Templum Diabolo
corde

rupule

cot
tur.
1r
cani
des
truum
Plum
ud
Ner
Audi
longe
tatiot
ledie

„†.

ne Ii
Et lan
Carens
expech
UIin ¹ COtON
taverit
ecCI.

clem

1is

horroh'
horreb

lepellitu
ſlo kerti
rejictur
Citur, in
(thr, ſl
Eim kepe
i Mae⸗
ind odi
erhibeto.
Non mici
Den u⸗

fümmnss 1
gantur M
Uten pu
HH Re
ARbe enin

lerit na
1 oblrn⸗
eti Perceé
ferehit,
Pelemper,
Ounnem,i
ditie
(Ue t .
Noli Alire
None, ne

nſed e⸗
dle
nan, Conſal

ettun,

1 lout blein

echcnlo .
ad ach
l Ganent .
n, ſe

1 t eorum
Nöigreder

d corde excites, ubi canonicæ horæ decanten-
tur. Neque enim ſacros verſiculos, quos con-
end, tra legem Paſtoris & Chriſti tui recitas intre-
ieh mendo, Deo pendis, ſed Dæmoni. Ergo illi

nge canis, quem niteris excantare: paſcis, quem ſtu-
des interficere: adoras, quem pellis: & cui An-
trum Angulumque in jecore invides, paras Tem-
plum in mente. Et quidem mea hæc verba non
illud exprimunt, quod Propheta præſignavit.
Dilex't, inquit, maledicétionem, & veniet ei:
& noluit benedibtionem, & glongabitur ab eo.
Audin? Maledictio veniet, & Benedictio e-

Ibid.

“r longabitur. Ergo Benedictione frueris in Ten-
n. . . . . . .
RM tatiomibus, & Maledictione cares. Si enim Ma-
Elhcnd, Ag.

ledictio veniet, & Benedictio elongabitur, pla-
nè Tua, ut iſtà ornaris, ità ab illa immumis es.
Et ſanè Benedictio Domini eſt Tentatio, omni
Carens ſuſpicione Maledicti, quâ ipſe Jobum
expedivit ad lauream, qu ipſe Juſtos parat ad
2. Tim. z2. Coronam. Non coronabitur, niſi qui legitime cer-
F. taverit. Niſi Goliam immitteret in Davidem,
generoſa Adoleſcentis tempora lauro carerent.
Reculas luctam? Privaberis ceronâ. Faſtidis
aciem? Carebis palind. Horres hoſtem? ab-
horrebit te Gloria. Certamen times? trium-
phum non ſpectabis. Woluit henedictionem, e-
longahitur ab eo. Videlicèt non Tu ab illa, ſed
illa à Te elongabitur. Dum enim accedere Te
credis ad illam in otioſa tranquillitate animi,
receſſifle illam ſenties à Te: quando intelliges
in tuæ vitæ confinio deeſſe Lauream, ubi de-
fuit Pugna. Quid, quèd non ſola elongatur
Benedictio impatientiã Tentationum, ſed Ma-
pſal. 1o8. ledictio inſuper advocatur. Dilexit Maledictio-
16. nem, & veniet ei. Quomodòè? Veniet, dùm
repellitur. O inſidias! Creſcit in morem hydræ
ſuo fertilis vulnere Tentatio: accedit, cum
rejicitur; invitatur, cum ablegatur; cùm tru-
ditur, intrat; cùm jugulatur, vivit z cum cal-
catur, floret; ardet, cuùm extinguitur; venit;,
cùm repellitur. Et veniet ei? Cur? quia Dile-
xit Maledictionem, & veniet ei. Dilexi, ais:
imò odi maximè. Tu verò in eam odu inſignia
exhibeto. En flagella, en funes. At hæc amoris,
non imicitiæ inſtrumenta ſunt. Cor enim, utl
Deus, quæ amat, corrigit, flagellatque omnem
filium, quem recipit. Flagellaſſe Te credis Dæ-

ſut . 1 1
Damon ei

Ies lchil
A Tehrmd

legerne monem? ei profusè blandiris. Nimirùm, qui
ele, ue flammis incenditur, verba non timet. Lævi-
negra dun gantur Marmora attritu, non læduntur: & ad
jotet, Mrl vitam putantur vites, duùm ſecantur. Abſalom
n nö, , faciem Regis morte paciſci paratus erat: ma-

lebat enim mori, quàm ſine Patre recréari.
Dilexit malediclionem, & veniet ei. Verùm au-
res obſtruantur, ne nimiâ atrocitate futuri ex-
cidii percellantur. Non veniet modò, ſed ad-
hærebit, ſed pervadet, & ſinu non contenta,
pellem perforabit, per cutem tranſitura ad ſan-
guinem, indè in viſcera, pérque ea ad intimas
abditâſque pervaſura oſſium medullas, carniſ-
que, ut Tertullianus ait, metalla. Audi, imo
noli audire, ſed tacere aliquando diſce cum Dæ-
mone, ne audire cogaris, quod modèò non au-
Tentatio. dire conſuleris. Et induit maledictionem ſicut ve-
um reme- ſtimentum, & intravit ſicut aqua interiora ejus,

Tir & ſicut oleum in oſſibus ejus. Cujus immanitatis
1. 37. e Racnl non commotæ ad commiſerationem,
ed ad iracundiam provocatæ beatæ Mentes ex-

lbid. 18., clamant : Fiat ei ſicut veſtimentum, quo operi-
tur, & ſicut zona, quâ ſemper præcingitur. Hoc
opus eorum, qui detrahunt mihi apud Dominum:
indignabunda concludit Tentatio à Domino

Stromatum,

„ . .
Lib. XIV. r153
immiſla, à Te rejecta. Nimirum tuo furore;
tuaque inſania, Tentationem non repellis,
ſed altiùs figis in mente. Sæpiuùs erim turpes Tentatio-
imagines revolvendo, recudis, à quibus nun- Pum Jons
quam in poſterum expedieris. Hoc opus eo-
rum, qui duùm calcare ſatagunt turpitudinem;
non illam proterunt (ferrea enim eſt) ſed te-
naciùs altiuſque eam ſibi inſculpunt. Quò ma-
gis tunditur clavus, eò difficilins evellitur. Tu
quoque obſcænitatem in tua Mente incidis,
quam vix Dæmon colorarat. Tu tibi meditan-
do illud præſtas, quod ille præſtet ſuggerendo.
Novi ego viros, qui tuo more certantes cum
umbris, ità eas colorarunt ſæpius recolendo, ut
pati eas debuerint in ſenio, quas non ſperne-
re, ſed ſuperare conati ſunt in pubertate. A fa- Eccl. 214
cie colubri Juge peccata. Non percute, non in- 2⸗
terfice, dixit, non luctare, ſed fuge. Averte El r18.
oculos meos, ne videant vanitatem, orat Pro- Tentatto
pheta. Leniter alio mens avertenda „non furio- atilis.
8 concutiendum quaquaversùm eſt caput. Quid
times, duùm Ignis te propè exæſtuat? Non in
igne Dæmon, ſed Dominus. Mentior, ſi non
hæc Davidis ſententia eſt. lgnis ante ipſim præ- Pl. 96. 34
cedet. Venit Dominus, cùm Ignis advenit. E- Nahum-
tiam Eliæ viſus eſt Ignis, antequam in ſibilo Au- 1. 7.
ræ tenuis illi Dominus appareret. Dominus in
tempeſtate, ait Nahum, & turbine viæ ejus, &
nebulæ pulvis pedum ejus. Audis: in Tempeſta-
te ad te deſcendit Dominus, qui etiam & Ru-
bo ardenti locutus eſt Moyſi. Non ubicumque
pix eſt Turpitudinis, indè Candor abeſt lucis
.ternæ. Nigra ſum, ſed formoſa, inquit illa; Can. 1. .
Tentationibus denigrata, decorata Virtute. Ma- Ibid. I8,
rænulas aureas faciemus tibis hoc eſt, anguiun“
atque ſerpentum non vulneraberis, ſed ornabe-
ris ſimulacro. Michaélem honeſtius effingere
non poſſumus, quàm cum Dracone. Minds ille
fulgeret ſine Monſtro, placeret minùs, illo
ſubmoto, qui diſplicet. Obſcuraret Davidem,
qui Spurii caput ex ejus dextera excuteret Ho-
nor eſt, quod creditur Onus. Sine Tentatione
Chriſtus, David eſt ſine Golia. Non rutilat
miles, ſine pugna. Nec vita hominis dTuc˖k Rii- Job 7. 16
litia eſt ſuper terram, placere Deo poteſt ſine
hoſte torpens, languens, otio emarcida „ in-
gloria, imbellis, deſes, ignava denique, non
tranquillitate ſed ſomno quieta. Benedicite Lux Dan. 13.
& tenebræ Domino, cecinere in clibano SS. 72.
Pueri. Non ſola Lux Deum laudat, ſed Te-
nebrarum quoque vox Deo grata eſt, qui
Mundum & creavit in Tenebris, & refecit in
Umbris. Quamquàm enim Terram jam fact4
Luce germinare juſlerit, at eam ſine Luce è
nihilo eduxerat, Cœlum, Mare, ipsâmque
Terram molitus in Nocte, quæ Dei primo-
genita eſt, & Diei prænuntia, ac quaſi parens.
Lux Conſolationis Nocti Tentationis palmam
cedit. Veràùm fragmenta colligenda ſunt, quæ
Properanti exciderunt. Ienis ante ipſfum prace- Pſ. 96. 3.
det, adduxeram ex Davide. At non dixi,
quæ ipſe dicit: Et infammabit in circuitu ini- Ibide
micos ejus. Non filios quos flagellari permit-
tit, ſed inimicos flagellantes Ignis exurit, Nu-
minis præcurſor. Tibi palmam, Diabolo con-
fuſionem Tentatio adornat. Recitaveram quo-
que ex Canticis, Nigra ſum, ſed formoſa. Ap-
poſité ſanè, ſed ſanctiuùs, ut quidem videtur,
quod ſequitur. Ideò dilexit me Rex, & introdu-
xit me in cubiculum ſuum. Niger es Tentatione,
ſed pulcher es Victorid. Nigredo iſta non mo-
dò non à Sponſi facie te excludit, verùm intra
ſecreta

Can. I. 5.

— „
154 Oliva
ſecreta cubiculi Te admittet. Quin ideò ad-
mitteris, non quòd pulcher, ſed quòd pulcher

pariter & niger ſis. Privilegium enim introdu-
cCtiomis quod ſola formoſitas non impetraſſet,
igredim junéta venuſtas meruit. Nigra ſum,
Pd fe moſ : Ides, inquit, dilexit me Rex; G.
iniroduxit me in cubiculum ſuum. Aliàs, aliiſ-
que in locis tota pulchra, & ſine macula dic-
ta fuerat, non ideò tamen meruerat introdu-
ci. Tunc tantùm introducta eſt formoſitas,
cùm Tentationum nigredine non fœdata, ſed
Tentatio decorata eſt. Quid ſi formoſa indè ſit quòd ni-
ntilis. gra? Fallor, falléque, niſi plerique ſine ſpecie
perſecutio ulla decoris forent, ſi non eos Tentatio deni-
prodeſt. graſſet. Fare, rogo Te, undè gemma Oratio-
Fame u Nis in corde emicat, undè coralia Pudoris in
vra nimia. genis rubent, undè topazion Pœnitentiæ in
membris pallet, undè fluunt margarita Lacry-
marum ex oculis, undè ſcatet in ore Eloquio-
rum argentum, undè aromata Suſpiriorum è
pectore, undè Ciliciorum nexi torques in reni-
bus, undè aureæ Regularum manicæ in mani-
bus? Planè ex quo Tentari cœpiſti, armari,
imèò & ornari cœpiſti. Hyems mihi pelles cir-
cumdedit, frigus focos paravit, calorem debeo
Can. 4. aquiloni. Surge, Aquilo, & veni Auſter, &
16. fluent Aromata ejus. Ventorum impetus exco-
luit tuæ Mentis hortum. Non Zephyros advo-
cavit placidiſſimos, ſed Auſtrum procelloſum
Sponſa concupiit. Adeò non bona aufert Ten-
tatio, ſed affert: non decorem minuit, ſed
auget: non ornamenta adimit; ſed addit: Non
credis mihi? crede Deo. Ad Dominum, cuùm
tribularer, clamavi. En Orationis parens Ten-
tatio. Tribulationem, & dolorem inveni, &
nomen Domini invocavi. Intuere Legis gem-
mas à Tentatione duratas. Tribulatio & an-

Pſ. 119. 1.

PIIA4. 4.

Pſ. 118.
142. guſtia invenerunt me: mandata tua meditatio
mea eſt. Parùm eſt Legem in corde naſci Ten-
tationis beneficio; adeſt per ipſam & Legiſla-
. . . . 7. . X —
. 4 ir . -
PL13. 1. tor Niſi quia Dominus erat in nobis cum e

2. xurgerent homines in nos, fortè vivos deglutiſ-
ſent nos. Parùm quoque: adeſt & cum Sponſo
Sponſa, & Virgo adeſt cum Chriſto Tenta-
Can. 2. 2. tis. Jicut Lilium inter ſpinas, ſic Amica mea
inter filias. Cùm verſus fueris ob amaritudines
anguſtiâſque Cordis in ſpinam, tunc Tibi in-
tererit Lilium. Vobis Virgo aderit, 6 Filiæ
Dei, 6 Deo dicatæ Mentes, cùm ex floribus
abieritis in ſpinas. Sicut Lilium inter ſpinas Vir-
Tribula- go efflorebit. Nimirum, quæ adſtitit Filio ſpi-
tio utilis. nis coronato, Filiabus adeſt in ſpinas verfſis.
Perſecutio Non defuit Filio Cruci ſuffixo, Filiis non de-
non nocet. erit; quibus infixa fuerit Spina. Breviter, vo-
bis non deerit Lilium, ſi vobis Spinæ non de-
ſint. Et quis non ſufferet lætus Tentationes,
quibus ſe non tam in ſpinam verti videt, quàm
in hortum, ubi germinet Lilium, undè Flos
campi non abeſt Quid dico hortum? ruſtica
viridarii facies. Templum evadis & Dei numi-
ne conſecratum, & Virginis lumine illuſtre.
Plenè Gloria Domini in Te eſt. Nec mirum,
ſi intrare in cor tuum ſatagit Dæmon, quan-
do fſtudet ipſe Cœlum in terra reperire, qui
gehennam invenit in Coœlo.

Tunſionibus & preſſuris expoliti lapides,
Juis coaptantur locis per manus arti-

Iicis.

Ruerunt fabulis veriùs quàm fidibus exſtru- Talems
Ctæ Thebæ: Sion autem in æternum ſtat. E-e Obe-
tenim hic Artificis manu ſuis ſaxa locis aptan- Girmti.
tur: ibi verò, quò lubebat, auriti lapides Obedien.
reponebant ſeſe, murorum non tam materies, "“.
quam architecti. Væ nobis, ſi Urbs fortitudi-
nis noſtræ hâc ratione ſtruatur. Si alius doce-
re audeat, ſi alius docere nolit, ſi nec ille vo-
catus, & ille injuſſus Altari ſerviat, periimus.
Neque verô ſola ſatis eſt Obedientia ad ædi-
ficium, ſi adſit, quæ ſola ſufficit ad ruinas, ſi
abeſt. Tunſionibus & preſſuris lævigandi ſunt
lapides. At expolitus è monte eſt exciſus. Tun- Vreexer,
datur nihilo minùs. Quis lævior Joanne in ma- eri delet.
terno adhuc utero Deo plenus? Per zonas, suserior
perque pilos camelorum tranſivit foramen il- ,““
lud, per quod Camelis tranſire non licet. Al-“
ter illo non minor Joannes innocentiâ, lævi-
gari tamen debuit exilio, ollà, veneno. Sa-
xum eſt, quâmque læve ſit: Caro eſt, Ho-
mo eſt, Adæ filius, Hæres culpæ. Extunda-
tur, ut Templum ſit Spiritûs Sancti.

Cantemus Domino: gloriosè enim ma-
gniſicatus eſt: Equum & Aſcenſorem
dejecit in Mare. Exod. 15. 2.

Ità ploras, demerſo in æquore Pharaone, Serupule⸗
ac ſi ex æquore emerſiſſet? Palmæ non benè “4.
rigantur fletibus. Quid ageres captus, qui Deſperan
ploras victor? At, inquis, Pharaonem ſpe- Rerzn
Cto. Mentiris. Hauſtus enim eſt Pharao cum na veras
exercitu in Mari rubro. Quod intueris, non ille Religionis
Pharao eſt, ſimulacrum eſt & cadaver Pha- filieuar.
raonis. Quid horres buſtum? A mortuo mor-
tem metuis? Peccata, quæ tecum de ¶Ægyp-
to exiere, periere in Mari. Prius enim illa
Profundum ſenſere, quàm Tu littus tenueris.
Tecum exiere, ſed non tranſmiſere pari te-
cum felicitate Oceani gurgites. Cane proindè,
qui ploras. Latet in fletu Dæmon. Nec mirum,
ſi qui ardet, undas conſectatur. Cupit ille tam
Te carere Securitate, quàm Deum Cantico
quando facere non poteſt, quin careas Pharao-
ne. Tuis in lacrymis naufragari optat Dei lau-
des, uti in mari rubro tua naufragium pertule-
re flagitia. Noli, quæſo te, tam frequenter du-
bitare, an hoſtis vivat, ut Dei beneficium obli⸗
vifcaris. Noli progredi ad littus, ut ſpectes, an
enataverit Pharao. Ille enim periit in undis, ſed
Tu naufragium facies in arena, ſi non deſieris
dubitare de Deo. Cor ejus congregavit iniqut-
tatem ſibi, inquit David. Id verò quomodò?
Ingrediebatur, ut videret: egrediebatur foras, Pfſ. 40. 6.
& loquebatur in id ipfum. Time, ne dùm ſæ-
piùs exis, ut explores an vivat Pharao, re-
ſurgat, qui perierat. Cave, ne metu tuo extra-
has Pharaonem ex undis. Baſiliſcus videndo pe-
rimit: Scrupuloſus videndo exſuſcitat. A Ti-
more tuo concepimus, & parturivimus Spiri-
tum ſalutis. Audin? Mentes a Timore concipium
Spiritum ſalutis, ſi ſanus ſit Timor: Spiritum
Mortis ſi vanus ſit Metus, & vilis. Potes, ſi me-
tuas concipere Pharaonem, iterumque in lu-
cem edere, quem in aquis ſepeliſti. mieln 1.

ime
ie. Ciat
„2 e,
dd 1e
nel;
is,
E es
tatem
zi:0
Emmn
wa!
ſenci t

Penel
in
47
. ui
t,
1)

he⸗ lniul
ilte e, e
. mickus
dus Mtiis
1ſine nuit . P
flr. tonen
ii, bus imm
.
eſ ce hi
ton Puon
ſtolictus
tig, l
poſter.
tiumpho
Dls crede
Cauda ten
lo! Tu
celſere 4
eſt Petna
titi? Ite
.Metes,
1 ni ler!
lilengti ſu
wione (
Volalti) n
Kcommoe
Vx la,
e tno Cor⸗
Cord fbit
Iers C.
lum Lute
cilig idi n
& Demn
Ui Cade

imaginario crimine torqueberis, quàm excru-
Habac. ciatus fueris a vero peccato. Uſquequòs, Domi-
1, * ne, olamabo, & non exaudies * vociferabor
ad te vim patiens, & non ſalvabis ? Quare of-
tendiſti mihi iniquitatem & laborem? vocifera-
ris, benè novi, cum Habacuc. Si me audis,
& ex me quæris, quare tibi Dominus iniqui-
tatem oſtenderit & laborem; Reſpondebo ti-
bi: Operi manuum tuarum porrigis dexteram,
& miraris, ſi enatet è& profundo? Sine perire;
quod periit. Noh ſpecçtare, ſi iniquè fers, oſ-
tendi tibi cum iniquitate laborem.

Benedictus Domiéinus, qui non dedit nos
in captionem dentibus eorum. Anima
noſtra ſicut Paſſer erepta eſt de la-
queo venantium. Laqueus conkritus
eſt, & nos liberati ſumus. Pſalm.
123. F.

Lapfß, ez. Inſultas Lapſo? Quare? Quia ſtetiſti. Vi-
pasi dete de, ne cadas. Cecidit de Cœlo Lucifer, cujus
nas, amictus Aurum purum. Putas autem, quòd
Oondan fortiùs Tu, qui ſtetiſti, quam ille, qui cor-
ne ſeietes, ruit, pugnaveris? Deus non te dedit in cap-
Dißiden- tionem dentibus eorum, quorum Te fauci-
is ſui. bus immiſiſſes. Anima noſtra ſicut Paſſer, non
ſicut Leo, vincienda, non pugnatura erepta
eſt de lqqueo Venantium. Venantium, inquit,
non Pugnantium. Ea enim noſtræ mentis &
ſtoliditas, & infirmitas eſt, ut Venatione po-
tiuùs, quam Bello, captivare nos ſatagat hoſtis
noſter. Quo ergo pacto glorietur Paſſer de
triumpho? quomodò prævaluiſſe ſuis ſe viri-
bus credet contra Draconem, cujus vel ſola
cauda tertiam Aſtrorum partem refixit & coe-
lo? Tu Paſler reſtitiſti tuis viribus IIli, cui
ceſſere Aquilæ? David captus eſt, illaqueatus
eſt Petrus, Thomas implicatus eſt, & Tu ſte-
tiſti? Stetiſti? imò jam captus eras, jam rete
indueras, niſi præſtò adfuiſſet Is tibi, qui deeſſe
vix ſolet Lapfuris. Laqueus contritus eſt, & nos
liberati ſumus. Dic, rogo, mihi, ex illa col-
luvione Cogitationum quomodò Candidus e-
volaſti? niſi quòd alas tibi ſuas cœleſtis Aqui-
la commodavit, diſſuto priùs diſcerptéôque reti?
Vox illa, quâ fugaſti catervam Monſtrorum,
& tuo Corde manavit, ſed Dei miſeratione tuo
cordi fuit immiſſa. Crede mihi, Serpens, qui
ruens & Coœlo Sidera diſſipavit, in Terra mi-
litans Luto nocere potuiſſet. Cujus ſine ſtrage
caſus ibi non fuit, fuiſſet hic pugna cum cæ-
de. Damnatus nocuit, & dimicans non noce-
bit? Cadendo rapuit ſtellas, & cædendo ci-
Honor nerem non difflaſlet? Deus adfuit; Dominus,
muttens quaſi vir pugnator, pro Te certavit. Quod
cùm itaà ſit, cur Beneficium Ducis tui, in ejus
Militis contumeliam refundis? Cur inſultas vi-
cto Fratri, qui captus jam eras, niſi Dominus
occurriſſet? Uterque veſtrum victus eſt: à Dæ-
mone Ille, Tu à Deo. Te Deus opem feren-
do expedivit aà laqueo, beneficis compedivit:
Ille à Deo non erutus ceſſit adverſario.

Ibid.

Dominus in circuitu populi ſui. Pſalm.
124. 2.

Tentatio Non ſentis in Tentasone Deum in corde
Pern ba. tuo? non ideò abeſt, ſed pro Te militat in
et. . . — —.
circuitu tuo. Ad regmi fines excubantes mili-

Stromatum, Lib. XIV.

155
tes in urbe non videntur, urbi militant tamen, Gratia
à qua hoſtes propulſant: & eò fortiùs propu- Dei necef-
gnant illam, quò longiùs abſunt ab ea. Mi- Jaria.
nus eam tutarentur, ſi illam & muris defende-
rent. Videtur à Te abeſſe Deus: pro Te in
confinio pugnat, propulsätque ſuperbiam, à
qua oppugnarere, ſi foret ipſe in corde. Abeſt
à Te Deus, ne abſit: deeſt, ne deſit.

Deus charitas eſt, &, qui manet in
charitate, in Deo manet, & Deus
in eo. I. Joan. 4. 16.

Deus Amor eſt: ſed Amor eſt non loquens, Charitas
nec infoecundus. Spiritum Sanctum ſpirat. In erga pro-
divinis Pater loquitur Verbum : ſed Amor *imos.
non loquitur. Non loquitur, ſed Spiritum ſpi- Amicit ia
rat. Noſtra, & contrario, Charitas ſterilis eſt vana.
Operibus, fſœcunda Sermone. Fœcunditas hu- Vnio leſa.
mani amoris facundia eſt. Et quidem ut in Di-
vinis accidit, ità accideret vellem in humams.
Non omnes PFerſonæ Verbum ſunt, nec omnes
loquuntur: ſed ubi de amore agitur, nulla
immunis eſt à Charitate. Amant Pater & Fi-
lius, Spiritus verò Sanctus Amor eſt. Non om-
nes inter nos doceant, ſed Amore nemo no-
ſtrum non ardeat. Amoris, inquam, pleni eſſe
debemus, ſed Amoris ſœcundi non facundi:
qui ſpiret, non qui garriat. Quamquam ſatiùs
duco Amorem noſtrum loqui, quam agere. Nam
& hac fortè de cauſa, cùm ad nos Amer di-
vinus deſiliit, in linguis flammeis conſpicien-
dum ſe præbuit, ut intelligeremus, amorem
probare ſe non poſſe, ſi tacet. Ubi ſunt, qui à Haſpites
ſe amari quidem omnes profitentur, teſtantůr- exzipienzds
que, loqui tamen non niſi cum paucis volunt; berbums-
cumque nullus ab eorum corde abſit, eorum "iter.
adeſſe colloquiis, utique conſuetudine rariſſimmis
licet. Ita-ne? Os tuum tuo tibi eſt corde pre- Hoſpita-
tioſius, cùm à tuis excludas ſermonibus, quos litas non
in tuo pectore amplexaris? Conſidere poſi men- ferculis
ſam apud Te non licey illi, cui licet tuo in "bunder;
corde demorari. In Te eſt, & tecum eſſe non 1. 2 Fanee
poteſt? Procul eſt à labiis, qui menti eſt inti- liaritate
mus? Cumque à Charitate tua in viſcera ad- csdzatur.
mittatur, à Cupiditate garriendi jocandique Recreatio
non admittitur in colloquium? Dicam, quod "renes ed
ſentio. Deus Charitas eſt, & , qui manet in Tid.
charitate, in Deo manet, & Deus in eo. Ut lo-
quaris cum Amico nugacitate tibi conjuncto,
à Fratre eôque advena, ſejungeris? Væ tibi. .
Etenim manet tecum Amicus, ſed Deus in te
non manet, qui in eo manet, in quo Charitas
remanet. Receſſit Deus a te, ut Frater tuus non
acceſſit ad te, tuæ nubilo frontis conterritus. O
malé jucundam familiaritatem, quæ Charita-
tis emitur diſpendio! O peſſimè ſuavem Ami-
cum, quo ne careas, cares Deo! O fellea ver-
ba, à quibus Verbum exterminatur! Sonet vox Gan. 2.
tua in auribus meis, ad Dilectam Sponſus aie- 14.
bat. Nimirùm ſi diligis, loquere. Amoris ſi- Lingnse
gillum os eſt: ſi me excludis a labiis, me Odi- cura nul-
ſti. Cœlum ſubi. Quid ibi Patre foecundius, Iu exelu.
quid potentius? Sine Verbo tamen Amor non dar in Re-
emicat, nec ſine Verbo Spiritus Sanctus ſpi- dowei⸗
ratur. Magnum vocabulum Pater Amorem ſo-
nat, Charitatem præfert: demique viſcera Di- Sermo ſi
lectionis hoc involvi cortice putantur. Amoris venus nö
margaritum ditiori tegi conchâ non poteſt, Y e
quam titulo Patris. 81 Pater eſt, amat. Benè: õ
ſed ſine Verbo Pater Amorem habere Hoteſt
iraré

1 56

ſpirare Amorem non poteſt. Nos verò vermi-

culi lutei, & vaſa teſtacea facientia invicem
anguſtias, quomodò jactamus amorem, ſi ne-
gamus verbum? Illud diligis, cum quo loqui
recuſas? Mentiris. Nec enim Patre Deo major
es, à quo Amoris immenſus Ignis non pro-
micat ſine Verbo. Superiores id quoque diſ-
cant: non ſufficit Patrem eſſe, ut Charitas o-
Can. 5.6. riatur. Anima mea liquefatcta eſt, ut Dilectus
Sauperior locutus eſt. Planè liqueſcere nihil eſt aliud, quàm
ſxos ſape in Amorem converti. Amor autem ſatus eſt, ut
alloqua- Dilectus locutus eſt. Murænulas aureas vermi-
r. culatas argento, aliâque ſexcenta operoſæ ſu-
Se Rer pellectilis munera Sponſæ Dilectus detulit, nec
iends. liquefacta eſt. Introduxerat eam in cellaria,
Affabili- Occurrerat in via, deſcenderat in hortum ejus,
tas. nec ſe fatetur liquefactam. Vix ille loqui cœ-
Charitas. pit, cùm cœpit illa illicò colliqueſcere. Au-
tun res, non aurum, expetit Sponia, & mavult
Can. y. Verba, quam torques a Fratre Charitas. Gut-
16. tur illius ſuaviſſimum: Benè: Quid indè conſe-
Hoſpisa. quitur? Attende: Et totus deſiderabilis, in-
Kitas ve- quit, talis eſt Dilectus meus, & ipſe eſt Amicus
74. meus. Filii hominum uſquequò gravi corde?
Non ſatis eſt fratri noſtro, quòͤd domi reci-
piatur, quòd induatur ſtolà primà, quòd pa-
retur epulum, quòd una ſit nobiſcum illi men-
ſa, gymnaſium unum. Commune illi eſſe de-
bet ſolatium ſeſſionis, nec excludi debet à col-
loquio, qui non excluditur à convivio. Guttur
tuum, ſicut vinum optimum, clamat ad Suna-
mitem Dilectus, & ad Societatem Filius. Ma-
lo guttur, quam vinum; malo tecum loqui,
quàm veſci tecum. Non mihi deerant in Pa-
tria cibi, Tu deeras, tui mihi gratiores ſermo-
nes, quam eſcæ tuæ. Non in ſolo pane vivit
homo, ſed in omni verbo, quod procedit ex
ore filiorum Dei, & meorum in Chriſto fra-
trum. Guttur ejus ſuaviſſimum, & totus deſide-
rabilis, talis eſt Dilectus meus, & ipſe eſt Ami-
cus meus. Non agnoſco Amorem, ubi non au-
dio Vocem. Etiam Poëtæ, apud quos omnis eſt
deflorata virtus, Amorem fingere potuere im-
purum, potuere cæcum, potuere armatum,
ſed elinguem facere nequiverunt. Eruerunt o-
culos, linguam non eruére: abſtulerunt veſtes,
ſermonem reliquere. Nuſquàm vidiſſe fertur,
tacuiſſe nunquàam. Imò cum ex Bernardo ver-
ba jacula ſint, veſtes ille diſtraxit, ut jaculis,
hoc eſt ſermonibus, abundaret. Quamquam
abeat impurus Amor, ſuiſque concidat ſagit-
tis, quibus malè vulnerat Pudicitiam. Si ocu-
lis caret Amor apud Poëtas, verbis in Scriptu-
ris noſter non caret Amor. Uſque adeò familia-
ris eſt Amori ſermo, ut in ſimilitudinem lin-
guarum ad nos deſcenderit: nihilque egere
primum, qui Spiritum Sanctum recepere, quaàm
variis exundare Sermonibus, multiplicique ver-
ſare ſono os atque facundiam. Puto, ut men-
dacii argueretur, qui & loqui renuit, & ama-
re ſe jactat. Uni credo linguæ. Si loqueris, a-
mare te credo, ſin, tam odiſſe potes, quam a-
mare. Tam epulæ quàm manus fallere poſſunt.
Eaſdem prætulere manus, ſimiléſque intulere
dapes Jacob ac Eſau: ſola vox prodidit Inno-
centem. Mihi dapes non probant Jacob. Nam
& Eſau eſſe poteſt, qui me paſcit. Vox, vox
ipſa me docet, non me Romæ natum eſſe Eſau,
ſed mitiſſimum Fratrem, ſed Rebeccæ Filium
veriorem. Manus ſint Eſau, horreſcant pilis o-
pera, ſed vox Jacob ſit, & benedicam tibi.
Denique hœdos ab Eſau appoſitos faſtidiam,

Can. 7. 9.

Can. 5.
16.

Oliva

non faſtidiam fruſtulum panis à Jacob. Si dul-
cis vox eſt, ſi ſuavis eſt ſermo: Verbo, ſi Ja-
cob eſt vel lentem miniſtret, & ipſam negligam
primogenituræ prærogativam. Quod ibi Patri
non placuit, hic Fratri placet. Verùm longius,
quàm putaram, bullientis me maris æſtus abri-
puit, & dùm èê portu exeo, ut propè littus
excurram, ad Africæ penè arenas delatum me
ſentio. Repetamus, rogo, portum, & undè
diſceſſimus, eò vela flectantur. Deus Charitas
eſt, & qui manet in Charitate, in Deo manet,
& Deus in eo. O theſaurum opulentum Cha-
ritatis? Qui in ea manet, in Deo manet; nec
mirum, ſiquidem Charitas Deus eſt. Qui ma-
net, inquam, in Charitate, in Deo manet,
non qui, advenarum more;, ad Charitatem di-
vertit. Plerique modè blandiuntur Fratri ſuo,
modò iraſcuntur: modò plaudunt, modèò ex-
plodunt. Hi non manent, ſed vagantur in Cha-
ritate. Urbes memineris Cives, tanquaàm Fi-
lios, fovere, vagos aut plectere, aut exturba-
re. Benè: Manere volo in Charitate: ſed Cha-
ritas iſta quid eſt? Quid ſit ignoro: quid præ-
ſtet, ſcio. A fructibus ejus cognoſcamus eam.
Audi, quid præſtet. Charitas operit multitu-
dinem peccatorum. Fructus Charitatis & opus
velum eſt lucidiſſimum, quod bombycis imi-
tata artificium, ex ſuis ipſa viſceribus conficit,
ut non Filios ornet ſuos, ſed ut alienos in-
volvat abortus. Texit, ſed non ſuam pompam,
& alienorum vitiorum operimentum. Denique
aurum eſt: tundi ſuſtinet, attenuari gaudet,
ut ſuo tecta ſplendore, vilia quæque irrutilent,
auratæque trabes, proprii quaſi generis exper-
tes in ſua Luce triumphent. Si amas, operis,
operis, inquam, non opus, ſed otium, ſed
vitium, ſed vulnus Fratris tui. Charitas coo-
perit multitudinem peccatorum. Dilexit non &
lavit nos à peccatis noſtris in ſanguine ſuo, ſcri-
bit de Chriſto Joannes. En quam proprium A-
mori operire peccata. Egenus factus eſt Chri-
ſtus, cùm eſſet dives. Detraxerant milites indu-
menta, tunicam ſortiti erant. Quid ageret eſus
Amor, ut noſtra peccata integeret? Quando
veſtis deerat, quæ tegeret: Sanguis non defuit
qui lavaret. Non habeo vela, quibus cooperiam
icelera populi mei, habebo ſanguinem, quo
ea abolebo; imò cruorem habere deſinam, ut
deſinant illi maculis inquinari. Ad hoc vem in
Mundum, ut nuditatem Adami tegerem, quem
texiſſe velleribus non ſuffecit. Agnus ecce ego
factus ſum, ut peccata populorum non ſolùm
veſtiantur à me, ſed à me quoque tegantur.
Ego ero indumentum tuum: huc advemi, ut
Te tegerem. Et ſanè plurimi feciſſe Chriſtum
hanc tegendorum ſcelerum artem ex eo Ve
maximè conjicio, quòd apud Iſaiam pro ma-
gno putatur, quòd queſturus non ſit, cum ſuo
vellere denudabitur. Quaſi agnus coram ton-
dente ſe obmuteſcet. Quid faris, Vates ſapien-
tiſſime? An magnum hoc eſt, quòd tonſus Ag-
nus taceat? Vulneratus ſilebit, tacebit occi-
dendus, non perſtrepet in Ara: & mirum eſt,
ſi ſileat, cùm detondetur? Num cruore Agni
pretioſius vellus eſt? Pellem pilis num poſtha-
bet, qui minorem de ſe admirationem Prophe-
tæ facit tonſus, quàm cæſus. Nimirùm Cha-
ritas cooperit multitudinem peccatoruimn;

hoc Agno pergratum erat;, ſi quo modo ho-

minum ſcelera ſuo poſſet vellere operire.
rùm, quando perdidit veſtes, cruorem dedit,

quo tegerentur maculæ noſtræ. Sanguis ejus
ornavit

I. oan.4
16.

Vnio,

Charitas

fraterna.

Compati.

1. Pet 4.
8.

Judican-
tes teme.
1.

poc. 1.
5.

Invenie-
mus ho-
minẽ ided
ad imagi-
nem Dei
cöditum,
ut imita-
tor ſui eſ⸗
ſet autho⸗
ris: & hac
eſſe natu-
ralem no-
ſtri gene⸗
ris digni.
tatem, ſi
in nobis,
quaſi in
quodam
ſpeculo⸗,
divinæ be⸗
nignitatis
ſogna reſ ·
plendeat.
F. Lee Ser.
1 de Jejun.
1la. 3·7*

Compati
latſii.
Confeſe·
rii ſint

diſereti.

—

070.
in
bla;
niz tr
10 fltl
laret
“
um.
n ot
(o
ſiunt
ſeeler⸗
ſurn
Qm
Scien
tin d
ciunt.
la; e le, 1
er
dum v
Paradt
in Cal⸗
migren
ſec tet
teln ho
litas n
tegat,
ſeincitn
Bene J
CoMhpen
Ccœlum
gbe de

Uiutem
ſerare
ſtinmt?
Hum vun
tuit debe
ter Time
icos. X
Denon
Gumm lug
OInnes p.
olhtutbus
, Ceperi
nile, G .
tenm on
1e Jufih
nn tor
n le
nilnr, ne
renit,
1e (adere
Pere Per
tintiumn.
nus Keen m
nl. erit,
nl 1eelroe

lngt
nt ornavit genis meas. Porrô defuere Domino
c in Cruce operimenta;, quibus ſua velaret mem-
WAüi bra, non quibus aliena fcelera obvelaret. Vi-
WNN de à nudato Domino ſcelera militum cooper-
enadeie⸗ Luc. 23. ta. Pater dimitte illis, non enim ſciunt, quid
DN 24. faciunt. Texit eorum ſcelus, qui eum deſpo-
Nenan dee⸗ liaverant. Suis veſtivit verbis apud Patrem,
hounm, i qui Verbum Patris nudaverant. Nota artifi-
. Dali cam. Sapientia ipſe erat, ſed pro nobis fac-
krin an, tus Stultitia. Quid igitur? Stultitia factus Cru-
Nhlenm cifixorum facinus texit Ignorantia: Non enim
non ſeiunt, quid faciunt.O mirum Charitatis opus
Dud ſcelera veſtientis! Primus Adam opprobrium
e,D ſum foliis velavit: prodigioſiùs ſecundus A-
lie dim alienum probrum verbis cooperuit. Ibi
hänaſen Scientià denudata eſt Innocentia, hic Ignoran-

tia Scelus veſtivit. Non enim ſeiunt, quid fa-
ciunt. Hoc velum expandit Agnus ſine velle-
Gen.3 5, re, ſupra ſcelera noſtra. Eritis ſicut Dii ſcien-
tes bonumn & malum. Hc nos veſte ſerpens
dùm veſtivit, denudavit. Verùm nec libet in
Paradiſo ludere, ubi deluſi ſumus, nec jocari
in Calvariæ monte, ubi Deo ſatis illuſum. Re-
migremus ad Charitatem, quæ ſi non tegit
ſed retegit multitudinem peccatorum, Zelus
eſſe poteſt, Charitas eſſe non poteſt. Deus au-
tem non Zelus, ſed Charitas eſt. Quid ſi Cha-
ritas noſtra, non rarò ſylveſtris, peccata non
miui tegat, ſed retegat? Tunc planè Chriſti tunica
Nimmiußk ſcinditur quà ſcelera miſerorum conteguntur.
karn Benè Jacobus Linguam horum Rotæ igneæ
comparavit, quæ velociſſimo fertur curſu in
Cœlum, quôd videlicèt Deum lædat, quicun-
que de fama detrahit cæterorum.

olb
la lgtur

,ku de

Confidite, ego vici Mundum. Joan. 16.33.

6Rn“ Mundum, ſed nequaquàm aut Carnem,
n⸗ Arsedi .
45 1e „ aut Dæmonem, ab his enim vincor, qui Mun-
r*ρα 0-

f. dum vici. O voces Verbo exprobrantes infir-
mitatem triumphi ſui! Itâne tres non valuit
ſuperare larvas, qui tribus configi clavis ſu-
ſtinuit? ſcilicèt lateri Lancea confixa, Dei Fi-
hum vulnerare potuit, Dei Hoſtem non po-
tuit debellare. Viciflet utinam ille tam felici-
ter Timorem tuum, quam ſuos proſtravit Ini-
micos. Non effugère victoriam Crucis ejus aut
Dæmon;, aut Caro: ſed hos non Tu eflugis,
dum fugis. Dei neſcis uti victorid. Vicit ille
omnes pariter adverſarios, ſed Tu ſuccumbis
omnibus, quia omnes times, non timendi
Pſ. 90. 7. Captivi ſunt, ſed ridendi. Cadent à latere tuo
mille, & decem millia à dextris tuis, ad Te au-
tem non appropinquabit. Nota: Cadent à Late-
re Juſti hoſtes injuſti; non à Facie. Neque e-
mim tot obſitus hoſtium cuneis à lateribus, vel
ſolum ad eos vultum reflexit, ſed intueri dedi g-
natur, quorum impetus deridet: non modèò non
prævidit; ſed nec vidit eorum conatus. A late-
re cadere eos coëgit, dùm immobilis in ſuo
opere perſtat, nihil attendendo rabiem aſſul-
tantium. Et quidem qui tibi promiſit fore, ut
decem millia cadant a latere tuo, ſi nec eos reſ-

Tentatio pexeris, non ſpopondit tibi victoriam, nec ho-
e, 1 ſtes caſuros prædixit ante vultum tuum. Nimi-
rfum contemptu, non pugnâ, ſpernendo, non
cavendo, non videntes, ſed ridentes de hoſti-
bus triumphum referimus honeſtiſſimum.
Omnibus omnia factus ſum. I. COr. 9.22.
Unlo.

Addenſatis & coagmentatis Aquis ſuperio-
Eithicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum , Lib. XIV.

157

ribus, Firmamentum coaluerat, quod ne à ſe Compais
ſejungeretur, inferiores Aquæ attenuari co- imperfe-
perunt in Aérem; cumque nec eò pertinge- Tas.
rent, ſubtiliores factæ in Ignem ſunt verſæ:
sicque Aqua;, ut ſibi conjungeret Cœlos, non
modò Aer, ſed & Ignis evaſit, ſibi omnino
diſſimilis, ſuique inimica effecta, dum fœdus
renuit violare inter Firmamentum & ſe. Quaſi
Aquis ſupremis diceret Aqua ſub Colo poſita.
Vos 6 Aquæ, quæ in Firmamenti ſplendorem
excreviſtis, me fortè contemnitis, quia Aqua
remanſi. Verùm à veſtris we amplexibus res
nulla divellet. Affurgam, mutabor, creſcam, Charitas
naturam ipſam meam relinquam, ne vos re- Wraterna.
linquam. Ignis fiam, ut hac ſaltem ratione &
vicinior vobis, & ſimilior fiam. Si Aquam
ſpernitis, Ignem non ſpernetis. Perſonata alie-
nis a me radiis, vobis non ero inviſa. Ultrô
naturam perdo, ne perdam fœdus. Malo hu-
mor meus flagret, quam inter nos charitas fri-
geat. Ardeam, ut amem. Aquæ multæ non
extinguent charitatem, quæ non frigeſcet in
Aquis, cùm ex Aquis Ignis emerſerit. Ardeat
ex meis viſceribus flamma, ne amor extingua-
tur. Sic Deus, ne Homo amare deſinat, fac-
tus eſt Homo. Sic Paulus ex Judæo Chriſtia-
nus, ferè ſecundò Judaizat, ut ſibi jungat Ju-
daizantes. Omnes Amor ſubit formas, ne pereat.

Sed & pavimentum domüus texit auro
intrinſecus & extrinſecus. 3. Reg.
6. 30.

Talenta

Aurum in Templo Domini non minus, Talenta
mediocria

quàm in Regum domibus. Sed aurum Dei non
Solis lucet, regnâtque in fornicibus, verùm Obedien-
& in pavimento ſternitur. Palmæ & Cheru- ia in mu-
bin auro formantur in Templo; ſed metallum r
quod Palmas deauravit, idem pavimentum non
horruit, modò Cherubinis, modò Lateribus Religionis
commixtum. Id tandem aurum eſt, quod munia
Deo pretioſum eſt. In domo Dei nihil vile viliora.
haberi debet. Aurum es? Noli ſolas ambire
Palmas, nec ſola inaurare Cherubin: immiſ-
cere Lateribus, ſubſterne te Pavimentis. O
Obedientia! 6 Amor perſonata vocabula San-
cCtitatis, ficta velamina Vitiorum! Haud vos
Aurum eſtis in Dei Templo, ſi ſolas illuſtra-
tis figuras in faſtigio tholi prominentes. Naul- Eul-
la eſt diverſitas nominum, quia una eſt corona genr.
gemmarum Diverſa nomina, & una captura. Serm. de
Ut vides officia ſunt diverſa, ſed par gloriæ Apoſto-
lucrum, & una animarum captura. In Tem- lis.
Pplo Domini idem Aurum & Oculis pompam
exhibet, & Pedibus calcari ſuſtinet. Ubique
Aurum, quia ubique Dei Domus. Tam eget
Pavimento Domus, quam tecto. Quare ergo
ſi Dei Templo inſervio, cùm laquearia inau-
rem talentis mihi creditis, lateres latére patiar?
& meis dedignabor nobilitare fulgoribus?
Chriſtus, ſi Sponſæ credimus, Aurum eſt. Ca-
put ejus Aurum optimum. Ubi tamen diffuſum
eſt Aurum pretioſum? Patibulum inauravit,
inter Spinas fulſit. Mira res. E ſinu Patris in
ſinum Patibuli. Ab uberibus Matris ad aſpe-
ritatem dumorum gradum fecit Aurum opti-
mum;, expers, ut ait Clemens Alexandrinus,

Can. 5. 12.

rubig ini8.

O Præce-

158—

Præcepitque Rex, ut tollerent lapides
grandes, lapides pretioſos in funda-
mentum Templi, & quadrarent eos.

3. Reg. §5. 27.

Bona oͤ Nonne latent fundamenta? Quare ergo oc-
eultanda. cultandi lapides & ſeliguntur, & dolantur?

Operarius . 1
ſibi ſi Deo, qui hominibus non apparent. O jacta
Saperior. in fundamento Templi Domini fundamenta
Dew abi- Virtutum! An non fundamentum Domũs Dei
que. propugnaculum eſt adversùs hypocriſim? Qui
Intentio Deo ſervit, non ſolos quadrat lapides, quos
recta. ſpectaturi homines ſunt in veſtibulo, ſed eàâ-
dem dihigentiã dolat eos, quos ſepelit in fun-
Gloriæ damento. Non patent lapides fundamenti: ni-
Dei cupi- hilo minus lævigentur, expoliantur, tundan-
ditas non turque: Qui enim oculo non ſerviunt, Deo
ſerviunt, cui patent, etiam quæ latent. Qunn
S ace- maxima, iméô tota congeries lapidum tantà in-
Amore duſtriã elaboratorum, ut ne ſecuris aut mal-
duci. leus audiri debuerit, cùm ſuis quique locis ap-

Obedien- tarentur, latitavit cedrinis conveſtita tabulatis.
2 dan ſi Et ædificavit parietes Domus intrinſecus tabu-
1.K⸗ eß. . latis cedrinis à pavimento Domus ſque ad Jum-
15. mitatem parietum. Itâne tantà artificum indu-
Modeſtia ſttià cælatur, quod celari debet: quéôdque te-
line Epiri- gendum eſt lignis, tanto & expolitur labore,

r r tunditur? Ecquis noſtrüm vel ruditer ſe-
ſolida. cuiſſet lapides, quos ſtatuiſſet operire? Nimi-

rùm ad oculum ſervientes nihil ornandum pu-
tamus, quod ſpectari non debet: ac ſi quæ ho-
minum non patent aſpefctibus, Dei vultui ſub-
PI. 138. ducerentur. Tenebræ non obſcurabuntur à Te,
11. canebat David: cujus vocibus aſſenſit Salo-
mon, dùm eodem ſtudio, tam quæ latebant,
quam quæ patebant opera, perficienda cura-
vit. Nihil puto in Templo pretioſius, quam
quod videri non poterat. Sancta Sanctorum
ſpectantium oculis velum ſubducebant. Uni pa-
tebant & Pontifici, & Numini, quorum pre-
tium pretia omnium ſuperabat.

—2

perabam uſque ad mane: Quaſi Leo ſic
contrivit omnia oſſa mea. Iſal. 38. 13.

Mortis Vix Deo ità aliquid in homine diſplicet, ut
meditatio vitæ ſpes. Mortalem enim mortem meditari
decet, non ſperare, aut ſuſpirare vitam. Ne
quidem veſpere licet ſperare manè: Nam Eze-
chias, qui auſus eſt non deſperare craſtinam
Lucem, quaſi à Leone omnia ſibi oſſa ſenſit a
Avari- Deo contuſa, contritäque. Ubi domorum ex-
ria, & ſtructores? Ubi purpuræ candidati? Ubi vo-
aapib,. luptatum nundinatores? Ubi hujus ſæculi in-
es. quiſitores ſoliciti? Si non ſperarent manè, ma-
nerent domi lugentes ſcelera ſua, non foris
vagarentur tendentes retibus retia. Non enim
aliud Ambitionis rete capit, quàm retia, dum
honores conſequitur, quos cùm tenere credit

Superbus tenetur, captus dùm capit, præda
veriuùs quàm prædo.

Ewaudiat te Dominus in die tribulatio-

nis: protegat Te nomen Dei Jacob.
Pfſ. 19. I.

Tentatis

Dies in Scripturis Vita i
atilis. Pturi; nterpretatur abſque

Oliva

labe: undé illud Pſalmographi; Et deduxit Pl. 77. 17.

Quia Deo non occultantur. Non latebunt

eos in nube diei, à S. Hieronymo de Virgine
Sanctiſſima intelligitur, quæ nubes diei dici-
tur, quòd luce fulſerit Innocentiæ, Culpæque
tenebris caruerit. Ergo non Nox tibi eſt Ca-
lamitas, ſed Dies, id eſt Lucis parens, non ſa-
trix Umbrarum, obſtetrix Sanctitatis, non nu-
trix Vitiorum. Tentatio iſthæc, quam pate-
ris, cùm Filia ſit Principis Tenebrarum, So-
li nihilo minus mubit, tibique Diem, imò

Deum parit. Audi utrumque. Cum ipſo ſum in Pf90. 15.
En Deum in corde! Exaudiat Pl. 19. 1.

tribulatione.
te Dominus in die tribulationis. En diem inter
tenebras curarum emicantem! Quid ergo ti-
mes in Tentatione? Umbra eſt, ſed parens
Lucis: Nox, ſed Nox illuminatio in deliciis
meis. Properemus ad reliquam ſupellectilem,
quà ditaris beneficio Tentationis. Protegat Te
nomen Dei Jacob. Si Dei eſſe deſüſſes, era-
ſum fuiſſet in Te nomen Dei. Nomen enim
præ foribus ſculptum Dominum indicat. Non
ergo ſervis Dæmoni, ſed Deo, cujus adhuc

in Te nomen ſpectatur. Si enim Dei à te no-. 1rizula

men abeſſet, non diceret Propheta: Protegat
Te nomen Dei Jacob. Cur Dei Jacob, non

Abrahæ, aut Iſaac? Quia is, præ illis, ex- S5. faceb,

plorari meruit Tentatione & Luctà. Porrò quaàm
tibi non timendus hoſtis, & de Deo fidendum
ſit, adverte vel ex eo, quèd non gladius,
non tormenta bellica ex armamentario Dei
exercituum educuntur, ſed ſolum ſcribitur in
corde Nomen, ut eum vincas, qui tecum non
armis, ſed verbis, ſpectriſque confligit. Se-

quitur: Mittat tibi auxilium de Jdanbto, & de Pl. 19. 2.

Sion tueatur Te. Adhuc auxilium fortius ad
Te non advenit de Sion, & nihilo minus in
Die es. Quanta copia Luminis, poſtquam
Sol advenerit, ſi Tenebrarum vallatus agmi-
ne luces, Diéque frueris? Memor ſit omnis ſa-
crificii tui, & bolocauſtum tuum pingue fiat.
Dubitabas, à Te flagitia patrari, mihilque a
te non exire ſacrilegum exiſtimabas. Verum
ſacrificia ſunt apud Deum & holocauſta, quæ
tibi ſcelera videntur & lapſus. Tot victimas
immolaſti, quot paſſus es concuſſiones. Sug-
geſtio adverſarii, cùm ad te tranſierit, ſacri-
ficium parat. At, inquis, victimæ corona-
bantur, antequàm raperentur ad aras. Ego ve-
r cum mœrore ante Dominum adſto. Flores
iſtos Jupiter expoſcebat, ſtipes videlicèt ſine
fructu, ut ejus caducam divinitatem victima-
rum fragilitas prædicaret: tam ipſæ fragili co-
ronâ circumdatæ, quam ille caduco jactabun-
dus imperio. At Deus ſpinas in victimis amat.
Denique hærebat vepres inter & rubos tam
Deus, cui litabatur, quàm aries, qui Iſaaco
ſuffectus eſt in holocauſto. Sequitur: Tribuat
Tibi ſecunduùm Cor tuum, & omne conſilium
tuum confirmet. Si ſana conſilia non forent,
confirmari non deberent, ſed infirmari, ſol-
vique. Quid, quòd in Tentatione Cor orat,
Ccùm Pacis tempore vix Lingua pfſallat? Læ-
tabimur in ſalutari tuo: & in nomine Dei no-
ſtri magnificabimur. Audin? Sperat Eccleſia ſe
in ſalutari tuo lætaturam. Nimirùm, cum
ferrum fuliginoſis traditur fabris, igneque,
malleiſque tunditur, & excoquitur, non ſup-

tio non
nocet.

lbid. 3.

7

Ibid. 4.

plicium illi paratur, ſed ad uſum aptatur

Principis; utque triumphet in acie, exacui-
tur in foco, & incude. Impleat Dominus om-

bid. 6.

nes petitiones tuas: Nunc cognovi, quoniam ſal-

vum fecit Dominus Chriſtum ſuum. Necdum
exau-

en
P⸗
pol
tun
Cn
Une
uct⸗
Fulne
trium
pon 1
10,1
davit
tua
guoni
Men
wat
li cte
ekkert
22ðð
l 1e ablole
di nor
derene
eepera
Prinip
Tentati
nunpen
Gunbris
Gore (

kery ro
Dabo⸗

inſ nmnn
An
Rpiria. guibus
iizr dig ſe
dhr. Iu ſe
nugf Vi
uer .
e. he forte
Ulßr bitarem
hihmr. curi eſſe
it. ſort ber
en De .1.
in. Vonnni
liadl. gnan n
Vime abinuntu
eranti Quum ve
uui Wminibus
Gentiles
Mubant
Kimulacri
miltucline
Dis fdem
Hde Verb⸗
VIt! An
4 Apoſto
dlel Audi R
Dland ddlc
Erpetitt n
le oſeulo

Apoſtoos

Donizu

(lits
6 lelte
un. bnt Dii
1u, Po, gnn
er o p.r
Thome

Uih

exauditis petitionibus jam ſalvus ab Eccleſia
Prædicaris & victor. Optat, ut impleantur
poſtulata tua, ſed noſſe ſe fatetur ſalvum fac-
tum Te eſſe, qui non præda Dæmonis, ſed
Chriſtus Domini es. O degeneres timores!
Unctio eſt, quam Cruorem putas. Videlicèt
luctaris cum umbris, ideéque times inſignia
vulnerum, ubi fortitudinis omina ſunt, &
triumphi. Mades fateor: ſed oleo Sponſi,
non tuo ſanguine. Te Deus perfudit unguen-
to, non tuum Dæmon effudit cruorem. Exſu-
davit & Cœlo, non emanavit & venis, qui per
tua membra liquor profluxit. Nunc cognovi,
duoniam ſalvum fecit Dominus Chriſtum ſuum.
Mentior, ſi non hæc ipſa unctio, quæ Te ar-
mat ut pugnes, non Te ornat ut regnes. Mi-
hi crede, fluor iſte tuus, quo terreris, non
effert ad ſepulchrum, ſed evehit ad imperium.
Audi denique, quo modo Propheta Pſalmum
Ibid. 10. abſolvat: Domine ſalvum fac Rkegem, & exau-
di nos in die, quâ invocaverimus te. En quò
devenerit dies ærumnarum, undè Pſalmus in-
cœerat. Rex diceris in fine Cantici, qui in
principio diſcriminibus vallabaris. O dignum
Tentationibus exitum! O Roſam è dumis e-

Dei “

re h rumpentem. O ſatum tenebris Solem! Diem
Lühi umbris non interpolatum! O Regnum in ſtri-
telitt dore Catenarum & Compedum adultum felici-
Miim a ter, propagatum fortiter, fortunatè ſtabilitum!
mmeNINI
tin ſi Dabo vobis os & ſapientiam. Luc. 21. 15.
ca,güten
u Obedien. Non oculos, quibus pericula præviderent,
. , gerſe non manus, quibus ederent ſigna, non aures,
reſpieiat. quibus delatores audirent, non pedes, qui-
Obedien- bus ſe proriperent à Tyrannis, ſed os datu-
opks tia Supe- rum ſe Chriſtus Apoſtolis ſpopondit. Nimi-

viores o rüm unum certum apud nos eſſe voluit, os
Tenl vigdelicèt Apoſtolicis Viris inditum eſſe a ſeſe,
zolit. ne fortè de eorum ſeu oraculo ſeu imperio du-
Eccleſia- bitaremus, qui de operibus non ita fortè ſe-

iulep Hiei hono- curi eſſe ſolemus. Quod agunt Apoſtoli, agunt
Kld ceri de, fortè per ſe; quod verò loquuntur, ex ore
hbun, S Domini prodit. Ergo parendum eſt, quam-
i kin zia gaili- quam non ſanctè operentur. Qui enim fſuis

coll
te na
6, w
nur Aanli

bet jure abutuntur manibus, à Domino os acceperunt.
imperanti Quam verô miſeri ſumus, ſi cunctamur ho-
Praſtanda minibus Obedire Dei ore loquentibus, cùm
Gentiles Deorum cenſerent oracula, quæ ſo-
nabant è ſaxis. Itäne credidit Græcia à ſe fictis
Simulacris, & factis à Deo Imaginibus in ſi-
militudinem ſuam Chriſtianus non credet? La-
pis fidem promeretur apud Infideles, & carent
fide verba hominis, cujus per os loquitur
Deus, imò cui Deus os ipſe ſuum commoda-
vit? An dubitas, ſuum Deum tranſtuliſſe os
in Apoſtolos ſuos, Apoſtolorùmque Vicarios?
Can.r. I. Audi Sponſam: Oſeuletur me oſeulo oris ſui.
Planè abſque ore eum Sponſa vidit, à quo
expetiit non ore, ſed oſculo ſalutari. Oſcula-
re oſculo quod tibi ſuperfuit, non ore quod in
Apoſtolos tranſtuliſti.

Dominus meus & Deus meus. Joan.
20. 28.

Chriſt: Teſtimonia tua, 6 Thoma, credibilia facta
ae ſunt nimis, quæ nimirùm non tam ex ore
„b„ tuoO, quam ex vulnere Domini prodierunt.

tio Deo . .
mundum Neque enim minus ad nos clamat e cœnacu-
ſutjecit, 10 vox ſanguinis Fratris JESU „ quam lingua

Thomæ ad contactum vulneris reviviſcentis 5
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum, Lib. XIV. .

59

convaleſcentiſque ex infirmitate ſua. Ergo pa-
tet ad nos latus Domini perforatum tanquam Saperior
amoris palæſtra, in qua docemur clamare ,pre omni-
Dominus meus, & Deus meus. Et ſanè quis mssbo-
ſuum neget Dominum Deumque ſuum, quem
videt immaniter ſauciatum conciſumque pro
ſe? Porrò hoc loco probandum illud eſt, Eceleſis-
Deum ex eo maximè Dominum Deumque ab kia Za-
omnibus haberi cœptum, ex quo pati cœpit TMdidtio
pro nobis in carne. Factus eſt Principatus ſu- Nene pre.
per bumerum ejus. Et Agnus occiſus ab ori- pagezur,
gine Mundi dignus fuit, quem poſitis coro- Iſa. 6. 9.
nis, Seniores venerarentur, delato regno &
ſceptro. Ut proindè mirum non ſit, 5 in fe-
more ſcriptum ipſe geſtaverit titulum ſui Prin-
cipatus; Rex Regum & Dominus Dominantium. 1I. Tim.6
Specie enim ſuâ & pulchritudine ſuàâ intendit, 15.
proſperè, proceſſit, & regnavit. Et, quia
de torrente in via bibit, proptereà exaltavit
caput, quod, inter ſimulacra Deorum, Deus
ipſe in medio Deorum vix exerebat. Enimve-=
1r6 Notus in Judæa Deus, at omnis caro vidit
ſalutare Dei: cumque in ſuæ Divinitatis ſolio
fulmina intorquens, vix unius populi victimis
efferretur, bos ipſe, ipſäque jumenta præſepe
vagientis Domini cognoverunt. Cucurrimus in
odore unguentorum ejus poſt eum, qui ſta-
bamus, ſtante eo in throno Majeſtatis ſuæ.
Denique dabitur ei de auro Arabiæ, & ado-
rabunt eum omnes Reges terræ, poſtquàm in
Terras ipſe deſcenderit. Attendit per retia car-
nis, blanditus nos inflammavit, & cucurrimus
poſt odorem ejus, uti ſcripſit Auguſtinus.

Aitendite, ne Juſtitiam veſtram faciatis
coram hominibus. Matth. 6. I.

Mira, ſed vera calamitas ea eſt, quâ Chri- Bona oe-
ſtianorum aræ ſubvertuntur. Vitia victimæ eultanda-
ſunt, Deo gratæ, quòd ingrata nobis. No-
ſtro fiunt odio jucunda Deo, quæ ſi amaren-
tur a nobis, illi forent inviſa. Sic enim Ava- Gloria
ritia à nobis confoſſa placet, ſic exoſa nobis vana.
Libido hoſtia fit Numini: ſic noſtris protrita
pedibus Ambitio cœlum ſcandit, & plus quàm Hypocri-
ſidera Juſtitiæ Solem oblectat. Verùm timen- ſis.
dum eſt maximè, ne Hoſtiæ tranſeant in Ido-
la, ſibique uſurpent ſacrificium, quæ adduc-
tæ fuerant ante Aram ſacrificandæ. Nimirùm,
ſi ſuperbis in ſacrificio Vitiorum, fiunt illicèò
Idola tui cordis, quæ eſſe debuerant Deo tuo
Victimæ ſalutares. Si, ut videaris, pecuniam
erogas: non Victima aurum eſt Liberalitatis
tuæ, ſed tuæ Ambitionis Idolum. Et fecerunt Pſ. 105.
vitulum in Horeb : & adoraverunt ſculptile. 20.
En, ne fortè mirareris quod dixeram, Vitu-
lum non jam Victimam, ſed Idolum: qui enim
ſacrificari ſolitus erat, ſacrificium repoſcebat,
nec jam in Ara exurebatur, ſed colebatur. Ni-
mirùm in Aris facilè Victima abit in Idolum,
dumgque Dei nomen geſtat in fronte, Divinita-
tis honores ambit a ſtultis. Porrò Hebræis qui-
dem in eremo ſemel id contigit: apud nos veròô
quotidiè accidit. Rarus per Hieronymum;, qui
omni liber hypocriſi ſuæ Victimæ Cor ſuum
non immolet; rarior, qui non contrahat ma-
num ab erogando, ſi ſe videntem non viderit.
Quid Tu vides, Jeremia? Virgam vigilantem jerem. 2.
ego video. Rogo, quare punitura Virga oculata 1I.
eſt. Nimirùm per quæ peccamus, per hæc &
plectimur; ſcelerãâque noſtra noſtri parant con-

tra nos inſtrumenta ſupplicii. Si quo laborat
Dar

160

Domus Iſraeël vitio, illud eſt, ut videri cupiat
ab hominibus. Ad oculum ſervientes quaſi ho-
minibus placentes, non rarô etiam, qui pieta-
tem colunt, operibus juſtitiæ vacant. Ideò
Deus, in eos, qui ad oculum ſerviunt, virgam
exerit ocuùlatam, ut in ſupplicio ſentiant ad do-
lorem oculum vulnerantem, qui in ſacrificio
requiſierunt ad mercimonium laudis oculum
commendantem. Quaſi diceret Deus, Victi-
mæ veſtræ plenæ ſunt Oculis intus & foris; &
mea erit contra vos oculata Virga, ut diſcatis
non amare oculum in Sacrificio, quem odiſſe
Intentio cogemini in Supphcio. At inquis, Magi Do-
prava. mino obtulerunt munera, apertis theſauris ſuis,
ut reluceret coram oculis omnium opus illud
Intentio ſacramentis ditius, quàm metallis. Ita: ſed ſo-
reca. lIum ante Chriſtum thecas ſuas reſerarunt: imòô
indè patet occluſas detuliſſe arculas, qui, an-
tequam Xenia expromerent, Theſauros aperu-
erunt. Qui intrantes Hieroſolymam, ducatu
Stellæ deſtituti ſunt, quèòd videlicèt hominibus
indicantes ſui ſenſum animi, minuùs Dei Nun-
tia adamarit. Abducti ſunt ex EÆgypto He-
bræi, ut ſacrificarent Domino Deo ſuo. Nec
tamen legi ullam eis in Solitudine victimam
imperatam. Fortè ipſa Solitudo ſervorum Dei
vanscen. hoſtia Deo eſt maxima. Abundè ſacrificas, ſi
tenptm. Deum ſolitariè colas, ſi procul à turbis Deo
3.Keg. 8. tuo obedis. Gloria Domini deſcendit in tem-
plum Salomonis cum nebula. Imò ipſa nebula
tanta erat, ut à miniſtrando Sacerdotes impe-
direntur. Ut intelligeremus apparatum illum
tantum hoſtiarum & gloriæ Deo tunc fore ac-
ceptum, cùm nebula, undequaque diffuſa,
ſpectatorem arceret, vixque ipſis liceret Sa-
cerdotibus pacificas & adipes intueri.

–

Sloria

Obſecro vos fratres per miſericordiam
Dei, ut exhibeatis corpora veſtra ho-
ſtiam viventem, ſanétam, Leo pla-
centem. Rom. 12. I.

Mortifi- Itàne primo loco vivens hoſtia ponitur, &
catio, ſed deindè ſancta? An plus vita Victimæ Deo
J" un- placet, quam ſanctitas? Planè ſi ordo Apoſto-
gar. li ſervetur, ità eſt. Non tam delectat Domi-
num magnitudo ſacrificii, quàm vita: hoc eſt,
quèòd non in morem marmoris, nihil patia-
tur hoſtia, dum patitur, ſed ut vitæ beneficio
Mortis cruciatus experiatur pornas., Vix enim
Deo gratæ ſunt, quæ nullo ſenſu ſentiuntur
Perſezu- Poœnitentiæ. Hoſtiam viventem requirit; mo-
tio. rituram quidem, ſed nequaquam mortuam:
Zelus a- Vivam, ut Mortem ſentiat. Aram intuere,

imarum. . . „
Pacr pon omni ſacro reſertam cumulatàmque ornatu.
4 . . . . .
Chbriko. Radiat in vaſis aurum, rutilant in holoſerico

Viriia ſo- gemmæ, nitet in imaginibus argentum, pallet
lida. electrum in candelabris, ſpirant flores, olet
Pœnitétie thus, lina candicant. Si una non ardeat Cera
inftia. impoſita candelabro, nec inchoata ſolemnitas
creditur, & ſqualere omnis illa pompa puta-
Mortif- tur. Nimirum viva illa hoſtia, quæ ità Aram
a ornat, ut ſeſe exedat: maximéque placet, quæ
*ε. Aræ non aliter ſervit quàm pereundo, igni-
bus concremata. Felicior eo vel nomine ipſo
Sacerdote Fax, quòd ille vivit de altari, dum
altari ſervit, hæc moriendo fervit altari.

Oliva

Beatus vir qui intelligit ſuper pauperem
& egenum. Pſal. 40. I.

Imô Beatus Pauper, ſuper quem intelligit Paupenas
Dives, ejus ſublevando calamitatem. Sed Aives Fe-
Sccriptura aliter ſentit, quæ Beatum pronun- licinas
tiat intelligentem ſuper egenum. Cur verò Bea- Bainz
tus? forté quia miſeretur? Ità, quia miſere- non ad.
tur, ſed Sibi, non Egeno. Non enim ideò à mirandi.
Divite reſpici debet Pauper, ut beetur, qui Religionis
in Evangelio Beatus ſuâ aſſeritur paupertate, eei
ſed ut Beatum ipſe ſe faciat, Miſerum intuen- egi

atum 1pie ie 1 medioeris.
do. Sanè, ſi Divites intelligerent Pauperis ſpi- Electio

ritu beatitudinem, illicò projectis opibus, MHatu.

Beatitatem, fruſtra inter Opes quæſitam, nan- Irriſores
ciſcerentur in Inopia. At inquis, ſordidis il- pauperum
lum pannis tectum, malè paſtum, ſaturatum
opprobriis, extorrem domo contemplor. Men-
tiris: vides enim hæc, non contemplaris. Ideô- azuge
que prudenter Sanctus David non Beatum eum Pauperi
dixit, qui videt inopem, ſed qui intelligit. eppreſe-
Mens intuenda eſt Pauperis non vultus, cor *
intelligendum non contuendum corpus. Pre- Ueidee,
tioſa ſub pannis ſupellex latet in pectore. At zent.
modicis fruitur opibus. Sed modicâ quoque la
niatur cupiditate. Perindè eſt habere multa,
& multa cupere, ac paucis contentum paucis
abundare. Et Dives quidem multa poſſidet,
ſed omnia cupit: Pauper verô, cùm mihil op-
tet, aliquid habet. Plus verò deeſt cupienti
omnia inter multas opes, quam cupienti nihil
inter exiguas. Iiſdem planè aquis domeſticus
fons redundat, & flumen aret. Plenus turget
iis aquis in horto fons, cum quibus Padus exa-
ruiſſe crederetur. Non enim aquarum conſi-
deranda eſt æqualitas, ſed inæqualitas alvei.
Citèò plumbeus cuniculus exundat, rarò flumi-
nis ripe complentur. Et quidem Facibus ad
vivum exprimitur Pauperis ac Divitis condi-
tio. Videas opulentam cereis Facem in aulam
inferri, ardente in angulo exesâ gracilique
candela. Certè ſi utriuſque molem ſpectes, in- TLempera-
tra horam finiendam hanc, illam verò vix in- lia ven
tra annos defecturam credes. At ſi utriuſque ien
exitum ſpectes, diuturnior candelæ vita quaàm ii.
facis eſt. Etenim copia inibi Ceræ major, Ambuie
copioſiiſque pabulum; & numerus quoque
copioſior Luminum: Uno;, eôque pertemn;,
filo igneo ſuiſque non diſpari cereis, candela
exeditur. Facis opes replicati ignes proſusè
diſſipant, quorum & multiplicas fauces: &
avara guttura, duùm in ſe ceras convertere ſa-
tagunt, plus effundunt liquati pabuli „ quaàm
vorant. Ità ex mole illa cerea partim in terram
defluentibus, partim aßſumptis inter ignes viſ-
ceribus, citò diſcimus, grandioris Facis non
diuturniorem vitam, ſed velociorem fore in-
teritum; quippe ubi multæ opes;, multi inibii
qui comedunt eas. Ego ſanè exiſtimo, quo- Auliz
ties Leoni fruſtum pecudis apponitur, à Ca niſei.
ne beatum illum/prædicari, opiparéque ex-
ceptum: cùm, è& contrario, Fera, caruum
charybdis inexplebilis, lamentetur ſe jejunarmn
eâ die dimitti, non illiberaliter alias ſaturatam.
Nimirùm, quod Cani convivium foret, Leo-
ni jejunium eſt: utque eo lumine, quo Sidus
exultat, defeciſſe putaretur Sol; ita Principi
haud ſat eſt, quod Pauperi nimium eſt.

Memor

um e
auu oloca
goc
il
ſcninci
bDer
u 90 Ve
unn ſi
„ Coria,

nlits manten

Malte

niene i
(äs, &
ClINiumn

Pet Prot
Jidem
Güm in!
Lügr 0
Ge de
bis eſt.
Ludiciun

l tr

e .

leiu Reber
uns 10 i) e
1. Honc en
lun Kunorun
elt, P.
ult ad
beſu⸗
Et iiſcenn
le holß
uimite
pllli
nit, he
erut,
ebuit ho
lm Ho⸗
amn. Eia
iſl. Utp
Pod C

hr

. holdiral.
uun itel

4 &

Stromatum, Lib. XIV.

Moemor ſit omnis ſactificii tui, & holo-
cauſtum tuum pingue fiat. Pſal. 19. 3.

Bona o- Veæ mihi: non continuèò pingue eſt, quod
cultanda. holocauſtum eſt. Etiam non ſoli Deo litatur,
quod uni Deo offertur. Debet Prophetæ ora-
tio ipſi holocauſto pinguedinem impetrare.
Quid, quòd ejuſdem precibus memor fit Deus
ſacrificii noſtri. Non ergo ubicumque Ara eſt,
ibi Deus eſt: nec omne, quod Sacrificium eſt,

Gloria Dei quoque meretur Mercedem. Timeat er-
veng g0o vel Optimus in hoftis hoſtem, timeat non
Intentio Uni ſacrificare Deo, cùm ſoli ſacrificat Deo.
vana. Gloria vana divinæ miſcetur Gloriæ: & , dùm
Vir Gloriam Gloria jactamus, periculum eſt, ne

non ſolida inaniter gloriemur.

Nolite judicare, & non judicabimini.
Matth. 7. I.

nun WlIu
m onu!
ein edn
Bmod

Zudicau- Q Monſtrum! Reus ſententiam fert, &
te temerd. quidemn in Innocentem. Audivi „ nec ſine ſto-
Scanali- macho’, a quodam, Sacerdotem, peractis de
T'ri ſa- more Sacris, ſeſe in cubiculum recipientem,
cilet. qué liberius attraheret Spiritum, quem du-
xerat, cenſurâ notatum, ac ſi in ſacrario
gratias Deo reddere recuſaret, vagandi pru-
rigine indé divulſus. Itäne Sacerdotem judi-
cas, & quidem eo tempore, quo Judicem
omnium habet in pectore: Et quò non irrum-
pet protervia temerè judicantium, ſi ne tum
quidem ſecurus eſt ab eorum ſententia Myſtes,
dum in ſuo corde ſedere gratulatur eum, cui
Pater omne judicium dedit? O lutea vaſa,
quæ de aureis phialis judicatis! Actum de vo-
bis eſt. Hinc enim vel maximè rei eſtis, quòd
giken n Judicium vobis iniquiſſimum uſurpatis.
eii . Düut

1

re

Et illa reſponderit, Bibe, quin & Came-
lis tuis dabo potum: lpſa eſt, quam
Prapauraſti ſervotuao Iſauc. Gen. 24. 14.

Charitas
fraterna.

Rebecca Eccleſiæ figura & imago eſt. Por-

ròô in ea cognoſcenda & ſenior ſervorum A-

orne Hihita- brahæ, & Pachomius conſenſiſſe videntur.
s litas. Hunc enim in Eccleſiæ amorem rapuit Chri-
lio, Vyiocum ſtianorum hofſpitalitas erga milites; illum im-
ciaic⸗ s venu, pulit ad eligendam Rebeccam ejus in ſe came-

lôſque ſuos exhibitum miniſterium. Ut ccili-
cèt iiſdem adumbraretur coloribus, eâdem-
que hoſpitalitatis luce exornaretur Eccleſiæ
tum imago, tum vultus. Ideò fortè Sponſa,
quæ pulſantem de nocte Sponſum tardiùs ad-

meruit, cùm aperuit. Et ſanè indicari ſolà
debuit hoſpitalitate Rebecca, ut Iſaac Spon-
ſam Hoſpitalitati deberet, cui debebat & Vi-
tam. Edâdem virtute & nupſit, & conceptus
eſt. Ut propterea mirum non ſit, ſi primum,
quod Chriſtus in mundo paſſus eſt vitium,
Inhoſpitalitas ſit, totà excluſis Bethlehem Ma-
Ioan.I. rI. fià & Joſeph. In propria venit, & ſui eum
non receperunt. Et mirum, quèd Dominus,
qui nec paupertatem, nec injurias ægrè tulit,
ſolius Hoſpitalitatis in Judæa exilium cauſa-
tus ſit, cùm apertè teſtetur; defuiſſe Filio ho-
minis, ubi caput reclinaret. Non ergo mi-
rum, ſi ab eo repudiata fuerit Synagoga, quam
4 Ethicæ Comment. Tem. VI.

miſit, hoſpiti immiſericors eum videre non

161

Rebeccæ repererat quàm diſſimillimam, cùm
in moribus, tum, & quidem maximè, in
Hoſpitalitate. Et quidem Apoſtolis non præ- Charitas
cepit, ut ab eis urbibus recederent, in qui- aterne.
bus immanitas Lyrannorum contra Evange- „ms jati.
lium graſſabatur: at, ubi excluderentur Hoſ- Iai ur
pitio, indè fugerent, excuſſo ipſo vel pulve- ſanétus,
re pedum in damnationem Hofſpitii denegati.
Et quid putatis fuiſſe cauſæ, cur Virgo Bea-
tiſſima vix fœta divino Verbo compulſa ſit ad
domum Eliſabeth? Voluit, ipſo ſui in ute-
rum ingreſlu, Verbum ſpectaculo recreari
Hofſpitalitatis, maluitque peregrinari Virgo a-
mantiſſima latebrarum, quàm jucunditate tan-
tæ virtutis carere Filium. Ceflet proindè, &
ſileat aliquando interrogantis vox illa Prophe-
tæ: Quare quaſi colonus futurus es in terra, & ler. 14.9.
quaſi viator declinans ad manendum? Quare
Juturus es velut vir vagus * Facilè enim diſ-
cimus, illum peregrinum eſle voluiſſle, ut mor-
tales eſſent Hoſpitales. Hinc fortè factum
eſt, ut in ipio aflumptæ in coœlum Virginis
feſto, Eccleſia, veluti triumphi Mariæ obli-
ta, Hoſpitium exhibuerit Marthæ. Et mulier Luc. 1I8,
quadam Martha nomine excepit illum in do- 38.
mum ſuam. Guaſi cuperet Filio gratificatura,
teſtatum nobis cilé, Virginem non tam con-
cepiſſe, quam excepiſle Verbum; utque Fi-
lius, non Filius, ſed Peregrinus appellatur;
ità Parens Hoſpes potius nuncupatur, quam
Mater. Et quidem aliarum virtutum amorem
facilius diſſimulavit, quam hujus. Eâ enim ut
frueretur, Zachæum rogavit, & apud Publi-
canum, vel cum famæ nominiſque diſpendio,
prandere non recuſavit, murmura Hoſpitali-
tate compenſaturus. Eſuriit non Menſam, ſed
Exceptorem. Quid? Vendi ſuſtinuit Chri-
ſtus, ſed ideò venditus, ut agrum emeret in
ſepulturam Peregrinorum. Scilicèt quando re-
divivus vivos excipere Peregrinos non pote-
rat, moriens mortuis Hoſpitium paravit in tu-
mulo. Defuit illi, dum viveret domus ad Pe-
regrinos excipiendos; effecit, ne poſt mortem
ſuam, deeſlet Peregrinis Hoſpitium; quod ut
emeretur, ipfe vendi non abnuit. Et quando
affirmavimus, vixdùm conceptum in alvo Ma-
tris caſtiſſimæ Hoſpitii cupiſſe ſpectaculum »
ad domum Cognatæ compulsà Matre, haud
ſitim hanc extinctus extinxit: quin alieno
deleétatus domicilio poſt ſœtum, alieno con-
ditus eſt ſepulchro poſt funus. Nunc planè
percipio, quare Abrahæ tres Viri apparuiſle
ſcribantur Sodomam everſuri, cùm duo tan-
tùm apud Lothum diverterint. Nimirùm Do-

minus ad ſupplicium urbis ire noluit, qui ſe

comitem dederat Angelis eò feſtinantibus, non
ut intereflet Incendio impiorum, ſed ut Hoſ-
pitio frueretur amici. Adam in Paradiſo non
formatus, ſed inductus eſt. Rogo, cur Ter-
rarum Princeps non efformatus eſt in pul-
cherrima Terrarum parte? Ut Hoſpes prius
eſſet, quàm Rex. Antè migrat, quaàm do-
minetur.

Domini eſt oculus hominis. Zach. 9. I.

Nec aurium, neé linguæ, nec reliquorum Bena .
ſenſuum, præterquam Oculi Deum inſcribi cultandc:
Dominum memini. Cur? Quia cæteris im- Inteniio
pudentiùs adversus Principem ſuum rebel- prava.
lat. Ideò transfugarum in morem Domini olui
præfert ſignatum nomen in fronte. Neque vana

3 Ve⸗

SS“

162
verò ſolàm à Deo fugit, verùm etiam cum
ipſo partitur imperium: adeò ut, per ſummum
nefas, liceat dicere, diviſum imperium cum
Oculo Deus adminiſtrat. Quid enim? Noôn-
ne penè Phariſæorum univerſa colluvies Ocu-
lo ſerviebat, dum, ut videretur jejunans fa-
ciem exterminabat, nummôſque erogabat in
turbas, præmiſſo ante ſe, ad oſtentationis
pompam, tibicine? Et quid tam frequenter
Chriſtus ingeminat in Evangelio, quam, ne
opera devoveamus Oculis hominum. Quem
ſanè Oculum ne quis pro Domino veneretur;,
ejus indicat ſervitutem, dum ſe Dominum il-
lius diſertiſſimè conteſtatur. Et ſanè hujus tam
iniquæ tyrannidis veluti præſaga Natura eum
(Oculum nempe) & noviſſimum in mem-
brorum humanorum molitione effingit, &
extinguit primum: ac ſi divinæ Gloriæ in-
vaſorem edere cunctaretur, & feſtinaret ple-
Gere; tardè ei vitâ exhibitàa, citò ereptâ. Vix
autem verbis exprimi poteſt, quàm ægrè id
Deus ferat. Siquidem & Juſtos, ſibique non
inviſos homines huic ſubdi tyranno frequen-
tiſſimè videt. Quis crederet? A Deo ornati
monilibus muneribúſque Oculo militamus,
Deique dona in hoſtias vertimus, humanis
obtutibus mactandaſne, an commaculandas?
Vix Sponſus aureas fabricaverat murænulas
Sponſæ, cùm neceſſe habuit non ſemel eam ad
ſe vocare cunctantem, refugientéemque. Jur-
ge, amica mea, ſpecioſa mea, & veni. Co-
lumba mea in foraminibus petræ, in caverna
maceriæ, oſtende mibi faciem tuam. Itaâne?
An non illa hæc Sponſa eſt, quæ per campos
Can. I. 1. Plateaſque ſolitaria vociferabatur: Oſculetur
me oſculo oris ſui? Quare modò ab eo, quem
invocaverat, advocari debet, nec venit? Ni-
miruùm monilibus & murænulis decorata recede-
re neicit ab Oculis Spectatorum. Cavernas
& foramina faſtidit, ex quo nitere cœpit or-
natu. Specioſam dicis, Domine JESU, & in
cavernas invitas: Non is mortales mos erudit,
ut fulgores noſtros tenebris deſtinemus. Ra-
rum fœdus in terra ornamenti & latibuli.
Apud Te Lux in Tenebris lucet, hoc eſt,
latet: apud nos verò Nox ſicut Dies illumi-
natur, vixque aliquid habemus lucis, cùm il-
lud illicò collocamus in lumine. Fruſtrà, Pau-
oloſl.· le, clamas, Non ad oculum ſervientes; latè im-
. perante Oculo, qua patet ab Occidente Sole
in Orientem terrarum Orbis univerſus. Uſque
adee Mundum Oculorum tyrannis occupavit,
ut neceſle habuerint Oculi Domim in terras
deſcendere, ſuumque contra Oculum tento-
rium figere in corde Juſti, quò hic humanos
non quæreret jam Oculos, divinis in eis re-
Pl.33.15. cumbentibus Oculis. Oculi Domini ſuper Juſtos.
Atque utinam ſufficeret deſcenſus iſte Oculo-
rum Dei ſuper Juſtos, ut Probi viri averte-
rentur aliquando & ſervitute Oculorum homi-
num. Verùm theſauros noſtros portamus in
vaſis fictilibus, quæ citò ad occurſum Oculi
fracta diſſiliunt, deſtinataàmque Deo gemmam,
in ipſo ad ſacrificium itinere, inani gloriæ non
tam produnt, quaàm prodigunt. O quam feli-
ciùs Domino litaretur in domibus Religioſo-
. rum, ſi minas Superiorum Oculi paterent!
r Ubi floruere Patriarchæ, ibi Parens caligaſſe
ſelidae dicitur. Nec Jacob benedictionem meruiſſet,
Religionis ſi vel ipſe Iſaaci Oculis, vel Oculi Iſaaco
wunia ſervüſſent. Optandum ſanè in domo Juſto-
viliora,. rum, ut Pater & Princeps familiæ caliget, ut

Can. 2.
13.

Oliva

ſcientes ejus placere nos Oculis nequaquàm Ferver
poſſe, Dei noſtri Oculos requiramus. Vix in blacere
domo aliqua cæcutire Patremfamilias lego, Siperiori
quin ſobolem inveniam innocentem. In Cali- ear: er,
gantis domo Iſaac Jacob effloruit. Cahgabat gi -
& Jacob, cùm ad imperium deſtinaretur tur-
ba illa multiplex Patriarcharum. Defecit Lux
ab oculis Tobiæ Senioris, ſed crevit in Ju-
niore Tobia Pudicitia. Nimirùm facilè uni
ſervimus Domino, cùm noſtrorum caremus
operum Spectatore. Seraphicæ proxima virtus
ea eſt, quæ vicina Deo illum tegere cupiat,
malitque alarum uſu carere, quàm ſuum cum
Deo conſortium indicari. Jeraphim ſtabant ſu-
per illud ſex alæ uni, & ſex alæ alteri: dua- Iſa. 6.2.
bus velabant faciem ejus, duabus velabant pe-
des ejus,: & duabus volabant. Alarum Sera-
phim paucæ ſunt, quæ volant, plures, quæ
velant, exclamat admirabundo ſimilis Petrus
Damiani. Undè, rogo, tanta alarum prodi-
gentia in contexendo involucro Domino Deo
exercituum? An ejus patêre nolebant gloriam,
cujus cupiebant nomen palàam agnoſci? Ab-
ſit tam frigida Invidentiæ glacies ab incen-
dio amoris, intra præcordia Seraphim exæ-
ſtuantis. Quare ergo tegunt, quem volunt
patére? Puto texuiſſe ex alis velum, non tam
ut Dominum obnuberent, quaàm ut Gloriam Hamili-
ſuam velarent, neque enim carere glorid po- "as Con-
tuiſſent, ſi tam vicini ſolio divinitatis ſpecta- Frarske⸗
rentur. Ne ergo ſuam proderent gloriam, “
Domini obduxere majeſtatem. Quod mihi ſa-
nè clariùs eorum indicant voces, quibus cla-
mant: Santctus, Janctus, Janctus, Dominus Ibid. 3.
Deus exercituum, plena eſt omnis Terra glorid
ejus. Quaſi dicant: Nolite nos Magnos crede-
re, quòd Deo nos eſſe propinquos exiſtime-
tis. .què omnes adſumus Deo, qui à nullo
abeſt; quia & immenſitas Numinis Terram
replet omnem, quanta eſt. O humilitas! 8
ſublimitas! digna Seraphinis virtus! O gra-
tas Deo hoſtias, quæ ne ſpectentur, Deum
obnubunt! Hos tandem amat Dominus Sacer-
dotes, his delectatur aſſeclis, horum exultat
in ſacrificio, qui neſciri cupiunt, ut à Sapien-
tia ſciantur, cui ſine Sole litatur. Nunc tan-
dem diſco, quare nuceum Dei ſceptrum à Pro-
pheta indicetur. Hieremiæ enim viſa Virga illa
vigilans, Hieronymi teſtimonio nucea fuiſſe
creditur. Nux enim, ut Hieronymus aſſerit,
ſub duriſſima teſta nucleum & medullam ſervat
ſuaviſſimam. En quæ tandem virtus Deo ſcep-
trum adornet: ea ſcilicèt, quæ theſaurum oc-
culit, quæ medullam tegit, quæ fructum non
expomit. Nec diſſimili de cauſa adumbrari vo-
lIuit Chriſtus in Aaronis virga;, miraculorum
quàm foliorum feraciori; ità enim amygdalus
uti nux exponit amarum corticem, fructuum
dulcedine reconditâa. Decuit proindè Regem in
amygdalo præſignari, cujus adumbrabatur
ſceptrum in nuce: ut non minùs Regi, quam
Sceptro acceptam eam fore quammaximè Vir-
tutem intelligeremus, quæ & ferret frugem,
nec proferret, amica tam fœcunditatis quam
latebræ. Porrô quàm grata Virtus Deo eſt,
quæ oculos non amat, tam eam averſatur,
quæ cupit videri. Nimirùm exoſa Deo Ocu-
lorum Tyrannis eſt; qui, dùm ſibi ſervire Ju-
ſtos cogunt, à Domini eos ſervitute abducunt.
Crediderim proptereà ne Virginis quidem O-
culos, quamvis immunes ab omni labe, non ca-
ruiſſe ſupplicio, in qua vix aliud membrorum
ex-

D

exli
lo6
umat
ſor,
el
erea
innocel
dieran
kgil
unbaim:
enumn p
ttur ter
Curd
meriis
Lux in
rit, qu
Quamni
gin di
in kenebi
nphim
ut Kel
An ho
lalies,
Vne col
t Tu,
ui, p
1el wena ul
llenen
Gel, u
En Deum
lo boeſe
Thoms,
A. Aud. ben
ber ale
Aabus
lan. Ei
ttus Dam
tud ſolinn
Deum ſeil
ſee Deo
Kbenetici
Mere, no
. li viln
Un hebes Na,
kintene
WIN cl
Klorum Pr.
1e. in ne
in baum
Iindu⸗
lit in
fuiur,
1 kebent
u, rorat
ulbiten 1.

Nan excruciatum legimus, crucifixi Filii ſpecta-
culo Oculis excarnificatis. Uſque adeò reus eſt
N humanus Oculus divinarum victimarum inva-
.

ſor, ut in inſontis quoque ſanctiſſimæque Vir-
Gkfe ginis locatus aſylo, ſupplicium effugere ne-
eit. quiverit. Ades Numini ſuſpectus eſt Oculus
l deprædator hoſtiarum, ut, in Maria penitus
innocente, cæſi Filii aſpectu torqueatur. Quod
dixeramus de Seraphim Deum occultantibus,
Regii Pfaltis videtur non abſimile ſenſui, dum
Pl. 96. 2. Cecinit: Nubes & caligo in circuitu ejus. Qui
enim poſuit tenebras latibulum ſuum, non pa-
titur tecum eſſe, niſi Tu ità Eum tegas, ut
cùm Lucem in te habeas inacceſſibilem, Cim-
meriis videare tenebris circumdari. Nimirùm
Lux in tencbris lucet: déque eo omen mana-
vit, quòd oriretur Stella ex Jacob, non Sol.
Quamvis enim ſplendidius Solis vocabulum,
quàm Sideris ſit, ea tamen Lux, quæ lucet
in tenebris, hoc eſt Deus noſter, quem Se-
raphim non amplectuntur, niſi texerint, ma-
luit Stella dici quam Sol: ut diſcas, in ſola
eum nocte emicaturum tibi, quem amittes,
ſi cupies, gloriæ deſiderio, in claro eum lu-
Inine collocare, non tam ut IIle videatur, quàm
ut Tu, ad honoris ſpeciem, videare cum eo
qui, ut per cancellos proſpicit, ità intra ſepi-

HyN

1Chinis Iſa. S. 4. erta cupit animæ copulari. Vidi Dominum
Gaile ledentem ſuper Jolium excellum & elevatum,
fn G ea, dua ſitb ipſo tant, replebant Templum.
lin En Deum Majeſtatis Prophetæ viſum in ſo-

lio Poteſtatis ſuæ. At quis iſte tam excelſus
Thronus, tâmque elevata Majeſtatis ſedes?
lbid. 2. Audi. Jeraphim ſtabant Juper illud, ſex alæ uni,
& ſex alæ alteri, duabus velabant Ffaciem ejus,
& duabus velabant pedes ejus, & duabus vola-
bant. Ejus, utique Dei, non ſuos, inquit Pe-
trus Damiani. Iſta tandem eſt gloria Dei, iſ-
W tud ſolium eſt Dei elevantis ipſum Deum:
nu lun Deum ſcilicèt habere Seraphim, & tegere: ad-

min ſtare Deo, & illum alis involvere: frui Deo,
uſe & beneficium tantum non prædicare, non pro-
un,Ne palare, non retegere, ſed tegere. Crede mi-
nmmde, hi, quiſquis tenebras non amas, Deum non
unenk Fſ. 96. 2. habes. Nubes & cahigo in circuitu ejus. Lux iſta
nt⸗ Dei in tenebris lucet. Rarum ſpectaculum, &
Mrt vix in cœlo viſum, & datum a ſupremis An-
hnmikr gelorum Principibus Deum poſſidere, & vela-
ugt re. Quis noſtrum ſi vel ad momentum tempo-
S ris Deum hoſpitem habere meruerit, non illi-
nsa cò Turbas advocat, pectus exenterat, cor di-
olantnt ducit, ut ſpectaculi, quo ipie Dei Miſericor-
1sDok diâ fruitur, ad oſtentationis Vanitatem, plu-
helaunmd res habeat ſpectatores. Vix Deus illapfus eſt
eAN menti, cùm ſanguis cordis eliquatus in lacry-
guntranſe mas, rorat in oculis, candidatũúſne gloriæ,
ina an tubicen vanitatis? IIlicò tunſiones pectoris,
— tamquàm exploſiones bellici tormenti adventum
, n Principis indicant. IIlicò ſuſpiria gliſcentem in
dehekenn corde Deum evulgant. Illicò verba, eructan-
Cunhthi tia ex hoc in illud, plenum Deo pectus Ple-
Nein more animo vanitatis enuntiant. Recordemini

er Amici illius importunè ad fores amici nocte
LucerI. 5. ſummà pulſantis, atque dicentis: Amice, com-

6
rms moda mihi tres panes, quoniam amicus meus
Ve⸗ venit de via ad me- & non habeo, quod ponam
velinu ame illum. Scilicèt hoſpiti Panes duntaxat ap-
PDab poni debuerunt: aut tribus debuit onerari Pa-
btel mibus hoſpes, cùm nemo tam avidi ventris
Poon⸗ ſit, qui uno alteréve non pane ſaturetur. Pla-
nen 10. nè unum poſtulat, & aliud requirit: petebat

Arregan- Panem, &

optabat Gloriam. Neque tam illi
K.

Stromatum, Lib. XIV.

163
indigentiam indicare cupiit, quàm adventum
hoſpitis. Hoſpitis, inquam, nuntiare ei vo-
lhuit adventum in domum ſuam, qui non alius
quàm Deus, niſi fallor, intelligitur. Siqui-
dem, cum & Amicum dicat adveniſſe, &
tres Panes ſibi commodari petat, indicat unum
Deum in tribus ad ſe Perſonis cœnaturum ad-
veniſſe. Sanè diversd ratione a Seraphinis in
cœlo exceptus Deus, ac in terra ab Ambitio-
ſo. Hic enim Amicum, quem exceperat, de-
ſerit, ut Gloriam ſibi procuret ab eo, quem
medid nocte certiorem facit de Domini ad ſe
adventu. Ibi autem tegitur, obnubitur, ve-
latur: nec contenti Seraphim fſuis texiſſe alis
Deum ſibi blandientem, vocibus quoque ob-
ducere ſatagunt: clamant enim. Sanctus, Jan- Ila. 6. 3.
&tus, Janätus, Dominus Deus exercituum, ple-
na eſt omnis terra glorid ejus. Quaſi dicant,
nolite ſuſpicari noſtris ſub alis latere Deum .
ubique ipſe adeſt, regnat ubique, nec ſingu-
lariùs in nos exundat ejus dulcedo Bonitatis,
quàm tellus univerſa redundat illius tam ple-
na Bonitate, quam locuples Majeſtate. Can-
ticum hoc novum in Coœlo canitur ab Ange-
lis, ſed nequaquàm auditur in Terra. Paſ-
ſim enim exauditur vox nuntiantium , adeſſe
ſibi Numen in pectore, rarus verò ac planè
nullus jam exauditur, qui divinâ ſe deſtitutum
Præſentiâ fateatur. Vox turturis audita eſt, Can. 2.12.
mirabundus ad Sodales inquit Sponſus. A-
deône tam mutæ in Palæſtina turtures, ut mi-
raculo proximum ſit, ſi vel ſemel vocem edi-
derint? aut tam dulcis accidit gementis po-
tiüs, quàm canentis vox Avis ejulantis, ut
ad eam audiendam excitandos Sodales putave- Intentio
rit Sponſus? Nimirùm Sponſi gemit abſen- reca.
tiam Turtur, cùm canit orbitatém ſuam ſuo
conteſtatur cantu, imò planctu, Avis animi Glorig
ingenuitate, quàm colore plumarum candi- vans
dior. Et hoc tandem illud eſt, quod & rarum *dium.
eſt in Terra, & charum Sponſo. Jonet, in- Ibid. 14.
quit, vox tua in auribus meis. Quæ vox? Vox
Turturis: vox, quæ à Dilecto ſe derelictam
fateatur: vox illa ſonet: Num, quem diligit Can.3. 3.
anima mea, vidiſtis Huic non abſimilis vox
alia reſonet: Quæſivi, quem diligit anima mea, Ibid. 2.
quæſivi illum, & non inveni. Jam faſtidium
earum me vocum cepit: Nec eſt alia natio Deut. 4.
tam grandis, quæ habeat Deos appropinquantes 7.
Abi. Jam abſona ingratâque meis accidit auri-
bus cantio illa, Notus in JQudæa Deus, in N-
rael magnum nomen ejus. Oleum effuſum jam
factum eſt Nomen ejus; quod ipſe tamen ef-
fuſum eſſe non probat, cùm Paulum, cui de-
tulit nomen ſuum Regibus proferendum, Vas
appellaverit. Nimirùm aliud a Patre, aliud
ab Hominibus nomen habet. A Patre Jkss
appellatus eſt, ſed à nobis Emmanuél dicitur.
Vocabitur nomen ejus Emmanuzl, quod eſt in-
teipretatum Nobiſcum Deus. Rarus enim, qui
illius ſe redemptum ſanguine jactet, frequens,
qui ejus amicitid exaltatum ſe fateatur: malu-
muſque noſtri Hoſpitem illum, quam Salva-
torem nominare. Nobiſcum Deus, vox no-
ſtra eſt, Dei apud nos nomen eſt; quæ vox
quam diſſimilis ſit voci Turturis, quæ elonga-
tum à ſe Dilectum teſtabatur, nemo non videt.
Vocabitur, inquit, nomen ejus Emmanuël;
quamquam Angelico ſit nobis imperatum ora-
culo, Et vocabis nomen ejus JESM. Veram
abrumpamus aliquando tandem filum, quod
rumpi neſcit. Diſſficile eſt Deo tantum Judice eſſe
4† Ccon-

Pſ. 75. 1.

Matth. I.
23

Ibid. ar.

Ezech.

4I. 22.

Pf. 118.
55

Pſ. 114.
9.

164

contentum, inquit Hieronymus. Expreſſum
id eſt in Templo Ezechielis ad vivum. Alta-
ris, inquit, lignei trium cubitorum altitudo. Stu-
pet Hieronymus præparatam Sacrificiis Aram
ex ligno eſſe: & fatetur à ſe intelligi non poſ-
ſe, quomiodò Altare & Ignem excipere debeat,
& ex Ligno compingi. Fateor me Hieronymi
diſcipulum eſſe, itémque fateor ſupra Magi-
ſtrum non eſſe diſcipulum. Dicam tamen,
quod ipſe docuit, quamvis ſe id ſicire non ve-
lit. Ara iſthæc lignea præparata erat in Sanctis
Sanctorum, ubi quia deeſt ſpectator, deſunt
pariter & victimæ. Difficile, inquit ipſe, eſt
Deo tantum Judice eſſe contentum. Quod
tam difficile eſt, ut careat hoſtiis Ara, quæ
caret ſpectatore. Solus Sacerdos ſpectator eſt
ardentis intra ſepta Sacrarii ſacrificii, ideoô⸗
que ex hgno Ara ſtat ſine hoftiis. Quòd ſi
aliquando quis ſacrificat, tam purus tamque
coœleſtis Ignis ille eſt, tâmque rarus, ut & ar-
dere noverit, & videri negligat, Lunarique
germanus flammæ, nec urit, nec pabulo eget,
iſque eſt, qui & excipi in ara lignea Ppoſſit,
& illi nocere non poſſit. Studuerat ſane Da-
vid abſque ſpectatore Domino immolare, ideéô-
que, ut ſacrificii ſuſpicionem tolleret, Lectum
in Aram verterat, quem & expiabat lacrymis,
& dolore conſecrabat, undè canebat,; Memor
fui nocte nominis tui Domine. Nihilo minùs
nec inter umbras à lucis cupiditate ſecurus,
& gloriæ memor forſitan, dum Domini me-
minerat, exclamat, Placebo Domino in regio-
ne vivorum. Me miſerum, inquit, qui latê-
re neſcio in latibulo: qui & tenebras deli-
go, & lucem nihilo minus diligo. Nimirùm
ſedentibus in regione umbræ Mortis Lux or-
ta eſt eis. Nec in fepulchro ſecuri ſumus à
Luce. Cincrem tanquam Panem manduca-
mus, ſed vivit in ſemine mortis Gloria;, tri-
umphat in exuvis mortalitatis Ambitio, re-
ſurgit Honor in cinere, emucat Ardor in pul-
vere, friget cinis, & calet Vanitas: quærun-
tur Umbræ, & Lux amatur, mori netſcia vel
in tumulo, docta vivere vel in cinere, vire-
re non ignara, cùm aruit. Nimirum Phœni-
cis in morem Gloria naſcitur in ſepulchro:
Bombyce pauperior, ſed aſtutior, alas ſibi
parat in carcere: Serpente imprudentior, ſed
nocentior lacerat cutem ut ornet: obſcurior
Sole, ſed ardentior, occidit ut naſcatur: Ole-
re fragilior, ſed cupidior, ſepelitur ut floreat:
Hydrâà impotentior, ſed vivacior, vulneratur
ut vivat: Vite vilior, ſed feracior, amputa-
tur ut germinet: Frumento denique inanior
ſed callidior, humo tegitur, ut ex humo mul-
tiplicata ſuccreſcat. Domus eſt Gloria; quò
profundius jacit fundamentum, eòô faſtigium
erigit ſublimius. Semen eſt; latet, ne lateat-
Ignis eſt; tegitur cinere, ne evaneſcat in ci-
neres. Lapis eſt ſcalprum; ſuſtinet, ut po-
liatur. Aurum eſt; reperit in ſupplicio venu-

ſtatem. Nardus eſt; comprimitur, ut redo-

leat. Navis eſt; utitur tempeſtate pro remi-
ge. Follis eſt; alliſione ſublevatur. Ferrum
eſt; limatum lucet. Margaritum eſt; exclu-
ſum domo non exulat, ſed regnat. Thus de-
nique eſt; cum flagrat, fragrat.

Oliva ⸗

um
Pretioſa in conſpecta Domini Mors San- Cuet
&toram ejus. Pſal. I15. 5. 1 M
Collis
Grien
Eccleſia Domini, quæ varietate in chla- Homini- læ,
myde circumdatur, multiplex quoque dat ho- Sus non umlun
dié ſui variuümque ſpectaculum. Et ad nup- 1 lacendi. Cin agi
tias nos mittit in Canam, & ad ſupplicium , eri ſeunci
nos invitat, fortiſſimorum Chriſti militum, LZaddid
Fabiani & Sebaſtiani. Hinc pateras, hinc ſe- u wn ig
cures expedit; hinc vinum;, indè ſanguinem no Plac
fundit: modèò dapes, modè poenas proponit: 4 pellat,
eodémque temporis puncto & epulatur cum rch ſi
JESU, & cruciatur cum Martyribus, cædi- ehi
turque, S& gaudet, unâque die & paſcit, & n woligie
perit: cumque Nuptias humano generi ſeren- & bmmili
do conſecret, Nuptiarum fructum lamentatur breimili
extinéctum. Hæret mens dubia, quèò ſe con- r a eſ
vertat: vinum deficit in Convivio, vita perit 1 Dewide
in Martyrio. Rursùm demutatur inter epulas Gu
in vinum Aqua, convertitur inter tormenta in 1 enen
vitam Mors. Ubique prodigia, ubique Jk- i in
SUS. Verùm; quando Rex ipfe Martyrum ncit A
eſt, non pronubus nuptiarum, relictà Galilæ4, “
moremur, ubi moramur, Romæque pro Chri- ſama
ſto Martyres triumphantes, epulantibus cum W e
Chriſto Sponſis, anteferamus. Fretiola in con- Eledtie
11: 0 nurur! 1
ſpectu Domini Mors danäétorum ejus. En Cardo Nalm. an
humanæ vitæ. Huc tandem conatus noſtri perſeve- nius
omnes, omnéſque vires ac cogitationes decet ramtia. ad
collimare. Fruſtra ſuccedunt reliqua, niſi pre- Morti 8 tra
tioſo exitu coronentur. Reliqui vitæ noſtræ os Pate- here
dies tanquam pulcherrimi Simulacri ſunt mem- ete⸗ eMh
bra, quorum caput & princeps ſupremus eſt, mjAnian 6
Vitæne dicam an Mortis? dies. Hoc defti- D Uiut I
tuta capite, quamvis formoſiſſima Statua, nni
Monſtrum eſt. Neronis pedes, hoc eſt, Cæ- A N
ſareo ex genere ortus, ſplendidiſſimi: at quia 2 noe e
non ſuppar corpore impoſita cervix eſt; ar- clar 4
det in incendio, nullis unquàm imbribus re- i i, E noe
ſtinguendo. Judæ ſi non formoli pedes luteo unge Dei
concreti genere, argenteum ſanè pectus, quan- iin lh
do Servatoris noſtri configurari meruit, con- ntit füre
formarique præceptis. Verùm, quia cervici Anitrent
humanæ caput belluinum impoſuit, diffuſa Uunt, ut n
ſunt ex infelici pectore & viſcera & prome- Knaei
rita. E contrario, Pauli ac Petri membra in- Cchenäum.
certa, utpote quæ modò Lutea facta ſunt uIe Nl Nier
Lapſu, modò Aurea evaſere Charitate: quia mnna Re
tamen amborum pretioſum funus extitit, in- n eie. A
ter ſimulacra domus Domini principem ſibi ineit Am
locum vindicarunt. Ergo enitendum eſt ma- eheno fun
ximè, ut Mors pretiofa ſit, ex qua toti vi- RiRegni
tæ tantům accedit dignitatis & gleriæ. Fre- Gloris Khetunt,
tioſa in conſpetctu Domini Mors Sanctorum ejus. vana. n caten
Quonam pacto id fiet? Si Vita fuerit, ante Tntente et, ve
conſpectum Domini pretioſa. Morti vita pro- Ersve- Uulindum.
ludit: Vitæque ſupremum diem pingunt Vi- li, ing
tæ dies non poſtremi. Ut vixeris, ſic occum- iln 0
bes. Non erit ſine pretio Mors, ſi fuerit Vita tun 0R
ipſa pretioſa. Quare, quo cupis colore mitére elrhen
Mortem, eo Vitam imbuas. Haud ejus purpu- ür oten
raſcit funus, cujus in pice ætas conſumpta. Vi- luwen
tæ aureæ aurea ſuccedit Mors, quæ eaſdem du- ln “
cit in Se lineas, quas tu te ducis in Te. Pro- ann
indè ſit pretioſa Vita, ne contingat ſine pre- Npn
tio Funus. Pretioſa in conſpectu Domini Wors müſe, P
Nanctorum ejus. Vide artem, quâ pretioſa fa- AEnnae

cta eſt: Mors pretioſa, inquit, in conſpectu
Domini. Mors ergo & Vita non carebit pretio;
ſi ante oculos Domini tranſigatur. OQ raras
cum

Ae ludenn Gi⸗
iet,
Ul Ln
3K hor

ł Stromatum, Lib. XIV.

dor. cum pretio hominum vitas, quòd nemo ferè
curet vitam ante conſpeéctum Domini redde-
re pretioſam. Unuſquiſque ſtudet Humanis
oculis formoſus apparere, rarus Divinis. O
utinam ablegaretur peſtis iſthæc à carceribus
vitæ, & nullus non foret Juſtus in meta. Hu-
manorum concupiſcentia oculorum tranfſver-
sum agit cymbulam Religioſæ vitæ, alioquin
ſecundà navigatione appulſuram in portum.
Humani Ecquid malorum effugit, qui Syrtim iſtam
reſpeétus. non fugit? Eò devenitur, ut oecupata deſide-
§. David rio Placendi hominibus Mens, JESUM domo
exul. pellat, JESUM excludat corde, exilium,
proh facinus! indicat Jrxs. Gratiſſimus Regi
erat Philiſthinorum Achis David, à Saüle tunc
Rexve profugus: cumque ejus & uteretur conſilio,
3 s ze & familiaritate delectaretur, quia tamen He-
msii ,a- bræi militis inviſa Ducibus fortuna fuit, eò ad-
impii fra re 1)
nandi. ductus eſt Achis, cupiditate placendi Satrapis,
1. Reg. 29. ut Davidem dimitteret, dicens: Revertere er-
7. go, & vade in pace, & non offendas oculos Na-
traparum Philiſthiim. Cumque ſciſcitaretur Da-
vid, an reus criminis alicujus haberetur; reſ-
Ibid. 3. pondit Achis: Non inveni in eo quicquam mali
ex die, quâ trans fugit ad me uſque in diem banc:
ſed Satrapis non places. JESU bone, quoties
Achis tragœdiæ in noſtri pectoris aula inſtau-
rantur! Tuque, ut David, Religioſæ diſcipli-
næ ratio, quæ nec nobis unquam nocuiſti, &
adhuc places, ea ſolùm de cauſa diſplices,
Regula- quia Satrapis non places? Tacerem, inquit il-

iſeen.
IennI
9bon.
ineit

Pto
hubrs an

1. 34

ram ob. le, libenter, mihique Silentium ſuadentem le-
Rar. gem ultrò retinerem. Verùm elongatur à me
s, Amicus & Proximus, niſi fiat à me aliena Lex.

timores. Placet JESUS, cujus factus eſt in Pace locus.
Amici- Verùm,;, ſi Pacis fuero tenacior, Hoſtis ero ami-
tiot. corum, quorum partes fovere recuſabo. Pro-
Amicu indè abſcedat cum Pace Chriſtus, ne à me diſ-
H“ .. cedant Amici. Atque ita Crocodilos æmula-
cendum. ti, & nocemus, & plangimus, noſtrôque à
corde Deum pellimus, non quèd nobis ſit gra-
vis, ſed quòd Satrapis haud ita ſit gratus. At
mitiùs furerent humani Reſpectus, ſi in Pace
dimitterent Principem Pacis. Eò inſaniæ deve-
niunt, ut non modò excludant domo, verùm
& in caveis includant, ferarum morſibus diſ-
cerpendum. Quàm charus Dario Regi Da-
Dan. 14. hiel! Erat autem, inquit Scriptura, Daniel
1. conviva Regis, & bonoratus ſuper omnes ami-
cos ejus. Attendite, quid immanitatis excogi-
taverit Amor tantus Humanarum rationum,
veneno furiiſque exagitatus atque corruptus.
Sibi Regni Magnates dedi Prophetam ab Re-
ge petunt, non ut pellerent imperii finibus,
non ut catenis vincirent, non ut ſupplicio ple-
cterent, verùm ut ſeptem Leonibus objicerent
Ibid. 29. laniandum. Quid moramur? Et neceſſitate com-
Pulſus, inquit Sacra Hiſtoria, tradidit eis Da-
nielem. O ſine lege humanorum Reſpectuum
fatum! O. Reſpectus humami de ipſo Amore,
rn deéque Imperantibus triumphantesi Vincit A-
rle mor Mortem, ſed Humano timore vincitur.
glr Innocens, fidus, charus Regi Propheta pabu-
lum ferarum eſt, ne minus ſuis Afſeclis Da-

ech
ini: u
is Ae.
mbrbur⸗
es n
Cennt
iu cani

b rius placeret. Haud mirum, ſi nos interduàm,
ne g. N ut Regibus placeamus, deſipimus, quando ne
n ſeſe Homini- ſervis Rex diſpliceat, furit in Vatem. Quôd-
,il non que mirere vehementiùs, adeò nec amare Da-
1. „ ſ. acen-
4 Pjet

nielem deſtiterat Rex, cùm eum Feris objecit,
ſiquidem die ſeptimo ad lacum acceſſerit, ut
lugeret, inquit, Danielem. O utinam ſolus Da-
niel, & non quoque Juss inter Tigrides ex-

dum.
lbid, 39.

165
ponatur Placendi hominibus deſiderio! Luſi-
mus, cùm in regno Davidem in pace dimiſi-
mus. Timeo, ne hâc prurigine blandiendi ami-
cis, deprehendatur Chriſtus ſceleribus expoſi-
tus, luſtrali forſitan aquà non luſtrandis. Aver-
tat hoc Deus opprobrium à domo ſua, ne Per-
ſarum in nobis barbaries renovetur. Si pecca-
ſti, ut Placeres, vel certè ne Diſpliceres dome-
ſticis, Jxss Leonibus objicitur. Neque verò
à criminibus ſolùm horreas, quorum fœditas
nobis cum eis non foœdus tantùm interdixit,
ſed & nomen in ore compreſſit. Nec nomi-
nentur in vobis, exclamat Paulus. Sufficit de
proximi tui fama detraxifle, dum rideres: ſuf-
ficit diſſenſiones foviſſe, duùm iraſceris: ſufficit
ſeviſſe rixas, duùm garrires. Non enim ſola Ve-
nus Tigris eſt, ſed ipſa in Urſam abit Miner-

va, ſi ſuo dicendi ſcribendique lepôre abutitur

in dedecus alienum. IIIud verò terrere nos de-
bet plurimùm, quèd illa quoque Petra tam fir-
ma tamque ſolida, cui Eccleſiæ incumbunt fun-
damenta, humanorum procella reſpectuum
adeò concuſſa eſt, ut Chriſtum negare non du-
bitaverit, ne aut Ancillæ diſpliceret, aut Lic-
torem irritaret. Quid, quòd non Chriſto ſo-
lùm nocet, qui hâc lue afflatur, ſed & ſibi ob-
eſt non minimùm. An non David, vir pruden-
tiæ tantæ, tantæque fortitudinis, adeò viſus eſt
hoc Placendi voto deſipuiſſe, ut verè inſanire
& furere cogeretur? Et immutavit os ſuum co- 1. Reg. 21.
ram eis, & collabebatur inter manus eorum, & 13.
impingebat in oſftia portæ, deſtuebantque ſalivæ aerie
ejus in barbam. Adeò ut Rex dixerit: An de- tigaze.
lunt nobis furioſi, quòd imiroduzxiſtis ißum, ut Eccleßia-
furetet, me præſente? Haud ergo mirum, ſi fica Ju-
ità Deus execretur degenerem Placendi homi- riſdictio
nibus cupiditatem, ut ejus vel umbram in ip- dium

»
. . 7 . —AaAamorénee-
ſa Sponſa exhorruerit. Nicut Lilium, inquit,
. . . . 7. 41* im-
inter ſpinas, ſic Amica mea inter filias. Quaſi zi am

dicat, Affuſæ filiæ circa Dilectam, ejus mihi = niem-
florem decolorarunt. Dum enim Amare illa nar.
cupit, & Amari, duùm gaudet ſtipari Filiabus, Can. 2. 2.
& ab eis tanquàm Parens circumdari, Pudor
ejus, quem Lilium non diffiteor, viluit apud
me maximè: nec jam ad eum accedo, quòd,
quæ illi videntur filiæ blandientes, pungentes 1,iei
mihi ſpinæ videantur. IIIis pungor, quibus iolæ.
ipſa ſtipatur: arceor ego à Lilio, dum illi
Sorori meæ adſtant: cùm enim ſalutari Pa- Amics
trona cupit à Sociabus, deſüt à me vocari impii.
Sponſa, à meis longè facta complexibus, quia
nimio illam ſtudio filiæ, imò ſpinæ, amplexan-
tur. Cujus ipſa criminis cùm deprehendiſſet
pœnam, Filias à ſe procul propulſans, unius
cœpit Sponſi amorem vultumque expetere,
unique contenta Placere JESU clamare incoœ-
pit. Ego dilecto meo, & dilectus meus mihi. Can. g. 2.
Nimirùm, ut inquit Leo Pontifex, Diligenti Homini-
Deum ſufficit ei Placere, quem diligit. At, bas non
inquis, ſolitaria & ſola deſerar, inſtar myri- placen-
cæ in deſerto. Ero inſtar languentis in porticu, mn.
cui quia homo non aderat, triginta & octo an-
nis infirmitatis compede exſolvi non valuit.
Hominem non habebis? habebis JESUM. Ca-
rebis Sodalibus? Sed non Sponſo. Sola in cu-
biculo Maria, nullius Sodalis requiſita ſtu-
dio, nullis Amicitiis culta, cum Deo plena
Verbum concepit, divino Spiritu, hoc eſt,
ſplendidiſſimo Lumine obumbrata. Latare,
Rerilis, quæ non paris: decanta laudem & hin-
ni, quæ non pariebas: quoniam multi filii deſer-
æ magis, qum ejus, quæ habet virum. Noli te
Sau-

Iſa. 54. I.

166

gaudiorum futuram credere infocundam, ſi à
Sodalibus deſerare. Tanta te circumſtabit ſo-
latiorum copia, ut, cùm hinc te ſolam cir-
cumſpicias, indè exultans redundänſque & ſe-
Ctatoribus, & ſolatiis, exclamare cogaris cum
IIa. 49.21. Eccleſia vocibus lſaiæ: Ego ſterilis, & non pa-
riens, tranſmigrata & captiva: G& iſtos quis
enutrivit? ego deſtituta & ſola: & iſti ubi hic
erant? Tantuſque erit hærentium tibi & lau-
dantium te numerus, qui tibi veluti Parenti
blandientur, ut, occupato pectore lætitià, do-
môque adeuntibus oppletâà, oratura ſis ad Spon-
Ibid. 20. ſum: Anguſtus eſt mihi locus, fac ſpatium mihi,
ut habitem. Et ne putares in ſolo ſolio, aut in
aulis duntaxat, penetralibuſque ornatioribus
futuras præ habitatoribus anguſtias, ipſi domus
anguli, ipſæ latebræ, loca ipſa invia, & rude-
ribus quiſquiliiſque deſtinata, Habitatoribus
redundabunt: ut non modè cor, ſed & caro
Ibid. 19, exultent in Deo ſuo. Quia, inquit, deſerta
tua, & ſolitudines tug, & terra ruinæ tuæ an-
guſta erunt præ habitatoribus. O decorum co-
piam copioſam! O affluentem ſolatiorum ex-
undantiam! O gregem bonorum nullo jam
numero computandum! Verborum porrò my-
ſterium expende. Iſtos quis enutrivit? in-
quit. Viden? Iſta deſerta Chriſti Sponſa &
infœcunda, nec ſolatio caret Filiorum, & Nu-
tritionis caret incommodo. Nec dolorem ſen-
ſit Pariendo, nec laborem paſla eſt Nutrien-
do, ſed, quod de beatiſſima Virgine cecine-
re Patres, gaudia Matris habet, nec Nutri-
cis ſentit incommoda. Quot ſubeunt domus,
quot ſibilos tolerant, quot æſtus patiuntur,
ut unum hi ſibi proſelytum adjungant! Ma-
ria circumeunt, & Alpes tranſmittunt. Ad Te
ultrò Judæa, ut ad Joannem accedet. Sine
Viro Deum concipit Virgo. Haud ita illæ non
Solæ, ſed Sodalibus comitatæ & ſtipatæ, Vir-
gines quidem, ſed Stultæ. Nullum ſolatium
perferre poſſunt, quin puriori illud pecçtoris
ſanguine enutrierint: nullà fruuntur lætitia,
quæ non earum exſuxerit, evacuaveritque mam-
mas. Quanto emim diſpendio emitur confabu-
latio contra Leges furtiva! Timent homines,
perdunt famam, inopiam patiuntur lacryma-
rum. Paupertas in minimis violata an non con-
ſolationis uber exhauſit, totidémque repoſuit
ſpinas in pectore, quot lactis guttas exſuxit?
Ibid. 18. E contrario, ad Deſertam; Vivo ego, dicit
Dominus, quia omnibus his velut ornamento ve-
Regula- ſtieris. Deliciæ Innocemum mentem lætifi-
rum ob- cant, famam ornant, & decus & gaudium
ſervantia ſunt. Verùm aperiatur aliquando fertilitas De-
urze ve⸗ ſertæ, ſolique Deo animæ deſtinatæ. Laætabi-
veyam. tur, inquit Iſaias, deſerta & invia, & exulta-
Tyro ve- bit ſolitudo, & Rorebit quaſi Lilium. Germinans
rus. germinabit, & exultabit lætabunda & laudans.
Iſa.35. 7. Gloria Libani data eſt ei, decor Carmeli &
D Saron. ipſi videbunt gloriam Domini, & deco-
a. rem Dei noſtri. O ſplendidas ſponſiones! O
benè auſpicatam ſolitudinem! O deſertum flo-
rens! O foœcundam ſterilitatem! O dolorem
lætum! Abeant, rogo, quàm procul poſſunt
à me amici, quibus dum floreo, exareſco:
quibus ſi floreo, non floreo. Verborum aper-
tus eſt ſenſus. Duo tantùm adverto. IIIud vi-
delicèt, Deſerta, & Invia. Invia, inquit, hoc
eſt, Mens, in quam cùm quaquaversum ten-
taveris introire, nuſquàm viam reperies. Invia
Mens illa eſt, de qua deſperando dicimus:
omnes exploravi aditus, ſed planè inacceſſa eſt,

Oliva

nec ad vulgarem vivendi conſuetudinem flecti
ullis artibus poteſt. Iſta florebit quaſi Lilium.
Cui ſi cupis ſimilis inveniri, Sponſam imita-
re, quæ de ſe canit: Surrexi, ut aperirem Di- Can. 5. 5.
lecto meo: Manus meæ ſtillaverunt Myrrham.
Præfer in foribus Myrrham. Quicunque te-
cum inire amicitiam cupit, in primo ſtatim
congreſſu Myrrham ſentiat, Mortificationem
intelligat à Te amari, nec niſi per manus re-
ſperſas Myrrhà fores reſerari tuas, nullique
patere aditum ad Te, niſi per oſtium, quod
& Mortificationem redoleat, & beneficio
Mortificationis patuerit. Alterum quod noto,
ea ſunt verba: Ipſi videbunt gloriam Domini,
& decorem Dei noſtri. Non deeſt Sponſo pul-
chritudo, ſed Tibi non patet, quia Cor tuum
patet Turbæ. Proſpicitur non minas, quàm
proſpicit per cancellos Sponſus ab ea viſendus,
quæ videri noluerit. Deſerta & derelicta ipſa
fruetur formoſitate Dilecti. Quid faciemus,
ut hanc virtutis gemmam conſequamur? Audi
Prophetam: QNingulariter ſum ego, donec tranſ- Pſ. 140.
ezam. Recordemur, Tranſituros nos hinc efle io:
brevi, & facilé Amicitias negligemus. Fami-
liaris ſit Mortis meditatio, & Familiares deſpi-
cientur. At pupilla ille eſt oculi mei, inquis.
Et ego tibi edico, pupillas & vincit, & excæ-
cat Cinis. Qui ſi in noſtra mente verſaretur,
Pretioſa foret Mors noſtra: verùm quia Ama-
mur & Amamus: idcircò, inquit Salomon,
unus interitus eſt hominis & jumentorum, & Eccleſ- 3.
æqua utriuſque conditios ſicut moritur bomo, ſic 19.
& illa moriuntur. Cur ſicut Sæcularis moritur
Coœnobita? quia in morem ſæcularium Afſe-
clis & Amicis delectatur. Ideò noſtra non ſin-
gularis Mors, quia eſſe nolumus ſingulares,
uſque dùm tranſeamus.

Ego autem dixi in abundantia mea: Non
movebor in æternum. Pſ. 29. 7.

Planè in abundantia Tua, non Domini;, ver- zorz
i ſa-

bum iſtud cor tuum eructavit, non bonum. „, o
Siquidem abundantia Domini humilitatem pa- ſumm.
rit, & timorem concipit, eôque vehementius Humili-
naufragium timet, quò mercibus eſt onuſtior, tas in
& portum ſpectat. Quis? ais, Non movebor 2 e⸗
in æternum? An neſcis unius obſtaculo Re- la “H
moræ paſſis tumidiſque velis decurrentem Na-
vim portentosè ſiſti? Gigas ille ſpurius ja-
cuit non Ferro, ſed Lapide proſtratus. Dum
à lapillo Babylonica ſibi Moles non cavit, ca-
dit. Tu ipſe, quis crederet, dum incogitan-
tids oculos torques, captus es. Adeò timen-
dus eſt caſus viro quoque prophetanti. Quot
priùs David fœminas aſpexerat, nec arſit?
Ubi nihil metuendum ſibi credidit, cecidit, in
Juventute Caſtus, Adulter propè Senium. Por- Gze
rò velamentum ſuperbiæ ſatis abominandum. “ fau.
Ego autem dixi, inquit, in abundantia mea Senes fer-
Non movebor in æternum. Domine, in volun- veant.
tate tua præſtitifti decori meo virtutem. En quo- Cognitio
modò ſe antè commendat, tum Deo tribuit Na,
Decorem ſuum. Veruùm Deus non irridetur, & lar
palliata Arrogantia nudatur oculis illis, quibus
nihil opertum, quod non reveletur. Sequi- 4
tur emm: Avertiſti faciem iuam à me, Gratis

Tentatio
timenda.

Teniatio-
num re-
medium.

factus ſum conturbatus. O Dei iram Super- Jivine
biæ niminm inimicam! IIlicò à Glorioſo ſuam neceſitmi
Deus faciem avertit, ac ſi colubrum ſpectaſ-

ſet. Et factus ſum, inquit, conturbatus. Ubi
nune

une
nut,
ſee
Gamm
ſet
dimnæ
olunt⸗
werun
Vis tus
Zern apy
lerbi
ceri oß
Hæc S
Plemus

Dlizi

a!

iß. Hiaud
lni ſanclilli
muihortig hu
m. tiopibu⸗
ife Regn m
mnum Pat
ld rerd
deatilimm⸗
Dihilo mit
Unscve in
rei Cumgve d
Mme non
cum, co
Iol fupe
Ten edit
febulo,
lum pann
uce crcu
and naru
Uocd alier
küopum
imono,
duicd home
mek ine⸗
, Mier
li Atern
lete mored
Agine
Eeug genig
ſe omma
lacere
1
le. n thio

tedi
lun
Il⸗ Te deſerit deſertum à Deo? Verùm notemus,

nune abundantia tua? Si Tua fuit, cur eva-
nuit, Deo vultum avertente? Si tua erat, cur

n Nl
Ilen.
et
in
in
Nnx.

quam ſit Arrogantia inſcia ignaraque velami-
nis. Cùm ſe nunquàm movendam prophetaſ-
ſet, ut tantam Jactantiam convelaret pallio
divinæ Gratiæ, ſtatim addidit: Domine, in
voluntate tua præſtitiſti decori meo virtutem. O
lacerum velum! Decori, inquit, meo. Itane?
Vis tuas Deo verti virtutes, & adhuc Deco-
rem appellas tuum? Nimirùm tegi nequit Su-
perbia, nec cùm tegitur. Adeò ſuas ambit vi-
deri opes, ut eas quoque revelet, cùm velat.
Hæc Sanctus Propheta recitavit, quæ nos im-
plemus, actor Tragoœdiæ, non Actus.

Diligit Dominus portas Sion, ſuper om-
nia tabernacula Jacob. Pſ. 86. I.

Beaziſt. Haud dubium, quin de Virgine loquatur
metestis ſanctiſſima. Verùm cur adeò ejus diligit por-
H tas? Audi: Ecce alienigenæ, & Tyrus, G po-
Ibid. 41. pulus Ethiopum, hi fuerunt illic. Ubi? in
Deperati portis hujus Urbis Quæ enim ſpes foret Æ-
Derent. thiopibus, & alienigenis penetrandi in aulam
Lepß er- Regis magni, niſi Janua cœli, & peccato-
ſetürnn timihßunt, rum Patrona eos introduceret ad F ilium? II-
t lud verò miratur maximè Sion, quòd cùm
1 An beatiſſima hæc Virgo Deum pepererit, adhuc
4 nihilo minùs alios non recuſat habere filios,
unéôque incluſos utero geſtat Jacob, & Eſau.
Deſperati Cumque dives ſit fœtu Iſaaci, Iſmaeëlem par-
erent. turire non recuſat, factura de Iſtnaële Iſaa-
cum, converſura in Jacobum Eſaü: imòô,
quod ſtupeas, Deum parit in terra, Peccato-
rem edit in cœlo, cumque illum reclinet in
ſtabulo, hunc elevat ad ſolium, Deique Fi-
lium pannis involvit, gehennæ Mancipium
Luce circumdat. Numquid Sion dicet, Homo &
bomo natus eſt in ea. Quaſi dicat cœleſtis Sion:
Undè alienigenæ, & Tyrus, & populus £Æ-
thiopum in hac porta, in qua Ezechielis te-
ſtimonio, Princeps ſedit epulaturus. Num-
quid homo & Homo conditor hominum na-
tus eſt in ea? Quare ergo, quæ ſalutem pepe-
rit, Mater fit 5Æthiopum, quæque candorem
lucis Eternæ edidit Mando, Cœlo nititur pa
rere nigredinem Peccatorum, & Æthiopum
caligines? Stupet Sion, amari a Deo alieni-
genas denigratos, qui diligit Portas Virginis
ſuper omnia tabernacula Jacob. Minus fortè
placeret Rebecca, ſi, ſine Eſau, pareret Ja-
e cob. Ah diſcant aliquando tandem non faſti-
ited, dire Ethiopas, qui Candorem lucis Eternæ,
imang⸗ Orandi privilegio, concepere. Natus eſt ho-
ergapec. Mo & homo in corde tuo? Noli ideò animas
cenes, Caliginoſas faſtidire. Sicut Lilium inter ſpinas,
ſi cupit in tuo adolere pectore Deus Peécca-
erei.toribus Miſeratione ſociatus. Stultè propter-
eaà Phariſæi vociferabantur, Cur Chriſtus cum
Peccatoribus manducaret. An cum impiis non
biberet, qui inter iniquos exſpirat? Lilium
iſtud non naſcitur inter Lilia, ſed paſcitur:
ſpinas inter & dumos floret libenter. In cam-
po tui cordis non florebit, miſi in eo ſpinæ
floreant, Animæ videlicèt dudum peccatri-
Ee ces. An neſcis Dominum Granum frumenti
appellatum eſſe in Evangelio. Cur Granum,
9 & non Malum, aut Pomum? Ut intelligas,
non modò non faſtidire peccatores, ſed naſ-
n lenn cum eis. Stipulis innaſcitur frumentum,

n bonn,
Cltten t p
Telenennu
kcnl, 8
Plachles,
Untentn 4
e Hn ,
Hatus e
donntſe⸗ „
m nngen„
Mimnm
Etut
t, e Ali,
inicht

Lapſi re-

„ in We ℳ.
in, l

gen. 1e 6
Nincen,

Siromatum, Lib. XIV. 167

uti cum Eſaü Jacob adolevit. Naſci vult cum
peccatoribus, qui natus eſt in præſepi. Non
modô non refugit Jumenta, Impios videlicèt,
verùm apud ea divertit, cùm naſcitur, ut
vel Bovem vertat in Cherub. Placuit Mago-
rum Aurum, placuit Thus, ſed admixtum
Myrrhæ. Crede mihi, Paſcha non celebrabis,
niſi cum Agno agreſtes lactucas comederis.
Nec naſci vult, nec concipi Jacob ſine Eſaü,
nec Agnus tollens peccata comederetur ſine
amaritudine Peccatorum. Nimiràm ludit cum
Iſmaële Iſaac, ut eum in verum Abrahæ fi-
lium demutet; & Aurum faſtidiret in mune-
re, ſi abſque Myrrha offerretur. Ideò fatetur Pita miz-
Sponſa, non auſam ſe occurrere Dilecto ſine "a quàn
cura Peccantium. JSurrexi, ut aperirem Dile- er
. 02
to meo Manus meæ Rillaverunt Myrrbam, Can. . 52
& digiti mei pleni Myrrhâ. Nimirùm fſciebat,
non intraturum ad ſe Dilectum, mii recog- Z- las s-
noſceret in operibus ejus Animarum ſtudium nimerum
Perditarum. Nulla enim aptior manus reperiri Chrife
Poteſt, quæ Sponſo aperiat, quàm quæ Myr- ma 1M-
rhâ repletur. Parùm apta manus eſt ornata!“
gemmis ad Sponſum inducendum in domum
ſuam. Aptior manus, quæ ſtillat Myrrham,
quam quæ Lilia olet, januæ reſerandæ Dile-
cto. Nimirum quemadmodùm caput Sponſi
plenum eſt non camporum floribus, ſed noc-
tium guttis: ità Sponſæ dextera, ſi cupit ape-
rire Sponſo, ſtudeat non tam Mella ſtillare
quam Myrrham. Quem viderit Deus Peccan-
tium implicatum eſſe ſceleribus extergendis,
hunc ſuo dignabitur congreſſu. Scito JE SUM
& naſci inter Jumenta, & inter Latrones mo-
ri. Operatus eſt ſalutem in medio Terræ pro-
ducentis Spinas, non Coœli proferentis Aſtra.
In medio Eliæ & Moyſis Apoſtolos terruit,
quos in medio Iniquorum redemit. In Rubo
Deus, non in Roſa: & cùm exaltari voluit in
deſerto, non Aquilæ ſimulacrum elegit, ſed
Anguis. Murænulas aureas vermiculatas argen-
to fabricatus eſt Sponſæ : ut intelligeret, &
Vermium & Serpentum imagine exornandam
ſe eſſe felicius, quam ſymbolo aut Avium, aut
Florum. Non benedicitur à Patre Jacob, niſi Gen. y.
manus oneret hædinis exuviis. Gratius Deo or-
namentum, quod Hædi, niſi mutarentur, aà ſi-
niſtris alias collocandi conficiunt, quam quod
Agni contexunt. Denique morbidæ manus Ja-
cob deſpectæ fuiſſent ab Iſaaco, cui hædorum
tectæ aſperitate adeò placuerunt, ut quem
benedicere ob vocis humanitatem verebatur .
manuum oblectatus amictu benedixerit. Nimi-
rùm non mirum, ſi peccantium ſpoliis indu-
tum Jacob amaverit Iſaac, quando non in E-
remo orantem, ſed in Jordane purgantem un-
das, parantémque criminibus medicinam Deus
Pater Filium & voce exaltavit, & ave. Ideò
Virgo, cùm ſciret eò ſe gratiorem Sponſo fo-
re, quò ſe exhibuiſſet impis humaniorem, non
horruit, cùm Lilium eſſet, ſeſe inſerere ſpi-
nis. Quo ſpectaculo mirè Sponſus delectatus,
exclamat: Sicut Lilium inter ſpinas, ſic Ami- Can. 2.2
ca mea inter filias. Et quidem fideliores Chri-
ſto fuere ſpinæ, quam reliqui aut frutices, aut
flores. Siquidem ipſæ coactæ Dominum cru-
ciare, ità torſerunt, ut etiam coronaverint.
Quaſi dicerent: Quandoquidem compellimur
vulnerare ſalutem noſtram, ita eam punge-
mus, ut ei in coronam confingamur. thiopiſ-
ſæ junctus Moyſes Deo conjungi meruit: & Aa-
ronis virga, non ſegregata à relhquatum Iri-
uu

Can. 1. 13.

Mort ife-
catio
amanda.

2 as a-
ha utm.

—

168
buum rebellantium virgis effloruit, ſed immix-
ta. Sociata ramis rebellantium ſœcundior fa-
cta Amygdalas protulit: ut non modè ger-
minans Surculus moneret, à peccantium con-
ſortio non debere abhorrere Juſtum, ut floreat;
ſed & Fructus ipſe Virgæ, duriſſimàâ obduc-
tus teſtàâ, nos inſtrueret, medullam tegi & edu-
lem ſub cortice præduro, & penè ſaxeo. Nec
mirum, ſi erupit in flores Virga Juſti inter
ramuſculos conſpirantium, quando fœcundius
nuſquàm prodigiorum fuit Moyſis Sceptrum,
quam in Æägypto. Et quidem nunquam alias
JESUS ipſe tam munificè triumphavit, quam,
cùm in illam ſuperſtitionum ſentinam, ac ſce-
lerum intravit Patriam. Quis enim mihi ob-
jiciat triumphantis in morem ejus in Urbem
ſanctam ingreflum? Vectus eſt ibi Aſello, hic
Matre: ut ſcias eò ſplendidiorem habendum
eſſe in Æggyptum, quam in Sion introitum „
quò differentius eſt vocabulum Matris, quam
Jumenti. Imèô ſi ex Curru triumphum me-
tiri licet, nobilior in EÆgyptum fuga;, quam

in Cœlum reditus, cùm Currum adornave-

rint, imo Currus eſſe meruerint hic Nubes;
ibi Virgo. Ut propterea videri poſſit alicui
libentiuns ad Idolorum ſedem, quaàm in ſinum
Patris feſtinaſſe. Properat enim ad Patrem in
Nube, feſtinat in Æggyptum in ſinu Virgi-
ris Par quodammodé hujus itineris Currus,
ac ilhus terminus. Excipitur ſinu Patris re-
ceptus in Colum; exultat in ſinu Matris pro-
perans in Æigyptum. Non diſſimil videlicèt
decore cohoneflantur ad Hoſtes iter, & re-
greffus ad Patrem. Cùm in Cœlum pervene-
rO, inquit, ſinn Patris excipiar, huc antequam
vemiam, ſinn fruar Parentis. Cujus tantæ er-
ga Impios prochvitatis non ignara Virgo, iis
longè antè verbis præſagifle viſa eſt, cùm ait:
Faſciculus Myrrhbaæ Dilebtus meus mihbi, inter
ubera mea commorabitur. Ac ſi dicat: O vos
omnes, qui tranſitis per viam, nolite mirari,
quòd facta ſim Rheda Dei, cujus eſt Currus
decem millibus multiplex! Peccatorum ſalvan-
dorum deſiderio moræ factus impatiens, dum
totus Myrrheus eſt, totuſque immerſus, & cir-
cumdatus amaritudine peccatorum, Ubera mea
in ſuum Currum convertit: malens bajulari à
Matre, quam diù abeſſe ab Ægypto. Porròô
ego caritura Dilecto eſſem, niſi ei lectulum
ex Myrfha componerem. Amor meus in Pec-
catores gratam me Deo facit. Audeo dicere,
Minas Lilio Convallium Pudoris mei placeret
Lilium, niſi fragrantiæ Floris copularem Myr-
rhæ amaritiem, tam meæ Cuſtos Virginitatis,
quàm alienæ Perfidiæ Reparatrix. Ideò mea
inter ubera Dilectus commoratur, quia non
abeſt à pectore faſciculus Myrrhæ, quo itaà
Infans delectatur, ut ſeſe intra illud abdide-
rit, & totus abierit in Myrrham. Faſciculus
Myrrhæ Dilectus meus mihi, inter ubera mea
commorabitur. Ità ſeſe JESUS puer abdidit in-
tra faſcem amariſſimæ Myrrhæ, uti ſolent in-
fantes ſeſe intra chlamydem Parentum obvol-
vere. Ac ſi Matri teſtaretur in Myrrha recon-
ditus; ſpem nullam ſupereſſe Virgini Filium
amplexandi, niſi pariter cum eo complechi
dignaretur & Myrrham. Siquidem Faſciculus
Myrrhæ eſt, qui antè Flos Campi erat. Et
fortè Myrrham ſibi Virgo locavit in pectore,
quèd minùs abſque Myrrha ſciret Puero ube-
ra placitura. Adeò Deus cupiebat in ſinu Vir-
ginis requieſcere, ut cùm nata illa nondùm eſ-

Oliva

ſet, in ejus reſidere & apparere ſimulacro vo-
luerit. Ergo in Rubo Dominus. Quid eſt Ru-
bus non exuſtus, ſed ardens? Virgo Deum
pariens ſine damno Pudoris. Nota: Virgo
Deum non habet, quaà Lilium eſt, ſed quaà
Rubus eſt. Puto enim, quòd Deus in ea liben-

ter requieverit, quia Spinis undique eam con-

fixam agnoverat. Eam enim ſibi adoptavit in

Matrem, quæ Mater futura erat Peccatorum.
Ergo quia in Rubo Spinæ, ideò in Rubo Ig-
nis, id eſt Deus, qui Ignis eſt. Audeo dice-
e, Cleopatram perditiſſimam reginarum Ma-
ria quodammodò imitata ſuo ſuſpendit ab ube-
re Aſpidem, ut ex eo voluptuoſiùs natus In-
fans penderet. Quaſi faſtidiret lac Agnus Dei,
quo Anguis, hoc eſt, compunétus Peccator
non aleretur. Eam vult ſuam eſſe Nutricem,
quæ enutrire non recuſet Peccatorem. Ut er-
go in ſinu Virginis JESUS requieſcam, fo-
veam ibi nanciſcatur & Afſpis. Et deleétabitur
infans ab ubere ſuper foramina aſpidis, vatici-
natus eſt Deo plenus Iſaias. Erraſti proindè,
6 Sponſa, cùm dixiſti de Dilecto, quèòd inter
Lilia paſceretur. Paſcitur enim inter Angues,
quem tu credis in Liliis paſci. Ut proindè mi-
rum non ſit, ſi quæ credideras eum inter Flo-
res veſci, coacta ſis ab eo quærere diligentius,
ubi paſcas, ubi cubes in meridie. Planè, ſi in-
ter Lilia veſceretur, non dicerent ad Apoſto-
los Phariſæi: Quare cum Publicanis & Pecca-
toribus manducat Magiſter veſter? Abſolvamus
omnia. Vis in tuo pectore Agnum habitare?
non exulent ab eo Lupi. Qui tanquam Oves
Diſcipulos miſit in medium Luporum: Te-
cum eſſe recuſat, niſi adſint & Impii. Eſt avi-

Conſeſſa.
rii Pecca.
tores ad ſe
trahant .
non juſtos
tantum
abſol vans

Zelus a-
nimarum
erga im-
pios.

lſa. II1. 8.

Can. 1.7.

Matth.9.
I1.

dus Innocentiæ, ut eam coronet, imò & Ini-

quitatis, ut eam pellat. Peccatores eſurit, ut
demutet in Juſtos. Lux eſt, ſed Umbras amat.
Et Lux in Tenebris lucet. Agnus eſt, ſed Lu-
porum non horret, imèò amat contubernium.
Häabitabit Lupus cum Agno, inquit Propheta.
Lilium eſt, ſed inter Spinas. Malus, ſed non
in Pomario, at inter ligna Sylvarum. Unda
eſt, ſed manat è& Petra. Aurum eſt, ſed concreſ-
cit in Luto. Jacob eſt, ſed in ſimilitudinem E-
ſau. Joſeph eſt, ſed exulat inter Fratres, im-
perat inter Hoſtes. Breviter, Vitulum pro ſa-
lute Mundi in ara Crucis oblatum in agro cordis

Iſa. II1. 6.

tui ali optas tuarüm fœno virtutum Gloriæ flo-

re? Quò invitas Vitulum, eò advoca & Ur-
ſum. Vitulus & Urſus paſcentur: ſimul requieſ-
cent catuli eorum. Imò, ut intelligas tum Chri-
ſto, tum Virgini conſortium Iniquorum eſſe
gratiſſimum: medius Leo inter Ovem & Vi-
tulum ab Iſaia deſcribitur: ac ſi ſuaderet tibi,
Peccatorem non in angulo rejiciendum tui pec-
toris eſſe, quem medium videas accubare in-
ter Matrem & Natum. Vitulus & Leo & Ovis
ſimul morabuntur. Quis ergo es, qui Deo dun-
taxat vacans, ſoléque delectatus contubernio
Juſtorum, faſtidis Delinquentes? Agno certè
non fruêris, qui Lupum deſpicis. Dicam Ccla-
rins, Paſtor iſte, quem cupis gregem ſuum
paſcere in agro tuo, morbidam geſtat Ovem in

lbid. 7.

Ibid. 6.

humeris. Carebis Paſtore, ſi Ovem claudican-

tem neglexeris. Noli ergo Impios exhorrere;
ne te Deus execretur. Phariſæos damnat Lapſis
immites. Crede mihi, Medicus animarum diù

apud Te non erit, niſi Infirmos repererit apud
Te.

Tulis

ulio
ila⸗

or D.

, plten
N Cuum
Coitors
e ila
Alſle i
In, El
,5 eſt Firadl
2 nnbin H
lſimn 70
n, alg
timn oni
elcubanten
O Gocuten
Mnrum!
1e, Nec ExC
6 jente kare
Aunmwn gei
3 ſor Clgem
en Hidi
n in atocie
e mllant
Angve elle
6 Leckene Vie
m e bin
17 Chntuchins,4
ſa tet: corruit
IN noN
l kebinun
tor imerdun
ſ ncha he
OLingum
ftüindatus

ee
ne ery

nemn ſ

6 ne,
ſmner.

4. Cnnce p
wenmn nto
nm, ſer⸗
umm ro
Anmnem
Ftlue, à
1 Pälimun
n: noſtris
n Conlul
et lieita⸗
in nugi,
1 Unmqu
n eren
lum
ner Hud
tohik
¹, alg
n n n
nn, K
üen
n 1 Emng
ia anſruiſe

dd crr

Et

nn
inn h
wue,
Dru
Untenl,
ahie

gonn
i

1

Tulit ergo Deus hominem, & poſuit eum
in Paradiſum volupiatis, ut operaretur

& cuſtodiret illum. Gen. 2. 15.

Cur Deus hominem non fecit in Paradi-
ſo, ſed extra illum? Ut intelligeret, Principa-
m &“ tum ſuum non naturæ debere, ſed humanitati
sſervan. Conditoris. Nunc verò, quid factum eſi de
r riu ſede illa voluptatis tam felici? Evanuit, fun-
ſt supe- ditúſque interiit. Interiit, inquam, non ſo-
rior pt. lum, ſed & venuſtas. Nam in Meſopotamia,
Iu. Juæ vicina Euphrati pars terræ eſt, illa cadaver
dmeen eſt Paradiſi. Interiit ? Nonne Deus ad ejus
arss obfſe. Cuſtodiam armatum igneo gladio præfecit Che-
vantiam. rubim? Ejecitque Adam, & collocavit ante pa-
Gen⸗3. 4. padiſum voluptatis Cherubim, & flammeum gla-
dium, atque verſatilem, ad ceuſtodiendam
viam ligni vite. Quo modo ergo diſſipatus,
excubante ante illum & Cherub, & Gladio?
O documentorum fœcundior Paradiſus, quàm
plantarum! Qui ſtetiſſet Hortus Adamo ſtan-
te, nec excubante Angelo, nec Gladio mu-
Zuperiar niente ſtare potuit. Nimirùm, ſi tute tui cu-
tigecif, ram non geſſleris, quantacumque tuus Te Pa-
dveſu. ſtor diligentia curet, periſti. Adæ deſtinatus
drore du. Elt Paradiſus. Excluditur ipſe: nec Cheru-
ros e bimn cuſtodientibus ſervari potuit. Quid Præ-
tu, lati muſſant, cùm audiunt excubandum, aſtan-
dumque eſſe Gregi, aiuntque, meliorem Me
SS Eccleſiæ Vicarium ſuffeci. Scito egreſſo A-
a dam & Paradiſo, concidiſſe faciem illam pul-
Sperior Chritudinis; quæ vernaſſet, ſi eam homo ſerva-
inegile. ret: corruit Angelo colono cuſtodéque. Ni-
mirùm non pretium attenditur excubitoris,
Nrcg“. ſed debitum. Dicam clarius. Ramus frangi-
tur interdum à ſummo ad imum, nec moritur,
ſi radici hæreat, exareſcet, a radice revulſus,
quamquam ſervetur in vellere, & rore ccli
perfundatur.

Zelus ani.
marum

Nuno ergo repellant prooul fornicatio-
nem ſuam, & ruinas Regum ſuorum
à me, & habitabo in medio eorum
ſemper. Ezech. 43. 9.

dinlato. Grande præmium, ſed arduum opus. Quà
nes fovent enim ratione Imperantium Præſulumque

lids. ſuorum, ſerviens populus, vulguſque man-

cipatum procul tollant? Dominantium eſt,
aberrantem gregem coërcere: Solus Deus
frœnare, atque emendare poteſt Præſiden-
tes. Fallimur: Nos Magnatum nutrimus ſce-
lera: noſtris nos blanditiis impietates fove-
mus Conſularium. Dynaſtarum libidinis pa-
rens felicitas eſt, obſſfetrix adulatio, nutrix
aura vulgi, ſapientum doctrina cervical, ut
in utramque aurem dormiat inconcuſſa. Mi-
nùs arderent Senatorum vitia, ſi non iis pa-
bulum ſupponeret plauſus. Aſſentamur omnes;,
omnes laudamus, ſtupemus ad eorum pompas,
ridemus ad vanitates, hæremus ad ornamen-
ta, aulas ſuſpicimus, hortos camimus, ſta-
tuas demiramur, fupellectilem quærimus,
utinam fortunas & conditionem non opte-
Peliesnon Mus, & tantis nolumus injectis ſtipulis ar-
fuberbiam. dere rogum ? Ipſe arſiſſet Diogenes cupidita-
D tis flammn; ſi tantam Sapientium admirationem
Felices non 4
a„ Confpexiſſet Fortunas Regum. Frigebat procul
ai. dubio curruum pompa, & tapetiorum inſania;
Ethicæ Commem. Tom. VI.

. Stromatum . Lib. XIV.

169
ſi dam ea videris, riſeris, non invideris. Ideò Hazui.
ſapientiſſime Deus imperavit populo, ut pro- “
cul faciat Regum ſcelera, quæ citòô expira Sericate
bunt, ſi quæ Opulentia parit, Adulatio“"iaten
non nutriret. Ah ſepulchrum Faſtui defo-
diamus, non cunas, non thronum adornemus.
Inclamemus Felicibus. Væ vobis, qui habetis
conſolationem veſtram: & tanto Chriſti toni-
truo conſternati deſilient è ſolio, & humi lu-
gentes conſidebunt.

Et cadens in terram, audivit vogem di-
centem ſibi: Saule, Saule, quid me

perſequetis! Act. 9. 4.

E Coœlo vox ſonat, ſed non auditur, niſi Feréo Dei
cadat Saulus in terram. Nimirum Vocem Do-? ant,
mini audimus, vel cùm ærumnis allidimur, Inſperatio-
vel cùm in terram cadimus, noſtræ fragilita- S z.
tem conditionis ſeriò meditantes. Copioſa eum damur.
Lux è& Cœlo circumfulſerat, ſed duntaxat poſt
caſum audiſſe vocem Saulus narratur. Poten- Vocationis
tiùs Caſus, quàm Lux, aurium animique fores e.
patefecit Verbi clamoribus. Facilè enim vel Tribulatio.
morituri vel vexati Deum audimus. Porrô,
quæ iſthæc ars militis conicribendi? Non ſtipen- S4,: bræ.
dium, non merces oſtenditur, ſed per ruinas, .
cæcitatem, & caſum, provocatur ad ſequen
das partes JESU? Nimirùm præmiorum tan-
ta apud Deum exercituum copia, ut timere non gerviintis
poſſit, quin milites ſit habiturus, quanquam Dei hipen-
non blanditiis, ſed terroribus eos pelliciat. αα.
Quanquam ipſa Dei tormenta mella ſum; &
licèt præferant amaritudinem, dulcedine ta-
men reſperguntur. Huc enim videtur facere
illud Zachariæ: Qui ſunt plagæ iſtæ in medio Zach i3 s,
manuum tuarum? Roge, quæ iſthæc interro-
gatio? An plagæ aliud eile poſſunt, quam pla-
gæ? Nimirùm à Deo inflicta vulnera, Vulne-
ra non ſunt: ſed aliquando Medicina, ali-
quando Armatura, aliquando Lux, Doctrina
aliquando ſunt: ut proptereà Propheta, quid
ex his forent, interroget. Non enim dixit,
Quid ſunt plagæ? ſed quid ſunt plagæ il- Y, alas:
tæ? De iis dubitans plagis, quæ à Deo in- ati.ss.
flictæ, Plagæ eſſe non ſolent, ſed Favi, ſed
ſalus, ſed Gloria, ſed Innocentia. Quid enim? Storta me⸗
Num pretioſiora Samſonis vulnera; quam
Dei, ut mella produxerit ille in ore à ſe dif- pei cara ſt
cerptæ feræ, & nequeat is, cujus labia favus permäitere,
diftillans ſunt, in iis plagis mella conſtipare,
quæ non ad ſupplicium, ſed ad eruditio-
nem Sanctorum aperit? Quod ut apertiùs co-
gnoſcas, perpende quod Joannes vidit in Apo-
calypſi. Apparuit Apoſtolo ſanctiſſimo Chri-
ſtus ore gladium proferens. At de Sponſa præ-
dicatur favus diſtillans labia tua. Puto, quòd Can. 4.u.
Sponſæ non diſſimilis Sponſus mella füllet
ex labiis. Certè de eo vaticinatur David:
Diffuſa eſt gratia in labiis tuis. Quid audio?
modò Gratiæ in Chriſti labiis & blandiuntur,
& ſæviunt. Diviſus eſt Chriſtus? Nimirùm,
qui uni videtur Gladius, alteri Gratia puta-
tur. Uſque adeò non vulnerat enſis Domini,
ſed fovet: blanditur, non furit. Verum ex
Prophetæ reſponſione aliud quoque eruendum
myſterium. Quid ſunt plagæ iſtæ in medio ma- Zach. .6.
nuum tuarum * Et dicit: His plagatus ſum in
domo eorum, qui diligebant me. Enimverô, ubi
Dilectio vulnerat, de ejus vulneribus dubi-
tatur, quid revera ſint: non enim Vulnera
P ſunt,

PI 44. 3.

ℳ

,
170
ſunt, ſi ab Amore infligantur. Attende, quod
Franen ſuſcitare ſuper Paſtorem

bid. 7 leqitur : 4 9
Oorreco menm & ſuper Virim cohærentem mihi. En
pruats. quanta tractandorum armorum imperitia in
domo diligentium, in regia charitatis! Non

Superior ſe 2
punia, afripitur framm

ſubditor ſed ſuſcitatur:
bunuuvus rum, aut Gladius
debeat, ut vulneret,

ea, ſive gladius, ut vulneret,
Quaſi aut dormire ſoleat Fer-
„ utque Boreas non tractari
ſed excitari ut feriat.

Pentet“ Neque ſoliun indocta eſt Dilectio, qua ratio-
prins fe- ne ferrum tractetur: verum cum Oves ferire
riant S1e⸗ . .
periorem Cupiat, Paſtorem optat vulnerari. Framea,
muem. inquit, ſuſcitare ſaper Paſtorem. Cur? an Pa-
ſtorem odiſti? Minimè verò. Oves coërcendæ
Tbid. ſunt. Percute, ait, Paſtorem, & diſpergentur
Oves. Viden' quaàm imperita vulnerandi ſit Di-
lectio, quæ Ferrum non arripit, ſed exſuſci-
tat, nec Oves vulnerat, quas diſſipari vult;,
ſed Paſtorem. Nec mirum, ſi nunc Paſtorem
cædat, ut Oves perdat: cum peccante- Davi-
de, ut plecteret Paſtorem, Oves Deus per-
diderit. Ut proptereaàa neceſſe habuerit David
ad Dominum dicere, cùm vidiſſet Angelum
1. Reg. 24. cædentem: Ego ſum, qui peccavi, & ego ini-
1z. què egi: Iſti, qui Oves ſunt, quid fecerunt?
Faſciculus Myrrhæ Dilectus meus mihi,
inter ubera mea commorabitur. Can.
I. 13.
Miißee. Qualis eſt Dilectus tuus ex dilecto, 6
oen„α. Sponſa? Nunc Lilium, nunc Myrrha eſt,
Tenzti WModè Favus diſtillans mella, modè Faſci-
Penmm ha- Culus eliquans amaritiem. An Protei figmenta
ber. in Sacri Epithalamii ſcena non ficta, ſed fa-
Cla ſpectantur? Haud mirum, ſi tam facilè
evaneſcat, fruſtrâque requiratur diu, qui nun-
quàm in eodem ſtatu permanet, ſed nunc Flos,
nunc Myrrha eſt. Verùm non mimmum hic
texi elogium crediderim, ſeu Pœnitentiæ,
ſeu Mortificationis. Faſeiculus, inquit, Myrrbeæ
Dilectus meus mihi. Senſus eſt: Myrrham meis
uberibus admovi, & en non Myrrha eſt,
Amore du. ſed Dilectus. Reperi Dilectum in faſciculo
ci. Vrrhæ, quem in lectulo meo fruſtrà quæſivi
Metifßea & din, nec inveni. Planè faſciculus iſte mea
che evos:, inter ubera commorabitur: nam Myrrha vide-

qui ſe diſq tur eſſe, ſed mihi Dilectus eſt. Cum ipſo ſum

212* 1s6. in tribulatione, inquit de Juſto. Cum Sponſa
verò adeſt in Myrrha. Nimirùm in Rubo Deus.
In Rubo, inquam, Deus, ſi tamen & ardere
noverit, & conſumi neſciat.
Et exaudivit me de Monte ſuo. Pfſal.
3. z.
ai, Mons iſte Virgo eſt „ cujus ſupra Mon-
eatiſſime . .
virei, tes jacta à Deo artifice ſunt fundamenta.
nanei. Cupis a Deo audiri vota tua? clama, ne

ceſles, ſed aſcende in Montem Tu, qui oras
Deum. O David, cur de Profundis clamas
ad Dominum? Noli, quæſo Te, deſcendere,
aſcende magis in Montem iſtum, & annuntia
ſcelera tua Chriſto tué, & exaudieris de Mon-
te, qui ex tuis lapidibus concreſcet, quibus Gi-
gantem dejeciſti. Felix, qui ſemen orationum
ſuarum jacit ſupra Petram deſerti, de qua A-
ghus emniffus eft. Plane natum non areſcet præ

Bumoris inopia, ſiquidem ex hac Petra torren-

tes inundaverunt.

Oliva

N d
Domine, quid me vis Jfacere? Act. m iſeui
tunm
9. 6. ſrhgu
Apoſtolicæ Turris faſtigium Paulus ad Co- Qzegi⸗nia
lum uſque erexit. Tam excelſi culminis pen- inaifirens. au 49
ſanda ſunt fundamenta 5 ſi es efferre cupi- N o
mus & noſtri faſtigium ædificii. Ecquod fun- Dei velan. E wee
damentum tam ſublimis domus? Audi. Do- R Meror
mine, quid me vis facere? Paratum ad om- s
nmia cor, nullique ſeu muneri, ſeu loco addi- Virtus ſ- 6 6
tus amimus tantæ Molis jecere fundamenta.““ e
Certè humilitatis noſtrarum domuum cauſa peyvoyis daee
nulla eſt, quàm ea, quòd ita ſervimus præceptis fons. hes 4
Domini, ut illum noſtris obſecundare deſide- lenge
riis compellamus. Fac mecum ſignum in bonum, El. 85. 16. de ie
vox eſt abſimilis voci Pauli; ideéque non mi- r
rum, ſi facimus nihil, qui non Deum conſuli- ſeumi
mus, ſed Superbiæ conſulimus noſtræ.
Ecce al
Peccata populi mei comedent. Oſee AM
4. 8. .
Multi
Haud mirum eſt, ſi amaricatus eſt Sacer- Larßsblai un hes
dotum venter. Eſcæ noſtræ ſcelera ſunt po- areek te. D
pulorum. Veneno vivimus: nec ſolus Petrus Daern
veſcitur monſtris, ſed quicumque Agnum conſeſſarii n, I
comedimus, agreſtes lactucas, imò ſylve- ndhrert. Ruſn
uunlitate

ſtres feras devoramus. Peccata populi mei co- „„
medent. i ſunt, qui nauſeant ſuper cibo iſto maram

amariſſimo? Ubi, qui tanto cum ſtomacho Mi- muu. Bemmil
ſerorum peccata audiunt? Tam dulcia eſſe de- tnnm
bent Sacerdotibus ſcelera Poœnitentium, ac ſi Dolldy un⸗
fercula eſſent. Comedent, inquit, peccata: non Tet, Hun
dixit, audient. Ita enim intereſſe exomologeſi, ue Orna
ac convivio deberemus, ut parciùs venter da- 60 Cönſia
pes eſuriret, quàm zelus ſcelera. Ergo, ais, An- in do ſi
guibus alar? Aio, ſi tamen eas Pœnitentia con- tunm, H
divit. Et amariſſimos aureorum pomorum cor- enert,
tices edimus, ſi Braſilico conditi ſint ſaccharo. nginis
Imòô denuntio Tibi, nunquàm futurum, ut u ns l
Agni veſcaris puriſſimis carnibus, niſi ſcele- n ii. dol
rum prius fueris Monſtris enutritus. Quem- UIm, ac
admodum deſiderat Cervus ad fontes aquarlm!? p aI. I Uleiner
ità deſiderat anima mea ad Te, Deus. Clamat In ad Dor
in Pſalmis David. Non guſtat dulcedinem fon- ſl&Chr.
tis Cervus, miſi prius ſerpentes trajecerit in Nnite ſo
viſcera. Condimentum Agni Angues ſunt. onll,
Venena præludent melli, & Mannæ prægu- u, apen
ſtator Virus eſt. Ad menſuram veſcuntur uur u⸗
, Mann, qui eam cupiunt à vermibus immu- Ain dro
nem eſſe. n acelle
E1 proinde
Quis dahbit mihi pennas ſiout Colum- Eelr,
bæ, & volabo, & requieſcam 7 Ritnt iit:
Pſ. 4. 6. ven an
here Hal
. . un & P
Quare non Aquilæ ſibi precatur alas Pro- sacerdotés ketih
pheta ſi avolare cupit, ſed Columbæ? Non rn, E. H
me latent ſacrorum Interpretum ſenſus mul- nnum; Ulle
tiplices. Iiis omiſſis puto, ut & roſtro care- Compari Ne da,
ret ac unguibus, nec careret volatu. Volat dſcant. ſe nat
ſublimior Aquila, ſed aviculas minores diſcer- H nor mpr nlAn
pit, lacerat, perimitque. Heu nos, quot in Ec- mas. u elur
cleſia Aquilæ volant, Columbarum verô quam rte ſen
rarum pretium & agmen! Volamus, ſed mor- Religias HKH
demus, ſed rapimus, ſed furore inſanimus. r,n 6 n dnn
Vix jejunare coœpimus, cùm illico manducan- ſpermmant AA n⸗ 6
tes tanquàm Ethmici & Publicani delpiciun- etetet. 6 1 ii die
tux ane in gie
Uie kordin

Lihie

umn.
mendl.
e.

Ir e

Rel e
en ing
ſas Nen

ponorks

Stromatum,
Charias tur à nobis. Vis Aquilam intueri? aſpice Pha-
Frater"s, riſæum fuas expandentem ad Deum jejunio-
rum & eleemofynarum alas, ſed unguibus ro-
ſtrôque in Publicanum debacchantem. Timuit
David in elevatione elationem, & quamquàm
procul cuperet avolare, Columbæ tamen pen-
nas Aquilarum antetulit alis, malens humi-
lius volare, & innocenter, quaàm altiùs ferri;
& nocere. Rara Aquila, quæ volet, nec rapiat.
Rarior Roſa, quæ, ſi olet, non pungat. Lucet
Ignis, ſed urit; nec niſi aliena exedendo vivit.
Solus Sol ità radiis exundat, ut, quas tangit Ar-
bores, florere cogat, tantumque luminis alieni
in eis quantùm florum & pulchritudinis emica-
re, conſpicique patiatur. Lux noſtra Lux Ignis,
non Solis, eſt: Plantas, quibus appropinquat,
non flores addit, ſed vitam adimit, eaſque non
fœcundat, ſed interimit.

Zelus ani-.
marum
vérus.

Zelentés
indiſereti.

Ecce ancilla Domini, Fiat mihi ſecun-
dum l erbum tuum. Luc. I. 38.

Pumnii Multiplex ornamentorum fupellcn apud
tas. eatmm Reginam erat, quæ in veſtitu deaura-
to circumdata varietate adſtiterat à dextris
Dei. Verum, cùm exceptura eſfet Regem Re-
gum, Thalamum non charitate, non Virgi-
nitate, non Pœnitentià exornavit, ſed ſolâ
Humilitate: Ecce, inquit, Ancilla Domini,
khat mihbi ſecundum Verbum tnum. Adeò ut
Bernardus non ſatis intelligens, quomodô, cæ-
terarum Virtutum pompaâ haudquaquam ex-
poſitâ, unam Humilitatem explicuerit, excla-
met, Humilitate concepit. Et ſanè nullo æ-
què ornamento Dei Verbum delectari ex
eo conſtat, quòd ipſe quoque Coœnaculum,
in quo ſui corporis Sacramentum erat dedica-
turus, Humilitatis ornamento nobilitandum
duxerit, præmiſsaà lotione Pedum, ante ſui
Sanguinis propinationem. Quid Abraham?

Telente Ex ejus lumbis naſciturus Chriſtus promit-
aGin. titur. Sola promiſſio Chriſti Patriarchæ ſi-
. num; ac pectus Humilitate complevit, adeò
ut ſe Cinerem teſtaretur, cùm loqueretur pro-
nus ad Dominum. Ità non Chriſtus duntaxat;
ſed & Chriſti prænuntia vox in ſola voluit Hu-
ð militate ſonare. Ut proindè non mirum ſit, ſi
an. 5.

Sponſa, cum, ſtillantibus myrrham mani-
bus, aperuiſſet Dilecto, eum fruſtrà conque-
ratur; quæ ſi tam avida fuifſet Humilitatis,
quàm prodiga fuerat Poœnitentiæ, qui ad il-
lam acceſſerat Sponſus, non receſſiſſet. Sapien-
ter proinde David, cùm de reducenda Arca
ageretur, ad Michol illudentem luſui ſuo li-
2. Reg. 6. berè dixit: Vilior fiam, plus quàm fabtus ſum:
en & ero Humilis in oculis meis. Munificum pa-
ravere Salomoni ferculum Miniſtri ejus, &
Auro & Purpurà, & ipsà, ſi placet Charita-
te renidens. At reclinaſſe in eo Salomon non
legitur. Nimirùm in tanta ornamentorum
opulentia, vix locus eſſe potuit Humilitati;
quæ, quia ſola abfuit, ſola fecit, ut minùs ve-
riori & divino Salomoni ſolium placeret. Co-
o. lumnas ejus fecit argenteas, reclinatorium au-
reum, aſcenſum purpureum : mediâ Charitate
conſtravit propter Filias Jeruſalem. Benè:
Orpré,is ſummus apparatus: quid tum? Egredimini,
prcchr o. inquit, & videte, Filiz Zon, KRegem Salomo-
Pe nem in diademate, quo coronavit illum Mater
slihatne, ſaa, in die deſponſationis illius, & in die læ-
titiæ cordis ejus. Quid ais? De Solio loqueris
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Cant 3.

Lib. XIV. 171

domi exſtructo, & egredi jubes Filias, ut Salo⸗-
monem ſpectent? Evocentur in Palatium Mu-=
lieres Jeroſolymitanæ, non è domibus dedu-
cantur in vias, ſi ab eis Throni ſpectari cupis
apparatum. Alioquin fatius erat deſcribere
gemmas diadematis, quàm pompam ferculi,
quando non in ſolio, ſed in corona conſpici
debuit. O Humilitas! O Sublimitas! Corona
Chriſti Caro Chriſti eſt, & forma Servi: in
hac conſpici vult, ab hac excipi debet,

An oculus tuus nequam eſt, quia ego
bonus ſum? Matth. 20. 15.

Eccleſiæ tam variam in veſtibulo Septuage-
ſimæ deprehendo vocem, quàm olim David
deprehenderit veſtem! Hinc enim vocifera-
tur, Circumdederunt me dolores mortis, dolo- pl. 17. F⸗
res inferni eircumdederunt me: inde verè ſeſe
meminit invitatam ad Vineas, Ite & vos in Mattb
vineam meam. Rogo quid Vinearum deliciis 4.
cum Mortis doloribus? Quid Inferni cruciati-
bus cum amoœnitatibus Horti? Quid gemiti-
bus Mortis cum geniminibus Vitis? Verùm,
cùm Sapientia me doceret, Invidiâ Diaboli
Mortem introiſſe in orbem Terrarum, planè
ſapienter gemit Eccleſia, vel in Vinea, angu-
ftis ſe Mortis circumdari, quam Invidentium
opprimit livor Operarum. O Monſtrum! Uno
vix die exculta Vinea Invidiam protulit, quæ
tot excoli debet menſes, ut Pampinos egerat.
Nec mirum, ſi tam præcox Invidiæ partus in
Vinea, quando in Cœlo, vixdùm creatis An-
gelis, effloruit, & nedùm nato Orbe ſuccrevit,
Serpentis halitu in Paradiſo conſita, Caini ope
in Exilio aduſta inter Ignes, imo verò & in-
ter Victimas. Et quis locus ſecurus erit ab hac
lue, quando nulla tam tenera ſeu Corporis ſeu
Spiritus ætas reperietur, quam Invidiæ ſpinæ
non corrumpant? Quatuor porrò in hac Peſte
penſanda maximè ſunt. Ubique naſci, Citò Fialie
naſci, Rarò mori, Semper nocere. Naſcitur ubi- teraquates,
que Invidia, nec loci ſanctitatem reverita, nec
vigilantium excubias. In cœlo germana Luci-
fero pullulavit. In paradiſo Adæ coæva, Ser-
pentis ali ubere, ore gigni, educari mendaciis
non recuſavit. In ara Juſti Abel prodigiosè
prodit, nec Salamandris aut veneno aut feli-
citate minor, flammis uſa eſt tanquàm li-
liis. Quid, H & Mannæ inſeri ſtuduit? Ità
ſentit Auguſtinus. Quid ſanctius Mannâ,
quod & Angelorum confectum eſt manibus,
& Siderum rore veluti fermento ſubactum
eſt? Cœæli fœtus, Angelorum opificium, pa-
bulum Sacerdotum, imago Chriſti, Delicia-
rum epitome. In eo tamen vermis ebullit In-
vidiæ. Nam ſicut hæc tum creſcit, cùm fe-
licitas augetur, ita ille ebulliit, cùm exunda-
vit ferculi Cœleſtis Menſura. Quid ſacçratius
Manipulo Joſeph, quem ſtantem fraterni ado-
ravere, in terram procumbentes? Nihilo minùs
dejecta eſt gloria illa manipuli, Livoris com-
preſſu. Quid divinius Jonæ hederd, quam
Deus ipſe præparaverat ad ſolatium Prophe-
tæ? Si Auguſtino credimus, citô illi inna-
tus eſt vermis Invidentiæ, qui intra noctem
corroſit umbraculum, Dei agriculturam, &
Jonæ hæreditatem. Denique Eremo, ubi Deus
aderat, vix Colum dixerim auguſtius. Ibi
tamen igneus Invidiæ ſerpens IIraëlem ſtra-
vit, & vix funeris Chriſti anticipatione deleri
P 2 potuit.

Invidia.

„200

Matth. 20.
12.

172
potuit. Nondùm natus Chriſtus exaltari debuit
in patibulo, ut ſuo occideret funere virens
Invidiæ virus in deſerto. Ergo ubique naſci-
tur. Nec tardiùs naſcitur. Adeò ut importu-
niorem an feraciorem hanc luem cenſendam,
neſciam. Cito naſcitur Invidia. Teſtis eſt
ager Domini, in quo mixta frumento ziza-
ma ſuccrevere. Tam cita Frumentorum, quaàm
Invidiæ ſeges pullulavit. Verùm in agro cre-
vere zizania cum frumentis: at in vinea tar-
diùs Vitis, quàm Invidia floruit. Primo quo
coli cœpit die Chriſti Vinea, maturuiſſe in ſe
Botrum fellis expavit. Audi Evangelium. Hi
noviſimi unà horà fecerunt, & pares illos no-
bis feciſti, qui portavimus pondus diei & æſtus.
Audacius loquar. Tardus in vinea Invidiæ
ſoœtus. Ociaàs in Rebeccæ utero emerſit.
Nondùm nati Fratres, & jam inter Fratres
Invidia nata. Pugnabant Filii Iſaac materno
adhuc concluſi utero, & necdùm vivere do-
Gti callebant artem luctandi. Exarmati tam
gladiis quàm membris und armabantur Invi-
diâ Pueri; & Matris nedùm revulſi ſinn non-
dùm formata corpora deformabant. Umum
fratribus hoſpitium erat, ſed mens non una.
Eodem alebantur cibo, ſed vario furebant
ardore. Quid plura? uterum in Sepulchrum
vertere moliebantur, versà in Mortis ſcenam
palæſtrà Vivendi. Haud miror nunc Romanæ
Urbis tardiùs ſurrexiſſe fundamenta, quàm In-
vidiæ, cùm mirum videri non debeat unam
fuiſſe duobus Fratribus Urbem anguſtam,
quàm Terrarum orbi Patriam deſtinabant;
quando & gemellis Patriarchæ Hæredibus
unus Rebeccæ uterus anguſtus fuit, in quo ta-
men Eccleſiæ vaſtiſſimum Imperium adumbra-
batur. Quòd ſi & Romanos Fratres lupinis u-
beribus lac hauſtum minùs tutos fecit ab In-
vidia, & Hebræos Germanos bellare coëgit
anguſtia domicilii, quis, rogo, non mirabi-
tur Abelem inter & Cain mediam creviſſe
Invidentiam, cujus aſtu videri potuit Mundi
totius duobus anguſta Fratribus, ut Cypria-
nus loquitur, latitudo ? Hæreo planè dubius,
ſtolidiorémque Caini an Eſau cupiditatem pro-
nuntiem, quando & ille timuit anguſtias in
Mundo, & iſte ſperavit imperium in Utero:
cùm inſaniſſe uterque videatur ,„ quando nec
dimicandum alteri in Puncto fuerit pro Im-
perio, & abſtinendum alteri, in amplitudi-
ne Terrarum, à cæde, metu anguſti Principa-
tůs. Verùm feliciores eſſemus, ſi, quam citus
Invidiæ ortus, tam funus non tardaret. At
Lues iſta & citò naſcitur, & nec ſerò extin-
guitur; adeéque vivendi avida eſt, ut pa-
tum inierit cum morte, quam introduxit
in orbem terrarum, ne & Vita Mundéôque
excluderetur. Ea propter Phoenici comparatur,
quæ vitam ſuppliciis emit, ſeque redimit à
morte moriendo. Ardet, ne abeat in cineres;
imè Cinis fit, ne fiat cinis, extinguiturque;
ut vivat. Nec ejus minùs vita noxia , quaàm
diuturna. Tinea eſt, quæ purpuram virtutum
demolitur. Latro eſt, ſi Gemmas congreges.
Iteruùm Vermis eſt, ſi Gemmas congreges.
Iterùm Vermis eſt, ſi Virtutibus floreas, rur-
ſuſque mutatur in Piratam, ſi Auro onuſtus
vela facias & naviges. Omnia omnibus fit, ut
omnes perdat. Verus Proteus, ficta Virtus, mel-
litum Virus.

Oliva

Numquid Reſina non eſt in Galaad!
Aut Medicus non eſt ibhi?! Quare igi-
tur non eſt obducta cicatriæ Faliæ Po-
puli mei! Jerem. 8. 22.

Multitudo languentium imperitiam arguit Condie u.

Medicorum. Populis peccantibus vani naſ- ¹.

cuntur conatus Oratorum Chriſti. Quare er-
go tanta ſanies in Eccleſia ? Undè tam rara
cicatrix in vulneribus populi Chriſtian?
Numquid Reſina non eſt in Galaad * Planè
Medicina non deeſt, quando Medicus ipſe
factus eſt Medicina, cujus & Nomen ipſum
Oleum effuſum eſt, & Humanitas Unguen-
tum exinanitum, & Sanguis Lavacrum, &
Caro Cibus. O Gloria inanis, quæ Chriſti
virtutem evacuas, quæ Salutem ipſam ægrotare
cogis, quæ compellis ipſam languere Medici-
nam! Concio non jam antidotum Veneni eſt,
ſed Gloriæ virus. Nimirum, dùm elegan-
tiüs loquimur, Animæ pereunt. Amo Elo-

quentiam, amo Sapientiam in concionibus,

ſed cum menſura: ubi verò menſura excedi-
tur, Infirmitas eſt, quam Medicinam eſſe
oportuit. Mannâà quid pretioſius? Paſcebat
Dei populum, ſed quamdiu Menſura ſervaba-
tur. Quicquid verò exundabat ultra confinia
à Deo præſcripta, non Cibus erat, ſed Putre-
do, ſed Vermes. Non plus ſapere, quaàm opor-
tet ſapere. Concio res ſacra. Ita. Sed ſi piè tra-
ctetur. Quid ſacratius Mannàâ? Angelorum pa-
nis, Coœli ferculum, typus Chriſti, Euchari-
ſtiæ imago. Ebulliit tamen Vermes, ubi Men-
ſuram exceſſit. Ità Eloquentia à Cœlo eſt,
Verbi proles, ſpeculum Patris, Scriptura-
rum nutrix, Fidei lac, ſanguis Sapientiæ,
Virtutum parens, ager Sanctitatis, Vitiorum
frœnum, Superſtitionis malleus, decus Eccle-
ſiæ, Animæ pabulum, Cordis cibus, panis
Immortalitatis. Minora iſthæc ſunt vocabula,
ſi Eloquentiæ meritis conferantur. Verùm ut
Manna omnem ſaporem habet, ſi men-
ſuram habet : Ita in eloquentia quidquid
Menſuram excedit, corruptio eſt Vamtatis;
non Sanctitatis eſca.

Redimet in Pace animam meam ab
his, qui appropinquant mihi. Pfak.
54. 20.

Quid vereris,
pita veſtra, qui obſidemini, quia, quò vi-
cinior factus eſt Adverſarius, eò propior
factus eſt Deus. Captivitas & Redemptio
non diſpari paſſu appropinquarunt vobis. Mi-
nùs tibi foret vicinus Deus, ſi procul ſtaret
Tentatio. Audi, quid David canat: Conta-

minaverunt teſtamentum ejus. Quid tum? Di- ph a. 2

viſi ſunt, inquit, ab Ira vultüs ejus & appro-
pinquavit cor illius. Nimirùm, tunc cùm jam
polluiſſe videbantur Legem ejus in corde
David, illico Dei Ira refulſit ſuper hoſtium
cuneos, eòôſque diſſipavit: nec contentus Do-
minus effudifſe Iram ſuper hoſtes, Cor ad-
movit obſeſſo. Hoſtes dividit ab invicem,

ut minas prævalere poſſint. Prophetæ Deus
ſuum admovet Cor, ut fortius repugnet. Quis
verô non libenter circa ſe hoſtium vibrari
gladios patiatur, ut intra ſe non chalybe, ſed

Dei

Gloria
vana.

Hoſte vicino? Levate ca- Zensati
Deum ha-

bet.

ſet⸗
1 leom
r ni Nini
, ingn
nr ob ler
Cooclamatea
ſicers Va
dbelle Der
Rum mul
Mvella e
Emnacheri
Iempeltat
in Femina

Ly euaud

lem me

. enplt
le audii
ai VIX ckai
* tonum et
Hi i in
ln inwe
uun lanmnis
Nem. Ip.
ſen Uert l
m, M Imat.
Pelandum.
o, &
er. N Pe
tlet, ade
ttalnimmmme
beunte
inper⸗
llr: adl
Käcit, m.
1rd ſolum
Ulene Vir
Ummdus 0
de llocr
te uto,
Ummu int
Roe eſt
i cal⸗
lnn
n
Wens N
un non i
Uoni er
curns
Ui, ſere
Iun Ralon
Ei

Stromatum, Lib. XIV.

Dei corde obarrnetur? Et appropinquavit, in-

ſurl quit, Cor illius. O amica Hoſtilitas! & Obſi-
Nkin dio amabilis! G minimè averſandus Congreſ-
lielt ſus, qui, quam Hoſtem, tam Deum vicinum
facit: qui & Præſidium affert & Oppugnationem;
qui, ſi urbi admovet Machinas ad excidium,
neni Pectori admovet Cor Deiad ſolatium, ad ſub-
N „ſidium, ad beatitatem! Noli, inquam, vici-
uns. pl. 5y. 10. Diam Hoftis refugere. Manus ſuas „ inquit,
n lavabit in ſanguine peccatoris, quod certè eve-
riſe nire non poſſet, ſi eminàs Hoſtis conflige-
41 bid. 6, ret. Molas leonum confringet Dominus. Non
Eänt pugnaturus fortaſſe, ſi imbecillior tibi Fera
en i immineat. Adeò magnitudo periculi auxi:
Can. f. lium affert, non aufert ſpem. Capite nobis
m, vulpes parvulas „ quaz demoliuntur vineasz:
e i Fruſtrà Sponſa, nec audienda clamabat. Pu-
e to, ſi Leonibus obſeſſa fuiſſet, ejus non ex-
e ſti pectaſſet vocem Sponſus; Qui & in Samſo-
Verai ne Leom „ & in Davide Giganti occur-
ſ G Pl. 49. 4. rit. Nimirùm 4 In circuitu ejus tempeſtas va-
Ank. lida, inquit Pfſaltes. Dei enſis non evagina-
cd tur ob levem Pugnam. Tunc adeſt „ Cùm
Hr conclamata penè ab hoftibus Victoria eſt. Ubi

videris validam Procellam, indè ſcias non
abeſle Deum. Quæ Tempeſtas multitudo il-
la tam multiplex, ductore Holopherne? Quæ
Procella explicatus contra Judam exercitus ſub
Sennacherib? Citò tamen uterque ſenſit intra
Tempeſtates latere Deum, ibi triumphantem
in Fœmina, hic per Angelum ſævientem.

D
Urondt

Et exaudivit de Templo ſancto ſuo vo-
cem meam. Pſ. 17. 8.

Maria
Beat iſſimaæ
Virginis
patroci-
nium.

Templum Verbi pectus eſt Virginis. Niſi
Te audiat in hoc Ternplo Orantem Deus,
vix exaudiet. Aio itaque Virginem Tenta-
tionum eſſe pharmacum, & exultandum eſſe
Terserzocir Obis in pugna Dæmonum, ſi hæc una Vir-
eien go & invocetur à nobis, & nobiſcum pugnet.
AMariæ no Tentaris? Securus es, ſi auxiliarem habes Vir-

e,1 men. ginem. Ipſa enim eſt, quæ caput Serpentis
nn peſterati Proterit. Ipſa Turris eſt David, ex qua om-
el ſunm Geren, nis armatura pendet. At diù jam in meo mor-
SS tali corpore ſcelus regnavit. Non ideò deſ-
fendy. Perandum. Mariam in arcem tui cordis indu-
mun 4 cito, & Tyrannum extrudes. Splendidiùs lo-
3. N quar. Si Peccatum ex Tyranno Deus tibi factus
nleh⸗ eſſet, adeò ut non illi ſervires tantùm, verùm
etiam immolares, Virgini fores aperi, &, vix il-
14 ſubeunte, illico Idolum difflabitur. Dagon
ol s non imperabat apud Philiſthæos, ſed adora-
u gin⸗ batur: ad adventum tamen Arcæ primùm

Opn cecidit, mox ſuâ ſe ruina protrivit. Neque

Nene verèò ſolùm à Tentatione non vincéris, au-
utſtn N Xilante Virgine, verùm etiam feliciter Ten-
Ipon he tationibus occurres, & triumphabis. Is, qui è
Rubo allocutus eſt Moyſen, inter Ignes lude- .
4 bat: puto, ut diſceremus non arſurum ejus
E D Animum inter Libidinum flammas, qui in Ru-
49 / bo, hoc eſt, in Virgine requieſcat. Rogo,
uun quid à caloribus meridiani æſtus fugientem
gſe⸗ to Iſraelem protexit, niſi Virgo; quæ in illa adum-
ien brabatur nube Diei, hoc eſt, ſceleris experte
6o & lucis Nube ſœcundà? Parùm eſt: Non ſo-
le ien lIùm non timebis à timore nocturno, ſeu à dæ-
4 2 =h06 monio meridiano, præſide Virgine, verùm,
ſher ( & ſecurus requieſces. En Lectulum Salomo-
ele i nis, ſexaginta Fortes ambiunt illum. Lectu-
hoktumn lum Salomonis cùm audio, Mariam intelligo,

1 Ethicæ Comment. Tom. VI.

173

in qua verus Salomon requievit. Tu veròô ad
Virginem cùm fugis, fugis non ad Tentorium
ut pugnes, ſed ad Lectulum, ubi dormias, val-
latus undique fortiſſimorum Militum excu-
biis. Ipſis illudes Tentationibus, ſi hujus in-
nitaris præſidio Matris. Ludus erit ipſa Ten-
tatio, ſi tamen pendeas ab Virginis ubere.
Delectabitur infans ab ubere ſuper foramina IIa. 11. g.
Aſpidis, futurorum præſcius Iſaias vaticina-
tur. Licèt Infans, licèt in CDhriſto parvulus, Ma-
gnus eris inter ubera Virginis; in quorum arce
conſtitutus cum Serpentibus ludes, quaſi cum
Avibus. Quis verò Virginis humanitatem non
ſtupeat, quæ uberum mollitiem aſperari vo-
luit in Turres, cupidior quodammodò defen-
dendi Obſeſſos, quàm nutriendi Filium? Ego
murus, & ubera mea Turris. Quaſi dicat: Cant. 8. 78.
Scio mihi à Patre Parvulum datum, ſcio ex
me natum Parvulum, qui datus eſt vobis. Ni-
hilo minùs mammilla ipſe Patris eſt, ſuo ſe paſ-
cat lacte; nam ubera mea nolo eſſe Ubera, ſed
Propugnacula, maléque Filio meo lac deeſſe,
quam Fihi mei Militibus arcem. Careat Ipſe
Cibo, ne vos careatis Præſidio: deſit in pe-
ctore Uber, ne Murus deſit. Quam Matris
pientiſſimæ erga ſe inhumanitatem Filius non
modòô non odit, verùm etiam dilexit plurimùm.
Quin hanc ipſe eam placendi ſibi artem docuit,
quando ſic de ea locutus eſt; Soror noſtra par- Can. 8. 8.
va, & ubera non habet, quid faciemus Sorori no-
KRræ? di murus eſt, ædificemus ſuper eum propu-
gͤnacula argentea. En quo modo Filius ipſe naſ-
citurus cùm ſine ubere Matrem videat, non
de Uberibus, ſed de Propugnaculis ſolicitus,
ipſam pectoris aream uberibus præparatam de-
ſtinat arcibus; ratus ſibi loco lactis futuram
in pectore Parentis erga miſeros Charitatem &
Præſidium. Porrò eam non tam coronat, quòd
ſe peperit, quam quòd nos texerit. De cu-
bilibus Leéonum, de montibus Pardorum ad-
vocatur coronanda. Hac fortè de cauſa non
ex Sole, ſed ex Aſtris contextum eſt capitis
diadema. Et in capite ejus corona ſtellarum duo- Apoc. 12.
decim. Quid Mulieri iſti cum Sideribus, quæ Zelirs a .
. 5 us ani
Solem peperit? Nimirùm non tam Mariam co- marum
ronat Lucis fœcunditas, quàm Noctis prote- Leopzer-
ctio. Largiùs muneratur in Matre Filius, αα.
quôd noctu luceat ad ſolatium peccatorum comnd G
inſtar Sideris, quam quòͤd Solem ediderit. aphir.
Quaſi dicat: Veſtieris Sole, quem Carne con-
veſtiſti; ſed Sidere coronaberis, cujus æmularis Wiis mivs
Charitatem, dàùm nocturnis involuto tenebris *“.
Mundo ad præſidium Ærumnarum, ad ſola-
tium Noctis, ad temperamentum Luctus præ-
luces. Quin Filius ipſe vix Dæmonem vin-
cit, ſine Mariãa. Non ſuis ſtravit lacertis Gi-
gantem David, ſed rotato in funda lapide de-
jecit. Lapis Virgo eſt, ſiquidem de Petra deſerti
fertur emittendus Agnus, & dominator Terra-
rum & domitor. Certè, qui Babylonicum, hoc
eſt Diabolicum, ſtravit Simulacrum multifor-
me, Lapillus Chriſtus fuit, non aliundè devo-
lutus, quam è monte, hoc eſt, ex uberibus
Matris. Hæc libenter pertulit carere Filio, ut
Mundus Salute non careret. Adeò & Filio cha-
riora in Matris pectore propugnacula, quam
ubera; & Matri dulcior pro nobis pugna Fi-
lii, quaàm ejus in ſuo ſinu amabilis præſen-
tia, dives requies, hoſpitium pretioſum.

Can. 4.

174

Et ipſe accepit eum in ulnas ſuas, E he-
nedixit Deum, & diait: Nune dimittis
ſervum tuum, Domine. Luc. 2. 2,8.

verrire Felices nos ſi cum Simeone cupierimus diſ⸗
Des & ſolvi, Se eſſe cum Chriſto. Idque continget
Mundo, nobis, ſi Senis, ut cupimus deſiderium, ſe-
ruen““ quamur exempla. Si optamus ejus ſonare vo-

reaaut in- . . .
grates. cem in ore noſtro, imitemur ejus erga Chri-
Ibid. ſtum affectum: Accepit eun, inquit, in ul-
Fervie as Iuas. Hoc illud tandem eſt, quod & pre-
Jquotas. tioſas facit Religioſorum mortes, ſi implea-
tur, & viles, ſi negligatur. Rarus, hâc no-
servire ſirâ ætate, Simeon vel in Templo invenitur,
Bosnh- qui ambabus ulnis Chriſtum complexetur. Et

ſanè nihil itaà ingratum Chriſto eſt, quam
Tepidias, ex ulnis noſtris alteram in amplexu Ejus, al-
teram in complexu ſeu inanis Gloriæ, ſeu
: Reg. ¹8. temporarii Commodi implicari. Accedens au-
. tem Elias ad omnem populum ait: Wſquequò clau-
dicatis in duas partes ? Audeo dicere, minùs
diſphceret Deo ſola Idololatria, quam admixta
ſuuperſtitiomi Religio. Dagon ſtetit, quòd Ar-
cæ junctus non eſt. Toleravit Dominus mon-
ſtrum tot annis adorari, nec comminuit. Ut
tamen cœpit illud populus ſociare Deo, dif-
Pſ. 68. 26. fractum illicò eſt. Potaverunt me aceto. Ita-
que acetum bibitur, vinum cum felle non bi-
Ppitur. Sinceritati non debuit amaritudo miſce-
ri. Ergo minus Chriſto diſplicet acetum pu-
rum, quam felle vinum permixtum. Babylo-
cum Simulacrum non tam inviſum Deo fuit,
quòd luteis inniteretur plantis: ſed quòͤd au-
rum luto immiſcuerit. Stetiſſet forſitan totum
luteum; debuit labefactari, quò vilitatem li-
mi auri pretio copulaverit. Solus puto, Eſau,
Matris viſcera non torſiſſet, ſociatus Jacobo
Efaü, ita laniavit hoſpitium, ut ſui Rebec-
cam conceptûs pœniteret. Ejici debuit A-
gar è& domo Patriarchæ, quòd dedeceret cum
Iſmaële Iſaacum ludere. Juxta iter ſeanda-
lum poſuerunt mihi. Non procul à via, non
in via, ſed juxta viam: ut diſcamus, nuſ-
quàm tantùm periculi inſtare, quàm ubi dechi-
natur, non ex toto, ab itinere Dei, ſed ex
parte. Mira res, quam in libris Regum no-
bis teſtatam Dominus eſſe voluit. Ex præcep-
to Samuelis pugnavit Saül contra Amalec,
& , cùm imperatum fuiſſet, ut omnia fundi-
tus deleret, vile ipſe Vulgus & vulgares Manu-
bias demolitus eſt, ſervato Agag eorum Rege,
& ex Armento Pinguiſſimis reſervatis. Incredi-
bile dictu eſt, quam ægrè Dominus tulerit di-
midiatam iſtam Obedientiam, Exuviarum-
que Contemptionem imperfectam. Quis cre-
1. Reg. 15, deret? Projecit, inquit, te Dominus, ne ſis Re
6. ſuper Irazl. Poſt multos deindè annos, ab in-
feris excitatus à Saüle Samuëel Mulieris ope
ariolantis, cùm Regem graviter objurgaſſet,
t. Reg. 28. quòd ſe excitaſſet: Quia non obediſti, inquit,
18. voci Domini, neque feciſti iram furoris ejus in
Amalec: idcirco, quod pateris, fecit tibi Domi-
nus hodie. Quibus in verbis id miror ve-
hementer, antiquum nempè ei ſcelus dimi-
diatæ Obedientiæ duntaxat objeciſſe, cumque
& illud ſatis videretur ſuperiori capite decimo
quinto reprehenſum, & novis ſceleribus vetus
peccatum cumulaſſet, omnium immemor cri-
minum atque incurioſus Samuël, illud tan-
tùm exprobravit. Ac ſi Domino minus diſpli-

Pſ. 139. 6.

Oliva

cuiſſet procurata Davidi Mors, quam reſerva-
ta Regi Amalecitarum Vita. Nimirum, dùm
perſequebatur Davidem ex toto Impius fuit,
Semireligioſus extitit, cùm pepercit Agag.
Pepercit enim, dicebat tunc Saul, populus me-
lioribus ovibus & armentis, ut immolarentur iz. g. .
Domino Deo tuo. Nota: dimidiata iſta perfe-
ctio, quæ Amalecitis unum ſervat, alium per- Porſonarij
dit, partim implens Dei præceptum, partim e ri
negligens, Deum non Colit, ſed Irritat: Ui igem ommi-
immolarentur, inquit, Domino Deo tuo. Tuo, ait, vetyizas
non noſtro. Non mirum proindè, ſi adeò funeſtis ſad unifor.
titulis notet David Claudicantes in lege Domi- is.
ni: Vilii alieni inquit, mentiti ſunt mihi, fi- Pl. 17.49.
lii alieni inveterati ſunt, & claudicaverunt à
ſemitis ſuis. En quo modo alieni dicantur,
qui claudicaſſe perhibentur. Tepiditas elo-
gium Alieni meretur, quod non meretur ipſa
Ingratitudo Gratiarum hoſtis, & Virtutum pe-
ſtis. Filios enutrivi & exaltavi, ipſi autem Iia. 1. 2.
ſpreverunt me, inquit Dominus, cùm de Ingra-
tis, & Crucifixoribus ſuis loqueretur. Fi-
lios dixit, nec dixit Alienos, à quibus Occi-
dendus erat; imò ad Crucifigentem ſe Popu-
lum ait; Popule meus, quid feci tibi? UÜbi
verò de Claudicantibus ſermo eſt, Fili ahe-
ni, Filiique inveterati appellantur. Nec mirum
id: ſiquidem, qui Frigidos non egerit ex ore
ſuo, vomit Tepeſcentes. Expendamus, ſi pla-
cet, ad hujus cognitionem rei librum traditum
Ezechieli. Erat ſeriptus, inquit, intus & fo- Ezech. te
ris: & ſcriptæ erant in eo lamentationes, & 10.
carmen, & væ. Nihil mirum ſi poſt mixtio-
nem Lamentationum & Carminis, Lætitiæ vi-
delicèt atque Voluptatis, & Poœnitentiæ ſeu
Luctus, Væ conſequatur atque Supplicium.
Exciderat unum in Simulacro Babylonico
fortaſsè non negligendum. Fœdus luti cum
auro Deo inviſum fuiſſe dixi. Et quidem Lu-
tum humilitatis ſuæ conſeium ultimum ſibi
locum in illa tunc Statua delegit. Non pe-
ctus, non caput, ſed neque crura occupavit:
vix ad pedes ſeſe demiſit: nihilo minus tamen
excidium attulit & ſibi, & auro. Nullo enim
modo ferre poteſt Deus Pietatis & Impietatis,
Sæculorum & Sæculi fatale fœdus, imò verò
ferale funus.

Tepiditas.

Lacum aperuit, & eſfodit eum: & in-
cidit in oveam, quam fecit. Con-
vertetur dolor ejus in caput ejus: Et
in verticem ipſius iniquitas ejus deſ-

cendet. Pſal. 7. 16.

Quid audio? Lacus iniquitas eſt, & qui- Seuperbia
dem effoſſus, & ſuper caput ruit? Pedes 6,
ruunt in foveam, non verò fovea cadit in ver. Ghria va-
ticem. Lacum aperuit; & in verticem ipſius ni: ni
iniquitas ejus deſcendet. Nimirùm fraudes hic pyava.
Superbiæ deteguntur. Humum rimatur, &
Cœlum petit. Cujus vides dexteram ſolum fode-
re, ſcito hujus ita elevatam Ambitionem, ut
non rarò ſupra ejus caſura ſit cervicem. Non
continuò humilis eſt, quiſquis humilia conſe-
ctatur. Fodit & ſcalpit humum manus, va-
gante ſupra ſidera cupiditate. Quam vides in-
tra Soli viſcera latere Radicem, ejus cum Cœ-
lo certat in cacumine propago. Ilex quantùm
fibris in Tartara tendit, tantumdem comam
erigit in Aſtra. .

Neout

Geut
Car

Frum
ylly Nunn 7
(is

Dei Ve
iur,
gets!
is Anmn
Timoris
gveln ſe
bus er ſo
nn in eo
ulr ller au
ſoi illun
u lifor
Horruit.
er Lilis,
Nonnili t
(tum öpor
leni, en
ces Urbis
Cfodes

It derne.
7

cente, gu⸗
eltiam. (

SL
1 „ 1 .
Peſſdlot
Uubis reler⸗

urit Dar

Aleats

Acedite

0 Hem
. 4 .. 4A
1 MlCOru
ne oc
, äs ad en

. emm tane

N
A ln Reug
dela E
lure obder
, Nnt, e
An ecita

eu
nmn
und
e ur.
en
:
ſeN
tbii
Fi
Venne
rterk

1s Mi
timunk

OCCt
Cühlktun
.Mbe
) ſad

t. 17

eju

vitualis vj.

Stromatum, Lib. X VWV. 177

Sicut acervus tritici, vallatus Liliis.

Can. 7. 2.

Frumentum & in Evangelio ſpinarum exor-
tu præfocatur, & in Horto Salomonis Lilio-
Amoredu- rum vallo munitur. Enimverò Amore feli-
inon me- cius „ quàm Metu, ſeu Scrupulorum aculeis,
i. Dei Verbum, imò & Deus Verbum cuſto-
ditur. Quid angeris? quid cruciaris? quid pun-
geris? Adoleſcit inter Lilia Caſti, ſed riden-
tis Animi, Granum felicius, quam inter ſpinas
Timoris. Lectulum paraverat Sponſo Sponſa,
quem ſervandum tradiderat ſexaginta militi-
bus ex fortiſſimis Iſraél. Verùm nuſquam repe-
riri in eo potuit Dilectus. In leötulo meo per
Can. 3. 1. noctes quæſivi, quem diligit Anima mea, quæ-
ſwvi illum, & non inveni. Haud mirum, ſi,
qui Liliorum cupit vallum, Militum gladios ex-
horruit. Nolo Mentem ſine ſpe: ſed texatur illa
ex Lilhiis, non ex Haſtis contexatur. Denique;
nonniſi tranſmiſsà excubiarum Statione, Dile-
ctum Sponſa invenit. Cuùm pertranſiſſem eos, in-
veni, quem diligit Anima mea. Videhcèt Cuſto-
des Urbis, hoc eſt meticuloſos ſcrupulorum
Cuſtodes præterire debuit & relinquere, ut
Can.5. 5. Sponſi exciperetur amplexibus. Jurrexi, inquit,
ut aperirem Dilecto meo: Manus meæ ſtillave-
runt Mvrrham, & digiti mei pleni Myrrb pro-
batiſimd. Peſulum Oſtii mei aperui Dilecto meo;
at ille declinaverat, atque tranſierat. Mirabar
certè, quòd tantam paſſus efſet Dilectæ dili-
gentiam. Oſtium, Myrrha, Peſſulum effece-
re, ut, qui acceſſerat intraturus, recederet ni-
miam Arimæ pertæſus cuſtodiam, ſcrupulosam-
que circumſpectionem averſatus. Amat Oſtium
Sponſus, ſed non tantà mumtum diligenti, quod
& Peſſulo firmes, & non niſi plenis Myrrhâ ma-
mibus reſerare audeas. Crede mihi, fortius pu-
gnavit David, & feliciùs vicit, quòd Regis ar-
maturam repudiarit. Inermis triumphabis,
ocreatus & loricatus occumbes.

Scrupuloſt-

lbid. 4.

Aocedite ad eum, & illuminamini,
G. WD veſtræ non conjundentur.

Pyuerafi. O Plena Spei Verba! Accedite, & illumina-
noti, in mini. Accedite ad eum, nullis obſtantibus aut

cnreke- Aulicorum moleſtis, aut negotiorum obſta-
culis. Accedite, inquam, ſed illuminandi: hoc
eſt ante occaſum; nam fruſtra accedere cu-
pietis ad eum, quando à vobis Vita recedet.
Pl. 1. 8. Verum tamen in diluvio aquarum multarum ad
eum non approximabunt. O quam vani conatus
ad navigantium in diluvio dolorum & ægritu-
dinum! Mihi credite, imò Spiritui ſancto cre-
dite: ad eum non approximabunt in diluvio
aquarum multarum.

Exurge, quare obdormis, Domine! Pſal.
43.25.

Sermo vi. In Sexageſima ſuis ſecum pugnat votis Ec-
cleſia. Exurge, inquit, in veſtibulo Sacrificii,
quare obdormie, Domine In Evangelio verò
narrat, exifle Chriſtum, ut ſua jaceret ſe-
Matth. 13. Wina. Exiit, qui ſeminat ſeminare ſemen ſuum.
3. An excitandus à ſomno eſt, qui in agro ſerit,

viſicat.

laboraâtque. Nimirùm non deſipit Eccleſia: Dor-
miſſe enim videtur, qui tam pretioſum ſemen
cadere permiſit aliud ſecus viam, aliud verô
ſupra petram, non minimum denique ſpinis ſi-
vit præfocari. Nos verò duo examinabimus:
alterum Sementis pretium, alterum Meſſis im-
pedimenta exponet. Semen eſt Verbum Dei
tanti in ſe preti, ut vocabulum accipiat & ſi-
nu Patris a Filio. Porrô vocis Divinæ vis tan-
ta, ut, ea proſeminata vel in auro pullularit,
quando ſedens in telonio Matthæus, vocatus
à Chriſto, ex Publicano evaſit Apoſtolus.
Verùm non miranda hujus vocis fertili-
tas effloreſcentis inter Auri glebas infœcun-
das, quæ germinare potuit in Ferro. Paulum
teſtor, quem armatum, minaâſque & cædes ſpi-
rantem vox una ex Saulo in Paulum commuta-
vit. Quanquàm non mirum, quèd floruerit in
aſperitate ſive Auri, ſive Armorum, quæ ger-
minavit in Nihilo. Dixit Deus, & facta ſunt
quæ nuſquàm erant, imò,, & cùm nihil affo-
ret, ubi eſſent. Quid, quòd non modòe Vox
Domini ea vocat, quæ nondùm ſunt, ſed etiam
ea revocat, quæ eſſe deſierunt. Oſſa arida, ut
audiere Verbum Domini, Ezechielis ore pro-
mulgatum, Revixere ſtatim. Quid Antonius?
Quid cum Monica Auguſtinus , poſt converſio-
nem apud Oftia Tiberina? quid cum Alipio
ante converſionem ſub Ficu? quid Aulici ab
Imperatore deſciſcentes? Docemur hiſce pro-
digiis vim ineſſe miram Vocibus Dei. At via-
rumn cotfimia, afſperitas lapidum, ſpinarum
aculei vicere Vocem Vincentem omma. Quæ
vitam reddidit Oſſibus aridis, in petra exaruit:
periitque juxta ſemitam, cujus ope emerſit
Mundus ex nibilo: dumiſque præfocata eſt,
quæ è& ſpinis Matthæum eduxit. Porrò inter
hæc obſtacula, viarum vicinia infenſiſſima vi-
detur ſemini, quippe quod & in petra, licot
aruerit, germinarit primum, & cum ſpinis cre-
verit; calcatum verò protritümque in via
Aves Cœli, hoc eſt Averni Dæmones in ſuum
verterint cibum. Sic enim Chriſtus à Diabolo
raptum Apoſtolis ſecretòô nuntiavit, quod pa-
lam Turbis dixerat ab Avibus comedendum. KRerizieß
Væ agro, viæ contermino. Nec campus nec Ten ai.
via eſt; & cariturus fruge, & carens hoſpite.
Semireligioſus animus nec Mundo utilis, nec Eerleſßakti-
Eccleſiæ gratus, inviſus utrique: quando nec mi. iſei.
ſemitam præbet peregrinanti, nec fameſcen-
ti annonam ſuppeditat. Hlud habens incom-
modi, qui juxta ſemitam Campus prætencdi-
tur, ut nec aratrum effugiat, nec currus, ab
illo proſciſſus, ab his calcatus, nullà ſpe com-
modi, ſolius jacturà ſeminis à via diſcretus.

Quoniam quis in nubibus æuabitur
Domino, ſimilis erit Deo in Filiis
Dei! Deus iur glorificatur in conſilao

Sanctorum. Pſ. 88. 7.

Paucioribus redundat Pſalmi hujus verſi- Conſcliar
culus ſententiis, quàm myſteriis. O quantum & &ρ a
addunt lucis & gloriæ Conſiliarii, ſi iis pro- Aiendi.

bè Princeps utatur! Maximus Deus eſt, dum D
Conſcieniis

ſe fruitur: ad eruditionem tamen noſtram pa- aperienda.
rem non habet, cùm circumdatur Senioribus
ſuis. Quoniam quis ſimilis erit Deo in Filiis
Dei 7 Neſcio, quo modo nobis, non ſibi, ſine
imitatore emicat Divinitas, quando non ſela
conſiho
Sanelo-

micat. Nempe Deus glorificatur in
P 4

176
Gen r. 26. Sanctorum. Qui tum, caům hominem fecit;
concilium coëgit, Faciamus, inquiens, homi-
nem- ut Homo diſceret, non regi Homines ſi-
ne multorum conſilio, quando Adamum Deus
non fecit, antequam Divinarum Perſonarum
ſententiæ coram Angelis convemirent. Quid ve-
rò cauſæ eſt, quòd Nubes appellantur hi Filii
Sverias. Dei? Quoniam quis in Nubibus æquabitur Do-
mino? Nimirùm Conſiliarius nequaquam eſt,
conßliarii qui Fulmen non ſuppeditat. Et Deus æqua-
veri. lem non habet, ſed in Nubibus id clarius elu-
cet. Cœlo tonante credidimus Jovem, quod
Severitatis elogium in aurum recuſum feliciùs
in viridario Davidis pullulat: Quoniam uis
in Nubibus æquabitur Domino? Magnus Prin-
ceps, dum aurum effundit; Maximus verò ſi
fundat ſanguinem.

Erue à framea, Deus, animam meam,
& de manu Canis unicam meam. Sal-
va me ex ore Leonis, & à cornibus
Unicornium humilitatem meam. Pfal.
21. 21I.

Mupmur4. Vitulis, Tauris, Canibus atque Leonibus
tio. ſe Dominus circumdatum dolet. Et, cùm fe-
ræ iſtæ adversas eum furore non diſpari in-
ſurgant, primùm tamen cupit à Canibus libe-
rari. Quid loqueris, Domine? Nimius Te
Cenſeress Timor tui fecit diſcriminis inſcium. Rugit Leo,
con iona mugit Taurus, & Canem times? Nimirùm mi-
toroam. nus habet virium Canis, ſed non minùs nocet.
Audeo dicere, nocentiùs ſævit Canis, dum la-
trat, quàm Leo, dùm laniat. Camus enim alio-
r furorem excitat, & , ſi caret unguibus,
non caret enſibus, quos exerit, duùm vigiles in
perniciem ciet peregrinantium. Ideò Sapien-
ter Propheta, cùm loqueretur de Cane, addi-
dt frameam: Erue, inquiens, à framea, Deus,
animam meam, & de manu Canis unicam meam.
Ac ſi unguibus deſtituti Canes gladiis armaren-
tur. Et ſanè clarius id confirmat, cùm eripi
optat non tam ab ore Canum, quàm è manu.
Quis unquaàm in Canibus Manum exhorruit?
Enimverò Manus illa advolantis Militis, quæ
vulnus infligit, manus eſt Canis ſuo latratu
Neretici excitantis Milites ad rapinam. Quis iſte Canis
palliati. in Eccleſia? Quis? Suſurro Hypo rita, Lelum
Dei abſque Scientia proferens. Væ nobis a Ca-
Apoc. 22. nibus. Foris Canes, clamemus omnes, cum Joan-
15. ne. Apertus inimicus, Hæreticus manifeſtus,
hic Taurusille Leo eſt. Sæviunt, ſed ſuis vel
unguibus, vel cornibus. At Canis & pro-
pris pugnat dentibus, & in crudelitatis fœdus
Eiua pal. latrando ferrum extrahit. Quid, quòd, cuùm age-
nie ret de Canum ferocitate, Unicam ſuam erui po-
sts uα. ſtulat. Petunt enim animam Suſurrones & Ze-
lotypi, nec quieſcunt, quoad in fruſta alienis vi-
Aecuſato- ribus, ſed ſuâ malitiã, animam ipſam atque viſ-
res invidi. . . .
cera conciderint. Et quidem cùm præmiſiſ-
ſet: Circumdederunt me Vituli multi, Tauri pin-
gues obſederunt me. A peruerunt ſuper me os ſuum.
Ticut Leo rapiens & rugiens. Vix ſe Præ timore
profugum alſlſerit: Gicut aqua effuſus ſum. At obla-
trantibus cinctus Canibus non ità facilè evaſit
vulnera. Audi: Quoniam circumdederunt me
Canes multi: Concilium malignantium obſedit me.
Foderunt manus meas & pedes meos: dinume-
raverunt omnia oſa mea. En vulnera? en foſſas
manus? en pedes confofſos? Nulla vulneris
mentio rugiente Leone. At Canum latratus quæ

Zelus in-
aiſretus.

Lelus in-
diſcreius.

Eſ. 21. 12.

Ibid. 14.

Ibid. 17.

Oliva

doloris ſcena conſequitur? O Cuſtodes, 6 Vi⸗
giles, 6 Canes, qui exarmati Unguibus, &
Cornibus deſtituti, Voce ſævitis! Explicari ne-
quit, quantum incommodi ex his Reſpublica
Juſtorum accipiat. Porrò Canes hi non ſolos
veros Suſurrones, & ſimulatos Zelotes adum-
brant: verùm & Paſtores deſignant negligentes,
à quibus Chriſtus graviora ſuſtinet vulnera,
quam à Leonibus.

Verene Sidrac, Miſac, & Abdenago,
Deos meos non colitis, & Statuam
auream, quam conſtitui, non adoratis!

Dan. 3. 14.

Nunc tandem à Sanctis Pueris deprehen- Severitar
dis tuos non coli Deos? Tot fuere annis in & ve.
domo tua alieni ab Idolorum cultu, um ſer- &ne
vientes Deo Cœli, & in häc primuùm hora lia velats
admirabundus ab eis ſciſcitaris, quo modo Leg' Zshoe
2 . . orrectio,
Idolis non ſacrificent? O adumbratam in Na- nonlra ſit.
buchodonoſor Principum erga Deum negli-
gentiam! Puto longè antè deprehenſus fue- Unio laſa.
rat neglectus iſte Deorum in Hebræis Pueris! e1.
At deſpectus non fuerat Rex: at Regis non Superin
contempta Superbia. Ubi verò ſuum non ado- noſen
. .. . iſcatur.
rari Rex conſpicit Simulacrum, tum enim-
verò contempta Pueris Religio exprobratur, Uyffarmi-
tunc damnati Deos non coluiſſe arguuntur.
Nimirùm Zelus Religionis velamentum Su- aggie,
perbiæ eſt: utque ſæviat in eos, qui ſuam non
adorant Statuam, Deorum illos reos facit ne- Zelus f-
glectorum: ut populus, qui horreret atrocita- Strrne
tem ſupplicii ob Simulacrum non adoratum,
plaudat flammis Deorum contemptum ulciſ- Zelus in.
centibus. Utinam animarum quoque Paſtores aNeraus.
regularum Zelo Iram ſuam non obumbrent! .
Utinam Legum ſemper contemptum luant, eecaia,
qui plectuntur ob Leges! Facilè nec rarò Sta- Zelumpra-
tuæ & Deorum communis eſt cauſa: & licèt Sanr,
reprehendantur, quòd Deos non coluerint, iemnumur.
reverà tamen Statua eſt, quam fornax ulciſci-
tur. Exurêris, non ſi Deos ſpernas, ſed ſi tunc Poléies
i palliatas!
eos contemnas, quando Rex præcipit, ut Co
lantur. Non raròô ſeveriùs plectimus, qui No- clicinen
ſtra, quàm qui Dei, aut Eccleſiæ præſcripta igdlel
v

præceptâque ſprevere.

Victoria noſtra Crux Chriſti eſt: Tro-
phæum noſtrum Paſcha eſt! Domin
JESU. S. Ambroſ. C. I. de Elia.

Quid ſudas, longas texendo prolixâſque colocie
Apologias? Mundus à Chriſto victus per Cru- rea nf.
cem, ſolꝗ Cruce ſuperatur. Mortificatio noſtra ſeaio.
felicius, quàm Doctrina noſtra, arguet Mun-
dum de peccato, eumque reddet propitium ant ſes
nobis. Crux non Calamus, Sanguis non Atra- r Ohe-
mentum, Oratio non Sermo in maligno contrà zum.
nos poſitum Mundum, nobis collocabit in
viola. Nimirum Ligno fons Maræ potuit ama- raſivz,.
rorem in dulcedinem vertere: Et Amalech iunlur,
ceſſit Moyſi, ut ille cœpit Crucem ſuis mani-
bus adumbrare. Dominus regnavit à Ligno:
& ſervi non regnabunt à Calamis, ſed à Mor- zunißca⸗
tificatione, quam ſi geſtent in corpore, ſecuri z gie
ſunt. Quid, quod uſque adeò noſtrấ delectatur e
Victorià Chriſtus, ut ſuum ducat Paſcha Tro- Cincio ve-
phæum noſtrum. Pugnemus ergo alacres, & no- va er
ſtrum hoc ſit ſtipendium, lætitia & exultatio Srame
Chriſti.

rſee,
od
5 hes s
nus con
lhi im
geſtat
cunlpecl
ahiet.
d tero

(rici.

Dirityu⸗
ſlen
Dan.

beu
u Dmnelem
a N enn
Dmiel,
un/
Alniihi;
vhi Rcum ſon
6t Ulann in.
A ümet Danl
iit Miniru
nollo pro
It Vemtum
tiudo il,
1 Cals, & in
Uicklüimos
in Mini alte
(ant in
Tmore au
Mone: C
Thom,
11 Neſhmeche
S noria
ain teri
mnntdus,
illt ſer en
nliiceo

Dminus

ſihrr on

4 Don Vi
lucel
Mor ☚
in clus
Foel 4 Si⸗
Ii grnun
Ubnne, ſe

I,
i.
le
.
Eetz
Uer

1il,
Nnlon

Anni

Hin,
aniin
o Nhe

mmnde
nenn
Mroheame,
ugurn
venumn n

Stromatum, Lib. XIV.

Peclefiafi Chriſti. Ultrô hoſtium jacula excipiam pecto=
ca Juriſdi re, dummodo Paſcha ſit Chriſti Victoria mea

btio Morti-
fecatione
rveddetur
potent i⸗
ma.,

lus ande
marum K-
bi vacet.

lbid. 20.
Timor ei.

Parim
ſerupuleſi.

Jud. 7.

Tiro non
Juperbiat.

Marc. 14.
3.

Joan. ir.
16
Diſfidemia

ſui.

Pſ. 86. 2.

chriſti In.
carnatis
Gloria
sjns.

Z. 8. a,

Quòd ſi ſenſum Ambroſii lubet ſincerius reti-
nere, dicamus Paſcha Chriſti noſtrum eſſe
Trophæum ; quòd videlicèt Reſurrectionis
ſpes nos ità armet, ut adverſariorum ridea-
mus conatus;, ſpes eludamus. Petrus & Adam
culpà involuti; ſed ille, audito Domino in
Majeſtate fulminante, crimen excuſavit; iſte;
conſpecto Chriſto in vinculis, ſcelus lacrymis
expiat. Adeòô vel in Deo Dolores placent; &
ad revocandos animos à crimine ipſa polcit
Chriſti Divinitas à Suppliciis opem.

Diwitque Rex Danieli: Deus Tuus,
quem colis ſemper, ipſe liberabit Te.
Dan. 6. 16.

Ità locums eſt Darius Medorum Rex, cùm
Danielem mitti permiſit in lacum. At ubi ma-
nè ad eum acceſſit ſciſcitaturus, an viveret:
Daniel, Nerve Dei viventis, Deus tuus, cui
tu ſervis ſemper, putdſne valuit liberare Te à
Leonibus? O quaàm facilè labare cœpit propè
lacum fiducia illa, quam ipſe Hieronymus de-
miratur in Aula! Ibi ſimpliciter liberatum iri æ-
ſtimat Danielem:hic verò putas poterit liberare?
ait. Nimirum Petrus quoque mori vult in cœ-
naculo pro Chriſto; ubi verò in domum An-
næ ventum eſt, Ancillæ voce proſtrata eſt for-
titudo illa, ultra compedes & ſecures provo-=
cans, & irridens. Ideò Dominus Gedeoni ti-
midiſſimos reliquit milites, quòd ſcilicèt, qui
minùs ante prælium timent, non rarô timere in-
cipiant in bello. Sic JIESUS forma bellandi, à
Timore auſpicatus eſt pugnam & luctam cum
Morte: Cœpit pavere & tædere. E contrario;,
Thomas, qui animoſiùs viſus fuerat Domini
Reſurrectionem ſperare, cùm ait, Eamus &
nos & moriamur cum eo: infirmiùs eam credidit,
cùm cæteri de ea exultarent. Eas ridet arbores
Bernardus, quæ hyemem contemnentes, flores
ante ver emittunt, carituræ fructibus in autum-
no. Et ideò paruùm proſperè, quia nimis properè.

. . „. .
Dominus in Sion magnus, O& ewoeiſus

ſuper omnes populos. Pial. 98. 2.

Sion Virgo eſt, de qua canitur: Glorioſa di-
Sta ſunt de Te Civitas Dei. Benè; At quomodò
Magnus in Sion Dominus, ſi Parvulus natus
eſt Dominus ex Sion. Infans unius diei in
Sion factus eſt, qui Pater futuri ſæculi erat
procul à Sion! Nimirùm Deus in utero Vir-
ginis granum Sinapis eſt, Minimum quidem
in ſemine, ſed Magnum in olere. Et ſanè neſ-
cio, an Deus magnitudinem ſuam uſquàm
clariuùs explicuerit, quàm cùm vel Virginem
condidit, vel conditus eſt in Virgine. Ideoò
Caro Chriſti Dei dicitur Magnificentia: E-
levata eſt Magnificentia tua ſuper cœlos. Tunc
enim Deus Magnus factus eft, cùm Par-
vus factus eſt. Magnus in Coœli molitione

Dominus, ſed Major in Virginis architectatio-

ne: ab illis non capitur, capitur ab iſta. Ergo
hoc ſeu in laudem Virginis Beatiſſimæ uſur-
pari poteſt, in cujus animo tot gratiis locu-
plete Dei eluxit magnitudo: ſeu in commen-
datione Verbi Incarnati, qui Magnus reverà
tunc apparuit, cùm Parvulus in utero Mariæ

177
adolevit. Sic Reges, quos regnans Deus non
attraxit, traxit vagiens. Ut proptereà Eccleſia
non demittat genua, cùm Chriſtum Deum de
Deo, Lumen de Lumine genitum profitetur,
ſed cùm fatetur natum ex Maria Virgine. Sic
Iſaias multa de Deo præfatus, Generationem
ejus, inquit, quis enarrabit?

Aſcendit Mors per feneſtras noſtras,
ingreſſa eſt per domos noſtras. Jerem.
9. 20.

Secri eſſemus in ætatis flore, ſi tantùm in-
grederetur per Oſtium Mors. At cùm, ob-
ſtructo Oſtio, Feneſtras ſubeat, æquè mori
poteſt Adoleſcens, uti non diu vivere Senex
poteſt. Oſtium domus Senectus eſt: ſed an-
tequàm iſtud pandatur, Mors intrat. Porrò
morientibus nobis id accidit, quod contingit
in Bacchanalibus perſonatis. Hi enim Romæ,
mox ut adveſperaſcit, perſonam reducere de-
bent, quam de die geſtaverunt. Ità Voluptari,
Felices, Opulenti, Cæſares perſonam geſtant;
quoad vita durat, morituri verò ſe non Re-
ges, ſed Homines fatentur. Sic Alexander Ma-
cedo, etiam ante horam duodecimam, pro-
pinquo duntaxat occaſu, perſonam poſuit, ſé-
que à ſagitta didiciſſe non ſe Deum eſſe, ſed
Hominem, nec Solis ac Jovis prolem, ſed Luti
teſtatus eſt.

Quis ſcandalizatur, & ego non uror!
2. Cor. I 1. 29.

Grande ſcelus ſcandalizare puſillos, quo

Iſaĩ. 53. J.

Mors ins
proviſa.

Zudgicantes

Apoſtolicum cor nec gladis conterritum, nec sem.r2

morti pervium, liqueſcit & uritur. Verùm
quaàm grande piaculum Scandalizantis, tam
grandis quoque inſania Scandalizati: imò,
ſi Apoſtolum attendas, hujus ſtuhtitià incendi
ſe dicit, non illius facinore. Nec mirum: hu-
jus enim amentia certior, quam illius iniqui-
tas eſt. Sæpe enim, quæ factu Optima ſunt,
his in Scandalum vertuntur. Quid enim hi, ſi
vidiſſent ad Theodoram Didymum in lupanar
accedentem? Quid ſi Abraham cultrum in-
tentantem in Fihum? quid ſi cum Judæis ju-
daizantem Paulum? Et illum impudicum,
alium inſanum ,„ & poſtremum irreligio-
ſum pronuntiaſſent: Cùm tamen & Primus
Tutelaris fungatur munere Angeli, Cuſtos non
Prædo Pudoris: & Secundus Patris 5.terni A-
morem in ſua Crudelitate delineaverit: & de-
mùm Panlus, ne Judaiſmnus proficeret, Judai-
zaverit. Diſſimiles hi ſane & Joſepho & Au-
guſtino: quorum alter Mariam & gravidam vi-
dit, & Virginem credidit; alter audit dicen-
tem Jacob, Ego ſum Frimogenitus tuus Eſaii,
& ablegatâ omni ſuſpicione Mendacii Sacra-
mentum interpretatur, quod Fraus inſipien-
tium oculis videbatur. Porrôò incipiens, & in-
ſipiens nomina ſunt affinia. Sciendum eſt, quia
quiſquis illicita nulla commiſit, huic jure con-
ceditur, ut licitis utatur, ait Gregorius.
Hinc vides non illico damnandum, qui Te for-
tè Innocentior aliquibus jure utitur, quibus Tu
jure uti non potes. Si à facie Domini fugien-
tem Jonam Momi deterrimi intuerentur, ex-
pungerent credo illum ex albo Propheta-
rum Domini, & ſi eum Ceto traditum conſ-
picerent,

Scansd 1.
patiens,

Gen. 17.185.

178
picerent, damnatum exiſtimarent pro ſcelere.
Verùm quis ignorat non tam Naufragia, quàm
Sacramenta in illis fluctibus colorari: nec puto
in criminis Morte adumbraſſet Dominus ſuæ
Reſurrectionis imaginem, ſi Propheta non tam
prophetaſſet ſuã fugà Domini triumphum;

quam à Domino receſſiſſet.

Quoniam alieni inſurrexerunt adver-
sum me, & fortes quæſierunt ani-
mam meam, & non propoſuerunt
Deum ante conſpectum ſuum. Ecce
enim Deus adjuvat me, & Dominus

ſuſceptor eſt animæ meæ. Pſal. 53. 3·.

Occaſto Nihil timendum, ſi Te Deus adjuvat, ſi ami-
mata, en. mæ tuæ ſuſceptor eſt Deus. Quis enim con-
msrtione tra nos, ſi Deus pro nobis? Verùm incer-
. tum, an ille adjuvet. Ut enim inventum à
Tvtats- Tentatione Deus propugnat, & protegit, ità
Bam . invenientem laqueos deſerit, & abjicit. Ergo,
ut Te Deus defendat, Alieni ſint oportet ho-
ſtes tui, id eſt, non debent Cogitationes malæ
à Te foveri, à Te excipi, Tuo recreari collo-
quio, familiares eſſe Tibi: Alienæ ſint, & ideò
non accedant, niſi irrumpant, non intrent ad-
miſſæ, ſed impetum facientes viam ſibi fa-
ciant. Rursum, fortes animam meam quæ ſierunt.
Cave, nam frequenter non nos à Tentationi-
bus quærimur, ſed illæ à Nobis exquiruntur.
Pl. 5s. 2e. Redimet in pace animam meam ab his, qui ap-
propinquant mihi. Non ab his ad quos Tu ap-
propinquas, ſed ab his qui appropinquant Ti-
bi. Quin nec excuſaberis, ſi duntaxat ab illis
circumveniaris, niſi Fortes adeò ſint & Ve-
loces hoſtes tui, ut eos evadere non poſſis.
Alioquin ſi debilis te opprimat Tentatio,
comprehendi voluiſti. Demùm;, Et non propo-
El. 53. 3. ſuerunt Deum ante conſpettum ſuum. Cùm ait
Dei vultum non reveritos, inſinuat ante Deum
ſe fuiſſe, dum circumventus eſt. Ergo Oratio-
ni vacandum, ut poſſimus dicere ad Domi-
num de Hoſtibus aggredientibus Nos, Et non
propoſuerunt Deum ante con pectum ſuum.
Tunc aderit Deus nobis, quùm Nos ſibi adeſ-
ſe conſpiciet: tunc excipiet animam noſtram,
tunc eruet de manu Camis unicam ſuam. Sic in
Pſalmo legimus: Tribulatio & anguſtia inve-
nerunt me: mandata tua meditatio mea eſt. Si
Tu inveniaris a Tentatione, quamvis tenearis,
non teneris: ſi Tu illam quæras, captivus es,
licèt de ea videaris triumphaſſe. Sic David
Goliam ſtravit ſtratus a Bethſabea, quòôd &
ab illo provocatus ſit, & iſtam viderit. Sic
Samion Leonem diſcerpſit occurrentem ſibi,
Dahilam non evaſit à ſe quæſitam. Denique
Jonas in Navi periclitatur, quam quæſierat;
quieſcit in Monſtro, quod Dominus præpara-
Verat: felicior, ut Leno ait, Sepulchro, quam
Cymbâ. Ideò Joſeph purior elapfus eſt ex
Adulteræ manibus, quia Peccati illecebram
non amaverat, Dina Soror ejus violata, quæ,
ut videret, egredi non dubitavit.

Ibid.

Dei praæ-
ſentia in
mente.

u8.
143.

Miſuas eſt Angelus Gabriel. Luc. 1.

26.
Sanéziſſi. 0
mæ Mariæ P'errar lique ſea . . . .
Annumtia- Terrarum que ſceptrum Virgini de

,. n fſertur, & Mater Dei ab Angelo ſalutatur.

Oliva

Quid illa ad tantæ felicitatis nuntium? Hæſit,
magiſque ſolicita de Pudore, quàm læta de Re-
gno: Quomodò, inquit, ſiet iſtud, quoniam vi- Luc. 1. 34.
rum non cognoſco? Non illicò in Mare proſiliit,
non aſſenſit continuò: ſecum ipſa egit, quonam Ligni ates
pacto inter Divini conceptũs delicias flos non iiaiet.
decuteretur Pudicitiæ. Sanè cubiculum Mariz
verſum eſt in palæſtram Candidatorum: quos Piocraßi.
ſola dignitatum ſpes non ita abducere debet 2,an.
& portu, quin ſeriò meditentur, an poſſit in .
Curuli vitæ propoſitum ſanctioris retineri. pignitas
Virguncula deſtituta & humilis ſalutatur Pa- recuſanaa.
rens Dei; & oblita delati Tituli, cogitat
de Caſtimonia: nec antè diadema Mundi reci-
pit, quam ſecura ſit de Virginitate, caritura li-
bentiùs, penè dixerim, Filio, quam Lilio, Ho- Pip ſrs
nore, quam Pudore, Regno, quam Voto. Nos nnpie⸗ d
ut minima affulſerit non ſpes, ſed ludus illuden- Greiur.
tis Fortunæ, deſideriorum votordmque obhii,
deſilimus in flumen nudi ociùs ad Vitæ litto- Perſeve.
ra perventuri, quam trabeati ad ripam Impe-autia.
rii. Denique non ſtatim ac ſe ex Dei Verbis
ſalutatam ſenſit Verbi Matrem, Voto ſe credidit
exſolutam, nec quia Deus erat, qui eam ad glo-
riam puerperij evehebat, propoſitum ideò Vir-
ginitatis abjecit. Verùm nec Dei Parens eſſe
recuſans, nec Pudoris Lilium in honore, & di-
vinitate Filij negligens, cogitabat, quo modo
& Mater foret, & Virgo. O Virgo! quid mo-
raris Mundi ſpes? Da verbum, inquit Auguſti-
nus, & ſuſcipe Verbum: datuum, & ſuſcipe Di-
vinum, da tranſitorium, & ſuſcipe EZternum.
Verùm cunctantis Votum implevit Deus, qui
gratulatus Virginem ſolicitam de Voto in tan-
tæ nuntio dignitatis, & Virginem pariter &
Matrem effecit, nec Honore carituram, nece
Pudore. Nunc verò Hoônores hiulco pectore de-
glutimus, & Vota ſervire cogimus Ambnio-
ni. Audivi ego virum primarium Sacerdo-
tem, eundémque Præſulem ac Judicem, profi-
tentem horas Canonicas ſine ullo conſcientiæ
morſu à ſe neglecétas aliquando;, quòd cura-
rum mole obrueretur. Meliora quæſo. Itane
Tribunal Aris anteſtabit? præſiabitque Jucdh-
cis quam Sacerdotis partes implere? Si ſimul
Sacerdotem agere nequis & Judicem, quare
Sacerdos in æternum ſecundùm ordinem Mel-
chiſedech Judicis perſonam non deponis? Certèé
Maria cum diſpendio Caſtitatis Mater Dei,
Sponſa Dei, Regina Mundi fieri haud pertu-
lit: nec antè Angelo aſſenſit, quam Vadem
eum haberet Pudicitiæ nequaquam temerar-
dæ. I nunc Ambitionis mancipium, & Sacer-
dotij faſtigium Judicum ſecuri calcandum ſub-
jicito.

Electio
Statiss.

Quia dimiſiſii virum dignum Morte 4
manu tua, erit anima tua pro ant-
ma ejus, & populus tuus pro populo
ejus. 3. Reg. 20. 42.

Ità nuntiavit Achabo unus Prophetarum, faßiis..
cùm peperciſſet Benadad Regi Syriæ, cuj. s
die und centum millia peditum perdiderat. Severitat
Proh Deus immortalis ! Nemo Crudelior, Uasform
. . 2 iformi .
quam qui cenſetur Humanus. Parcit Saul A- tes.
gag Amalecitæ: Dimittit Achab Benadad Sy-
rum. Verùm ignoſcentes ſontibus, inſontes per- Eria pat-
ſequuntur; hic enim lapidat Naboth, ille ha- iiais.

ſtam torquet in David. Nimirùm non abſunt à

Roſa ſpinæ, & Ira, quæ reos ſervat; plectit
inno⸗-

noxi
Muene
lu
e 6.
tertitu
ti ſ.
ni On
lgo
Crifi
n Pere
, bello
1 ſeele
ur Inpe
igere.
clorum!
Pum Flii
Kabatur;
i Pacis
1n. O al
hotit,
Unta copi
nnis ſig
ig Mliſe
con
Ctur in
tutur in 0

Ttencerunt
lerint Nel
h da
folt Daxin
Cloce e
uddh cru
eſt mitins.
Ouis dumta
Cimici vere
re. Viv
Pelhir inn
Ptelrumn.
(aeI non

4

— —=

ſeanitan
iwweſt

vicſti.

Unde t
Poyidentia
Ing tum
er Audi .
m Mla ner.
4
ur: & t
Memn non
Ceni t 1
4. M Poſeci,
1 I
un ilin
Regen,

Ecl
Vlli

men

Telmx

Wutunt
llend.

Arm

, l (le⸗
n In
Elme hI.
eelAn
en ,Gen
hen .
Nul
gihal/,
gun
Gam telcer

ud,5 .

innoxios. O Dominantium non rarò impiam
Miiericordiam! Non funditur ſuper impios ca-
lix furoris, ut Juſtis propinetur. Parcitur A-
gag, exulat David: Dimittitur Benadad, in-
terficitur Naboth. Enimverò rarò apud Re-
ges rei ſunt Reges. Rarius ſecura eſt innocentia
apud Principes, ſi non eorum blandiatur Libi-
dini. Quamvis autem nemo, ſine enormi ſacri-
legio manum mittere poſſit in Reges, qui
Chriſti ſunt Numinis, eorumque tueri vitam,
non perdere, quivis privatus debeat. Tamen
in bello juſto, à Deo morti damnatos Princi-
pes ſceleroſos Rex poteſt, nec rarò debet,
(ut Imperanti Deo pareat) haſtâ, teléque con-
tigere. Quam diſſimilis Regibus Ifrael Rex Sæ-
culorum! Eàâdem horâ, quâ pro ſalute Mundi
Patri Filius non tam ſacrificabat, quam ſacri-
ficabatur, Latro impius collega Chriſti in ſup-
plicio, æternis ignibus mancipatur, & in tan-
ta Pacis ſolemnitate ſuam egit cauſam Juſti-
tia. O æquitatem! nec tum vivere Blaſphemus
potuit, cùm pro eo Dei filius moreretur. In
tanta copia ſanguinis mergi nequiit unius La-
tronis flagitium. Et nos ſi Filius naſcatur, ſica-
riis indiſcriminatim carceres recludimus: ac
ſi plus conferret ad iniquorum ſalutem, ſi naſ-
catur in Mundum Puer, quam ſi Deus mo-
riatur in Cruce. Mihi crede, pronior ad Mi-
ſericordiam ſenſus iſte Proconſulum citò in
Sævitiam degenerabit. Quod verò ad ſtupa-
rem me peneè rapit, illud eſt: nec Achab, nec
Saül interfectos ob inſidias, quas contra Juſtos
tetenderunt, ſed ob humanitatem, quà peper-
cerant Sceleroſis. Miro modo Agag non inter-
fectus Saulem interfecit; non verô ei vitam ab-
ſtulit David ad necem quæſitus. In Achabo
quoque ê gemino ſcelere mitius punitur;,
quèd crudelius fuit, crudelius, quod viſum
eſt mitius. In Nabuthæ enim ultionem ſan-
guis duntaxat cadaveris a canibus lingitur;,
dimiſſi verò Benadad pœnas luit contoſſione ſa-
gittæ. Vivus deditur Morti, quia reum non
jugulat: innocentis parricidam mordebunt canes
jugulatum. Tam grave flagitium eſt, in pervi-
cacem non ſævire.

Intellexiſii cogitationes meas de longè,
ſemitam meam, & fumoulum méum
inveſtigaſii. Et omnes vias meas præ-

vidiſii. Pial. 138. 2.

Confidentia

. Undè tam exquiſita ſolicitque Domini
in Dee.

providentia erga Prophetam, ut procul & de
longè tum vias tum ſemitas explorarit? Un-
de? Audi: Quia non eſt, inquit, ſermo in
lingua mea. Id eſt; Ego pro me non lo-
quor; & tu pro me meditaris: ego cauſam
meam non ago, & Tu ſilentium meum provi-
dentià tuâ muneraris: Curam mei projeci, ſed
non projeciſti Tu, qui dum verba non facio,
Rreuſatio tuum pro me excubare facis Verbum, Deum
"meum Filium tuum, Patrem noſtrum, Mun-
Apolocis di Regem, hominum Redemptorem. O quam
vera. pretioſa Oblivio ſui, quâ quiſque promeretur,
ut ſui Deus recordetur! Vis tamen apertius
Providentiam iſtam intelligere? attende quid
ldid. 4, conſequatur. Ecce Domine, Tu cognoviſti ommnia
woviſſima & antiqua Tu formaſti me, & poſaiſti
ſuper me manum tuam. Mirabilis facta eſt ſcien-
tia tua ex me, confortata eſt, & non potero
ad eam. Denique ex quo loqui deſüt pro ſe,

Ibid. 3.
Dei Curæ
ſe commii-
tore.

Stromatum, Lib. XIVN. 179

adeò divind circumvallatus eſt Providentia,
ut exclamaverit: Quò ibo à Wpiritu tuo, & qu Ibid. 6.
à facie tua fugiam? Gi ſeen key⸗ in Cœlum, tu
illiec es: Ei deſcendero in Infernum, ades. Gi ſum-
plero pennas meas diluculò, & habitavero in ee-
tremis maris: Etenim illuc manus tua deducet
me, & tenebit me dextera tua. Quid? Inter
Tenebras deſtitutum ſe iri credidit ab eo,
qui Lucem habitat inacceſſibilem? verùm ſuo
bono didicit, ſanétum eſle effatum illud Joan-
nis, Lux in tenebris lucet. Quis credat? In Joan. 1. 5.
tenebris vigilavit maximé, qui non dormi-
tat, dum cuſtodit Ifraél. Mentior, ſi non id
David proſequitur: Et dixi, inquit, Forſitan te- bid. I0.
nebræ conculeabunt me ?* Et nox illuminatio mea
in deliciis meis. Planè præſtat Sui curam depo-
nereé, præſtat Silere, Præ ſtat apud Superio-
res pro Se curare nihil; quando ubique illi
Præſtò eſt Deus, illi Pater, imòo Verbum adeſt,
cui abeſt Sermo, in cujus ore ne Verbum qui-
dem eſt, pro ſe ſaciens Verba.

PElevatio manuum mearum Jacrificium
* bertinum. Pi. 140. 2.

Planè Verborum vidtimas paſſim adolemus, Moriis
ſed Operum ſacrificium tunc inchoatur, cum "nedizatic,
vita déficit. Vota in vita, Opus in funere.
Nimirum verborum folia cito erumpum,
fructus verô ſolus decoquit Autumnus. Ra-
rus, qui ſuorum fœtuum non Ppræſtoletur
Mortem obſtetricem. Vel in domo Patriarchæ
ex Centenaris naſcitur Iſaac: Et Benjammmnum
Mater edit, cùm moritur. Ultimo die Ho-
mo fortunatus, ultimâà quoque ætate operatur;
hoc eſt, cùm Perit, Parit. An non è dor-
miente Adam in typum Eccleſiæ Eva prodit?
Sola enimverò imago Mortis focundum ho-
minem facit.

Proeraſti:
nati0,

Jugam enim meum ſuave eſt, & onus
meum leve. Matth. II. 30.

Erraſti, Domine, quanquàm Sapientia ip- Zugum
ſa ſis, quæ falli neſcit. Ut enim ad Te homi- d ſic
nes evocares, non leve Onus nec fuave Ju-
gum; ſed utriuſque Gravitatem prædicare, Serviear
teſtarique debebas. Sui enim ita Hoſtis eſt ho- Mundi dis-
mo, ut ſemper meliora cùm probet, deterio-
ra ſequatur: cumque placeant dulcia, amara Auliei &
eligit. Is pro Deo libenter recipitur, qui crude- der vi imyii
liſſimè ſævit. Serpentes ,Æigyptus coluit, Febrim H
Roma. Babylomij iniquiſſimé tulere à Daniele
interfectum Draconem, à quo exhaurieban Electioſta⸗
tur: tuncque deſiere apud eos in pretio eſſe 'ss.
Simulacra; ex quo compertum eſt hoſtias non Labn, Ke
vorare, ſed victimis abſtinere, quæ ipfis enlazum
oblatæ in epulas cedebant ſacrificantium. Bel grevi,
tamdiù adoratus; quamdià creditus eſt po-
tator & vorax! Quid IHraéel? Coëgit Deum Rerfe-
Tauros eſurire, Victimâſque atque Expen- evehat er
ſas ſtatuere debuit Dominus, ne delerere- lsc**,
tur à populo, ex damni magnitudine, im-
penſarumque diſpendiis Dei potentiam eme-
tiente, imò verò mentiente. Nimirùm nau-
ſeavit ſuper Cibo leviſſimo, nauſeaturus ſuper
levi Onere Legis, quæ ut diligi poſſet, & ſcri⸗
bi debuit in Petra, & vulnera debuit Circum-
ciſionis præſcribere. Adeéque ſuis exultavit in
dammis IiIraël, ut Evangelium eam maximè ob

180

cauſam ſpreverit, quèòd vulnere careret & vi-
Pſ. 105J. Etimis. Immolaverunt, inquit, Kilios ſuos R-
35. lias ſitas dæmoniis. Nec Dæmones pro Diis
recuſant, ſi tamen non illi recuſent Filios pro
Hoſtiis. Quid apud mortales in pretio eſi? Non
quod pulchrum, ſed quod arduum. Auro pre-
tium facit periculorum, laborumque magnitu-
do. Nam ubi naſcitur, vilius fictilibus eſt. Jam
viluere Roſæ, quòd paſſim germinent. Ino-
doræ Tulipæ gratiores, non quia pulchræ,
ſed quia peregrinæ. Prata rident floribus or⸗
nata pulcherrimis, ſed ridentur, quòd inibi hi
ſine labore ſuccreſcant, carituri pretio quia gra-
His à natura exhibentur. Optimè ſanè Job ad La-
borem natum hominem pronuntiavit; cui Vile
eſt quod Parabile eſt, cui nihil eſt ſine pretio
Pretioſum. Manavit ab homine ad aves imma-
nitatis in Lege, crudelitatis in Rege, in Re-
bus ſudoris efferata ſitis. Imperat Avibus A-
quila: & quare non Phonix? Certè hic &
naturæ privilegio clarior, & facinorum glo-
ria nobihor, & illuſtrior famæ magnitudine:
cujus vita Immortalitas, Mors vita, Sepul-
chrum thronus, Ignis ſatelles, Sol cuſtos? A-
ppaænix e deò factus Imperio Phoenix, ut vel Parentibus

Ajuila. careat, ne vel in nidulo implumis adhuc &
impotens pati ſervitutem cogatur. Cujus ex-
Superior perienti r deratrix optir
Scerie perientia, quæ regnorum mode t ptima

tiam mi-Eſt, cum Natura exordium habuit. Quare
tie. ergo Naturæ theſaurus, miraculis foœcundior,
uam pennis, àa mortis immunis imperio, A-
Tare ar vibus non præfertur? Nimirùm Aquila Phœ-
tu. nice vilior, ſed illa ſævit, hic parcit: illa fu-
cl'i rit, hic regnat. Timuere, credo, Aves, ne
ebet, licèt —. .— — .. .. . 2
non v,2 Mortis ignarus Ales, in imperii ſui finibus
agat qaſa immortalitatem excubare juberet;, nimiumque
Srvertas felicitatis in ſubjectos inveheret. Ergo nec
omine, Luſciniæ cantus, nec Phœnicis immortalitas,
Pumienti, nec Upupæ coronata cervix, nec Pavoris
superio, Cum Sole certans pulchritudo, volucrum ſcep-
amari ne- trum meruere, quod ſola immanitas Aquilis
: 2 4 detulit; quæ ſi mitiores forent, eſſent quoque
Horat. miſeriores. Præclarè Poëta: Cœlo tonantem cre-
1 3. didimus Jovem. Spernimus enimverò Deum,
e 5. niſi fulminet. Rogo vos, an religioſius uſ-
quam Numen colamus, quàm in —cquore?
Videlicèt fidem procellæ conciliant, & quem
inter flores Ridentem irridemus, Frementem
inter fluctus veneramur. In lucis memorum-
que amoenitate, a Deo rebellis Iſraël aureos
Vitulos adoravit. Spernitur Deus, niſi Pe-
rimat. Cùm occideret eos, inquit David, quæ-
rebant eum. En blanditias, quibus homo pelli-
citur. Viluit Deus, cum Manna plueret: coli-
pacatio tur, cùm ignitos Serpentes immittit. Quot in
Epre. Colo Sidera fulgent, nec ſpectantur, non ca-
rituro ſpectatore Comete, ſi minarum crinem
fertilem effuderit? Denique Jonas à Deo fu-
git blandiente ſibi, quem invocat ſepultus in
Ceto. Timuit Deum homo, ſed poſtquàm Nu-
dum ſe cognovit. Pauper timuit, quem Opu-
lentus contempſit. Domine, aggrava onus
tuum, ſi cupis à nobis illud adamari. Faſti-
diunt, crede mihi, ſuavitatem in Jugo, qui-
bus Servire Regnare eſt, Laborare Vivere,
Ila. 10. 27. Pugnare Ludere. Denique computreſcet jugum
à Jacie olei, prudentiſſimè vaticinatus eſt, qui
H didigerat putere Mortalibus, quod fa-
clle eit.

Pſ. 77. 38.

Oliva

Non laudes virum in ſpecie ſua. Eccle.
11. 2.

Cur? Ne perdat pulchritudinem. Ingen- (vngratu.
tem auri ſummam ad quemdam Philoſopho- lasioneino.
rum Alexander tranſmilit. Sciſcitatus ille eſt, .
quare ad ſe Rex tam felix munera mitteret, Npidtistis
hominem nullius digrmitatis, reſpondentibus fons.
illis, quòd Sapientem illum didiciſſet; rejectis
donaris ait, Sinat ergo me eſſe talem. Ad rem itarn⸗
noſtram ſanè appoſit?. Cur laudas illum 2 ſeris .
Quia Probus. Rogo, conticeſce, & ſimto eſſe
talem. Citò Liha & Roſas, inquit Hierony- Lingue
mus, aura corrumpit. Vivit injuriis Virtus, gae,
. . 1 . . Fuperior
cui ſi Vilitatem detraxeris, languebit. Audi: ſerius ſir.
Exſiccatum eſt fænum, & cecidit ſios. Flos viret Ila. 40 7.
in Fœno, aret in Sole. Rutilat in Tenebris Gem- Pankett
ma: nec adoleſceret Umio, ſi aſperitate Con- mæ Juve-
chæ non vallaretur. Viget Frumentum in Paleis: nibus.
& Poma, miſi venuſtas florum cadat, non creſ- ezaii
.. . . SLoczesatis
cunt. Optamus, ut filij Societatis, & Scholaſti- Scholaſtici.
ci ſint humiles, obedientes, ſimplices, idque à
Deo precamur. Verùm grandes laudum pati-
næ his votis obſtant. Neſcio, an Virtutem ita
aliquid præfocat, ut Laus. Sicut Lilium inter
ſpinas, ſic Amica Chriſto Anima inter Filias. Ni-
tet, dam pungitur, perit, cum fovetur. Floret
calcata Nardus, & compreſſa Virtus efflore-
bit. Recordare, quæſo te, Thamaris: Inſtante Gen. 38.
partu, inquit Scriptura, apparuerunt gemini in .
utero. Ecce tibi alter infantium vix manum
protulit, cùm blanditura obſtetrix eum Pri-
mogenitum ſalutavit, dicens: Me egredietur Ibid. 28.
prior, donatämque pur urâ manum coccino i
circumdedit. Verùm Kohidus Puſio ſtolidita- linu
tem laudum noſtrarum ſapientiſſimè coarguit.
Etenim qui, occupaturus Principatum, mater- Dignitas
ni hoſpiti deſerebat blanditias, ut ſenſit in H
dextera Purpuram, quaſi nactus jam eſſet conſopit.
mercedem Virtutis & Primogenituræ vatici-
nium, retruſit ſeſe iterùm intra parentis viſce- Congranu
ra, elusitque præproperam gratulationem ſe. 1i er
minæ, haud ſolicitus egreſſione & ortu conſe-
qui decus Imperij, cujus jam acceperat in u-
nius dexteræ prolatione & Cultum, & Arrham.
Ulo verò retrahbente manum, inquit Scriptura,
egreſus eſt alter. Tardus ortus feſtinatam Lau-
dem irriſit. O quot Zaræ, hàc noſtrâ ætate,
naſcuntur, quorum, quia initia commendan-
tur, exitus improbantur! Horreo ego quidem,
quoties Jeremiæ oraculum relego, ſummi
cCerté in rem noſtram documenti. Quid ſt, Jer. u. 1
quòd Dilestus meus in domo mea fecit ſcelera
multa? Vis id ſcire? Audi: Olivam uberem,
pulchram, fructiferam, ſpecioſam vocavit Do-
minus nomen tuum. Benè ; ex tam copioſo
laudis imbre quid effloruit? O monſtrum, 6
luctum! Rogo vos, excipite, quæ ſequuntur.
Ad vocem loquelæ grandis, vociferatur Prophe- Nic 8
ta, exarſit Ignis in ea, & combuſta ſunt fru-
teta ejus. Proh ſtragem! Exiliit ignis ex lau-
de, defloruit in cineres commendatio, dege-
nerarunt præconia in ſterilitatem. Rigatus Iſ-
raëél encomiis aruit, arſit, conflagravit,
periit, evanuit: I nunc, & humanis laudibus
riga Arbuſculam, necdùm plenè erumpentem,
quando Deus ipſe ſi laudat, lædit. Tenerio-
rem Ulmum ſpinis circumdamus, eàmque ne la-
ceretur, vulneramus. Vix ſpeckare Oleam fla-
grantem? Intuere Petrum ad ignem calefa-
cientem

I1bid. 29.

Ane l
1 44. r
Va o

4

„lle umt
iir le

tutis ata
ilfnmat
guidem
elimtus.
ſet le

Pene obrt

Ppf⸗

mittet

u. P

Padlunn
u ge Adan
(, emit
18 oulos
KVerbi
utn. Nu
legtiraun
mini in .
Gotommi
Nocenttes
ditate
ni,Probatur
gellurus
Pos, non
Denitent
Eetegat.
Verdis De
1, e, ſec p
Alant. Pi
b eili ſa
Gvod non
ſed um

Domine
lile ,
M.. 8.

cd hom
N ulta
lr Uſcentig

Punmel
. lt terr
dem Dpr
(elor tue
dellar
t Coll
l helaun
Faperenun
ehat:
Une ven
te VoS
Dn

Ine
en
Enn

ardlaßs
Vnmat
Lümn
ter Ela)
Vent

enie ſer
tuluumn
eKen
Aleſetut
widar
ſelkinmal!
nwſie,
egoſi⸗

elego, n

an. ,
S
Okim Minn
mit.
n M,
. 0 gin
Ominmn,

en

ce dee⸗
Krm t,s
onletren

Concio ſit probatur nuditas Verbi.

9

cientem manus, mentem refrigerantem, cui
cùm dictum fuiſſet, Petræ inſtar ipſum eſſe,
ſuper quam Eccleſia aliquando fundaretur,
prædici deindè debuit futurum, ut ter Domi-
num abnegaret. Nimirùm ſi Aquilo ſurgat,
& Auſter blandiri incipiat, Aromata defluunt,
& pulveri admiſcentur. Benè proindè fapiens:
Ecclet. Ante mortem ne laudes hominem uemquam.
rII. 30. Unà floruit nocte patulum illud Jonæ viridé-
Jon. 4. 7. que umbraculum. Sed vermis aſcenſu dilucu-
17 vix hederam tetigit, cum exaruit. O laudis
Vermem, Auroræ quidem germanum, ſed tam
Lucis prænuntium, quàm nuntium Lucts,
quot morſu tuo aruere plantæ, quot periere
Virtutes! Audeo dicere, ſolido eget cibo Vir-
tutis ætas non ſolida, quæ ſi lacte ſaginetur,
Iſa. 10.27. infirmatur. Computreſcet jugum à facie olei:
ſiquidem vitæ rigor citò ſolvitur laudum oleo
delinitus. Quèòd ſi Virtus cedit laudibus, quid
fiet de Vanitate, ſi adulationibus obruatur?
planè obruetur.

Emittet verbum ſuum, & liquefaciet
ca. Pi. 147. 7.

Concio Factum eſt Verbum Dei Adamo, fiat quo-
ſmplex que Adam Verbi Dei imago. Et ſanè dùm au-

ſr. dio, emittet verbum ſuum, Emiſſus ante men-
tis oculos obverſatur Adam à Paradiſo. Age,
& Verbi divini agnoſcamus in Adam ſimula-
crum. Nudus Adam in regia Innocentiæ, pe-
regrinaturus in Exilio veſtitur. Sic Sermo Do-
mini in Paradiſo, in domibus videlicèt Reli-
gioſorum inornatus eſſe poteſt, ſat ſuà apud In-
nocentes decorus Simplicitate, ſat Evangelicâ
nuditate veſtitus. At extra Paradiſum minus
Induatur proindè e-
docta, ſen greſſurus in Terram, ſed ſicut Adam, pelli-
leria. bus, non ſerico. Veſtis ipſa Mortem præferat;,
Pœnitentiam ſonet, Paupertatem, dum tegit,
detegat. Quid facit Aurum in Concione?
Verbis Dei Verbum non eget. Parentur tuni-
Zach. 5. cæ&, ſed pelliceæ. Et ecce Ego video volumen
2. volans. Pro quo LXX. Et levavi oculos meos,
& vidi falcem volantem. Placet volumen, ſed
quod non tam Liber ſit, quam Falx. Volet,
ſed tam aêéra ſecet, quam vitia.

Domine Dominus noſter, quàm admira-
bile eſt nomen tuum in univerſa terra!

Undè tanta divini nominis ſubitò coorta
pud homines admiratio? Quoniam, inquit,
elevata eſt magnificentia ejus ſuper cœlos. Mag-
mificentia Dei Virgo eſt Parens Dei, opus
Excelſi, principium viarum Dei. Hæc ut in
Cœlum recepta eſt, & ſupra Angelos Deo
proximè ſublimata, Dei nomen magnum fe-
cit in terra. Quis enim non ſtupeat Virgi-
lbid. 4. nem ſupra Angelos? Quoniam, inquit, vide-
bo Cœlos tuos, opera digitorum tuorum: Lunam,
& ellas, quæ Tu fundaſti. Ex hoc jam tem-
pore Cœlum ſuſpiciam, quando eò invectus
eſt theſaurus Terrarum. Antequam eò Virgo
raperetur, ſi Colum ſtellas, Tellus flores ha-
bebat: haud illas mirabar, his delectatus.
Nunc verò valete flores, ſalvete ſidera: vos
aſpiciam, vos admirabor. Felicitatis enim no-
ſtræ vos thecæ ſplendidæ, Margaritæ noſtræ
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Beatiſi-
ma Virgi- 4
nis Aſ-
ſumptio.
Pfſ. 8. 2.

Stromatum, Lib. XIV. 18 1

pretioſæ vos conchæ, vos Palmæ noſtræ cor-
tex lucidiſſimus eſtis. H

Paravit in judicio thronum ſuum. Pial.
9. 8.

Thronus Dei Mater eſt Dei. Si ità eſt, vi- Deſperati
vimus. Judicet, dummodè ſuo non exiliat & Eerent.
throno. Haud mirum, ſi cùm paraverit in Ju-
dicio thronum ſuum, repentè ex Judice reo-
rum factus ſit Advocatus. Et ipſe, inquit, ju- Pl. 2. 3.
dicabit orbem terræ in æquitate, agieahi⸗ popu-
los in juſtitia. Quid tum? Audi. Et factus eſt
Dominus refugium pauperi, adjutor in opportu-
nitatibus, in tribulatione. Et ſperant in te qui
noverunt nomen tuum. En quôò ruerint faſces
Judicantis. A throno ſuo verſus eſt Judex in
Patronum: & hujus Judicii finis ſpes eſt & re-
fugium, non exilium, non mors. O Virginem
exarmantem Deum!

„

Qui modicus eſt, erit in millibus, &
qui parvus, erit in Gentem magnam.
Iſa. 60. 22.

Transferri poteſt id ad Fundatores Religio- 177 62.
num, qui ex humilitate quà floruerunt, meru- u. Ramie
erunt ſummi eſſe in militibus ſuis. Ignatius Hamili-
comparari quoque poſſet Lapidi illi ſine mani- u.
bus exciſo, qui, ex quo Simulacrum protri- Dan. 2.
vit, factus eſt Mons magnus. Horrerem cer- 35.
tè ad Militem Ducis transferre vocabulum, E-
& quod Chriſto aptatur haud Ignatio accom-
modarem, niſi Chriſtus famulis ſuis, ut nota-
vit Hieronymus, omnia ſua largitus eſſet No-
mina, Lucem eos Mundi appellando. Ergo
Ignatius Lapis parvus nullà ope humanâ con-
verſus, ſed ſolius Divinitatis miſericordiâ re-
vulſus à vanitate, ſpei ſuæ ſimulacrum, au-
rum videlicèt honoris, militiæ ferrum, ele-
gantiæ argentum, æs nobilitatis diffregit, ex
eéque tempore Mons evaſit tam excelſus, ut
in es Dominus transfigurari dignatus ſit. In
Ignatio enim Chriſtus reſplenduiſſe viſus eſt;
quando in Eccleſis ornari locupletius, & coli
cœpit. Nec defuere in hoc Monte cum JIns
Moyſes & Elias, Lex per ipſum inſtaurata,
& Verbum Dei, Prophetia atque Scriptu-
rarum eruditio ſudoribus ſociorum ejus illu-
ſtrata.

Eoce Rex tuus veniet tibi. Zach. 9. 9.

Ergo advenienti Regi parandum eſt Solium. Chrifi
Imò non parandum, ſiquidem Ferculum fe- Iacarna-
cit ſibi Rex Salomon de lignis Libani. Co- Can lo⸗
lumnas ejus fecit argenteas, reclinatorium au- inz, lo⸗
reum, aſcenſum purpureum, medidà charitate
conſtravit. Vel certé Domus paranda eſt.
Quæ? qualem ipſi Sponſa paravit. Lectulus Can. 15
noſter floridus: tigna domorum noſtrarum cedri- 17.
na, laquearia noſtra ecypreſſing. Et ſanè Regi
iſti parandus eſt lectus, tum quia exultavit ut
Gigas ad currendam viam, fatigatuſque ex iti-
nere, quòd à fummo Coœlo ſit egreſſio ejus,
quieſcere cupit, cùm pervenit: tum, quia
languores noſtros cùm ipſe portet, & infir-
mitates noſtras ipſe ſuſtineat, jacêre cogitur-
Lectus proindeè, non Thronus parandus eſt
Chriſto. Erravi, non Lectus, ſed Lectulus,

QQ

182
In Beih- & quidem floridus. Ergo quaà reliquas domus
1 hem, partes per tempus luſtrare non licet; & eget
d,ome Pa- ipſe in ſua infirmitate Lectulo magis quam Au-
iagz. I, iſtum componemus, tigna & laquearia aliàs,
iæ Chri ſi occaſio ſeſe tulerit, luſtraturi. Lectulus no-
ko defait ſter foridus. Utrumque amat Chriſius in ſtra-
sd naſ- to, & anguſtias & flores. Nimirùm, qui an-
cendum guſtam nobis paravit viam ad Gloriam, angu-
orige ſtum parari ſibi cupit ſtratum ad Requiem.
ubi habi- Scio a Bernardo Sponſam irrideri, quòd Di-
et. lectum in Lectulo quæreret iis verbis: Gigan-
tem quæris in Lectulo? Nihilo minus ignoſcat,
rogo, Bernardus, in ſolo recubat Lectulo Gi-
gas iſte. Quid eſt Lectulus? Cor quod nul-
lum capere poſſit cum JnxSV. Solus eſſe vult,
comitem ſociumque recuſat in pectore tuo:
abſcedet ille, ſi alium admiſeris. Verum non
ſat eſt Chriſto turbas excluſiſſe è pectore, pom-
pas videlicèt, & opes; ſine vitiis eſſe vult, ſed
non ſine floribus. Paſcitur inter lilia, recu-
bat inter flores. Flos Pudicitia eſt florum prin-
ceps. Flos Charitas eſi, quæ ſuo ſe cruore co-

lorat in Martyrio.

Fer vor.

En lectulum Salomonis ſexaginta for-
tes ambiunt eæ fortiſſimis Irael. Can.

3. 7.

Chriſi Itane nec Regibus licet in Lectulo requieſ-
Inscarza- Cere, ſed æqué in Bello ac in Somno Armis
tie. pericula ſunt propulianda? Planè Principes
Cbpriſtus tam Corona cingit, quam Mors: ſecumque ve-
Dew, & hunt plus Diſcriminum, quam Gloriæ. Verùm
emo eſt. latet in hoc Lectulo ſecretius Sacramentum.
Lectulus, ex Hieronymo, Salomonis, Corpus
eſt Chriſti, in quo Chriſti Divinitas quieſcit,
& oppugnatur. Hunc porrò Lectulum vix
ſexaginta Fortes tueri potuerunt, quin ejus or-
namenta Arius cæterique Latrones ſurripiant.
Nimirùm Divimtatem ab hoc lectulo ſuffura-
ri nituntur, dum eum purum hominem im-
puro corde plerique blaſphemant. Noſtræ e-
runt partes, oppugnatum ab Hæreticis lectu-
lum fortiter propugnare, oſtendendo Chriſti
carnem Divinitatis opibus inſignitam, noſtræ-
que mortalitatis cilicium in Chriſto Divini-
tatis fuiſſe textum ſubtegmine. Inſidiantem
huic lectulo Arium prævidiſſe Davidem pu-
Pfſ. 44. 4. to, cùm exclamavit: Accingere gladio ſuper
In Pſl. 44. ſemur tuum, potentiſſime, ex Hieronymo gla-
dius Verbum, femur Carnem deſignat. Op-
tat ergo non tegi Divinitatem carne, ſed ſu-
perfundi carni, quò innoteſcat omnibus Deum
eſſe, quem Hominem putant. Idem ipſfe vi-
detur Chriſtus optaſſe, cùm ait ad Patrem:
Pſ. 34. 3. Effunde framesm, & conclude adversus eos,
qui perlequuntur me. Framea enim Divinitas
intelligitur, quæ, dum Domini corpore te-
geretur, blaſphemias militum acuebat. Ve-
rùm effuſa diffuſaque in elementis, fuganſ-
que ſolem, velum diſcindens, ſaxa convel-
lens, ſepulchra reſerans, vel Centurionem
Matthe coëgit exclamare, Vere Dei Filius erat iſte.
28. 54. Porrò Chriſto Divinitatem non defuiſſe ex
Apocalypfis capite vigeſimo ſfupra primum in-
telligi poteſt. Vidit Joannes Jeruſalem no-
vam & Cozlo deſcendentem: ſed cùm mirâ
In Pl. 44. Luce fulgeret, Templo carebat. Nd Tem-
Plum, inquit Hieronymus, in ea non vidit.
Corpus ſanè Domini nova Jeruſalem eſt urbs
David, arx Pacis, ſpecula Mundi. Verùm quo-⸗

Oliva

modò ſine Templo Jeruſalem & coœlo deſcen-
dens, quando, quæ in Terris eſt, non caret
Templo? Dubitandi anſam Joannes tollit in-
quiens, Dominus eſt Templum illius. Non eguit Apoc.21.
Templo Caro Chriſti, quæ Deum habebat Ppro 22.
Templo. Non eguit Templo Caro, quæ Di-
vinitatis Templum erat. .

Domini eſt Terra & plenitudo ejus.
Pfſ. 23 I.

Et Jobum Hus, & Abrahamum Ur, & Lororum
JESUM Nazareth edidere: adeò locorum ob- indiffer
ſcuritas atque ſuperſtitio fulgorem virtutis de- remia.
colorare non poteſt. Quid Moyſes? Nec ejſus —
periit Vita in undis, & vixit Fides in aula.
Nec multæ aquæ Ducis fortiſſimi extinxere
Spiritum: nec multæ opes Religionem. Quis
crederet? In domo Pharaonis enutritus eſt
Moyſes, & Legiſlator Iſraëlis ſuxit ubera

pietatis in regia ſuperſtitionis.

Deduc me in via tua. Dirige me in ſe.
mita recta. Pſ. 85. 10. & 26. 17.

Via, quâ itur ad Patrem Filius eſt: Via, Beatißi-
quàâ reditur ad Filium, Mater eſt. Deduc me me Virgi-
in via, dicito, ſi Juſtus es: eget emim ſan- "is patre-
guine Filii quævis, licèt magna, Innocentia. ene
Quòd ſi peccaſti,; & Serpentis æmulus tor-
tuoſus factus es, precare, ut dirigaris in ſe-
mitam; videlicèt ut per Matris Viſcera tranſ-
eat oratio tua ad Cor Nati. Porrèò quòd Virgo
ſemita ſit, quàâ reditur ad Filium, nemo non
intelligit. Ifraél ex Ægypto in patriam redire
non potuit, niſi per deſertum. Quod iſtud
deſertum? planè illud, quod floruit ſicut Li-
lium, quôdque Filium peperit, & Virum non
cognovit.

Iter facite ei, qui aſcendit ſuper occa-
ſum. Dominus nomen illi. Pſ. 67. 4.

Oriens eſt, & delectatur occaſu. Nimiruùm, ctrißi

niſi Felicitatis humanæ Sol occidat, divinæ Inearna-

Juſtitiæ nobis nequaquàm Sol oritur. IIlius tie.
occaſus hujus parit exortum. Felicitatis filia
ſanctitas eſt, ſed poſthuma: non naſcitur ſi-
ne funere Matris. Occumbendum eſt Rache-
li puleherrimæ, ut in lucem Benjamin pro- Servire
deat. Nimirùm qui aſcendit, Nomen illi Do- duobs
minus. Mirum haud ergo eſt, ſi, cùm ipſe af- Pe “
firmaverit duobus fas eſſe ſervire Dominis ne- „„ater
mini, alterius præſtoletur occaſum, ut ipſe Deum.
oriatur in cordibus noſtris. Ergo, ſi Domi-
num cupis in tuo naſci corde, occaſum para
illi aliorum Dominorum in occurſum.
nobis, inquit Hieronymus, occidat Sol Ini-
quitatis, non poteſt nobis oriri Sol Juſtitiæ.
Videlicèt geminati Soles monſtra portendunt
& ſtrages. Verùm non ſufficit Solem Ambi-
tionis extinxiſſe, miſi Iter faciamus ſubeunti Lepisitas
Soli per occaſum. Sol iſte quieſcit nunquàm,
nunquam deſcendit. Proindé para te ad cur-
ſum. Qurrentem trahit, ſtantem ſpernit.
Intelligis, credo. Tepeſcentem animam fa-
ſtidit, Cunctantem deſerit. Exultavit ut gi-
gas ad currendam viam: haud diliget Te, ſi re-

ſiiteris. De coœlo venit, inquit S. Hieronymus, In Pf 58.

in

. r

Si non In Pl. 671

ℳ Quis
0 cidit,

v. n Hol

1“ il P
66 (bidem
m (us cri
mn Geſt
pian ellennllal
iu uin Mar
Iumn Cru
NX in Tartan
mn Cutrenct
. (lbi te
Clnnes.

Mantat
tie er

ſabumn

Ditor
ſlem: H
.
les, ſpes
im WMhetunt.
im ennn ditio
Ne.
t. Wunmtmata
au. Itur, I.
„ (ni. Nor

uN odei
K Entheor
N In Inn P
N, Malo
Mertien
btis, G
6 n ſe, ut
er; Hehre
Ahcmn
Eehas,

tuleg

ller
N
A .
n e
et

E.

U
uni
Unnien
Nre
in a
nnlet
n
Wrd e
ut ie

c
ienmn i
Iuoei“
Allu

Grm. M
Pehetann
n uk
unek Ue
enſnnnn
lotmen 1
e Dinmmt ,
Ao, ulen
10, Dnn
n

in uterum: de utero in præſepe: de præſepi
in Crucem: de Cruce in ſepulchrum: de Se-
pulchro ad Inferos: de Inferis victor remea-
vit ad Coœlos. Videri poterat curſus abſolutus
egreſſio ejus & ſinn Dei, in viſcera Mulieris:
hoc eſt in Terram & Cœlo. Siquidem hoc ſo-
Joan. . lum, Verbum Caro factum eſt, Bernardum ra-

14. pit in ecſtaſim. Satis hoc quidem nobis, ſed
non illi. Ex utero in præſepe. Rogo, non plus
ultra. Satis injuriarum, ſatis amoris. Sed non
illi: ex antro in patibulum, ex patibulo in tu-
mulum. Vide, quem ſequaris: Vide, quàm
tardus eſſe non debeas.
Iter facite ei, qui aſcendit ſuper occa-
Jum: Dominus nomen illi. Pſ. 67. 4.
Cpri: Quis iſte Sol, qui ne in occaſu quidem oc-
velm & Ccidit, qui non quieſcit poſt curſum, qui ul-
ò tra Solis viam progreditur? Dominus nomen
mas. iilli. Planè nomen eſus ſuper omne nomen, ſi-
Chritki quidem & Curſus ſupra omnem eſt curſum.

Reſurre. Quis crederet? Crucifixus Dominus currere
dio. non deſtitit. Exultavit ut Gigas in Cruce ad
Dei amor currendam viam: & ſicut è ſinu Patris in ſi-
in nos. num Matris cucurrit, éque Matris ſinu in ſi-
num Crucis aſcendit; ità & Patibulo proſiliit
Zelus a. in Tartarum: neſcius moræ vel in morte,
simarum currendi cupidus vel inter clavos, tranſiens

vera. quaquà terrarum benefaciendo, & ſanando
omnes.
Charitas nunquàm excidit: ſeve Prophe-
tiæ evacuabuntur, ſive Linguxæ ceſ-
Iabunt. I. Cor. I3. 8.
Gloria Ditior ergo terrena, quàm coœleſtis Hieru-
dancze ſalem: Huic enim nec charitas deeſt, & fi-
21as.

des, ſpes, pœnitentia, cæteræque virtutes
Vro von ſuppetunt. At non ideò pauperior eſt. Neque

Pernas enim ditiorem dixeris eam Urbem, in qua
Ginge numiſmata ex ære vilibuſque metallis expen-
nitenzes. duntur, Urbe illà, cujus uno eſt ex auro Pe-
Honor Cunia. Non numerus, ſed pretium conſidera-

mwutnnt. tur in nummis. ra fidei,

Religioß Cœlo ſublata:
ſeverioris

ſpei, & doloris è
ſed multiplicatum Charitatis
aurum æris rudimentum non patitur. Unum

vita non .
ſyernant iln Judæa Templum: ſed cui palmam conce-
Eceleſßa- deret Fanorum tota Orbe diffuſa farrago. An
Ricos e non unus Phœnix Corvorum phalanges irri-
latores. det? Malo Solis jubar ſingulare, quàm Side-
T ve rum fertilem, ſed obſcuram eluvionem. De-

iyims ſo. ſit fides, dummodò adſit amor. Quid mihi
lida. cum ſpe, ubi amare licet, quem ſperare non
libet? Hebræorum eſt Manna faſtidire, ſolum,
ſed ſapidum ferculum. Cupiant illi cum pepo-
nibus cepas, carnes, & allia, mihi ſufficit
cibus leviſſimus, omni oblectamento locuples.
Tot hoſtiis victimiſque Legis unus ſuffectus eſt
Calix Dominici Sanguinis, & puto abunde
Patri litatur. Arenas coacervet, qui numero
pretium ſupputat, ego omnia profligabo, ut
diu quæſitum comparem Margaritum.

Et ecce velum Templi ſciſſum eſt in duas
Partes „ à ſummo aſque deotſum.
Matth. 27. 51.

Primum ſignorum

IESU in vita Vinum
Ethicæ Comment.

Tom. VI.

Stromatum, Lib. XIV.

183

fuit ex Aqua factum; primum ſignorum in Chriktt
funere Velum eſt diſciſſum. IIlud in Epulis, Paſſio
iſtud evenit in Templo; tantò puto illo ſacra- Seriben
tius, quantò ſanctius Convivio Altare eſt; uir 7 26
quantôque Dominus majora edidiſſe putandus peſigna-
eſt ſignæ Moriendo, quam Epulando. Sacra- vie.
tius, inquam, & ſecretius quoque, præ Vi- Coneio ſs
no, Velum eſt. Quod utinam ità in ſe recon- Aà eaptn.
dita myſteria revelaret, quemadmodùm San-
cta Sanctorum retexit. Verùm videtur in illa
ſui dilaceratione non tam Sacramenta peperiſ-
ſe, quàm concepiſſe, quæ fortè ut tegeret,
retexit Templum. Age ergo, & non Sancta
Sanctorum, quæ reſeravit, ſed my ſteria, quæ
obſeravit, exploremus. Et ecce, inquit Mat-
thæus. Admirationem excitat in Auditorum
amimis prodigium narraturus, cmque jam di-
xiſſet JksM in patibulo expiraſſe, admiran-
dum aliquid ſupereſſe credit, poſt funus Vi-
tæ. Itäne? Deum teſtaris extinctum, & cla-
mas, Ecce, cùm Velum diſciflum exponis?
Quid mihi cum Velo, qui Divinitatis cerno
purpuram tot vulneribus laceratam, ſuéque
exutam decore, ſine ſanguine, imo, præ ſan-
guine decolorem? An convertendi ſunt oculi
à vulneribus Sanctuarii ad ſciſſuras Panni? Ni-
mirùm non leve Velum iſtud, nec ſine pro-
digio ſciſſum eſt, quod, ut à ſummo uſque
deorſum divideretur, perforari debuit à plan-
ta pedum uſque ad verticem capitis Domini
corpus. Et quidem ad ſolum vulnerum aſpec-
tum Sol decolor elanguit, at integrum per-
ſtitit Velum, quoad JESUsS ſpiritum retinuit:
debuitque Chriſti anima à corpore ejus divi-=
di, ut velum duas in partes divideretur. Me-
ritô proinde, cùm de eo Matthæus agit, ad-
mirabundus ſcribit: Et ecce. Quid igitur iſtud
tandem Sacramentum eſt, quod cœpit tegi
Velo, ex quo ſanctum atrium tegi deſüt ?
Scripturarum ſanctarum arcana revelata ſunt,
quæ ante Chriſti cruciatus in Moyſi facie de-
Picta, ita velo tegebantur, ut vix illis pate-
rent, quorum per ora ea Deus Iſraëli pande-
bat. Quin Moyſes ipſe Velo non caruit: ſcrip-
ſit de Chriſto, ſed diem ejus videre cupiit,
quem in tenebris Legis palpabat potius cæco-
rum more, quaàm ſentiebat. Volumen, in-
quam, multiplicibus obſignatum figillis reſig-
natum eſt cruore Agni: & per vulnera Regis
Regum, ſecreta Regis, quæ bonum fuit abſ-
condi Patriarchis, Apoſtolis patuere. Tergat
proindè lacrymas ex ſigillo Scripturarum ex-
preſſas Joannes: ſiquidem Agnus occiſus ada-
mantinas libri fibras cruore ſuo incidit. Audi
Davidem, quomodò ante Evangelium loqua-
tur. Lætabor ego ſuper eloquia tua, ſicut giti Pſ. 1184
invenit ſpolia multa. Nimirùm non patebant, I61.
ſed latebant antiquitus Sacramenta, & ſolius
rapinæ merces erant. Quin illico tegi debe-
bant, & abſcondi. In corde meo abſcondi elo- Ibid. 113
duia tua. Prophetæ verti debebat in Velum,
quo Myſteria tegerentur. Et alibi: Incerta &
oculta Sapientiæ tux manifeſtaſti mihi. Ideò
Chriſtus Magni Conſilii Angelus dictus eſt,
quòôd explanaturus eflet abſcondita Scriptura-
rum. Revela oculos meos, &j conſiderabo mi- Pf. IIS8,
rabilia de lege tua. Nec Davidicus oculus par 18.
erat illis tenebris intelligendis. Hinc fapien-
ter Philippus ad Eunuchum ait: Putaſne, in- Act. 8 30.
telligis, quæ legis? Quid, quòd Apoſtoli ipſi,
ante Chriſti mortem, cùm Verbum ex Verbo
haurirent, ſibi arcana ediſſeri precabantur.

Q 2 Quo⸗

Pſ. 50. 7.

Quoties legimus, Et ip/

34. runt... Et erat verbuin iſtud abſconditum ab

Luc. 18. ſi nihil horum intellexe-

Pan. *. eis. . . Durus eſt hic ſermo..! Ignitum eloquium
PE IIS. tum vebementer! Tangi non poteſt, appro-
139. pinquare non ſinit. Et hoc ante Chriſtum oc-
ciſum. Nam, poſt Domini Paſſionem, ſcri-
bit Joannes, quæ manus ejus tractaverant de
Verbo vitæ.
Prædicate Evangelium omni Creatutæ.
Marc. 16. 15.
Concio Quibus verbis, quäve eloquentia? multà
Uimplex, eloquentia, verbis Verbo dignis. Verbum

quippe, ut prædicaret, Caro factum: hoc eſt,
vili cilicio purpuram ſuæ texit Sapientiæ, &
eât ratione nobis evangelizavit regnum Coœlo-
rum. Quid Tu audes Verbum indutum for-
mà ſervi Verbis annuntiare Regio cultis orna-
tu, Vaniſque exornatis phaleris Eloquentiæ?
Ergo, inquis, ſine artificio nuntiandum eſt
Evangelium? Imô cum artificio, & quidem
grandi. Verùm Ars illa minima eſt, ſuæque
ignara conditionis, quæ ſe prodit. Ars, Vir-
go eſt, quæ ſi videri cupit, Scortum eſt. Vis
dicam, quale debeat eſſe artificium Oratoris
Sacri? Planè illi perſimile, quo ſeſe Deus Pa-

nibus ſacris à Sacerdote evocatus in Aras inſi-

nuat. Inſeritur Deus, excluſo Tritico, in can-
didum Orbem: verùm non mutato Colore;
veſtéque Panis intactâ, latet intus, intus reg-
nat. Volo ardeat Eloquentia tua, volo Divi-
na ſit; ſed cultu induta vulgari, ſed forenſi
contecta, contentâque ſermone. Putet audire
Se, qui Te audit: quemadmodum Panem vi-
det, qui Euchariſtiam videt. O pompas! O
ſine arte artem! Verbum Divinum debuit ho-
mo fieri, ut homines doceret: & verba ho-
nuncionis ambulant in mirabihbus & magnis
ſuper ſe, duùm vulgus edocent? Et Jeremiam
loqui neſcientem, & Moyſen blæſum, & A-
mos paſtorem Deus non eligeret, ſi Attico at-
Pſ. 147.4. tolli vellet cothurno Verbum ſuum. Velociter
currit ſermo ejus. Ideôque aut nudus eſt, aut auro
purpuræque ſyrmate implicatus onuſtuſque non
Deut. 32., eſt. Fluat, ut ros, eloquium meum. Quid aquâ
2. ſinmplicius? quid purius? quid etiam pauperius?

Argue, obſecra, increpa. 2. Tim. 4. 2.

Correctio

Placet Correptio, ſed ſi media pro Majeſta-
mitis.

te Obſecratio ſedeat. Verùm aliàs hâc ſuper
re. Quid ages, cùm reprehenſurus & correc-
turus advenis? Quid? Quod agit Chriſtus,
cùm immutaturus Panem venit in Aras. A-
dipem frumenti exhaurit, frumenti corticem,
Superior velutl ejus inſignia relinquit. Blandè irrepas,
diſeretus. ſuaviter intra, interiùs graſſare, exteriora aut

vißtatio- contemne, aut leniſſimè commutato. Volo
nes Sape- Chriſtus inducatur in Panem, Volo Volup-
"ioravw. tatibus Pœnitentia ſuccedat. Verùm noli ad-
Rate,a, modùm de habitu Voluptatis eſſe ſolicitus,

Suserior Wedullam pete. Dignatur Chriſtus intus eſſe
nimis mi- ſub alieno habitu, qui in Euchariſtia non de-
nututs. dignatur indumento Panis & Vini obnubi.
Diſeretio. Manus ſint Eſaü quoad extimam formam,
Pirtus ſo- dummodò caro & ofſſa, quæ pilis velantur,
liaa. ſint Jacob. Plerique Paſtorum in eo falluntur,
quòd toti ſunt in exornando veſtibulo domus,
neſcii luteam Pœnitentiæ domum latêre poſ-
ſe ſub cruſta marmorea. Diſcant, rogo, hi
ſui molitionem operis à natura, quæ hominis

Oliva

ſimulacrum à corde exorditur. Poſtremus om-
nium oculus à natura elaboratur. Non quàm
Modeſtè videat curandum eſt, ſed quàm Ca-
ſtè amet. Lubricus erret Oculus, dum Cor
veſtigium fixum teneat in Deo. Veniat ad me Modeſtia
in weſtimentis ovium delicatus & mollis, dam "ui-
intrinſecus Lupus rapax ſit, ut Benjamin. Fe-
rociat animus, vultus rideat. JESUS mandu- Vronum
cans cum Publicanis invexit eſuriem in Mun- aucarir.
dum: veſtitus Chriſtus divites exuit. Lege
Beatitudines. Cave tibi ab ea ſanctitate quæ
vim omnem atque virtutem effudit in pampi-
nos. . . Etiäamſi oportuerit me mori tecum, non Matth.
te negabo. Eamus & nos, & moriamur cum eo, 26. 35.
ingeminarunt Petrus & Thomas: Quorum al-Joan. II.
ter moriturum negavit Dominum, alter non 1.
credidit reſurgentem. Inter hæc (uti cenſuit
non nemo) Joannes, relictà Sindone, aufugit
Corpore, ſed Corde ſtetit: & cum Virgine
excubat ante Crucem. Aſpectu pulcherrima
naſcuntur Sodomis Poma: verùm cineres ve-
nuſtus cortex egeret, ſi prematur.

Multi ſunt vocati, Pauci verò electi.
Matth. 20. 16.

Væ nobis: non enim ſufficit Vocatos fuiſ- Thidum.
ſe, ut approbemur. Neque veròô ante Chriſti
tribunal diſcretio iſthæc deploranda exſpectari
debet; nam hic patet. Roga vos, quam mul-
ti inter vigilames dormiunt! An non ex de-
cem Virginibus quinque oleo caruere? Mi-
hi ſatis ad vivum rem hanc expreſſit ſpecta-
culum, cui nuper interfui. Spectabam in hor-
to campum olerum jam præ ſenio effloreſcen-
tium, cùm ecce tibi apum agmen generoſum
explicatur, & veluti ad expurgationem arcis
facto ſigno, inſiliunt ſtrenuè in muros herba-
rum. Cumque illæ nuſquàm conſiſtentes mo- Religioß
dèe hunc, modè illum delibant florem, Mulſ- & Eeele-
ca ſtolidiſſima victori agmimi ſuum dat nomen. , k 6
Ipſa quoque florem inſilit; verùm non qua el 2ne⸗
medullam continet olentiſſimam, ſed qua im-
bres pellit, ac ſuſtinet, nempè in dorſo flo-
ris conſedit: ibique tanquam glutine oblita,
oblita militiæ, ſociarum immemor, jejuna
gloriæ, roris abſtemia, flore minimè paſta,
iners, vecors, excors, vilis, ingloria conſtitit.
Videas interea hac illac volitare Apes, ſaginari
rore, paſci flore, nuſquaàm pigras, ubique avi-
das, cibéque in eſuriem agi. Noſtræ domũs
Imago pingitur. Alios ſpectes Mortificationibus
nunquaàm ſaturos modò illam carpere, modèò
aliam tenere: eſuriunt planè, ſitiuntque Juſti-
tiam. Manè orant, meridie ſtudent, veſpere
concionantur. In Menſa eſcas in hoſtias ver-
tunt, eas inopibus dimittendo, quas ſentiunt
exquiſitè conditas. In Academiis cum primas
Cathedras ingenio ſcientiâque mereantur, po-
ſtremas precibus impetrant. Has inter coleſtes
Apes nigrum pecus Tepidorum, quod uni vix
hæſit muneri, & quidem à tergo, meditullii
incurioſum, cùm ſubitèò alas demittit, manus
complicat, cor implicat: una vox ejus, votum
unum. Sat eſt, ſat eſt.

Quia ædificavit Dominus Sion, & vi-

debitur in gloria ſua. Pſ. 101. 17.

Beatiſi-
maæ Virgi-
nis Con-
Fuerit Agricola Deus non malus, ut Jnss zre6
teſtatur ““*.

,

telte
optin
ſait!
Catum
e e.
pon ſe
cengu
telat
un et
faluni
cblatamn
(ept ro
Mchite
e 11
ittan:
lae
lu gei

1,0
Lls⸗

Mne, 1
Cu ctee⸗
m et
n Dei
Omnes!
liidem
ngulare
Eparet
lumbam
bis De
1In Nopheta
1e le le
n5 Com &.
A ae
Tennbran
Minam e
Cs eruptu
UInteritan
it! u
ccupancd
niandam
enutriet!
1s pirtut
twrum. A
H lecelle eſ
nn t polun
ſn Fated
Denta: P
Urike in
1 Keleri⸗
1olos jecn
E. Pro
Nere potet
od eſt
lrales
Pehone:
blcelere
e ecul
ocert⸗
ulchr

. e Cim
Dariet
Enlhaden
Niene
em i
dere) 8
Renit Ma

Uibi

—„

n
a teſtatur in Evangelio; dificator certè non
n optimus eſt. Etenim fundamentum quod po-
in fuit Deus in Sion, hoc eſt in Virgine, Pec-
tAn catum eſt. In Peccatis enim concepta eſt,
l nn quæ eum concepit, qui peccatum non modò
tnken non ſecit, verùm & ſuſtulit. Planè ſi tale ja-
rat ciendum erat fundamentum in Sion ſibi Po-
l terat Deus parcere ab opificio. Nullus homi-

num eſt, qui neſciat in Peccatis Virginem
parturire, concipere in flagitio, parere ma-
culatam. At vocibus iſtis eæ apud nos ſucce-
dent voces laudantium .Ædificium. Audiamus
Architectum Virginis palam conteſtantem,
quale fundamentum in ea poſuerit. Ecce, ego
IIa,28 16. Tiltatn in Fundamentis Nion lapidem probatum,
angularem, pretioſum, in fundamento fſundatum.
Lui aediderit, non feſtinet. Gratias tibi, Do-
mine, tam pro Lapide, quam pro Monitu.
Qui crediderit, non feſtinet. Nobis cunctan-
dum eſt, qui Scripturas evolvimus, qui arca-
na Dei ſcrutamur, ne fortè cùm legerimus,
Omnes in Adam peccaverunt: ponamus in Sion
lapidem non probatum, ſed reprobatum; non
angularem, qui conjungat, ſed ſingularem qui
ſeparet à Deo Sponſam, à Filio Matrem, Co-
lumbam à Spiritu. Verùm copioſiùs quoque
nobis Deus conſultum voluit. Additur enim à
Ibid. 17. Propheta: Et ponam in pondere judicium, &
Juſtitiam in menſura. Quaſi dicat: Noli ſtupe-
re de pretio Fundamenti, qui audiſti Adæ di-
Gen. 3. (Ctum & Poſteris: Pulvis es. Judicium enim il-
19. lud atque ſupplicium ſine pondere non eſt, &
menſuram habet. Ego, qui Adam involvi,
Mariam excepi. Quid enim ſpinas inſeram, un-
dè erupturum eſt Lilium? Cur Satanæ tradam
in interitum carnis, quæ Carnem in carne neſ-
ciit? Quare illam in ſolium deſtinatam mihi,
occupandam tradam Sceleri: & Lupo dila-
niandam exponam, quæ ſuo lacte Me Agnum
enutriet? Fundamenta ejus in Montibus ſanc-
tis virtutum omnium, non in Abyſſis pecca-
torum. At, inquis, fundamenta profunda ſint,
neceſſe eſt. Ita. Verùm audi, ubi demerga-
Pl. 32.7. tur profundum iſtud: Ponens in theſauris abyſ-
Jos. Fateor profundiſſima eſſe Virginis funda-
menta: profunda ſunt, abyfſus ſunt. Sed abyſ-
ſus iſta in theſauris conquieſcit Gratiarum, non
in Sceleris limo. Prorſus non fœnum, lig-
num;, ſtipulam, ſed aurum, lapidéſque pre-
tioſos jecit Deus in fundamento domus ebur-
neæ. Prorsus, fundamentum aliud nemo po-
nere poteſt, præter id, quod poſitum eſt,
quod eſt Chriſtus JxsUs. B nunc Anima mea,
& ſi vales, Chriſto Domini fecem (celeris ſu-
Perpone: ut dicere poſſis: Ave Virgo, quam-
vis ſcelere maculata. Ave Sponſa, licèt non
ſine macula. Ave Flos, ſed erumpens è fimo.
Ego certè cum Sponſo eam compellabo, To-
tam pulchram. At omnes in Adam peccave-
runt, & ſcelus atque impietas inundaverunt
ſuper terram, & ſanguis ſanguinem tetigit.
Regnavit ſanè Mors ob Adam, ſuper omnes

n.
MN-

.

, filios Adæ. Scilicèt inter undas triumphavit
Arca, quæ vexit cum Noë Cham: & in elu-
1), vione criminis Virgo mergetur, quæ Chri-
ennm ſium pariet? Scilicèt Pueris licuit cum flam-
mis ludere Babylone, quòd ſimilem Filio ho-

minis haberent in ſupplicio ſocium: & ardebit
in igne Virga, ex qua Flos ille prodiit, qui
G,6, Rubum in incendio lucere voluit, & noluit

5 ⸗ ardere? Scihcèt canit Daniel inter Leones, &
S gemit Maria inter Adæ ſupplicia: ſecurior Pro-
or Ethicæ Comment. Tom. VI.
ſee, R N
al, e
ſell

Stromatum „Lib. XIV.

185
pheta in ferarum cavea à Morte prima, quam
à ſecunda pejorique Morte Dei Mater in alvo
Annæ, quam Sacrarium Domini, Pudoris
Templum, Lucis Sedem, Solium Solis, In-
cunabula Sanctitatis, Amoris Regnum, Hono-
ris Regiam, Religionis Aram, Hortum Spon-
ſæ, Phoœnicis Thecam, Columbæ Nidum,
Arcam Fœderis, Vitæ Lignum, Vas Mannæ,
Legis immaculatæ Tabulam, Præcepti lucidiſ-
ſimi Librum licet ſalutare cum Damaſceno.
Scilicèt diſſilit duas ſectum in partes Mare, ut
Ifraeli liceat ſicco veſtigio ex Ægypto recede-
re: Et Maria cum Pharaone, ſi vadum tenta-
verit, fluctibus haurietur? Quid eſt tibi Ma-
re, dicamus potiùs ad ſcelus, quòd fugiſti, &
Tu, Jordanis, quia converſus es retrorſum?
Quid eſt? Phaſe eſt, id eſt, Tranſitus Domi-
næ. Arca tranſit, & Flumen refluit. Virga
emicat, & Mare ſcinditur. Mare dicit, Pha-
raonem mergo, non Iſraelem. Jordanis cla-
mat: in Mare ruo, non irruo in Mariam. Ni-
mirùm mortuum Mare ſepulchrum Jordanis
eſt, non Mare vivum ſuper quod Spiritus
Domini ferebatur, fovens aquas ut vitam pa-
rerent. Verùm viciſti. Regnat in terra Mors.
Quid verò in Cœlo? Certèé indè exulat Pec-
catum: eluvio ſceleris flumini non immiſcetur,
quo Dei Civitas lætificatur impetu ſuaviſſi-
mo. Scito proindé non in Terra, ſed in Cœ-
lo Opus iſtud admirabile perfectum eſſe. Au-
di eum, qui mentiri neſcit. Dominus in cœlo
Pparavit ſedem ſuam: & regnum ipſius omnibus
dominabitur. Quid times Virginis cultor? Reg-
nat in univerſa Terra Adæ Hlagitium: & mi-
hil ſub Sole non ſubjectum culpæ. Verùm ſe-
des Dei à Deo in Ccœlo exſtruitur. An vecti-
galem Peccato aſſeris elaboratam Curulem in

Coœlo? Vivimus, reſpiramus, ſecuri ſumus.

Dominus in ccelo paravit Sedem ſuam, ubi ne
veſtigium quidem flagiti eſt. Planè Joannes
non mentitur. Quid verò ait? Attende, &
contremiſce. Quod factum eſt in Lpſo, vita erat.
Vita erat, non Mors, Sanctitas erat, non Sce-
lus: Sol erat, nec Umbra. Ergo ex Adam E-
va innocens prodit: & ex Verbo Virgo erum-
pet ſordidata? Quod ex Maria naſcetur Sanc-
tum vocabitur, Filius Dei: quam Deus para-
vit in Colo, abſque peccato non erit, Mater
Dei? Si ità eſt: mutemus nænias in lamenta-
tiones, vertamus citharas in luctum, dicamus
Virgini cum Iſaia: Deſcende, ſede in pulve-
re, Virgo, blia Babylon, ſede in terra. Non
eſt ſolium ſiliæ Chaldæorum, quia ultrà non vo-
caberis mollis & tenera. Tolle molam, & mole
farinam: denuda turpitudinem tuam, & diſ-
cooperi bumerum, revela crura, tranſi fumina.
Revelabitur ignominia tua, & videbitur oppro-
brium tuum. O luctum! Quæ ſolium Dei dice-
baris, cares Solio: Quæ ſuper Aſtra ſedem
tuam felix evexeras, ſedebis depreſſa in Luto:
Quæ Sole amicta apparebas, nudabis Crura:
Pulvis tua erit Sedes, quæ Salutis credebaris
ſedes: Farinam moles, quæ Frumentum electo-
rum germinabis: Non delicata, ſed catena-
ta; non mollis, ſed jugo prefla criminis; non
Domina Gentium, ſed Captiva Satanæ; non
ſidus Maris, ſed ludus Fluminum appellabe-
ris, dicêris: inſcribére Virgo, ſed Chaldæo-
rum Filia: Regum germen, ſed Solio deſti-
tuta: coronata Sidere, ſed Scelere compedita:
amicta Sole, ſed velata Tenebris: parens Lilii,
ſed Spinarum fœtus: foœcunda Sancto Spiritu,
3 ſed

Pſ. 102.
19.

Joan. I 4

Ifa. 47.1.

186

ſed Impuro concepta Spiritu: Mundi impera-
trix, ſed Peccati famula, ſed exul Regm;, ſed
Umbrarum rea, ſed Dæmonis in conceptu
mancipium. Proindè audi me, imèò Iſaiæ tui

Ibid. 5. conſilium audi: JSede tacens, & intra in tene-
bras, Filia Chaldæorum: quia non vocaberis
ulirà Domina regnorum. Quns dabit capiti meo
aquam, & oculis meis quis immittet flumina
lacrymarum, ut qui Virginis adveneram pri-
vilegia & ornamenta celebraturus, plagas,
& compedes, & ſervitutem lugubri proſequar
lamentatione? Exſcendendum eſt ſolio, ponen-
dum eſt diadema ſtellarum, lueis paludamen-
tum exuendum eſt; victa es, captiva es, ſi-
ne macula non es, in peccato concepta es tota.
Subi umbras Mater Solis, Spinis induere ra-
dix Lilii, Catenas indue Redemptoris altrix:
in ſudore vults veſcere Pane tuo, quæ Pa-
nem coœli Terris conficies. Putredini dic, Pa-
ter meus & Mater mea eſtis, quæ Cedri me-
dullam incorruptam êe ſinu Patris eduxiſti.
Vitæ nutrix Sepulchrum intra. Proh Deus
immortalis! Quando catenarum ſtridores Fau-
IIa. 52. 2. ſtus concentus compeſcet? Solve, Solve vin-
cula colli tui, captiva Filia Sion. Excutere;,
excuiere de pulvere, conſurge, ſede, Jeruſalem:
Conſurge, conſirge, induere fortitudine tua,
dion, induere veſtimentis gloriæ tux« Jeriſalem,
civitas Sankcti. Exulta; & lauda, decanta &
hinni urbs Dei, fons Salutis, domus Aurea,
arca Foœderis, ſacrarium Divinitatis, aula
Chriſti: non ſervis, ſed imperas; non capti-
varis, ſed triumphas, non cæderis, ſed caput
conteres Leviathan Serpentis perditiſſimi. Age
Pſal. 1ez. anima, aude cor, exultate labia: Kegnum ip-
1. ſius omnibus dominabitur. Regnum non ancil-
latur, ſervitutem regni Domim neſcit. Om-
nibus dominabitur regnum Dei. An fieri poſ-
ſe credimus, ut cujus pedibus ſubjacet Luna,
ejus vertici Draco ſuperincumbat? Planè um-
bras froznat, quæ fiellis imperat. Calcat te-
nebras, quæ premit lucem. Dominatur in Tar-
taro, quæ caput facta eſt in Tribubus Iraél.
Denique, ſicut Lihium inter ſpinas, ſic Ami-
ca Chriſti inter filias. Flos eſt inter ſpinas ſine
ſpinis, Dies eſt inter umbras ſine tenebris,
Vita eſt inter mortuos libera. Nimirùm, quæ
inter Matres Virgo eſt mirante Naturà; inter
Adæ Filias ſine Peccato eſt, Satana ejulante.
Caveamus, rogo, ne Terræ, quæ nobis be-
nedictionem protulit, maledictionem reépen-
damus: ne pro Lilio ſpinas reddamus: ne Pec-
catum affricemus ei, quæ nobis peperit Mun-
di peccata repurgentemn. Dicamus potius:
Pl. 97: 1. Cantate Domino canticum novum: quia mirabi-
Ibid. 2. lia fecit. Quæ mirabilia? Audi: Nalvavit ſibi
dextera ejus, & brachium ſantktum ejus. Ipſe
ſuà manu delegit fibi Matrem ex Adæ filiabus
incorruptam, quam & in partu Virginem,
& in concepftu ſervavit Immaculatam. An pu-
tas, quòôd ubi dextera, imô & brachium Do-
mini occupatur, non poſſit contra origina-
riam culpam Templum, Divinitati Deſtina-
tum, præmuniri?

Jucundum ſit ei eloquium meum: ego
2* . „ 4 5 .
vero deleétabor in Domino. Pſalm.
103. 3 5.
Sermospi- . .
viigali⸗ Cur Deo jucundum Eloquium ſit? Quia

Cin ι Cibus ejus eſt. Verbum verbo paſcitur. Eru-
Cbhriſti.

Oliva

Kavit Cor Dei verbum bonum, utique de ob⸗
plenitudine ferculorum. Hinc eſt, quòd Ma- u
ria conſervabat omnia Paſtorum verba, con- benec
ferens in corde ſuo, ut ea deindè, pro lacte, Lherm
pendens ex ubere Infans ſugeret. Hinc Chri- a
ſtus, cùm ſaginatus jam eſſet Diſcipulorum “
ſermonibus, in via Emaüs conſiſtere nolebat, n her
& vix facto Pane evanuit. Non enim eſcas wun
eſuriebat, abundè ſatur eloquiis Scripturarum. line ei
Denique Ipſe, cùm Ezechielem atque Joan- lartfie
nem paſcit Prophetas ſuos, libros pro fercu- ies,
lis paravit in menſa. Gum u
xnco.
Servus tuus ſum ego: da mihi intellec- Fod
tum, aut ſciam teſtimonia tua. Pfal. enmme
118. 124. ler Audi M
iſe Pore⸗
O Ut ſciam, tam ſcitu dignum, quaàm ra- Alemi- Cſote!
rò ſcitum! Etiam ignoravit illud David, cum ialis cog- nitg in
jam ſervus eſſet Dei. Facilius Deo ſervimus, S Damihl
quàm ejus ſcimus Teſtimonia. Scire enim, es i um
eſt certò intelligere, & penitiſſimè rimari re- Regula- 1s untort
rum pretium & medullam. Ecquis noſtrüm rum ob- lam, alto
ſatis perſpicit divinorum dignitatem Manda- Ver vaniis la d Nan Dom.
torum? Non is certè, qui ea ſpernit, ac ne- M dbti
gligit: ſed ille, qui dicebat, Deſiderabilia Pf. 18. 11 1 ei
ſuper aurum & lapidem pretioſum multum, & tam multa
dulciora ſuper mel & favum. Videas ruſticum an nbie
repertam hummni gemmam in urbem inferre,
ut diſtrahat. Et quamquàm pretioſam intelli-
gat, pretium tamen lapidis non aſſequitur. inn.
Ergo citò vendit, de ſcrobe abſolvenda, quàm . 18
de vendenda gemma ſolicitior. Verùm tam ſa-
piens, qui emit, quaàm ſtultus, qui vendidit, v. gur
eam Inſtitor auro inſerit, pretiumque pretio i Num! Ni⸗
cumulat, ut unis Principibus venalem expo- Mrint &
nat. Intuere Aloyſium; maluiſſet mori, quam e & tert
vel latum unguem Leges excedere. Alius ma el
tanquàm fictilia frangit, ſi vel amicus id poſ- Cluti
Cat. Ille animam ſuam viliorem uno Mandato lhit in
habet: alius Mandata omnia uni Cachinno du- ibin Aic
cit poſthabenda. Nimirùm ille ſciebat Teſti- Nan Et.
momia, nos recitamus: in illo ſcientia erat Le- Pends

gis, in nobis memoria. 6 Oera wiren

ud lrent ,

Domine, ecce, quem amas, infitmatur. enlt, i
Joan. II. 3. alm,
ur. tlore,
Int . i iit 6tge
nfirmetur caro, quæ perimit, dummodò Ladari min.,
Chriſti non inaärmetur amor in nos, qui vivi- Sia S e t:
ficat. Sperno Vitam, ſi, ammaâ recedente, nfrmi- in ilnn
Amor perſtat. Mori non recuſo, ſi vivere ms. inte
non deſinit Charitas, Vita Mortis meæ, Fervor “H per

verus Eal: Lata

Mors meæ Vitæ. Morior enim quotidiè, duùm
Mortifi- 1 nd eye

vivo propter Amorem, & vivarm, poſtquàâm aert,zem d.
deceſſero, ſi Amavero. Quamquaàm quid mi- ſeutatur. e
rum ſi infirmetur, quem JESUS diligit? Ar- 1 enend
det enim ità, itâque flagrat Charitas COhriſti, 6 eluenet
ut Amari ab eo, & Algere nequeamus. Lam- Can. 8. 6. . nme !
pades ejus lampades ignis atque fammarum, , a
quæ ſi Carnem noſtram, quæ fœnum eſt, in- rkoclonn
vadant, abſumunt. Proindè non eſt, cur mi- . inn cada
remini Morbum, cùm ſciatis Amorem. Ecce, Joan. 11. nd, ute
quem amas, infirmatur. Quid? An valere po- 3. lnil
teſt, cujus in corde Charitatis incendia exæ- e rhnſrth
ſtuant? Ploret Magdalena, flumina defluant d dn
lacrymarum in ſolatium ardentis Lazari: mo- n edh
rietur tamen. Aquæ erim multæ extinguere 1 Phunnd
charitatem Chriſti non poſſunt, quam nec ip- tenitn

ſe Domini Sanguis toto emiſſus corpore non
obruit:

obruit, ſed incen t. Verùm hactenus luſimus.
Sed quando luctus & luſus una in domo non
benè conveniunt, ludus convertatur in ſolatium
laborantium atque languentium. Infirmaris?
Erras. Nunquam meliùs habuiſti. An felicius
cum Mercatore agitur, quàm cùm omnes om-
ninò gemmas educere cogitur ex arculis? Ni-
mirùm in Morbo animarum Nundinæ ſunt.
Tunc enim Patientia, tunc Charitas, tunc
Mortificatio merces ſuas diſtrahunt: & marga-
ritas, quas in ſola Japonia credebamus diſtra-
ctum iri, in lectulo vendimus, ſummo com-
pendio. Videtur mihi Infirmitas Viperæ quam-
ſimillima. Si ſumus improvidi, vulneramur;
ſi Pharmacopolæ ſumus, convaleſcimus. Ve-
nenum eſt Serpens ignaro, perito Pharmacum.
2.COr. 12. Audi Medicinam ex Angue: Cam infirmor,
10. tunc potens ſum. Certè ulcus peſſimum in Jobi
corpore putreſcebat. Verùm quanta inerat ſa-
nitas in plagis! Redundavit benedictio, &
Deum ipſum benedictionibus cumulavit. Pror-
suùs, cùm rationes ſubduxeris, & deprehende-
ris tantorum tibi meritorum acceſſionem fac-
tam, attonito ſimilis exclamabis cum Jacob:
Gen. 28. Veré Dominus erat in loco iſto, & ego neſciebam:

li. Ubi Ulcus, ibi Angeli. Audeo dicere, tuis
tam militat profectibus Angelorum charitas,
quam rabies Vermium. Ubi morbus, ibi Deus.

Tiſtatem & ver ITu plaſmaſti ea. Pſal.
73. 18.

Proera. Et quare non Hyemem? quare non Autum-
Minstio, num? Nimirùm ſicut in Evangelio, omiſs
primâ & quartâ vigilid, ſolius meminit ſecun-

or, dæ & tertiæ, eò quòd tam infantia, quæ pri-
e N ma eſt, quàm ſenectus, quæ poſtrema eſt,
nmit⸗ ſaluti ferè inhabiles habeantur: ità qui non
1 Men erupit in Vere flos, aut qui non maturuit fru-

Ctus in EÆſtate, vix expectandum eſt, ut ado-

Schiam
Mors im- leſcat. Et quando inter flores ſumus, rem ex-

Cebatlt⸗

müanl Riorien. pendemus ſcitu non indecoram. Arbores &
Latitie Olera virent in horto, verùm illæ in puberta-
vana & te florent, hæc in ſenio: in illis flos Fructus
us erudit, in his Morti flores proludunt. Cùm
Dei caſura ſunt, florent Olera; cùm victuræ ſunt

Ses va- Arbores, floribus veſtiuntur. Nimirùm Secu-
"a bee ritas atque Lætitia in Peccatore, Supplicium
sastium. nuntiant: in Juſto Gloriam portendunt. Ro-
ſis ſe coronarant in pratis Sapientiæ Stulti; ve-
ruùm ad interitum floruiſſe Olera innotuit ex
querelis pereuntium. E contrario, David de
PLraL.i. ſe ait: Lætatus ſum in his, quæ dicta ſunt mihi.
Et quò evaſit flos iſte gaudii integerrimus?
Audi: In domum Domini ibimus. Floruit Ho-
lophernes tot urbium inſignitus aut deditione,
aut expugnatione. Verùm irridentis non riden-
tis fortunæ florem, ſuo brevi, aut coloravit
ſanguine, aut rigavit. Floruere Balthaſar &
Nabuchodonoſor. At citò alius in belluam
alius in cadaver defloruit, ille exutus ſolio,
hic vita, uterque glorid. Quorum floribus
quam diſſimilis ille, qui unctus oleo lætitiæ,
Præ conſortibus ſuis! quàm diverſa Judith,
quæ quò pulchrior, eò caſtior, & quò orna-
tior, eò fortior, tam ferro inermis, quam ar-
mata jejunio proſtravit Aggreſſorem, cujus ſo-
lo fremitu conſternata Judæa exanimabatur.

Stromatum Lib. XIV.

16. Won eſt hic aliud, niſi domus Dei, & porta Cœ-

187

Utinam frigidus eſſes aut calidus. Apoc.

3. 15.

Tepiditas
vix ecura⸗
tisr.

Tepiditas nec ſcelus eſt, nec innocentia.
Ideéôque utriuſque caret tam dolore, quàm
præmio. Auroræ mihi Tepiditas ſimillima vi-
detur eſſe, quæ quoniam nec Dies eſt, nec
Nox, ideò & Sole caret & Stellis. Peccatori
in luto lapſanti quot dexteras porrigimus! Te-
peſcentem nullus monere audet: non enim ja-
cet, ſed ſtat. Vulneratum, ſpoliatum Viato-
rem humaniſſimè & perunxit, & curavit Sa-
marites. Leproſos unus ſerò JxsUs vociferantes
mundavit. Ille ſiquidem ſemimortuus agebat
animam: hi robuſti, pelle tenus ſqualebant.
Delinquentes in Coœnobiis plectuntur, & odio
ſunt. Quis punit, horrétve otioſum, & deſi-
dem? Caret Curatore, qui caret Flagitio.

Illie Naves pertranſibunt. Pſ. 103. 27.
1
Nihil timendum magis eſt homini navigan- Religioſut
ti, quaàm Tellus. Mira res! Naufragatur in 4. a-
undis, & ſaxa timet, & terram horret. Ni-
mirùm, vix undis Naves hauriuntur, niſi ir-
ruant in Syrtes. Quod Domi noſtræ nobis fuiſ-
ſet ſalutare, in Clauſtro maximè noxium futu-
rum eſt. Terra, quæ nobis cibum in Terris pa-
rat, mortem in undis præparat: & Saxa, quæ
in urbibus ædes exſtruunt, in æquore ſepul-
chrum effodiunt. Quid cachinnus in ore Mili-
tis? Iræ medicamentum eſt, fortitudinis cos,
fames roboris, libidinis virus, virtutum lac.
E contrario, ſi rideat Monachus, ſolvitur pu- Vre de-
dor, diſciplina diſſolvitur, fervor intepeſcit, Noan⸗
extinguitur pietas. Verbo, Riſus uti malum „ia licent
Perſicum, venenum alibi, alibi delicias coquit. onibus,
Stercora arboribus venuſtatem addunt, adi-

munt veſti. Porrò Navis in littore compingi-

tur, & quodam modo in ſabulo naſcitur, ad
quod ſi appulerit, ut maria cœperit luſtrare;
ſolvitur, & ſepulchrum ſortitur in cunis.,

Et accedens Lentator. Matth. 4. 3.

Planè, ut Chriſtus Paradiſus foret vel in Chrikus
eremo, abeſle ab eo non debuit Serpens. Paradi-
Porrò quis dubitet Chriſtum Paradiſum eſſe à 6“ K.
Deo plantatum: illi perſimilem, quem ſitum Cbriti
legimus contra orientem Solem in Eden: ni- Tantatioe
ſi quòd in illo Virgo nata, hic verò natus ex
Virgine? Nimirum Lilium Paradiſum pepe-
rit, in quo non perimus, ſed reviximus. Por-
ròô nec Lignum Vitæ deeſt in Chriſto, cui
Crux non deeſt: nec Flumina deefle poſſunt,

Cum ipſe Fons ſit aquæ ſalientis in Vitam £-

ternam. Unus deerat Serpens, ut in iſto Pa-
radiſo Paradiſus Adæ adumbraretur: verùm
cùm Tentatorem accedere audio, Serpentem
adeſſe intelligo: etſi ibi Victor, hèc Victus in
pugna eſt.

Dewxtera tua inveniat omnes, qui Te
oderunt. Pſ. 20. 8.

Dextera Filii Mater eſt: ab hac optat Pro- Beazigi-
pheta conveniri omnes Chriſti hoſtes, ut ma Virge
clientes evadant. Planè iſthæc dextera nul- Dextera
lum tangit, nullum apprehendit, quin mutet Chriſti aſ

4 in

Pl. 44. 6.

Pſ. 76. 10.
Pœ niten
tia vera.

Renova-
tio ope fiet
Virginis
Beatiſſi-
ma Ma-
viæ.
Pſ. 62. 9.

Felicitas
noxia &
enduca.

188
in virum alterum. Ut proindè eo percitus Spi-
ritu David cecinerit, converſus ad Chriſtum:
Deducet Te mirabiliter dextera tua. Quàm ſæ-
pè enim in arces rebellium cordium Mater Fi-
lum induxit, effecitque, ut quæ ſceleri pa-
tebant pectora; JESU paterent. Planè ubi
ſpectas Impios lacrymantes, mœnia demolien-
tes ſceleribus contra Deum excitata, ſuique
deditionem facientes, dic cum Propheta: Hac
mutatio dexteræ excelſi. Non illius ſolum dex-
teræ, quæ clavos pertulit, ſed ejus quoque,
quæ ubera protulit. Denique qui in terra de-
ſerta, invia, & inaquoſa degebat, ideò ſicut
in ſancto apparuit Deo, quia illum dextera
Chriſti evexit. Me ſuſcepit, inquit, dextera
tua. Nimirùm ſtellas Virgo geſtat in capite,
quas Draco caudâ revulſerat & cœlo. Et de cu-
bilibus Pardorum advocatur coronanda, quæ
Monſtra vertit in Columbas.

Ah altitudine diei timebo. Pfſal. 55. 3.

Cur? Quia, quèò altior, eò pronior ad oc-
caſum. Cur timeas à Die? Quia Noctem pa-
rit. Nimirum Diei hæres Nox eſt: & felici-
tati calamitates ſuccedunt. Specta, ſi placet,
miſſilem fulgetram ex iis, quas in Pontificum
inauguratione Terra in Cœlum jacit, Cœli
Hon tam hoſtis quam æmula. Subſilit Arundo
rutilans, & ignibus alata;, hoc eſt, ſuppliciis
ideò levis, quia gravis, pompam lucis inſidia-
tricem ſui ſpiritus ſtultè hilaris latè copioſéque
diffundit. Cùm ecce tibi, vix flammarum ex-
penſo viatico, ubi lucere deſinit, indè ruere
in terram incipit, ſuæque facta tubicen rui-
næ, crepitando decidit, lucis æquè deſtituta
opibus, ac vitæ ſpiritu. Quam ignitorum ca-
lamorum ſcenam Felicibus naturam dediſſe
arbitror magiſtram, duùm, ſtrepitu vocalis fa-
cta, excitat mortales ad ſui occasus ſpectacu-
lum funeſtiſſimum. A quo ſanè diſcere licet,
& viſcera egerenda; ut ſplendeamus, & per
incendium emendum eſtle in ſublimiora aſcen-
ſum, unumque fore ardere & elevari, ipſämque
ſublimitatem nmihil eſle aliud, quàm fſuppli-
cium. Veréè infelix Felicitas, cujus Lux com-
Puſtio eſt, cujus Erectio pœna eſt; quæ ſplen-
dere non poteſt, niſi præcordia incendat, ſuo
emicatura fupplicio, ſuo peritura ſplendore,
ſolum nactura funus in throno, emiflura dun-
taxat ſonum, cùm cadit. Pereat ſanè fulgor
iſte fulguri quàm ſimillimus, in eo illi tantùm
diſſimihs, quòd ali fulmen, ſibi verèò felicitas
adverſatur. Quid, quòd Arundo infelix, nec
conſpicitur, dum cœlum petit, non enim or-
natur ignibus, ſed tegitur, & omni exuta de-
core conſpicitur, dùm ruit. Ità illam nec fu-
blimitas honorat, & caſus dehoneſtat. Quis
enim Arundinem ſubfilire affirmat, dùm miſ-
ſilem ferri Ignem intuetur in Coelum? Pradi-
catur Ignis, Ignis commendatur in aſcenſu:
Arundo ridetur in caſu. Perpendas illud quo-
que velim, citum eſſe aſcenſum fulgetræ, &
deſcenſum tardum; ut intelligas & brevi fe-
licitatem abſolvi, & ruinas tardè, aut nun-
quàm finiri. I nunc inanis calame, & tormen-
tarium tibi pulverem circumda, ut per tor-
menta felicitatis curſum metiare, futurus Coœ-
Ii ludibrium „ Siderum ludus, Mortalium pa-
læſtra, in qua nobis liceat tuâ ſapere fatuitate.

Oliva

nolt
Super inimicos meos prudentem me feci- nue
li mandato tuo: quia in æternum mi- x
hi eſt. Pf. 118. 98. ltret
. ter,
Undique ad animarum Præfectos atque Pa- Conſcien- nn A
ſtores accurritur: non ut ſanemur, ſed ut vul- Zia ate- Humana
neremus inviſos. Jam Conſeſſariorum cubicu- Tienda ſed dle fan
lum verſum aliquibus eſt in armamentarium, rge ngo 1
undè arma extrahunt, quibus aut Superiores ten r! In
petant, aut Socios commilitones impetant. Ri- ſſtinent
dentur enimverô Spirituales Duces, ſi impa- nittunt
tientià vulneratum, aut ſaucium duriuſculo ſubacta
verbo ex lege Domini ſanare ſatagant. Opem aqis a
illis ſuam polliceri debent, quâà plectatur, i num ti⸗
qui fuit injurius. Pro ovibus Lupi fieri debe- 1 m Iun
mus contra Paſtores: & niſi Superiores ar- E wtrit
guamus, ſe clamitant Subjecti deſtitutos. Itaà Gigre, 4
non ut Patientià armentur, ſed ut roboren- cnabul
tur, Præfectos Spiritui ſtabiliendo & Confeſ- entas i
ſionibus excipiendis deſtinatos Sacerdotes, te- milere e
pefacti, non ſemel conveniunt, Evangelii ſe- n Volnere
Ctatores. Non omnes ſciſcitantur quàâ arte 1 Neiſonk
Iram, ſed quàâ ratione Inimicum ſuperent? e ſaſei
Certè non eo animo ad Deum David confu- “
giebat. Vallabatur hoſtibus, appetebatur inſi- Dteln
diis, fraudabatur. Quid ille? Confugiebat ad Marur
Deum. Quid tum? An arma contra hoſtes ex- gignl .
petüt? Imò verò orabat, ut ſalvi forent. A- p- 83. F icin
verte mala inimicis meis. Quid igitur agebatur 3 5 H
in illo cum Deo congreſſu? Super inimicos, Pſ. 118. 7
I 141 — 7 5 tut vel in
inquit, meos prudentem me feciſti. Benè. Sed, 28. En cen
quo tandem pacto? fortè arma ſubminiſtran- un
do? aut illos perimendo? Mandato, inquit, n di
tuo. O Verbum, quaàm Davidi familiare, tam Conſilia- a⸗ bi
nonnullis noſtræ ætatis hominibus, etiam non viiprobi uun c
improbis, inauditum! Quid homuncionem zmaente whrſt
melioris amimi quàm ſcientiæ Ducem tuum da. ulnizet
inclamas, ſi eâ te ratione ſuper Inimicos tuos
prudentem facit, quâ factus eſt David ſuper Cuir de⸗
hoſtes prudens à Deo? Mandato, inquit, tuo, uis
quo me ad Patientiam hortaris, non Gladio; R
quo hoftem perdas, hoſtibus me meis extuli- 54
ſti. Ergo ſimplex ac flultus, qui Sapientiam ,
Dei imitatur, dùm tibi conſulit? Rogo, ſi I hule
deſipit Æternitas, ſi vileſcit Lex Domimi, un i Ni
quid tibi, credis, ſapiet? Nimirùm Crux Chri- , quo
ſti pereuntibus ſtultitia eſt. Niſi Præfectos ſuos Uun in
ſecum in arenam deſcendere conſpiciant, illu- glumn fuo
ſos ſe autumant. Quid? Religiosine ſumus an ſtoblius
Milites? Ergo parùm eſt, ſi Te Medicus ſa- boti Laci
net, niſi etiam armet? Non ocreas, non gla- Uinti, Ar
dios, ſed malagma parare debet tuæ animæ Du- Eelcias no
Ctor. Numquid reſina non eſt in Galaad * Pro- lerem. . 1el 0 lacr
pheta clamat: haud de Enſe ſolicitus. Rogo, : ed invil
ecquid Chriſtus Apoſtolis dixit, cuùm ignes, Obliriſci.
enſes, exilia, lupos eis nuntiaret? ad Dei pro- pe, an
videntiam eos remiſit, ſine qua nec folium ar Ctlere co
boris labitur. Ipſe quoque, quem exeruit gla- ct,
dium;, ut contra ſe pugnantem Satanam con- ir heg
foderet, néônne Scripturas? Et Calicis amari- 1rli c
tiem nônne Patris Voluntate condivit. Alcer, 6
A fruéctu frumenti, vini, & olei ſui lrnin 1.
multiplicati ſunt. Pſ. 4. 8. Tuner
zni 40
Quid agimus? ſplendida ſanè nomina; & ad,e. 5.
ſpecies ſpecioſa vini, frumenti & olei, qui- Patien- p
bus Homo, Terrarum Princeps, alitur. Ve- zia. ite
rùm imbecillitatis nos noſtræ admonent eſcæ . 1 Kin
noſtræ. . lelk

Stromatum, Lib. XIV.

efe noſtræ. Siquidem & Triticum adoleſcit inter
paleas, & Vites arundinibus fulciuntur, fal-

a cibuſque fœcundantur, & Oleum ſupplicia ,
quæ videtur effugiſſe, dum floruit, acerbiora
ſuſtinet, cùm exprimitur. Ignes mox pati co-
e gitur, tantundem aſperitatum laturus, quan-
lui tùm affert ſuavitatis. Ergo Menſa Palæſtra eſt
lchin ine humanæ Calamitatis, in qua per vulnera, pér-
NnN que flammas cibos ventri paramus. Quantis,

Nig rogo Te, ærumnis ad Panis delicias perveni-

tur! In agro palearum ergaſtulum Frumenta
ſuſtinent, ex horreo ad molæ tormenta tranf-
mittuntur, indè cribro excutiuntur, tum aquàâ
ſubacta ignibus committuntur: cumque ab
aquis ad flammas tranſierint, haud in refrige-
Gule vi- rium tranſeunt, veruùm Menſæ appoſita, &
litas. jam Panis effecta, toties ſauciantur, quoties
& nutriunt. Planè in ſudore humanmi vultüs
digna, quæ ſerantur, Grana; quorum & in-
cunabula carcer, & pubertas in ſaxis, & ju-
ventus in flammis, & ſenectus inter gladios
miſerè calamitoſéque conficitur. Quid Vinum?
voluptas Vulnere concipitur, vinculis parturitur, com-
amata. Preſſione paritur, carcerem pro cunis, ferreos
. pro faſciis circulos nanciſcitur, ad nives dam-
nandum, ſi fortè è carcere educatur, in vitro
ætatem ultimam traduéturum; ut quod coë-
git Natura naſci inter arundines, in fragilitate
Cryſtalli doceat Luxuries exſpirare. Neque ve-
r0 feliciùs agitur cum Oleo, cujus cùm parens
vireat vel in Hyeme;, ipſum ardere lamenta-
tur vel in Vere. Quid inflaris Terra & Cinis?
En quantis calamitatibus ſaginaris. Flamma-
rum pabulum deliciæ tuæ ſunt: Pedum reli-
quias bibis: Molarum eſuris furfures. Quod
ſaxum calcat, Homo comedit : quod pes
compreſſit, Gula ſitit: Ignis & Gutturis com-
munis eſt eſca, menſa communis.

ümtnts . . r .
Nurd i Quis deducet me in civitatem munitam!
Quis deducet uſque in Idumzam!

Pi. 59. 10.

Zelus a- In pulchritudine Sion regnas, & Idumæam
vimarum. ſitis? Nimirùm Chriſti ſator eſt David: ideô-
ata mi- que, quod ille præſtitit, ipſe cupit. E ſinu
quaàm ſuo felix eflet in Regno, noſtræ non
eſt oblitus Calamitatis. Ubi ſunt, qui ſuis de-
libuti Lacrymis, roréque Contemplationis ſa-
ginati, Animarum penitùs obliviſcuntur? O
delicias non abſque delicto! O opes ſine ope-
re! O lacrymas à Deo quidem conceflas, ſed
Deo inviſas! In Sion exultas? noli Idumææ
obliviſci. At inquis, conveniri Peccator non
poteſt, audire recuſat, tangi nequit, ſeſe in
ſcelere communiit. Hericius eſt, cruorem
elicit, ſi ſpinas eximis. Audi Prophetam.
mis deducet me in civitatem munitam? Op-
tat ſibi alas, ut irrumpat, quò non ei licet aſ-
cendere.

2elt

.

Etenim Paſſer invenit ſibi domum, &
Turtur nidum ſibi, ubi ponat pullos
Argu- . . .
Se, ſuos, Altaria tua Domine. PI. 83. 3.
in Bac-
Eass chanali-

. Volitat prædaturus Accipiter in Bacchana-
i⸗ . 1.

,en h: libus feriis an furüs? Sed Deo gratias, qui
1. en akire- ſuis in Aris trepidanti Turturi nidum exhibet.
, euna Arg Felix Turtur, Domus Panis nidus tuus eſt;
5 ſ.

.

Patris in lutum deſcendit Verbum, & quam-

peccatur:

Aulaâque Dei domus tua. Porròô pullis nidum
Altaria Domini parant: hoc eſt, deſideria ſan-
cta, quæ his maximè diebus perire ſolent, Nihil
adoleſcunt ante Chriſti Aram. Aquila enim ip- rote,
ſe eſt, quæ non pullos modè ſuos, ſed & tuos wsn46
provocat ad volandum. Quin pullos Turturis nos illi
in Phœnices convertit, ſacro cinerum die fe- ſuficimus
licins naſcituros. Ergo, dicet aliquis, ſi nidus se aliis
pullis, hoc eſt deſideriis, Altare eſt: rehn- omnibis:
quantur in Ara pulli, & Turtur abeat ad ſpe-
Ctacula; operibus Mundo fruamur, & litentur
Domino deſideria. Malè verborum recordaris.
Relege pſalmum, ut, quod cantas, recantes:
Turtur invenit ſibi nidum, ubi ponat pullos ſutos. Ibid.
Sibi, id eſt Turturi nidus exſiructus eſt, quò Afectas
illata licebit ei etiam pullos imbi collocare. Aue Fictus
Magis Turturem, quàm pullos Ara Domino
poſcit. Par Turturum, aut duos pullos Co-
lumbarum. Turtures Dominus curat, non pul- Afiltus;,
los Turturum. Igitur Deſideria accipiet tua ſea cam
Deus, ſi Te habuerit. Vir deſideriorum tunc ebperibus.
illi placet: Et magis vir ſolus Deum oblectat,
quàm ſola ſine viro recreent deſideria. Etenim
Paſſer, qui non fertur hic habuiſſe pullos, in-
venit domum. Pari felicitate hoſpitii gaudet
Avis ſine pullis, ac Turtur cum prole. Si
enim te habeat, licèt nihil optantem, ſufficis
Deo. En Avem ſine pullis Deo gratam: Con- Pf. 118.
cupivi deſiderare juſtiſicationes tuas. Optabat 20.
verius, quam fovebat pullos, qui cupere cu-
piébat. Placuit tamen Deo. Citò enim nobis Opatio
dat pullos, ſi nos illi dedamus. Siſte te Deo, stiam in
& Deus providebit, ſibi victimam, tibi pro- ariaitate-
lem. Concupiſces, ſi ante Altare adſtabit. Con-
caluit cor Davidis frigens in deſiderüs, & in
meditatione exarſit ignis. A Spiritu timoris
conceperunt, & pepererunt Turtures infoœ-
cundæ. Denique audi ſterilem Turturem foœe-
cundatam, mox ut habitare cœpit domum Do-
mini: Qui habitare facit ſterilem in domo Ma- Pf. 112. 8.
trem ſiliorum latantem. Quamquàm ſterileſcas, Templs
fœcundaberis, ſi nidum in Altari componas. frequen-
Anna impetravit Samuëlem in Templo. Nota; anda.
in Altari Turtur invenit nidum, non compo-
ſuit, aut exſtruxit. Nimirùm Deſideria, quæ
ſummo labore vix educabis procul ab Eccle-
ſia, in Templo creſcent, & adoleſcent, te
aliud agente.

Quod ergo ignorantes colitis, hoc ego an-
nuntio vobis. Act. 17. 23.

Athenienſibus hoc Paulus dixit, cùm Athe- Argumö-
nis reperiſſet Aram, in qua ſcriptum erat, Paeh
Ignoto Deo. Quam ego inſcriptionem omni- e6,,,
bus Chriſtianorum templis affigi jure poſſe ar- Tbidem,
bitror. Si enim Deum noſſent, quem colere
profitentur, & ſanctiùs in T emplo eum pre-
carentur, & cautiùs domi metuerent. At cùm
Templa ejus Nomen præferant, cujus Legem
contemnitis, fatendum eſt, Ienoto Deo dedica- Deue no=
ri. Quod ergo ignorantes oolitis, boc ego annun- bis eſt
tio vobis. Primùm igitur oſtendatur, Deum vilis.
à Chriſtianis ignorari: cùm enim longè Re- Paa1
gibus Deus major ſit, illi tamen Deo antefe- 49 arus,
runtur, coluntur patientius, timentur ſanc-
tius, ardentiùs efferuntur. Lex feratur à Prin- Srernor’
cipe ſub poœna capitis: nullus ſpernit. Ge- oblivio,
hennam minatur Deus, & videndo peccamus.
Quòd ſi legem Principis tranſgredi quis mo-
liatur, clam tentat: At contra Deum palàm
Gloriantur enim cùm malè fe-
verint

Oliva

190
. in
cerint, & exultant in rebus peſſimis. Lata mors: finis hujus, illius exordium: huic para- fis.
aliquando Lex fuit in ſclopos, non omninò ca- tum ſepulchrum in illius incunabulis. Nimirùm eytn
pitalis. Proh Deus immortalis, quà diligenti occidi potuit à Mundo, qui in Mundum iner- mini4
everſæ domus, ne genus ejuſmodi armorum mis deſcenderet, ludens in orbe terrarum, & ſeelli⸗
immiſſi ſatellites reperirent! Pellicem domo dehicias ſuas eſſe ducebat verſari cum filis ho- ogus
ejiciendam; ſcelus exterminandum è& corde minum. Quorum deliciæ brevi in delictum de- Fn.
præcipit Deus, interpoſità comminatione ge- generarunt, undè & Mundo oculos, amorém- Petetur
hennæ; quédque timendum eſſet, quâò horà que retraxit, tactus dolore cordis intrinſecus. ortuns
non putamus, Filius hominis exploraturus ad- Ergo delictum, quod in ipſo Mundi naſcentis e sl
veniet. Rogo quis aut cor purgat à ſcelere, exordio adolevit,; Agnum occidit ab origine ten pon
aut domum liberat peſte? O nos miſeri, qui Mundi, antequàm Abraham fieret, & cujus Ctuce!
Deum confitemur, & Principes plus timemus, erat ſtirpe naſciturus. O facinus omni feritate Celo &
quàm Deum: triremem gehennæ anteponi- crudelius! Auguſtinus, Bernardus, Chryſo- Paole,
mus: magiſque terremur adventu incerto ſa- logus, Chryſoſtomus, cæterique paſſim Pa- ) hen
tellitum, quos auro placare facile eſt, quam tres Herodis immanitatem exaggerant, qui au- Pen in
Judicis Dei non differendo adventu, licèt in- ſus ſit, in membris nondùm vulneribus ido- Plcins
certâ die ſuperventuro. Non ergo injuriâ dixi neis ferrum immergere, iiſque mortem infli- ſedchti
affigendam Templis epigraphen, Ignoto Deo. gere, qui vixdùm plenè vitam guſtaverant: Golle Pe
Nunc quod ignorantes colitis, hoc annuntia- At quàm erga Chriſtum Mundus Herode ſæ- Eecobor,
mus vobis. Deum colitis ſceleris hoſtem, ju- vior! Occidit ille vixdum natos, occidit iſte echist
dicem, vindicémque acerrimum. nondum natum. Ille mortem propinavit ſu- ſe mor
gentibus lac, hi Agno vitam eripuit, ante- Cptram
uam viveret: adeò ut de genito ex utero Pa- Flen
Ego ſum J ESUS, quem Tu perſeque- ante Luciferum in Pie ndoribus Satenoiumn
ris. Act. 9. 5. illud dici ferè poſſit; de utero tranflatus ad Job: 10. l
. tumulum. Ipſe enim Agnus eſt occiſus ab ori- ²: unzire
Argu- Sic loquitur ad Mundum Chriſtus è throno gine Mundi, antequam eſſe inciperet in Mun- let & not
mentum Euchariſtiæ feriis iſtis, imòô furiis Bacchanali- do. Quare quod de Agnete Ambroſius, hoc Qbxents
7, Ret- bus. Planè deſpero à me Chriſtianos avocan- nos de Agno lacrymabundi clamare poſſumus: tprium e
6as. *dos eſſe aliquando è& vanitatibus ſæculi, ſi Membra nondum apta vulneri, & jam idonea Gis oin
non hàc Domini voce percelluntur. Ergône Paſſoni. Paulinus, a me textum expoſitum remn twun
ſequeris, Chriſtiane, Mundum perſequentem interpretatus, ait, Chriſtum interfectum in Fadren
JESUM? Non jam dicam cum Salomone, Abel, ejectum cum Abraham, afflictum cum nere po
Riſum reputavi errorem: ſed, cum Chriſto, Jacob, jactatum cum Noë, paſſum denique ludstot
Riſum hoſtem JESU pronuntiabo. Non Mun- cum rehiquis Juſtis. Nimirùm Mundus ipsâ Ui vel
dum deceptorem cum Bernardo appellabo, Agni occiſione in ſui origine non ſatur, in Ju- ſlia
ſed Chriſii perſecutorem execrabor. Decepe- ſtis, interfecti jam voto Agni lanienam reno- cet zen
rit olim deceptor, vanũſque afleclas ſeduxe- vavit. Sat credo in JEsuM Mundi hoſtilitatem ſr
rit; nunc à Chriſto Chriſti hoſtis renuntiatus exhorruiſtis, antequàm eſſet. Quid cùm Ver- dnen
ab omnibus deſpui debet: non enim Mundum bum Caro factum eſt? Num habitu inventus Tdas, M
ſequi licet, niſi JESUM ſervatorem perſequa- ut homo humaniùs ab hominibus eſt habitus? Gun
mur. Porrôò mirum non eſt me ad Mundum O ſcelus, 6 barbariem! Nondùm natus Au- ate uin.
Mandus tranſtulifſe, quæ Dominus ad Saulum protu- guſto tributum ſolvere cogitur, naſciturus ex- ſein 8
e: lit, cùm Mundus aliquam præ ſe ferat imagi- cluditur ædibus Bethlehem. Ità Cæſaris am- öaner
nem Saul: quippe qui JESUM nunc perle- bitione peregrinatur, antequàm peregrinus fie- ſel i
quatur, ſuturus aliquando vindex Chriſti acer- ret & colonus in terra: homo in ſtabulo naſ- Urte
rimus, quando ad ultionem in extremis die- citur Jumentorum. Propter ſuperbiam Im- riin
bus armabitur, ulturus injurias Creatoris, & perantis exit & Patria, antequaàm egrederetur Pinenn
pugnaturus contra inſenſatos. Age igitur, & & Matre: diſcluditur domo, sntequam proſi- “ eun
breviſſimè ſpectemus, quomodò JrsoM mun- liat ex utero: priùs vectigal pendit, quàm n i
dus perſequatur. Si cui fides adhibenda eft in ex uberibus prodeat Virginis: aurum denique mug N
hac re, profectò adhibenda Joanni Apoſtolo exſolvit, ac fundit, antequaàm lac exſugat. Kk'r
eſt Domino à ſecretis, qui ex ejus pectore hau- Quid natus? Exulare eum compulit furentis Szatiaj ld Gep
ſit arcana Divinitatis. Is apertè conteſtatur, Herodis veſana ſuſpicio. Excluſus paulò antè mellioeri⸗ n Ceuls
non diligendum Mundum, cuùm Dei conſti- diverſorio, nunc excluditur ſtabulo. Rogo, & ker. uureil
I. Joan. 2. tuatur imnimicus, qui Mundum amat. Et qui- perſecutiéne ſævior excogitari poteſt in JE- Chrifto Riue
dem non quæcunque ſimultas Chriſtum inter S , quando eum Mundus ne in præſepio conſmiles dile
8S& Mundum intercedit, ſed ea, quæ Chriſto quidem jacêre patitur? Verùm luſit cum pue- reddunt. 6 en, ſ
nocere tentaverit ( crudelitatis prodigium, ro huc uſque Mundus. Brevi expediet vincu- Chriſti muen
portentum immanitatis dictu, auditu, cogi- la, innectet ſpinas, ſuſpendet flagella, exa- P SS n ed
tatu incredibile, barbarum, execrandum, de- cuet clavos, Crucem denique adornabit. E- en, anl
teſtandumque!) amequam viveret, dum vi- vangelia percurrat, qui non ſatis credit JESUM duib
xit, poſtquam pro Mundi ſalute obit. Inci- eſſe, quem Mundus perſequitur. Legat Iſaiam, Eiu lei
piamus à primo. Quid immanius audiri po- ubi paſſim inveniet, attritum illum percuſ- Ri Pra⸗
teſt? Mundus perſecutus eſt JxsoM, antequam fſümque propter ſcelus populorum. Credetis, 8 Aolton
viveret. Incredibile forſan hoc putarur? Uti- opinor, Mundi tandem conquieviſſe rabiem, Aart eff.
nam non id Scriptura teſte, diſceremus. Au- ubi vita deſiit Redemptoris. Nimirùm, qui zenkatffit
Apoc. 13. di: Agnus occiſus ab origine Mundi diétus eſt non corpus ſolum in Cruce, ſed nomen quo- lm Dermonn
3. Chriſtus. Rogo, a quo niſi à Mundo? Aperta que, inaudito toto Orbe terrarum ſupplicio, Pin Ton
verba: Occiſus, inquit, non ab alio, quam crucifixit JESUM, ab immanitate aliquantu- un gri d
à Mundi origine. Ipſa origo Mundi, Chriſti, Iam reſpiravit, ubi illum expiraſſe cognovit. D
Glabat,

ut ita dicam, Occiſio eſt; illius vita; hujus

Nimirum; ultra funus furor non graſſatur: nec
. diutur-

ſolin in
olhn
eun
Aten

ekt haktn

Nnutu
nilenmme⸗

diuturniùs vivere conſuevit ſimultas vità ho-
ſtis. Cinis enim barbariem inſequentis ſi non
extinguit, tegit, ſopitque. At vixit poſt Do-
mini funus Mundi furor in Dominum. Latus
ſpecta, quod ſanguinem coactum eſt emittere,
poſtquàm JESUS in Cruce clamans emiſit ſpi-
ritum. Lancea Cor invaſit emortuum. Vul-
neratur JESUS à Munde & Crucifixus, &
Mortuus. Timuit, timuit hoſtis perditiſſimus,
ne JESUS poſt Crucem viveret, ne poſt Mor-
tem non penitùs obiiſſet. At quid moramur in
Cruce? Ubi Dominus reconciliavit, quæ in
Cœlo & quæ in Terra, Mundum (parce,
Paule, parce, ſi contradico ſermonibus San-
Cti) haud ſibi reconciliare potuit. Victus Dæ-

mon in Cruce, ſed non Mundus devincéctus.

Placatus Pater, implacatus Mundus. Mortui
redditi vitæ, nec Mundi mortua barbaries.
Sciflæ Petræ, nec ſciſſum Cor hominum. Lux
decolor, nec pallere dedidicit Furor. Quid ex-
pectas? Excubant ante ſepulchrum milites: ne
inter mortuos quidem liber eſſe potuit, qui
captivam duxit captivitatem. Cuſtoditur, qua-
ſi reus, poſt ſupplicium, verſo in carcerem
ſepulchro. Novæ ſtruuntur calumniæ defun-
cto. Poſt mortem inauditum ſubiturus judi-
cium;, ſatellite cuſtodiendus etiam cùm vitàâ ca-
ret & motu. Nec tum immunis eſt à manibus
Quærentis animam ejus, cùm in manus Patris
ipiritum commendavit. Quid, Munde, agis?
quid moliris? Vitam tuam occidis? Redemp-
torem tuum emis? Perſequeris te ſequentem?
Factorem deſtruis tuum? Liberatorem tuum
vincire potes? Ducem tuum cuſtodis? Regi il-
ludis tuo? Deum tuum ſacrificas? Liceat ſaltem
illi vel poſt Crucem ſecurum eſſe, liceat illi
vel in Sepulchro quieſcere. Quid audio? Ja-
cet, nec quieſcit? Sepelitur, & cuſtoditur?
poſt ſupplicium accuſatur? Delapſi ſumus, ut
videtis ad tertium caput ſermonis noſtri. Evi-
cimus, Mundum Chriſto inſidias , vel poſt-
quam eſle deſiit, tetendiſſe, qui illi Vulnus,
antequam eſlet, Mortem, dùm eſlet, inflixit.
Verùm exaggerata iſthæc barbaries ferocientis
in cadaver, initium furoris eſt. Ultrà progreſ-
ſa eſt, & in hodiernum uſque diem protendi-
tur Mundi in JEsUM ira. Audite. Soli ocuh in
Chriſto immunes fuiſſe viſi ſunt à fupplicio in
tanta exuberantia tormentorum. Caput enim
ſpinis cinctum, labia felle potata, manus cla-
vis confixæx, humeri flagris in morem ſervi
contuſi, devincta brachia, cæſæ genæ, evulſa
barba, capilli revulſi, genua in terram eliſa,
ſolis oculis tantiſper in domo Annæ velatis,
datum eſt Deum Coelumque intueri. At hos,

quos vivus non paſſus eſt tangi, poſt mortem

Zach. 2,8,

Pſ. 37.10.

erui ſibi ſenſit, novâ ſtrage crudelitatis. Et
quidem, ſi quid intactum mortalitas voluit in
defunctis, oculi certè ſunt, quos claudere, ſta-
tim ac expiravimus, humanitas, vel inter Bar-
baros, conſuevit. Oculi Chriſti Apoſtoli fue-
re, de quibus ſeu dictum ſeu prædicétum eſt,
Qui vos tetigerit, tangit pupillam oculi mei. Er-
go quid præſtitit Mundus, cùm ad unum om-
nes Apoſiolos afflixit, niſi Oculos in JInsU
regnante effodere? Ideò forſan, à dextris jam
Patris conſtitutus, clamabat ſtrage Diſcipulo-
rum permotus: Lumen oculorum meorum, &
ipſum non eſt mecum. Meritô propterea Sau-
lum, qui Diſcipulos inſequebatur, excæcavit,
ut ſcilicèt viſum perderet, qui Chriſti pupillas
Cruciabat. Neque verò ſolos Domim Oculos

Stromatum,

Lib. XIV. 191

Mundus, eo jam paſſo, divexat: Verùm Hæ-
reditatem ejus à Patre ſanguinis pretio emptam
diſtrahere, profligare, perdere quotidiè tentat.
Dabo tibi gentes hæreditatem tuam, dixit ad Fi-
lium Pater æternus. Et Filius, hoc eſt, Dei
Agnus libenter clavis ſuas extendi in Cruce
manus ſuſtinuit, quò Oves ſuas ſibi pariter

confixas firmius retineret. Undè gloriabatur

Joan. 10
282

dicens: Et non rapiet eas quiſquam de manu mea.
Ignoſce, quæſo, Domine pulveri, ſi de Te,
ſed pro Te, contra Mundum non Te digna

Pſ. 2. 8.

loquetur. O portentum! Mundus mendacio-

rum parens Veritatem, horreo dicere, quo-
dammodò mendacem fecit. En quot rapi quo-
tidiè & Chriſti manibus videmus Oves in Mun-
do, mactarique querimur, partimque ride-
mus, & partim plangimus. Quot eheu hiſce
diebus rapit Oves Mundus, Lupus Urſis rapa-
cior, quam olim Saulus, & caula Chriſti abſtra-
heret? Quis ergo eorum, qui pro fide dare vi-
tam paratus eſt, audebit Mundum ſequi per-
ſequentem Chriſtum? Quis illi militiæ nomen
dabit, ad quem ex hoc throno miſericordiæ
Chriſtus clamat: Ego ſum JEsUS quem tu per-
ſequeris. Adde non poſſe Mundum Jns vul-
nus infligere, quin tibi noceat: unum enim

corpus cum Chriſto ſumus. Ergo contra te pug-

nas, qui Mundo militas.

Ego ſum. Joan. 18. 8.

Act. 9. 5

Totidem olim Deus verbis Mundum crea- Argums-
vit, quot nunc deſtruere molitur in corde fi- um in

delium. Nam cùm Deus Terram fabricatus
ſit, ut in ea homo eſſet,

Baccha-

nalibus.
dolet nunc non in Mandus

Terra hominem degere, ſed in corde hominis nih'l eſt,

Terram regnare. Terram, quam dederat fi-

Ch'iſsus

liis hominum, dolet à filis hominum non poſ- mwnia.

ſideri, ſed adorari. Undè ad nos converſus
clamat. Ego ſum. Quibus verbis, ſi probè in-
telligantur, ut olim abiere retrorsum milites

in Horto, & ceciderunt in Terram, ità hodiè

ſpero in Templo è& corde Chriſtianorum extru-
dendum Mundum, futurumque ut revertatur
Terra in Terram ſuam, calceturque in poſte-
rum;, non adoretur. Tu, Munde, audi verbum
Domimi, audi, Terra, verba oris Chriſti, qui
eſt Spiritus oris noſtri: Dominus ſolus eſt, qui
eſt: Tu verò Terra es, & in Terram ibis. Tua
ergo vanitas; tudque fragilitas, Chriſtique fir-
mitudo atque vera opulentia Chriſtianos doce-
bit hodiè, quâ ratione Te corde Mundum ex-
cludant, & JESUM corde excipiant. Clamat,
inquiebat olim Auguſtinus, Mundus, ego defi-

cio. Quod ſi ità eſt: fili hominum, ut quid

diligitis vanitatem, & quæritis mendacium?
Fortè non audis Mundum clamantem ſe defi-
cere? Specta, quem non audis, & quando
ſegniùs irritant animos immiſſa per aures, quàm
quæ ſunt oculis ſubjecta fidelibus, tuis ipſe
oculis ubique deficientem Mundum intuere.
Jam tot ubique perfoſſis fodinis, metalla, hoc
eſt, Mundi viſcera extrahuntur, ut more Judæ
exenterato non fidas.

Abſorpta eſt Mors in viétoria, ubi eſt
Mors viétoria tua?! I. Cor. 15. 54.

Paucis antè diebus Eccleſiam Mors obſep-
ſerat, adeoque firmà eam obſidione vallarat,
ut jämjam penè ſuis diffiſa viribus clamaret

Argums-
um in
Baccha⸗
nalibus.

—

19 2
Pl. 17. 6. ſupplex ad Aras, Dolores inferni circumdede-
runt me: Præoccupaverunt me laquei mortis.
Quare atratæ viſebantur aræ, pullata templa,
ſine cantu cantica, Dominique reſurgentis me-
los Alleluia in viis Sion non ſonabat. Nimi-
rùm evanuerat inter Mortis terrores ac minas
vocum exultatio. At, 6⁶ Dei auxilium ſemper
opportunum! cuùm jam Mors victoriam devo-
raret, abſorpta eſt in victoria. Deſcendit enim
laturus opem periclitanti Eccleſiæ is, qui in
Cruce Mortem vicit, cum Morte vinceretur.
En Agnum occiſum ab origine Mundi, in fi-
ne ſæculorum de Morte triumphantem. En
Leo de tribu Juda frumenti colore tectus, qui
latet quaſi in inſidiis, ut Mortem interficien-
tem innocentes interficiat ſpiritu oris ſui. Ar-
gumentum itaque in Bacchana libus furiis erit
ejuſmodi. Mortem obſediſſe Eccleſiam unde-
quaque ſceleribus, hanc non repellit modèò;,
ſed & vincit Chriſtus in Euchariſtia, qui Pa-
nis Vitæ eſt, & contra Mortem gladius. Pri-
ma pars oſtendat ſolis peccatis Eccleſiam pe-
riclitari. Secunda declaret unius Euchariſtiæ
beneficio regnum Sceleris ac Mortis in ſervi-
tutem dari.

Cum autem appropinquaret portæ civita-
tis: Ecce difunctus eſfferebatur, ſilius
unicus Matris ſauæ. Luc. 7. 12.

Argu- Qui proximè inſtat dies cinerum effecit, ut
menum crederem, non diſparem eſſe Mandi condi-
snali- tionem, ac Adolefcentis elati ad tumulum.
gus. Ibi enim Mater luget, hic Eccleſia plorat:
Ibi advenit JESUS: hic advênit. Ibi funus,
hic, ſi deeſt funus, furiæ non deſunt. Diſpar
conditio Chriſtiani & Defuncti, quòd hic mor-
tuus efferebatur, ille verò moriturus ad ſepul-
turam non tam effertur, quam currit. IIle re-
ſedit ad vocem Verbi: Hic efferatur ad adven-
tum Chriſti. Quamquam, quid aio? Faces in-
ſtrumentum funerum non Chriſtianum, ſed
Chriſtum circumſtant? Proh prodigium! Num
Chriſtus mortuus eſt, dum Chriſtianus vivit
moriturus? Quis ergo ex his mortuus, Chri-
ſtianus an Chriſtus? Sponſus Eccleſiæ, an Fi-
lius? O ego ſtultus! JESUsS ſuſcitandus eſt,
quem fſuſcitaturum ſperabam imperio Vocis

ſuæ elatum lugentis Viduæ natumne, an mor-

tuum? Quid igitur ſtatuendum ducimus? Li-
benter oſtenderem Chriſtiani vitam hiſce Bac-
chanalibus ſævientibus ſolutiorem Chriſto Mor-
tem parere, quemadmodum Chriſti Morte,
clavis adſtricta Cruci,; Chrifſtianis parta Vita
eft. Verùm ne diſſentire videar ipſe ab Evan-
gelio, conabor breviter oſtendere, Mundum
ad ſepulturam efferri inſanià vanitatum, quem
Eccleſia din luxit, & nunc Chriſtus ſuper-
venit, ut revocet ad gitam.

Domine noönne bonum ſemen ſeminaſti in
agto tuo? Unde ergo habet zizania!
Matth. 13. 27. .

Argu- Pater
mentum ter æterne, qui Verbo tuo germen ſemi-

zu Bacg. Mibus primùm infoecundæ Terræ indidiſti, &
chanali- Mox Verbum tuum in terra ſeminaſti, ut
bus. Terra noſtra daret fructum ſuum, Filium
2„iÿnis, tuum natum ex Virgine, factum ſub lege, Noôn-
ne bonum ſemen feminaſti in agro tuo? un-

Oliva

/

dè ergo habet Zizania? Noônne frumentum
Electorum his diebus in ara Templi tui ſemi-
naſti? Undè ergo tanta Zizaniorum copia ex-
pullulat in Mundo? Filius Virginis ſeminatur,
& Mater Luxuriæ Voluptas adoleſcit. Vinum
germinans Virgines ſeritur, & Vinum eliqua-
tur germinans Fœditatem. Panis Vitæ in ter-
ra jacitur, & naſcitur è& terra Lolium Mortis.
Undè igitur Zizania cum Frumento electorum,
ex quo Angelorum panis conficitur? Equidem
dura mimis res eſt, nec primò quidem germi-
nare potuiſſe ſplendidum Electorum frumen-
tum ſine admixtione zizanii. Ut enim Chriſtus
in Judæ pectore hoc granum ſparſit, in ejus
jam cor miſerat Diabolus zizania proditionis
& cupiditatis; adeò ut Panis vivus ab eo , 4 zads
quem paverat, neci traderetur, & granum Chriſtas
ſalutis deſtinaretur à zizaniis debito paleæ ſup- brodinuss
plicio. Beata Hiſpaniæ regna, non quèd ſuis
in agris aurum metant non ſatum, ſed quòd
ſeriis Bacchanalibus zizania eradicarint, qu?
frumentum electarum fertiliùs pullulet. Nullæ
ibi non vetitæ larvæ ubi Candor lucis æternæ:
nuſquaàm ibi viſitur Dagon, quando Templis
Arca infertur. Bacchus in Bacchanalibus ſuit,
& eſurit, quia Panis vitæ & Vinum Virgi⸗=
num exundat. Nos miſeri, ante quorum ocu-
los frumentum Coœli Orci zizania præfocant:
vixque hoc ſine luce germinare patimur in
umbra facum, erumpentibus totâ paſſim urbe
in Sole ac Luce voluptatum, libidinum, at-
que ludorum zizaniis. Orationem ità partiri Masd;
hbet. Eam ſemper Mundi fuiſſe conditionem, ager dege⸗
ut quò ſplendidiori ſatus ſemine fuit, eò vi- ver.
liorem ſemper tulerit meſſem: contra non ità
ſpecioſis ſeminibus confitus uberiores proven-
tus protulit. Imitium ſumat Oratio ab incuna-
bulis Mundi. Vox Dei primum Mundi, ad-
huc rudis, ſemen fuit. Quid non protulit eo
terra fœcunda ſemine? germinavit herbam vi-
rentem, poma;, pilces, animantes, ſidera, ip-
ſumque Lucis pronubum ac parentem Solem.
Grandis ſeges ex magno ſemine. Verùm quàm
diſſimile germen ex præſtantiori ſatione! Re-
fecturus Mundum ſterileſcentem Deus non vo-
cem emiſit imperantem, ſed miſit Filium for-
mà ſervi inventum. Dominus dabit benignita- Pl. 36,13.
tem, conſulturus aridæ Sion Propheta clama- Lgrari-
bat, & Terra noſtra dabit frutctum ſuum. At “ ⸗
fecit ille nobiſcum Milericordiam ſuam: ſed è& ſe
terra omne genus immanitatis pullulavit. Ver-
bum caro fit, & nos ferrei facti Verbi carnem
laceramus. Pater per Filium baptiſmum pa- Cbriſte
rat, quo lavemur, nos ſputa in illum jacimus, Preiei
què fœdetur. Ille hbertatem ſerit, nos vincula SS
teximus: IIle vinum propinavit, nos fella por- panas
reximus: Ipſe Angelis paulò minùs hominem
minoravit, nos Deum Barabbæ poſthabui-
mus: Vitam ille reficit nobis, nos Necem illi
molimur: Orat ille pro Mundo, ipſe blaſphe-
matur à Mundo: Eripit nos à poteſtate Te-
nebrarum, à nobis traditur Judæorum Præiu-
lum poteſtati: Ille ſitim reſtinguit noſtram ſuo
ſanguine, IIlIius nos ſiti ſpongia aceto plenà il-
ludimus. Sanguinis nos ejus ferro fontes aperi-
mus, cùm ille ſletuum nobis cataractas obſtrue-
ret. Denique Filius natus eſt nobis, & Filio
Crux data à nobis. O bonum Dei ſemen! 6 ho-
minis inimici ferale zizanium! Grande hoc ſa-
nè Monſtrum, ſed illud portentorum copia mi⸗
nus fecit eſſe Monſtroſum. Lutum Deus initio
Mundo compingit, ut ex luto Homo, animal
præ=

eſen
ennela
ulreren
ſellurus
15 Jm
Felbunn
un Hor
ii, & cr
vole hum
1, Regs
Granum
bd ad
en loner
fete hart
nata eſt,
E Verbu
1 Spitin
Aun latia
Pittt, u
i Eine
lconbert
(is prec
uis curre
ſtria? Ql
ann pete
Kcenleat,
Clgium
tlu,perpe
ſabo,bili
ſan Vr pri
Gle iglum
Cerco feti
lanng elle,
Hli, gvam
fi dime larien
e Filium
nell vero
ſiae. Nn
inei,
Eltet in Jn
ini& Jude⸗
Celkminare
Ilto. Vern
In ociere
Nunkl ege
Fetun ſutl
lirm Ac
Amm,
r tolerari
m pollam.
umentum,
U ilſe ſe
bilgle rig
Nn (Cnatu
ſii bermit
hantüm
in
n Mit
i,
a odi
A 8
ftehe aunn
Apoſt

Stromatum, Lib. XIV.

iſr.

præſtantiſſimum, imò & arnimantium Princeps
ennt

emergat. Degenerantem jam din hominem;,

nann pulverémque relabentem in ſuum cinerem re-
Vnn fecturus Deus miſcet (ut ità dicam) carni
nn. Verbum, Deum homini. O ſemen Divinita-
tent. tis ſummè perfectum! Quid expectatis? Vix
in n Verbum Caro factum eſt, cùm ſtatim in Bel-
n luam Homo degenerat. Herodem recordami-
litn mi, & cruentatæ Urbis. Apparuit eodem tem-
engen. ore humanitas Salvatoris noſtri Dei, & feri-
niun. tas Regis Judæorum. Simul in Bethlehem &
nit Granum germinavit Verbi, & Herodis Falx:
n nen illud ad vitæ jucunditatem, hæc ad acerbita-
Polin tem funerum. An non cum optimo ſemine cre-
i ag vere pariter & Zizania 5 quando ubi Vita
Puns nata eſt, Mors ibi eſt ſata: eodémque in ſolo
rl & Verbum Caro factum, & ſine voce Ca-
nglin ro Spiritu ſpoliatur? Spectemus, ſi placet, &
lt aliam ſationem. Abrahamo Deus filium pro-
l mittit, utique moriturum: cuùm ille, tanto
l N vix ſemine percepto promiſſæ prolis, meſſem
linm, illicò uberrimam tulit. Quis numerat ſacrificia?

Quis preces? Quis repetitam obedientiam?
Quis currentem ad bellum? Quis fugientem à
patria? Quis peregrinationum diſcrimina? Quis
erga peregrinos humanitatem? Quis denique
recenieat, quæ Abraham præſtitit in Domini
obſequium, fidei concepto ſemine, dictu diffi-
cilia, perpeſſu aſpera, factu planè incredibilia?
Verbo, Filii audito vaticinio, domum longævus
jam Vir primum ſuam, tum ſe, filium deni-
que ipſum Deo obtulit; ejus non recuſans Sa-
cerdos fieri, cujus & Pater erat, ſplendidiùs
ratus eſſe, in Domini honorem, Carnificem
Abrabe filii, quam Parentem. O ſpem hæredis in vi-
Iaeriheit, Ctimæ lanienam commutatam! Ibi verò ſpe-
Ctes Filium ſuæ inſtrumenta necis deferre, Pa-
trem verò ſuæ ſolatium vitæ holocauſto de-
ſtinare. Nunc oculos reflectamus ab origine
illius ævi, ad plenitudinem temporum; cùm
ſcilicèt in Judæa non notus, ſed natus Deus,
imò & Judæis datus eſt. Exiit planè mediâ no-
cte ſeminare Paterfamilias ſemen ſuum in agro
noſtro. Verùm, proh Deus immortalis! quæ
non prodiere vepres cum frumento Virginis?
Nolo hic ego recenſere ærumnas, quas Infans
Verbum ſuſlinuit. Prætereo, quam paſſus eſt
egeſtatem Adoleſeens. Mitto injurias, inſidias,
diſcrimina, tormenta atque dolores, quos
Vir toleravit. Unius Cœnæ prodigia reticere
non poſſum. Verbum Caro factum, fit etiam
Frumentum, inter epulas, electorum. Serit
ſuis ipſe ſe manibus in viſceribus Apoſtolicis.
Quòdque vix credas, ſatum Frumentum, poſt-

nnn ſ
u rene
e einui
elnu
Dnmn
en n win
Cint
lin . 5
Cunmt
ine
tod⸗
n Muiie
wn un
vit biins
renten e
, Venmnel
ilunl l
naronf-

lihni
Velticm-
inen nentur
It,aſd, Aanmn cœnatum eſt, ſuo Sanguine rigat, ut

tyn is eliciüùs germinet. At quaàm diſpar fationi meſ-

mnulen ſis! quantùm Zizaniorum cum Grano mox
be t⸗ , caſuro in Terram 5 imò in Crucem uſque aſ-
alri cenſuro? Mitto Zizania, quæ in corde Judæ
o,eti⸗ Verbum Dei, ſemen Cœli ideò abſcondére,
ile⸗ quia & prodiderunt. Unius Petri Cor con-
Aumnhi templor. An non exiſtimaviſſetis fructum cen-
ei ſnmn daturum Frumentum electorum in
aun krmneipe Apoſtolorum præelecto? At cecidiſ-
nolmnle e Dei ſemen in petram viſum eſt, cùm in Pe-
dsil trum cecidit. Quin & penitùs aruiflet, niſi
i, HS. Pey citò humor ex oculis emanaſſet. Ohumanæ in-
iteni vegatio. Tecancliaten naturæ, cùm maximè præſtanti
Grueh mine foœcundatur Penè ſtipula factus eſt
Tunogub⸗ Petrus, poſiquam Frumento Dei eſt ſaginatus.
nor pi⸗ In cœna Agni, Leonem ex tribu Juda coméê-
ae, dit, & ad ancillæ vocem trepidavit. Ejus eru-

Ethicæ Comment. Tom. VI.

193
buit ſe eſſe Domini diſcipulum, cujus etiam-
num cruore ejus Lingua rubebat. Ei ſe perne⸗
gat hærere; quem ſuis inhærere viſceribus ſen-
tiebat. Ab eo fugit Magiſtro, quem in pecto-
re, quocunque iret, avexerat; & noſſe non vult;
cujus non imaginem, ſed membra geſtavit in
ſuo corpore. Eum negavit vox, quem negare
non poterant viſcera. Abſcondi cupiebat ab eo,
qui in ejus latebat pectore. Lingua negabat
Chriſtum, & Chriſtum pectus continebat.
Verbo; Paſtor Ovium Petrus Agnum ſe neſci-
re affirmavit, cui dignitatem debebat ſuam.
O quale Lizanium, quo tantus Apoſtolus &
videt Solem, & negat. Verùm felix Petrus, qui
pullulantia zizania citò lacrymis rigando arefe-
cit, ſuo cruore rigaturus à ſe quaſi enectum
frumentum. Judæa longè infœcundior, quæ
Domini Paſſione fœcundata, ſata Corpore, ri=
gata Sanguine, Cruce proſciſſa, ſepta Claviss
munita Spinis, Evangelio culta ſterilior eſſe
copit, poſt Domini Paſſionem. At ne fortè
crederes id in Synagoga duntaxat factitatum,
revolve quotquot extant in Scripturis monu-
menta, & reperies copioſiores ſpinas & Terra
germinaſſe, cùm ſelectius à Deo jactatum eſt ſe-
men. Panis Angelorum in eremo diſſeminatus, &
Concupiſcentia Carnium pullavit. Lex ſata in
faſtigio Sinæ montis, & ad radices ejus nata
Superſtitio. In domo David conſitum ſceptrum
Regni, & ſervitus Libidinis cum eo crevit. Ejus
infecta oſtro chlamys, & Uriæ cadaver cruo-
re tinéctum. Quid Salomon? Eligitur à Domi-
no, ut Templum conſecret: vix moles ſurre-
xerat Templi, cùm à Rege Idolum erigitur.

In loco paſcuæ ibi me collocavit. Pſal.
22. f.

Ità de ſe cum Propheta dicere poteſt, qui Arga-
Deo adſtat in hoc Templo, illudque de Mun- mentum

di alumnis canere poteſt cum Vate, Et famem '* Bae-
. 1. 7 chanali-
patientur ut canes. Nam nihil ipſi deeſſe poteſt, u,

qui militat Pani vivo, qui de Cœlo deſcendit;, Pdz8. 165
mihilque non poteſt non deeſſe ei, qui hæſerit u Chri.
Mundo. Et quando Prophetæ non ſat fuit 5o bona
Juſti abundantiam hiſce verbis declarare; Ve-"αναa:
1 l . . 2² — In Mundo
rum ſterilitatem quoque Impiorum oſtendit; ſi- pia
quidem, dùm non ait in uno paſeuorum, ſed pfſ az, ie
in loco paſcuæ ibi me collocavit: apertè innuit;
extra Chriſtum Paſcuæ locum non eſſe. Ita-
que, quia Paſcuæ illud eſt munus; ut ſuperet
Famem, Mortémque propellat ab eo; quem
paſcit: hæc duo Paſcuis Mundi deeſſe oſtendam,
quibus Chriſti Paſcua abundat. Ordiamur à
primo. Cibi munus eſt fameſcentem ſaginare »
famémque depellere. O fames, inter Mundi e-
pulas, triumphatrix! O nullum de fame trium-=
phum in Sæculo, niſi ſæculorum adveniret Prin-
ceps, pro nobis non tam Princeps, quàm Ci-
bus! Planè ſi uſquàm vinci fames deberet, in
Regum menſis vinceretur. At Afſueri epulis cili hu⸗
imaginarius de fame triumphus negatur. Cen-= jus Man-
tum & octoginta iolidos integrôſque dies re- di non exe
gio apparatu pugnatum eſt contra famem, nec Woge⸗
vinci potuit. Servierunt Ventri, poſt tantam is non
ferculorum copiam. Quin cùm quotidiè epula- explent,
ti ſerantur, indicatur profectèò jejunas fuiſſe
dapes, quarum & capacior ſemper, & cupi-
dior venter erat, poſt epulas. Miratur aliquis
à me negari in Mundo ſatiem, qui diffiteri
non auſim divitem Evangelicum epulatum
R quoti⸗

Luc. 16.

19.
Luc. I.
53
Gen. 3.
19.

194 Oliva

quotidiè ſplendidè. Et epulabatur, inquit, quo-
tidiè ſplendide. Aio. Mundo epulas non deeſſe,
epulis ejus ſaturitas deeſt. Non nego eſcas „ne-
go paſcua. Quid? an tibi ſaturatus is videtur,
qui quotidiè epulari ſplendidè exſtimulante fa-
me, cogebatur? Planè vel Lupi unâ die lau-
tins paſſi, plures deindè dies abſtinerent. Quæ
ineſſe potuit in his ferculis ſubſtantia, quan-
do quotidiè vorari largé potuerunt quotidiè
devorari? Quin cùm & in domo ejus de micis
duntaxat expreſsè mentionem fieri audiam, &
ipſum exaudiam non exaudiri „ cCùm guttam
petit, conjicio ſatis jejunam pompain illarum
fuiſſe menſarum, cùm & micas in abundantia
deneget, guttas poſtulet in ardore. At Panis
abundantis Sodomæ perierunt? Quid tum?
Nunquàm in Sæculo negavi copiam, ſed ſatu-
ritatem. Quin abundantia, quæ reprehendi-
tur, excefſum duntaxat conviviorum arguit.
Hinc conjicio fame verius repletos convivas,
quam cibis, qui quò abundantiùs paſcebantur,
eò menſas ſtruebant uberiores. Huc fortè ſpe-
Ctat, quod in Cantico Virginis omnes cani-
mus, & rari mirantur. Eſurientes, inquit, im-
plevit bonis, & divites dimiſit inanes. O Ma-
ter Sapientiæ, ni erro, exerraſti. Erraſti, in-
quam, uno lapſa verbo, quæ unicum Patris
Verbum concepiſti. Nam cùm ubertatem Dei
tui indicares, eſurientes impletos affirmas, &
divites inanes profiteris. Contrariorum nullus
hic ordo. Efſurientibus ſaturati opponuntur;,
non divites. Quoties opulenti eſuriunt! Ve-
rùm erravi, dùm ſapienter errantis vocem Vir-
ginis diſcutio. Maluit enim ipſa vocum ordinem
invertere, quam ordinem pervertere Verita-
tis. Veritatem enim ipſa conceperat, non ina-
nem Dialecticam. Haud auſa eſt Saturatos ap-
pellare, quos non ſaturarat Deus, Divitum
nomen liberaliter indulſit, Saturatorum veròô
vocem reticuit. Sciebat enim Parens jam facta
ejus, cui omnia patent, divites eſſe, ſed non
expletos, onuſtos opibus non plenos, plenos
ſed minimè ſaturos. Quod & apertiùs edocuit,
cùm teſtata eſt, divites non factos à Deo, ſed
dimiſſos inanes. Siquidem eſurientibus benefi-
ciui ſaturitatis collatum eſt, ſed non divitibus
poœna inflicta inanitatis. Quod erant, ſunt: ad
id aliis promotis, quod beneficio Mundi eſſe
non poterant. Recordamini, rogo vos, paren-
tis noſtri Adæ, cujus, cùm feramus ſupplicia,
culpæ obliviſci non poſſumus. In ſudore vultis
tui veſetris Pane tuo, Inobedientiæ reo edicitur
à Deo. Miror planè. Poſt epulas pomi, fieri
incipit mentio de cibo. Et primò quidem per-
miſſum illis pomorum ommum eſum lego, und
Scientiæ fruge ſubtractaà, quibus illos uſos eſſe
non lego. Egere cœperunt cibo, poſtquàm co-
mederunt; ut tandem aliquando fateamur, ma-
is nutriri, quam pelli eſuriem eſcarum ille-
cCebrâ. Vel ſi manducaturi erant, etiamſi pomum
prævaricationis non manducaſſent, inficiari non
poſſumus, ſolidiori ſaltem indiguiſſe cibo, poſt
Cibum. Panis enim, qui Cor confirmat, præ-
bitus epulatis, quibus plantarum uſu, eſuque
abundè proſpectum. Quin, quò copioſiùs epu-
lari Mundus cœpit, eò fames validior eſſe coæ-
Pit in terra. Quare Deus herbis carnes adjun-
Xit ſervatis ab eluvione Viris Fœminiſque,
carnique ſanguis non interdictus poſt Legem:
adeò ſemper copioſiori Mundus eguit annona,
quò copioſiùs eit paſtus. Utinamque ſolis car-
nibus famem noſtram deluderemus. Ad venena

famelici confugimus. Perſica deliciæ ſunt, ſui en u
verſione Soli. Verùm feliciùs illa naturam, ahene
quàm nos conditionem, mutavere. Deſiere il- Ggj usd
la mortem inferre, ſed nequaquàm deſiere La- “ ul w
tini ſfamem pati. Quid? Fames ad monſtra nos efe,
compulit. Ultra toxica produximus patinas. ber 1
Jam cibus eſt Vipera: ſunt & Angues morta- e
lium fercula. Veneno vivitur, famique oppo- loer
nimus, quæ funeri foœderantur. Tanta in Mun- lene ian
do fames, ut à quibus morderi timemus, ea Pdleell
mordere & mandere non vereamur. Nimirùm 1n0
ſatius duximus, fœdus inire cum Morte, quam ue ſec
Famis ſupplicia tolerare. Mitto ege infantes 14 ker
Matrum eſcas: mitto mures alimoniam Prin- uinline
cipum: mitto ſtercora parciùs ab Apoſtolo hu und
ſpreta, quàm à Mundo exaltata. Ille enim com- gurrllir
paravit duntaxat opibus ſtercora; is verò e- nager
mit, & eis cœnat. Mitto epulas Aſtyagis, a- penſis
liâque argumenta quam plurima diræ famis, niuund
quâ ſuas inter epulas Mundus torquetur. Ad “
tett ron el

Chriſtum libentius accedo Panem verum, quo
ſolo expleri poteſt mortalis inopia. Quo quis
unquàm verè paſtus, quin continuò omnem wbs lecul
Mundi felicitatem faſtidierit? Poſſem huc ego 6 kenn,
adducere Marias Clevenſes, poſſem Senenſes i ne mhr

ſtuntas in

Catharinas , poſſem è& Viris quamplures inme- Reliebam
dium afferre, qui hoc contenti Pane, panis n Kracll
ipſius eſurientem refectionem recuſarunt. In- cenare,
juriam certè facerem tum Chriſto, qui dixit, lpormme
tum Chriſtiams, qui credunt, ſi diù immo- dor, ingue
rarer in confirmanda apertiſſimæ hujus ſaturi- Gtnn N⸗
tatis philoſophia. Certè non felicior Aqua eſt, utti ue
quam Dominus præbet, eo vino, quod pro- Ohlanmn
pinat. De illa verò ad Samaritanam dixit fu- 1! lator
turum, ut ultrà non ſitiret, quiſquis beato . w onturnie
fonte potaretur; imò ex corde ejus fontem a- nnis,
quæ vivæ emanaturum, in quem ipſe guttu- um Mo
lam ſuæ aquæ infudiſſet. Quòd fſi pretioſior MlR, o
aquâ Domini ſanguis eſt Domini, quis dubi- eu Cen pant.
tet à ſuis faucibus ablegandum omne ſitis ſup- Jerum de
plicium, ſi vel ſemel vinum germinans Vir- ten iti
Fines præguſtarit? Mira res, vinum abit in lenent.
anguinem Chriſti, & vinum noſtrum ſanguis Wug te
fit Chriſti. Porrò, qui latices in pectore Sa- lla erant
cerdotum vini meri ex eo exundant ſanguine, me: ſumn⸗
quem hauriunt quotidiè in Aris? Fervet, mi- ii cale
hi credite, in veſtro pectore fons vivi ſangui- er clca t
nis, quamquàm frigere ſine cruore Spiritus vi- Ilſes: ce
deatur. Et quid niſi plenum cruore Chriſti inelem ver
vas effundimus, quoties in ſacra exomologeſi Eantur
puras levamus manus ſupra impuros poeniten- tung iniſſe
tes? Ea eſt vini exundantia, ut non modèò no- lnem 1
ſtram poſſimus ſitim extinguere, verùm & a- Alletent ſi⸗
lienas audeamus peccatorum ſordes abluere. imech
Lavabit in vino Rolam ſuam, prædictio Pro- Gen. 45. Kreula:
phetæ eſt. En vino velut aquâ utimur in pur- II. Inr ver,
gandis ſtolis. Uſque adeò- abundat potus no- luckor,
ſier, ut ſitim reſtinguat bibentis, & maculas 1 n ae
ſordentis lavet. Ego dixi, in abundantia mea ilite,
Peccatoribus, ne bibant iniquitatem ſicut a- 8 lenie
quam. Nihilo minus æquè nobis ad innocentiam in wüi
exundat in morem aquæ vinum Pudicitiæ, ac ait Un
ipſis ad cumulum Pravitatis redundat iniquitas. Afnen 4
Vobis iniquitas fit aqua in Potum, nobis quo- in ten
que vinum fit aqua in Purgationem. Quèd ſi Nenten
aquâ Domini non minor ſanguis eſt ad reſtin- er⸗ o
guendam ſitim, cruore profectò Domini non wimein
inwalidior caro eſt ad comprimendam famem.- tnot N
Caro ejus verè eſt Cibus. Non ludit, ſicut intin an
illudunt Sæculi eſcæ. Paſcit, non inflat: ex- n in
plet, non exinarit. Et ſanè quæ adeò vorax Wa lute
Anima eſſe poteſt, ut Agno non ſaturetur? En Enebell⸗

Agnus

3. Reg.
19. 8.

Pl./7. 34

nplust
U Nr,
Klirmt
o Güi
Ud3

Delicis.

Voluptas
noxia.

Electio
Status.

etis,?
Voluptas
noia.

Kt⸗ 1

e

Agnus Dei; imèò en Agnus Deus, quem Cœli
capere non poſſunt. Proh Deus immortalis!
Quis credat anguſtum hominis pectus non im-
pleri immenſitate Dei, quam Coœli cœlorum
nequeunt continere? Deſperare ſaturitatem de-
bes, ſi Deo plenus eſuris. At quid moror in
Pane vivo? Umbra & ſola ejus imago ſatura-
re poteſt, quem deliciæ terrarum omnes ex-
plere non ſolent. Jacebat intermortuo ſimilis ad
radicem Terebinthi Elias, cùm ecce delapſus è
cœlo Angelus eum, blandis erectum verbis,
pane veſci ſubcinericio, & aquam haurire ju-
bet & vaſe. Quid expectatis? Ambulavit in for-
titudine cibi illius quadraginta diebus, & ad-
huc ambularet, ſi non in Deo tandem ſuo re-
quieviſſet. Porrò, ut plus mirere vim cibi, je-
junarat frequentiſſimè Propheta, quare & ali
generoſiuùs debuit, ne in via deficeret. Panis ille
hujus umbra extitit Panis. IIlius cibi cineres ex
hoc cibo, qui cùm Deus quoque ſit, non po-
teſt non eſſe Ignis conſumens. Ergo ſi tanta

ſaturitas in Imagine, quæ in Cibo ſatietas? In

hujus ſæculi alimentis, quamvis à Deo mini-
ſtrentur, Mors latet. Adhuc eſexæ eorum erant
in ore ipſorum, & ira Dei aſcendit ſuper eos.
Neſciebam à prima Orationis parte ad ſecun-
dam gradum facere: Nunc verò cùm & Eſ-
cas in ore, & Iram Dei ſuper Judæos legam,
opportunè ad alteram ſermonis partem dela-
bor, in qua me oſtenſurum dixi, Cibis Mun-
di hujus Mortem non arceri, ſed advocari. Cu-
jus rei quod clarius argumentum eo, quod in
epularum commendationem Propheta ſuggeſ-
ſit? Fateor ſaturatos ad nauſeam uſque in ere-
mo coturnicibus Judæos; verùum quæ iſthæc
ſaturitas, quæ ſi famem pellit Mortis prænun-
tiam, Mortem accerſit pediſſequam Famis?
Nullus, opinor, ſatietatem expetet, quæ ne-
cem parit. Ne moriar comedo, non ut moriar.
Verùm de Cibis Mundi ſemel legimus ſatie-
tatem ità attuliſſe, ut tamen cædem quoque
inferrent. Utinam interfuiſſes Epulantibus,
quantus te cepiſſet horror Epularum! Adhuc
Eſcæ erant in ore, & Amima non erat in cor-
pore: fumabant ſemicoctæ adhuc in labiis A-
ves, & calebant recenti cæde Cadavera. Ceci-
dere circa tabernacula, in cibum hominum,
volucres: cecidere in tabernaculis comedones,
in eſcam vermium. Voraverunt Ifraëlitæ aves,
& vorantur à vermibus. Planè non fœdus, ſed
foznus iniſſe cum Morte viſi ſunt, quando
Mortem ab illa avium acceperunt, ut Vitas
redderent ſuas. Heu quæ Epulæ, quibus Mors
eſt invecta! Funera mihi voraſſe videntur,
non fercula: & quidem olim in olla Mors,
nunc veròô, ut ociùs properaret, Mors in avi-
bPus. Judæorum fuere volucres laqueus: cepe-
re, cùm captæ ſunt: mortuæ;, interfecerunt:
ori illatæ, ut indè vitæ ſpiritum excluderent.
Lento igne coquite, Judæi, aves iſtas. Quò
enim tardiùs vos reficitis, eò & tardiùs defi-
cietis. Uno penè gradu earum ac veſtrûm vita
ad finem progreditur. Feretrum vobis appara-
tis in menſa. Vidiſſes ibi alium animam citiùs
vomentem, quàm eſcas: alium vinum cruore
diluere: alium Morte corripi, dùm corripit car-
nes: hunc ſpiculo Mortis ſauciari, dum avem
ferro transfigit: illius exire vitam ex ore, dum
intrat in os ferculum. Quam ego à Cibis illa-
tam Stragem mirarer, mi ſcirem, è Pomo ſa-
tam Mortem Mortalibus. Ne in Paradiſo qui-
dem abeſſe pôtuit ab Epulis Mors. In Cibo la-
Ethicæ Comment. Tom. V.

195
tuit: omnéſque Morimur, quia unus, incon-
ſultè humanus, Coméêdit. Quid ergo miramur
à Propheta dici: Jepulchrum patens guttur eſſe;
quando ſepulchrum eſſe debuit, per quod Mors
intrat viſcera. Placet à cæde cruenta oculos re-
flectere ad damna occultiora ciborum. Pateant
itaque latebræ. Prodiit quaſi ex adipe iniquitas
eorum. Ex abundantia cibi ſcelus. Ità-ne? An
dubites, à cibis abeſſe Mortem, è& quorum adi-
pe Peccatum prodiit, ſtimulus Mortis? Undè
Propheta canebat: Fuerunt mihi lacrymæ meæ
panes. Quaſi diceret, ſcio ſubeſſe epulis funera:
ploro proptereaà feretrum in lance: & quia idem
eſt Manducare, ac Mori, meis ipſe mihi Pa-
rento lacrymis, dum Comedo. Cogor hoc lo-
co exclamare: O ſapientes aliquando ſuperbo-
rum inſanias! Tæduit, fateor, me ſuperbien-
tis ultra ſua confinia Pulveris, cujus non ſat
fuit Luxuriæ, Menſas patinis onerare, ornare
floribus, ut quatuor anni tempora, etiam in-
vitis Menſibus, uni Menſæ deſervirent, ri-
dente in floribus Vere, in frugibus Æſtate
matureſcente, exundante in calicibus Autum-
no, frigente Hyeme inter nives, niſi Face quo-
que pocula inferret. Ita calices & Ignis ante-
cedit ad pompam, & Nix præcedit ad illece-
bram, ne unum à Principe vitium potaretur
in vino, ſolâque ſine faſtu Gula conviviis præ-
eſſet. Inventum, quomodò & Superbia, quæ
vento paſcebatur, aſſideret epulis Conſularium.
Benè, imòô malè eſt: quanquàm hic hæc duo
copulantur, quæ ſociari Propheta vetuit. Di-
cere enimverôò jam poſſumus bonum hoc ma-
lum eſle. Nec mirum, ſi à nobis malum jacta-
tur bonum, quando faces epulares ſub meri-
diem prælatæ cyathis profitentur tenebras lu-
cem, & lucem tenebras. Gratulor ego Super-
biæ, quæ fatetur epulas funera eſſe, quando
facilius exhibentur. Ubi faces, ibi inſignia fu-
nerum. Quibus uti potuere in convivio filii Job,
quorum domus verſa eſt in ſepulchrum, Ilæti-
tià in lethum conversâ, commutatis lecti ſter-
niis in feretra. Nec Baltaſaris conditio fortuna-
tior, cui bibenti mortis ſententia indicta eſt.
Longè quoque miſerior filiis Job, quòd hi Vi-
tam amilere in Convivio, & occumbendo Vi-
tam ſunt lucrati. Ille verè Regnum & Vitam
amiſit, ſine ſpe vitæ. O quam ſapienter Rex
ille cecinit! Venenum in auro bibitur, exper-
tus loquor? Meritò proindè David hanc tan-
tam Epularum & Mortis conjunctionem mi-
ratus, Cinerem, inquit . tanquam Panem man-
ducabam. Et jure quidem optimo Panem Ci-
nerem interpretabatur, quando idem penè eſt
perire & bibere, exſaturari & exenterari. An
id de Eſcis ommibus pronuntiat? Aio. Nam ſi
quis ſine morte cibus, is certè eſſe debuit, qui
non inter lolia, ſed inter ſidera germinavit. An-
gelorum inquam, panis, coœli ſemen, lucis

germen, ferculum beatitatis, ſi quis alius Ci-

bus immunis eſſe debuit à morte inferenda. At
video in Manna vermes, ſepulchri Alumnos. At

Pſ. 5. 11

Pſ. 72. 7.

Pſ. 41. 3

Luxlus
convivio=
rum.

Gula.

Superbia.

Pſal 1014

10.

de Manna audio: Non ſicut manducaverunt Pa- Joan. 6.

tres veſtri manna in deſerto, & mortui ſunt.
Planè ſuo dignum nomine ferculum. Nam quid

hoc eſt, quod immortalium panis Angelorum

Mortem vehit? Quid eſt hoc, quòd Coœlo
delapſa Eſca Sepulchri fit Patrona, cognata
Aſtris Vermes ebullit? Ita eſt, ſolus Panis vi-
vus mortem non affert, ſed aufert. Solus hic

58.⸗

Panis vitam dedit Sæculo. Audi: Qui mandu- Ibid.

cat hunc Panem, vivet in æternum. Planè in
R 2 loco

196
loco paſcuæ ibi me collocaſti. Qui dico, Ppaſ-
cuæ? Minus dico, quàm exhibeas. Nam in paſ-
cuis meto fortè Frumenta, ſed Panem non me-
to. Hic verò non frumentum pullulat, quod
fummo labore & molere debeam, & cribrare,
& coquere: verum in loco paſcuæ mihi Panis
innaſcitur. Planè nunc non in ſudore vults
mei, ſed in cruore faciei tuæ veſcor Pane meo.
Pluat in eremo Manna, non curo. Exhibeat
carnium ollas Ægyptus, & contemno. Pha-
ſianos tranſmittant peregrinæ oræ, & faſtidio.
Unus ſit mihi Cibus, quem Virgo lactavit.
Habeo in uno ferculo Agnum ſimul cum la-
te Matris. Uno ego vivo Pane, qui pro me
periit. Cibat me Wutmentum electorum. Pa-
nis meus, Deus meus: Rex meus ipſe paſcit
me à juventute mea. Lac Gentium ſugant alii,
Ego in cruore Domini lac Virginis exſugo:
Glorientur alii in Regum mammilla: mam-
milla mea, Patris mammilla eſt. Qui dixit JNi-
tio, ille me caſiè inebriat. Qui poſt jejunium
eſurüt, ille me alit. Qui mortuus eſt in pati-
bulo, ille mihi Panis eſt vivus, imò & Vita.
Quem ſi Edero, Morti ſubducor æternæ. Nam
& Propheta ideò contra Saülem decertaturus
Panes propoſitionis ab Abimelech accepit, ut
Panis hujus vel ſolà imagie, non tam eſu-
riens expleretur, quam arm aretur pugnaturus.
Joan. s. QOui enim manducat hunc Panem, vivet in æ-

Joan. 19.
23.

78. ternum.
Omne firmamentum Panis contrivit. Pſ.
104. 16.
Argumès. Quæ in Æ gypto nec plaga fuit undecima,

ii in Bac- Fames ſcilicèt, hæc prima in Mundo eſt, E-
Sied- gypto ſaneé miſeriori. Et quidem ſumma rei
. frumentariæ in Ægypto copia, adeò ut Iſraë-
htæ avehendi frumenti gratià in Ægyptum
deſcenderint. Quis igitur omne frumentum Pa-
nis in terra Ægypti contrivit? Quis? Pams
vivus, qui de Coœlo deſcendit, & in Ægyp-
tum fugit? Panis qui in Bethlehem, hoc eſt,
in domo Panis pullulavit, is nihil habuit an-
tiquius, quam ut fugeret adhuc Infans in E-
gyptum, protriturus in ea regione, quæ Mun-
di ſimulacrum eſt, omne firmamentum Panis:
ne alius quæreretur à Mortalibus Panis: poſt-
quam Deus fieri dignatus eſt Pams. O Panis,
in quo habitat omnis plenitudo Divinitatis cor-
porahter, quam ſapienter de Te prophetavit,
Luc. 1. quæ Te peperit: Eſurientes implevit bonis, &
53. Divites dimiſit inanes! Etiam ſobriè ebria Sa-
muelis Mater tuum cùm præſagiret adventum,
1. Reg 2. cecinit: Repleti prius ,» pro panibus ſe locave-
5. runt. Argumentum Orationis erit; ab hoc Pa-
ne Mundi Delicias omnes infatuatas eſſe. Quod
facillimè probabitur, ſi oſtenderis à Chriſto
miſſum Lignum ſuæ Crucis in Panem Mundi,
cùm Delicias Inopes dixit, Divitem Pauperta-
tem. Quæ intelligentes tot viri fœminæque Pa-
nem Mundi, Famem reputantes, ſprevere De-
liciags, dulcidſque Lignum in Panem Mundi
miſſum experti ſunt, duam ipſum Panem. Hinc
ſceptra repudium paſſa, hinc dilectæ catenæ:
hinc exoſæ purpuræ, hinc pretioſi panni. Ut
Pproindè Iſaias, qui ante Evangelium hunc Pa-
Iſa. 24 11. Dem evangelizaverat, dixerit: Tr.anſlatum eſt
gasudium terræ.

Oliva

In exitu Irazël de Zgypto. Pſalm. 113.

I.

Domine ecce nos reliquimus omnia, & ſe- Argumd-
cuti ſumus te, quid ergo erit nobis ? O tuæ fe- ia in Bac-
licitatis tam feciliter cupidam, quaàm conſ- chanali-
ciam animam! Quid ergo tibi ſit futurum,““.
quæris? Proſtat jam tuis ſub oculis merces Matth.
magna nimis. Levate capita veſtra, & vide- 19. 27.
te albæ meſſis frugem vilibus præparatam.
Quiſquis exiſti de .Ægypto, in exitu ipſo fa-
ctus es Ifrasl. En Deum vides, qui Mundo
exceſſiſti. Num exiguum præmium Deum vi-
dere? In quem deſiderant Angeli proſpicere,
tuum ipſe figes obtutum: & quamquam non
corde mundo ſis vir, Deum vides. Lætare,
fortunate Mundi exul. Beati oculi! ad vos jam
loquor, qui theatralibus non imereſtis inſa-
niis, qui non vident, quæ vos videtis; nam
Deum vident, quem non videtis. Spectate, ſi
libet, currentes in ſtadio: nam nobis præſtat
videre ſalientem in montibus, tranſilientem
colles. Arrideant vobis perſonata Monſtra: nos
eus delectat ſtolà candidà coopertus. Equis
currentibus nobis plus placet ſtans Agnus. Ve-
ſtris epulis Panem Angelorum antefero. Vos
videte, quæ videntur; ego videbo, quem ne-
mo vidit unquàm. Tardiùs fateor ex Ægypto
exceſſi: ſed citò Iſraël evaſi. Cæcus fui, dum
vidi viſibilia: viſum mihi videor recepiſſe, ex
quo cœpi intueri eum, qui poſuit tenebras la-
tibulum ſuum. In exitu Iſrazl de gypio. Sum-
ma Sermonis ea erit: Deum non agnoſci in
Mundo, videri ſtatim ac quis ſpreverit Mun-
dum. Aperta propoſitio. Et Mundus eum non Joan. 1.
cognovit. di enim coonoviſſent, nunquàm Domi- 10.
num gloriæ crucifixiſſent. Hinc eſt, quòd Moy- 1. Cor. 2.
ſes ex PEgypto vix fugit, cùm Deum videre 3.
meruit in Rubo. Hinc Apoſtolis ſuæ ſcintillam
Gloriæ in monte Chriſtus explicuit, ſemotus
à ſtrepitu Civitatum. Non loquitur modè ad
cor in ſolitudine, ſed & oculis patet. Nimi-
rùm Chriſtus Lilium eſt convallium. Porrò non
urbs, ſed deſertum florebit ſicut Lilium. De-
ſertum, inquam, non horrore loci definitum,
ſed mentis ſolitudine circumſcriptum. Agnus
eſt Chriſtus, de Petra deſerti emittendus, &
libenter in deſerto apparet.

Nihil pra.
ter Deü.

Die, ut lapides iſti Panes fiant. Matth.

Deficiente vino, dixit Virgo ad Vinum Argami-
germinans Virgines, Vinum non habent. Nunc ii in Bae-
famem inſtar Ganum patientibus, qui perſo- chanali-
nati circumeunt civitatem, Diabolus, ne in aan 4.
tanta annonæ jam conſumptæ caritate hoc ſal- lana
tem triduo deficiant in via, à Pane vivo pe- fames.
tit, ut Lapides Panes fiant. O ſanum caput!
Scilicèt Panis vivus ideò de cœlo deſcendit,
ut annonam Orco ſuppeditet? O glorioſe va-
næ felicitatis diſpenſator, quò abs te fugit re-
gnorum farrago illa tam grandis, cujus factu-
rum te copiam Cœli Domino promiſiſti, ſi
procidens in Terram, Tibi, Deo debitam,
venerationem exhiberet. Itâ-ne ex regnis penè
omnibus Mundi iſthæc tibi tranſmiſſa annona
eſt, quâ aſſeclas tuos lapides verius, quàm
paſcas? Noônne tuam Egyptum eſſe jactas,
horreum

horte
tanta,
fogere
mentis
zune
Nelas
tandem
wei:
Gin,5
Punes pe
E lectun
n le
Calrsl
Inehtur
pos lbi
iis len
iſlim
Nnia
ſophum!
ſitenduun
lenuum e,
Kerma p.
Pins hic,
Uit i,
Mon Lolus
cumge de
r, iuto ve
tlra ſuis
Uutim
inelcan. 0
Prommnto,
nnru, Ui
Kreu! H
lte de i
Puls inhi⸗
(anrut. UVt
lcis luben
Ungeriur
Peta in ee
6 Montes, 4
in iir Mari
(leſto ſan
1,. ins ſapie
len, iMqui
Cr Mars 6
lent Mont
e, non
„I excrel

, 6 He Moyt

Infingn,
In deſcene
Illikker l
enini
Ntem guttl
1i onit
Enmn d.
la hi
iſie
n Mon
Tenpl
Ratürch.
eſre Teve
n kuige⸗
Nſer
lehotnete
liten ded
inr di tor
enten in
dterni
Ui

—

Stromatum,

horreum Mundi? Undè ergo Panum caritas
tanta, ut ad Charitatem, quæ Deus eſt, te
fugere compulerit, ut tuorum conſulas ino-
piæ. At qui Panem ſperes ab eo, cujus fru-
mentis Zizania ſuperſeminaſti? Aut quo modo

ln 4

nte
un
t lennn
g

oderas, ut ea ſemine præfocanda curares? Hoc
tandem Problema argumentum erit Sermonis
mei: CQur videliceét Dæmon, oſor Frumenti
olim, & Zizaniorum in Mundo ſator, nunc
N Panes peétat à Domino. Quod ego quidem in-
Iigte de factum exiſtimo, quòd infelix Dux à ſuis
einih jam ſe deſeri militibus ſentiat: qui, cùm in
gie Caſtris Dei Pane Angelorum Chriſti milites ſa-
ginentur, pati nolunt, poſt diutinos labores,
ſolos ſibi apponi Lapides in eſcam à Dæmone,
cujus ſciunt cibum electum. Videamus ergo;,
quomodò & Cibus impiorum Lapides ſint, &
inaviſſima & contrario demittatur Juſtis Ali-
monia & Coœlo. Et quidem ſi ſecundùm Philo-
ſophum iis conſtamus, quibus nutrimur, ſolis
fatendum eſt Iniquos ali Lapidibus, quorum
certum eſt in Scripturis cor efle lapideum. Au-
feram à vobis cor lapideum, dixit aliquando

tnlin

Mon Panis hic, cujus Caro carneum datura cor e-
Genul rat iis, qui eſu lapidum obriguerant in ſaxa.
Ank Non ſolus Serpens comedit terram, ſed qui-
tkin cumque Serpentem, tanquàm Ducem ſequun-
ln tur, luto veſcuntur. Imòô, ut delicatiùs aliquan-
elk tulum ſuis militibus Dux „& Primas epuletur,
ſi terram ipſe comedit, ſoli ſuperſunt lapides

ad
2uſi in eſcam. Quos, non cibos duntaxat impi eſſe
pronuntio, verùm & bellaria. Lapides tor-
rentis, illi dulces fuerunt. O mellita Impietatis
fercula! Hæc planèé Marmora ſunt le Marmo-
rate de gli empi. Quis riſum cohibeat? In e-
pulis impiorum lapides torrentis dulces prædi-

huhr an cantur. Utinaâmque ſoli aliquando lapilli in de-
ian z ]—.. X½ 4 .
nlr⸗ liciis haberentur, tantùm lapidum ſtomacho
1t, n ingeritur ſceleroſorum, ut dubitaverit Pro-
Denie 6.
EE

pheta in eorum aliquando cor transferendos
MI.45. 2. Montes, quos exedant. Transferentur Montes
Um in oor Maris. Quod iſtud excordis æquoris cor?
Münmi Quæſtio ſanè difficilis. Verùm Patris ænigma
ukre N Iſa. 57. Filius ſapiens ſolvet. Impii, quaſi Mare fer-
Umkmn 20, vens, inquit Iſaias. Ergo ſi Impii quaſi Mare,

hent

anund cor Maris Cor impii eſt, in quod brevi deſi-
e aiAnne lient Montes, cùm quotidiè, vorando lapi-
iiuen. des, non poſſint coacervatione ſaxorum tantâ
eninmn1 non excreſcere tandem aliquando in Montem.

Exod. 15. Hinc Moyſes de impiis canit: Deſcenderunt in
6. profundum, quaſi lapis. Non enim poterant
non deſcendere quaſi lapis, quorum in corde
multiplex lapidum eſus Montes firmaverat. Et
ſanè mirari jam deſino, quo modo ſepulchrum
patens guttur ſit iniquorum. Facilè enim ex-

en

w e/ cidi potuit monumentum in petra, quæ de-
lin , eſſe non potuit in eorum gutture, quorum
du, gie, eſca lapides ſunt. Imò hac fortè de cauſa A-
Nunn dig poſtolus, qui ad Gentiles miſſus eſt, quando
cueln/ eos in Montes ac lapides concreviſſe cogno-
ue if ⸗ vit, Templum ex eis Spiritui Sancto eſt ar-
leng 1. Cor. 6. Chitectatus. Neſcitis, inquit, quoniam corpora
di 5. veſtra Templum ſunt Spiritäs Sancti. Certè eo-
n⸗ rum lapidea viſcera non poterant non fuiſſe
109 inr in viſcera Pietatis per Paulum verſa, quorum
tene eſſe potuere corpora Templa Divinitatis. O ſi
n pateant pectora Ditum, inquit ille, videas
enn, ſanè ibi tot ſilices, quot viſcera. Sanè Petras
Deocen nobis ineſſe cenſuit Dominus, cùm fontem ſa-
eanſii, lientem in vitam æternam educturum ſe ſuæ
nlin, potentid virgæ, in nobis eſſe pronuntiavit. Et
j niu g, Ethicæ Comment. Tom. VI.

.Z
eN —

nl

nunc Panem petis, qui uſque adeò frumenta

„ *
Lib. XIV. 197
undè, oro vos, putatis factum, quòd impii
iniquitatem bibant ſicut aquam: miſi quia la-
pideos ſe eſſe ſentientes, optaverunt duritiem
ſui aquarum vi eludere? Aquæ enim excavant
lapides: & alluvione paulatim Terra conſu-
mitur. Sed quid ago? Ipſa Veritas nénne a-
Pertiſſimè faſſa eſt, in lapides impiorum eſſe
corda converſa, cùm de ſemine ſui verbi lo-
cuta, dixit, Et aliud cecidit ſupra Petram, & Luc. 8.5.
natum aruit, quia non babebat humorem? Quid?
Noônne ubi aurum naſcitur, ubi ſunt Montes?
At quot impiorum corda auro ſunt plena? Be-
nè, inquis. Sed parum ad rem. Non enim la-
tet in ſago aurum, ſed naſcitur. Tu verò cu-
ſtodiri in corde impiorum probafti, non gi⸗
gni? Falleris. Non enim ſervatur tantum, ſed
& formatur aurum in præcordüs Avarorum.
Quid eſt aurum naſci, niſi ex eo, quod aurum
non eſt, aurum concreſcere? O utinam rapa-
cium corda ſpectarentur! Videres ibi diuturna
meditatione penſari, quo modo ex mihilo fiat
aliquid, quâ ratione vile aliquid mercis in au-

rum demutent. Rogo te, ſi non naſcitur aurum

in corde ſaxeo fœnerantis, unde dudum ege-
nus, repentè ſuas ipſe ferre opes non poteſt?
Tum: nônne homines facti ſunt, ſicut ea, quæ
dilexerunt? Ergo Amor, ſi aurum diligat, fa-
cit ex corde Carneo Aureum cor. Suum ſibi
Aurum habeant Avari. Non enim poſſunt non
eſſe Saxei, in quibus Metalla naſcuntur. Au-
deas, Tertulliane, & qui audaciùs fortè of-
ſium medullas carnis metalla dixiſti, dic quo-
que in lapidem obduruiſſe Carnem, ex qua
Aurum extrahitur. O eſcæ Mundi lapideæ!
Talibus te Dæmon exſaturat ferculis. Lapida-
ris, cùm paſceris. De ftercore boum lapidatus Eccl, 22.
eſt piger. Magna non comedentis miſeria: ſed 2.
comedentis major. Malo enim lapidari ſterco-
re, quàm lapides mandere.

4 Peſte, fame, & bello, Libera nos

Domine.

Parcite, Auditores, ſi Sermonem in Ora- Argumi-
tionem converto, &⁊ Preces recito Eccleſiæ, tum in
qui Evangelium adveneram explicaturus. Et Bachana.-
Auditores coram me habeo, & Dominum S.
illos, qui me audiant, hunc, qui me do-
ceat. Plus me, quibus obruimur, mala cogunt
optare audiri à Domino, quàm audiri à Vo-
bis. Malo me audiat Deus, quàm meus ad
Vos ſermo perveniat. Eéôque credo libentiùs
ignoſcetis, ſi intelligetis me pro vobis orare ad
Deum, cùm apud Vos deſino perorare. Quod
ut intelligatis, breviter oſtendam, hoc potiſ-
ſimùm tempore, hâc trind calamitate labora-
re Mundum, Peſte videlicèt, ſame, & bello.
Quibus ærumnis is nos ſubducet, in cujus pen-
nis ſanitas eſt, qui Panis vivus eſt, qui Pax

noſtra eſt, fecitque utraque unum. Ergo videa-

mus, tres has calamitates graſlari his tribus
diebus in Mundo, eiſque gratulemur medici-
nam factam in Chriſto. Peſte, Fame, & Bello
Mundus laborat. Inquis, quæ Peſtis, ubi paſ-
ſim omnes domo proſiliunt, neméque vitat con-
tubernium alterius? Imôò Peſtis hæc tandem
peſſima eſt, quæ gliſcit, nec timetur. Sardo-
nico infecti ſucco rident, & moriuntur. Nec
ideò ſine funere, quia ſine lacrymis. Non ità
timerem ab hac Peſte, ſi timeretur: nunc ve-
1r0 cùm exultetis in ea, quæ ſtrages ab ea ex-

R 2 pectan-

1

9 8

pectanda? Ea certè, quæ cras diebus ipfis no-
men faciet à Cineribus. Cinis, qui citò veſtris
ſuperincumbet capitibus declarabit, non luſiſſe
Luem, in qua ludehatis. Porrô quis audeat in-
ſiciari ſcelus luem eſſe animarum, niſi is, qui
Plalmos neget divinos? Siquidem in ipſo Pſal-
morum veſtibulo Cathedra peſtilentiæ non pro-
cul ſtatuitur à Via peccatorum. Benè: Lues
ſerpit in Mundo. Quâ verò ratione Famem ti-
mes, ubi epulamur quotidiè ſplendidè? O cæ-
Ci! Et quid, niſi, quæ graſſatur „fames com-
pulit Sacerdotes, ex horreis Eccleſiarum Pa-

nem vivum extrahere? Quid niſi Fames vali-

da, quæ facta eſt in hac terra, coëgit Panem
verum de coœlo deſcendere? Niſi nos Fames
urgeret, ſuum nobis Angeli non demitterent
Panem? Adipem ſuum Babyloni Sion non
tranſmitteret, niſi laborantem eam extremâ an-
nonæ caritate intueretur? Non adeò vile Fru-
mentum electorum eſt electis, illud ut com-
modareênt nobis, mſi charitas urgeret eos ca-
ritati noſtræ ſuccurrere. Non eſt, niſi ſummum
malum, quod ſuaſit, ut Panis filiorum canibus
mitteretur, dum homines, Famem patientes ut
canes, circumeunt civitatem. Horrea tum ſolùm
Joleph aperuit, cùm ſinum ſuum Tellus oc-
cluſerat. Nemo credo diffitetur Fame Peſtéque
laborare Mundum, quo modo verô Bello pre-
matur, non patet omnibus. Cantus ubique,
& plurima Pacis imago, ubique Exultatio, &
de Bello ſuſpicaris? Haud ſuſpicor, ſed certò
ſcio Bello Chriſtianos, & quidem ſæviſſimo,
urgeri. Pax iſta; clamat à finibus penè Mun-
di Hieronymus, Bellum eſt. Et Hieronymi vo-
ce certius Prophetæ oraculum exclamat, ubi
de vitiorum eluvione egiſſet. Sanguis ſangui-
nem tetigit. Tuos, rogo, nobis, Paule, ocu-
los pauliper commoda, quibus videbas; quæ
non videntur;, ut intueri poſſimus, quæ 1ola
& prævideri debent, & videri non ſolent. O
ſanguinis eluvio eluvione Tiberis copioſior! O
armorum ſtrepitus ſine ſtrepitu, inter feſtivos
tubarum clangores! Tibiarum, mihi credite;
fidibus fides adhibenda non eſt. Latent enim
Bellorum machinæ ſub illecebris tympanorum.
Tot imter figmenta, perſonatum Bellum ince-
dit. Sagittis petimur, & dornimus.

Eſto mihi in Deum prot torem, E in
7 , S 77 26 — 2

Argumé. Ità feriis hiſce Voluptatibus conſecratis Da-
Sl vidis ore clamat Ecolelia ad Deum. Quæ cer-
bu.. t an pro ſua exaudiatur reverentia, incertum
facit is, quem veneramur, & cœlo Panis de-
lapſus. Nam cum cupiat Eccleſia Deum ſibi
fieri Arcem, ipfe ei fit Cibus. Domine, non
cibo egemus in tanto epularum apparatu, ſed
propugnaculo indigemus adversùs aéreas po-
teſtates. Exurge, quare obdormis, Domine:
eſto nobis Propugnaculum, non Panis, qui
Deus exercituum es. Ergo hoc ſolvendum mi-
Mich. 7. hi erit „cur Deus „ cum imploretur „ut Arx
8. ſit, Panis fiat. Ego ità ſentio. Inimici hominis
domeſtici ejus, intus latet hoſtis, intus eſt pu-
gna. Ergo Deus, ut homini auxilietur, non
Arx factus eſt, ſed Panis, ut videlicèt intus ad-
miflus interioré hoſtin caterväã profliget. Cor
noſtrum ſceleri ſœderatum noſter denique hoſtis
eſt: à quo ut ſervemur, non Caſtro egemus
externo, ied interno Adjutore: qui ne nobis

Oliva

deſit, Deus fit Panis, ut illum glutiendo, ſa- t:
lutem tuam, tumque præſidem vores. Varia,
lattone
Hæc eſt vita æterna, ut cognoſoant te guſ⸗
olum Deum, verum, quem mi- iie
Piſti, Vſum Chriſtum. Joan. 17. 3. man
. 4 cat tenel
OO Domine, num weliùs dixiſſes, Hæe Argums. nlhella
eſt vita tranſitoria, ut cognoſcant Te verum 's in Bae-
Deum? Haud enim multùm de vita æterna danali-
Mortales anguntur, hàâc maximè Bacchana- er. uen
hum tempeflate. Tranſitoria vita eſt, quam l.
cupiunt, retinent, quærunt, Eternâmque D
optant. O inſanias falſlas! Reſpuitur terna 6 Aackßi,
vita, & optatur, ut Tranſitoria terna ſit vi- woce li
ta. Quid audio? Æternam negligis vitam, & . ,1tton
cupis vitam æternam eſſe. Aut vitam atnas non le t ige i
æternam, aut æternam amas vitam. Si non a- us i. Paab
mas vitam eſſe æternam, libenter morere, & 6 i rehel
patere, ut tranſeat, quam malè amas tranſi- Gi amin Pa
toriam, vita. Sin vitam æternam cupis, en æ- Pir ehigkann

ternam vitam. Hæc eſt vita æterna, ut cognof- Ibid. um Ca

cant te verum Deum. O mortales, ut quid tzretbe
obliviſcimim Deum, duùm æternum vivere op- Trdem
tatis, ſi hæc eſt vita æterna, Deum noſſe? So- Erlninuns
la de Deo cognitio vitam æternam facit, quam lebetin l
æternam facere non poteſt temporariæ vitæ a- Enozuti
buſus. Melius proindé Deum noſſe, quaàm noſ- un,ied
ci à Mundo. Auuraron.
P . . . benehcenti
ar vobis, Ego ſum. Luc. 24. 36. Cmn, Den
ioum Lib
Utrumque dilcipulis ſuis dixit Jrsos: neu- Arga- r
trum fſuis dicere poteſt Mundus alummis. Nec e is N
. . . CBaccha- Cunenti hr
ipſe eſt, nec per ipfum nobis Pax eſt. Iple vagt, lu wae
enim tranſit; nec ejus tranſeunt ſagittæ, quas S
ſuo dolet infizas cordi Propheta. Tranſit Mun- . Peet
dus, & Concupiſcentia elus; ſed relictum per 8 du Inie
Concupiſcentiam vulnus in carne adversùs Spi- 4 1 nn
ritum concupiſcit, & pugnat. Vis diſcere Mun- iun tien
dum dicere non poſſe, Ego ſum? Audi: Fræ- bid. anecp
terit enim figura hujus Mundi. An figura ſit, 1. Cor. 7. H
præſertim quæ præterit: tu videris. Num du-31.
bitas expirantem fortè Mundum Pacem nobis nc n0
legare? O malè caput imbutum! Speras in H ig
Mundo Pacem, in quo Pax ipfa lanceis, cla- iin re
viſque confoſſa eſt? Rogo, quæ Pax eſſe po- nncd
teſt, ubi vita hominis Militia eſt? Oſtenden- Pecca
dum itaque erit, nec Mundum eſſe, nec eſſe lndun
in Mundo Pacem. Ipſe tranſit: ſed, more u id A
Parthico, vulnerat recedendo. Chriſtus, * Ulig hon
contrario, eſt, æternûmque erit: inque elus 1 Fatibu
vulnere Pax eſt. iind ſe
. no damn
. . . . Foreäimen
Magniſicentia ejus & Virtus ejus, in ,an 4
nuhibus. Pſ. 67. 37. 0Nl oia
IIt lle L
Aliquando inter nubes Euchariſtia colloca- Argumi- ulhteret.
tur. Nec mirum. Si enim univerſa, quæ ſub H“ 1n aicio
Sole ſunt, Salomonis teſtimonio;, Vanitas 5,. nw ie⸗
ſunt: in ſolis nubibus eſſe poterat locus Veri- i ca ich
tati. In Sole Vanitas, in Nube Veritas. Lux bnini ben
Dei in Nubilo: Mundi nubilum in Sole. Si- ſee ſeln
ne Sole Sol, & cum Sole Tenebræ. Hoc de- itiecrcie
nique eſt, quod à nobis & quæri debet & ſol- nitdare
vi. Aio itaque Mundi felicitatem in Sole eſſe, n Tigne
quia tenebroſa eſt, quia ſine luce eſt. Contrà Qud:
Chriſti magnificentiam ſplendidam adeò eſle, ucem,
ut luce non egeat, quia & in tenebris lucet. d epenh
Adminicula alienæ lucis Mundi tenebræ quæ- ridis
runt:« heun

l
4 runt: Chriſti virtus ſine Sole. En illum in Cal-
varia, ſugato Sole, ſplendidiorem: nam & à
ſin Latrone agnoſci potuit, & à Centurione co-
gen gnoſci. Nicodemo de nocte ejus Divinitas cla-
ruit: mediâque naſci voluit nocte, ne lumi-
n nis indigus videretur. Remove à Mundo lu-
cem auri atque dignitatis, & quantis inhorreſ-
ere, cat tenebris, deprehendes. Chriſtum veroô in
Enni paupertate fulgere video, in funere emicare.
Uln ezen

In qua nocte tradebatur, accepit. 1. Cor.
1II. 23.

Chriſti
Pa ſio.
Argamé-
ti in Bac-

Accepit Panem, ut traderet Corpus in qua
nocte tradebatur. Tunc, cùm cogitabamus,
quâ ratione eraderemus eum de Terra, mitte-
smsti- DPat ipſe in electis ſuis radices Frumenti ele-
bus. Cti. Parabatur ipſi Crux, & ipſe Panem no-
Olbto bis præparabat. Denique mittebatur jam Lig-
beueßtia num in Panem ejus, cùm ipſe ardentiori amo-

re ee. re flagrans miſit, ut ità dicam, in Panem no-
naàs. ſtrum Carnem ſuam „ Ut tunc maximè diviniùs

nutriremur, cùm ei in elcam fel apparabatur.
Fradenti ſe tradidit ſe. Germinavit vinum
germinans Virgines; cùm flos Viginis arere de-
bebat in ligno. Et certè vera Vitis, antequam
ferro putaretur, vinum protulit non Draco-
num, ſed Draconum venenum, pharmacum
Animarum. Ergo in tanta Miſerentis Domini
beneficentia illud nobis proponitur difleren-
dum, Deum videlicèt tunc maximè ſuæ pro-
digum Liberalitatis fuiſſe, cùm impudentiùs
contra ſe humanum genus inſaniret. En Ar-
gumenti hujus validifſimum argumentum. In
qua nocte tradebatur Phariiæis, ſe tradidit
Diſcipulis in Cibum. A qua nocte dies iſti non
Dei Mi. beneficio diſtant. Hiſce enim diebus, in qui-
Jericorr. bus Chriſtus iterum Romæ crucifigitur, no-
dia. bis ſeſe exponit in Eſcam. En Panis in Epu-
lum;, cùm ſcelus in Mundo Domino parat la-
nienam. Verùm altiùs repetendum eſt hunc Dei
morem benefaciendi per ea, & eo tempore,
quo ab hominibus læditur. Peccat Adam in
paradiſo, Pomo præguſtato. IIlicò ad vindi-
Ctam Deus ultionum accurrit: ſed quia Miſe-
ricordia & Veritas obviant ſibi, cùm Deus oc-
currit peccatori, dum Juſtitia cineres contra
Adamum meditatur, architectatur Miſericor-
dia pro Adamo Crucem è& ligno. Mira res?
Juſtitia hominem Morti addicit, Miſeéricordia
Deo Patibulum deſtinat, ut homo reviviſcat.
Ita uno ferè tempore, à Dei Juftitia capitis
homo damnatur, & à ſua Deus Miſericordia
pro redimendo homine adjudicatur Cruci. Au-
di, quam apertè id ſentiat Eccleſia: Quando
tul .B4 Pomi noxialis (homo) morſu in Mortem cor-
ruit; Ipſe Lignum tunc notavit, damna Ligni
ut ſolveret. O Mors ubi eſt victoria tua? Ipſo
tui auſpicio regni delineatum eſt patibulum,

ja
cald in quo vincerere. Nulla tui gloria regni, quæ
ſel 6 vinci Cœpiſti, antequam imperares. Miramini
ſ Domini beneficentiam in Ligno Paradiſi, ex
N quo & ſcelus emerſit, & deſignata eſt Crux?
e Miſericordiam plus ego ſtupeo in Cruce, quàm
un unn 1 in Arbore; clarius Domini bonitatem recognoſ-
eblt, lr co in Ligno Calvariæ, quam in Ligno Para-
iicih , diſi. Quid æquè faſtidiſſe Deus debuit quam
eln 1 i Crnucem, in qua Unigenitus ejus confixus cla-
bwechig, Vis pependit. Nihilo minus cunctis prælata ar-
te boribus arbor Crucis, ſuprâque ligna omnia
6 n 4 ſylvarum Patibulum exaltatur. Proh prodigia!

Stromatum, Lib. XIV. 1.

Accedit Chriſtus eſuriens ad arborem Fici e
tempeſtate, quâ ne florere quidem debuit, &
quia cibum non præbuit, maledicitur. O Pater
æterne, Filius non nutrienti Se Arbori male-
dicit, & Tu benedicis Ligno tuum filium cru-
cianti? Num charior filio cibus, quàm Patri
filius? Maledicit ille, & Tu benedicis? Parce, Inimicis
Domine, inebriatus videtur in Coelo gladius eree⸗
tuus, qui ſævire neſcit in Terra. Ita-ne? are- 1 Deſ-
bit Ficus, quæ non paſcit, & florebit Crux, peratos.
quæ interficit? Vivet, quæ mortem intulit fi-
lio, cùm moriatur, quæ filio eſcam non tulit?
Maledictus omnis, qui pendet in ligno, & be-
nedictum lignum, in quo, qui pendet, male-
dicitur? Ità eſt. Levius Deum læſit Ficus, Do-
mino negando eſcam, quam dare non debuit,
ideôque periit, victura ſi pro ficubus clavos ger-
minaſſet. Deus enim ſævire neſcit, contra ſæ-
vientem in ſe. IIli liberaliùs benedicit, a quo &
graviùs lædetur; ſuiſque adeſſe fidelibus ſtatuit
uſque ad conſummationem ſæculi. Hoc certè
præſtitiſſet, ſi Aurum aut Gemma factus expo-
neretur in Altari. Non ità eſſe vult. Panis fit,
ne oculis pateret, & eéſui eſſet. Cur aut Lux»
quæ illuminat omnem hominem venientem in
hunc Mundum, recedendo & Mundo in ſimu-
lacro Lucis nobiſcum non perſeveravit; aut
Verbum cur non in verbis adfuit Mundo? Nul-
li horum Senſuum communicari voluit, voluit
manducari; Scilicèt, ut Gula, quæ flagitium
admiſerat, ſingularius præ reliquis ſenſibus
Domini ſentiret beneficium. Gula prævarica-
ta eſt contra Deum:? recreata quoque à Deo
eſt pra participibus ſuis. Tuum eſt, 6 Gut-
tur, Euchariſtiæ beneficium, cujus fuit &
ſcelus. Felix culpa tanto obliterata beneficio.
Manducavimus & periimus: manducamus &
vivimus. At ſi edi voluit, cur non in Pomo:
ſed in Pane ſuum nobis corpus reliquit? Ni-
mirùm in ſudore veſcimur Pane noſtro: ejus
contraà ſaturamur Pane in deliciis. Et fortè
ideò non in Aqua, ſed in Vino ſui nobis de-
dicavit ſanguinis Sacramentum, quia videlicèt
vina Nos obfuere. A quo læſa fuit figura Sui,
illi Sanguinis ſui myſteria dedicavit. Diſce mi-
noris apud Miſericordiam pretii, quæ ejus in
diluvio injurias eſt ulta, quam quod ſimula-
crü ſuum poſt eluvionem denudavit. Adde, in
vino Luxuriam reſidere: florere ex aqua Pu-
dicitiam. Chriſtus ergo, qui benedicit uberiùs,
à quo fædiùs læditur, vinum aquæ prætulit
in auſpicio Sacramenti. Quid immoror in Vi-
no? Quid Panem tracto? Quid in Cruce hæ-
reo? Majus ſupereſt divinæ Clementiæ argu-
mentum. Per Fœminam divina violatur Lex.
Quid expectas ruinas, ſupplicia Fœminæ ex-
terminium? Falleris. T'anti occaſione ſceleris
vix Fœmina Viri ſubjicitur poteſtati, cùm Fo-
minæ defertur Mundi principatus, & Coœlo-
rum offertur imperium. Vix Eva captiva fit
ſceleris, cùm Maria protritura fertur caput
Draconis. Promittitur & ſemine peccatorum
Virgo ſine peccato, in ipſo judicio ſceleris.
Vix pronuntiaverat ſententiam Deus in Adam,
cùm jam de Virgine loquitur ad Serpentem.
Infelicior quaſi dixi Foœminæ ſexus, ni pec-
caſſet. Mariâ fortè careremus, ſi Eva ſtetiſſet.
Neque verò huc duntaxat Divinæ exundavit
pelagus pietatis. Non Angelorum apprehendit
naturam, ſed hominum. Cur? Utraque pec-
carat. Ità: verùm ſemel Angeli peccaverunt:
Homo veròô toties Deum læſit, quoties &
4 VIät.

200

Rom. 5. vixit. Ubi abundavit delidtum, ibi ſfuperabun-
20. davit & gratia. Placet regredi ab Incarnatio-
ne Verbi ad Arcam Noë. De qua quæro:
Cur non ex lapide, aut ex latere juſſit eam

Dominus exſtrui; ſed ex lignis compingi præ-

cepit? Inquies, ne obrueretur eluvione. Haud
enim in marmore difficilius fuit Deo ſalvare
Noëmum, quam in Ligno. Cur enim non po-
tuit vel lateritiam Arcam undis elevare, vel

jacentem humi ab aquis tueri, qui populum

ſicco juſſit veſtĩigio mare rubrum tranſmnittere?
Arcam fœderis refluus Jordanis non attigit:
eundem certè ſenſum ſervaturæ erant & ob-
ſequii, & amoris Arcæ Noëmi ſaxeæ aquæ di-
Iuvii ; tantò Deo promptiùs obedire doctæ,
quantò hæ & Colo Aquæ demiſſæ, illæ veròô
& Montium viſceribus profluxere. Puto Ligno
inter Aquas Deum triumphum detuliſſe, in
uo ſe extrema quæque paſſurum prævidebat.
Gaudebat Verbum Lignum contemplatum de
Undis triumphare, imò & inſultare Undis,
in quo ipſi Scribæ erant inſultaturi. Munera-
batur Dei Filius Patibulum ſuum in Arcæ
Ligno. O tuam;, Domine, triumphatam Ju-
ſtitiam in ſuo de Orbe Terrarum ſingulari au-
guſtéque triumpho! Quis tunc luſus fuit, cum
& in Aquis ſerviret Ira, & regnaret in Arca
Miſericordia? Etiam cùm fluctibus inimicos
involveres, benedixiſti maledicenti te Ligno.
Solum Lignum, quod te perdidit, in diluvio
non periit. Minùs nunc te credo dilexiſſe Noé-
mum: in Ligno non minùs quam in Juſto
complacuiſti Hic te coluit;, illud crucifixit:
parabatur tibi poſt Diluvium à Noë ſacrificium,
m Ligno veròô poſt aquas futurus eras non ſine
ſanguine ſacrificium. Magis autem Te ſadrifi-
cans dilexiſti, quam ſacrificantem Tihi.

Tribus diebus erit peſtilentia in terra tua.
2. Reg. 24. 13.

Argumẽ-
zi in Bac-
chanali-

666.

Quod accidit olim in finibus Judææ, nunc
ſingulis quibuſque annis comtingit in urbibus
Chriſtianorum. Verùm ibi fons Peſtilentiæ Da-
vid, nunc verò Filius David pharmacum eſt
Peſtilentixy. O germen David & dux Ifrael,
qui oculos Caci in hodierno Evangeho illu-
minaſti, revela oculos Populi tui, non ut vi-
deant, quemadmodùm vidit olim David, ca-
dentem Angelum, ſed ut graſſantem aſpiciant
Voluptatem: quam ſi ego in hac veri Solis lu-
ce oſtendero, futurum ſpero, ut quicunque
bibunt Iniquitatis luem ſicut aquam, te ſamo-
ri cupiditate ſitiant Vvinum verum, quo ſolo
pelli poteſt & Mundo ſceleris Peſtilentia. Oſ-
tendatur, Voluptatem Luem eſſe; hujus ve-
16 Peſtis pharmacum Chriſtum efſe.

Exiit qui ſeminat ſeminare ſemen ſuum.
Matth. 13. 3.

Argums. Imòô non exiit ſuum duntaxat ſeminare ſe-
*2 in Bar. Mmen, verum ſuperſeminavit & Sée. O Domi-
4 Prast- ne, haud memor es Juſtitiæ tuæ, dum Miſe-
. ricordiæ niminm recordaris! An oblitus es à
Te dictum eſſe, ex hac Terra noſtra ſpinas
ac tribulos in pœnam ſceleris erupturos? Quo-
modé ergo pateris inter ſpinas tuum cadere ſe-
men; a quibus non ignoras præfocandum? Et
quidem ſi unquam alias, hoc certè tempore

Oliva

Mundus plenus eſt ſpinis. Suſtine Domine ad- nn⸗
huc tres dies, & fehciùs in cinere ſemen tuum Cebie
pullulabit. Fallimur: imò ideòͤ ſuum diſſemi- ſime⸗
nat in Mundo Frumentum, ut deſinant in n El o
e0 florere ſpinæ Voluptatis, & germina erum- mm l
pant ſanctitatis. Ità etiam frumentum hoc ſa- iur/ 4
tum eſt, cuùm adversus Dominum non ſolæ unſn
Spinæ germinaverunt, verùm & cum clavis enl 4
Crux quoque apparuerat. Ergo argumentum chert
tale erit. A Chriſto ideòè ſatum Frumentum glollen
hoc fuiſſe, ut eradicarentur à Mundo Spinæ. e hucl he
3 1 nenſin
Veniunt ad vos in veſtimentis ovium . m
int rinſoous autem ſe unt lupi rapaces. ug
Matth. 7. 15. . Potzemt
Renecan
Tot in Urbe perſonæ, ut ipſa quoque vitia Arpams Gur. Rar
erubeſcant non incedere perſonata. En lupi zain Bac- ot
perſonam induunt ovium: en vitia nomine co- Shanali. jenenum
honeſtata relaxationis. Perdurat Bacchus in “s. Lele pot
bacchanalibus, & Furias ſuperſtitionis recrea- Noni teſt
tionis nomine palliamus. Ergo Agnus Dei huc Cllber. G
deſcendit, ut retegat perſonam vitiorum, do- Aigtando
ceâtque Lupos eſſe, quæ Oves putantur. A- Pels gri
gno credendum eſt, quia & Paſtor eſt, ſuâſ- alclumarit
que cognoſcit Oves. Credendum, inquam, Negno coe
huic eſt Agno: nam & ab his Lupis Ovind 1 NMundo
perſonatis pelle mactatus eſt. Felix Ovis Chri- nun recti
ſti,; quæ diſcet Lupos declinare. Facilè verô lu. Amb.
perſonæ vitiorum cognoſci poterunt, ſi Baſi- ineligs
lio credamus hujus animato Voce & Spiritu A- voluptas cum ,
ghi: ab eo verò palliata Vitia inducuntur, cùm palliata. ne ut, l
& Avaritia parſimonia, & Ira juſtitia, & Vo- Porns Kit
luptas remiſſio, & Livor zelus videntur, ejus Undem p
teſtimonio ab hominibus in Mundo appellari. nn
Perrò Chriſti doctrina detractas fuiſſe Perſonas huid .
Vitiis latè probat Arias, dùm ante Chriſtum “
& Phociones, & Diogenes, & Platones, re- “
liquâque ſummi apud antiquos nominis nomi- brt Iu
na, gloriæ ſerviviſſe, dum virtutibus ſtudere Binß
redebantur. Vide Tertullianum quæ de Thea- Mn
tris ſcribit, in quibus & Divimias colebatur, iig e
& Vitium docebatur. uwem!
l M eſt:
. . 3
Vinum non habent. Joan. 2. 3. iirut
Et ſanè quæ hoc dixit mentiri non poteſt, Argami-
Cùm ſit Mater Veritatis. Ego verò haud dubi- 4 i, Bec. in1
10 Vinum impiis defuille, qui bibunt iniqui- 427t. nlu
tatem ſicut aquam. Uva enim eorum uva fellis, Deut 1. d
& botri amariſſimi Fecit enim labruſcas, à qua 32 cor,
expectavit Dominus uvas. Ergo oſtendendum Mandi an vin
Vinum Mundo deefle, non deeſſe Juſtis, cu- famet, inie
jus Dux Botrus Cypri eſt. Vide S. Ambroſ. a- Gnnhi. D
liòſque ſuper hunc locum. Et ſanè Vinum non Enamen
deeſle Eccleſiæ, deeſſe Mundo, indè patet;, Enend lluf
quòd in regio Salomonis horto ubi conſitæ fue- . eiet.
re vineæ, haud torcular collocatum fuit, ut no- ike
tavit Gillibertus ſuper Cant. At in Evangelio hüllr
qui plantavit vineam, torcular fodit in ea. Cur connie do
hoc diſcrimen? Scio Gillibertum exiſtimaſſe Cri ſerd
hortum Salomonis caruiſſe torculari, quòd fe- nddele
licius vento fluant, & eliquentur uvæ, quam
compreſſione, hoc eſt, feliciùs eliquari Amo- lir⸗ nin
ris ſuavitate, quam compreſſione Timoris. At D
ſi hæc cauſa eſt, deeſſe debuit & Eccleſiæ tor- elt
cular, in qua Charitas urget & comprimit corda. rg.
Quid igitur? Puto defuiſſe torcularia in vineis 8
Regum, quia ſine vino ſunt ſummæ Mundi . Iu d
deliciæ. Vinum non habent uvæ, vineæ carent Dncdnen
& Torculari. In Eccleſia verò ubi Vinum germi- at ehl

nans An Gelubr

Dni
enen
imn
nin
un N le
n
phen
landnt

2

n

ne

anei

i lun

lc

n Atei
nonrimn
Unutbunte
n lekl⸗
iünualktal

tiei n
Ven
i bibm
ANf
labeul

nans Virgines ex Botro Cypri exprimitur, ſtatui
debuere Torcularia. At, inquies, ebrii ſæpiſ-
ſimè à Prophetis Impii appellantur. Fateor:
Iſa.51.21. Sed non à vino: & ebria non à vino legitur in
uno Prophetarum. Vis diſcere quo inebrien-
Thren. 3. tur? Audi. Inebriavit me abſynthio. O pocu-
15. lum ſanè ſalutare! O ſobriam Mundi ebrieta-
tem! At hanc fortè putabis miſerorum dunta-
Yat ebrietatem eſſe. Falleris. Nam regiarum
quoque menſarum vinum haud eſt pretioſius.
Pl. 79. 6. Audi Regem: Potum dabis nobis in lacrymis
in menſitra. Regum & Pauperum non diſſimilis
potio eſt: illud tantum diſcrimen eſt, quòd ſi-
ne menſura bibit lacrymas Miſer, quas in men-
ſura epotant Reges. Utinamque non miſeriùs
potaremur in Mundo. Venenum, inquit apud
Senecam Princeps, in auro bibitur, expertus lo-
quor. Rarò venenum in auro bibitur, inquis. Ra-
rà Quoties in auro bibuntur & vina. Toties
venenum hauris, quoties & vinum. Non enim
deeſſe poteſt venenum à colubro. Porrò Salo-
monis teſtimonio, Vinum in fine mordebit ut
coluber. Quòd ſi aquam bibere volueris, regno
aliquando & libertate diluenda erit. Heu quam
brevis gratia! Et regnum & libertatem amiſi,
exclamavit apud Plutarchum is, qui Potum
Regno coactus fuerat paciſci. Sed quomodò non
in Mundo vinum, ſi è terra promiſſionis Bo-
trum vectibus extulere exploratores Hebræi?
Ità: Ambroſium tamen conſulas volo, a quo
intelliges Botrum illum Chriſti fuiſſe ſimula-
crum. Qui, quemadmodùm, teſte Paulo, Pe-
tra fuit, dàm aquam ſitierunt, ità & poſteà
Botrus fuit ad cumulum deliciarum. Video hoc
tandem à pleriſque non mandi, Mundum vi-
delicèt induci à nobis ſitientem, & ſine vino.
Ecquid, inquiunt, niſi vina eliquantur torcu-
laribus, invehuntur navibus, calicibus hau-
riuntur? Utinam non tantùm Vini Mundus ha-
beret. Tuum completum eſt Utinam. Deſide-
rium jam Res eſt. Redde pro voto gratiam.
Diſces hoc, ſi Vini intelligere volueris defi-
nitionem. Definitio verò eſt Spiritus Sancti,
Pl. 103. quæ ea eſt: Vinum lætificat cor hominis. Ergo
16. Vinum eſt non quod Palato illudit, ſed quod
exhilarat Cor. Cordi quod ſapit, non verò
quod blanditur Gutturi, illud tandem Vinum
eſt. Porrò hujus vini lætificantis corda neſcio
an multa ſit copia in ſæculo? O ſi paterent
pectora impiorum, videres multorum natare
in vino corda, quæ mœrore merguntur. Imò
tanta in vino mœſtitia, ut melius eſſe cenſea-
tur ire ad domum lucts, quàm ad domum
convivii. Et quidem ſapienter luſit, qui uni
vino nomen fecit à lacrymis. Sapientiùs tamen
deliciis illuſiſſet, ſi omne genus vini lacrymam
efſe dixiſſet. Tunc enim cum Propheta Mun-
Ila. 16 9. dus cdlicere poſſet, Inebriabo te lacrymâ med.
Proh dolor, miſerias læti bibimus noſtras, &
convivia nominamus, ubi meœſtitia hauritur.
Chriſti verò convivium quantis redundat ſoli-
diſſimis deliciis!

Ecce nunc potes dicere: quia iſte non
ſit Deus vivens: adora ergo eum. Dan.

14. 23.

Ità ad Danielem Princeps Babylonius dixit
Draconem deſignando, cùm vidiilet ab eo de-
lectas epulas Sacerdotum Bel, ejuſque ever-
ſum delubrum. O inſanam Sapientiam! Aureum

4

Argumsz.
tu in Bac-
shanali-
ͤus,

Stromatum, Lib. XI V.

2,0 I
everti Rex paſſus eſt Idolum, & Draconem
cupit adorari. Felicius ante Aurum procubuiſ-
ſet, quàm ante Monſtrum: illud enim vanum
duntaxat, hoc noxium quoque: ab illo non
expectandum auxilium, ab iſto metuendum
excidium. Non prodeſt illud, hoc nocet. Deue, Mandi
inquit, vivens. Undè vivens? quia interficit. damna.
Veſtra 6 Babylomi Mors vita eſt Dei veſtri.
vitam Idoh pretioſam, quæ veſtro alitur Servitas
funere! Non vivit Deus veſter, ſi vivitis. De- Aulae, &
nique Deus vivens, ſed funeribus. Utinam ſo- Mundi.
li deliraſſent Babylonmii in umbra ſuperſtitio-
nis. Utinam non etiam Romæ everſis ſignis,
ſaxeiſque protritis fimulacris, Voluptatis Dra-
co, non vivens Deus appellaretur. Ridemus,
benè novi, Idola lapidea: ſed Voluptatem,
vivens Idolum colimus. En totus Mundus a-
bit poſt eam. Totus abit Mundus poſt Mun-
dum. Illudimus Gentilibus, quòd ſaxa colue-
rint, ridendi uberioribus ſanctorum lacrymis,
quòôd Draconem colamus. O portentum! Pa-
nis Deus à quo nutrimur deſeritur, & Draco
colitur, à quo & nos, & noſtra devorantur!
Imòô Gloria noſtra hæc eſt, quòͤd Deus ſit vi-
vens: hoc eſt, qui ali debeat. Stulti putantur
Babyloni, quòd Bel poſthabuerint Draconi,
eo ſolum nomine, quoòd hic eſcis indigeret;,
abſtineret ille ab epulis; cùm è contra liben-
tiùs coli debuerit, qui minoris erat diſpendii.
Et nos gloriamur, ſi Ambitio, & Voluptas
viventes Dei immodicis ſaginentur cibis: & ea

putatur voluptas glorioſior quæ majori ſump-

tu nutritur. Damna amamus noſtra, & eò di-
ligentins colitur Mundus, quò diſpendioſius
excolitur. Magnæ epulæ magni fiunt, non
quòd abundantius ſaginemur, rejiciuntur enim
fercula, ſed quòd ingentibus patrimoniorum
damnis parentur. Cleopatræ & Æiopi non
ſuavius ſed carius convivium, & ideò in Mun-
do prædicatur. Gemmæ fercula ſunt, non
quia dulces, ſed quia pretioſæ. Pretium jam
condimentum eſt; nec quàm ſapiat, ſed quan-
ti conſtet, quæritur. E contrario Chriſtus non
Draco vorans eſt, ſed Cibus, ſed Panis eſt,
qui paſcit. Et tamen malumus devoranti litare
Draconi, quàm nutrientem manducare Panem.
O Dei bonitatem! Dominus ſibi victimam
providit: imò ipſe & Deus eſt nobis, & ſibi
Hoſtia, adde & Sacerdotibus Cibus. O pa-
rabilis Dei ſervitus! O noſtram Legem! Deo
ſat litat, qui Deum manducat. Magis noſtrum
videtur ipſe factus ſacrificium. Rogo, ne Agno
Draconem anteferatis. Rogo, ne dicas cum
Babylonio Rege de tuo Dracone, Deus vi-
vens: Nam libentius ego glorior in Agno oc-
ciſo, quàm in Monſtro occidente. Mors Agni
vita mea, Mors mea vita Monſtri. Non mag-
num Deum colere viventem, ſed Deum ado-
rare morientem, & magna fides colentis, &
obeuntis amor ſummus.

Percuſſit Job uleere peſſimo, à planta pe-
dis uſque ad verticem ejus; Qui teſtâ
ſaniem radebat, ſedens in ſierquilinio.
Job. 2. 7.

Job Mundus eſt: nec mirum ſi in hujus vi- Argumé-
tæ tragoœdia Mundi iniquiſſimi perſonam Vir gaspane
Juſtiſſimus induat, quando Lazarus amicus libus.
Chriſti pro Peccatore prodit & ſepulchro. Non
ideò Mundus Job eſt, quia Patiens, ſed quia

Immun-

Immundus; in illius ſiquidem non ſanctitate:
ſed fœditate Sæculi hujus contemplamur ima-

ginem. Ergo Job Mundus eſt, ulceribus ple-
nus, & in ſterquilinio ſedens. An de vulneri-
bus Mundi dubitamus, cum beati Job ulcera
contemplamur? Porrò ſedere in ſterquilinio
Sæculum dubitabit is, qui neſcit Terrena ſter-
coribus, Apoſtoli authoritate Comparata, in
quibus requieſcunt, qui eſſe ſub ſentibus de-
licias putant. Vulnera verô teſtâ radere, imô
rodere, nmihil proſeétò eſt, quam humanis de-
liciis diabolica ſolari & fovere delicta. Inter
ea verò quæ vehementiùs humanam miſeriam
exaggerant, illud eſt non minimum, quòd ve-
ſtem pulchritudinis inter ærumnas reſcindi-
§. yob. mus. Scidit veſtimenta ſua. Quæ veròô veſtis
Job. 1. 20. noſtra eſt? Audi: Induamini Dominum Jeſum
Rom. 13. Chriſtum. Hanc ſi exueris veſtem, vulneribus
147 induêris. Neque enim quamdiàù veſtimentis
Gloriæ ſuæ opertus Job fuit, coopertus eſt peſ-
ſimo Ulcere. Veſtem ipſe ſcidit, cutem inci-
dêre ipſius vulnus & livor, & plaga tumens.
Quid, quòd maledixit diei, in qua natus eſt?
An non imago noſtri eſt, qui damnamus
diem, quo renati ſumus. Baptiſinum odit,
quiſquis Dominum JnsM exuit. Quid ergo &
ulcerato & denudato faciemus huic Sæculo
nequam? nos qui docemur Samaritanum &
ſaucium, & nudum non præterire. Plorabimus
cum ridente, ridebimus cum plorante, Pau-
lum imitati, qui lætabatur Corinthios contri-
ſtatos eſſe ad Salutem? An ad Salomgnem pro
unguentis, pro veſte ad Davidem confugimus;
ut regis curata impenſis faciliùs inopia Mun-
di convaleſcat? Teget denudatam veſtis, vul-
PES.13. nerato facient unguenta medicinam. Operui in
Jejunio animam meam: En Davidis indumen-
tum, quo vel Adam quamdi uſus eſt, in
ſua videbatur ſatis veſtitus nuditate. Oleum ef-
fuſum nomen tuum. En ex apothecis unguenta-
riorum Pacifici Regis eduétum vulneribus me-
dicamen, quo plagæ pereuntis Mundi feliciter
curatæ ſunt. Neque enim aliud datum homini-
bus nomen eſt, in quo ſalvi fliant, præter no-
men JäsU. Verùm plaga vulnus non benè ſa-
nat. Curari debeo priùs, antequam curem:
convaleſcere, & ſic languentium morbos de-
pellere. Malè lues febrim pellit: pelus ſpina
plagam obducit. Curemus noſtram, ut tutò
alienam procuremus ſanitatem.

Can. I 2.

Comedamus & bibamus; cras enim mo-
riemur. Iſa. 22. 13.

Argums- In Chriſti adventu omnem hominum pro-
za in Bae- Phetaſſe conditionem miratur Ambroſius. Et-
Sisnal. enim Domini magnalia prænuntiavit Anna Vi-
Geiz eas dua, Eliſabeth Conjugata, Maria Virginum
„evis, Primogenita. Nunc verò & Scelus prophetat.
Tentatio- Excidium enim ſuum ſibi Ganeones vaticinan-
num fon- tur. In eo duntaxat hallucinati ſunt, quòd non
tes. Cras, ſed ipſo deliciarum Die & Corporis,
& Cordis interitum patiuntur. Sanè quod ſpe-
clat ad interitum carnis, Baltaſar in ipſa nocte
Convivii ſui jugulatus eſt. Et Adæ prædictum
eſt, ipſo, quo comediſſet, Die, Morte mori-
turum. Ergo duo hæc expendenda, Nempe
Manducamtibus & Bibentibus imminere tum
Carnis, tum Cordis interitum. Quòd ſi eos
benè prophetaſle concedimus, Quiſquis & bi-
bis, & vivis, noli de fugata Morte exultare:

Oliva

Si non enim hodiè, at cras morieris. Quam ha- l vlin
Ctenus effugiſti calamitatem, non effugies. ur
nnit⸗
. .. . . velhicn⸗
Uit filii Sion exultent in Rege ſuo. Pſal. nilet
149. 2. punhli
. noktanm
Quid eſt hoc? qui Evangelio non credunt, Argumr ten No
obediunt Evangelio, & qui Chriſtum audi- "s in Bac- Gunnu
unt, Chriſti doctrinæ reluctantur. Clamant il- banali- Lektp,
li, Non habemus Regem, niſi Cæſarem, ſcien- er. aui den
tes neminem ſervire poſſe duobus Domims. 5. 12. dun en
Quis verò noſtrum non dico clamat, ſed ſal- Servire .
tem muſſat, Non habeo Regem, niſi JnsM? duobas. Dimn
Exultant filii Babylonis in Tyranno ſuo, nihil- Nihil pra. .
que de noſtris Deliciis curant: & Filii Sion in el Mik. (n
Rege ſuo exultare neſciunt, undique mendi- gengg. ie l. Mns
cantes à Sæcularibus ſolatii guttulas; quaſi ve-dicet con. Auunz
rè ſuis famulis poſſit Mundus ſufficere, & ne- ſolationes 1 M adlue,
queat filiis ſuis ſufficere JkxsUs. Neſcio, quo Mundi. Sngbun
pacto id accidat, humanum cor tam cupidum, S chm Iu!
tantâque rabidum fame Mundi inanitate reple- une cx
ri ſe ait, exinaniri verò Domini copid. Iiraeli 1 ee ni⸗
allia & cepæ .gypti in deſiderio erant, inter Als ma
delicias delapſi & Coœlo cibi. Manna leve fercu- 4
.

lum eſt, & allia explent? Planè non id ex an-
nona accidit, ſed ex inſania cordis. Etiam flam-
ma ſtipulis ardentiùs alitur, quam pretioſiori-
bus pabulis. Scarabæis parantur deliciæ à ſter-
core. Non omnes cum Apibus ſapiunt, ut flo-
re, thymôque ſaginentur.

1 Mie, tand
Cllius cecl

Vlet tamen

C bon wideb
Ecce nos reliquimus omnia, & ſecuti nteun it
ſumus Te: quid ergo erit nobis? Matth. nidl
Multar
19. 27. tireammbo
Ovwes Petri allocuturæ Agnum, quibus u- Arbams. telpr
tantur vocibus, quam Paſtoris ſui? Non ſo- Ren m nii
lùm audiunt Oves vocem Paſtoris ſui, ſed & zams nn der
loquuntur. En quaàm Oves Petro ſimiles & re- “
bus, & verbis. Reliquere feriis hiſce Baccha- Pilatem
nalibus omnia cum Petro oves Petri, & à Chlun:
Paſtore Paſtoris ſui mercedem quærunt. Erra- n e
ſtis tamen in eo, quòd imitati eſtis Paſtorem, bnare .
cùm necdùm Paſtor eſſet. Etenim vox iſta, Ecce Religuſe- re⸗
nos reliquimus omnia, hebetudinem aliquam lar ve 1 . “ de
pit Pecoris, non ſapientiam Paſtoris. Qui enim4e Pelkc i
omnia poſſidebat, & nihil dimiſerat, omnia à . umn
. 4 . .
ſe relicta clamat, ſibique datum omninò nihil. tiine
Ecce nos reliquimus omnia, clamas, qui, vix re- ün. i,
licto reti, Regi ſæculorum immortali adhæſiſti. . 1 ach
Clamas, quid ergo erit nobis? qui tecum habes Ubom!
eum, in quo repoſiti ſunt theſauri omnes Divi-
nitatis? Ut ergo ceſſent querimoniæ Ovium, at- ii, lii
que Paſtoris adversàs Agnum Dei, expenda- ſun
mus, quid reliquerint, qui omnia reliquere; .
quidve eis deſit, quibus Juss adeſt. Niul re- Nibilpre⸗ N
liquiſtis, qui reliquiſtis Omnia: Omnia è con- ile⸗ HWül annn
trario habetis, qui clamatis veſtrarum ignari bera. ud col
Opum, Quid ergo erit nobis? Quid erit vobis? Unere inl
Ita-ne? Quid vobis erit? Et quid, rogo, vo⸗ ,A boe loc
bis non eſt, quibus Chriſtus adeſt? Pars veſtra , guen
Ixss, & quid vobis futurum ſit pro hæredi- un lettur
tate, exquiritis? nia
Quid tibi vis faciam! Rabbi, ut videam. Mrorſttign
Marc. 10. 51. Arumi. unſüiken
tü n bie⸗ Cundu d
Quid poſt me clamas poſtulando, quod Tu Tan 66, ſd
tibi præſtare potes, ſi vis? Quid tibi vis fa- Cacus k- n Prech
ciam * Vis videre ? Reſpice. Hoc autein vangeli⸗ u enin

noli sus.

unn
Ibid. 52. noli meæ voci, ſed tuæ fidei aſſignare? Fides
tua te ſalvum fecit. In Te habes, quod Te cu-
ravit. Tecum geſtabas tam morbum, quam
6 Ul medicinam. Caligabas, & viſu tamen non ca-
ruiſſes, ſi quam abdideras Fidem, ad uſum de-
prompſiſſes, imò ad viſum. Ergo Fides noſtra
noſtram poteſt, ſi volumus, diſpellere Cæcita-
tem. Nam & Cœli pulchritudinem, & Mun-
di turpitudinem, & lucem Legis, & umbras
Sceleris, quæ modò non videmus, videbimus,
ſi qui oculis circumſpicimus, Fide potiùs;
quàm Oculis ad videndum utamur.

Domine ut videam. Luc. 18. 41.

A Quid videre vis? Nihil, Domine, præter
en in Te. Non Solem videre cupio, non Sidera, non
Bacchæa, Aurum, non Mundi vultum: nam hæc om-
nalibus. nia adfuere mihi, ex quo vivere COi, nec
Nibil tre unquam meæ me tæduit cæcitatis. Nunce veròô,
ter Deâ. cum Tu mihi ades, verè me cæcum ſentio.
Nunc cæcitatis damna intelligo, quàâ impedior,
ne Te videam, qui totus pulcher es, nullà in-
fectus maculâ, nulloque nævo maculatus. O
Cerus E- felix mendicus, qui, cùm tamdiaà Lutum e-
vaspeli- mendicaſſet à Cinere, hoc eſt, Aurum ab Ho-
cus. mine, tandem emendicavit Lucem à Sole! O-
culatus cæcus! qui cæcitatem ſuam vidit, cum
5 Chriſtum videre non potuit. Non omninò ca-

ele
lele,Ke
Nln . .

neli

Cæοι

Copin bi
ak g.

etantſ

Hnint ee ligans cæcitas, quæ, etſi Chriſtum non vidit,
vidit tamen in eo eſſe viſu digniſſima. Videbat
& non videbat, qui cognovit optandum eſle ſibi,
1, e ut eum videret, quem non videbat. Domine, ut
,rlien videam. Quid plus cæco iſto Abraham habuit?
Rclchh

Exultavit uterque, ut videret diem Chriſti:
vidêre ambo, & gaviſi ſunt. Non eſt homo tan-
tùm, qui eum videre cupiit, in quem deſiderant
Angeli proſpicere. Domine, ut videam. Donec
non mihi illuxiſti Dies verus, imò Deus meus,
viſum neglexi. At nunc cohibere me nequeo
à deſiderio oculorum meorum, cùm te ſentio/
præſentem, oculorum meorum lumen. Expli-
candum igitur erit, oculatiorem nobis eſſe cæ-
cum iſtum Evangelicum, qui coram Chriſto
clamavit, Domine, ut videam. Cum quo nos
imirkhlrt quoque Cæci exclamare debemus, eaſdémque
n lcnd in voces erumpere. Quis enim videt in Chriſto,

Urur In
e rn

Cn G quæ Pater in Chriſto recondidit? Ergo, Domi-
le l ne, ut videam, quæ in Te non video, quò ad
ms deſpicienda, quæ video, convaleſcam. Niſi Te
2 di videro, amabo, quæ videntur: refugiam veròô
e ea, ſi bona Domini videro in terra Viventium.
nortäl
un —
uminal⸗ Viri, quid hæc facitis! & nos mortales
1De,
rhcen,
one ſe Argumè-. Jam annus elapſus eſt, ex quo Saulo cum
. wui, S Bac- Mundo collato, expoſui graves ab eo Chriſtum
0 Aahali- ſuſtinere inſidias, undè & induxi clamantem

1 , bu . .
hee 46 9.5. hoc loco Dominum ad Mundum: Ego ſum
den, Jeſus, quem tu perſequeris. Nunc ut allegoria

il compleatur, verſum vobis Mundum exhibeo
Alflliag, in Prædicatorem Divinæ gloriæ ex Perſecu-
nlr ⸗ tore. Ut enim Paulus, conſciſſis veſtibus, &
V proteſtatione Mortalitatis ſuæ, Lyſtris para-
re tum ſibi ſacrificium prohibuit: Ita, hoc anno,
i,K Mundus bello & peſtilentià, non veſtibus mo-

5 dò, ſed & viſceribus laniatis, ſe Mortalem
dùm prædicat, Chriſto prædicat ſerviendum.
Quid enim aliud Mundi vulnera, quam voces
4 ſunt ad Jus impellentes? Clamat Mundus, in-

Stromatum . Lib. XIV.

203
quit Auguſtinus, Ego deficio. O quàm apta ad Pekie di-
perſuadendum Oratio Mundi eſt, non verbis "s .4d
prolata, ſed ſanguine, non vocibus inſinuata, ſed Besn. .
vulnere, non & labiis magis quàm è ſepulchro zio utilis.
emiſſa. Sanè Mundus dicere poteſt, quod de ſe Nihil pra-
Job proteſtabatur: Pelli meæ, conſumptis carni- ter Deß.
bus, adbæſit os meum, & derelicta ſunt tantum- Job 19.
modò labia circa dentes meos. Quibus ſcilicèt *
Chriſtum prædicet, qui Chriſtum perſequeba-
tur.

Libenter ſuffertis inſipientes , cum ſitis
ſapientes. 2. Cor. I1. 19.

Eccleſia pia Mater filiorum ſuorum per Bac- Argumè-
chanales haſce ferias pleriſque filiorum debac- 9 ee
chantibus, ſaniores monet, ne eorum iraſcan- z„,
tur inſanid, ſed potiùs ſufferant & tolerent,
quoad Dominus eorum miſertus, avertat eos
. . r—: TP. Vyro tole-
ab inſania. Sed heu quam diſſimiles Parenti Fi- „„dus.
lii! Plus diſſident à Matre Filii juſti, quam à Gorrectio
juſtis Fratribus Fratres inſani. Quis enim ſervat miris.
Abſalonem Patri, quis Matris non dilaniat vii-
cera, quis Fratribus parcit? Heu nos! quorum
adeò obduruit Cor, ut cuùm moneamur à Ma-
tre noſtra, ut ſufferamus inſipientes, & quidem
non quovis modo, ſed alacri animo; Fratres Ibid-
libenter ſuffertis inſipientes, cum ſitis ipſi ſapien-
tes; nos eos execramur, dilaceramus, odimus,
damnamuüſque. Suffero, inquis, ſed moneo. Mo-
nes? Mordes, non mones. Non enim monuit
Malchum Petrus, ſed vulneravit quem gladio
commonuit. Equidem in hac re mirum eſt, quam
delicatè gerere ſeſe debeat, qui inſipientes cu-
rare ſatagit. Incipiunt clamare nonnulli: Oſa Ezeche
arida, audite verbum. Sed cùm ipſi Ezechieles 3
non ſint, nec illi fortè ſint mortui, fit, non ut
oſſa reviviſcant, ſed ut viventes homines fun-
ditus contabeſcant. Melius oratione, inquit B.
Petrus Damiani, quàm clamore vatic nareris de
oſibus hiſce. Quid enim initio ſtatim curationis Confeſſa-
exprobras miſellis vitium ſuum? Oſa arida, anſte-
audite. Loquere Tu, & audient; quamvis per“
contumelias non moneas, ut attendant. Oſſa a-
rida. O blandum exordium! Nonne ſufficiebat
dixiſſe eos oſſa? quid ingeminas probra, & ari-
da replicas, cùm jam præmiſeris ofla? Ipſi no-
runt, quid ſint. Satis eſt, à te Verbum Domini
proferri, ut reformentur. Certè non ità Deus e-
git, cùm in orbe terrarum exemplar exhiberet
viliora in optima reparandi. Quæſo Te, utrum
à Vita abeſt longiùs, aridum os, an lutum? Cer-
tè illud, ſi vitatn dedidicit, didicit quoque vitam:
reminiſci debet tantùm Spirits ſui, ut vivat. At
limus polluere duntaxat novit, & jacêre. Vide Laa’
nunc quomodèò Deus fingat èluto Adam. Inſpi- erigend:.
ravit in faciem ejus ſpiraculum vitæ. Non dixit, Gen 2.7.
6 Lime vilis & ſordide, attende, ut jaceas, &
qui ſis, ne fortè ſuperbias, cùm te ad princi-
patum terræ evexero; Sed afflatu limum anima-
vit, parcens pudori, dolori parcens. Et quidem
non dicitur, quòd inſufflaverit, ſed quòd inſpi-
raverit: non enim violenter, ſed penè aliò inten-
tus indidit luto pulchritudinem. Reſpiravit Deus,
& limus vixit. Inſpiravit, inquam, Deus ſpira-
culum vitæ, ſed in faciem ejus. Quid eſt in faciem
ejus? Jam ſuis manibus Deus vultum effinxerat
in luto, oculos efformaverat, capillos diſtinxe-
rat, produxerat brachia, dentes indiderat, pe-
ctus complanarat. Non enim in lutum humi ja- Tro tole-

cens inſpiravit. Plerique inſpirant vitam in lu- "snsd,
al⸗les ins

ompati.

—
2

tum, & credunt illicòè animandum in virum ſormädus.
perfe-

Zelus a-
wimarum
& parien⸗
& blan-
dus ſit.

204
perfectum, in menſuram ætatis plenitudinis
JEsU. Verum jacet lutum utl jacebat, non ſur-
git, non vivit, non floret, non animatur. De-
Pueras effingere prius membra hominis in limo,
ut capax ſoret ſpiraculi vitæ. Manuum blandi-
tiis ſæpins compingenda & tractanda fuiſſet
maſſa illa, priuſquàm verbum ei vitæ infunde-

res. Sed piget nos laboris, tædet manus ope-

Iſa. 49. 2

ri admoveré, & vellemus tantùm verbo dice-
re, ut puer ſanaretur, & viveret. Rurſus: In-
ſpiravit in faciem ejus ſpiraculum vitæ. In fa-
ciem ejus, non poſt dorſum ipſius. Volo, me
moneas facie ad faciem, non autem debes me
laniare in angulis, detrahendo de me. Quid ne-
ceſſe fuit narrare de me, quod mihi fuerat nar-
randum? Inſpiravit ergo in faciem ejus ſpiracu-
lum vitæ. Quàm blandè lutum amimavit? Tan-
tàm ſpiritus infudit, quantùm ſatis eſſet ad ani-
mandum. Ut proindè aptiſſimè Tertullianus de
carne pronuntiaverit divini fuiſſe Spiritus va-
ginam, Vaginam ſii Affatüs. Cùm audis va-
ginam, intellige illud ſpiraculum vitæ, quod
in ore tuo tibi aura videtur, in pectore alterius
gladium eſſe. Correptionis enim verbum, quam-
vis delicatum, enſis eſt: Ideò de ſe Iſaias di-
xit, Poſuit os meum, quaſi gladium acutum. Vi-
dendum proindè eſt, cavendumque, ne vulne-
res, quem curas. Ita debes temperare verbi tui
gladium, ut vagina videatur fuiſſe is, quem

Oliva

alloqueris. Vaginæ enim ità gladius coaptatur;
ut cùm in eam immittitur, impleat quidem,
& tangat, ſed nullo modo laceret, feriatque.
Neque verò vociferantem te audiam: famam
Religionis lædit, dedecori nobis eſt, permul-
tos ſuo exemplo corrumpit. Et hos Apoſſolus
ſufferri vult. Suſtinetis enim, ſi quis vos in fa- 3. Cor it.
ciem cædit. Porrò quare ſufferendi ſint; Augu- 20.
ſtinus docet: quia videlicèt Filii Dei ſunt, qui=
cunque in domo Dei ſunt. Sicut Lilium inter Can. 2.
ſpinas: ſic Amica mea inter filias. Nota; quæ Syten
dicuntur ſpinæ, filiæ ipſæ nihilo minus appel- e
lantur. Spinæ ob crimina ſua ſunt; inquit Chri-
ſtus, Filiæ ob Sacramenta mea. Noli ergo la-
niare Filias, ſi laniaris à Spinis. Retardet te
vocabulum Filiarum à contemptu, ſi ad eum
urgeris recordatione Dumorum. Notandum por- Saperior
rò eſt, ad confuſionem inſuavitatis & aſperitatis ven ſe al-
noſtræ, Dei Sponſam, cùm experiretur Filias eiſcatur.
ſpinas eſſe, in medio nihilo minus earum ſe
florem exhibuiſſe, & quidem tenerrimum ac
delicatum. Potuiſſet ſaltem ſe Roſam exhibe-
re, ut & flos eſſet, & ſpinas ſpinis compone-
ret. Sed in cumulum pietatis maluit Lilium eſſe,
quàm Roſa. O candens Lilium, 3 tener & deli-
cate flos, clamat Bernardus, vide, quomodé cau-
16 ambules inter ſpinas. Sed perſtat ipſe nihilo
minus in ſua clementia; candet, ut lactet: non
rubet, ut cruciet. Lactat pungentes, non cruentat⸗

Excomu-

rara,

FPINIS LIBRI D ECIMI -QUARTI STROMATUM.

nicatio ſit

Uühedes
(ebo Do
ſuinds,
us mor
tranit ete
Tifins

44 meſt
lntg

Eti
Eu Men Flos
en lelenc
Nu eelinur.

Auu. Ni

e

r. 1 Mitant

uu Mnt. ⸗

eng Iet .
ů unet il

ðM
iin. 6 cld. ep
letlt
4 inh
1 iſt, Red
1S. n, n
(
. Con
Er nreng

d , ge
, e

4 Rer
elu,
e
Gn te

ton

Un

here
it
ktin
! nn
laml
Dnl

ncutäin
Cllen. N
n⸗

1

tenimm:
Olinalt
insonne
itlünt
tener
gtm,
luiei
uthdken
Gnonnn

4l

Ane Obe-

NR S ð
EE

6
U

STROMATUM
EX DIVINIS SCRIPTURIS
LIBER DECIMUS-QUINTUsS.

Quia eripuit animam meam de morte,
oculos meos à lacrymis, pedes meos à

lapſu. Pfſ. 114. 8.

gervirs UID præſtabis? Placebo Da-
Deo felix. mino. O facilem Dominum,
Gratitu. cujus tanta beneficia parabili
do erga adeò ſacrificio muneramur !
Derd, Mortem propulſavit ab anima,
gis. eruit à lacrymis oculos, à lap-

ſu pedes ſubduxit. Et ego quid reddam? Pla-
cebo Domino. Planè luce & ſpiritu indigni
ſumus, niſi Servatorem oblectemus. Debere-
mus mori in ejus cultum, qui Nos à morte ex-
traxit æterna. At illi ſaltem vivamus, cujus
vivimus beneficio.

Mortif- Converſus ſum in ærumna mea, dum

i1 configitur ſpina. Pſal. 3 I. 4.
illata.
Neei. Anmabilis Spina, ſi, dum pungit, compun-
peœniter- Zit. Veruùm non omnis ſpina ita eſt ſuo vul-

tia infli. nere pretioſa. Quæ alienà manu configitur,
dAe. illa convertit: quæ verò noſtro genio pullu-
Singula- lant vel in corde, vel in membris ſpinæ ſunt,
oretf. & fortée vulnerant, ſed non ſemper conver-
catzon, tunt. Etiam ſuæ Roſis ſunt ſpinæ, quibus ta-
Rudentes Men Flos ille florum armatur, non cruciatur,
alios non defenditur, non offenditur, pungit, non pun-
erge: gitur. Nimirum Spinæ noſtræ ſpinas non ra-
mnan: ſæ- Tiunt. Studium ſpina eſt. At, ſi non eam in-
eulares. figat Obedientia, ſed Voluntas proferat, te
Talenta armat, alios cruentat. Arcebis enim, ſtudio-
Ene Obe- rum prætextu, Superiores, ne tuâ utantur
Senze. operâ: repelles tuam implorantes opem Pœni-
uͤlie⸗ ⸗ tentes. Verbo, quia Sapientiæ ſpina circum-
Okedien daris, ſpinis te cæteris eximes. At id non pun-
ieresg. gi eſt, ſed ſævire. Quid mirum, ſi perver-
G Gr taris, non convertaris? Orat alius: ſed væ
1. Prælato, ſi eum tunc temporis ad opus/vocet.
Zelus a. Convertereris, ſi ſpinam operis, quæ infigi-
nimarum tur, exciperes, & ſpinam orationis excuteres,
quam germinas. Catena Pœnitentiæ ſpina eſt.

dientia Ità, & quidem ferrea. Verùm ferro, quo

Keligi

s, tu te torques, funiculum ex ſerico præpo-

tis diudis Ethicæ Comment. Tom. VI.

antur Roſarum: nos tutantur, alios fe-

nerem, ſi te illo ſineres trahi. Denique con- & Ors-
verſus Propheta eſt, dùm ſpina configitur. tiones
Hinc eſt, quòd Lilium inter ſpinas Sponſo Water
placet in Horto Sponſæ, ubi tamen non ſpe- .
ctatur Roſa cum ſpinis. Cur Lilium inter ſine ſpiri-
ſpinas, non Roſa placet cum ſpinis? Ni- zu.
mirùm Lilium ſpinas ſuſtinet, Roſam ſpi- Raligioſßi
na edit: hujus proles, illius ſupplicium ſunt ERen io-

. ca-
dumi. Teant Si-

periorum
v,. ) „z. 1 y; , ſuorum
Et dixi: eir dabit mihi Pennas ſicut Gegteisn.
Columbæ! & volabo, & requieſcam.

Singula⸗
Pf. 54. 6. ritates.
Modeſtia
.1;:. . Ene Siri
Volabis utique, ſed non requieſces. Deus zu.

enim Regibus requiem non in Eremo, ſed Virtus
in Throno largitur. En ipſum Davidem fa- on ſali-

tentem, quod prophetamus. Ecce elongavi Uoriif

Jugiens, & manſi in ſolitudine. Quid tum? cario ve-

jam volaſti inſtructus pennis Columbæ, num ra Ooke-
Proptereà in ſolitudine requieſcis? Audi „ dientia is
quid ſtatim de ſe loquatur: Expectabam r
. . — . 2 . . SGonss.
inquit, eum, qui ſalvum me fecit à Puſilla- Superio-
nimitate ſpiritus & tempeſtate. En Davidem es & ⁰.
procul à Throno ſuſpirantem, & præſtolan- perarios
tem in eremo eum, quo ipſe non caruerat "on quies
in ſolio. Puto ex nobis aliqui optent ali- &oaratios
. ſed labor
quando ſibi pennas Columbæ, ut ſe expe- SG ſelici-
diant ab animarum curis, & otio fruantur

unt ab animarum curis, 8 doshe⸗
ſolitudinis. Sciant hi, Davidem elongaſſe dar.

ſe ab aula, & in ſolitudine expectaſſe, non lbid. 7.
poſſediſſe, eum, qui ſalvum eum extra ſo- llicl. 8.
litudinem fecerat a puſillamimitate ſpiritus H
& tempeſtate. Vulneratur Sponſa inter mi- no⸗ viter
lites: ſed mox Sponſum invenit, quem au- incomma-
fugiſſe ſenſit à domo ſua, cùm ei fores a- 44.
peruit. Putabat enim illa, quòd pulſaſſet Talenta
Sponſus ut ingrederetur: verùm ille pulſa- deden.
verat, ut ipſa egrederetur ad culturam a- tias.
grorum, ad cuſtodiam gregis. Fateor non Weicstio-
rarò egreſſam ſpoliari & cædi: at Chri- nes varis⸗
ſtum invenit, quo qui tegitur, veſtitus ab- Vita
undanter & tectus eſt. Malo vulnera & 2vt,

2 lus a-
Sponſum foris, quàm domi ſecuritatem ſine nimarum

Sponflo. Cecidit Petrus in aula Principis: melior O-
Verùm medicinam ibi quoque invênit. Me- ratione.
ruit à Chriſto reſpici, ubi Chriſtum impul- Obedien-
ſus negavit. Non negaſſet, ſi manlſiſſet ſo⸗ izian⸗
litarius in conclavi. Sed oculi Domini non pericala,

xregquie-

wüulta.

206

requieviſſent ſuper eum, niſi aulam intraſſet.
Porrò Petro plùs lacrymæ contulere poſt
culpam, quaàm ante culpam detulit inno-
centia.

Currus Dei decem millibus multiplex,
millia lætantium: Dominus in ecis.

Pſ. 67. 18.

Religioſo- Planè ità eſt, lætitia in multitudine regnat.
rum do- Millia lætantium. Ubi verô puſillum gregem
c, video, audio, Nolite timere. Fateor ad-
eig, eſſe Deum, etiam ubi duo fuerint in ejus
nomine congregati: Spiritum tamen Sanc-
tum ſuperfuſum didici, ubi omnis multitu-
do fidelium ſimul convenerat. At Paulus,
at Hilarion, at Antonius & læti & ſolita-
rii ſunt? Non hic ego de Anachoretis ago,
qui arbores magis fixx, quam currus ſunt.
De iis loquor, qui animarum ſaluti invigi-
lant, & accurrunt, quò eos Zelus impule-
rit. Hi Currus ſunt, in quibus lætitia eſt,
ſi millia millium ſint. Currus eſt bello de-
ſtinatus. Prælium verò legiones, non ma-
nipulos, poſcit. Rota cum umum ſuſtinet,
ſupphcium eſt; cùm verò plurimos, trium-
phus eſt. Unus dices, Elias ſibi & Cur-
rus fuit & Auriga. IIli autem quantùm Iæ-
titiæ ſuperfuerit, non noſco. Animæ cer-
tè ſuæ eum ſcio petiviſſe, ut moreretur.

Deus miſereatur noſtri, & benedicat
nobis: illuminet vultum ſuum ſu-
per nos, & miſereatur noſtri. Plal.
66. 1.

„
Ad quid tantus apparatus miſerationis,
benedictionis, illuminationis & miſericor-

bich⸗ diæ? Ad quid? Audi: Ut cognoſcamis in ter-
ett . 7 * 1..
Kaiue. A viam Iuam. Itâne tantis eget Præſidiis

Cognitio una viæ Domini? Et quis Chri-
ſtianorum Dei viam ignorat? Undè, rogo,
non patet ad Deum via in hoc orbe terra-
rum? Imò hinc tanta oritur difficultas viæ
ineundeæ. Ubi enim omnis eſt via, inquit
Bernardus, nulla eſt via, ſed campus eſt.
En totus Mundus creditur Dei via. Prin-
ceps in ſolio ſibi ſternit viam ad Deum:
in ſacco Monachus: Præſul in purpura:
Nobilis in gloria: in auro Inſtitor: in do-
trina Sapiens: in labore Ruſticus: in de-
liciis Voluptarius. Denique nihil in mundo
eſt, quod non putetur iter ſternere ad Deum.
Quid mirum igitur, ſi ubi tota latitudo via
creditur, via difficils invenitur? Fuere non-
nulli, qui eos duntaxat habendos eſſe du-
cerent Chriſtianos, qui Chriſtum aut ab in-
feris evocare, aut revocare poſſent è& co-
lo, quos Apoſtolus ad Romanos ſcribens re-
prehendit. Ipiam ingredere anguſtam viam,
quæ verior via eſt, quot illam in ſemitas
Talenta diſſectam miraberis! Alius plorat delicta:
varia. alius exultat in miſericordia: hic ſibi va-
cat uni: ille animam ſuam non facit pre-
Honor tioſiorem animabus, Chriſti ſanguine co-
mitunt, SIhptis: alter abſtinet, alter manducat in Do-
De mino. Hilarion fugit, Auguſtinus docet:
ſn: tam, unus Antonius in ſe ipſo diwwiſus modò in
eremo, modòô in theatro eſt. Et mirum vi-

Oliva

detur tam vehementi prece divinam à Deo
gratiam impetrari, ut in terra via innoteſ-
cat ad Cœlum, ut pateat inter homines iter
ad Deum: ut in Mundo minimè munda-
na ſemita cognoſcatur? Quot erraverunt non
dico in vis Babylonis, ſed in invio & in-
aquoſo, aſperiorem conſectati viam, ſed ne-
quaquam veriorem conſequuti? Erraverunt Pſal. 106.
in ſolitudine, ait Pſalmiſta; & ità, ut eos ¹-
non ad Deum, ſed ad vitulum aureum de-
vemiſſe per deſertum mirere. Seriò igitur
de re tam ardua deliberandum: nec modo
ſerid, ſed ſerò quoque. Inquies, ipfſéne
Propheta, poſt fuſas preces, aliquam inve-
nit viam, quam poſteris indicaret? An in-
venerit, neicio: Tu attende, quid dicat,
poſt concupitam viæ notitiam. Confiteantur Pl. 66.4
tibi populi, Deus, confiteantur tibi populi
omnes. Videtur indicare Dei viam in Ter-
ra ab eo teri, qui fecit, ut Deus ab omni-
bus populis cognoſcatur. Ne verô id exci-
diſſe videretur, repetit ſtatim: Confiteantur Ibid. 5.
tibi populi, Deus, confiteantur tibi populi om-
nes, Terra dedit fructum ſuum. Id eſt, me- Zelus
liorem viam in ſe Terra indicare non novit *iard,
ad te, quam ſi quis populos doceat, confi- Vita mix-
teri tibi. Nemo ſecuriùs ad Deum pergit, ¹“.
quàm qui multos ad Deum ducit. Num,
qui Gentiles in viam Dei trahit, à via ipſe
Numinis aberrat?

Redde mihi lætitiam ſalutaris tu: O&
Spiritu principali confirma me. Pial.

50. 13.
Quid præſtabis, ſanctiſſime Rex, Spiritu

principali confirmatus? Docebo, inquit, Vias Ibid- 141
mas; & impii ad te convertentur. Ergo Spi- pb
ritu principali carent, qui timent egredi velßay-
ad ſalutem animarum; quique perfectio- pareant
nem in cubili latère credunt, falluntur. Periculs.
Spiritus primarius is eſt, qui alhienæ ſaluti
incumbit. Spiritus verò, qui cellâ fruitur,
ſecretum amat, lectione paſcitur;, ſacrarum
zædium, atque tabularum pietate oblecta-
tur, ſi Spiritus eſt, non ſemper principalis
eſt. David emim Spiritu principali ſi con-
firmetur, docturum ſe pollicetur. Benè eſt,
inquit alius: doceat, qui Spiritu principali
roboratur: ego peccator ſum; legere meum
eſt, non docere. Peccator éſne, an in peo-=
cato? ſi in peccato, confitere, & abſolveê-
ris; ſi verò peccaſti tantùm, vanum effu-
gium eſt ad conclave. Peccarat David, &
nihilo minùs Docebo, inquit, vias tuas. Quis Ibid. 14.
ergo ammarum curæ audeat ſe ſubtrahere?
non is, qui perfeckioni vacat: nam Spiri-
tus principalis Docet, non Latet: Non is,
qui peccaſſe ſe meminit, nam recentt ad-
huc cruentäque cicatrice David ait, Doce-
bo. Nota: Docebo iniquos Vias tuas, Non Zelus a-
dicit Juſtos confirmabo, ſed Iniquos doce- man
bo. Principali proindè Spiritu confirmatus eree⸗ Ri-
non es, ſi piarum animarum intentus per-
fectioni, iniquos non doces, non quæris, non
excipis, non mones. Infirmus ſpiritus eſt⸗
qui perfectis tantůùm incumbit. Spiritus Pprin-
Cipalis venatur, & conſequitur. Quid enim?
Medicus non ſatis gnarus is eſt, qui dunta-
xat valentibus benè aflidet. Imbellis Dux,

656

qui hoſtes refugit, & munitiſſimam duntaxat
arcem

alcel
101
mante

iffcen

Peutu
Heon/
Mar

Qonn un
Pun
Mul en
g, cln
i nigi
e, cl
E crepr
in ſahal
eriglabit

Perätgue

Hilnne

in un
Cfine

ul Bende
Iu, nec
. N Cigni
eng, 0
giu id Opon
i. Oculun
r ſt regnnl
Cocerit,
ly do. Im
i, Cell ex
„„Illr;
i et crini⸗
rufin:
Mok .
uline e
re inco
ſße . en
h etfcit
rilis tran
i mirun
liu
a Lanobie⸗
ſin di, n
Mürthe
in i loe Il
SD
e otibos
mn Wägclen
ud,e Ponſe
.rn, qn
e . F
ih. Kx
4 fionte
Nantir:
lelue i
INN!
1 tet,
abe den

De
t.
ei
Munde,
IN
I.

end
ein d
Ud

) Ne

DoN
dt, d.
n
1 M
mn

Aene
l kun
1, Enmn
tate Ce
nk lili⸗

er Piaſis
ihin hor⸗
. ec
n Pruft
lger al ⸗
nüft
KZ D
Vanu .
1 d⸗ 4
, nu
Ubatei⸗
N
N. 4

arcem pacis tempore tutatur. Nauta in ſtag-
no riſum, non admirationem, concitat. Ada-
mantem, non vitrum frangere corumendat ar-
tificem.

Beatus ille ſervus, quem, ouùm venerit
BDominus ejus, invenerit vigilantem.

Matth. 24. 46.

Fervor in O nos miſeros! Nec in ſenectute licet dor-
Sesibuz. Wire. Tum maximè debemus Vigilantes in-
veniri, cùm Dominus pulſaverit januam.

Senex Non enim Beatus ſervus, quem Dominus
ferbect invenerit vigilaſſe, ſed Vigilantem. Quis
5 is auditi evzilet? OQuis li-
Iiſe quo- eWtn, his auditis, non evigilet? Quis

gue parez. Cere ſibi putet ſomnum in Senio? Veren-
dum ſummoperè eſt, ne noctis unius ſom-
nus plurimorum annorum vigilias conſopiat.
Nihil enim vigilaſſe proderit, ſi non Vigi-
les, cùm in Domino obdormiſces. Judas
diù vigilaverat: ſed illà non Vigilavit no-
cte, quà Vigil cohortem duxit ad JESUM,
& crepuit reprobatus. Diù Saül vigilavit
in ſtabulo; dormitavit in ſolio, & nunquam
evigilabit. Senex non vigilans ſuæ damnat;,
perditque Vigilias Juventutis.

Vulneraſti cor meum Soror mea Sponſa,
in uno oua⅞Hborum tuorum, & in und
crine colli tui. Can. 4. 9.

Sacerdos
non ſper-
nat Lai-
cos.

Benè eſt: nec ſolus placet in Sponſa ocu-
lus, nec crinis ſolus: ſed apud Sponſum
par dignitas capili, & pupillæ. Nec ſa-
piens, oculus ſcilicèt Sponſæ ſimplicem ſper-
Simplices hat Sponſæ crinem. Rurſus non contemnat
Piritua- oculum crinis, quia quanquam parvulorum
in, hone- ſit regnum Cœlorum, etiam qui fecerit, &
n, Pe docuerit, Magnus futurus eſt in eodem reg-
Wno- noO. Imô doleo capillorum ſortem; ſiqui-
mutnuus. dem ex oculis unus aflumitur, alter relin-
„quitur; at ex innumeris capillis unus dunta-
Religioß kat crinis placuit. Unus oculus, & unus
daici non . . . . .
Pernendi. Crinis: verùm ille ſelectus præ ſocio, hic
Rex coli electus & millibus. Et ſanè neſcio, quâ id
debet. ratione contingat, rarior perfectorum ali-
superie- quando numerus ex iis, quos ſeu domeſti-

Sn cis, ſeu non illuſtribus muneribus Religio
on Her. præficit. Fortè, cùm ex his plerique & Ci-

nantur à licis tranſeant interdum ad Delicias, nihil
Jubjeétis. Mirum ſi obdormiant in Cruce. At omnis

ran comparatio odioſa, & ſæpè falſa. Nam in
erventes 11 2n,Siar .
⸗ eren, Conobiis plerunque ſanctiores, qui horto

dißßeitius additi, non exedris: & multi eorum, qui
perfeqtii Marthæ mumiis adicribi volunt, & nobiho-
evadunt, ri loco nati, & clariores ſeu opibus, ſeu
honoribus cum fuere, tum ſunt iis, qui
efre Magdalenæ ſociati Oculi habentur in corpo-
Lenger i. re Sponſæ, non Crines. Omnes Capilli ſu-
mus, quotquot capiti inhæremus, & obedi-
S mus. Ex his verò Sponſo minus placent, qui
cris, in fronte prominent, qui circa tempora co-
ronantur: eo feliciter crine vulneratur, qui
rejectus in collum hæret capiti, ſed inglo-
rius latet, procul à proſpectu frontis, infu-
liſque temporum Crinis in collo non videtur,
ſed Deum videt, Deumque vulnerat. Hæ-
Religioni: Teat capiti, id eſt, obediat, circa collum
munia laceat, id eſt latitet, & in ſua Humilitate
vitierag, triumphabit. Placet enim Sponſo ſupra re-
Ethicæ Comment. Tom. V I,

Stromatum, Lib. XV.

207
liquum capillamentum capillus abſconditus,
& abſtruſus, Oculique felicitatem æquat.
Minimus natu David rejectus ab aula, in qua Religioſi
fratres emicabant, ad eremum, ut pecus paſ- *'n dper-
ceret, crinis habebatur à fronte relegatusN a.
in collum. At ſolus coronam meruit, na- Aslicus
tu minimus & ſorte maximus. Franciſcus "en bro-
Aſſiſias crinis colli, ſed Capite ipſo Eccleſiæ W
plus placuit Altiſſimo. Præterire non poſſum,
quod me ſæpius in admirationem rapuſt. Cor-
dis vulnera tum à Sponſo, tum à Sponſa di-
liguntur, cùm ſæviora eſſe ſoleant vulneri-
bus reliquis. Et quidem Sponſa leviter à
militibus icta, quàm graviter doluit! Cur Gorrectio
amantur vulnera cordis? Quia ſunt vulnera lenis.
cordis. Hoc nimirùm ſtudium eſſe deberet
vulnerantium, ità Dimittere jacula, ut cor- Amore
di infigerentur. Subjectos ed ratione Supe- Auci, non
rior vulneret, ut illi corde vulnera excipiant, SS er
omniâque ſive oſcula, ſive vulnera ſibi per- fe
ſuadeant Amoris negotium eſſe. Intelligant ducat,
ſubjecti, non deeſſe charitatem jaculo, & in
corde reponent, amabuüntque lanceam ferien-
tis. Flagellet, inquit Auguſtinus, ſed amet.
Vade retrò poſt me Satana, dixit Jeſus Pe-
tro: ſed emicuit in reprehenſione charitas,
& à Petro non deſeritur Jeſus. Theodoſius Eccleſia-
ab Ambroſio expellitur & templo. Vulnus Kica fu-
grande, ſed major Charitas, quæ plagam idhio.
inflixit. Quid? excipitur in corde Principis Excom-
ſagitta Præſulis, & vulnus amatur. Undè manica-
tantum odium jaculorum? quia non dirigun- e e.
tur ad cor. Punit Superior, vel ut ſapien- i, znfli-
tior videatur, & Mentem ferit; vel ut ha- α amen-
beatur potentior, & Dexteram ſauciat; vel tar.
ut prudentior appareat, & Oculos petit. So- Superior
lum relinquit Cor, quò videatur amantior; Tuos amer.
in quo ſolo ſagittæ amantur, & vulnera di-
liguntur. Mediolani ſummo cum imperio
Princeps ſummi nominis præerat: is prima-
rii Adoleſcentis cognitàâ prodigentiâ, eum rei
familiaris adminiſtratione privavit, ſuutmnque
in palatium tranſduxit. Vulneravit Adoleſ-
centem, ſed in corde: ideòque Juvenis præ-
peditus non doluit, ſed ſuum vulnus dile-
xit. Cognoſcatur dilectio in jaculo, & cor-
de excepta durities diligetur. At in Cor ha-
ſtam non torquet, niſi qui & Corde haſtam
emittit. Amans amabitur, & ſi feriat, me-
deri credetur, non ſævire Indulgendo. Si te
putet infeſtum ſupercilii torvitate, eris ingra-
tus; quùm alius ſerenus, dum punit, ſit fu-
turus gratiſſimus.

.

In æternum non obliviſcar juſtificationes
tuas, quia in ipſis vivificaſii me. Pſ.
118. 93.

Utinam plerique his contraria non canant, Rgalaru
ſcilicèét: Ex nunc obliviſcor juſtificationes ebſervan-
tuas, quia in ipſis multos mortificaſti. Hor- tia.
retis, blaſphemiam audientes ex ore meo, vonre
utinam non horreant Angeli audientes eam 47 SS
ex ore & corde veſtro. Rogo, ab his vo-
cibus quàm diſſimiles illæ voces? IIIe phthi-
ſi abſumitur, dum nimi4 religione Monaſte-
rii leges & ſcita cuſtodit, ſervâtque. No-
lo ego ſanguinem exſpuere, ut Legis apicem
cuſtodiam. O vocem indignam milite, pug-
nante pro Verbo! Itàne? times in lege
Mortem, in qua ſe David vivificari fatetur?
2 Sed

208

Oliva

Sed Aloyſius, & alii ſtudio Regularum vale- tur, & breviſſimæ vitæ ſunt. Vide, quanto Dignita- ſalote
tudinem debilitarunt. An iſtud cenſes morti- apparatu Roſa naſcatur! Stipatur ſpinis, te-es zadu- hu
Gcari? Malo mortem feſtinatam Aloyſu, gitur corymbo, vallatur folis, & diu inclu- 4 nin
quaàm productam, ultra Neſtoris annos, ſe- ſa vix expanditur & moritur. Humanæ glo- ,- ſaetn
nectutem Otiantis. Alliſus in ſtratum Aloy- riæ imago ſplendida. Oritur difficilè, facilè nlalt,, uſt
B. Aloy- ſius, ſed evectus ad aras. Citò mortuus, perit. Purpura in Roſa pallor eſt floris cit Siaru.
ſiu ciid ſed citò ſanctus. Dominus mortificat, & vi- perituri, ſenuit, cum purpuraſcit: aperitur, Chie
mortuns. ificat. Felix interitus, ſi ex cuſtodia naſci- non tam ut oriatur, quàm ut pereat, veriul- RM
tur Legum. Quam iſta Mors diſſimilis Mor- que ut exſpiret, quam ut ſpiret. Tu verò, ier “
. ti filiorum Adæ! IIIa enim ex Legis præva- ſi ſapis, Roſam cum legis, Gloriam ſpernes. e lei
Ibid, 2. ricatione, hæc ex ſtudio Legis provenit. Bea- Pungit; nec durat: vulnerat, & deſerit: pur- ſsnin
Sanita ti, qui ſerutantur teſtimonia ejus, canit Pro- puram explicat, ut rubeat, qui eam diutur- e kn
negligen- pheta. Et Tu audes mileros exiſtimare ſtu- niorem ſperavit. Spinas habet, antequàm pur- el bet
ga. dioſiores Legum? Beatus, non qui implet, puraſcat, nec iiſdem caret in purpura. Con- 2 nd
ſed qui exquiſitiùs ſcrutatur Legem, rotäm- trà Flores, qui fructus parturiunt, diuturmiùs 1 Aol
que in medio Rotæ quærit, quô velocius ad vigent, felicius cadunt, in ſobole præſtantio- 7
Deum evolet. Fruere Tu valetudine tua, ri victuri. Placet Flos, ſed qui fructum par- Fama au; he tu
quam veluti lampadem, oleum abſumendo turiat: placet flos, ſed qui fructui cedat, imò ?a nimis, Gdum 1
divinæ Legis, enutriſti: malo ego Legem, cedat in fructum. Gloria ſi non ſpernitur, lan,
quàm Vitam. Joannes erat lucerna ardens & ut Evangelium quod annuntias magmifiat, va- mun in
lucens. Benè: ſed geminâ ratione Lucernæ nitas non eſt: bona quoque eſt ſi fructui ce- bi
eſſe poſſumus. Pofſumus vel animà lucere, dat, ſpernâtque ipſa ſe, ne fructum impediat. yotoli
vel corpore. Cùm lucet anima, caro conſu- Qui legit, intelligat. Pheure
mitur: hæc enim inſtar olei conſumitur, il- M
la velut lychnus ardet. Cùm veròô Caro lych- Er erit tanquàm lignum . Juod plan- ele non
nus eſt, deficit Spiritus. Caro enim concu- tat ſ. 5 Aadiy gyy. ene,
piſcit adverss Spiritum, & Spiritus adver- tuzn ſt decurſus Aquarum. Ctriſi
sus Carnem; quemadmodùm fax ceram ab- Pfſal. 1. 3. Ir morf
ſumit. Pauli anima fax erat ardens, ideéque u, els) gn
exteriorem hominem corrumpi fatebatur. Epu- Adoleſcit Arbor ſine fructu, ſed non ſi- Vrocem- 11, inpenio
lo verò Carnem lucere voluit, ſed ejus de- ne folis. Seneſfcit ſine foliis, ſed non ſine atig gr linh eun.
fecit Spiritus. Vix invenies, cujus non ta- fructu. Igitur Novelli Surculi non ſpernant icr⸗ 4 Lelns C
beſcat Corpus, ſi Spiritus ſplendet. Videris ſeneſcentem Plantam, ſi flores fortè proje- Eccleſia- 1 ſed ſi er
Tu, qui animâ, & carne vivis, utram lucere cit externæ Diſciplinæ: Fructibus enim flo- Kiei redi- nik Zelng, 4
cupias. Paulus certe Lucem Animæ muko rum jactum Arbor compenſat, ideéque ef- ius, &GE Periet i
Gloria Corporis Sanguine nutrivit. Quédque ſplen- fœta eſt, quia fœta fuit, & quam ſterilita- darer al Precicar
vana. dorem Spiritus ſummoperè lucere faciet, Amor tem patitur, eamn mimia foœcunditas edidit. sent Eo- 101 ne profe
Can. r. 2. erit tenebrarum, & famæ neglectus. Oleum Magis curent ipſi fructuum inopiam frondibus leſam. ſue ſee
eſfuſum nomen tuum. Igitur, ſi nomen oleum inumbrare. Quæ enim adolefſcit ſine foliis, senex co- Obedlen
eſt, ejus conſummatione ardebit Spiritus. Et floribuſque recens Amygdalus nec dedit, nec“ “V
ſanè rarè, qui nomen ſuum, non oleum, datura eſt fructus: quæ Vero nudata floribus e e. r
quod conſumatur, ſed lychnum, qui ſplen- eſt aut annoſa, aut adulta, & fructus tulit, „andi à
deat, eſſe volunt, Spiritu lucent. Lux nomi- & frondibus abundavit. Religioſis Malun
nis alitur, exurendo Spiritum. auſteris. Cen.
Et exierunt citò de monumento cum ti- E-
Omnis gloria ejus quaſi Flos Agri. Iſa. more, & gaudio magno, currentes ele⸗ . Hiee
40. 7. nuntiare Diſcipulis ejus. Et ecce Je- Sedet i. N
ſus ocourrit illis dicens, Avete. W- n. 2 Mar
Gloria Ea igitur, ſi Flos Agri eſt, non Leo, ſed læ autem acceſſerunt, & tenuerunt n ſeh ſ
vang pecus imbelle paſcitur. Generoſus animus pedes ejus. Matth. 28. 8. ii lelnneule
Intentio non capitur flore gloriæ, ſed veſcitur car- ia eit,
redte. ne & ſanguine humano. Specta JkSUM. Of- Exierunt citòô, quia eis Angelus dizxerat, 4* , 1
fertur flos gloriæ: Si Filius Dei eſt, deſcen- Et cit enntes dieite Diſeipulis, qieia ſurre- Ibid. 7. e Iri gci
zZelus a- dat de Cruce. Spernit gloriam;, flore ab- xit. Nota: Mulieres, dum conſolationem; Pidrm- aun .

quam haurire cœperant & Domini depul- 4, Ora-
chro, generosè negligunt, ut Chriſtum an- tionis ja-
nuntient, Chriſtum obvium in itinere ſunt duram

vimarum ſtinet. Offertur latro: Eo Auguſtinus ait in
Vever Cruce Dominum ſaturatum. Specta Paulum,
Scientiâ abſtinentem à flore: Mihi abfſit gloriari. Is

.
uni uſi⸗ In
r. HMantur,

T⸗ Dhi verò pro Fratribus anathema fieri non re- promeritæ. Quam copiosè Chriſtus Zelum compen- MM ſn
Religionis cuſat. Quid Petrus? Exphca ſindonem illi ammarum muneratur! Magnum, ſateor, Nabunt. 1 eltig.
munig & cüœlo demiſſam, & ejus videbis epulas mi- hæ muhieres ſolatium amiſerunt. Quid enim i⸗n. ſeen
viliora. nimè floreas. Omnis gloria ſicut Flos Agri. dulcius, quam in Sepulchro Domini im- Zelus a- aid
lbidem. Agnus, id eſt Innocens, difficilius abſtinet morari, præſertim duce Angelo, explicare nimeran eln
glorid: Flos enim agri eſt, quo veſci ſolet ſindonem, oſculari lapidem, cruorem ſuge- Orationis 1 enci,
innocens pecus. Verùm ſi flos agri eſt, fa- re, odore ſuaviſſimo recreari, ibi eſſe ubi fons . orte 1
cile carpitur, facilius perit. Expoſitus eſt Chriſtus fuit, ibi ſtare ubi Corpus Domini lie re
Flos in Agro: ne fidas: calcatur pedibus, jacuit, manere ubi Angeli excubabant? At icell
qui te irritat & ſaturat Flos. Porrò duphcis ſolatium longè majus, non mortui exuvias, n Mern
generis Flores eſſe ſolent. Alii antefignani ſed pedes reſurgentis tractare; non ſepul- atſet
pomorum ſunt: ahi fine ſpe fructus florent chrum rimari, jed vulnera videre;, non an- ſenntitſe
tamen. At quam ſapiens rerum magiſtra na- tro, ſed Chriſto frui. Quis ergo nunc; ut nim
tura! Hi ſine fructu flores & tardé naſeun- unius cellulæ perfruatur deliciis, animarum elti 1
ſalutem A

Ui

— 4

Aunnne

8 i . . . .à
ine ſalutem contemnat? Quis ità ſecreto gaudeat,
Melg.1.

N d ut publicum horreat Chriſtum annuntiaturus?
In itinere, non in ſepulchro Fœminæ (quas
uclz ſecretum plùs decet) Dominum reperere. Re-
adn manſit Magdalena præ amore juxta ſepul-

ki, chrum, receſſerant iſtæ præ zelo nuntiandi
i Chriſtum. Pium omnium deſiderium. Et quam-
dd Zelus a- vis Magdalenæ Dominus ſolitudinem non deſ-
im nimarum pexerit, eique primuùm apparuerit: nihilo
, minas & difficilis illa eum agnovit, & tunc
N. Cehe de- ſine Ave reſpicitur, & pedes tangere prohi-
ing. ſerant de- betur; quos tunc tantùm tenuit, quùm una
r l licias. cum aliis mulieribus ibat, Chriſti triumphum
unm Matth. Apoſtolis nuntiatura. Forté Dominus pedes
hgtan⸗ 28.57 evangelizantium foœminarum, ſuorum attactu
nn pedum, muneratus eſt: ut quando illæ pe-

dum potiſſimum labore ad Apoſtolos feſtina-
bant, & è& Sepulchro abierant, pedum Do-
mini recrearentur amplexibus. Quin fœminæ
iſtæ piiſſimæ non Chriſtum annuntiaturæ, (an
Apoſtoli Chriſtum ignorabant?) ſed mœſtos
ſolaturæ ibant, cùm tantum conſequutæ ſunt
præmium. Ut videas, gratiſſimum Chriſto

o 1 eſſe non animarum duntaxat à nobis ſalutem
Au curari, ſed etiam procurari ſolatium. Licet
uun Zelas a. Chriſti Sepulchrum, & Angelos relinquere,
, 6 ut moſti ſubleventur. Meminiſſe velim tamen
dientia. eos, qui in Mulierum ſolatio exultant, ex

Ibid. 7., imperio Angeli id a fœminis præſtitum. Et
citò euntes dicite Diſcipulis ejus, quia ſurrexit.
Celle Zelus Chriſtum annuntians Chriſtum invenit,
amorve- ſed ſi ex obedientia illum annuntiet. Placet
tinendus. Zelus, ſed ſine obedientia Chriſtum non re-
periret in via. Undè Iſaias incenſus deſiderio
prædicandi, non audet ſine imperio Obedien-
Ila. §. 8. tiæ proficiſci. Ecce ego, ait, mitte me. Zelus
ſine ſcientia periculoſus: ſed periculoſior ſine
Obedientia.

Senſus & cogitatio humani cordis in
malum prona ſunt ab Adoleſcentia.
Gen. 8. 21.

Semina- Hæc ſi diſcant, deſinent, opinor, pleri-
ria vitia que ſciſcitari, cur in Convictu, & Semina-
S ris, Pueri paulatim Innocentiam dediſcant.
progune: Naturà prom ſumus in malum: nec locus,
ut Cœlum ſed fomes in vitium pubeſcentes impellit.

delicatiu,: Leunculus, ubicumque nutriatur, cùm ado-

Wwi⸗ leverit, rugiet, rapiétque. Poma ſeu in ra-
oran- . .
mo, ſeu in penu, ut maturuerint, putreſcent.
phihiſi. Imè facilius in Arbore, quàm domi corrum-

Tocus non puntur. Adoleſcentes ergo non innocentiores
nocet. domi, quàm in convictu creſcerent: ſed oc-
ee cultiùs in paterna domo, non Parciùs præva-
Perſeeu. Ticantur. Apparent nocentiores in Collegiis,
7 tores Iv- Non ſunt. Inibi ſiquidem non latet crimen
iln e kornm. excubias. Proindè latrare deſinant contra Con-
ventus puerorum nobilium; mſi fortè ſatius
eſſe ducunt, occultè delinquere, quam de-
prehendi, ſi delinquant. Iſmaél ejicitur do-
mo, ne ludat cum Iſaac. Puto Impium £-
gyptiæ vernam procul ab Iſaac non ludo, ſed
ſeriò deliquifſe. Ruben, ſi educatus fuiſſet ex-
tra paternam domum, patrium torum non
maculaſſet: Nec Fratres cæteri Joſephum
vendidiſſent, ſi in publicis ædibus, & non
. 0 . in ſinu parentum, pudico fuiſſent infenſi. A-
. dolevit prope parentes Cain, non ideo inno-
NNnen centior.

Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum,

209

Lib. XV.

Pacem meam relinquo vobis. Joan. 14.

27.

Planè locuples patrimonium, quod nobis Vyio.
non opes Patris tradit, ſed Patrem. Ipſe enim Charitas
eſt Pax noſtra, qui fecit utraque unum. Væ Fraterna.
Chriſtianis, ſi hæreditatem ingentis adeò pre- Pax.
ti aliquando profligent. Pax noſtra omnes
victores facit: Bellum & victum pariter & Bellam.
victorem ſternit. Vis id aperté cognoſcere?
Accede ad rogum. Aquam ſi carbonibus in- Pnio laſa.
fundas, flamma quidem extinguitur, ſed & Invidia
aqua conſumitur: vel ex utroque lutum coa- inter
leſcit viſu ſœdum. Felicius cert & flamma ²nalese
rutilabat in rogo, & procul à rogo aqua mi-
cabat. Vicit hoſtem, ſed exterminio ſui. Rur- Religione:
ſus holoſericum flamma corripiat: triumphat Vele dili-
ad breve tempus, cùm pannus fit ignis. At;, ,e:
qui inſilit, tanquàm victor, in pannum, ci- perende.
tô deficit, & in cinerem ſolvitur. Quin feli- Perſecutie
ciùs victus vincit. Vidiſtine unquàm lapideâ utilis.
rotâ enſem atteri? utrumque conſumitur, ſed
lapis retunditur, enſis acuitur. Expolit tor-
quendo, non torquet. Quid is præſtat, qui
maledictis te proſcindit? Filium Dei te fa-
cit. Ut ſitis Filii patris veſtri, qui in Cœlis eſt. Matth 5.
Facit inimicus, quod nemo amicorum præſia- 45.
re poteſt. Conſequeris Hoſtem diligendo,
quod ne amando quidem Parentes, tuendo
Patriam, Divos ipſos, Cœlitéſque excolen-
do conſequeris. Pereat ſama, honor diſpereat,
quies exagitetur, opes auferantur, ſi eorum
diſpendio bonorum, Filius Dei evado.

Prædicate Evangelium omni creaturæ.
Marc. 16. 15.

An hæc intelligant verba, qui duorum aut Zelus a-
trium intenti profeétui reliquos negligunt, nimaruazs
apud me incertum eſt. Nos hos ad Formi- At iodif-
cas cum Salomone, ſed ad Ariſtas mitto. Et Ree 24
quidem nolo frumentum contemplentur, ſed Perſonarg
ſtipulam. Hæc cum tritico creſcit, idque acceptio.
ad maturitatem producit: tum illud deſerit
in horreo, & aliis ſuppoſita frugibus pari fa-
mulatu, maturitatem eis procurat. Et qui-
dem, ſi Grano uti velis, excutiendæ ſunt
ſtipulæ: tum, cuùm poma paleæ emolliverint,
ſubtrahendæ ſunt coctis, ut acerbis ſubdan-
tur: Nam ſi maturis ſtipulas advolveris, fru-
ges corrumpentur. O quoties hæc ſuſtinemus
incommoda, qui hæc ſcire negligimus! Quo-
ties diuturniùs incubantes iis, quos jam ad
perfectionem perduximus, amittimus & alie-
num, & noſtrum lucrum. Paulus vix ſpar-
ſerat una in regione Evangelium, cùm ſta-
tim aliam adibat: veritus, credo, ne ſi diù
ſubſtitiſſet, carne conſummaretur, quanquam
ſpiritu incœpiflet. Nimirùm cùm jam in iis, Zelus a-
quibus cum agis, nihil fuperſit, quod perfi- aimarum
cias, labor tranſit in delicias, exhortatio mu- verus.
tatur in colloquium, zelus in amicitiam dege- Religio ſus
nerat; cumque nihil jam illorum ſpiritui dare in aula.
poſſis, caro incipit ab eis repoſcere, quæ non Zelus a-
ſunt ſpiritus. Ceream facem poſtquaàm accen- vfz, gs.
deris, niſi ignem retrahas, ceram eliquas, & ar,Eg de.
citò illam deficere compelles. Medicus ami- ſerat ex-
marum, non ſervus es: ut convaluere, abſ- caltos.
cede: Pharmacum enim benèe valenti venenum,
8 2 non

21O

non medicina eſt. Stultus ſanè Agricola, ſi
vitibus ferrum admoveat poſtquàm floruerint,
quòd illas hyeme putaſſe ferro ferè demor-
tuas, profuiſſe palmitibus perſpiciat. Tu
ſtultior, ſi pergas diù cum illo agere, cui
Matthe aliquando profuiſti. Vos eſtis Sal terræ, ait
5z. 13. Chriſtus: licet tibi inſulſa reſpergere. De-
ſiperet tamen Sal, ſi quibus profuit condien-
do, novo ſemper aggravaret condimento,
Aſperguntur ſale cibi, non obruuntur. Si
modicè diſpergatur, animat quodammodè eſ-
cas, ſi copioſis infundatur, non condit, ſed
ſepelit, imò patinam vertit in conditivum.

Mulier, quid ploras? Joan. 20. 15.

Spes pra- Ergo durant adhuc, poſt Reſurrectionem,
mii & ve- lacrymæ? Nec in triumpho Domini cefſare
Srredtio- licet à fletu? Planè ploratur, etiam poſt
nis Pœni- . .
zentizæ Reſurrectionem. Imô nulla foœminarum Re-
magiſtra. ſurrectionis æquè myſterio imbuta eſt ac
Maria Magdalena: nulla duriorem vitam egit,
quàm ipfa. Digreſſa enim à ſepulchro in
Maſſilienſi ſe ſpecu recondidit, lacrymis pa-
ſta, enutrita jejuniis, tecta nuditate. Ni-
mirùm hæc ſerit deſideria lætitia Reſurgen-
5§. Maria tis. Quæ enim in Domini corpore vidit vul-
Magdale- nera rutilantius emicare, livorem rubere pre-
ve⸗ tioſiùs, totum corpus fulgere ſupra Solem,
didicit mihil magis ad Refurrectionis gloriam
Mortiß- conducere „ quam aſperitatem Poœnitentiæ.
zationum Quare attrivit corpus, ut ſplendidiùs in Re-
ſelu. ſurrectione refloreat.
2. Tim. 1. bat Paulus, & de Refſurrectione corporis ſe-

12. curus, plagis ultrè membra exponebat. Be-
nè ergo plorat poſt Reſurrectionem Magda-
lena, quæ ſciebat Pœnis ſeri Triumphos.
Signum magnum apparuit in Cœlo, Mu-
lier amiéta dolt. Apoc. 12. 1.
Ornatuu Enimverè ità Mulier veſtiri debet Splen-
vernWd. doribus, ut lucere poſſit, & videri non poſ-
Mulier ſit. Talis eſt enim, quæ Sole veſtitur: in

domi ſit. quem aciem ocularum intendere non licet, &
verecun- fulgorem in radiis licet adimnirari. Quæ ergo
dia & Se. Mulier videri non poteſt;, illa fulget, illa So-
rietas, non le veſtitur. Porrò, quæ jaces in tenebris do-
emieino, mi clauſa, vel clauſiro incluſa, lætare: nam
.. gloria omnis veſtientis Solis eſt, id agere,
Moniales. ne Mulier videatur, quam veſtit. Hoc verèò
tibi paries præſtat, quod illi ſidus: hoc ha-
bes à tenebris, quod illa habet à luce. Eæ
Eceleßa- Profectò Sole non veſtiuntur, quas ad mam-
kicorum mas uſque nudatas ipſa quoque Impudentia
Pompæ faſtidit. Pergamus. Mulier amicta Sole, &
veriores. Luna ſub pedibus ejus, & in capite ejus co-

si rona ſiellarum duodecim, & in utero babens,
1a gimis. & clamabat parturiens, & cruciabatur, ut

pariat. Mulierem hanc ſcio à Bernardo Vir-
ginem exiſtimari: tamen à pleriſque Eccleſia
Paupertas putatur. Quæ tot compta ſideribus adbuc ta-
nsceſſa- men cruciatir, ut pariat. JDol rutilat in chla-
myde, ſed fætus jactatur in utero: ſubeſt La-
giza,n, na Pedibus, ſed dolor non abeſt à præcordiis:
liede per. lidera in capite emicant, & ex ore ſuſpiria

ferens, reſonant: color lucis, & cordis dolor torquent
zautus pariter, ac comunt Mulierem ornatam Sole,
Sre von & prole oneratam. Quæ tanta diſſimilitudo
e, ,8 clamantis & clareſcentis, lucentis & lugen-
paris. tis, fulgentis & parturientis Mulieris? Re-

Scio cui credidi, aie-

Oliva

colo Heraclio Cæſari Crucem inferre cupien- berſeenti- ſ
ti Hieroſolymam ſimile prodigium contigiſſe. "rilio- 1us 4o¹
Fortè ut ille Crucem ferre ornatus non po- Religioni, Galv ſche
tuit: ità difficilins filios parit Crucifixo comp- 59 fe- n ie⸗
tior Eccleſia. Lege Hieronymum in proce- e. zu
mio vitæ ſeu Malchi, ſeu Pauli: & intelli- Feliciras l⸗ nd
ges, ornatiorem illis temporibus Eccleſiam "e*ia. 5 *
factam, ſed ſteriliorem. Fœcundior erat in „Péeleßa- b
umbris cavernarum, quam in fulgore Solis; u, ed
in ſqualore Carcerum, quam in ſplendore Si- ſai nimii. f t
derum; in Compede, quaàm ſupra Lunam. Religiaß ngrn
Clamat unum paritura Filium Sole circumda- ite ſan- 1e iun.
ta, quæ exultans legiones Martyrum parie- dioris non rn n
bat. Pauperior antè, ſed focundior: incomp- Na Huun a
tior, ſed lætior: deſtituta Sole, ſed Prole co- ſir Me e
ronata. Quid proſunt ſidera, ſi deſunt laureæ? Reges ho- bu Alues
quid paludamentum Lucis juvat, ſi purpura "orentur. ne acn
Martyrum evanuit? quid Lunæ ſcabellum, Jaaneen. w. Ilttn
tes ieme- Ale Cofamn

ſi vacillat, nutat, labiturque tot in provin- „
ciis Fides? Libet hoc quoque ſignum ad E- Perſecu-

l. Cetur c⸗

vangelicum operarium transferre: fulget hic tores Re- iß⸗ Engue
Sapientiæ Sole, Stellis radiat lætioris Col- 'gionum. hu
loqui, ipſam videtur lucem pedibus circum- a e Ne que
ferre. Magnus ornatus: & ideò invidentiæ 1 “ Niag nue
ſubeſt. Verùm; qui oculos circa ſignum ad- patiiur, Ng In
hibes, admove quoque aures. Luget, qui lu- Zelms a- tunce
cet: parturit, qui ſplendet; ũtque pariat ſplen- iari. l Knt
didam tolerat luminis ſarcinam, amicus alio- 6 n ſack e
quin tenebrarum. Audi: Et peperit filium maſ- Drrani ee hote
culum & raptus eſt ſilius ejus ad Deum, G ſcandali- frtts tun
ad thronum ejus, & miutlier fugit in ſolitudi- Tantur. tinel
nem ubi habebat locum. O quam facilè ſidera Tetlete ſtenter
negligit, & eligit latebras, poſtquaàm peperit Rrs 1i Chf
maſculum, quem Deo tradidit educandum! cer Opu- lrer in
Renident interdum Principes Eccleſiarum lenti.
celſitudine ſolii, dignitate babits, numero lbid. 5. Hytum
miniſtrorum, ne ſpernantur à populo: ſed /
audiunt accedentes, frænant rebellantes, ſed 6
rerum Dominis obluctantur, ſed Paroecias 15.
luſtrant, ſed jus dicunt, ſed inopes alunt,
ſed definiendis Fidei cauſis aſſident, ſed inſu- R Unde
dant exherbando zizanio corruptæ doctrinæ, us unnlg anin
ſed congrediuntur cum Feris & Urſis ſe- es mi eon
pem effodientibus Vineæ Domini. An tu elr Nülletio
micare cuperes Aſtris duodecim coronatus, keelceret
tot Monſtris inſeſlus, tot confectus incom- r n Nl n
modis? I nunc, & Eccleſiafticis nitorem ob- * ung, dui
jice, qui tantis diſcriminibus infuſcatur. Non Cyinm §
ergo ſibi, ſed fœtui ſapiens Fœmina lucem heng
induerat. Ut pareret, ſplendet, quæ latet in Religies Ales: M
ſolitudine poſt partum. Fateor, familiaritas in Auliu ii, An hͤ
Principum, Regum favor, Templorum orna- Nerte 1e Md 4
tus, frequentia Populorum Monaſteriorum dae. ünodo e
Alumnos velut Signa magna exhibent, ipſo ſi i, guod
placet Sole poteſtatum circumdatos. At lu- um por
get, utl dicebam, qui lucet. Vides Tu qui- wnine
dem familiaritatem cum Principibus, ſed fa- UNnnr .
miliaritatem cum Deo non vides. Flet in cu- 1 “l
biculo, qui ſubridet in aula: lacrymis pota- rn 4—
tur, qui veſcitur cum Duce, cilicio tegitur, qui ier kn
ante Principem tegit caput, jacétque ante znen
Deum, qui coram Magnatibus ſedet. Deni- ln A
que poſtquàm peperit, ornamenta ponit;, n A n
declinat aulam, fugit in ſolitudinem. Ber- 1n Nnd
nardus in Romano coælo ſtipatus Cardinalibus, itdt
coronatus Pontifice, erectus dejectione Du- d d

cum ſuos ante pedes jacentium, nônne Sig-
num magnum videbatur, cinctum Sideribus,

olhrn 3 Royigi di
tectum Sole;, elevatum Lunàa? Vix componit Reliiſe reg

.
—. 5 Domi ſit Meutur
Sedis Romanæ tumultus, vix Ducem Aqui- niiis, 1
taniæ Guillielmum Deo parit, cùm illicôò re- z, Exears i
fugit Claramvallem. Nimirùm Mulier amici- grawi. (lir ddlo

tur

Bpiſcopus tur Sole,

dùm parturit, poſt partum gloriam
Domi tu-

7 negligens, fugit in eremum. Planè in Bernar-
Shre R. do illique ſimilibus viris effigiem recognoſco
judican- ſacræ Sponſæ. Hæc, dùm Sponſum quærit,
tes temerè. vineâſque curatum egreditur, tota pulchra
Rel'igieſe eſt, monilia, hyacinthi, byſſus, manicæ ar-
viss ber gento vermiculatæ ornamenta ejus ſunt. Eam
intuere domi conſidentem: Sicut Lilium, in-
guit, inter ſpinas, ſic Amica mea inter fi-
rirur ſo- lias. Domi dumi pungunt, forlis eam co-

lida,. munt monilia. Quam ſæpe Evangelicos Ope-
„Relipi ſß: rarios, quos vides foris Principibus aſſidere,
ſanctioris

vie zen domi ſpectares jacère infra pedes minimo-
bernan: rum, eorum oſculaturos veſtigia! Quantis
ſaculares afflictatur inter Fratres convivendo ſpinarum

Jadienn- aculeis, hoc eſt domeſticæ paupertatis incom-
lennn tes temerè. modis, qui, ne fuget proximos, ſereniorem
Murmu. Vultum exhibet! Is, qui Sol eſt in palæſtra,
ir ratio de coram Superiore repueraſcit: qui Lunam vi-
mndd k, Ececleſia- detur calcare, conculcatur à cincindela: latet
nth Hies G denique domi, Stellis foris inſignitus. Vulgò
Religiahis. Jicitur: haud aurum eſt, quod ſublucet:
nec quidquid Signum magnum eſt, aut Dig-
nitas magna, aut ſuperbus homo eſt. Sæcula-
ris non detrahat, Lyro miretur: Signum
enim magnum eſt veſtiri Sole, ut pariant:
ſed Signum maximum eſt, Solitudinem ama-
ri poſt editam prolem. Tunc latere, cùm lu-
cere poteras: tunc ſecedere in eremum, cùm
fœtus tuus ad Dei thronum evehitur, Signum
eſt incredibile viſu, narratu, & factu. Mini-
ſtrantes Chrifto cum Martha invideant fulgo-
ri Chriſto filios parientium. Nam luget, quæ
lucet Mulier.
Ignitum eloquium tuum vehementer .
& ſervus tuus dilexit iüllad. Pſalm.
ares
nekerl Sermoſpi. Undeè ergo tanta in corde glacies? undè
en Ei nituals tantus animorum tepor? Planè ex contemptu
t nm, ſer voris igniti eloqui; quod ſi admoveretur, linguæ
E ln . ner & miniſterio, pectori noſtro, igneſceret, non
mm. un riis tepeſceret Cor. Nollem, ſed compellor fa-
e Tuaſipo- ri. Plus nos incendit Sermo de Sacris Scrip-
nedu un tior.

turis, quàm interdùm nos incendat Epulum
divinum Sanguinis, Corporiſque Domini.
Interroga euntes Diſcipulos in Emaüs, Ge
Luc. 24, audies: Monne cor noſtrum ardens erat in no-
32². bis, dum loqueretur in via? Quid dicitis: Nôn-
ne modò eum cognoviſtis in fractione Panis?

ren .

n quo modo ergo loquimini de ardore cordis in
Monzfene, via, quod ardere nunc debet ſacro Epulo ſa-
tiben, in turum? Fortè arſit in fractione Panis: hunc
Gems tamen ignem non ſenſere Diſcipuli, ſed illum
Viele mirantur, qui in collocutione itineris cum Jk-
ipibu, *U exarſerat Sermo, blandéque ſævus Cor-
s. N da peruſſerat. Nollem ego de Euchariſtiæ dig-
lnil nitate detrahere „ in qua Deum adoro: ſed
hco tgtn⸗ puto ignoſcet Chriſtus, ſi verba ejus minùs
ele fortè Prudens, ejus membris quaſi præpo-
no. Attendas opto. Corpus ſuum tradit in
unen cœna Proditori „ nec eum ab inſano conſilio
udien retardat: alloquitur Milites miſſos à Principi-

vCdle bus Sacerdotum, ut eum comprehenderent,
. qui deliniti, imò emolliti ſuavis incendio ſer-

oe⸗ N aad. 7. monis, regrediuntur dicentes, Numquam ſic
nun Nin Lͤ. locutus eſt homo. Proindè ad Sacerdotes non
angt vinctum Jeſum adducunt, ſed teſtimonium
Diren ier ferunt abſolutiſſimæ commendationis. En fa-
an Nat / cilius Sermo Chriſti Milites miſſos remittit,
„aCtc/ .
Mla .

Stromatum, Lib. XV. 211

quàm Chriſti Corpus Apoſtolum cohibet,
ne abeat.

Nonne cor noſtrum ardens erat in no-
bis, dum loquererur in via?! Luc.

24. 32.
Plus arſiſſe debuit in hoſpitio: ubi nec Lalor ex

Sermo defuit loquentis Domini, & Epulum erai⸗n-
Corpus Domini ſervis exhibuit. Itäâne? Ar- e we

. . . . . Oratione.
detis in via Solo Chriſti alloquio, & jam Religionis
hoſpitio excepti alloquio & dapibus Magiſtri munia

veſtri, non ardetis? Puto laborantibus ube- viliora &
rius Chriſtus ſolatium ſuppeditavit; ut intel- Talenta
ligant, quibus non ſemper licet frui Chriſto a r, .
in Templo, pietatem in laborem vertere co- von⸗ „
actis, abundantius ſibi conſolationes Dei de- augene,
mittendas in Via, quàm ad Aras. Ariere in & Conſo-
via ſolo Sermone, non arſere poſt moleſtias *nes
itineris, licèt Sermoni acceſſerit Caro quoque en
ipſa Verbi, quod loquebatur. Nuntiate Di- Can. 5. 8.
letto meo, quia amore langueo. En flammas
quas nuntiari vult Dilecto, quæ procul erat à
Dilecto, cùm langueret Amore. Opto ego
abeſſe à Sponſo, ſi ita illum amare poſſum,
ut præ Amore langueam. Habeo ſubductus
præſentiæ Dilecti, quod vix impetrarem ejus
amplexu.

Qui facit peccatum, ſorvus eſt pecca-
ti. Joan. 8. 34.

Credet hoc aliquis de iis dictum eſſe flagi- Peccari
tiis, quæ Plebeiorum ſunt, puta latronum, sre⸗
furum, blaſphemantium. Cæterùm Imperan- peccati.
tium iſcelera nullam affinitatem cum Servitu-
te habere exiſtimant. Falluntur. Quiſquis pec-
cat, Peccati Servus eſt, ſeu Libertus, ſeu
Mancipium, ſeu Princeps fit. Imèò turpiùs
Dominantes à criminibus in Servitutem tradu-
cuntur. Greſus meos dirige lecundum Eloquium P. 118.
tuum, ut non dominetur mei ommis injuſtitia. 133.
En Rex magnus Servitutem in Throno timet,
ſi ſit Injuſtus. Verbum, porrò Dominetur, Peszata
conjungitur Injuſtitiæ; quod vitium potiſſi- Prineipi,
mùm Dominantium eſt. Quare, cùm flagi- H
tia, vulgo, infimiſque capitibus familiaria di- 6. Sape-
cantur urere, inſidiari, prædari, ferire, per- ioum
dere; Injuſtitia, quæ maximè invadit ſubſel- gravioræ:
lia & ſolia, dicitur Dominari: ut intelligas
Reges quoque Servitutem non effugere, ſi
non fugerint Scelus.

NWec in cor hominis aſcendit, quæ præ-
Paravit Deus is, qui diligunt illum.
1. Cor. 2.

Gloria

Ego Gloriæ æternæ magnitudinem niſi
« kerna.

aliundè ſcirem, ex Pauli laboribus, & ex
Davidis deliciis conjicerem. Quæ enim eſle
debet illa Gloria, pro qua comparanda lapi-
des, flagella, naufragia, ſitim, nuditatem,
frigus, famem, exilia, carceres, peregrina-
tiones, labores manuum, cordis orationes,
lacrymas oculorum, honorum fugam, ſup-
pliciorum tolerantiam Paulus leve ducit di-
citque onus, ad quam fruendam ſuſpirat Da-
vid circumfuſus delicuis, opibus felix, regno
magnus, triumphis maximus? Ille dieit: Non Rom. 3.

35 4 Junt 18.

Spes Pra-
mii.

ℳ

212

ſunt condignæ paſſones bujus temporis ad futu-
pſ. 136.7. ram gloriam: Hic canit, Ni non meminero tui
in principio lætitiæz meæ (quando ſcilicet ob-
rui mens ſolet, & extra ſe rapi) oblivioni de-
tur dextera mea. Magna ſanè Magnitudo glo-
riæ ſit oportet, quæ & in carcere, & in reg-
no placet. Deſideratur ab eo;, qui nihil op-
tare potuit; Rex, Parens, & Victor. Emitur
ab eo, qui omnia arbitratus eſt ut ſtercora.
Qui omnia habebat, hujus non obliviſcitur
glioriæ. Qui nihil optabat, hanc ita cupit,
ut ſanguinem pro pretio fundat. Adhuc ſu-
pra Davidem gloriæ memorem in regno, &
Paulum gloriæ cupidum in Mundi contemp-
tione, hujus Magnitudinem Gloriæ mihi com-
mendant Petrus architectatus tabernacula in
Monte Thabor, & Chriſtus ſui diſſipans ta-
bernaculum Corporis in Calvariæ monte. Ro-
go, quæ Gloriæ eſſe debet exſuperantia;
quando Petrus, qui omnia reliquerat, ut E-
vangelium evulgaret, unius ſcintillulæ calore
exuſtus, Evangelii, ſociorum, Clavium obli-
tus, Tabernacula molitur, ex Piſcatore Ar-
chitectus? Quid verò de hac gloria ſummum
non prædicat Verbum ſine verbis in Cruce
moriens? Quæ ſanguine unigeniti emi potuit;,
ſine pretio profectò eſt. Exclamemus cum Pro-
Elſ. 86. 2. pheta, Glorioſa dicta ſunt de te civitas Dei.
Quam ego plurimi facio, non quòd fluminis
eam impetus lætificet, ſed quòd Dei ipfius
profuſus ſanguis emerit nobis.

Abid. s.

Sitio. Joan. 19. 28.

Pungeris, laniaris, lancinaris, crucifigeris
Domine, & de ſola quereris Siti? Ita eſt.
Una plus eum Sitis excruciat, quàm multipli-
ces Clavi, & Spinæ innumeræ. Poſuit enim
in eo Deus iniquitates omnium noſtrüm, &
ſingulis membris ſingula ſcelera expiavit. Re-
bellem Adæ protenſionem manus ad pomum,
extenſa in Cruce dextera curavit: pedes per-
forati aberrantes à via immaculata correxere
greſſus clavis transfixi, plagæ verberum car-
nis illecebras confoderunt. Sitis linguam Do-
mini torſit, ut flagitium linguæ multiplex de-
leretur. En qui riſum jocum exiſtimabas, nu-
gâſque nugas, acerbius eluit Chriſtus linguæ
crimina, quàm ſcelera membrorum omnium.
Nec mirum; ſi verbis læditur aut impuris,
aut otioſis vehementer, qui Verbum eſt. Ver-
bis in ſui reverentiam poteſtatem tribuit ma-
ximam. Ilis enim & Sacramenta confici, &
ſuum vel produci, vel adduci, vel poni in
Arca Corpus ſancivit. Undè acrius eum vul-
nerant Linguæ flagitia, cui tantam ineſſe vo-
luit dignitatem. Itaque blaſphemias, impudi-
citias, ſcurrilitatem Ridendo proferimus: ſed
Chriſtus Sitiendo expiat, quod eum ſuppli-
cium, præ poœnis cæteris, & clamare & que-
ri in Cruce cosgit.

Lingus
grande

ſvelus.

Sermo
vanus.

Conſilia
rii impii.

Numquid adhæret tibi ſedes iniquitatis,

qui fingis laborem in præcepto! Pl.
Dignita- 923. 20.
tes meritis

Pen z. Fingis, hoc eſt, ſculpis, & incidis. Scili-

Mas „. Cèt Ut juſtè videatur Coronam nobis reddere
ferant Juſtitiæ, laborem fingit in Præcepto, ſcul-
Reges, & Pitque. Alius quoque ſenſus delicatius Dei

P Tal pracipientis ſuavitatem. Qui ſingis laborem in
PI. 53 20,.

Oliva

Præcepto. Non abeſt à Præcepto labor: quis Zagum
erim ludens vitia fuperet, ſeſéque abneget? Chriſi
veràm Pater miſericordiarum laborem exci- sve.
dit, expolit, fingit, tantéque artificio ſcul- Saperio⸗z
pit, ut ametur, & in pretio ipſe ſit labor. "were
Quemadmodùm enim ſaxum calcamus, cùm Kat.
ſaxum eſt, miramur, emimuúſque, cùm ſta-
tua eſt: ita Dei præcepta effinguntur, atque Cinfeſa-

formantur, ut delicias, non laborem præfe- iine:

rant. Hanc diſcerent artem vellem Præfecti ale .
animarum & gentium, quâ videlicèt Opus an aren
obedientiæ (quod non rarò ſaxeum eſt) non ſir ſas vi.
ſaxum, ſed ſculptura haberetur. Etiamſi ex Superior
ſaxo non florem, ſed Crucem effingant Præ- iat r.
lati, amabitur ſaxum in Crucem converſum.
Crux ipſa pretium addet lapidi, dolorem mi-
nuet, nec jam ſaxum, ſed ſculptura erit O-
bedientia. Nolo quidem, quod Dæmon ex-

petiit à Domino, ut lapides panes fiant, hoc

eſt, ut nihil imperetur; ſed volo laborem in
Præcepto, quò ametur, ac æſtimetur im-
perium.

Beatus, qui tenebit, & allidet parvu-
los tuos ad petram. Pſ. 136. 12.

Alexipharmacum ex vipera conficitur: Mortig-
Quæ, ſi vivat, mortem infert, ſi moriatur, catio Paſ-
vitam parit. Vitia viperis quamſimillima ſunt. hhs,
Perimunt, M pereant. Salutem ex imimicis jafſis coo-
noſtris. Igris non ſplendet, miſi pabulum peianiur
conſumatur. Itaque Beatus jure dicitur, qui in bonum.
allidet Parvulos Babylonmis ad Petram. Quod d:tie
mortis genus forté myſterio non caret. Si ageg.
enim gladio diſcerperentur;, ſi combureren- Lapſi non
tur igne, ſi extinguerentur veneno, haud ſpernendi.
exprimerent in ſuo ſupplicio calamitatem, Superior
quam nobis inferunt. Allſa ad Petram Affe- ag
lio improba ſuo ipſa ſe pondere opprimit: ,.
ideéque perit, quia propiùs cohæret Sa- Tentatis
Xo. Quod ſanè nobis quoque uſuvenire ſo- non ii-
let, dùm terrenis nimiùm adhæremus. No- menda.
ſiram ipſi necem parimus nobis, vicinià ſce- zag na⸗
leris. Si cupis vivere, reſili, eò citins mo- vie, ſjii
riturus, quò vehementiùs adhæſeris Terræ. „on ha-
yeamus.
Divitis
Laudate Dominum de Cœlis, laudate indife-
eum in excelſis, laudate euim omnes rentei⸗
Angeli ejus. Quia ipſe diæxit, O Ja-
&ta ſunt, ipſe mandavit, & oreata
ſunt. Pſal. 148. I. J.

Obedien-
tia in Se-
nioribus.

Soli Angeli, Cœli, Luna, Sol, Stellæ,
& Aquæ, quæ ſuper Coelos ſunt, invitantur
ad efferendam Omnipotentiam Dei. Potentio-
res Creaturæ Creatoris potentiam celebrant.
Mihi quidem & re futurum videbatur, ſi in-
firmiores inferioréſque creaturæ poteſtatem
Numinis mirarentur. Quò enim infirmior
quis eſt, eò vehementiès, quâ caret; ad-
mirari ſolet firmitatem. David;, contrà:;
Coœleſtia provocat ad dilaudandam Vim Do-
mini, Quia ipſe dixit, inquit, & fabta ſunt. Ibidem.
Dracones verò cæterâſque Animantes evo-
cat ad Dei gloriam exaltandam, Paudent, Ibid. 12.
inquit, nomen Domini, quia exaltatum cſt
nomen ejus ſolius. Quid hoc eſt? Nobilio- ann,
ra Dei mirari Vocem imperantem de- Ge te⸗
bent: viliora exaltatum Dei nomen exatent
. imi-

Divitia

Nim
vult
exalt
, ptellt.a
do 3
e ſi
Ar. LAuue

i ſt Hu
u lein

„ (ur
v, titucln
pur Gi
nte

7. tus, 110

m tuI, Ut
umt vettens
nitateme
inid

nuttte

t. 0

nr exhlorar
1 be cice
u Pergunt
imn con
Noctura.
. Cor vere
eninn de

Venite ,

nmnm,

ceh

zn. leigt
4. E Comi
un Hin
auemis
Slthdinen
el Dendlt.
u in Ienp
in,
e v;
1 iun i
4 in, ide⸗
ui; Dei Her
he lnen Ie
l. Uleribi
, 4
a. Nld habi
4 Clrehe
inz Del n
inz Dähnn
eiutn
tglilemi
kdo
di, dppre
664 MWm dr

fen

Elduß

ſt.

e

Mbe
Nen
ir.

Nimirùm nobiliores & potentiores Creaturas
vult Deus memores eſſe Obedientiæ, cujus
exaltare Nomen conſuevere viliores atque de-
preſſiores. Ipſe dixit, & facta ſunt, medita-
tio ſit Solis, Stellarum, atque Angelorum:
Quia exaltatum eſt nomen ejus ſolius, jubilatio
ſit Humilium. Niſi dicamus, hunc à Prophe-
ta ſervatum ordinem eſſe, quòd Dei poten-
tiam potentiores mirentur, ſi tamen ſapiunt;
quæ enim habent, Deo accepta referunt.
Quare quò quis fortior eſt, eò magis Dei for-
titudinem admiratur, ex qua ſuum novit ro-
bur dimanaſſe. Humilia veròô, ne in ſua vili-
Juaxiur tate deſperent, ad exaltandum Dei nomen
in Divi- invitantur. Ut igitur non glorietur omnis caro
nis. in conſpeétu Dei, Dei ſtupet potentiam Coœe-
lIum, Dei nomen Terra exaltat.

Ibid. 5.

Ibid. 12.
Gratiæ
neceſſitas.
Talenta
mediocria

Honor
muttstis,
quia om-
nes 4-

Et ſi ingrediebatur ut videret, vana lo-
quebatur: Cor ejus congregavit ini-
quitatem ſibi. Pſal. 40. 6.

Perſecuteo- Is deſcribi hoc loco mihi videtur, qui Re-
, ligioſorum explorat mores, & araneos imita-
adar tus, florem relinquit, ſolâque paſcitur ſorde.
fa ile. Cujus rei quot rogo portenta? Pes ingredi-
Marmu tur, ut videat oculus; & oculi munus præ-
ratores. vertens lingua vana loquitur; cmque os va-
Ne nitatem effundat, non exhauritur cor, ſed ma-

vels, „ O15 iniquitate completur. En Oculi non ſa-
ati nus aſpectus quot pariat monſtra! Impius O-
Cupreſz⸗ Cculus;, quamvis optima Proponantur, vana
qus ſeme videt; cumque virus continere non valeat,
ampulaa n . . X .
,„„dquitatem congregat, dùm vanitatem effun-
24 72 . . . . . .
reHereſ dit. O prodigium ! Lingua ſpargit vanitatem,

ci⸗ & Cor colligit vanitatem, reſorbétque ani-

Liſs fa- Mmus, quod egerit os. Deſinant aliquando impii
ma vie explorare, quæ videre non poſſunt: Taceant,
quæ dicere non decet: nam ipſi quidem vana
Lingug bargunt Juſtis non obfutura, ſibi verò non
cura. vana congregant, ſed iniqua, quam maximè

nocitura. Quod ſerit Lingua vanè, hoc metit

Irriſores. Cor verè in iniquitatem converſum. Quos
enim de alis jocos ſpargis, tibi ſcelera ſunt.
Venite, & aſcendamus ad montem Do-
mint, & ad domum Dei Jqauob, &
docebit nos vias ſuas. Iſa. 2. 3.
Faer. Plerique Templum non adeunt, ſperantes
ases, ſe domi à Deo doctum iri viam ſalutis. Ve=

rùm Iſaias, qui Propheta Domini erat, fre-
Religioſi quentiùs atque felicius orabat, doms ſuæ
Laiei non ſolitudinem deſerit, & in domum Dei Jacob

ernendi . . .
1 ' aſcendit. Porrò cur Domus Dei Jacob dici-

quia La- . .
eor ma- tur Templum, ubi ſuas nos docet Dominus
nuum vias, & non Domus Dei Ifraéel? Etenim ſi

Oratienis uſquàm videtur Deus, certè in Templo vide-

Tu de. tur, ideéque Iſrael fit unuſquiſque in Domo

Mortif. Dei. Hæreo hoc loco nonnihil. Puto tamen

catioora- Molnen magis Jacob quàm Ifrael Domui Dei

tione Ali. inſeribi, ut intelligas in Domo Dei eum fe-
Pc, liciüs habitare, qui patitur, peregrinatur, lu-
Ctaturque ſociatus Jacob luctatori, quam qui
Orattoni, Dei fruitur aſpectu cum Iſraéel. Viæ Domini
fons. in domo Dei Jacob docentur. Nec mirum;
ſiquidem in Evangelio rariores viſiones narran-
virtes tur, labores verò, dolores, lacrymæ, jeju-
uge, ma, opprobria flagella, Cruces denique ſæ-
chriſt, Piſſimè proponumur. Proindè, ſi pateris, li-

Stromatum „Lib. XV.

Ccoronat, non quæ veſtit, ſed quæ calcatur.

21

cèt in oratione lacryma exareſcat, viam teris
Dei Jacob, inque Dei Domo es. Quèôd ſi
lacrymulà delibutus pati non potes, time.
Via enim Domini docetur in Domo Dei, non
Iſraéël videntis Deum, ſed Jacob pro Domi-
no laborantis atque patientis. Patiendi ardor;,
non Contemplandi amor in domo Dei Jacob
te ſtatuet. Deus enim videri voluit in Rubo,
ut ſpinas oſtenderet Contemplationis parentes
eſſe ſanctioris. Sat Deo vicinus es, ſi rubo;
dumiſque circumderis. Non in viola Domi-
nus, non in ſidere, non in ſole, ſed in Rubo.
Vix tibi Deum adeſſe credas, m te videas
Spinis obſeptum. Quin Deus & Rubo nihil an-
tiquius habuit, quàm accedentem ad ſe Moy-
ſen excalceare, ad uberiorem paupertatis, at-
que doloris diſciplinam.

Cur præcepit vobis Deus, ut non come-
deretis ea omni ligno paradiſi! Gen. 3. I.

Initium omnis peccati Sermo eſt. Mulier, Familia-
dùm labiorum oſtium reſeravit, aditum Morti Pas ciem
. . Mäulieri-
patefecit. Quis credat? Ne cum Serpente qui- zu;
dem Mulieri innocenti loqui hicuit ſine flagi- Linguæ
tio. Quid ſi Juvenes alloquatur Virgo? Quid cara.
ſi agat cum Viris Fœmina? Lingua itaque Malier
frœnanda eſt fons ærumnarum omnium: omn- domi ſit.
némque Mulier timere debet affatum, quæ ne Moniales.
Anguem quidem, fœdiſſimum Monſtrum,
adiit ſine Vitæ jactura.

Signum magnum apparuit in eœlo, Mua-
lier amicéta Sole, & Luna ſub pedibus
ejus, & in capite ejus oorona Srella-
rum duodecim. Apoc. 12. I.

Cur magnum? Magnum indè dixerim, Gloris
quèòd Mulier Lunam preſſeêrit, atque calca- age6,
rit. Minus Solem facio veſtientem, minuſque e,j1u;,
coronantes Stellas: verùm Lunam compreil- 1 tentio
ſam ſtupeo. Stellæ enim ſupra caput Mulie- rede.
ris, Sol ſupra ejuſdem humeros, ſi eum or-
nant, ità tamen ornant, ut, cùm illam mag-
nam faciant, eꝗ tamen majores & videantur
& ſint altiores. Una Luna minor eſt hàc Mu-
liere, quæ non capiti incumbit, non humeris
extat, ſed pedibus ſubeſt. Itaque quod maxi- Taleniaz

mè Rlagmun Signum facit, Lux eſt, non quæ “ i-
tu, ſe

. . . . . ſine Arro-
Nec imamerité: plures enim Luce inſigmri gantia.

conſpicies, quàm Lucem negligere. Pauciores Humili-
Lucem proterunt, quàm merentur. Quare as nihil
plus Mulierem extollit Luna ſub pedibus, bi deberi
quam Sol in chlamyde. vele.

Et pannis eum involvit. Luc. 2. 7.

Una Virgo Chriſtum, quem peperit, te- Oleria
xit. Cæteræ circumferunt Chriſtum, ſi for- vang.
tè pariant, maluntque illam frigore crucia- zZelus a-
ri, quàm ſe tanti honore fœtû⁴s carere. Ne nimarum
gloriam ſuam tegant, JESUM puerum rete- *ihil
gunt. O Gloriæ æſtus, qui Chriſtum algere “4t.
cogis! Vix aliquid boni nobis excidit, cùm id Talentz
omnium proſtare oculis ſatagimus. Rarus, qui ecum ſpiri-
pPannis à ſe partum JESUM involvat. Ideò & ¹2.
Virginem miratur Lucas, & ii admirandi ſunt,
qui eam non in pariendo tantum Puero, ſed
& involvendo æmulantur. Sola Domini Ma-
ter

N.

—
214
ter mater pariter, & obſtetrix fuit. Nos ſi pa-
rimus, quot obſtetrices advocamus, non ut
ſoœtum juvent, ſed ut fœcunditatis noſtræ te-
ſtes ſint, & laudatrices. Porrò, non ſerico,
ſed pannis JxsOM Virgo involvit, vili ſanè
inopique integumento, ne ſit Fœtus ipsâ oc-
cultatione illuſtrior, ditiorque. Lateant late-
bræ noſtræ.

Proba me Domine, & tenta me: ure
rénes meos, & cor meum: quoniam
miſericordia tua ante oculos meos eſt.

Pial. 25. 2.

Dei Miſe. Itaeue Tentatiomibus ſe repugnaturum Da-
ricordâ vid Propheta confidit, non quòd ante ejus
oslizar: oculos Dei Juſtitia ſit, ſed quòd Miſericor-
v* *M. Jiarum Domini recordetur. O contrariam
tantir. . . . 4 ſſe
obſtina- ſenſui noſtro Prophetz mentem! Quod e Ie
tio. poterat invitamentum ſuccumbendi conflictui,

Superior hoc ſe potiſſimaum ſperat David firmandum in

Kagas, prælio. Miſericordia, inquit, tua ante oculos
ucat. 7 7 e
Ibidem. Méα eſt „ ideò Ure renes, cor tenta nam

Conf-ſa. Miſericordiæ tuæ memor non peccabo. Et ſa-
rii nimis nè terreat alios à ſcelere Dei Juſtitia, ejus
ſeveri. me Miſericordia à flagitio deterret. Quis enim
Dei Miſe. Deum, adeò humanum, qui non ſolùm ho-
rkordin. ſtibus parcat, ſed & pro hoſtibus moriatur,
poſſit violare? Nolo peccare, quia ipſe vult
parcere. Nolo ab eo fugere, quia fugientem

Luc. 15. ipſe non fugit. Pater, dicebat in ſe reverſus

18. Filius ille prodigus, peccavi in cœlum, & co-
Amore Tam te. Coœlum &* Patrem nominat, non Ge-
duaci, non hennam aut Dominum: his nominibus ſua ſe
metu, flagitia odiſſe teſtatur. Et quidem indignum
Pœnitétia ſe Filii vocabulo fatetur, ſed Patri nomen ſer-
vera. vat, eumque non Dominum, ſed Parentem
appellat. Nimirùm ad odium ſceleris pluùs in-
ccitat recordatio Miſericordiæ, quàm timor
Juſtitiæ. Hinc eſt, quòd Dominus per Iſaiam
abſtracturus impium ab iniquitatis complexu,
non Iram illi ſuaum, non Severitatem omni-
potentem proponit, ſed ejus ſe Matrem eſſe,
IIa. 49.15. ac fore pollicetur. Numquid obliviſci poteſt
Mulier infantem uteri ſui? En ſuſpendit ver-
bera, producit ubera, quò facilis iniquus con-
vertatur. Et ſanè ſi Peccator Adamanti com-
Paratur; frangetur is non Mallei contuſione,
ſed infuſione Sanguinis. Molleſcit Cor noſtrum
Cruore Chriſti, non Malleo divini Judicii. A
facie olei computreſcet jugum: Et ferrum ra-
10 vulnera curat, ſæpè facit; quæ rariſſimè
oleum perdit, ſæpiſſime curat. Exclamabat
2. Reg. 4. gemebundus Abſalom, Obſecro, ut videam
32². faciem Regiv. Felicins Patris meminiſſet quàm
Regis: dum enim nomen iterat Potentiæ, vo-
cabulum Patris oblitus, exarſit regnandi cupi-
ditate, quam & Regis terror non terruit, &
Patris dulcedo demulſiſſet. Periculoſins Patris,
quaàm Regis, eſt oblitus: Noôſque pernicioſius
Dei Miſericordiam, quàm Potentiam obliviſ-
cimur. Ideò Deus in Pialmis & Cæremoniis
memores Iſraélitas eſſe voluit beneficiorum,
quorum recordatione ſatis eos in officio conti-
nendos ſperavit. Sic eductionem ex Egypto
ſingulis annis recolere juſſit, quos memores
eſle ſen Dathan hauſti, ſeu venenatæ Plebis
non curavit: ratus acriùs à peccatis retrahi eos
poſſe recordatione Miſericordiæ liberantis 5
quam Juſtitiæ punientis. At, inquies, David
LZ1. 5e, 4. Oppoſitum ſentire videtur, cùm ait: Et pec-

. Oliva

catum menm contra me eſt ſempen. Imò mihi
Vates aſſentitur. Scelus enim illud jam benefi-
cio Miſericordiæ ablutum erat, & divina or-
natum Indulgentia: ideéque Rex ſapientiſſi-
mus ſuos illud ante oculos ſtatuit, ut nimi-
rùm intuendo quaàm facile Divina Commiſe-
ratio grande ſcelus indulſerit, à patrandis ſce-
leribus contra tam humanum Dominum retar-

daretur. Huc Patrisfamilias ſpectavit conſi-

lium, quando ad Agricolas, qui ſervos ceci-
derant, non phalanges, ſed Filium miſit .
verebuntur forté Filium meum. Magis enim Matth.
eos hærede quam lictore curandos cenſuit. Fi- ²1. 37.
lius emnim plùs quàm enſis ſubigere Deo de-
buit Agricolas.

Sicut Lilium inter ſpinas. Can. 2. 2.

Ad Cantica confugeram Salomonis, ut ibi Mortif.
ſaltem à mortificatione aliquantulùm reſpira- atio ne-
rem. Audieram enim ibi nominari Sponſlam, Naris.
Columbam, Flores, Cantus atque Vineas
quare in ſpem veneram aliquando tandem
quieſcendi. Verùm refero indè quam ociſſimè
pedem, viſis, auditiſque, quæ minimè requi-
rebam. Ibi enim Lilium inter ſpinas, ibi faſ-
cem Myrrhæ inter ubera, ibi ſine Sponſo le-
tulum, Sponſum cum guttis noctium, non
ſine vulnere & abſque pallio Sponſam, con- Patipre
cluſum Hortum, ſignatos Fontes contemplor. Chrine.
Ibi audio tempus putationis adveniſſe, ibi ge-
mitus reſonant. Turturis, ibi oculi Columba-
rum celebrantur. Rogo in antro Poenitentiæ,
qui tetrior efſe potuerat, pleniorque doloris
apparatus? Nicut Lilium inter ſpinas ? Spinæ
non abſunt ab epithalamio Salomonis: quod-
que mirere, ne Lilio quidem, florum inno-
centiſſimo, licet abſque dumis atque punctio-
nibus germinare. Quin oſcula petuntur, ſed
infliguntur vulnera: ipſäque Charitas, quis
crederet? non oſculatur, ſed ferit. Audi:
Vulnerata Charitate ego ſum. Libet exclamare:
Et undè Dolor abeſt, ſi floret Lilium inter
ſpinas, in ipſis Salomonis deliciis? Mortifica-
tionis itaque inducias extra Scripturarum li-
bros quærat, qui eas cupit.

In lectulo meo per noctes quæſivi, quem
diligit anima mea: quæſivi illum,
O&ν non inveni. Can. 3. I.

Haud mirum: ubi enim eſt frigidum illud Paapene
Verbum, Meum, ibi Chriſtus non eſt. Qui Mariiß-
enim habitaret cum Sponſa, proprio lectu- zationes,
lo, recreatà, qui nuſquam habuit, ubi ca- S t.
put rechinaret, cùm viveret? Omnia placent e a .
in epigraphe iſta Sponſæ, præter unum, quod
fortè horruit Sponſus, In lectulo: En Pau- Ibidem.
pertatem ſtrati: per noétes: En Vigiliarum flu-
dium: quæſivi: Fervoôris eſt argumentum: Okedien-
Juem diligit anima mea- Amoris eſt teſtimo- zia etiem
nium: quæſivi illum: En ardorem labore non n ſie.
fractum. Et non inveni. O diſſentientem tantis “ vis,
virtutibus exitum! O luctum improviſum! O ſu Ope-
diſpendium nullis ſatis lacrymis comploran- zibtm.
dum! Itäne? poſt paupertatem lectuli, poſt Chriſßtu:
labores vigilandi, poſt ſtudium quærendi, abi hali-
poſt amoris æſlum, poſt repetita deſideria & ter. D
ſtudia indagantis Dilectum, Dilectus latet? Deus ub;

Nimirùm in Lectulo ſuo quæſierat: In Lec- qusren-

tulo, inquit, meo quaæſivi ideéque ejus eſt due.
aſpe-

aſpe
ubi
Eaug
venit
rapl
lo 1 Obec
ſemi.
er
obteln
Citra
guiel⸗
Uigilan
Chriſtu
lir ſ ate⸗
65 ,r. impetn
e
in int⸗
nihni cu
lun telnpefa

mn Ileta,

Auu. Ils
non Sa

Iini Amwel
i dem ad

(alt tu in 4
u Verid 9.
it, ſe Mocd

n miengtibu
-

25 bis cete
nidis non invet
Aun5 (tulo 0t
e⸗ Ilir obe
. ,
„ NCIr
ini 4 Orati
un kemdt.

ſ jentiam

ſ. Ci ⸗
6 , G
in. Macyerta
zi a, int
us.
4 Iln non

en alat, 4

i ſienta,
bi Dnid er⸗
wi (OactuS P
U ſe, non
linduc
zer . .
mn. Mperl
„ ali
Uncbe, ne
a Alſteret
adclitur
1

lun,
3I. 1.

.
.
d 1 1

irhh
ngnn

Nlmn, orh
ile,

1.

Unn.
r u
etunn K

—

6
47

7

oi n

GNNN,
Nrr
ſiglnm 1 8
1Cen /

aſpectu fruſtrata. Non enim cubat Chriſtus,
ubi eſt Meum, vel propriæ Voluntatis, vel
Paupertatis imperfectæ. In Cruce Chriſtus in-
venitur nudus & obediens, deleturus chiro-
graphum Mei ac Tui ſuà & Paupertate &
Luc- 2². Obedientid. Invenere Paſtores in præſepio, ſed
pannis involutum ſub alieno tecto. In Tem-

plo eum Mater ac Joſeph reperere, ſed Patri

obtemperantem. Itaque felicius in ſtrato, cul-
citràque, Obedientiæ imperio comparatis,
quieſcendo frueris Chriſto, quam in Lectulo
vigilans, contra Superioris conſilium. què
Chriſtus dormientibus, ac vigilantibus adeſt,
obedien- ſi pareant: utriuſque æquè abeſt, ſi negligant

tis in pi- imperium. Ipſe enim abeſt Sponſæ, dum ab

San. ea per noctes vigilanti ſolicitè quæreretur,

Religioſfi immoderatas forté Vigilias execratus. Ipſe

ſancétiori; jam cubantis in ſtragulis Sponſæ fores pulſat,

reguls non temperatum valetudinis ſtudium adventu ſuo
Pernant muneratus. Jacob Iſraeël fit cubans, non vi-

Ka gilans. Adam Evam dormiendo emiſit. Salo-
vitates. Ion Sapientiam in ſomniis accepit. Contrà,

Diſereio Samuêlem Deus excitat: Tres Apoſtolos iti-
Ferveri dem ad vigilandum hortatur: Denique ipſe
miſcenda. Sponſam modò excitari prohibet, Adjuro vos

egrea: filiæ Jeruſalem ne ſuſcitetis Dilectam: modò
genda. ejus audire vocem vigilantis petit. Jonet vox

Can. 2 14: tua in auribus meis. Quidni hæc inter ſe ad-
Talenta verſa Sponſæ contingant, quando Chriſtus ip-
ge, 19. ſe modò in Oratione pernoctat, cæteris dor-
e, „a- Mientibus, modò in Navi dormit, remiganti-
mus G bus cæteris? Verbo, In lectulo tuo Sponſum
Invidia non invenies, quia Lectulus tuus eſt. In le-
pellatur à Gulo Obedientiæ JESUM invenies, quia, ſi
egati juſſus obdormias, dicere poteris; Ego dormio,

nibus Va- —. .5 .
ria & Cor meum vigilat. Idque feliciùs eveniet,

Orationis ſi Orationis locum quietem Lectuli interpre-

KAudium. temur. Oratio enim, ſi ſociam habeat Obe-
Can. 5.2. dientiam, Lectulum Sponſo parat: ſine Obe-
g K. dientia Crucem magis, quàm Lectum, inſtruit.
dientia. Qltis dabit mihi pennas ſicut Columbæ, & vo-
Pſ. 54. 6. labo, & requieſcam. Loquendi rationem ani-

Oteien- madvertas, pleniſſimam ſapientiæ. Quis da-

iis hit, inquit, pennas, & volabo, & requieſecam.
Srtus- Cur non ſibi pennas iſtas ſolitarii receſſus com-

lbidem Parat, quieſcitque? Cur ab alio expectat,
§. Eeeleſie quam ipſe ſibi indulgere poteſt requietem. Ni-
Romanez mirùm labitur, non volat, Oratio ſine Obe-

Peer dientia, potiuſque compes, quam poena eſt.
, : David ergo, quamquàm Rex, eorum tamen
» .1. . . 7 .
Fervori COactus parere utilitati, qui voluntati parebant

Kudent. ſuæ, non audet orare, cùm regnandum eſt,
Rexre- ſed inducias præſtolatur quaſdam, in quibus
Sendate- ab imperii curis liceat reſpirarg. Proindè,
gile,, Quis dabit, inquit, mihi pennas ſicut Cölum-
Epiſcopi bæ, & volabo, & requieſcam? Nec volaturus
veſden- utique, nec otio fruiturus, ſi eas ſibi pennas
ia:nee ut adſciſceret, Icareis figmentis pondus ſuo ca-
Vrr i. ſu additurus.
Beati, quorum tecta ſunt peccata. Pf.

3 I. I.

Ad deße- Eia agite peccatores, vobis quoque licet
ates & beatitudinem conſequi innocentiuw. Non ſo-
Rrerk. li Beati immaculati in via: ſed etiam Beati,
Pl. 118. r. T4orum tecta ſunt peccata. Ego quidem in di-
Pl. 31. I. Vino tribunali hinc aſſidere Juſtitiam credo,
hinc Miiericordiam. IIla coronas præbet in
præmium operum. Hæc cCchlamydes porrigit in
operimentum ſcelerum. Itaque, qui plus pec-

Stromatum, Lib. xv.

215
cavit, plus ſperet. Eget enim majori operi-
mento, ideôque ſplendidiùs fulgebit, quia la-
xiori Miſericordiæ pallio operietur. Quia mi-
ſericordia tua magna eſt ſuper me, inquit Da-
vid. Nimirùm, quia Magnum patrarat faci-
nus, Magnà ornatur miſericordiâ. Noſter eſt
ſanguis Crucifixi, nobis fuſus eſt. Fulgeant
alii innocentià ſuà; Domini ego cruore ſat
rubebo. Doleo peccaſſe: ſed diſpendii ob-
liviſcor, dives ſanguine Chriſti. Quid,
quòd ſolus non adſtabo ſoho Indulgentiæ?

Mecum aderit Paulus olim perſecutor, me-

cum Petrus qui negavit;, mecum Magdale-
na peccatrix, mecum Pelagia, mecum Au-
guſtinus.

.

Erraverunt in ſolitudine, in inaquoſo.
Pſal. 106. 4.

7

His Propheta verbis Iſraëlitarum ſcelera in Celz &
eremo patrata deplorat. Itäne parens Solitudo Eremas
virtutum Judæorum vitia enutrivit? Nimi- 1,, “
rüùm Eremus juſtiores Juſtos facit, impiis ve- ſuni.
1 occaſionem non rarò criminum ſubmini- Cella in-
ſtrat. Hinc eſt, quòd David, cùm optat ſo- zerdum
litudinem, alas ſibi columbæ precatur, con- damna-
ſcius ſolis prodeſſe innocentibus ſolitudinem. Non om-
Etenim pronum in ſcelera pectus, ſi ſocio at- nitus om-
que ductore careat, totus procumbit. Undè nia licent.
Salomon clamat, Væ ſoli, quia cùm ceciderit Eccl. 4.
non habet ſublevantem ſe. Juſto verò eremus ro.
Peccamti tollit illecebram. Quare quiſquis ere-
mum quærit, Cor purget à vitiis.

Infer digitum tuum huc, & noli eſſe in-
credulus, ſed ſidelis. Joan. 20. 27.

Stetit Jeſus in medio Diſcipulorum ſuo- Lapſi hu-
rum: & cum hinc atque hinc circumſtarent vanαι
eum Apoſtoli fidei ornamento conſpicui, his cs Pica-
relictis, unum Thomam vocat ad cor. Ni- “
mirùm non Juſtiori, ſed Miſeriori blanditur,
docens animarum Paſtores exemplo ſuo, ne
Innocentium ſeſe recreent Liliis, ſed ut du-
mos Aberrantium in roſas convertant. Ama-
bilior familiaritas Puriorum, ſed Lapſorum
magis neceflaria erectio. Qui Virginem for- Zelus a-
tè ibi commorantem non eſt alloquutus, & nimarum
Thomam vacillantem admovit pectori, Pec- HS
cantes vult fratres à nobis amantiùs excipi præ CGey,eci,
Juſtis. Mitto hoc ego loco Præſulibus com- mitis.
mendare clementiam: ubi enim videmus à Unio me-
Chriſto curari Thomæ incredulitatem attac- lior Con-
tu cordis, dubitare non poſſumus, acerbiùs enele-
emendari lapſum, ſi uno cordis aſpectu non
curatur. Et quando de Corde loquimur, ſo- Singala-
litudinis præfervidos cultores moneo, ſeliciùs ritates &
aliquando Deum illabi animæ inter fratres, Solitudo.
quàm inter ſaxa. Nam ſi de Solitario dici-
tur: Ducam in ſolitudinem, & loquar ad cor Oſe-2.14.
ejus; de Thoma inter Apoſtolos diverſanti
ſcribitur, Infer digitum tuum huc. Felicitas Joan. 20.
autem major eſt, Nos digitum inferre in Cor 27.
Chriſti, quàm Chriſtum linguam ſuam Cor-
di noſtro admovere.

216

Non extendas manum tuam ſuper Pue-

um. GCen. 22. 12.
Mortiß- Iſaac ducitur in Montem ab Abraham, &
hari⸗ tamen in holocauſtum Aries Iſaaco ſucceſſit.
ari „ . . — . . .
s Hs⸗ Nimirùm- Aries inter ſpinas hærebat, ſtabat
speribus. Iſaac inter brachia Patris. Neſcio, quo mo-

saperior do plus ſpinæ profuere pecudi, quàm profue-
Jues exer- rit Puero dextera Parentis. Adeò victima non
esat: eſt Domini, quiſquis ſacrificium non exordi-
Victima tur à dumis. Non ſat eſt, jugulum gladio of-
Deinon ferre: ante ſacrificium ſacrificii poni debet
Tr tyrocinium in ſpina. Fili mi, fili mi, hiſque ſi-
toronatar, Milia verba mélle condita Iſaaci anteceſſere ho-
Superio- locauſtum. Et fortè hac quoque de cauſa ab

res non altari removetur, quò illatus eſt Aries educ-
Sn: „ tus & vepribus. Quod quidem dictum volo
Superter ſtudio meditandi, non ſenſu interpretantis“,
awetur, in documentum noſtrum, non ad emenda-

chm ne- tionem integerrimi Patriarcheæ. Qued enim
. 3 .,T+ * 2.1. . 2
gat, & ille ſanctiſſimè protulit Filium immolaturus,

Puni ſuperior ſi loquatur, ſubjectum non ſacrifica-
Trntatio . — 7: .„
SS bit, ſed dimittet, & blanditis perdet. Scio

Religio a- enim placuiille Iſaacum, etiam à Patre blan-
manda, dè compellatum. Abraham cùm credit à ſe Fi-

cum de- lium immolandum, Arietem mactare monetur.
HH . Nimirùm non pretioſiora Deus, ſed viliora
gid, recipit, ſi præſertim hæreant imer ſpinas.
Tentatio, quæ te pungit, gratior procul du-
bio Deo victima auro tuo eſt, quo pauperum
legiones & levas, & alis. Filius Iaac, ſed
Aries immolatur. O felix veprium tormentum!
Niſi hæſifſet in ſpims, nunquam ibi Aries an-
te Domini aram cecidiſſet. Profuere pecori
magis Vepres, quam Paſcua: & quò illud non
duxiflent Paſtores, Spinæ deduxere.
Lingua mea calamuas Soribæ. Pfalm.
superiox? Cur noOn magis penicillus? Nimirim cala-
non eſ- mus, quod fcripſit, ſine litura obliterare
eindat, non poteit. Pemicillus autem ſine litura,
Wie a: quod effinxit, abſtergit. Intelligis, opinor:
Regulæ ſeinel emiſfſum Verbum volat irrevocabile.
non mal. Quod ſi revocare tentaveris, ſine œditate
tiplican- non erit.
A«.
Ego vir videns paupertatem meam.
Thren. 3. 1.
Mortifi- Religioſos Juſtéſque jactant Politici, ea,
rationi quæ calcant bona, non agnoſcere. Verum
ſenttagt falluntur. Cognoſcunt, ſed contemnunt. Ne-
ed „ que enim minoris fecit David aquam Beth-

rant, p& lehemitici ſfontis, cum à militibus accepit,
nas. quàm cùm optavit; ſed Domino illam pro-
Religienis fudit. Lucia, quæ ſuppliciis ſuum Corpus ob-
DPerfeitis, jecit, non ideò valetudinem flocci æſtimarat.
Quin imò ſummis Matri precibus ſanitatem im-
petravit, pro qua etiam gratias Deo reddi-
tura patrimonium in pauperes erogavit. Igi-
tur, quæ tanti fecerat ſanitatem, ut pro ea
Matri impetranda peregrinata ſit, ſprevit mi-
hilo minus ſua membra pro Fide. Videmus,
videmus paupertatem noſtram, quem irride-
tis, nec hppimus; ſed nudati Domini reve-
remia ultro paludamenta exuimus, Naamano

Oliva

feliciores, cum animi alacritate, quâ nos
diſpoliamus, cùm quoòd nudemur, non ut
ulcera curentur in carne noſtra, ſed ut vul-
neribus Chriſti confodiamur. Quod Syrus
Præſtitit odio puſtularum, nos plagarum agi-
mus voto.

Vidimus Stellam ejus in Oriente, & ve-
nimus adorare Dominum. Matth. 2.2.

2

Cur non Angelus Reges excitat ad ado- Vox exi-
randum Chriſtum, ſed Stella? Cur non vo- blorum.
ce, ſed luce ad Dominum Magi pertrahun- d
tur? Nimirùm Sapientes, præſertim Princi-“““.
pes, plùs Fulgor, quam Sermo movet, faci-
liuſque Luci vitæ quam Vocis ſuadelæ manus
mentérnque dant Conſules. Lucere, ſuadere
eſt Chriſtum Regnantibus, & fſatis is pero-
rat, qui vitæ fulget exemplo. Quin fulgor
iſte non in Aula radiare debet, ſed in Cœlo.
Vidimus, inquiunt, Nellam ejus in Oriente,
& venimus. Nota faſtidium Aulæ in Aſtro in- Familia.
credibile. Ut ſubiere Herodis Regiam, eva- rvitas eum
nuit Stella. Adeò ne Reges quidem in Regiam Rettar.
trahere dignata eſt. Quæ eò ſemper propius We ſr-
ad Reges ſeſe demiſit, quò illi magis receſſe- Conf,ſa.
re à Rege, & ad Pueri ſtabulum acceſſere. rii ſius pi?
Hac ratione agitur cum Regibus, qui Chri- ſevrri.
ſto munera convehunt. Secus ſi familiares eſſe Zelusa-
dominantibus Sacros Miniſtros delectat, ſibi ititger
aurum, ſibi thus uſurpabunt, ſolà myrrha ,ar; &
Chriſto relictà. Hanc ſanè ruſticitatem ſanctam quos eru-
cum Dynaſtis Religiefos Viros Rex viſus eſt 4ir, aler-
docere Iſraêlis iis vocibus: Venite, & audite, yaet ney
& narrabo, omnes qui timetis Deum, quan- ielagg.
tu fecit animæ mer. Accedamus audituri, non gis non
loquuturi accurramus. Sapientia clamat in pareit.
plateis, ſibique domum excitat, ubi audia- Pl.5). 150
tur, non autem per domos difcurrit ſitiens
Senatorum. Eliſeus convenitur à Sunamiti-
de: ad Ahiam Uxor acceſſit Jeroboami. Jk-
SUS, ne rogatus quidem in domum Reguli
deſcendit. Abimelech à Davide jam Sacro in-
uncto Chriſinate non evocatus eſt, ſed in
Templo ſalutatur.

.

Elegit nobis hæreditatem ſuam, ſpeciem
Jaoob quam dilexit. Pſ. 46. 4.

Invides otium degentibus in ſylvis Filiis Viras miz-
Prophetarum? Deſine invidere invidendus. ie:
Tibi obtigit inter ſudores activæ vitæ Chriſti Zelus a-
portio. Elegit enim nobis hæreditatem ſuam. nimarnn
Quam ſi cupies ediſcere, diſce à Patre Fi-
lium inſtitui Hæredem univerſorum. Dabo ti- pl. 2. 8.
bi Gentes hareditatem tuam. Non ergo vilis
Portio, quæ nobis obvenit. Utinam ejus nof-
ceremus plenè perfectéque pretium! Ideò
Prophetæ verbis orandus eſt Dominus, ut hu-
jus tantæ tâmque ſplendidæ Hæreditatis the-
ſauros ſuâ nobis miſeratione revelet. Deus Pf. Se. .
miſereatur noſtri, & benedicat nobis: illumi- “
ner viultum ſunm ſuper nos, & miſereatuy no-
NRri. Quam ob rem tanti jubar luminis exopta-
tur? Audi: Uz cognoſeumus in Terra viam Ibid. 2.
mam, in omnibus gentibus ſalutare tunm. Via
Chriſti in Terra, Gentium converſio eſt: il-
liuſque Hares is eſt, qui in ommibus Genti-
bus ſalutare Dei cognoſcit, dum älum populis
cognoſcendum prepenit. Vacare Deo a 3
e

Conten.
collecn
gue ci
nore
curm
Delert
1og: 4
tantes⸗
nem
Geat, il
feni ci⸗
ncum,
ingvit 9
Titicu
nitis ſi,
Au Dorum
git,
Glocrei
10 & e
lud,
tutbes he
Ium teru

Mber
9.

Non!
² (aligo.
. ne
Mbet
er bium fu
¹ (cula e⸗

„ebular
Mtz

rſn.
5 ( ra
lem eum
cebatut,
an, Domine
1 IN 15 e
leſgve le
1 Poſt
Denter .
le onſun
umnlinge
4 koret,
bümg
feiut al
ſeri
Khillis
gilcleng,
un cire
ruitn e
mmod;
ag ſale

m

u
“ ſed Deum anuntiare utilius. Illud tibi fortè
uI. dulcius, ſed hoc Deo ſuavius. Ambos Pau-
los veneror, & centenario majorem in Ægyp-
ne to defunctum, & Romæ;, pro Chriſto ,lega-
tione primum, tum vitâ functum. Uter ve-
r1 altero major fuerit, an qui Deo vacavit;
6, an qui Chriſtum annuntiavit, nemo non vi-

det. Illud ſcio utriuſque Dominum triginta la-
hen tuiſſe annos, triennium operatum ſalutem in
medio Terræ. Nimirùm;, quod triginta annis
Contemplatio, hoc Prædicatio tribus annis eſt
conſecuta. Præſtantior medela putanda eſt;,
quæ citiùs ſalutem reparat. Sua ſtringant ne-
mora fortunati Cultores Eremi. Crucem ego
cum Paulo libentius circumfero. Floreat
Deſertum ſicut Lilium, ut recreet immacula-
tos: Arva afferent ſegetem, quâ vivant labo-
rantes. Malo poma, quam flores: malo ſpinas,
quam lilia. lis Deſertum cum Angelis gau-
deat, illis pungar ego cum Chriſto. Utrumque
fieri dignatus eſt Dominus, & Lilium, & Tri-
ticum, Eremi ſcilicèt & Agri Germen. Ego,
inquit, Flos campi, Ego ſum Panis vitæ: ſed
Triticum paſcit, Lilia olent. Puto geminas has
vitas ſimul miſcuiſſe, cùm Eremi Liliis Cam-
Cant. 7.2. Porum adjunxit Frumenta: Venter tuus, in-
quit, acervus tritici vallatus Liliis. Quod ſua
quoque in vita expreſſit, cùm Turbas in deſer-
to & Pane pavit & Verbo. Placet vitæ genus
illud, quod nec Tritico caret, nec Lilio: illo
turbas paſcat, hoc ſeſe immaculatum, divina-
rum rerum meditatione, cuſtodiat.

Nubes & caligo in circuitu ejus. Pfſal.
96. 2.

Temasie. Non longè abeſt Sponſus, cùm tibi adeſt
i. Caligo. Ponit nubem aſcenſum iuum, um-
brâque Solis æterni non filia modò , verùm
& ſedes eſt. Non ergo timeas, cùm times.
Nubes & caligo in circuitu ejus. Harum nu-
Arigita, bium fulmen Sponſus eſt. Non vulnera, ſed
ſ. oſcula expectanda ſunt ex harum Colliſione
nebularum. Emicat ſub nube S0l, caligine tegi-
Dadtrn- tur Candor lucis æternæ. Spera tum maximée,
tidi. cùm prælentiam ejus deſperas. Maria Magda-
lena eum, quem Salvatorem ſuſtulſſe fuſpi-
cabatur, Salvatorem ſibi adeſſe gratulatur.
ſoan. 20. Domine, ſi Tu ſuſtuliſti eum, dicito mihi.
15˙. Imô is eum tibi reddit, ſi inter nubes dolo-
réſque lacrymarum Solem noſſes intueri. Spon-
rupnlaſi- ſa, poſt vulnera, Sponſum amplexatur. Sa-
hr.. pienter proindè monet Spiritus Sauctus, Cum
te conſumptum putaveris, orieris ut Lucifer.
Nimirùm ſilex, cùm chalybe vulneratur, lucem
non ſanguinem emittit: & ferro Tellus proſciſ-
ſa floret, non perit. Sanè Moyſes, ſi flammam
rubumque horruiſſet, nequaquàm Dei recrea-
retur alloquio. In Sina Monte Dei digito
Lex ſcribitur, cùm undique fumum atque
favillas evomeret. Itaque non horreas, ſed
gaudeas, ſi nubes te, atque caligo Tentatio-

Tribulatio
atilis.
TCbot !
onnn N

circuitu ejus, id eſt Dei, qui Erumnis quo-
dammodò perſonatur, ut Juſtum Tribula-
tione ſoletur.

Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum,

num circumſtent, quia Nubes & Caligo in

Lib. XV.

217

Et ſuper ipſos in Cælis tonabit. I. Reg.

2. 12.

Non ſola in Coœlo ſidera, ſed ſociata ſi- relictas
deribus fulmina. Pulchrior nulla Lucis ſe mfrlix.
des Coœlo eſt: verùm in tanta luminum ve-
nuſtate fulgur concreſcit Mortis mi iſter, & Ss en⸗
terror Mortalium. Adeò male Mortalibus f en.
eſt, etiam ubi Felicitas regnare putatur.
Quin non in Coœlo duntaxat communes cunas Gr an pes
Fulmen ſortitur cum Sole: verùm etiam ap- 3u
pParitores ſuæ feritatis fulgura mittit, lucis abu- Pecgeasi
tens miniſterio, ut tenebras funeris inducat. smnnα,
E Coœlo quoque cùm Lux emicat, metuenda g, z,,
eſt. Quidni ergo pericula & viſceribus Montium msſrie.
cum ferro prodeant? Nimirùm ſemel flagitn
reus homo nec Terram ſecurus ſorutatur, & Crude iae
Cœlum intutus intuetur: Illa enm ferrum Winn
Præbet invita: ex hoc invitis fulmina intor n, .
quentur. Ut proindè utramque calamita- ra.
tem promeriti videri poſſimus, qui fulmina
quodammodò devocamus, quæ timemus;
dͦm ferrum extrahimus, quod, ut timeamur,
amamus. Ipſas credo Stellas refixifſemus &
fplendidis fornicibus Cœlorum, ſi us in no-
ſtram perniciem abuti liceret. Quid, rogo,
feritatis excogitari poteſt, quo inſaturata ho-
minum inhumanitas in torquendis mortalibus
abuſa non ſit? Martyrum complures impera-
runt Auguſti Cæfſares melle oblitos, in iole;
muſcis atque fucis expomi. O immamitatem,
cujus comparatione, ferarum feritas videri
poſſit crudelitatem dedidicifle! Ut torqueatur
homo, paſcimus melle vile ſœtidumque pecus:
nec curarunt Idololatræ potionem ſuorum Nu-
minum in Muſcarum fercula vertere, dummo-
dò Innocentia cruciaretur. Etiam Mulſcas ad
lanienam alleximus pretio dulcedinis, florum-
que ſuccus, Apumque opus merces eſt ani-
malculi, ſi hominem torquere audeat. O dul-
cedo in amaritiem, hominis improbitate ſæ-
vientis, converſa! O mel dolorum faber,
vel ſi non faber, pretium! Planè, quò ſcce-
damus neſcio, quando noſtris militant ſuppli-
ciis Mella, quando Muſcarum imbelle pecus
docetur in ſuum Regem ferocire. En Homo,
animal cæteris imperaturum, ludibrium, imò
pabulum beſtiolæ, ne ſuo quidem nomine di-
gnandæ. Non eſt, Nero, quòd Tigrides &
Leones vel ex Africa, vel ex India accerſas,
ut ſævias: habes domi & fucos & mulſcas, qui-
bus durius Dei Servos diſcrucies. Mitto hoc
ego loco Lazarum Epiſcopum Malhlienſium
cymbæ impoſitum inermi, quò tardius ſjuum
inter undas, ſed certius non luſtineret modò,
ſed præſtolaretur, ſupplicium. Inventum eſt
aliquando, quo modo & Naves nahfragia ac-
cerſerent. Redeamus ergo undè difſceſſimus;
& fateamur nuſquam ſecuros eſſe mortales,
quibus & fulnmina e Cœlo timeri, & me-
tui ſupplicium debet in Melle; Ccruciandis
Dulcedine, vulnerandis Luce, ſupplicium-
que nacturis non ab Elephanto duntaxat, ſed
à Fuco.

21 G Oliva

Qui operatur Terram ſuam, ſatiabitur
anibus: qui autem ſectatur otium,

ſtultiſſimus eſt. Prov. 12. 1I1.

Haud plenè mentem Salomonis aſſequor:
neque enim Panibus famem, ſed ſtultitiam
opponit, otioſumque dicit eum, qui Terram
ſuam non colit. Planè mercenari Coloni
agros colunt non ſuos; quos tamen oti inſi-
mulare non facilè auſim. Verùm ne ſupra Sa-
lomonem ſapere videamur, quod dementiæ
genus eſt ulimum, ſapientiſſime aio utrumque
à2 Sapiente dictum. Nirnirùm alienam excolere

Terram otium eſt: & ſtultitia Saturitati non

incommodè opponetur. Quæ omnia ii diſce-
rent vellem, qui toti occupantur in exſcin-
dendis ſtirpibus ex alieno ſolo, ſuique agri,
incurioſi Cultores, ſpinas, quas aliundè era-
Zehur an dicant, metunt in ſulcis ſuis. Stultitia porrò
ma am / hæc lerpit latiſſimè. Vix enim aliquem ita
bi quque Perditè flagitioſum reperies, qui non aliis vi-
* vendi legem præſcribat. Trabe noſtris oculis
Canci, ae inſidente, feſtucas ſatagimus ex aliena fron-
Cons,Gà té decutere. Porrô ſi nec Oculus, ſenſuum
Juſo ſi. tenerrimus „ trabem ſenſit, quis ſua noſſe
crimina ſat credat? Quiſquis is es, qui alie-
cenſes nNum campum curas, ſcito tuum iſtum La
Mie,s, borem Otium a Salomone dici, cujus eſt:
Pambus ſi cupis ſaturari, operare Lerram
tuam. Tibi vaca, cor tuum excole, mentem
cole tuam. Gedeon primm dictus eſt Gedeon,
boc eſt, circumiens Uterum, ſibi videlicèt
vacans, & prodire neſciens in lucem: tum
J obaal appellatus, qui interpretatur Impu-
grans Idolum. Nimirùm is Idola evertet, qui
din vacaverit Sibi. At, inquies, Apoſtohi alie-
nos colucre Gentium agros, & Palnbus ſatu-
rati ſunt mertorum. Planè colueré: ſed alie-
mi non fuere, quos colendos ab Aſcendente
Domino acceperant. Non continuò ahe-
num eſt, quod alterius eſt. Eum alienum
agrum appello, qui tuæ commiſſus cuſto-
diæ non eſt; cujus nec Dominus, nec Cuſtos,
ſed Irriſor, aut Hoſtis eſt. Audi Regem
ampliſſimum ſui memorem Agri, in vaſtiſſi-
mo im perio. Anima mea in manibus meis ſemper.
Tot urbium Princeps ſuæ nunquam obliviſ-
cebatur Animæ, verùm diligens fui Agri co-
lonus adeo ſaturari meruit Pamibus, ut Panis
de Cœlo, unmius & ſuæ poſteritatis Lilio in
Bethlehem,hoc eſt, in Domo Panis, prodierit.
Rarum exemplum: ea emm;, quæ poſita cu-
ſtos vinearum fuit, cum dolore fatetur vineam
ſe ſuam non cuſtodiſſe.

—

P. 28.

Latatus ſum in his, quæ diäéta ſunt
mihi: in domum Domini ibimus. Pſ.
12 I. I.

Gloe David ſapientiſſime nonne latè domina-
eterng, ris in Ifraél? Unde ergo tanta lætitia ex iis,
quæ tibi futura annuntiantur, cùm tam multa
poſſideas? Undè verborum pretium in tan-
ta metalh copia? Undè tibi latitia ex ſermo-
germe ſpi- ne, cujus vox imperium eſt, cujus & felici-
i tas regnum, regnum bonorum omnium eſt
, iis de. Ubertas 2à Nimirùm tria hinc diſcimus: & Ma-
4s, gnum fuiſſe Davidem, qui regnum contem-
pierit, & Maximum fore cœlorum Regnum,

Spes pra-
mii.

cujus recordatione terrarum imperium vi⸗
luit, & Verbi Dei ſummam jucunditatem eſ-
ſe, cujus vi Rex feliciſſimus viſus ſibi tan-
dem eſt & ſeriò & verè lætari. O nos miſe-
ros, qui felicitatem hanc tantam Davidis, in
throno chariorem regno, nauſeabundi cal-
camus! Filii, non dico hominum, ſed Dei, ut n ſeiemtis
quid ſcrutamini lætitiam in rumoribus ſæcu- Ärienis
I, quam parabilem haurire vobis licet in elo- erzoe i.
quiis Scripturarum? Itâne? Rex lætatur in Perfecto.
verbis Dei, & Pœnitens Dei verba faſtidit?
Alius quoque ſenſus his vocibus ſubeſt. Læta- er
tus ſum in iis, quæ diéta ſunt mihi. Præclara non opt-
de Deo Orando David ſanctiſſimus concipere ρ.
documenta conſuevit : verùm majorem na- F f
ctus eſt ſuavitatem in iis, quæ ſibi ab aliis zudire de-
ingerebantur. Nimirùm ita Dominus ſtatuit: Sn,
Majorem percipimus dulcedinem ex Ser- ore
mone cum aliis ſanceto, quam ex noſtra O- Odimtis
ratione cum Deo. Et fortè ſilicem imitamur, 9 usta
qui frigente chaly be ſauciatus ar det. Audi etiam * α
Tu quoque imperſectiores Te, de Deo lo- e⸗ H
quentes & æſtuabis. Sterilis ligo Terram fœ coit ebet.
undam facit, ſuos flores, ac racemos debet Sõ
Vitis bipenni: & Radius Solis per vitreum eut e
orbem plenum aquâ tranſmiſſus, Ignem, quem in-
parit in fomite, Aquæ plus debet, quam So. tenis
li. Denique David tum demum, cùm alios Sermoſzi-
audivit, in domum Domini ibimus, inquit. Enade
Spes ſummæ Fel citatis alieno ore Cordi ejuns o aiu
inciſa eſt. Orando beatæ illius Civitatis Dodtiſimi
commendaverat fundamenta, Plorando Muros mli,

ex itari conſpexerat, ſed Audiendo Civem ſe Honer mu.
ejus futurum intellexit. Adeò & ſuavior & præ- mus Mic-
ſtantior Sermo de Deo eſt Oratione amantis

& Lacrymis poenitentis.

Vos autem ſædete in civitate, quoad uſ-
que induamini virtute ex alto. Luc.

24. 49*

Ex Gregorio ſedere in civitate eſt in Silentio &gle.
& Cuſtodia ſui Divimi robur auxilii præſto- ſe
lari. Quod etſi ſads Domini imperio certum tarum ze-
ſit, adhuc tamen naturæ ipſius ductu placeat conend
. . . T. edientia
confirmari. Quid tam invalidum ad eliciendas zelar ju-
flammas, quam Aqua eſt? Si eam tamen Cry- var is ex.
ſtallo incluſam Soli objeceris, ejus vi miraberis 77en4
fomitem mox accendi. Nimirùm Aqua, quæ Sila ani.
vaga flammam extingueret, concluſa incen- Piragen
dium excitat. Audeo dicere: Potentior Aqua Rel giori⸗
eſt in vitro captiva, radiis è Sole prodeuntibus. mom v.
Denique fruſtra de ſua ſibi potentia ſplendor a her.
Luminaris blandietur, niſi Aquæ jungatur: vari ſunt.
ut fomitem incendat. Et quando paulò hberius ere,
in exemplo luſimus, libet adhuc diſcere „ Lax a7
quæ in eo Natura nos docet. Primum eſt:, erer, ui in.
nullius ſpernendam operam, quamvis imbecil- dnige
li. En Radius, Solis fœtus, Cœli proles, ger- wedi ai-
men Lucis, gemma Terrarum, Diei ſemen, bu⸗ al e.
Auroræ flos, Umbrarum terror, blandum Ful- , gr,
men, Ignis innocens, Felix Telum, Felicitatis pron evens
parens, Focunditatis ſator, Horarum demique nn, t⸗
ductor, ac princeps, ut fomitem incendat,
Aquæ eget opera; & rerum ordine inverſo,
ejus Sol utitur opificio in excitando incendio;,
cujus nos abutimur induſtriâ in reſtinctione
flammarum. Præſtat nimirum ſociata radiis
lympha, quod ſola perdu. Vilia fortè capita
milites, iis tamen deſtitutus ne ipſe quidem
Annibal adire, nedum adoriri; Italiam poſlet,
quam

uarm
Puuni
extera
no dect
let, t⸗
t alenn
e nii
„7 Mihates

„ (enittunt
ℳ .
amns
6 lan
agimnn.
Gord N
Pablalil
keytunn 6
elle vies
interdum
contalena
Cll incen
Cnflate

Ni h
G
14 9˙.

(o m
1ss Vteret
ſe ebella
terilgue
Manns ſue
(tos à Do
Glidamm 1
1a. Dugnam.
a Dawidem
Amarit,
Eem iiſce
¹ (de, Jaml
Eemn lum
2 Pplum In
8 poſtcalum
⸗ Dier Cig
ad Mime
. hoſtem
flium, P
uCtaphrac
¹ Mn omm
ortet, P
en Ali
Aundo
Peſett arm
(kflemint
tes Een
tumdontt
“W itorcvet
Aamiutt.
ſnd Minori ee
Aam Be

8 ert tüntem

eon , con⸗

rg, od ma
Dõ Eiuemnn
e Niites, 1
WNe Mt, hic
i etleatus
es hy
Drunn
arere

R
Fl
ml.
in, l
irs
un re
Elin
. lu
1 14
TIalan,
Cocden
ene
did sl

u 1 ,e

.
d.

un
D
ke Dal,
enntt
t Miere

li
MordA

Faloe

ekier,
wii h,
npeinann,,
n
ma1tnu/
an nn/
uni S
n Agu ⸗
Onelllr he,
poteltl, ul
Mentu i
1 ubli,
hoe Me ,
. Pinmmn 66
umim 4
E
r,b lol ,,
S

Stromatum,

quam ſi obſcuriùs lumine captus luſtravit, eam
feliciùs atque illuſtrius ſubegit. Nimirum torpet
humi abjectum ferrum ſine dextera; verum
dextera ſine ferro non pugnat, imèò tantùm pu-
gno decertat. Proximus porrò Soli Radius ar-
det, credo, ipſéſque lapides illicò abſumeret.
At aliena in regione peregrinatus vel aquæ
NXDrheſßte ope indiget ,ut favillam exſuſcitet. Eccleſiæ
i Primates Radii ſunt, in aula ſeu caula Pontifi-
Fe e cum non calentes modô, ſed faces. Verùm in
inasto. coërcendis plerunque ſceleroſis aliorum fortè
. præſidio felicius roborantur, Alienum enim
demittuntur in ſolum, & aqua indigent;
quamvis flammas ſuſcitent. Jam ipſi nobiſcum
agamus. Fulgemus domi; ardemuſque luci-
diores Radiis ; at emiſſi è noſtris finibus
Eccleſiaſticorum indigemus tum authorita-
te, tum conſilio. Et quanquàm Radii nobis
eſſe videamur, illique, Aquæ inſtar, ſebers
interdum vel falso vel verè putari poſſint,
conſulendi ſunt tamen. Non enim Cœlo pro⸗
cul incendia Radius ſine aqua , & ſine vitro
conflare valet.

Conſiliarii
boni au-
giank ur.

ui docet manus meas ad praælium,
& digitos meos ad bellum. Pſalm.

Quo modo? fortè ſuadendo Davidi, ut
jis uteretur armis atque conſiliis, quibus ip-
ſe debellandum hoſtem prædixerat Moyſi, cæ-
teriſque Ducibus Iſraeëlis? Verùm, cùm dicit
Manus ſuas, imò & ſuos Digitos bellare do-
Gos à Domino, monet profectò peculiari
quaâdam ratione inſtructum ſe fuiſſe a Deo ad
pugnam. Nimirùm, qui armarat Joſuë ferro;
Davidem arma juſſit abjicere, & fundâà illum
armavit. Non omnes poſſumus omnia, nec ea-
dem iidem armis poſlumus omnes. Jahel la-
Re, Samſon incendio, Judith lenocinio, Ge-
deon lumine, Phinees gladio vicere. Non ra-
Adwiran- rò, quæ aliis peperere, aliis eripuere trium-

Non om-
nia licent
omnibus.

Talenia
varia.

die dgr! phum. In ſolario doms David cecidit, Petrus
iandi. poſt caſum Terrarum Orbi præficitur. David
aes“,, Puer Gigantem ſaxo proſtravit; Vir Gladium
auss, ab Abimelecho extorſit: quique Allophylum

hoſtem aggreditur fere inermis, Abſalonem
Superier filium, præmiſſo exercitu, vel fugit, vel fugat
non emneæ . . . 1
uns ducae Cataphractus. Superiores id diſcerent vellem.
via. Non omnes eodem armorum genere inſirui
obportet, Puero onera ſunt, quæ Viro ſunt ar=
rete, ma, Aliquando hoſtis, qui vincendus eſt;
emiia infli. aliquando miles, qui victurus eſt, diverſum
e en. poſcit armorum genus. Debellaturus Deus
. effoœminatos Sodomitas, ignes ejaculatur ac fa-
Eleſafti. ces. Idem Gigantum audaciam Molem erigen-
T"rst tium contra Golum compreſſurus, non fulmi-
natorquet, ſed, quaſi ludendo, eorum linguam
confudit. Et ne putares id factum caſu, ſcias
minori conamine Babylonium Simulacrum;,
quam Babelis molem, disjectum. Lapillo
certantem cum Coœlo ſtatuam ſtravit; docens
nos, conatu aliquando minimo aſſequuturos,

Gorrectio
modomitis,
modè
rra.

ZBelus ani:

rercer. quod maximo machinarum apparatu fruſtrà
tentaremus. Cautè proindè armare Chriſti
entr⸗ milites, nec promiſcuè, debemus, IIle lacry-
emib, IMis, hic latitid, alius jejunio confectus, alius
lſit. recreatus cibo de hoſie triumphabit. Mala

1
a, Au aurea hyems ſæviens perdit, cujus aſperitate
ti. Pruni foœcundantur. Cervos terror fulgurum
parere docet, fulmenque obſtetricis munere
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Lib. XV. 219

defungitur; quo percelluntur , atque 4
arbortum urgentur Cervis Feræ ſerociores,
Uſque adeò, quæ uni proſunt, alii obeſſe non
rarò ſolent.

Pater, quos dediſti mihi, volo, ur ubi
ſum ego, & illi ſint mecum. Joan.

17. 24.

Crucem cùm ſibi deprecatur à Patre, ait, Ervke
Fiat voluntas tua: cùm verô nobis thro- Peo felix.
num precatur, Volo, ait, ut ubi ego ſum, Merces
ilhic ſit miniſter meus. Quin cogitanti mihi Erene
amoris hujus exceſſum ac Evangelia repetenti, .
vix memini aliàs cum Patre loquentem JE- Ses Pre-
su M uſum hâc voce; Volo, Adeò Divinita- aali i
tem quodammodò ſuam exeruit, quam abde- providen.
re conſueverat, cum Miniſtris ſuis honores pro- en. ,
curat. O charitatis ſine menſura vim incre. Miriſros
dibilem! Victa, ut ita dicam, humilitas Do- bPresos.
mini eſt (quæ ſemper tum prolatis verbis, tum Rer encr
rebus geſtis triumpharat) ab amore, ubi agi cos aignoze
Copit de præmio Martyrum. Quam differunt
voces hæ;, Volo Pater, à vocibus illis, Pater, ſi Matth. 26.
poſſibile eſt, tranſeat à me Calix. Creſcitque be- de, vi ton.
nevolentiæ admiratio, ſi credimus Chriſtum, ſalenduzm:
cùm pronuntiaret, Tranſeat, oraſſe, ut con- Hor.
ceptis à ſua mente ſuppliciis, quæ picta oculis Saper or
ejus quodammodò animnæ obverſabantur, vera ſai ſ
tormenta quam primum ſuccederent. Siquidem Dei Awon
de Paſſione ſua minus ſolicitus (quam tamen in ne
ſummoperè cupiebat, ut ipſe ſæpius teſtatus Tezes eni
eſt) quàm de Mercede noſtra, ibi Patris ie ſi imme.
voluntati permittit, hic Patri Volo tranſinittit. ve,, ei,
Unà bic quodammodò cum Patre & Spiritu itoran,
Sancto, tanquam Filius æternus, imperat quod
nobis optat, quaſi homo impetraturus oran- caria
do, non jubendo, quod cupit ſibi. Quis hujus Ffraierna,
ſe Ducis militiæ non dedat, quem videt apud
Patrem ſtipendii noſtri tam anxium?

6

Pater noſter qui es in cœlis. Matth.
6. 9.

Eccleſia

Ubinam in Veteri Teſtamento Iſrael nzgoga,
Deum Patrem compellavit? Prærogativa Ec-
cleſiæ hæc eſt ſingularis, cui non ſolùm na-
tus eſt Filius, ſed datus aliquâ etiam ratione eſt
Pater, Spiritüſque ei Sanctus, Columbæ præ-
ferens ſpeciem, & coœlo in Jordanem deſcendit.
Ergo clamamus: Abba, Pater, quoniam fu-
mus filii Dei. Et quidem in veteri teſtamento
Patrem ſe Deus Hebræorum appellavit ali-
quando; verùm non item ilh dicere aulii ſunt
Patrem. Quin Patrem cuùm ſe dicit, non tam
ſuam exaggerat charitatem, quam ingra-

titudinem exprimit Synagogæ. Ni Pater ego Malack. I

Rom. de

fſum, ubi eſt honor meus? His ſe verbis Patrem “-

appellat, ut durius Iſraeélitis exprobret ſcele-
ra, quibus divinam Irain in ſe armabant. Nunc ghris;
verò ubique Pater in Scripturis reſonat. Pauli Paſſioqudd
epiſtoles lege, lege Joannis Apocalypſim, per- S
lege Evangelia, & ubique Deum ſe nobis Pa-
trem exhibere comperies. Nimirùm Filius Amerz du:
datus eſt nobis. Quid? num Patre careremus, e,, „on
ui Filio fruebamur? Fratres jam Chriſti fa- meru,
i ſumus per gratiam, quidmi & Patrem ap-
pellemus noſtrum Patrem Domim noſtri JESG
CHRISTI?

T 2 n

In matutino interficiebam omnes pecca-
tores terræ. Pſ. 100. 10. —.

David Dæmonem è pectore Saulis fidibus
pellit: Angelus éè cubiculo Saræ fumo igné-
que abigit. Verùm ibi latuit, hinc fugit,
eò redit ſæpius, hinc abſceſſit non reditu-
rus. Nimirum Severitas felicius Dæmonem,
Scelerâque, Dæmonis prolem;, fugat, quaàm
Preenr Clementia. Cantus incantare ſpiritum potuit,
ecse. non vincere. Fel piſcis & prunæ ignitæ de
Weris. ſpiritu malo ſecure triumpharunt. Id quod
uſuvenire quotidiè experimur, & factum le-
gimus paſſim cum populo Iſraélis. Qui Pharao-
Bem æmulatus, non ceſſit Domino, niſi gla-
dio admuiniſtro. Cùm Moyſes, veluti ludens, pro-
digium ſceptri ſui explicaret in undis, in a-
1is, in aëre deluſus à Rege eſt: ut ventum
eſt ad funus Primogeniti, populum Pharao
ultrò dimiſit. Non ſolo oleo curatum eſt vulnus
Samaritani, vini quoque adhibita auſteritas
eſt. Sterilitatem non exſcindes ex agris, Miſi
bipenni atque incendio ſævias in ſilicem. Por-
r8& Rex Vatidicus, non vellicabat, non leviter
perſtringebat, non vulnerabat graviter, ſed
penitùs jugulabat peccantes in Deum, non ve-
10 aut ſibi inviſos, aut ſibi infeſtos. Inter-
Rciebam, inquit, peccatores. Et quidem non
aliquos ſupplicio afficiebat, aliis poœnæ ſubdu-
Qis, ſed omnes omminò tranſgreſſores etiam
ſibi pergratos carnificibus tradebat laniandos.

correc;i
non mitis.

Clementiàâ
FSeveruas
temperet.

Et tamen fratres ipſe cognoſcens, non
eſt cognitus ab eis. Gen. 42. 8.
DPignitas

nen neAtes
mores.

Hoc tandem maximum prodigiorum eſt,
quod factum legerim in Egypto, quæ mi-
raculorum meritò haberi Theatrum poteſt.
Ipfa enim ſine imbribus madet: Ipſa ſi-
ne Deo din Deorum multitudine abunda-
vit: Ipſa, eſuriente Terrarum orbe, ad de-
licias uſque expleta eſt: Ipſa mancipium ad
Regnum provexit: Ipſa Salvatoris ſui ſtirpem
d Servitutem deprefſit: Ipſa infantes mer-
ſit in Flumen, ſuo cum exercitu æqquore
haurienda: Ipſa denique in ſepulchris Im-
mortalitatem nominis, invità Morte, regnare
voluit. Tamen his longe majus eſt, quod au-
dio. Nimirum Joſeph in ſoho cognovit in-
fimos, à quibus non noſcebatur. Unus is
Princeps eorum meminit, quos in humili for-
tuna amavit. Etenim in aulis paſſim agniti non
agnoſcunt; ſi liberalior eos fortuna extu-
lit prope ſolium. Proh modeſtiam Joſephi,
dignam imperio! Fortè illum Pudicitia ſcep-
tris inſignivit, ſed humanitas eum in imperio
regno dignum comprobavit. ue dignus
imperio, quanquàm non imperaſſeèt. Unius
hæc laus Dei, de quo Rex canit, Ouis ſicut
Dominus Deus noſter, qui in altis habitat, &
humilia reſpicit in cœlo & in terra? Os enim
homini natura dedit, cœlumque tueri. Altiora
ſe ſemper circumſpicit Oculus, & luci hæ-
rens ſolum infraque ſe poſita faſtidit. Quan-
quam naturæ non id fortè confihum eſt,
quæ etſi erectos ad ſidera vultus finxit, ho-
minem tamen demittere humi lumina coeëgit,
caum ei offendicula ubique ſtruat. Quod &
Deum præſtitifie con'icio cum Davide, qui de
ſe ait: Lucerna pedibus meis verbum tuum. Un-
dè doctus, futurum ut in laqueos incideret;

3. Joſeph.

Aßfabili⸗-
40%

Al. n. &

Pſal 8.
106

Oliva

ni oculos humiliter ad terram flecteret, ceci- ir 1u5
nit. Domine non eſt exaltatum cor meum : ne- H. 10. 4 lum e
que elati ſunt oculi mei. Mitto fortunatos ego Lacus
hoſce Aulicos ad Arbores, quæ quèô focundius i Pe⸗
pomis abundant, , eò clementiùs atque mode- ,
ſtius inclinantur. Inanes Nubes aio, quas ven- Crunn
to ſublimes circumferri, non tam video, quàm Mhne
rideo. Citò difflantur, aut in turbinem, aut m,
in nebulam. Pinguiores verò ſolvuntur in n l
imbrem, Terrâmque repetunt, altiori uſæ do- el
micilio, ut beneficium in aére parerent. ins n
,uun
Semen eſt verbum Dei. Luc. 8. 11. lteitl
ls, Co
Frumente ideò Dei verbum comparatum Zelme anè Fontes
dixerim, ut noſtræ nos memores vocationis, varum. ſane no
ad animarum ſalutem procurandam impelleret. . llfet
Etenim Grana terræ commiſſa, ſi ſemper hu- ⸗ iſs⸗ Cum pel
mi latéêre ſibi ſtatuiſſent, non iterum felici- letit,
ter matureſcerent, ubi feliciter revixere, ſed tawit ke⸗
ſuo fraudata fructu miſerè putreſcerent, nun- Duum
quàm è& luto in lucem reditura. Nimirùm, Oeun
ut din ſemina ſibi quieverunt, erumpunt, le mel
graminâque in ſpicas decoquunt lucis imbriſ- ſelicke
que beneficio. Si florum radix ſibi duntaxat p,mise lugnet
olere ſat duceret, ſine flore diſtabeſceret. nen reen- e n erlat
Dum nobis ſpirat, prole exultat, eò fœcundior, SAnde, us lnjman
quò liberalior. Rarò, qui ſibi ſoli vivunt, di- naen⸗ vn g
vini Verbi ſapore recreantur. Jdemen enim eſt mwr. Clritus
Verbum Dei, abdi vult did, non ſemper. n lumjnee
Quòd ſi aliquando in eremo Deus Anachoretis „n cn
Spiritum ſuum infudit, is non omnino exti- Puncins
tit infoæcundus. Oratione enim, ſi non Præ- Gutan
dicatione terrarum orbi profuere. Placet is Deo
ſpiritus, qui alienam quoque ſalutem ſitit. aunfe
Hinc eſt, quòd flumina Deum benedicere d
in Cantico Puerorum perhibentur, non item ſta- mel
gna. Et quidem ex aquis duntaxat hæc ad divi- &barim Vertt
nas laudes celebrandas non invitantur, quas fraiena. ho.
celebrare jubentur Maria, Fontes, & Flumina. n⸗ iwin
Nimirum Stagna ſibi tantùm abundant: Fontes tibas im- 8 Hidhk
verô ac Flumina aliis exuberant; ipsumque Tata In
Mare Terræ fontes ſubminiſtrat. Væ negligen- private. 4 4
tibus ammarum ſalutem. Deum laudant Dra- EKeémeßy⸗ RZ
cones, & Fulgura, Stagna non laudant: & Aaie. e denin

neſcio quo modo, Monſtra non fluentibus La- Awarnis

. . ufe ationes
cubus in Dei laudibus præferuntur. At;, in-

Vincentan

quies, Virga Aaronis in Arca floruit, lati- tn G
tans ſcilicèt. Ità; ſed prodigiosè. Miraculum eſt, enen
ſurculum in latebris germinaſſe, qui paſſim in homn
agris floret, & parturit. Adde Sacerdotem a⸗
illie floribus deſignatum, qui profectò, Cum hi hon
non latêre, ſed docere debeat;, apertè oſten- iindb
dit, ideò Virgam Horuiſſe in umbris, quia Um- ngre
bra erat, atque figura Sacerdotis in luce pa- n lun
làm populos informantis. Denique Virga illa 4 ſere
prodigioſa in Arca floruit, ſed ubi Lex erat & zinen
Manna: id eſt, germinavit non latebrarum be- D 4
neficio, ſed vicinià doctrinæ & pabuli quibus ruſcel
Ifraël à Sacerdotibus eruditur, & paſcitur. Non Arum &
fronduit in eremo, ſed juxta tabulas legis; ut nio Bechl
ſœcunditatem intelligeres non ſolitudini debe- Monſtral
re, ſed muneri inſtituendi Iſraèlis. 1i infeſt
ron gueri
Oculi tui ſicut piſcinæ in Heſebon. Cant. iten
7. 4. ler Vel
HD len oblic
Vel Columbæ, vel Piſcinis Eccleſiæ Oculi nide ſ
comparantur. Utrumque pudorem ſuadet. CO- ooulmen Pſerahe
lumba lacrymatur „ Stagnum lacrymæ ſunt. Curicſias elle. Nor
Porrè non fronti, ſed lacui comparatur Ocu- Ficſfen Alr inſu
lus kenqae
DTth

/

onae lus Sponſæ: ut intelligas, gratiorem Deo ocu-
n zultanda, lum efle, qui non vagatur. Fontes excurrunt:
Lacus ſtagnant. Qui non vagatur oculus,
is placet. At Sol, oculorum cæterorum exem-
plar, omnia luſtrat. Luſtrat Orbem, cujus eſt
Oculus. Tu quoque te diligenter ad ſatietatem
uſque circumſpice. Alii, ſi forent extra Mun-
dum, Mundi, ab hoc (quo fruimur) Sole
non luſtrarentur. Diſſentit proindèé à Mundi
Oculo Oculus tuus, ſi cùm ille magni ſui cor-
poris duntaxat membris invigilet, tuus extra
1n ſe, ſuumque corpus videre, etiam aliena, non
vereatur. David & Cham liberiùs vagati ocu-
lis, docuere exitio ſuo;, feliciùs Stagna, quam

H ſanè non tot membranis ac palpebris Natura
“D ſepfſiſſet, ſi eas luſtrare ommia pateretur. Imòô

cùm patentibus Oculis ſomnum irrepere no-

inrtef
ken.
Nnn

lorum petulantiam cohibemus. Porrè, cum
Oculi Piſcinæ ſint, audeo dicere, eorum
eſſe merita occultanda ſanctè, non vanè pro-

ſi ſiagnet fletus in oculis, non veròô ad pompam
Apoc. 21. excurrat in genas. Ideò abſterget Deus omnem
4. Iuacrymam ab oculis eorum; ab oculis, inquit,
non à genis: has enim tergit Gloria;, illas
Chriſtus emit. Ideòô illa, de qua dicitur, Et
lacrymæ ejus in maxillis ejus, neminem reperit,

Thren. 1. 2. . . . .
qui eam ſolaretur ex Angelis; ſiquidem in

garitas non emunt eductas & concha.

Si conſiſtant adversum me caſtra, non
timebit Cor meum: Si exurgat ad-
versum me prælium, in hoc ego ſpe-

rabo. Pſ. 26. 5. 6.

Oeraſi⸗ Fiducia certè magna. Ergo ſubeundum præ-
malz vi- lium, ipsiſque occurrendum eſſe periculis

4
NNNRE
WN .
e⸗

tant .

Nerier nande putabit aliquis. Verùm Propheta exurgat,
mlurhe, Zelus ani. quit, adversum me prælium „ & ſi conſiſtant
luln marum adversum me caſtra, in boc ego ſperabo. Ten-
’ Roruau er tationes tunc non prævalent, cum tolerantur:
r, Mt vincent autem, ſi irritentur. Non provocavit
Aatiti⸗ Okedientia Gigantem David, ſed inſultantem Caſtris Dei, in
inclsd etiam in Dei nomine, obtruncavit. Ipſos Urſos atque Leo-
iut "du. nes, quos à ſe diſcerptos coram Saüle jaéta-
Eutass Vit, non venando quæſivit, ſed gregem cu-
te ci⸗⸗ Juando ſtodiendo laceravit. Certè Samſon non ſyl-
ui o “D oett. vas ingreſſus eſt, ut Leonem offenderet,
, i quem laniaret, verùm occurrentem eum ſibi
unigen imn itinere, ut ſe defenderet, interfecit. Qui cer-
nad tè felicius Leéonem non quæſitum, quam Fo-
eniqu⸗ tt minam à ſe amatam, evaſit. Nec feliciùs
nile r⸗ Samſone David, qui aſſuetus triumphis Fe-
unkuin rfrarum & Gigantum, unius captus eſt lenoci-
& i⸗ nio Bethſabææ. Nimirùm hanc ultrô aſpexit;
Monſtra ſibi occurrentia dejecit. Quis Jacobo
ublute⸗ ità infeſtus, ut Eſau? Eum tamen, cùm
mmhin non quærit, ſed in via ſuſtinet, facilè muneri-
Ineels bus placat. Nimirùm ſperandum in hoſtibus eſt,
ſi non illos Tu provoces, ſed Te IIIi circum-
ſenl ſtent. Vel Foœmina inermis Aſſyrios Bethu-
. liam obſidentes interfecto Duce, fugavit. De-

nique ſi exurgat adverèum me prælium, in hoc
ego ſperabo. At non putes vanam Prophetæ ſpem

86
i⸗ , eſſe. Non in ſola adverſariorum iniquitate, at-
dgenſ que injuſtitia confidit. Armavit ſe ſtrenuè, ho-
on ſe ſiémnque haud inermis expectavit. di conſiſtant

Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum, Lib. XV.

Fontes humam Oculi pupillas efſe. Quas

4 luerit, profectò docuit, feliciter nos tunc dun-
taxat requieſcere poſſe, cùm modeſte Ocu-

palanda. Nam oculi lacrymantes placent, ſed

nundinis Poenitentiæ, Angeli mercatores mar-

221

adverstm me caſtra, non timebit cor meum.
Benè: ſed cujus Cor fidit, hujus intellige
Senſus omnes armatos. Audi quid ſequatur.
Unam petii à Domino, hane requiram, ut inhabi-
tem in domo Domini omnibus diebus vitæ meæ. Pl. 26. 8.
U videam voluptatem Domini, & viſitem Tem- I.niatio
plum ejus. Quoniam abſcondit me in tabernacu- non vinci
lo ſuo. Si rectè verba examines, invenies & arun toy-
. — . Circumſpe-
vocem Precibus, & cor voto Æternitatis, & ione Ze-
oculos ſpectaculo Divinorum, & totum ho- Ius arme-
minem latebris Templi obarmari. Nimirùm, cogenia
Orante linguàâ, Cœlum oculo ſpectante, Coœ- .
leſtia corde ſitiente, toto latente corpore in Caſtitatis
Domini tabernaculo facile fuit de Adverſario ""r.
non timere. Sapienter Cor ſperat, munitis
Senſibus cuſtodià Legis & Dei. At præſum-
ptio eſt, non ſpes, ſi, proſtantibus oculis,
totôque corpore telis obvio, in te ruentes ho-
ſtes expectes impavidus.

Noli timere, quia redemi te, & vo-
cavi Te nomine tuo. Meus es Tu.

Ial. 43. I.

Cur undique coanguſtatus adverſariarum po- Serupasloßi
teſtatum inſidiis non timeam? Rugit Leo,
fremitque , quærens quem devoret, hian- Pallani-
téque ore jam jam me vorat, & ſecurus
ſim? ubi ſcutum, ubi defenſor vitz meæ? Confidentia
Audi: Quia redemit Te. Non gloriosè te ju- in Deum.
bet eſſe ſecurum inter hoſtes, qui te rede- .
mit. Suis te vulneribus defendit à vulnere, vi- Wnt.
tämque tuam ſuâ morte paciſcitur. Lilium es? da. 3
Noli timere, O candens Lilium: Spinis te mu-
niet Dominus, quibus coronatur. Viola es?
Ne palleas: ſuo enim te ſanguine decorabit.
Miles es ? extrahet ſuo ſibi & pectore lanceam,
quâ te armet in hoſtem. Rex es? revellet è
Cruce titulum, ſuumque in te transferet vo-
cabulum regni. Egenus es? Tunicam prope
Crucem reliquit, quam ſatellites ne quidem
partiri ſunt auſi. Papillus es? En tibi paratam tiszt
Matrem juxta Crucem. Alges? fovebit te San- P.⸗ ſio ar⸗
. . . . - õ
guis ejus. Eſtuas? fugabit brevi Solem, ut niamn no-
blandius cubes in meridie. Laſſaris? Arbor te Krum.
Crucis excipit. Times, poſt converſionem,
caſum? Clavi te Cruci ſuffigent. Eſuris? Caro a al⸗
Crucifixi verè eſt cibus. Sitis? Sanguis ejus eg-
verè eſt potus. Denique, non eſt, quod timeas
coram eo, qui te redemit. A ſagitta volante
in die, in ejus latere hærens te Lancea tu-
tabitur. A negotio perambulante in tenebris
operata Salus in medio Terræ ſub meridiem
te eruet; à ſe enim fortè Solem repulit;, ut
tibi eum tranſmitteret laboranti, præ horrore
negotii perambulantis in tenebris. Ab incurſu
& dæmonio meridiano ſecurus es, quando
Diabolus egreſſus eſt ante pedes ejus, ſpolia-
tus ſpoliis & ſceptro. Jure itaque ſecurum te
eſſe vult, qui te redemit. Nec redemit modè,
verùm & vocavit te nomine tuo. Ecquod ro-
go Nomen? Audite, Coœli, quod loquor,

Audiat Terra nomen ſuper omne nomen.

Poſt nomen JESu & Virginis, non eſt da-
tum aliud nomen hominibus, in quo oporteat
nos ſalvos fieri. Meus es Tu, nomen eſt Chri-
ſtiani. O aurum! O gemma! O ſidus meum!
Meus es ITu. Et quis Regum objicere mihi
pompam nominum ſuorum audet tanti Nomi-
nis fulgore inſignito? Dei ſum. Meus es Tu,
inquit. Verùm dignitatem excelſi Nominis facile
1 3 levis

222

levis quævis macula decolorat. Quoties non

Gsedisis. Obedio, tot ex eo characteres oblitero. Dei
enim eſſe deſino, quoties Meus ſum. Meum ac
Z e„. uum repugnantia ſibi ſunt nomina. Si Meus
ſ, ſum, Dei non ſum. IIle non dicit, Meus es
Tu, ſi ego dicam, ego ſum Meus Sola Obedien-
crihiani tia tanto te Nominis privilegio extollit; ſola
Nass, Inobedientia Nomine te tanto fraudabit. Er-
géne, ut verbum, contra Dei legem, lo-
quar, Nomen adeò pretioſum eradi patiar ?
Ergône, ut voluntati ſatisfaciam peccatrici,
abjiciam Nomen, quod os nominavit, ante-
quàm in utero conciperer? Ergo deſipiam a-
deò, ut pro vani nominis gloria, gloriam amit-
Ranlars tere non curem veri nominis? Ecquis ſe mihi
Sprese Os- Conferre poſſit, ſi meo nomine vocer? Ecquid
Tervamie nocere poterit mihi tali ſtemmate commum-
to? Quæ mihi deerit gloria, ubi in fronte no-
men hoc emicuerit, Meus es Tu ? Attollent
portas Principes, æternales, cùm vocabulum
tantæ dignitatis ante Paradiſi oſtia radiaverit.
Certabunt inter ſe, opinor, portæ duode-
cim Cœleſtis urbis ambitiosè ſpectantes, quam
earum meo digner ingreſſu. Domini ſum, ſive
moriar, ſive vivam. Nec me Mortis clauſtra
retinebunt, ubi legerint aridis inſculptum oſſi⸗
Tepidiusties bus, Meus es Tu. Deo me Tellus exhibebit, cùm
idem nomen relegerit. Colum me non exclu-
det, ſi Deo plenus circumferam ſplendidos
mei nominis characteres, Meus es Tu. At
heu me miſerum, mei nomimis tam facilè obli-
tum, tam perditè prodigum? Vix ſupula an-

te me volitat, vento ſuperbiæ elatàne, an

alata? cùm nomini renuntio Excelſi, malô-
que famam, hoc eſt fumum inanem Mundi,
quàm Servi Domini titulum glorioſum.

Ego ſcio cogitationes, quas ego cogito
ſuper vos, cogitationes pacis, & non
afflictionis: ut dem vobis finem &
patientiam. Jerem. 19. 11.

1l. 26. ,6s. Pater meus „& Mater mea dereliquerunt
me, hoc eſt innocentia atque fervor: Domi-
eneor v nus autem aſſumpſit me. Ipſe enim venit non
Rine vocare modò peccantes, ſed & Pater fieri
ſunt. perditorum. Nos itaque orbatos virtutibus
Dominus protegit, Tutérque fit orphano-
rum. Quare, cùm videat patrimonium à no-
Dei Previ bis meritorum profligatum, Tentationes,
denmtia „ Tribulationes, atque Anguſtias permittit,
Htntan“ non ut reliquum ſubſtantiæ perdat, ſed ut per-
ditam geminet. Scit Ipſe, quid cogitet, cùm
tu æſtu immundarum cogitationum torque-
ris. Serir Lilium in ſpinis, educit & dumis
Roſam, ariſtis Frumenta diſcruciat, ut ſecuriùs
adoleſcant. Nimirùm cogitationes ſcit ipſe
Pacis eſſe, quæ tibi bellum interdiù noctuque
indicunt. Afflictionis novit cogitationes non
eſſe, quæ te afflictum in ſummum videntur
adduxiſſe diſcrimen. Jamjam obruenda lapidi-
bus Suſanna trahebatur: verùm, cùm interitu-
rum nomen ejus crederetur, ſplendidiùs re-
floruit. Pallium Joſephi ab impudica Ma-
trona retineri Deus permiſit. Verum, dum
inquinatà manu fœminæ Caſtitatis indumen-
tum ſeſe pollutum cenſuit, erubuitve, in Pur-
Peſotaii. Puram Principis converſum eſt. Non affligit,
ne, Ar;. cum affligit Deus; Pater enim miſericordia-
dicntes, & rum & luminum eſt, & fons totius conſolatio-
nis, adeò ut ſine miſericordia ferire non valeat.

Oliva

Fons deforis lapideus eſt, intus verò cryſtalli- Tentmi⸗
nus. Quis crederet? excurrit ſub plumbea fi "es non
ſtula molliſſimus latex. Quò denſiora ſunt oſ-it.
ſa, eò dulcior iis ſubeſt medulla: Et auri ve- pe; voh
næ pretioſius ſerpunt, ubi ſolum infoœcundiùs ian H
ſterileſcit. Noli de Chriſto diffidere: cùm te 'rmarè
ad inopiam adduxiſſe ſimulat, tum tuam pau-
pertatem locupletat. Quas enim conſolatio-
nes tibi ſubtrahit, Patri eas æterno fœnera-
tur, ut, brevem poſt moram, repentè diteſ--
cas. Facile eſt Domino, ſubitò cohoneſtare pau-
perem. Quomodò? eum ſpoliando, ut ditius
induatur. Audi: Suſcitans à terra inopem, & pl. na.
. 4 El. uz. &.
de ſtercore erigens pauperem ut collocet eum
cum FPrincipibus. En Domini ſeveritatem mi-
ſericordem. Allidit, ut ſublevet; fœdari pati-
tur, ut ornet; denudat, ut nudatum induat
cocco? De fimo ad ſolium, de pulvere ad pur-
puram, de compede ad coronam provehit.
Stercus Tentatio eſt, cutem oblinit, ſed cor
non pervadit. Satius eſt, adſpergi pulvere,
quam febribus exagitari. Vales in ſtercore,
in aurea culcitra morereris. Maculas aqua
diluit, febrim nec gemmarum potio reſtinguet.
Scit Deus cogitationes, quas cogitat: Pacis
ſunt, non Afflictionis. Flores, quos in arbo-
re demiraris, & ſtercore prodiere; quod ad
radicem arboris jactum faſtidis. Niſi nubium
denſetur procella, Iris non colorabitur. Au-
rum, cum in fornace ſolvitur, concreſcit
in vas. Tutor crudelis eſt, niſi egere pupil-
lum patiatur, ne egeat. Quot in horreo gra-
na ſervas, tot perdis ſpicas. Una auri fœcun-
ditas eſt, tradi, ut redeat cumulatius. Quod
enim in arca cuſtoditum Fubigine duntaxat
parit, extractum domo foboleſcit, aurumque
Aurum, ſtupente Natur, triumphante Avari-
tid, obſtetricante Induſtrià multiplex parit,
Calamus per vulnera peérque plagas & docere calamm.
diſcit, & ſcribere. Nigrore foædatur, ut literas
coloret: ſecatur, ut ſapiat, felicior vulnere,
quam plumA. Quaſi moritur inciſus, ut vivt.
Niſi exſectus ſit ferro, non parit.

1

Quaſi Navis inſtitoris de longè portans
Panem ſuum. Prov. 13. 14.

Ergo vel flammis, vel undis, cùm arue- Munie
rit, Abies debetur. Incendium ſi evadat, lu- reiha.
ctabitur cum fluctibus. Deſperatiùs in igne, Mpilzre-
laborioſias periclitatur in æquore: ibi tamen zer Dium.
non cedit hoſti, niſi in hoſtem convertatur.
Ignis evadit, dum non evadit ignem: hic ve-
ro hauſta putreſcit. Arbor incenſa, in hoſtem „ipit qus-
ipſum, quo perditur, commutatur. In A- rar.
ua verò non fit Aqua. Verùm hæc Poétis re- „ g.
ſinquantur. Navis tamdidè undis extat , Faaas
quamdiù à ſe undas excludit. Tamdin gradi- mundane
tur fſuper æquoris terga incolumis, quamdiu & ernant
ſpiritum velis excipit, & intra viſcera aerem, ſe
quo levetur, admittit. Animarum hic Paſtoris ia daia,

exprimuntur dotes. Vives quo uſque in aquis horre⸗t n-

Zelus an i⸗

*. —
ſpiritum trahes. Navis inter undas, ſed plena os Ard

aëre, ſed ſine undis, evolat. Spiritus carnem
& oſſa non habet. Carne non conſummaberis, Ercleſſaſſt
ſed conſummabis carnem, ſi Spiritu facta e nd⸗
Carnis modereris. Eſto inter profanos religio- „areri in
ſus, ſi cupis & eis prodeſſe, & non obeſſe tibi. Mundo,
Si familiaritatis conciliandæ gratid Fax efle ziaca.:
vellet concolor tenebris, actum eſſet de mor- venr.
talibus. Ut tenebras illuminet, quam maximè
S

etet,
haldon
Vat:
Pedit
blæiis
te aur
Fim
es ar
0 Cllaria
alui. ſt⸗ qu
p ſ, lo
an Niget
nnig bis n
K entia
chis .
ſel ens
impone
Penckiun
GtyiNa
ſed e
Pienter
bete
Oro me
k. ult⸗
s mei.
Cümn ve
. Ratè i
tlales v
Krutetun
Pbi fute
Vel Abb⸗
Tertam
enim flore
teok ſit
Dmnimi.
Noni n.
lemo: n
berce be
Mi iſt
Kntn,

nte
1t La

bunm

er ummb.
dn lich
lucis
ndznu
u. Mi onit

Vieine

7

1 n
N
Ne 8
neNN
nde
li.
lenn.
it
r .
G
Nen
ini
nulr.
Gdt.
lle
,
1ſen,
Al
eſie
ul
e
Rn
Abinn
NN
dhonge
1in

Nharh
liger 6
u,u
ciot ſie
1
n.

enlik
utis Ple
re: ibi
n augg
igen i 8
“ 1 Mlen;
1 u

—

pamiliari. iis difſimilis ſit, neceſſe eſt. Tu verò ſi Auli-
tas imis Cils fias in Aula, erunt eorum, quos colis, no-
rcCe viſſima pejora prioribus. At, inquis, Apoſto-
lus omnibus omnia factus eſt. Ità: ſed ut omnes
Zelus ani. lucraretur. Etiam Aqua ſordere videtur, dum
Nesene lutum tergit; verùm ſi rem diligentiùs atten-
srmeeur. das, & pannum candere, & piſcinam lucere
intueberis, demiſſo in imum luto. Sedimento
ſordes excôlat, &, merſis fecibus, ſuam Lacus
recipit claritudinem. Sorduit, ut puritatem
ſuam in pannum transferret: utque ille ſplen-
deret, lucem in lutum viſa eſt commutaſſe. Fero

balbutientem nutricem, ut puer linguam exſol-

vat: Nolo tamen hanc diù balbutire, ſi ille ex-
pedire linguam non valeat, aut mutus aut
blæſus. Navis es? Spiritu eges in undis: m
te aura provehat, m aéëre leveris, naufra-
gium facies. Porrò Navis iſta de longè Mer-
ces avehere dicitur. Neſcio, an is, qui ſæ-
Srsmoà Cularia ſæcularibus nuntiat, Navis cenſendus
ſeculari, ſit, quæ merces de longè portet. Qui de Coœ-
6m uels lo loquitur, ille merces pretioſas proponit.
Teditent. Ridetur verô, qui rumores ſæculi ſæculari-
Overarius bus nuntiat. Guttam æ* uori defundere, de-
ssutus mentia eſt: nec minor inſania eſt, ſi Mona-
Pugué, chus Principum conſilia vel aperiat Aulicis,
vel examinet. Naves, niſi peregrinas merces
importent, ſenelinmn itineris, non com-
pendium induſtriæ revehunt. Sacerdos niſi
divina proponat, non fſamam comparat,
ſed ſuæ nomen dignitatis decolorat. Vis ſa-
pienter loqui, verſarique cum hominibus,
loquere, ut loquebantur David & Moyſes.
Quo modo loquebatur Prophéta? Attende.
Deut. 32. Audite Cæli quæ loquor, audiat terra verba
1. oris mei. Tunc prudenter Terram alloqueris,
cùm verba tua Cœlum ipſum audire poteſt.
Liigns ". Rarò ita loquimur cum hominibus, ut ſpiri-
ne tuales viros noſtri teſtes alloquii cupiamus.
Scrutetur quiſque cor ſuum, & fortè grave
ſibi futurum ducet, ſi clam ſibi garrienti
vel Abbas, vel Dei Vir prudens intereſſet.
Terram invitat, ſed Cœlum veretur. Terra
enim floret, Cœlum lucet. Plus floſculorum ve-
reor ſit in Confabulationibus noſtris, quam
luminis. Sales, lepôres, apophthegmata ſer-
monis noſtri materia ſunt. Nullus de Chriſtoô
ſermo: nullum verbum de Æternitate. Cre-
ber de bellis, déque foro Sermo eſt. Verùm
Navis iſthæc haud de longè Panes portat, ſi
& Senatu, Aulaàve trahit, quod venale ex ponat.

Cuùm te conſumptum putaveris, orieris
ut Lacifer. Job. I1. 19.

Teust Lutum Lux fit, & in ſidus Limus commu-
amen. tatur. En Lucifer futurus es, cùm te puta-
veris umbris Mortis involutum. Porrò Lucifer
Lagkori. hon lucidum te duntaxat futurum affirmat,
nmiſum ſed Lucis prodigium, ſed ferentem Lucem.
Porrò, quod maximè hoc loco Spiritus Sanctus
Deperati nos monitos vult, id profectò eſt, tunc Juſto-
Comnt. rum vicinam felicitatem eſſe, cùm denſior
eos circumſteterit procella luctarum & vulne-
. rum. Propheta alio videtur expreſſiſſe ſymbo-
M. 15. 3. lo, cùm dixit : Maltiplicatæ ſunt infirmitates
eorum, poſteà acceleraverunt. Quaſi nobis edi-
cat: Noh deſperare, cùm Tentationes excreve-
rint. Augmentum enim earum velut ampul-
l incrementum eſt, quæ, quò magis intu-
Mmucrit, eò velocius ſolvitur. Ut enim in pro-

Stromatum,

Lib. XV. 22 3

fluente intueri licet, cujus cùm aquæ vehe-
mentiùs ferri, volvique cœperint, eò citius
deficiunt; quùm enim copioſior Torrentis fe-
retur eluvio, eò brevior futura eſt. Quare non Pei curæ
excidas animo, cùm multiplicatæ fuerint in- e Permis-
firmitates cordis; acelerant enim fugam;,
cùm vehementiùs in te irruunt. Nam, ſi Tribulatie
Deus tanquàm in fornace electos decoqiuut , von neses⸗
Procul dubio ubi plus incanduerit metallum
in flamma, tum futurum eſt, ut inde citius
educatur. Semper eò es proximior felicitati,
quèò tibi vicinior fuerit ærumna., Vitis non
hyme ſecatur, ſed vere, cùm germinatura jam
jam eſt. Ferrum prænuntius florum eſt, pro-
nubüſque, ut ità dicam, Botrorum vulnus
eſt. Quid Bombyx? cum carcerem intrat,
putaturque & libertate & vità carere, tum
Pplumeſcit felicius, ex vermiculo ales, faber
ex reptili. Mitto Phosnicem in funere redivi-
vum. Mitto frumentum ſolâ corruptione flo-
rens. Pacem libet meditari, in qua explora-
mus, quid agatur cum Juſto, ſi eum Deus affhi-
gat. Extinguitur fortè fortuna Fax vento, cum
ſtatim ex iis, qui adſunt, diligentior famul
in fumantem adhuc tædam vehementer inſut⸗
flat. Planè, qui eam flante ſpiritu extinctam
doluit, credet acriori tunce ſiarn extinguen-
dum penitùs fumigans reſtincti luminis cada-
ver, ſuo tantiſper in funere etiamnum ſpi-
rans. At illicò excitata halitu Flammæ in ca-
lente etiamnum Face reviviſcit, vitàmque
fedditam ſibi gratulatur acriori flatu, quam
ſibi leniori ereptam aurâ non lacrymis, ſed fu-
mo comploraverat. Itaque reddidit lucem ſpi-
ritus, non abſtulit, qui perditurus credebatur
Facem languentem, lugentémque excidium
ſui. Hàc certè ratione nobiſcum agitur. Felici- Zelus ani.
tatem Cœleſtis dulcedinis levis anguſtia extin- marum
guit in corde. Vix fumat cor, quod antè ar Rer
debat; cùm ecce tibi primæ altera ſupervenit lrgs e
ærumna longè ſævior priore. Cinerem times? mæsntes
flammam pariet. Cum te conſumpitum putaveris, Fatiur:
or¹iyris ut Lucifer. Vis alieno id ſcire non au-
thore ſolùm, ſed exemplo. Audi: Morentes
animo ibant Emaüs ex JESU Diſcipulis duo,
comitem ſe illis Chriſtus addidit, quorum in-
tellecto Moerore, exprobrat illis ſlultitiam
mentis, & cordis hebétudinem. Oppreſſos il-
licò fuiſſe ſuſpicaberis dolentes peregrinantium
animos, inſimulatos tanti criminis in tanta
doloris exuberantia? Adjunctus enim Moœren-
tibus moœror quidni penitus lapſantes deji-
ceret? At Facis in eis reſtinéctæ renovatum Corre Eis
exemplum. Reprehenſio incendium in cor- aabitäts,
de excitavit, quod præ Moœrore languerat.
Ipſos habeo prodigii tanti teſtes locuple-
tes, qui mirati ex ſugillatione reſtitutam ſi-
bi in corde lætitiam dixere, Nönne Cor no-
Rrum ardens erat in nobis, dum loqueretur in
via. Elevans alliſiſti me, canebat ille: ergo,
à contrario, elidendo ſublimabit. Jobo quæ
ultima ſupervenit calamitas, Orbitas videli-
cèt Filiorum, putari potuit ſpoliatum tot bonis
ad blaſphemias inflexura. Verùm ad laudes
Dei feliciter compulit. Tunc enim, velutt
compreſsà aliorum vulnerum acerbitate, in
eas erupit voces, quas Coœlum credo ut exſcri=
beret ſtellas refixit, iis pro characteribus uſum.
Dominus dedit, Dominus abſtulit, ſicut Domi- Job. 1.
no placuit ità factum eſt, ſit nomen Domini be- 3. 3.. ¹
nediétum. Et ſanè, ſi, dilapfâ jam re familiari,
liberi incolumes miſero Seni remanliſſent, Tiu lais
. T 4 foxrtè nt i1F.

Luc. 24.
32.
Pſ. 101. 18.

224
fortè ſolicitudo ſolandi eos tardiùs illum ad
Dei pedes accurrere permiſiſſet. Expeditus
enere Filiorum, facilias in Deum aſſurrexit.
Adde cumulum illum calamitatum funda-

mentum fuiſſe melioris fortunæz. Saulum
Chriſtus humi dejicit, ut & pulvere ad Aſtra
evehat. Cùm tentaris, non perit, ſed reno-
vatur ardor mentis in divina. Libet id in la-
bente Domo recognoſcere. Videas; hiantibus
undique rimis, extremum Ædes veluti ſpi-
guperion ritum efflare. Quas & trabibus artifices ſpo-
non con. liare, & nudare tegulis, & parietum ever-
deſeendat, ſione quatere incipiunt. Itâne ? Nutat do-

e cure S
eſtin. mus, & quaſſatur 2,An non ſatis illa ,vetus-
rem. tate ſuũ, ruitura videri poterat? Quid expe-

Gandum, mii ut funditus excidat, quæ la-
zi. bans improbo quoque artificum labore ſuccu-
titur? Verùm furgit ſplendidior atque feli-
Severitæs cior, quæ Ccredebatur imis ſedibus exciſa. Suas
t, per ruinas amplior reparatur, caſu erigitur
* ſuo, ſuéque debet exterminio ſuæ molis am-
plitudinem. Tentaris? Spem atque lauream,
non ſcelus, non caſum ,non laqueum tibi in
lucta parat Deus ac parit. Domus cuùm im-
maniùs ſolo à fabris æquatur, tunc repara-
tioni propior eſt. Cadit, ut ſurgat. Quemad-
modum Fullo, ut maculas tergat in panno,
novâ eum maculaâ inquinat, inſperſione ci-
neris. Id maximè in implumi avicula ſpe-
Ctare libet. Reptat ſolitarius Paſſerculus toto
tremente corpore in nidulo. Hunc cùm exone-
ratum incedere nullo modo poſſe contemple-
ris, ſi alarum ei pondus addatur, non im-
meritò credes, omninò à volatu præpedien-
dum. At pondus Avem levat, quam onerat,
volâtque acceſſione pennarum, quæ repebat
implumis. Et quando plumas præ manibus
habemus, evolemus in Cœlum, ut indè quo-
que noſiræ accerſamus ſolatia infirmitati, &
novo teſte firmemus doctrinam. Occidit cum
Sole dies: ſuccedunt luci conſepultæ ſidera
ſuo nobis nitore orbitatem noctis tempera-
tura. Ut verò ad multam noctem accefſeris,
paulatim tibi Stellas ſubduci doleas, facéſque
illæ, poſtiquàm dià Soli parentarunt, nocti
concolores lucere deſinunt. Aſtrorum igna-
rus, ſi fortè huic luminum buſto interſit, exi-
ſtimabit tenebrarum exindè agmen graſſatu-
rum in Aëris regno. Reſtingui proindè
ſplendidas, fulgentéſque ſcintillas, intui-
tus lamentatur. Hallucinaris, miſer. Diei
enim adventum præſignat ſiderum defectus,
luciſque viciniam fuga luminum teſtatur. Sol
oritur, ut Stellæ latuerint: denſiérque Nox,
Aſtrorum fug, effecta citô Solis radiis inau-
ratur. O quoties prodigia Cœli renovantur
in Terris! Evanefſcit ſolatium in pectore, areſ-
cunt in oculis lacrymæ, refluit oratio in
guttur; lenta ſuſpiria vix extrahuntur e
pectore, nullus de Deo amor in corde. Nex
iſthæc & ſole caret, nec ſiderum nitore recrea-
tur. Verùm ſpiſſiores tenebræ Auroram exci-
piunt, non Noctem fovent. Inſtat dies, cùm
nox luce ſiderum deſtituitur. Pulſat enim
tunc Sponſus oſtium, cùm occluſa firmius ja-
nua ſpem omnem ſuſtuliſſe videbatur ingreſ-
süs. Nonne hyemem ver excipit? Noônne ſe-
mina; quæ premit glacies, nutrit? Verbo: Cam
Job. 11. i9. te conſumptum putaveris, orieris ut Lucifer:
Et, cuàm multiplicatæ fuerint infirmitates cor-
dis tui, accelerabunt. Nam quò major & deſ-
peratior Tentatio fuerit, eò eſt vicinior de-

Oliva

fectui, & citò extinguetur, quæ vehemen-
tius ſævit. Fax enim, quò plùs ardet, eò citius
extinguitur.

Buccinate in Neomenia tubä, in in-
gni die ſolemnitatis veſtræ: quia
Præceptum in Wrael eſt. Pfſalmus
80. 3.
Cur exultandum, lætandumque adeò eſt Otebad”“
populo Dei? Num cœpit Imperare ? Imoò ſii, mal,
cœpit Obedire. Buoeinate, inquit, quia Præ- Tons.
ceptum in Iſrasl eſt. Nimirum ſola Etitiæ ſca- taiz,
turigo Obedientia eſt, quæ divite adeò venà Be.
fluit, ut & ſaxa fœcundet, & lutum deau-
ret. Hæc compedes vertit in coronam, hæc Serrivees
epulis jejunium exæquat, hæc vigiliis ſom-Snrreiſ
nus facit ut cedat. Meritò proindé læte- Zugam
tur populus non quia imperat, ſed quia pa- Ceriß:
ret. Quia Praæceptum, inquit, in Wrazl e ſaice
Nota: Præceptum eſt in Iſrael. Unius enim eni
Obedientiæ præmium viſio eſt Dei. Videre Saperir
Deum, & Obedire geminatum, nec diſſocia- amore du⸗
bile bonum. Libet hoc in Hebræorum Legiſla- te, Tas-
re intueri. Ardere eminus fortè viderat, dentar.
nec uri Rubum; cujus contemplandæ flam-
mæ cupiditate fervidus, propiùs acceſſit. Ve- Rercgegt.
rùm accurrentis ardor ſiſtitur imperio Domi- Fi⸗ar⸗
ni, latitantis in virgulto. Excalceare ſe pri- ur gas.
mùm jubetur Moyſes, ut accedat. Quid hic
myſterii latet ? Num tantum in Deo odium
calceorum, qui Agnum vorari præcepit ab
Hebræis, pedibus calceatis? Num Terra illa
ſanctior, quam Sancta Sanctorum, quèò calcea-
tus Sacerdos inferetur? Puto minimam Deo
curam fuiſſe de calceis Moyſis, ſed maximè ei
fuiſſe cordi virtutem Obedientiæ in Vate,
ſine qua nemo Deum videre poteſt. Ergo im-
perat repudium calceorum, ne priùs ad ſe
centemplandum Propheta properet, quam O-
bedientiæ merito inclaruerit. Beati Mundo
corde, quoniam ipſi Peum videbunt in fu-
turo ſæculo. Sed Beatus Obediens, quem
Deus ſui dignatur ſpectaculo in vitæ hujus
exilio. Siparium Beatis, ut Dei vultu fruan-
tur, Pudicitia in Cœlo reducit: Dei revelat fa-
ciem Exulibus in Terra Obedientia: illà hæc
tantò felicior, quantò difficilius eſt, mortales
Dei recreari alloquio, quàm immortales. Elu-
xit id in puero Samuêle, qui Dei vocem nec
intelligere, nec noſſe præſentiam poteſt, ni-
ſi poſtquam Heli ter Obedivit. Quid Moy-
ſes ? Quadraginta ſolidos integrôſque dies
Dei recreatus & voce & vultu eſt: At Lex
ſcribebatur, cùm Deus videretur; ut diſ-
cas, largiorem Domini revelationem tunc cntem.
fuiſſe, cùm Obedientia maximè ſerebatur. Mautnké
Hinc eſt, quòd in Monte tribus Apoſtolis Do- Gruinndt
minus apparuit, afſidentibus ſibi Elià & Moy-
ſe, hoc eſt, Prophetiâ ac Lege, quò Scias
Legis Obedientiam in viſione Domini velum
non pati. Sæpius miratus mecum ipſe ſum,
cur Eliæ dormienti ſub arbore Angelus im-
peravit, ut comederet, ut ſurgeret, ut bi-
beret. Nônne quadraginta dierum viam jeju-
nus erat confecturus? Cur autem;, qui eum
jejunum ſervavit dies quadraginta ,„ diem
unum ſupra quadrageſimum ſine cibo non
ſervat? Quid ſemicruda offa, & modicum
aquæ jejunaturo tot dies, tantümque itineris
emenſuro conferte potuit? Credo equidem non
Pro-

—

o
is en
1n Pei
hee
un
muf. Gentne
0

Pſd lo. P. e
e⸗ guente
Enten
vnmntt eum
rli⸗ Ne: v
6eℳ Damna
tum,
mam )
Cuntte⸗
pencio
Haud
Alquid
Obedie
audeo.
Gnen.
nici
Pzcept
s aten
ininici⸗
Dparun
Peruiſſe
Priyiſeg
le, ut
(eteri
Obeclien
I1) Domim
ni acia
ſtemen
1l harer
ſis Deu
n rita
ſismode
IUOGA
cob Pat
zicit &

149,

Mn
nini

4 Darcn
6in M no
u .
ſtte ſan
t ſe cone
Temhlo
r e ſ⸗
4Wmini
ut lben
Cu Navinn
uee 00 glor
Arum
e gla

Ei N,
ee Eli*
um
hndt kre
Grlithi⸗
lene liin

0 D

debun d
ecen,1

Neidit
elte un
pottger

7

ei woorr.

—

Prophetæ refectionem, ſed Obedientiarn in
iis epulis ab Angelo procuratam, ne, qui ad
Dei Contemplationem evehendus erat, ſine O-
pius So. bedientiæ patrocinio Dei vultum adiret. An-
dda Obe gelo obtemperare debuit, ne abſque Obe-
dimis ß. dientia Dei aſpectu frueretur. Et fſanè ſola
ilkc Obedientia videtur expetita, ubi & Pro-
pheta afperrimæe vitæ jejunium rumpere
ubſeso jubetur, & ſubcinericio pane epularum ſua-
lim. * „itas inficitur, ac ſi illud duntaxat curaſſet
Angelus eo ferculo, ut Elias & gloriæ potire-
Rute“ tur favo Deo feliciter paſtus, & malè paſtus
in ſe. farinâ ac cinere eſcarum ſuavitate, ex Obedien-
tia, careret. At Saulum Dei ſervos perſequen-
tem Chriſtus circumfulſit luce magnâ de Coœ-
Mertiſea lo? Perſequentem? Benè. Sed ubi Chriſium lo-
v corpe. quentem audio , Paulum intelligo reſpon-
e⸗ dentem, Domine, quid me vis facere * Non
Resovatio enim abeſſe potuit Obedientia à Domini viſio-
vera Obe ne: verùm uno penè videntur partu in via
diertic. Damaſci emicuiſſe, Solis æterni & Coelo Vul-
Aa. ».s, tum, & & Pauli pectore Obedientiæ pleniſſi-
„Pe 6 .
mam Vocem. Quid de Stephano? ſaxorum
durities ei Coœlorum velum dirupit, cujus Be-
neficio vidit JESM ſtantem à dextris Dei.
Haud de Stephani fortitudine auſim hoc loco
aliquid laudis detrahere: nihilo minùs tamen
Obedientiæ ope Coœlos apertos inficiari non
audeo. Audio enim pro inimicis orantem,
quem Jx sU M videre video. Porrò Dilectioini-
mici Præceptum Domini eſt. Itaque ubi
Præcepti impletio difficillimi, ibi fulgor So-
lis æterni radiavit. At, inquis, antequam pro
inimicis oraret Stephanus, Stephano Jxsus
apparuit. Evincit hoc ſanè, ideò JESUM ap-
paruiſſe, ut Stephanus præceptum impleret:
privilegiumque ſingulare Protomartyris fuiſ-
ſe, ut viſione Obedientiam diſceret, cùm
cæteri viſionem promereri ſoleant beneficio
Obedientiæ. Sed quid adhuc egemus teſtibus?
1.19. * Domini monumentum eſt: Præceptum Domi-
ni lucidum, illuminans oculos. En apertiſſimè
fatentem Davidem, Contemplationis velu-

§. Elias.

Superior
S ergest

Gula.

ti parentem Obedientiam. Abrahæ æpiüs vi-

ſus Deus. Sed quis illo Obedientior, cujus to-
ta vita Obedientia extitit non interrupta;, juſ-
ſus modò exire Patriàâ, modò immolare Filium,
modò Agarem amandare cum Nato? Certè Ja-
cob Patris juſſu, dum domo excedit, Scalam
vidit & Deum.

Non nobis, Domine, von nobis, ſed no-
mini tuo da gloriam. Pſ. 113. I.

de: Parcids Deus exoratur interdum à nobis,
ssn Ut nos inglorios eſſe non patiatur, quàm ore-
Tearendas., tur à Propheta, ne ſe glorià ornari ſinat. No-
ſtræ ſunt preces, vota noſtra, ne ſit inglorio-
ſa concertatio, ut benèe Scholarum luctæ, &
Templorum interpretationes ſuccedant. Deni-
que pro, Non nobis, Domine, non nobis, ſed
Ai va- nomini tuo da gloriam, illas ejuſdem Prophe-
PI. ng. is. tæ libentiùs voces uſurpamus: Amputa oppro-
brium meum, quod ſuſpicatus ſam. Quòdque
Talenme« graviuùs dolendum eſt, noſtram cum Domi-
sct no gloriam communem facimus, ac ſi fu-
reddans., turum eflet, ut Dei nomen periclitaretur, ſi
nos gloria deficeret. Verùm audi tuum do-
lum, à Propheta retectum. Cur enim cre-
dis eum tantum cepiſſe gloriæ faſtidium?

Hrentio
rebta.

Stromatum,

tat eſſe Propheta Regius. Rogo, ecquando

Lib. XV. 225

fortè, ne illi ſuperbia ſubreperet? aut ſuæ
eum magis humilitati proſpexiſſe, quàm glo-
riæ Domini, cujus ipie vices quodammodò
gerebat in regno. Audi prodigium. Audi,
cur gloriam ſuo nomini deprecatur. Ne quan- Pſ. 113. 2.
do, inquit, dicant gentes, ubi eſt Deus eo- .
Fum? O Verbum prorſùs inauditum, ſupra Sasn
contrâque expectationem noſtram? Ne Gentes em ,de
Ifraeli deeſſe ſuſpicentur Deum, inglorius op- nehra.

Insent io

Gentes perfectiùs Dei potentiam adorare pote- „esse,

rant, quàm ſi electi Populi paſſim triumphos
mirarentur? Gloria Patris Filius eſt ſapiens: Nißiltpre⸗
& in Dei gloriam cedunt trophæa à colenti- er Dium.
bus Deum erecta. At David timet, ne ſi glo- „
rià nimiùm ſit ipſe conſpicuus, exclament Gen- Rer **
tes, ubi eſt Deus eorum * Clamabunt Ethni- dam deprie
ci: Si à Deo ità Cultores ejus elevantur, "u.
non Deum excolunt, ſed Gleriam, quam, Izenn
Numini litando, conſequuntur. Deus tunc non bron
illis pro Deo eſſet, ſi eos irremuneratos de tus aznés
ſereret, nec tamen deſereretur ab eis. Ergo Errteſem.
ſi ſtipendiis acclamationum & eleémoſyna perſeratig
rum inſtruimur, dicetur ubi eſt Deus eorum ? & Patien-
Etenim Neroni quoque ſervitur, ſi Congia- riatz a⸗
ria largiatur. Sanè negare non poſſlumus Gen- tigam.
tes dubitare cœpiſle, an omninò Dei a nobis
gloria quæratur, ex quo abundare coœpimus
glorid. Minus cum nobis inerat & famæ ac
nominis, minus quoque dubitabatur, Dei
gloriam noſtris ſudoribus propagari. Ut glo-
ria nos circumdedit, ambiguum eſt, utrum
à nobis nomen Dei amplificetur, an noſtrum.
Ubi enim gloriæ nos non viderint pertæſos,
exclamabunt indignabundi Populi, Ubi eſt
Deus eorum? Neque enim ſibi facilè perſua-
debunt Dei gloriæ nos noſtraque immolaſlſe,
ſi fortè gloriæ nos ſuſpicabuntur aut appe-
titores, aut tenaces. At, inquis, ſi noſtrum
decoloretur nomen, Dei profectò quoque no-
men periclitatur. Noſtra miſi Templa frequen-
tentur, Dei decus imminuitur. Noſtri habi-
tüs abjectio, atque contemptus, Dei, cui ſer-
vimus, opprobrium eſt. O te miſerum! Re- m,anei,
cordare Arcæ Domini. Eam ut Allophili in reka.
caſtra veniſſe ſenſerunt, acriùs ſe pararunt
ad pugnam. Fugatus eſt Ifrael, & capta Ar- uenne
ca. Num ideò Dei nomen apud Philiſtiim
eviluit? num Arca ingloria apud hoſtes facta Gleria ve-
cùm in triumpho appareret captiva? Nec tunc " Cen-
ſpreta, quuùm Dagoni Deo ſuo æ quarunt, & WM
illuſtrior indè redit, fortiorque habita poſt pane cu⸗
captivitatem;, ſuos victa vicit victores, Ido- ra nmiæ.
la evertit, vulneravit Duces, inſultantium
ora rubore perfudit: denique auro onuſta re- Taknen
miſlſa eſt, à quibus dudum fuerat rapta. Pluus “
egit cum hoſtibus inter hoſtes quaſi dixerimn Te-lanmta
catenata, quàm egerat coronata in caſtris Ii mesor, i
rasl. I nunc, & Gloriæ cupidiorem te eſſe M3
fingito, quòd vereare Dei obliterandum E-
vangelium, ſi tuum fortè nomen negligatur. Feme cura
Paulus, nominis JESU Vas, non auro or- imaia.
natum, ſed oneratum ferro, Evangelium to-
to terrarum orbe circumtulit cæſus, non cla-
rus, excalceatus, non trabeatus, vinctus, non Relig onie
victor, infirmæ præſentiæ, non ſummæ vir crus i⸗ vi⸗
poteſtatis, ſuſpecti nominis non magmi, ege cheie
nus, anguſtiatus, afflictus, cujus dignus non &lοoie Dei
erat mundus, urbibus fere univerſis aut pro- mafori
fugus, aut compeditus, vexillum tamen
Jxsv in Capitolio figit, Cruciſque gloriam
per

§. Parslass

226

per ignominias malâmque famam inſigniter

propagevit. Plus credo Dei nomen illuſtra-
runt Chriſtiani proprio foœdati cruore in
fodinis, quam peregrino conſpicui murice
in ſolio gloriæ. Plus auxere gloriam Cruci-
fixi cagite diminuti, quam auro inſigniti. Sam-
ſon victus, non victor, irriſus, non triumpha-
tor, ludens, non pugnans Dei robur magnum
hoflibus comprobavit: quòdque non effeciſ-
ſet armatus „ excæcatus effecit. Jacta cogi-“*
tatum tuum in Dominum, & ipſe de tene-
Pris tuæ famæ nominmis ſui gloriam educet.
Newen ſ Nomen JESV Societatis noſiræ ſtemma eſt;
ein. Ziſu. noſiræque teſſera militiæ. Aureis illud quidem
Characleribus dives;, ſed non ſine Cruce, cujus
& Cor baſis eſt, & vallum flammæ. En tui
nominis privilegium. En quò te tui ſtemma-
tis gloria vocet. Cordi Nomen Jksu inni-
titur, coronatur Cruce, cingitur Flammis. To-⸗
tus Lux, totus Ardor, tetus Crux, totus eſſe
debet & Cor, qui eo gloriatur nomine quod
à Cruce non abfuit, quod illi inditum fuit;
qui Lux Mundi dictus eſt 3 quod ejus fuit no-
men, qui ignem venit mittere in terram,
quod eum inſignivit, cujus eſt Dilectio Præ-
ceptum. JksU nomen ſine Cruce non re-
gnat: JESU nomen non ſuppoſito corde jacet:
nomen JkSUſine igne friget; denique ſine lu-
ce JuS U nomen non fulget. Quare, qui timo-
re pœnarum, non divinæ zelo gloriæ in acie
pugnaret, brevi terga verteret hoſti. Nomen
erim JsU innititur ſupra Cor: & in corde
Martyris I gnatii inſculptum eſt. Verùm non
parum Cor baſis & fundamentum eſt nominis
tanti, ſed Cor tribus confoſlum clavis. Pleri-
que amorem jactant; ſed invulneratum. Ut ve-
ròô ad vulnera venitur, tum nomini JESU cor
ſubducunt, maluntque illud eradi, quam Cor
clavis transfigi. At falleris, quiſquis Nominis
Te JksU baſim interpretaris, ſi clavos faſti-
dis. Nomen JESU nec pingitur ſine Cruce,
nec Cordi ſuperſtat ſine Clavis.

Nemetns

Fe ſu.

Qui eredit in me, etiamſi mortuus fue-
rit, vivet. Joan. II. 25.

Privilegium tandem Fidei eſt, vitam redde-
re corporibus, quibus vitam Inobedientia eri-
puit. Credendo vivemus, qui in Parenti-
bus humani generis prævaricati perimus. At
ſi contraris contraria curantur, frigidque ca-
lidis inſtaurantur; cur non Obedientia vitam
parit, quam Inobedientia perdidit? Cur Fi-
des Inobedientiæ opponitur, ejuſque & poe-
nam perdit, ag morbum pellit? Id ſenſerim.
Arerner Vix peccamus quovis genere criminis, quin
er Fides, ſi non perit;, titubet. Fundamentum
ress, Ner. ipſa & radix cæterarum virtutum eſt, quæ;,
n areſcentibus bonorum reliquorum rarnis, in
* corde impii viret adhuc, & vivit, niſi peccet
in Fidem. Undè, cùm parens ipſa ſit & origo
quædam virtutum, quæ omnibus vires addit.
Quis enim hoſtem, ſine Fide E5ternorum; di-
ligat? Quis ſua largiatur, ſine Fide? Ipſius
ſunt partes accerſitam poœznam unius vitio cul-
Pæ depellere tanquàm tutricis cujuſdam vir-
tutum ommum. Benè: at quod tandem pi-
gnus tenemus Reſurrectionis ? David enim
earm negare videtur, cùm ait: Non mortui lau-
E. m. 16. dabunt te, Domine , neque omnes i deſ.
A4 5 qui deſcendunt

Bides.

Oliva

in infernum : ſed nos, qui vivimus, benedici-
mus Domino. En mortuos ſine ſpe laudandi
Deum;, quæ laus ſolos viventes ſpectat. Egre-
giè: ſed perge in Pſalmo. Benedicimus, inquit, Pid, i8.
Domino ex hoc, nunc, & uſque in ſæculum. Vi-
ventes quidem Dominum benedicunt;, non in
hac duntaxat, quam vivunt, vita; verum &
in futura, quam ſperant. Alioquin non dice-
ret Propheta, Ex hoc, nune, & uſque in ſæculum.
Ergo dùm mortuos à Dei laudibus excludit,
non mortuos intelligit vità Corporis, ſed de-
functos vitâ Gratiæ. Nec pro viventibus mo-
rituros intelligit, ſed reſurrecturos aliquando
incorruptos.

Quoniam à deættis eſt mihi, ne com-
movear. Propter hoc lætatum eſt Cor
meum, inſuper & Caro mea requieſcet

in ſpe. Pſal. 15. 8.

Nexus ex nexu nectitur, implicâtque or- pelicita
bibus orbes Regius Pſaltes. Cur enim aſſi- noxia.
det Deus à dextera Principis, quæ Felicita-
tis eſt ſedes, & de læva, tempeſtatum recep-
taculo, non admodùm curat? Nimirùm hoc
nos Deus teſtimonio docet, mortales quoſ-
que, maximéque Optimates, periculoſins Fe-
licitate, quaàm Adverſitate laborare. Et væ
Davidi, M Deus adſtitiſſet illi à dextris. Non
experta modèò;, ſed & ſpectata in aliis etiam
cum dolore Felicitas, firmatos in Dei via jam-
diùà pedes labare, ac penè ruere cogit. Audi:
Pené effuſi ſunt greſſus mei: quia zelavi ſiper Pl. 72,
iniquos , pacem peccatorum videns. Ergo Proſ-
peritas Baſiliſcum imitata, imèò ſupergreſſa,
non dentibus ſævit, ſed oculis, nec videns ju-
gulat, ſed viſa. Ergo ſi eminus irridens Feli-
citas ſternit non amplexatum, quem non eh-
det, ſi arridens gravi ei pondere incumbat ?
Certè Saül ſub ſarcina felicitatis, quanquaàm
altior cæteris, jacuit oppreſſus. Ipſe David
Purpuræ pondus ſine caſu non extulit. Cui
ſanè trabeæ omninò impar Salomon excidio
ſuo teſtatus eſt, facilius eſſe Templi molem
immenſam ſtabilire, quàm Religionem in re-
gno ſine excidione ſuſtinere,. Verùm uno expe-
dito nodo, alius ſurgit implicatior. Propter pſ 15,4,
boc, inquit, lætatum eſt cor meum, inſuper &
caro mea requieſcet in ſpe. Undè lætitia in Cor-
de, requiéſve in Carne, ſi Deus à dextris
adeſt, Felicitatem Adverſitate fulturus? Planè
divinè ſentit Propheta;, qui non carnem exul-
taſſe, ſed quieviſſe, ſolämque cor in adver-
ſarum rerum concuſſione lætum affirmat. Ve-
ra enim cordis lætitia in mediocri, non in
ſumma fortuna adoleſcit: ipsâque carnis Pax
tunc tantum regnat, cùm animus nimia feli-
citate non rumpitur. Parens tentationum in
carne, nutrix curarum in corde ſumma Fe-

licitas eſt: vixque Abundantia & Pax fodus

inire conſueverunt. Scio à Propheta dictum,
Fiat pax in virtute tua, & abundantia in tur- pl. ur. 7.
ribus tuis. Verum, qui prius Pacem, & po-
ſteaà Abundantiam poſtulavit, timuiſſe videtur,
ne ſi primùm ſuperveniſſet Abundantia, pro-

cul Pax exularet. Adde Abundantiam talem
oraſſe, quæ graſſari non poſſet, ſed, ve-
lut incluſa turribus, coerceretur à popula-
tione Carnis & Cordis. Ergo non vult flue-

Ubertatem, ſed ſuppetere
intrs

re regnaréque

edt Dan
m pinl Inn
Fiderur
dom e
pobis ef
perior
teſt præl
cente, Il
(linandh.
ittat, n
Aell. Et
un prær
Erno aut
ptum,
1e, qual
ol ceclin
in 0
Centilium
Tenplo
vod ſen
,, gutur. 6

uult,
vim iae Mann
15 ſetera tun
temn habon
teinplaton
tionemn d
Geſcenden
niflet, ſ
lilet lta
nul übi
Ms commmm
ſem, ubi
hbnertbus
Ounttum.!
inſtetins,
Regi nin
Uun,che
Clilcliit el
iue Mol
Niniurun
41 iuit

lungan
lor hoe

an 4

6 Opus,

Ofien A
aen ſt
dene.
e) (uoc
ee eim
l 3 Ten
Ohedenne
Uum in b

—

intra Turrium propugnacula concluſam, quam
indè extraheret cum menſura. Vix extra turres
vagatur liberé Abundantia terrenorum, quin
Carnis agros populetur.

Si aſcendero in Cæœlum, Tu illic es, ſi
deſcendero in Infernum, ades. Pſal.
138. 7.

Zelus re. Nec in Coœlum, nec in Terram aut deſcen-
mula mnn dit David, aut aſcendit ſuis viribus, ſed Do-
vereetur, mini invitantis impulſu. Id quod expreſſiſſe
videtur, cùm dexterà ſe Domini ſuſcipien-
dum eſſe teſtatur. Porré dextera Domini
nobis eſt imperium Domini, hoc eſt, vox
Superioris; quæ dextera Chriſti credi po-
teſt præcipientis. Hc autem dexterà dedu-
cente, nihil metuendum, nullâque tellus de-
clinanda. Etiamſi periculis te Obedientia im-
mittat, noli trepidare; in Cœlo eſt Deus, &
adeſt. Et quidem vox, adeſt; peculiarem quan-
dam prænotat Domini providentiam. Pro in-
ferno autem locum intelligit diſcrimini ex-
poſitum, infectum livore, pollutum crimi-
ne, quales eſſe ſolent domus impiorum. Has
noli declinare; adeſt enim in inferno Deus,
ſi eſt in Cœlo. Æquè in domibus regniſque
Gentilium adfuit Chriſtus Apoſtolis, ac in
Templo Sionis. Et quidem notandum eſt id,
quod ſequitur, ut clarius mens Vatis intelli-
gatur. Ni ſumpſero, inquit, pennas meas di-
luculò, & habitavero in extremis maris. Etenim
Licus non illu- manus tua deducet me, & tenebit me
nocet. dextera tua. Is, qui in Inferno Deum præſen-
tem habuit, alis inſtructus erat, hoc eſt, Con-
templationi aptus videbatur, & tamen ad ac-
Rr tionem demittitur: Deumque in infernum
Hüntnl deſcendendo promeritus eſt, quo forlan ca-

ſiſe

Cnikn
ilouk
Nne Un

bid. 7.

Nen u⸗ ruiſſet, ſi eo, in aſcenſu duntaxat, frui vo-
e inn luiſſet. Itaque etſi alis polleas Contemplatio-
,ee nis, ſi tibi deſcenſus imperetur, plumbo plu-
e mas commuta, què facilius delabare ad in-
e I ferna, ubi te Deus præſtolatur. Ibi fruêris
Aunmani muneribus Dei, ubi alii igne cruciantur ini-
Ten d quitatum. Hebræi in Ægypto, regione plen

impietatis, & quidem ſervientes Pharaoni
Regi iniquiſſimo, in operibus luti ac palea-
rum, clamaverunt ad Dominum, & Dominus

Aun, t exaudivit eos., Iidem educti ex Æigypto, &
liinl duce Moyſe in eremum abducti, iram Domi-
Den 14 ni irritarunt. Adeò non locus aut convictus,
lurute ſed iniquitas nocet.
Nomene
e i Tamgquam aurum in fornace probavit
n ſ⸗ illos Dominus, & quaſi holocauſti ho-
. 1, 4 . 3 . . .
eeng ſtiam accepit illos. Sap. 3. 6.
nnn⸗ 14o, o Obpus, non hoſtia, in fornace ardet. An
tun k M mißcs. Officina Altare eſt, in qua uri, imago quæ-
ce i⸗ ſus vichi dam ſit ſacrificii? Sanè Deus iſta confun-
, Rr ae ve,, dit, quod non ita ſacilè recogitanti patet.
Naſfe ,ß ra Oraio. Verùum puto Ommipotentem bhic eos ſolari,
hali , qui à Templo ad labores, muniaque abjecta
Preſ, Obedientiæ imperio ablegantur. Sciant hi Au-
innſeſ⸗ rum in Fornace idem efle, ac Holocauſtum
Pundunn in Ara. Labor ſacrificium eſt, Oratione non
wud, „ Neligief vilius. Et in Templo & in Horto Numini li-
ler,N,, Fa tatur: Levita & Foſſor æquantur meritis, &
r bii * pares ſunt victimàa. Nam Dominus quaſi ho-
le locauſti hoſtiam accepiſſe fertur, quos tan-
S
e

Stromatum, Lib. XV.

227
quàm aurum in camine probavit. Quaſi au- st ms me-
rum in fornacem Juſtos immiſit, ſed ex fornace Aioera.
Juſti non jam metallum, ſed hoſtia prodiere. Pabernniſ.
Quin nec aurum erant, cùm in ignem pro- Fee ſe h.
jiciebantur, ſed quaſi aurum. Ubique Ara "ue dis
eſt, ſi Ignis ubique ſit. Amor, non Lapis: J' uhc-
Ardor, non Ara victimam immolat: & veri gyzsze
Adoratores neque in Monte, neque in Templo, cooperan-

ſed ulique Domino ſacrificantur, & ſacrifi- dum.

cant. Non igitur te nomen ſplendidum Aræ ,
pelliciat, non te deprimat vilitas Clibami: nam S
apud Deum Piſtor, & Myſtes unum ſunt, & Kelgio-
idémque eſt Fermentum & Azymus, Opus viezra. nis
& Hoſtia, Caminus & Akare. Clemens Ro-
manus, damnatus ad marmora hoſtiam ſui Cor- Locerum
poris fodiendo immolavit. Marcellus ſummus in liferene
Pontifex, Stabulum pro Templo habuit, in W
quo;, feras ſervando, ſe Domino victimam ex-
hiberet. Abel in Agro, non in Ara holocauſtum
fieri meruit. Per Malachiam, n fallor, Do-
minus conteſtatur futurum, ut ubique terra-
rum ac gentium hoſtia munda ſuo nomini offe-
ratur. Per Iſaiam dicitur, quòd Altare Domini
erit in medio EÆgypti. Ubique enim Dei licet
Hoſtia eſſe, ubique Dominus Altare eſt. Lu-
cianus Martyr Carcerem in Templum conver-

tit, ſuumque Pectus Aram eſſe cenſuit; in quo

primum Deo Patri Filium, tum Filio ſpiritum
ipſe ſuum ſacrificaret, illum recipiendo an-
tequàm moreretur; hunc, cùm moreretur;,
efflando. Babyla Antiochenus Epiicopus diu gegale
pro Chriſti nomine tortus, tandem dlucurne rum Obſers
carceris ſqualore conſumptus, diem extre- uud.
mum fortiter obiit. Juſſit cadaver ſepulturæz tmeus
mandari cum vinculis; tanta eum voluptas in- Ch Mi &
vaſerat patiendi pro Chriſto, ut ne poſt mortem Zus iem
quidem catenis carere poſſet. Proh facinus di- Farie.
gnum Diſcipulo Domini! Corpus etiam cùm
animæ carcer eſſe deſiit, ſine vinculis eſle
noluit; cumque ſpiritum liberum dimiſiſſet,
expediri catenis non valuit. Cùm requievit Mortifica=
in ſepulchro , carceris tormenta adamavit. enſ
Veneror Chriſti Sanguinem, poſt obitum
ejus in Cruce, è& latere profulum; verùm
& Chriſitum in Martyre commendo, cujus
caro etiam poſt mortem patitur quodam mo-
do pro Chriſto. O ſitis patiendi! O amor Peasi ere
ſervitutis! Ego vinctus in Domino Paulus exul- chr MNo.
tans clamat. Id tamen dixit, cuùm fſcriberet.
At Babyla vinctus in Domino eſt, cùm id nec
dicere poteſt, nec ſcribere. Sola Sponſa, &
ſolus Babyla ſupplicia, quæ tulere, narrare
non poſſunt. Illa rogat filias; Nuntiate dilecto
meo, quia amore langueo: Hic patitur, nec 10- Cant.5. 8.
quitur. IIla intermortua, hic mortuus pro Di-
lecto tormentis non eximitur. Quòô ſeſe hic ii Encan*
recondent, quibus grave eſt, ut aliquantulum
æ*ttate proceſſerint, Obedientiæ vinculis retine- Senes fen
ri? Non in ſola ſenectute Babyla, ſed poſt veant.
funus quoque Chriſti vincula retinuit. Amavit
ille in morte, quas nos fortè faſtidimus in
ſene, catenas. O verè prodigium charita-
tis! Ernbuit Mors conſpiciens ſuum in re-
gnum corpus intrare catenatum: ideéque illa
victa eſt, quia Babyla vinctus eſſe non de-
ſuüt. Planè victor, quia captivus; planè inter
mortuos liber, quia cum mortuis catenatus.
Credat ipſe bona Domini videre in terra vi-
ventium, qui libertatem uſque adeò odit in ter=
ra mortuorum, ut membra noluerit ſua vitæ
ſimul ac ſervitutis vinculo liberari. Inventus
eſt aliquando, qui inſignia ſervitutis ultra vitæ
confinia

.

2,28

confinia toleravit. Anafſtaſius verò Perſa Mar-
Sermo Spi- tyr & Monachus geminatæ gloriæ germen
ritaatts. ex minimo ſemine lſortitus eſt. Cùm enim
Miles ſub Cofroe urbem ſanctam vaſtatu-
rus proficiſceretur, à commilitone de Cru-
ce neſcio quæ intellexit, dumque paulè lon-
giùs de Chriſti ſeu prodigiis, ſeu portentis
Wimici Crucis Chriſti non ſeriò, ſed joco lo-
querentur, Anaſtaſium Crucis Cupido invaſit.
Ergo repentè ex Milite Monachus, brevi
Martyr ex Monacho factus eſt, ex hoſte ho-
ſtia, verè maxima, Crucis. O Verbum Dei,
planè ignitum! Etiam conglaciatum Cor per-
cuſſit, quamquàm non ſincero ammo funde-
retur. Ecquid, rogo, in nobis excitabit incendii
divinus Sermo ſeriò & ſemper inſtitutus, ſi Per-
ſam barbarum militem contra Crucem pugnan-
tem de Cruce ſermo & brevis & raptim emiſ-

ſus eum ad Martyrium incendit?

Ego ſum Alpha, & Omega, Principium
& Finis. Apoc. 1I. 8.

Magnum, opinor, latet myſterium in hac
complexione characterum, quæ primam, ul-
timamque literam conjungit, mediorum in-
curioſa. Cur non omnes characteres Chri-
ſto conveniunt, qui, cùm ſapientia ſit, om-
nibus literis abundare debet, quando omni-
bus Doctrina componitur? Omnibus indigemus
literis, ut diſcamus: imò ne nomen quidem
Sapientiæ duarum uſu literarum exprimi po-
Propeßta teſt. Itaque quid nobis Divinum Verbum tot
veinindae literarum neglectu præſignavit, niſi finem
principio copulandum nobis, de mediis non
admodam anxiis? Nimiràm, Dies quælibet,
& prima putanda eſt, & poſtrema. Audi Da-
videm : Et dixi, nune cœpi: En, A; Notum
fac mihi, Domine, ſinem meum; en O. Deus
gerverie noſiter id nos eſſe voluit quod ſe eſſe dixit,

Mortit me-
Aiuat io.

P76. 10.

Fons. Principum & finis. Semper ità inchoemus, ac
Tire non ſi nunquam incœpiſſemus; ſed inchoemus ità,
degenerer ac ſi foret illud extremum opus vel tempus.
Hanc nos Paulus artem præſtantiſſimam do-
Tmteri cuit, qui oblitus, quæ retrôò erant, currebat,
eiere. ſi quo modo comprehenderet. Oblivio præ-
eium. teritorum, & deſiderium comprehendendi, mi-

hil eſt aliud, quam omega alpha conjunge-
Tep disis ré. Joannes Damaſcenus Joſaphato Barlaa-
remedium. num hæreditatis loco monitum hoc reliquiſ-
ſe ſcribit: ut videlicèt Diem quamlibet ſibi &
primam illuxiſſe in via Domini, & extre-
mam cenſeret. Exiſtimavit enim Vir ſanctiſſi-
mus Adoleſcenti integerrimo ingentes ſltimu-
los addituram recordationem diei ultimæ, &
præteriti temporis oblivionem. Nihil emm æ-
què nos à Fervore vitæ retardat, quàm ſpes in
operibus præteritis, & longioris vitæ præiump-
tio. Etenim, duùm inter præſentem diem & ulti-
mum plurimos interceſluros confidimus Dies,
recordamurque non tunc inchoaſſe nos, ſed
theſaurum præmiſiſſe ſatis opulentum, quieſ-
cimus facile, & à curſu decurrendi ſtadii
præpedimur. Vis ſumma agere? Fingito tibi,
nihil adhuc aà te boni peractum;, tempuſque
defuturum tibi, niſi hodiè agas: & illicò
gratulaberis horas tibi in menſes, meritorum
7 exuberantià, extendi hors momenta & qua-
ri, implerique uno die, quod multis fortè
ecuhs non impleiles. Specta moriturum: quid
temporis elabi patitur iine lucro? TLotus affi-

Oliva

gitur Crucifixo: hæret faucibus lingua, & ta-
men Verbum invocat, nomenque Dei con-
geminat. O ſi una vel Anima è clibano pur- nvoyi
gatorii huc remearet, quid illa non ageret? fau.
Si tibi facultas daretur extrahendi per unam
diem quidquid poſſes ex ærario Regis: coœ-
nam profectò, ſomnumque negligeres, quò
plurimam indè auri aveheres. Sit tibi prin-
cipium & finis in mente, & patrabis eximia.

Ecce enim Dies veniet ſuccenſa, qua-
2caminnus: & erunt omnes Juper-
bi, & omnes Jarientes impietatem
ſtipula: O& inflammabit eos dies
veniens, dicit Dominus exercituum,
quaæ non derelinqu't eis radicem &
germen. Et orietur vohis timenti-
bus nomin meum Sol jaſtitiæz, & ſa-
nitas in pennis ejus: & egrediemini,
& ſalietis ſicut vit ulèi de armento.
Malach. 4. 1.

Die Deus pugnat. Nec mirum: Sol enim
Juſtitiæ eſt, cujus Milites Dies ſunt. Et
ſanè nihil ita Dei hoſtes retundit, quam Dies,
qui ſupervenientes vitæ germen arrodunt. ad
Quid enim ita contrarium Filis tenebrarum ta vmnd ces
eſſe poteſt, ut Dies, qui Solis ac Lucis Fi- Hei in
lii funt? Verùm non eſt cur ludamus, ubi Dei Nastntoe
furor calet, & ſtragem edit. Mirari non ſat Dies mon
valeo, cur Deus exercituum hoc loco dicatur bieni.
Deus, qui tamen non Milites immittit in per-
duelles, ſed Dies, imò Diem emittit. Sed e-
nimveròô nulla phalanz ſævior Tempore, nullus mes z.
enſis potentior voracitate Dierum. Rogo, quid piorum.
non tempori cedit? Quæ adeò firma domus;,
quæ ſuccedentium vi annorum non corruat?
Marmora, montes, ferrum ſolà Dierum violen-
tiꝗ exeduntur. Ergo Deus omnis patientiæ, qui
gravitate ſupplicn tarditatem compenſat, Mi-
litem ſuum Diem vult eſſe extremam, quà
veniente, recedet peccator; quà incipiente, ,B
impius eſſe deſinet, quâ illuceſcente, filius te-
nebrarum claudet lumina. Væ tibi, à die Do-
mini exercituum. Et quidem noli eſſe ſecu-
rus, quòd non multitudo dierum, ſed una
duntaxat Dies adversùs te dimicatura explicetur.
Nam hoc duriſſimum tandem eſt, quèòd non
licet præſagire ruinam noſtram. di multi
contra nos bellarent Dies, diſceremus, qud
ratione pugnaremus, cum ultimo: verùm cùm
unus ſit hoſtis noſter, non præludimus, ſed
pugnamus imparatique opprimimur. Hoc do-
lendum maximè putavit Stoicus, quèd ne
ſemel quidem licet nobis umbratilem exer-
cere luctam cum Morte. Ubi primùm cum
ea congredimur, cadimus. Cave ergo tibi
à Die Domini exercituum, eôque vehe-
mentius time, quòd una eſt, quæ nec alii
conſilium indicavit ſuum, & in tanta menſium
turba facilè latet: non ſentitur, nec præſen-
titur, cùm ejus nos ante experiamur victoriam,
& vulnus patiamur, quaàm præſentiam. Non- äfam.
unus & Regibus maximus, qui adventantem
exercitum riliſſet, evadere nequiit vel inſa- Dei Suor
num, vel perditum nebulonem. Nimirùm umus in ne.
non facile declinamus inſidias, qui exerci-

Dies ira.

tuum & rideremus, & optaremus congrelſ-
ſum. Ergone, inquies, imparatus opprimat
àz.

AA more

Die
vy b: ſt
ctenn
pt ſhus, 4
v aupit, 4
Dei ad
itire
aimn Me⸗
Pmus er
ſerbis)
Humm,
nmetav
u Eugui ſl
vi (hodonot
1 eclus e
eit Gi⸗
Untin et
t cur lu
Lt erunt 0
ienen
cene fum
eycurn t
Fenumvi
Illi, non
iut. Pro
lts vi
Mr 11. Füßul
zme la cotien
(udd, og
l n, gi d

Sin Pechhe ve⸗
r. Enchittem
ſla ktu
M imnmno
a butetor.
. Goe verbe
4 ſammahit
rwrrituun,
ernen. Q
4 t, gue⸗
Heuen ſ
lce ſul
Cce caezt
Uennt in
w leciſe Ae
inellomte
Kpale ſn
kte putani
un finul
n ſnt,
tentis eos
unm g
Tumpunt in
60o Cermnin
Gihnm;4
Neni pond
di NS

aret;
eg t) erge

8 nt: etian
ſug,
S Enbete .
II:
pi Nenſe

Uilti i e e⸗
. de ſices

unen Men

M Tim

uuün in

Et

wondn
Demute
nisſttugl
tonnzitl
etenN
ſer,

tun 1
lceru’
mo:en.

„
5

à Die Domini? Oppriméris, ſi fueris impara-
paxiten- tus: ſi te comparaveris, de eo triumphabis. Pla-
tia Mor- cet enim Domino plus noſter de ſuo Die trium-
nem pre- phus, quäm Diei ſuæ de nobis victoria. Vinci
veniate cupit, qui ſe victorem nollet. Quòd ſi hujus
Diei adventantis argumentum cupis, illud ſit
tibi præcipuum, quod minimè credes. Ecce
enim Dies veniet ſuccenſa, inquit Malachias.
Fumus ergo prænuntius erit Diei ignitæ. Si ſu-
perbis, non procul hofte ſurrigeris. Si adeſt
Fumus, Ignis non abeſt. Vix David populum
numeravit: cuùm ecce tibi lues triduò graſſatur.
gaperbia. Exigui fumi quàm grande incendium! Nabu-
Titstorà chodonoſoris elevatum cor eſt; & ſtatim ab-
Taſus. jectus & ſolio, beſtiis ſociatur. Non diſſimili
exitu Gigantum audacia, & Balthaſaris arro-
gantia, atque Antiochi ſuperbia compreſſæ ſunt.
At cur ſuperbi & impii ſtipulis comparantur?
Et erunt omnes ſuperbi, & omnes facientes im-
pietatem ſtipula. Cur ſtipula, & non fœnum, aut
certè frumentum? Nimirùm docemur, iis ti-
mendum maximè, qui non penitùs fuere mali.
Fœnum vile ſemper germen agrum inſedit. Sti-
pula, non ignobile gramen, ſpica aliquando
viruit. Ergo, qui Adoleſcens pudicus, ſed in-
juſtus vir es, ſed Senex rapax, time vehemen-

Tepidi o- ter. Stipula enim es, qui olim frumentum in-

lim fervé- tra corticem, hoc eſt, in tuo corde concoxeras.

4. Quid, rogo, miſi ſtipula putari poteſt. Juve-
Apaßata. nis, qui deſiit Euchariſtiæ ſe Pane reficere?
Reeidivi, Spica eras, cum Frumentum Electorum tuo
Tepiditas Pectore reciperes. Nunc verò divinæ Segetis
of fer- ſanctitatem pertæſus Aræ horreum horres, de
vorem. ſpica factus es ſtipula. Væ tibi. Te Te ſpe-
“äl Cat Dies Domini exercituum ſuccenſa „ cu-
degene- jus immodicis ignibus impietatis palea am-
rantium. buretur. At quem nobis nodum implicant,
Dei lra. quæ verba conſequuntur! Ait enim: Et in-
Malach. fammabit eos dies veniens, dicit Dominus e-
4. 1. xercituum, quæ non derelinquet eis radicem &
germen. Quid hoc prodigii eſt? Nonne ſtipula
eſt, quæ abſumi debet? Omnes facientes im-
pietatem ſtipula. Quod ergo prodigium eſt,
quédve ſupplicium, ſi arida jam ſtipula & ra-
dice careat & germine? An germinare conſue-
verunt ſtipulæ? Tum quæ radix in paleis, ſi
Hpeeri- Teciſæ aruerunt? Nimirùm Tepidi hoc loco
74. intelliguntur Hypocriſi conveſtiti, qui, licèt
ſtipulæ ſint, germen ſimulant, & radici hæ-
rere putantur. Germen, inquam, non Gra-
num ſimulant: herbeſcunt enim, & ſtipulæ
cùm ſint, ſpicæ haberi ſtudent. Verùm ſi at-
tentins eos examines, reperies nunquàm ſi-
mulatum germen in granum matureſcere. E-
rumpunt in olus, non frugem coquunt. Porrô
ego Germine ſtipularum vota interpretor Te-
pidorum; qui deſideris herbeſcunt nullo fru-
menti pondere ventilabrum evaſuri. Væ no-
bis. Si Stipula dicitur, quæ germine non
caret; ergo eæ quoque, quæ germinant ariſtæ
Perſeve- ſtipulis aggeruntur. Non ſolæ ſtipulæ ſtipulæ
rantis. ſunt: etiam quæ inter frumenta creſcunt, à
virius ſo-Propheta ſtipulæ nuncupantur. Væ, inquam,
lida. mihi: Quis ſcit, num ſtipula ſim, etſi ger-
Vroni,: Hen emiſerim? Non germen, ſed granum
exitus in- inter ſpicas diſcernit & paleas. Sola deſideria
eerius. non me frumentis aſſociant. Sequitur, quod
Ibid. 2,. impigros ſoletur. Et orietur vobis timentibus
nomen meum Sol Juſtitixq. Aurora Solis hujus
pallor Timoris eſt. Quis credat & tanta caligine
tantùm luminis naſci? Sol juſtitiæ ex metu ori-

lbid.

Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum . Lib. XV.

„maleficio umbræ Mortis: non in aprico cli-

tur divini nomiris. Et ſanitas in pennis ejus, &

229
egredliemini. Pennæ Solis radii ſunt Solis. Be-
né. Eos verò non pennas ſed pondus dixiſſem,
quando iis non elevatur Sol, ſed in terras de-
mittitur. Alis evehimur, pondere deprimimur.
Porròô Sol ſuis radus ad nos inclinatur. Quod zZ,elus a-
hic delitet Sacramentum? Sanè diſcimus ex nimarum
inuſitata vocabuli uſurpatione, tunc nos ele- & Piis
vari altius, cùm ad juvandas animas zelo Cha- ixtæ, ex
ritatis ablicimur. Avelleris a Contemplatione, Orationes
& inſtituendæ Juventuti præficeris? Exulta:
Pennæ ſunt, quæ videntur pondera. Apud
Deum ipfi Solis radii, quibus Lux terris in-
clinatur, Pennæ ſunt. Nimirùm quæ Te pro- Perſecutie
fundiùs dejiciunt, Te altius extollunt. Nullus bredeſt.
ità apparebat alis deſtitutus ut Chriſtus, in
ſtabulo jacens, piſcatoribus ſeptus, deputa-
tus cum latromibus. Verùm his maximè Ab- Humili-
jectionis inſignibus exaltari meruit à Patre. , eval-
Quod nomen obſcurius, quam quod Cruci
confixum eſt. Hoc tamen nomen Jnso, quod
Cruci hæſit, ſupra omne extare nomen læta-
tur Eccleſia, dolent Dæmones. Quod enim
oleum effuſum viſum eſt aliquando Sponſæ;
nunc ſupra Solem fulgere conſpicitur. Ipſa ef-
fuſio, quæ illud depreſſit, ipfſa alis illud in-
ſtruxit, & ſupra Solem evexit. Fulgebunt Ju-
ſti. Benè. Sed nota, quàâ ratione facti ſunt ve- Sap. 3.7.
luti Soles in perpetuas æternitates. Tanquàm

ſeintillæ, inquit, in arundineto diſcurrent. Si-

dus ni refugiat eſſe velut ſcintilla, arundineto
retruſa, Sol erit. Demitteris, cùm ex ſidere
in ſcintillam zelo ſuccendendi arundines dege-
neras: at depreſſio iſthæc erectio eſt, quæ te
ex Aſtro in favillam, & è ſcintilla in Volem
commutat. Arundines accendis? inter ſidera
accendéris. Noli faſtidire vile commercium ig- Manera
nobilium fruticum, quibus elevandus aliquan- viliora.
do es ſupra Solem. Quod dictum volo, tum,
ne faſtidias viliora pro animabus obire munia;
tum, ne damnum putes excelſæ Contempla-
tionis, pondus Actionis à charitate impoſitum.
Nam Propheta cuùm dixiſſet, Et ſanitas in pen- Ibid.
nis ejus: ſtatim addidit: Et egrediemini, &
ſalietis ſicut vituli de armento. Ac ſi diceret:
Solis radii, quibus ad nos flos ille lucis incli-
nat, non pondera reputentur, ſed alæ. Vos
ergo, qui iſta percipitis, Deſilite e Cœlo Con-
templationis, & in Coœnum peccantium,
haud veriti, ipsà fore ut Abjectione elevemi-
mi. Nam propter hoc fortè vitulorum inſtar Contems
egreſſuros nos prænuntiat: qui non ad jugum zlatie &
proſiliunt ex armento, ſed ad paſcua. Ergo OO†oavmo ex
ibi paſcêris, ubi metuebas Deo, hoc eſt, 2 elo ani
ſuo pane Cor fraudandum. Plus laborando ſi Taaen, &
exeas, quàm orando ſi lateas, divini pabuli Zelu. 6.
delicias aſſequéris. Hoc mes quidem ſenten- rarione
tiià Propheta regius nos docuit, eùm cecinit: melior &
Dominus regit me, nihil mihi deerit, in loco See
paſenæ ibi me collocavit: ſuper aquam refectio- ſ. 22. r.
nis educavit me. Rectè. At ubi hæc tandem
parata ſunt paſcua? Audi. Nam etſi ambula- Ibid. 4.
vero in medio umbræ Mortis, non timebo ma- Conſola-
Ia, quoniam LTu mecum es. Audiſtin? Non iere: Des
virent paſcua Domimi beneficio Solis, ſed Jatign.
vo, ſed in profundo lacu. Nec mirum: Pa-
bulum enim noſtrum Dei verbum eſt, quod
deeſle non poteſt nobis in medio umbræ Mor-
tis, cùm Verbum nobiſcum ſit, quod deſcen- Affabili-
dit ex alto illuminare his, qui in tenebris & tas nen
umbra Mortis conſidebant. Sequitur: Nam, deprimit.
eiſi ambulavero in medio umbræ Mortis, non bid.
V timebo

3 . Anz
Zelus a- timebo mala, quoniam Tu mecum es. Quidm

nimarum nobiſcum ſit, cùm egredimur ad procurandam
PFeriexla ſalutem amimarum, cujus ipſe deſiderio tan-

non recu-

ſet.

quam Sponſus de ſuo thalamo erupit ² Ergo
egredimini, qui babitatis in excelſo, & no-
lite caſum in caſu ſuſpicari: deſcenfus enim
iſte aſcenſus eſt: Nam & Solis radi, quibus
ad nos deſcendit & Cœlo, pennæ Solis dicun-
tur, ac ſi eis non ſeſe abſiceret, ſed elevare-
tur. Et ſanè quæ Solis gloria, niſi nobis ful-
geret, ſe une contentus in ſui triumpho juba-
ris? Cœlos non puto obſcuros eſſe: verùm
quia non nobis lucent, apud nos haud ſplen-
didi celebrantur. Beneficiorum nullæ leviores
pennæ: his quoquèò feraris ſive in Cœlum
ſurfum, ſive in terram deorſum, ſemper es
altus.

Fulgebunt Juſti, & tanquam ſcintillæ

in arundinete diſeurrent. Sapient.
3 7

Fulgebunt Juſti. Sed quo modo? tanquàm
ſeintillæ. Verè non magnus fulgor. Quæ enim
ſcintillæ Lux? Quæ? Summa, & quæ Juſtis
perſona- fulgorem addere poſſit, ſi tamen in arundi-
ram. neto diſcurrat. Has utique ſi conditiones im-
O erarias pleat Scintilla, Sole non parciùs effulgurat.
&ιele Scinhtilla in auro extinguitur, in purpura foœ-
"* torem non flammam excitat, ſuſcitat in arun-
e Tes dineto incendium, ſanè ſplendid i le-
eur, ſed dineto incendium, ſanè ſplendidum. Qu
inoses, git, intelligat. Scintilla in luce non lucet,
Religieni: Scintilla ſplendore hebetatur. Cupis incen-

Zelus a-
wimaruns
ſine Acce-
peatione

Pigaze dium excitare? Arundines invadito, non opu-
Va 5674 27 2. . 5 . „ 1 . 1 . „
Seaen⸗ lentas plantas, ſed frutices. Què aridiores :

mediocris eò aptiores homines ſunt concipiendæ flam-
& T⸗leta æ. Chriſtus, qui Ignem venit in terram mit-
medioeria tere, ut exarderet, Piſcatores duodecim egen-
ennt- tes, anguſtiatos;, afflictos corripuit. Vix au-
zr rum ignelcit, vix argentum calet. Quantis ob-
vent. ſidetur carbonibus fulgens metallum, ut can-
eterna dens & molliatur, & rutilet: cùm flammas a-

tantm. rundinetum concipiat, ſi vel modicam ili

Zeles a ſcintillam committas! Si Favilla divini Spiri-
2ο α Rùä t . . — . .
meliora bus in Apoſtolorum Cœnaculo exarſifti, alio-
miſeri: rum Ignibus relinque Quercus Baſan & Ce-

ſuasdebit dros Libani: tu tibi deſumito Arundines, quas
& faci- in Cineres Poœnitentiæ convertas. Vix flammi-
lie, o fer Titio aduret nodoſas duriſſimâſque Plantas
atilikes. 1. . „Wie . 3 .
diù eis commiſſus: integro exuſio Arundineto
à Scintilla, horulæ ſpatio non impleto. Opu-
lentos & Proceres, quis, poſt annum, Nami-
ni ſubjugavit ſervili diuturnaque culturà? Quot
remiges & foſſores rudis, breviſque Concio
à vitis traduxit ad Chriſtum? Itaque fulge-
bunt Juſti: ſed ſi tanquàm Scintillæ in Arun-
dineto diſcurrant, pauperibus opem ferendo,
conſulendo mileris. Non porrò ſat eſt, arundi-
nes corripere, inopéſque præferre divitibus
ſæculi. Etiam diſcurrat in Arundineto Scin-
tilla opus eſt, ſi & arundini flammam parere,
Pelar fe, & ſibi cupit parare ſplendorem. Non hæreat,
ser Ami. poſtquaàam incenderit: alioqui quis ſplendor
s icintillæ in incendio? Si arſerit arundo una,
evolet ad alterius incendium fſcintilla: alio-
quin evanelcet, flagrante frutice, quam ipſa
ſuccendit. Aliquem Chriſto lucratus es? abla-
Ctatum Deo committe. Quèòd ſi in arundine-
to non diſcurres, deſines in ardente jam ſyl-
vA ſplendere. Favillæ laus eſt, non exuren-
ti hateré plantæ, ſed arentem frigentémnve

Oliva

incendere. Citèò reſili ab ejus conſuetudine,
cujus pectus amore Chriſti compleſti. Sic e-
nim fiet, ut novas ſubindè corripias arundi-
nes, fulgeâſque, tanquam ſcintilla non hæ-
rens, ſed currens. Tunc enim fulgebunt Ju-
ſti, cùm, tanquam fſcintillæ in Arundineto
diſcurrent. Et ne id in favilla mirarere, Sol
ipſe nunquàm & nuſquam conſiſtit; ſed, poſt-
quam noſirum illuſtravit Orbem, ad Anti-
podas vergit, præſentiæ ſuæ pretium adjun-
Cturus abſentià & receſſu ſui. 5Æquè verò no-

paterentur: nec ſegetes flaveſcerent, ubi ſub-

reas deſævirent.

Miſericordiæ tuæ multæ, Domine. Pſ.
I18. 155.

. „ . . . 1 Familiag-
bis ejus tum vicinia,; tum diſtantia, necefſa- riia, vi-
ria eſt. Neque enim campi germinarent, ſed mia, &
arderent, ſi propiorem ſemper calorem Solis "bortu-

na cum

. aculari.
moto, vel remoto Sole, in eas bruma & bo- ſa

Non ergo ſine miſericordia es, quamvis Dei Mi.
eâ deſtituaris miſericordiàâ, quæ tibi lacryma- Erieordia

rum venam in oratione aperiat. Multæ miſe-
ricordiæ ſunt Dei tui, nec earum unum, ſed

& Provi-
dentia in
tentatis.

multiplex opus. Audeo dicere: Ahliqua quo- nibus.

que Domini perſonata Miſericordia eſt, quæ
Iram ſnnulet. Hæc Jobum liberis fortuniſque
ſpolhiatum amicorum conviciis expoſuit: quæ
verè non Indignatio extitit, ſed Cura. Tam
Deus miſeretur, cùm te conſolationibus re-
levat, quàm cùm affüäctiomibus deprimit. Non
es ſine Deo, qui tentatione quafſaris: nam,
& Satan aliquando coram Deo adſtat. Ange-
lis ſociatus Grandiora ominor oppugnato. Ni-
ſi Tenteris, non vinces. Elidere autem Dæ-
monem qui poteris, ſi eum proximum tibi
eſſe non vis? Cæteri hoſtem quærunt ad
necem; nos triumphare de hoſte cupimus fu-
giendo. Niſi imimicus in prælium deſcendat,
non vincetur. per Aſpidem & Baſliſcum
ambulabis: & conculcabis Leonem & Draconem.
At quo modo conculcabis, quem times adeſ-
ſe, quem optas quaàm remotiſſimè amandari?
Cervicem erige, ſpera in Domino, hoſtem
provoca, trahe, ſi renuat: eum duntaxat vin-
ces, ſi premas. Et quoniam caſtioris conſ-
cientiæ viros alloquimur, Non modò concul-
candus eſt Draco feterrimus, ſed & ambulan-

Pfſ. 90, 13

Serupule⸗

Tentatio

dum ſuper dorſum fortiter, Chriſtiano eſt. non nocet.

Ipſe, ipſe fingit non rarò in ſecuritate pe
riculum, fingit in hbertate laqueum, colo-
rat in fide perfidiam. Aude, Chriſti miles:
Signo te Crucis muni, itérque tuum ipſe ſit
Draco. Per eam incede viam, per quam reſu-
pinatum intueberis Baſiliſcum. Illud mazimè
exequere, à quo Te nititur abſterrere. An-
tonio ſeſe Dæmon in eremo oppoſuit: eum
non modò vir fortiſſimus non declinavit, ve-

Damon
no timen-
dus.

rùm per calcatum Anguem Gehennæ perrexit

ad Agnum Cceli. Seper Aſpidem & Baſiliſcum
ambhulabis, & conculcabis Leonem & Draco-
nem. Audin'? Non linguAâ, ſed pede conſligen-
dum cum Dæmone. Plerique cùm tentatiom-
bus agitantur, ſcrupulilque feriumur, diſpu-
tationem inſtituunt cum Satana. Periculosè cum
eo diſputas, quem feliciter conculcares. Dra-
co enim eſt callidiſſimus animantium, cum quo
Eva diſputavit & cecidit, quem Hilarion

contempfit & vicit. Tribuamus & hanc lau-

dem Cacodæmeni: non gehennæ titio, non
lutum

tiun iun
la gur
Der lgss
Gorun ca
nüns kinn

Gen⸗
Ner .
en⸗
litave
38.

Mor!
Imis ſcenlum,
ir: tent
ias
n Ipertt,
Ve. MNlo Pro
Conhktlende
Ctan conl
id cente o
nobis non
Ketio, Dit
Celcenlu in
lig, herue
Se⸗ Dln 3

(le admir
uer henumqve
tun. Iucue
u Ed hon ſ.
twriturnæ
n Uiebuttitn
a Innes tery
Mu bor mmoe
7 ferim,
ſin Mvenles. I
eelulid g
Ni
dor mecdic⸗

aommptiis

4 1 Eemi o
h ibes
etir;
lus loen
Uenandin,
Cenſ 4
danchut
tnts n
ſe
8 Meas
Penus
Non e
CCl S

Ei

4, nin

tbile⸗

n and
Ke apim;

onniht Mien
mutuurt
And,
n dene
ſed ry
Chrſri,
Kowie ,

47

—

lutum platearum, non ſtercus terræ, non
fex duntaxat vitiorum eſt, verùm & flos fe-
rè eſt. O florem benè olentem! Et quidem o-
lere aliquando poteſt, qui non benè ſemper o-⸗
let. Et quinam flos? Qui? pulcherrimus, is
cui Sponla vix aſſimilari potuit in omni gloria
ſua. Nardus eſt. Non quia Nardus ardorem
quodammodò quo ille cruciatur, ſuo nomine
exprimit, ſed quia ſolà floret pedum compreſ-
ſione. Verùm vitiorum pronubum flore dona-
tum dimittamus aà conſpectu Miſericordiarum
Domini, quarum penè obliti ſumus, dum
ſuper Draconem te ire ſuaſimus. Ergo Miſeri-
cordiæ Domini multæ: & inter eas, illam
Propheta cupidiùs optat, non quæ blanditur,
Pſal 118, ſed quæ pumit. Audi: Miſericordiæ tux multæ,
155. Domine. Ex his, quam deligis? Necundum ju-
lbid. dqicium tuum vivifica me. Miſericordiam amat,
ſed quæ odium ſimulet. Vivificari cupit, ſed
per plagas. Denique Judicium expectat ſuppli-
ciorum campum, ut inter corporis funera A-
nima ſeminecis reviviſcat.

7.

Si aſzendero in Cælum, Tu illic es: ſi

deſcendero in Infernum, ades. Si ſum-
Ppjlero pennas meas dilueulo, & ha-
bitavero in extremis Maris. Pſalm.

138. 7.

Talentas Mliror Davidis conſilium. Tentat in Cœlum
mediocria aſcenſum, nec pennas curat, quibus effera-
Religionis tur: tentat deſcenſum in Orcum „ nec alas
Mazera Comparat, quibus ſuſtineri poſſit, ne cum pe-
viliora. riculo proruat: de tranſmittendo mari, ſeu
confiéiendo terreſtri itinere uſque ad Maris
oram conſilium init, & pennas ſumit? Sanum
id certè conſilium fverit, perſpicuum tamen
nobis non eſt. Sentiant alii, ut lubet: ego ſic
ſentio. Difficilius & aſcenſu in cœlum, &
deſcenſu in orcum, tritum nobis Iter per Ter-
ras, pérque Maria. Utinam meum ipfe ſenſum
Intentie explicare norim, qui Prophetæ mentem diſ-
rea. cutio. Virtus ſanè prodigioſa, & quæ ſui fa-
Cloriag cile admirationem concitat, ardua eſt, ſed alis
vana cen- plerunque non eget; vento enim gloriæ effer-
dit ange- tur. Itaque & aſcenſus Orationis prolixioris;
t nti ſed non ſanctioris: S& deſcenſus Solitudinis
yrava. taciturnæ non humilis, admiratione pro pen-
Bons or his abutitur. Difficillimum iter illud eſt, quod
cultanda. Omnes terunt, nullus miratur. In eo enim la-
Retula- bor immodicus, & laus exigua. Facilius ab-
rum ob- ſtemium, quam temperatè vino utentem,
ſervatia. invenies. Ibi enim aquam ſuperbia condit, &
Tarva is plauſus diluit: hic inſulſam potionem nec ſa-

Saker por medicatur, & color integit infuſi vini.
Singalz. Promptiùs annum ſolidum ſilemus, ut de no-

ritetibus bis mira loquatur fama, quàm iis tacemus ho-
ſunt. ris, quibus nobis ſermo vetatur: hic enim ſilens
Rscnr tacetur; tacentemque nemo prædicat, quia
nmnullus loquitur: ibi taciturnum loquentes effe-
runt, libenterque ſplendidum de ſe ſermonem
diuturnâ taciturmitate ambitioſus Pythagoræ
auditor mercatur. De ſe enim mavult ſermo-
nem audiri, quam ſuum. Verbo, neque in aſ-
cenſu ad Aſtra, neque in deſcenſu ad Infer-
num eguit Propheta pennis, quas ſumpfit ha-
bitaturus in ora Maris extrema. di ſumpfero pen-
nas meas diluculd. Nam ſingularitate præcel-
lens genus vitæ quamvis difficultate non careat;
alis non eget: Laudis enim ſpes pro alis eſt.
Coœlum ſubire extra ie raptum Contemplatio-
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Ibid.

Stromatum, Lib. XVYV. 23 1

nis dono, jucundum, & à tam multis expeti=
tur, aſcenſuſque etiam non probis levaretuf
ſingularitate prærogativæ. Ità quoque demitti
grandi Humilitate in Oreum uſque, tete pedi-
bus adſternendo vel hoſtis, vel ruſtici, non in-
credibile ſactu opus, quòd indè tibi confletur
veneratio & laus. Ideò nec cohortatione, nec
vi ad hæc perficienda indigemus. Nobis utro⸗-
bique Deus imminet. At ſocio poſthaberi, ma-
jori ſubdi, inſervire minori; quæ omnia in
Monaſteriis paſſim præſtantur; quia vulgaria
& communia, vizx alacres exequimur. Pede-
ſtris hæc via eſt, non volatus; eget propte-
reà pennis, & trahi in iſta debemus ipsà Nu-
minis dexterâ, aſcendero in Cœlum, Tu illic
es : ſi deſcendero in inſernum, ades. At ubi de
littore in littus imus, quia id itineris non ac-

cidit, quaſi miraculum à Deo; nonniſi ducto-

re Deo conficitur. IUluc manus tua deducét me. Pl. 138.5:
Quin & teneat neéeſſe eſt, te ibi dextera Dei.
Aſcendimus & volamus ſine alis: non ambu-
lamus ſine pennis. Maxima implemus, quia
magnifimus. Conſueta & mediocria faſtidimus,
quia premunt, nec elevant. An non Hypo-
criſis ſamem famâ compenſat, ſuppliciaque
ipſa ſibi ultrò accerſit, ut ſplendidum de ſe
feratur à ſpectatore judicium? Contra;, com-
mune vitæ genus aſperrimum eſt; quia & dif-
ficultate non caret, & caret admiratore. Un-
dè, cùm Propheta dixifſſet Deum futurum in
Cœlo, & in Inferno adfuturum, habitamti in
extretmnis Maris dexteram tantùm porrecturum
affirmavit, eümque firmandum Divinæ manus
præſidio. Ea enim ærumna gravior, quam præ-
conia non efferunt, & angor deprimit. Quot
flores, ineunte Maio, erumpunt ſine pretio!
una interim miraculo futura Roſa, ſi hyeme
naſcatur. Non iſta pulchrior, ſed illis copia pre-
tium ademit, minuit digmitatem. Utilior, nec
obſcurior Adamante Cry ſtallus. Flatu figura-
tur in vaſa, fingitürque in pateras & ſtatuas.
At quia farior Adamas; gemma eſt, Vitro vi-
liore, quia non rarò, ſi digito monſtremur,
montes convellimus: ſi lateamus, onus nobis
fit importabile glans ilicis, & lauri folium. Er-
go ſine pennis Coœlum petimus Aſtris collu-
ſtrandi: Humi conſidere neſcimus; plauſore
carituri.

Servus tuus ſum ego: da mihi intelle-
tum, ut ſciam teſtimonia tua. Pſals
118. 124.

Libertatem, quæ nullo benè venditur auro, Eledio
Propheta diſtrahit, ut «.ternorum cognitionem Statuse
aſſequatur, ex Rege ſervus, imô ſervus in Re-
gno: nos verò antè ſcire Divina teſtimonia οation
volumus, quàm velimus Domino mancipari.
Scrutamur Legem & Prophetas, Biblia ſæ-
pius evolvimus ut tandem, perſpectà rerum
humanarum vanitate; Domino famulemur.
David ante fit ſervus Domini, tum intellec- Scientis
tum ſibi dari popoſcit à Domino: atque ideò ex Kegi
fortè uberiorem ſcientiam recepit, quia antè ue ebe
pretium dedit, quaàm mercem poſceret. Falli- ler vais:
mur, ſi Divinorum cognitionem putamus à Qzarionis
nobis conſequendam eſſe, antequàm nos Deo fons,
dedamus. Servus antè fias oportet, tum Deus
ſervitutem tuam cognitione ſuâ coronabit. Id
experimur quotidiè omnes, qui, què fidelius
Deo ſervimus, eò clariùs Divina percipimus.
2 Fiat

232

Fiat ecor meum immaculatum in juſtifi-
cationibus tuis, ut non confundat.

PfI. 118. 80.

Tentativ tin
non timè- eſt: Et erubeſcunt, ubi nulla eſt injuriæ ſuſ-

da. picio. Invita enim mens impuras aliquando co-
gitationes verſat, quibus ſe pollui reformidat.
O erubeſcentia rubore ideò digna;, quia indi-
gna! Lutum eſt feda chorearum imago, at
non inquinat, niſi volentem. Non cùm tan-
Eccl. 13. git, ſed cùm tangitur, inquinat. Qui tetigerit
1. Picem, inquinabitur ab en. Haud verò inqui-
nandum dixit, quem pix tetigerit. Cogitatio
Ignis eſt: accedentem accendit, ſtanti procul
non nocet. Baſiliſcus, ſeu Regulus eſt; ve-
rùm ſi ab ea Oculos avertas, perit. Fovea eſt,
laqueus eſt, niſi temet in eéum injicias, quam-
vis juxta te ſit, ſecurus es. Lunc peris, quùm
ejuſmodi ſpectris ac terriculis ità turbaris, ut
muneri tuo deſis. Pit enim pavore improvi-
do, ut dum Umbram fugis, Solem declines.
Si cogitationem, quæ nocere non poteſt, ef-
fugias, Orationem fugis, quæ prodeſſe ma-
ximè potuit. O Prophetæ digna poſtulatio!
Pſ. 118. Fiat, inquit, Cor meum immaculatum in ja-
8o. Ntiſicationibus tuis. Non immaculatum in defe-
u imaginis depravatæ, ſed in abundantia
ſanctarum Legum. Quod mentem inquinat,
non ſœda cogitatio eſt, ſed turpis Legis obli-
vio. Imple mentem tuam divinarum Legum
obſervatione, & ſpectra in te patere inſanire.
Non enim vincitur, qui obſidetur;, ſed qui op-
pugnantem hoſtem admittit. Imò triumphos
parit non rarô hoſti, qui triumphos ex hofte
meditatur. Siquidem ipſa de trophæo referen-
do diuturna meditatio, dùm telum evaginat
in laſciviam, ipsaâ recordatione laſciviæ feri-
tur, & interit.

Trepidant plerique timore, ubi timor non

Appropinquaverunt perfequentes me ini-
qui: a lege autem tua longe faöëti ſunt.
Prope es Tu, Domine: & omnes vig
tuc V'eritas. Pſ. 118. 149.
Tentazio Orationem plerique negligunt, Regulaſ-
ends. Que contemnunt, duùm tentatiomibus afflictan-
Serupalo- tur. At falluntur. Vana enim ars iſthæc eſt e-
ß. udendi hoſtem. Tempus häc ratione, non
hoftes fallis: qui, cùm à lege Domini quam-
maximè diſtent, nocere tibi haud poterunt,
ſi degi Domimi obſervantiãà mandatorum affi-
ach g. garis. Appropinquaverunt berſequentes me ini-
Iorvanmiis di: à lege autem tua longe facti ſunt. Hæc
Tentstio- Vera eſſe non poſſunt, niſi Tu antè à lege
num ef Dei receſfſeris, quam illi ad Te acceſſerint.
vemedit. Nam longé facti ſunt à Lege, dùm ad te ap-
propinquaverunt. Itaque hoſtes non noſtros
advocamus, àa lege Domini recedendo. Undèé
rem dicere audeo & dictu, & factu incredi-
bilem: vanum fſcilicèt eſſe timorem receden-
di à Lege, cùm tentaris, & angeris; quòd
periculum non vitaveris, antequam tentarere.
Nam ſi hoſtes appropinquantes tibi a Lege
recedunt, liquet Cor tuum Legi proxinum
nen eſſe, à qua procul fit, qui illis prope
Et. Comtra, poſtquam illi appropinquaverint,
ſi cautior evadis, Dei vicimam promereris:
undé & Pialmiſta canit: Prope es tu, Domir

Regnla-

Oliva “

ne: cùm antè præmiſiſſet: Appropinquave-
runt perſequentes me iniqui. Iniquitas ergo
dæmonum hoſpitatrix eſt, quorum cibus Te-
por eſt. Nec mirum, ſi libenter in frigidum
cor divertunt, qui igne cruciantur. Firmum
itaque ſit, Tepiditatem parentem eſſe Tenta-
tionum, Virtutum novercam; Tentationem tis dani.
verò apud Deum piam Oratricem eſſe, cujus
permotus lacrymis Pater miſericordiarum præ-
ſtô eſt, Iuctanti laturus opem, ſpémque lau-
reæ allaturus. Itaque Otium bellum parit,
Deſidiâque turbationem; contrà, Triſiitia
ſolatium gignit, uti Sol & ſinu noctis erumpit.

D

Et induit maledictionem ſicut veſümen-
tum: & intravit ſicut aqua in inte-
riora ejus, & ſicut oleum in oſibus
ejus. Pi. 108. 18.

Cave peccatum, ejuſque ne perſonam qui-
dem induito. Plerique Innocentes in corde Principijt
ſunt, qui tamen, ut homines mulceant faciem ebhe.
induunt Peccantis, ſimulântque ſibi non invi- Hamani
ſa ſcelera, ne ipſi ſint ſceleroſis inviſi. Induunt MLedkes.
hi Maledictionem duntaxat ſicut veſtimentum, Rer
corde diſcludentes, quam & ſermone & ha-
bitu præferunt Iniquitatem. Inverſa & mon-
ſtroſa iſthæc Hypocriſis eſt, quæ lupum fi-
mulat, & ovem tegit. At Ovis, ſi Lupi vil-

ienpuriss.

lo integatur, ex Ove fit Lupus: non enim Uodeſtia

diù veſtis eſt, quæ ſicut veſtis nobis circum- negleta.
datur Impietas. Zona tenuatur in aquam, ut
in interiora aninæ pervadat, utque penitius Amicitio
quoque in oſſibus ſerpat intimiſque medullis, A4.
eliqueſcit in oleum. En apertam de ſtulta nsva ie
metamorphoſi ſententiam: Et induit male-
dibtionem ſicut veſtimentum: & intravit ſicut
aqua in interiora iejus, & ſicut oleum in of-
ſibus ejus. Saülem inobedientia primò te-
xit Zelo victimarum, tum palàm rebellandi
audacià à Deo abduxit. Nota blandum flagitii Eruteſei-
ſubeuntis lenocimium. Scelus primò veſtis, tum zia mals
aqua, demum oleum eſt. Primèò tegit, dein- Viriutis
dé abluit, ad extremum inquinat, flammâm-
que vel incendit, vel nutrit. Noli ergo tam-
quàm amictum tibi crimen circumdare, va-
nè confidens, non futurum te ſceleſtum, ſed
tantùm appariturum, ne & Deo corde inno-
cens, & habitu ſceleſtus hominibus adverſeris.
O te miſerum! Rarò manus Eſaü, & vox Ja-
cob copulantur: & ſi Manus ſceleſtæ, & vox
religioſa fœdus iniere interdum, raro felicita-
tis prodigio, vix, aut nunquàm id evenit. Vox
Eſau & cor Jacob ſemel lippo impoſuere. Citò
enim vox Eſaü in pectus delabens cor Jacob
in cor Eſaü convertit. Citò Iniquitas Juſtitiam
in ſe commutat: citò facinus, quod veſtimen-
tum duntaxat videbatur, videri deſinit, &
aqua fit in viſceribus animæ, ut ad medullas
pertingat in oleum transfuſum. Et proh ſcele-
rum illecebras! Initio decepta Mens ità ſcelere
conveſtitur, ut prudentior appareat, ex quo
ſimplicitatem abjecit. Tum ſi veſtem in inte-
riora demittat, non turpior, ſed purior cenſe-
tur; aqua enim fit quod veſtimentum erat; non
enim Laſcivia ſtatim calet, ſed blando amici-
tiæ nomine, quaſi frigens Cryſtallum, adrepit

Cordi, ſolatium latura non ignem. Ad extre-

mum unda in oleum concreſcit, Amôrque fit
Amicitia;, incenditque aut riſus aut vox Ani-
mü, eui, ceu aqua igni contraria, blanditiæ cre-
debantur.

Tepidita-

ſatuente
ſtitque
extincto
lcias ex
tüm, nnl
Coniirmat
Ii lam
un min
ſuntie pi
Citis cond
Gue mo
Virere in
Adolelcem
hanur
,Iicordie!
en, ſin
Pheta, Gn
indoi ab
1 eiis p
Commmume

eueun ſit;.

Contra,
eccatoris
Verd cilici

Er mum
Giut.

0 den
ft tuclinnem
& Vugi
„., &
Mürtem
Ct Vir⸗
tot am
ego miract
eſeit Sin
Flliumn M
Erbekand
Cln ila .
Mon erum
1s luncea
Aberumm
leo ſir
I lace,
u bit
lii: uoine
Kautair,
en Vi
u ſit a
Pnin iti
ni t, nn
tere no

ginne
ng
dul
1 4.
ii
Enn
Ur,
ni
unm

Win
gin

pekirng
n
lemte
ſbimae
wil unn
eling,
etmo k.
netl dur
e a⸗
ihllii
Wrcn

1An i,
1 eind
n Mtlel
ndonkgis
mdelutun
d egn e 4
ut, Mnr
Mlcptr.
1Cuntt,
Celkun:
Neo A;
bistdnt⸗
ſiü, & ul
elele,in
n) unß⸗
nileni
dintenli
bens .
curpNnn
leiie
ei ii,l
A tenl⸗
ltt
Mniib.
uet, t
ſeken u,
ſnie
Aunn erin .
Elan n
en 4 4

7 .

Stromatum, Lib. XV.

Labi poſ- debantur. Et quidem dùm Maledictum veſti⸗
Jſun: Op- mentum duntaxat eſt, non cum ſummo diſ-
rr crimine adoleſcentem oppugnat: veſtitum e-
5l nim palàam degere, palamque verſari patitur.
,„„. Alt cùm veſtis in aquam degeneraverit, nudus
illicò infelix ſceleris tyro, forum refugit, ho-
mines vitat, parentes timet, fugit à Prælato:
Adæ tantùm prævaricanti non diſſimilis refu-
it Deum, umbras indagat, afſuit perizoma-
ta, Anguis Auditor, & Pomi Raptor. Poſtre-
mô Aqua rigans hortum voluptatis, in oleum
vertitur ignium pabulum, populaturum plan-
tas, quorum tegi poterat foliis, hortumque e-
vertens, cujus malè floribus veſcebatur, tam
frugem pertæſus ſalutis, quàm mortis fructu
victurus. Ergo & ſine veſte, & ſine unda; &
oleo perfuſum infelix cor æſtuabit; Deo ità
ſtatuente, ut qui veſtiri iniquitate non timuit;
ſitiitque rigua iniquitatis, igne corripiatur in-
extincto, flammas paſſurus, ubi undarum de-
licias expetivit. Quod ne à nobis dictum tan-
tàm, nullis Divinarum monumentis literarum
confirmatum putetur;, recordemini prodigi Fi-
lii calamitates. An non illum velut indumen-
tum iniquitas texit, cùm partem duntaxat ſub-
ſtantiæ poſtulavit à Patre? Verùm ſociis per-
ditis convivendo veſtis ſolvi cœpit in aquam,
quæ mox in oleum converſa eſt, cùm miſer
vivere incopit luxuriosè. Et quidem hæc in
adoleſcente veſtimenti dumutatio in aquam æ=-
mulatur prodigium, quod, divinæ ope Miſe-
PIrA7.5. Ficordiæ factitatur in corde Juſti. Qai dat ni-
vem, ſicut lanam. De Deo id cecinit Pro-
pheta, qui Impietatem profitetur velut togam
indui ab impio, & mox ceu aquam in interio-
ra ejus penetraſſe. Ergo utrobique quædam
communicatio aquæ eſt veſtis. At Iniquitas a-
qua fit; cum antè fuerit veſtimentum: J uſtitia;
contra, mix eſt, & veſtis fit. Quia nimirùm
Peccatoris pompæ penitùs evaneſcunt, Juſti
veròô cilicia in aurum feliciter demutantur.

Et tuam ipfius animam pertranſibit gla-
dius. Luc. 2. 35.

Beatiſit. O Senis non ſatis mihi perſpectam grati-
ma Virgi- tudinem! Accipit Simeon à Virgine vitam;,
i⸗ buri. & Virgini gladium tradit. Filhum eripit Ma-
t. trj, & Vulnus tradenti Filium infligit. Ipſe
Mortem optat, & Vitæ authorem in ulnas ac-
cipit: Virgini vitam reddit, & telum in ejus
défigit animam. Quæ audio portenta, quare
ego miracula ſpecto? Non cùm à Matre Filium
accipit Simeon, de Gladio loquitur, ſed cùm
Filium Matri repomit. Opportuniuùs ſanè tranſ-
verberandum Virginis pectus prophetaſſet,
Ccùm illa Filium offerret, quam cùm recepit.
Non enim deeſſe potuit pudico pectori Dolo-
ris lancea, cui deerat Amoris pignus, Filius
uberum. Verùm inſimulare crudelitatis non
audeo ſanctum Sacerdotem; qui dimiſſus eſt
in pace, poſt acceptam Pacem in ulnas ſuas.
eat? Quid igitur? Puto illud nobis præſignari in
Parens. Virgine „ cui & Filius redditur & Gladius
e :, traditur, vix oblatos Deo Filios Matres a-
implicen: bud ſe din habere poſſe ſine Gladio. Et qui-
ezuris ſ- dem Virgo fanctè Filium non rapuit, ſed re-
enlaribus, Git a Simeone. Nunc verô plerunque Deo
dicata pignora à Coenobiis Gemitores abdu-
cunt, non carituri Anguſtiæ enſe, quia ca-
rere nolunt Amoris pignore. Semel Deo di-
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Parentum
obli vio.

233
cata proles ſine ſanguine non revelletur ab A- Filiorus
ris. Deus enim exercituum, qui venit in Ter- politicæz
ram gladium ponere, non pacem, armat quos ducatié;
amamus, efficitque; ut dàùm inordinatè dih-
guntur, ordinaté feriant non tam Parentes:
quam Peremptores repensd plagâ pro ofculis.
Sinant Conſanguinei id efle in Coenobis Cru-
ci Monachos authoratos; quod facti ſunt ;
nec revocent ad fori negotia, qui à Foro pro-
fugêre ad Chorum. Nam ſi ſanctè conſepul-
tos ſervatori excitabis, ut pro te ſatagat, re-
divivus occidet te, degener à ſpiritu vocatio-
nis ſuæ, clamaturus poſt, ut illi multa pro-
cures, & impetres, quia illi inclamaſti quieſ-
centi in ſepulchro, Veni foras. Exilit, ſed in-
ſtitas quoque & ſudaria projiciet, volet cu-
piditatibus vivere, quem non es paſſus con-
ſtanter & mori, & jacêre in tumulo. Lazarus
tuus, ſi jacêre cœperit, epulabitur, non mo-
deſtè cum Chriſto, ſed immaniter unus & Con-
vivis damnati; apud Lucam- Epulonis. Ergo
Virgini Martyrium non defuit, quia non de-
fuit Maternitas; Filium recepit in ſinu, in ani-
ma Vulnus excepit. Utroque felix & Filio, Mortifrss
& Vulnere. Non enim ochile potuit Vulnus; tio Chri-
quo Filio Paréns facta ſimilior eſt. Non potuit 72 8, en
carere Gladio, quæ noluit carere Filio, cu- g E cha.
jus ſolæ deliciæ fuere Vulnera. Nec in Cruce =:e Te-=
ſine clavis, nec in ſinu Matris ſine gladio ja- b rn cu-
cêre pertulit Dominus: adeò, poſtquàm Deo lam Ola-⸗
oblatus in Templo eſt, in ſolis ſuppliciis re- T 477.
quievit. Bis forté Puer in Sacrarium illatus eſt: „is a, hi⸗
domi ſanclè circumcidendus, & Deo immo- tectatar.
landus in Templo. IIIic ſtetit ſine gladio Ma-
ter, quia ibi non fuit ſine vulgere Filius:
hinc Mater revehit Enſem, quia filius Vut-
nus non vehit. Ergo aut Mater aut Filius &
Sacris abire debet cum Plaga. Diſcis, credo,;
nec JrsM ſine vibice efle velle, nec Deo gra-
tum Sacrificium eſſe ſine cruore immolantis.
Ego verò, qui ad Sancta non accedo;, ad val-
vas expectabo redeuntem cum Filio Matrem;
& quia cæcus ſum, & nudus, & miler, &
miſérabilis ſtipem petam à redeunte. Lacry-
mam ego abs Te peto Fili tui,; O Sancta Pa-
rens: quæſo Te miſerere mei. Lacrymam ſi
præbes unam, dives ſum;, cæcus non ſum;
miſer eſſe deſino, eſſe incipio fortunatus. Vel
gladium, quem tuo cordi Simeon infixit, mi-
hi trade, vel Filii tui lacrymam mihi infunde.
Imè utrumque, ſtipis nomine, porrige ſup-
plicanti. Utrumque & meum & Filii tui bene-
ficium eſt. Non enim telum geſtare in corde
potes, quin Filius, qui tuo in ſinn recubat;
vulneretur. Nec lacrymis madet ille, quin ea-
rum acerbiùs frigore crucietur. Et fortè ſan-
guis lacrymæ ſunt, quas ille fundit tui viciniâ
gladii ſauciatus. Vulnus enim in corde Matris
hunc emittere ſolet ſanguinem ex oculis Filii.
O utinam meum abiret in pbannum Cor; quo
eo galeres vel lacrymas abſtergere Filii, vel
vulneri tuo (horreo dicere, ſed opto fieri ;
parce, Domina, parce egeno) faſciam adhi-
bere. O me fſine corde felicem! O Cor non
ſine lacryma, felicitate meâ longè felicius!
Duplici illud nomine fortunatum dicerem;, & 5
quèd procul ſit à pectore Peccatoris; & quòd
prope oculos Salvatoris ſtatuatur. Felxx, quôd
Me caret, felicius, quod fronte Pueri non
caret. Felicius pannus eſt; erat,; quam Cor.

Amare potuit, cùm Cor erat, ſed amari non
debuit, quia non amabat. Nunc Cor meum;

V 3

gmare

Chriſto
inflicta
Alapa.
Eecleſia-
Religioſt
ſeſe pro-
tegant, &
bhonorent.
Chriſti
Paſſio.
Perſecnto-
res Iaſto-
rum.

Injuriæ
gemmaæ
ſunt.
Oppro-
brium
Chrifti.
Mortifi-
cationun,

Iitis.

234

amare non poteſt in Pannum commutatum:
amari debet, quia lacrymis madet Redempto-
ris. O Domina, da gladium, quem præbuit
Senex, cor accipe, quod Iniquitas abſtulit.
Do, quo careo, da, quo Tu carere debes,
nec Ego carere poſſum. Mihi ferrum debetur,
qui reus ſanguinis ſum. Peccavi, ideéque mo-
ri debeo. Quòd ſi Mors mihi debetur, quare
non præbetur & gladius? Sit gladii pretium
Cor. Sit mortis meæ hæc vita, ut non alio
cadam enſe, quàm quo Anima tua;, O Vir-
go, tranſverberatur. Corde libenter carebo .
ne gladio & Ego caream, & ut careat Vir-
go. Non curo Mortem, ſi eam infert Virginis
enſis: negligo Vitam, ſi ejus me gladius vul-
neret, ex qua vitæ reparator prodivit. Saltem.
illa mihi conſolatio ſit, ut eo ſaltem tempore,
quo ego ferior, à Matris anima gladius abſit,
jactaturus, ideò me caruiſſe vità, ut Virgo
careret vulnere. Felix O ego iterümque felix,
ſi qui vità meâ Filium vulneravi, meâ mor-
te Matrem vulnere levem.

Quid me cædis?! Joan. 18. 23.

Vox Verbi Dei eſt alligati ad percutientem
ſe, coram Principibus Sacerdotum. Quid hoc
eſt, quod à Te audio, Jksou? Terebrabun-
tur pedes ferro, cædentur humeri plumbo 2
manus pendebunt & Cruce ſuſpenſæ, & ſile-
bis. Nunc verô alapâ duntaxat percuſſus do-
les, dolorémque querelis vel ulciſceris, vel
prodis? Num pedibus mambuſque nobiliores
genæ? Quòd ſi illis hæ præſtantiores, cur ca-
put, reliquis nobilius membris, mutus pateris
ſpinis coronari, & quati calamo? Cur in ca-
pite dumos ſuſtines, & alapam non fers in ma-
xilla, qui genarum neutram ſubducendam ſua-
ſiſti percutienti? Ego ita ſentio. Supphicia re-
liqua coram Præſulibus, Regibus, ac cohorte
militari ſuſtinuit: alapis verò cæſus eſt in Con-
cilio Sacerdotum. Id tandem eſt, quod tum
Chriſtum gravius pupugit, & Diſcipulos Chri-
ſti graviſſimè excruciat. Etenim quam non fe-
rendum vulnus coram Principibus Sacerdotum,
Eum cædi ſpernive, qui, propter Legem 8&
Teſtamentum Dei, Patrem, Patriamque re-
liquit, ut Deo militaret ſub Sacerdotum patro-
cinio! Non eſt, quòd pluribus ſententiam meã
aperiam. Nec eſt, quèòd plerique mirentur in
aulis Principum & Sacerdotes Cœnobitarum,
& Levitarum Cœnobitas iniquo animo ferre
duriuſculum verbum, qui maria tranſmiſere,
& valedixere nuptiis, ut Mortem atque Cru-
ces apud ultimos Mundi accolas nanciſcantur
pro Eccleſia legatione defungentes. Ità eſt. Ejus
Diſcipuh ſumus, qui actus à Pilato in Crucem
eſt, nec doluit, ſiluitque irriſus ab Herode:
à quo ſuſtineri non potuit ſine juſtiſſimi dolo-
ris ſenſu Alapa in ſupremo Senatu Inunctorum.
Verùm aliò me avocant æquiſſimæ Domini
querimoniæ. Puto ego Chriſtum doluiſſe, cuùm
in faciem cæderetur, quèòd timuerit manu cæ-
dentis obliterandum oſculum Proditoris, quod
tanquam gemmam Patri erat oblaturus. Nec
eſt, quoòd me quiſquam miretur. Nam ſi au-
ſus eſt Tertullianus affirmare in præciſa Mal-
chi aure Domini vulneratam Patientiam: cur
temerarius habear, ſi dixero Chriſti Dilectio-
nem erga hoſtem ſæviſſimum, ſuique ſangui-
nis proditorem percuſſam à milite fuiſſe, quæ
non oſcitantiùs Judæ oſculo incumbebat quàm

Oliva

in aure Malchi incubuerit Patientia. O nos pagit eypni
miſeros, qui contumelias, quas Dominus ità ia zugr totum
cuſtodit, ut in querelas erumpat, cuùm is cæ- &s, jud. uſiti
ditur locus, ubi Draco proditor non tam vis inrjs. acurat
labia, quam dentes infixerat! Vermes ſuos“2& 4 ſis tan
Job ſanctus, Tertulliano teſte, reponebat H ul,
in ulcera: & Dominus ofſculum perditiffimi lri, it.
Apoſtatz manu militis noluit vel offennei: ol
vel deleri. At dulciora puto caſtiorâque cu-

ſtodiviſſe Dominum ofcula in genis ſuis. IIlas Beariſt.
non ſemel in faſciis Virgo genas pudicis oſcu- a Virgo
lis honeſtarat: illas labis ſuis genas Mater C“ Ko

. . . 5 . .
conſecrarat, ab eis altiori ſanctitatis foœnore , ee

conſecranda. Quare Dominus Matris ofcula
ferre nequit vel ſolo attactu dexteræ ſcelero- .truclt i
ſæ violari? Timuit labiorum Virginis teme- ir ſu lelig
randa veſligia, manus impuræ alliſione. Non oenn
ergo doluit dolorem ſuum, nec faciei ſuæ fos- Pls enin
dari ſplendorem lamentatur: verùm Pudiciſ- denetn
ſimæ Matris Pudorem temerandum veritus eſt, zoret,
ſi ibi manus militis allideretur, ubi illius os oſ- Dberior
culorum caſtiſſima veſtigia impreſlerat. O Pu- el: deen
dorem! 6 Amorem! Plùs lædi dubitavit Ma- leſcentia
tris oſcula Filius inflictà alapã, quàm ſuas ge- Chrißt lbi rita!
nas: potuitque lædi Virginis candor; ſi eò ma- Paſſio. nahitur.
nus militis, etiam furentis, admoveretur, quò
labia ipſa blandiens tantò antè admoverat. Et Circum-
ſanè quid mirum ſi Virginis Pudor lædi potuit tedt. Er unm
in alieno vultu, inque genis Jrxso, quando 19,
violatam timuit Joſeph ſui cordis innocentiam,
ſuo retento impudicæ manibus pallio? Non (
Pudori Adoleſcentis veſtis propinquior, quaàm 4 ℳt P
vicina Virginitati Matris facies Fili. Denique . beiß
ſuo non minùs Dominum Pudori, quàm Vir- l
ginis conſuluiſſe putaverim. Doluit emm in- Caßtitas “ hel
flictà alapãà, infixo clavo non doluit Domi- isdum 6
2 8. borret, no 4 Contub
nus, quia ibi ferro vulnerata eſt caro, bic Palrcna “
veròô carne carneus cruentatus eſt Pudor. Non . Tande
. 5 : . e . enplum
timet Pudicitia vulnus, attactum timet: fer “
rum non refugit, manum fugit quamvis fe- “
rientem. Tangi horret, non cædi. Denique etc
ſpinas non ſenlſit, flagra ſuſtinuit, toleravit H nche
clavos, Manum timuit. I nunc, miles audax c in fulgo

Caſtitatis, qui paſſim tangis, & tangeris. Non e a
times, quod Jkss expavit? Aut tu IIIo ſan- lalne
ctior, aut Te ille cautior. Non Tu certè ſe- leint
curior, ſed lapſui eò vicinior, quò periculi l ſn
viciniam non expaves. nd l
. . g : 5 Uent, ni
Et plaoebit Domino ſacrificium Juda & miin
Jeruſalem ſicut dies ſæculi. Malach. 4 8 ſe

Nutum lr
Ult cando⸗

3. 4.

Quid diuturnam optas vitam? Quid die- Dies ble⸗ lemr Arä
rum multitudinem cupis? Num ut Poœniten-7. Unng Nor
tiam agas de ſcelere? Falleris. Placet Domi- etnig,
no ſacrificium ſuper Dies ſæculi. Non curat Auemn
Tempus, ſed Victimas: non Vitæ prolixita- n mer in
tem, ſed Cordis amaritiem. Ad clepfydram hininon
lacrymarum ſupputantur anni: diù vixiſti, ſi o riere
mente ploraſti. Supergrederis Ægeum Mathu- lut eln
ſalem, ſi Magdalenæ te fletus exæquat. Quot r Deor
Holocauſta, tot Dies. Tuis ſæpius cupidita- Rtenum,

tibus obfiſte, & Diem unam in Annos pluri- .
mos propagaſti. Quot in te Vulnera, tot apuuiid
Deum Menſes. Explevit tempora multa con- Sap. 4 13.
ſummatus in brevi. Ignoſcite, rogo, mihi:
Nollem eſfſe ſapiens dum recito, conſumma-
tus. Scio conſummatum idem eſſe ac perfec-
tum: Tamen conſummatus idem eſt ac con-
ſumptus, quâ ſanè voce Sacrificium ſignantiùs
exprimm-

Stromatum, Lib. XV.

exprimitur. Ergo conſumi, expletio eſt mul-
torum temporum. Nec mirum. Deus enim Sol
Juſtitiæ eſt; diebus non indiget, nec tempo-
ra curat, qui & Sol eſt, & ternus eſt: no-
ſtrà tamen patientiâ non poteſt non oblectari,
qui, ut pateretur, hominis ſeſe formæ ſub-
jecit. Hinc eſt, quòd acto in Crucem Domi-
no Sol receſſit, ac ſi cederet Sol, ubi Victi-
ma cædebatur, non ignarus ſupra dies à Deo
Mortiß- hoſtias adamari, cujus oraculum eſt: Super
catio su- dies ſæculi placiturum ſibi Judæ ac Jeruſalem

“ *ſacrificium. Evaneſcit Sol dierum artifex, ubi
1. Aley. Crucis ara ſtatuitur: quia Tempora negligun-

ſus, ſes tur, ubi Hoſtiarum copia annos interdum con-
Lans A- trudit in die, cùm Lux vix horas lento greſ-
doleſcen- ſu deſignat. Iſaaci ætatem coram Deo proli-
ii. xiorem cenſeo fuiſſe longævitate Gigantum:
plas enim eſt Juvenem vitam ſpernere, quàm
Senem vitam produxifle. Iſta felicitas haberi
poteſt, illa non poteſt non haberi fortitudo.
Uberior autem Lux virtutis, quàm valetudinis
eſt: dierumque fœcundior ſeges, ubi Ado-
leſcentia Neci pro Domino deſtinatur, quàm
ubi vita in Senectutem, ætatis beneficio, pro-
trahitur.

Et cum perverſo pervertéris. Pſalm. 17.

29.

Amiecei Quod Pater Verbo, id Filius exemplo ex-
iwpii. preſtit. Davidis enim oraculum eſt, de futu-
ro Juſti lapſu, ſi cum Impio verſetur: Salo-
monis luctus eſt, ante idola Idoli ſui procum-
bentis. Quo nemo ſapientior infatuari potuit
à contubernio mulierum, quarum conditio
ſudpte naturà proxima eſt inſipientiæ. Is, qui
Templum Deo erexerat, Diis fana conſtruxit.
Nimirùm ipſa Lux, ſi nubibus ſocietur, lu-
cere dediſcit: & neſcio quo modo gemma ſor-
deſcit in pulvere. Quid auro nobilius, quid
Imitandi ejus fulgore æquè ſplendidum? Alterum dicas

epimi, Solem non & Coœlo, verum ex Orco fulſiſſe.
non chari. IIlud tamen concretum luto ne Terræ quidem
conferri poteſt. Sine luce pallet, ſine pretio
jacet, ſine dignitate calcatur: & , niſi ope
Igpis à luto divelleretur, Saxum foret non
Circum. Aurum. quot Adoleſcentum Aurum fo-
ſedio rent, Hi forent aurei; dàm vanitate ſociorum

perfedtis Vani fiunt, iis maximè vileſcunt dotibus, qui-
seceſſa- bus ſe ſperant futuros ſpecioſos. Nec aurum
Taz ſociatum luto in pretio: Et nullus tantus eſt
Bn i. vitæ candor, qui commercio picis non detur-
vi. petur. At incurioſins Prophetæ verba præteri-
vimus. Non enim dixit, & cum perverſo per-
verteris, ſed, & cum perverſo perverteéris.
Quare non continuò ſecurus es, quòd aliquam-
diù inter impios vixeris probus. Pervertéêris,
etiamſi non pervertaris. Ifraelitæ diù in Egy-
pto vixere ſine Religionis damno. Unum co-
luere Deum degentes cum Æ gyptüs, quorum
major Deorum copia, quam ceparum. At
venenum, quod diu latuit, tandem erupit.
Conflarunt in eremo vitulum, ſenſeruntque
damna A.gyptiacæ commorationis, poſtquam
ex Egypto abiere. Viden'? Nocuit Super ſti-
tio non cùm propè fuit, ſed cùm procul ab ea
degebant Hebræi. Non gladii more, ſed ſcin-
tillæ inſtar impiorum ſocietas graſſatur. Gla-
dius, ut intrat perimit: Scintilla incendium,
antequam ſuſcitet, ipfa extinguitur. Evanuit
illa, cùm flamma, eſus vi ſata, furit. Serpen-

235.
tem cum Eva colloquentem perpende. Non
eam pertraxit ad Arborem, non ei ramum in-
clinavit, non ei denique pomum obtulit cor-
tice exutum. De fructu difleruit, & diſceſſit:
At abiit ad plantam Mulier, viditque frugem;
quam à Serpente ſemota & rapuit, & vo-
ravit.

Er erue me de manu Filiorum alieno-
rum, quorum os locutum eſt vanita-
tem: & dextera eorum, dextera ini-
quitatis. Liliæ eorum compoſitæ. Bea-
tum dixerunt populum, cui hac ſunt.

Pſ. I43. 1I2. 14. 18.

Quaàm delicatè de Deo hoc loco Propheta Felires
ſapit! En magnifacientes temporalem felicita- von ad-
tem quàm feſtivè ſerius Filios alienos appel- irandts
let! Et ſanè Filii alieni putandi ſunt, qui-
cunque Chriſtianorum temporalem beatitatem
prædicant, quorum Chriſtus & vanitatem ver-
bis, & vilitatem contemptu indicavit, Quæ
iſthæc faſcinatio; ut Crucifixi Diſcipulus,
qui beatitudinem omnem ſperat à Chriſto, e- Conſilis
jus & negligat conſilia, & ſpernat mandata? imias
At S. Vates cur eorum formidat manus; quo-⸗
rum os peccavit? Erue me de manu Filiorum Ibide
alienorum, quorum os locutum eſt vanitatem.
Verba, non opera, linguam, non dexteram
eorum metuiſſe debuit, quorum os vanitatem
loquebatur. Sapit David, aliudque videt, &
aliud prævidet. Audit ſermonem, & opera re-
fugit: non enim credidit eſle poſſe non impia
eorum facta, quorum erat ſermo non ſanus.
Quod ne temerè illum ſuſpicatum fuifſſe ſuſpi-
ceêre, en ut citò os vanum iniqua dextera con-
ſequuta. Quorum os locutum eſt vanitatem, &
dextera egrum, dextera iniquitatis. Nimirùm fios
operis verbum eſt: imò & ſemen. Quare, cùm
vané loqueris, citò deteriorem expecta ſege-
tem floris illaudati. Cor fons ſermonis, ſermo
verò operum ſcaturigo. Non difſentit à cor-
de lingua, & manus linguæ conſentit. Tale
opus, qualis ſermo. Malé Deum æmulamur.
Dixit Ipſe & facta ſunt. Loquimur nos, &
ſermoni facta conformantur. Proindè, qui piè Sermo de
vivere cupis in CHRISTO JusO, de Mundo "zbus mü-
vanè non loquare; imò vanè loquere de Mun- anis.
do, non ſeriò, nec admirabundus de ejus aut
phaleris, aut ſpectris. Hoc duntaxat te mo-
mitum opto: dexteram Sermone deteriorem
factam: Nam os locutum eſt vanitatem; ve-
rùm dextera, dextera dicitur iniquitatis. Porrò
dixiſſe, Beatus populus, cui hæc ſunt, iniqui-
tate dexteram opplevit. Quod ego miror, il-
lud eſt tandem. Hi, quorum os locutum eſt
vanitatem, illi ſint neceſſe eſt, qui in fine Pſal-
mi dixiſſe perhibentur; Beatum populum, cui
hæc ſunt. Hæc enim vanitas ea eſt, quam
Propheta confutat, inquiens: Beatus populus, Tbid. 186
cujus Dominus Deus ejus. Hinc tot penè my- Felizitas
ſteria emergunt, quot verba. Nam hi, qui va- & Divi=
nitatem locuti ſunt, & boves craſſlas, & oves tie ley
fotoſas , & macerias ſine ruina, & denique V egt, 5
omnem illum exuperantis fortunæ cumulum infelix,
poſſederunt. Nunc quæro: Cur hi, quorum Tempora-
filiæz ornatzæ, quorumque omnis felicitas eſt, liæ non

B „* . — er ſz ebplent »
Beatum dixere populum, cui hæc ſunt, ſi ipſi r,*

Sermo G-
bpere bPat=
arit.

populus ſunt, cujus hæc omnia ſunt? O benè iei ine-
punitam, in egenorum ſolatiuin, divitum xstaraaα⁊i

V 4

abun- les.

Divitie
miſeræ.
Regnare
eſt ſer Vi.
ve.

Luc. 12.
19.

236

abundantiam! Nemo ſe credit habere,; quæ
poſſidet, ſed unuſquiſque alienum fundum vi-
det. Videt? imo invidet. Non, quid habeat,
ſed, quo careat, circumſpicit. En hi, quibus
omnia ſuppetebant, eos felices appellarunt,
quibus hæc erant, ac ſi ipſis par copia deeſ-
ſet. Expungebant ſe ex albo felicium, cùm
tamen beatos eos dicerent, qui illa poſſidebant,
quibus ipſi abundabant. Beatum dixerunt popu-
lum, cui bæc ſunt. Quam falſæ Beatitatis ima-
ginem Propheta verioris Felicitatis oppoſitu
decolorare nititur, cum ait: Beatus populus, cu-
jus Dominus Deus. Sapienter ſanè, quia & di-
vino afflatus Spiritu hoc pronuntiat. Ego verò
non plenè mentem ejus afſequor. Cùm enim
Beati dicerentur, qui fundos armentâque poſ-
ſidebant, Beatos ipſe dicere debuit, qui Deum
oſſidebant, non verò eos, quorum Dominus
Peus eſt. Non enim commendatur hoc loco
Servitus, ſed Poſſeſſio. Cur igitur poſſeſſionĩ
Divitum, ſervitutem opponit Juſtorum: & non
magis, Beatum dicit Populum, cujus Deus
pars, hæreditas, portiéque eſt, uti alias dixe-
rat Populo præterito, cujus Deus eſt Domi-
nus? Sanè rem ità interpretor: Poſſeſſio divi-
tum ſervitus eſt, nec utuntur divitiis, ſed iis
famulantur. Quare David evicturus opinio-
nem, falſæ Felicitatis, non poſſeſſionem, ſed
ſervitutem opponendam cenſuit fortunis, opi-
buſque opulenti. Beatus populus, cui hæc ſunt:
idem eſt ac dicere: Beatus populus, qui mul-
tarum opum eſt ſervus. Cui inſamſſimæ ſenten-
tiæ oraculum opponit ſummæ Sapientiæ, af-
firmando: Beatiorem populum, cujus Domi-
nus Deus ſit, quam cujus ſit tyrannus Mam-
mona. Neuter poſſidet, uterque ſervit, alter
pauper Spiritu, alter Deo dives: ſed hujus
Dominus Aurum eſt, illius verè Dominus
Deus eſt. Porrò non poſſidere, ſed ſervire di-
vitüs ſuis Opulentos, cùm vulgatum apud
Philoſophos, tum indubitatum apud Chri-
ſtianos eſt. Vulgatiora mittantur: unus ſit ſa-
tis ex Evangelio teſtis. Dives quidam ſupra
ſpem expectationémque ſuam, in fuis fundis
meſſem collegerat. Is de deſtruendis horreis
ſecum meditatus, cùm verè ſe tantarum re-
rum Dominum non agnoſceret „ uni Animæ
ſuæ principatum detulit arearum. Anima, in-
quit, mea habes multa Bona. Rogo, cur Am-
mæ dominium defert? Cur non Corpus fru-
menti ac ſegetum dixit poſſeſſorem ?* Corpori
certè utiliores fruges, quam Animæ: iis illud
turget, impinguatur, exultat: illa his abſtinet,
nunquam mortali pabulo ſaturanda. Et quidem
quod mirere vehementiùs, de epulis & com-
potatiomibus agit, ubi non Corpori, ſed Ani-
mæ dicit, Multa bona habes. Quid igitur
his reponemus, niſi repetendo, quæ diximus,
Nullum minus Dominum eflſe temporalium
bonorum, quàm qui eorum cenſetur Domi-
nus. Corpori fruges inſerviunt: at eas habe-
re Anima perhibetur, quæ eas negligit. In
hoc erramus, aiebat Philoſophus, quòd pu-
tamus habere, & habemur. Poſſidetur, qui
poſſidet, ejſque non ſunt terrena, cui ſunt.
Corpori congregantur ſegetes, & earum A-
nima appellatur, etiam à Divite, Domina-
trix. Quæ tamen quam firmè poſſederit, is ju-
dicet „qui ſcit, eàdem nocte Animam, & Do-
minam inauguratam frumenti, & à Dæmoni-
bus repetitam. Antè deſtructa compago cor-
poris fuit, quaàam paries dejectus horreorum.

Oliva

Antè educta anima & pectore, quàm illatum
frumentum in horrea; dumque ea amplificare
meditatur, in anguſto carcere infelix anima i
concluditur frumenti meſſor, non dominus, Pan
animæ non procurator, ſed carnifex. Verùm 4 i
non infelicius bonorum dominio corpus caret, n ne
quibus uſurum putabatur, quam careat anima gi
bonis, quibus putatur frui. Jam vidimus fru- n
ges, bona Corporis, animæ tradi: videamus lae
nunc Corpus appellari bonorum Animæ do- il
minum: ut dùm callidè principatum homo ſi- 1 te
mulat, modô in anima, & modèò in corpore, It;
ſervire intelligatur, quando eorum vult utroſ- en 1
que dominos eſſe, quibus nec uti poſſunt, nec Nin
abuti. Gloria frumentum animæ, quo corpus hoe ime
abſtinet, quemadmodùm anima fruges ſpernit. na⸗
Jam videamus, utrum horum & ſeratur, knen
& ſit Dominus. Ommis gloria quaſi ſos agri, lſa. 40.7. telob um
clamat Iſaias. Itâ-ne? flos Gloria eſt? Quis m N
non fateatur ad corporis Principatum ſpectare SS
Gloriam, quæ ſi flos eſt, vel colore oculos, V nn nnc
vel odore nares oblectat? O mortalem Mor- ne Nkenn
talium ambitionem! Velis, nolis, regnare 8 ul,
non potes, exulare cogeris, & ſervire. Lu- U ed
dus iſte eſt, quo imperium unius ad aliam un
tui partem tranſponis. Frugibus Animam in- Uber
ſanè præficis, nec felicius Gloriam Corpori mnnnli
præcipis ancillari. Utriuſque cariturus profectè cha, ui
imperio es, neutrius onere, quando nec nllut,
Animæ epulari, nec gloriari Corpori lice- in lerib
bit. ent n 0
, in e
Nonne bonum ſoemen ſeminaſti in agro Rtan
tuo, undé ergo habet ziania! Matth. ln ni
13. 27. krit? Plan
Ctet heren
Undè ergo habet zizania? O verbum aſ-S. Bucha- day gü
perum auribus delicatis! Quid enim talia per- riga ie korerem,
contanti è Cruce Chriſto reſpondebit cordis Mile. potlem i
mei ſterilis ager? Rolas ſevit, & Spinas me- Cratiari tin ellem.
tit. Beneficis ſcelera reſpondent. O piacu- Ackio f Genuretut
lum! Ego certè Chriſto exprobranti reſpon- Cocumis⸗ tit ſerear
dere non audeo, cùm audio ab eo, Unde er-d. licket) n
go habet Zizania? Qui fortè Agricolis ejus reſ- leſte in ge
ponderem, Inimicus homo boc fecit. Et ſanè Clr gehen⸗
par huic prodigium haud ſcio, an unquàm Ter- CeillC
ris acciderit. Quotidiè primo mane frumen- lbi ull el
tum Electorum in præcordiis meis ſpargitur, tonin in en
& de manè uſque ad veſperam zizanium pul- n ubi Re
lulat impiorum ex ore & è ſenſibus meis. Ita- Cehennt
ne? tam ſplendidum jacitur ſemen, & ſeges mignein
emergit tam funeſta! Chriſtus ſeritur, & Mun- En adeſt,
dus germinat! Caro & Sanguis Domini ſemi- Iagrasi 1 Cchenn
nantur, & apparent in germine caro & ſan- ne, guan

hoc eſt, pro Carne & San- Vocatio ein

guis hominis! uuri

guine, quibus nobis patefactum eſt regnum ſpreta. eenn 4
Ceelorum, naſcitur ſanguis & caro, quæ Te- Gratiz
gnum Dei non poſſidebunt! Audeo dicere, Dei en l
Deus ſementis eſt pectoris mei, & Diabolus evoperas-

t es.

„.

tempore mefſis maturuit. O frumentum Ele-

ctorum „ precor te, ut eradices è meo pe- Serviye

Ctore zizanium, ne ſi unà tecum creſcat, tu duobns⸗ V Ge
me relinquas, qui florere non vis in corpo- Saeerde. t ine,
re peccatis ſubdito! Rogo Te, Domine, tes, G fiin gin
qui & Paterfamilias, & Colonus, & Semen Reliiis di
in me eſſe dignaris, ut zizaniorum dedigneris 1: zur
cô⁴ntubernium, cum quibus Tu granum der, n
frumenti cadens in terram pullulare non ſo⸗ kci dun
les. Ninite u traque creſcere: in agro id huma- , ad i
niùs impera bitur, quàm in corde. Nuſquam Ndri
enim reperi o in humano corde Lucem ſimul deii

Crux.

Mortifi-
cationis
Ard or &&α

ſilis.

Folicii
Dies,

& Tenebras morari, nuſquàm creſcere cum
Zizaniis peccatorum electorum Frumenta. Fa-

teor, Domine, aliquâ ratione meliorem vi-

deri poſſe conditionem Zizaniorum, quam
Frumenti tui. Tu enim ſimul ac ſpecies pa-
nis & vini evanuerint, eſſe deſinis in corde, à

quo nunquam Zizania revellentur. Et quando

juſſiſti, & ita fieri neceſſe eſt: Rogo, qui de
Cruce nec rogatus deſcendere voluiſti, una
cum Cruce rogatus à me in me deſcende. Cu-
pio Chriſtum, ſed Crucifixum. Ita enim fiet,
ut, pereunte tritici apparatu, Caro recedat
tua, & Crux tua perſeveret in me. Nan e-
nim illa ſpeciebus alligata eſt panis. Quòd ſi
hoc impetravero, non eſt, quòd de extirpa-
tione zizaniorum deſperem. Aret enim fatale
ſemen ad umbram Crucis: perit ſemen Mor-
tis ſub umbra illius, quem Mors ſuavem futu-
rum gutturi ſuo præſumpſit, & periit. Mors
mortua tunc eſt in ligno, & prope Lignum
nunc morietur penitùs ſeges Mortis. Latro

blaſphemus aruit prape Crucem, areſcent &
P P

zizama, prædones frumenti electi, ſi illa in
corde meo conſeretur. O ſerò ſata Crux! Eia,
age, cum Domino illabere meo Cordi. Am-
plexabor Te, nec Te dimittam, donec pe-
nitùs confixus tibi me Tecum ad Chriſtum a-
vehas, ut in illo vivam, qui ſine Te vivere
noluit, & in Te voluit expirare. Abſconde me
in Te, 6 bona Crux, & vita mes abicondita
erit cum Chriſto in Deo. Hæc una vivendi
ars, in Te mori. Quis enim Mortem timeat;
ubi mortua Mors, undè & Vita regnavit? Fe-
lix Ego, ſi cum hoc Lignum erit in cœlo, ero
Ego in illo crucifixus. Quid mihi nocere po-
terit? Planè coram Judice exultarem, ſi feli-
citer hærerem in Cruce. Non me terreret Tu-
ba, quia me teneret Crux. Crucifixum nan
horrerem, quia Crucem præferrem. Non mit-
ti poſſem in Ignem Æternum, ſi Cruci can-
fixus eſſem: vereretur enim Insus, ne mecum
cremaretur Vitæ lignum, quod a me non pate-
rer ſeparari. Aut in hoc (Chriſto dicerem
audacter) me in gloriam recipe, aut cum hoc
dejice in gehennam. Audea praloqui: Nan
curo gehenam, ſine culpa tamen, dùm nan
caream Cruce. Vel enim eſſe deſinet Infernus,
ubi nulla eſt Redemptio, ſtatim ac Redemp-
tionis in eo vexillum fulſerit : vel ſi Infernus
erit, ubi Redemptio aderit, citò me extrahet
à Gehenna Chriſtus, ne mecum ſua pariter
Crux igne inextinguibili exuratur. Denique ubi
Crux adeft, ibi nullus Dæmonum adeft. Qua-
re Gehenna eſſe deſinet, ſi eò ablegor cum
Cruce, quando Dæmonibus tenebrarum ſen-
tina exhauriretur à Cruce refugientibus, &
impleretur Angelis Crucem adoraturis.

Unde ergo habet zizania. Matth. 13.

27.

Vix credebam, quod audieram: JEsUM
Kilicèt interfecéturum aliquando Antichriſtum
ſpiritu oris ſui. Non enim plene intellige-
bam, quà ratione ſolo verbo poſſet Man-
ſtrum vinci, auſum pugnare cum Cœlo. Nunc
verò, cùm exprobrantem mihi Chriſtum be-
neficia audite non poſſim, fateor a me cre-
di, quod difficile credebatur. Qui enim non
moriar, audiendo verbum aſperum ex ejus
ore, qui intermorior Evangeli mecum verba

Stromatum, Lib. XV.

237
recolendo? Igitur fingat unuſquiſque, ità ad
ſe iratum Judicem loqui. Ego te, ingrate, per-
dite, ſerve nequam & transfuga, plantavi a-
grum electum: ſpinis capitis mei te ſepſi, cla-
vis colui, rigavi ſanguine, carnium mearum te
ſaturavi tabo è vulneribus profluente, meque
in frumentum converti, ne tibi deeflet vel ie-
ges: addidi etiam Crucis Arborem, cujus
foœcundarere focunditate. Undè ergo, poſt
ſatum frumentum Electorum, habet zizania?
Quid prætendes, infelix anima, in excuſatio-
nem ſceleris? Num a Verbo verbum diſces,

quo protegare Scilicèt inquies, Inimicus bo- Ibid-

mo hoc fecit. Sed ſtultior tu homo id obtende-
res. Crucem oblitus es, quam Dominus in
agro ſtatuit. Vanus prætextus de Satanæ irru-
ptione, ubi Crux floret. Quare, ad aſpectum
Crucis excuſatio tua æquè ac Diabolus evaneſ-
cet. Imò tantò excuſatio tua frontoſior Dæ-
mone, quanto eò illum adduxit ipſa, unde ille
quàm longiſſimè aufugit. Viden, quibus te
circumvemiat laqueis vox Verbi juſtiſſima.
Fugere non pates iratum Verbum? Confuge
ad Frumentum electorum. Ante meſſem ,
quamvis ſtipula ſis, non Te frumentum ab-
jiciet.

Et transfiguratus eſt ante eos. Matth.
17. 2.

Tres quoque in hac transfiguratione ſpecta- Soecietaiis
mus Apoſtolos: Paulum, Jacobum & Joan- re B B.

nem. At quid audio? Petrus in Paulum abiit.

Nec mirum; Petro enim non licuit tria facere

in Monte Tabernacula, quæ hic erecta gau-
demus. Undè non mirum, ſi Petro Paulus
ſucceſſit, qui Tabernaculorum artifex fuit. Au-
di Paulum fabricantem Tabernacula: Miti
abiit gloriari, niſi in Cruce. Verùm redit in
ſcenam Petrus, qui cùm in Cruce expirave-
rit, dalet ſuum deeſſe nomen inter Chriſti Mi-
lites crucifixos. Deſcendat erga de Cruce Pau-
lus, qui ſuam palmam Securi debet, ut Pe-
trus in Cruce maoriatur, qui mortuus in Cru-
ce eſt. Imò perſeveret in Cruce Paulus, Joan-
nes perſeveret, perſeveret & Jacobus, ut,
quanda Apaſtolicis harum naminum Viris
Cruz defuit, earum Noaminibus non deſit in
Japonia Crux. Q noſtræ Societatis trium-
phos! Nobis Nomina Apaſtolorum ſua de-
bent trophæa. Niſi Sacietatis homines ſua
corpaora tradidiſſent, Apoſtolica nomina Crucis
glorià carerent. Invidebunt, opinor;, hi tres
Apoſtoli, cùm ſignum Filä hominis parebit
in Cœlo eorum inſcriptum Nominibus: vo-
cabulumque ſuum fortunatè jactabunt; quam-
vis ipſi in ſedibus, & in patibulo nomina. O
Paule, Vas Electionis, quàm libenter, cre-
do, cederes nomini tuo Sedem tuam, ut il-
lud cederet tibi ſuam Crucem! Tu verò, Joan-
nes, qui reliquis propiùs hæſiſti Cruci Domi-
ni, quid dices, cùm ſpectabis tuum in Cru-

Martyrese

Gal. 6.14.

ce nomen, Te verò ſine Cruce? Te verò z

Frater Domini Jacobe;, ut ita loquar, gravius

torquebit, non aſcendifle in Crucem, qinm

& Templo præcipitem datum, tuumque do-

lebis nomen ſine te a ligno regnare. Denique

clamabunt und ſimul voce univerſi: O bona
Crux diù deſiderata! aut nomen nobis redde
noſtrum, aut nos eſſe patere, ubi nomina-
mur, nec ſumus. Durius hoc tandem divor-
tium

—

238
tium eſt, quàm à nobis ſuſtineri poſſit, Car
nis & Nominis. Abſumus indè, ubi vocamur.
In Cruce appellamur, & judicamus in Sede.
Sed Martyrum penè oblitus ſum, eâmque;
quam initio Transſigurationem propoiui; non
ante eos factam, ſed ex eis exiſtimabitis. Socii
enim noſtri in Apoſtolos evanuere. Igitur re-
deamus ad nos, imò ad ipſos, quin ipfſi in ſe,
& miremur primitias Martyrum in Cruce Do-
mini dedicatas. Rogo, ſi tale Societas in Japo-
nmia fortitudinis ſuæ tyrocinium poſuit, qui ſpe-
rari debent ab emerita triumphi? Si ibi incipit;
ubi Dux non deſiit, quid non expectandum
gloriæ poſt diuturniorem militiam? Crux in-
cunabula ſunt Martyrum Jus. Ominor, poſt
Lignum, ſolus eſſe poteſt gradus ad Ignes. Et
vertit jam Deus in res geſtas oraculum. Non
enim ſemel Chriſtus in ſuis militibus apparuit
in rubo ardenti. Carolos, Conmiantios, alia-
que habemus nomina inter flammas exuſto-
rum non conſumpta. En ſecunde Martyrum
obliviſcimur. Nimirum, ubi de Transfigura-
tione ſermo eſt, facilis converſio eſt Oratio-
ms ad diverſa. Juss itaque ante Heroas ſuos
transfiguratus eſt, cùm videlicet Crux eis vi-
ſa eſt non - tibulum Damnatorum:; ſed thro-
nus Regnantium. In ea, qui mactabantur tri-
umphare lſibi viſi ſunt, non mori. O Phœ-
nix infelix i En tuo prælatum nidule patibu-
lum Martyrum. Ibi immortales eſſe verius in-
cipient, ubi mortales eſſe deſiere. Quis verò
horum exprimere felicitatem queat? Quot
emiſere in Societate Vota, quot reddidere So-
cietati Cruces. Unus penè fuit in tribus ad So-
cietatem gradus & ad Crucem. Eorum tyro-
cinium, Martyrium: locus Supplicii, Proba-
tionis domus: Regulæ, vincula: Studia, lan-
ceæ: Talenta, paſlio: Vita, Mors. Vizx extra
Crucem fuere, ex quo Societati ſunt adſcrip-
ti. Non minor ſupphliciorum hic ſcena, quam
in Calvariæ Monte. Tres ibi Cruces, tres hic
Crucifixi. Et quamquàm deſit hic JusUs, deeſt
& Latro perditus. Feliciores ille Cruces, quia
inter eas Salus pependit: At iftæ à calamita-
te purgatiores, cùm in eis nemo blaſphemet.
Ibi adfuit vita: hic nullus periit. Ibi denique
Chriſtus in una tantum Cruce peräit, hic ve-
rô in tribus omninò regnavit. Amplector am-
plectentem Dominum ſuam Crucem: at abun-
dantins quodammodèò in horum Cruce exulto,
ubi Chriſtus triumphat; nec moritur. Regna-
vit in illo Ligno, ſed & pependit: hic ſine
dolore triumphat, ſine morte vitam parit, im-
perat nullis dumis coronatus.

Et Pax Chriſti exaltet in cordibus veſtris,
in qua & vocati eſtis in uno corpore:
1. „ , 3 5 * „ — P –
& grati eſtote. Coloſſ. 3. 15.

Et ſanè exultabit Paw Chrifti, ſi degat in

Vnio &
Pax. cordibus. Pacis Capitolium ſolum eſt Cor:

Chnaritas extra
fraterna.
Inimici
Arleskioe

illud pugnare Pax poterit, & forté vin-
cere; exultare non poteſt. Pax enim Precul à
Corde ſecura non eſt; quæ und armiari con-

ſuevit Charitate. Niſi Pacem diliges, lius eſt

vita conclamata. Porrò, an Chriſti Eax no-
ſtris in cordibus exultet, neicio, quando ſer-
mo omnmis eit bellicoſus. Linguâ mordente;,
Corde averiante, refugiente à fratribus Ocu-
lo, quæ efle poteſt in pectore Chriſtianorum
exultatio Pacis? Ubi triumphus, ibi lætitia.

/

Oliva

Et quidem in Capitolio triumphator, ſed gau- Luthar
dii indices apparatus tot paſſim urbe ſpecian- is, 6
tur. Placet , in corde Pacem exultare: ied lultini
niſi Alacritatem in conſuetudine videro, & amilis
ſermone, funus magis, quam triumphum, n 40
ſpelzum, non Capitohum, interpretabor. I inſooel
qua, inquit Paulus, & vocati eſtis in uno cor- ſes
pore. Planè ſi in Pace vocatus es, Pacis vo- Gele 0

cem non è& pectore, ubi habitat, ſed per ſen-

ſus, in quibus emicat, exaudiſti. Conſenſus . dht

ille, illi amplexus, honor quo quiſque alte- bi H
rum prævenit;, ſermo lacteus, & non piceus 4 Ubi 0
de ſocio, hæ, inquam, voces fuere Pacis ir mert
Chriſti, cujus ſuavitate delinitus, ad Cœno- 1 uiſt
bium incogitans advolaſti. At quid addis, Pau- Talevia Ache
le? Et grati eſtote, inquit. Quid veròô debere mediozria . c
poſſit Vocationi ſuæ is, qui;, cum caput eſſet Religiaß n,
in Tribubus, vix digitus eſſe poteſt in Clau- Laici nes
ſiro? Quam debet gratiam, Principis olim, ant iaf- ejbum
circa Imperii caput circumfuſa veluti Coma, & mi. ante
Cæſaris dudum Cæſfaries ſplendida, nunc ca-
pillus in collo Domini Crucifixi, toties præ- Utiun
Cidendus, quoties & creverit? Quid debet, inopen
interrogas? Qued non modè fſolvere, ſed ne , K“
cogitare quidem poſſit. Ex coma & ex capite 4
Provinciarum digitus faclus es Domus. Bené. M
Sed memento cujus Capitis ſis membrum. Ma- Religion; ene
lo ego eile in Chriſti corpore Crucifixo pes, berkeczie. e Ne
quàm frons in capite Goliæ galeati. Memine- Vegtio- nitht,
is in manu Domimi cor Regis eſſe abjicien- den. w en eie
ris in manu i cor Regis efle, abjicien- ieH. de diuſn
dum mi pareat, ubi tibi, Digitum efſe, non neligien “ 3
grandis putetur dignitas. Benè, inquies, egere- monis „ lo .
tur mecum, ſi forem Digitus in manu: nunc vilie, ſn ſen
verò procul abſum & ab imperio Dexteræ, S& Ves ſgu n
à Regnante. Viliora nos membra ſumus, qui iix. ſ. ſelofil
cathedras non inſcendimus. Infirmo quamquam Gleris unn in
ſis loco, ſi tamen Corporis Chriſti pars es vana elbe
Pede non eris inſezior: ſub quem regna Ter-eraen- me ſun:
rarum, ſcabelli inſtar & baſis, jacent. Terra“ KMV
nitis hi

autem ſcabellum pedum ejus. Quid jam ſentis ge n
de tua balſi? Infimus tibi videri potes, cunu Mald nn

ſubeſt Mundus? Rogo, undè ſactum, ut intra Lelum, li
Principum cubicula admittaris Religioſus, un- dil Vün⸗
dè arcerere, ſi fores Decurio? Undèé tibi ſa- mm Commoran
lutationes in ſoro, & primi accubitus in ſubſel- Chrifunis
lis, miſi quòd in Te Dominici calcenei digni- Cint, pa
tatem ſulpiciunt? Pes es: planè pedibus prote- nebun DP
rendus, miſi tanti corporis ſis peés. Pes Chriſti tare ilod
es, Mundi fiturus ungula præcidenda;, ſi ſcan- Uunum cel
dalizantem te Chriſtus abicindat, & proſiciat mne conſl
abs ſe. Pes es, ſed non in Babylonico ſitnu⸗ Nalu, in
latro, ſub aureo capite luteus. Idem pedis ac 1e on erit
maniis habitus, unum omnibus alimentum. on Celi.
Denique in Chriſto Pes es, pars eaà es, qu 1et, uidne
Maria calcavit, quâà Evangelium circumtulit; t Pa
quâ properavit ad Crucem. O Civis ſuper- fi d, ſar
biens, noli angi de honore, dummodò Chri- deleret.
ſti corpori hæreas. Rex enim ipſe Regum eſt, n; Chniſti
cujus vel Pedes in throno ſunt, & aurum cal- (umani i
cant. Sedet à dextris Patris Chriſti non Dex- Religieg Miper
tera modo, verùm && Pes: Quique ambulat o“nn Ameen.
ſuper pennas Ventorum, pedem avehit quo- Tris H kerbher
cumque it, quémque figit in humeris Angelo- juſoran Tttbumn C
rum, ut ità dicam, cùm regnaturus ſedet ſu- viseant, Criſi
per Cherubim. Neque verò Vulgares mihi ſat quos ſtet: bit,
eft allegorico Chriſti imperio homines conſu- vad. ini heln
difle, placet & Nobilium retundere faſtumun (nſ, i
ſolà recordatione dignitatis Religioſ?. u Nt, ene
qui tanti capitis vix lingua, vix manus es, in no
ubi, quæiſo te, legeras unquaàm in familiæ ein erdrn
tuæ faflis nomina Ducum, Divum;, Præſu- Uon i ſol
lümque? Quæ tibi intercedebat cognatio cum uoni verde
Lotha- d elle i

„

Lotharingiis, cum Gonzagis, cum Arago-
niis, cum Regibus Poloniæ, cum Principibus
Luſitanis, & Gallis, reliquiſque totà Europàâ
Familiis celeberrimis? Hæc de Societate, nec
dùm adulta. Antiquiora Sacra Monaſteria,
in ſuo elencho Regum Filios, Reges, & Cæ-
ſares oſtentant. Quot verò èê gente tua pro-
diere Cardinales? Quot exſtructæ domus?
Religio- Quàm diſperſa familia? quàm clara doctrinæ

nzum fama? Ubi Scriptorum ſine numero numerus?
Nobili Ubi Heroum major quovis numero copia?
tas,

1,ν. Ubi Occiſorum penè fupra fidem pro Fide
laritu- 1. 1.
do. numerus? Non ergo injuriam tibi Apoſtolus
intulit, cùm te gratum eſſe juſſit, quòd huic
adjunctus corpori ſis, cujus eſt Chriſtus ca-
put, cujus ſcabellum eſt Cœlum.

Verbum Chriſti habitet in vobis abun-
danter. Coloſſ. 3, 16.

dermo Utinam ſaltem peregrinaretur in nobis, uti-
irius. nämque non à nobis peregrinetur Domini Ver-
S 1 bum. Nondùm Chriſtus peregrinus in terra
. erat, & jam hoſpitio prohibebatur: undè
Verbum Dei, & Chriſtus Verbum ab ea,
quæ Verba omnia Evangelii ſuo pectori com-
mittebat, depoſitum eſt in præſepio, quia non
pertzum erat ei locus in diverſorio. O Virgo ſapiens,
Dei au. & Una ſupra numerum prudentum, quid de Te
dire audio? Verba Chriſti reponis in corde, Chri-
Sits", ſtum Verbum Patris reclinas in ſtabulo? pre-
tioſius Chriſti verba recumbent ipſo Patris
Verbo? illa in Lilio reponuntur, iſtud recli-
natur in Fœno. Verùm in una Virgine Chri-
Pilnas ſti verba ſplendido Cordis hoſpitio excepta
e lkunc ſunt: cæteràùm & primas Chriſti voces
Eennc in ſtabulo, & poſtremas in patibulo inhu-
„ken H manitas humani generis habitare coëgit. O
Inſtira- utinam nunc ſaltem, ſecunduùm Apoſtoli con-

Lecrio . ſilium, liceat Verbo Chriſti habitare in no-
ra veε. bis! Utinam, ſi non habitandi domicilia;,

neantur. Commorandi ſaltem diverſoria verbis Chriſti à
Chriſtianis præparentur. Et quidem multi au-
diunt, pauci admittunt, nullus ferè excipit
verbum Domini. Et tamen Apoſtolus habi-
tare illud in nobis optat, non quèòd illi hoſ-
pitium deſit, ſed quèòd nobis ejus quamma-
ximè conſuetudo conveniat. O fortunatum
pectus, in quo Dei verbum habitaverit! Pla-
nè non erit ibi aliud, niſi domus Dei, &
porta Coœli. Quid non eò felicitatis conveni-
ret, quid non indè calamitatis exularet? Jacê-
ret fortè paralyticus animus? Verbum Chri-
ſti eſt, Surge; quo apud ſe hoſpitante con-
valeſceret. Cupiditatum febribus agitaretur
cor? Chriſti verbum imperat febri. Paſſionum
decumani in pec7tore fremerent? Chriſti ver-
bum imperavit ventis, & facta eſt tranquilli-
tas magna. Lethali correpta vitio anima infe-
lix expiravit? Non diù jacêret in feretro, quæ
verbum Chriſti prope ſe ſortiretur. Verbo e-
nim Chriſti & reſedit Adoleſcens, & Puella
revixit, & Lazarus reſurrexit. O nos felices,
ſi tanti hoſpitis eſſemus exceptores! Verbum
Cbriſti, inquit, habitet in vobis abundanter.
Nota, abundanter vult Apoſtolus Chriſti Ver-
bum in nobis diverſari. Plerique enim inci-
tant Verbum Chriſti: Verùm cum audierint
non in ſolo pane hominem vivere, ſed in
S onmni verbo, quod procedit ex ore, cibum
i illud efſe interpretantes, jejunum eſſe patiun-

Stromatum, Lib. XV.

139

tur. Falleris. Verbum Chriſti cibus eſt, &
eſurit. Eſurüt enim & Verbum, cùm jeju-
naſſet. Cibus epulas cupit, optaâtque ſaginari
noſtra refectio. Quid mirum, ſi Verbum Chri-
ſti, quod cibus eſt, indigeat pabulo, quan-
do & Chriſtus, qui Panis eſt de Cœlo deſ-
cendens, intravit ad Phariſæum Sabbato
manducare Panem. Panis Panem eſuriit. Nec
mirum: Ipſe enim eſt Panis vivus, qui e-
tiam, poſt mortem, ab Apoſtolis aliquid
pulmenti requiſivit. An novum eſt cibum pa-
bulo indigere? Rogo, quotquot in agris paſ-
cuntur Agni, nönne eſca ſunt hominis? Cur
itaque non miraris eſcas corporis tui egere
cibo „ & demiraris cibum animæ tuæ elcis
refocillandum? Igitur lautè à nobis, & in
nobis Chriſti debet Verbum habitare. Quis
autem diſquiris, noſtri Cibi ſit cibus? quæ-
ve eſca pabuli cordis noſtri? Puto Chriſti Vocatio &
verbum Oratione paſci & lectione, ſolaſque l
ſitire nectareas lacrymas. Sic Chriſtus ver- en,an⸗
bum ſuum Oratione pavit: ſic lacrymatus & tritur
moriturus clamavit ad Patrem, & prece fur-
recturum Lazarum revocavit ad vitam. Tunc
ſcilicèt lacrymatus, hoc eſt, vino ſuo ſuum
verbum roboravit, cùm maxima aggredere-
tur opera clamando. Sola lacryma merum
Verbi Chriſti eſt, quod ne ſileat, ſilere pu-
pilla oculi tui non debet. Fœcunda hæc po-
tio, in cujus ore Chriſti Verbum non diler-
tum effecit? Nec mirum: nam Chriſti Ver-
bum ſitit, quod Chriſtus ſitiit: qui teſte Chry-
ſologo, in convivio Phariſæi ſolas bibit lacry-
mas Magdalenæ. Undè & ſupra fontem ſe-
dens à Samaritana poſtulavit, ut ſibi propi-
naret: ad quem illa multa diſſeruit de puteo,
ebmque altum eſſe, nec undè hauriret adeſ-
ſe. O mulier non eſt, quòͤd multùm labores
de aqua. Non aquam poſtulat Jnss abs te,
ſed lacrymas. Undè non dixit, da mihi a-
quam, ſed da mihi bibere. Fontes aquæ vivæ
in illo ſunt: quod verò ſitit, ſolæ ſunt lacry-
mæ Pœnitentis, quibus ipſe, ſuæ privilegio
innaocentiæ caret. Qui enim peccatum non fe-
cit, fontem pœnitentium lacrymarum habe-
re non poteſt. Non enim lacrymas habet Di-
vinitas, inquit Ambroſius, quibus & Sancti-
tas caret impolluta. Quas Chriſtus toto ſuæ
vitæ tempore ſitüt, iis ne in ipſo quidem
mortis confinio ſaturatus, clamavit, Sitio.
Quid ſitis, Jks bone? Num fortè lacry-
mas? Planè lacrymas. Sed quo modo lacry-
mas cupis, qui lacrymas fundis! Teſte enim
Apoſtolo tuo, cum lacrymis & voce magna
ad Patrem clamaſti. Lacrymas ſitis, & lacry-
mas fundis? Ità. Non enim ideò eas ſhargit „
quòd eas ſpernat. Sed eam novus David fun-
dit aquum, quam maximè cupiebat. Oblato
ſanguine quaſi dixi, ſi non pretioſius, cha-
rius, Patrique gratius holocauſtum obtulit
lacrymarum, quarum Divinitas eſt cupidiſſi-
ma. Imo hinc mortificationem Domini Jrsu
in hoc ſacrificio libet agnoſcere verè gran-
dem, quando, quas tunc ſitiebat lacrymas,
eas Patri litavit lacrymatus in Cruce. At al-
tius hic latet arcanum. Lacrymas JksUs ſitit
in Cruce, & lacrymas fundit. Non puto eas chriſtas
effundere lacrymas, quas ſibi cupit infundi. Laerymas
Lacrymas amoris emittit, doloris verò la- Liit in
crymas ſitit. Poœnitentiæ quodammodò plus Ornree
lacrymis delectatur, quam Innocentiæ. Hæ pu- Chrißti
riores, ſapidiores illæ: has ſpargit, illas dol ei⸗ baſſio.
am

240

Nam & Epulæ Angelorum lautiores ſunt, ſi

Peccator doleat, quaàm ſi Juſtus effulguret.
Quòd ſi ità eſt, Quid agis, Magdalena? Si-
it tuas lacrymas Grucifixus, & Tu Crucem
amplexaris, pené immemor ſitientis. Nonne
illa Tu es, quæ in domo Phariſæi lacrymis pe-
des ejus irrigaſti? Ploras in Coœna, nec ploras
in Cruce? Duùm prandet Magiſter, lacryma-
tis: non lacrymaris, cuùm patitur? Rigas pe-
des epulantis, & ſitientis linguam non irro-
ras? Negas Tu illi lacrymas tuas; cùm ſuum
ile tibi ceruorem non negat? Plorabis reſur-
gentem, nec ploras moriturum? Mulier, quid
non ploras? Etſi Petrâ durior atque aridior
eſſes, Virga Moyſis juxta te eſt, cujus ſi non
percutefis aſpectu, amplexu ſaltem ejus ma-
Joan. I9. deſce. Magiſter dicit, Jitio; & Milites ſinis
2⁸. Domino tuo acetum offerre, cuùm poſſis ei,
quas petit, lacrymas parare. Ferro gravis mi-
les currit ad JEsUM, ut ei cruciatum addat, &
Mulier, amoris alis inſtructa prope Crucem
cunctaris, Magiſtri tui tuis Lacrytmis lenire
tormenta? Abſit, ut credamus non ploraſſe
Fœminam ſanctam Redemptorem morientem,
quæ nec eum plorare deſtitit triumphantem.
Peniten- At ſi illa ploravit, cur ſitüt JæsOs? Nimirùm
tia Deo juſtificatæ jam illæ lacrymæ erant, quas non
tam dolor ſcelerum, quam amor Domimi eli-
Ad Peſ. quabat. Porrò Chriſtus amoris non modèò non
peratos. ſitiebat tunc lacrymas, cùm pro impiis mo-
riebatur, ſed effundebat. Ponitentis & Pec-
catoris lacrymas poſtulabat. O Mulier, tua
tibi penè ſanctitas nocet. Tuæ non valent La-
crymæ Redemptoris ſitim reſtinguere, quia ex
puriori profluunt fonte, cordis jam amantis.
Audeo dicere: Felix eſſes Plorando, ni felix
eſſes Dihigendo. Obliviſcere, rogo te, Ma-
giſtri tui, & tuorum recordatione ſcelerum
lacrymare: ut ille àa ſceleribus ſibi ſentiat pro-
pinari, quam ſitit potionem. Vult, quùm
moritur, ut non moriatur impius, ſed vivat.
Si lacrymas, inquies, ſitit JIxsos Poœeniten-
tis, Amantis non æquè tunc avidus, en La-
tronem ad dexteram ejus ſuorum dolore cri-
minum flentem uberrimè. Vicinior ille ori Do-
mini Muliere eſt: proindè reſtinguat Chriſtus
in proximo Latromis latice ſitim ſuam. Re-
ſtinguat? imo ideò ſitit, quia lacrymas Poe-
nitentis Latronis præguſtat. Qui enim biberit
ex Aqua hac, ſitiet iterum, dixit ipſemet;
cùm Lacrymas Samaritanæ ſitiret. Nimirum:,
quò plùs ſunt potæ, pluùs ſitiuntur à Chriſto
Aquæ Poœnitentium. O fons lacrymarum, qui
ſitim, dùm extinguis, accendis, neſcio Do-
mini, augeâſne, an verò minuas tormenta.
N fluas, ſitit; ſi fluas, vehementis ſitit. Non
vales Dominum non torquere, ſive areas;
ſive exundes. Satius tamen eſt, ejus audire
vocem, & ſitim accendere exundando, quàm
non fluere, ejuſque ſitim non ſedare. Verùm
hoc mare magnum lacrymarum Orationem
ſuo æſtu abreptam longius errare coëgit. Non
enim de Chriſti ſiti, ſed de Verbi Chriſti po-
tione ſermo inſtitutus, quod & ſitire Lacry-
mas, & Oratione paſci pronuntio. Quare,
ſi cupis Chriſti Verbum in te abundanter,
hoc eſt laut, habitare, Oratione illud paſ-
cas, neceſſe eſt. Oratio verò Prælati non po-
pulum modè ſuſtentat, ſed & Verbum Chri-
ſti nutrit. Cibus enim Verbi meditatio eſt.
Verbum Chriſti animæ cibus eſt, ſed cibo in-
digens. Hinc eſt, quòd labia Sponſi favus di-

Joan. 4.
X3.

Oliva

ſtillans appellantur. Favus in ore eicam aliis
exſtillat, ſed ibi reſidet ubi cibus inſtillatur.
Paſci cupit, & paſcere. Et undè gracile adeò
Chriſti Verbum, infirmumque è labiis inter-
duůùm Prædicatorum non tam prodit, quàm
cadit, niſi quia jejunat ab Oratione. Agnoſce-
remus in Verbo robur, niſi ipſum prolixius
Quadrageſimalibus feris jejunium toleraret. Ex pſ. 8.3.
ore infantium & ladétentium perfeciſti laudem. 3.
O ſplendidum laudis & lactis fœdus! Laus
Chriſti Verbum eſt, Oratio lac, quo & ani-
ma impinguatur, & Verbum paſcitur. Perno-
Ctabat in Oratione Chriſtus, & ſic Evange-
lium diſſeminabat. Et quidem ubi de Vinea a-

gitur, Paterfamilias exit primo manè condu- Concis es

cere operarios: exiſſe verò ſummo manè non Oratione
dicitur, cùm exiit ſeminare ſemen ſuum, quod *aleiur.
Evangelii ac Verbi Hieroglyphicum eſt. Fortè
protraxit Orationem, ubi diſſeminandi Evan-
geli tradidit formam: quam abrupit, ubi de
Gubernatione Eccleſiæ agebatur. Chriſtus ſilet
coram Præſide, coram Herode ſilet: in Hor-
to loquitur, in Cruce clamat. Nimiruùm ibi
Verbum ſuum emittit, ubi & meditationi va-
cavit. Clamavit in Cruce, oravit in Cruce:
Locutus in Horto eſt, diù quoque in Horto
oraverat. Intuere quæ vis Verbo inſit, ubi re-
cens Oratione paſtum fuerat. Vix dicit, Ego
ſum, cùm Phalanx conterrita retrorsum abit,
& ruit in Terram. E Cruce, ubi Oratio Ver-
bum pavit, Latronem convertit, qui extra
Crucem Petrum non alloquitur, ſed aſpicit.
Efficax ſanè Chriſti Verbum illud fuit, quo in
regnum Mortis ante Mortem pervadens fœten-
tem inde quatriduanum abduxit. Lazare, veni Joan. 11.
foràs. Breve Verbum, ſed non brevis Oratio 43.
ante Verbum præmiſſa. Quot lacrymis Ver- Zelas a-
bum ſuum confirmavit, quibus illud non firma- nimarum
vit precibus? Quàm frequenter quatriduani e- ex Ora.
mergerent peccatores è ſepulchris, ſi Verbum enei,
Chriſti & minus ornatum, & abundantiùs pa- aniur.
ſtum, voci ſuæ vocem daret virtutis! Verùm ſra eum
Chriſti Verbum in ore noſtro diuturno tabeſ- ſaculari-
Cens jejunio, pls inferri timet ſepulchro, quam us Oyz-
audeat vim facere ſepulchro. IIlas Davidis vo- ns e.
ces jejunantis uſurpabit Verbum, cum jeju- ve wr.
num defunctum alloquitur: Ego vadam magis veriet,
ad eum: ille verò non revertetur ad me. Lucla- non illos
tur ipſum quidem cum Morte, ſed quaſi vere- en veriet
tur, ne præda fiat Mortis, ut mortuorum ſit 1. Reg.
prædo. Proh quoties Morti ſimilior Sermo eſt 132
Prædicantis, quam Peccantis Vita! Hæc ſine
integritate putreſcit: ille ſine Oratione languet.
Aio proinde Oratione Chriſti Verbum indige-
re: ne jejunâ Oratione Oratio non tam prædicet
jejunium Poœnitentiæ, quàm ſuum Prædicanti Concie
jejunium exprobret: quorum interdiù nec je- vana.
junat Venter, & Verbum jejunat. Quod pro-
fectò ſæpiſſimè nutriendum ſuaſit, qui Penum
non longè ſtatuit à lingua, undè & ait: Mel Cant.
& lIac ſub Lingua tua. Quibus epulis frequen- 1I5
ter recreari voluit Verbum, ne deficeret in via.
Sub lingua lac, ne Verbo cibus Orationis deſit
in lingua. Imô Sermo nihil eſt aliud, quam
Oratio; adeò ſimul eſſe debent Meditatio, &
Verbum, ut unum ſibi commune eſſe volue-
rint & nomen. Porrò non ſemel vidimus Ver-
bum Chriſti jejanum in ore Prædicatoris, effi-
cax & ſaturum in corde Auditoris. Quod pro-
fectò indè contigiſſe puto, & contingere, quòd
& Meditationis ĩbi carebat cibo, hic verò Medi-
tationis reficiatur epulo. Nuper omnes docentes me
. intellexi:

inten
Abut
lautid

Amu

lid
min ſe Do
ingt
ynr. Nunn 4
dt OAhatun
& aa
Numm

Mimirun
1¹ Uitituln
ungeretn
ſbi Chri
in corde
Cidema.
ſo gue
Gulhtt,
4Chenita
ten Redl
tir am!
I4 Deo
Egniate.
or ſecv
N4 Cl8, ſec
il mi
1i 000 zit
f. t Aa
n! Me
utun.
i⸗ Jierne
15 lt mke
. lenit Do⸗
6, guih
Ka Horruit
iam Et ollle
14 en, n
Minikrob
1 ton
uibus inl
Cecicen
in, Nil
Ortherit
en Viven
Opimns 1
rtd te
lee gli
nſernu

intellexi: quia teſtimonia tua MWeditatio mea eſt.
Abundantiùs eruditur à Verbo, qui Verbum
lautiùs paſcit.

Amavit eum Dominus & ornavit eum.

Glorie Libenter carebo ornatu, dummodò Amo-
vanacon- re Domini non caream. Diligat me Chriſtus,
zempi. & inglorium me ſperni ſinat in Mundo. Uti-
Eterne- nàm Amorem non tepidiùs amaverim, quàm
ruem obli- ornatum. Utinam non plerique ornari cupiant,
Vio⸗ & amari negligant: imòô aliqui fortè, odio
Intentio Numini effe non recuſant, ne ipfis deſit or-
retta. natus. Non ſemper aurea Prætexta, quæ or-
Spirina- namentum eſt dignitatis in corpore exaltati;
lia paßt- argumentum eſt Divini Amoris in corde. E-

Nebe⸗ tiam interdum Infula, quæ Chriſti Sacerdo-
Rcr,, tum caput exornat, Chriſto cor cingit vul-
inbitto. . . .
Siat hNeratum, quòd ſuum non magni fieri Amorem

mediecris. ſpectet. Joanni Apoſtolo viſus eſt Chriſtus
Talenta cum zona aurea ad pectus, capite non ornato.
Gue Piri- Nimirùm, ſi avidiùs raperentur à Chriſto dig-
. nitatum inſignia ſacrarum, quàm Amoris

Nelichin iukoiftte⸗ præſidia, dolore cordis intrinſecus tum Jksys
*R tangeretur. Faſcinata clamat Ambitio: Suas

ſibi Chriſtus zonas habeat, quamquam aureas

Rnh in corde, dùm ſibi detrahi patiatur è capite
* diadema. Quo orner, non quo Amer à Chri-
ſnät ſto, quæro. Ipſe verò in Petro Amorem re-
* quiſivit, non phaleras. Verùm delapſus ſum
10tnſe

à Charitate Domini ad famulorum Cupidita-
tem. Redeat, undè diſceſſimus, ſermo. Ama-
vit eum Dominus, & ornavit eum. Cura ama-
ri à Deo tuo, & de tua noli eſſe ſolicitus
dignitate. Amor enim Dei non arma, ut A-
mor ſæculi, ſed ornamenta geſtat. Non nu-
I. Pet. 4. dus, ſed totus eſt veſtis. Audi: Cbharitas coo-
theniſen 8. perit multitudinem peccatorum. Magis pecti-

detſäſft⸗

I7

Cillhmenme Suserto ne, quo chlamydem texat, quam pharetrâ,
nie e, dee vit ipolhet, oblectatur. Non Vulnera
is, Alin, ſuuram, infligit, ſed vulnerum conficit ligaturas. Ama-
ADonriſe⸗ & Fer. vit Amor falſus, & fſauciavit. Amavit Domi-
Firtun lens vente,, nus; & ornavit. O Amorem minimè otio-
unmi Fer ſum! Mentitur Amorem, qui non largitur
ee ornatum. Si Amas, ornas. Impurus Amor eſt,
INDrüe, „ qui armat;, ſ Amet; Armatus ſiquidem eſt.
hum nfk, Padt Amor Chriſti Pace opulentus, imò & Pax eſt.
e e &. Et unde factum putatis, quôd adeò ægré tu-
D lerit Dominus inflictam ſibi à Milite Alapam,
e⸗ Cbrki qui Flagella & Crucem ſine querela ſuſtinuit?
mmumt, latus vul- Horruit nimirùm Pax noſtra in Militis dex-
en neratum. tera odorem pugnæ, nequiitque ne ipſas qui-
ſilior , Clemen- dem, idiſſirne ſiti S b ad
Tnlees na. em, quas avidiſſimè ſitiebat, injurias ab ad-
nbs miniſtro bellorum pati. Hinc eſt, quòd in hor-
Griorf to non H de proditione ſed de gladiis,
ee quibus inſtructi irruerant in ſe. Ut proptereaà
nn crediderim ſacrum latus ejus nonniſi poſt obi-
ſuen tum, Militis lanceâ perforatum, quòd nimis
n , horruerit in ſuo corpore, inſtrumenta pugnæ,
uln . dum viveret. Clavos tolerat, Crucem amat,
lunnde N Spinas non timet: Lanceas, quamdiù vixit;
ces Pacis Victima à ſuo pectore abeſſe voluit. Et
hvcn 4 fortè lateri ſuo infigi haſtam ſuſtinuit, ut vo-
neenn Pl. cem Sponſæ exaudiret, quæ dixerat: Accin-
ps 0en 44. 4. gere gladio tuo ſuper femur tuum, potentiſſime.
U 1 En ferrum in Potentiſſimo. Ità voci obedivit
t tuæ, ne ſuæ Paci obeſſlet. Lanceam geſtat,
ummee ſ ſed lateri infixam. Armatur, ſed poſtquam vul-
nel ſon 5 DPDeſperati nerari poteſt, & vulnerare non poteſt. Iſthæc
Nrrile „ Prrent. haſta, quam hærere conſpicis in corde Di-
Gnns G 4 lecti, nec illi quidem Mortem intulit, cui
unche , vulnus inflixit. Corde excepta eſt, ut vel fer=
uiii 9 Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum, Lib. XV.

241
rea amare diſceret, non armare. Poſt mor-
tem excipit lanceam, ne dubitares, per illam
ab eo vitam hoſtibus reponendam. O Lancea;
quæ Pacem vulneras! Quid tentas? Necem
defuncto machinaris? Verèé cæca, quæ Mor-
tuum perire cupis. Fallor, non caruit oculis
haſta, per quam Miles viſum accepit. Et
certè non inſanè ſtulta fuit, quæ vitam latere
timuit in latere Vitæ defunctæ.

Fiat voluntas tua. Matth. 6. 10.

Breve, ſed grande Verbum, vivum, & Dei volke
efficax, omnique ancipiti etiam gladio pene= zati con-
trabilius. Caput enim petit, ipſämque inva- ormarie
dit Reginam animæ, Divinæ voluntati com-
pellens ancillari Hominis voluntatem, quæ ip-
ſis conſucvit Regibus imperare. Fiat voluntas
tua. Compendioſa oratio, ſed quæ principa-
tum in humano capite exinanit. Quid enim
mihi ſupereſt, ſi meam trado Numini volun-
tatem? Verùm ſuave mihi ſubitò fit volun-
tatem Meam Divinæ ſubjicere voluntati, ſi
tamen id præmitto, quod Chriſtus præmitten-
dum ſuaſit inquiens: Pater noſter. Itâne? Tpid. g.
Pater meus Deus eſt? Agat ipſe de me, ut
libet. Libenter careo Voluntate, ut ac-
quiram Patrem. Filius incipio eſſe Dei-»
poſtquàm deſiero Meæ eſſe ſervus voluntatis.
Voluntas mea pretium eſt tantæ adoptionis.
Imè ne pretium eſſet, ſed munus, Pater il-
le antè dici voluit, quam arbitri mei Domi-
nus foret.

Quid retribuam Domino pro omnibus,
quæ retribuit mihi! Pl. 115. 3.

Venit in domum luteam is, cujus caput au- Gratiass
rum eſt optimum. Oriens deſcendit in antrum aτι poſ
tenebrarum. Chriſtus in me venit. Wollem Miſam.
ego vulnerare ingratitudine, quem attritum
lugeo propter ſcelus meum. Nollem crucifi-
gere in me, crucifixum pro me. Domine;
nunc Lilium factus es inter ſpinas: tuo can-
dore notabile, meis notatum ſtigmatibus. O
quam timeo, ne renovem cruciatus tuos. Fu-
nibus peccatorum meorum vereor ne aſtringa-
ris. Limes deteriora. Timeo, ne qui in Cruce
tua coronatus es ſpinis, in meo corde delicia-
rum mearum roſis acerbius compungaris. Ti-
meo, oh timeo, ne acerbiùs in mea Carne, Miſe.
quàm in tua Cruce vexere. Lignum, ſœnum, Morif-
& ſtipula, contra Apoſtoli tui conſilum, mei cationun
ſunt cordis fundamentum, cujus Tu funda- Eris.
mentum non es. O ignis, qui ſemper ardes; rari
& non conſumeris, ne conſumaris in pectore 7, 7e.
meo, meum exure fundamentum. Scio, ſcio, Deum,
Domine, Tuus Igmis iſtis extinguitur paleis. Mortifi-
O ignis, qui pro Elia contra Principes milita- atι pa-
ſti, citò deſili in cor meum, ne lignum, fo- e li-
num ac ſtipula ſuperſint in me. Planè, ſi lig- ναα *
num non exuratur, Chriſtus ſecundò crucifi- Paſie.
getur in me. Confige, Domine, timore Chrifus
tuo carnes meas, ne amore meo in mea carne "bihabi-

crucifigare. Tua Crux deſcendat in meam Par ro
carnem. Nam ſcio, quòd omnis caro, quæ Gprifo,

ſine Cruce eſt, Crux tibi eſt. Non eris ſine

Cruce in carne mea, ſi mea fuerit caro ſine
Cruce. O bona Crux deſcende in me: nam,
ſi eris in pectore ſervi tu, Dominus per te
iterum non crucifigetur in me, qui propter
me

242
me in te primum eft crucifigus. Felix tua con-
ditio, Crux in humilitate mei cordis feliciùs
ſtas, quàm in Monte Calvariæ, Ibi enim Do-
minum crucifixiſti, hic facis, ne Dominus
crucifigatur. Ibi, quia erecta es, Chriſtus in
Cruce fuit; huc ſi te demiſeris, erit Domi-
nus extra Crucem. Nimirum, ubi nobis Crux
adeſt, ibi Chriſto Crux deeſt. Patitur, ubi
ſuam non videt Paſſionem. O Virgo, Te quo-
que advoco in meum pectus, in quod Filius
tuus deſcendit. Cave, Mater;, ne ſis erga Fi-
lium Cruce crudelior. Crux adeſt, ut Chri-
ſtio Crux deſit. Tu ſi aberis, Chriſtus iterum
crucifigetur. Quæ enim acerbior Crux Filio,
quaàm Matris abſentia? Si ſine Matre ſit Fi-
lius tuus JESUS, ſine Cruce non erit. Ergô-
ne, ut ego te caream; quòd Eccleſiæ ſim
abortivus, Chriſtus carere Cruce non debet!
ütque me non ſoleris, tuum patieris Filium
crucifigi? Non te, 6 fons Amoris, fugavit
Patibulum, in quod JksUs aſcendit; & Cor
te ſugat, in quod JkxsUs deſcendit? Stabas jux-
ta Crucem, & procul ſtas à Corde. Quæ com-
paratio Cordis, & Crucis? Latro ſum. Fa-
teor. Agnum tuum mactavi, & perdidi, an-
tequàam Ovis fierem. Porròô; ſi juxta Crucem
ſtetiſti, in medio duorum Latronum, adſtabas
Filio. Cur duos non odiſti Latrones, & unum
horres? Erumnam ego meam confitebor ad-
versum me. Duos Latrones minus Virgo aver-
ſatur, quàm unum imne Furem. IIli enim Mun-
dana prædati ſunt, quæ Filii immica ſunt no-
mim: At ego Filium ejus ſum furatus. Itaà eſt;
non diffiteor. Sed non rapinam arbitratus ſum
raptum Hominis æqualis Numini. Quanquam
non reétéè Latronum cauſam cognoviſti. E
geminis alter non ſola terrena dir'puit. Cujus
Tu vicinior es Cruci, is Cor Filio tuo fura-
tus eſt; quod ſolo potuit Cœlo redimere. Er-
go foves, qui tui cordis Cor abſtulit, & hor-

res, qui mitins Latronem egit, adversus Fi-

lum tuum? Ego enim totum abftuli: non
enim in meo ſpolio ſejunxi à pectore Filii Cor
flü, utinam & Tu non Matrem ſejungas à
Filio. Neſcio, utra gravior iſit Filio rapina;,
eâne quæ illum rapit, an quæ illi Matrem abri-

Joan.' 19. pit? Mulier, ecce Filius tuns. Mulier, dquid

26.

ploras? Ego ab Ara, ubi Tu eum reliquifli,

Joan. 20. aſtuli eum. Ergône diligentior in quærenda

drachma Mulier, quàm in quærendo Filio
Virgo? Rogo te, in tuo quærendo Agno, qui
non erravit? Tuo non ſis pigrior Agno erga
errantem Ovem. Citò vem, accende lucer-
nam Miſericordiæ, cor everte meum, & pre-
tium Mundi invenies Drachmam tuam, The-
ſaurum noſtrum, Furtum meum, imò Furem
mei, à quo capi me ſenſi, ubi eum cepi. Lu-
cernam, inquam, in corde meo circumferto.
Quis ſcit? Ardorem fortè ego inveniam meum,
dùm illa ſuum quærit Amorem. Ad hujus for-
tè ſcintillam luminis arderem, qui, Deo con-
cepto, etiamnum frigeo! Quis ſcit? ne, de-
ficiente oleo, Virgo ſapiens à me illud petat,
& ego dabo illi oleum peccatoris, quo meum
impinguatum eſt caput: itâque fiet, ut oleum,
quod mihi infuſum effecit, ne Chriſtum re-
tinerem, Lampadi Matris ſuperfuſum faciet,
ut à me Chriſtus recuperetur. En, Domi-
na, oleum. Quæſo te Lampadi illud infun-
das tuæ, quò aliquando oleum, quod mihi
nocuit, Chriſto inverniendo inſerviat, cujus
fœtore Chriſtumn amiſi. Quid plura? Lætare,

Oliva

Anima. In tuo corde ſuum Mater Filium in-
venit. Tu verò, quæ olei mei beneficio Fi-
lium inveniſti, ſaltem redde mihi pro oleo
Peccatoris oleum Sanctitatis. Oleum effuſum
tui nomen Fili eſt: hoc meo cordi infunda-
tur, ut, ubi Tu Filium reperiſti, ibi Cor,
velut lychnus, Deo ardeat, teſtis beneficii.
Succende cor, infunde nomen JEsV pro oleo;
& tuum, ſi libet, recipe Filium. Verùm,
antequàm ille abeat, munus offerre ut cupio,
ita nequeo. Quæſo Te, quæ Mater es ejus,
in quo ſunt omnes theſauri Sapientiæ, mihi
aliquid tribuas, quod tribuam Filio tuo, Do-
mino meo. Exclamas: Quid cupis? quid cu-
pio? Dignum exule munus. In valle exulo la-
crymarum: proindé tuorum oculorum unam,
ſi placet, lacrymam efflagito. Ne me fraudes,
ut me dites. Eia age, Anima;, recepiſti, quæ
poſtulaſti: advola ad Redemptorem meum.
En, Domine;, in paupertate mea habeo, quod
tibi donem. Meâ opprimor paupertate, vix-
que audeo aliquid offerre, cùm video exhibe-
ri tibi, à Petro Romam ex lutea Chriſtianam,
à Paulo Athenas ſaniùs ſapientes, à Matthæo
candidam baptiſmo Æthiopiam. Ego verò mi-
ſellus profui nemini. Attamen, en munuſcu-
lum tibi fortè non injucundum. O prodigium!
Stupore Angelos, Divéſque meum munus de-
fixit. Mirantur è tam inope tantùm fluere the-
ſaurorum. Jubet Chriſtus Cœlites univerſos
meum ante munus procumbere. Matris, in-
quit, meæ lacryma hæc eſt. Gemma iſthæc,
oculorum ejus eſt Margaritum. Tum ad me
converſus, Nolo, inquit, tantâà te opulentia
ſpoliari. Recipe, quod dediſti. Magna fides
tua, quæ minuto uno tantas mihi gazas inclu-
dis. Quin ego non patiar, apud te lacrymam
eile Matris ſine ſanguine Fili. En tibi mei
Cordis guttulam pretioſam. Cave, ne, quæ
Charitate nunc ardet, frigeat, rubeâtque,
quèd apud Te eſſe verecundetur. Duo minuta
tibi ſunt planè grandia. Meo cruore Tellus
redempta: meus emptus Sanguis und lacrymâ
Virginis. Dives eris, ſi præter minuta duo,
nihil poſſederis. Luminare majus & Luminare
minus in te relinquo, cura, ut Coœlum ſis. O
me felicem! Irriguum mihi ſuperius in corde
& eſt pariter & inferius. Fluat terra Palæſti-
norum lacte & melle: pretioſiùs meum riga-
tur pectus Cruore, & Lacrymâ. Gaudeat In-
dia Gange, gaudeat Nilo Ægyptus: quatuor
ego Fluminibus Paradiſi procurrentibus ad ir-
rigandam univerſam Terram antefero Guttas

duas in meo corde ſtagnantes, quibus copio-

ſiùs, quàm olim eluvione Noëmi Mundus,
ità obruetur, ut nulla mihi pars ejus ſuperſit.

In eadem hora apparuerunt Digiti, qua-
ſi manus hominis ſeribentis contra can-
delabrum. Dan. 5. §.

Quid verò ſcripſit? Mane, Thecel, Phares. Ibid. 25.

Porrò quæſtio ſuboritur: cur verba ſcripſerit,
quæ intelligi non poterant? Si voluit impleri,
cur noluit intelligi? Aut cur non permiſit, ut
intelligerentur, quæ legebantur, quæque in-
telligenda erant, cùm explicarentur? Non ſi-
ne ſummi arcani Sacramento factum arbitror,
ut Dei nuntius ſine facie Mortis ſententiam
in Regem ſcripſerit, & verbis ſcripſerit im-

plicatis. Nimirum tanta Dei Milericordia Dei Miſe
eſt, ricordia.

mr. eſt
, lut
ynin ſe
arr
ſtage

iſſ⸗

7

ius Un ta
. Plcim
ſentent
Imman
jentele
in da
ſtcorch
Cgfon
lententi⸗
liſlt
Wrus
Uins,
Mcio
cportet
ſele Man
bentur
biam ep
nii dig
actior
Rdicul
brahame
ii hereg
Uikeſtat,
Ubi ben
cupiit:
u, in
ſuam ob
gelos no⸗
1us inten
Ventum
it ephet
throno c
Clunt b
tan pauc
Blthaiar
ſetdis,
o, Gvi⸗
in vatici
Uilline hi

Cde

le †

lin⸗

10

a. 10 ad me
trbuann 1
mnſee, D
enum An
hon ſtt.
e tuum
Aömn tra
Uadtct te
Wetlnmm
(ohtnco,
ſkro, 1

anhheſliti

nt 1
1
n

t t
l ſat
Dihi

nute, n.
Ided el
M
gorei

Niün
ſe, elr
t, Nbeike
. Doona
agte lin
s l
4 mnn dn
u lum
CAnd0
Meigü
at en er
mn
11 Cuket
Nhu: gen
entibas 4
Attleno 0
ubin r
ans eu e⸗

4 yn⸗

itunta

gecli 35
Cnt
o nig
tur, guge⸗

.
enuut M
Lkum Ahin/
us li
s iſet

. ſſe
ei Me N

.*
1.

„

Elemen-
ziæg.
Superior
mitis ſit.

8. Dauiel.

Correbkio
mitis.
Dan. 5.
24.
Confeſſa⸗
rii nimis

auſteri.

Sretiarh

actio poſt
Miſam.

eſt, ut Angeli quoque ejus, qui faciunt Vo-
luntatem ejus, agnoſci refugiant, dum ſævi-
re coguntur. Solis digitis ſine vultu deſcribi-
tur ſupplicium, ne videretur tantus Miniſter
ſtrages intimare: &, ne ipſi quoque erubeſ-
cerent digiti, quibus edictum colorabatur;
velatur funus vocum caligine ignotarum. Ver-
bo, non tulit conſcius Divinæ Pietatis Ange-
lus videri, dum furit. Quin in fine capitis;
unus ab eo, inquit, miſſus eſt articulus manus,

ui ſcripfit bhoc, quod exatatum eſt. Ea fuit

erubeſcentia Coelitis in infligenda poena, ut
uno tantàùm uſus ſit digito, deſcribendo ſup-
plicium. At cur, ſi adeò mitis eſt, Mortis
ſententiam ſuo ſcripſit digito, non calamo?
Immanitas quædam eſt, digitum in calamum
vertere, dùm nuntiari debet Reo, imò Re-
i, capitis, regnique jactura. Falleris. Mi-
Tricordia eſt, quæ putatur ſævities. Maluit
digito uti quàm calamo, quò in exſcribenda
ſententia paucioribus digitis uteretur. Uno
ſcripſit digito cædem, tribus ad minimum
uſurus digitis, ſi mors calamo exprimeretur.
Unus, inquit, graſſetur digitus, ne tota ſup-
plicio manus inſerviat. Mori Balthaſarem
oportet: at inferendæ neci quàm parciſſimè
ſeſe Manus impendat. Hinc comedifle perhi-
bentur Angeli apud Abraham: & apud To-
biam epulas Angelus recuſavit. Cur in tam ſi-
mili dignitate ingenium tam diſſimile? Num
acrior fames Abrahami Angelos torquebat?
Ridiculum commentum. Puto, Angelos A-
brahamo innoteſcere noluiſſe, quòd punitu-
ri peregrinarentur. Tobiæ ſe Angelus ma-
mifeſtat, quia beneficis familiam cumulaverat.
Ubi benefaciendo ſervivit, agnoſci Angelus
cupiit: ubi deleturi urbes Cœlites delegan-
tur, imaginariæ comeſtionis velo naturam
ſuam obnubunt. Hinc quoque eſt,; quòd An-
gelus noctu Aſſyriorum octoginta millia taci-
tus interfecit. Contrà, Paſtoribus Dei ad-
ventum evulgans magnâ ſe luce circumdedit;,
ut appareret. Nimirùm ab illo Clementiæ
throno cui adſtant, & ſævire dediſeunt, &
diſcunt benefacere. Ut propterea crédiderim,
tam paucis expediſſe verbis Angelum latam in
Balthaſarem ſententiam, quam & ipſe tribus
verbis, & Daniel vix tribus explicavit perio-
dis, quia videlicèt immorari diè non potuit
in vaticinio ſupplicii. Quàm oeciſſimè & bre-
viſſimè lieuit, moœſto functus eſt munere.

Quid retribuam Domino pro omnibus,
quæ retribuit mihi! Pſal. 115. 3.

Reges ad Chriſtum accurrerunt, nunc ve-
rò ad me Chriſtus cucurrit. Quid igitur re-
tribuam ſuum mihi ſanguinem tribuenti? Ig-
noſce, Domine: Scelera mea trado tibi. Nec
enim aliud tibi exhibere poſſum, quod tuum
non ſit. Mea duntaxat facinora ſunt; ſolum-
que tuum non eſt, quod ſcelus eſt. Nec exi-
guum trado, cùm illud tibi tradam, quod
tradidit te. Proditorem, carnmificem, hoſtém-
que tuum tibi dedo, cùm peccatum tibi meum
contrado. Quin eâ tibi conditione flagitium
offero, ut mihi illud reddas ità tuâ grati
conveſtitum, ut diſplicere tuis jam oculis de-
ſinat, incipiätque oculis placere Angelorum.
COrux tua ex Patibulo facta eſt Thronus: Sce-
lus fiat, precor, ex Scelere Pœnitentia. Cru⸗
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum, Lib. XV.

cifixore tuo haud mitior Crux tua: mutetur
Scelus, ſi Crux mutatur-

Lauda, Jeruſalem, Dominum. Pſ. 147. 1.

Benedic, Anima mea, Domino. QCur?
Quia magnus in medio tui ſanctus Ifraël. Deum
capis in pectore; quem in ſe Cœli non ca-
piunt. Nec ſolus in te Deus;, verùm & in te
Cœlitum Aula; adeòô ut nihil tibi Divini de-
eſſe videatur, niſi ſola Divinitas. Quæ verò
comparatio Tui Cordis & ſupernæ Jeruſalem?
Illam lætificat fluminis impetus: Te verô al-
luit Sanguinis Domini non impetus, ſed am-
plexus. Illa ſatiatur adipe frumenti: Tu fru-
mento ſaginaris Electorum. IIlius confinia mu=
niuntur Pace: tuum regnum eſt Pax, Pax
hoſpes eſt tuus. Nunc ergo, ⁶ bone JESsU;=
6 Dei Agne, benedico tibi. Id tantùm pre-
cor, ne cruor Agni typici potentior tuo cruo-
re fit. Ille liminibus ſuperfuſus Angelos repu-
lit ferientes: Tuus meo cordi infuſus inſidian-
tes Dæmones exterreat. Certè Corde oſtium
non præſtantius: nec pecudis cruore cruor Ag-
ni imbecillior. Ergône interfectus potuit Ag-

Gratiayrd
adcis boſs
Miſſuths

nus ab internecione ſervare: & Tu, vitæ au-

thor redivivus, Mortis diſcrimen non propel-
les? Tuum Angelus veneratus eſt cruorem in

Sanguine Agni, & meo in corde Sanguini tu-

illudet Deęmon: Fateor: non diu meo eris in
pectore: Ut enim vini velamen dirumpetur,
recedes Tu a me verè Deus abſconditus. At;
etiam educto Unione, conchas honor coho-
neſtat. Servat odorem teſta did, quo ſemel
imbuta eſt. Pluvia ita exſiccatur, ut humum

fœcundet. Tu; quæſo, Vinum germinans Vir-

gines, in meo pecétore Pudicitiam germinato-

Oculi mei ſemper ad Dominum, quo-

niam ipſe evellet de laqueo pedes meose

Pſal. 24. 16.

O Novam evadendi laquei rationem! La-
queos ſtratos ut David evadat, Cœlum ſuſpi-
cit. In hominibus laquei contra Prophetam re-
truſi, & defixi Prophetæ oculi in Deum? Ri-
des? Ridèêris. Speculum Chriſtus eſt, quic-
quid hic latet, in eo patet: quicquid in cor-
de hominis abſconditur, in Dei corde colo-
tatur. Omnia in Deo ſpectantur. Non ergo
ſtultus David, ſi declinaturus laqueos paratos
in Terra, oculos ad Cœluin erigit, conver-
titque in Dominum. Adde Dei excubare pro

nobis dexteram, quoties noſter ad illum vigilat

oculus. Ipſa enim evellet de laqueo pedes ;
cùm ad Deum oculus reſpexerit. Nota: Evel-
let, inquam; ergo non ità pedes à Domino
dirigendos affirmat, ut in laqueum non ſe in-
duant, ſed evellendos eſſe ait, ut inciderint.
EA calamitatis injuriâ Dominus explorat, an
perſeverent in eum intenti oculi, etiam poſt-
quam inciderint in muſcipulas. Plerique in
Pace Cœlum intuentur, ſed in Tentatione de
Deo deſperant. Hi nec Davidem imitamur,
nec Abrahamum. Hic Cœlum ſuſpexit,; cùm
Proles promitteretur: non verò deſpexit Coe-
lum, cùm unicus Iſaac depoſceretur ad Aram.
Ille veré & Victor, & Exul Deum laudat.
Nec oculos à Cœlo reflectit ad pedes, cum
pedes laqueis implicantur. Semper ſperandum;
deſperandum nunquàm de Deo eſt.
X 2

Pater

Confiden=
tia in Des
Tentatios
nis, &α
Tribua-
tionis
tempores

Lapſi non
deiprent.

Deſbera-
tio.

Pater ſuturi Sæouli, Princeps Pacis. Iſa.
Q.. 6.
2

O Ineffabilem tuam, Chriſte, Miſericor-
ratos. diam In hoc ſæculo Filius factus es, ut fu-
Mmierne- turi ſæculi Pater efſes. Peperit nobis JrsUS
rum cura, ſæculum futurum, cùm in hoc ſæculo naſce-
Tnio. rvetur. Benè eſt: Verùm, cur non Pater Pa-
Dei Miſe Ccis, & Princeps Sæculi: ſed Pater eſſe voluit
ricordia. Seculi futuri, & Princeps Pacis? Nimirum
Superior Potentiæ nomen Paci maluit præficere, quam
iapſos ju- ſuturo ſæculo: quia diſpenſare vult futurum
ver. ſæculum more Patris hominibus morituris,
quibus Pacem, velut Princeps, in hoc ſæculo
imperat. Væ nobis, niſi in futuro ſæculo ſe
nobis Patrem Dominus exhiberet. Planè non
fieret ſalva omnis caro. Nunc verò Pater futu-
ri Sæculi, & Princeps Pacis ærumnas Juſtis
immittit, Poœnitentibus tegnum Coelorum lar-
gietur. Non prodigè hiberalis ſuæ Pacis in hoc
ſæculo, futuri Sæculi paterné prodigus. E
tot nominibus, quæ Propheta recenſuit, ſo-
lum Patris titulum futuro Sæculo reſervavit,
quò poſſet partam ſuo ſanguine gloriam, non
juſtè tantùm tanquàm Princeps, ſed amanter
velut Pater indulgere.

.

Diligite inimicos veſtros. Matth. 5§.

44*

Perarduum eſt, non percut re percuſſo-
rem. Difficile non percutere? imòô facile
eſt & amare. Non ad florum te mitto teneri-
cim pau- tudinem, ut amorem diſcas . ſed à ſilice volo
nit, diſcas amare. Amor ardor eſt. Silex verò, quòô
amandws., torquetur acrius, eòô lucidiores ſcintillas emit-
Pei velu- tit. Lapidis ultio ſolus Ardor, hoc eſt; ſolus

Inim iei
Ailectio.

Superion

zati on eſt Amor. Ergône durum tibi erit, quod ſa-
ormari. 2 . .
Pne- xo non eſt durum? Refrigefcet in te Charitas
fetendg. ad ictum alapæ, ardente ſilice inter vulnera

Charitas chalybis ? Nullum pretioſius vulnus vulnere
fraterna. filicis, cujus cruor Ignis eſt. Amor ſanguis eſt
Unio. lapidis, flammâque Amoris emicat in ictu.
Noſtrum intereà Cor ad punctionem acus con-
Mortif- gelaſcit, Pectus torpet. Et quando præ mani-
bus ſilicem tenemus, incertum eſt, apud me
amandaæ fortiérne Magnes, an Silex iit? Hic enim vul-
neratur a ferro, ab illo ferrum captivatur.
Verùm fortius apud ahos fuerit vincire, quaàm
vinci; apud Chriſtianos, pati fortius putatur
efſe, quaàm agere. Mehemeto exſtruxerint
Turcæ tumulum è& Magnete, apud quos ſola
perſeeutio Virtus eſt, quæ ferrum trahit. Apud nos Si-
zmandz. lex infertur Templis, qui ferrum non amat,
ſed patitur, ignemque Amoris reponit pro
plaga: nec perforatur lapis ut caro, ſed rum-
Pœnitétig Pitur; atque diſcinditur. Hinc fortè eſt, quòd
inftidge. ex Lapidibus à Deo excitandi ſunt Abrahamo
Faties- FEili, minquàm verò ex Magnete. Nimirùm
tiz⸗ Deus Pacis lapidem non amat amantem fer-
rum, led tolerantem. Undè Petrus reconde-

cat is

re jubetur in vaginam gladium, ne, qui in-

ter Apoſtolos à lapidibus nomen trahebat, ma-
gis Magnes, quam Silex eſle videretur. Leo
Leporem illudentem tolerat, diſcerpit Urſum
vel trementem. Ità Silex quovis teratur, ſilet;
ſulgurat, ut primum chalybe feritur. Nimi-
rum generoſus lapis iaſtidit luctari cum impa-
riI, fortius ie ferrum terrere ſtudet vel flammis.

Oliva

JESU bone, quid patior? Domús ego meæ Gratiari
parietibus pauperior ſum. Tuum in eis no- adtio peſt
men ſplendet: tuumque à meo pectore exulat Miſam. Rt
nomen. Num Silice Cor durius? An in ſolo .
ſculpi Silice valet Nomen, quod nominatum
eſt inter cultros & Silice? Si ita eſt, retine,
Domine, cor tibi carneum, & ne mihi aufe-
ras cor lapideum. Amo enim lapidem præ lun

/

taret

corde, ſi Amoris nomen in ſolo lapide poteſt ni nu
incidi. Quamquàm quid dixi? Aufer à me nmn eſt
cor lapideum, & præbe mihi cor carneum. e Lillt
Lapideum enim cor ornari poteſt nomine Jk- Cntt
sU, ſed JESUM amare non poteſt. Malo au- N
tem amare, quàm ornari. Libentius ſine no- Nen
mine ero, quàm ſine Amore. Diligam te, mols
Domine, fortitudo mea, & Tu de tuo nomi- thnte
ne age, ut lubet. Non ſperno nomen, ſed
amo JESUM, cù²/ tuo nomini Te præfero. iſ
. . Piwibu
Laboramus operantes manibus noſtris. guds
I. Corinth. 4. 12. Idi
1Cedͤu
Conſecratæ Evangelio manus à texendis ci- Labor & Clcin-
ſtulis non abhorrent. Paulus manibus opera- en eli
tur. O grande invitamentum ad manuum la- 1) dan
bores! O ſummum declinandi otüi documen- Laicorum Volupt
tum! Ile Paulus omnem vagus per Europam, Katus. lecleat
Aſiämque Doctor Gentium, Vas Chriſti, Os retr.
divini Spiritus, Tuba Sapientiæ, Vitæ Pa- . lire,

rens, Præſes Eccleſiarum, Pater Fidelium,
Fidei Propugnaculum, Perfidiæ Everſor, Ho-
ſtis Superſtitionis, Divinitatis Iuba, Sancti-
tatis Fons, Fundamentum Religionis, Apex
Sapientiæ ſuis laborat manibus, poſt ſatum
Evangelium, poſt edoctas Athenas, poſt vi-
ctamw Romam. O Paule, parce, rogo, plùs

Nla (leder

te miror laborantem manibus, quaàm lingua Gbiden
prædicantem. Ori præpono tuo dexteram Kelhinn
tuam: & hujus opera illius antefero operi. . Viris
Chriſtum loqueris, nec minor: quis enim non miruum
verſet ore Nomen, quod eſt ſuper omne no- ſ, tra
men? Fiſcellam operaris, & ſtupore detineor: nemn ta
quis enim poſt annuntiatum Evangelium opus gilng,
aggredi ſuſtinet infra omne opus? Texis poft ſupicio
concionem?: O prodigium! Verùm non ſat Snilt. latur a
habeo ori docenti manum præponere operan- Religioni Ut cale
tem. Manus manibus comparo, eàâſque plùs „unis tnn co
prædico nectentes vimina;, quàm vinculis ne- viliaraa- ACcen
xas, Qùm implicas juncos, ſplendidior mihi vantur 4 gere
es, quaàm cùm catenmis implicaris. Quod non Ssent. ler ſ
de Paulo duntaxat dictum volo, quamquàm 6 1n efta
de uno dixerim Paulo. Apoſtoh reficiebant re- "iter,
tia poſt relictum rete. Nimirùm cum retibus e
Cupiditatem dimiſere; non Laborem; quem rilmnn
reſumebant imperio Domim, non ut lucra- iinn
rentur, ſed ut operarentur. Ego verô gratos ni
adeò Domino hoſce labores manuum exiſlimo, Aalum
ut ea quoque de cauſa putem à Ohriſto non reſiger
Poma, ſed Panem deſtinatum ſui corporis Sa- tn⸗
cramento, quòd videlicèt & ſpontè Poma pro- brlin
veniant in arboribus, & in ſudore multo Pa- Rüne
nem educamus de terra. Ibi pls laboris, ibi ſrac
plùs honoris: & dignitas Dominicæ carnis in lict
eo dedicatur, quod nec ſeri poteſt, nec meti Nii
valet, ſed parari debet ſudore copioſo, ſum- “
méôque labore. Quid miraris? Pſalmos ſcru- Nucee
tare, & invenies in eis tam beatum prædicari necd
immaculatum in via, quam manducantem la- daun
bores manuum ſuarum. Innocentia beatum fa ngh

cit? facit & Labor. .

Kt

*

Et epulabatur quotidiè ſplendidé. Luc.

16. 19.
Gula. Quorum Deus venter eſt, his menſa Al-
Luxus tare eſt, his fercula ſunt holocauſta. Verùm
Convi- brevi Ignis, qui epulaturo dapes parabat;,

viorum. epulantem excoxit. Mira converſio! Qun
Nixr. calices non præguſtabat niſi glacie frigentes,
cupit guttam in flammis. Faſtidiens olim ſi-
ne nive vinum, aquam petit, ut bibat in ig-
ne. Libet hoc loco deplorare non Luxuriam
modò epularum, verùm & Luxum. Solam
contemplemur in bibendo illecebram guttu-
ris. Vinum argenteo concluſum vaſe algere
cogitur inter mives. Itaque Vinum, in quo
eſt Luxuria, teſte Apoſtolo, torquetur in
nivibus, imô recreatur in glacie. Ita Nives;»
quibus cruciata Libido eſt in caſtiſſimis Ber-
nardi membris, Libidinem in vino ſolantur:
adeò ut incertum ſit;, ſuppliciine plùͤs, an
deliciarum è& nivibus Libido traxerit, quæ
& reſtinguitur in mive, & accenditur. Ca-
ro Sanctorum in glacie Luxuriam cruciat,
Voluptariorum calices Luxuriam inter nives
recreant: ita res una & fugat Venerem, &
fovet. Verùm ſemel aut bis victa Venus in
Niv. inve, quotidiè inter nives triumphat. Quis
Deliciæ Crederet; friget Venus, ut caleat: Vinum-
Tentatio. que, ut plùs ardeat, alget. Suppeditat Nix
num fons. vires impuris ardoribus, & frigus æſtibus mi-
Luxaria, litat. Semel Ignatium in glacie perſtitiſſe le-
gimus, ut impuras in Adoleſcente reprime-
ret flammas. At ſæpiùs latet Vinum in ni-
ve, ut flammas exſuſcitet Impuritatis. Si-
quidem ex gelido, argenteéque vaſe in cry-
ſiallinum calicem effunditur Vinum, hoc eſt,
virus Pudiciti?, imò Venus impudica. Ni-
mirùm fragiliori ſemper infundenda vina va-
fi, tranſeunt ad cryſtalla ex argento, in car-
nem tandem tranſitura. Argento vitrum fra-
gilius, Vitro debilior caro: nec ulla flammæ
ſuſpicio in frigente calice. Verùm alieno pal-
liatur amictu Ignis, ut admittatur. Friget,
ut caleas. Refrigeſcet in corde, ad adven-
tum conglaciati meri, Charitas, & Amor
accendetur. Et ſanè Monſtrur eſſet, fri-
gere Vinum, & Venerem frigere. Verùm
hæc ſuum libenter frigus ſuſtinent, ut eorum
tu æſtum patiaris. Porrò vilius vitium hau-
riretur, ſi ex argenteo vaſe propinaretur; in
aurea patera Vinum. O metalli conditionem
miſerrimam! Igne Aurum purgatur, & vi-
tiatur Nive. Caloris felicius tormenta tole-
ravit, quàm Nivium delicias. Per ignem &
Aquam tranſire Vina compelluntur non in
refrigerium, ſed in ſcelus. Et quidem no-
tanda prodigia. Nives vaſibus ſuperfuſæ, ut
tardiùs ſolvantur, ſtipulis perſperguntur. Ita
frumenti cortex & Igni ſervit & Nivi: &
ſuccendit Flammam, & Undas conglaciat.
Iniquè Ignem nutrit, Nives conſtipat ini-
quiùs, quæ texit Frumentum feliciter. Quid
non mortalia pectora cogis Vini ſacra ſitis? Hye-
mare cogis Ætſtatem, frigere Vina, Venerem,
ſolutum alioqui, diſſolutumque Monſtrum,
conglaciari compellis.

tuo⸗
teketo n

—

bEbibice Comment. Tom. VI.

Stromatum, Lib. XV. 24 5

Obumbraſti ſuper caput meum in die
belli. Pſal. 139. 8.

Haud omnes Perſarum more bellant, à Perſecntio
quibus tanta jaculorum in Cœlum copia jaci 2
ſolet, ut, ſubducto Sole, bellator dixerit, ceee.
Ergo in umbra pugnabimus. Rarus hoſtis,
qui Colo ſagittam committat, ut exindè in
caput demittatur inimici. Cor petitur, &
jacula in pectus diriguntur. Quod cum ità
ſit, cur Deus non pectus munit, ſed caput ob-
umbrat? Hoſtis metui debent ſpicula, non So-
lis. Non inumbrandum caput, ſed involven- Peccat⸗
dum. Quid enim profuiſſet Goliæ inumbrans damus.
tempora ſeu nubes, ſeu ſcutum, ſi malè te-
ctam frontem lapis diffringeret? Verùm Deus TWibula-
exercituum falli non poteſt, dum armat. Sat ο% veys.
novit ipſe armatum, qui ab illis nos jaculis in- Dei Ha.
umbrat, quæ ab irato Cœlo demitti ſolent in Emerdus
capita impurorum. Nimirùm ſecurus es de vi- Dens.
Roria, ſi à ſagittis Domini ſis ſecurus. Nemo Hemani
adversum Te prævalebit, niſi Te Dominus οτοσα.
vulneraverit. Caput Innocentià muni contra
Dei ſagittas, & ridebis impetum ſagittarum,
quas hoſtis intorquet. Unum metuendum vul-
nus, quod infligi poteſt à Deo exercituum,
cujus ſunt bellorum exitus. Nunc verò Cœle-
ſtes duntaxat non præcaventur ſagittæ, & , Ca-
pite Aſtris retecto, relquum corpus chalybe
oneramus. O Davidis non docta ſolùm à Deo
pugnare dextera, verùm & ſatis mumitum caput
in die bell! Meritèò, ſi conſiſtant adversum ſe Bellum.
caſtra, riſurum ſe jactat: nam ſecurus à Dei Armaal-
telis quid timeat? Si emm Deus pro illo, quis soricè.
contra illum? Utinàm à Domini jaculis ſe quo-
que Pœnitentia Chriſtiani Milites defenderent:
credo equidem Chrifſti hoſtes rariùs triumpha-
rent de Filiis Dei.

Vinum, in quo eſt Lururia. Ephel.5.18.

Impuri Monſtri quàm ſplendidum dom'ci- viaum.
lium! Idem liquor & Cor lætificat, & Virus
invehit Cordi. Ergo Lætitiæ & Luxuriæ rhe- Gula-
da una, unumque domicilium. Rides? Plura.
Ardes enim, dùm exultas. Uno è⁶ calice Tri-
umphum pariter & Hoſtem hauſiſti. Verùm
alias de his. Spectaſtine Vitem? Lacera, lan-
guida, putida, dilaniata, vix terræ hærens,
vix cohærens ſibi, adhuc tamen Vinum ger-
minat, in quo eſt Luxuria. O facilem Luxu- Circum-
riæ ortum! Nec canos, nec pannum faſtidit. pect's
què in Sene adoleſcit, ac in Juvene conſe- mribas
neſcit. Porrò ut in Palmite Vinum imbre con- "tcſa-
cipitur, ita & Libido epulatur in jejumo, vi- Luauria:
gilat in ſomno, ludit in luctu, præliatur in pa-
ce, nuditate armatur, ſævit in oſculis, currit
immota, alligat, dum ſolvit, jugulat, quem
exſuſcitat, conſopit, quem excitat, debilitat,
quem ſanat, exanimat, quem animat: Omnia
denique fit omnibus, ut omnes exterminet.

Ah eo miſſus eſt artioulus manus, qui
7

ſeripſit hoc. Dan. 5. 24.

Mane, Thecel, Phares, totum eſt ſcri- Ibid. 252
bentis articuli opus. Verbum breve, ſed
abbrevians Vitam. At cur ſolus articulus Cradeli-
ſine adminiculo calami ſententiam exarat as bomis

X 3 Mortis ? ”.

246

Circum. Mortis? Nimirum, cùm de Morte agitur;,
Pecttio. nullus accommodatior ſtylus, quam caro. Fer-
reo ſtiylo, cujus tunc fortè conſuetudo erat,
manus ſcribentis abſtinet, & ſolo ſcribit arti-
culo. Videlicèt Caro eſt, quæ Mortem inve-
hit. Ferro Caro aptior ad nocendum. Dem-
que jacet ferrum ſine manu. Caro eſt, quæ
ferrum ſævire docuit, illud tum extrahendo
& fodinis, tum in viſcera demittendo. Tolle
brachium, & ferrum calcabitur. Contra, ſola
poteſt nocere ſine ferro manus. An non ipſa
vincula interdàm ex lino nectit, interdum è
ſerico? Rogo, quid tam mite & terra prodit,
quod;, inter hominis manus, humanitatem
non dediſcat, diſcat feritatem?

Laudabo nomen Dei cum cantico, &
magnificabo eum in laude. Et placebit
Deo ſuper vitulum novellum, cornua
producentem & ungulas. Pſ. 68. 35.

Gratia- Non noſtri lanienâ corporis oblectatur Deus,
rup adtio, ſed in noſtra exultat exultatione. Laus ſupra

T, leg⸗ Vitulum placet: Deéôque gratior victima,
lis ver Quæ in ara Cordis lætitia immolatur, quaàm

wictims. Mortificatio, quæ in corporis veſtibulo ex-
Ibid. 37. palleſcit. Ideò ſequitur: Videant pauperes, &
latentur quærite Deum, & vivet anima ve-
Tyro ve- ſra. Meritô, qui pauper eſt in operibus, læ-

ie. tetur, ſi cum lætitia Deo minuta offerat duo.
erVire . . . „ . . .
Non enim Deus divitem Te in Pœnitentiæ
Deo feliæ.

. operibus, ſed in Laude atque Lætitia eſſe vult.
Superior Sat Litaſti,; ſi Lætaris. Deum magnifica
zmet ſuos, Deo abunde ſacrificas. Alacriter patere, quæ

„ 562t5 . . .
Feiiar Deus immittit, & vitulos tuos tibi reſerva.
Ferver. Id verò Deo placere non miror ſupra omnia,
Virtis cum in hoc duntaxat Deus reliquis anteſtare
Jolida. rebus comprobetur. Etiam pro Ambitione
Amore graves tolerantur ærumnæ: ſed corde fremen-
duci, non 1. . 5
vi te, non exultante. In bello quæ patimur? Ve-
260%

rum gravior murmarantis cordis, quam con-

crepantis buccinæ firepitus in phalange. De-
nique tam Aula, quaàam Pugna coluntur,
quamdi ſpes vel victoriæ, vel digmiatis af-
fulget. Cæterum;, ſi ab his premi incipiamus,
alio pedem, mentémque convertimus. Solus
Deus noſter flagellat, & placet; colitur, &
vulnerat; amatur; & ſævit. Urit renes; &
vicinæ flammæ cor injicit laudis incenſum. O-
pes aufert, jugulat Filios, & tamen laudis
lacrificium juge eſt, Canticâque erumpunt;,
vel per putida labia, minimè putida.

Can.2. 8. Inourvati ſunt colles Mundi, ab iine-
Chriſti . 5. — . I
ribus Aiternitatis hujus. Habac. 3. 6.

Incarna-
tio Mundi

Fabeka. Ecce iſte venit ſaliens in montibus, tranſi-
wie. liens colles, mirabunda de Sponſo canebat
Religienà Sponſa. Neque enim Colles ſæculi adhuc cal-

Pperfestio. cari humanis pedibus conſueverant, qui cer-

Chriſtu vicibus extabant humanis. Collis Mundi, ge-
mitan- I1: .
len, * neris celſitudo: Collis Mundi, opum affluen-

Eccleſia tia. Ecquando, ante Chriſti adventum, hi
Janciier Colles protriti? Verùm ex quo Dominus pau-
4 . 1. . 2 .
Synagogi per, & humilis in Judæa vixit, Colles Mun-

, di excelſi plamtiei Humilitatis ſunt exæquati.
ameli- 1 . . — .
S“ Nunc plane incurvati ſunt Colles Mundi ab

Digaitas itineribus Æternitatis, quando Æternorum
recaſetut. fecordatione Franciſcus Borgia & cdoronam

,Z *n Ponit, & infulas rejiicit; Quando Ludovicus
Nes aK.

Oliva

Galliæ Rex cilicium purpuræ ſupponit, ut & tin
cilicio caro, & cilicium trabeâ tegeretur: ll
Coacta alquando rubere Purpura, quæ ah-

in
quid ſe ſenſit Regi charius, carnibus optimi ,
maximique Principis cilicio villis & pellibus Cpit
gratiori. Certè, ſi qui mollibus veſtiuntur in Coli
domibus Regum ſunt, in carne tunc Regis tbu
non ea fuere vela, quibus molles & delicati ſe wi
luxuriant. Quid oſtentem ego Purpuram Ca- Cen
roli Borromæi inter cineres cubare doctam. Rae
Aliquando tandem foœdus Paupertas, & Pur- Onfin
pura iniere. Non enim à cilicino involucro nis
Purpurea diſtabat chlamys, quâ Carolus non n.
. . . . . .Z Ia, 1
tam carnem, quam carrus poenitentiam inte- contr⸗
Xit. Quis crederet Humilitatis velum Purpu- 4
ram efle? At cur incurvati ſunt colles Mundi die⸗
. . . . . 5 volt er
ab itineribus Æternitatis? Quæ forma iſthæc li
loquendi? Quid commune itineribus Kterni- ſ
tatis cum Mundi colhibus? Nimirùm cm iti- 17 igt

uiudhr. Centl,

nera Æternitatis ſola mundanæ Felicitatis com- uu eeſgg
Uegig

preſſione emetiri poſſimus, factum eſt, ut,

præ multitudine calcantium Terrena, colles . ohyün
ipſi ſubſidere cœperint, & peregrinantium ad or
KEternitatem, velud onere fatigati, ceſſere W kin
veſtigiis. Vis intueri incurvatos colles ſæculi? mn n
Rogo, quæ incurvatio collium Mundi, cùm clome
Epiſcopatus infulæ candidatæ fiunt Cœnobio- lis. Nl Z
rum, & repudium patiuntur Coronæ, Thia- Man
ræque. Quot à throno ſeu Eccleſiarum, ſeu niie
Regnorum convolarunt ad Eremum! In uni- Lepami
verſa Græcia ſoli penè Monachi præficiun- Aul,
tür Eccleſüs. En à mendicis emendicare do= Junn,
ctæ Dignitates, ut hoſpitio non careant. lun
Planè incurvati colles Mundi, quando inſig- Auletos
nia Honorum non jam in vertice Principum Egltur
emicant, ſed ſupplices ante pedes jacent Mo- lmpun.
nachorum. Ludovico Galliæ Regi à cubicu⸗ giedin
lo fuere tum Purpura tum Cilicium: ve- Ungbar
rùm hoc intimus Cubicularius, illa verò ex⸗ Ead dlin
tra muros; hoc eſt, extima Purpura conten- Peln per
ta eſt cilicium tegere, quo tegitur Rex. Ve- In ſecul
ſtis cilicii purpura, cilicium verò tunica Im- Enhere
perantis. O Colles Mundi ante Ambroſium ui it mi
incurvati: quibus non eum ad vos preci- n. M Non e

ler.

bus inclinaſtis? Conſtantiùs Ille dignitatem ;. Alls, u
recuſavit, quàm olim alii quæſierunt. Quid „Que (un
ante Bernardi pedes intueris, niſi colles Mun- in Monte
di, trium videlicèt urbium ſupplices, ſed muhto,
rejectas Thiaras. Suo ipſe magis habitu & Mia catlg,

innocentiàâ, quàm ambitione candidatus. Hu- li ſnt.
jus Candidati fruſtrà candidatæ tot fuere Dig- Auium.
nitates. Denique facilius Eccleſiæ Pontificem 1e habet
ſummum Bernardus dedit, quàm ab Eccle=- elt, ſi a
ſia vel minimum receperit Pontificatum. Fe- khoßee
lix Eccleſiæ Filius, cujus eſſe recuſavit & honns
Parens. lonum
1 Ece
Mons coagulatus, mons pinguis: U l n
quid ſuſpicamini montes coagulatos? ſtnur
l
Pfal. 67. 16. t. Cehddume
gA un ſ
Ut quid ſuſpicamur montes coagulatos, Re . alle ſt
ais, ſi montem pinguem, ad quem invitas, ieg⸗ . lni i
Montem non negas coagulatum? An non Eet lati.
licet ſuſpicari mihi, quod licet tibi enuntia- in C
e? Cur, quod Tu aſleris, Ego non ſuſpi- l 4
cor? Diſſolvamus, ſi poſſumus, Seripturæ 1r,
nodum. Mons coagulatus Excelſus dicitur ex ſorne
Interpretum ſenſu. Hoc præmiſſo, Mens Pro- W
phetæ ea fortè eſt. Excelſus arduuſque Mons nar
Deieſt: quot enim legum prærupta, quæ Ahe

mmi

Eelſi⸗

ei
le
ün

l, ch
nd 1
1CN.
ſe, A
Anm k

mlhr

Maun.
vene
Pun ouf
Ir Rer
d twinh
e Auhuin
d er

4
lle Srte

He d

ſæ Dumm
an le
ihonn E
I uñi;

e

ven ith i
n14
tbi mnn⸗
t
deſe
lis Gcnu
⸗ el,
e,, N
diſſen

Nanhi H

Labor
vanus Sa-
sularium.

Electio
ſtatus.

Servire
Deo felix.
Religionis
FTelicitas.

Aulici
Aulico-
zum ſpes.

Felicitas
infelix.

celſitudo conſiliorum! Verùm non illud con-
tingit aſcendentibus hunc montem, quod ac-
cidit ſubeuntibus colles Sæculi. In Sæculo
enim, ut clivum jugi ſuperaveris labore mag-
no, non te planities, ſed excelſior Mons ex-
cipit, altiorque hunc excipit, & nullus ex
Collibus celſiori non proludit: quod ſuperan-
tibus Alpes evenire videmus; adeò ut aſcendiſ-

ſe videamur, non ut quieſceremus, ſed ut

aſcenſu magis arduo penitùs laſſaremur. IIIu-
dente Naturà hominum audaciæ, cui non
confinia, ſed gradus Montes ſunt, quos com-
munis parens eſſe voluit mortalibus non itine-
ra, ſed aggeres Cupiditatis & Ambitus. E
contrario, Mons Domini excelſus eſt, ſed non
eſt, quòd ſuſpicere alios ſubindè excelſiores,
poſt eum, montes ſupereſſe delaſſato. Quid-
quid ineſt prærupto arduéque, oſtentat. Sic
Chriſtus offerenti ſe in Diſcipulum Adoleſ-
centi, opum abdicationem, patrii cadaveris
negligendum funus, ſine domo domicilium
obvium, ſine patrimonio victum emendicatum
intimavit: tegens magis quam indicans, non
defuturum Cœlum cui deſit Tectum, affutu-
rum Deum cui Pater non adſit, Electorum
ſaginandum Frumento, cui Fruges in victum
non ſuppetant. Nimirùm Mons coagulatus
Mons eſt Divinæ Legis; ſed poſt quem pla-
nities expectanda centupli in hoc ipſo ſæculo,
calcantibus ſæculum, repromiſſo. Denique
Audi, quid poſt Montem coagulatum conſe-
quatur, Mons, inquit, coagulatus, Mons pin-

guis. Ut quid ergo ſuſpicamini Montes coa-

gulatos in Monte coagulato, poſt quem Mons
ſequitur non coagulatus, id eſt, arduus, ſed
pinguis. Enimveròô, qui camporum planitiei
exæquari non poteſt in pinguedine, ſed eam
longè antecellit. Altus eſt, qui ſequitur Mons,
ſed altitudo non ſaxea, mellea eſt. Altitudi-
nem verô dulcedinis nemo niſi fatuus faſtidit.
In ſæculo verô non ità: gravior Te preſſura
ſemper excipiet. Aulam intuere. Quis labor,
ut admittaris? En Montem. Quæ ſolicitudo,
ut non excludaris? En novum Montem. Qui
æ ſtus, ut extollaris? En Montium acervum.
Quæ cura; ne cadas? Quot in hoc Monte
Montes? Qui ſumptus, ut Creſcas? Quæ ſi-
mulatio, ut Placeas? Quâm innumeri cru-

Dignita; ciatus, ne Diſpliceas? Verbo. Alpes in Au-

voia.

Dignita-
zism mi-
Jeria.
Muadi
infelici-
Fas.

la ſunt. Spatioſum & complanatum in ea
Atrium. Verùm, magnos hic campus Mon-
tes habet, vox Hieronymi eſt. Aſcendendum
erit, ſi aſcendere cupis. Quid enim eſt in Au-
la Proficere, niſi altius Aſcendere. Denique
Thronus excelſior reliquis eſt. Neque verò
locorum duntaxat credas ſublimitatem in au-
la. Excelſior atque præruptus magis curarum
æſtus in loco altiori. Creſcunt enim cum ho-
noribus onera, curæ cum curis. Servis? Uni
placendum eſt Domino. Præeſſe incipis? pla-
cendum eſt Pluribur. Imperas? Servus Servo-
rum factus es. In ſervitute benigno Domini
oculo ſat paſcebaris. Vix in honore totius
Mundi ſubſtantia oculis & alienis, & tuis ſa-
ciet ſatis. Quantùm enim expendes, ut lu-
ceas in Curuli, quantùm verô cupies, ut ex-
pendas. Aurum, antequam ex ærario emit-
tatur, Cor intrat. Quid, quèd majoris ſem-
per fortunæ cupiditas eò major futura eſt, quò
fueris major? Planè demutationem habits in
inauguratione Pontificis ex purpureo in al-
bum mirarer, niſi ſcirem vitæ verius inno-

*

Stromatu m, Lib. XV. 247

centiam Candore quàm cupiditatem deſigna-
ri, dicerem, coloris metamorphoſim in bar-
baro Principe, ambitionis exceſſum ipſo faſti-
gio dignitatis adumbrare. Nam qui;, rejecta
purpurà in alba chlamyde emicat, candidatus
non ſatur majora petit, qui ſumma conſequi-
tur. Creſcit enim uti Auri, ità Celſitudinis
amor, quantùm ipſa excreverit Celſitudo:
ſummaque Honorum ſitis in ſupremo vertice
Dignitatum eſt. Ergo quod in Chriſti Vica-
rio Sacramentum eſt probitatis nobilioris, in
Dictatore ſeu Conſule argumentum foret no=
væ cupiditatis, quæ Purpuram, bravium olim
deſideriorum laborumque calcat ſpe Sortis
amplioris. O Montes ſæculi coagulatos, quàm
laboriosè illuditis Filis Adæ: qui planitiem
ſperantes, poſt unius jugi emenſam altitudi-
nem, altiori fatigantur difficiliorique aſcen-
ſu! Siquidem, ut Bernardus ait, Terrena
duæſita gravant, poſſeſſa inquinant, amiſſa cru-
ciant. Felix verò Mons Domini, coagulatus
ipſe quidem, & arduus Mandatorum aſperi-
tate: Verùm non aggerat Montibus Montes:
nec ſerit Alpes Collibus: difficultatem ſiqui-
dem abdicandi patrimonii præmia ſtatim ex-
cipiunt ſecuritatis & innocentiæ. Mons coa-
gulatus, Mons pinguis. Sic enim cùm præmi-
ſiſſet, Jugum meum, dulcoravit illud ſtatim
adjiciendo, ſuave eſt. Ad radices Calvariæ
montis Sepulchrum: ut in eodem loco & pa-
tibulum Mortis, & Reſurrectionis campum
ſcias eſſe locatum. Sic cùm Abrahbæ Sacrificium
Filii imperaſſet, ubi Mors Prolis expectaba-

tur, ſpes ibi ſéminis regnaturi promittitur; &

imaginarium funus certiſſimum poſteritatis
pignus parturivit. Imè ſi verba attendantur:
Mons ipſe coagulatus Mons pinguis eſt. Non
enim hic duo Montes nominantur, ſed idem
Mons coagulatus fertur & pinguis, id eſt,
ſolà excelſus pinguedine. Vis videre Montem
excelſum, eundémque pinguiſſimum? Audi:

„

Beati pauperes ſpiritu, quoniam ipſorum eſt reg- Matth. 5.

num Cœlorum. Prærupta Paupertas, ſed pin-3.

guis Paupertas, quæ;, ſi abjicit Aurum, Reg-
num promeretur. Quin ex Bellarmino Mons
iſte coagulatus dicitur, eò quod lactis dulce-
dinem non defluere ſinat, ſed conſtrictam dia
ſuis accolis ſervet. Lactei quamvis ſint Mon-
tes Sæculi, coagulati non ſunt: citò defluit;,
quæ affluit, dulcedo. Undè præclarè Ambro-

ſius in illud Davidis, Divitiæ ſi affuant, no- Pf.6I. 10.

lite cor apponere, Vides, inquit, quòd afflu-
ant, non vides, quòôd fluant. Hinc egregiè
eos irridet Propheta, qui extra hunc Chriſti
Montem coagulatæ dulcedinis, alios credunt

eſſe coagulatos Montes in Sæculo. U quid, Pl.&7a16

ait, ſuſpicamini Montes coagulatos* Is porrôò
germanus ſenſus Interpretum eſt. Ac ſi dicat
Rex fapientiſſimus: Et ubinam dulcedinem
non effluentem exiſtimatis eſſe? Fortè in Au-
la? At diſcrimina expertus ego ſum, ubi in-
ſignia ſperabam dignitatis. Num in Regno?
Verùm, qui Socerum infeſtum in Aula ſenſi,

Filii appetitus inſidiis è& Throno deſilio, Rex Felicitas

equidem ſed profugus, & ſine calceis, nedum faxa.
cum corona. An in Triumpho? Sed Samſon Tempora-
tam ſæpè Victor profligatorum hoſtium ludus lia vana.

tandem fuit. Semel dicitur in Scriptura, quod
ſteterit unda fluens, nunquàm verô lac ſtetiſ-
ſe dicitur; imò introducti feruntur Hebræi in
terram lacteam quidem, ſed non conſtipati
lactis, verùm fluentis, fluentem lac & mel;
4 inquit.

248
inquit. Ut proptereà ſapientiùs „ quàm verius,
depictam Fortunam crediderim , quôd, ut
Pictor interroganti reſpondit, nunquàm ſtet.
Denique ſi iis, quæ diximus Mons non pla-
cet, placeat eo ſaltem nomine, quòd Va-
tes, in ejus commendationem, adjunxit:
1bid. 17. Mons, in quo beneplacitum eſt Deo babitare
in eo. O quanta dulcedo in aſcenſu Montis
Deum ducem itineris ſortiri! Quin audi ma-
Ibidem. jora: Etenim Dominus habitabit in finem. Et
olim exemplo, & nunc auxilio Comes eſt
JESUS ſubeuntium jugum ſui Montis. Quid
* tam aſperum, quod Ohriſtus non tulerit? Ja-
ces in paleis? Chriſtus jacuit in fœno? Jeju-
nas? Quadraginta ille dies ſine cibo traduxit.
Pungeris? Clavis punctum eſt Verbum pro te.
Vix tibi vivere licet, præ angore! Mortuus
ille eſt, vir dolorum, & ſocius furum. Nunc
verò nec ab hoc Monte receſſit, etiamſi re-
ceſſerit ab hoc Sæculo. Adeſt, & in perſe-
cutione ſuorum, Sauli ſe clamat afflictum,
ut teſtetur in aſcenſu Montis tibi palmas re-
linquere, ſibi pœnas deſumere. Nam & id
PI.93. 20. præſagiens David aiebat: Numquid adbæret ti-
bi ſedes iniquitatis, qui fingis laborem in præ-
cepto? Ac ſi dicat. Domine, Tu ad Jugum
Vocas, Tu Crucem tollendam ſuades, Tu
Paupertatem indicis: verùm ut ad Montem
perventum fuerit, à facie olei computreſcit
jugum; inter frumenti tui delicias paupertatis
non tolerantur, ſed deridentur incommoda;
Vino tuo Crucifixi tui non permittuntur in
Cruce ſitire, ut Tu ſitiſti. Quare tantus ad
Legem concurſus factus eſt, ut una penè
Mundi vox ſit Chriſtus. Nimirùm à fructu
Frumenti, Vini, & Olei ſui multiplicati ſunt
Eccleſiæ Fili; quos non Crucem ſuo nutrire
cruüore conſpicimus, ſed Regum gratulamur
mammillà lactari.

De Cæœlo auditum feciſti judicium: Ter-
ra tremuit, O quievit. Pſ. 75. 8.

Timor Dei Sj quievit, quo modo tremuit? Num tre-
Tinore mor quies eſt, aut quies tremor? Ità. Quief-
zollit. Cit enim is tantum, qui Divino timore concu-

Job. 4. 6. titur. Si enim Jobo dictum: Ubi eſt Timor tuus,
Humani Fortitudo tua? Quid mirum, ſi à Davide di-
Timores catur: Terra tremuit, & quievit ? Neque enim
gtiss mode minus diſſentiunt inter ſe Timor & Fortitudo,
Vincaätur. . „
quàm Quies & Tremor. Porrò nunquàm ve-
rè Terra quieſcit, quàm cùm Dei timore quaſ-
. ſatur. Vis id noſſe? Jobum ſpecta trementem
Deum, quem immotum in Dei Amore nec
orbitas Filiorum, nec turbo is qui potuit ejus
à Fundamentis domum convellere, valuit per-
turbare. David Deum timens, quieſcit etiam
in fuga & à Filio & à Socero. Quis enim pla-
Cidius eo requievit in tanta rerum ſubverſione,
qui & Saüli pepercit, & Semei ignovit, dum
fugeret? Contra, irrequietam Terram ſpecta-
bis, hi ad Dei ſermonem tremat. Vel uno
ictus digito „ unéque vix tactus verbo Cor
ejus ſubvertitur, qui Deum non timet;, tre-
witque. Quin dentibus ſuis fremet, qui Dei
Pf. rrI. 9. voce non tremit. Audi: Peccator videbit, &
iraſcetur, dentibus ſuis fremet, & tabeſcet. Ve-
rüùm ad Paſtores Eccleſiæ libet jam ſermonem
convertere. Audite ſermonem Regis, Princi-
Pſ. 75. 8. pes populorum. De Cœlo auditum feciſti ju-
bid. dicium, inquit ad Deum Propheta. Terra

Oliva

tremuit, & quievit. Terror veſter, 6 Paſto-
res, terror ſit, quo Terra ità intremat, ut
quieſcat. Quieti ovium tremor Paſtoris militet. Severi-
Id facient, ſi Deum æmulabuntur. Quâ ratio- u“, ſed
ne Deus ità Terram perterrefecit, ut in ſuo Vereta.
tremore quieſceret? De Cœlo, inquit, audi-
tum feciſti judicium. Judicium non ſævit, ſed
auditur tantum. Hoc eſt, non furit fulmine,
ſed terret tonitru. Sat terræ proſpicit auditum
judicium, quia non dormitare Judicem mo-
net. Si te excubare conſpexerint, timebunt
populi; ſed tremor quies nuncupabitur. Nota:
auditum fecit judicium Deus: Sed undè? De
Cœlo. De Cæœlo, inquit, auditum feciſti judi-
cium tuum. Non mirum, ſi tali audito judicio,
ità tremuit Terra, ut quieverit. Fulgur enim
Divini & Cœlo Judicii, etſi fragore tonitrui
terret, cognationem tamen quamdam habere
cum Aſtris creditur, à quibus lucem ediſcit.
Amatur vel fulmen, quia & Cœlo deſilit, Di- Corvekis
vinæ (Equitatis regiä. Poœna, quam inffigis, er Csari-
non Virga ſit è terra erumpens, ſed Fulmen "te.
è& Colo promicans. Agnoſcatur à Charitate ſta- Superior
tui, quòd punis. Delectabit Terror, ſi & ſi- diligat
dere Amoris originem & genus ducat. Quieſ- us.
cit Terra in ipſo tremore, cùm Judicium ma-
gis audit, quàm patitur: cùm è& Corlo in ſe
ruere conſpicit fulmina, fulmina quidem, ſed
ſplendidam poenam, ſed lucidum ſupphicium,
ſed ſtellis affinem iram, ſed funus non riden-
te, veruùm plorante Cœlo inflictum, à quo,
uno penè fœtu & imbres, & fulmina emittun-
tur, ac ſi funus, quod infert, deploret, co-
pioſis lacrymis pluviarum teſtatum, ſibi invi-
to extorqueri ſupplicia, inter quæ lacrymatur,
& fremit. Magnum damnati ſolatium, ſi San-
guini ſuoa, Lacrymis Principis videat paren- Peœniten-
tari. Felix cadit, cujus cruorem anteceflit Ju- tis infi-
dicis fletus. Quis enim eum odiſſe poteſt en- asn
ſem, quem ſentit ehcuiſſe antè Principi inno- .
centes Lacrymas, quam ſibi nocentem, reum-
que Sanguinis Sanguinem. Pallet Cœlum cùm
fulgurat, cùm fulminat plorat, ſuumque ob-
nubit oculum, hoc eſt Solem, dùm furit, ne
ſtragem ſpectet, quam edit invitum.

Viderunt Te Aquæ, Deus, viderunt Te
Aquæ, & timuerunt, & turbatæ ſunt
Ahbyſſi. Pſal. 76. 15.

Calamitates Aquæ ſunt, ut ſæpiùs loquun- 1 P.
tur Sacrarum Literarum Interpretes. Portrò in Warntte⸗
his furor & dolor; verùm non procul ab eis „, Deum
& Deus regnat. Ait ipſe de ſe: Cum ipſo ſum habemu.
in tribulatione. Ait de illo Moyſes: Wpiritus Pl. o. 15.
Domini ferebatur ſuper Aquas. Quis ergo nau-
fragium timeat, ſi Dominus, qui imperat Z ailis.
ventis, & fit tranquillitas ejus vocis imperio, Temtatio
Aquis incubat. O non metuendum ferocientis non noeet.
æquoris diſcrimen! En, dùm ſepulchrum cym- erſeet
bulæ minitatur, Deus adeſt, ut ejus retun- amaag
dat furorem. Audi: Viderunt Te Aquæ Deus, Pl.76.156
viderunt Te Aquæ, & timuerunt. O calami-
tatum Fortunati nautæ, Fortunam ſi noſſent
ſuam! Timent Aquæ, quas vanè times. Tu
fluctus, illæ Deum pavent. At Deum non vi-
deo. Non vides? Nec Mortem vides, & ta- Dei cure
men paves. Si ergo de Morte, quam non vides, 1. mc
terreris: & de Deo, qui non apparet, animos d
ſume. Aude, Anime: viderunt Aquæ, quem
Tu non vides: Viderunt, & timuerunt, G Ibid.

turba-

ens

url
. eſt
„. (s,
litis I
2. on
riden
. bonñ
Galn
ſeumn,
Aungel
ſeckt
liere,
tratio⸗
ſbi ert
Hoc N
trumn
laros
Holſtra
Iumn q
hement
ſrz hair
u in.
lulur.
Abis
Daine
Cut via
gan hon
4bolennn
rechrſu
gi non
ua: Ei
trum li
Tiatur
Vi4 Dei
mat quo⸗
ſolins nr
dum! )
tant, e⸗
nulltage
Rianr achyolat.
do, ſed
fe ſo adef
alu hon ſne
M ſoͤ fut,
Chrn in
U ne tu
ſ⸗ decur
anci
Ket. (.
4t penie
Corrit?
Id in Nu
Nr.
eto Pr⸗
lin præl
Cnfügio
dim in.
it, ,
nlci, a
et della
ells, n
ilei ve
Mürdhlen
oit in
nim vef
hounr,

N turbatæ ſunt abyſſ. Ocçulatior tuis oculis Aqua
nt, d Fax cor- eſt exoculata. Videt illa „ quem Tu non vi-
uniia dis. des. Undè hoc? Plane oculos Metus adcdit.
usn Latitiz I u vides naufragium, quod times, Deum
nen jugis. non vides, quem ſperas. Aquæ verò Deum
ite. vident, quem metuunt, naufragium non ſpe-
itt Suſpica- Ctant, quod ſperant. Acutils mala „ quam
ellnn c7 bona perſpicimus . £ exquiſitiùs injurias,
tanh quam beneficia cognoſcimus. Sic, apud Eli-
cenn ſeum, Puer ejus hoſtium mirabatur aciem, &
iün. Angelorum Pro urbe certantium cohortes non
SU ſpectabat. Sic drachma vix cernitur à Mu-
lnde liere, niſi prælatà lucernà. Herodes, & con-
leni. trario, prævidet Regem natum Judæorum,
linzis ſibi erepturum coronam, cujus Regnum de
leti hoc Mundo non erat. Vidit enim falsò ſcep-

trum in dextera Infantis, cujus in manibus
clavos verius prævidiflet. Semper in damna
aud noſtra oculatiores ſumus. Benéè, inquis. Ve-
rüͦm qui ſciam mihi adefle Deum in Aquis ve-
hementibus, qui nullà levatus ope jam jam
Pl. 76.19. haurior? Audi: Ii Mari via tua, & ſemitæ
tuæ in Aquis multis: & veſtigia tua non oognoſ-
centur. Etſi veſtigia non relinquat Deus in
Aquis, beneficia relinquit. Non deeſt via
Dei in ærumnis, quamvis veſtigia deſint. Sed
cur via Dei in Aquis eſt, & in Aquis veſti-

Coemnini
ea ⸗

e( gia non ſunt? Dices, quia, relabente aquâ,
guienl abolentur veſtigia. Benè: at cur ejuſdem aquæ
nlhlin recurſu via quoque non deletur? Cur veſti-
gia non apparent, & apparet via? In mari via
Nn, tua: Et veſtigia tua non cognoſcentur. Vel neu-
iman trum liquido in elemento permaneat; vel hau-
lele, riatur utrumque. Pes Dei non impotentior
tun bin vià Dei. Si hæc aquis ſeſe imprimit, impri-
velnen mat quoque Pes veſtigium ſui. O diſſidium

ſolius divinæ Charitatis authoritate concilian-
dum! Vivimus. Dei veſtigia in Mari non ex-
tant, extat via: Quia, ut opem ociùs ferat

len

Ce le, naufraganti, non pedibus incedit, ſed alis
Hirdis. Dei amor advolat. Suam decurrit viam non ambulan-
celtem, is n. do, ſed volando. Hinc eſt, quèd cùm Chri-
et Cele Benefe ſto adeſſe deberet Spiritus Patris in Jordane;
tnger ciendum non ſine alis præſtò fuit, quia in aquis præ-
,unirnt impigrd. ſiè fuit. Uſitatus adeè mos Deo eſt vVolandi;
* cùm in Aquis periclitanti ammæ ſubvenit;
ut ne tum quidem alas poſuerit, cùm Chri-
ird ſio accurrit. Neſcit tarda molimina Spiritüs
MN Sancti gratia, dum auxilium ac opem af-
P mlut fert. Compeditus Deus punit, alatus favet.

At perichtanti Petro non alis, ſed pedibus oc-
currit? Ità: ſed cuùm apparuit, Petrus ſecu-
rus in Navi piſcabatur, non periclitabatur in
Navi. Quamquam alis verius, quàm pedibus
Petro præſtò fuit, cui in ictu oculi dexte-
ram præbuit. Quamquàm cur ego ad alas
confugio, ut Dei oſtendam adeſſe Miſericor-
Pſ.e r9. diam in Aquis ærumnarum? Et veſtigia, in-
quit, tun non cognoſcentur. Qui negat cog-
noſci, aſſerit eſſe. Extant Dei tui veſtigia;
etſi oculos tuos lateant. Attende: Mariæ
Magdalenæ apparet. Ad ejus illa provoluta
bpedes, nan eum agnovit. Cur ergo miraris,
ſi Dei veſtigia non agnoſcis in Mari, quando
Magdalena ne pedes quidem Domini recog-
novit in Terra? Non defſunt opitulantis Nu-
minis veſtigia nobis periclitantibus, ſed te-

untur. .
guntu .

Stromatum, Lib. XNVWV. 249

Ewaltabo Te, Deus meus Reæ. Pl. 144. I.

Domine, ignoſce, rogo, ſi contradico Gloris
Sermonibus tuis. Dixiſti olim mihi Cinis es: e, 7a2-
ſed ego jam dico tibi, Non ſum Cinis, qui ,4
Te Deum meum & Regem exaltare poſſum. Imrtenzio

Nec ſolùm Cinis non ſum, verùm & mino- redta.

ratus paulé minus ab Angelis, major ſum Oseran-

aum antée

Mundo. Mundo aio? Angelis non ſum mi-
mortem.

nor, qui exaltare Te poſlum, Deus meus,
quod fortè Angeli non poſſunt. Attende. An- Morri ſe
gelus creſcere in amore ac humilitate non 9“ane
poteſt: ideëque ſui demiſſione jam Deum ex- Paret.
altavit, quantùm illi licuit. Mihi veròô licet
me magis demittere quotidiè, ideòque Deum
altiùs quotidiè valeo exaltare. Hinc David ca-
nit: Domine, Dominus noſter, quàm admira- Pl. 8. I.
bile eſt nomen tuum in univerſa Terra! Et
cur non admirabilius in Cœlo? Quia beatus
crevit, homo creſcit. Admiratio ex novitate
eſt. In terra ex impio fit Juſtus: & , qui ſan-
Ctus eſt, ſanctificatur adhuc. In Cœlo amoris
ſeges demefſſa penitùs eſt, horreâque illata.
Seéritur in Mundo charitas, fructum trigeſi⸗
mum promotura, ſi libeat, ad ſexageſimum.
Audi. Quoniam, inquit, elevata eſt magnifi- Ibid. 2.
centia tua uſque ad Cœlos. Ideò admirabile no-
men in Terra, quia uſque ad Coœlos elevatur
magnificentia Dei. Quaſi dicat: Domine, in
Cœlo Amor augeri non poteſt: in Terra ele-
vari poteſt uſque ad Coœlos Magnificentia tua
charitate noſtrà. Supra Cœlos erit æternum,
quæ nunc ibi eſt Sanctitas: In Terra Magni-
tudinis ejus non eſt finis.

Er ſacriſicent Sacriſicium laudis: & an-
nuntient opera ejaus in ewultatione.
Pfſal. 106. 22.

Quis unquàm Sacrificium ſacrificavit? Vi- Bona ec-
cCtima ſacrificatur per Sacrificium, non vero ""ltanda.
ipſum ſacrificari Sacrificium conſuevit Imò Hypocri-
quod unquam Sacrificium ſacrificatum non Es
fuit? Ergo redundans videtur Prophetæ ad-. Sloris
hortatio, cùm aut illud ſuadeat, quod eſſe“““““
non poteſt, aut illud imponat, quod non po-
teſt non fieri. (Ans, inquis, unquam Sacrifi-
cium ſacrificavit? Is, qui, nelciente ſiniſtrâ,
manu dexterd elesmolynam largitur. Aurum
enim hujus Sacrificii Victima eſt: quod Sacri-
ficium ſacrificatur cùm clam Domino offer-
tur, ſine turbarum pompa ſtrepituque tuba-⸗
rum. Hinc patet, non ſemper Sacrificium Sa-
crificari. Qui enim, præmiſlo clangore, ſti-
pem tribuit, is Aurum Sacrificium facit, ſed
Sacrificium ipſum non ſacrificat, quod Aurum
inanis Gloriæ aura diſſipavit. Aurum ſacrifi-
catur eleémoſynæ, & eleémoſynæ Sacrificium,
cùm plauſibus vulgi litatur, planè non Sacri-
ficatur. Quæ fraus cuùm cuivis virtuti irrepat,
Sacrificium Laudis corrumpit maximè. Indè
plerique gloriam captant, undè gloriam deſ-
piciunt. Nulla ità refractaria viclima eſt, ut Superbia
Gloriæ contemptus. Gloria enim Phoenicem Intentio

æmulata ſuo reparatur fünere, ſuéque in ci- Prasva.
nere reviviſcit. Morte vivit ſuâ, ſuique Sacri-
ficium, imò & Supphcium, vertit in Trium-
phum ſuum. O portentum! Dum calcatur .
Gloria, ſurgit, erigitur dum eliditur, naſcitur
cùm oceumbit; reſpirat dum ſpirat, nec perit
cum

250
eùm perit, imô rediviva perimit cùm peremp-
ta tumulatur. Nullus Phœnix vivacior Glo-
rid. Nulla fertilior in Hydræ cervicibus pla-
ga vulneribus Gloriæ inflictis. Amputata re-
pullulat, truncata vivit, occiſa naſcitur. Oc-⸗
caſum cum Sole patitur, ut ſpecioſior redeat
poſt funus. Si non credis mihi, Tertullianum

interroga, & diſces faſtum Platonis à Dioge-

ne faſtu calcatum improbiori. Nimirùm Glo-
ria ſemel palam in Colo graſſata, & dejecta
cum Lucifero, didicit mitiùs pugnare cum Ho-
mine. Vinci ſuſtinet, ut vincat. E throno
deſcendit, ut altiùus imperet. Purpuram po-
nit, ut glorioſiùs in ſacco irrutilet. Ipſa ſe
fugit, ne fugetur: utque ſeſe aſſequatur, per-
ſequitur ipſa ſeſe. Quoties repudiavit Faices,
ut repudium non pateretur Laudis! Quoties
ſuum non incidit nomen in ære, ut ære diu-
turnius foret in libris! Umbra eſt, ut Lux
ſit, Squalet, ut Fulgeat. Meritò proindè dum
de Laude Propheta loquitur, monuit, ut
ipſum ſacrificemus Sacrificium, fruſtra no-
bis de mercede blandituri apud Deum de odio
Gloriæ, niſi ipſum inſuper Gloriæ contemp-
tum contemnamus. At quo modo, inquis, ip-
ſum Gloriæ Sacrificium ſacrificabo? Quo mo-
do, inquis? Audi: Et ſacriſicent Sacrifixium
Laudis: & annuntient opera ejus in exultatione.
Exultatio Sacrificium eſt Sacrificii Laudis. Non
extermines Faciem, ut extermines Gloriam.
Induere veſtimentis lætitiæ tuæ, ut de hoc

IIa. 52. I. Monſtro cum Juditha triumphes. Induere ve-

Matth.
5. 17.

Iſa. 52. 1.

.

Trilula-

zio &
Tentatie
Stilis.

Kimentis gloriæ tuæ, inquit Propheta, ut Glo-
riam debelles. At quo modo retinere poſſum
Gloriæ veſtimentum, ſi Gloriam calcare jubeor?
Num caſtius venenum Gloriæ, quàm Impudi-
citiæ eſt? Tactum manibus Ægyptiæ Dominæ
pallium Joſeph dimittit, & veſtiar ego Gloriæ
indumento, ut caream Glorià? Ità. Nulla ad-
versùs Gloriam fortior armatura, quàm veſtis
Gloriæ. Fera eſt Gloria. Quemadmodùm au-
tem Venatores ferarum ſe pellibus contegunt,
ut dum à feris feræ putantur, innoxiè per eas
adversùs eas incedant: Ità & Tu ſecurus à Glo-

ria es, ſi ejus tegaris indumento, hoc eſt, ſi &

Gloriam intus deſpicias, & foris eam deſpice-
re non credaris. Et ſanè, quid illud indicat,
Cum jejunas, lava faciem, unge caput, quam
repetere, quod Iſaias monuit, Induere veſti-
mentis Gloriæ tuæx Venenum veneno pellitur,
Viperæque utimur eſu contra morſus vipera-
rum. Gloriæ virus, & vires veſte Gloriæ ſu-
perantur. Fugit ſuas Gloria veſtes. Ut Pa-
vo ſuos expavet pedes, ità Gloria veſtibus
ſuis terretur. Nec mirum. Gloria enim in-
gloria eſt; M pateat: proindè veſtes odit,
tegi recuſat, quæ Glorioſa eſſe deſinit, poſt-
quam deſierit videri, tegique cœperit. Pam-
machius ità Cilicium geſtaſſe fertur, ut ſeri-
co Faſtum mentiretur, & ſub habitu Gloriæ,
Pœnitentiæ militaverit. Is veram rationem ex-
cogitavit fugandæ Gloriæx. Verbo, Gloria
veſtibus vincitur. Nimirum Gloria totam ſe

oſtentat, quæ, ſi tegitur, eſſe deſinit Oſten-
tatio.

Qui operit Cæœlum nubibus, & parat
Terræ pluviam. Pſal. 146. 8.

Non
Una

Vel Sole vel Imbre careas oportet.
enim, ſereno CGozlo, Tellus rigatur.

Oliva

Egyptus & rigatur, & ſplendet Sole Fluvié- Vectigs.
que ad ſegetes animata. At ſine naufragio lis niet-
non eſt, quæ cum Sole eſt, quando Nilo inun- n ne-
datur. Statuit ità nobiſcum Natura, ut Cœ- eſer:n.
lum inhorreſcat, cùm beneficia impendit. E- meen,
quidem conſuetudo iſthec Naturz & Con- Tuum .
ſules, & Sacerdotes à calumnia vindicat. Vul- ir.
gô enim maledictis Præfectorum fama proſcin- Reges a-
ditur, ſi fortè vel vectigal imperant, vel mi- vot a,
litem ſcribant. En Regnorum munimen in giiia zan
Regum verſum infamiam. Decoloratur fa- ponemtes.
ma, cùm urbs ſervatur. Ità eſt: Non cadit Severitas
imber, niſi obducto Cœlo, Soléque decolo- "eeela-
re. Si Princeps ſtudioſiùs amorem Civium ar- Knn⸗
ceſſeret, quàm arceret odium Barbarorum, Ve- vatio de
ctigal remitteret, ſed Arx non ſurgeret, quà Eceleſia-
furor hoſtium retundetur. Simili ratione Re- Kici, de
ligioſi in foro ſunt, nudi non ſunt, comedunt, c,
habitäntque, ut omnibus omnia facti lucrentur i ..
omnes. Verum in eorum redundat dammum Zelus: as
lucrum animarum. Epulones enim dicuntur, nimarum

Potatores, & Rapaces, ſolique Hilariones, “
. 111 ⸗Jicg 4 . er, 2
Macariique prædicantur. O Tempora! Ecquis canaef

Dei verbum evulgaret, quis confeſſiones ex- cendir.
ciperet, ſi in eremum ſecederent Sacerdotes? Iutentie
Plané Cœlum pati debet ſuum decus vapori- "efta.

bus inumbrari, ſi Terram madere imbribus rlecu-

. tores Res
cupit. ligioſork.

Cibabis nos pane lacrymarum, & po-
tum dahbis nobis in lacrymis in menſu-

ra. Pſal. 79. 6.

Ut vivat homo, & cibo, & potu indiget. Pæna
Quæro nunc, cur Deus damnaturus Adamum, * ſeitur
f. 1. . . . . ex Culpa,
non illi dicat in ſudore Bibes, ſicut dixit, Pascas
in ſudore Veſcêris. Cur non vel fluenta con- damna.
tinuit intra Montium viſcera, quemadmo- Tribul-
duùm frumenta recondidit intra latebras fibraâl- Tionum
que Terrarum? Potum præbet, & Eſcæ pre-'ni
tium ſudorem repoſcit? Num alter altero uti-
hor? Quòd ſi utroque opus habemus ad vi-
tam, cur vel non præbetur utrumque, vel
utrumque negatur? Puto datam Aquam, ne-
gatam Eſcam, quia Adam Edendo peccavit,
non Bibendo. Per quæ quis peccat, per hæc
& punitur. Huc huc, qui, ut Parentem reum
plectant, Filios puniunt. Summa Cibi &
Potionis affinitas: verùm ſolus Cibus plecti-
tur, qui ſolus reus deprehenditur. Altiorem
hic quoque crediderim latére ſapientiam. Deus
Adæ Potum non negat, à quo negandum
ſibi potum prævidit. Clamat in Cruce N- Chriße
tio; ſitit juxta fontem Sichar, deeſt in nup- Bexefeis
tiis Vinum. Magnam certè penuriam Potio- 7 1 ene
nis paſſus eſt Chriſtus in Mundo: & ideò Senend

runt.

fortè ſine ſudore Potum obvium eſſe voluit

Adæ, ut in iis nobiſcum liberalior foret, in
quo nos paſſurus erat tenaciores. Reliquit no-
bis Potum, quem ipfi non reliquimus vel in
Cruce. Niſi dicas, ideò Chriſtum Sitim ſæ-
Piùs quàm Eſuriem toleraſſe, ut diſceremus in-
gratos pati in iis, in quibus indulgentiores fui-
mus. Id enim negatum Deo, quod nobis non
abſtulit. Credes acerbiùs Dominum afflictum
Siti fuiſſe, quia indulgentiùs nobiſcum egit in
Potu. In ejus redundavit ſupplicium, quod ab
ejus clementia exundavit. Quam nos no-
luit pati ſitim, hanc ipſe ſuſtinere coactus
eſt à nobis. Nunc ad rem noſtram. Cur

Deus, qui Adæ ſine vectigali Potum reliquit,
nune

nun
ſine

pmu
A
natu
Popi
iyers
epon
uu
agts, Lonn
6 ſeires,
Iyumu dunn 1
niſu n Pon
10 ma
Pabit.
tetrend
mibole
e de
mentio
dires
Lacryn
ſuram
euln in
clarat.

ſalta

4

UNA. Ramu
ſelie. Pernn,
uni pelſta t
t It korens
bus port
limn wwe mag
uai 11) Ilin
a. EMciun.
i on Joli
e ſe i⸗
Koruit in
Nillit in
Gle inſit
Pullolavit
Arbo⸗
Kores
tulit. 0
Aicltas
lerari cre
Utam na

it in v

„,

.
. ama
Cant.

len l
r. ar
C. *
1
r

n,
n;

riie Nn
ldem
Jeuti
thtu li
& U
tet Aent⸗
bemndn
umge,N
n ANe
endn unh
ecer,ſel
Parenenten
umm Eu
6Cba e
tur. Mhra
entin
in Crhi
tel ,
nd: Enn
n E
ele ient
Agor⸗
6 6

Stromatum ,Lib. XV.

nunc Lacrymas in Menſura præbet in Potu,
ſine Menſura verò in Eſca? En: Cibabis nos
Pane lacrymarum, & potum dabis nobis in la-
crymis in menſura. Sine menſura Panis Lacry-
marum, cum menſura in Calice Lacrymæ
propinantur. Occurrit certè nihil, niſi dicamus
diversà ratione Dei & Hominum annonam
expomi. Apud homines Panis ponderetur, A-
qua ſine menſura eſt. Deus verò menſuram
Dei eure, Ponit in Potione. Vel ità dicamus. Menſuram
ne T'itu- in Potu dicit ſervandam Lacrymarum, ut
latio & ſcires, non ſine menſura Panem tibi apponen-
Tentatie dum Lacrymarum. Si enim menſuram ſervat
nimie ſiut in Potu, ubi menſura ſervari non ſolet; quan-
tô magis in pondere & menſura Pane nos ci-
babit Lacrymarum? Et quidem ferocire per-
terrendis impiis quodammodò Deus voluit, &
tribulationibus cupiit haberi abundantior, ideéô-
que de Pane locutus eſt Lacrymarum abſque
mentione ponderis aut menſuræ. Verùm qui
dives videri voluit in ſuppliciis, dum Panem
Lacrymarum abſque menſura præbuit; men-
ſuram adhibuit in Potu Lacrymarum, quod
enn inopem ſummoperè in poœrnis eſſe de-
clarat.

Jalcta cogitatum tuum in Domino. Pf.

54. 25

Tribula-

Ramus ille Aaronis ex Amygdalo cum decer-
tio feliæ. a1

peretur, ſi agricolæ reclamaſſet, cur me re-
Tentatio vellis a trunco? audiſſet ab eo procul dubio,
sida. ut floreas, tuiſque fructibus Sacerdotium tribu-
bus portendas. Riſiſſet ille, dixiſſétque, ſine
me magis hærere Arbori, ſi flores à me ex-
53,, pectas. Clibano ſe magis opinaretur deſtina-
voluntasi FTi, quàm Fœcunditati, cùm ſe vidit violenter
Dei con- ExXciſum. Suſpiciéque creviſſet/ meritò, cùm
formari. non Soli exponi in Agro, ſed in Umbra Ar-
cæ ſe ingemuiſſet recludi. Verùm ſectus citò
floruit in Arca, qui exciſus nunquam germi-
naſlet in Area. Floruit reciſa Amygdalus,
quæ inſita fortè aruiſſet. Nuſquàm ſœcundiùs
pullulavit, quam inter umbras Arcæ procul
ab Arbore: ſiquidem uno, eodémque fœtu
& flores edidit, & fructus, & Sacerdotium
tulit. O quoties fertilitas eſt, quæ putatur
ariditas! O quoties paratur felicitas, ubi præ-
Parari creditur calamitas! Non ſolus Phœnix
vitam nanciſcitur in tumulo. Non ſola vitis
vivit in vulnere.

Dei cura

le per.

Videamus, ſi foruerunt Mala Punica.
Cant. 7. 12.

Zelus aæ. Mala Punica maturitatem ſuam ultroneo
a Vulnere produnt. Cætera vix colore maturi-
Kibi vacet

tatem jactitant. Ea digna diademate Charitas
Zelus a- eſt, quæ maturitatem celare non novit, ſed
nimarum opes oſtendit ſuas, exhibétque. Durior Pu-
Vnbius nicorum cortex reliquorum cortice Pomorum.
. Verùm non eo tegitur, ut eſum ſui prohi-
beat, ſed ut dulcedinem foveat ſuam, ociũſ-
que ad maturitatem erudiat. Quò plùs ad ma-
turitatem accedit, eò mitior fit cortex. Deni-
que ſponte frangitur, ut edi poſſit, teſtatus,
liberali vulnere, non ideò latuiſſe ut dentes
refugeret, ſed ut ociùs pararetur in eſcam. Diu
& ſeverè Zelus animarum latet, ut fructuo-
ſius pateat. Chriſtus triginta latuit annos: ſed

25 I
mox ſitientes Dei Verbum invitabat, per op-
pida, pérque pagos circuibat, ut prodeſſiet
omnibus. Meritò proinde de eo fſoribitur:
Emiſſiones tuzx Paradiſus Malorum Punicorum. Can. 4
Nimirùm Punica Mala ut maturuerint fran- ¹3:
guntur, ſuúmque tibi nucleum non modò
præbent, verùm & ingerunt.

Ecce ego mitto vos. Matth. 10. 16.

Et orandi Tempus eſt, & prædicandi. No- Zelus ſibè
biſcum agi puto quemadmodùm cum Pomis. vacet.
Hæc ſi ante tempus vi ab Arbore evellantur, 2 lam
non cibus, ſed ſupplicium faucibus ſunt. Ea Scientia
verò, ſi, poſtquam cocta fuerint, relinquas in ?“* iat.
ramo, putreſcent. Nec ante maturitatem le- Zelus a-
gi debent, nec debent non legi, poſtquàm v"imarut
maturuerint. Ità Juſtus, antequam fibi diu, vegls s
muklkumque vacaverit, ad curandas animas exi-
re non poteſt: ſin exire noluerit, poſtiquam
ſuo excolendo animo ſat latuerit, ſciat is ſa-
niem imminere ſibi, ubi maturitatem accepit.
Pomum enim ubi maturuit, putreſcit, niſi
decerpatur. Imòô Meſpila evulſa tantum ex Ar-
bore diſcunt inter paleas maturitatem.

Quantas oſtendiſti mihi tribulationes
multas & malas! & converſus vivi-
ficaſti mo: & de abyſis Terræ iterdàm
Teduezxiſti me. Plal. 70. 22.

Miſericordia & Juſtitia hic elucent Dei Dei Miſe-
noſtri. Quam enim pie Miſericors, qui tri- ricordiæ.
bulationes oſtendit tantůùm. Rurſus quam ſe- Dei Ira.
vera Juſtitia, quæ, vel ſolùm ſuas explican-
do poenas, interficit! Attende. Qui vivifica-
tur, nonne perierat? At Davidis ſpiritus ſe
clamat vivificatum, cùm ei tribulationes Deus
oſtenderit, ergo & intermori eum coëgit ſo-
la viſio calamitatum. Quantas oſtendiſti mihi
tribulationes multas & malas! & converſus vi-
viſicaſti me, & de abyſſis terræ iterum reduxi-
Ni me. Dei gladius viſus duntaxat, vulnerat.
Vivificari debet, cui tantùm oſtenſa ſunt tela
furoris Domini. Quid, rogo faciet, cùm
gladium defiget in viſcera? Quamquam cur
ego, dùm de reddita vita ſermo eſt, elogium
texo Juſtitiæ, ferè immemor Miſericordiæ?
Vertatur ſtylus: Sit Miſericordiæ commen-
datio, quæ laus videbatur Juſtitiæy. Vel de
Abyſſis Terræ, ipfſinſque è faucibus Mortis
erutus eſt David, ſolà oſtenſione Divinæ ſe- Clemen-
veritatis. Quis ergo Paſtorum deſperet labo- ia.
rantis Oviculæ ſanitatem, niſi ferrum, igném-
que admoveat? Interduùm plùs viſio, quam

Infernus.

uſus ſuppliciorum curat.

Fiant immobiles quaſi lapis, donec per-
tranſzat populus tuus, Domine: do-
nec pertranſeat populus tuus iſte,
quem poſſediſti. Exod. 15. 17.

Quid ex te, audio, Moyſes? Ità oras in

fine Cantici, cùm in exordio dixiſſes, Equum lbid. 2.

& aſcenlorem dejecit in Mare? Si in Mare de-
merſi ſunt, quid times? Timet ſecuritatem Cireum-

noſtram Vates ſanctiſſimus. Nobis ſuaſit ti-Leczio
perfeltis

necsſfaris

mendum ab hoſtibus Animæ ſemel devictis,
qui ſecurum vix ſe credidit ab Æ gyptiis,
undarum impetu jam hauſtis, Semel abs Te
fuga-

—

252
fugatus eſt Dæmon? Noli eſſe ſecurus. Non
moritur inter Lacrymas, qui vivit in Igne.
Hydræ ſimillimus hoſtis eſt, cum quo luctaris.
Fertilis fit vulnere: inſtârque Gladii acuitur;,
dùm retunditur. At quàm liberalior Deus
Dei curæ in munere, quam Moyſes in voto! Hic enim

eſ⸗ per- orat, ut Æ gyptii immobiles fiant, donec per-

mitiere. tranſeat Populus. At Deus immobiles eſſe non
Cenfßden- Patitur; ut minus noceant populo, dum caſtra

ia in movent, ſeſéque æquori committunt. Si per-
Deum, ſtitiſſent immobiles, alia potuiſſent viâ inſecta-
“ O†ιu. ri Iſraélem. Aquis obruti omm Hebræos me-
noen . .
ezaudi- tu exſolverunt. Porròô, quam munquam de Do-

mini bonitate deſperandum! En Moyſes pre-

tur.
ejuſque cohortes perſtent

Promiſſa catur, ut Pharao,

Dei. in littore rubri Maris immobiles. Juſta Peti-
Sservire . . .
cadat, cui Mare ceſſit
Deo falixr. tio, ne populus ferro cadat, .

néve aridum æquore alveum ſuo cruore com-
Perſecutio pleat. Verùm non exauditur. Supervenit Pha-
non nocet. rao: ſiccam Maris viam ingreditur, Hebræis
Tibsala- à tergo inſtat, jam jämque imminet trans-
io miilu. fugis ſæviturus. Num deſperandum? imò
ſpérandum maximè. Noluit enim Deus £-
gyptios immotos in arena, quemadmodum
Vaytes precabatur, ut de eis Triumphum
pararet clariorem. Æquor enim involvit mo-
biles, quos immobiles littus ſervaſſet. Dum
moventur contra Iſraelitas gyptii, Ccontra
ipſos Aquæ commoventur: & iepulchrum in
undis habuere, qui iter tentavere per ſiccum
Maris veſtigium.

Os habent, & non loquentur: oculos
habent, & non videbunt. Aures ha-
bent, & non audient: Negus enime
Spiritus in ore ipſorum. Pl. 134. 16.

O Scripturæ latebras Divinæ Deo quamſi-
willimas! Poſuit & ipſa Tenebras Latibulum
ſuum. Quis enim novit Senſum ejus? En fi-
mulacra Gentium nec loqui, nec videre, nec
audire perhibentur, quòd in eorum Ore Spi-
ritus deſit. Num Spiritus Oris pupila;, aut
auris eſt? Non loquatur, cui deeſt aura: at
Sermoe ſyi- cur aut videre, aut audire idcircò non poſſit?
rirualu. Quæ iſihæc ratio negandi ſenſibus omnibus
vitam, quia uni Ori Spiritus deeſt? Planè hic
Vates prophetat. Spiritus enim Oris noſtri
Chriſtus Dominus. Is ſi ab Ore abſit, nec ul-
lus de eo ſermo habeatur, evadimus ex ho-
mimbus ſimulacra. Oculus non videt, ſed hal-
lucinatur circa ſpectra: Auris vana percipit,
verum non audit: Os ipſum, ſi Verbum non
loquitur, non verba loquitur, ſed ſibilos emit-
tit. Denique in cujus Ore Chriſtus non re-
ſonat, torpent membra omnia, & tanquaàm
marmoreum ſignum vitâ caret, quamvis vitam
ſimulet.

In me tranſierunt iræ tuæ, & terrores
tui conturbaverunt me. Pſ. 87. 17.

Dei Mi-
Jſeriter-
Aiæ.
Dei Ira.

O inſuetum vulneri Domini gladium! De-
clinant catervatim graſſaturæ Iræ Dei in Pro-
phetam, & Deus ipſe Irarum oblitus, mi-
nis conturbatur. In me, inquit, tranſierunt Iræ
tuæ, ſed, Terrores tui conturbaverunt me. Quid
ais, Propheta? Ira ſævit, & terrorem Do-
mini horres? Enſis vulnerat, & Minantem ti-
mes? Cur non te Iræ perturbant, quæ tranſie-
runt in Te, & Dei terroribus conturbaris,

COlivas

qui abſunt à Te? Quid invehere acerbius pe- gig
teſt Terror Dei, quam Dei Iras? Si ita eſt, clarius
cur Irarum times Minas, & adventum Iræ non Oidi
horreſcis? O Dei ſæviores Minas, quàm Iras? ui ſert
Mitior planè eſt Terrore Domini Ira Domim. “
Loquitur acerbiora, quaàm infert. En terror wehun
Domini in Adam! In quocumque die comede- Gen. 2. ſus non
ris, morieris. Comedit, & vivit dilato ad læ- 17. nctu
cula funere. Cumque ventum eſt ad quæſtio-
nem, de Pane ſermo fit magis, quam de Ne-
ce. Verùm in conſequentibus verbis clarius Zace?
quoque Divinitatis elucet humanitas. Circum- Ppl. 87.180 atd
dederunt me ſicut Aqua totà die. Quænam?
Iræ Dei. Iræ Dei? Et ubi illud extat, qucd Acr⸗
jactabas: In me tranſierunt Iræ tuæ?* Num in teé lbid. 174
ſunt, quæ te duntaxat circumdant? Cireum- “ an
dederunt me, ſicut Aquaæ. Delicatè mimis ſæa- e
viunt Iræ tuæ, Domine Deus, quæ ne quidem Auen,
Davidem contingunt. Clamant in Cord'is re- an he⸗
giam penetraſſe, quæ vix illam obſederunt. in in
Uſque adeò Iræ Domini vincere neſciunt, ut mcN
Prophetam occupaſſe putentur, quòd illi dun- un ke
taxat appropinquaverint. Circumdederunt me Ibidem, Iis alan
ſicut Aqua. Munimentum magis exſtruxere Iræ dun
Domini cor Davidis circumdantes, quam illi Nknu
intulere ſupplicium. Aqua enim, quæ circou- ihu n
dat, hoſtes arcet, non urbem evertit. Quod iretet,
ità factum quoque in Jobo licet animadverte- Annun le
re, quem ſpoliatum fortunis, liberiſque, hoc Unleo,
eſt Aquàâ circumdatum Iræ Dei, Dæmon auſus Awerit 9
non eſt vel ſolùm tangere, Deòôque proptereà unte 4
dixit, ut eum tangeret, quem ſola manus Do- ehenmum
mini tetigit. Porrò Iræ. Numinis non ſolum ar- Agni huj
cent hoſiem ab ejus animo, quem inſtar Aquæ proligero
circumdant, verùm ſecum ipſæ pugnant,
Iräque Dei Dei Iræ adverſatur. Ujquequò, Pf. 384 Torcu
Domine, inquit David, avertis in ſinem? ex-
ardeſcet ſicut ignis Ira tua. O triumphatam A. Pavent
Iram Dei à Dei Ira! En Ignis modè eſt lra; di ſur ſoui
quæ Aqua dudùm erat. Itäâne? Ipſa Dei Ira mue Mali ali,
& Ignis & Aqua eſt? Quid timendum Pecca- ie iwon
tori? Vivimus. Secum ipfa Ira Domini pug- mme timo⸗
nat, quando Impium oppugnat? Aqua eſt, Ins poſt
Ignis eſt: hoc eſt, ipſa ſe extinguit, ac per- n dorcul
dit. Quid cilicio atque jejunio armaris David, uringli N
contra furorem Domim? Exarmare, quæſo: zunn ge
Nam pro Te contra Se Ira Dei præliatur. Ca- unn mlti
ſtra Dei ſunt hæc, Ignis nempè & Aqua, hoc Prenit,
eſt, diſſidium eſt in exercitu Domini. Magis hir
Ira Dei quæ Aqua eſt, Iræ Dei adverſatur Trcularia
quæ Ignis quoque eſt, quàm adverſetur Pec- rzrumn
catori, qui Stipula, qui Fœnum, qui Plum- He “
bum eſt. Undin er⸗
. . Auni
Luæx orta eſt Juſio, redtis corde lætitia. Run gklidec
Pſalm. 96. 12. tinm mil
Kinel
1
enè Luci Lætitia jungitur, quando To- alru
bias ſine Luce clamabat, Quale gaudium mi- Tob.513. con l
hi, qui lumen Cæli non video? At aliquid hic ove⸗ Mrelie
Juſto ſingularius portenditur. Non mirum: ‚jonu im- L
ſi Lucis ortum Lætitia conſequatur. Lux patienz. blre n
enim obſtetrix Lætitiæ eſt: hæc naſcitur, Conſein. a z

ut illa naſcatur. Exultat Mundus, poſt cu- s 146.
nas Auroræ. Falleris. Accidit id tantùm Ju- n,
ſto, cui Lux Lætitiam parit: quia videlicèt caadis
bona oſtendit, quæ habet, cordiſque ejus ex- Saperior

pandit opes, quæ latebant in tenebris. Ve- nellen. i,
rùm Lux Impio quantàùm morroris invehit! , 5 . A N
Plùs Supplici, quàam Luminis;, haurit pec- ſalhm in. u
cator à Luce. Odit emm lucem, qui malè probis diſ.
agit: glicent.

e5
Dommn.
AAretlent
m, ll .

*

lt⸗ i

1, n 1.
A N
. Mn
Nann
lavm 1i

7

a e
õ
8 tenebt
SS
ceton „

,
K
nis, 1 ,

lcen/ 6

—

agit: nec poteſt non faſtidire mala, quæ fecit,
poſtquàm eorum perſpexit fœditatem. Vis id
clarius intueri? Reſpice. Chriſtus Lux vera.
Occidit tamen, imò occiditur impiorum dolo,
„qui ferre ejus non potuere ſplendorem. Itaque
Correctio & Concio Lux ſunt. Juſtis lætitiam
invehunt: Qui ex iis Mœrorem ſuſtinet, Ju-
ſtus non eſt: Nam dicitur: Lux orta eſt Juſtis,
& rectis corde Lætitia.

Ecce Agnus Dei, ecce, qui tollit pec-
cata Mundi. Joan. I. 29.

Adverſarius noſter, ſicut Leo rugiens, cir-
cuit quærens quem devoret. Huic occurſurus
& Coœlo Agnus deſcendit armatus Panis inte-
gumento. O ſpectaculum! Non jam Michael
cum Dracone, ſed cum Leone Agnus confli-
git. Imò ne quidem luctari dignatur hic Ag-
nus cum Dæmone; qui nocere non poteſt, ſed
cum Peccato congreditur, ex quo omne ge-
nus calamitatum erumpit. Ergône, inquis,
Scelus Dæmone pejus? Ità. Mundus iniqui-
tate plenus pejor eſt Gehennà plenà Dæmo-
nibus. Hinc eſt, quòd Jxsos, ut Peccatum
vinceret, animâ corporéque pugnavit: ſola
anima, relicto in terris corpore, conflixit cum
Lucifero, & captivam ex Orco captivitatem
avexit. Satan te ne quidem in flammas pur-
gatrices Abyſſi valet impellere: Scelus & in
gehennam ignis te detrudet. Oſtendatur ergo
Agni hujus lucta cum Scelere, ejuſque de
profligato Peccato triumphus.

Peccati
damnaæ.

Torcular calcavi ſolus. Iſa. 63. 3.

Wibula. Pavent plerique, audito Torculari. A preſ-
tio utilu. ſura ſiquidem Animus refugit. Verùm 6 hu-
Ten'atie mami animi timores planè timendos, plané-
non noxza . . .
que inconſultos! Noli torcular timere, ſed
time timorem de torculari. Fortunas ipſi odi-
mus noſtras, noſträmque fugimus ſanitatem.
En torcular in vinea. Quid tum? Premar,
Job. 14. 1. inquis. Num iſtud timendum? Audi: Homo
natus de muliere, brevi vivens tempore, reple-
tur multis miſeriis. At repletum miſerüs qui
premit, miſerias exprimit, beatumque facit
ex miſero. Cur non exultas, cùm ſpectas
torcularia, ſi plenus miſeriis es? Exprimen-
tur ærumnæ, quibus opprimeris, ſi premaris.
Huc faciunt eorum exempla, qui in infirmi-

tatibus evaſere Optimi. Audi lhiberatum ab

ærumnis Prophetam, poſtquàm torcularibus
bl. 70.22. eſt ſubjectus. Quantas oſtendiſti mihi tribula-
tiones multas & malas, & converſus vivifica-
ſti me! Qui vivificatus eſt viſione tribulatio-
num atque preſſuràâ, planè expreflas per tor-
cular miſerias teſtatur, ſéque beatum factum
compreſſione profitetur.

WNo⸗olite confidere in Principibus, in qui-
dus non eſt ſalus. Pſal. 145. 2.

145 .
* Papyrus Lucem admittit, Solem excludit.

zatio ve- Ità nos Principum ſamiliaritatem negligamus,
va Devo- non tamen in Eccleſiæ bonum eorum opem
tio ſu t. ſpernamus. Porrò quid dicam? Sol in pa-

a Pyro ſuos pingit radios, tamquam ſplendidos
bomini. Characteres: nigras exarat Calamus in char-
ta literas. Quis credat? Recedunt cum Sole

Sns.

Lihicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum. Lib. XV.

253
Solis characteres: perdurant, Calamo rece- Zelus A-
dente, Calamo impreſſæ notæ. Nimirùm eva- nimarum
nidus fulgor eſt, luciſque beneficia ſplendidio- 744 e-
ra, ſed & fugaciora ſunt. Nigricat Calami ſa- , õl
pientia, ſed perennat. Malo nigros Characte- Sol &
res, quàm lucidos, ſi illis evaneſcentibus, hi Charie
perſtant. Brevi; Papyrus Luce non inſcribi-
tur, ſed Atramento: Nigredine fit doctior,
non Splendore. Humilitatem proindè atque
Laborem ſectare, ſi veram cupis Sapientiam,
recedens à recedentibus Solis radiis, qui-
bus etſi inaurari videaris, citò deiereris in
tenebris.

Succide ergo eam: ut quid etiam Ter-
ram occupat. Luc. 13. 7.

Nonne in ignem injici debet Arbor infru- Pæna es
— Peccato.
Ctuoſa? Quare ergo ſucciditur, & non ma- acidi⸗
gis ipſi adhuc radicibus hærenti ignis ſubji- vi.
citur, ut, ubi defloruit, ibi pereat, unuſque Apokatg
ſit ſterilitatis locus, & ſupplici? O Dei agri- Precra-
culturam ſupra hominum prudentiam exquiſi- lewa:to.
tam! Succidi imperat Arborem infrugiferam, „Abini⸗
ut ferrum, quo ſæpiuùs & putata,; & culta bona em-
eſt ad frugem; fuſtineat in excidium, illo nia Reli-
plexa, quo, ſi floruiſſet, excoleretur. Inſtru- gSiones
menta culturæ in ponæ inſtrumenta vertun- vertet in
. . mala ob
tur: quæque noſtro profectui militaſſent, no- pz con-
ſtris pœnis inſervient. Sic Manna nauſean- temptum.
tem Populum, in vermes converſum torſit, Eeeleſia-
non pavit. Hinc frigeſcenti Religioſo negle- Kici &
Cta Oratio, violatum Silentium, inviſa Pœ- Religi ſ
nitentia, exoſa Cella, Obedientia ſpreta ver- zinruy
tentur in Supplicium, quæ probo Diadema con- paſim
flabant. Rurſus, noluit Deus in agro com- public?.
buri, ubi Arbor ſteriluerat, ne unius incendio Sezveri-

reliquæ vel corriperentur, & perirent, vel in- E
famiàâ notarentur, ſi durarent. Si enim appli Superiar

citum ignem aliquis eminus conſpexiflet, to- Fama
tum fortè agrum infrugiferum exifſtimaſſet. ſuorum
Quare, ne Arboris unius ſterilitas in plantas rrr ſeter.
cæteras infamiam ſupplicii derivaret, maluit Religie
. — „ . unius vi⸗
Chriſtus ſuccidi tantàùm in agro, & procul ab

. . . 85. tio non in-
agro comburi. Diſcant à Plantæ ſupplicio, famanda.

quam cautè punienda ſint membra magm Cor- Severi-

poris, quorum ſi unum plectatur, reliqua lin- tas "on
guis omnium proſcindentur. Totius Ordinis fa cagaz, ſ. 4
ma periclitatur in Unius pœzna, m priùs ſucci- „roeßte.
datur, & exuratur præciſus à Corpore. Dem- pœniten-
que noluit Dominus in horto exuri Ficum, ſed tiæ palàm
excidi, quia voluit ſupphcium Arboris non pu- in Coœvo-
rum eſſe ſupplicium, ſed & doctrinam cætera- Vi.
rum. Exuſta in campo Planta perüſlet illa qui- νD„„Hedkio
dem, ſed emendationi reliquarum ignis illi ſub- „en ſem-
jectus non militaſſet. Omnium Lignorum ter- per ſit ſe⸗=
rori militavit impacta Securis in campo, & creta.
domi Arbor combuſta. Supphcia enun, quæ
tantùm nocentem plectunt, vix cenſeo infli-
genda: providendum eſt, ut Unius pœna Alio-
rum ſit aut inſtructio, aut pavor-

Projice eam. Projecit, & verſa eſt in
Colubrum. Exod. 4. 3.

Virga Moyſis humi projecta Serpens facta gex, E-
eſt. Ergo ſceptrum in manu Regis ſceptrum piſzopi, &
eſt; quod ſi à Præſide deferatur, fit Anguis. Superiores
O utinam id intelligerent Dominantes, ſi ſt er
corona interdum contenti, aliis Judiciorum renr.
X Juſtitia-

254 Oliva

Juſtitiæque Virgam contradunt. Sceptrum ex- in line
tra Imperantis dexteram b eſ r un Confundantur omnes, qui adorant ſeulp- . i 4
non regit. At, inquies, Serpens facta hum 311 r,; 9 ar, z .
Aalici Moyſis Virga Magoturm Angues devoravit. Ità: Lacc 3 W 6 „ “ * mulacris colam
impii fra- Veruùm eam ſtragem maleficii non Moyſis ars, ſuis. Pſal. 96. 7. Deo 4
nandi. ſed Serpentis ingluvies effecit; qui Anguibus u, habem
Dignitas ſaturatus epulatus eſt ſplendidè in Regia Pha- Et Simulacra ſunt Temporaria bona, & Paeliciras vr uſneni
nics son- raonis. Utinam ſceptrum à Regia manu pro- Peccatori duntaxat ſunt Simulacra. Simula- faa. 1, i
farende. cul abjectum non voret. Pauca ſapienti. Quid, crum dignitas eſt felicitatis, non vera felicitas. inpett
saperior quòd Anguis in manu Moyſis iterum Virga Deludimur felicitatis imagine, un uvarum fſi- Aii
prome- fuit? O quoties, quæ humi repentia Reptilia militudine deluſæ ſunt Aves à Keuxi. Palpa, e, mi
veat vi- cenſentur, ſi Imperantis manu elevarentur & rogo te, vanitatem honorum, & deprehendes gepitio
ore. uos Terra, in Virgas converterentur Poteſtatis Lapidem eſſe „ & Simulacrum ſine vita, à quo Otats.
ehe. ummæ, ſummæque Virtutis. Jacet ille in fo- vitam & felicitatem inſpirari aulicis exiſtima- litar
Superior ro pauper, ac velut Serpens declinatur, calca- bas. Eminus quidem ſpectantibus facilè Statua leat
utatur türque, quia vilis, quia pulverulentus. Adhi- illudit: verùm ſi cominus tangatur, eluditur. 1u. N.
Talentis beatur is a Principe, & quam ſit factus Impe- David quæ non adivit pericula, quæve diſcri- Temzera- ul, u
Pecfo- rio, elucebit. Et quando Virgæ prodigia in mina reformidavit, ut Regiæ intruderetur? Lium re- Vhiug a
Rex per Ægypto emicuere, ex ea provincia non diſce- Cum Gigante conflixit: ſupra ducenta Hoſtium ie enlo H
ſe guber- damus. Quid Joſeph in carcere? Nonne An- capita dejecit: intortam ſæpius Haſtam non 10 Prin
net. uis frigens in cavea? Elevavit eum Pharao, horruit. Verùm Regni potitum facilè faſti- e, Ne
Dignitas & Sceptrum evaſit, Magnuſque habitus eſt in- dium regnandi cœpit. En elongat fugiens, Nilem
, n ter Maximos. Mardochæus in veſtibulo Re- & manet in ſolitudine. A ſolitudine ſpecta- lee lne
giaæ domüs jacens velut Serpens calcabatur. ta eminùs Regia Domus traduxit ad aciem, n tatd
Elatus aà Rege Regno plurimuùm profuit. ſed propiùs geſtata Dignitas a Regia ad ſoli- Non pro⸗
Mdihen teanit. Aaro Idolum ſunt Opes. Felicteti
.. . as Ambitioſus deſpicit, Honoris duntaxat Iinon
liquitat em ſi aſp eai in corde meo, non cupidus. Amat delicias Voluptarius, quas Mi- cum 4
eaaudiet Dominus. Pſal. 65. 17. les averſatur. Hic magni facit, quod alius na. Alia
flocci ducit. Ut proinde ſapienter Idola ſua ala Pe
Electio Fovere ac ſerere Iniquitatem in corde ſce- dixerit ropheta Simulacra, cùm Idola, ido- miamn Co
ſtutus. lus eſt, non aſpicere. Cur igitur lethale Pro- la non ſint „ niſi ea nobis Pro Diis deligamus. hominum
Ambitio phetæ ſit aſpexiſſe tantum Impietatem in cor- . . Et Vanit
S eih. de? Iniquitas in corde blandiſſima eſt, ſo- Et vocabitur nomen ejus Emmanuel. Uqvead
ger. lumque dulcedinem ſceleris indicat, ſuppreſſis Iſa. 7. 14. ſim quoe
PEelieitæ diſcriminibus ærumniſque peccati. In corde cunn Men
miſera Ambitio purpuras tamum explicat, plauſus, Parcat velim Bernardus, ſi nomimi JnsU sanaihy- tera Nai
Religioſos & ſceptra. In uſu verò ærarium exhaurit, nomen præpono Emmanuelis. Mel JESUS a Eu- tmetmus
Rßeleer. patrimonium profligat, ſervitutem ſerit, pro- in ore, ſed Panis Emmanuel in gutture. Do- barhie. homimun
'iicit libertatem, magiſque cor exedit, quàm loris nomen eſt JESUS: cruore emitur. Poſt- Luc. 2. Vanitate
Eletio caput exornat. Ergo, ne vitio ſuccumbas, ve- quàm enim conſummati ſunt dies, ut circum- 21. nitetis ſin
Sasas, tat Deus excogitari vitium, nec vult aſpici in cideretur Puer, vocatum eſt nomen ejus JE- nd conl
corde, ubi blandum eſt, ſed reſpici magis ſua- &N . Et Emmanuel, hoc eſt, nobiſcum Deus,
det in aula, ubi fœdum miſerumque eſt. Noli Amoris & nomen, & theſaurus eſt. Nomen u
itaque Tecum de honoribus meditari, hoc illud in Cruce lego, hoc verò ſuper Menſam
enim eſt vitium in corde reſpicere, ubi per- audio. Salvat Chriſtus, ſed moritur: Jrss nr ha
ſonam geſtat. Percontare Aulicos, quid boni eſt decedendo: advemiendo Emmanuel eſt. epult
Ambitio invehat. Aulam ſubi, & inter ſer- Cujus nominis titulum tanti facit, ut his quo-
vientium ſuſpiria, inter compedes liberorum, que diebus Bacchanalibus deeſſe Mundo no- Pupl
inter cupientium ſumptus diſce, num expe- Iit. Oſtendit pretioſum hoc eſſe Chriſti no- ft onns ky
diat cupere, quæ tanti emuntur, nec poſſi- men, qui ſemper Delicias ſuas eſſe duxit ho- me,
dentur, incerta poſt pretium, fugacia poſt u- minmibus intereſſe. ieſi .
voluptas. ſum; in ipſa poſſeſſione poſſidentia Dominum, n On de
Renrcrze- non verò à Domino pofleſſa. Idem judicium Sperate in eo omnis congregatio populi, fl n E
2. D de vitiis ommibus ſit. Quid enim non ſplendi- eſfundite coram illo corda veſtra . rirg keter
zionum dum exhibet recogitata Avaritia? Quid non Deus adjiutor noſter in ternum. Ve- N hmea
remedin. ſordidum ac ærumnoſum exercita præbet? Ini- i: hom.: 14 d, Ne
quitas in corde, picta eſt, & fucis oblita: ma- Tieim amen van- e ominim, moh-. Prie han
culas tegit, bona oſtentat: ideéque ſi aſpici- daces Fili hominum in ſtateris, ut ſin t ui
tur, perſonam Iniquitatis aſpicis, quæ perſo- decipiant ipſi de vanitate in id ipſum. ¹ Knn .
nam non reſpicit, poſtquàm incautum à ſui de- Pſal. 61. 9. eidnb
ſiderio in ſuam traduxerit ſervitutem. Quid Cere lin
Filio prodigo non ingeſſit deliciarum expetita Amentes planè dici, haberique debemus; Servime Em duk
Voluptas? & quid miſeriarum non exhibuit niſi, his verbis auditis, ab Aula pedem re- Pei nox e⸗ l
exercita? Ad Glandes eum Luxuria demiſit, ferimus, nuntiumque remittimus Mundo. En caret ſti- m
eſurire doctum „ quæ cibum eſſe neſciebat. ea præſtat Deus, quæ maximèe Aulis de- pendio. e nkrer
Doceat ipſe nos non aſpicere Iniquitatem in ſunt. Effundite, inquit, coram illo corda ve- Spes bra- c do
corde, ſi cupimus non experiri ærumnas ejus ſtra omnis congregatio populi. Nota opulentiam a11. lei⸗ uc
in re. Domini: Effundi poſſunt coram Deo Cordis Aala d⸗e- r
cupiditates omnes, & explebuntur. Quid ſerenda. N rd
„ . Cordi ſat eſt? Et tamen coram Deo ſi de- dervire en
ſideria cupientis Cordis effundantur univerſa, Deofiliz. i
futurum ſki er

Un

Spesgeeu- fiturum eſt, ut ſaturentur. In Aula verò ne
lariuf quidem ex parte Minimæ CQupiditati fieri po-
vana: teſt ſatis. Porrò hæc deſideria effundenda ſunt
coram illo. O Libertatem Servitutis Dei!

Eledio Deo aperimus deſideria noſtra, nec neceſſe
Status. habemus Qonſervo ſervire, quemadmodùm

Rexre- uſuvenire vidimus in domibus Imperantium,
Leuut: ubi Sejanos colere debes, ſi quid à Cæſare
improti impetrare cupis. Grave hoc certè in regiis ve-
franandi. Ctigal, non poſſe Ingenuos Principi gratos eſ-
ſe, niſi ſerviant Servo. Prætereà omnis con-
gregatio populi ſi Cor effundat, implebitur
Optatis. Quid in Mundo? Unus aut alter eve-
hitur depreſſione cæterorum. Ut unus ſplen-
deat Sol, Aſtrorum fulgor omnium denigra-
tur. Non fecit Alexandrum Fortuna Domi-
num, quin Perſas, Indéſque Regno privarit.
Unius auctum eſt Imperium plurimarum diſ-
pendio Regionum. Quot enim tunc ſine Reg-
no Principes, quot ſine Rege fuere Provin-
ciæ, ne Regnum deeſſet Adoleſcenti? Omnes
quidem currunt, ſed unus accipit bravium,
nec ſanè velocior, ſed gratior. Curritur enim
non rarò alienis brachiis in ſtadio Dignitatum,

heſtil non propriis pedibus. Nimirùm ſimulacrum
nlnſ Felicitatis transferri poteſt, ad ubertatem ſe-
hruin ri non poteſt. Sciſſa eſt Roboami chlamys,
nnul cùm ex uno duo facti ſunt Reges in Palæſti-
n uth na. Aliam ſi fluvio regionem irriges, arebit
emuliun alia. Pergamus, hominumque cominus inſa-
in lili⸗ niam contemplemur. Mendaces, inquit, Filii
Dinkg hominum in ſtateris, ut decipiant de vanitate.
Et Vanitas venditur, nec ſine dolo venditur.
1Dinn Uſque adeò excrevit in Mundo inopia;, ut ip-
ſam quoque diſtrahere cogamus Vanitatem
cum Mendacio. Quæ Opum menſura, ſi ſta-
ſinn han tera Vanitatis doli expers non eſt? Aut ſecuri

ememus Gemimas, ſi dolus latet in Fumo? Filii
hominum uſquequò gravi corde? Vanitas in
Vanitate eſt: Vanitas vanitatum emptio eſt Va-
nitatis ſine Veritate. O nundinæ ridendæ, m

. M Iurn
n gonm 5
ANitut N

la, dn
unen erl carò conſtarent!
nobilenden
uuike Qui non bajulat Crucem ſuam, & ve-
6 nele nit poſt me, non poteſt meus eſſe Diſ-
wormu. HM tibaihs. Luc.
Enwul4 Pass uc. 14. 27.

it, ung

l Nun, Jetum Bajulat. Quid eſt, bajulat? Summo riſu
le lr Chrigi onus levare & ferre. Quo modo verò, Do-
l⸗ “ ſuavt. mine, bajulabimus Crucem, ſi adeò eam læ-
schein, vigaſti,; ut Tu quoque dixeris levem eſſe?
Servive Onus meum leve, & jugum ſuave. Domini
Deo felix. Crux pergravis eſt, clavis, dumis, ſanguiné-
egnt superior que referta. Ea verò, quam nobis impoſuit,
Core rand plumea planè eſt, ſine Cruce Crux, nec cla-
Eteſnun. Zat. e vis „nec dumis inhorreſcens. Quin levem quo-
oninm, Superior que hanc Crucem non ſoli ferimus: nec invi-

e ſerein to auxiliatore ſublevamur. Chriſto quidem
i ö r. Simon Cyrenenſis adjumento fuit, Chriſtus
veròô nobis. Utque intelligas magnum interce-
dere diſerimen inter noſtram, Dominique Cru-
cem: non dixit, Qui non bajulat Crucem

deigr , Meam, ſed, Suam. Nobis enim perlevem,
A r,, ſibi prægravem Crucem adaptavit. Erravi.
u M , Matth. Crux noſtra gravior Cruce Domiri eſt. Ideò,
nine 41 1I. 29. cùm de ſua loqueretur „dixit, Tollite Jugum
mn ilcl Luc. 14. Wenm . Cùm de noſtra præceptum dafet,
Nen ebe, 27. ait, Qui non bajulat Crucem Sam. Bajulare
Dol, Mortif- verò eſt geſtantis non abſque conatu: tollere
e . GC ee autem, leviſſimorum onerum verbum eſt. Por-
nn ſe tenfe „. 10 id experientia cum doceat, non eft, quòd
tan Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum „Lib. XV.

255
rationibus confirmemus. Addo in Noſtris Cru- Religienis
cibus ulum Dominum verbo Bajulandi, in felicitar.
Sua verò Tollendi: quòd Noſtram, ſi in Sæ- Mortif-
culo ſumus, quamdiùè vivimus, ferfe debe- catio im-
mus: In Dominhi verò Cruce niſus omnis eſt mort hea-
in elevatione. Si ſemel eam leves, levem ſem- 0; legui-
per experieris. Tollatur Crux, & tollitur “.
Crux: Onus eſt formidanti, non ferenti, ſo- Mortiſi-
liſque in initis aſperum jugum apparet, cui est-.
ut aſfſueveris, ſuaviſſimum, leviſſimumque & smanda.
facies ,& ſenties. Crux ſæcularium non afida, aore⸗.
ſed florens eſt, ideôque quotidiè creſcet. Ari- diam.
da Crux Chriſti eſt, ac proindé temporis be- Zjugam
neficio diſſolvetur. Manus Sponſæ plenæ Myr- Chrißti
rhâ, ſed fluente. Quòô plùs myrrham ſtrinze- eui ſt
ris, ed illa uberias per digitos defluet. Væ!““ve.
pertimeſcentibus Myrrham. Quò eam largiùs
manu continueris, eò illam continebis diutur-
niüs. Effluit, ſi ſtringatur. Qui legit, intelli-
gat. Mortificatio hoſtes inſequitur ſuos, ama-
tores fugit. Nimirùm fida Chriſti Diſcipula
inimicos diligit, perſequentibus ſe occurrit;
ſequitur inſequentes.

Signatum eſt ſupet nos lumen vultus tui,
Domine: dediſti lætitiam in corde meo.
Plalm. 4. 7.
Nummus is tandem expenditur in plateis, Letitia
urbéque Hieruſalem, qui Lætitiàâ ſignatus eſt. Lrne⸗
Lumen Aurum eſt, imago verò Gaudium. s,
Alterutrum deſit, non emitur Regnum. En
emptorem: Lætabor ego ſuper eloquia tua. E- Pl. 1I8.
loquium quidem Lumen; Præceéptum Domini t6et-.
lucidum illuminans oculos ſed Lumen iſtud Pi. 18. 2.
ſine Lætitia Aurum eſſe poteſt, Nummus eſ-
ſe non poteſt. Ideò David canit; Lætabor ſu-
per eloquia tua. Ac ſi diceret, Signabo Lu-
cem Verbi imagine Gaudii. Bona Lux, ſed
pretioſa Lætitia: illa fulget, iſta valet. Hinc Matth.
eſt, quòd qui invenit homo theſaurum in 13.
agro, ni fallor, præ gaudio vadit & emit il-
lum. Ideò Paulus ad Lætitiam cohortabatur
dicens: Gaudete in Domino ſemper. Et qui-
dem neceſſariam adeò Lætitiæ imaginem cen- Phil.4 4.
ſuit, ut Modeſtiam ipſam eſſe juſſerit ala- v. ala⸗
crem. Quid Gaudio æquè adverſari videtur ac rite,. 6
Modeſtia? Hæc enim vocem ſepelit, oculos Iyre ve-
claudit, grefſſum premit, manus deponit, 7m.
comam tondet, veſtem obnubit ac vultum;
& nihilo minuùs ne ab ea quidem abeſſe Læ-
titiam Paulus fuſtinet. Quin veritus, ne Au-
rum ipſum ſignandum mins placeret ſine ima-
gine, priùs imaginem præbet, quàm metal-
lum. Iterum, inquit, Gaudete: Modeſtia ve- Ibidem.
ſtra nota ſit omnibus hominibus. Quaſi dicat,
Scio, Fratres, ſignum non anteire materiem,
aurum Imagini præire: hoc tunditur, ut illa
ſculpatur. Lætitiæ tamen tanta neceſſitas in
nummis Dei, ut eam vobis ſuaſerim ante vir-
tutum aurum, veritus minoris valituram Mo-
deſtiam, ſi mœreret. Hinc tympani, organa;
& citharæ tam frequenter in Pfalmis.

In terra deſerta, invia. Pſal. 62. 3. Regular

. Obſer-
Ubi omnis via eſt, nulla eſt via. Specta Tantid.

. . Zelus
hortum: ejus pulchritudo anguſtiæ ſunt. Ex utang.

ea enim parte venuſtus eſt, quam conſitæ hinc rum, ſed
indé plantæ in angufſtias contrahunt. Ergo eum Obe-
Spon- dientia.

T 2

256
Sponſi quoque hortus, id eſt Religioſa domus
pulchra non eſt, ſi non in vias ar Catur ſeve-
ritate legum. Et quidem hinc & hinc ſepien-
da planities eſt, ut via paretur ad delicias ocu-
lorum, & æſtůs ludibrium. Non ſufficit, ſi
alterum duntaxat viæ latus inumbres. Sic Jo-
annes paraturus fertur viam Domini, quòd Le-
gi icriptæ Evangelicam quodammodò addide-
rit Legem, cujus ipſe Anteſignanus in voce
& lavacro Pœnitentiæ futurus erat; Ut pro-
indè ex eo tempore diffringi cœperint fores
Coœlorum, regiâque illa Eternitatis ac Lucis
pati cosperit violentiam. Nimirùm ſtratàâ jam
viâ duplici Lege ad Cœlum, facilè concuti
cœpit. In Lege Homicidium, inquit Hiero-
nymus, in Evangelio Ira damnatur. In Lege
Adulterium, in Evangelio Concupiſcentia pu-
nitur. En viam completam. Hinc manuum,
hinc cordis floret Innocentia: indè viret ocu-
li, illinc animi nitet Pudicitia. Ideôque me-
ritò vim patitur regnum, quia viam ſtravit ex
exilio. Via arcta jam patet, jam ſine via non
ſumus, qui muro florido utriuſque Legis mu-
nimur. At ante Evangelium propemodùm ſine
via erant. Audi. In terra deſerta, invia &
inaquoſa, ait Propheta, ſic in ſancéto apparui
tibi. Poſteà paſſim curabantur languidi in Via;»
ſternebantur in itinere rami, ſecus viam cœ-
cis oculorum lumen reddebatur. Porrò horto-
rum viæ oculorum explent libidinem, ſi non
à latere modoe, verùm & in fornice ramis
arbuſculorum obumbrantur. Virtus enim illa
tandem maxima putanda, quæ non Cœlum
ſpectat, nec Præmium cogitat;, verùm ſtipen-
du loco, ducit Domino placuiſſe Gratum Coœ-
lorum ſpectaculum; ſed gratius eſt ſubduci
Cœlum, ſi aſtris ramorum umbra ſuccedit,
quæ nihil ſpectet, & Deum cogitet.

In Cap.
XI.
Matth.

Intentio
reé&«.

Nibil
preter
Deum.

Junior fui; etenim ſenui. Pſal. 36. 26.
Tepiditat. Utinam non Seneſceremus, qui aliquando
Juvenes fuimus. Quòd ſi aliquis non conſe-
nuit, Uhi illa compunbtio, inquit 8. Ephrem,
rio omni- lIacrymarum plena! Ubi cœleſte deſiderium, &
buss neceſ - oz, Em oſ,, h, e, ,„, 7
Fris. non, Lem ata modeſtia * ubi gac ad Coœlum ſa-
Tepidites Rollit humilitas? ubi ſilentium plenum intus ora-
poſt fer- tionibus * ubi oculorum cuſtodia cogitationes pur-
Vorem.

Renova

areakt tiones parit. Et ſanè Oculus ut Tellus, con-
Pygorit. ſtrictus concipit, nec aperitur, cùm parit,
conceptum T'elluris æmulatus, & partum
Bombycis repræſentans. Clauſus ſericum ege-
rit Vermis; Pudicitiam verò, quæ non pa-
rit, parit Oculus demiſſis palpebris. Nimirum
unus hominis Oculus tenebras parit, dùm lu-
cem, reſeratis obicibus, concipit; conceptis
tenebris, lucidas cogitationes gignit; quas in
lucem edit, cùm in lucem non exit, tamdiù
victuras, quamdiù in Sepulchro clauſæ mora-
buntur. Verùm redeamus ad Senium. Senui-
mus. Non eſt, quòd deſperes. Eà lege Ado-
leicimus, ut Senefcamus. Mihi quidem ità agi
cum Religioſis, viriſque Juſtis puto, ac eve-
nire videmus in floribus Pomorum aureorum.
Filiorvum Albicat Flos candidiſſimus latè fundens odo-

educatio. rem; verum brevi caducis viduatus floribus
Laafi re- adole ſcit in fructum ex albo viridis, & odore
eipiendi. deſtitutus florum, nec fructuum ſapore cumu-

Socierari; latus. Flavus ſapit in ſenio, odorus in infantia
Scholaſti- Candicat, nec odorus, nec ſapidus in puber-
tate vireſcit. Non diſſimili ratione, qui florui-

ans * Alia verſio habet, Quæ puras cogita-

Oliva

n
Tyrones, & Viri paſcemus, deſipimus inter- Pater-ſa- “
dum Adoleſcentes. Odor in Tyrocinio fundi- wilim. * tis
tur, flaveſcit in Domibus. Seniorum medul- m ſee
lis opulentus, veréque aureus cortex, languet tuerel
tantiſper in Collegis, tum oculorum mode- ptet
ſtia, tum cordis ardor. Idem putato de Ju- e1 e lel
ſtis non Cœnobitis. Olet Pudor in Palæſtris, te iſei
lucebit Prudentia in Senatu, ſqualet in Thea- et in

tris Pubertas. Non eſt, quòd ſpernas non ado- niur. laas
leſcentem in Adoleſcentia Pietatem. Erit, qui 1 le
aliquando fuit, Juſtus. Flos, antequàm eru- en
diatur in fruéctum, deſipit nec odorus, nec ſa- ue net
pidus. Auguſtinus non malus Puer, Senex 5 Tun
ſanctus, Adoleſcens non ſanctus. Lædit ſpe- mr illt
ctantem meridianus Sol, quem & naſcentem „ i

ſine noxa ſpectavimus, & abeuntem lti de- 4 r
ducemus. Spirat Boreas placidus in cumis, fu- nri
rit cùm adoleſcit, moriturus tranquillus. Ver- s: 5 4
bo, Renovabitur juventus ut Aquila poſt ſe- Ve
nectutem, erimuſque ſancti, ſi fuimus Mode- vunn
ſtià ſingulares. ſnt
oculis p
. . ludes
Erit fons patens domui David in ablu- ct ut
tionem Peccatorum. Zacch. 13. I. Ouum h
(bus G
Fons, ſed patens: ut nec deſit induſtria Dei Miß. un
hauriendo, nec Aquæ deficiant Raurientem. ricordis. te unn
Quamquàm fluvius magis, quaàm fons, mihi zeri⸗
videtur ſcelerum ablutio, cùm puerulos quo- ennena⸗
que Baptiſmus abluat, non haurientes Aquam, prny iubis
ſed Lacrymas emittentes. Erravi, fons eſt, Lapfß re- eil,4
qui facinorum diluit maculas: non enim ex- tpiendi. 1) tin l
pectare tamdiù potuit, donec in flumen con- Baptiſ- ent,
creſceret: verùm in ortu ſui nobis natalem mus. Cnntcun
diem optat, vixque natus parit, erumpens e Aqus Nohlit:
cautibus, ut irrumpamus in aſtra. Felix A- Iaus. ianmn
qua, quæ necdùm nata gignit, in fuis cunis Miierie
Parens, Fidelium Nutrix, dum pendet ab lalicf. l
uberibus Montium. Fons non fluvius peccata ilmo.
abluit, tum ut puriùs lavet, tum ut citius Bati, g
abluamur. Non curat, quàm tumeat undis;, emn. 8
dummodè in nobis ſcelus detumeſcat. Cœlum n camant,
verò, id eſt, Samain, ex Aquis ſortitur vo- nirahili
cabulum. Mira res. In Cœlo ſidera, in Cœlo luen.
Luna, Sol in Cœlo: & iis ſpretis, Colum Dei omm
ab Aquis vocabulum mutuatur, quæ non in Peint,
Cœlo, ſed ſupra Cœlos ſunt, malens ab ad- tutn iti
venis commodare nomen, quàm ſine Aquis Daride
nominari. Nimirùm debuit ab Aquis nomen ſlem ce
accipere, à quibus accepturum erat & Cives. n lege
Et ſanè quid miramur in Cœlo nomen ab Laerymé, iun,
Aquis, quando & in Cœlorum incolie Bea- De Bep- 3 (um ma
tiſſimis, inque ea Beatitatis urbe Gaudium 8& o liugetur;
Exultatio in Aquis eſt? Videas in ea quidem lnan, e
aureas plateas, gemmeos muros, é margari- illin ,
tis fores pretioſas. At non apparatus Gemma- ine, 0
rum tantus, ſed Fluminis impetus lætificat ulahs r⸗
Civitatem Dei. Et quanquàm Glorioſa dicta eimegni
ſint de Sion, Lætitiam mihilo minus illa non us, ſed
& Margaritis, ſed & flumine haurit. Enimve- Ulet re
r10 non poſſunt non lætari Beati, recrearique Pellceret:
quam maximè aſpectu Fluminis, qui recordan- I Dpien
tur Aquarum beneficio magnâ ſui parte in Dei Montum
Filios ſe adſcitos, cæteroſque mortalium ea- Dunt ex dl
rundem ope in Beatorum ſortem adlectum Ktinter
iri. Meminiſſe delectat Baptiſmi, dùm Flu- ſhentor,
men intuentur, indéque Lætitiam hauriunt;, u, 1
undè olim hauſere Vitam. Omnes quotquot Cennnch
poſt Chriſtum Beati ſunt, in Aquis renati ſunt. i de letgenc⸗
Piſciculi ſecundum JnsM Chriſtiani ſunt: 11 Baptil- e, in
Tertulliano credimus, in Undis naſcimur; mo. Dus unge

non E,

non aliter victuri, niſi permaneamus in eis.
Troeinii Audeo dicere, aliquâ carituros Beatos felicita-
ſimperre tis particulàâ, niſi in ipſa Beatitatis ſede ſuæ
cordemit Regenerationis cunas in Aquarum aſpectu con-
Dro ve- tuerentur. Hinc forté Dominus ſervorum vo-
rus. luptati blanditurus Mare vitreum ſtatuit pro-
Apoc. 4 pe ſedem Agni, ut ſtipendium ſervitutis Bap-
tiſmi foret imago. Et in conlpetctu Sedis tan-
qudm Mare vitreum ſimile Cryftallo. Cujus ut
diſcas ſpectaculum quàm jucundiſſimum acci-
difle Beatis, plena oculis ibi Animalia Sacra
Ibidem. pinguntur. Et in circuitu Jedis quatuor Ani-
Aquari malia plena oculis ante & retr'. Videlicèt, pa-
Paw & rim erat, ſi gemino lumine Maris undas ſpe-
meene- cCtaſſent: propemodùm corpus in oculos totum
abiit, ut non ſola frons tanto ſpectaculo læta-
Fideilau, retur. Et non ſuffecit pectus omne in oculos
& benef patuiſſe, ni humero ſua quoque ineſſent lumi-
n, na. Antè & retrô, inquit: Ne Maris frauda-
rentur afpectu vel cùm Agno adſtarent. Ego
ſanè Animalia ſancta linguis potius, quàm
oculis plena exiſtimaſſem, quò diuturnias Dei
it. laudes celebrarent. Verùm Maris aſpectus vi-
cit, ut ita dicam, Agni præconia; & quan-
1 quam nunquam vacet beatorum lingua à vo-
cibus Gaudii, triumphat tamen Gaudium in
numeroſa Oculorum propagine, quæ, ſi Ma-
re cum Deo ſpectat, Beata eſt. Quin, ſi
Joanni credimus, ſupra Mare ſtabant, qui
citharas ténebant, Deique triumphos canoris
Apoc. 15. Vocibus evulgabant. Nantes ſupra Mare vi-
2. treum, habentes citharas Dei. Et ne fortè Bap-
Tbid. 3. tiſmi oblitos eos crederes: Et cantantes, in-
quit, Canticum Moyſi ſervi Dei. Quod planè
Canticum Baptiſmo, ſi Hieronymo credimus,
proluſit: Sic enim ſcribit ipſe ad Oceanum:
Pharao cum omni exercitu ſuo, volens populum
Pei exire de ägypto, in typo Baptilmatis ſuffo-
catur. Idem habet Tertullianus Lib. de Bap-
tiſmo. Imò vix mirantur vehementiuùs aliquid
Beati, quam erectum in Baptiſmate Dæmo-
nem. Sic enim ſtantes ſupra Mare vitreum
clamant, abſoluto Cantico Moy ſis: Magna &
mirabilia ſunt opera tua, Domine Deus omni-
Lotens. Neque verò mirandum eſt, ſi Beati
Dei omnipotentiam in Baptiſmo maximè ſtu-
peant, quando à Divino Spiritu per Prophe-
tam ità docentur. Cecinimus non ſemel cum
Davide Dei laudes iis vocibus, quibus Hieru-

G6.
Propoſita
retinen-
da.

Tbidem.

isſinut⸗
ſcen,10l
, lein

Nun Ir ſalem coœleſtis provocatur ad præcoOnia Dei,
4iin Pfſal. 1r447. & Regis ſui. Lauda Hieruſalem, inquit, Do-
nea 1. minum, lauda Deum um, Nion. Benè. At
o ne quam magnitudinem proponis Dei tui, ut di-
n akr; Abid, 5, laudetur:? Quam? Audi: Qui dat nivem ſicut
Ctet lanam, nebulam ſicut cinerem ſpargit. Mittit cry-

en Kallum ſuam ſicut buccellas. Breviter, Solis,
Lunæ, Operumque cæterorum oblitus Prophe-
ta ſolas prædicat aquas, nives, & glaciem, cum
Dei magnitudinem, non dico rudibus Mortali-
bus, ſed oculatiſſimis Spiritibus prædicat. Di-
xiſſet profectò alius, ut Beatos in Dei laudes
pelliceret; Laudate Deum, cujus libratur Tel-
lus Sapientià, cujus Nutu Aurum in viſceribus
Montium concreſcit, cujus Voce Flores erum-
punt ex humo, micant & Coœlo Stellæ, ful-
get inter Aſtra Sol. Verùm Propheta, nobis
ſapientior, Domini magmitudinem miratur in
Aquis, quibus prævidet tangendum corpus,
& emundandum cor, abluendam mentem, &
aſpergendam cutem. Quæ eſt tanta virtus
Aquæ, inquit mirabundus Auguſtinus, ut cor-
pus tangat, & cor abluat? Magna Solis vis,
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum, Lib. XV.

25
quæ lutum vertit in argentum: ſed Aquæ vir=
tus præſtantior, cujus attacta Arboôr emortua
revireſcit, cujus aſpergine Filius Iræ Dei Fi-
lius, Hæres Regni, Coeli Princeps declara-
tur. Quaſi dicat: Quid mihi cum auro, qui
Aquis purgor? Quod auri pretium, ſi liber-
tatem debeo Undis? Quin & Aurum ipſum
urbis beatæ minùs beatis placeret, ni Aquas

colore referret. Audi: Ioſa verd Civitas Au- Apoc. 31
um mu mile vitro mundo. Rursum: ⁸.
rum mundum, ſim tbid. are

& Plateæ civitatis Aumum mundum, tanqudm
vitrum pellucidum. Placet vel in Auro Aqua-
rum Nitor: & foret ſine pretio medulla ipſa
metallorum, ſi non luceret in eo imago quæ-
dam & veludl forma Baptiſimi. Lege Apoca-
lypſim Joannis, ſi cupis Aquæ privilegia de-
prehendere. Mitto reliqua, unum duntaxat
Ppræterire non audeo. Et oftendit mihi, inquit; Ibid:aae
Fluvium Aquæ vivæ, ſplendidum tanquàm cry- 1.
ſtallum, procedentem de Sede Dei & Agni. Au-
din? In Throno Dei Sceptrum non lego, ſed
cerno Flumen. Nimirùm regnavit ab Aquis
Deus. Omnes enim Oves aſcenderunt de lava-
cro, quorum Paſtor eſt Agnus. Non deſunt in
ſolio Aquæ, ut intelligas, per Aquas Domini
imperium propagari. Quot in Flumine guttæ;
tot milites Dei. Undarum exercitu Deus re-
bellantem olim Mandum debellavit. Vox Do- P. 28. 3
mini uper Aquas, Deus Majeſtatis intonuit. Ma-
jeſtatis Deus eſt, ſed ſuper Aquas. Ibi regnat;
undè naſcimur. Ut proptereà crediderim ,
Cœli ſupellectilem plane omnem Solis dunta-
Xxat Aquis continendis opportunè paratam.
Hinc factum eſt, ut odoramenta ipſa Oratio-
num iis exciperentur vaſis, quibus Aqua ſo-
let propinari. Phialas, inquit, aureas, plenas Apoc. g;
odoramentorum, qetæ unt Orationes Janétorum. 8.
Oblatæ ſunt Sanctorum Orationes; quæ ut
exciperentur, odorum vala undique conquiſi-
ta, ſed ſolæ repertæ Phialæ ſunt; quòd B ati
odorum incurioſi, ſolis Aquis vaſa adaptave-
rint. Quare infundi debuere alienis vaſis odo-
res, ut plùs placerent, dum in Aquarum Phia-
lis ſpectarentur. Im. ò ipſæ Dei Iræ, quæ Deus
ſunt, caruere vaſe, ſüntque ab Aquis Phialas
mutuatæ, quô deferri poſſent in Terras. De- Apoc.I5a
dit ſeptem Angelis ſeptem Phialas aureas plenas 7.
Iracundiæ Dei viventis. Quid ſi vox Verbi ſo-
la ſit Unda? Audi: Et Vox illius tanquàm vox Apoc. 15
Aduarum multarum. Quid Verbo voce cha- 15.
rius eſſe poteſt? Aquam proindeè cæteris ante-
ſtare rebus neceſſe eſt, quam ſuam eſſe voluit
vocem Verbum Patris. Stellas quidem porta-
vit, fed in dextera: flanunæ placuere, ſed in
oculis; aurum prætulit in mammis. Solæ Aquæ
in Oreé, quæ vocis munere defunguntur. Mel
quidem & Lac ſub lingua ejus: ied Linguæ
ejus vox non Mel, ſed Aqua eſt. Ut proptereà
non mirer, ſi vox Domini ſuper Aquas, cum
vox Chriſti ſit Aquæ. Et ne forte cenſeres
negatum id Baptiſmo, quod datum Aquis ne-
gare non poſſumus, meminiſſe velim te Jor-
danis, ubi diluto JESU, Vox Patris audita eſt.
Uſque adeò vox Dei Aquæ Baptiſmi ſunt, ut,
in dedicatione Baptiſmi, Pater ipſe Verbum
quodammodèò videatur, uti Verbum factum eſt
Caro. Nec Verbi duntaxat vox Aqua putan-
da: vernacula Coœli lingua eſt. Et audivi vocem
de cœlo, ait Joannes. Attendamus „quænam vox Lacryma-
iſta ſit. Fortè vox Lucis erit, ut quemadmo-
dum Coœli enarrant gloriam Dei, ita Dei Au-
lici iplendido eloquio laudes ejus enarrent. Fal-
3 leris.

Ad

7 .
leris. Aqua Luci antefertur. Tamquàm vocem,
inquit, Aquarum multarum. Nam, Hierony-

Ocean. mi teſtimonio, Aquæ, quæ ſuper cœlos ſunt,

epiſt.

in Dei laudes ſegregantur: quòd Aquarum
concentibus oblectetur Verbum, cujus Aqua
Vox eſt. Verùm Tempus eſt, ut revertamur
in Terras, & Baptiſini typum propius con-
templemur. In Eremo, per quam IIfraél tra-
ducebatur ad Terram lactis pariter ac mellis,
tot penè Sacramenta, quot geſtæ res. Omnia
in figura contingebant illis. In qua Petra exti-
tit, quæ ſi Paulo credimus, Chriſtus erat.

1. Cor. o. Petra autem erat Chriſtus. Cujus ut arcana pan-

†⸗

dantur, ſciendum eſt, potu pariter ac cibo ad
Fidei experimentum turbam illam deſtitutam.
Utroque carentibus Deus utrumque præbuit.
Pro Eſca Manna, in Potum Unda. Alterum
Coœlum, alterum præbere debebat Lapis; ne
ſcilicèt blanditiis Dei, Populique deliciis, aut
Cœlum defuiſſe videretur, aut Terra. Quid
verò Cœlum, quid Terra pararet? Planè ſuo
more Potus expectandus erat & Cœlo, & Ter-
ra Cibus. Præſertim cùm Petra illa Hebræo-
rum epulis deſtinata non tam Petra eſſet,
quàm Chriſtus, Terræ, Cœlique Dominus.
Addo, in Euchariſtiæ typum, Manna præſti-
tum Ifraeli. Quid igitur opportunius, quàm
ut Chriſti Corporis typus è& typo Chriſti ori-
retur, defluente & Cœlo Aquâ, cujus extare
fontes videmus in Corlo? Verùm Petra, in-
verſo ordine, Manna, quamvis ſplendidius
ferculum, Coœlo reliquit, Aquas fundere con-
tenta. Nimirùm ſupra Mannæ delicias Sacra-
mentum Baptiſmi Dominus adamavit: maluit-
que luſtrales Aquas ex ſe dare, quaàm San-
guinis ſui imaginem edere. Et Manna quidem
Euchariſtiam præſignavit. Verùm tanti Sacra-
menti non illud materies eſt. Panis non Man-
na conſecratur. Verum, quæ fluxit & Petra,
Unda, illa nos lavat. Adeo ſupra Manna A-
quam nobilitatam fatemur, tum quòd è Chri-
ſti manaverit typo, tum quèd non figura mo-
doô Sacramenti fuerit, verum quòd Sacramen-
tum ſit ipſa facta Baptiſim. Mirari deſino tam
familiare commercium Chriſti cum Aquis.
Nunquàm ſine Aquis Cbriſtus, ſcribit Tertul-
dianus. Et Hieronymus auſpicatum eum notat
Prodigia ab Aquis, quæ in Aquis complevit.
Nuptias & Crucem habemus hujus rei teſtes
locupletiſſimos. Ibi ex Aqua Vinum, hic A-
quam & Vulnere demiramur. Quam ſæpè
transfretat! quaàm frequenter navigat! quoties
ſupra Mare graditur! ſecus Mare invenitur,
juxta Mare invenit Apoſiolos, indè evange-
lizat, ibi apparet. Adeò ne poſt Reſurrectio-
nis quidem triumphum valuit Baptiſmi ſuavi-
tatem obliviſci. Laſlatur prope Sichar: ve-
rum;, neglectis cibis, quæ ab Apoſtolis præ-
bebantur, Aquas ſitivit, & ut Tertullianus
ait, apud puteum vires reſumit: malens à Mu-
liere ipſum averſante Aquam emendicare,
quàm à Diſcipulis diligentibus dapes accipere.
Uſque adeò in Aqua maximè complacebat. Huc

3. David. facit Davidis ſitis illa Prophetica, Undæque

profuſus Domino liquor. Nimirùm Propheta,
ut Chriſtum exprimeret, cujus in ſe imag
nem cognoſcebat, ſitiit: & quia delectari A-
quâà Chriſtum præſciebat, libavit eam Domi-
no, ac ſi diceret, Sacrificium Deo Spiritus
contribulatus, ſed Aquæ pateram non deſpi-
cies, qui Aquæ frigidæ calicem regno pronun-

gi-

S8. Petrus., tiabis compenſandum. Errat Petrus in Monte

Thabor, in Mari errat: hic Fides labitur,
ibi Zelus deſipit. Neſcit quid dicat moliendo
tabernacula, quid faciat neſcit penè fluctibus
merſus. Utrobique claudicat ſeu Zelo, ſeu Fi-
de. Et quidem leviùs labaſſe videtur, cum in
quore timuit, quàm cùm populorum obli-
tus in Monte tabernacula figit. Tamen Domi-
nus Tabernacula architectantem ne monet qui-
dem, labantem in Aquis acriter reprehendit.
Modicæ fidei arguitur is, cujus Fides non de-
ficiet, & penè fluctibus obrutus Domini voce
conterretur. Undè tam inſolens Domino ſeve-
ritas, undè tanta corrigendi auſteritas? Puto,
quia in Aquis peccavit; quia trepidavit, ubi
non erat timor. Nimirùm ægrè tulit Dominus,
ibi Petri fidem vacillaſſe, ubi ipſe cunas Fidei
& Baptiſmi conſtituerat: ſuumque velut
Templum violatum timore illo degeneri in-
dignatus, Diſcipulum licèt peccantem leviter,
graviter increpavit. Quaſi dicat Dominus:
Timeat in Aquis exitium, ſed Pharao, non
Petrus: metuat in Fluétibus naufragium, ſed
Ethnicus, non Fidelis. Non moritur Chriſtia-

nus in Aquis, qui inter Aquas renaſcitur. Fru-

ſtrà times mergi, ubi emergis à uperſtitione
Scribarum. Domini eſt Eccleſia, quia ipſe ſu-
bper Maria fundavit eam: quam Navim eſſe
ſtatuit, ut non abeſſet ab Aquis. Cave, ne tre-
pides, ubi ſalus latet. Peccaſſes levius, ſi ti-
tubaſſes in Petra: firmior enim ſaxo Unda eſt
Chriſtiano, quæ eum, ne in profundum mer-
gatur, in ſe mergit. Verùm à littore regre-
diamur ad Montem, & Salvatorem ibi ſpecte-
mus Baptiſmi Sacramentum charius diligentem.
Patibulo configus exclamat, Nitio, IIIi aceto

dilutam ſpongiam ori admovent, quam ille,

cùm guſtaſſet, noluit bibere. Erraſti carnifex,
non curat vinum, qui ſanguinem dedit. Aquam
ſitit, qui ideò exaltabit caput, quia de torren-
te in via bibit. Sitit Baptiſmum, cujus fiiſſe
videntur in Aquis deliciæ. Demique Aquam il-
latam cordi tamdiù ſervavit, quamdiu vixit.
Sola lancea theſaurum Aquæ vivæ & perfoſſo
Latere demortui Salvatoris eduxit. Tunc ſo-
lùm paſſus eſt ex ſe Aquam educi, cùm tuta-
ri pectus ſine prodigio non potuit. Denique
cùm pectus primùm ſauciari debuerit ad amoris
indicium, poſtremò vulneri patuit, malens Do-
minus ſine Amore videri, quam vivere ſine
Aqua. Maluit delicatior apparere incolumi pe-
ctore, quàm arenti corde pendere ſuperſtitem.
Verbo, qui ardentiſſimè vulnera dilexit, paſ-
ſus eſt cor carere vulnere, ne careret Aquà.
Mitto Piſcinam, mitto Siloëé natatoriam, mit-
to tranſmiſſum Cedron. Illud ſolummodè ad-
verto, Apoſtolos non Sideribus, ſed Arenis
collatos à Propheta. Et quidem quam ſplendi-
dum proomium! Mihi autem nimis honorati
ſunt amici tui Deus, nimis confortatus eſt Prin-
cipatus ebrum. At quaàm egens abſolutio proce-
mu! Dinumerabo eos, & ſuper arenam multi-
plicabuntur. Sidera appellandos Principes Ec-
cleſiæ exiſtimaflem , non Arenas. Verùm tan-
ta Aquæ dignitas, tantus erga Aquas Amor
Domini, ut malim Sabulum eſſe in littore pro-
pe Mare, quàm Sidus prope Solem in Cœlo.
Hinc Elias Scypho Aquæ recreatur, quoò ſecu-
rius Montem Numinis adeat. Et cur putatis
igneum enſem præ foribus Paradiſi ad cuſto-
diam felicitatis excubare, niſi, ut intelligamus
ſolo Baptiſino aditum Beatitatis reſerandum?
Facilé enim flammeum gladium lavacri Rd
reſtin-

reſtix
conti
inkan⸗
ge ti
tis un

Hiet

21.

Car
l ſolos
, neret,
Ne e
mn. citur.
luir ſbit l
u. n e
isocc
epbaurt
luun,
(abitut.
lum elk
ſigio

llſun,
ut

H Non
1 e⸗
rihnge
Mraly ientin
(guls cun
Clk pe
Proltet.
mig. Qid ttr
, eeb,
gle not
Iu1 Milir,
is hon
non tath
clbo ſol
Prodat,
Poteſt ſ
ligekt:
Inton
ale in
As ne eker
, ir
len eon
len, 6
Uecis een
tarat ſtu⸗
les in
thencle
. lta
I, nec
mitis
Ggculutm
niniſq
Morem
atricun
ſeret, i
lent,

Pfſ. 138.
16.

.

ey⸗

n Tnom

41 41 Mini
4 6 gl. a.

darur

7

Stromatum, Lib. XV.

reſtinguet, erimúſque ſecuri de victoria, ſi
contra ignitum telum Aquis pugnabimus. Etiam
infans inermis, ſoliſque inſtructus lacrymis,
de triumpho ſecurus eſt, ſi tamen ſacri fon-
tis unda luſtratur.

Ejice Ancillam & Pilium ejus. Gen.

2 I. 10.
O ra ſis Cur non ſolus Filius, ſi ſolus peccavit, ſi
mals. ſolus luſit? Nimirùm, ſi domi Parens rema-
protede heret, ipſa Filio brevi reditum impetraret.
res im- Ne regreſſus Filio pateat, Matri exitus indi-
iorum. citur. Iſta exeat, ne ille redeat. Non diù exu-
dde. labit Iſinael, ſi Agar in domo degat. Fruſtra
D : ergo de ſcelere dimittendo cogitas, qui ſcele-
ciendi. ris occaſionem non dimittis. Alveum fruſtra
exhauris, ſi non obſtruas fontem. Ejice Fi-
lium, ſed Ancillam pariter cum Filio. Revo-
cabitur Natus, niſi Mater ablegetur. Dimiſ-
ſum eſt rete Apoſtolicum, ne à Salvatoris ve-
ſtigio Diſcipuli avocarentur.
Poſuerunt morticinia ſervorum tuorum eſ-
cas volatilibus Cœli. Pſal. 78. 2.
Fecata Non ſat eſt hoſti, mactare, niſi & ſuæ
e don gloriæ, & imbecillitatis noſtræ monimentum

relinquat, in noſtrorum cadaverum, paſſim
Crudeli- jacentium, ſpectaculo. Scito proindè, quiſ-
z. quis cum Vitiis pugnas, futurum ut ad dede-
cus perempti fœdatum vulneribus cadaver
proſtet. Magdalenæ jugulata olim Pudicitia.
Fame en- Quid tum? Latêre ne quidem potuit libido

74. ejus, cujus latére non poterat genus. Deni-
que notior Peccatrix, quàm Matrona;, fuit.
Luc. 7. Mulier, quæ erat in civitate Peccatriæ. Volup-

37. tas non fructibus, ſed floribus comparata eſt:
non tam, opinor, quòd fragilis ac caduca ſit,
cibo ſolido omninò inanis, ſed quòd odore ſe
prodat, quanquàm non prodeat. Latére non
poteſt flos, vel cùm latet. Odor proditor flo-
ris eſt: ab illo exit, ut prædoni tradat. Simi-
li ratione ſcelus cor evaporat, ut animum pec-
caſſe indicet. Hæc maximè Propheta in crimi-
ne deflevit: Facti ſumus opprobrium vicinis no-
Ibid. 3. ſris. Quo modo? Effuderunt, inquit, ſangui-
nem eorum tanquàm Aquam in circuitu Jeruſa-
lem, & non erat, qui ſepeliret. Vix Propheta
necis atque occiſiomis meminit, Sepulchri dun-
taxat ſtudioſus. Itäne? Occiſos non doles, &
doles inſepultos? Facilis jactura Sepulchri:
tuendæ verò Vitæ causâ nec patrimonio parci-
tur. Ita ſanè, ſi ſcelus moreretur, ubi naſci-
tur, nec careret Sepulchro, cùm moritur, pla-
nè mitiùs illuderemur. Verùm cadaveris ſpe-
Ctaculum triſte, dàm prodit vulnera, famam,
nominiſque odorem exterminat, fœdumque in
morem nos decolorat. Sanguinis profuſio, &
cicatricum notæ ipſæ, ſi poſt funus fama vi-

7

259
lices Lacrymæ, victoriæ ſeminarium, & tri-
umphi ſemen! Vos oculus emiſit quaſi victri-
cem cohortem, ut vincendam jam ſam Bethu-
liam immaniſſimæ tyrannidi ſubducatis. Pla-
nè his quiſquis utitur armis, non Hoſtes mo-
dòô, ſed & Deum vincit. En Mualier plorans
Deum vicit, antequàm vinceret Ducem. II-
lius flexit iram, ut hujus cervicem nob'li fer-
ro amputaret. Vidi, inquit ad Ezechiam
Deus, lacrymam tuam, & ecce ſanavi Te.
Solo lacrymarum aſpectu Mors receſſit, ceſſit
Deus. Genus præclarum pugnæ, in qua, La-
cryma antequam vulneret, vincit. Venit in
aciem, videtur, & vincit. Et quidem robur
lacrymarum adverte. Luctantur Ezechiæ La-
crymæ cum Domini Ira: & licèt infirmo ex
oculo mortique proximo orirentur, Domini
exercituum vicere Iram. Quin Ira Dei, cuùm
adversum Regem & Regem Juſtum egrede-
retur, ſtipata exiit, Satellitio, opinor, fir-
miſſimo. Nihilo minus ſolo Lacrymarum aſpe-
ctu, ut ità dicam, fugata palmam languenti
detulit, vincique ſe paſſa eſt à decumbente.
Quis neget Antheos victores, dùm cadunt, ſi
Furorem ſuperat Numinis dejectus Ezechias?
Ea victa eſt Ira a jacente, quæ ſolo potuit nu-
tu Gigantum auſus disjicere: quæ Aflyriorum
cohortes profligavit: quæ Madianitas perdi-
dit: quæ Philiſthæos non ſemel fudit. Nimi-
rùm facilis victoria eſt, ubi auxiliaribus La-
crymis decertatur. Quid dico Lacrymis? Vix
prima fluxit lacryma ex oculis Ezechiæ, cuùm
Ira Dei ſecundæ guttæ non expectavit adven-
tum. Vidi, inquit, Iacrymam tuam. Prima la-
crymarum ſi non ſola exiit, ſola certè de Do-
mino triumphavit: qui ſupra omnia vel reve-
reri lacrymas videtur, vel amare. Summis
preſſus anguſtiis Regius Pſaltes, ut Dei ali-
quando furorem ad Miſericordiam inflecteret:
adamantinum Dei gladium Juſtorum cruore
ſtuduit emollire. Ultio ſanguinis ſervorum
tuorum;, qui effuſus eſt: cumque dicturus eſ-
ſet, introëat in conſpectu tuo, illicò ſubſtitit,
& memor præ ſanguine placere Deo Lacry-
mas, Deumque facilius Gemitu, quàm Cruo-
re placari, mutato repentè conſilio, Introzat,
ait, in conſpectu tuo gemitus compeditorum. Qua-
ſi diceret, ut Te vincerem, Domine, ſangui-
nem ab hoſtibus nefariè fuſum in Jeruſalem
immittere ſtatueram, ut pro nobis clamaret
ad te: verùm memini, gratiores tibi accep-
tum iri Lacrymas, quam Cruorem; ideò eas
propino Miſericordiæ tuæ, ut illa tus calicem
furoris effundat in hoſtes. Tantum ſcio lacry-
marum pretium apud Te, ut calix ipſe furo-
ris evacuandus ſit, quò lacrymas noſtræ pieta-
tis recipiat. Effundatur proindè vas Iræ tuæ in
vaſa Iniquitatis, quæ Sanctorum fuderunt ſan-
guinem, & compeditorum Lacrymis comple-
bitur. Uſque adeò noſtris capitur Lacrymis Do-
minus, ut eas ſanguini anteferat, cujus tamen
vocem vel de terra clamantem in cæſo Abele

veret, vitam famæ eripiunt, faciuntque, ut audire conſuevit. Et quidem Juſtorum magis
i puteat, qui vixdùm expiravit. cadavera, quàm compedes captivorum, plus
8 Sion, in cujus circuitu ſanguis fuſus erat;
en⸗ . . uàm carcer, intra cujus anguſtias lacrymæ
en Stetitque Judith ante letum orans um Pargsbantur Deum mavere terat⸗ tamen
kil - lacrymis. Judith. 13. 5⸗ loci ſanctitatem & corporum ſupplicia vicere
in Lacrymæ, quarum hic comparatione erubeſ-
d Laerywe. Triumphales lacrymas ſparſit bellatrix Foœ- cit verius, quam purpuraſcit ſanguis. Neque
ne mina, ut hoſtilem ſanguinem funderet; & veròô mirum eſt, ſi David ità precetur, qui
ti Ps 4 “S al- aquarum ſcaturigines Patriæ reſtitueret. O fe- non ſemel didicerat Lacrymarum ſupra cla-
inis .

n ſſ⸗ X 4 „ras

.

260

ras quoque Virtutes pretium. Adiit die qua-

dam ad Deum Propheta, & rerum à ſe geſta-
Pſ. 55. 8. rum opes Domino obtulit. Deus vitam meam
s. Davi. annuntiavi tibi. Munus ſanè ſplendidum; pla-
du néque regium! Ibi cinis effuſus, quo Pœni-
Eawtymæ, tens alebatur: ibi gladius ſuſpenſus, quo fudit
Philiſthæos: ibi penſilis demiſſus lapis, quo
ſuperbientis frons Gigantis diffracta: ibi for-
titudo dedicata, quæ Urſos proſtravit: ibi
conſecrata manſuetudo, quæ Semei pepercit:
ibi delata patientia, quæ Saülem pertulit: ibi
religio immolata, quæ à Michol irriſa ſalta-
vit: ibi denique manus quæ vicit, ibi lingua
quæ cecinit, ibi animus qui dilexit, ibi etiam
lacrymæ, quas non bellicoſus, non juſtus;
non ſanctus, non triumphator profudit, ſed
quas adulterio homicidiéque maculoſus, non
tam dedit, quàm ſolvit. Attamen è tanta Re-
gis ſapientiſſimi ac ſanctiſſimi ſupellectile La-
erymas Deus potiſſimum, quibus oblectare-
tur, delegit. Deus, inquit, vitam meam annun-
tiavi tibi: Ità: verùm Poſuiſti Lacrymas meas
in conſpecétu tuo. Hinc eſt, quòd in Sponſa Deus
præ menmbris reliquis Oculos adamavit; non
quia pulchriores, ſed quia gemebundos. Et
quidem cæterorum membrorum ornamenta
pretioſa, Oculorum verò ſimplex ornatus è
Lacrymis. Eminebat argentum in mammis,
rutilabat aurum in manibus, radiabant in di-
gitis gemmæ, pallebant metalla in fimbriis,
emicabat nitor veſtimentorum in humeris: la-
bia ſicut vitta purpurea. Oculis nibilo minùs
vulneratur, qui Lacrymas vel in fonte dile-
vit. Et ne fortè dubitares dignitatem ſuam O-
Can. i. 15. culum Lacrymis debere, Oculi, inquit, tui
columbarum. Cum Columbam audis, gemitus
. intellige. Nec id violentiùs à me interpreta-
lbid. 4. . tum, ſuſpicere, Abſque eo, quod intrinſecus
latet, addidit. Quaſi exclamet. Oculis capior,
ſed quia Lugent, non quia Vident. Diligo
parentem, ſed propter Filias. Quæ latent la-
crymæ, illæ placent, dùm placet Oculus.
Denique, cùm dixiſſet: Quàm pulchra es,
amica mea, qum pulchra es! Statim præconia
ab Oculis exorditur: ut, ubi lacrymæ oriun-
tur, ibi corporis laudes naſcerentur. Neque
verô objlicias velim, ideò primos eſſe in laudi-
bus Oculos, quèd primi in corporis faſtigio
ſiti pro corpore excubent. Nam ſubhlimiores

1bid.

Ibid.

Oculis capilli ſunt, qui tamen poſt Oculos ce-

lebrantur. Quid verò mirum ſi tanti lacrymas
faciat Deus, cùm delicias omnes & aliorum,
Iſa. 55. I. & ſuas ſitas profiteatur in fletibus? Jitientes,
venite ad Aquas, & , qui non habetis argen-
tum, venite. His vocibus ad ſacrum epulum
Filios hominum Dominus provocat, &, quaſi
ſuperefſſffuerent fercula, etiam ſine pretio ad-
vocat convivas ad ſcyphos. Rogo, Domine,
Hſa. 16. 9. quid ſitientibus propinabis? Inebriabo te lacry-
ma med. En deliciæ, quas præbet Dominus
invitatis. Porrô dapum cæterarum oblitus, vel
Deo felix. ſolas habet, vel ſolas præbet lacrymas in con-
vivio. Calices lacrymis implet, Panem è& lacry-
Pſ. 72. 6. Mis parat. Cibabis nos pane lacrymarum, & po-
Pœniten- tum dabis nobis in lacrymis in menſura. En Eſ-
zia dulcis. cas, en Potum è lacrymis! Solæ lacrymæ in
Penu, ſolæ & in cellariis Sponſi. Ex eis bibit,

Servire

Cibus eas comedit. Malè dixi, cùm eas Vinum, cùm
aleg. Panem, cum Aquam nominavi. Planè quid
Lacryma: ſin ſci Si A ſ
an, o Uht, neicio. Si Aqua ſunt, Ignem eructant:
Iupia, ſi Ignis ſunt, Flammam extinguunt. lis fax
vera. Charitatis accenditur, iis flamma Vitiorum ſo-

Ouvas

pitur. Audi Ignes & lacrymis. Exitus Aquarum Pl. 11. Hi⸗
deduxerunt oculi mei. Quid tum? Ignitum elo- 135. . de.
quium tunm vehementer. Igneſcit Verbum Do- bid. 139, nli
mini ad fetum Regis. Intuere reſtinctam heti
Flammam per Lacrynas. Quæ pedes rigavit Irt ehln
lacrymis, in ſuis fletibus impuram Libidinis fa- „ 60
cem ſenſit reſtinctam. Ergo oret cum lacrymis Den
Judith, ſecçura de triumpho. Stratum in aram ſs,
vertetur, dummodè in fletum oculus conver- ſane
tatur. Ipſa Sacerdos, ipſa Ara, ipſa erit Victi- ſel.
ma & Propitiatorium Lacryma: quæ fortè na- Phis
turzæ ductu emittitur per pupillas, ut vid und velat
& Lux intret in oculum, & fluat ex oculis & P

Planctus. Lux & Luctus occurrerunt ſibi. IIIa tia,

intrat, iſie exit. Utrique domicilium commu- tance
ne, niſi quòd oculum Lux inquirit, Luctus tüngt
deſerit, ut Dei manibus excipiatur. Nam, lel. iht
Ahbſterget Deus omnem lacrymam ab oculis eo- Apoc. 7. I liti
rum: ea confirmando, quæ diximus, Sangui- 17. luh. ein
ni ſcilicèt Lacrymas anteſtare, cùm Dominus, an Polt
cujus & manibus cruoris fontes ſcaturiunt, ge- n dee h
mitus manibus tergat, auſim dicere, humamis er di

ſaturandas fletibus, quaſi ſuis non plenè vul=

. lun ittuti
neribus explerentur.

e er e Juſ
i,A-

B Hrveru nuie
Nos autem Populus tuus, & Oves Paſ- tmin betut
cuæ tuæ. Plal. 78. 14. RM
Imisr. Que el
„ (tur:
Quænam Paſcuæ ſunt, rogo; Ovium iſta- Perſien- Ditamnds
rum? Certè in toto Pſalmi decurſu meminit D E. ntoke
duntaxat Propheta occiſionis, direptionis, Peſila hmmnte
cCaptivitatis, & excidii: adeò ut vitam penè ones Dei 19 ammi,
ipſam Vates pertæſus, clamaverit, Uſquequò, Paſcug tio
Domine, inquit, iraſceris in ſinem: accende- ſunt. 6, Pan
tur velut Ignis zelus tuns ?* Pfſalmi verſiculos big. 1. n .
decurre, & vix aliquid invenies, præter an- „ediocris “ omu
guſtias, compedes & cadavera. Et tamen, miilior. “
duùm hæc patiuntur, non Oves ſolùm, ſed O- 6 R 15
ves Paſcuæ Dei dicuntur. Sanè erraſſe à paſ-· mil. Pig
cuis Domini videbantur Oves, quas Mors de- nlili/ ſiee
paſcebat. Verùm Domini paſcua iſthæc ſunt; 1 . ſe
Men, Notum

quæ, etſi inſuavia apparent, ſalubria tamen

ſunt. Ea planè Dei ſunt paſcua, ubi paſcit, & kin 0

paſcitur ipſe Dei Agnus. Is porrò nônne ſatu- Recj r
ratur opprobriis, felle potatur, & omni pœna- Momoch
rum genere excipitur? Non herbida Paſcua rithn
Domini ſunt, lapidea ſunt, ferrea ſunt, fer- n ,
rum ſunt- Clavis ſaginandus es, ſi Ovis Dei es. H
CGrux, ſpinæ, lancea pabula Agnorum Chriſti eo ſ.
ſunt, quæ illis & parat, & præbet Paſtor bo- rat n
nus. Non ſolus Struthio ſerrum concoquit: & en denond
Dei Oves aluntur ferro. Non ſolius ignis eſca 1. wſpon
ſunt ſpinæ: paſcuntur & Agni Chriſti acerbi- geſt
tate dumorum. Eliquatum plumbum infunde- lkum
batur Martyrum venis. Proindè cave, ne à ichet den
paſcuis Chriſti aberres, ſi paſceris delicatius. gemtu.
Nam Oves paſcuæ ejus deſcribuntur hæ, qua- 1i ſe
rum & fuſus cruor, & vincti pedes, & victa we Eelit
patria, & ſervit libertas. ahente.
keülletin
. nigno
Credere enim oportet accedentem ad amri
Deum. Hebr. II. 6. nis Fide
Nüi adhæf
Nimirùm niſi armere Fide, Hoſtes, qui ti- Fides. ndt, ſi
bi tetendere inſidias, accedentem Te ad Deum umm eſi
retrahent. Si enim procul à Deo à Dei ho- Sterm- e le di
ſtibus laceſſimur: quo putatis conatu adnite- c“X. en ihe. ga
tur Lucifer à Domino avocare recedentem à nin10. ) Edellurn
Mundo? Si timet ab excubiis, quo modo non eptrie
inſectabitur transfugas? Qujus ut inſidias pa- , Gue

riter 1 Qi

pariter & tela eludamus, ſtandum eſt in Fi-
1. Cor. de. Vigilate, inquit Paulus, Zate in Fide, vi-
16. 13. ziliter agite, & confortamini. Eadem penè re-
petit Petrus capite quinto Epiſtolæ primæ. Sic
1. Pet. 5. enim concludit: Cuireſiſtite fortes in Fide. Er-
2· go geminos hoſtes armati Fide ſuperabimus,
Dæmonem videlicèt & Mundum, quibus elu-
ſis, propiùs accedemus ad Deum. Magnum
ſanè virtutum cæterarum pretium, magna vis:
ſed Fidei majus robur, & comparandis trium-
phis opportunius. Accipite armaturam Dei di-
Xerat Epheſis aliquando Paulus: eòſque cùm
& præcinxiſſet Veritate, & loricaſſet Juſti-
tia, & præparatione Evangelii calceaſſet:

tämque præclaris virtutibus, Scutum Fidei tra-
Epheſ. 6β. didit bellaturis: In omnibus ſumentes Noutum

Tiibula- des Fidei! O vocem Pauli! In omnibus, in-
quit, ſumentes ſcutum PFidei. Sine aliis fortè
virtutibus de hoſte aliquando triumphabis. Si-
ne Juſtitia Luxuriam fugabis. Sine Juſtitia Lu-
Xuriam fugabis. Vinces ſine Liberalitate Cru-
delitatem. Avaritiam ſine Caſtitate perdes. At
ſine Fide nullum peritùs Vitium profligabis.
Quæ enim Pudicitia, ubi Supplicium non cre-
ditur? Quæ Manſuetudo, ubi de Judice du-
bitamus? Quæ Abſtinentia, ubi de Remune-
ratore diffidumus? Benè proindè In omnibus
Jumentes Scutum Fidei: In quo, inquit, poſſi-
tis omnia tela nequiſſimi ignea extinguere. Quid
audio? Ergéne armorum cæterorum obhitus
es, Paule, qui modôò in ſolo Fidei Scuto re-
ſtinguenda prædicas tela nequiſſimi omnmino

,
tionis re-
med ium
Spes præ-
mii, -
ternorum
memoria.

Arma al-
leg.

omnia omnia? Quid præſtet in bello Veritas, quid
4 zela, id agat in acie Juſtitia, ſi ceſſura ſunt jacula uni
lin, eil , non Fidei Scuto? Inquiet fortè nonnemo, cæteras
altelei lolum ad- Virtutes conflatas in inſtrumenta nocendi, ho-
verſa, ſed

si ſtibus relictà ad defenſionem Fide. Hæc enim
probpera. Scutum, illæ Gladius, Haſtâque ſunt. Fal-

Abrutin leris. Quo modo namque inſtrumentum infli-
igdi, gendi vulneris lorica eſt, quomodò galea,
ö nenrlr⸗ quomodòô calceamenta? Et tamen reſtinctum
Nori ſerr iri tela non ait Apoſtolus nec in galea Salutis,
erbih kin nec in lorica Juſtitiæ, nec in cingulo Verita-
en in, tis, ſed in Scuto Fidei divinæ. Equidem, ſi
1Oben à Deo ſciſciteris, quibus artibus, quôòve ap-
norun paratu machinas pariter ac ſagittas adverſarii
et Mui⸗ Dæmonis Fideles evaſerint, illicò tibi Pauli
ncogit Hebr 10. ore reſpondebit: Niſtus autem meus ex Fide vi-
in go 3². Vit. Ac ſi dicat: Miraris tot inter hoſtium te-
Crlhuet la Juſtum incolumem? Ex F ide vivit. Vitam
– debet Scuto Fidei, quo à jaculis eſt protectus.
cre, Væ nobis, Fratres, væ nobis: Quid dico no-
e lain bis? Væ Martyribus, væ & Apoſtolis, ſi
“ hoc deſtituti Clypeo pugnaſſent cum antiquo
ni Serpente. Audeo dicere: Væ Petro, ſi non
elih ſtetiſſet in Fide: periculoſius credo vacillaſlet
in Ligno, quàm olim in Zquore; labaſſet cor,
quamvis confixo in Cruce corpore, niſi fir-
. urn miùs Fidei Cor, ac Mens „quaàm mempra fſti-
biti adhæſiſſent. E contrario, quid timendum
nobis, ſi Fide armati, vel Tartarus quantus
“ quantus eſt contra nos conſpiret cum Mundo?
Hoſes⸗ 1. Joan. 5. Hæc eſt viétoria, quæ vincit Mundum, Fides
ledee, 4. noſtra. Nanäti per Fidem vicerunt regna. Gran-
eo Hebr. 11. de bellum, quando Mundus non Gladiis, ſed
Colutl ſs 33 Sceptris armatur. Verùm Fidei præſtantior vir-
ececeln tus, quæ ut Gladios riſit, ita iprevit & Scep-
onoh, tra. Quid verò mirum ſi & nos Mundum, &
it ulin Moyſes, Sanctique Regna Fidei ope device-

tandem his minimè contentus tam magnis,

16. Fidei, in quo poſſitis omnia tela nequiſſimi ignea
Tentatio extinguere. O Fidei præconium ſingulare! O
num re- . . .
medinm. Profuſum Apoſtolicæ eloquentiæ flumen in lau-

.

Stromatum, Lib. XV. 261

rint, ſi & ipſa elementa Fide ſubiguntur. Fi-
de Petrus Mare calcavit. Timere coœpit, &
incopit mergi. Fide, ſi Paulo credimus „Moy-
ſes Mare tranſivit. Sine Fide audeo dicere Chri-
ſti quoque, ut dicam ità, Omnipotentia vide-
tur non poſſe, quæ poteſt. Audax effatum,
ſed Patrum innixum authoritati. Dederat Chri-
ſtus virtutem Apoſtolis ſuper Dæmonia. Con-
tigit autem ut Lunaticum aliquando Jnss ſa-
naret. Tunc acceſſerunt Diſcipuli ad JEsUM ſe- Matth.
cretò, & dixerunt: Quare nos non potuimus eji- 17: I9e
cere illum * dixit illis JIEss: Propter Ineredu-
litatem veſtram. Audin, Chriſti virtutem, hoc eſt
gladium perfectiſſimum vel in Apoſtolicis dex-
teris invalidum reddi languore Pidei. Quid di-
co in Apoſtolis? In ipſo Chriſto Domino ejus
Omnipotentia aliquid non præſtat audientium
Fide deſtituta. Redit JEss in Patriam ſuam:
Et non fecit ibi virtutes multas, inquit Evange- Matt. 13.
liſta, propter Incredulitatem eorum. Non fecit, 58.
ais, ſed potuit facere. Voluntas non pra ſtitit
in pœnam impiorum, quæ Omnipotentia pa-
rata erat facere. Audi Marcum: Et non pote- Marc 6,
rat virtutem ullam facere. Attende, inquit O- 5.
rigenes, illud quod dicitur. Non enim dixit, In Cap.
Noluit, ſed non potuit. Quaſi auxilium qui- 13: Matt⸗
dem veniret ad virtutem operantem, ſed ve-
taretur operari ab Incredulitate. Hinc Domi-
nus ad eum, qui pro Filio habente Spiritum
mutum precabatur, dixit: Ni potes Aεdere, Marc. 2.
omnia poſſibilia ſuint Credenti. Interrogabat de ²3⸗
Fide, ne impediretur quodammodèò Omnipo-
tentia. Ità enim inter Dei virtutem & huma-
nam infirmitatem agitur, ac agi videmus in-
ter Coœlum & Terram. Non ſufficit ad ſegetem
producendam Aftrorum virtus, häc enun &
Saxa perfunduntur & ſaxei Montes, è& qui-
bus ne fœnum quidem oritur. Coœlo Teillus
conformari debet, ut germinet herba. Hoc
porrô agit in nobis Fides, quod in humo ferti-
litas. Sic Potentia quamvis ſumma, Fide lan-
guente, infirma ferè eſt. Recordare Apoſtolo-
rum excitantinm Salvatorem dormientem. Præ-
valuit penè Mare adversus Creatorem ſuum,
& jam jam hauriendus putabatur fluctibus,
qui fluctibus Legem tulerat. Nimirùm, va-
cillante in corde Diſcipulorum Fide nutavit &

Salus. Denique mirabundus exclamat Orige-

nes, ibi Vitam periculum ſubiiſſſe, ubi Vita
dormiebat. O veraces Diſcipuli, inquit, Domi- Hom 6.
num Salvatorem vobiſeum habetis, & periculum in ii⸗
timetis * Vita vobiſcum eſt, de Morte ſoliciti ?Eros⸗
eſtis? Contra, ſanguinis profluvio obnoxia
Foœmina oram veſtimenti tetigit; & , quia
Credidit, convaluit. Compara nunc Mulierem
cum Apoſtolis. Hæc mulier, illi viri: Hæc ſa-
nitatem diù fruſtra quæſiverat: Hi morbos ſæ-
pèe depulerant: Hæc fluctibus ſanguinis merge-
batur, naufragio non tam proxima quam inti-
ma;, quippe in cujus viſceribus cruoris procella
æſtuabat: IIIi in Mari quidem, ſed navigio ve-
Cti, ſed remigibus freti, ſed comite Salvato-
re. Et tamen plus huic profecit fimbria Domi-
ni, quam illis præſentia. Nimirùm credidit il-
ta, illi verò timuere. Miraris, opinor, Fidei
potentiam. Non vana admiratio, miratur enim
& Chriſtus. Nibhil mirabile, inquit Orige- Hom 5.
nes, in conſpebtu Dei, magnum vel pretiolum, 11 Rr⸗
nifi tantum una Fides: Et quod Deus Unige-10.
nitus miratur, quantum ſit aut quale, percipe
chariſime. URt enim ipſe ait: Qui aurum non
miratur, miratur Fidem. Unde de Centurione

EN=

262
exclamat: Amen dico vobis, non inveni tantam
Fidet. Fidem in Irazl. Recordemur Petro delatum
imperium Terrarum & Coœli, non ob jeju-
nium, lacrymas, flagella; ſed nec ob amo-
rem in Chriſtum, ſed unam tantùm ob Fidem.
Cùum Chriſtum Dei Filium confeſſus, renun-
tiatus illico eſt Eccleſiæ Fundamentum, &
Hebr. c. Princeps Coœli. S. Paulus videtur innuere quòd
11. Abraham Fide Iſaacum immolaverit. Ex quo
conjicere licet fortitudinem Fidei, quæ non
Mundum duntaxat, ſed & Filium, quod plus
eſt, vincit. Nota: Triumphat, qui urbem
capit. Quid ſi Mundum ſubigat? At Amorem
erga Filium unigenitum pro quo Mundus da-
retur, Abraham Fide vicit. Et quidem Filium
non modè neglexit, verùm & jugulare ſuis
ipſe manibus paratus eſt. Porrò in eo Filio non
Iſaac modò perimebatur, ſed & Regum ſo-
boles numeroſa, ſed & Meſſias ipie naſcitu-
rus ex Iſaac.

Qui amat Patrem, aut Matrem plus
quàm me, non eſt me dignus. Matth.

10. 37.
Parentum Vix ſanctior in orbe terrarum Locus, und
piuwm exceptâ domunculà Nazarenà, Domo fuit La-

eginm. Cchariæ. In ea Sacerdos Pater, in ea Mater

Prophetes: in ea & Canticum Benedictus, &
Carmen Virginis Magnificat, & Salutationis
Angelicæ non contemnenda pars ſonuere pri-
mùm. Nihilo minùs tam ſacræ ædes à Joanne
deſeruntur, quia Paternæ ſunt. Plus obfuit
ſpretæ Domui titulus Patris, quàm ei profue-
rint tot nomina Sanctitatis. Denique indè fu-
git Joannes, quò ſe vix conceptus Jrxss cum
Matre contulerat. Adeò quidquid pium in pa-
rentes odium retardare poteſt, dimittendum
eſt. Quanquàm crediderim, Chriſtum compu-
Patria liſſe Virginem in domum Elizabeth, non tam
pro Gpri- ut alienam inviſeret domum, quam ut deſereret
Ko daſe- ſi . . r. . A .
ends, ſuamn. Nimirum antiquius nihil habuit doctura
nos Veritas, quam ut homines ſuo exemplo hor-
˖.. oannes taretur ad Patriæ domüs contemptum. Ego fa-
Baptiſta, nè puto, ſi Patria non fuiſſet, & propria do-
mus Zachariæ, Joannem ad eam accurſurum
ſylvis, ut in ea veſtigia Virginis venerare-
tur, ut Chriſti memoriam adoraret, ut ibi au-
ram attraheret, ubi ſpiravere Divinum Spiri-
tum Sancti Vates, ubi Coœlum conſecratum
eſt Propheticis vocibus & canticis. Verùm
quia domus illa Patris hoſpitium erat, exhor-
ruit ſapientiſſimus Puer vocabula ſanguinis,
maluitque errare in ſylvis, quaàm in ſancta do-
mo cum periculo propenſioris in propinquos
affectus, nutriri & vivere.

Credere enim oportet accedentem ad
Deum. Hebr. 11. 6.

Dides. Quid ais, Paule, cùm ſcribis accedentem
ad Deum? An ignoras quantùm diſtet à Coe-
lo Terra, quàm procul ſit Pulvis à Deo,
quâmque abſimus longè ab eo, qui non longè
abeſt ab unoquoque noſtrůùm? Vix alis inſtru-
ti Coœlum petere poſſumus: nunc verò corpo-
ris compede gravati què volabimus? Adde Cœ-
lum inter & Terram aéëreas concurſare Pote-
ſtates, quæ crudeliùs tendentem in Coœlum
vulnerabunt, quàm latrones vulneraverint Sa-

Oliva

maritem ab Jeruſalem Hiericho repetentem.
Quid igitur adjungis acceſſuro ad Deum,
quem & arma deficiunt, & caro premit? Quid
addo? Fidem. Credere enim oportet acceden-
tem ad Deum. Hæc ala, hæc penna erit adver-
suùs onera carnis, hæc munimen & gladius con-
tra inſidias, luctàmque Spirituum aëris hujus.
Da Fidem, & mentior ſi non evolabit Spiri-
tus ille, quamvis carne reluctante. Fide Enoch
tranſlatus eſt, ne videret mortem, ſcribit ad

lbid. 5.

Hebræos Paulus. Quales alæ, quibus Mor-

tem homo, cui dictum eſt Terra es & in Ter-
ram ibis, effugere potuit! Mortem, inquam,
alatus Fide Enoch evaſit, quæ & ocior Euro,
& Cœlo patentior, & potentior Sole, & Ig-
ne voracior ubique regnat, quovis pertingit,
nihil non videt, ſcrutatur omnia, nulli par-
cit. Laudabilis Moyſis manſuetudo, ſed San-
éti Enoch fides felicior. Vicit ille Elementa,
ſed Morti ceſſit; & quam obtemperantem ſen-
ſit, dum primogenita Ægyptiorum perdidit,
imperantem didicit, dum juſſu Domini more-
retur in Monte. Mare, ſed non Mortem eva-
ſit. Quid ergo times ſarcinam corporis, qui
gratularis Fidei Beneficio onus Mortis excuſ-
ſum? Mortis quam Carnis gravius jugum eſt:
hæc premit, illa perimit. Proindè ſecurus eſto
de Carne, qui Carnem ſecuram vides à Mor-
te. Fide Enoch tranſlatus eſt, ne videret Mor-
tem. Quid verò ſubſidii Fides afferet, adver-
sus adverſarias Poteſtates? Quid? Audi: Hæc
eſt victoria, quæ vincit Mundum, Fides noſtra.
Non tam armat, quàm ornat Fides, trium-
phum parat, non bellum arcet. Denique li-
buit eam non armaturam dicere, ſed victo-
riam. Ipfſa triumphus eſt. Pugnare non poteſt,
quin vincat, quæ ſuâpte naturâ Victoria eſt.
Puduit Joannem meminiſſe luctæ, dùm lo-
queretur de Fide. Solius triumphi meminit Fi-
dei laudes edhicere, cujus noverat pugnam
Victoriam eſſe. Hæc eſt Victoria, quæ vincit
Mundum, Fides noſra. Nota triumphantis Fi-
dei vocabula ſplendida. Non dixit, Quæ pug-
nat, quæ luctatur, ſed, qauæ vincit Mundum.
Caſtra Fidei non ſunt Caſtra, ſed Capitolium.
Pugnaſſe, viciſſe eſt. Porrò, ne Victoriæ fa-
cilitatem natam crederes ex hoſtis imbecillita-
te, quæ vincit Mundum, inquit Apoſtolus.
Mundum vincit Fides vinci neſcium, ſemper
Victorem, cujus ante jugum ſubimus quaàm
lucem, cujus circumdamur vinculis antequàm
faſciis. Breviter, Fides Mundum vincit, qui
Creatorem ſuum non cognovit, dùm in Pro-
pria venit, qui Deum in Crucem agere non
timuit, cujus eget auxilio Dæmon, non ſo-
lùm ut pugnet cum homine, verùm ut cum
Deo luctetur. Tanta Mundi vis eſt, ut ejus
duntaxat aſpectu crediderit Dæmon Deum
Idololatram ſui futurum. Non deſperavit Ge-
hennæ mancipium adorandum ſe ab eo, quem
adorant Angeli, ſi Regnorum Mundi eum ſpe-

ctaculo allexiſſet. Et oſtendit illi omnia regna Luc. 4. 0

Orbis Terræ in momento temporis, ait Lucas,
cùm luctam Chriſti in Eremo deſcriberet. Itaà
eſt. Triumphus Mundi Fides eſt. Hinc eſt,
quòd Mundus contra Fidem ſeſe tam acriter

1. ]oan. 5.
4.

Kterno-

rum cura

Damoni

quàm ſu-

armavit, præſagiens quodammodô ab ea ſe, peita.
pompàſque ſuas triumphatum iri. Res ſanè mi-
ra, & quæ miraculo proxima haberi poſſit.
Virtutes ferè omnes ſi non domicilium habi-
tandi, commorandi certè diverſorium in Mun-
do ſine bello impetrarunt. Pudicitiam, Tempe-
rantiam,

unti
ſinon
ſeto
ejtien
tein,
reecit
pon 0
Avimo
ſagie!
uln
Jent,
X Ten
muit,
ni ſce
zit exil
di non
lico ci
Cellas.
u V
nocenii
non exe⸗
em ext
ligvei,
urr ill
un Deparan
w Ublo ſi⸗
e l. Tun
li!
Gs Cont
vin t alſi
Uun Bernerdo
upfe nun cum
4 mon pugt
(alcabat
vie ſu foico
(letia,
ub mittebat
i pec moc
ſoortum
t ex un
Auine pun
ſun eſt,
Nn Ope
Aurum d
interdum
Othitert
Pien C⸗
ſed mutan
fe le
Ium Pide
icd enit
Eln patn
Cln diade
tro Cruce
femiur .
Uim, u
Nn vivit
Kk, ſiali

Ha. G
lonce

.
n
uun lt
3V. Preham
bene
l Eodigin

inine
nene
Ninn
n .—
xt:
enn
eil
Gnr M.
e, .
lul e
Hlrghe
de nn
Dengl
n
ſichd.
e, n
nemunk:

mium⸗
eſt⸗
it Mn.
Cginin
hnzl⸗
8 ihahtr⸗
1 Mn
n, En
bimus gin
ls antei
rincit,
Aun vlr
n eee
0l, nt⸗
erum an
el⸗ Utp⸗
ennn il
emn e
abeo en
onni
1 lin zur
bien e⸗
. M en
tan i c,
Pdak
Rerlueln
aben
clium hir
Nium i0 M⸗

lun, ln ,

ſionum.

rantiam, Liberalitatem, Sapientiam Mundus,
ſi non dilexit, certè non expulit. Lucretiam
ferro Pudorem vindicantem, pérque vulnus
ejicientem Venerem, quæ furtim non men-
tem, ſed corpus occupaverat, non modèò non
rejecit, verùm laudibus extulit. Phocionem
non odit averſantem Aurum, æquôque tulit
Animo Mundus Opes mergi, pro quibus nau-
fragia ſubit. Miratus eſt, non deteſtatus eo-
rum cæcitatem, qui, ut Menti oculos adde-
rent, Corpori effoderunt. Juſtitiam quoque
ac Temperantiam, Modeſtiam, vel non ti-
muit, Vel timere eas dedocuit. Verbo, infa-
mis ſceleribus Mundus, Virtutibus non indi-
xit exilium. Sola Fides vix peregrinari in Mun-
di non dico urbibus, ſed latebris cœpit, cùm
illicò cieri contra ſe ſenſit turbines atque pro-
cellas. Horruit, exaudità Fide, Mundus,
qui Virtutum cæterarum adventum riſit. Quæ
nocendi inſtrumenta non excogitavit, quæ
non exercuit crudelitatis fismenta? Contra Fi-
dem exerti enſes, ſuſpenſi equulei, expediti
laquei, incenſæ laminæ, ſuccenſi clibani, pa-

Gleris ratæ inſidiæ, carceres, virgeæ, ungues, feræ
vana. Præparateæ. Tunc primùm Feræ doctæ homi-
virius nibus ſaginari. Tunc eliquata in potum Metal-
ſolida. la. Tunc ænei Tauri mugire inter flammas
coacti. Nimirùm tot paravit machinas Mun-
dus contra Fidem, quòd ſuæ in ea præſenſe-
Ser. I. in rit auſpicium ſervitutis. Fidem in nobis, inquit
Octav. Bernardus, Mundus in maligno poſitus odit at-
Paſchæ. que perſequitur: Fide quoque & vincitut. Nimi-
Vitia pal- rùm cum cæteris virtutibus ludebat Mundus,
liata. non pugnabat. Vincebat, dùm vincebatur.
Calcabat Diogenes faſtum Philoſophi, ſed fa-
Lucretia. ſtu ſtoico. Emittebat & Vulnere Venerem Lu-
cretia, ſed per ejuſdem hiatus Superbiam ad-
Intentie mittebat, fortè nec pudica poſt ſtuprum,
rsvs, nec modeſta poſt vulnus: ſine pudoris byſſo
ſcortum invitum ex conjuge, ſine vitæ ſpiri-
tu ex uxore carnifex ſeu verecundiâ, ieu ſan-
guine purpuratus. Phocionis aurum demer-
ſum eſt, ſed ut emergeret è naufragio Gloria.
Non Opes ille projecit, ſed Famam quæſivit:
Aurum dedit, ut Auram reciperet. Repudium
interdum faſces paſſi ſunt: utinam imperii fa-
ſtidio. Servierunt Ambitioni, qui imperare
Orbi terrarum recuſarunt. Oculos ſi ſtultè Sa-
piens Græculus effodit, non Lucem fugit,
ſed mutavit. Nomini enim ſuo Lucem addi-
diſſe ſe credidit, cùm ſuæ fronti eripuit. Ve-
rùm Fides Mundum calcavit, non calcanda.
Quid eniin expectavit à Mundo Antonius,
cùm patrimonium profligavit? Quid Abner,
cùm diadema rejecit? Quid Helena cùm Scep-
tro Crucem antetulit? Nunc verò Mundus
ſpernitur: nunc ſeriò vincitur. Curemus tan-
tůùm, ut Fidei operum ſtipendia ſolvantur.
Non vivit ſine operibus Fides. Nec ſanè vin-
cet, ſi alimento deſtituta nec vivit.
Fide & ipſa Sara ſterilis virtutem in
conceptionem accepit. Fide obtulit A-
Fides. braham Iſaac. Ad Hebr. II. 11. 17.
§. Abra-
Hen. Et Sara Filium Fide concepit, & Filium
Amo- Abraham obtulit Fide. Utrumque miror:
vincen- Nec benè ſcio, utrum altero majorem dicam.
dus. Prodigium, ſi Anus pariat: prodigium, ſi
Senex immolet Filium. Felicitatis fuit, pepe-
riſſe, quem ſupra ætatis privilegia concepe-

Stromatum, Lib. XV.

263
ris: ſed fortitudinis eſt, ſacrificare, quem
præter expectationem acceperis. Plàs eſt Sa-
cerdotem Filii Patrem eſſe, quàm Prolis fie-
ri Parentem non parientem. Et quoniam te-
meritate vix caret, Sanctorum merita defini-
re, miremur Fidei in utroque prodigio privi-
legium. Infœcundus es bonis operibus? Cre-
de, & Paries. Fides ipſa nos ſœcundat. Quis
enim, ſi credat pro calice frigentis aquæ ac-
cepturum ſe pro mercede regnum Cœlorum,
non continuèò operibus pietatis ſpem ſuam ex-
colat? Quid, quèd Fides fortiùs ſacrificet,
quæ feliciter edidit? Magna ſanè felicitas,
operum fœcunditas, ſed Sacrificium fœcundi-
tati præſtat. Tegere, quod præſtiteris, tene-
bris occultare, quod in lucem edideris, bona
agere, & bona non oſtentare, opus hoc tan-
dem Fidei eſt: Quæ, dùm credit à Deo vide-
ri, quæ non videntur ab hominibus, facilè la-
tibulis gaudet, quanquaàm facinorum ſplendo-
ribus emicet. Imitanda Saræ fœcunditas, quæ
Fide concepit; ſed & Abrahæ aſſequenda Fi-
des, qui potuit ferrum in jugulum prolis in-
tentare: & cujus vita repromiſſionum tam nu-
meroſa, tâmque felix ſeries pendebat.

Sponſabo te mihi in Fide. Oſee. 2. 20.

Toties Anima fornicatur, quoties ſine Deo
aliquid in Mundo concupiſcit. Quo modo er-
go blandientibus tot illecebris non ſuccum-
bam, qui uni Deo deſpondi Virginem Ani-
mam exhibere Chriſto? Una planè Fides fi-
dem Sponſo ſervabit, qui nos ſibi in Fide
ſponſavit. Non eſt de fide Sponſæ dubitandum,
ubi vera ad cuſtodiam excubat Fides. Videas
licèt Sirenes, illicéſque cupiditatis, non ca-
piéris, ſi tamen ex Fide vivas. Hinc Domi-
nus, cùm Cæcum illuminaturus eſſet, non ejus
Spem, ſed Fidem perpendit; undè & illi jam
videnti dixit: Fides tua te ſalvum fecit. Ro-
go, Domine, quare non Spes? Magis enim
Speraſſe, quaàam Credidiſſe videtur, qui vidit,
duùm optavit, & confidit ſuis oculis a te lumen
infundendum. Ita. Spes erat, quæ a Domino
lucem precabatur: ſed Fides erat, quæ per
Dominum explorabatur. Cæcus Spei inniteba-
tur: ſed Fidem reſpiciebat Cæci Lux vera ho-
minem illuminatura. Non enim Dominus cæ-
cutientem tantarum vanitatum ſpectatorem fe-
ciſſet, niſi de ejus ſecurus Fide, reſciſſet eum
Fidei beneficio non captum iri eorum aſpectu,
quorum ſpectaculo exponebatur, cùm ei vi-
ſus redderetur. Sic Paulum ſpectabis Deo Fi-
dem ſervaſſe tum inter enſes, quos ſæviens
Mundus exerebat, tum inter aras, quas blan-
diens præparabat, quia innitebatur Fidei. In
Fide, inquit, vivo Filii Dei. Ac ſi dicat. Ne
miremini, quòd tot vincula non mne a Chriſto
diſſolverint, quòd tot carceres non excluſerint
Deum è corde. Fide vivo, & Fide vinco:
ideòôque mortem non ſubeo ſpiritualis connu-
bii, quòd ad ſervandam tori fidem mihi au-
Xxiliares copiæ ſubmittantur à Fide.

Et Aquæ omnes, quæ ſuper Cœlos ſunt.
Pſal. 148. 4.

Cur ſuper Cœlos Aquæ? Quia ſimulacrum
ſunt Lacrymarum. Uſque adeò ſitit Lacry-
mas Deus, ut quando ibi regnat, undè exulat
Fle-

4

Bona o-
cultanda.

Tælenta
lateant.
§. Abrar
ham.

Fides.,
WEterno-
vim cog-
nitio.

Tentatio-
nium re-
msdiume

Luc. 17.
1I.

Gal. 2.20.

Lacrymæ.

264

Fletus, (ait enim Scriptura, Non erit am-
plius neque luctus neque clamor,) imagine ſal-
temn recreetur Lacrymarum. Ut proptereaà cre-
diderim illum infantem naſci voluiſſe, non ho-
minem jam grandævum. Sicuti ſecundum A-
damum præceſſerat primus, quò Lacrymarum
dulcedinem prælibaret in cunis. Quarum vel
in Cruce moriens, æquè ac in Stabulo naſcens
Patri pretioſum obtulit ſacrificium. Ut prop-
tereà non mirer, ſi Aquas in vinum converti
expetens Virgo, Matris nomen amiſerit, iis
Joan.2 4. duriuſculè excepta verbis aà Filio: Quid mihi
& Tibi eſt Mulier? Quaſi Mater eſſe non
poſſet, quæ obſtabat, quo minus deficiente
Vino ſpectaret in Aqua Filius imaginem La-
crymarum.

Quod deſcendit in oram veſtimenti ejus.
Pfal. 132. 3.

Talenta

*½ Malo veſtimenti eſſe Oram luto proximam,
mediocria

quàm fibulam vicinam capiti. Inquinor for-
Religienis té, non procul ſità a pedibus, ſed & ungor.

Tine- Lavat unctio, quod pulvere ſordet. Quis Ora
i HG r veſtimenti eſt? is planè, qui in Domo Dei po-
Status ſtremus eſt. Muneris Humilitas Oram te fa-

ioeris cit in veſtibus Sacerdotis. O felicem animam,
das„ (ui contigerit Oram eſſe! Pars illa quidem ve-
lac vitæ. ſtimenti ingloria, & calcari ſolita, verùm in
quam defluit unguentum. Et quidem unctio
iſthæc Aaronis in capite Unguentum;, in ora
veſtimenti Ros dicitur: Sicut unguentum in ca-
pite, quod deſeendit in oram veſtimenti ejus,
ſicut Ros Hermon. Ut intelligas ſuavitatis neſ-
cio quid ab ipſa fimbria mutuari, quod cùm
Unguenti nomen ſervaret in capite, in ora
perdidit, quam vix attigit, cùm ſtatim Roris
ſibi gratulatur & nomen deferri & omen. Mi-
ra res. Ros nomen Ccli eſt; ibi naſcitur,
indè decidit. Et tamen Unguentum quò lon-
giùs a Cœlo recedit, & quôò vicinius oræ ve-
ſtimenti fit, eò ſublimiorem ſortitur titulum,
in Rorem unctione conversà. Ergo Fimbria
non morbum modè depulit fœminæ, ſed &
Unguento nominis opprobrium abſtult, cùnm
Rorem dixerit in ora; quod Unguentum in
capite dicebatur. Et fortè Domimi conſolatio
Unguentum in capite eſt, Ros in fimbria:
quòd frequentiora in Dignitate vulnera, fa=
miharior Humilitati fœcunditas ſit. Quibus
ne deſit Dominus, illic Unguentum eſt, ut
ſanet, hic Ros fit, ut riget. Quèͤd ſi Oram
veſtimenti libuerit interpretari Perſeverantiam,
quæ operis fimbria dici jure poteſt, fatebi-
mur, largiùs in Chriſtiano à Deo recreari,
rigarique uberius, coœleſti dulcedine Finem
bonorum, quaàm Initia. His Unguentum,
illi Ros ſervatur. Sic Magdalena ſuæ conver-
ſionis initio Lacrymarum delibuta eſt unctione,
hoc eſt, unguentum recepit pro unguento;
cujus coronata eſt Perſeverantia reſurgentis
aſpectu Domini. Is, cùm medius quodam-
modo Cœlum inter & Terram exſtaret, Ros
quodammodèò videbatur: ut videlicet rigaret
prope Sepulchrum Amantem, qui unxverat in
Convivio Pœnitentem: & haberet Perſeve-
rantia privilegium Roris, quæx Amoris præ-
rogativam præ ſe fert.

Ibid. 2.

1bid.

Oliva

„
1

Hæc eſt viſoria, quæ vincit Mandum,

Fides noſtra. I. Joan. 5. .

Quem Mundum? Quem Deus nonniſi vi-

cit, cùm penderet Crucifigus, morte victo-

riam pactus, triumphique ſui Capitolium non
aliud ſortitus quam Sepulchrum. Ergo Fides
Mundum vincit, quem Deus debellavit, mo-
riendo Eleazarum imitatus, qui elephante

oppreſſus, quem confoderat, ſuo, teſte Am-

broſio, ſepultus triumpho eſt. Comprobemus

fortitudinem exemplis. Si quid in Mundo eſt

jugi neſcium, Mare eſt, cujus Iræ ſolius
Dei imperium obſtat. Illud tamen Fides cal-
cat. Petrum teſtor, qui quamdiù Fide inceſ-

ſit, preſſit elementum: modicæque Fidei pro-
cellà turbatus labare greſſu coœpit, & freto

hauriri. Hinc Dominus ad excitantes ſe in tem-
peſtate Diſcipulos dixit: Quid timidi eſtis,
modicæ Fidei? Necdùm habetis Fidem? Non
dixit Dominus, quid turbamini vecti Nave,
omni apparatu inſtructà? Nec vela deſunt vo-
bis, nec remi, ſed & gubernaculum ad fran-
gendas tempeſtates vobis adeſt. Horum ne
meminit quidem. Quid, quòd de reliquis vir-
tutibus non meminit? Non illos Charitate
munitos dixit contra fluctus: cùm tamen Cha-
ritas ignis ſit, cujus in undas & vis & im-
petus eſt. Nec Caſtitate eos dixit ſecuros ab
* uore, quæ tamen, cùm corpus extenuet,
naufragio corpus ſubducit, conversâà quodam-
modèô in ſpiritum carne. Sed nec de Spe,
quæ deprimi nequit, hoc loco loquitur. Una
Eides in Apoſtolis quæritur, quæ ſi adſit,
fruſtrà furere æquor gratulabimur. Exſcenda-
mus in littus, & ſpectemus in arena victorias
Fidei. Non modè in arena, ſed & arenam
Fides vincit, quæ Maris undas non modèò ſu-
ſtinet, verùm etiam calcat. Sed quæ compa-
ratio Fidei cum arenis, cui cedunt & Montes?
di babueritis Fidem ſicut granum ſinapit, di-
cetis Monti buic, Abi hbine, & tranſibit. O
prodigia! Decertaturi ſingulari certamine Fi-
des & Mundus, hic afſurgit in Montem, il-
la decreſcit in Granum. Ergo in arenam deſ-
cendunt Mons & Granum. Proh jubar Davi-

dis obſcuratum! O tuas, Adoleſcens invicte,

devictas Victorias triumphatumque Trium-
phum! Viciſti armatum inermis, concurriſti
cum Golia Puer. Verùm longè plus diſtat Gra-
num ſinapis ad enormitate Montis, quàm A-
doleſcentis imbecillitas à mole Gigantis. Quid
plura? Fides non pugnat, ſed loquitur, juſſa-
que dat, nec reluctatur Mons. Dicit Granum
Monti, tranſi hinc, & ille, revulſis radici-
bus, migrat in æquor. Robur ſanè magnum
in Grano, cujus vi Remoræ retardatut trium-
phus, Navim retardantis. Inhibet Piſcium fe-
lix purgamentum ſecundo vento velificantem
Cymbam. At Fidei Granum ſeminum mini-
mum non cohibet properantem, ſed ſtantem
promovet, fortiũſque pugnat cùm non im-
pedit, ſed impellit. Proindè & Remord &
Davide fortiorem fateri cogimur Fidem: cùm
& Piſce robuſtior Montem deturbat, non

Navim detinet; & Puero generoſior, ſine

funda fundit Hoſtem, ſine ſaxo fatigat Mon-
tem, ſine lucta ſplendidum figit & inopina-

tum Trophæum. Quid ſi Montem cum Hie-

vonymo intelligamus non Mundi portionem .
ſe

e0
Eigen
ingnan
nodo
Gata
i ley
Ohtetu
ubitar
UV.—
t pra
I1s n
Lunatio

4 I
Sr b i
Nic bi
6 d homm
in ſpinn
ſormati
Ncoden
un, N
ns ſe
Pol iteta
Metut, 1
gln we

Matth. 8.
26

Confiden.
tis in
Deum.

ſus in ei
tſ

Fx.

Carnl rec
Ut 1enale
Elaasint⸗
tronis ſil
Vugi,
clio, ſci
iſore
dimque
Neſtare
unt, ed
& pene

Matth.

17. 206

Recinen
Joru

gui 3

le Non 8
1 Ranin
eante
ent, ſe
loc d⸗
Nn iſol
Hun Ge
Cel
ror
D
lar, inr
M. P
le Mar e
S ami
ten. R
Ute det
. Onnes,
klices 1ſ

T

d
en Nn
i
elnnt

nabe⸗

Uengin
Cen
tmendlr
An.
1 Kant
eurun,
in
le Ei,
Juin lu
deliäh,
1. Eder.
renn fni

& un

von nodtH

r on
t& ME
1ſutzil
ruſtt 00
cetunel⸗
Mrem.
n atnd
ilu
ſen imite
ge Iin.

, N .

ulue
6, un
n l.
gint,M
Dieten
evls .
ſane
0 elkem
num⸗
li e,
CIm n;,
4 Remdt
rfim “
eobor .
ſtigtt 1

en an 4
4 . 1
e,

compati.

ſed Dæmonem Mundi Principem? Tunc enim-
werò Fidei ſupra fidem Victoria eſt. Is cedit
Fidei, cui ipſa Natura ſuccumbit. Dæmon,
inquam, paret Fidei, cui Elementa quodarm
modo nunc conſtricta in glaciem, nunc eli-
quata in imbres, nunc in fulgura ſuccenſa, nunc
in lapides concreta Dei permiſſu frequenter
obtemperant. Et ne fortè huic Monti abitum
dubitares imperari poſſe per Fidem, memine-

Matth. . . .
y. ris præ ſola Incredulitate non expulſum in
Lunatico Dæmonem ab Apoſtolis.

—

Fllioli mei, quos itorum parturio, do-
nec formetur Chriſtus in vobis. Gal.

Et illud eſt intuendum (ait S. Hierony-
nus bic) quòd qui per Peccatum quodammo-
Lapſs dè homo eſſe deſierat, per Pœnitentiam con-
cipitur à Magiſtro, & rursùm in eo Chriſti
formatio repromittitur. UÜbi illi, qui cum
Nicodemo exclamant, ubi viderint in aliquo
Diicipulorum Chriſti formationem deforma-
tam, Numquid poteſt homo in ventrem Ma-
tris ſuæ iteratò introire, & renaſci? Certè ſi
non iteratò in ventrem Matris, ut corpus for-
metur, redire poſſunt, poſſunt iterum in Ma-
giſtri mentem introire, ut reformetur Chri-
ſtus in eis. En Paulus quo modo iterùm par-
turiat ſeductos Galatas. Non pigeat Inſtitu-
tores parturire iterum, quos pepererint, &
renaſcetur, qui olim natus feliciter, infelici-
ter poſtmodum expiravit. O quoties ſepulchra
defunctis implentur, quòd Apoſtolorum Vi-
carii recuſent abortivos fœtus inferre cordi,
ut renaſcantur! Calore, non baculo revocavit
Elias infantem in vitam. Et Chriſtus, cùm La-
tronis facinus Moniales exaggerarent, Gertru-
di Virgini apparuit lacero, marcidéque bra-
chio, ſciſcitatuſque ab ea eſt, num gratos ſi-
bi fore eos exiſtimaret, qui languens, infir-
muümque membrum contererent. Id porrèô
præſtare eos dixit, qui de peccatoribus detra-
hunt, eôſque extra Judicia fori & gladio oris,
& poœnæ ſupplicio conſauciant.

Tapſi re-
eipiendi.

Redimet Dominus Animas ſervorum
ſuorum: & non delinquent omnes,

qui ſperant in eo. Pſal. 33. 22.

gerxpule- Non delinquent omnes: Non qui ſcrupu-
Ni. lis, animique anguſtis ſeſe implicantes, & il-
laqueantes Deum non ſecundùm ſcientiam ti-
ment;, ſed qui ſperant in eo. Spei non timo-
ri hoc datum eſt, ut animam à lapfſu ſervet.

Non diſplicet Timor, ſed ſi flos ſit, quem Spei

fructus decutiat. Itäne plùs Satanam manci-
pium Gehennæ times, quam de Deo ſperas
Cœli Principe, & Salute tua? At, inquis, de
iis Propheta loquitur, qui Servi Dei ſunt, non
de Me, qui quotidiè in ſervitutem peccati ra-
pior, tot culparum ſaltem venialium quotidiè
reus. Falleris. De IIIis loquitur David, qui
Tu', ſimiles ſunt. Audi: Redimet Dominus
Deßera- animas ſervorum ſuorum. Planè ubi redimen-
en beha- das animas audio, animarum intelligo ſervitu-
r. tem. Etiam captivi & culpis mancipati delin-
quere deſinent, ſi Deo fidant. Non delinquent
omnes, qui ſperant in eo, etiam qui non itaà

felices ſunt, ut ſordes evadant. Diſce, non

Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum Lib. XV.

26 5

deſuſſe Dei ſervos & eſle, & appellari, qui
Redimi debent. Non quævis peccati ſervitus
Dei ſervitutem excludit. Redimet Dominus
animas ſervorum ſuorum: Servorum ſuorum,
inquit, quanquàm Redemptione egeant. Pro-
digus Adoleſcens non Timore, ſed Spe ad Pa-
trem cucurrit: à quo erectus & ſtolà dona-
tus, Filii quoque appellatione inſignitur. Ti-
meas volo Deum, ſed & Sperare Te jubeo.
Et quidem ſi alterum horum deſerendum eſt:
malo Timorem ablicias, quam Spem. Nec

auderem id ego dicere, niſi Dotninus id teſta-

retur: qui cùm à Peccatore habitus ſuper-
naturales omnes, etidmque Timoris auferat,
Spei conjunctæ Fidei relinquit habitum, quâ
poſſit ad Dei pedes advolare. Et hæc ſemen
illud eſt, quod, ut Propheta ait, niſi nobis
Dominus reliquiſſet, fſimiles omninò facti eſſe-
mus Gomorrhæ, & Sodomæ.

Flores apparuerunt in Terra noſtra,
tempus putationis advenit: Vox tar-
turis audita eſt in terra noſtra. Can.
2. 12.

Non reprehendo putationem, ſi luxuriet
in pampinis Vitis, ſi Arbor vim effun lat in Correszio
foliis. Sed Tempus putationi opportunum ſir ospor-
expectetur. Tempus germinandi, & Tem- tina.
pus amputandorum germinum. Non ſtatim acg uherior
ramus gemmare cœperit, truncari debet. mirus ſit.
Differendum eſt vulnus, ut Vulnus non vul-
nus ſit, ſed cultura. Vere falx exerenda eſt,
cùm flores & foliis eruperint. Haud arguendus
eſt Frater,; dum hyems ſævit Tentationis. Fo-
veri debet, deliniri debet, ut delicatiori tem-
peſtate utiliùs vulneretur. Si ramum amputes
in bruma, vix germinabit: Vere Putatio eſt,
quæ hyeme foret Amputatio. Diſcipulos Do-
minus coarguit, cùm Coœlum ex Olivarum ver-
tice peteret. Planè ſummum ver præſtolatus
eſt, ne triſtitià abſorberentur, ſi, calente etiam-
num ejus funere, dolorem Crucis & Patibuli
memoriam novo reprehenſionis Vulnere cu-
mulaflet. Id quod Paulus quoque apud Co-
rinthios curavit, anxius ne lapſum Fratrem
ſeverior reprehenſio acriùs remorderet. Tam
neceſſaria Putatio eſt, quàm Putationis ipfſius
neceſſariò expectandum eſt Tempus. Deflo-
reſcet Vitis in pampinis, niſi Putetur: & fo- Filiorum
liis carebit & botris, ſi ante tempus Ampu- abere
tetur. Non continuô ac creverit Coma ton- T⸗ Sere-
detur, ſed bis aut ſemel tantùm in anno Ab-
ſalom tondebatur. Patimur creſcere, quod,
ut creverit, nolumus non tonderi. Diſplicet
in Adoleſcente ſcurrilitas: melius tamen eſt
Ridere eum, quaàm Fugari. Riſum brevi la- Vyre tole-
crymæ compenſabunt: abeuntem verô quæ randus.
poterunt unquam aut preces revocare, aut
vincula retinere?

Ignis, Grando, Niæ, Glacies, Piritus
Procellatum, quæ faciunt Verbum
ejus. Pſal. 149. 8.

Cur non potiùs Dei mandatum exequi fe- Felicites
runtur Roſæ, Lilia, Arbores, & Margaritæ. noxis.
Imago hæc ſunt Bonitatis ejus, & divinæ
exprimunt in ſe Magnitudinis, Pulchritudi-
niſque imaginem? Ita: Verùm inter felicia,
„. ſecun-

266

ſecundâlſque fortunæ blanditias faciè Deum
contemnimus, ejuſque mandata obliviſcimur:
cùm;, & contrario, adverſis rebus ſeu doceamur,
Tritula- ſeu compellamur Dei Opem implorare. Ergo
sio ducit Grando, non Iris ad Deum mortales traducit,
ed Denm. à quo felicitas abducere conſuevit. Nuſquàm
ferè clarias Trinitatis mentio in Veteri Te-
ſtamento, quam in Oratione JESU Fili Si-
rach Eccleſiaſtici; ubi invocaſſe ſe ait Patrem
Domini ſui, ubi laudaturum Deum & Salva-
torem ſuum ſe ſpondet. Nec mirum: ſiqui-
dem à Preffura flammæ Deum doctus eſt cla-
rius inteligere, quem dedidicit Salomon inter

Mella, Floréſque Regiæ felicitatis.

Omnis plaga triſtitia oordis eſt: & om-
nis malitia, nequitia mulieris. Eccle.

25. 17.

Serupulo- Placent Lacrymæ, ſed ſi è fonte profluant
„. Charitatis. Cæterùm triſtitià cordis nullum
Pn- vulnus acerbius. Omnis plaga triſtitia cordis
. eſt. Da mœrentem animo, & nullum in eo
integrum membrum invenies. Nec Deo lin-
guâ pfſallit, nec Cœlum oculis ſpectat, nec
Vanitatum umbras faſtidit, nec Mortificatio-
nis delicias concupiſcit. Omnia pariter periere
bona cum Lætitia. Modeſtiùs inſanit Inceſtuo-
ſus, quam Moœrens. Facibus enim exagitatus
tartareis Impudicus quot ſæpè ſpargit lacrymas,
quo veſtit rubore genas, quam crebrâ pectus
expiat tunſione! Triſtis verô in ſuo contabeſ-
cit Mœroréê, nec Deo, nec Sibi placens. IIIud
amat unum, quòd nihil amat: hoc agit unum,
quèd mihil agit. Paucis; Avarus Opes cupit,
ſed Pudicitiam colit: Superbus Purpuram am-
bit, ſed Aurum odit. Una Triſtitia omnes
æquè virtutes faſtidit.

Quazrite Dominum, dum inveniri poteſt.

Iſa. 5). 6.

Chriſtu At quis ſcit, an, quem quæſiero, inventu-
usren- rus ſim ego, qui peccavi? Sponſa diù quæſi-
aͤ. , tum vix invenit, acceptis vulneribus, & amilſ-
ſericordia 10 Pallio. Pofuit tenebras latibulum ſuum, ne
2d Deſpe- à cæcutiente Peccatore inveniretur. Imèò ideò
gates. tenebris ſeſe involvit, ut faciliùs à cæcutiente
reperiatur. Non enim caligans oculus lucem
contueri, ſed tenebras ſolet promptiùs rimari.
Cæterum quo modo quærentem fugiet, qui
fugientem quæſivit? Quare, qui Sponſæ recor-
daris fruſtra quæritantis, Oviculæ memineris
non fruſtrà quæſitæ? Qui times, ne abſcondat
ſe à te, recordare indagantem illum Adam,
qui ab eo ſe abſconderat. Non declinabit quæ-
rentem, qui quærit abſconditum. Palàm fa-
ctus eſt non quærentibus: & quà ratione quæ-
rentibus ſubducetur? O tuam, peccator;, fe-
licem calamitatem! En ſtat poſt parietem. En
ille ſtat ad oſtium, quem Tu quæris. Sed ad
oſtium, inquis, pulſat, ut introëat, & cœnet.
Pulſat, ſed Violentiam non habet meus ad-
ventus; oftium cordis pulſo, & una cum iis,
qui aperiunt, ſuper illorum Salute, Ilætor.
Delicias enim ac cœnam duco Salutem homi-
num. Ego verò quis ſum, qui Menſam pa-
rem Salvatori, cui Crucem adornavi? Fal-
leris: cœnaturus tuas ante fores excubat. Nec

mirum, ſi cum Te, qui dudùm peccaſti,

Oliva

cœnaturus ſit, qui cum Prodituro coenavit. Et u
quidem in eo vel maximè elucet benignitas 6
Salvatoris noſtri Dei, quòd immicus ac hoſtis ne
Domimuas eſſe non deſivit. Audi: Luaærite Do- n
minum. Etiam amiſſus non Judex factus eſt,
ſed Dominus & haberi voluit, & eſſe. Ami- mntr
ſiſti tu quidem quod eras, ſed retinuit ille, nd
quod fuerat. Tu Servus eſſe deſuſti, non ille
Dominus eſſe deſüt. nin
. lle tr
Qui exraltas me de portis Mortis, ur rorit,
annuntiem omnes Laudationes tuas in ſet.
portis Filiæ Sion. Pſal. 9. 14. 1us l
VII, 1
Coœlum Cœli Domino, & ſedere in Regno Beaiiſt. Ndel
Filii Paternæ eſt Beneficium Miſericordiaæ. mae Ma. nudh
Cæterum Virginis imperium eſt in januis Pa- rie eceſ- Mtaicr
radiſi. Regnare ſine Patre cum Fihio non lsrium Mlas
potes: ſed ſine Matre ad Patrem non vales troei⸗ iki
introire. IIle introgrefſos dignatur ſolio: Hæc““. Non da
pulſantibus aulam reſerat Beatitatis. Quare,
ſi cupis ſedem à Patre, admitti priùs cu- ue
res à Virgine. Quid enim proderit impe-
traſſe in regno ſedem, ſi ab introitu regni JVMU
arcearis? Audeo dicere. Deum mallem ira
tum habere, quàm Mariam. Nec enim fe- h Er
lix ſum, ſi prohibitus ab ingreſſu, Thro- hient
num à Patre deſtinatum obtinere non poſſum: 8 ikus:
nec miſer eſſe poſſum, ſi ſolio indignus, go ,
dexteräque Fili, Virginis Beneficio per ja- lekiriol
nuas admittor in Regnum. Benè: Chriſti as ſig
ſit ſedes concedere, Matris eſt januas aperire. min etk.
At quomodò exaltatus de portis Mortis an- mini erh
nuntiem omnes Laudationes Chriſti in portis Eiten,
Filiæ Sion, id eſt Virginis? Quo modo de- luend et
cora omnia, quæ Filius vix habet in penetra- Leprehen
libus, Parens habet in januis? Nimirùm Lau- Gllis. 0
dationum Chriſti compendium pretioſum il- Propinat
lud eſt, quòd pereuntes redemerit animas, Ee n or⸗
deſtinatmque flammis mancipium in ſortem Cormitabr
regni aſciſcat. Quæ tanta commendatio Mi- fropellen
ſericordiaæ Dei in portis Filiæ Sion elucet, cùm ſco qn
videmus per Virginis preces ereptos ſuppliciis liget &
homines, quos Filius morte pœrnæ ſubduxit? in Iins
Salvat IkEsUs, ſalvat & Maria: IIIe in Cru- ifher ſup
ce, hæc in Januis. Itaque libet exclamare, Gle ad fun
Habemus Filium Patris, per quem ſalvemur in lnd
in Terra; habemus Matrem Filii, per quam rons don
regnamus in Coœlo. Claviger quidem Petrus E in ca
Cœli eſt, inficiari non poſſum: ſed Januarum ndo Sor
Maria Regina eſt. Petrus aperit, Maria im- nai, Ma
perat. Non valet ille admittere, ſi hæc ex- i
cludat. Poteſt Maria, vel non aperiente Pe- nenid ſer
tro, Peccatorem clauſis januis in Cœlum re- Aen, int
cipere. Nec enim difficilius eſt adoptatum aylt: ueßn
à Virgine Filium Cœlum ingredi occluſis ja- Weikc
nuis, quàm editum a Virgine Filium clauſis Wr eri

penetrare januis Apoſtolorum Cœnaculum. W
Quèd ſi verſiculi interpretationem libet ad i
Virginis potius præconium, quàm in noſtram
felicitatem convertere: aio ſapienter Davi-

lanem.

dem prophetaſſe; cùm dixit, Ue annuntiem n ſc
omnes Laudationes tuas in portis Filiæ Gion. Rtm d.
Omnes enim Chriſti Laudes eo præconio con- ni 1
. 9

tinentur, quòd Serpentem per omne genus h

hominum originarii criminis Flammam ſuo ip- uſd
ſe cruore repreſſerit, regnantémque impieta- 6 „
tem Spiritui ſubjecerit vectigalem, ex trium- Ann
phante captivam. Quæ Laudis ſummma in ipſo iſſ
Virginis Conceptu, hoc eſt in Portis Filiæ Sion Ksin⸗
emicat ſplendidiſſima: cùm Serpentem pro- NnN
triverit 4 P

ihi

R
e.
lr
l,
mil⸗

.H
N
INAgt
Drn T
kit

,.
nn ln
dütenn,

: Cl
u ein

Mur.
rſüinn
Nd.
en
Nmnmle
Mrüllni⸗
petit unt
m inln
wencatnk
nelacenen
Anas in
Enr ut
.Lenldr.
det Nnn
len Mann
li,
Uicen hen
tt, MeeH
te, Ahk-
iheien l⸗
nCNE.
dhun
teci onls.
e Fimn i
Cenalon.

U nucs
le

vtu
co 5
N
—

triverit Mater in vitæ limine, quem Filius in
exitu vitæ ſuperavit. Facilè omnes Laudatio-
nes Domini in portis Filiæ Sion annuntiabo,
qui in ejus Conceptu non minus palpitare com-
preſſum Draconem gratulor, quam in patibulo
Domini expirantis. Quos cano triumphos in
funere Calvariæ, eoſdem ſpecto in Annæ tha-
lamo ab Angelis decantari. Ibi enim ante Cru-
cem Diabolus egreditur, hic Puellam Dæmon
reveretur. Ibi victoriæ pretium vita datur:
hiG triumphi palhma vita eſt. Ibi, ut vincat,
moritur JESUS: hic vivit Maria, ut trium-
phet. Planè tuus, 6 Anna Beatiſſima, valla-
tus Liliis venter, ubi ſine ſpina Roſa germina-
vit, ubi Virga floruit ſine vulnere, ubi Fœ-
mina ſine crimine adolevit. Nedùm nata,
ſancta eſt: Deo plena, antequàm Deo com-
pleatur. Nimirùm non eſt auditus mallei tin-
nitus in Templo: & in viſceribus Annæ coa-
luit Filia ſine macula, ſceleriſque debellatrix,
non captiva.

Uſque ad fundum calicis Soporis bibi-
Dti. Iſa. 5 I. 17.

Serupulo. Ex Hebræo: Fecem calicis tremoris bibiſti.
6. clel Sapienter Sapiens cùm dixit: Noli nimium eſſe
c . . — . 42: 8
4. 17. Juſtus nimia enim Juſtitia pavor eſt. Huc,

rogo vos, qui in operibus veſtris minùs ideòô
religioſi, quia nimià religione exagitati: non
vos fugiat, injuſtam eſle Juſtitiam, quæ ni-
mia eſt. En qui fundum ipſum calicis Do-
mini exhaurire voluit, non Fervoris pingue-
dinem, ſed Soporis fecem dehauſit. Somni
Parens eſt nimia Vigilia: & ſoporem epotaſſe
deprehenditur, qui inebriari ſe credidit Vi-
giliis. Calix Domini in ſummo Vigilantiam
propinat, Somnum ſervat in imo. Mihi cre-
de in oratione, in jejuniis, in prædicatione
dormitabis, qui ſtultè vigilas, totuſque es in
propellendo ſcelere ab eo opere, ubi ne ſu-
ſpicio quidem ſceleris eſt. Mentior, ſi non
friget & orandi ſtudium, & ardor prædicandi
in illius pectore, quod ſine religione Religio
iſthæc ſuperſtitione pleniſſima, inceſſerit. Uſ-
que ad fundum calicis ſoporis bibiſti. Audin':
in fundo calix ſoporis eſt, qui in ſummo fer-
voris potio erat & virtus. Ni te ingurgitaſ-
ſes in calhce, Vigilantiam epotares, qui in
fundo Soporem bibiſti, vel, ut legunt He-
bræi, Moœrorem. Qui quidem loquendi mo-
dus ſatis concordare videtur mihi cum queri-
momiis Jeremiæ: ubi amaritudine plena Jeru-
ſalem, inter vincula lacrymabunda, vocifera-

Thren. 3. tur: Inebriavit me Abfſynthio. Puto, cùm bi-

Confe ſſio
aliquan-
do non
iteranda

bere incœpit, Vinum bibit, non Abſynthinm:
neque enim opinor bibiſlet ad ebrietatem, ſi,
admotis labris, ſenſiſſet in ſummo calicis Ama-
ritudinem. Verùm pellectâ ſuavitate enatan-
tis in ſcypho dulcedinis, dum fundum inex-
pleta pietas inconſultè ſitibunda dehauſit, non
Vino, ſed Abſynthio queritur ſe repentè ine-
briatam. Semel Sacerdoti ſcelera aperire, Vi-
num eſt, Mel eſt: mel prorſus & lac manat
ſub lingua Poœnitentis: quot expuit crimina,
tot ſibi inſtillari fatetur voluptatis fluenta. Ca-
ve tamen: Fel erit in imo, quod Mel appa-
ret in ſummo. Sufficiat labia calici ſemel ad-
moviſſe: ne Abſynthio inebrieris, duùm bibis

de iiſdem avidids, qui dulcedinem ebibiſti, cum pri-

erimini.
bus.

mùm potares. Dulce poculum Conſeflionis:
Ethicæ Comment. Tom. VI.

verumtamen fex ejus non eſt exinanita. Noy
Jolimn minimum, inquit Seneca, ſed & Peſſinum
in imo eſt. Noli mmium Lilium dilig

re, noli

8
nimium Narciffi rapt ſuavitate: ſi enim oblec-

tatus Flore radicem quoque evulſeris, citò de-

prehendes inſuave in fibris efſe, quod in faſti-
gio ſuaviſſimè olebat. Placet Confeſſio, ſed

petita, non repetita. Futrüerunt & corraptæ

* . .
Junt cicattices meæ, inquit Propheta, à facie
inſtpientiæ meæ. Non curantur vulnera nimid,
& replicatä curatione, ſed ulcerantur. Niſi
infaſcientur, nunquàm cicatricem obducent.
Tegi debet vulnus, poſtquam adhibita ſunt
emplaſtra. Et hoc eſt, quo Iſaiæ animus vehe-
menter percellitur, dolendo ſcilicèt, quoòd vul-
nus & plaga tumens non forent alligata. Non
ſemper incidenda Vitis eſt: ſed ſuum habent
Pputationis tempus agricolæ. Alioquin, ſi quo-
tidiè & vulnus ferrum tractet, & vitem quo-

Pſ. 37. F.

tidié reſecet: nec ex hac fructus, nec ex il-

lo cicatrix expectanda eſt. Videntur horum
corda Rel'gione inconſulté vexata illi perfi-
milia Mulieri, quæ in Evangelio, ut Drach-
mam reperiret, & domum everrit, & lu-
cernam accendit, & vicinas de reperto ære
certiores fecit. Hæc, puto, Mulier non dives
erat: ſecus enim non tantùm curaſſet denarii
jacturam. Quòd ſi, pauperum inſtar fœmi-
narum, ſuis laborabat manibus, credo equi-
dem eam gravius paſſam diſcrimen, cùm Drach-
mam invenit, quàm cùm amiſit. Non ſane
nummi unius tale tantumque pretium eſt, ut
olei & temporis jacturam compenſare Mu-
lieri poſſit. Si iis horis, quas inſumpſit inda-
gando Drachmam, fila duxiſſet, tractaſſet fu-
ſum, telam ordiretur, non unam, ſed drach-
mas complures lucraretur. At parcamus ſoemi-
næ: quæ, ſi oleum perdidit, operam non ami-
ſit pétitæ monetæ. Qulid verò de iis dicemus,
qui ſi ferrugineum ac rubiginoſum ſibi ſenſerint
clavum excidiſle in Domini vinea, Übi tanta
colonorum inopia, & ſegetum copia tanta, la-
boris obliti ac vineæ, dies ſolidos ac hebdo-=
madas integras non dico terunt, quærendo ra-
mentum tam vile, ſed conſiderando, an exci-
derit. Et quidem in Drachma, Fidei, Patres,
niſi fallor, recognoſcunt imaginem: ut proin-
dè laudanda Foemina ſit, ſi olei, temporiſque
jacturam fecerit, ne faceret Fidei. Nos ve-
1r3, ut leviſſimæ rei pellamus periculum, non
timemus virtutes omnes negligere, ipſâmque
perdimus Obedientiam, quam ne perderet
Chriſtus, Vitam perdidit, tantùm ut propulſe-
mus umbram vaniſſimam ſeu otioſi verbi, ſeu
mendaci non plenâ animadverſione prolati.
Rogo vos, quod iſtud compendium eſt, ut La-
trunculos evadas, Margaritas in flumen pro-
jicere? An gravius paſſurus eras ab eis incom-
modum, quam ut eis ſpoliarere? Inſania iſt-
hæc eſt, ne nuderis, nudari. Certius tute tibi
diſcrimen creas, quaàm fortaſſe prædones indu-
xiſſent. Nolo Caſtitatem levi quvis macul
infuſces: ſed cur dilaceranda Obedientia eſt,
ne Pudicitia decoloretur? Placet hujus rubo-
rem conſervari, ſed illius diſplicet purpuram

lacerari. Cur illa ſanguinem dabit, ne iſta co-

lorem amittat? Umus æſtimo colorem, ſed al-
terius pallorem nolo: nec patior unius vitam ne-
gligi, ne alteri rubor deſit. Cur, qui audis

Chriſtum in Lege imperantem cogitationum
ac cordis cuſtodiam, eumdem non audis
Prælati voce conteſtantem, ut terriculamenta
Lemu-

, 2

268
Lemurum negligas? Aut ubique, aut nuf-
quàm audiendus eſt Chriſtus. Equè Angelum
audivit Abraham & ſacrificium imperantem,
& à ſacrificio deterrentem. Quis crederet?
placuit Abraham Deo, oblato Ariete, qui
minmimè placuiſſet, oblato Filio. Minus vide-
tur eſſe attendere lection, quàm communire
cor: nobilius putatur ſacrificium parari, im-
mundarum fugando imagines rerum, quam
pavimenta verrendo. Quæ enim cordis ac ſo-
li comparatio? ibi triumphus ſi vincas, hic
labor eſt, ſi verras. Erras tamen, nec tempe-
ratè erras. Ibi, ſi vincas, Obedientiam ante è
pectore, quàm Impudicitiam eliminaſti: hic,
ſi verras, mentem priùs expurgaſti quàm pa-
vimentum. Nolo victoriam ſine virtute. Ut
Amori palmam deferret, exſcendit Petrus è
navi: citius tamen imminuta Fides eſt in ma-
ri, quàm aucta Charitas: tardiùs, ſed ſecu-
rius, & mediocri cum Amore, ſed non cum
modica Fide acceſſiſſet ad Dominum, ſi cum
ſociis ſubſtitiſſet in navi.

Singula-
ritates.

Ignorantes enim Juſtitiam Dei, &
Juam quærentes ſtatuere, Juſtitiæ
Dei non ſunt ſubjecti. Rom. 10. 3.

Serupnlo- Què fugis, infelix, quem fugis? Scelus,
. inquis, fugio: & ad Dei Juſtitiam confugio.
Mentiris: Paulo enim ſi credis, Dei Juſtitiæ
nequaquàm ſubjiceris, dam Tuam mavis ſta-
tuere ſanctitatis regulam, quàm eam, quam
tibi Deus, Superioris voce, perſuadere cona-
tur. Scrupuloſos alloquor. Quibus cum Apo-
ſtolo diſertè conteſtor, quàm longiſſimè à Deo
Ibid. z. aberrare, duùm errare formidant. Teſtimonium
enim perhibeo illis, quòôd æmulationem Dei ha-
bent, ſed non ſecundum ſcientiam. Undè Hic
tantus pavor? Noônne vides, quòd ad victo-
riam Hoſtem provocas, duùm meticulosè pru-
dens terga vertis minitanti. Non Fuga ab ho-
Pfſ. 53. 7. ſte eripit, ſed Coônſtantia. Et ſuper inimicos
meos, inquit David, deſpexit oculus meus. Si-
ſte, precor, gradum: verte faciem, & ſpe-
Tentatio- cta perſequentem: irridebis enim poſtquam

num re. videris, quem times non viſum. At, inquies,
: . .
edis quid agere debeo, cùm ante mentis meæ ocu-
Aiverſa.

los univerſa Impudicitiæ phalanx explicatur.
Quid agere debes? Videre, imèò Ridere. At
Franciſcus in Nive, inter Glacies Bernardus
confligere cum Vitio: vixque inter Spinas ſuæ
florem Caſtitatis mumivit Benedictus. Pugnæ
laudo genus, ſed ſi Chriſtus eò te deſtinet. Cæ-
terùm, ſi Dominus Deus exercituum non Ni-
ves, ſed Riſum imperat, & à Te deſpici, ut
ab illis vinci ſtatuit Impudicitiam, quid ab-
nuis? Cur tuæ mavis inniti formidini, quàm
fortitudini Ducis & Dei tui? Cur non ma-
Pſ. 19. 8. is cum Propheta canis: Hi in curribus, & hi
in equis: nos autem in nomine Domini invoca-
Puſßila- bimus. Crede mihi, fallax equus ad ſalutem,
ſi fugias. Ridet tuas Cruces Dæmon; quas vi-
Paugna det duci tremente dexterd. Sat ſe viciſſe cre-
Pirina- dit, ſi Chriſtianum arma quærere compellat.
lu. Neque enim Spurius ille Philiſthæus, non tam
Non om- Gigas quam Dæmon, & Vitiorum quam Ar-
nia licent morum pondere gravior, altior Superbiæ ſta-
emnibus. turâ quam Corporis, ferre potuit Davidis
audaciam, à quo graviùs tulit ſperni, quam
cædi. Pati non potuit ad ſe Puerum ſine ar-
mis acceſliſſe, & quaſi ad Canem baculo,

nimes.

. Oliva

fundâque appropinquafſe. Ergo, ais, Crucem
pingere in Corde prohibes? Planè Cruces ab-
nuo, quæ Te cruciant. Volo te in Cruce glo-
riari, non pavere. Triumphum paret Crux,
non Fugam, & Dominum tuarum habebis vi-
ctoriarum commilitonem. Docearis Tu ab illa
adverſarium fugare, non abs Te diſcat illa &
trémere, & fugere. Mihi crede, tanto arma-
turæ pondere opprimeris, non armaris. PFeli-
ciùs Davidis ſocius fores in triumpho, ſi non
renueres eſſe in pugna commilito. Haſtas ille
pariter & loricas repudiavit, und ſat fundâ
contentus. Tot proteſtationes, tam frequentes

Aræ tactus, tam repetitæ cruces, pectoris

tunſiones, oculorum erectiones, poplitum

curvationes non vincere docent, ſed timere.

Habeto curam cordis; ſed memineris ipſius
curæ habendam eſſe cuſtodiam. Habemus the-
ſaurum in vaſis fictilibus: quæ & frangi poſ-
ſunt tam invidiâ hoſtis, quam cuſtodis dili-
gentià. Quin frequentiuùs diſſilit cryſtallum in-
ter digitos purgantis, quàm inter ictus invi-
dentis. Franges, ſi exquiſitiùg vitreum cali-
cem diluas. Et mihi quidem timidi hi Cumi-

culi undequaque Crucibus conſignati, & mu-

niti votis, precibuſque, iis Urbibus ſatis vi-
dentur ſimiles, quæ Tyrannorum formidan-
tes adventum, militum ubique excubias diſ-
ponunt; a quibus graviora ſuſtinent incom-
moda, quàm à Barbaris paterentur. Nolo im-
paratum te hoſtes opprimant: verùm, nec
placet calamitatibus ità occurras, ut eas acci-
re quodammodò videare. Sed, inquies, nul-

lus ſatis pavor eſt, ubi tam grande eſt diſcri-

men. Quis enim fluctibus undique obſitus non
trepidet? Quis? Is profectò non timebit in-
ter fluctus, qui ſecurus eſſe voluerit à flucti-
bus. Non quòd ambularet Petrus in fluctibus,

ſed quòd timere incœperit fluctus, mergi cœ-

pit. Pluùs illum demerſit Pavor quam Unda,
plùs Metus quàm Mare. In te, Domine, ſpe-
ravi, inquit David, non confundar in æternum.
Maluit fiducià armari, quàm pavore. Quod
in ſe Jonas deſignavit, ut impleatur in nobis.
Quis, furente æquore;, patiatur ſe proturbari
& puppi? Pertulit Jonas; & felicior Sepulchro
fuit, quàm Navi, ut ſcribit Zeno. Ibi, ubi
naufragium metuebas, cymbam invenies: &
ne quidem intra viſcera Ceti licet Dei ſervo
dubitare de vita.
Ite & vos in vineam meam. Matth.
20. 4.

In ſuam te Dominus vocavit vineam, non

Pfſ. 30. I.

Scrupnlo-

in tuam: ut ſylveſcentem Mundum excole- ſi.

res, non ut purgatum jam tui cordis ſolum,
divinéôque rigatum ſanguine, ſuperſtitiosè, non

tam colas aratro compunctionis, quàm vexes.

Itâne colendæ Gentilitati deſtinatus Agricola,
in unius cultura non dico horti, ſed vaſis in-
ſudabis, labore ſi non caſſo, pœnitendo cer-
tè, quòd ſcilicèt, dùm religioſiùs gramen ca-
ves, ne creſcat cum roſis, pullulant in Mun-
do ſpinæ ſcelerum, & heæreſum aconita.
Non Tu ſcrupulosè implicari debes in eo dun-
taxat, ut cor tuum ne levioris quidem macu-
læ notâ inumbretur: verùm vocatus à Deo
es, ut evellas, & plantes, ut deſtruas, &
ædifices, ut diſſipes, & congreges. Ergo, in-
quies, mei oblitum jubes in mellem alie-
nam falcem immittere? Quid ſi oblitus con-
ſcientiæ

Zelus ſui
end obli⸗
viſcatur.

ſcie
prs⸗ illu
ße
vi?
colun
gbatn
ine
Patris
ſue!
magls
Titam
Utina
puntis
neis,
telligi
tarin
norit
neatn 1
nei; (.
neam 1
dielgue
mente,
ti, cun
ſon ſen
ſa nine
les frud
neæ, U
enim &
Cluu de⸗
i olen
Quün
& Fon
le Lila
r a
Gore bol
tamn ber
ſunptib
delerta
col tue
rum Do
micblata
ktete ſt
Ti, tant
Pente ta
Lilum,
Ut eſus
incunebn
non cur⸗
habent,
Hum
lßel tme ſeni
Fli ge
lu. Vi⸗
Drterig c
eNcoli v
Dablus 4
Praviſlim
drarch D
tut, He
10 ejs 1
tlum:
Vii cer
Mgemita
Utrmite
umilkei
1 II Da
leri, 1
rat,
Mon vo
Uur

en
.

dun.
i

li
N

.

n,
,Anr.
ün D
mi
in denan
e (
en n
ſ Pntui
ndin

meie:
lin

, M.

ineam, nunn
Com eele⸗/
eltttenn
n dets
b finn
A ubn.
mirhe
ndnn.
l
ſin mi
s ntlil.
kon
cate
Gekkens,
wele N,
n ni⸗

ſcientiæ meæ, ut aliorum conſcientias curem;

Can. 1. 6. illud recinere cogar cum Sponſa: Poſuerunt me

cuſtodem in vineis, vineam meam non cuſtodi-
vi * En quo modo propria ſylveſcant, dům
coluntur rura aliena. Alienam dicis Vineam,
quam ſcis Domini tui non emptam modé ſan-
guine, ſed & rigatam? Alienam, quam ſcis
Patris tui Coæleſtis eſſe? Alienam; quam vitæ
ſuæ Primogenitus Frater tuus antetulit? Quid
magis proprium, cui ne propriam quidem
vitam anteferre potes? Tu veròô Scripturæ
utinàm itaà ſenſum intelligeres, uti verba pro-
nuntias. Poſuerunt, inquit, me cuſtodem in vi-
neis, vineam meam non cuſtodivi. An non in-
telligis ad oblivionem te tui hæc verba cohor-
tari? Siquidem Sponſa, vix ſe ſuffectam cog-
novit culturæ vinearum, cùm illicò ſuam vi-
neam neglexit. Poſuerunt me cuſtodem in vi-
neis; cui muneri ut pleniùs ſatisfacerem, vi-
neam meam reliqui. Neque enim auſa ſum
diéſque noctéſque conſumere in examinanda
mente, an leviſſimæ illicò reſtiterit cupidita-
ti, cùm pereuntem mihi Mundum commiſ-
ſum ſentirem. Eſto tamen, non ſuam Spon-
ſa vineam cuſtodierit; num eam non cuſto-
divit, qui cuſtodit Iſrael? Utinam tam ube-
res fructus ferant noſtræ à nobis excultæ vi-
neæ, uti attulit Sponſæ vinea neglecta. Ibi
enim & mala Punica floruere, ibi Flores fru-
ctus dedere, ibi Ficus protulit groſſos ſuos;
ibi olentes Vineæ botrum Cypri germinarunt.
Quin & concluſus Hortus ſæpe munitus eſt;
& Fons ſignatus, & ipſa ſine damno florue-
re Lilia, quorum facilis jactura eſt; quippe
quæ ad ſui rapinam tranſeuntes ſuorum ſplen-
dore foliorum invitant. Rogo, quæ unquam
tam benè vinea germinavit; inſanis Domini
ſumptibus culta, ac Vinea iſthæc à Sponſa

delerta? Crede mihi, Pater Cœleſtis Agri-

cola tuæ vineæ fiet, ſi Tu ejus oblitus vinea-
rum Domini colonus evadas. En Virgo im-
maculata, dům Lilium Virginitatis in Mundo
ſerere ſtudet, ſui neglexit fœcunditatem ute-
ri, tanti habitam in Veteri Teſtamento. Re-
pentè tamen in fſuis ſenſit viſceribus enatum
Lilium, imò Filium, cujus ea ſœcunditas eſt,
ut ejus fœcundaretur Voce Tellus univerſa in
incunabulis Naturæ. Maria, dùm ſterileſcere
non curat, ut Synagoga Virginitatis Lilium
habeat, Spiritu Sancto ità fœcundatur, ut
Filium promeruerit parentem Eccleſiæ. Læ-

Ma. 54. 1. tare ſterilis, & quæ non paris: quoniam multi

Filii deſertæ, magis quàm ejus, quæ virum ba-
bet. Videris tibi ſterileſcere, dum ſylveſcere
pateris cor tuum, ut aliorum corda convertas
ad Dominum. Scito tamen à Chriſto tuam
excoli vineam, cùm illius Tu vineas colis.
Paulus Apoſtolus ſui penè immemor, cùm
graviſſimis urgeretur ſtimulis carnis, vix ter
orandi Dominum opportunitatem nanciſci po-
tuit, Eccleſiarum negotiis implicatus. Tu ve-
ròô ejus malles Lentationes, quam Caſtitatem
tuam: ex tua enim Caſtitate; ſi non Fili ;
Vitia certè naſcuntur, & Superbia oritur Pri-
mogenita in multis fratribus: in illius verò
infirmitate Virtus perficitur; ideoque coro-
nam ille in Tentatione habet, quam Tu amit-
tis in Pudicitia. Dormire ergo me mihi im-
peras, ut aliis vigilem? Quid ſi procella in-
gruat, & ater capiti ſuperincubet imber? An
non vociferari tunc debeo, Ge votis Cœlum
ipſum ciere, ſi valeo? Erras. Tunc maxime
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum, Lib. XV.

269
te volo eſſe ſine ſolicitudine, cùm undique
imago ſceleris te conturbat. Fluctuabat in
medio maris Apoſtolica Cymba:; furebant
venti; inſaniebant undæ , mare fefvebat 3
Navis quatiebatur perjiclitabatut Diſci⸗
pulorum Vita; Domino interim dortiente
Si unquàm licuit ſolicitum eſſe pro ſeſe; tuné
certè licuit, cùm à morte vix vita digitum di=
ſtabat. Accurritur proindè ad JxsUM; exci-
tatur, rogatur, ut procellam ſuæ imperio vo⸗
cis ſiſtat. Quid non ibi pleniſſimum ſanctita-⸗
tis? Prudentia Magiſtrum exeitat, Oratio ſup-
plicat, Spes de tranquillitate non dubitat 5
Fides eum credit tantæ potentiæ, ut coortam
procellam ſubitò compeſcat. Vix tot adſunt
Virtutes in Templo, cùm Dofmino ſacrifica-
tur, quot adfuere in Navi, cùm Dominus
rogaretur. Nihilo minùs non gratæ fuere Pre-
ces, non grata Fides, Oratio importuna 5
quòèòd de ſua meticuloſiuùs ſalute Apoſtoli dubi-
tarint.: Arguuntur à Domino modicæ Fidei;
cùm in eo maximè ſperaſſe videbantur: Pla-
cuiſſet magis Domino ſecurus remigum Som-
nus, quàm tremens Supplicatio. Et ideò for-
te Mare ſedavit, non ut fluctibus eriperet
Cymbam, ſed ne fluctibus Apoſtolorum Fi-
des hauriretur. Plus Fides trepidantium, quam
Vita periclitata eſt, cùm Navis in medio ma-
ris periclitaretur. Impetrarunt orando; ut Ma-
ri tranquillitas redderetur: qui, ſi non timuiſ⸗
ſent, ſplendidiùs de Æquore triumphaſſent ;
ſecurâ inter ſpumantes undas Navi decurren-
te. Mare quievit, dum orant, ſed non quie-
vit Chriſtus, dùm timent. Quid mihi prodeſt
fluctus quieſcere, ſi requieſcere non ſinitur Ju-
si's? De vita ſecurus eram, ſive fureret, ſive
rideret Mare. Quis enim tam ſtultus, ut nau-
fragium timeat, Deo in puppi conſidente?
Quare ergo excito Præceptorem; ut Hoſtis
conquieſcat? At, inquis, eluxit in compreſſo
ægquore Domini Omnipotentia. Et felicitis &
diuturniùs eluxiſſet, ſi din jactata Navis tem-
peſtates riſiſſet. Complanare Maria vel Auſter
poteſt; ſi ſurgat;, vel poteſt Boreas, ſi veniat:
Cymbam veròô ſervare incolumem inter tur-
bines ſtridentéſque undarum fremitus ſolus
Deus poteſt. Quare, qui Deum rogas, ut co=
gitationem abigat ; & pacem cordi, ſecurita-
tem animæ reddat, rogas, ut Ipſe ſuàâ præſiet
Ommipotentiâ, quod Tute præſtiteris, ſi aliò
avoces mentem, dùm tentaris. Quæ verò Glo-
ria pugnantem hoſtem non fugere; ſed nec
fugare, & vincere? Apoſtolis Sponſa ſapien-
tior, quamvis Fœmina, ſeiens ad fui cuſto-
diam exchbare Dilectum, Secura dormiebat
vel inter Hoſtes. Ego dormio, & cor meum vi-
gilat. Neque verò credendum eſt hofſtibus ca-
ruiſſe, quæ & Adoleſcentiam inſidiatricem, &
oppugnatam Innocentiam circumferebat; quam
ſi diligenter contemplatus fueris, & vulnera-
tam invenies & nudatam. Quin tantæ patuit
invidiæ, ut ipſos quoque Civitatis cuſtodes in-
fenſos habuerit, à quibus theriſtro ſpoliata
eſt, ſanguine, ut ità dicam, pro pallio cooper-
ta. At, inquis, en ut Iſta, dùm foras vagatur;
& pallium amiſit, & plagas excepit. Ità: ſed
iſta pertulit, dam Sponſum inconſultè quærit.
Rogo te, quid infelix agis, dum ubique Spon-
ſum cupis invenire, Regularum pariter & A-
nimarum oblitus? An non exis & Tu, daùm
Deum ſolicitius quæris, quam oportet;, Præla-
ti tui Leges tranſgreflus? O te milerum, quiy
2 3 dum

N

Can. 5.22

—

270
dùm Medicum quæris, plagas invenis: dum
cautiùs ambulas, impingis in Laqueos: dum
evolas altius, in Accipitrem irruis. Non in
ſola terra, quæ ſpinas germinat, ſed & in
aëre, undè ros decidit, aëreæ Poteſtates inſi-
diantur. Felicius Te quies, quàm pugna, ſe-
curiùs Te ſomnus, quaàm ſcrupuloſa Vigilantia
ab hoſte ſervabunt. Sexaginta fortes non Ca-
ſtra, non Tentorium, non Aciem, ſed Lec-
PYi. 4. . tulum ambiunt Salomonis. In Pace in id ipfſum
dormiam, inquit Propheta, & Requieſcam, in-
quit, non verò ait, Capiar! Ut proindè mirum
non ſit, ſi hac doctus felici experientiâ alibi
EPſ. 26. 5. dixerit: Ji conſiſtant adversùm me caſtra, non
v. timebit cor meum. Parùm eſt: Ni exſurgat adver-
sum me prælium, in hoc ego ſperabo. Quid pro
te dicis, qui vix, explicato hoſtis exercitu,
terga vertis? Apoſtolici, inquis, conſilii me-
mor;, nec immemor lapsus, peccandi occaſio-
nes declino. Negavit enim ad Ancillæ vocem,
4. Pet. 5. quem audio quoque clamantem, Vigilate quid
*. adverſarius veſter Diabolus circuit quærens quem
devoret. Benè: Sed cur quæ conſequuntur non
Tbid. 9. audis? Cui, inquit, reſiſtite fortes in Fide. Re-
ſiſtite, dixit, non Cedite. Inglorius certè Do-
mini Dei exercituum triumphus eſſet, ſi una
militum ejus victoria eſſet, ab hoſte refuge-
re. An me prohibes Oratione ad Ducem &
Deum meum accedere? Non improbo ſi Deo
appropinquas: ſed tempus eſt orandi,; & tem-
pus longè fieri ab amplexibus Crucifixi. Non
pugnas, ſi fugis: nec vicifſe dicitur, qui ſe
hoſti ſubduxit. Debacchabitur in Mundo uni-
verſo Dæmon, ſi ad aſpectum ſui, in fugam
vVerti viderit Chriſtianos. Nolo temerè Fœmi-
nam ſpectes cum Davide, ne corruas: Volo
tamen perſtes cum Hieronymo in eremo,
quamvis tibi Romanarum Virginum Satan cho-
ros objiciat. Væ nobis, ſi quoties tentamur;,
soties fugimus. Volo inchoatum perficias ſi-
ne ſeelere opus, ſed non cum tremore. Quid
tot Crucis Dominicæ ducta in pectore ſigna?
Num quoties explorator eminùs apparet; tor-
menta illico bellica omnia ſunt explodenda?
Et lapides & injurias mittebat Semei in Davi-
dem, quem tamen ille nec pugnando nec fu-
giendo, ſed ſpernendo ſuperavit. Non ſervaſ-
ſet Rempublicam Fabius, ſi quoties eum An-
nibal laceſſivit, pugnam iniiſſet. Si fractus
illabatur Orbis, impavidum ferient ruinæ
alummum Lyricæ difciplinæ: Et quem Filii to-
nitrui, & Petra Eccleſiæ ſcriptis ſuis, ſuôque
Paulus enſe muniverunt, ad ſibilum ſerpentis
aufugiet conſternatus? O tuas, Chrifte, in-
glorias glorias, cui fruſtra dicitur à Prophe-
El. 44. 4. ta, Accingere gladio tuo ſuper femur tuum,
potentiſſime, quando milites, quos armaſti,
Te duce, te ductore, fugare hoſtem non poſ-
ſunt, niſi fugerint. Quid times fugitive mi-
Rom. 8. les? Ni Deus pro nobis, quis contra nos? Ubi
31. Fides, ubi Fortitudo, ubi Spes in Deum eſt.
Auſus eſt Nauta trajicere fretum invitis flucti-
bus ed duntaxat animatus voce, quòd Cæſa-
rem veheret & fortunam ejus. Et nos navi-
gantes cum Deo ad auras quoque, & quem-
Vis undarum motum, horreſcemus? Undè;,
quæſe, tanta in Corde canturbatio? Ità Pa-
cem Chriſti hæreditatem, quam ipſe chario-
rem, ut ita dicam, ipsâ Matre habuit, ſiqui-
dem Virginem uni Diſcipulorum, Pacem om-
Joap. 14. nibus Apoſtolis commendavit iis verbis, Pa-
7. tem relinqug vebif ita negligis, ita ſpermis,

Oliva

tam vili & loco habes & pretio, ut ſtatim ac
Scrupulus, informe Monſtrum, apud te diver-
terit, eam proturbes è pectore, quò hoſti tuo
teterrimo non deſit hoſpitium. Factus eß in Pa-
ce locus ejus, id eſt Dei: quem fruſtraà quæris
per procellas & æſtus, furentéſque fluctus,
ac tempeſtates inſanientes Scrupulorum. Ne
malleum quidem aucdiri Deus voluit in Tem-
plo, etiam antequàm in illud cum gloria deſ-
cenderet. Et autumas eò illum apud te ambi-
tioſius hoſpitaturum, quò tu accuratius omnes
Cordis fluctus ciebis, omnem convolves ſar-
cinam conſc'entiæ? Memineris non Roſæ Chri-
ſtum comparatum, ſed Lilio. Et quidem ſi
utriuſque ſeu pompam in folis, ſeu odorem
ſpectes in calatho, tantôò huic illam dixeris
anteſtare, quantò Ancillis Regina, Militibus
Imperator antecellunt. Ut diſcas, credo, Ro-
ſam repudiavit, & Lilio conferri voluit, non
has libenter pati ſpinas, quas Tute illi in cor-
de tuis anguſtiis diſponis. O Paule, quam
gloriosè Te contra adverſarios jactas & Cru-
cis, & Chriſti! Tuæ ſectatores Doctrinæ haud
itaà confligunt cum hoſte. Tu quidem aiebas,
Quis nos ſeparabit à Charitate Chriſti, tribu-
latio, an angiſtia, an fames, an nuditas 2
Nos veròô non enſis, non fames, non fiſcus,
non mors, ſed unius ſuggeſtionis non inflicta
ſagitta, ſed oſtenſa ità allidit, ut Dei quo-
que memoriam excutiamus è pectore. Quis
ſperet aliquem noſtrüm riſurum Equuleos, ſi
ità Scrupulo atteritur? Vana ſpes ſurgendi poſt
lapſum, ſi ante ictum ità dejiceris, ut ardo-
rem omnem pugnandi abjicias. Negavit Pe-
trus. Quid tum?; Flevit amarè. Ità. Sed non
idcircò furis ſtimuliſque exagitatus anguſtia-
rum ſeſe Laqueo ſuſpendit. Moœchatus David
Innocentis ſanguinem fudit. Quid indè? Audi
tanti ſceleris generatim recenſitam confeſſio-
nem; Peccavi. Et Dominus per Prophe-
tæ Nathan, Dominus quoque tranſtulit pecca-
tum tuum. Quid inſanis bacchantum more?
Non-excoriandum eſt Cor, ſed retegendum
Vulnus: cui ſi ſemel Samaritanus vinum
oleumque inſtillarit, cave, ne ligaturam re-
ſolvas. Et quamvis pruriat, noli confricare,
Quantèô illud minus attrectaveris, tantò ci-
tiùs convaleſces.

In Monte Dominus videbit. Gen. 22.
I4.

Cùm ſibi Filium redditum, Filio veròô vi-
tam ſenſiſſet Abraham conſervatam, excuſ-
ſumque gratularetur ſuis & manibus imperio
Angeli gladium, appellavit nomen loci illius,
Dominus videt. Undè uſque hodiè dicitur, In
Monte Dominus videbit. Et certè Monti ſplen-
dida vocabuli appellatio convenit. Quid enim
videri poterat admiratione ità dignum, quaàm
Senem Parentem vitam Adoleſcenti Filio,
quam dederat, eripere? Luceant in firmamen-
to ſidera, renideant in pratis lilia, emicent
in fluctibus conchæ, rutilet aurum in luto:
horum non rapitur Deus ſpectaculo, qui A-
brahæ capi potuit Sacrificio. In Monte Domi-
nus videbit. Quèd ſi uſque adeò magnum fuit
coram oculis Domini à Sene Filium immolari in
Monte, quam munificum erit intueri Senem
ſuam Domino conſecrare ſenectutem & vitam
in Cruce! Arduum non Filio parcere, prop-
ter Deum, non Hæredi: at, durius pro Do-
mini

bſ. 75.

Rom. 8.
35.

2.Regn.
13:

8. Andr&
Laus,

Ibidem.

min
lius
Eliss
Wintn
Nitun
turus.
NS
Deos
Gum!
Dotmn
lebati
cifici
Dei 0.
nex e
uals
geret,
temn Vi⸗
one cel
leni
G ſoli
dene
Minus,
tus aſp
Aulls fu
mir,
Ubi Crn
ſe Dorm
exultant
Fihum
Oruli de
tur And
chra Spe
Cjus Pu
Gm tub
belcunt
tumm tan
Cancell
leducto
idem
Juitur,

13

nlln,

n

aul
k Mul
onkhr
NN.
ii “
un ont
ergn
n munn
inNin K
ohien
nd⸗

lorii
) ela.
bus nen
n
dem
Monihher
idend
n,
Ebrl lo,
fm,
u, Mien
n 1 n:
mlo, uh⸗
ene hn
Gn
imm
ne den
ſn
ar,ſ,
ne 3

mini Gloria, nec Sibi parcere. Noſtra faci-
liùs perdimus „ quam nos, Vitâque Charior
Filiis eſle ſolet. Non ergo credendum eſt, quòd
minus rapuerit ad ſeſe Oculos Dei Abraham

Natum occiſurus, quàm Andreas Mortem ama-

turus. Quin cùm & Abraham dixerit, Domi-
nus videt, & populi vox fuerit, in Monte
Deus videbit: prophetiam edidifle videntur hi,
dum Moyſes hiſtoriam conſcripſit. Nec enim
Dominus vidiſſe tantàùm Abrahæ victimam cre-
debatur, cui ab Andrea nobilius parabatur Sa-
crificium. In Monte Dominus videbit. Hoc eſt
Dei oculi hærebunt in illo patibulo, ubi Se-

nex exultans in ſuppliciis funeri inſultabit. O

qualis ille conflictus, cùm Senex tormenta ri-
deret, cùm Caro diligeret Crucem, cum Mor-
tem Vita non horreret! Prælium ſanè magnum
factum in Cœlo eſt, dum Michaél cum Dra-
cone certaret. Agebatur enim ibi de ſumma im-
perii: & difficillimum fuit cum eo pugnare,
qui ſolius virtute caudæ tertiam Stellarum par-
tem & Cozlo abduxerat. Illud tamen haud Do-
minus, qui præſens ubique eſt, ſuo eſt digna-
tus aſpectu. Ut proindé Michaêl, cùm non
auſus fuiſſet judicium Dæmoni inferre blaſphe-
miæ, ad Deum appellarit. In Monte veroô,
ubi Crux aderit, Dominus videbit. Non enim
ſe Dominus cohibere potuit, quin miraretur
exultantem in Cruce Servum, qui meminerat
Filium in Cruce clamaſſe. Uni Cruci Domini
oculi debentur, unum revelatà facie ſpeculan-
tur Andream in patibulo triumphantem. Pul-
chra Sponſa, cujus Oculi Columbas referunt,
cujus Punicis malis ruborem Genæ vel eripiunt,
dum rubent; vel addunt, dùm illa ſuum eru-
beſcunt colorem à Fœmina ſuperatum. Tan-
tum tamen Innocentis faciei decorem vix per
Cancellos Dominus proſpicit. Andream verò,
reducto Sipario, Dominus contemplatur, ſi-
quidem in Monte Dominus, ut Scriptura lo-
quitur, videbit. Magna pertulit pro nomine

Stromatum „ Lib. XV.

21

Jeſu dirâque Paulus ſupplicia: quibus tamen

ſpectaculum factus eſt Mundo duntaxat, An-

gelis, & Hominibus: quaſi dignum Deo vix
foret ſpectaculum, Paulum in vinculis intueri.
At verò Andreas dignum Deo ſpecçtaculum,
cujus Paſſionem dignè videre poteſt ſolus is;
qui Crucis ità atnaritiem temperavit, ut ama-
retur. Patuere Stephano Cœli, non tam ut
videretur, quam ut videret Deum: utque ſo-
latium ipſe hauriret & Coœlo Legimus enim
viſum ipſi cum Filio Patrem, non autem le-
gimus à Patre & Filio ipſum reſpectum, quam-
vis reſpiceretur. O tuum, Andrea, trium-
phum! Qui non legitur ſpectaſſe Stephanum
lapidatum, Te creditur pervidiſſe Crucifixum.
In Monte Dominus videbit: magis profectò An-
dream Se, quam Abraham Sua immolantem.
Suum habeat fulgorem Sol, in ſuo exultent
Gemmæ nitore, mihi Crux Andreæ ſat ful-
get, quam reſpicit Dominus, iis deſpectis.

Pater noſter. Matth. 6. 9.

Quid loquor? Ergo cinis & pulvis, cui in- Felicitas
terdictum eſt vocare Patrem ſuper Terram, vera.

Patrem vocabit Deum, qui in Cœlis eſt? O

meam dignitatem! Licet mihi vocare Deum Pa- Hepngnis
. „ . . —
trem, quod Spiritui Sancto non licet. Deeſt dignitass

Spiritui in Cœlo Pater, mihi non deeſt. Ipſe

Servire

Pater Patrem ſibi in Cœlo appellare non po- Deofelix.

teſt, qui appellatur à me Pater in Terris. So-
lum Verbum, & ſolus Homo vocare poſſunt
in Coœlis Patrem. Imôò Verbo minor Homo,
ſed paulùm minoratus, Patrem Patrem, Fi-
liumque Patrem, miro felicitatis Privilegio,
appellare poteſt in Cœlo. Quin & Pater Ver-
bi, & Filius Patris, & utriuſque Spiritus mi-
hi Pater eſt. Quicunque enim Deus meus eſt,
is meus eſt Pater. Nulli Angelorum edixit
Deus;, ut ſe Patrem vocaret in Coelis.

FINIS LIBRI DECIMI-QUINTI.

STROMATUM

EX DIVINIS

SCRIPTURIS

LIBER DECIMUS-SEXTUsS.

IN ISAIAM PROPHETAM.

EX CAPITE PRIMO
1S A IX.
Viſio Iſaiæ TFilii Amos, quam vidit ſa-

per Judam, & Jeruſalem in diebus
Cziæ, G&. Verf. I.

pœnitèsia NTERPRETATUE (in-
vera Con quit Sanctus Hieronymus)
Pempla- Haias, Jalvator Domini: Iu-
Gri 2, da, Confeſſio, Jeruſalem, Vi-
erdA. ſio Pacis: Ozias, Fortitudo

Domini. Qui igitur Domino
præſidente ſalvatur, & eſt
Filius Amos, id eſt, fortis atque robuſti, cer-
nit ſpiritualiter viſionem Confeſſionis, dum an-
tiqua peccata deflet: & Pacis, dum poſt Pœni-
tentiam tranſit ad Lucem, & æternàâ Pace re-
quieſcit. Vides ex Hieronymeo, Confeſſionis
tumultum ante præmitti à Propheta, tum Pa-
cis viſionem ſequi. Qui autem hæc præſtat, Fi-
lius eſt Amos, id eſt robuſti, animi videlicèt,
& voluntatis, Deo firmiſſimè adhærentis.

Audite cœli, & auribus percipe terra,
quia Dominus locutus eſt. Verſ. 2.

§.Seriptu- Et hoc notandum (ait Hieronymus) quòd
7* aeg. Coœlis dicatur, audite: Terræ, auribus perci-
S pe: ea enim, quæ excelſa ſunt, majorem ha-
sa val- bent intelligentiam; quæ humiliora, terrenis
gus. ſenſibus involvuntur. Si quis igitur Coœlum

Verbe Dei eſt, & habet municipatum in Cœleſtibus, au-
Tuis ap- diat myſticè quæ dicuntur. Si quis Terrenus,
Se⸗ ien- ſimplicem ſequatur hiſtoriam. Illud quoque
zia ape- animadvertendum, quòd non dixerit: Audi
rienäaa Cælum, & auribus percipe Terra, quid vobis
Superiori locutus ſit Dominus, ſed quid locutus ſit mihi;
bnε, u „t quod ego audivi in ſpiritu, vobis referam,

aes⸗nr. qui ibſun audire non meremini.

sia « .

juxta Hebraicum legere, Filios enutrivi, qum

Filios genui, & eæaltavi. Verſ. 2.

Filius meus primogenitus Iſrael. Exod. 4. Kecleſße
Non enim (ait S. Hieron.) appellatur unige- electiopeß
uitus, qui excludat cæteros Fratres: ſed primo- S,
genitus, ut monſtret & alios ſecuturos. Et ta- wzes di-
men juxta myſteria Scripturarum non primoge- ligas.
niti accipiunt bæreditatem, ſed ſecundi. Primo- Paterfa-
genitus fuit Cain, ſed Abel munera placuerunt milias
Deo. Frimogenitus Imazl, ſed Iſaac accepit bæ- 227 ahen.
reditatem. Primogenitus Eſaii, ſed beneditctio- Rex „„
nem Patris Jacob ſupplantator præripuit. Primo- uni addi
genitus Ruben, ſed tamen benedictio ſeminis dus ſit

,; 3 ſerve
Obriſti tranifertur ad Judam. Meliuns eſt autem E woflu,

4 haredes
genui ne videatur illi dicio eſe contrarium: ſunt.

Omnis qui natus eſt ex Deo, non peccat. I. Seniorer
Joan. 4. Ergo iſti, ſi nati ſunt ex Deo, quomodo ne be
peccare potuerunt : cùm omnis, qui ex Deo natus ves

eſt, peccare non poßit? IIlud addo Iſraelem Malisi

primogenitum dici, non unigenitum, ut Ec- ars fie-

cleſiæ Sponſus non ità uni uber infundat, ut le, Regi-
reliquos Filios eſſe non cogitet. Hoc & Pa- u 57.
tres-familias intelligant, quorum pronior in neligi ſn.
unum Filiorum animus, cæteros negligit. Na- Eeeleſea.
tus verò ex Deo Filius non peccat, ſed ab iis, Hici ß
quos enutrivit, ſpretus eſt. Ut diſcas rarò Ad- probi nox
optivos filios ingratos non eſſe. Eccleſia, quæ Trg
non parit, non ex Deo natos, ſed natos è Car- iivi⸗
ne, ſi velutl Filios enutriat, ſciat futurum, anan.
ut pro ubere Exteris à ſpiritu exhibito con-
temptui ſit, & Orbi terrarum ; & Filiis ipſis
Adſcitis.

Filios enutrivi, & exaltavi; ipſi au-
tem ſpreverunt me. Verſ. 2.

Vapores attrahit Sol: at ab illis non ſolum Aulioi
non defenditur, ſed obnubitur. Stellas accen- zagrer: ⸗
dit Sol; ſed illæ non niſi in ejus oeccaſu ſuam Se .
explicant pompam. Ità nos Dei gloria, ſplen- izibu⸗
dido ſanè titulo, inſignimur, ſed tunc pro- vana.
dimus, seum Gloria Noſtra Divinæ ſuccedit. Ixgrati-
Vapo- mudo.

Gi i⸗
pür em
rif guun
vll egit
ſi. Ros!

“ woclul

ſy ci tug
ℳ Clpt
ieliuc
(
munur jel
Me, ¹
nn. (at. R
Nor is n

ℳNH⅓⅞⁹
7 (rran
6 6 ut

Deren
fun.
jetf.

r Nem
1ſeberat
it 4baliena
9 iDeo
ur hri

per
tu

NWla
Nüni aum
hin. ain, din
z r
n d aben
jr M ee
4 um Don
tamn crec
Deus int
Cicere T.

Onne ⸗
ſeng.

Gier
7 (un
r. Cnhdnt
Plne t

Myin non giuc

i Cor edu

V⸗ Dicem ne
lis Wr inde,
Aerior
rian , & m

gnin⸗ . an
ni 10 inbr
iſ.
14
plint
lis non
,
N eni⸗
Drnon in

ſeln

,d
4
un neiif
pr G
er
N n

ui⸗ irE

in ſriii
1
N, a,
umcin
n fart l
De ul,
jaleun .
r Nader 4
un uit
Mundt,
Ho l⸗

Ul⸗

13
p
clienn
Aunmtell
ſpnn,
etine

X

z N
. 1

Slor iæ

Juant ii,

Junt.

Vapores ſumus, ſed in rorem converti debe-
remus, non in pluviam. Nam Pluvia priuſ-
quaàm terram riget, Coœlum obnubit, Solem
tegit, fulminibus ſœævit, fulgura emittit. At
ſine lucis diſpendio

divinz
ſcuto ina-
nen Glo-
riæ appe- . .
titum de. Ros non ingratus Soli,

fenſamus. noctu delabitur, non tam lucis, quàm pubh-

Gloria ci fugitans, & laudis. Neſcires lapſum, niſi
Jadan „a Conſperſas herbas gratularere. Hinc eſt, quôd
Tairnda. Iſaac Filiis benedicens, non Pluviam ſed Ro-
Operarius retn coœli illis precatus eſt. Pluvia enim hye-
ſileas, & me, ut plurimum decidit, cùm humor abun-
operetur. dat. Rore verò, æſtivi Solis calore exuſta hu-
Sales , mus madeſcit. Ità nos, ſi Ros ſumus, eò ac-
erga m- Curramus, ubi neceſſitas urget.
ſeros.
Dereliquerunt Dominum, blaſphemave-
runt ſanbtum Iſraël, abalienati ſunt

retrorsum. Verſ. 4.

Tepidiga- Nemo credat non longè poſſe eſſe à Deo;
tis dam- ſi à Religione non recedat. Nam primèò Filii
na, ſcelerati dereliquerunt Dominum, & poſteà
Apoſtatæ . . . . is, ſe
abalienati ſunt retrorsum. Nec dicat quis, ſe
Jui epidi à Deo derelictum „cùm deſerit Religionem:
nam priùs ipſe Deum dereliquit.

Super quo peroutiam vos ultrà, adden-
tes prævaricationem! Verſ. 5.

Nulla Pœnarum mentio, & pharetra Do-
mini jam exhauſta eſt. Abalienati ſunt retror-
Apaßata. sum, dixerat. En ſanies inexpiabilis veſtræ
lagæ, quâ major excogitari non poteſt. Ita-

Tebege que quem è& Religione ingemiſcemus à Domi-
vior œ- 10 ejectum, in hunc non ſagittam, ſed ple-

na. nam Domini pharetram converſam, & intor-
tam credamus. Nec enim ſupplicium atrocius
Deus intentat, quam ab Aula ſua exilium in-
dicere Tepeſcenti.

Omne caput languidum, & omne mæœ-

rens. Verſ. 5.
Superiox Quàm decipiuntur, qui lætos ſe futuros
1aa po. confidunt ſub deſide Superiore! Oppoſitum
nie. planè Vates teſtatur. Nam è languido Capite
suyerioer non gaudium, ſed mœſtitia in Subjectorum
nimixm Cor redundat. Sol enim, ſi nube tegitur, Nos
Hen quidem non videt, nec judicat; cæterum moœ-
Latiis Tor indé, non lætitia provenit. Ita planè; ſi
vera. Superior noſtra non ſcrutetur, paulatim ſpi-
Severitas. is, & morbis conficiemur. Sine fulmine enim
Superior rarò imbrem Coœlum campis infundit.
invigilet. ⸗
Curioſi-
. A planta pedis uſque ad verticem capi-

tis non eſt in eo ſanitas. Verſ. 6.

Oecaſio

Niſi enim ad I rogrederetur, ca-
“ . ad luem pes progrederetur, ca

put non inficeretur. David ideò capite labo-
ravit, quia eò ſe contulit, undè fugiendum
erat. Nos ſoli inter animantes damna noſtra
peregrinatione conquirimus. Non convenimur
à ſcelere, ſed ad ſcelus accurrimus.

OStromatum, Lib. XVI. 273

Vulnus, & livor, & plaga tumens non
eſt cireumligata, nec curata medica-
mine, neque ſota oleo. Verſ. 6.

Advertendum, priùs vulnus infligi in cor- Deesete
de, mox livorem in cutem erumpere, tum deſier.
plagam ex livore procreari. Sic habetur in “
Pſalmo. Ecce parturiit injuſtitiam, concepit do- Pl 7. 15.
lorem, & peperit iniquitatem. Sic Iſaias. De-
reliquerunt Dominum, blaſphemaverunt ſanc-
tum Iſrasl, abalienati ſunt retrorsum. Præ- Madeſtia.
ceſſit in corde receſſus à Deo, tum in ore c eum-
prodit blaiphemia, hinc pes abivit a via vi- Bedio.
tæ. Planè David otio fertur, ſomnéque con- Parva in
tabuiſſe tempore belli. Hinc Impudicus Aſpe- malo.

IIa. 1. 4.

ctus emicuit, quem Adulterium conſecutum osiα.-
ſ11 . . Nionn⸗
eſt. Non exiſtimes oculorum impudentiam, a

& linguæ procacitatem florem eſſe iniquitat'Ss. Tenzatio-
Sceleris Filia eſt, mox facrilegii Parens futu- zum fons.
ra. Ex vulnere naſcitur Livor ſobolem datu-
rus nihilo meliorem, plagam tumentem. Ocu-
lus effrænis ex corde oritur impudico, Libidi-
nem ſaturus deteriorem parente, & atavis ſce-
leſtiorem. Itaque, ne putes livore foetum tan-
tummodòô vulneris; prolem dabit, & plagas.
Judas enim priùs corde Serpentem excepit,
mox Avaritiæ manus dedcht, demùm Iniquita-
tem peperit Avaritiâ obſtetricante, tum ani-
mæ & parricida ſuæ parens emiſit illam & ven-
tre in lucem quidem, ſed flammarum. Porrô
notandum, quòd Iſaias prius vinculum ponit,
tum verò oleum: ut doceat, Severitatem
adhibendam, tum verò Humanitate mitigan-
dum vulnus. Notandum præterea eſt, non mi-
nùs noxium efſe ſanguinem, qui vulneri au-
xiliatum accurrit, quam ipſum vulnus: in ſa- Protecto-
niem enim vertitur; &, niſi vi emittatur, 7es inm-
membra integra corrumpit. Non tantùm im-? Religt⸗ 5
perfecti curam poſcunt, & ferrum; ſed longè epidi.
accuratiùs amovendi ſunt criminum patrom,
qui eò advolant, undè exulare debuiſſent.

Severitas

Et derelinquetur Filia Sion, ut umbra-
culum in vinea. Verſ. 8.

Umbra nuſquàm minùs expetenda, quàm Delicis.
in vinea. Videtur quidem vites tueri à radis,
& æſtu Solis; verüm, dùm lucem adimit &
æſtum, fructu eas diſpoliat.

Audite Verbum Domini Principes Sodo-
morum: percipite auribus legem Dei

noſtri Populi Gomorthæ. Verſ. 10.

Notandum, Deum à Principibus Obedien- Oeadien-
tiam paratiorem exigere, quam à ſubjectis. tia etiam
Principes enim vel unico Verbo obedire vult; 1 Sape-
populos verò parêre cogit poſt totam Legem
evulgatam. Vel & contrario poſſemus dicere, ſerverde-
ea; quæ Verba ſunt Principibus, Leges Po- galarum

pulis eſſe. oblervan-
tiam.
Quis quæſivit hæ de manibus ve-
ſtris, ut ambularetis in atrüs meis!
Verſ. 12.
. Obpera

. . .M2
Hinc colligitur, Operibus nos ad Deum ac- & bedes

cedere; ſuns.

cedere; non enim Pedibus, ſed Mamibus ar-
guit Propheta ambulaſie Judæos. Itaque in
atriis Domini, & Jeruſalem, Pedes noſtri
Manibus properandi munus committunt.

Calendas veſtras, & ſolemnitates ve-
Iras odivit anima ma.. . Quo miht
multit udinem victimarum veſtrarum,
dicit Dominus. Verſ. 14. I1.
Sindio- Hoſtiæ ergo, (ait S. Hieronymus) & im-
ram ho Mmolatio victimarum non principaliter à Deo

is re quæſita ſunt: ſed ne Idolis oflerrentur. Et ſo-
S lemnitates veſtras. Ut non ſuas appellet feſtivi-
Moſt: . . .
ſuns i"* tates, ſed eorum, qui malè his abutuntur.
Confirmaret procul dubio Hieronymus ſenten-
tiam ſuam, ſi feſtivitatibus intereſſet Chriſtia-
norum, quæ interduùm totæ ſunt in apparatu
Feſta conviviorum, & ducendis choreis. Erubeſ-

Chriſftia- cunt, opinor, Sancti, & libenter ſua expun-

norum. gerent nomina in Faſtis Eccleſiæ: ne ſuorum
occaſione triumphorum ventri ſerviretur.
Lavamini, mundi eſtote. Verſ. 16.
Circum- Pro ſuperioribus victimis (verba Hierony-

pediopeſß mi) & holaucauſtis, Evangelii mihi placet
victoris. Religio, ut baptizemini in Sanguine meo per
lavacrum Regenerationis: quod ſolum poteſt
peccata dimittere. Sed poſtquam laveris, eſ-
to mundus. Cura, & cuſtodi Puritatem. Si.
quidem non ſufficit ablutum fuiſie, niſi &
noſtrà vigilantià Puritati excubemus.

Aufſerte malum cogitationum veſtrarum
ab oculis meis. Verſ. 16.

PDeus om - Notandum illud, ab ocuhs meis, nam quod
via videt. latet homines, Deo patet, apertumque eſt. Ex
quo patet,; Deum non ſolum ſcrutari cor
ied ejus etiam oculis cogitationes adeſle.

Judicate pupilo, defendite viduam.
Verl. 17.

Rege: li⸗ Victimis Judæorum Evangelica (ait S. Hie-
grracze⸗ ronymus) mandata ſuccedunt: ideo pupillis,
ga m,Stu ac Vviduis providetur: At ſecuri de tutela con-
familias . . . S.
Suporiores ugum, ac liberorumn ſuorum Martyres ad
infirmis bella procedant. Hinc Principes, & Reſpubli-

ob labores cæ diſcant ſummoperè providendum, ut eorum

conſalant. Pil
Superior
rovideat F. AI.E . .
4 5* ciantur, ut hâc Felicitatis illecebr operam,
mis, ut ac vitam ſuam, promptius cives impendant Se-
Zelus a- curitati regnorum, & publicæ Tranquillitati.
nimarum

lii, qui fortiter vel cecidere, vel laborarunt

ernat . 0„ ,, J, „, „z
Punn, Luagrue judieium, ſubvenite oppreſſo.
da. Verſ. 17.

Zuſtiria. Non ait Dominus facite, ſed quærite Judi-
cium. Non enim ſufficit rectè judicare, cum
Jadex. rogamur. Debemus ultrò inveſtigare, an in-
Rex judi- Juria alicui inferatur! Parum eſt, ſi Princeps
cet, eorum cauſas audiat, qui judicium poſtulant,
Asrat. nec ipſe eorum cauſas inyeſtiget, & divinet
qui timore, vel inopid, injuriarum ultionem
non exigunt.

pro Patria; & opibus, & dignitatibus ful-

D Oliva

4

Si fuzfint pecoata veſtra ut coccinum „
quaſi niaæ dealbabuntur; & ſi fuerint
rubra quaſi vermiculus, velut lana
alba erunt. Verſ. 18.

Quid eſt, quêd Deus peccata vel vertit in
nivem, vel in lanam: Planè cùm Chriſtus
habuerit in Monte Thabor veſtimenta ſicut ni-
vem, & Deus nivem det ſicut lanam, ex Pescaterâ
Propheta, fatendum eſt, Dominum nobis ve- memoria
ſtem texere ex noſtris criminibus. Cui arridet v*Ais eſt
illud Pſalmi, Circumamikti Junt iniquitate ſud. Belggtaß.
Quare, cùm videmus Poœnitentes in Eremo Paglii⸗
æſtum tolerare, & pati nives, non putemus veraPau-
illos nudos, etiamſi careant indumento. Cir- pertatem
cumamicti ſunt enim impietate ſud, & ſud ſunt Jandtam
iniquitate operti. Ut emm ærumnoſam vitam “!.
perferrent, vallarunt ſe peccatis actæ vitæ in
ſæculo. IIle demiſſo capite aculeos invidorum Ornatus
non ſentit, impiorum maledictis non lacera- onverh.
tur. Quare? Opertus eſt iniquitate ſua. 0 mad,s.
peccati opulenta ſupellex, quæ non æſtum 6*½ ver⸗ 4
ſolàm propulſat, & frigus, ſed enſes arcet, Converſio
& vulnera. O criminum pompa ipsA defor- Injuria⸗
mitate formofior! Nigra planè, ſed formo- Palitur,
ſa veſtis peccatorum. Planè conſcientiæ Ver- S Pani-
mis, per Pœnitentiam, evadit in Bomby- iniiäza
cem, dùm poœnitenti veſtem ex vellere cul- non ſeniit.
Pæ architectatur. Meritò itaque Dominus
peccata in lanam commutat, ut peccatis no-
ſtris veſtiamur; quò fſcilicèt pompam omnem
exoſi, nec ornatum exquiramus circumami-
cti impietate noſtrà, nec horreamus tunicam
dedecorum horrore ſcelerum exanimati.

Gladius devorabit vos, quia os Domini
locutum eſt. Verſ. 20.

Ergône os divinum, undè vita in Ada- Vocatieni
mum profluxit, mortem, & gladios immit- ludtaui.
tet? Ergône, quia Deminus os aperuit, Gla-
dius vorabit? Ita ſane: Nam & Joannes in
Apocalypſi ex illius ore, non Verba, ſed
acutum Enſem prodire clamat. Verba enim
Domini conflantur in Enſes iis, qui enſes non
vwertunt in falces. Quicunque emm Vocanti
Deo obluctabuntur, Verbo interficientur ut
Gladio.

Quomodo ſacta eſt meretrix, civitas fide-
lis, plena judicü! Verſ. 21.

Miratur Deus, quo modo Urbs meretri- Luxuris,

cibus vacua non ſit, quæ plena eſt judicibus.
Et verè non mirari vehementer non poſſum,
quòd Urbes quædam, in quibus vel verba
capitalia ſunt, nec niſi ſanguine Ludionum
levis inſperſa macula abſtergitur, Meretri-
cum vulnera impunita foveant magis, quàm
ſecent; & , cùm reliqua Vitia capite plec-
tantur, ſola Libido corda captivet, & ferè L
regnet.

Adulie-
ria.
Severitas.

Quomodo faëta eſt meretrix, civitas fr
delis, plena judicii! Juſtiria requievit
in ea: nunc autem Homicida. Verl. 21.

San-

. 1
mi i
. III5
e 0t
ij langl
lium Nim

. ergo;
mie ſilit 1
ene nun
1i Prophe
Aded
nora P
Juneri

ge⸗

Calpon
11.

10 Lex!
. ſuceta,
Ate nun.
vir Kriptun
. ihere,
imi l non
Mum ſan
Cortumpt
, Anuun
un in h
iretur
ba in al
us ein,
Cing Ita
e, non
tonen De

Aenn
Hinur
42.

6 lr ha
biſn ti emanay
Poſallos
idd Ker
8 Dohn. V

un er

Onner
nbur

e Mn 4
V M.
4 mg:) h
ebu al
3e. Kerk,fiis
n. tur. de

ien amat Gu

ulf.
ſa
Vert

N con
Entan in
n tere
udh
Ax ing
uentum
li tehi

hcenur

itue
11.

1be Neenymn

non ln, ¹4
1 Iel ſenni
e Ludonn
. Meten.
els,

ſet,

uin /
ſhee
„Vel.

von Effe-

Sanctus Hieronymus ex Hebraico legit.
Juſtitia dorminit in ean. Ergo ex ſopore Juſti-
Lavnria tiæ ardor Libidinis excitatur; & ubi Impu-

Juftiela.

es Je- ritas regnaverit, Homicidium pullulat. Et
mentia nota: dormivit tantùm Juſtitia nimium fortè
Pin am languida, & nihilo minus tot erupere Flagitia.
CLCivcum- . .

Bictie ne- Nimiràùm „in Sion ſemper vigilare Juſtitia
cſarig. debet, quia ubi pietas major eſt, ibi delin-
Saperier quendi incentiva vehementius urgent. Civitas
invigilet. ergo, (ait Hieronymus) fidelium, quæ priùs
Se fuit plena Judici, & Juſtitia requievit in ea,
Pe„ nunc plena eſt Homicidis, qui interſecerunt
Bemiei- Prophetas, & ipſum Dominum Salvatorem.

dis. Adeò & Sion civitas David in immania faci-
nora prolapſa eſt, poſtquam Adulteriüs coin-
quihart Cpit.
Caupones tui miſcent Vino Aquam. Verſ.
22.
Conei Lex Dei (ait S. Hieronym.) pura, atque
vana. ſincera, violata eſt traditionibus Phariſæo-
Theologia rum. Omniſque Doctor, qui authoritatem
H Scripturarum, per quam poteſt audientes cor-

Corßlie. Tipere, vertit ad Gratiam, & ita loquitur,

nii veri. ut non corrigat, ſed delectet audientes, Vi-

num ſanctarum Scripturarum violat, atque
corrumpit. Caupones peſſimi, facientes de Vi-
no Aquame cum é contrario, Dominus noſter A-
uas in Vinum verterit, & tale Vinum, quod
miretur Architriclinus: quales & Regina Sa-
ba in Salomonis eſt mirata convivio, pincer-
nas ejus, & miniſtros vini ſuâ voce collau-
dans. Itaque in ſalubria convertendæ ſunt nu-
gæ; non commutandum in delicias & adula-
tiones Dei verbum.

Aigentum tuum verſum eſt in ſcoriam,
Vinaum tuum miatum eſt Aqudâ. Verſ.
22.

Canei, Ex hac permixtione illa converſio Argen-
vana fons ti emanavit. Indè enim Sermones Domini in
Pececto. Floſculos, & Garrulitatem degenerarunt,

rum in quòd Scripturis, & Patribus admiſceantur
bepulu. Profana. Ex Vino Argentum; Scoria deriva-
tur ex Aqua dilutà.
Ommnes diligunt munera, ſequuntur re-
tributiones. Verſ. 23.
Manera. Non dixit, qui accipiunt (ait Hierony-
Reonoer mus:) hoc enim ſæpè neceſſitate fit. De Mu-

mututs, neribus audis Doctoris ſanctiſſimi ſententiam.
, Sceleſtius cupiuntur Terrena „ quaàm haben-
nant se- tur. Sæpè autem Opes, qui poſſidet, non
ulares. amat: qui iis caret, eas & optat, & diligit.
Affeltus

Cauſa viduæ non ingreditur ad illos.
Verſ. 23.

duse

Non conqueritur Iſaias, injuſtam ferri ſen-
tentiam in Viduas, ſed eorum cauſis aditum
non patere in Judiciis. Cùm enim Viduæ duæ
Auro Judices demerentur, tunc non Cauſa
Viduæ ingreditur ad Arbitros, ſed Auri pon-
dus eorum tribunal irrumpit. Porrò ea Viduæ
cauſa feliciter graditur, quæ Muneribus gra-

— Stromatum, Lib. XVI.

275
vatur, ſtatura ſine progrefſu, ſi levis ſit, pro-
curſura, ſi onuſta feſtinet ad Judices. Quod
de Sanctis Animantibus ſcripſit Ezechiel, id
de Litigantibus cenſeto, nempè & Manus
ſub pennis eorum. Si manus largiatur, cau-
ſa evolat. Munus pro Manu eſt, & Ala fit
Pecunia, ut ad bravium pertingas tibi adju-
dicati Prædi, ſeu tibi faventis Judicii. Ergo
Pondus penniferum reddit clientem, ſi illud
in ſinum deoneret judicaturi. Cauſa Viduæ non
ingreditur ad illos. Cur? Non quia Viro ca-
ret, ſed quia caret Auro. Dolendum ſanè;
quòd modè cauſæ non ingrediantur, niſi alie-
nis pedibus eant. Niſi enim Principum com- Perſonari
mendatione fulciantur Viduæ, & Pauperes; accettie.
caus cadunt. Adeò autem hæc peſtis perva- Maneræ.
ſit, ut jam quæratur, dicaturve, quis Cau- Protecto-
ſam ferat? Hoc autem non eſt Cauſam in- res im-
gredi, ſed intrudi. Lier 6me

Propter hoc ait Dominus Deus exerci-
tauum fortis Grael, Heu, Conſolabor
ſuper hoſtibus meis, & vindicabor de
inimicis meis. Et convertam manum
meam ad te, & excoquam ad purum
ſcoriam tuam, & auferam omne ſtan-
num tuum. Verſ. 24. 25.

Væ nobis à facie furoris Domini. Verè Mi-=
ſericordia Juſtitiæ ſolium cedit, Mundique
vaſtatio tot minas conſequetur. Nota pfæpa-
rationem Iræ. Primo Dominus, mox Deus,
deindè exercituum, non exercits; tum fſortis
Wrasl; huc accedunt Suſpiria, hæc conſequi- Ira Dei,
tur Delectatio; omnia tandem Vindicta com-
plectitur. In qua non digitis utitur, quibus ta-

men creaverat Colum, ſed totâà manu; nec

manu contentus, cujus tamen ſolo tactu Job
tam muliplici plagà afflixit, Ignem advo-
cat auxiliarem; Et excoquam ad purum ſco-
riam tuam. Quis ergo non fugiat à Domi-
no irato, qui Deus ſit exercituum, & for-
tis ſit, quique vindiclam ſuſpiret, manuque
utatur, & flammà? At, 6 Miſericordia non Dei Miſe-⸗
ſuperexaltans, ſed deprimens Judicium! En ricordia.
quò devenit tandem exquiſitus Divini furoris
apparatus. Citra ſanguinem Coœlum detonuit.
Tota plaga in eo ſtetit, ut purgaret ſtannum;
ut ſcoriam excoqueret. Proh dulcis vindicta!
Cæcus ſanè Amor, qui non aurum, ſcd ſor- Tritula-
des vulnerat. En quò recedit furor ille: Et tio ntilis
eοοαοαtam ad purum ſeoriam tuam. En armatus hie kæts-
ille Dux, ex Deo exercituum Aurifex;, eam icke.
infligit plagam, quam ingenti pretio nemo Superiox
non comparat. Excoquit ſcoriam. Novum ge- miia.
nus ultionis, hoſtium inſudare commoditati, hecleſia-
eorumque purgare aurum; quibus ferrum in- e i,
tentat. Notandum autem eſt, non fortem, en,
ſed fortem Iſraël dici. Quonam verò pacto in Panisngos
Iſrael fortis extiterit Deus, patet ex hiſtoria; sSuperies
in qua Jacob luctatus din cum Deo, de eo ametur,
tandem triumphavit. Fortis itaque Iſraël um Pu-
Deus eſt iſte, qui pugnat, ut vincatur; qui“.
minatur, non ut æviat, ſed ut noſtris com-
modis invigilet. Non enim dixit; convertam
gladium meum, ſed manum meam, inquit;
quod non tam bellantis eſt argumentum;
quam ſervientis. Manum itaque ponit ope-

ri, & artificio, ut aurum noſtrum purget;

nmon dexteram capulo ſuperponit, ut noſtro
fan-

ſanguine furorem ſuum placet, fuperbiam no-
ſtram extinguat. Quòd autem hàac ratione
miſereatur Deus, dum ulcifci ſtatuit, colligi-
Na. I. 26. tur ex eo, quod ſequitur: Et reſtituam Judi-
ces tuos, ut fuerunt prins, & ö Conſiliarios, ſi-
cut antiquitus. Quibus verbis patet, non dif-
flandoes, ſed innovandos; non alios in locum
occiſorum fubſtituendos, ſed eoſdem confir-
mandos, at purgatiores. Quod eruitur, ex
particulis N, & JSicut; hæ enim indicant,
eoſdem judices futuros, etſi non ut erant, ſed
ut antiquitus fuerant. Ex illo quoque idem
eruimus, verbo, Excoquam: quod enim exco-
quitur, uritur, ſed non conſumitur. Adver-
tendum etiam eſt, quam uberius Miſericordia
operetur Domini, quam Ira. Miſericordia e-
nim utràque manu hominem formavit, juxta
Job. 10.8. illud Jobi, Manus tuxæ, Domine, fecerunt me.
At in ſupplicio, ut mitiùs agat, unicam tantum
adhibet mamm, Et convertam manum meam
ad te. Quâ non premit nos toto niſu, ſed tan-
tùm levi attactu palpat; quod optimè S. Job
Job. 19. declaravit illis verbis: Manus Domini tetigit
2. me. Huic Divinæ pietatis elogio opponitur id,
IHa. I.28. quod ſequitur: Et oonteret ſceleſtos, & pecca-
tores Pmul, & , qui dereliquerunt Dominum,
conſumentur. Quomodò enim non premit illa
Manus, quæ in nihilum redigit? Itäàne parcit
conterendo, & conſumendo Deus? Ergo mi-
nuùs ſævi, ut ità dicam, homines Deo in exi-
gendis pœnis, quorum furor in ſimilitudinem
Serpentis, juxta Pſalmum; ideôque cruciati ab
illis, vili ſunt tantum mori oculis inſipientium,
quia ipſi tantùm in ſpeciem ſæviebant. At per-

Pecéata gamus in textu: Confundentir enim ab ido-
caeraißees ſis, quibus ſacrificaverant. En à quo Pecca-
impii.

tores conſumuntur. Non Deo ſæviente, ſed
Idolis fuis conterentur impii. Sicut enim Præ-
texta ab iis, quibus fervit, atteritur; itaà ab
iniquitate, cui ſacrificant, ſceleſti devorantur.
Non enim à Deo, ſed à Coma, quam deli-
catè nutrierat, Abſalom ſuſpenſus interiit.
SSuperier Nec & turri Heli præcipitatur à Domino, ſed
invigilet. & ſella, in qua non judicaturus ſedebat, ſed
Meli. requieſcebat otioſus, & deſes, ideoque cor-
ruit, fractiſque cervicibus expiravit, quòd
Rex regai capite non uteretur quamvis Princeps, & Pon-
tifex. Ita lethalis eſt ſedes, ſi non domineris
in ea, ſed torpeas.

Et erubeſcetis ſuper hortis, quos elege-
ratis, cum fueritis velut quereus
deſtuentibus foltis, & velut hortus
abſque aqua. Et erit fortitudo ve-
Ira, ut favilla ſtupæ. Verf. 29.
30. 3 1.

Hoc de Mortis anguſtiis intelligendum,
quando cognoſcemus aconitum nos cohnſſe,
& cicutas, ærumnarum noſtrarum colonos.
Cùm flamus animam, tunc aromata fluunt;
& caduca videntur, & fluxa, quæ ſempiter-
na videbantur. Notandum autem, quòd ho-
mo;, hortenſes delicias ſerendo, degeneravit
in Quercum, cùm potins commutandus vi-
paluptæs deretur in herbam, ſen florem. Nimirum ex-
smara. colendo Voluptates, ſyveſcimus; & ipfa nos
Deliciarum mollities agreſies facit. Ita planè
gilicz Filio prodigo contigit, qui ex molli Ado-
prodigns. leſcente in Ruſt;cum cuſtodem commutatus
Esznsris. eit ab Illecebra. Hic plane Quercus fuit Pro-

Mors b-
rzit Tempo=
raliu con-
tomptum.

Oliva

digus defluentibus ſoliis, ſed qui ſiliquas Tribuala-
optaret, non largiretur. Et quidem, Quer- tio ur ilis.
cui committi debebant ſues, quæ ſerò eru- niten-
buit fuper hortis, quos peregrinus à Patre 1,95
Filius elegerat. At felix defluentium folio- 1, be,
rum caius, a quo IIIe erectus eſt; ſi enim .
non deciderent folia, fructus non edidiſſet Tempora-
Poœnitentiæ. Cur autem fortitudinem impio- Uium js.
rum, favillæ ſtupæ cenſuit comparandam ara,
Iſaias? Quia ſcilicét Peccatum calefacere non Pecctati
poteſt, cùm poſſit vel Terrarum orbem in- damna,
cendere. Prodeſſe neſcit favilla, at mag
ſæpe excitavit incendium. Monemur etiam olſtands.
Peccati conatus non contemnendos, quia mi-
ſi citò comprimantur, more ſcintillæ, prin-
cipiè modici, ſylvas, & urbes mox depo-
pulantur.

num Principiis

EX CA P. II.
ISAI £

Verbum, quod vidit Iaias Filius Amos
ſuper Judam & Jeruſalem. Verf. I.

Ejuſinodi debet eſſe Verbum Dei, ut vide- æ ze-
ri poſſit. Tunc enim, inquit Tertullianus, Tum.
auditur Philoſophus, cùm videtur. Vox ita-
que, non tam audiatur ex Ore, quàm videa-
tur in Opere.

Et erit in noviſzmis diebus præparatus
mons Domus Domini in vertice mon-
tium, & elevabitur ſuper colles, &
Ruent ad eum omnes gentes. Verſ. 2.

Plerique Religioſorum, ut proximi ad ſe Femilia.
veniant, & in iis pietatem ſerant, ſeſe eis ritas cam
demittunt, eos adeunt, eorumque fragilitati “
ſe inflectunt; eâ ſcilicèt ſpe, ut per Carnem Zelas a-
eos trahant ad Spiritum. Ergo Sæculares, zimarum
antè ipſi fiunt verbis, & moribus, quàm r gsvu.
alios avertant à Sæculo. Abſcedent, inquiunt, pißiatio-
ſi ſemper gehennam verſemus in labis, fu- ze oderi
gabitque eos tuba Judicii, ſi diu in noſtiro ore Religiſus
crepet. At, quàm vanè decipiantur hujuſmo- v“a.
di, Iſaias apertè declarat, cum ait de Mon-
te Domini: Et elevabitur ſuper colles, G
lfuent ad eum omnes gentes. Quis unquàm ad
Montes, & non ad Mare, Aquas è montibus
defluere proſpexit? At, hic Populi fluent,
cùm Mons ſuper colles elevabitur. Antonius
non in domo paterna delicatus, ſed in eremo
ſolitarius, ſuos ad pedes Reges precibus & li-
teris devolutos aſpexit. Franciſcus ad ſe Ur-
bes, & Principes evocavit, non in planitie .
conſtitutus, ſed in Montibus errans. Sic ad Zelus e-
Joannem, ſic ad Chriſtum fluebant copioſiùs me
turbæ, cùm ad deſerta ſecedebant. Concio- lenus ſi
natores itaque, & Cœnobitæ, certò ſibi per- majeftats:
ſuadeant, eò libentius acceſſuros homines;,
quò magis illos mirabuntur elevatos ſuper col-
les Virtutum, & fſuperexaltatos à nugis.
Quod autem hoc Monte exprimantur ſacri
Eccleſiæ Oratores, indicat, quod ſequitur:
Et ibunt Populi multi, & dicent: Venite, G Iſa. 2. 3.
aſcendamus ad montem Domini, & ad domum Vos obe-
Dei Jacob „ & docebit nos vias ſitat, & Tumhe
ambula-

ſæaculari-

mbu
tundu
ſemuti
Mitis
ſrawit
Gcerd
hent ip
Ut cic
nl
1a, 10

Quia
Deor

6s h
1n und
4 ertt:
ntun
e in

,.

eſ lonte ol
iigand
11 cotem
n indi
I INe eX 0
(iatur &
n ae
.
„ er ke e
utt Ilid Ii
mi Hon, in
aft ſer funm
Cnitates,
( Hiero

fi vomer⸗

Domur
in lu⸗

Quod
Ceclarat.
te, ſec 4
Orrtor, ie
Per ſemite

Repben

On

Verl.

“ i fr

it N eyleta

li len Ter-
A. Klik, 1
ir ſniig u
. 5
lig Ii⸗
Een copi
ſuet Ar.
ln nulln
e Terr
1t K colu
letor. Dar
Arum I
ur, ei
30 colite

—

i
N . . 4
ed ambulabimus in ſemitis ejus. Illud autem no-
etk tandum eſt, quòd ambulaturos ſe dicunt in
Nu ſemitis ejus. At quomodò ambulabunt in ſe-
r mitis ejus, ſi ipſe exemplo ſuo non eas con-
1 1 . . . . r
HN ſtravit? Quare, ut poſſint Populi in ſemitis

Sacerdotum & Magiſtrorum ambulare, de-
bent ipſi ità exemple vias Domini decurrifle;
ut dici poſſint ſemitæ Domini, ſemitæ eorum.
Et ambulabimus in ſemitis ejus. Porrô ſemi-
ta, non lata eſt via, ſed anguſta.

Quia de Sion exibit Lex, & Verbum
Domini de Jeruſalem. Verſ. 3.

Zelus ſili Et hoc dicendum (Hieronymus ait) quòd
prius va- quicunque in ſpecula, & in viſione Pacis

cet. fuerit: in boc & Lex & Verbum Domini con-
— Zeka ſKitutum ſit. Et pulchrè non dixit: In Sion;
Ser, de- & in Hieruſalem erit, & manebit Verbum
iade ver- & Lex Domini, ſed egredietur: ut de illo
bum poſi- fonte omnes Nationes doctrindâ Dei ſignificet
dest, irrigandas. Concionator in ſpecula ſolitudinis,
eu, contemplationis, & circumſpectionis corrivet
lsum ob- . . ..
lrl ſervan- in ſe Verbum Dei & Legem „ quam aliis
.. tis. non indicet, vel indicat, ſed immittat, ſuô-
h

Vex ope- que ex corde profundat. Lex, inquam, egre-
rum. diatur & Verbum ex te: ut ſerves præcepta,
Concios . .
Ors. duæ doces: ut antè in te Evangelium ſit, &
ione. per te egrediatur ad alios. Laudatur autem
Concio- Vita mixta, cùm Lex & Verbum ortum in
natoris Sion, indè dimanet ad omnes gentes; &, in-
exempla. ſtar fluminis, inter ſaa naſcatur, ſed alluat
civitates, agrôſque fœcundet. Omnis duritia
(S. Hieronymus concludit) cordis noſtri Chri-
ſti vomere frangitur.

Domus Javob, venite, & ambulemus
in lumine Domini. Verſ. 5.
Quod ſuprà ſubobſcurè docuit, apertius hic
declarat. Non enim dixit, Ite, & Ambula-
te; ſed Ambulemus. Niſi enim Superior, vel
Orator, id, quod docet, operetur, nunquàm
per ſemitas Domini incedent Subjecti.

Quis fruéctus è& tanta copia Theſaurorum?
Ila. 2. 8. Et repleta eſt terra ejus idolis. En Idololatria
var ex radice Divitiarum. Rara coli ſolent; nunc
Pivnie AAtem Terra oppleta auro, Aurum adorat.
Idolola- Scilicèt, Vitia, quò magis abundant, eò po-
rrie pa- tentius jugum impiis imponunt. Nec itaà fa-
ventet. cilè ad Idola declinaſſet Terra, ſi non Ar-
erele genti copiâ inebriata inſaniret. Nemo ergo
. ſperet Avaritiam tunc aà ſe abdicandam,
cùm nullius egens Divitis florebit. Nam
tunc Terra non ſolùm optavit, ſed adora-
vit & coluit Aurum, cùm Theſauris obrue-
retur. Dùm Pauperes inſudamus, pre Auro,
Aurum Tyrannus creditur: cùm veròô, præ
Auro, deliciis, & honopribus pollemus, pro
Deo colitur.

Ethicæ Comment. Lom. V I.

Repleta eſt terra Argento & Auro,
& non eſt finis Theſaurorum ecjus.

277
Et ropleta eſt terra Argento, & Auro;
& non eſt ſinis Theſaurorum éejus.
Verſ. 7.

Pulchrè illud (ait Hieron.) ſemper Avarus Avarizis
eget, aliis verbis Propheta ſignificavit, dicens: "nerple⸗
Et non eſt finis Theſaurorum ejus. Non, quôd a”
Thefſauri finem non habeant, ſed, quòd Poſ-
ſidentium animus non impleatur. Undè &
quotidiè videmus illud Apoſtoli compleri:
Qui prædicas non furandum, furaris. Furem Rom. 2.
Judicem arguit, atque condemnat Judex fu- 1: “
racior, in alio de ſe promens ſententiamn. Le- San Se
gem improbat repetundarum Hieronymus, quâ zulsrx
ferebatur in Quæſtores rapaces ſententia à Ju- imptas:
dicibus, ut ab iis, qui repetebant, mercedem
reciperent. Et ſanè quoties Judex;, qui Fu-=
rem addicit patibulo, Rapinis exundat!

Opus manuum ſuarum adoraverunt,
quod fecerunt digiti eorum. Verfſ. S.

Ad Principes hoc ſpectat, à quibus Auli- RexAnli=
ci adorantur interduùm, quos tamen e& Luto iaz 4
evexerunt ad Curules. Notandum etiam, frenandi,
opus manuum dici,; & non opus digitorum KXeligio
Idolum, quod digiti fecerunt; quia ſcilicèt aniu, vi⸗
unius ſcelera in Religionem, vel Rempubli- io infa-

cam redundant; quôdque Superioribus impu- h
tentur flagitia Subjectorum. Superion,
vel Rex

Oculi ſublimes hominis humiliati ſunt; sderlgegs
. . . . .— †.
O& inourvabitur altiudo virorum.

Verfſ. 11.

Nota: dàùm ad terrena oculos demittimus, Modeſtia
etiam Cor, & Fortitudo deprimitur. Nihil oclo-
enim tam nos detrahit & cœlo in lutum, quàm .
. .—7— Curioſi=
aſpectus terrenorum. Qculus inflectitur, & a,.
altitudo humiliatur.

Dies Domini exercituum ſuper omnem

ewcelſum ſuperbum, G&. Verſ. 12.

Mirum quèd Iſaias in die Judicii ſolam Su- Ex Saper⸗
perbiam conterendam affirmet, cùm tamen sia Lurnts
certum ſit, nullum fore Scelus impunitum.
Imô, in Evangelio Dominus non Superbos, Eleëmoſz⸗
ſed Immiſericordes judicandos affirmavit. At; na negle=⸗
in Evangelio rivuh, apud Prophetam fons ka.
petitur. Initium omnis peccati Superbia. Qua- Eccleſs
re excisd radice, cadant rami neceſſe eſt, & 10. 15.
folia. Niſi Faſtui ſtuderes, Luxum ſperneres,
& Inopes ſublevares.

Omnes quercus Baſan. Verſ. 13.

Quæ ſi fecerint fructus (ait Hieronymus) Asbitis
porcorum ſunt alimenta, non hominum. Rex ênhbonoras
Baſan, interpretatur Ignominia. Nota: ex Gloria
quercu coronæ texebantur, quæ Sues paſ- vana.
cunt, & Duces coronant: ut intelligamus
Superbiam mendicam adeò eſſe, ut ejus ſe Avari⸗
coronet Arboris fronde, cujus Porci fructu "ie
vix ſaginantur. Meritòô autem Aureo ſæculo
glande homines victitaſſe feruntur: quòd ſci-
licèt Auri cupiditate brutis Animantibus non
diſſimiles ſimus, ideòque eidem Efca ſagine-
mur: &, cùm pretioſius videbatur ſæculum;
A a Viliùs

278
vilius Naturæ proviſum eſt: ità ſibi Avaritia
malè conſulit, quæ cum Tantalo in proflu-
ente ſitivit, in aureo ſæculo Porcis convixit.
Veràùm malè proſcindo ſœæculum, quod aureum
fuit, quia Aurum neſcivit: Verùm rectè ſæ-
culum damno, quod ferreum eſt, quia to-

tum migravit in Aurum, Opum duntaxat &
ſitiens, & conſcium.

Et ſuper omnes cedros Libani ſublimes,
& ereétas, & ſuper omnes quercus
Baſan. Verſ. 13.

Severitas
svα nW⅓.
e Jua.

Dies Domini intelligitur. Quèd ſi prudens
lector quæſierit, (ait Hieron.) Cur in Tem-
plo Domini cedrina ligna ſint poſita, & in
Ex Keli- 103. Pſalmo legamus, & cedri Libani quas
gieſ: ali- tu plantaſti: & nunc diem Domini ſuper Ce-

qui beti- dros Libani Sermo Propheticus commine-
dunt. tur. Hoc dicendum eſt, quèd ex eodem ge-
Dyrenum nere hominum, alii ſublimentur ad Regnum,
d Sar ali detrahantur ad Poœnam. Juſtitia Dei hinc
Fukiuti⸗ patet maximè, quôd tam Quercum, quam
oms ibst. Cedrum eradicat; nec iſti parcit ob venuſta-

tem, nec illam negligit, eoè, quòd fues paſ-
Perſonarà cat. Sed Juſtitiæ ſolius memor utramque pu-
scceptio. nit, & evellit. Neque veròô fidas ſanctitati
præteritæ, & nobilitati vocationis: nam Ce-
sauperkis. dros Libani, divinà manu conſitas, dies Do-
Afebili- Wini concutit. Et ſanè miror, quòd & Quer-
as. cum, & Cedrum detruncet, quia ſublimes

ſint, cùm earum hæc ſit & dos, & pulchri-

tudo. Nimirùm animi altitudinem nec in ſu-
blimi dignitate patitur Deus, qui humiliavit
ſe uſque ad patibulum Crucis. Quare etiam,
qui loco ſublimes ſunt, animo ſint humani:
& verbis demiſſi.

Et humiliatur altitudo virorum. Verſ. 17.

Zcuſa-
tisnes,
Acauſa-
tionss

Fa ſa.

Cum mendacium (inquit Hieran) Verita-
ti, quaſi ſiipula Igni appropinquaverit, citò
voratur, & deperit.

Et introibunt in ſpeluncas petrarum, &
in voragines Terræ à fasie formidinis
Domini, & à gloria majeſtatis ejus,
cum ſurrewerit percuterée Terram.

Verſ. 19.

Advertendum, Deum ſurgere, cùm percu-
tit; ut intelligamus illius naturæ contraria
eſſe ſupplicia. Laborat itaque, dùm ſævit;
nec ſedendo novit percutere, ut deſiderio
quietis moneatur flagellum projicere. Huc
ſpectat, quod in Apoc. viſum eſt Joanni. Ex
ore enim Filii hominis Gladius exibat, utrâ-
Clemen- que parte acutus. Quis unquam enſem ore,
ria. & non potiùs dexterà evibravit? At Dei Gla-
Prov. 2r. dius tantum in verbis eſt, minatur, ſed dif-
r. Kfiilè pumit, qui ſurgere debet, antequàm fe-
Siperior rjat. Gladius in orey at manus plenæ Hyacin-
mitis. . .
this. Verba aſpera, ſed flagellum, vel mite

BDei miſe-
ricordig.

Pnitbtiæ . —— .
irf: ex floribus, vel pretioſum ex gemmis. Cor
plus tor- Kegis in manu Domini. Quo modo ea manus
queane ſævire poteſt, in qua pro enſe Cor, Amoris
Superio- ſcilicèt fons militat? Nec ſacramento caret,
vem A quod uträque parte acutus dicitur; ut ſcilicèt
tem ſuo- 9 4 9 P ci 3

„z, quàm Tam pungat vulneratum, quaàm ferientem. Ideò
renw. lenius tractet gladium, quo neceſſe eſt vulne-

Oliva

retur, ſi vulneret. Delevit Deus hominem
immiſſis aquis; at Gladio, quo carnem inter-

emit, vulneratus eſt, & quidem in corde.
Et tallus dolore Cordis intrinſecus, Delebo, in- Gen.s, .

Tit, hominem, quem creavi. Hinc eſt, quòd
in Apocalypſi nondùm obductà cicatrice ap-
paruit præcinctus zonâ aureâ circa pectus.
Quod apertè Propheta teſtatur, cùm ait; In-
ebriatus eſt in Cælo Gladius. Prius ergo Divi-
num; ut ità dicam, (nec ſanè auderem vul-
nera affingere impaſſibili Divinitati, miſi ipſa
ſe diceret dolore confectam. Eo ego ſenſu de
ſtrage Numinis loquor, quo ſe Deus Doluiſ-
ſe leribit: quod ſemper à me dictum velim,
ubi de Deo ea dixero, quæ vel Deus dixit,
vel dici de ſe voluit à Prophetis) bibit, in-
quam, priùs Divinum Sanguinem, quam Hu-
manum. IIlud autem notandum eſt, gladium

Iſa. 34. 5.

Cinfiſa.

exire ex ore Domini, quòd nimiràm contineri üi pa-

in viſceribus Miſericordiæ non poſſit. Dediſcant
Conteflarü immanitatem, & gementes an-
te ſe Peccatores, non ſine angore cordis in-
genti, falutaribus poenis expient: quando
Deus perduelles in ſcelere obfirmatos ſine do-

niant, ſedl

m&ſti.

lore non plectit. Eos Aquis immerſit, ut nau-

fragio territos gehennæ ignibus ſubduceret.

In Die illa roneie homo Idola Argenti
Ius. Verl. 20.

Ssæpe diximus, argentum, & aurum pro

ſermone, & ſenſu accipi. Caveat ergo Evan- vator va-

Concis-

gelicus concionator, ne eloquentiæ ſuæ fiat“:

idololatra. Pergit Iſaias: Et ſimulacra auri ſui,
quæ fecerat ſibi, ut adoraret talbpas, & veſ-
pertiliones. Ergo avarus ideò aurum congre-
gat, ut Talpas adoret: Animal; inquit Hie-
ron. Abſque oculis, quod ſemper terram fo-
dit, & humum egerit, & radices ſubter co-
medens, frugibus naxium eſt. Nimirùm cæ-
cus eſt, qui terram fodit: & avarus Talpa
illa eſt, quæ ſine ſenſu familiarum radices ro-
dit , fœnus aggravando, incautorum Adoleſ-
centum patrimonium occultè vorando: ità ta-
men, ut frondes relinquat, imò & augeat,
radicem verò conſumat. Hinc ſubiti floren-
tium plantarum caſus, hinc familiæ everfio.
Comederunt enim alieni robur ejus, & neſcivit.
Veſpertilio autem, ut 8. Hieronymus notat,
cùm videatur volitare, animal eſt lucifugum,
& Solem non patitur. Quod quam ad vivum
Fœneratores exprimat illaqueantes Juventu-
tem, nemo non videt. S. Hieronymus his ido-

lis, & animalibus falſa dogmata ſignificari pu-

tat: quæ & ipſa aurum eloquentiæ, & conſilii
vertunt in idolum, dàùm blandè Innocentium
pietatem, quæ aurum eſt, conflant in deſide-
rium gloriæ, & honoris. Hi conſiliarü laten-
ter radicem corrodunt. Hi Lucem fugiunt.
Omiſeram quod S. Hieron. Poſtquàm dixiſ-
ſet aurum ſermonem eſſe, & ſenſum, addit:
Quæ à Deo hominibus data ſunt, ut vel lo-

Iſa. 2.20.

Avaru.

Oſe. 7.

Coxſilin⸗
rii impii

quantur, vel ſentiant Deum: illi abutuntur vetgves,
hoc munere in Idolorum ſimulationem, jux-ue ſir’

ta illud: Dedi eis argentumi, & aurum: ipſi
verò de argento, & auro meo operati ſunt Baal.
Oſe. 2. Id quàm rectè accommodetur profanis
noſtræ ætatis Scriptoribus, apertum eſt. Ni-
mirùm Eloquentiam, & Ingenii opes Laſci-
viæ impendunt, ut Libido adoretur, & Re-
ligio ac Probitas profligentur. EX-

tu.
Oſe.2. 8.

Libri im⸗
pii veér
Poëtarum
vel Poli-
ticoraunm

(ANRN,;

E.

Yuns Qu
taula- ſanctis
14 gi n0
.
u denz
MN
m miles le
mnn ſanlgs e
, Nen in
Ctut.

Ernt

1 Pro
mi. Gentem
Mign Hoque
t Aus

E

utis ded 8
Pola. 3

1Nn 4,.
ktei h

eng. 605 int⸗
2, Miſetum

1. 00 14

n cellepte

13 4
e ui e
en 1 r Dar
l ten
in kt, aun

69. Ni
n if lum.

hin
me

er:
1 f.
ſun
ſt

te

Ver
1

WInn
Ine.
le
. l
ne 4).
ile
.
oD
eenn.

r.
inh
ii

Call.

1
Nininnx.
Wli
Um ndezn
totun .
Mun

EX CA P. III.
ISA I .

Ecoe enim dominator Dominus exerci-
tuum auferet ab Jeruſalem, & à Ju-

da validum, & fortem: omne tobar
Panis, & omne robur Aquæ: For-

tem virum, & bellatorem. Verſ. I. 2.

Fortitudo igitur (ait S. Hieronymus) Pa-
nis auferetur ab eis: ille ſcilicèt qui dicit. Ego
Joan. 6. ſum Panis vivus. Habent Judæi Panem, ſed
51. abſque Fortitudine: legunt enim Scripturas,
Lectis Sa- ſed non intelligunt. Tenent membranas, &
,Y* Chriſtum, qui in membranis ſcriptus eſt, per-

“ diderunt. Sermo proindè ſpiritualis, & Scrip-
turæ ſtudium robur Panis ſunt: quæ ſi defi-
ciant, deficient & viri bellatores.
Et Ariolum, & Senem. Verſ. 2.
Eim non Qui ſcierit (S. Hieronymus) in Scripturis

attenden- ſanctis Preſbyteros Merito, & Sapientià eli-
da. gi, non tate. Neque enim apud Judæos
ge. Senes eſſe ceſſarunt. Canities hominum Pru-
Gen. 24. dentia eſt. Cumque nongentos & eo amplius
1. annos ab Adam uſque ad Abraham vixiſſe ho-
Senes non mines legamus, nullus alius ante hunc appel-
Bernant latus eſt Preſbyter, id eſt, Senex, qui ta-

Ffuniores. . . 1 .
Vox alleg Inen multòô paucioribus annts Vixifle Convin-
citur.

Et prudentem eloquii myſtici. Verſ. 3.

B. Aloyf. Pro quo LXX. interpretati ſunt: Pru-

ſermo Si- dentem Auditorem. Ut intelligas ſatis illum

lentum Eloquentem Exemplo eſſe, qui alios nove-
erat. rit Audire. .

Et ſapientem Architectum. Verſ. 3.

Seientia
Juperba.
I1I. Par. 4.

Sed & in Paralipomenon libro (ait Hiero-
nymus) legimus vallem Artificum. Qui prop-
14. terea habitare dicuntur in valle, quòd non
Opera- eos inflabat ſcientia: ſed humilem atque man-
rius, qui ſuetum ſequebantur JESUM. Arduum ſanè
Humilis opus, ſublimia erigere, & in vallibus habi-
St, rard tare, attollere muros, & mores deprimere.

„„ Hoc rarum, & mirandum, ſi quando præ-
Talenzz Cellentes doctrind viri humilia ſectentur: Et

eum ſpi- cum Apoſtolo dicere poſſint: Ego ſum mini-
ritu. mus Apoſtolorum. S. Hieronym. concludit:
I.Cor. 15. Qui ætate Juvenis eſt, matutitate Senex eſt.
Ferem Sic Daniel adſcriptus Senioribus eſi poſt Ju-
7. dicium Senum: ſic Jeremias cum Puer eſ-
Dignitas ſet, audit à Domino: Ne dicas, quia Juve-
non ob O- nis ſum. 7
pum deſi.
derinm. Veſtimentum tibi eſt, Princeps bͦſto no-
Rer: ruina autem hac ſub manu tua.
Et reſpondebit in die ila dicens: Non
ſum Medicus: & in domo mea non
eſt Panis, neque V'eſtimentum: noli-
te conſtituere me Principem Populi-

Verſ. 6. 7.

Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum, Lib. XNVI. 279

Prudenter iſti eum in Principem poſcunt, Rer con-

quem Divitem vident. Secus enim ſi Pauper rs rc.
eligatur Divitiarum cupiditate exagitatus de- 1,licis

trahet ſpolia Subjectorum, Populiſque dam- previden-
na non ſua faciet incrementa. Qui iapientius ds neceſ-
rejiciens Imperium, quam traditum accepif ſaria.
ſet, Paupertatis clypeum acclamatiomibus, & gfer
ſuffragis eligentium opponit: Iz domo men ze,da.
non eſt Panis. Stulte, ideô avidius ſceptrum
invade, ut inanem domum regiis poſſis im-
plere divitiis. Exſaturabis horrea tua, ſi non
horreas imperium tibi deſtinatum. Enimveroô
oſor hic dignitatum ſcit, non expectandas ex
dignitate divitias, ſed erogandas: eſſéque mu-
neris Conſularis, Plebem paſcere, non paſ-
ci aà Plebe. Audiamus Hieronymi ſententiam:
Et ſicut populus, qui eum, quem compara-
tione ſui locupletiorem intelligit, Principem Operarigs
habere deſiderat: ſic, qui eligitur, conſide- Ebi vacet.
rans Paupertatem, & Imbecillitatem ſuam, Pignitas
indignum ſe efſe delato honore teſtatur, nec e an.
poſſe mederi vitiis, eſurientibus cibum tri- Saberiori⸗
buere, veſtire nudos, qui ipſe ſe ſuſtentare exempla.
vix Valeat. Ergo non ſtatim multitudinis ac- Correctio
quieſcamus judicio: ſed electi in Principa edhiben-
tum, noverimus menſuram noſtram. Quot 42.

. daßperior
panem, & veſtimentum non habentes: cùm lapſorum
ipſi eſuriant, & nudi ſint, neque Chriſti tu- tegar lap=

nicam integram reſervarint: aliis & alimo- Ius.
niam, & veſtimenta promittunt: & , pleni Superior

vulneribus, medicos eſſe ſe jactant? Cur au- *wetur,

tem iſte eligitur, cui & ars Medendi deeſt, nnes-
& Panis? Quia nimirùm Veſtem potabatur
habere ad occulenda crimina, quo nihil in
Superiore optabilius. Audi: Ruina autem hbaæc Gompati.
ſub manu tud. Ideòô fortaſsè ab Arboribus de- superier
latum legimus imperium Ficui, quòd illa hu- amari
manius cæteris peccatoris Adami pudenda ve- S,1
lavit. Ergo is Populis præſit, qui Veſtimentis 4,zu,
abundet, hoc eſt, Charitate, quæ tunica Chri- 1ui diG-
ſti eſt deſuper contexta per totum, undique melaut
peccatorum multitudinem operiens. Etſi Me- erimins.
dicus non eſt, ſi tamen velare ſciat crimina;
aptus Sceptro eſt.

Apprehendet enim vir Fratrem ſuum,
Domeſticum Patris ſui. Veſtimentum
tibi eſt, Princeps eſto noſtér. Rusna
autem hac ſub manu tua. Verfſ. 6.

Mirum quèd, propter ſolam Veſtem, eli-
gant indignum prorsùs Imperio. Planè in dies
hoc ſerpit latius malum. Nihil enim in Su-
perioribus magis optatur, quam Veſtimen- Dignitas
tum, quo non Se, ſed Subjectorum tegant, conferias
abſcondantque flagitia. Ruina ſit ſub manu, imedi
& mox in manu deponent Sceptrum. Dexte- Corre-
rd non puniri crimina;, ſed foveri deſiderant, àon¹α
& contegi. Cafeat Pane, egeat Vino, Do- or, dgr
mo excludatur; dummodòô adſit Veſtimen- 42 ar-
tum ad tegenda peccata, Princeps, inquiunt, dua.
eſto noſter. Veſtimentum, Charitas eſt, quæ Superios
operit multitudinem peccatorum; quæ ſi ad- vegligens
ſit, etſi cætera deſint, gratus erit Superior. SmAtete
Sed, non Charitas eſt, quæ ſcelus non alli-
gat, ut ſaneſcat, ſed cooperit, ut neſciatux;

& gliſcat.

Ruit

280

Ruit enim Jeruſalem, & Judas conci-
dit, quia lingua eorum, & adinven-
tiones eéorum contra Dominum, ut pro-
vocent oculos Maj ſtatis cjus. Verſ. 8.

En humanæ Prudentiæ Leges! hos tandem
Politici. fructus edidit Sapientium contra Deum Poli-
Dei Ira. tica. Ruit Jeruſalem, dum quærit, quo mo-
do Dominum, Eccleſiæque authoritatem ſub-
vertat. Nota, quòd non dicit contra Deum,
ſed contra Dominum; ut intelligamus adinven-
tiones hujuſmodi fuiſſe non de Cultu, in quo
facilè convenit inter Dominantes, ſed de Po-
teſtate, & Dominio. Quomodò autem Lin-
gua, Oculi, & non Aures Majeſtatis irritan-
tur? Quia ſcilicèt aliud loquuntur, aliud co-
gitant. Lingua gloriam Domini ſonat, &

Conflia-
rii impii.
Seniorum

exempla. P .
renpla Populorum commodum: Dei autem Oculi,
prava. quibus cor patet, cogitationum iniquitate pro-
BEccleſia- vocantur. Vel fateamur, Linguam provocare

Rieerum, Oculos Dei, quia facil?, quod impii loquun-

5. e, tur, degenerat in opera. Advertendum au-
1 Pdala tem eſt, dum Jeruſalem ruit, Judam conci-

eſſest no. diſſe; quia ad Urbis Regiæ exemplum tota
sentiſima Provincia in ſcenam impietatis componitur.
Ruit Jeruſalem, ſed non ſola ruit, at ſecum
trahit & Judam.

Peccatum ſuum quaſi Sodoma prædica-
verunt, nec abſconderunt; væ animæ
eorum, quoniam reddita ſunt eis ma-

la. Verſ. 9.

Peceagei Crimen poœena eſt; non enim ait, redden-
damna, tur, ſed reddita ſunt. Quin foœnerari videtur
ſupplicia ſua impius: nam Propheta non dicit,
Data, ſed Reddita mala.

Væ animæ eorum, quoniam reddita ſunt
eis mala. Verſ. 9.

FPœna par
sulpa.

Qui (ait de Judæo Populo Hieronymus)
Principem ſuum Romanæ tradidit poteſtati,
ipſe Romanæ ſubjacet ſervituti.

Dicite Juſto, quoniam fruëtum adinven-
tionum ſuarum comedet. Verſ. 10.

Rervor Non tantùm debemus Legis obſervantiâ eſ-
ulira re- ſe contemti, ſed ulteriùs nobiſmet arctiorem
gulas. regulam præſcribamus. Porrò hæc inventio
Regulark hon tantùm debet eſſe in cogitatione, hoc eſt,
obſer- in flore, ſed in operationum fructum debet
vanzis. erumpere. Fructum comedes adinventionum
Superior tuarum, non flore paſcêris. Sponſus, inquies,
Riui quiſ- paſcitur inter lilia. At flores ejus, fructus ho-
Jue ſit. . .
noris & honeſtatis ſunt. Iſtorum florum vel
Eccleſ. ſolus odor fructus eſt. Undè Virgo, Ege
24. 23. quaſi vitis fructificavi ſuavitatem odoris. Ad-
inventionum quoque ait, ne Singularitates af-
Peccator

fectes, ſed c ii
faler t. es, ſed cum aliis ea invenias, quibus pro

„4 ſac. ficias.

Populum meum exactores ſui ſpoliave-
runt. Verſ. 12.

Rpiſzopi Loquitur (ait Hieronymus) ſermo Prophe-
a«fines non ticus contra Scribas, & Phariſæos. Et non
audiant. eos Vocat Magiſtros, & Doctores, qui quæ-

Oliva

ſtum putant eſſe pietatem. Caveamus ergo &
nos, ne Exactores ſimus in populo, ne mu- 1⸗
lieres ſint noſter Senatus, quæ dominentur in Ec-

eleſia-
Ktici ava-

cleſtis, & de Sacerdotali gradu favor judicet ri.
Jœminarum. Agnatæ, cognatæque Clericorum Rex re-
utinam a Chriſtianis Oratoribus id audiant. get:
Quod apertiùs ex eo, quod hic ſequitur, col- Brnikr-

☚ 7 . .1 — er⸗ 3. ritas c
ligitur: Mulieres dominatæ ſunt eis. Nimirùm rtieri.

ſi Animarum Curatores in Exactores vertan- bus.
tur, Mulieres intrudient ſe in electionem Mi- Iſa. 3. 12.
niſtrantium, & Eva ab Adamo, non pauca Pigeiras
impetrabit, quæ porrigat, ſed extorquebit
Piſcium dominatum, & Avium, quò humi ga. “
repentes Angues elevet ſuper Aſtra Dei.

Qui beatum te dicunt. Verſ. 12.

Ille eſt Doctor Eccleſiaſticus (ait Hierony- Cengra-
mus) qui lacrymas, non riſum movet: qui ulatio-
corripit peccatores: qui nullum beatum, nul- "es.
lum dicit eſſe felicem: nec prævenit ſenten- “
tiam Judicis ſui, dicente Scriptur Sanct: Ne das e⸗
beatum dicas quenquam hominem ante mor- Concio
tem. Sed & in alio loco legimus: Qui benedi. ſeria ſi.
cit amico manèe grandi voce, à maledicente nihil Fccleſ-
differt. Undè ſpernentes hominum Judicia, lioy,
nec Laudibus eorum extollamur, nec Obtre- 14. 1r.
ctationibus contriſtemur: ſed ingrediamur re- Lapſiop-
ctam viam, & tritas à ſanctis Prophetis ſemi- imi eva-
tas. Quòd ſi quando erraverimus, & quaſi ho- ce
mines perverſo itinere perrexerimus: Domini e.
per Ezechiel expectemus promiſſa dicentis:
Dabo eis viam alteram, & cor aliud.

Popule meus, qui te Beatum dicunt,
ipſi te decipiunt, & viam greſuum
tuorum diſſipant. Verſ. 12.

Adulantium hic ſcopus eſt, ut decipiant. Adala-
Iſaias autem non impedire greſſus dixit, ſed iores.
diſſipare; hoc eſt, ad plura divertunt. Quod SR
quidem peſſimum ſæviendi genus eſt. Nam ‚ante,
ſi vincirentur pedes, fortaſſe vincula pertæſi
compedes exueremus: at, dum imaginario iti-
nere deludimur, abſque vinculis detinemur. Qui servir
enim duas in partes declinat, neutrâ per- Auebut.
git. Ità ii, qui & Deo, & Adulatoribus pla- Tekiaitas.
cere cupiunt, dùm utroque dirigant diſſipae-
tos greſſus, non currunt, ſed agitantur im-
mobiles.

Vos enim depaſti eſtis vineam meam: ra-
pina paupetis in domo veſtra. Verfſ.

1I4.

Quando replent, ait Hieronymus, Theſau- Eceleſie-
ros ſuos: & Eccleſiæ Opibus abutuntur in i⸗ d.
Delicias: Publiciſque Stipes, quæ ad ſuſten-,Meyinz.
tationem Paupéèrum datæ ſunt, vel Sibi re-
ſervant, vel Propinquis diſtribuunt: & alie-
nam Inopiam, ſuas, ſuorumque faciunt eſſe 5
Divitias.

Dominus ad judicium veniet cum ſenibus

Populi ſui. Verſ. 14.

Docet Reges Judicium. Cam Senibus Tri- Rra⸗
bunal aſcendit Sapientia judicatura. Eant mo- oe
dò Principes, & Præfecti, & Adoleſcentu- qe,
lis adhibitis in conſilium, ferant de Terra- Conſilis-

rum orbe Sententiam. rii bonis

Decal-

yrir M
vrr rue
dum
us Getent
. Gne
nlit,
uuan ſel 4
nſi ſeniof
mn getlatl
5
4 um
unm Nuls,
nſit ten ell
tem,
peo ſe
i mali
Mnn. zille.
es .
ile, q
me Uhlatit
u hii ng o,
ae ſe al
e ndl
lynin ebent .
iile, kegi,
ifr. exponer
ie Uantur,
natenti

Ei mer
4
26.

ed!
I4. Hoc
lig tut geſie
lentes (
de ltoel C
in tern ſ.
Vinear
nn anin
,Wcon
rklal
. rinci
10n iann, 5
mis ſed
linr; cri
t, &
i len,
ſdin Clli⸗
nn,
ſtimn ſed,
ie, n
e Arſatur;
eſlio
menn
00 ſedere
degini
n;
Ethi

lem.
r
d
GnnmA,
e d
Ent
Nnnm.

N

aton

n

4

U

fien al
gitmn 1

Dunns e,
1e 4 r.
iE⸗
,e 4 .
unt kir

e lin

1ℳ.

Euhi 16
Na Lu ti
Aeni,
enr
n e1 6

Cognitio .
ſui. nim prius decalvatur, deindè exſpoliatur lu-

Tepigitas tur deficientem in via.

Decalvabit Dominus verticem Filiarum
Sion.. In illa Die auferet Dominus
ornamentum calceatorum, & lunu-
las, & torques, O inaures, &
annulos, O& gemmas in fronte pen-
dentes, & mutatorin,; & acus;

C ſpecula. Verſ. 17. 18. 19. 20.

21. 22.
superior Multa ſcitu digna hic latent. Primò Deum
vax ex- prudenter, & ſuaviter punire. Nam à pe-

anen, dum ornamento incipit, tum ad caput pe-
detentim pervenit; in qua pœna Miſericor-
cualum eb- dia elucet, duàm, deiracto ornatu, Speculum
jieiens. tollit, ne ſcilicet nimium torqueretur, ſi ſe fæ-
Peccatum dJam aſpiceret. Secundò notandum, prius in-
* teriora corrumpi animæ ornamenta, quibus
e ** Jetractis, exteriora etiam auferentur. Ete-

Eramen nulis, torque, & annulis. Graviſſimum au-
senſcien- tem eſt, quòd poſt opum, & monilium jac-
kis turam, etiam ſpeculo privatur: quod tunc con-
tingit, cùm impius ſua ſcelera non perpendit,
nec ſe in examine circumſpicit. Tertiò; Tan-
ti mali cauſam ex calvitio intelligas proflu-
Iin. 3.17. xiſle. Decalvahit Dominus verticem Filiarum
GNion, & Dominus crinem earum nudabit. Væ
illis, quibus ſanétæ cogitationes ſubtrahuntur.
Cogies. Nublatis enim capillis cogitationum honeſtarum,
eiones pie, totus ornatus animæ funditàs ſubvertetur. Ad-
Obedien. verte autem, non calvitium ſolum nocere,
sia Spreta. ſed muadatie HD
ed nudationem quoque crinium. Obtegi enim
Suaperior debent cogitationes, & arctà cuſtodià circum-
soli debet. tegi, niſi velimus reliquam virtutum pompam
Tyio fa- exponere diripienti. Si à capite capilli revel-
Gioſs. lantur, totum mox corpus dehoneſtatur, or-
namentis detractis.

Minissa,

Et mœebunt atque lugebunt portæ ejus,
„ deſolata in terra ſedebit. Verſ.
2 .

Ideò lugent Portæ, quia Sion ſedet in Ter-
ra. Hoc eſt, Religioſæ vitæ initia lamentan-
Quàm multos lugent
ore. portæ Religionis, quos ingredi conſpexerunt ar-
Roht, dentes, quos deſides intuentur, & otio reſo-
VDro de- lutos! Creſcit dolor, & quòd ſedeat, & quòd
geser. in terra ſedeat? Quis enim ad Chriſti jugum,
& vineam advocatur, ut ſedeat? Tum quis
æ*ι uo animo ferat Religioſum in rebus Terre-
nis conquieſcere, vel iis innitendo, vel iis ſe
Religioſus delectando? Lugebunt itaque Portæ ejus: ſcili-
Delicias cet Principia ſtrenua complorabunt Exitum ig-
P ruee, navum, & ipſa ſedebit in Terra. Saltem in
plumis ſederet, nam fortè plumis ipſis eleva-
retur; crimina enim cùm aperta ſunt, deter-
rent, & compellunt ad fletum. At qui ſedet
in Terra, in Paupertate quidem conſtitutus,
ſed in cilicio otium deliciâſque conſectatus,
aut rarò, aut nunquàm ſurgit. Videtur enim
ſibi non ſedere, qui ſedet in terra. Verùm erra-
„ mus. .Æquè enim in pulvere, & in pulvino
Wigeſ quieſcitur; eo tantùm diſcrimine, quòd illa
Biau eſt ſeſſio incommoda, hæc mollior. Æterno-
rum enim immemorem in Viola, vel in Coc-
cO ſedere non mirum; in Cruce, in Igne, in-
que Spinis otium quæri, & commoda, ridi-
culum; hôcque tandem eſt ſedere in terra;,
Ethicæ Comment., LTom, VI.

„Lib. XVI.

Stromatum

281

quod ſanè opprobrium lugetur à portis Sion.
Aliò ſe transferat, Crucémque deſerat, qui

ſedere deſiderat; & ne in terra cubare durius

cogatur, Terram repetat, Colum fugiat;,
Mundo ſe iterum reddat. Dices, etiam de Ju-
ſto ſcribitur, Sedebit ſolitarius. Ità; ſedebit, Thren. 32
ſed folitarius, non deſolatus; ſilens, non gar-⸗
rulus. Imò non ſedet, ſed ſedebit, modò enim
ſurrexit potiùs: levavit ſe ſupra ſe. Quare ni-
hil mirum ſi ſeſſurus ſit; qui levavit ſe. Se-
debit itaque ſuper ſedem judicaturus duode-
cim Tribus Iſfraël in futuro ſæculo, non mo-
dò ſedet in terra; magis à terra levavit ſe-

& ſupra ſe ſtat.

EX CAP. IV.
ISA I E.

Er creabit Dominus ſuper omnem locum
MWontis Sion, & abi invocatus eſt,
nubem per diem, & fumum, & ſplen-
dorem ignis ſRammantis in nocte; ſu-
per omnem enim gloriam protectio. Et
tabernaçulum erit in umbraculum diei

ab æſtu. Verf. 5. 0.

Sic dilectum ſibi Montem cuſtodire novit Curieſt-
Dominus. Nube illum, fumo, & igne cir- o⸗ & Oe-
cumdat. Nube quidem, ut Mundanæ lucis va- sst:-
num ſplendorem, excccantéſque radios noſtris
ab ocitlis avertat, uti David precabatur, dàùm
meridiano in lumine felicitatis hanc nubem de-
poſceret. Averte oculos meos, ne videant vani- Pſ. 118.
tatem. Quia tamen plerique, etiam interpoſi- 37.
tà nube, tentare poſlent Solis aſpeéctum, fu- “ r
mum ſpargit; quo in fletum compelletur, qui „issicor⸗
lucem curioſiùs ſcrutabitur. Ignis tantum lu- diter tol-
cem ſubminiſtrat: ſcilicèt ne lucem Aulæ de= lantuar.

ſideremus, lucem Gehennæ præbet, quâ fa- Iaferni

ce prævid, rectà ad Aſtra properamus. Mi madita:

. . . tio.
rum planè: Gehennæ igne caſteè frigeſcimus, Dignitas
& cautè, prælucente gehbennâ, tartara declina- noxia.

mus. Porrò autem in nocte hic ignis ſplendet: Tribula-

non enim in felicitate felicibus, ſed miſeris, tio utili,
vel pœnitentibus lucet in mœrore. Super om-
nem enim gloriam protectio. Benignus Pater
Deus, ſud veluti oblamyde tepit gloriam, ne
ejus pompâ capiamur. Fumo circumdat nos,
ne gloriæ fumo cæcemur: Nube claudit, ne
exterioribus tenebris includamur. Quæ om-
nia eveniſſe conſpicimus Jobo, Tobiæ, cæ-
teriſque Heroibus, quibus nubem immiſit
per diem, ne à fugaci die agerentur in æter-
nam noctem. Difficillimum enim eſt, felici- peltesas
tatem intueri, nec rapi: felicem eſſe, & nexia.
Dei non obliviſci. Solem legimus ſemel con- geczis
ſtitifſé, ſemel retroactum per decem gradus. ſtaiis-
Scilicèt ad Joſu Orationem ſtetit, ad Eze-
chiæ Fletum regreſſus eſt. Ibi Ducem ora-
re ſtupuit, hic Regis lacrymas demiratus iter Digsisas

Bellum.

reflexit. Utrumque mirum & Militem genufte- nocet.

xXum, & Regem plorantem, & uterque So-
lem vel inhibuit, vel fugavit. Quin & Mors,
quæ nullius armis terretur, Regiss lacrymas
exterrefacta declinavit. Porrò audiamus, quod
ſequitur: Et tabernaculum, inquit, erit in
umbraculum diei ab æfiu; & in ſecuritatem »

A a 32 Gα

282
& in abſconſionem à turbine & d bpluvia. Qui
defendit ab æſtu Solis, à turbine defendit, &
à pluvia. Lux enim honorum Turbines parit,

Crov. 14. & Lacrymas: & extrema gaudii lubtus occupat.
173. Quare non faſtidias tabernaculum, cùm tibi
Solis lucem ſubducet; nam ſi ſubtrahit Lu-
cem, repellit & Pluviam, Turbinéſque. Qui
Amanum & curia revocaſlet, viſus eſſet ei eri-
pere lucem, ſed procellis aurd navigantem ſe-
cundiſſima ſubtraxiſſet. Crux illi ſuccrevit
in epulo.

E X CA P. V.
I S. A I K.

.

Et toreular exſtruxit in ea. Verſ. 2.

Ut in eodem potiſſimùm loco premerentur uvæ,
& vinum funderent »inquit Hieron. Scilicèt
noôn debent Superiores ad alios confugereo ut
exprimant à Subditis vinum. In Religione pre-
mantur; imo & Torcular ſupprimatur;, ne
videantur inviti dare, quod ultro proferre de-
buerant. Premantur, i oporteat; ſed domi ſit
toroulan; domeſticis urgeantur pœnis, non exwter-
nis obruantur ſitppliciis. Verbo; vel deſit Tor-

71ſ

cular;, vel exſtruatur in Vinea.

Plantavit Vineam Soreck, & aædificar
vit turrim in medio eus; & torou-
lar aſtruait in eca. Et eapectavit, ur

Tam benè cuſtodita Vinea labruſcas tamen
edidit. Felicior vines Spontæ in Canticis, quæ
. . „ 7 .
.Superior flores protulit, & uvas. At torcular, quod in
erahat bac exſtrüctum eſt, in illa defuit: quo doce-
Amoresns mur, ſæpèe ſeveritatem ſpinas producçere;, ad
kaat Auſtrum veròô ſuavitatis aromata fluere. Sarge
17. Aquilo, id eſt, abſcede, G veni Auſter, &
Ruent aromata. Uberius fructificat, quæ ca-
ret Lorculari, nec alio premitur, quam Au-
2. ſtro. Nimirùm ſpinæ ſeveritatis labruſcas gig-
2 1 . 5 £
nunt; & verendum, ne dum ſepe, & dumis
nimiùm ardtamus Vineam, dumos edat, &
ſpineam fepem; cingäâtque cultorem, a quo
nimiùm cingitur.

Nunz ergo habitatores Jeruſalem, &
viri Judlda, judicate inter Me, & Vi-
neam meam: quid eſt, quon altraà de-

Reces u- Notat D. Hieronymus Divini furoris man-
ditarſe ſuetudinem, quæ judices ſtatuit eos, qui rei
, „ unt. Hæc Vinea punienda Jeruſalem eſt;
ſubdiiu. Viri ergo Jeruſalem judicent. Tale quid &

Nathan ad David loquitur. Ità in Evangelio
Chriſtus Parabolam de Agricolis occidentibus
Filium is proponit, qui occiſuri erant. Adeò
mitis, & ſnavis eſt Ira ejus, ut neſciat de
eis ſupplicium ſumere, nilſi ipſi contra ſe ſen-
tentiam ferant. Erge & Populus interrogatur
de Vinea; ut contra ſe Ipie reſpondeat; in-
quit Hieronymus.

9

7

—

1. 4 4 „„ S 9. . . 1.
Auferam ſepem ejus, O erit in direptio-
nem: & diruam maceriam ejus, &
erit in conoulcationem. Verſ. S.

Qudam graviter errant, qui humanis tirno- Regula-
ribus Leges ſacrificant! Audiant hi Senten- rum Ol-
tiam Dominmi: Miruam, maceriam, & erit in lervantis

conculcationem. En quomodò conculcentur, gehyt⸗
. 350-
cùm Leges parpipendunt, ne conculcentur. ſruzs

Conculcaberis, non ſi ſervaveris Legem, ſed Tritala-

ſi Maceriam diſſipaveris. tio velut
Sina ſan
, 2 l S . uetur.
Vinea autem Domini exercituum Domus Hamani

Hrael eſt, & vir Juda germen dele- imorsr.
blabile ejus. Verſ. 7.

Germen delectabile ejus. LXNX. tranſtule- Religiones
runt. Novella plantatio dilectiſſima. Quod di- onoran-
ci poteſt de quovis Religioſorum Cœtu, qui 2⸗,
poſt Martyres, Se Apoſtolos, quaſi noviſſi- hesioke-
ma, ſed dilectiſſima Plantatio effloruit. Vi- ligioſard;
nea autem dicitur Domini exercituum; ut ubi & Labor.
exercitus audis, cuſtodiam intelligas, & labo-
rem, non delicias: & otium. Vinea Religio
eſt, ſed Vinea Domini exercituum. ..
Væ ,5 z. rgiti „, 4à 3 .
„ qui conſurgitis mane ad ebrietatem
ſttandam, & porandum uſque ad
veſperam, ut vino æſtuetis. Verſ. 11.
Non ſolum Aquæ quò plùs ſunt potæ, plus Habitus

ſitiuntur; verum & Vinum, quèò pluùs hauri- mWalus.
tur, plus appetitur. En hi ſurgunt ad biben- 4

dum manè, & veſpere non deſiſtunt à potu. 5
Adde qued ex Hier. Hic manè Juventutem,

veſpera Senectam ſignificat. Nec toto vitæ
tempore expletur libido bibendi; viam enim,
quam Adoleſcentes inſiſtimus, nec Senes re- Filieruæ
linquimus. Nemo enim ſpe vanâ fallatur abſ- educaiie.
cedendi Senex à vino, cui in Flore ætatis ſe Gala in-
addixerit. Nam nullus in Vino navigans nau- quieta.
fragatur in Aqua; nec moritur Jobrius, qui Renova-
vixerit Ebrius, ſed veſpere -» & mane dies tio in Sene
unus. Væ, qui conſurgitis mané ad ebrietatem diſicilig.
ſectandam, & potandum uſque ad veſperatn. pyoerafii-
Antè in lampadibus Oleum deficere permit- natie.
emus excludendi à nuptiis, quam patiamur
in cyathis Bacchum deeſſe, parentem Vene-
ris. Nota, ad Potandum conſurgunt: So-
brietas enim ſola quieſcit, & in tranquil-
lo eſt.

Propterea dilatavit infernus animam
ſuam, & aperuit os juum abſque ul-
lo termino. Verſ. 14.

Nimirùm, duùm manè confurgunt ad vitia, Gale nes
nec immunis eſt à peccatis Pueritia, Gehen- le ve ſce-
næ os patet, latiuſque devorat vel Infantes. 44.
Porròô non leve ſcelus, ligurire, & bibere,
quando Gehennæ guttur immane dilatari de-=
bet, ut glutiat Epulones-

Deſerta in ubertatem verſa, advenæ co-
medent. Verſ. 17.

Religioni
conſola-
. tienes
LXX. Si S. Hieronymo credimus, Pro gimpliei-
Advenis Agnos vertunt. Innocentes enim, & zas perei⸗
. . mites .

l

mite
Ctu
fenet.

111.

d!

P

in
ℳ Pulo,
lnn. Ghin

ſviu
lh⸗

mates:
nſe Cltet

iin enn.
Hurnin
lur.
11.
Niist
it.

Ang,
4 l

excel

Drias Ozia
1. nurrat I
5n betüt in
aumade
ege,
n en ice
am me
laelluto.
MVit a0
Mi renen P.
Hiloo Bar
Cien ſua
Mum. H.

.
Arie. lus
Ne. I lio

er egnt

S8tfomatum, Lib. XVI.

illud. LXX. Super illudch, tranſtulerunt, In

mites paſcentur in deſerti ubertate, cùm eis
Crux Hflores pro elavis, mel pro vulnere proô-
feret.
Ajpiciemus in Terram, & ecce tenebræ
tribulationss, & lux obtenebrata eſt
caligine eéjus. Verſ. 30.
peecater Propheta compatientis affectu ſe jungit Po-
initio ſas, pulo, & ait; Aſpiciemus in terram. Coœlum

“õ Cosve"- enim afſpicere non audebimus, cujus habita-
1 De torem offendimus: Et lux noſtra, quam ſem-
SS per habebamus in Deo tribulationum caligi-
Dud antro. ne obfcurata eſt. Ita Hieron. Vide Iſaiæ cor-
gil. Compati. rectionem, plenam amoris. Poſt enarrata ſce-
6 befif. lera, poſt prædicta ſupplicia, Aſlpiciemus,
5 inquit; ſuas quodammodò fecit alienas pra-
percan. Vitates, & poœnas. Præſtantiſſimus modus
zium ſce- Corrigendi, & minitandi. Aſpiciemus in ter-
lera ſia pam, & ecce tenebræ tribulationis, & lux ob-
Deis“, tenebrata eſt. Hic innuitur ſolà Mortis re-
Se g. eördatione falſam Fehcitatis lucem obſcura-
minibus. Ti; vel ex ſpe in Terrenis, vel Regibus vel
Mors ver- Opibus, collocatâ Tenebras naſci, non Lu-
tit Lucem cem.
honorum
, in Tene-
bras.
Minnn .. EX CAP. VI.
I S A I Æ.
Anno, quo mortuus eſt Rex Ozias, vi-
di Dominum ſedentem ſaper ſolium
exçelſum, & elevatum. Verſ. I. —
Neltlen Dignitas Oziam, quia ſibi illicitum Sacerdotium
tr i emaa vindicabat, leprâ fuiſſe percuſſum, Sacra
Fümenn gr zeele narrat Hiſtoria: quo mortuo, Dominus vi-
tionumn detur in Templo, quod ille polluerat. Ex quo
fons. animadvertimus, regnante in nobis leproſo

Rege, nos Dominum in ſua majeſtate regnan-
Exod. 2. tem videre non poſſe. Undé & in Exodo poſt-
quam mortuus eſt Pharao, qui opprimebat Iſ-
raël luto, & paleis, & lateribus, Populus cla-
mavit ad Dominum;, qui, illo vivente clama-
re non poterat. Et Ezechiel mortuo Phaltia;
Filio Bananiæ, peſſimo Principe, cadit in fa-
ciem ſuam, & voce excelsà clamat ad Domi-

Ezech.

II.

n num. Hæc Hieronymus. Ex quo patet, quam
en noceant impii ſeun Præſules, feu Principes,
ugut quibus regnantibus, nec Deus apparet in ſolio,
n tan Reretis nec Hebræi oppreſſi orare poſſunt. Non ideò
impius o- tamen impii Reges occidendi ſunt; ſed Divi-
idce næ Providentiæ permittendus eſt eorum exi-
16 Nnd tus. Anno, inquit, quo mortuus, non quo oc-
6 s ciſus eſt Rex Ozias. Perditiſſimè ſapiunt,

qui Coronas telis exponunt. Ungitur Prin-
ceps, ut ſplendeat: veſtitur murice, ad impe-
rium;, non cruore perfuſus ſpoliatur poteſtate.

Seraphim ſtabant ſuper illud, ſex alæ
uni, & ſex alz alteti; duabus
labant faciem ejus, & duabus vela-

bant pédes ejus, & duabus volabant.

2—
60

. Verli. 2.
Med. heri. S
S ta, G. Solus Amor de Deo triumphat. En Deus
S n'r e in ſolio excelle, ſed excelſior adhuc Amor
elinls- len nmphant. Tegnat in Seraphim. Seraphim ſtabant ſuper

,
nic e

283

circuitu ejus. Ut non; inquit S. Hieron. Su-
per Templum ſtare Seraphim, ſed in circui-
tu Domini deſcribantur. Quis timeat dexteram
irati Dei, cùm totus Charitate cingatur? quæ
non contenta operire multitudinem Peccato-
rum, tegit quoque Judicis vultum, ne ſceleræ
videat, quæ puniat. Quare nota; Charitas non
indicat Deo ſcelera; ſed faciem obnubit, ne
videat. Duabus velabant faciem ejus. S. Hie-
ronymus hic: In Seraphim Dominus ex par-
te oſtenditur, ex parte celatur; faciem enim
& pedes ejus operiunt. Qui enim amat, ti-
met, & cuſtodit. Idem Hieron. Notat Sera-
phim, hoc eſt, Charitatem alis inſtructam.
Alas, inquit, habere dicuntur propter veloci-
tatem. IIIe igitur, qui tardus eſt ad Divinum
munus, ſi ſe amare dicat, mentitur. Non
contenti quatuor alas in Dei uſum impendere,
Et duabus volabant. Otium timent vel in Divi-
no conſpectu, nec ſe ſatis Reciſſe credunt, i qua-
tuor alis Deo inſerviant, niſi reliquis volent.
Ubi ſunt, qui perlevi munere occupati, tot alas
otioſas & deſides ad pompam gerunt, non ad
uſum * Nullum in nobis talentum vacet, ſi
amamus: Nec ipſa Oratio nos impediat, quo
minùs volemus. Illud etiam prætereundum
haud eſt, quatuor alis Deo dicatis, duabus
volare: quo docemur plus ſtudii Orationi, &
Deo tribuendum, quàm Actioni. Alas Actio,
& Contemplatio partiantur; at quatuor Con-
templatio repetat, duabus contenta ſit Actio.
Porrô quæri poſſet, cur Seraphim velent vul-
um illum, in quem deſiderant & Angeli, &
ipſi proſpicere. Ideò fortaſsè velant, quia de-
ſiderant proſpicere. Proſpicere enim ſignifi-
cat, quaſi obliquè aſpicere. Quin & in Apoc.
Angeli in portis Jeruſalem cœleſtis deſcri-
buntur; quia quodammodè Viatores eſſe op-
tant, ut pro Deo nobiſcum patiantur: à quo
Voto poznarum, eos horror retraheret peccan-
tium. Quæ omnia intelligi debent, modo
quodam loquendi humano. Nam Beati, quùm
ſint Comprehenſores, neſciunt incrementa.
Suis nos geſtis erudiunt, quaſi in ſuperna ſce-
na Actores & Magiſtri. 4

Væ mihi, gaia tacui, quia vir pollutus

labus ego ſum. Verſ. 5.

Imè væ illi, ſi loqueretur labiis pollutis.
Peccatori emim dixit Deus, quare tu enarras
Juſtitias meas. Proptereà labia immunda habe-
bat, inquit Hieron. Quia cum peccatore Po-
pulo verſabatur: vel certè ità intelligendum:
Quia tacui, & non audacter Oziam impium
Regem corripui. Ideo labia mea immunda
ſunt, & Laudes Domim cum Angelis canta-
re non audeo. Hæc Hieronymus. Patet er-
go, quàm fodum ſit os Concionatoris, qui
floſculis plagas Populorum ornat, non ferro

Accuſa⸗
tores in-⸗
vidi.
Cenſores
alioràm.
Aperire
alienæ
erimina
rard ſolet
Charitas,
Murmis-
ratie
Corrscliog
led non
importis=
na.

Fervor
Collegz
Fervor
ultra Re-
&* laz.
Adio poſt
Ors tioné.

Sservien-
dum Des
omnibius
omnind
meimbhris.
Seientia
cum ſpiri=
tis.
Talents-
rium uſus.
Labor.

Zelus a-
nimarum
Orationi
non cedat.
Spiritua-
lia Nadiis
4 teſer-
renda.

Concio= .
nator Vva- 2
nius.
Pſ. 49. 16.

Currekkio

necéſſaria

Superior
non corri-
gens in ſe

. . . . „ esrat
curat. Fiores gladiis ſæviores, quibus & vulne- n⸗ .
ra Gentium corrumpuntur, & labia volluuntur
Sacerdotis.
Et volavit ad me unus de Seraphim, &
in manu ejas oaloulus, gquem ſorci-
. 2 FFuyuporior
pe tulerat de altari, & tengit os enn, dif
meum. Verſ. 6. 7. ereione,
S nec omues
Et notandum eſt, quòd ad Jeremiam, quia ses d e
A a 4 labia ret.

284 – Oliva

labia non habebat immunda, ſed tantùm di-
xerat; Neſcio loqui, quia juvenis ſum: exten-
dit ipſe Dominus manum ſuam, & tetigit os
Jerem. r. ejus, & dixit: Ecce dedi ſermones meos in 05
id. 15. tuum. Porrô ad Iſaiam „ qui dixerat; Vir pol-
Saperinr lutus labiis ego ſum, non Dei manus porrigi-
Amore & tur, ſed Seraphim mittitur à Deo. Hæc Hie-
Spirita ron. Vides itaque diverſam diverſis ingeri
ues ra- purgationem. Puero innocenti Deus Verbum

Sz e immittit; Viro polluto Seraphim igne labia
„en mae Lépuürgat. Nota, Propheta purgatur carbun

wyd da- culo, hoc eſt, gemmâ, ſed gemmà non de
cas vik. Trario, vel Foro, ſed ex Altari ſublatà. Non
Dileretio. placent Superiores, qui dàùm arguunt peccan-
Correctio, tem, prædicunt, fore, ut riſi Leges ſervet,
ſea ſine & ſtudeat, poſtremus in Clauſtro ſit. Nolo
Politics. carbunculum, ſeu carbonem, niſi ex Altari.
Nihil illi Humanum proponatur, ſed Dei in-
Erempla geratur metus. Cur autem Angelus, qui for-
Ssuperio- Ccipe tulerat carbunculum de Altari, manu eum
Canr,hs enet, dum labia purgat? Planè, ut imelli-
miris ſit. gamus non melius alienum ſcelus corrigi,
Confeſas- quàm Exemplo, & Igne manuum. Credide-
vipæna rim quoque Angelum carbonem manu geſta-
T it re, non forcipe; ut diſerete ſæviat, & prils
Faaleen- ignem manus propria, quàm alienum os patia-
ti. tur. Antè igitur, qui corrigunt, pœnam;,
saperior quam infligunt, experiantur; ignémque, quem
m itis in aliis deſtinant, manu ſtringant. S. Hieron. Itaà
en i. hic ait: Manus autem & à Deo, & à Seraph
rene. mittitur; ut Propheta tactu non terreatur ex-
terno. Eant nunc immoderati ſcelerum vindi-
ces, & lapſos gladiis haſtiſque ſublevent’Bar-
barorum more, cùm Angelus ne Iſaiam ter-
reat, forcipe abſtineat; magiſque manum ſub-
jicit igni, ne pollutum labus Prophetam aut
Lapſi ſua. lædat, aut terreat. Angelica ſanè ratio curan-
viter e= di, & corrigendi pollutos Prophetas! Car-
vandi. bunculum quoque non carbonem, nec de for-
Eccleſia- nace Babylonis, at de Altari Domini reſperſo
Kiei, & thymiamate, ad mitigandam purgationem mi-
Reges de- tis Angelus detulit. Ita nimirùm ſævit, punit;,
Renkicl & purgat Charitas. Quin gemmis, non igne
„3, 5
honorifße? Purgat. In Hebræo pro Carbone Calculus le-
corrigen- gitur, quem nos carbunculum interpretamur.
di. In Carbunculo lucens Doctrina monſtratur.
Quod autem ait, in manu habebat carbonem:
manuum intelligamus operationem. Aut certè
manus apparuit, ut per ſimilitudinem huma-
næ formæ, dùm manus cernitur porrigentis,
Propheta non timeat.

uem mittam, & quis ibit nobis? Et

dixi: Ecce ego, mitte me. Verſ. 8.

Alii putant idcircò ſe obtuliſſe Iſaiam, quia
exiſtimabat Populo proſpera nuntianda, ſed
IIa. 6. 9. quia audivit; Vade, & dices Populo huic- Au-
ribus audietis, & non intelligetis, & videntes
” videbitis, & non cognoſeetis: Proptereà in con-
ſequemtibus dicente ad eum voce Domini,
IIa. 40. 6. Clama, non ſtatim clamat, ſed interrogat;,
OQuid elamabo? Et Jeremias, cui dictum fue-
Jer. 2y. Tat: Accipe calicem, & potionabis omnes gen-
15. tes, ad quas ego mittam te; libenter acci-
Laus Sa- piens ſuppliciorum calicem s ut Adverſariis

ite- *gentibus propinaret, biberéntque, & vome-
„» . „„
reensis, Tent, & caderent: poſtquàm audivit, Vade,

Jer. 20. & primum propinabis Hieruſalem: Reſpondit:
geveriras Pecepiſti me Domine, & deceptus ſum. Hæc
granag. S. Hieron. Qui nihil planè addendum niſi op-

timè explicaſſe, quàm arduum ſit, vel Pro- Namani
phetis Veritatem prædicare, ſi ſit amara. temorete

Et longè faciet Dominus homines: &
multiplicabitur, quæ dereliécta fuerat
in medio terræ. Verſ. 12.

Cum Religioſi ab hominibus deſerentur, Familis-
tunc creſcent, & ſuis anguſtüs dilatabitur α enn
Religio. Mirum hoc, quod Propheta ait, a gin,
Longe faciet homines, & multiplicabitur. Et , wie
undè augetur niſi hominum multitudine? Per-
git Iſaias, Et adbuc in eàâ erit decimatio: & Iſa. 6. 13.
rursùm erit in depræfationem, ſicut terebinthus, Abnega-
Eicut quercus, quæ projecit fructus ſuos : kio ſui.
Janbttum ſemen erit, quod ſteterit in el. Quid
aptius Eccleſiæ, ſeu Cœnobiis? cùm glandes
projecerit, tunc glandibus ex ſancto germine
Homines, imò Angeli ſuccedent. Tunc ſan-
ctum ſemen erit in ea, cùm ipſa velut quercus
projecerit fructus ſuos. Fructus Quercuum tra-
hunt quidem ad ſe, ſed immundas Sues. Uti-
nam deſint in Religione, qui nugis impios
paſcant. Deſeratur ab hominibus, vel ipſa Prin-
cipes deſerat, & multiplicabitur; proniciat fru⸗
ctus immundos, & ſanctum hiet ſemen ejus.
Nota, non ait ſanéctum germen,; ſed ſanctum Tervor,
ſemen erit. Quia viri Religioſi non virgulta, es
at ſemina eſſe debent; non enim ſufficit ut flo- ans
reant, niſi Mortificatione ſuã velut? ſemen i Reli-
alios ſerant, & gignant. Aquila legit: demen giaſis.
ſanctum erit germen ejus. Ut intelligamus non Zelas a-
ſolum ſemina eſſe debere humo defoſſa, ſed
germina & ſemina, nimirùm ut Horeamus At.
ſuper terram Exemplo, lateamus ſubter ter- ſervan-

ram Humilitate. Semen erit germen ejus. tia.
Talenta
cum ſpiri

146.

EX CA b. VII.
IS A I Æ.

Aſcendit Raſin Rex Syriv, & Phacee
Filius Romeliæ Reæ Iſrasl in Jruſa-
lem ad præliandum. Verſ. 1.

Hæreticos, atque Gentiles contra domum Yyi, fa-
David Argumentorum gladiis dimicare nulli dioſa ad-
dubium eſt; Ut qui inter ſe diſcrepant; in versus Su⸗
Eccleſiæ oppugnatione conſentiant. Juxta il- le olſ.
lud, quòd Herodes & Pilatus inter ſe diſcor- „antiam
dantes, in Domini Paſſione amicitiâ fœderan- Regalari.

tur. Hæc S. Hieronymus.

Egredere in occurſum Achaz... Et dices
ad eum: Vide, ut ſileas: noli time-

re, & cor tuum non formidet à duar &briti

0 r51 ,ͤſzp- Incasrna-
bus oaudis titionum fumigantium iſto- ete,

rum & c... Pete tibi ſignum à Domi- ta, aßtra.

. Servitus
no Veo tuo. Verſ. 3. 4. II. r

* . ra Li-
Auxiliatus eſt ei Dominus, ut ſub occaſio- bertas.

ne Miſericordiæ, quâ populum liberabat ob- Dei Libe-
ſeſſum, Filium ſuum nuntiaret de Virgine ralitas ut

. . . éaA-
naſciturum. S. Hieron. Duas autem caudas Ti- zre, e.

tionum fumigantium, vocat Sapientiam ſæcu- aKonei
larem, hæreticumque Sermonem;, quorum fi- uerit.
nis exuſtio eſt. S. Hieronymus. Sapiemtis
Egrede- bryofana.

u Col
iin in prin
Nalet
in ſupe
tur. I
Gilabat
ſte ee
Tamen
harte
in wtüis
u tm n
1. Nuntlata
leſi ſed vant
ni (mng col
1 an

Neea
4 Gan l
nln ee, ſyit
uſß Pheta
c, tempor
i n
l ſolos lal
nt. muy.
ii næ habe
m /fn. non dcc⸗
N. ,
ailis. lyn ae
„ egem
Pirhs Gkatur I.
Mape tann non

¹ iln non

i.
3 Achaz;

iß. 1e ſlin
114. d ſe ll⸗
Eempore
is e
is i ipfun
ints. gemn allo⸗
1o manc
Imtt vel ſ
ſocio Pra
Nee pot
Achaz .
altur,
Urgente
i⸗ Ueo eor
ſe dee dion
Uun Re ſein
un. I, nn
lnſir Deo, D
un Uelo,
lp:. .
15 Nen ſo
us ut, ſoe
tan. ait Ad
1 (nien
ia ſceb
facebant

in
aA en. Ad

Orkehiſo

en

lgt

imn les
„ ph

tiu,

eun
utiun N
Dr
R0N
ℳ
CA
ſb⸗
ſbenht
u
dei
e ;
wil/
in r/,

Egredere in occurſum Achaz Tu, &
qui dereliétus eſt Jaſub Filius tuus, ad
eattemum Aquæ-duötas Piſcinæ ſu-
Perioris, in via agri fullonis. Verſ. 3.

Peliciaæ Conſiderandum eſt, quòd impio Regi Iſaias
immemor

at⸗ jubeatur occurrere, exiens de loco ſuo, non
vonſcien- . . „ . .
ie & . in principio Aquæ-ductús, ſed in extremis fi-

Stromatum, Lib. xVI.

285
Nam utrumque cum ſocio præſtitit Iſaias. Re-
ges enim Syriæ, & Samariæ caudas titionum
appellavit, Deôque moleſtum Achaz dixit;,
ipsique Diffidentiam, illis Superbiam objecit.
Non tamen detracturus Regibus, & quidem
Hoſtibus, nec reprehenſurus Regem, & qui-
dem ea in Urbe regnantem Adoleicentem
Filium excluſit, ſed Dei juſſu aſcivit. Cùm

tamen, & Reges quibus detrahebatur Jeruſa-
lem obſiderent, & Achaz eſſet, qui erat co=

ternitatis nibus Piſcinæ ſuperioris, ubi ſordes, & ma-— ercendus. Incommodum quoque fusrat Iſaiæ,

eklics. culæ purgabantur. Quamvis enim Achaz reg-
naret ſuper Judam; tamen, quia impius erat,
in ſuperioris Piſcinæ extremis finibus moraba-
tur. Ità Sanctus Hieronymus. Et Primò Achaz
diſtabat quàm maximè à loco Purgationis; &
forté eò deſcenderat belli timore perculſus.
Tamen vel inſtante periculo extremam Piſci-
næ partem accolit. Secundò Adeò deſipuerat
in vitiis, ut nec in tanto diſcrimine Prophe-
Rer re- tam accerſeret, acturus de bello. Tertiò,
gat. nuntiatà obſeſſione, non currit ad mœnia,
Conſilia ſed vano Piſcinæ aſpectu detinetur non advo-

Eßn cans concilium, non cogens exercitum, non
4 3 .
. eeH„ Caſtra luſtrans. Planè ſtultus Princeps nun-

di. quàm ſapiens evadit, nec effœminatus in pa-
In Mor- ce, ſpiritus induit Regios in bello. De Pro-
te non Abi pheta digna etiam notatu ſunt. Primum: nec
conſulet, tempore tantis periculis obnoxio, quibus ipſe
alzeg ſolus facere poterat medicinam, Regem adit,
neglexit. & mavult perire Urbem, quam Regiæ gra-
Drsei tiæ haberi appetens: &, niſi Deus imperet,
nium im- non occurrit Achaz. Imô quod Deus dicit,

tnee Egredere in occurſum Achaz, jam feſtinantem
is Regem declarat, ut excepiſſe magis Achaz vi-

Principũ deatur Iſaias, quam adiiſſe. Secundò: Prophe-
non expe- tam non ſolùm non habitaſſe in Aula, nam

venda, illi non diceretur, Egredere, ſed Ingredere ad
i atie. Achaz; verùm etiam limen illud non attere-

Religio re ſolitum. Nam ſi Rex ſperaſſet attracturum
ſus in Au- ad ſe Iſaiam, non illi occurriſfſet, præſertim
la. tempore tantarum calamitatum, ſed miſſis nun-
W 5. tiis ipſum evocaſſet in Palatium. Tertiò: Re-
Wwiegg 4da. gem allocuturus de rebus graviſſimis, Deo ip-
ſo mandante, non ſolus exit, ſed filium aſſu-
mit vel ſocium, vel teſtem. Huc, huc, qui,
ſocio præ foribus relicto, ſoli cum ſolis agunt.
Nec potentiores ii, quibuscum agunt, quam
Achaz Rex; nec gravius negotium, de quo
agitur, quam bellum, & regni totius ſumma,
urgente obſidione; nec ſanctiores ipfſi Iſaia;
Religieſſ nec eorum major dignitas, quam Prophetæ;
in Vita- nec dignioris legatione fungentes, quam Dei;
tieniba nec ſocius familiarior, de quo libera ſit diſpo-
hene“ ſitio, quam Filius. Et tamen lſaias miflus à
Familia- Deo, Dei Propheta acturus cum Rege de
rita, cum Bello, & de Incarnatione Domini, quæ ta-

ſeclari, men à ſolo Angelo cum Virgine peragi de-
w t buit, ſocium non excluſit, qui etiam Filhus
ou. erat. Adde, quòd nec in Aula erat, ubi diſ-
grai, crimen majus, nec temporis anguſtiæ nugas
vtique ſuadebant, aut prolixum indulgebant ſermo-
sermo nem. Ad mœnia hoſtes, Rex cum Iſaia; at

lerius, & teſite Filio, & Virgo, quæ ſola meruit ſalutari,
4 . coram teſtibus debuit prædici a Propheta. Quin
& ſocio non caruit Regem alloquens, non in
Qubiculo demiſſo aulæo, non in Aula, ſed in
Foro ad fines Piſcinæ ſuperioris coram omni-
bus., Ingens documentum fugiendi ſolitudinem
cum Regibus, vel in Regia. Neque verô di-
cat quis, eum, cum quo ſemoto arbitro agit,
à ſe objurgandum, vel alios apud ipfum.

tam ærumnolſo tempore, quem ſolum habe-
bat Filium aſſumere, furenti plebi, & impunè, Relisi ſ
propter obſidionem graſſantibus prædonibus, -ociati
expoſità domo, & ſupellectili. Unus domi erat vias, &
Filius; afſumatur tamen, inquit Dominus, nec ſubeant
. . . „
ſolus Regi occurras. Quid, quòd Angeli cùm
formam humanam ſubiere, non ſoli appa-
rent. Abrahamo tres advenerant naſcituri
Haaci nuntii: bini ad irrogandum ſupplicium
Urbibus, & indè extrahendum Loth perre-
Xerunt. Solus, inquies, Angelus fuit, qui ſe
Tobiæ comitem in viam dedit. Quin ais
ideò accurrifle Raphaëlem, ne Adoleſcens
Tobias incomitatus iter arriperet. Non ſo-
lus Angelus, ſed ne foret ſolus Puer, Ange-
lo ſociante deducitur Denique facturus Deus
hominem, non ſolum Filium adhibuit, ſed
Tota Trinitas, Faciamus, inquit, bominem; Gen. te
ut ipſe intelligat, non ſe conſervandum, ſi 26.
ſolus ſit, qui tribus conjunctis Perſonis Divi-
nis creatus eſt. Poſt creationem veròô, ne ſolus
foret, coſta illi detrahitur, quò inſociatus non
vivat. Et ſanè Eva non deciperetur à Dæmo-
ne, ſi non ſola procul à viro fabularetur cum
Angue.

Pete tibi ſignum. Et dixit Achaz, Non
petam, & non temabo Domium.

„

Non humilitatis eſt, ſed ſuperbiæ, quòèòd
non vult ſignum à Domino poſtulare. Quam-
quàm enim ſcriptum ſit. Non tentabis Domi- Matth
num Deum tuum; tamen juſſus petere, Obe- 4.7⸗
dientià debuit explere præceptum: praſer-
tim cùm & Gedeon, & Manué ſignum pe-
tierint, & acceperint. Quamquam, Non belitséca⸗
tentabo Dom num; poſſit legi, MNon exalta.
bo Dominum. Sciebat enim Rex impius, ſi
ſignum poſtularet, ſe accepturum, & glori-
ficatum iri Deum. Ergo quaſi idolorum cul-.
tor, non vult ſignum petere. S. Hieronymus.
Superbiam animadvertere licet Imperantium;
qui, ne petant, nec Obedientiam, nec Mi-
racula curant. Urbs obſeſſa eſt, jam ſemel
ab eiſdem Regibus clade ingenti affectus fue-
rat Achaz, Regium tamen tumorem depone-
re neſcit. Notandum autem, quam fucata ſit, Tepidinas
& ſub larva Pietatis ſe diſſimulet humana Sa- nimium
Pientia. Exaltationem Dei, Tentationem ap- ciream-

pellat. Sed idem eſt, Non Tentabo inobe- KE.
diens, quàm obediens non Exaltabo Domi- 4 en-

num. Ita, qui aliquando imbecillitatem Su- Zela, -
perioribus opponunt ſuam, non dicant, Nolle aimarum
ſe Deum tentare; Nam ſi juſſus non obedias, bericula
idem eſt, teſte Hieronymo, Non tentabo Do- Eernuns.

. otedien-
minum, ac, Non exaltabo Dominum. zia Breia
1.

Ecce Virgo concipiet. Verſ. 14.

Familia-
itas cum . —
Sasulari- transferat ſermonem. Importunum ſanè vide-
gus neſtra batur in tam ancipiti Urbis inopinatò obſeſ-

ſit ſeria. ſæ diſcrimine protrahere in longum ſermones

sermo de Deo. Prælertim id non probante Rege,
H qui non poſtulaturum ſe dixerat ſignum. Ni-
Sankani- hilo minùs Propheta, expoſitis iis, quæ fa-
Zzas. ciebant ad præſens periculum avertendum;,
WEterna ne videretur ſæcularia tantùm tractafle, nul-
tantum Ià temporis, bellive habitâ ratione, de Do-
Eceleßa- mini Incarnatione vel per ambages diſſerit.
ikre- Ecce Virgo concipiet. Planè timorem omnem

politica, pedibus ſubjectum premebat Iſaias, qui cum
ul ſpiriuu Rege ſermonem abſolvere nequit, niſi bel-
condita. licis Divina permiſceat, &, cùm incœpe-
rit ab humanis, ad Coœleſtia impavidè dila-
bitur.

Butyrum & mel comedet, ut ſciat re-
probare malum, & eligere bonum.

Verſ. 15.

Eleckie
Natus.
Mortifi-
tatio ap-
perenda.

Cuür ità canis, Iſaia? nam felle illum in
Cruce ſaginatum lego, melle, aut butyro re-
creatum non lego. Prætereà num fſcivit elige-
re bonum, & reprobare malum, qui & Cru-
cem amplexatur, & Regnum fugit; ſapien-
tium ampullas declinavit, piſcatorum ſimpli-
citatem inſtruxit. Vel Mundus errat in electio-
ne boni, vel Chriſtus. At Mundus eligit,
Chriſtus verò non eligit ſolum, ſed & elige-
re ſcit & reprobare.

In illa Die radet Dominus in novacula
conducta, in his, qui trans fumen
ſunt, in Rege Aſyriorum, caput, &
Pi os pedum, & barbam univerſam.
Verſ. 20.

Dei miſe- En Divini furoris ſtrages! novaculàâ pro en-
ricordia, ſe utitur, pro detruncatione membrorum bar-
Clemen- bam radit, nec pilos pedum dedignatur abra-
tia. dere. Id præſtat iratus, quod, ut homo præ-
ſtaret, pretio foret adigendus. Non ſolùm au-
tem pro gladio novaculam adhibet ſed in no-
vacula conducta. Mitis enim & ſuavis Domi-
nus omni ferro caret, nec ſævire vel in pilos
novit, niſi novaculà ab Afſſyriis mutuatà. Ni-
mirùm capilli capitis noſtri numerati ſunt,
quos vel radere, niſi neceſſitate impellente,
Superior non conſuevit. Quòd autem iratus pilos deme-
ſit mitis. tat ferro, non manu eradicet, ideò fit, ut
iterùm abraſi pili renaſcantur. Novaculàâ uti-
tur, non tam ut comæ decore nos ſpoliet,
quam ut ferro demeſſa coma repullulet, & in
ornatum ampliorem afſurgat. Hinc Dominan-
tes intelligant; quàm lentè ad capita deve-
niendum ſit, cùm Deus Iræ ſuæ terminos ca-
pillos fecerit; & erubeſcant tot necis inſtru-
menta domi aſſervare, cùm Deus conductâ
4 novaculàâ de hofſtibus ulciſcatur. Nota quoque
Juſtitiæa Novsculd uti Deum puniendo; quèòd Mova-
4qua eimn- cula ſine ullo diſcrimine Pilos radit. Æquè om-
nisee 6 . nes demetit. Juſtitiam ſuam commendat, quæ
Perſonari æqua omnibus, non uni parùm, alteri mul-
aceepzio. tum nocet, ſed omnes indiſcriminatim punit.

Correcie Demum, Novaculà non pungit, ſed radit.

Notandum, quàm facilè ad Divina Vir Dei

Oliva

Superiores quoque puniant, ſed contumeliis eareas
abſtineant. contume-
lius.

EXK CAbP. VIII.
ISA I .

Sume tibi librum grandem, & ſoribe in
e ſtylo hominis; velociter ſpolia de-
trahe, citoò prædare. Verſ. 1I.

„
Non Dei, ſed Hominis ſtylus eſt, ubi de
ſpoliis, & præda agitur. Nam Deus veſtire
conſuevit, non veſtem detrahere, de ſuo con-
ferre, non aliena invadere. Quare ad hæc ſcri-
benda lingua Coeli vernacula impar, mutua-
tur ab Humana prædandi, & exſpoliandi vo-
cabula. Cur autem librum grandem compara-
ri jubet; ut duo in eo verba ſcribantur, Præ-
dare, & detrahe? Planè verbis duobus vitia
omnia includuntur. Bellum enimvero hic enun- Bellum
tiandum erat, quod Nomen eſt unum; ſed ferex ſoer
ſcelera univerſa complectitur. Volumen in- "rum.
gens, ut deſcribatur Bellum; ex Bello enim
rapinæ, furta, ſtupra, ſacrilegia, homicidia,
perjuria, ſævities, incendia, blaſphemiæ.
Quæ omittimus, quoniam grandi libro care=
mus, in quo ea Deus exarari, deſcribique
mandavit Iſaiæ.

Dei miſe-
ricordia.

Crudeli.
tas.

Vnio laſa.

Pro eo quòd abjecit Populus iſte Aguas
Silos, quæ vadunt cum ſilentio: &
afſſumpſit magis Raſin, & Filium Ro-
meliæ: Propter hoc Ecce Dominus ad-
ducet ſuper eos Aquas fiaminis fortes,
& multaàs, Regem Aſsyriorum &
omnem gloriam ejus: & aſcendet ſa-
per omn's ivos ejus.“. Et ibit per Ju-
dam inundans, & tranſiens, uſque
ad collum veniet. Verſ. 6. 7. 8.

Sanétus Hieronymus ait, Populum noluiſ- Cura ſu-
ſe ſervire ſtirpi Davidis, ſed mancipaſſe ſe Re- Zerfus.
gibus Syriæ, & Samariæ: Deum autem, in Religioſms
peenam tanti ſceleris Aſſyriorum Regem im- Aulicus.
miſiſſe, à quo direpta omnia, una exceptà Protedtis
Hieroſolymâ. Quot ſunt, qui, dùm faſtidiunt nes ſacu-
Aquas Silos domi placidas, foris Aquarum uaan,
fortium impetu hauriuntur. Fit plerumque, 2 bres
ut reſpuentes Sceptrum David, pro uno Do- non que-
mino pluribus ſe Tyrannis addicant, quibus yatur.
tamen ſervire non permittuntur ab extero corkin.
barbarôque, quem non putaverant, ſubacti, 14 2 ,
& abducti in ſervitutem. Cellulæ cum filen- Retgiſs
tio fluentes undæ aliquando ſunt odio, pro in Aala.
his externæ Aquæ cum murmure adamantur.
At Deus Ægypti flumina in nos corrivat;, Verkbum
quibus non recreamur, ſed obruimur. Qui Dei Coci.
enim ſolitudine frui potuiſſemus, nugarum d
appetentes, cognatorum interdiu inundamur να.s
calamitatibus. S. Hieronymus hic. Dominus n.
miſit ad Aquas Silos, quibus cùm coœcus la-
viſſet, lumen oculorum accepit. Quod poſt
ſigni magnitudinem, indicat non aliter cæcita-
tem Judæorum, & omais Increduli poſſe ſana-
ri, niſi doctrinà Aquarum Chriſti: quæ ant
re-

nnd K

ſrep
Audi

nh Man
1 em e
nti gnleret

iſſe Ut kenti
16
zuiſn In Ne
nin o, le
7
eln
nu.
m leletulr,

1 4 & ſeeri

uſnn is uſdn

gn imnien
1 ſolum te
6 1,. t! ei
4fun det
Giem
lut, &
tdun
Detaturt

Mon 4

Ouc

6
li⸗
G

Nu Proh
un. rione

. lin ti0. 0

At.
ena
nt lugn

1 ici C.
liien tebiem
. Cni⸗
4. Ullclens
. furit ſe
⸗ nit dan
hi 4 Rud
ſin Vel ubi
i“ elnune
lut B1
Altem,
ern
Ihlnatur
Cun,
luninr
Enr
ia:
u n

kſuii,
WMtonnt

Nemm

Stromatum, Lib. XVI. 287
Rrepitu, & clamore verborum leniter fluit. Solus Deus timendus, quo ſecuri pugnabi-
4 mus. Nec prætereundum illud: Et timorem Tentatid

Audite univerſæ procul terræ: Confor-
tamini, & vincemini: abcingite vos,
& vincemini: inite conſilium, &
diſſipabitur: loquimini verbum, O&
non ſiet; quia nobiſcum Deus. Verlſ.
9. 10.

Perſecutio Nobiſcum ſit Deus, & ſæviat Mundus.

non ti⸗

ejus ne timeatis. Antè Impius timet, quàm gen ⸗
timeatur. Non ferro pugnat contra nos Mun- nerſecei
dus, ſed metu; nos illum, timendo, arma- geili.
mus, illéque noſtris nos opprimit armis. Ideô-
que non ait, Et ferrum ejus ne timeatis; ſed
timorem ejus ne paveatis. Exarmabitur, ſi
non timebimus: timor ejus fit timor noſter,
dùm pavemus. Non timebitur Mundus, ſi non
timeatur; timebit, ſi non timebimus. Memi-
ni Sapientem dicere ſofhitum, Neminem timeo, Timay

menda. Hæc enim ait Dominus ad me: Sicut in duia Deum timeo. Ioſe pavor veſter. Iimea- Oes
Tentatio r ee S mus, ne paveamus: Deus ſit terrori, ut
non nocet. forti manu erudivit me, ne irem in via Mundus deridiculo habeatur.
Populi hujus. Verſ. 1I12=
Manu Dei tain flagell Et cùm dixerint ad vos, quærite à Py-
Corresis Mahu Dei armatä non tam Haägellemiut; thonibus & à Divinis, qui ſtridunt in
lens. quam erudimur. Mirum autem quàm leniter

severltas vulneret, qui niſi vulneratum moneret de vul-

incantationibus ſuis: Numquid non

n , unere, vulnus non agnoſceret! Hæc enim ait Do- Populus à Deo ſuo requirit pro vivis
vivoydig. Winus ad me. Itaque ſuavia ſunt vulnera, quæ à mortuis! Verſ. 1 92

Confaſa- ut ſentiamus, monendi ſumus à vulnerante.
rei nsAu: Ità Nathan Davidem vulneravit ipſius gla-
immites. dio, ſed tam ſuaviter, ut Rex vulneratum
Superior . —.
giſeretus. ſe non crederet, niſi de inflicte vulnere mo-
severi neretur. Quod ut reſcivit, Peccavi, inquit;
1as; ſed & flevit. Sic Job ulcere peſſimo ad medul-
nen ſava. las uſque vulneratus, vix tactimn ſe credidit
2. Reg. 12. inquiens: Manus Domini tetigit me. Itane-

Hoc ſcire debetis, quòd unaquæque Gens
proprios conſulat Deos; & de vivorum ſalu- Mors.
te mortuos ſciſcitetur. A mortuis, ſive mor-
tuorum hominum ſimulacris de viwmemtibus gilæ-
ritis? S. Hieronymus. Quod Hieronymus & Akroler
Scripturæ damnant, hoc ego aliquo modo gie.
evenire cupio. Optarem namque, ut Cæſa-

13. ſolum tetigit, qui tot vulneribus Te confe- res, Duces, Equites, quique olim floruerunt
Job. 19. cit? Sciliceèt artifex manus, quæ Adamo co- in Mundo, & modò ſotent in Sepulchris„»
21. ſtam detraxit ſine ſenſu, itaà ut ne ſomnum

quidem ejus turbaverit, & Job ferire va-
luit, & erudire Iſaiam tam leniter, ut ille
tactum ſe dicat, hic fe prorſus ignoret vul-
neratum.

Won dicatis, Conjuratio; omnia enim,
quæ loquitur Populus iſte, Conjuratio
eſt; & timorem ejus ne timeatis, ne-
qus paveatis: Dominum exercituum
ipſum ſancificate, ipſe Pavor veſter,
& ipſe Terror veſter. Verſ. 12. 13.

Humani Prohibet Dominus dici Conjurationem, &
timores. rationem reddit; quia omnia ſunt Conjura-

Hamines tio. Oppoſita ſibi iſta videntur, ſibique re-

non ti.

„ pugnat Deus. At quàm Divinè! vetat enim
menai.

Cenfden- rabiem, ac ſi dicat: Cur madè vociferamini

dici Conjurationem, illam ſævientis Populi

viventes docerent, quod Concionatores per-
fuadere non valent. O ſi redwivâà voce refofſa
Cadavera perorare poſſent, quàm acri Ora-
tione inveherentur in ea, quæ nos ecrum ex-
emplo ſeducti magnifacimus 1 MNon eſſet ita-
que abs re inducere perorantes Sardanapalum
in Gulam, Alexandrum in Ambitionem, Se-
miramim in Libidinem, ſuâique exponentes
poœnas, ſceleribus ſatas peractis.

Corruet, & eſuriet; & , cum eſurierit,
iraſcetur, & maledicet Regi ſuo, &
Deo ſuo: Et ſuſpiciet ſurſum, & ad
terram intuebitur: Et ecce tribula-
tio & tenebræ, diſſolutio, angu-
ia, & caligo perſequens, & non
poterit avolare de anguſtia ſuc Verf-
21I. 22

tis in Conjurationem, cùm omnia, quæ Mundus . . =U
Tian. agit, Conjuratio ſint? Numquid navum, aut Deſcriptio iſthæc eſt hominis affixi lectulo;
12 . – 2 „ . . . . . 7 „ .
Bas:. inſolens eſt, quòd Mundus ſæviat? & cùm & jamjam morituri. En atrox ſpectaculum 1oι⅝AHu

furit ſævit, & cùm arridet furit, & depri-
Mundus mit duùm extollit. Cur ergo dicatis in una ſra-
Iallaz. ge Proditorem, cùm ſemper & ubique graſſetur
Peliciua: Vel ubique vociferzmini, illum Conjuraffe,
infelix, & vel nunc ſilete, cùm apertè Conjurat. Pejùs
noxig. fürit Blandiens, quàam Perſequens. Monet
autem, ne Mundum timeamus conjurantem,
Perſeentio & jugulum noſtrum impetentem. Etfi emim
mon nocet. minatur, non tamen nocet. Pro que notan-
dum, quod ait Dominus: Omnia enim, queH
loquitur Populus iſte, Conjuratio eſt. Vides
ſermones tantùm inſidiari Iniquorum, non fa-
Cta: quæ loquitur Mundus, Conjuratio ſunt,

Trituls. non quæ agit: nam vellet obeſſe, ſed ſanat.
d. . . .
io wiilis. Hirudo mordet; ſed vulnus ip

ſius non vulnus
eſt, ſed valetudo. Vulnerat ferrum incidens

rvenam; at mors eMuit s vulnere, non Vita.

caliginis, tribulationis, & tenebrarum. Por- licernm.
rô iſta non modò enuntiata, ſed viſa. Ideò Spei Sacu-
enim præmiſit, ad terram imuebitur, & ec- larium.
ce tribulatio. Semper quidem craſſa calige
Mundum involvit, ſed nunquàm impius te-
nebras ejus intueri voluit, ur vitaret. Noluit
intelligere, ut benè ageret. Huc faciunt ſoræ
illorum lamentationes: Palpavimus ſicut cæci Iſa.5g. te.
parietem: Gol intelligentiæ non ortus eſt nobis. Sap. 5. ⸗
Sed dilexerunt homines magis tenebras, qunm ſoan. g.
Iucem. Infehx peccator, cum excedere cogi- 12.
tur, tunc intuetur Terram, & illi Caligo
& Anguftia apparent, quæ videbantur Lux,
& Felicitas. Evaneſcit Purpuræ nitor, Au-
li decor obſcuratur, Voluptatis color deco-
lor eſt. Breviter, tunc oculos aperit, cuùm
Aunt claudendi: tunc oculis utitur, cùm dies
ESjus

Pſ. 35. 4

ejus occidit in æternam noétem. Proh quam
multa poſtremus cereus revelabit morienti tam
inviſus! Sole clarior poſtrema fax eſt; lux ſci-
licèt, quæ illuminat omnem hominem, non ve-
nientem, ſed abeuntem s mundo. Quare cùm
tam multa videat moriturus, non jam oculos
juxta proverbium, clauſiſſe dicatur, ſed ape-
ruiſſe, nec obdormiſſe in Domino, ſed evi-
gilaſſe in Tenebris.

Mor: im-
piorum.

EX CA P.
I8A I K.

I X.

Primo tempore alleviata eſt Terra Za-
bulon, & Terra Nephtalim: & no-
vißimo aggravata eſt via maris trans
Jotdanem Galilææ gentium. Verſ. I.

Preera: LXX. ità vertunt: Hoc primum bibe;, ve-
Finatie. lociter fac Regio Zabulon. Ergo idem eſt,
velociter operari, ac ſublevari; Terräque Za-
bulon prompta obedit, ne Divinis præceptis
prægravetur. Tantam porròô velocitatem re-
quirit Iſaias, ut Divinum Verbum, quod ta-
men cibus eſt, non mandere, ſed bibere ma-
gis imperet. Noviſſima via Maris aggravata
eſt, cùm primo tempore allevietur Nephta-
lim, & Zabulon. Verbo, idem eſt velociter
fac, & primo Tempore alleviata eſt. Abrahæ
velociter ſacrificanti Filium Iſaac redditum
ſcio: Jephte verò trium menſium inducias
cum Virgine Filia paciſcens, nec Funeris ap-
paratum, nec Carnificis nomen evaſit.

Populus, què ambulabat in tenebris vi-
dit lucem magnam. Habitantibus in
Regione umbræ mortis lux orta eſt
cis. Verſ. 2.

LXX. (Qui habitatis in Regione, & Um-
bra mortis, Lux orietur vobis. Felices Umbræ
Lucis parentes; expetenda mortis Umbra diei
mater, & obſtetrix. Ut video, ex morte vi-
ta, lux emergit tenebris. Nullam mihi cre-
dite ſanjorem micare lucem, quàm quæ è ſe-
pulchris erumpit, & umbra mortis. IIIæ, illæ
tenebrze cor illuminant, quotquot vermes ſca-
Mortis tent & cadavere, tot ſtellæ micant in mente
meditatio intuentium. Hoc fatetur David, cum ait;

Pf. 138. Nox illuminatio mea. Dies ſcilicèt ſalutis naſci-
II. tur ex tetra meditatione mortis. Pharao tunc
Exercitia vidit Impietatem ſuam, cùm Primogenitum

Piruua- extinctum aſpexit. Franciſco Gandiæ Principi

Tia. diem aperuit Umbra Reginæ putreſcentis. Di-
Oratio ces, mihi de morte cogitanti lux iſta nequa-
mentalis.

quàm ſuboritur. Habitantibus, inquit Prophe-
ta, in Regione Unbræ mortis, non peregrinan-
ſtibus, vel celeriter tranſeuntibus, Lux orta eſt
eis. Fige domicilium in ſepulchro, mortem
ſemper meditare, &, ni lucem videris, qua
vana comperies, quæ magna putantur, Iſaiam
increpa. Non quælibet Umbra, ſed Nox; &
quidem non ſtatim, ſed jam aliquantùm pro-
ducla, ſtellas parit. Jugis memoria Mortis
Umbram fſerit, ut Lucem metat; Tenebris
veſtitur, ut Radis exornetur; cum Mortuis
habitat, Ut Vitam extrahat e Sepulchro.

Oliva

Multiplicaſti gentem, non magnificaſti

Lätitiam. Verl. 2.
3

LXX. Vertunt: Plurimam partem Populi Conſla-
deduxiſti in Lætitia tua. Non negat Lætitiam tiones Dei
Iſaias, ſed abſconditam dicit. Non magnifica- line bom.
Ri Lætitiam. Lætitia namque Dei non in pam- bor er,
pinos effunditur, ſed fructu uberior quàm flo- Des felix.
re, ſine foliorum pompa in cor induit, id-
que tam fuaviter irrorat, ut beati ſibi videri
poſſint, qui eà perfunduntur. Dediſti, ait Da- Pſ. 4. 7.
vid, Lætitiam in corde meo. Cucurri, cum di- Pſ. 118.
lataſti cor meum. En non magnificat Lætitiam, 32.
ſed Cor per Lætitiam amphficat. Meritò er- Lætitia
go ubi legimus, Non magnificaſti Lætitiam „HBiritua-
LXX. legunt: Plurimam partem Populi de- 14.
duxiſti in Lætitia tua. Tacita quodammodèò Recrea-
Lætitia Dei habitat in mœſto vultu, animam "is vera.
dilatando. Gaudium verò Mundi extrinſecus Moriiß-
fulget, intrinſecus ſœtet, Vultum exhilarat, eatie.
Cor rodit. Utraque Lætitia Ignis eſt: ſed Cœ⸗
leſtis Vultum depaſcitur, Cor paſcit; Mun-
dana Cor inficit, Faciem illuſtrat. Hæc Se=
pulchro ſimilis intus Vermes occulit, de foris
Candorem oſtentat: IIla Theſauro perſimilis,
ferro Aurum includit. Denique pergit Iſaias.
Lætabuntur coram te, ſicut lætantur in meſe. Iſa. 9. .
Qui metit ſudore conſpergitur, æſtu torre-
tur, diutino labore fatigatur: at in corde Læ-
titia, cùm ſciat Agricola frumento ſe ſaginan-
dum poſt meſſem; Viri Dei hic metunt, non
ſine ſudore, & lacrymis/, ſed torrente futuræ
Voluptatis inebriantur, nec pectus capit feli-
citatem, quam ſperat. Non magnificat Læti-
tiam, ſed Cor.

Jugam enim oneris ejus, & Virgam hu-
meri illius, & Sceptrum exactoris
cjus ſuperaſti, ſicut in die Madian.

eri. 14.

Potiùs mihi videtur Chriſtus tranſtuliſſe Ju- Chrißi
gum oneris, & Virgam humeri, quem & s
flagellatum lego, & oneratum Cruce. Suum w„Aüpi
fecit Jugum noſtrum. Hinc clamat: Tollite ju- paſſis i-
gum menm ſuper vos. Et Jugum appellat ſuum, doria no-
quod ſuperavit ſicut in die Madian, hoc eſt, Are-
Iuteis vaſibus Mortalitatis Divinitatis Lumine M

———-— . – . II. 29
infuſo. Amor tunc ſe victorem credit, cùm Superier

aliorum ſupplicia in ſe vertit. Audite Iſaiam. amer ſuos.

Et fatus eſt Principatus ſuper hbumerum ejus. Servire
Planè Jugum non vicit, ſed tranſtulit, cujus Des frlix.
audio ſuper humerum Principatum. Nceptrum Aulici ..
exactoris ejus. Monſtrum planè, tantùm à Re- Frenzndis
gibus Exactori poteſtatis indulgeri, ut ipſius
dici debeat, etiam à Prophetis, Sceptrum.
Nimium, heu nimiùm, Potentiæ in Præſu-
lum non optimis Miniſtris lamentamur.

Et multiplicabitur ejus imperium: &
pacis non erit finis ſuper Solium Da-
vid, & ſuper Regnum ejus: ut con-
firmet iliud, & corroboret in Judi-

cio, & Juſtuia. Verſ. 7.

Errant, qui Armis corroborari Regna cre- Severiié
dunt. Princeps Pacis ſanguine non abſtinet;
ſed Solium Judicio confirmat & Juſtitiãa. La-
bat ſanè, tWétque quodcunque Imperium )
cui

tui
no
tatu
ticin
elit
ndi
elimi
mis
tem
i:
tur in
tur!
Dies
minn
Ut pan
uuin
Soc.
exerci
Dawid
onem
teligo
ſetucht
Telus
e C
Deum
hoc pr
igetur
tatem,
ereciti

eru

Ver

u4, Haud ſ.

lunk. ſabantb

i.n 0
mm luIm,
en, MoruS
nir enl 1ſ
mit af (
1, 4 l
l. na0s,
11 epulſt
lulr. Olim 1
tas Ced
chtori ſ
iflet
Cbos 4
Is Lep⸗
e Eccl
apentur
S Mant
ſgits ne
1n Ahiic⸗

ductetſ
Vepre
enqea

iens
N.
llmn. vnc

ap. Wit Jul
i Ver lenur.
un, nor
Uire⸗ e
Vepren
nalilſc
, rr
U

eui durum eſt Civium cruore maculari. Niſi
nocentium capite tanquàm baſe Thronus ni-
tatur, dejicietur. Reorum ſanguine non mu-
ricum Imperii purpura tingenda eſt, & Im-
perii Aquilæ congregabuntur, ubi Corpus
indignum vitâ jacebit examme. Niſi noctem
eliminaret Sol, ſtella foret: ideéque in Pfal-
mis habetur; Deum creaſſe Lunam in poteſta-
tem Noctis. Luna enim, duùm noctem non fu-
gat, non ipſa regnare dicitur, ſed eſſe vide-
tur in poteſtate Noctis. Inquies, etiam dici-
tur: Et Solem in poteſtatem Diei. Ità: At
Dies Solis eſt filius: Nox verò Lunæ & Lu-
mini adverſatur. Ideéque à Die fovetur Sol;
ut parens; Nox verô tyrannide Lunam ſubigit »
quam vix horas non multas lucere patitur. Per-
Ia. 9. 8. git Propheta: Zelus Domini exercituum faciet
hoc. Quid clarius? & Zelum, & Dominum
exercituum confirmaturum accipimus Regnum
David. Ubi Zelum lego & Exercitus, effu-
ſionem Sanguinis, Secures, & Severitatem in-
telligo; non Humanitatem deſidem, non Man-
ſuetudinem otioſam, non Manum imbellem.
Zelus Domini exercituum ſeret Pacem, eâm-
que Cruoris effuſione rigabit. Alioquin enim
Deum miſericordiarum, Deique ſuavitatem
hoc præſtituram diceret; ſed cùm de Pace
agatur propaganda, non Divinam advocat Pie-
tatem;, ornatam flore, at ZLelum inſtructum
exercitibus inducit Iſaias.

Lateres ceciderunt; ſed quadris lapidi-
bus ædaificabimus: Syoomoros ſucci-
derunt, ſed Cedros immutabimus.

nterlu Verſ. 10.
D 4Ad Ap. Felix ruina, quæ inſtauratur in melius.
Niynk; Kataas. Haud formidandum, ſi interdum è Religione

Renova- labantur Lateres, vel Sycomori extirpentur,

1i0: nam Cedris,; & Marmore ornabitur Teim-
Scanda- . .
Ia von nos Plumn, Lateribus deſtitutum. Et licèt Syco-

trbent, morus Lacchæum conciliaverit Chriſto; ta⸗
Severitas men;, ſi oportet, evellatur: in promptu enim
etiam in erit Cedrus. Quam multos vidimus non Za-

3,1“ chæos, ſed Gigantes Chriſto peperiſſe! qui
. evulſi & terra noſtra humiliùs repſiſſe, quam

Sseanda- olim Zacchæum;, iiſque venuſtas, & frugife-
liß eji- ras Cedros ſuffectas gratulamur. Judæ pro-
eiendi. ditori ſubrogantur duo; &, riſi Sors ceci-
diſſet ſupra Matthiam, pro uno Transfuga
duos Apoſtolos recenſeret Eccleſia. Luthe-
rus Septentrionem, magna ex parte, Roma-
næ Eccleſiæ ſubduxit. At novus apud Indos
aperitur Orbis, feliciter & Evangelio datu-
rus manus, & collum ſceptro Hiſpano. Pe-
lagius naſcitur in Anglia, Auguſtinus fulget
in Africa.

Succenſa eſt enim quaſi ignis impietas,
veprem & ſpinam vorabit, & ſuc-
; oendetur in denſitate ſaltus. Verſ. 18.
Hpeiori⸗
i .
u: M
,9N

auu.

Perſecutio Nunc planè intelligo, cur Mundus ſemper
e rgumen- oderit Jaſtos, Impiique Religioſis viris ad-
A- verſentur. Ecce impietas ut ignis, non pin-
guia, non gemmea; ſed arida, & ſicca humo-

riſque expertia arripit. In ſpinas bacchatur,
..

Nel

Nau & vepres; aurum vel declinat, vel purgat,
I e molliuſque reddit. Impii Religioſis viris, hoc
N, . eſt, ſpinis omni flore nudatis humanarum vo-
in Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum, Lib. XVI. 289

luptatum; infeſti, Divites, & Principes ve=

rentur; & palpant. Spinas conſumunt; aurum

liquefaciunt; huic adulantur, illas perſequun-
tur. Memiherint tamen citiùs Ignem extin-
gui, quam funditùs perire Vepres: & inter-
dum ſpinæ vertuntur in Roſas, cùm ſemper
Flamma abeat in cinerem. Illud autem præ-
teriri non debet: Flammam ah ſpinis, qui-
bus infeſta eſt. Porrò Sæculares quorum opi-=
bus intumeſcunt, niſi Cœnobitarum; qui Chri-
ſti nuditatem ſequuti, Inimicis, ſuis ſcilicèt
Domeſticis opes & patrimonia dimittunt ;
Soboles ingrata, flore enutrita ſpinarum, de-
baccharis in ſpinas, & nonniſi eorum exſatu-

Religioſe
non velin-s
quant 5
ope: afi⸗

nibuss

randa ſanguine, quorum auro impleris, &

intumes, in cognatum tibi ſanguinem furis;
nec ceſſat plerunque graſlandi rabies, nifi in
cinerem exhauſtæ ſpinæ evaneſéant. Nimi-
rùm, quos Deus ſtigmatibus Fihi ſui conſignat
aſcendentes in Jeruſalem, hos Prædones deſpo-

liant in via, ut nudatos Cruci Domini affigant.

Et detlinabit ad dexteram, α eſuriet:
& comedet ad ſiniſtram, & non ſa-

turabitur; unuſqaiſque carnem bra-

chii ſui vorabit. Manaſſes Ephraim,
contra Judam. Verl. 20.

En imago Aulici Propheticis expreſſa co-
loribus, Deique penicillo ad vwwum adumbra-
ta. Dirâ vexatus fſame, nec ad dexteram da-
pes repert, & à ſmiſtra non expletur, ſud
cogitur carne non ſedare famem; ſed ftimu-
lare; ut, devorato brachio, quo victum ſibi
comparare deberet, inſiliat in ſocios, & ma-
lis impleatur alienis, qui bonis propriis non
abundat. Notandum verèô, ad ſiniſtram veſci;
non ſaturari: ad dexteram verò dechnat tan-
tùm, non verò comedit. Nam; ſi guſtaret
aliquando bona Domini, profectò non eſini-
ret. At ſolùm interdùm declinat, ne Ethni-
cus habeatur, & Publicanus; caterùm jejuno
ore à Templo diſcedit,; quò concefſerat, non
ut manducaret, ſed ne videretur hominibus
jejunans, prorſuſque ab epulo Dei alienus. Ad
ſiniſtram comedit, ſed nec opibus, nec infu-
lis, nec ſalutationibus ſatur, aulicis eſcis non
ſe paſcit, ſuam ſed eſuriem nutrit, à qua de-
paſcitur. Demùm, brachio exeſo, abdicato
nimirùm munere, quo traducere vitam pote-
rat, diuturnitatem pertæſus, & laborem, car-
nem devorat ſuam. Mox Manaſſes in Ephraim,

Ephraim in Manaſſen irrumpit: & ambo à

ſeie diſſidentes, ſimul tamen conſpirant in Ju-
dam. Judas enim primogenitus habetur à Ja-
cob. Jacob autem genuit Judam, & Fratres
ejus. Eum itaque, quem Principi intuentur
gratiorem, impetunt, vel lacerando maledi-
Ctis, vel obruendo calumniis, vel impreca-
tionibus vulnerando. Verbo, ſemeſi pro-
prium non curant vulnus, dùm ſpiculum al-
terius cordi infigant. Inter ſe hoſtes, ſed in
Judam conjuncti odiis, animiſque non patiun-
tur ſolum eſſe in Solio, qui ſolus non ſervit
in Aula. Divus Hieronymus hic. Ipſi quoque,
inquit, Manaſſes, & Ephraim, qui de uno
nati ſunt utero, & de eodem parente genera-
ti, in tantam rabiem proruperunt, ut hoſtili
odio inter ſe diſſiderent. Adde quòd régia
erant indole Adolelcentes, in tanta rerum
Bb übertate;

Mundus
on er-
plet.
Avari-
Ambi io
inexplebi-⸗
les.
Auslici
miſeri.
Canſola-
tiones Detb
Juanta.

Invidia
inter Au=
licos, &
inter Ope⸗
rari §s.
Matthe

I. 2.

ubertate. At Judam, quem primogenitum

natura non dedit, nequeunt pati primum in
domo Jacob.

E X CA P. X.
I1SAI .

Luid facietis in die viſitationis, &
calamitatis de longé venientis! ad cu-
jus confugietis aukxilium! & ubi de-
relinquetis gloriam veſtram! Verſ. 3.

Mnia timenda, ſed non omnia clara. De
divino Judicio hic eſſe ſermonem nemi-
mi dubium eſt. At quo modéô de longè venit
iſta calamitas, quæ ut alibi habetur, propè, &
in januis eſt? Equidem, Propè eſt, ſed de Lon-
ginquo venit. Non enim annos tantùm Sene-
tutis, ſed & dies Adoleſcentiæ, & Puberta-
tis judicabit, & puniet. Id autem, quod ait,
mirum omninò eſt: Et ubi derelinquetis glo-
riam veſtram? Oppoſitum dicendum videtur:
Undè fcilicèt ſumetis gloriam, ut ornati ap-
pareatis Regi, judicaturo cum Angelis? Sed
Deum loquentem quis audeat arguere? Tan-
to dolore purpurati, & ornati ſlabunt co-
ram Cruce, Apoſtohs, & Crucifixo in die
judici, quanto cum ardore ejuſmodi pompam
nunc conſectantur. Quis tunc delicatus, &
mollis ſericis, gemmiſque diſtinctus, criſpato
crine, fucato vultu, unguento delibutus, vio-
Ià, rosiſque perfuſus audeat coram Petro Cru-
cifixo, obtruncato Paulo, excoriato Bartholo-
mæo, lIurida Iagdalend, denigratà Pelagia,
xuſtà Marid, quis inquam ejuſmodi inter ci-
licia Hilarionis, nuditatem Pauli, lacrymas
Paulæ, Dominici verbera, vulnera Cypriani
audeat ſtare judicandus coram Cruce? Nihil
mihi crede, acriùs torquebit impium, quand
tunc cogi cum gloria ſua apparere, ubi Chri-
ſti opprobrium triumphabit. Tunc ſordeſcet
nobilitas, ubi regnabit humilitas; decolor erit
purpura, pannis tantùm Salvatoris ingenti pre-
tio æſtimatis; iceptrum corruet, jugo Domi-
ni in ſolium evocato. Ubi derelinquetis glo-
riam veſtram * Aliquando cupietis deponere
paludamentum, & non licebit; quod modo,
dilapidato patrimonio non emitis, ſed ad bre-
ve ſpatium conducitis, aliis citò locandum poſt
funus. Adeône expetenda eſt gloria, pro
qua amentium more, opes datis, liberta-
tem, patriam, ſomnum, voluptates, utinàm
non etiam gloriam, quæ à Deo reſervatur
in coelo?

Væ Aſur: Virga furoris mei, & Ba-
oulus ipſe eſt: in manu ejus indigna-
tio mea. Ad gentem fallacem mittam
eum, & oontra Populum furoris mei
mandabo illi, ut auferat ſpolia, &
diripiat prædam. Verſ. 5. 6.

Matth.
24. 33.
Iudicii
Dises.

Mors pro-
bat Dig-
xitattem
Vanita-
Zem.
Elekkio
Status.

Cleman-
zia.
Folices
nan ſaiper-
biant.
Ferſeca-
tores Tua-
ſornm.

Quare Aſſyriis timendum, & non magis il-
li, contra quem mittuntur? Væ Aſſur. In ejus
manu Virga furoris, & timeat? Prorsuùs ità.
Quia indignatio Dei in manu Aſſyru. Væ Aſur.

Oliva

Adeò enim difficile eſt in inffigenda pona mo-
dum tenere, ut tutius ſit puniri, quam plecte-
re. Brevi promerebitur flagellum, qui verbe- Corveétio
rat. Audi Hieronymum. Contra populum fu- mitii.
roris mei ipſi præcipiam, ut ſpoliet eum, at-
que prædetur: Id eſt, ut percutiat eum, &
non interficiat: ut vulneret, & non ammam
auferat. Ipſe autem modum iracundiæ meæ
egrefſus eſt: Et non ſolùm contra Ifraél, ad Dieni
quem directus fuerat, ſed & in gentes pluri- gost.
mas debacchatus eſt; ut omnia per circuitum
regna contereret, & uſque ad internecionem Ira
gentium plurimarum illius mucro ſæviret. Hæec-
ille. Erudimini, qui judicatis terram. Nec Dei lys
Gladio Dei in rebelles immiſſo licet ſævire lll
tra ſanguinem noxium. Ne quid mimis. Viæ Iyimiez
Aſur, quia abuſus eſt virgs Domini; latius dilectio.
feriendo, & acriùs vulnerando, quàm jube- D
retur. Præterea, Væ Aſur- Non IIle miſer Timor
eſt, qui vulneratur, ſed à Deo infelix con- Dei.
clamatur, qui ferit. Beatos lego, qui Perſe- mgigi;
cutionem patiuntur; At væ Aflur, qui Perſe- dies
quitur. Porròô cùm audirem ſubverſam Jeruſa-
lem, direptam Samariam, everſam Palæſti-
nam, Pueros, Senes, Virgines interemptas;
cùm viderem deſpoliatum Templum, Sylvas
exciſas, incenſas Urbes, fumantem Regiam,
nullum Superſtitem, ſed omnia Afiyris ar-
mis, & Hebræorum ſanguine redundantia,
credideram totum Dei armamentarium exhau-
ſtum in tanta, & tam ingenti clade. At nec-
duùm Enſis eductus eſt, ſola Virga furoris Do-
mini tantam edidit cædem. Quæ ſtrages! cum
Daminus exercituum in die judicii, non ad
corfectionem; at ad vindictam armabit con-
tra nos omnem Creaturam? Quam copioſa
ſanguinis effuſio, cùm ante ipſum præcedet ig-
nis, & vel lingua evomet gladium utrâque
parte acutum, ſi Aſſur Virga tantùm eſt fu-
roris Domini I

.

Dicet enim, numquid non Principes mei
ſimul Reges ſunt! numquid non ut

Carchamis ſie Chalano. Verſ. 8. 9.

LXX. verô legunt: Quèòd ſi dixerint ei: Avari-
Tu ſolus es Princeps: Reſpondebit. Non tu- ia, &

li Regionem, quæ eſt ſupra Babylonem. Tu- nzu e
li autem Arabiam, & Damaſcum, & Sa- cd

mariam. Libido regnandi ita graflabatur in
corde Sennacherib, ut nec tribus regnis ſeda-
retur, ſed more flammæ ſuppoſito fomite ex-
éreſceret. Nec Principem ſe patitur appellari,
tot adjunctis Imperio ſuo Provinciis: nec tam p,pvor
jactat, quod cœpit, quaàm plorat, quo caret. nunqum
S. Hieronymus verò tropologicè ità explicat dicit ſat.
vaticinium. Qui, inquit, intelligens infirmi- Tpi ditat.
tatem cordis humani, & quòd mortali carne
circumdatus homo, non poſſit perfectam vir- Cogniti⸗
tutum habere victoriam, nec omnes gentes ſui.
capere: licèt eum alii admirentur, & dicant;
Tu ſolus es Princeps: Reſpondebit eis: Mul- Hamili-
ta ſunt, quæ deſtruere debeo, & adhuc de- 24s.

. . . . . non
ſtruere non potui: ſcio, quod neſcio. Cui Wardior.
nihil addendum eſt.
Quo modo invenit manus mea regna Io-
li. Veri. 10. Religieſas
† in Aula
H f Auli⸗
LXX, legunt: Ululate ſculptilia in Jeru- ,

ſalem.

S ſilen
s. lar 6
N.Hin
4 iln
Nabue
e in

ihud

Mum
Nutt
1
Vel
lab

.

u 0 5§
npinis
M llin
Pei heln!
)ſis emn le
n ſſtu ob
fruln en

caput h.

Moltin
ab
Bact
49

Uinh Able
numn igiol,
ſe Non tim
Aln et, Dei
non enlſe
e pul
mwat lane
ſecunis 4
infigere
Nabit ſ
ſebunt
glto ren
nuit ne
ind ſem
Auls rel
Gerentur
Alumnor
emitteren
Pacuh,
i g
kettcheren
rrezit
Der nos.!
won in K.
Cnnſittit.
toi tamn
tedim in,
CIur in .
ſür,
Cbio in/
il rireb.
anhen
er ſe D
Menr, he bir
bi ſi
don, Juo⸗
Pi, 1n0
regord
erer

K

—

Aulicus ſalem. S. Hieronymus, Jubentur, inquit, ulu-
nen am- lare Simulacra Jeruſalem, & Samariæ: Non

Saterbi. nem? Notantur hic ii Principes, qui Cine-
PDgnitas rem ſe, Pulverémque difflandum uno levi af-
mores flatu obliviſcuntur, nec Dei meminerunt ſcep-
mutet, trum efle, quod tractant. Totum Prophetæ
caput hos impetit Mortalitatis oblitos.

Noli timere Populus meus, habitator Sion,
ab Aſſur, in Virga pereutiet te, &
Baculum ſuum levabit ſuper te in via
Agypti. Verſ. 24.

perſecuti Abfſtergant tandem lacrymas ab oculis Re-
non nocet. ligioſi, hujus ſæculi tam durè oppreſſi jugo.
Religieſu Non timehdum teſtatur, qui unus timeri de-
in Aula, bet, Deus. Homines enim, licèt ſæviſſimi;
non enſe vulnerabunt, ſed Virgâà percutient;
quæ pulverem magis excutit, quàm expri-
mat ſanguinem. Quèd ſi baculum geſtent,
ſecurus eſto; intentare illum poterunt tibi,
infligere non poterunt. Et baculum ſuum le-
vabit ſuper te, inquit Scriptura. Citra ictum
ſtabunt minæ. At felix vulnus, quo ab .-

nema

Cm u

nuhnin gypto revocamur. Audin? Baculum ſuum le-
i 11 vabit ſuper te in via Egypti. Utinam ſæpè,
elle⸗ imèò ſemper affligamur, quoties Mundum &

Aulas repetimus. Non tanto rubore perfun-
derentur Monaſteria de ſuorum excurſione
Alumnorum ad atria Regum, ſi ſanguinem
emitteremus, cùm limen terimus Potentium.
Baculus, heu! utinàm immineret nobis in
via Ægypti, ut gladius impendebat Damo-
cli in Convivio. Ociùs fortaſſis nos pedem
retraheremus in Clauſtrum, quam ille à Sel-
la ſurrexit. Notanda autem Dei cuſtodia ſu-
per nos. Baculum, & Virgam ſuam Dominus
non in ͤÆggypto, at in via Ægypti excubare
conſtituit. Ut ſcilicèt antè nos levet, quàm
toti ruamus. Vix cogitamus de itinere, &
reditu in ͤÆgyptum, cùm virgâ Paſtoris redu-
cimur in Patriam. Torvi illi Aulicorum aſpe-
ctus, exploſiones, ſales, irriſiones Virga ſunt
Affur, quæ niſi nos comprimerent;, procul
dubio in ͤ.gyptum relaberemur. Si enim Ir-

1 legen 1
ſto bonei⸗
tur Men

accurrereémus Honore excepti? At diſſonant
inter ſe verba. MWoli timete, inquit, Populus
meus, habitator Rion, ab Aſur, baculum ſuum
levabit ſuper te in via Kgypti. Si habitator

, Sion, quomodè in via gypti? Si in via £-
es i 7 gypti, non utique accola, imèô incola Sion. 8.
Gregorius ſuper Job, ait Hebræos ambulan-
2 tes in eremo corde regrefſſos in ͤÆggyptum. In
6 Ethicæ Comment. Lom. V I.

uhih 1 8

sStromatum, Lib. XVI.

l ipſa, quæ ficta ſunt, ſed ii, qui ea finxerunt.
Plal. 113. Hinc patet in Idola converti idololatras, jux-
3. ta illud: JNimiles illis flant, qui faciunt za. Itaà
Nabuchodonoſor ſibi Sacrificia indixiſſe, ſé-
que in Idolum aureum commutaſſe legimus
apud Danielem.
Numquid gloriabitur ſecuris contra eum;
qui ſecat in eam? Quomodoô ſi ele-
vetur Virga contra levantem ſe, &
exaltetur baculus, qui utique lignum
eſt. Verſ. 15.
Feliciaa O Stultiſſime mortalium, exclamat Hiero-
sexis. nymus; Dei Iram tuam putas eſſe Sapientiam:
Divites & illius Juſſionem ad tuam refers Fortitudi-

riſi vix ab Aulis revellimur, quomodè non eò

291
Egyptum enim, hon Pedibus, ſed Cupiditate
facilis eſt deſcenſus. Nonnulli prorsus corpore
in Monaſieriis, corde degunt apud Principes.
Verùm non mihi opus ad Gregorii ſenſum con-
fugere. Facile enim eſt, & in Sion eſſe, nec
abeſſe à via Ægypti. Romæ enim Babylon
non eſt; at via Babylonis etiam Romæ eſt, &
ubique Gentium eſt. Si quem fortè interro- Religioſus

ges, quà Babylonem eatur;, facili negotiò viam ſemiſacu⸗

doceberis. Roma non ubique eſt; at via Ro- , a
mana nuſquàm non eſt. Vel in Sion eſt via a adeg.

Egypti. Poteſt, qui in Religione vivit, iter
ſibi facere Babylonem versus. Urbanitates, Tepidi-
lepéres, otium, riſus, veſtis cultior Via ad “;
MEgyptum ſunt habitatoribus Sion. Non ali- eſes
quis interdum ſummo cum dedecore in E.- zio arilis-
gyptum reverteretur a Palæſtina, ſi non pate-
ret vel in Eremo iter in Sæculum. Verum in- Dei Miſe-
terrumpat lacrymas Hieronymus. Præcipitur, ricordia.
inquit, Populo Dei, ne timeat adverſarios.
Ideò enim eos contra Populum Dei pauxillam –
accipere poteſtatem; & non tam Gladio per- SS
cutere, quàm Virgâ; id eſt, non occidere, tisnam
ſed minari: Quia in via ambulaverint Ægypti; remeain.
& non in Domino ſint confiſi. Cùm autem ad Eecleſia-
Deum reverſi fuerint, & reliquerint iter .- Hiei ode-
. .1. . . rint ponms⸗
gypti: Tunc flagellum Dei judicio ſuſcitan- pas &
dum contra adverſarios. Quôd autem Via obes.
Egypti non in Eͤgypto fuerit; ſed in Sion,
colligitur ex eo, quòd Sennacherib in circui-
tu Jeruſalem, quam oppugnavit, cladem edi-
derit. Aliam explicationem S. Hieronymi ac-
cipiamus. Levabit, ait, Virgam in via .Ægyp-
ti; quòd idcireò percuſſerit plurimos de tribu
Juda, quia non in Deo; ſed in Ægyptiüs ha-
buerint fiduciam. Undè & Rabſaces exprobrat
eis dicens: Ecce confidis ſuper baculum arundi- 4-Regei3
neum confrattum, ſuper Aogpptum: Cui ſi inni- er.
xus fuerit homo, intrabit in manum ejus, & per-
forabit eam. Sic Pharao Rex .gypti omni- rel⸗ Ai;
bus, qui confidunt in eo. A Barbaro docemur adhe,sdr.
Evangelium, nobiſque Princeps ſuadet non fi- Protee-
dendum Principibus. Inniti evaginato enſi, tiones ne-
eft mortem quærere, non opem. Rabſa- vi.
cem Principem audiamus, & Rabſaces, &
Principes ingenti commodo Religionis, &
Eccleſiæ declinabimus. Ipſimet Arundines non
ſe diffitentur, quibus inniti ridiculum foret,
uas geliare „ non Regnantis, ſed Amen-
tis eſt.

EX CAP. XI.
ISAI E.

Et requieſcet ſuper eum Spiritus Domi-
ni, Spiritus Sapientiæ & Intellectus,
Spiritus Conſili & Fortitudinis; pi-
ritus Scientiæ & Pietatis; & re-
plebit eum Spiritus Timoris Domini.

Verſ. 2.

Obiter adverto, reliqua dona Scientiæ, Times
Fortitudinis, Conſilii, & Intellectus, Juſ. Dei.
tum non ex toto ornare: Super eum, inquit. Talenta
Solo Timore Domini repletur intus. Nota Terirte.
abundantiam ſancti hujus Timoris; Er reple- te,f,
bit eum. Non ait, implebit cor, vel implebit oraferen-
Bb 2 mentem, da.

292
serme ps mentem, vel memoriam; replebit, inquit, eum
nads. Ipiritus Timoris Domini. Quantus, quantus
eſt, Timore replebitur. Felix eluvio, imò &
neceſſaria. Utinàm pleni Divino Timore, per
os, per oculos, per manus illum egereremus.
Nihil coinquinatum intraret in cor, ſi ple-
num foret Timore Dei. Ideòô enim Sapien-
tia, Intellectus, & Fortitudo, ſuper eum di-
cuntur requieviſſe, quia intra ipſum non va-
cabat locus, cuùm undique repleretur Timore
Domini. Et replebit eum Spiritus Timoris Do-
mini. Melius fortaſſe ità dicamus. Non reple-
bitur Timore; ſed à Timore opibus, & the-
ſauris Cœleſtibus implebitur. Ubi enim Timor
Domini, ibi Virtutes reliquæ. Non enim ait
Iſaias; Et replebit eum Spiritu Timoris Domi-
ni: ſed, Replebit eum Spiritus Timoris Domi-
ni. Ità ut implenda ſit mens non Timore, ſed
à Timore, Divinarum opum cuſtode & largi-
tore. Omnia mihi bona pariter venerunt cum
IIIo, dicat quiſquis Sapientiæ fundamentum
jecerit Timorem Dei.

terna
tantiem.

Percutiet Terram Virgâ oris ſui: &
Spiriu labiorum ſuotum interſiciet im-
pium. Et erit Juſtitia cingulum lum-
borum ejus. Verl. 4. 5.

Mitis Dominus, & Judex totius Miſericor-
urela, diæ, non virgà Manuum, ſed virgàâ Oris per-
„i„ͤ utiet impium, & Labiis mavult coercere;,
Snperior quam Gladiis. Reges autem ſedulò perpen-
ſervet dant, quod ſequitur. Et erit Juſtitia cingu:
Regulas. Zum lumborum ejus. Non conflat Juſtitiam in
Rer LCe- Enſem, ſed in Cingulum: Nec Juſtitiâ alie-
gesſevet. nos præcingit lumbos, ſed ſuos. Diſcant,
Eccleſia- qui Judicant, rigorem in Se vertere, in A-
Kica fa- lios Miſericordiam adhibere. Superiorum lum-
rMiczio. bi cingantur Juſtitià; ſubjectos mitis ſeveri-

Superioris
exempla.

Confeſſa- tas cuſtodiat. Labiis alios reprimant, ſe ip-

v. 38 ſos verò Cingulo frœnent. Cingulum lumbo-
e6 1 . „
Paen, rum, ait: Ut, quam occukiſimè poſſunt,
zes ver? juſti ſint. Sanctitatem nec venditent, nec præ-

emendit dicent, ſed occultò ſub veſie tegant. Neque
pœnis ſa. Verò manſuetudini adverſatur, quod ait; Et

lutarib Spiritu labiorum ſuorum interſiciet impium.
ræſcrip- NI —. . . .
r Tri Nam pro impio impietatem Patres omnes in-

Eccleſtia- terpretantur: juxta illud: adbuc quadragin-

ſtici ta dies, & Ninive ſibvertetur, hoc eſt, Bec-
exemplo catrix Nimve; nam Pœnitens Ninive ſerva-
ſene. bitur. Imô iis verbis Manſuetudo elucet;
ſon. 374. cùm doceamur, non Manibus profocandam Im-
utitis. Pietateln, ſed leniter Spiritu oris extinguen-

Excom- dam. Non lingua, non dentibus, nec la-
munica- biis, ſed afflatu, & ſpiritu labiorum ſuorum

tio t interficiet Impium, ut, ablegatâ Iniquitate,
canta. ſit Juſtus. Non increpuit Matthæum, ſed vo-
cavit. Non rejecit Peccatricem, ſed laudavit.
Non confodit Judam, ſed oſculatur. Non de-
Matth. riſit Petrum, ſed monuit: Et ego dico tibi,
26. 34. antequdm Gallus cantet, ter me negabis. Di-

co tibi; non in foro, & apud omnes tantum
crimen exaggero. Occultò corrigendi vel pa-
lam peccaturi. Nam & ego, Malcho ad ſe
ccerſito, non tam auriculam reformaſſe, quàm
ad aurem de crimine monita dediſſe credide-
rim. Verbo, Impietas ſpiritu labiorum con-
fodienda; ſpiritu, inquam, vel pietate loquen-
tis, vel manſuetudine increpantis. Spiritus

Oris noſtri Chriſtus Dominus, qui mitis eſt,

& humilis corde.

Oliva

ie
Habitabit Lupus cum Agno; Vitulus, lan⸗
Leo, & Ovis ſimul morabuntur... gnia
Er Leo, quaſi Bos, comedet paleas.
Verſ. 6. 7. lun
Euſto
Leo; inquit S. Hieron. non carnes come- Religisßt urc
det, ſed paleas; quò ſcilicèt veſcatur cibo Laiei ſint ke⸗
ſimplici. Et hic obſervandum, quod non Bos Probi. an
carnes, ſed Leo paleas comedet. Salutarem Resda litis
Doctrinam ab Hieronymo, & Scripturà Di- Seci in ſch
vinâ accipimus, ſi verba perpendimus. Leo ſe Religione dio ſr
demittit ad paleas Bovis, ſed nequaquàm Bos nen ſir Sa. wers,

carnes devorat Leoni debitas. Leo fit quo- berbus. mem

dammodò Bos; ſed non ideò Bos evadit in 4 he
Leonem. Amici impii non dicant, Singula- gl be
ritatem vitandam efſe, unâmque eſſe debere lni;
Leonis & Bovis elcam. Ità. Una eſſe debet, onine
ſed eâà ratione, ut Leo ad mitiorem annonam
deſcendat, non verò ut Bos efferatur ad viſce- le
rationem. Intelligant, qui non illuſtri Gene- ,
re editi nomen dedere Eremo, non ſe debe- e
re æquare Nobilibus, quamvis IIli præ Hu-
militate, ſe Ipſis exæquent. Leo comedet fœ- IN
num Bovis, ſed non Bos dapes Leonis vora- m. V
bit. Indignum prorsàs, & gemitibus inenar- Imitandi chrum,
rabilibus deplorandum Facinus, ſi in ſchola pauci, & eneca
humilitatis Domini, ubi Senatores deprimun- Hominuns prorui
tur ad ſordes uſque, odores & delicias non iis . at, dt
tam clari Natalibus exprimerent à Cruce, & Leſ. dallcet
Chriſti Sanguine, qui aliis denigravit Purpu- Mortiß⸗ Et eit
ras, eâſque in Cilicia commutavit, quaſi Pur- cationam nut, Iſt
purati incederent. Væ ſi à Pannis Salvatoris "dinm. nns ve
Ornatum ſumeremus; quique fortè in Paterna iee, . N
caſa vixæ Paleis dormituri incubuimus, in præ- ius amans Cſtat,
ſepio Domini quereremur aſperitatem Strati, ſi da. Gelit vn
ex Africa non aſportentur Lanæ, Marchioni- lere, g
bus & Conſulibus obvio lecto contentis. No- lucit,
biles ſe demittant, ſed Cives non erigantur. chromhe
Cœli cùm inclinati ſunt, Chriſtus defcendit. zzin eib Hon
Quando Terra certare voluit cum Cœlo ex- r lelentu.
ſtructà Turri, Ira Dei aſcendit ſuper Nos. Ad 1larur
Abraham veniunt Angeli. Sed illos Patriar- ſinet o
cha adoravit. IIIlis in menſa miniſtraſſe ſcio; Pentur
Illis abuſum in culinæ ſordibus, vel comediſ- keliment
ſe cum illis nec lego, nec legi poteſt. Imòͤ, eſt, eed
qui Angelos nunquàm in Angelica majeſtate miſiten
humi abjectus coluerat, ubi eos ad humanam nilg Al
dejectos tormam contemplatur, provolutus in Ent, ge
genua, non æquales dixit, ſed formà, & ha- r. Er
bitu inventos ut Servos, Dominos & dixit, li lr
& coluit. Adeò non conterendos Cœlites DR d
cenſuit, ut magis Dominos haberet eo po- “
tiſſimum nomine, quòd ipſi Conſervos ſe fe- en .
ciſſent. Licuit ſancto Jacob aſperare manus uti
pilis Eſau. At Eſaü lævorem Fratris æmu- i ki
lari non licuit. Verbo, fas fuit ſibi nomen ude

aſciſcere: lethale verò in Lucifero extitit, ad hin u

Dei figuram aſſurgere. Domeſticæ arboris Ki
ſurculus feliciter ſylveſtri trunco inſeritur. mießzu
Nemo ità inſaniit, ut Ceraſo Rubum im- r M
mitteret. Homines, ante Chriſti adventum, on
Divinitatem affectaſſe probant & Jupiter, 1
& Mercurius, & Cæſar à mortalitate Divi- olſer,
nitate donati. At cùm Deus factus eſt ho- e .
mo, decrevit, & prorsùs ſublata eſt, cum ubit ,
Auguſtino loquor, ab Heroibus rapina Divini-
tatis. Imòô nunc opportunum eſt, ut Homo Serm. 1;. unn
fiat Deus, cùm Deus factus eſt Homo. Ho- de Tem-= nul
mines purpuram Divinitatis non uſurpant, Pote. Verl.
quèd Deum viderint cilicio noſtræ Mortalita-
t18 crets

neigun
G elen
n Cehe
herhet 4
lulun.

ift
Fel el⸗
otk i
Pa net
Al
10 . nuſen
a, A.
ns
dos Cri
betet r
Menkl⸗
elue
Puni M.

Otium.

Dignitas
noxia.

Felicitas
infeliæ.
Dignitas
miſera.

tis indutam. Non Dii haberi volunt, quia
Deus habitu inventus eſt ut Homo. Quia Deus
carnem veſtivit, Bartholomæus exuit carnem:
quia Chriſtus ad pedes devolvitur Apoſtolo-
rum, Paulus ad pedes Carnificis deponit ca-
put: Quia Dominus in Bethlehem, Paula &
Euſtochium excedunt Româ: Quia Redemp-
tor aſcendit in Crucem, Carlomannus deſcen-
dit & throno. Verbo, quia Leo de tribu Ju-
da comedit paleas, in eremo & innumeros re-
peries vel locuſtis, vel fœno ſaginari. In Can-
ticis video Lilium inter ſpinas; ſed non au-
dio ſpinam inter Lilia. Licet altiori ſe depri-
mere; ridiculum eſt, Pygmæum ſe Herculi
parem velle. Manus aliquando dimittuntur
ad pedes; ſed inauditum eſt ad Manum fur-
rigi pedem. Verùm quoniam rarò hæc lues
ſerpit; non eſt, quòͤd ante vulnus infauſto
omine præparem Medicinam.

Et erit Sepulchrum ejus glorioſum.

Verſ. 10.

LXX. Ità vertunt: Et erit requies ejus ho-
ner. Vides idem efle requiem, & ſepul-
chrum, otiumque coire cum funere. Præclarè
Seneca hujuſmodi quieſcentes ante obitum,
prorſéſque laboribus exemptos, mortuis aſſo-
ciat, aitque: Hi mortem ſuam anteceſſerunt.
Sciliceèt idem eſt; Et erit requies ejus, ac,

Et erit ſepulchrum ejus. Chryſologus affir-

mat, Iſtos circumferre ſepulchrum ſuum. Ad
funus verò ultroneos properare, ait Cypria-
nus. Nihilque inter deſidem, & mortuum
diſtat, niſi quòd deterior illius Mors eſt, quàâ
deſüt vivere, nec deſiit aut laſcivire, aut fu-
rere, graviſque adhuc hæredi eſt, quem de-
ludit, & torquet. Saniùs diceremus Sepul-
chrum hominum eſſe Honorem; Et erit requies
ejus Honor. Qui enim, ut dignitates conſe-
querentur, gnavi & induſtrii nullum laborem
recuſarunt, Infulas aut Præfecturas aſſequuti,
ſuimet obliti, otio interdàm degeneri manci-
pantur. Ad tumulum itaque curſus iſte eſt,
feſtinantium ad Summa: nec Thronus illic
eſt, ſed Sepulchrum. Tiberium, fortiſſimum
militem obriguiſſe in ſolio auctor eſt Sueto-
nius. Multos Imperio dignos, ni Imperaſ:
ſent, decantatum adeò eſt, ut pudeat evul-
gare. Et erit requies ejus Honor. Hoc eſt;
ubi Immortalitatem repoſitam crediderunt,
indè emerſit Mors. Non immortalis eris in
Curuli, ſed deſines eſſe mortalis. Adeò enim
longam texunt telam Spei in veſtibulo felici-
tatis, ut vitæ fila abrumpenda ſint, ne Spei
deſint. Curis exagitantur novis, Conſula-
tus Dictaturam eſurit, ſomnus abrumpitur
Regnandi libidine. Quo fit, ut dum Hono-
rem, ſepulchrum ſcilicèt ſuſpiramus, confecti
moleſtià inſeramur ſepulchro. Et erit requies
ejus Honor.

Et auferetur Zelus Ephraim; & hoſtes
Juda peribunt. Et Judas non pug-
nabit contra Ephraim. Et volabunt
in humero Philiſthiim per Mare: Si-
mul prædabultur Filios Orientis.

Verſ. 13. I4.

Societas hic deſcribitur, ſeu Servorum Dei
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum Lib. XVI. 293

ibunt! Caveamus maximè, ne Nos diſcordiis

ſacra Congregatio, quæ & Nationibus con-
trariis queritur ſe conflatam, & Filios O-
rientis in India, tenebris involutos erroris;
deprædatur. In humero Philiſthiim per ma- Iier ad
re deportata, hoc eſt, ut explicat S. Hiero- Indos.
nymus, alienis navibus devecta. Dùm enim
aurum Inſtitores meliùs irrepertum, reper-
tum eunt, Nos cum illis vehimur Chriſti Pau-
pertatem in Regna Opum, & Auri invectu-
ri. Nudi quidem incedebant Aurei illius Or-
bis homines: at Pauperiores poſtquam indue-
runt Chriſtum, ut impudentiam exuerent;,
honeſto cultu ſunt veſtiti. Alii gemmas Orien-
tis rapturi, nos Filios expiaturi, navigamus.
Porrô quàm refertum ſacrà politicà, quod aaitt:“
Auferetur Zelus Ephraim: & hoſtes Juda per- Invidis

inter O.

. . erarios
noſtris in noſtrum jugulum armemus hoftes; 7

ut noſtrâ illi vivant diſcordiãâ. Peribunt, ſi
pereat Livor, & Zelus. Zelus planè, ſed
non ſecundùm Scientiam; Utinaàmque, non à
Scientia. Difficil namque conveniunt animi,
in tanta diſſidentium opinionum copia: fa-
ciliuſque ſententiæ concordant, quam corda.
Undecumque proveniat Zelus, iciamus non
perituros hoſtes, ſi ille vivat. Pax noſtra
Bellum eſt IIIis, tritum eſt apud Tertullianum
proverbium. Mirum planè: Auferetur Zelus
Ephraim, & mox ſine pugna, abſque confli-
ctu, necdùm educto gladio, Hoſtes Juda per-
ibhunt. Amemus Diſcordias, ſi Hoſtibus triaum-
phos optamus. Ablegatur procul Livor, Ho-
ſtes odimus. Hæc eſt Victoria, quæ vincit
Mundum Unio noſtra.

Ert volabunt in kumero Philiſthiim per
mare. Verſ. I4.

uando alienis levamur humeris, etiamſi Invidia
Mare obſtet, volamus. Ita laboris impatientes, inter O-
alienis humeris agiles currimus: Nec avibus Perarios.
4 ſi dib ſt . jend Labor e
cedimus, ſi non pedibus noſtris emetiendum
. .- . . . prava
ſit iter, ſed humeris inimicorum. Nimiruùm ztentio⸗-
Onus hoſtium Alæ funt noſtræ: Volamus, e.
cùm ii, quos odimus, prægravantur. Sic
etiam plerique Præfecti in Subjectorum hu-
meris volant, omnmia ſimul percurrendo, im-
perando omnia. Meminerint velim expeditum
quidem ipfſis volatum eſſe, ſublatis a ſubjec-
torum humeris, at ſubjectis iter arduum tam
gravi ſarcinà oppreſlis.

Et deſolabit Dominus linguam Maris
gypti. Verſ. I15.

Nullam novi linguam Maris, niſi Undarum Obedien-
murmur in littus impingentium. Conqueri- Sia ſreta.
tur quodammode Æquor de Domim Præ-
cepto in Arenis, quibus coêrcetur, ne ir-
rumpat in terram. Ergo Inobedientium Mur-
mur, Lingua eſt Maris. Ides Dominus,
antequàm deſolandam hujuſmodi Linguam
enuntiaret, præmiſerat Obedientiam regna- Obedien-
turam. Idumæa, inquit hic Iſaias, & Moab tiam diſ-
praceptum manus eorum: & plii Ammon obe- caht Keli-
dientes erunt. Et deſolabit Dominus linguam Ma- Ha
ris Epypti. En quomodo vagiente vel in Am- & Mili-
monitis Obedientia, Mare ſilet. Nimirùm iibas.
Obedientibus vel Sæcularibus, Mare dediſ-
cet Inobedientiam: & Religioſus æquo animo

Bb 32 feret

Vox ope-
bis.

Dei Miſe-
ricordiæ
aum pu-
nie.

Conſola-
tiones Dei
cui den-
tur?
Gratig
cooperan-
dam.
Mortifi-
cationum
Stis.
Isgum
Chriſti
ſua
cui?
Amore
duci.
Volunta-
ria.
Aquæ in
ae ſerto
ligno, hoc
eſt, Morti-

kicatione,

& Cruce
dulceſcut.

Nomen
Religioſi.

294
feret præſcriptos ſibi Limites, cùm viderit
Idumæam & Moab, non ſolùm parêre dic-
tis, ſed vel ſigna pro Imperio æſtimare: imè
totos ſe transfudiſſe in Imperantis mandatum.
IUumaæa & Moab præceptum manus eorum. Hic
autem noto, vel Imperantis. Nam obedire
Moab conſpicio non uni tantùm, ſed pluri-
bus. Moab præceptum manus eorum, non ejus.
Qui verò imperant, non Linguâ, ſed Exem-
plo Perfectionem indicunt: Præceptum ma-
nus, non oris, eorum.

ISAI EF.

Confitehor tibi, Domine, quoniam ira-
tus es mihi. Verſ. I.

TN mella eliquantur tandem fulmina, Et
Ira medicinam operatur, non vulnus.

Haurietis Aquas in gaudio de Fontibus
Salvatoris. Verfſ. 2.

Aperta omnia: advertendum tantùm no-
ſrum laborem requiri; non enim cum gaudio
Aquæ nobis profluent, ſed in gaudio eas
hauriemus de Fontibus Salvatoris. Gaudium
Laboris Comes. Non igitur amaras conque-
ramur vulnerum undas, cum Mortificationem
prælibamus oblatam. Ideò mœſti bibimus,
quia Aquas Pœnitentiæz non haurimus, &
Mortificationis, ſed viv coacti in gemma eas
ſorbemus. Quærenda Mortificatio. Haurien-
da è& profundo puteo Salvatoris, quando fuâ
ſponte non manat. Verbo: Gaudium non pa-
tientibus Dolorem, ſed ſcrutantibus, & hau-
rientibus in vulneribus Chrifti. Et quidem
meminiſſe debemus, non alia de cauſa ad Fon-
tem Dei Nos veriſſe, cùm noſtrorum corpo-
rum lagunculis (ſic enim Hieronymus corpus
appellat) niſi ut hauriamus, & ardenti cum
deſiderio extrahamus Aquas Doloris, & Lu-
ctüs. Quet Davides videmus, Aquam Beth-
lehem fuſpirantes, cùm abeſt, oblatam verèò
profundere, & Voluptati litare, non Domi-
no. Ad quid veniſti, hi repetant cum Ber-
nardo. Quibus illud inculcandum eſſet, Me-
mento Mori. Hoc recordare, quòd Mortem
tantùm, & Crucem quæſitum huc advola-
ſti: Morere quandoque, qui Mortificatio-
nem & Mortem ſemper optaſti. Hoôcque no-
bis objici trito illo dicto patet ex eo, quod
non ait, Memento te Moriturum, vel, Me-
mento quia Moriêris; at in præſenti, Me-
mento mori. Ac ſi dicat; Cave, Vivas. Non
enim Victurus Chriſti Crucem aſcendiſti,
ſed Moriturus tibi, & Mundo. Itaque, Me-
mento Mori.

Mementote, quoniam excelſum eſt no-

men cjus. Verſ. 4.

Recordemur, quanti Nominis dignitatem
præferamus, qui Salvatoris nomine inſigni-

Protecttoαιν—. mur. Iſaias autem conſideratione Nominis Dei
nes noxid.

Oliva

timorem nos jubet pellere. Nos etiam Filii Patienzis
tanti Domini, & verè Hæredes JESU eri-
mus, ſi anguſtiis oppreſſi, non ad aliud con-

fugiamus nomen, quam noſtrum. JESUS eri-= Dei volz.

piat, non Princeps. Hc und re cognoſcemur ezti cn-
Filii Dei, ſi vexati & afflicti ipſius tantùm J'rmari.
Nomen invocemus. In Evangelio Marci. Cen- er eene⸗
turio videns, quia ſic clamans exſpiraſſet, ait, Rb e
Veré Filius Dei erat Hic. Quid autem di- e4d4.
xerit, cæteri Evangeliſtæ teſtantur; Deus Marc. 15.
meus Deus meus, ut quid dereliquiſti me? De- 39.
relictum ſe fateri⸗ & Deum non ſolùm non ibic. 34.
derelinquere, ſed geminato Nomine Deum
Deum, & quidem Deum ſuum compellare,
ſolius eſſe poterat Filii Dei. Tunc magis pro
Deo ſuo Deum habuit, cùm in Cruce ſe vi-
dit deſtitutum. Cùm Deus Chriſto Angelum
ſolatio miſit, Pater tantùm dicitur; cùm Cru-
cifigendum tradit, Deus & Deus nuncupa-
tur. Quare ſi tanto nomine indigmi cenſeri
nolumus, Deum tunc magis colamus, cum
in manus tradimur Perſequentium. Non
quomodocumque clamantem JESUM miratur
Centurio, ſed ſic clamantem; Deum fſcilicèt
in angore, & dedecôre non diffitentem.

EXK CAP. XIII.
ISAI E.

Onus Babylonis, quod vidit Iſaias Fi-
lius Amos. Verſ. 1.

D* Regno Babylonico hic Sermo Miror F'lieia
ergo, quomodò, loco Regni, ponatur nimis.
à Propheta Onus. Niſi ſortè tantis amplifica- St:tas
tum Provincis Imperium, diadematum mul- ediocru.
titudine Onus dicendum foret, non Regnum. Felices
Verùm non errat Propheta. Onera ſunt & nen d-
Pondera, quæ putantur Coronæ, & Imperia. miranan.
Onus Babylonis. Tot amaritudinibus admixta
felicitas eſt, ut vel Regia poteſtas habenda
ſit pondus. Iſaiam alias de Chriſto Rege di-
xiſſe memini, Butyrum, & mel comedet, ut lſa. 7. 15.
ſciat reprobare malum, & eligere bonnm. Be- pelicita;
nè: Video enim ex præguſtatione Mollis, & & velap-
Butyri prudenter electurum bonum; & dul- tas miſers
ce. At quomodò amara reprobabit, & ma-
lum, dulcibus tantùm ſaginatus? Ignorat in-
ſuavitatem fellis, qui ſolum mel guſtat. Verùm
tantùm fellis ineſt in melle felicitatis, tantùm
amaritudinis in fuavitate butyri, ut qui Mel
comederit, Fellis non ſit expers, meliuſque
doceatur calamitatem, & miſerias inter feli-
cia, quam in ærumnis. Quare Mel comedat,
& Butyrum, & optimè amarum diſtinguet à
dulci; utrumque enim expertus in eſu mellis,
ſciet reprobare malum, & eligere bonum.
Onus ergo Babylonis, Regnum Babylonis, à
Propheta; & à Chriſto Divitiæ, non Opes,
ſed Spinæ pronuntiantur.

In Montem caliginoſum levate ſig-
num: eaaltate vocem, levate ma-
num. Verſ. 2.

Montem tenebroſum Babylonem propter
Superbiam intellige, inquit S. Hieronymus.
Excæ-

lun

uli⸗ mitt

u0i lor ofe
am
n. Derni

4 164 7
i. Uel

ͦ/

unn dus een
ur.
punn lt aun
( Medo⸗
featos,
aſnta tenntur.
Anie le b
. ezelcitl
mut. e (⸗
antur
ier Gnat,
.
, e doc
A teteilt
I. Dux 4
H can 4n
tan. N
Cepta 6
1tt. Der
mih exercituua
4
Kende.
iia untur.
Cbtiſttte
aflrnoit
um le C
e impie,
ilod,
ln N
. .
Pen latur
lhit,
l n pes
Kerg an ..
ee zn diſt
Atur Chr
G eel
Aennm
1r eſic

1n
DeS
el.
Ugere)
. el N
Cenlkie;
C i

—,—

ſin,

Aim Muin
i, p

um “
on Regule
En n ben

Pus Kun

Sõ
ſſo

e Moley biin
, .

6

Ila. r3.17.

Superbia Excæcat ergo Superbia, nec,; Deum; per-
vera Cæa- mittit ut videas, nec Te. Quäânam porròô ra-
6it*ν ., tione in hoc Monte perorandum ſit, declarat:
egnit Saſtate vocem, levate manum. Utrumque
Superbia copulandum, lingua & manus, dicta & a-
eet ela- Cta; exempla & ſermo. Licèt enim caligino-
more & ſus ſit Mons, levate nihilo minus manum.
vi, (Quaſi dicat: Jic luceat lux veſtra coram homi-

aln nmhus, ut videant opera veſira bona vel in ca-
Gloris liginoſo Monte; Tenebræque veſtris ſuperen-
vana viæ tur operum radiis.
Janatur.
Nach. Dominus eaercituum præcepit militiæ
vox oe- belli, venientibus de Terra procul,
rum.

à ſummitate Cœli; Dominus & va-
ſa furoris ejus, ut diſperdat omnem
Terram. Verſ. 4. 5.

Sanctus Hieronymus hic, Euſebius, in-
quit, virtutes Angelicas interpretatur. Nos
autem hiſtoriæ ordinem proſequentes, Me-
dos eſſe dicimus, de quibus in conſequenti-
bus apertiùs teſtatur Scriptura, dicens: Eocce
Zelus ⸗ Ego ſuſcitabo ſuper eos Medos, qui argentum
nimarum non quærant, nec- aurum velint. Nec mirum
nihi ſi Medos ad ſubverſionem Babylonis, ſancti=
Tuerat, ficatos; vocet. His præmiſſis, nonnulla no-
FPaupyertas tentur. Primô, ſolos hoſtes argenti, alienéſ-
in Concio- que ab auro ſubverſioni Babylonis à Domino
vate. exercituum deſtinari. Non enim Mundum vin-
kinu cit, qui Auro ſuperatur. Pauperes Evange-
lizantur; ut corruat Babylon, ſed à Pauperi-
Eccleſia- bus. Cæterùm delicatus miles eſt, qui ferro

Kiei de domat, argento domatur. Facilè à Babylone;,
rint Di-
vitim. e„ .
Eccleſa- Ceretur , quiſquis aurum ſitiret. Romanus

Kica lu. Dux apud Livium conqueritur, Rempubli-
riſgictis. cam Aſiä potitam, & Afiaticis opibus cap-
tam. Nos IIlam cepimus, nos IIIæ cepere.
Capta Gaza non rarô captivos effecit Victo-
res. Deus igitur, qui Medos minimè cupi-
dos ſcripſit; ne videretur erraſſe, Dominus
Intentio exercituum hoc potiſſimum loco nuncupatur.
.. Secundò. Hi antonomaſticè Mihitia Belli di-
Avaritia cuntur. Non enim Militis nomen promeren-
tur, qui ſpe pugnant rapinæ, & fordidâ auri
cupiditate tam ſplendidum nomen dehoneſtant.
Miles eſt, qui ferrum ſtringit, non qui auro
adſtringitur. Philippus Macedo auro captu-
rum ſe credidit vel Cœlum. Stultè perinde,
ac impiè. At non malè, ſi militibus impertiſſet
illud, qui auro antè caperentar, quàm Coœ-
lum. Tertiò. Ejuſmodi Milites & Cceli faſti-
gio collectos teſtatur Propheta, quòd vix re-
periatur in Terra, qui non libentius aurum
ſtringat, quam ferrum. Non is mortalis eſt,
qui opes calcat. Quartò. Vel omnem Ter-
Religions ram diſpergendam tanto Milite. Pauperum
berfectio. igitur Chriili elogium hic texitur, quos ſolos
ad everſionem Babylonis, & unwerſæ Ter-
ræ collegit Dominus exercituum. Non enim
alienum aurum expetent, qui ſuum conſtan-
ter profuderunt.

Hunera
reſpuens

Ulutate, quia prope eſt dies Domini:
quaſi vaſtitas à Domino veniet. Tor-

liones & dolores tenebunt: quaſi par-

turiens dolebunt. Verſ. 6. 8.

kadieis

De die Judicii ad literam. Moralem tas

Stromatum, Lib. XVI.

quæ poculum aureum tenet in manibus, vin-

men non excludunt interpretationem. Do-
minus punire neſcit, niſi Miſerendo. Primum pe; miſe⸗
belli præceptum eſt: imparatum hoſtem oc- icerdis
cupare. Dominus verò exercituum, proximè eziam
ſe venturum præmonet, ut armemur. Præ- aute
tereà non in annos bellum producet, ſed va- ſ. 12
ſtatio tantůùm diurna erit: Prope eſt Dies Do-
mini. Adde, quòd non vaſtitas, ſed quaſi
vaſtitas a Domino veniet. Demùm dolebunt
ut parturiens, quam brevi gaudia prolis ex-
cipiunt. Quoniam verò Divind Clementi4
homines abutuntur in ſcelus, non hæc evul-
ganda paſſim; ſed Divini Judicii terror in-
cutiendus:

Quoniam Steilæ Cæli & ſplendor ecarum
non eapandent lumen ſuum, ohtene-
bratus eſt Sol in ortu ſuo. Verſ. 10⸗

Solem à Stellis nec obſcurari poſſe, nec pasva
aceendi putaram. Modèô verò, quoniam Stel- magni
læ non lucent, juhar Solis obtenebratur. Al- facienda.
legorick: Duùm Minima negligimus, fruſtra
ſperamus Maxima in ſuo lumine ſtatura. Ex- uodeßt s
tinguuntur Stell?, & in oftu occaſum pati- Gaſtiss
tur Sol. Curet itaque quiſque noſtrûm virtu- zis Caſtes:
tes, quæ Minores cenſentur, niſi citò velit
Maximis virtutibus parentare. Dum Modeſtia
non ſplendet in oculo David; Caſtitas in ejus
corde tenebreſcit. Samſon, dum non refiitit
Foœminæ;, vinciur ab Hoſtibus. Salomon non
magnum duxit connubia cum Idololatris jun-
gere; citò verò adoratione execranda Moabi-
tidum ſimulacra coluit; & , qui cor inflexe-
rat ad amorem Idololatræ, facile flexit genua
in cultum Idoli. Eva, dùm Aurem non cu-
ſtodit ab Angue, Gulam non ſervat à Pomo.
Abſalom, dum à Fratrum cruore non abſti-
net, Patrium ſitit. Saül Imperium invitus ac-
cipit, mox nec coactus deponit; quin & ;
Davidem neci deſtinat. Judas, duùm diligen-
tius Pecuniam ſervat, Stellam extinguit, pro-
pediem verò Solem ipfum Juſtitiæ obſcurat
impuro oſculo. Demum nullus eſt, qui non
experiatur defectum Stellularum Solis occa-
ſum ſequi: &, poſt incuriam in Minimis, ad
Scelerfa,; & ad Flagitia fieri gradum. Trans-
feramus aliò dictum Prophetæ. Quoniam Nel- Fame cu.
læ Cœli non expandent lumen ſuum, obtenebra- ra.
tus eſt dol in ortu ſuo. Religio decoloratur, ſi Tepiditat.
ejus Filii non ſplendeant. Noſter occaſus o-
rientem Societatis, ſeu Eccleſiæ inumbrat:
Nec ſplendet Sol, ſi Stellæ non luceant.

Pretioſior erit Vir auro, & Homo mun-
do obrizo. Verſ. 12.

Hoc moneat Principes pluris facere Viros, Confilis-
quàm Opes. Utinâmque tam multi Pruden- rii boni.
tià præſtantes Conſiliarios advocarent undi-
que, quemadmodum vel Manes extrahunt,
ut aurum cum vitiis importent. Non enim ſi-
ne radice Cupiditatis aut extirpatur Aurum
& Terra, aut ſervatur in Arca. Pretioſior Vir
auro.

296

Oluva

2

Et reſpondebunt Ululæ in ædibus ejus: Quomodo cecidiſti de Cælo Lucifer .

Et Sirenes in delubris voluptatis.
Verſ. 22. .

Voluptas,
& Tepi-
Aitas.

LXX. Ità: Et replebuntur domus ſonitu,
& accubabunt ibi Girenes. Deſcripſerat hic va-
ſtationem Babylonis, & ſolitudinem, quam
Lazxuria ſolæ feræ animantes habitaturæ eſſent. Nihi-
etiam Se- lo minus in tantis ruinis Voluptas vivit; nec
nibi ac Sirenes abeſſe poſſunt à deletæ Urbis parieti-
Pœniten- .
zita, i„. Nis. Gregorius Magnus de quodam Sene agen-
bere. te animam fſcribit; quèd cùm ad ipſum acceſ-
Cireum- ſiſſet Anus, viſura, an expiraſſet, illam in-

ectio, termortuis vocibus abegit, clamitans, non
vam Ve- interiſſe adhuc fomitem Carnis Spiritu defi-
sr,, ciente. Sibi timuit ab Anu Senex illico mori-
tiz inſ- turus. Enimverô non auſim illum ridere, ſed
diatur. mirari malo. Nam, excisa, funditũſque ever-

sà Babylone, non fugatam Voluptatem vi-
deo, ſed canentes audio Exenes in tanto lu-
ctu, ſolâque conſpicio ſupereſſe delubra Vo-
luptatis, collapſis, dirutiſque cæteris ædificiis.
Quomodè in vegeto corpore debacchabitur
Voluptas, quæ nec à labante, imòô nec à lap-
ſo quidem abeſt? Canit in mœrore, ſilebit in
epulis? Nota: etiam inter ruinas, & ſolitu-
dinem ædium ſemirutarum Siren canit. Teſta-
tur hoc Hieronymus, qui in vaſta ſolitudine,
exeſo corpore, languentibus membris, Libi-
dinis tamen æſtum patiebatur. Undè, ſi Jo-
bum jacentem in ſterquilinio, in illa corpo-
reæ domus ruina, monuit Deus, ut caveret
lob. 38.3z. à Sirenibus. Accinge ſicut vir lumbos tuos; nec
Eremus, nec Vulnera immunia funt ab inſi-
diis Voluptatis, & Luxuriæ. Ideéôque ubique
Circumſpeciio neceflaria, quando, etiam in-
ter rudera Babylonis, & delubra ſtant Volup-
tatis, & Sirenes in ruinis, velun in plumis
ccubant. Ruit Babylon, at Sirenes non ab-
eunt. Et Nirenes in delubris Volupt atis.

CA P. XIV.
ISA I X.

E X

Ahbites quoque lætatæ ſunt ſuper te, &
. Cedri Libani: Exæ quo dormiſti, non
aſcendit, qui ſuccidat nos. Verſ. 8.

Superior Somno Paſtoris ſylveſcunt tam Cedri, quam
invigiler. Abietes; non ideò, quia mullus eas putat,
ſed quòd ad exemplum Ducis cæteri compo-
nantur. Difficultatem autem Paſtoralis mune-
ris innuit verbo, aſeendit; ubi enim Aſcen-
ſum audio, Laborem, Sudorémque intelligo.
Cùm igitur ſpectamus ſylveſcentes Cedros,
Zelus a- tunc ſcito dormiſſe, qui præeſt. Notandum
nimaerum autem Abietem quoque viſuram marinos ca-
ſibi vacet. ſus, tamen duùm eſt in ſylva, ſucciſione, &
culturâ indigere.

Et tu vulneratus es ſicut nos: noſtri ſi-
milis effectus es. Verſ. 10.

Chriſfti

Ad Chriſtum Cruci ſuffixum transſerendum.
FPaſio. .

qui manè oriebaris?! Numquid iſte vir
qui conturbavit terram, qui concuſ- Prlieite:
it regna: „712 doſ kuxa.
ſit regna: qui poſuit orbem deſertum! Kgi. E-
Verf. 12. 16.

nus.

Quæ dicuntur ab Iſaia de Babylomio Re- Tzidua:
ge, transferri poflunt in funus Ducis magni, Pſt fer
vel Regis. erem,

Omnes Reges gentium univerſi dormie-
runt in gloria, Vir in domo ſua.

Verſ. 18.

LXX. Omnes Reges gentium dormierunt in Dignita;
honore. Somni conciliatricem gloriam, & dig- ores
nitatem ità aperte teſtatur Iſaias, ut non vi- "el.
gilet, qui hoc non videt. Vix Vigilantem re- pilicitgr
peries in throno, præſertim cùm Propheta noxia,
dicat, Omnes Reges Univerſos dormiſſe. Pa-

rum ſibi videbatur dixiſſe, niſi ad Omnes ap-

poneret Univerſos. Antiquos, inquies, in Re-
gum ſceptris oculum effinxiſſe. Sapienter: At
hoc non probat vigilare Reges, ſed Virgam:
imòô fruſtra oculo inſtruxiſſet Sceptrum, ſi
oculis Princeps uteretur. Nec ipſe David in
Regno potuit non ſtertere: verum cùm alii
proficiſcerentur ad bellum, manè;, inquit Scrip-
tura, dormiebat, & brevi non ſolus dormi-
vit, ſed advocatàâ Bethſabæâ in Regiam, dor-
mivit, inquit, cum ea. Non tunc primùm
dormivit, cùm concubuit, ſed cum glori
eum Regni inebriavit lethalis ſomnus. Salomo.
nem ſomniantem quidem, ſed qui optima pro- 3. Reg. 5.
poſuerat, vigilantem reperit Dominus initio
Principatüs, cùm illi Sapientiam largitus eſt.
At quàm gravi demerſum ſopore dolemus in Labores
ſolio, quem, an evigilaverit vel in morte, Seula.
eſcimus? Et Vir in domo ſua. Non Reges tan- „ t.
tüm in Solio, ſed & privati viri ſuis in .di-

bus ſtertunt. Laborant quidem, ſed dormiſſe

probantur, cùm in Morte nihil ſuis in mami-
bus reperiunt. Infelices, qui interdiùà & no-
Etu vigilant, ut Opes poſſideant, nec tamen
vel fugant ſomnum, vel effugiunt. Nullus mi-
nùs dormit, quàm Avarus, Divitiarum fua-
rum ſolicitus excubitor. Mentiris, inquit Da-
vid: Dormierunt ſomnum ſuum, & nihil inve- Pſ. /5. s.
nerunt in manibus ſuis omnes viri divitiarum.
Non enim deluderentur falſis rerum imagini- 6
bus, ſi vigilarent. In imagine pertranfit homo: Pfſ. 38. 7.
Et quæ negotia, curas, vigilias credis, ſomnia
Propheta dicit: Velut ſomnium ſurgentium,
Domine. In domo ergo ſua vir dormit, quia
in vano accepiſſe animam ſuam convincitur, .
dùm rebus domeſticis totus incubans, illis vi- d
gilat, ſibi dormit. In domo tantùm Chriſti getn.
nunquàm dormitur, cùm, ut ait Hieronymus, Religioſs
vel ipſe ſomnus Sanctorum Oratio ſit. Ibi enim visa ber-
dicitur: Ege dormio, & Cor meum vigilat. Sa- Tan .
luti impenditur cum nocte dies. Quare; dum ana: .
vivunt ſancti, vigilaſſe probantur, quia cum
decedunt, tunc obdormiſſe ſcribuntur in Do-
mino. JNi dedero ſomnum oculis meis, &. palpe- Pſ. 13 1.4.
bris meis dormitationem, canitur in domo Dei. politiea.

Pſ. 72. 20.

i

4
1,

— —

i
Gur Hjc
6, ſuis .
nont
iſni nonn
6 MNim
mn
iffci

belen
6
V.

Nt On
w. mium,
zutt. centur
jwenm vulnete
Kte. Cur an
törand
tas, &
cnting
aridids
Mon n
Ninoge
mine ta
ſid Cht
tam bar
eſt, lec
Deo n
ſunt Fr⸗
tum Fa
e,
himoge
glol ſe
ſent.
deininen
t tawe

l.
er
h.
iin htt⸗

nnis etitur
ſfe linen R
nne wiin,
Pivi. tn
ddan
kund p
r ein4
giiar lebi e
ltur.
bie
I diac
A uudinen

11 nen 44

Stromatum, Lib. XVI.

Er conſurgam ſuper eos, dicit Domi-
nus exercituum: & perdam Babylo-
nis nomen, & reliquias „ & ger-
men, & progeniem, dicit Dominus.

Verſ. 22.
HʒZ npiditass. Utinàm aliquando Vaticinatio impleatur.
Circeum- Hydram quodammodèò refert Babylon iſta;
Bedio ſuis cladibus fertilis. Non ſolùm enim deleta
. n. non eſt; ſed nulla Urbs eſt; in qua Babylon
nte 12* non ſtruatur. Ubique Babylon ædificatur.
inn Habitus Nimirùm cùm Sodoma nuſquam non ſit, haud
waeli. mirum, ſi ubique ſit Babylon. Picea eſt;
difficiléque ab ea avellitur, qui ſemel illi
mik hæſerit.
mi Et paſcentur Primogeniti Pauperum:
lnmnn G& Paaperes fiducialiter requieſcent.
boont, Verſ- 30
nile)
llmm Dei cure Opulenta Paupertas, cujus Deus Patrimo-
ezk. ber- nium, quæ Dei eſt Regnum. Pauperes paſ-
Penn istse. centur divitiis coli. Manna ſtillabunt cœli;
Eih Baupertas V'ulnera Salvatoris abundè potum præbebunt.
nm, dives. Cur autem dixit, Primogenitos Pauperum ſa-
Nehnin turandos? Nimirùm Primogeniti eſt Hæredi-
n n tas, & potior Patrimonii pars Natu Maximum
emmngr⸗ contingit. IIIi igitur liberaliùs paſcentur, qui
Mlen avidius Paupertatis hæreditatem invacddent.
ni Non quicunque Pauperum, ſed Pauperum
Primogeniti ſaturabuntur. Falluntur, qui No-
mine tantùm Paupertatis contenti, Delicias
ſub Chriſto ſectantur. Primogemitus, nili to-
tam Paupertatem poſſideat, Primogenitus non
eſt, ſed unus ex Fratribus, quibus ubertas à
Deo non promittitur. Laudandi hic præcipuè
ſunt Franciſci Alumni, quos meritò in Paupe-
rum Familia, Primogenitos appellare poſlu-
mus, ſiquidem & eorum Parens Franciſcus
Primogenitus eſt in multis Fratribus. Mirum;,
quod ſequitur: Et pauperes fiducialiter requi-
eſcent. Paupertatis Patrimonium Labor eſt:
neminem minus decet Otium, quàm Inopem.
Et tamen Divino Oraculo proditur, Et pau-
Peres fiducialiter requieſcent. Quomiam verò hac
de re plura extant in Patribus, pergamus.
Proſtrata eſt Philiſthæa omnis. Ab A-
quilone enim fjumus venit, & non
eſt, qui effugiat agmen ejus. Quid
mmaße reſpondebitur nuntis gentis?! Quia
mri eii, Pominus fundavit Son, & in ipſa
le ſperabunt Pauperes Populi ejus. Verſ.
ni, 31. 32.
bem D Caeitas Qus unquàm proſtratam vidit Urbem Fu-
ucnn er Npi- mo? Et tamen Philiſthæa Aquilonis Fumo pro-
„ Pretor,whte ditate . . . SS
te Pigsiias ſternitur? Quis ab Aquilone, frigoris nem-
dlr i,, tſeurat Pe Regid, Fumum crederet erupturum? Et
Seroſque, tatnen Fumus irruens in Philiſthiim non ab-
n Ssuperbia undè irrumpet. At, ſi per Fumum Superbiam
n,u), deprimit. excæcantem intelligamus, facilè proſtratam
do Fumo Philiſthæam cognoſcemus. Superbia
mid s Ia.r4.1I. eènim deprimit. Qui enim ſe Exaltat, Humi-
nd Telicita: liabitur. Iſaias hic; Detracta eſt ad inferos ſu-

nexis. perbia tua. Et Balthaſari aſcendenti ſuper Al-

Ibid. 15. titudinem Nubium minatur Caſum: Verumta-
lbid. 121 men ad infernum detraheris. OQuomodé cecidiſti

292
de cæœlo Lucifer? Nec difficile fuit Victores
Philiſthæos interire Fumo, cùm Prolpera co-= Saperbid,
mitentur Arrogantia; & Faſtus. Succenſis Vul- n „z
pium caudis, Ignis latè depopulatus eſt Phih- vana.
ſtheam. At Fumo non Segetes corripiuntür 3
ſed Urbes; nec pars tantum, verùm proſtra-
ta eſt Philiſthæa omnis. Latius enim lerpit
Fümus Superbiæ, quam Ignis Libidinis: hoc-
que vaſtantur agreſtes; illo nobiles excæcan-
tur. Ignis demuùm in agris ruſticatur Philiſthi-
norum, Fumô urbes Palæſtinæ evertuntur;
& Regia. Epicuri de grege porcus ſit oportet;
qui cœno ſeſe volutat. Qued ſanè dedecus;
qui corde non caret, averſatur. At Superbiæ
Pavo Deas vehit triumphantes; nec nos tædet
calcare aut pares; aut etiam majores. Quare
anguſta Luxuriæ Regla, Gloriæ auguſta. Ab
Aquilone autem Fumus. Tepor enim parens
eſt Superbiæ. Ideo enim Superbiæ Primogle.
nitus Lucifer de ſe aiebat: Sedebo in monte Ibid. 133
Teſcamenti, in lateribus Aquilonis. Scilicèt pe-
nes patrem regnare volebat, & quoniam ex
Tepiditate Superbia naſcitur, in lateribus A-
quilonis ſedebo;, inquit, otioſus nempe, de-
ſes; & ſuperbus. Et non eſt, qui effugiat agmen
ejus. Quis immnunis à Fumo? Ab Aquilone ve- Gloria
nit, ſed & in Igne concipitur. Naſcitur ex Te- vana; &

piditate Superbia, ſed & Sanctitatem comi- Saberéia
tatur. Ab Aquilone Fumus, ex loene Fumus. dbt"e
. 4 5 18V ve ghants

Nec frigus caret Fumo, & calor Fumum gig-
nit; rectè igitur Iſaias, Et non eſt, qui effugiat
agmen ejus. Aquam hyeme fumantem vidi tem-
peſtate perfrigida: & in extincto torre non
ſtatim extingui Fumutn quis ignorat? Quid
autem Fumo maximè vaſtatur? Candor. Su-
perbum Caſtum non invenies. Davidem ut vi- Caftitas
deo Elatum, & populum recenſentem; Adul- non flores
terum quoque lego. Humile conſpicio Lihum: rer?⸗
nec Pudorem unquàm elatum cognovi. Quid „„n“ -
verò in tanta calamitate reſpondebunt dicati
Deo viri? Quia Dominus fundavit Sion. O Gratiz
reſponſum aureis imprimendum characteribus Dei Ha-
in veſtibulo Religionis. En ſcutum, en pro- wilitas
pugnaculum, en excubiæ. Dominus fundavit drig ,
GQion. Non labat Domus tanto artifice exſtructa.
Verùm quid fundamento cum Fumo? Ideòô-
ne effugiet agmen inevitabile Superbiæ, quia
fundata eſt. Proh quàm divinum oraculum!
De fundamento humilitatis cogita, inquit
Auguſünus, exſtructurus ſublime ædificium.
Fundamentum ergo profundum, eſt Humih-
tas abjecta. Irruat Fumus, irrumpat Super-
bia; Non timebimus: Cur? Quia Dovzinus
Jundavit Nion.

I S A I M.

Onus Moab. Quia noäcte vaſtata eſt
Ar Moab, conticuit: quia noëte va-
Ratas eſt Murus MWoah, conticuit.
Verſ. 1.

SAncu Hieronymus hic: Decarum, in- Peecats;
quit, invectionis principium, ut vaſtare- Tainna-
tur in tenebris, qui de inceſtu Patris noctu a nan
conceptus eſt. Vides ex crimine naſci poœnam. qlg.
Nocte

Gen. 19. Nocte perit, cujus fundator nocte vitam hau-
ſit & ſcelere.

In trivis ejus accinéti ſunt ſacco.
Verſ. 3.

Cella. Sponſa in triviis vulneratur, Nazaræi de-
Curieß- nigrantur in via, Filii poſtremò Sponſi ve-

⸗ ſe ſtem nuptialem commutant in compitis, &
perfius. veſtiuntur ſacco. Niſi fortè dicamus, tot in
triviis patrari ſcelera, ut vel Moabitæ in tan-
to Pietatis funere daturi lacrymas, alias mol-
les, in trivis tamen ſacco cingantur.
Cor meum ad Moab clamabit. Verſ.
5
Correétio En Prophetæ lingua: Nimirùm, quia pol-

ex amore. lutum ſe labiis faſſus eſt, non ore auſus eſt
prædicare, ſed Corde. Hinc duo colligun-
tur. Primum Innocentia Prophetæ, qui mun-
do erat corde, etſi pollutis labiis. Secundum,
licèt jam labia ejus purgata carbunculo eſſent,
non tamen labiis, ſed Corde clamavit; in-
dignum ratus, os conſecrare Prophetiæ, quod
aliquando fuerat coinquinatum. Corde cla-
PſrIS. Mmat, quia dicere poterat illud Davidis? In
corde meo abſcondi eloquia tua.

1I.
EX CAP. XVI.
I S A I ½.
Emitte Agnum dominatorem Terræ de
Perra deſerti. Verſ. I.
Rex Poli- Abeant aliquando cum ſuis præceptis Mun-
ticam di ſtultiſſimi Sapientes. Ecce non Leo, ſed
s , Agnus, nec è& gynæceo humanæ Prudentiæ
Clemen- 4

ia ame,, enittitur, ſed è& rupibus & è& deſerto advenit
ſea r Iu- Dominator Terræ. Quid Regibus cum Poli-
Kitiam. ticis? Quid Crudelitati cum Regno? Agnus,
Politiea & Agnus enutritus in Sylvis, regnabit in Or-
vera. be terrarum. Vix aliquis felicins & ſapientius
Davide regnavit. At Agnum ſe fatetur cùm
Pſ. 13 1. . ait, Memento, Domine, David, & omnis
manſuetudinis ejus. Ex deſerto profectum illa
teſtantur verba: De poſt fœtantes oves accepit
me. Porrò Agnus Leonum & Urſi, & Phili-
ſthæi terror extitit. Notandum autem non
quemcunque Agnum ad terrarum Imperium
emitti, ſed Agnum de Petra deſerti. Non enim
vel odio trahi, vel amore inflecti debet Prin-
ceps. Saxeus quodammodèò ſit, qui Juſtitiæ
Saperior ſolius recordetur. Deo non probantur mollio-
nee amet, res Reges, quorum pectus lacrymis molleſcit.
nec ederit. Agnus ſit, ſed Saxa referat. Agnum domina-
torem Terræ de Petra deſerti.

Pſ. 72. 70.

Digniias
cui confe-
renda.
Iuſtitia.

Severitas.

4
Ini conſilium, coge concilium: pone qua-
ſi noöétem umbram tuam in meridie:
abſeonde fugientes, & vagos ne pro-
das. Habitabunt apud te profugi mei.

Verſ. 3.
Pei miſe-
ricordia næc conſulenti .
ver alrA. X nfulentis Dei, quem ſuperiori

*

Oliva

capite extrema minitantem Moabitis induxe- hegi
rat Iſaias. Quare quam invitus verſatus ſit in cotun
arte ſaviendi patet ex eo, quòd Moabitas hercn
docet quo modo evadant ſupplicium, quod muler
ipſemet eis intentat. Ut ſibi ergo provideant zua
monet, nec ſolum cogendum concilium di- l.
cit, ſed Ipſe conſilum præbet. Verè Iſaias ntuun
Corde clamaverat: Nam ſupplicium tam aman- tin
tis Domim, non aliâ tuba evulgandum erat, n
quaàm Corde. Habitabunt apud te profugi mei. Talenta u igt⸗
Religioni hoc canitur, ad quam Mundi trans- medioeris Junn
fugæ conveniunt, profugi ſcilicèt Dei. Hos Religionir Mileni
autem non apricari in meridie, ſed ipſis diem munia rid en
nocteſcere mavult Dominus. Utrumque no- viliora. innocen
tandum: Et Dei profugos Religioſos; & nitene
Umbr humilitatis tegendos, non luci & glo- ut unus
riæ exponendos, quos Deus à Sole honorum Corpon
removit. Pergit Propheta: Moab eſto latibu- Iſa. 16.45 ſert in
lum eorum à facie vaſtatoris; finitus eſt enim gue he
pulvis, conſummatus eſt miſer, defecit, qui Perſecu- tam in
conculcabat terram. O prodigium! Imèò egre- o, & gle M
diantur & fovea, quia Perſecutor defecit. Mi- Tentatis i ſuſte iu
nimè, inquit Deus. Modèò abſcondantur, mo- e it leni
dé dies vertatur in noctem, quia perſecutio nexia. Püinepi
quievit. Quando enim contra Milites meos u Cu, in
ſæviebat Mundus, eorumque oculos amico- Liptu
rum;, vel parentum mors cæcabat, mhil erat Non in
timendum;, quin averterentur à Mundo. Mo- regnat!
dò verò, reddito Sole, imminuto Pulvere, tur inl
demortuo Tyranno, opus eis Latibulo. Eur, ſui. Mdican
Domine? A facie Vaſtatoris. At nônne dicis; 1 ficete
defecit, qui conculcabat terram. Undè ergo . e, Pe
à Vaſtatore timor, ſi deſecit? O uberiorem Eras ſel
my ſteriis Scripturam, quaàm verbis! Defecit. ſirns,
inquit Deus, qui cConculcabat terram; ſed Va- uſt in,
ſtator revixit. Haud Mundum amare poterat Jodican
Terra, cùm premeretur. Conculcabantur, & un. leclitl
fugiebant. Pulvis ubique, & plurima mortis lun ll,
imago: haud ſaxei, qui ad Religionem non „ volkos
advolarent. Modèò veròô Felicitas arridet, Ci- . Pangere
nis reſedit in ſepulchro, & mente Horror eva- ut Tribuna
nuit: ab hoc illis timeo Vaſtatore. Moab eſto Grelon⸗
latibulum eorum à facie vaſtatoris: Kinitus eſt RũürH
enim pulvis, defecit, qui conculcabat terram. ibe
Nemo vivit inter mortuos, à conculcante fünt in
unuſquiſque fugit. Quis verò coeêrcebit pro- tepoleit
fugos meos, ne iterum mente relabantur in r ndd
ſæculum: ſereniore Cœlo, exſufflato Pulve- H
re? Quid agendum? Subditi Pulverem non gig in
finiri permittant, imò ſe cogitent finiendos: Po ai
Superiores verò ſubjectos tegant, ne ſubri- uo 1
dentem Mundum ſpectent, ſed in umbra do- 4 d
. ndumn ipectent, 1 n gun
meſticæ ſolitudinis a Felicitatis meridie tuea- 1 eme le
tur. Demùm; à facie, inquit, Vaſtatoris. Si Eledkis zii,
enim, quid ſub Felicitate lateat, videremus, Raltis. 1 an
non raperemur. Verum dùm IIIa hilari vultu poluptas, Ninen
cordis amaritudinem tegit, totâque aurea ſplen- & RK D Ditu n
didam pompam in oculis inſipientium expli- daus falla- lnir .
cat: verendum, ne decipiantur læto aſpectu, . 4 1
qui ſi Felicitatis viſcera fellea ſcrutarentur, dit
facilè eam ridentem riderent: Ideò eſto Lati- nnſe
bulum eorum à facie Vaſtatoris. *
Et præparabitur in miſericordia ſolium: dett
ſedebit ſuper illud in veritate in d. lcgfn,
tabernaculo David, judicans C H dd
quærens judicium, & veloviter red- .
dens, quod Juſtum eſt. Verlſ. 5. De
Rerheien

Cur in miſericordia præparatur ſolium
Regis

7

Regis tam juſti, & tantæ ſeveritatis? Politi-
corum neicio quis rugosâ fronte, reducto ſu-
percilio, defixis oculis affirmaret ſolium, ſi-
mulando Miſericordiam, ſibi quemque præ-
parare: facilè enim eligitur, qui mitis habe-
tur. At procul hinc, procul profana orbis ter-
rarum lues. Quid Scribis cum Scripturis? Non
eligitur Simulatione virtutis Rex virtutum:
& , qui haæreditarium ſolium poſſidet, non
severitaz, fingit. Sed in Miſericordia præparabitur ſo-
lium facientis Juſtitiam: quia nulla verior
Miſericordia, quam perdere nocentes. Sæ-
vus eſt, qui reis parcit, ut crudeliùs pereant
innocentes. Quàm multi Judices, unum di-
mittendo, innumeros peremerunt! Expedit;,
ut unus Corpori moriatur, ne multi Animæ,
Corporique moriantur. Qui latroni parcit,
ſævit in viatores. Et ſæva Miſericordia eſt,
quæ ne unius cruorem ſpargat, omnium vi-
tam in ſummum diſcrimen adducit. Vera ita-
que Miſericordia eſt, Judicium quærere, &
Pol'tieæ juſtè judicare. Pergamus: Jedebit ſuper illud
vera. in veritate. Confundantur „ qui autumant
Principibus, & Præſulibus aliqua diſſimulan-
da, ſimulanda quamplurima. Jedebit, inquit
Scriptura, ſuper illud, non in Simulatione,
non in Mendacio, at, in Veritate. Qui enim
regnat in Fictione, is non ſedet, ſed torque-
tur in ſolio. Timet enim decipi, qui fallit.
Rexzudi- Judicans, & quærens judieium. Non eſt ſatis
ces wses facere judicium, ſed diligenter quærendum
judicet. ed. Parum juſtus diceris, ſi tantum juſtam
feras ſententiam, niſi juſtiores Miniſtros con-
ſtituas, & ſedulò inquiras, num alicui illa-
ta ſit injuria, num aliquis injudicatus abierit.
Judicans, ſed & quærens judicium. Quod

Judex.

nde N
o Mhhre
bol. 6

pediantur dens, quod juſtum eſt. Jeremiæ lacrymæ in

güren Fudex ei- noſtzos oculos derivandæ forent, ut dignè
nicet l 125 erpe- Plangeremus moras, & remoras judiciorum.
Honornr diat reos. Tribunalia, fora, carceres querelis hujuſmo-
e. Mii di reſonant. Judicium non uno in loco ars eſt.

1 in, Et miſerorum lacrymis, inopumque expenſis
1 Scribeæ, & Phariſæi, utinam non etiam Chri-
ſtiani interdum Primores, victitent. Qui ſuum
repoſcit in foro, miſi à Mathuſalem mutue-
tur annos, à Crœſo nummos, litem ſeris ter-
minandam nepotibus tranſmittet. Detruditur

quis in carcerem: diuturniora erunt vincula

Hreten vl
icg pro judicio, quàm exilium pro poœzna. Non
, ità Dominus: Adamo pœnam definit, ante-
Puntat Gen. 2, quam peccet; Ii quocunque die comederis,
1 “ 17. morie moriéris. Cainum, poſt unam aut alte-
ne 1 ram interrogationem, condemnat. David,
D ut confitetur, abſolvitur. Lucifer, ut pri-
t, iin un mùm errat, damnatur. Ninive luget, & exi-
ehii⸗ ,s mitur. Turrim deſcendit ut videat, & mox
neine, Dignita dejicit. Planè velociter reddens, quod juſtum
denin isne. eſt. Porrò hæc omnia, In tabernaculo, in-
lwen quit, David. Scilicèt non ambientis Regnum,
ſruad, non ſe ulciſcentis de Semei, plorantis ſuper
Nd Saüle interfecto.
4 Superbia ejus, & Arrogantia ejus, &
Tlrſe. ldignatio ejus, pluſquàm Fortitudo
lim/ S ejus. Verſ. 6.
e De ſuperbo plurima minitante, minima
perficiente.

Stromatum Lib. XVI.

Lites e- ſequitur permagni intereſt. Et velociter red-

299

Super hoc plorabo in fetu Jazer vineam
Sabama: Inebriabo te lacryma med.

Verſ. 9.·

Deus plorat peccantis animæ vaſtationem, Peccati
& quis ridebit? Væ iis, qui, ridendo, & amna.
cachinnando, ſeducunt animas, propter quas
Ommipotens plorat. Quis, inquam, cum de- Tribala-
plorante Deo lugebit? Ille, quem inebriave- vo ,
rit lacrymis ſuis. Erravi: Lacrym ſus, non g
Lacrymis. Non enim plura Lacrymarum ge- Compati,
nera reperiuntur in Deo, ſed ſola Lacryma, Xlerna
parentans impio. Nihil enim, præter pecca- zanum.
tum;, plangendum eſt. Fili, Patrimonium,
Dignitas, Imperium Lacrymis non recuperan- leris
tur. Innocentia ſola Fletibus inſtauratur de- erug.
perdita. Neque verò, Lacryma mea, unam sauperior
tantum Lacrymam ſigmificat; quis enim und Tubieiktors
duntaxat Lacrymâ inebriatur? Sed unius tan KEu,
tùm generis Fletum, plorantium ſcilicèt ſuper harizas
peccatore. Pro peccato ergo tantùm funden- fraterna,
dæ Lacrymæ. Plorat Magdalena Lazarum,
non ideò tamen Sepulchrum effugit. Plorat
Peccata, & Peccata dim ittuntur. David plan-
git ſuper morituro Filio; ſed inanes Lacry-
mæ. Scelus ſuum deplorat, & Dominus tranſ-
fert Peccatum ejus. Inebriabo te Lacrymäa med.
Quæ dulcedo Torrentis illius £ternæ Volup-
tatis, cùm vel und Lacryma inebriemur? Si
dulces Lacrymæ, quid Numinis Gloria: No-
ta: Plorat Deus in fletu Jazer; cùm enim ex
Ambroſio Divinitas Lacrymas non habeat,
quaſi Sol vapores humanarum calamitatum
attrahit, ut alieno in fletu lacrymetur. Tan-
tus in eo Amor;, ut fletum Jazer in ſuas con-
verterit Lacrymas. Sic Erumnas Marthæ, &
Magdalenæ in ſuum mutavit Fletum; ſic vi-
dens civitatem, ejus ad ſe attrahens calamita-
tes, ploravit. Ille ergo Dei Miniſtris dignus
eſt fletus, qui ex alienis vaporibus, & ſuſpi-
riis à nobis elevatis, in Ccœlo Charitatis coa-
leſcit. Sol eris plorando, ſi alienæ te exhala-
tiones plorare compulerintr. Super hoc plorabo
in ſletu Juzer.

Quoniam ſuper vind miam tuam, &
Juper m Jém tauam vox calcantiam
irruit. Verſ. 9.

Non torculari, ne r.
ſed cantu calcamim entrmnenn vinuns tin See-
Religione. Diſcant ſuavitatem, aſperitatem Gompati.
dediſcant, qui præſunt. Neque torcular, ne- Superior
que pes, ſed vox ſuper vindemiam. Rerer
Er auferetur lætitig,‚, & exultatio de
Carmelo: Et in vineis non exulta-
bit neque jubilabit. Vinum in torcu-
lari non calcabit, qui calcare con-
Jueverat: vocem calcantium abſtuli.
Verſ. 10.

Huc, huc, qui lætam ſe traducturos vi- Mortif-
tam confidunt, ſi aliquando torculari non zatio,
premerentur. Aufertur torcular, ſed & exul- Severitas
tatio: ceſſat vox calcantis, ſed & cantus Fonte, Le-
geſtientis. Vocem calcantium abſtuli⸗ Et au- is Suri.
Jeretur lætitia, & exultatio. Torcular Vinum uaiie

Pre=

R

300 Oliva

premit, ſed Lætitiæ Fontem aperit: ſi non
poluptas premantur uvæ, Vinum non prodit: hinc moœ-
vera. ror. Notandum autem, non immune fore Vi-
num à compreſſione, ſed non calcandum ait
in Torculari. Nam qui malè agit, ſi non
comprimitur à Superiore, alibi calcabitur; &
ſæpe qui umius compreſſionem effugit, om-
nium pedibus atteretur. Præterea adverten-
dum, non calcantem defuturum, ſed calcan-
tis auferendam Vocem. Mallent enim complu-
res puniri, quàm argui. Verùm fructus non
tam in calcante conſiſtit, quàm in corrigente.
Cerre- Szviant, inquies, ſed ſileant. Abſit. Abſtuli

tionis im-

ariene. ergo corrigentis veræ Lætitiæ parens eſt.
EX CA P. XVII.
LSA I X.
Onus Damaſci: Ecce Damaſcus deſinet
ſſe, civitas; & erit ſicut acervus la-
Picdiun in ruinam. Verfſ. I.
Jugum Nus igitur eſt, wuro non cingi: deſiit-
0b Mi que efſe Urbs, quam muri non arctant.
„ ve. . . 8 .
Ka.. 1. Pauca;, ſed recogitantibus grandia.
ru m ob-

A vantis Et erit ſiout congregans in meſſe „ quod
reſtiterit: Et brachium ejus ſpicas le-

get: Et erit ſicut quærens ſicas in

valle Raphaim. Verſ. 5.

Tepiditas. Avertat à nobis Deus tam infauſtum omen.
Lugendum ſanè, ſi qui antè vix digito in
unius Provinciæ meſſe congregandâ utebamur,

nepαε . U. U

Religio Æthiopiam Matthæus, Hiſpaniam Jacobus
Ma ſa. implevere: nunc verò uni oppido non unus
Sacerdos occupatur, ſeſéque nimio premi la-
bore conqueruntur uni excolendæ Urbi decem
Operarii deſtinati. Brachium prorsùs impar
ſpicis noſtro ſæculo, ſuperiori verò meſſibus
uberrimis Digitus vel Mimimus ſufficiebat. Poſ-
ſumus & nos plorare cum Jeremia, & in alio
Thren. 1. ſenſu exclamare: Quomodé ſedet ſola civitas
1. plena Populo, Domina Gentium. Plena Populo
Religieſ!, Metropolis, ſed nihilo minus ſola, otio ali-
ſeu Eccle- quando ſolutis Eccleſiaſticis; Domina Gen-
Raltici in tium, & Principum, ſed Chriſti utinàm fi-
Aaz. s- delis Serva: Princeps Provinciarum, ſed glo-
nimarum Tiolæ, & vanitati vectigalis. Gravius dolen-
non decli- dum, quod ſupereſt. Et erit ſicut quærens ſpi-
net Labo- cas in Valle. Utinàm & brachium, & brachia
ve, & In- legant ſpicas, non eas ſe legere fingant. Si-
sommoda. cut quærens, inquit, non verè quærens, ſpi-
cas. Quid Religioſo cum Foro? Sacerdoti quæ
Conventio cum Aula? Majorem Dei gloriam
promovet. Scilicèt. Non quærit; ſed ſicut
quærens ſpicas in Valle, ſibi videlicèt accom-
modatà, facilique Provincia. Sponſus, qui
& dux noſter, ſaliens in Montibus, tranſi-
liens Colles, non in Valle Raphaim. Uti-
nam ſaltem indifferenter in Valhbus: verùm
unuſquiſque interdùm ſuâ hæret in Valle, ul-
tra quam excedere non licet. Et erit licut quæ-
rens ſpicas in Valle Raphaim. In Montibus,

vocem calcantium; Et auferetur Lætitia. Vox

& inter Agreſtes fortaſsè legeremus ſpicas, Zelus iu.
quas in Valle fruſtra quæremus. Porròô ità no- differens.
bis Dei ſpicæ commiſſæ ſunt, ut ſi eas putreſ-
cere patiamur in agris, & in Gentium ve-
pretis id nobis vitio vertatur. Audi Sophoniam.
WNugas, qui d lege receſſerant, congregabo, ut Sophon
non ulira habeas ſuper eis opprobrium. Etenim 3r 186.
ignominia noſtra eſt quiſlibet Impius, Gen-
tilis, aut Hæreticus, cùm omnes nobis à
Deo commendati ſint.

Ablata eſt meſſs in die hæreditatis, &
dolebit graviter. Verſ. II. .

Sperent nunc in filiis hominum, in quibus Lalor Se-
non eſt ſalus, in divitiis, quibus ineſt mors. ularium.
Deus opportuno tempore reſecat Cupiditatis Mers Ie-
radicem. In die Hæreditatis auferetur meſſis. Pidorum.
Mors divitum, & epulantium id luce clarius
teſtatur, quoniam Juſtis metentibus, quæ ſe-
minarunt, id eſt, ea, quibus ſeſe abſtinuere
pro Chriſto, Tepidi, & Opulenti mihil me-

EXCAP. XVIII.
ISA IK.

Ite Angeli veloces ad Gentem convul-
ſam & dilaceratam, ad Populum
terribilem, poſt quem non eſt alius:
ad Gentem expeétantem, & conoul-
catam, cufus diripuerunt flumina ter-
ram ejus. Verſ. 2.

Surpatum jam eſt de iis, qui ad Indos Zelus .
pergunt Evangelii ſegetem facturi in di- Ee
lacerata Naturæ deficientis, & orientis Solis

j rens ad
Re gione. loca om-
nia,
7, . 1. Iter ad
Ante meſſem enim totus eſfloruit: & ie a

immatura perfelctio germinabit, &
præcidentur ramuſeuli ejus falcibus:
Et quxz dere’iäcta fuerint, abſeinden-
tur, & excuttentur. Verſ. 5.

Sanéctus Hieronymus hic: Ante maturita- Zelus Nui
tem ſegetes erumpentes, citò pereunt. Nihil n, gi,
clarius Hieronymo, S Scripturd. Parum inards
proſperè, inquit Bernardus, quia nimiùm pro-
perè. Cur autem, quæ non præcidentur fal-

cibus, nihilo minùs abſcindentur? Imò ſolæ

illæ, quæ recuſant falcem, cadunt ſub bi-
penni. Quæ enim præciduntur falce, non Saperies
abſcindentur; at putationis expertes, ferro & ametu?:
. . dum pu-
Pemrmi reſervantur. Aut Superior ſecet, aut e
eo feriente truncaberis. Memineris autem

poſt Divinam ſecurim Ignem ſequi.

EX

ire

even
Ver

N Do⸗
wohl
*² (prſt
Cbaubi
. Al
It quar
cob enmn
ie ſact
tit: &
leus ol

Mudabt
Ver

lie Fonti
wun tulgine
mtis tur. Al
uin. gun exel
us noce
hin Culucn,
idi
llſe. Prætect
in jecliz er
nn, Let. Din⸗
e Aptor
ni lortd .
u. ind lact
lus. MM, tantt
. reg.
ſen ſ nn
iſ⸗ hla re
. Uela 4.
. Ve 9 ſi
iunn Ihfla
¹ erall
ſin Gonbdut
ſamnt
lhis Catl ad
is⸗ in Prin
lnin domini
yrtu, Mrum.
i Pllem
e nr
len, Ol, con

acerdot

ſeii⸗
ns kacet.

inei. Un gont
, &
Uec ot
Prophe
ectam
entibr

EX CA P. XIX.
ISAI EF.

Ecce Dominus aſcendet ſuper nubem
levem, O& ingredietur Kgyptum.
Verſ. r.

Modeſtis. Docet nos Dominus cum magna circum-
zeus ſpectione adeundam Ægyptum. Nubibus ob-
enzs. volvitur Deus 5Ægyptum ingreſſurus: Et
Chriſti Virginibus grave erit, pertenui Velo
obnubi? Quid mirum, ſi tam ſæpe vulneren-
tur. Aſcendiſſe quoque credi poteſt in nubem,
ut quamcitiſſimè migraret ex Ægypto. Ja-
cob enim, qui egredi non feſtinavit, cum
ire ſacrificatum voluit in Nepotibus, vix po-
tuit: & , pro frumento, quod acceperat,
paleas operati ſunt Filii.
— Nudabitur alveus rivi à fonte ſuo.
Verſ. 7.
IIl
gSeandala Fontis, non alvei eſt ariditas illa, & ſca-
majoram. turigine nudatur, à qua, ſi profluat, imple-
Avaritis tur. Aliquando etiam Prætores, qui populos
Fiſeus ßi ditare debuerant, denudant: & Primores,
n. modera- qui exemplo prodeſſe tenentur, pravis mori-
Alain zits. bus nocent. Utriſque competit divinum Ora-

Sugperior culum, Nudabitur alveus rivi à fonte ſuo.
H Quid inſolentius, quàm fontem exſiccare ri-
vahsis Vui, & rivulos undas ſcaturigini miniſtrare?
Eecleſis- Præfectis præſertim id cavendum, ne à Sub-
hici nec jectis exprimant, quod illis conferendum eſ-
svari, ſet. Diligis me, inquit Petro Dominus, Paſce
impi Agnos moos. Paſce Agnos, non Agnis paſcaris.
Lreml⸗ Porrò Agni nec lac, nec lanam proferunt;
mala. imò lacte indigent, non lac præbent. Non Ag-
Rex Ava- nos tantùm, inquies, commendat Petro, at &

us Auli- Oves. Ità: verum utroſque non devorandos, ſed

mi.

fonnnn

un A lln
lclunnb4

Cpentt

,,, F ces frœnet W S.ados tradit. Paſce oves meas. Uirobique pa-
ſnnn 0 eor i 2 . oorqee
. S Eccleſia,. bula gregis, nuſquäm paſtoris audio. Utinam
nnn, 6

Hiei redi- vel ab Agnis non exprimatur pro Lacte Cruor.

tus.

1r M
Il. .

Væ, ſi Virga vertatur in ſceptrum, ſi migret
Infula in coronam, ſi Paſtores regium induant
ſupercilium. Samuêlis Libri incipiunt à Sacer-
dotibus, & deſinunt in Reges:
3. Petrus., ſonant initio, mox Solium: paulatim aà Du-
Dignitas catu ad Imperium fit gradus. Apud Hebræos
in indig- in principio Judicia referuntur Miniſtrorum
ge e iod Domini, mox ſævities comploratur Tyran-
sapera. Horum. Samuélem referunt primæ paginæ,
Rationes poſtremæ Saül, Jezabel, Achab. Moy ſis
privatz quoque Virga Ovium tutrix, ut terram tan-
3 emnis git, commutatur in Serpentem: Et baculus
kie,, berderent. Sacerdotum, ſi Terrenis hæreat, in Draconem
, ic, Avaritia eVadet. Quid verò, quòd Reges àa Sacerdote
Gor leet in Princi- unguntur? Samuel unxit Saülem, ſed invi-
Nineas de. tus, & plorans. Adde, quòd nec propinquus,
gni nec notus Ipſi erat. Quod de Moyſe dictum,
illud mihi etiam ſuggerit; Virgam fſcilicèt;,
Prophetæ ſpernentis Regnum in terram pro-
jectam tam dirâ fame exagitatam, ut nec Ser-
pentibus Magorum abſtinuerit.

nimarum
nihil
querat.

tue!
unt

Ethica Comment. Tom. VI:

Templum

Stromatum, Lib. XVI. 301

— Sapientes conſiliarä Pharaonis dederunt

conſilium inſipiens: Quomodo dicetis
Pharaoni: Filius Sapiintium ego! Fi-
lius Regum antiquorum?! Ubi ſaun
nune ſapientes tui! Annunlient tibi,
& indicent, quid cogitaverit Domi-
nus exercituum ſuper Egyptum. Stul-
ti facti ſunt Principes Ianeogs: emar-
cusrunt Principes Mem heos, dece-
perunt Egybtum, & errare Fecerunt
KEgyptum in omni opere ſuo. Verfſ.
II. I2. 13. I4.

Meditentur hæc Politici, & ſufficit.

In die illa erit altare Domini in medio
terræ gypti, & tmulus Domini
juxta terminum ejus.. Et cognoſce-
tur Dominus ab ARgypto, & cognoſ-
cent Ftgypti Dominum in die illa:
& oolent eum in hoſtiis, &S muneri-
bus, & vota vovebunt Domino, &
ſolvent. Et percutiet Dominus Egyp-
tum plagé, & ſanabit eam; & re-
vertentur ad Dominum, & placabi-
tur eis, & ſanabit eos. Verſ. 19.

20. 2I. 22.

Quot apices, tot myſteria. Primò, Erit In ge-
Altare. Euchariſtiæ id convenit in Bacchana- uasali.
libus expoſitæz. Tunc enim maximè inſanit“““
.gyptus, altare tamen in medio Ægypti eri-
gitur. Altaris porrô fructus erumpit ſine mo- g. Eucha-
ra: Æ gyptäs ſcilicèt Deus innotuit. Quare riſtia.
Zelantes honorem Domini ſibi certò perſua- Msmani
deant, nihil æquè ad ſalutem conducere;, zimores.
quàm palam Deo Sacrificare in centro tÆgyp- Aulici
ti. Erit Altare Domini in medio gypti. Quid probi.
importunius? Ergéne, ubi omnmia coluntur
Numina, ubi vel Cepæ Diwinitate donantur, Familia-
unus adorabitur Deus? Ita: Attende. Et rita; cum
cognoſcetur Dominus ab Reyvbto. Viden, quem- Saculari-

admodùm vel in medio Ægypti ex ſtructum 7*“*.

Altare cogit impios Sacrificare. Aulicus es?
in Aula vivis? ubi quot Principes, tot Idola.
Irriſiones reformidas, ſi Altare ædifices? No-
li timere. Altare in medio ͤÆgypti, & non
irridetur, imò, vota Idololatræ vovebunt
Domino, & ſolvent. Saül, ut Prophetas vi-
dit, prophetavit. Quàm reprchendendi forent
Religioſi, ſi degeneri timore perciti Aram
Domino non exſtruerent, ſed nugis litarent in
PFgypto? Quis verò non miretur, Ægyptios
noſle Deum, Deo vovere, & ſolvere: poſt
quæ, pro cultu exhibito referunt plagas? Et
pereutiet Dominus Kigyptum plagaâ. Vides vul- Dei miſe-
nus, & ſanitatem taces? perge: Percutiet Do- ricordia.
minus Egyptum plags, & ſanabit eum. WT.-
gyptum ſcilicèt, ut patet ex eo, quod conſe- Tribula-
quitur; Et ſanabit zos. O nova medendi ra- tio atilie.
tio! Vulnerat, ut ſanet: ex Plaga Medicinam
facit. S. Hieron. hic: Perſecutio pertinet ad Perſecutie
coronam. Ex vulneribus Deus nobis coronas ² Deo.
contexit. Ultimum magis miror, nam, cùm Felicitss
dixiſſet, Placabitur eis, & ſanabit eos. Per- veræ.,
Cc git⸗

in Aulae

302
Iſa-15,23. git; Et ſervient gyptii Aſur. Quos igitur
amat Deus, & quos curat, premi ſinit ſervitute.
& quibus placatur, hoſtes reddit implacabi-
les, jugéque ſæviſſimæ tyrannidis opprimit.

In die illa erit via de gypto in Aſſy-
rios, & intrabit Alſytius in gyp-
tum, & gyptius in Alſyrios: &
ſervient Egyptü Aſſur. Verſ. 23.

Amieitia Ingens documentum, ut ſuis unuſquiſque
impiorum contineatur terminis. Ægyptus ſternit viam in
Religieſus Aſſyrios; ſed prius Aſſyrii intrant Egyptum,
in Anla. quam adeant .gyptii Syriam; quòdque Prin-
Poliics. cipibus meditandum jugiter eſſet: Ægyptii
Zelu s. viam facientes in Afſyrios, indè mhil aſpor-
nimerum tant niſi Servitutem. Et ſervient Egyptii Aſ-
Berim Fe. ſur. Qui viam primus aperit, ille lervitutem

miliari- accerſit. Transferamus ad nos: Si nos viam
Iales Sch- . — . .
zularium ſternimus in Sæculum, Sæcularibus ſerviemus:
nox am- Si illi, è& centrario, viam ad Religioſos fa-
biac. cient, Religiom, & Deo ſubſervient. Ipſi nos

Ececleſta- quærant, non nos illos. Conveniamur frequen-
Kiei in fins, quaàm conveniantur à nobis. David con-
Aulu. . 1.41::
fugiens ad Regem Philiſthiim mortem, &
vincula und evaſit ſœde ſimulatâà dementià. Aut
Stulti, aut Captivi erunt Sacerdotes in Aulis.
Vel Satrapis non placent, ſi ſapiunt, vel Deo
diſplicent, ſi deſipiunt. Balaam ipfe Regi non
placet, niſi maledicat invitus Iſraeli. Ante Re-
ges & Principes, inquit Evangelium, trahe-
mini propter nomen meum. Ad Reges non
curramus, ſed trahamur; Non pro nobis,
ſed propter nomen Dei. Conſtantinum fortè
non haberet Eccleſia, ſi non ille Sylveſtrum,
ſed Sylveſter ipſum expetiiſſet. Chriſtus apud
Herodem deridetur, penes Pilatum flagella-
tur, in domo Summi Sacerdotis cæditur à
milite, negatur à Petro. Si Sanctus Sancto-
rum;, quamvis in Regias catenis inducatur,
tanta patitur:
non eveniet, ſi, ad fores Magnatum non fſe-
mei repulſi pulſemus ſemper? Et ſervient -
gyptii Aſſur, quia erit via de gpto in Aſyrios:
quemadmodùm Æ gyptiis ſervierunt Fili Iſ-
raél, dum primi viam ſternunt in Egyptum.

E. X C A P. X X.
ISAI E.

In tempore illo locutus eſt Dominus in

manu Iaigz PFili Amos dicens: Va-
de, & ſolve ſaccum de lumbis tuis,
& calceamenta tua tolle de pedibus
tuis: & fecit ſio, vadens nudus,

& diſcalceatus. Verſ. 2.

Eus Concionatorem electurus, in ejus
loquitur manibus, ejuſque exſpoliat pe-
Conzio- des, lumbôſque denudat. Pauperum eſſe E-
nator
asmet Paus
pertatem
Sanétam,
Concis
Joria.

Vox ope-⸗
7Tam.

ui ſaccum antè induerint, non ſerica, quique
vel ſaccum parati ſint deponere, ſi jubean-
tur. Opulenti nec ſubjacent Imperio, nec vi-
libus induuntur.
loquitur; ut & Prophetæ in manibus loquan-

Quid nobis probri damnique

vangelizare „ hic apertè innuitur; & eorum,

Deus autem in manu Iſaiæ

Oliva

tur Audientium: hoc eſt, non aures deleélent ,Religieſ
ſed opera extorqueant. In manibus autem lo- & Eerle-
quentur, ſi lequantur manibus. Exemplo do- Na’ iri
cendi ſunt Auditores, ut opera rependant. ,, “
Illud verò, quod ſolvere Pracipitur ſaccum S
de Lumbis, hoc potiſſimum indicat: Tantæ in Zeloa-

Caſtitatis eſſe debere animaruimm Paſtores, ut nimarvmi

cingulo non indigeant. Vel Caſtitatis tam aper-
tæ ſint, ut omnibus eorum Pudiucitia ſtatim
pateat, nullo implicata involucro. Cur de-
mùm Calceamenta deponi jubet? Chriſtum
recolamus in Evangelio declarantem parabo-
lam Seminis præfocati à ſpinis, ubi pro ſpinis
Divitias interpretatur. Nudis itaque plantis
Concionatorem incedere Sapientia divina de-
crevit, ut ſi fortè Divitias quærat, pungatur.
Excalceatus enim Divitiarum ſpinas vitabit,
ne laceretur. Quin & Potentium declinabit Zelus vi.
hoſpitium, ne Nudus accubet inter ſpinas. bil quaras
Saccum, quem habet, deponat; nudus pe-
des peregrinetur, ut ſi divitias tangat, acu-
leos perferat, & plagas. Natanda autem O-
bedientia Prophetæ: Deus ut ſaccum tantum
ſolveret, mandaverat; Ipſe verò omnem Obedien-
prorsus veſtem projicit. Et fecit ſic, vadens tie perfa-
nudus & diſcalceatus. Niſi dicamus unico 5a.
tantùm ſacco coopertum, quo detracto, Paupertas
Nudus fuit. Colligi enim videtur ex tex- colende,
tu: Et fecit ſic, inquit. Non enim feciſ-
fet ſic, ut dixerat Dominus, ſi plus, quàm
juſſerat Deus, exequeretur. Quare & Iſaiam
ſacco „ & Joannem zonâ præcinctos, imò
ad Prædicationem accinctos prodit Scrip-
tura.

Et timebunt, & confundentur ab E-
thiopia ſpe ſus; & ab Zgypto glo-
tiâ ſud. Et dicet habitator Inſu-
Ilkæ hujus in die üla: Haccine erat
es noſtra, ad quos confugimus
in auxilium, ut liberaret nos d fa-
cie Regis Aſſyriorum: & quomo-
dò effugere poterimus nos? Verſ.

5. 6.

Morituri Aulici, vel Præpotentis deſcrip- Mors Au=
tio, quâ quia nihil clarius, unum addo ex liei.
meo, alterum ex S. Hieronymi Commenta- Auliei
riis. Notemus, quomodèò appelletur Ægyptus inſania.
ab Hebræo. Et ab Zgypto, glorid, inquit, Servi
Jſuä. Liane vile ſervitute mancipium fit, ut lo- Maxdi
cum, in quo ſervivit, gloriam appellet ſuam ? ervu
Adeône ſplendida verbera, quibus ad ſordes mot,h .
laterum, paleãlque urgebaris? Planè Aulicus Cpyisi

nullam agnoſcit gloriam, milſi captivum Prin- aman-

cipis eſſe, Ægyptiiſque famulari Decus umi- nin
cum Iſraélis. Ab Ægypto Opprobrio ſuo di- S
cendum erat, non Glorià ſua. Audiamus ſu- gen⸗ 72
blimiùs intonantem Hieronymum. Haccine, pee.
inquit, erat ſpes noſtra? Eſt igitur hic ordo Saperbis,
Providentiæ Dei: Contra Dei Iram IIraël Gratis
ſperavit in Damaſco: diruatur civitas, quæ m.
Præſtat auxilium., Judas ſperavit in EÆgyp- zaenda.
tiis, & Æ gyptus deſtruatur. Æigyptii con- Cognitie
fiſi ſunt in EÆthiopibus, Æthiopes quoque ſui.
vincantur ab Aflyris. Aflyrü ſuperbierunt, Cengden-
non Dei, ſed ſuarum Virium arbitrantes eſſe
Victoriam: Et ipfſi vincantur à Babyloniis. Piflen.
Babylon elevavit contra Deum caput: Et ip- ia ſui Fe-

ſa à Medis, Perſiſque ſuperetur. Perſæ perſe- Veitm
. cuti Deo eſt.

ahis,

ſin elt
i⸗ cont
jumn mo
N ge
l. tempe
fince
entib
elari
mubus
leince
Cunn ca
ie ini
bus, 6
le gĩ l
„ Cbs,
ere,
tun.
in man

ſm.
len
ſeß
u
cir 6
ſem
p
ne
(ec
.

I. DI
Un (ia
Kiuri, Verpen
In (ludeli
lbnn Pltaba
ie n
il. „
D M Ded
Anti, ili ker
n. Non
re n
Gimn. IIIIN
4 nm i
nmi Nit, N
vi en, 4
uußt. int Pat
e ac
e emi 4
einn. en.
ne innnos
Cbe
iud cit,
⸗ ntis
ett ſent
n i⸗
udetur
1is cort
delhylo
Uüm et
kophe
Mlicio

Stromatum, Lib. XVI. 303

in relieitas cuti ſunt Populum Dei: veniat Alexander;, culum illi viſum eſt, Babylonem Dei iram
Aochis norxiag. Conterat eos pedibus ſuis. Et iſte, qui ultra provocaſſe: cùm nos quotidié miremur Jero-
N Dignitas modum erectus eſt, veneno pereat, regnum- ſolymam ſtare. Candidum pectus nec colluvio-
rbanr oÿ⁊ que ejus dividatur in partes: & cùm multo nem iniquitatis credit iniquam. Ideò Prophe-
In stst. tempore inter ſe colliſum fuerit, Romano ta; cùm eſſet Divini Conſilii particeps, in-
n vincente populetur. Romanus ipſe ferratis ſtar tamen miraculi habet, quòd peccarit Ba-
n . dentibus, unguibuſque Sanctorum carnes la- bylon, quòd Babylonem oderit Deus. Mira-

ceravit; excidatur Lapis de monte ſine ma- culum nobis fuiſſet, ſi non illam funditùs e-
nibus, & potentiſſimum Regnum ac ferreum, vertiſfſet Ira Divina.
deindè fragile & infirmum in teſtarum mo- .
dum conterat. Hæc S. Hieronymus. Glo- Emarcuit cor meum: tenebræ obſtupefe-
riæ mancipia, Nolite confidere in Principi- Verf.
. cerunt me. Verſ. 4.
bus, quia non vos per IIIos ſtabitis, ſed ma-
Afabili- gis contra vos Illos Deus evertet. Principes

. — . LXX. legunt: Errat cor meum, iniquitas Conſc'en-
esi⸗ Orbis, rerumque Domini, Nolite altùm ſa- 8 in dilitas

. . inundavit ſuper me. Ergo i — rig ber
pere, ſed timete. Regi Regum debetis Scep- Præ, & H 30 idem ſunt Tene rienda.
trum. Durum eſt autem, incidere morituros . keere
in manus Dei viventis. amns.
Pone menſam, contemplare in ſpecula.
— Verſ. 5.
E X CAP. XKXI. LXX. vertunt. Para menſam, ſpeculare Peccato-
ſpeculam. Utinam Dignitates hi examinarent, na 6..
IS A I Æ½-. & ſpecularentur, qui tam ardenter illis in- „im ſat

hiant. Si enim & Throno facilem eſſe caſum iseézue
Aſcende, Elam, obſide Mede: omnem ad Sepulchrum cogitaremus, magis fortaſsè meud mr;
gemitum ejus &are feci. Proptered delectarent nes Fann e gnge, Purpura. Alans Elacio
lor lumi mi golore: An- P. 14. Et reqnieſcere eos faciet ſu- Staizs,
replett ſunt um: Wes dooe per humum ſiiam. Nan ceſſabimus ab inquiſi- Amoitio.
guſtia poſſedit me. Corrui, ocum au- tione honoris, niſi quieſcamus in Sepulchro. Dig nss
direm; conturbatus ſum cùm vide- Clarius hic idem Iſaias: In ſaltu, inquit, ad "eenjan-

rem: Emarcuit cor meum; tenebræ veſperam dormietis. Hoc eſt, recogitando oc- Laor Se

ſtupefecerunt mé. Babylon dil &a caſum Vitæ proximum, non ſolùm requieſce „Iarium

. ((6 tis à Labore Aulico, verùm etiam dormie-
. 1 lc ., veru . vanus.
mea, poſita eſt mihi in miraculum. 1is „ omni prorsùs lolicitudine, curâque re- Iſa z1.13.

it. Cecidit, cecidit Babylon. Verſ. 2. jecta. Pax cor-
Aymngr . 3* 4. 9. dis. Mer-
ne l Prone menſam, contmplare in ſpecula ts nedi-
N0R N, 2 2 tatio Am-=
“ 1IXX. Luribus abundat myſteriis ſacra pagina, comedentes & bibentés. Surgite, Prin- bitionem
“ Iniquè quam Baby lon calamitatibus. Primum:, cipes, arripite &peum. Haæc enim fugat.
7 egi ur Quia ceflant lacrymæ „ Hoſtibus diripienda mihi dixit Dominas: Vade, G
e ul⸗ ukem, dedetur. Secundò, Charitatem erga hoſtes 7 4e degS *aae, Pone .
ſu feſtinavi, Perpende in Propheta. Babylonem, quæ tam ccuigtorcm: O., quodcumque vide-
zor! ſe ut non crudeliter vexavit Judæos, Dilectam dicit. rit, annuntiet. Verſ. 5. 6.
viderem Putabam ego, poſt tantum mœroris appara- ..
eule⸗ tum, Caſum Sionis, vel Templi deplorandum. Felices jubet nos ex alto proſpicere, dum Felices
. niimiet At Babylon, inquit, Dilecta cecidit. Deinde & ſpecula contemplandos proponit Epulantes. ad
otnütiſi diligendi., illi lacrymas detergit, eas in ſe corrivando. Non enim Felices haberentur felices, ſi non“aG:
nn ihd Perſeeu- Non delet, ſed transfert dolorem. Gemitum & Terra, verùm è& Cœlo mente illos noſtr4
ni Comuk teres eæjus ceſſare feci, proptereà repleti ſunt lumbi mei aſpiceremus. Quid eſt autem, quòd Iſaias &
leur Aguns smandi. Jolore. Suas fecit eſſe plagas Babylonis. De- Menſam parat, & Principibus mandat, ut
nit, unn dugeriors mim Cecidit, Cecidit, inquit, Babylon. Quæ ſurgant? Scilicèt facile Superior Laborem in-
Clemen- In q Bab . I8 . P .
m fu t, zig. enim in ſe ſemel concidit, in corde Iſaiæ bis dicit, ſi refectionem „ & præmium præparat.
Gelt i,, Compati. ruit. Nimirùm acrius vulnera torquent Aman- Deponent ſolicitudinem omnem Subjecti, ſi Zn ſrs
ch, Chariss tem, quàm Percuſſum. Tertiò, Dei Clementia à Paſtore Neceſſaria ſibi tribui intueantur. aινeart,

rater ia. . . .
augert⸗, elucet plura minantis, quàm perficientis. Quod Jubet Iſaias, ut ſurgat: Verùm, ante Impe-

amet ſub- ſanè patet: nam Propheta calamitates Babylo- rium, Convivium inſtruit. Notandum au- Cireum-
jettos. is audiendo cadit, intuendo vix turbatur. tem Principibus, quos Speculatores coniti- Beckioe
Dei Miſe- Corrui cum audirem, conturbatus ſum cum vi- tuit, arripiendum Clypeum imperari: quòd Dignitas
ricordis. derem. Quis Ordo? Noönne ſegniùs irfitant fſcilicèt i, qui aliis præeſſe debent, plurimis oi,
Heseen- animos immiſſa per aures, quàm quæ ſunt o u- periculis exponantur. Excubas alienæ ſaluti?
„„. Iis ſubjecta fidelibus? Quare, ſi corruit, dum tuam cuſtodias. Surgite ad excubias, ſed ſu-
Seandali- audit, exſpiraſſe crederem, cùm vidit. At mite clypeum: ne in ſeram illam lamentatio- Can. I. 5.
Sarinen mitius longè ſævit Deus, quàm minetur. Dum nem tandem erumpatis; Poſuerunt me cuſto- „gubvios
ecilu. fert ſententiam, ex merito: citra condignum, dem in vineis, vineim meam non cuſtodivi. Ra “l
dùm infert ſupplicium. Nihil mirum, ſi viæx Spinæ enim, quæ Roſam tam arctàâ cuſtodià diſeretns.
turbetur ad aſpectum calamitatis, qui ad mi- cingunt, illam quidem & verecupdiam ſer- Cenſores
nas corruit ſuper terram. Obiter illud noto: vare;, & ſpirare odorem cogunt; at nec olent aliorum.
Babylon poſita eſt mihi in miraculum. An no- ipſæ, nec florent, nec aliquando mutantur „G, g“
vum eſt, corruptiſſimam Urbem puniri? Sed in Roſas. Illud poſtremò perpendatur: Supe- ir r-
Propheta, qui de nullo malè ſentiebat, de ſup- rioribus Clypeum tradi, non Gladium; ut ſcili- zia.
plicio debito ne cogitarat quidem. Imò mira- c(èt, ſéque & alios defendant, non itidem vul- Corredis
Ethicæ Comment. Tom. VI. Cc 2 nerent. "ara.

304
Confeſſa- nerent. Sciant non infligendas ſubditis plagas,

vii nimis ſed avertendas: Non enim Enſe, ſed Clypeo
Neveri. à Propheta ſapientiſſimo inſtruuntur.

Vade, & pone ſpeculatorem, & quod-
cumque Biderit, annuntiet.. Et con-
templatus eſt diligenter multo intuitu;
clamavitque Leo: ſuper ſpeculam Do-
mini ego ſum ſtans jugiter per diem:
E& ſuper cuſtodiam meam ego ſum
ſtans totis noäëctibus.. Et dixit; Ce-
cidit, cecidit Babylon: & omnia ſoulp-
tilia Deorum ejus contrita ſunt in Ter-

ra. Verſ. 6. 7. 8. 9.

Dignitas Duo fugienda, imitanda duo in iſto Specu-
in indig- latore, ab Iſaia conſtituto. Primum admira-

genio⸗ tione dignum eſt, quòd diligenter, multéôque
invigiter. intuitu, & ſtans aliorum perfectioni excubet.

Stans, ne ſolium interpretetur locum quieſcen-
Superior di Princeps, vel ſedem Paſtor: multo intuitu,
zardus ad ne temere innocentiam condemnent. Alterum
bænam laudandum: Quòd ità aliis invigilat, ut ſui
e gs non obliviſcatur. Interdiun ſuper ſpeculam Do-
vacet. WMini ſtat ſubditos contemplaturus Noctu verò
Zelus a- ſuper cuſtodiam ſitam ſibi conſulturus invigilat.
vimarum Juper ſpeculam Domini go ſum ſtans jugiter per
Rbi vacet. Jiem: Et ſuper cuſtodiam meam ego ſum ſtans
z:e * totis noctibus. En regnandi & imperandi for-
PDignita; ma Prophetica: nunquàm Imperantem otio-
onus eſt. ſum, ſemper ſtantem, diem in ſubjectorum
utilitatem, & curam expendere, noctem pro-
priæ ſaluti impendere. Sic Chriſtum de die
ſalutem languentium operantem deſcribit S.
Lucas, mox pernoctantem in oratione Dei.
Ideò Simonem Petrum, quem Eccleſiæ Pa-
ſtorem deſtinaverat, increpat, quòd diurno

contentus labore in proximos, ſibi noctu non

Marc. 14. Vigilet, ſed deſes ſtertat. Zimon, dormis Ve-
37. lutl dicat: Non ſufficit diurnus Labor, ſi de-
S. Petrus. ſint nocturnæ Vigiliæ: Et citò deficies à Fi-
e, ſi tantùm aliis invigiles, dormias tibi.
Clemen- Quod brevi comprobatum eſt. Nam, qui de
nocte dormivit, etſi aliena vitia curarit, vul-

zia.
Dignitas herando Malchum, ſuam tamen cauſam pro-
more; didit, ter Dominum negando. Si enim noc-
mutat. tem, quam ſibi debebat, non impendiſſet in

Zelus in- Malchi vulnere curando per vulnus, Magi-
ieretums, ſtrum confeſſus eſſet in atrio. Verùm dùm in-
curioſus ſui, nocte, diuque aliis excubat, mi-
ſerè vulneratur à Fomina. Porrò eorum quæ
commendare non poſſum in iſtis Speculatori-
bus, Primum eſt: Humanitatem quamdam
exuiſſe, & in ſævam, immitémque degene-
IIa. 21.5. Faſſe feritatem. Qui enim ad ſpeculam ſirrexe-
rant Principes, indè non Principes, ſed Leones
exclamant. Nurgite Principes. Clamavitque Leo.
En quaàm turpiter in Honore mutant mores:
& in Principatu Principes non ſunt, ſed Leo-
nes, qui, ante Imperium, ſine Principatu,
Principes erant. Saülem in ſacris, in profanis
verò Neronem habemus, Principes ante reg-
num, Belluas in ſolio. Nabuchodonoſor tam
fœdè immutatus in dignitate, ut curn belluis è
throno abeundum fuerit; quòô inter feras rur-
sus evaderet Princeps, qui in ſolio abierat in
Dignitas Leonem. Percurre Regum libros, ejuſmodi
nexiga. Metamorphofes ibi comperies, lacrymis æquè
Acenſatio dignas, & riſu. Secundum eſt, Nimium amaſ-

exagge- — Jzanz am inviti fubi .
gs ſe dignitatem, quam inviti ſubierant. Quibus

liva

enim inclamandum fuerat, ut ad ſpeculam ſur- Comati
gerent, in en deinde ſtant per diem, pärque noctem. neſei nies
Tertium addamus vitium, quod novâ virtute
delebimus. Speculatores hi plùs æquo exagge-
rant ſubjectorum lapſus, quos extenuare de-
buiſſent. Cecidit, cecidit Babylon, inquiunt.
Bis lapfum nuntiant, quæ ſemel tantùm oorrue-
rat. Præterea lapſam prædicant, quæ non tam
cecidit, quàm ab hoſtibus in ruinam impulſa eſt.
Ipſi enim viderant currus, & equites in eam
inſilire, ideéque, ut caſum minuerent, non
cecidiſſe, ſed ſubverſam Babylonem melius
prædicarent. Quod ultimo loco miror, illud eſt:
Ante Imperium otioſos, conviviis deditos, re- Dignitas
ſolutos ſomno, poſteà verò in ſpecula ſtantes, oon noxis
& vigilantes. Nurgite, Principes. Mox: Juper abienti.
WPeculam Domini ego ſum ſtans. Multos dolemus erir
privatos ſtetiſſe vigiles, obdormiſſe in ſtola: an- Superio
te imperium induſtrics, in dignitate molles. enus.
Hos verò quis non miretur delicatos, & Prin-
cipes extra ſpeculam, in ſpecula ſtantes, & Leo-
nes? Hinc dediſce quietem, & ſomnum, ubi
tam facilè inter adulantium ſuſurros dormitur.

Ad me clamat ex Seir: Cuſtos, quid
de nocte! Cuſtos, quid de nocte! Di-
xit Cuſtos, venit mane & nox: ſi
quæritis, quærite; Convertimini, &
venite. Verſ. II. 12.

Superiores intelligant reddituros ſe ratio- Superiora
nem Domino, qui non dormitabit, neque dor- onus.
miet, quia cuſtodit Ifraél. Quid de die, ſi & , hiter
de nocte interrogantur? Nota Dignitas nec de ſa, .r7.
nocte dormire permittit, & Cuſtos hic non Inßpira-
potuit, necç debuit, ipſo quietis tempore, re- tiones ei-
quieſcere. Etiam de nocte ab eo exigitur ratio, embte⸗
hoc eſt de iis interrogatur, quæ videre non ooaſi-

1— . natio.
poteſt, & quæ operta ſunt. Felix hic Cuſtos, Mors Ie-

qui vel noctu vigilans percontanti Domino pidorum.

reſpondit. At quam triſte Oraculum, Venit Tepiditai
mane, & nox Deplorandum ſanè, quòd mul- ezri
tis mane vertatur in noctem, etiam poſt vo- v. ege⸗
cationem, inſpirationem, & Divini luminis ra- ici, &
dios, dormientibus. Venit mane, & nox. Nox Religioſi
luce non eliminatur: ſed perindè ſtertunt in nt fer-
die, ac ſi tenebræ regnarent. Undè mali tan- ventes.
ti cauſa? Audiamus: Ni quæritis, quærite. Ni-
mirùm quòd ad Religionem quæſituri Deum,
& Crucem accedamus, & torpore occupati ali-
quando non quæramus, ſimulantes inquiſitio-
nem. Quæramus, ſi quærimus, ne & de nobis
dicatur cum lacrymis; Venit mane & nox. Ni-
hilo minùs in Sole nox impiis eſt. Cur verò di-
cit, Convertimini, & venite; & non magis,
venite ad Deum, ut convertamini. Theologi-
cam veritatem ſapit hic locus: Non emm nos
ad Deum accedimus noſtris operibus, ut con-
vertamur; ſed à Deo gratis convertimur, ut
bonis ad ipſum operibus accedamus. Non pro- Gratis
perare ultrò poſſumus ad Lumen, ſed illumi- PDei.
nandi ſumus, ut curramus ad Solem. Sedentibus Iſa. 5. 2
in regione umbræ Mortis Lux orta eſt eis: dixit
cum Iſaia Propheta Zacharias Sacerdos. Non

ambulantibus, ſed quieſcentibus. Non nos am-

bulamus noſtris meritis ad Fidem, ſed Dei
pietate Fides venit ad nos. Uluminare iis » Luc. 1.

qui in Tenebris, & in Unbrà Mortis ſedent, ad 72.
dirigendos pedes noſtros in viam Pacis. Necdum

in via ſunt pedes, cum cor ſedet in Tene-
Pris:

Superie⸗

bri⸗
hol
hoc
ue
Iatio
uftu

enit

Cee
z
ni
6
n

V.

Gni, Hun

ir trantl
adt. I.

nil, . .
n infmin
nnnt Portæ

is Prebe

ffr dum,
ſiber⸗ enn
nlir hi t
ſter. Cebenn
4 ſitm
luun tenlo⸗
lentss

—

Duin⸗
len
non

.
Miu Inte
Ur. Jeruſale
uunn fierint,
, kfulas
. .g.
non ſin
tone,
mantprin
Dici la
.,Cppri,
ig n a
zui. os wori
iu Nantem
miurt Cberern
nlecho
1. I
n, nn Prop
lel Mor
nimmn
Nlon l
kin e
Ee umen
eketur
gleri,

t Kr.
leykl
ononhi

Punit,6

iilriüne ,
N Nen

S

ſe

es M
e
nees
e M.
Curmnl:
mo
en ⸗
i Tg

Nn eni

Ibidem.

bris, ſemotum à Fide. Nota negativam diſ-
poſitionem Gentilium. Sedebant in Tenebris,
hoc eſt, non operabantur iniquitatem, ſed
quieti præſtolabantur ſalutare Dei. Hacque
ratione, ſubmoto veluti obice, faciliùs Sol
Juſtitiæ ortus eſt eis. Convertimini itaque &
v'enite.

Oecurrentes ſitienti ferte Aquam, qui
habitatis Terram Auſtti, cum Pa-
nibus ocurrite fugienti. A facie enim
Gladiorum fugerunt, à facie Gladiü
imminentis, d facie gravis Prælii.

Verlſ. 14. 1I5.

Compati, Superiores, quomodè recipiant lapſos &
Lahh ter- transfugas, docet Iſaias. Non Fuſtibus, &
cipiendi. X7: „ .
„sle. Vinculis occurrendum illis, ſed Panes offeren-
,andus, ſi di. Genua labantia confirmate, dicit alibi, non
paſt tot infringite. Porrò Sponſa in Canticis ruinas
vulnera Portæ Tabulis Cedrinis ſarciendas ait. Aqua
Siitetnn en Præbenda illis, non Lacrymarum fluvii ab il-
Zalſsma. lis exigendi: cibum, non jejunium indicen-
Conf-ſſa= dum, imperat Dominus. Cauſam porrò affert.
rii abnn- Fugerunt, inquit, à facie gladii. Non enim le-
deni Cha- vi tentationi ceſſerunt, ſed arcubus & ferro ex-
vracki terrefacti ſunt. Compati lapſis & peccatoribus
ſir pater. debemus. Nam turpius terga vertiſſemus nos,
na. ſi tam gravi prælio, gladio imminenti, ex-

Comsati tenſo arcu eſlemus oppugnati.
neſeientes

—

EXx CAP. XXKII.
ISA I E.

Quidnam tibi quoque eſt, quia aſcen-
diſti & tu omnis in tecta, clamoris
plena, urbs frequens. .Interfebti tui
non interfecti gladio, nec mortui in bel-
Jo. Verl. I. 2.

Tepiditas:. Interrogat Iſaias, ſibique ſatisfacit. Ululat
Zelus a- Jeruſalem, quòd interfecti ſui non Gladio pe-
nimarum rierint, nec in Bello. O lacrymas ſapienter
effuſas! Nihil enim æquè dolendum, quam
Chriſti milites interfici ſine Pugna, inglorios
mori ſine Gladio. Hoc autem non eâ ſolùm ra-
tione, quòúd omnibus occumbendum eſſet,
martyrium pro fide tolerando: ſed quòd tam
pauci labore nimio, in curandis animabus,
opprimantur, quéôdque ut Populus, ſic Sacer-
Regiet dos moriatur. Indecorum eſt Rehgioſum non
haſie⸗ Stantem mori. Non Febri, ſed Labore confici
ferveant. deberemus; & Opprobrio ducendum eilet,
in Lecto lentè conſumi. Ululat ergo Societas
non propter interfectos, ſed quia non Gladio,
vVel Pugnà perempti. Vos autem ſicut homines
moriemini, ait Tepidis David. Apoſtolorum
nullum lego febri conſumptum, non exſpiraſ-
ſe in bello, unum ſi excipias Joannem, exi-
lio tamen & dolio muléctatum. Utinam non
diceretur etiam: Er ſcut unus de Principibus
cadetis. Adeò Delicati emorimur.

Laboran-
Rurm.

Pfſ. S1. 7.

Ethicæ Comment. Tom. VI.

.— Stromatum, Lib. XxVI.

305

Cuncti Principes tui fugerunt ſimul: du-
reque ligati ſunt. Omnes, qus inven-
ti ſunr, vinéti ſunt pariter, procul

fugerunt. Verſ. 3.

Notandum non Plebeios, ſed Principes ſi- M erti.
mul fugere, non tamen fugâ evadere vincula: bim
vincula verô eos non cohibere a fuga. Fugiunt, m, non
ne vinciantur, nihilo minns præda hoſtium ſiunt; ezvadit.
Vinciuntur, ne fugiant, adhuc tamen fugerunt Circum-
vel compediti. Mali Habitũs vim intelligimus, Pectio.
quò fit, ut etiam ligati fugiamus. Metuant Saperior
ergo Religioſi, qui Divims præceptis ſunt in vigilet.
nexi; nam & in vinculis à Deo recedimus.
Poſuiſti in nervo pedem meum, & obſervaſti Job. 13.
omnes ſemitas meas. En Deus quam bené no- a,, 6
verit transfugam, nervo quamquam compe- is
ditum, movere nihilo minus pedes, ſæpiſſi- TMyidi.
méque abire ligatum. Vincéti ſunt pariter, pro-
cul fugetunt. Nemo igitur ſecurus à fuga tam
turpi, etiamſi Domini vinculis alligetur.

Propterea dixi, Recedite à me, amarèé
Rebo. Nolite incumbere, ut conſole-
mini me ſuper vaſtitatem PFiliæ Po-
puli mei. Dies enim interfectionis,
& conculcationis, & fetuum Domi-
no Deo exercituum in valle viſionis.

Verſ. 4. 5. .

LZelum in Propheta, Amorem in Deo l-
bet intueri. Ille conſolationem non admittit
in luctu Populi: non propriam, vel privatam
ſuæ Doms, ſed Urbis plorat publicam cala-
mitatem. Deus verò quam clemens, cujus Saperior
dicuntur efſe & vulnera, & conculcationes, fardus ad
& luctus peccantis Populi! Tradit Deus Ju- hen d
dex Judæorum gentem Babyloniis captivan-
dam: at Dies interfectionis conculcationis, & Dei Amor
NRetuum Domino. Deus in noſtris lagis vulnera- in nor.
tur. Attamen non ideò vulnera nobis peccan- Severitai
tibus non infligit. Vulnerat, ſed vulneratur. saperior;,
Ità Superiores feriant, ſed ſuas credant cæſo cm pu-
rum plagas, & lacrymas. Populus peccat, & 7*
plorat: ſed dies fletuum Thomino- fletuum, in- 4 4a,
quit, non fletus; quod enim diviſim ſinguli lest.
plangunt, Deus ſimul eluget. Sharitas
fraterna.

Er parietem nudavit lypeus. Verſ. 6.

Sanctus Hieronymus hbic: Quèd, inquit, Confen-
auratos poſtes & marmorum cruftis veſtitos ia in ho-
Parietes, Clypeus, qui alia ſolet tegere, nu- minibus.
daverit: ſenſulque pulcherrimus eſt, quòd
Scutum non protexerit in prælio quemquam,
ſed nudaverit; es quòd per robur militum
omnes opes erutæ ſint. Irridet ergo confi-
dentiam in Principibus, à quibus duùm pro- pamilia-
tegi cupimus, objicimur ludibrio, & præda- ritas cum
tionibus. Notandum autem, à Clypeo non cor- Magnati-
pus denudari, ſed parietem. Nam Principum der- hio-
amicitiæ, etſi privatum defendant, Religioſas “ nagig,
Familiezs evertunt; dumque uni proſunt, om-
nibus nocent. Parietem vero potiſſimum nuda-
re dicuntur, quòd hâc lue Regularum obſer-
vantia maximè corruat. Vel, Divinæ prote-
Ctionis ornamento Rehigionem ſpolient, dùm
unum aut alterum ſuàâ veſtiunt authoritate.
Nudamur, duùm fovemur; cumque ſæpius

Cc 3 po-

306
potentium aulæa frequentamus, noſtros pa-
Cireum- rietes injuriæ nudos exponimus. Demùm Cir-
edtio. cumſpectionem docemur hic; ſæpè enim, dùm
nimium fidimus Clypeo, vulnera excipimus.
Non enim ſat eſt armari, niſi etiam cauti ſi-
IIa. 22.6. mus, & vigiles. Verùm Propheta plus dixit,
Religioeſs quàm nos cogitemus. Currum bhominis equitis,
, i G Parietem nudavit Clypeus. Putaram ego pa-
in Aula. rietem tantùm nudari per Clypeum; at, &
currum pariter, & hominem miror eidem
Familia- nuditati obnoxios. Hoc eſt: & Religioni ob-
is „„ eſt aura, protectiéque Magnorum, & Reli-
Sesatari. gioſo non multùm prodeſt. Uerumque nudat;
dus. ſed ante Equitem, poſteà ipfſum quoque Parie-
tem. Meminerint etiam Hi confugientes ad
Clypeum Potentum, non Equitem nudari ſo-
lùm, ſed etiam Currum. Fermittit ſiquidem
Deus occultas latére eorum noxias artes, qui-
bus Clypeum demerentur. Sed ab eodem Cly-
peo nudatur Currus, Eques, & Paries. Sci-
licèt aperitur Currus, Paries decoloratur,
Eques dehoneſtatur. Currum hominis equitis,
& parietem nudavit Clypeus. En humana Pru-
dentia, quo ſe tegendam cenſuit, revelatur.

Et ſciſſuras civitatis David videbitis,
quia multiplicatæ ſunt. Verſ. 9.

Fama eun. Væ nobis, ſi hoc vaticinium impleretur in
7g. nobis. Inauditæ ſunt in ſanctis Cœnobiis po-
Se veritas ——. . . .
scss E & crimina inaudita: & ſi quæ incau-
non ſuße. tiùs patrata, ſuppreſſa cautius. At, ſi ali-
eit, quia quando ſupplicia emergerent non uſitata; non
Peccsta hoc dandum vel ſeveritati punientium; vel
latére no imprudentiæ non occultantium. Non enim
baſunt. ſcifſuras Civitatis Domini videmus, quia pu-
niuntur, vel quia imprudenter revelantur,
ſed quia multiplicatæ ſunt. Unum, vel alte-
rum vulnus tegi poteſt: ſi innumeræ undique
puſtulæ erumpant, quis eas occultet? Imò
ſupplicium hoc eſt peccatorum, ut, cuùm
muitiplicantur, abſcondi tegive non poſſint.
Ideò Iſaias ante multiplicationem ſciffurarum
præmiſerat involucrum tollendum, ne occul-
tatione ſui augerenur. Et revelabitur operi-
mentaim Judæ: Et ſciſſuras civitatis David vi-
debitis, quia multiplicatæ ſunt. Non ergo ar-
guantur Paſtores ligantes vulnera, ſed vulne-
ra incuſentur, quæ in immenſum excreſcen-
tia ipſa ſe produnt, nomenque noſtrum in-
famant.

Er vocabit Dominus Deus exercituum
in die illa ad fletum, & ad plano-
tum, & ad calvitium & ad cingu-
lum ſacci. Et ecce gaudium, & lIæ-
titia, occidere vitulos, & jugulare
arietes, comedere carnes, & bibe-
re vinum: Comedamus & biba-
mus, cras enim moriemur. Verſ.
12. 13.

In Bac- Bacchanalibus deliramentis aptatur, quo
chanali- tempore ad jejunium mox vocandi, & cine-
*α argu- ribus in meliorem vitam reformandi, pro

mentum. . . .
Morci, ſacco perſonas, & larvas induimus; & ante

mediss. effuſionem lacrymarum ab effuſione incipimus
tio. ſanguinis vitulorum, triſte ſceleris ſpectacu-
Elektio
Kataz.

lum! Planctus indicitur, & ecce lætitia. Non

Oliva

omninò tamen defipiunt hic flulti defcripti,
Nam non quoquo modo epulantur, ſed mori-
turi comedunt, & quidem citò morituri. Biba-
mus, oras enim moriemur. Nullum ſapientibus
conſilium darem, miſi ut flultorum ejuſmodi
oraculo acquieſcerent. Comedant, ſed recor-
dentur cras ſe fortè morituros. Transferamus
omnia ad Euchariſtiam. Planctus indicitur in
Exomologeſi, at lætitia iis lacrymis ſeritur.
Chriſtum verò in Euchariſtia comedere debe-
remus, tanquàm morituri cras. O quanto cum ERuchari.
fruttu Euchariſticus Panis ſumeretur, ſi foret Mia dan-
ſubcinericius! Ut ſapiat, cinere proximæ Mor- UWiwa.
tis aſpergatur. Qui enim jamjam expiraturi
eo reficiuntur, omnem dulcedinem ibi ineſ-
ſe fatentur.

Vade ingredere ad eum, qui habitat
in tabernaculo, ad Sobnam Præpo-
ſitum Templi, & dices ei: Quid
Tu hic: Aut quaſi quis hic, quia
excidiſti tibi hic ſepulchrum? Exci-
diſti in eæcelſo memoriam diligenter,
in petra tabernaculum tibi. Verfſ.

15. 16.

Primùm miror Iſaiam ſummi Pontificis do- Familia-
mum neſcire; ideò enim non ſolum Sobnan "itas
conveniendum illi mandat Deus, verùm etiam, e 5.
ubi habitet apertè declarat. Qui babitat in amor.
tabernaculo. Scilicet Propheta frequentius in Relitpieſus
Templo erat, quàm in Aula. Perpendamus, Aulas
quæ Pontifici dicat: Quid Tu bic: aut qua- uet.
quis hic? Utinam & Superiores, & Mag- Superin
nates hæc intelligant. Quid tu bic? Corrigit negligens.
ſe Iſaias: Aut quaſi quis bioc? Duplicem inter- Rex ipſe
pretationem admittit Propheta. Quaſi quis hic. regat.
Id eſt? Hic non es quis, ſed quaſi quis. Quia
plerumque adeò negligentes Paſtores ſunt, ut Felicitas
quaſi ſint, non verè ſint. Aliis omnia permit- csdauca.
timus, ipſi nihil facimus: ideéque non quis, Mors me-
ſed quaſi quis hic. Secundus ſenſus. Quaſi ditandé
quis bic Quia brevi morituri non in Solio Digzi-⸗
ſunt, ſed quaſi ſunt. O ſi commemoratum
Quaſi, recogitaretur, non ſequeretur, quod
ſequitur: Excidiſti in excelſo memoriam dili-
genter, in petra tabernaculum tibi. Non enim
exſtruerent Domos, ſi cogitarent Sepulchrum.
Aut quaſi quis hic, quiz excidiſti tibi hic ſe-
pulehrum. Excidiſti. Advertis ne? quòd Ta-
bernaculum dicit, quod antea Sepulchrum
nuncuparat. Excidiſti ſepulchrum, excidiſti ta-
bernaculum. Planè durum, Domum à Sepul-
chro non differre. Differt; quòd in Domo
Principis Anima jacet exanimis, in Sepulchro
Corpus. Utcumque res ſit, Tam brevi ſe
morituros credant: imòô ſe mori putent, ut
Domus ſit verè Sepulchrum.

Coronans coronabit te tribulatione, qua-
ſi pilam mittet te in Terram latam
& ſpatioſam : ibi morieris: & ibi
erit ourrus Gloriæ tuæ, Ignominia
domuùs Domini. Verſ. 18.

Venenum in auro bibitur, cecinit ille rrk
14.

de Regibus. En Coronas Principum ga⸗ infe.
1 u-

Mi⸗

ptu A
m. M
lati⸗
in e
Digr
ltur
q
linc!
mis.
poN
ſueit.
1a inl
Qacul
nori
Cerb.
ſed M
ufe glitur
n erit
i, gi⸗ I
ſui- Pis in
4. anmn
ont lietes
Wuriß⸗ Genuda
lun.
luur. Milmng
1. 19, 6
Gommis
rie!
tinetur
no, &
cio quo
Apoſto
ere:
manibus
Aun ca
Tranafe
hulation.
ℳ. gooll ce
10 nas voc
lugin.
liß. lb, el
f. iinig,
btn Tn ibulan
ſumn. ſe ſec
lmnco⸗
14
l erit
Klia
1u4:
9
ljut
nibus

E

ume

myin 1 X

lerß n.
unt ſ t

oc ill

Muat IN V
e algn

liif. Olnpann
ide i
Nen tur Be

diie⸗ Eng

aſei et

1

l 3 10
hot
e .

Dignitas Auro, aut Felicitate, ſed Tribulatione; &
miſera. Miſeriis contextas. Coronans coronabit te tribu-
latione. Tot Spinæ in corde, quot Gemmæ
in capite. Nota verò, quo modo exalteris ad
Dignitates: Qaaſi pilam mittet te. Pila attol-
litur in ſublime, ut ictu graviori allidatur,
& quo uſque ſublimis erit, impetetur ſemper
hinc inde. Pulſu repulſüque perſeverat ſubli-
mis. Veruùm non eſt hæc dignitas, ſed ludus;
non Pilam decorat, qui attollit, ſed ludum
facit. Vulneraris, & percuteris, dùm per aé-
ra inflatus vento, ad aliorum jocum, & ſpe-
ctaculum in Cœlum efferris. Quis finis Ho-
noris? in Terram latam & ſpatioſam dedu-
ceris. Ita prorsus. At non Regnaturus ibi,
ſed Moriturus: Ibi morieris. Porròô quod ſe-
Eceleſa- quitur, ſanguineum ſudorem exprimit: Et ibi
Kici ſi ſint erit currus gloriæ tuc, lonominia domus Domi-

tienda, & Tribulatione circumdatum, Coronatum te eſ-
æſtiman- ſe nec credas.

da pro co-
777. Er orit in die illa vocabo ſervum meu
Eliacim. Et induam illum tunica
tud: & cingulo tuo confortabo eum:
N & poteſtatem tuam dabo in manu
rs ejus: Et erit quaſi Pater habitan-
den tibaus Jeruſalem & domai Juda.
li Kr, Et dabo clavem domus David ſaper
ia humerum ejus. Verſ. 20. 21.
Sehulemn
e Saperier LXX. ità legunt: Et induam illum ſtold
mun & kKex ſe- tud: Et coronam tuam dabo illi fortiter. Ergo
n e ſefrænent quod illi Coronam, nos Cingulum habemus
in Dignizas in vulgata. Mira Dei Sapientia, quæ in lo-
Tan e i* digno. cum peſſimi optimum ſuffectura Pontificem,

mmnn Regulas Coronam commutat in Cingulum, ut ſe frœnet,
etiam ſibique imperet imperaturus aliis. Coronam non
Riret detrahit, ſed illum e4 non tam coronat ad
5 Mortif. Pompam, quàm cingit ad Exemplum. Tunc
catio Paſ- igitur Bonus deteriori ſuccedet, cùm Diade-
Ronum ma Cingulum erit; ut ſcilicèt minus ſibi li-
it: 01 warltn, cere ducat Superior „quia plùs licet. Davidem
un ante Dignitatem luctatum cum feris ſcimus,
Venatie & pPoſt Coronam venatione abſtinuiſſe, certum
. Delicie. eſt. Diademate enimverò non coronatus,
poluptas, ſed cinctus eſt. Et erit quaſi Pater habitan-
Clemen- tibus Jeruſalem. Hic non immoror, nam
ꝛia. ex nomine Patris quam procul à ſævitie ab-

Stromatum, Lib. XVI.

savari. ni. Intelligant Eccleſiarum Primores, Pom-
Avari- pas ſuas Opprobrium Domini eſſe. Aurati
ia. currus nos vebunt, ſed Chriſtum calcant. Pa-
Pompe rietes ſerico veſtiuntur, at corpus Domini
Le, denudatur. Achate & Smaragdo digitos coro-
Pauper- Damus, verum JIksws cingitur Spinis. Ver-
zas leſa. bo, Gloria Sacerdotum vana, Ignominia eſt
domús Domini, Eccleſiæ, & Crucis. Currus
Gloriæ tux, Ignominia domüs Domini. Non re-
tinetur Apoſtolorum dignitas faſtu Neronia-
no, & quas ipſi calcare jubentur Opes, neſ-
cio quomodè uſurpentur in Titulum decoris
Apoſtolici. Aurum lego ad pedes Apoſtolorum
jacére: Non itidem illud in eorum fulgere
manibus lego. At ſcopulus hic evitandus, ne
dum calcamus Pompas, Diogenes babeamur.
Transferatur ſenſus: Coronans coronabit te Tri-
bulatione. Ecce Chriſti diadema, quo Reli-
Perſecu- gioſi coronantur. Non ad Infulas, ſed ad Spi-
zi, & nas vocamur. Habebis, inquit S. Hierony-
e mus, coronam non laminæ aureæ, ſed tribula-
eanie ſ- tionis, & anguſtiæ. Igitur, ſi non te videas

307
eſſe debeant Dominatores, tum Cleri, tum Digaitas
Vulgi, manifeſtum eſt. Er dabo clav'em Do- dyes enteriß
mũs David ſuper bumerum ejus. Si Digni- „„s.
tas non foret pondus, Humero non impone-
retur. Quis unquam clavem geſtat in dor-
ſo? Nimirùm ſolius Regiæ domis clavis pon-
dus eſt, ides ſola Humeris geſtatur. Fortèé
etiam clavem Deus removit a manu;, reje-
citque poſt tergum, Ne tam facile vel ape- Superiors
riant, vel claudant Superiores. Improbamla "* dadiſ-⸗
procul dubio & facilis ſegum reſciſſio, & lu- Penſet,
brica quædam, pruriénſque voluntas conden- Regale
di leges. Verùm Hi in humeris non gerunt "*ο, mul-
clavem; ſciliceét, quæ condunt, non ſer- ilieer-
vant, potiuſque aliorum dorſo clavem LDavid “
imponunt.

Superior
α liſ=
penſet.

Et ſuſpendent ſuper eum omnem Glo-

riam domus Pattis ejas. Verſ. 24.

In electione ſeu Prælati, ſeu Generalis. gSaperieris
Duo tamen notanda, ſcilicèt ſuper eum iuſ- onus.
pendendam omnem Gloriam, non ſubter;
ut ipſe Aliis imperet, Ipſi verè Gloria Do- Gleria
müs præſit. Ipſe ſuper alios, ſuper ipſum ve- Dei ma-
ròô Gloria. Geſtanda Religio imponitur, non gleleſe ..-
ſubjicitur conculcanda. Alterum eſt, Gloriam kiei veri,
Domũuüs non in Magnis ſolum viris conſiſtere, Honor
veruùm etiam in Abjectis, ut pergendo ex- maatnus.,
plicat Iſaias: Omnem Gloriam Domis Patris Ia. 220
ejus, vaſorum diverſa genera: omne vas par- 4.
vulum: à vaſis Craterarum, uſque ad omne vas
Muſicorum. Viden' Domus Gloriam incipere à Tslenza
vaſis minoribus, nec contemnenda in domo *azoetts
Domini contemptibilia, quia Deus elegit ea.
Unum quoque immediatèé pramiſſum fuerat à
Propheta non omittendum. Et figam inquit;
illum paxillum in loco fideli: & erit in lolium Ibid. 23.
Gloriæ Domui Patris ſui. Notandum:; Ponti Saberioris
ficem non ſolùm a legibus non abſolvi, verum *en e.
configi parieti, ità ut indè avelli non poſſit,
vel cùm optat. Illud quoque mirum eſt, non
in Regem creari, ſed in Solium Gloriæ Do-
mini. Meminerint non debere Regnate, qui
Sacris præſunt, ſed magis aliis Regnaturis
Inſervire pro ſolio. Tunc ſe putent Regna-
re Subjecti, dùm ſe conſpexerint ſtare cum
Paſtore ſuo. Solium verò folium non erit, ni-
ſi conteri ſe æquo animo ferat. Demum do-
lium, inquit, Gloriæz. Gloria ergo Domini
in Paſtore regnabit, ſi Lupus non rapiat,

vel Fur non irrumpat. Regelque ſolia ſe eſ- Rex ſer-
ſe Dei, non hominum ſe eſſe Principes fa- e Lact
66.

tebuntur.

EFX CALP. XXIII. .
I SAI K.

Onus Lyri. Ululate Naves Maris, quia
väaſtata eſt Domus, undée venire con-
ſueverant: de Terra Cethim revelatum
eſt. Iacete, qui habitatis in Inſula.
Transfretantes Mare repleverunt te.

Verl. 1. 2.

Excidium Tyri olim Inſulæ, nunc in conti-

πc 4

nenti

308

nenti Emporii celeberrimi;, deſcribi author eſt
S. Hieronymus. Porròô Navibus indicitur ulu-
latus, Civibus interdicitur. Ululate, Nawves,
Tacete, qui habitatis. Deus namque apertè
Tripala- declarat, non plorandam Erumnam miſi ab
tio aulcis. his, quæ carent ſenſu. Tribulatio enim pre-
tioſa adeò eſt, ut eâ tantùm contriſtari de-

Jugum . .
Chriſti beant, qui eam pati non poſſunt. Cùm ergo
ſuave. dolere non poſſint Naves, ululent; Cives,

Mortif. quia dolent, taceant. Doleant Illæ indolen-
catio ſua- tiam ſuam, Dolorem veròô ſuum rideant Hi.
vis. O felix anguſtia, quam ii tantum plorare juben-
tur, qui eam non iolerant Advertendum
ulterius, quod de Inſtitoribus pronuntiat
Iſaias. Transfretantes Mare repleverunt te.
Ergo non merces in Tyrum convehunt Mer-
catores, ſed naufragium; non undè locu-
pletetur Civitas, ſed undè mergatur, impor-
Divitie tant. O effatum Divina Sapientià editum !

noria Opes & Divitiæ naufragium & inundatio
zoriz. ſunt, quibus obruamur, non autem ornamen-
ta, quibus liceat ſuperbire. Repleverunt te in
Felices Aquis multis, inquit Propheta. Aurum video,

nen ſuper- inquies. Quia cæcutis. Nam Prophetico Ocu-

biant. 10 Unda obruens eſt, non Aurum ditans. At
Felicer . . . .
non ad- Quid ego lſaiam advoco Virum Divino Lu-

wirandi. Mine repletum? Cratetem cæcum Gloriæ
Mancipium conſulamus. Is Opes projiciendo
in £Æquéôr, Undas teſtatus eſt fubmerſuras
nos, niſi illas mergamus. Iie peſsum malæ Cu-
piditates: Ipſe vos mergam, ne mergar à vo-
bis. En quam ſapienter ſtolidum animal nau-
fragium ſibi timuit ab Opibus. Utinam nunc
Terrarum Orbis in præſenti Auri diluvio nau-
fragium ſentiret ſuum: fortè non tot naufra-
giis ex Indiis in Europam certius Divitiarum
naufragium aſportaret; quo non in undis;,
ſed in flammis mergeremur. Sic Evangelicus
Epulo, dum natat in Auro, naufragatur in
Igne. Sic multis grave eſt naufragium ſecum
non vehere; & naufragaturos ſe crederent;,
niſi auro, argentéque onuſti naufragarentur.
ſuper

Quis cogitavit hoc ſuper Tyrum quon-
dam coronatam; cujus negotiatotes
Principes, inſtitores ejus Inolyti Ter-
ræ? Dominus exercituum cogitavit
hoc, ut detraheret ſuperbiam omnis

Gloriæ. Verſ. 8. 9.

Dei Ira. Vides Ruinas Urbium à Domino in poe-
nam non rarò Superbiæ excogitari.
Tranſi Terram tuam, quaſi fumen,
PFilia Maris. Verſ. 10.
Eleétio Facilè Mundum contemnes, ſi & Illum flu-
Status. minis inſtar decurrere;, & Te Maris, non
Tempora- fluvioli ſobolem credes.
lium con-
tomptus. .. . . . .*
Non adjicies ultrà, ut glorieris: ca-
lumniam ſuſtinens, Virgo, Filia di-
donis, in Cethim conſurgens transfre-
ta: Ibi quoque non erit requies tibi.
Verfſ. 12.
Locorum Locorum mutationem nihil profuturam ſu-

mntatio. perbo apté profitetur Iſaias. Duo hic noto.

Oliva

Primum, Virginem eſſe Tyrum, & nihilo Glorts
minùs Superbam. Non enim ſecurus es à cu- vanara.
piditate Gloriæ, etiamſi contra Libidinem ſis 7 vinci·
ſecurus. Non ſat eſt, Lilio armari contra Hy- r.
dram Superbiæ; imò ſæpe Caſtitatis flos inter
faces impuri Ignis illibatus, unis Gloriæ,
& Honorum radis cedit. Facilius enim aà ra-
diis urimur Dignitatum, quaàm à flamma
Luxuriæ. Hic enim fœdamur, ibi ſplende-
mus: hic carbones nos deſolant; ibi ful-
gore coronamur: denique ſpernimur inqui-
nati, adoramur evecti. Secundum, Virgi-
nem dici Superbam Tyrum, non tamen Vir-
ginem efle; quod manifeſtè colligitur ex
contextu. Et rursàm fornicabitur cum uni- Iſa. 23. 17.
verſis KegnivL. Quæ enim poſt captivitatem,
rurſum fornicatur, ante captivitatem planè
fornicata eſt. Virgo igitur corpore, corde
impudico & Virgo, & Meretrix eſt. Su-
perbia enim Virginitatis nomen decolorat,
& Divinis oculis apparet Fornicaria, quæ
Humanis obtutibus creditur Immaculata. Por-
rô ſuſtinenti Calumnias non aliò migrandum,
aen Propheta nec ibi requiem invemiri af-
erat.

In oblivione eris, & Tyre, ſeptuaginta
annis. Verſ. 15.

Septuaginta tantùm annis, quibus & Tem- Pœa pær
plum Dei deſolatum fuit, Tyri ſubverſio ma- culpa.
net: Ut cujus ruinis inſultabat, ruinarum ejus Irriſores.

tempus imitetur. Ex quibus S. Hieron. verbis Compazi
collhigere licet, in irriſores calamitoſorum æ- oienies

rumnas retorqueri; Nec facilè inſultandum mi-
ſeris, cùm neſciamus, quid dies ventura pa-
riat. Balthaſar Templi cyathis inſultans dam-
natur in epulo, & Epulo Lazarum implorat
in flamma, quem riſerat in byflo.

Sume citharam, cirecumi civitatem, me-
retrix oblivioni tradita: benè cane:
frequenta canticum, ut memoria tui
ſit. Et erit poſt ſeptuaginta annos
viſitabit Dominus Lyrum, & redu-
cét eam ad merces ſuas: & rurſum
fornicabitur cum univerſis Regnis
Terræ ſuper faciem Terræ. Verf.
10. 17.

Hæc verba à nonnullis explicantur de Pœ- Orvains
nitentia. Quod ſi ità eſt, tria ego noto. Pri- vonus
mum, Deum adeò Poœnitentiæ gemitu re- l
creari, ut, cùm recreetur Angelorum con-
centu, roget tamen Meretricem, ut ſumat Cahſita.
præ manibus citharam, & benè canat. Se- fiu ura.
cundum, non inſuavem eſſe Pœnitentiam, Compatis
quæ Muſicæ comparatur: nec aſperè coërcen- Pæniten-
dos eſſe Lapſos, quos Deus invitat ad Can- Sanf ſ.
tum. Tertium, Pœnitentibus inſtrumenta tra- ii indiſ⸗
di, non quæ oris miniſterio concrepent; ſed creii.
quæ manu indigent: non tibiis, neque tubis;
quæ ad bellum contra vitia aptiora videban-
tur, ſed citharis Deum placant. Nimirum,
non voce, ſed opere vera impletur Pœniten-
tia. At cur non domi reſidet recluſa, ſed cir-
cuire jubetur civitatem? Quia Meretrix,
quæ publicè peccavit, emendari publicè de-
bet. Sic Magdalena flevit in convivio. Porrôò
quam

gua
tem
nianj

eigo
labit
Gend
vine
bidin
Min Tune
eiſte itha
tem
plane
Urbe
nitate
alios
nem
Dudn COlnpi
teſn
elete
r, t
Call
pinern
Gds dd
Arend
Nemn,
le in c
Gnamn
Ponutu
Mie Mdn
M, laſſet,
encidt
Virgo⸗
Ninas
Vngin
i pen
ütin
mn can
tungu
niti Mam
wir, ,
Gidoni
no
ſormce
Daſta
ne:
Neyiku

Cithara

uiil Uues
vi Ubern
luu. Mez ilr
levite
Teme
Gu
Pobli
Non ke
ſelete
Hon
Wo:
e
latate
mn,
ſhet⸗
i. tor e
an, Pruſl

. nr
ie nan
iie
ani, eg,

Lerit

an
e n
tuh. 1.
N
Uek.
i

nen

1
b

. .
hin 4

menit

ſnun

taten, r
Bele mm:
gin mi
jſ
ye. W

Stromatum, Lib. XVI.

quam modò Meretricem dicit, & Fornican-
tem, Virginem paulò ante dixerat: Calum-
niam ſuſtinens Virgo, Filia Sidonis. Mirum
ergo quomodò pronuntiet: Et rurſum forni-
cabitur; cüùm nunquàm inhoneſtè egiſſe cre-
denda ſit, quæ Virgo erat. Verùm quàm di-
vinè! Nunc primum venalis victima Regiæ li-=
bidinis, non autem nunc primùm fornicatur.
Mulier Tunc, tunc Meretricis nomen induit, cùm
domiſi. citharam aſſumit, cùm vaga circumit civita-
tem, cùm canit, & laſcivit in ſono; tunc
planè deſiit eſle Virgo, cùm domo excedit;
Urbem luſtratura. Nemo igitur ſibi de Virgi-
nitate blandiatur, ſi in publicum prodeat, ut
alios provocet ad amandum. Tyrum Virgi-
nem licèt non fornicatam, tamen, ut video in
Ornatus Ccompitis, Meretricem audio. Circumi civita-
Vauu, tem Meretrix. Dices, non te elegantiorem in-
cedere, ut alii peccent, ſed ut de te loquan-
tur, tuique memoria inclareſcat. Nec alia de
cauſa canit & circumit Tyrus, niſi ut ſui me-
minerint cives: Ut memoria tui ſit. Nihilo mi-
nùs duůùm memoriam ſui refricat, cor aliorum
accendit, ipſäque ruit in impuritatis voragi-
nem, Mundi ludus & Patriæ probrum. Qua-
re in cantu ſtatim ex Virgine Meretrix, &
quamvis nunc primùm turpiſſimo quæſtui ex-
ponatur, rurſum tamen fornicatur, non pri-
Maſßeg mum. Nam licèt in ſuum corpus non antè pec-
mpura. caſſet, jam tamen meœchata erat in corde;
AUualier quæ in chordis & cithara Urbem circumierat,
ni ſn. excidium cantu pari Meritò erg
paritura. Meritò ergo non
Virgo, quæ, ante lupanar, tantorum Regum
ruinas enixa eſt. Perpendant quam procul a
Virgine removenda ſit canendi, & circumeun-
di petulantia, quæ Tyrum tam facilè conver-
tit in Scortum. Neque veròô dicas, laxandi ani-
mi causà in luctu id te præſtare, cithariſque
tanquàm Davidem mœroris Spiritum abigere.
Recreatio Nam nullus gravior luttus quàm Captivitas,
Rilution, quâ, per id tempus, durè premebatur Filia
Sidonis. Attamen, dum Aflyriorum vincula
ſono lenire contendit, captiva fit Impuritatis,
fornicémque ſubit pro carcere, turpius ibi ſub
haſta exponenda ſervituti perditorum. Perga-
mus: Er rurſum fornicabitur cum aniver ſis
Regibus Terræ ſuper faciem Terræ. Advertis
citharam una quidem in urbe pulſari, ſed re-
ſonare ubique. Undique Reges omnes accer-
ſit, quæ tantùm Tyrum laſciviendo circumit.
dSeandale. Lues enim hæc latius diffunditur, quàm per
Luxuris, urbem;, licèt effundatur in urbe. Reges om-
nes ſimul inficit, licèt diſſitos inter ſe. Nec
leviter omittendum, quod ait: Super faciem
Terræ. Quàm improba vel in primo crimine,
quæ vagando per urbem Pudorem exuerat!
Publicè peccat, quæ pubhcè laſcivos cantus
non reformidat: nec verecundiam ſervabit in
ſcelere, quæ impudenter à publicatione ſui
non abſtinuit. Non ergo dechnabit à do-
mo: & brevi Canticum erit in ore omnium,
quæ cantitat in plateis. Veràùm quid de fe-
lcitate dicendum? Et viſitabit Dominus Ly-
rum, & reducet eum ad merces ſuas, & rur-
Felieiss ſum fornicabitur cum Regibus. En reducis
ιο felicitatis infelix ſoboles! Fornmicatura eleva-
Caſtita- tur & pulvere captiva Virgo. Quam felicius
"u enra. jacuiſſet oppreſſa, inter ærumnas inviſa Regi-
bus non viſa, nec viſura ſuum in portu, &
Divitiæ tranquillitate Naufragium. Revehuntur Mer-
1 . ces, ſed Pudorem vendit ſuum: Aurum in-
Wievis, geritur, ſed Honor effertur; & in nun-

Canta-
trices.

309
dinis venalior Virginitas Mercibus. Igitur vel
felicitate deprimitur, vel occaſione mercium,
dum excurrit ut emat, venit. Æquè Caſti⸗
tati noxia, & publicum, & ubertas. Latuit
Danaë, ſed auro defloratur. Thamar non di=
ves, in bivio tamen Honeſtatem non ſervat.

His, qui habitaverint coram Domino,
erit negotiatio ejus: ut manducent in
Jaturitate, & veſtiantur uſqus ad ve-
tuſtatem. Verſ. 18.

Agite nunc, divites, plorate ululantes;
nam „ quæ congregatis, ſervient Domino.
Iſaias hic. Et erunt negotiationes ejus, & mer-
ces ejus ſanctiſicatæ Domino- non condentur,
neque reponentur. Quia bis, qui habitaverint,
erit negotiatio ejus. Laborant miniſtris Domini Avaros
mancipia divitiarum. Sanctificabuntur Tem- "um Te-
plo impiorum opes. S. Hieronymus, conſide- Ramenis.
remus, inquit, opes omnium, quèòd non re- Ereleſia-
ponantur; ſed dentur his, qui habitant co- Kici red=
ram Domino. Miniſtrant autem Tyrii non iut
ad divitias, nec ad cumulandas Sacerdotum
opes, ſed ad victüs neceſſaria ſupplenda: Ha- I. Tim. 8.
bentes autem alimenta, & quibus tegamur, 3. S
his contenti ſimus. Et nota, quòd non dixerit
negotiationes & merces Tyri ſanctificatas Do- Eceleſa-
mino his dandas, qui habitaverint Jeruſalem: Kici non
Jed qui fuerint coram Domino, qui ſerviunt i
ei. Servire autem Domino, & habitare co- Locus
ram eo, non eſt loci, ſed meriti. Ex verbis Sancétos
autem S. Hieronymi duo docemur. Primum, on facita
Non omnes coram Domino eſſe, qui ſunt in Panper-
Jeruſalem: Neque quicunque ſervus Domini tas ſacta,
eſt, Domino quoque ſervit: nam, etſi non Soliciradoe
abſit à Domo, procul interdaàm à vultu Dei eraſtini.
peregrinatur. Porrô opes non tribuentur iis,
qui eas quæſituri pergent Tyrum, ſed illis, Care ſss
qui ſine ſolicitudine temporalium aſtabunt Do- perſtuæ.
mino. Alterum verò; non ad theſaurum, ve- Eec leſiæ-
rüùm ad victum Sacerdotum erogandas opes Mrer e.
Mercatorum; non ad delicias, ſed ad repel- de s
lendam nuditatem, & famem à Deo conce- Beccleſtia-
di. Non igitur ſanctificatæ Domino illæ Di- hici red-
vitiæ reputentur, quæ Apoſtolorum Succeſ- ditu.
ſoribus domos ornant, currus inſtruunt, fe-
giam ſupellectilem comparant, Cæſarum de- Ren-
mique pompas parant. Id ſi fortè accideret in ens.
Eccleſia, tunc non Domine ſanctificatæ, ſed
Vanitati damnatæ hujuſmodi Divitiæ Domos
implerent, Mentem exhaurirent: Sacerdotes
non coram Domino miniſtrantes confirmarent,
ſed à Domino revellerent, traheréntque Ba-
bylonem.

EX CAP. XKXIV.
I S A I K.

Et Terra interfecta eſt ab habitatoribus

ſuis: quia tranſgreſi legem ſunt.
Verſ. 5.

L. 5X. Terra autem egit impiè propter ha= peccati
bitatores ſuos: quia prævaricati ſunt Le- damna.
gem. Patet ergo, idem eſſe interfici, ac impiè Tribala-
agere. Et Terra interfecta eſt, Lerra autern onαα+

. 7725.
e git!

10ſW% Oliva

egit impi?. Mors peccati primogenita adeòô
Batrem refert, ut idem habeatur Interfici &
Peccare. Orbem terrarum ergo ſcelera noſtra
concutiunt; nos fulmina extorquemus & Coœ-
lo prævaricando.

Luxit vindemia, infirmata eſt vitis,
ingemuerunt omnes, qui lætabantur
corde. Ceſſavit gaudium tympanorum.

Verſ. 7. 8.

Foluptas Sanctus Hieronymus: in conſummatione
noXι mundi, præteritarum deliciarum recordatio,
Iadieii erit materia cruciatuum. Et Dominus incre-
dies. pans divites luxurioſos, atque ridentes, lo-
Luc. s. quitur in Evangelio: Væ vobis, qui ridetis
2 5. nunc. De Vinea Sodomorum Vinea eorum:
Pradeſti- Uva eorum Uva fellis. Amaritudine commu-
natio. tabitur, quæ ad tempus utentibus ſe Mella
* mentitur, & in noviſſimo amarior Felle repe-
rietur. Tunc omnis dulcedo lætantium in plan-
Mundi Ctum vertetur ac gemitum. Hæc ille. Mo-
FVanitas. rientem deſcribit Iſaias colligentem ex uvis ſpi-
Moer, im. nas, ex ficubus tribulos. Dum abſumus à
piorum. Vindemia, Vineæ florent. Verùm ubi decu-
EI- gο bantes in lecto, inſtante jam vindemiâ Cruci-
Kaas. fixi torcular admovetur, tunc agnoſcimus,
non vites, ſed dumos à nobis excultos. Indè
Vindemia luget. Notemus verbum illud, Qui
lætabantur corde. En in quos moſtitia irruat.
Non dedecet vultum tradere huic temporariæ
lætitiæ: at cor Deo, & gaudio Coœleſti re-
ſervandum. Væ, qui cor mergunt in felici-
tate. Is plorabit Moriens, qui Vivus lætatus
intrinſecùs eſt in bonis extrinſecis. Quàm
prudenter David! In ſolié gaudebat vultu,
corde plorabat peregrinum ſe in terra. Non
ergo lætemur corde in rebus, quæ nec læti-
tiam vults promerentur. Aliud eſt vultu,
PI43·25. aliud corde lætari in temporalibus. Quoniam
Mors al- humiliata eſt in pulvere anima noſtra, conglu-
lee. tinatus eſt in terrà venter noſter. Ubi anima
vix reſperſa eſt pulvere, & tantüùm venter
Ibid. 26. Iuto adglutinatus eſt, ait: Exurge Domine,
adjuva nos. At ubi dixit: Adtaſt pavimen-
Pſ. 118. to anima mea: ſtatim ſubdit: Viviſica me ſe-
85. cundum verbum tuum. Quando non Venter,
ſed Anima luto adhæret, non elevari debet
ut Humiliata, ſed excitari ut Mortua. Vi-
viſfica me.

Intentie
ysτα.

Attrita eſt Civitas Vanitatis. Verfſ.
10.

Felicitass Sanctus Hieron. pulchrè dixit Urbem Vani-
Sen⸗ &W tatise. De omnibus, quæ terrena ſunt, dici-
. tur, Vanitas Vanitatum, & omnia Vanitas.
Felicss Audiant nomen ſuum Urbes, quæ tot titulis
shont pugnant cum Coœlo. Civitas Vanitatis Nomen
velapias eafum. Non dixit Vanitas Civitatis, ſed
amara. Civitas Vanitatis ; quia Vitüs non utimur,
Servitus., ſed ſervimus.

Cùm glorificatus fuerit Dominus hin-
nient de mari, propter hoc in doctri-
nis glorificate Dominum, In inſalis
Maris nomen Domini Dei Vrael.
Verſ. 15.

LXX. Conturbabitur Aqua Maris: Proptereâ

Gloria Domini in inſulis erit Maris. Cùm ve- Perſecs-
xatur Mundus, tunc apparet, quid ſit Reli- "ores, &
gio. Modò Inſulæ contemnuntur à Mari, iis Irr iſorer
Huctus impingit, illis inſultat, eas quatit. Ve- Rengi
rùm turbabitur Aqua Maris, cùm & Mari ad D
littus Sepulchri accedendum erit; tunc fate-
buntur, quam tutum ſit, degere extra Mare,
vel Inſularum more, in Mundo extra Mun-
dum habitare, cùm in Templo deponent ca-
davera, undè ſemper animo abfuerunt. Ufſur-
pemus Prophetæ verba in alium ſenſum. Con-
turbabitur Aqua Maris: Proptereà Gloria Do-
mini in inſulis erit Maris. Non modò Perſe-
cutiones non nocent, verùm plurimum pro-
deſſe probantur. Turbatur Mare; ſed quò Perſeeutie
ſævius furit in Inſulas, eò frequentiùs inco- vtilu.
luntur. Nam quotquot in Mari Naves ſunt,
mox ad Inſulas advolant, Inſulas adeunt,
Æquor execrantur: Quin & ipſum Mare ad
littus cum fluctibus pretioſa ſæpe ejectamenta
allidit, vomitque in Inſulas non tam iram,
quàm opes. Gloria igitur Domini in Inſulis,
dùm Mare fremit; quia & illæ ditamur, &
hoc exhauritur, amantur illæ, hoc vitatur.
Diocletianus concuſſit Eccleſiam; at Idolola=
tria decrevit, Religio amplificata eſt.

Seoretum meum mihi, ſecretum meum

mihi: Væ mihi. Verſ. 16.

Notandum torqueri, non quòd aliorum fa- Cenſeien-
cta abſconderit, ſed quòd propria occultarit. is ae⸗
Secretum, inquit, meum mibi: Væ mihi. de
Quemadmodùm ergo aliorum crimina tegit Cinſises
Charitas, ita detegit ſua; nec ſperes impuni- alioram.]
tatem, ſi Superiori crimina non aperias: nam
Væ Secreto conjungitur. Jecretum meum mi-
hi: Væ mihi. Indè vexaberis, undè confidis
te evaſurum ſupplicium. Quis enim ſine cru-
ciatu ignem continet in ſinu?

Prævaricantes prævaricati ſunt, &
prævaricatione transgreorum præva-
ricati ſunt. Verſ. 16.

En ſcelerum fœcunda propago! Transgreſ- Erempls
ſio nonnullorum Prævaricatores multos enu- male.
trit. Prævaricatione Tranſereſſorum prævaricati Scanda-
ſunt. Incredibile dictu, quam facilè ad cri- mitend
mina ſceleribus aliorum accendamur. Iſaias ediimi.
hic: Quia cataractæ de excelſis apertæ ſunt: & Senitas
concutientur fundamenta Terræ. LXX. pro ca- licent ali-
taractæ, vertunt, feneſtræ. Ergo, ut Cœlum .“
aperitur, Terra fatiſcit: & licèt Coœlum non nen
dedeceat reſerari, cùm per illa foramina pul- gedecent.
chrius appareat, uberioréſque radios emittat;
Terra tamen mavult rimas, & vulnera, qui- nvidis
bus obſcuritatem ſuam prodit, quam ſe clau- ueezee.
ſam latere, Coœlo patefacto. Et cap. 13. 13. Tianes
Idem Iſaias: Super hoc Cælum turbabo, & mo- wedioecris
vehitur Terra de loco ſuo. Videtis non ſolum prodite
Terram ad Coli exempla formari, ſed in ne.
deterius ruere. Nec conſiderat Tellus Cœlum Kaligi⸗
non ſponte motum fuiſſe, ſed alienà manu „„nie

concuſſum, ideôque non imitatur illud, ſed viliora.

æmulatur. Super boc Cœlum turbabo, & mo- lſa. 13.13

vebitur Terra de loco ſuo. Nec locum ſuum Wentr⸗
Cœlum deſerit, nec ſe vertit, & in utilitatem mgilor,
Terræ circumagitur, atque rotatur. Quare
ſi Illi ſimilem te præbere cupis, 6⁶ Terra!
Mamum

M
gel⸗

It,
Per
r:
1. 1 Ebri
*
1½;)
ſunun

Aqun

6

9

.. re
Retst
. Diem
trin 1
Pill Cürul
ibln. Poph
en hoc el
e. Ugetl
20. 1
ii. oMn.
( pr.
Larn,,
onn (ellirt
hetler
1n Il
Adrert
e et
climina
Ware:
Llur
turd

Ee
ber

ein Qui
it.
1.
ifmier. n 1
nuf, umun
fr. li ha
* lente

lian

Et er.
i

4 ⸗
Monte

8

lpier

melal.

Pnin n,

.
Uh-
ſir Dr. 4
tNN
Ne, 5
lett l
eMui
nn t.
t: le

n N.

Manum moventis expecta, locum tuum ne
deſeras, ſciâſque Cœlo vertiginem non noce-
re, Tibi verò plurimum obfuturam, quæ ſu-
per ſtabilitatem fundata es. Nam ut Iiaias ait
hic: Agitatione agitabitur Terra ſicut ebrius ;
Ebrietatis indicium erit, non Cœleſtis Natu-
Tæ, ſi agitari Tellurem contingat; maléque
ſanum diceres Equum, qui volare cuperet;
Aquilæ exemplo.

–

Iſa. 24.
20.

Auferetur quaſi T abernaculum unius no-
étis, & gravabit eam iniquitas ſua,

gat. Verſ. 20.

zelieig: Brevitatem Vitæ uni Noctium comparat;
Aarxa &Wι qua quid anguſtius? Porrò Felicitatem non
exiga. Diem appellat, ſed Noctem, quòd concilia-
trix ſomni ſit, quôdque homines difficilè in
Tribala- Curulibus vigilent. In alium quoque ſenſum

n zio & Per- Prophetæ verba inflecti poſſunt; Auferetur;

Etenn Ne us hoc eſt calamitatis impatiens, & fugitans noc-
Cnämnm , Fontes Fe- . . . . 5
l leizasi tis iniquitate opprimetur, tribulationis nocte
zali ſunt. fugatäa. Optimè hoc declaravit Iſaias, cap. 14.

el Staus 29. Ne læteris, Philiſthæa omnis tu, quoniam

medio- comminuta eſt virga percuſſoris tui. En quomo-
H Pe dè prohibetur Gaudium, ubi Virga infringitur:
n ſe raliem Lacrymas verô indicit, quòd plorandi cauſa

4 jadters. ceſſaverit. Ergo, ſi in tenebris Dolorum non
perſeveres, ſed poſt unam Noctem confugias
in Solem, Iniquitate gravaberis. Illud etiam
adverto, Tribulationem cum Nocte conferri,
quæ etſi Lucem ſubducat, Laborem quoque
eliminat, Somnũmque vehit, ut libeat excla-
mare: O feſtivam Lucis jacturam, Quietis
uſurà compenſandam? Procul aà lumine procul
à turbine.

Et erit in die illa viſitabit Dominus ſu-
per militiam cœli in eacelſo. Verſ. 21.

Superior Quis ægrè feret homuncionis diſquiri geſta,
invigiet. chm Deus Coœeli luſtret militim? Stellæ non

ſun,1
superior mmunes à Viſitatione Domini; ergo Pulvis,

ben ſio- qui habitat domum luteam à Superioribus di-
nar. ligenter exquiri patietur, quæcunque agit.
Et erubeſcet Luna, & confundetur Sol,
cum regnaverit Dominus exercituum
in Monte Sion, & in Jeruſalem.
Werli. 23.
Chrifit Regnavit plane à Ligno Deus; nam,
ralie⸗ cùm pependit in Cruce Rex Judæorum, in
ienitas „, 2 ri :
erakeſiat, Monte Regnaturus, Imperium aufſpicatur ab

& νmℳK„s- Umbris, Sole in occaſum vergente ſub me-
ridiem. Cùm ergo confuſum Solem legam,
intelligo Crucificgum non tam obüſſe Domi-
„ num, quam regnaſſe. At cur tanta Lucis
““ verecundia in Dei inauguratione? Emimve-
& pauper 70 erubuit Sol ſuper occaſum regnare, &

es r , neſcitur, aſcendere Factorem ſuum, plagilque detur-

brium
Chbriſti

ametur;

. Ae & ren patum ſtare in Ligno, ſe verô meridie ra-
lsn moritur. diis veſtitum & cœlo fulgere. Ideéque, ut
I As Steren David ait, JQol cognovit occaſum ſuum. Non
vera. enim naturali quâdam vertigine ad occaſum

PI. o3. tranſlatus eſt, ſed veluti Morte Domini edo-
19. ctus, cognovit, non pertulit, occaſum ſuum.
Elegit occidere,; ne Deo in Umbra Mortis
occidente micaret.

Stromatum, Lib. XVI.

& cortuet, & non adjiciet, ut reſur-

311

„

EX CA P. XXV.
ISAI E.

Quia poſuiſti Civitatem in tumulum;
Urbem Fortem in ruinam, domum alie-
norum, ut non ſit civitas. Verſ. 2.

Lanè mortuos nos fateamur oportet, quo-
A rum Urbes Sepulchra ſunt. LXX. ſigni- Eecleſias
ficantius; Civitates, inquiunt, non Civita- kiei du-
tem; ut non unius id proprium urbis arbi- dum vi-
trareris, ſed omnium crederes civitatum. Quis les, 7
igitur obliviſcatur Mortem habitans in tu- S
mulo? Poſuiſti civitates in tumulum Ur- Tim non
bem fortem in ruinam. Septuaginta ità ver- N 6les
tunt; Urbes fortes, ut caderent Jundamenta Humili-
earum. Tunc enim Propugnacula, & Ur- atem
bes diſſolvuntur, cùm earum labant Funda- Went⸗
menta. Timenda prorsùs ruina, cùm fun-
damenta non ſtant. Timor Domini Funda-
mentum eſt. Opera quædam pietatis occul-
ta, ſi per Hypocriſim emergere in lucem in-
cipiant, futurum caſum prænuntiant. Cùm
abjecti, & olim contemptibiles ſeu in Reli-
gione ſeu in Clero eminere volunt, ruina cer-
ta conſequitur. Non enim culminibus ſuſten-
tari poſſunt fundamenta, ſed fundamentis de-
bent tecta inniti. Nota autem; Urbes for-
tes, ut caderent fundamenta earum. Quid tam
inſolitum? Vidiſtine unquam cadere funda-
mentum? Diſlolvi fortafle vidimus, & diſ-
ſipari, ruere non vidimus, cùm in profun-
do ſubſidat At, ut dixeram, in culinen af-
cenderant fundamenta iſta, quibus caſus in-
tentatur. Non caderent, niſi locum ſuum,
æ& qquando ſe tectis, deſeruiſſent. Nihil igitur
mirum;, ſi fundamenta ruunt, cùm humi de-
fodi recuſent. Ex hoc autem certa ruina ſe- Dignitas
quitur. Equidem ſi lutea fundamenta Baby- in indig-
lonicæ Statuæ latuiſſent infoſſa humo, quo- no.
cunque tandem Lapis incidifſet, non labaſ- Dazus
ſent. Verùm, dùm pedes lutei non latent, Tais,
mox ut tanguntur, ruinam edidere totius Mo- ias,
lis. Quid prodeſt Coœnobio, ſeu Clero Au- Talenta
reum caput habere, & Argenteum pectus, varia.
ſi pedes qui lutei ſunt eminere volunt, & Non om -
exponi? Et quidem Lapis non caput, non nia licens
pectus, ſed fragiliorem partem impetüt. Lu- mnibna

tei, inquam, pedes egregii dotibus deſtituti Bagy:2,
homines ſunt, qui utpote fictilia vaſa, poſ- „ oni⸗

ſunt habere Theſaurum. Tamen ſimplicitas
fragilis eſt, quæ niſi infodiatur, facilè per-
cutietur, & corruet; Aureumque Sapientium
Caput trahet in Terram.

Super hoc laudabit te Populus fortis,
civitas Gentium robuſiarum timebit

te. Verfſ. 3.

LXX. ità legunt: Froptereà benedicat ti-
bi Populus Pauperum, & Civitates Hominum
iniquitatem ſuſtinentium benedicant tibi. Idem Pauper-
eſt, populus fortis, &, populus pauperum; saris: 4o-
nam divitiis in terram, ſomnumque allidi- a.
mur, paupertate verò paramur ad luctam. YLentatio⸗
Sic Dominus luctaturum Job cum Diabolo "n e-

medinm,
Omnmni

Oli⸗
Tempora- ommi prius poſſeſſione diſpolhat, quin & ip- ad leviſſimum dexteræ icdtum. FElephas la-
lium ja- ſe ſua ſcidit veſtimenta, ut expeditius lucta- ceratur, nec dolet; opprimitur armatis tur-

dura. retur. Hinc eſt, quòd David eò fortior, quò ribus, nec dejicitur. Civitates gentium robu-
pauperior, ante purpuram Urſum, Leonéem- ſtarum, Civitates junt bominum ſuſtinentium
que pellitus, inermis Gigantem proſtravit: iniquitatem. Neque dicas, contra fas omne
quæ facinora non patrat in Regno. Romani & jus tibi injuriam infligi. Nam lſaias non
tunc victi, cùm Opibus abundarent. Nam ait Juſtitiam ſuſtinendam, at Iniquitatem.
& ides Homo vitam ingreſſurus, qux, ex Non diffitetur Injuſtitiam, ſed præcipit To.
Felicitas ſententia Jobi, Militia eſt, Nudus egredi- lerantiam.

„exis. tur de utero Matris ſuæ. Divitiæ verò con-
Ppf. 25. 6. tra hoſtes vigilare non ſinunt. Dormierunt Quia factus es fortitudo pauperi, ſo r.-

ſomnum ſuum omnes viri divitiarum. Atque titudo egeno in tribulatione ſua, ſpes
Mierno. ideò facile eſt, dormitantem capi. Samſoni . zi 5 1 5 P
rum obli- enim injecta ſunt vincula, duùm dormiret. II- à urstnαεο, Amaud ab æſtu: § 1.
70. lud autem timendum præ omnibus eſt, per- ritus enim robuſtorum quaſi turbo im-
rarò expergiſci bujuſmodi ſomno aliquando pellens parietem. Verſ. 4.
pſ. 3.6. demerſos. Ego dormivi & ſoporatus ſum, .
Mabitus exſurrexi, quia Dominus ſuſcepit me. Ego dor- LXX. legunt: Fuiſti omni civitati humili Adalatis:
mali. mivi, inquit Opulentus. Benè: Quid deindè? auxiliator, & triſtibus propter inopiam protectio, Cenſilia-
Et vigilavi poſt ſomnum, dixiſſe debuerat. ab hominibus peſſimis liberabis eos. Brevins ii imhii
Tebidiss At oppoſitum plane: Dormivi & Joporatus LXX. quam vulgata. Adverte autem illud,
.. ſum. Somnus provocat Somnum. Ex ſomno Spes à turbine, cum reliquis breviter ità ex-
eit. Sopor; non poſt quietem, Vigilia. Dormit, plicari: Ab bominibus peſſimis liberabis eos.
non tamen poſt Somnum ſurgit, ſed iterm Nam & turbo, & æſtus Conſiliarii impi, &
ſoporatur. Et exſurrexi, inquies, David ait: Blandientium linguæ ſunt: Quos unum in faſ-
Ità; ſed perge; Quia Dominus ſuſcepit me. cem colligens, Peſſimos homines dicit. Nihil
Non vides, Divinam illi neceſſariam fuiſſe vir- æquè timendum in æſtu honoris, quàm ſermo
tutem, ut ſurgeret à lethargo. Adeèò ſtertebat Adulantium; nihil tam metuendum in deſpe-
in felicitate David, ut niſi ad eum Dominus ratis rebus, quam Impiorum conſilia, à qui-
excitandum legaſſet Nathan, nunquaàm fortaſ- bus ſi Dominus te defendat, nec turbine, nec
ſis evigilaſſet. Quid, ſi pejor Somno, iſthæc æſtu torqueberis.
Vigilia foret? Divites cum dormiunt, hoſti-
bus exponuntur; cùm ſurgun, transfugarum Sicut æſtus in ſiti, tumultum alienorum

more, recedunt à Domino exercituum. Ad hoc , y.
probrum repellendum Rex & Propheta cane- humiliabis: O Juaſi calore, ſub nu

pl. 138. bat: exſurrexi, & adbuc tecum ſum. Ac ſi di- be torrente, propaginem fortium mar-
18. ceret; Non furrexi, Domine, ut à te fugiam, ceſcere facies. Verſ. 5.
ſed ut tecum pugnem. Surrexi, ſed adhuc ſum ,
tecum. Non emim alios imitatus, & dormio, Sibi metuat propago fortium, & florentium Felives

ut capiar, & vigilo, ut deſeram. Hoc tamen virorum,, etiam cùm illis militare videntur von ſuper
Domini miles tanquàm prodigium jactat. Po- nubes. Non deerit calor in nubilo, etſi deſitα.e.
pulus igitur fortis, Populus pauperum eſt: cum Sol: imò nubibus involutus æſtus validiùs paupers
paupertate accendamur ad pugnam: à bello, ſæviet, quò latentins pugnabit. Sub nube ppreſſ⸗
Timor Dei opibus, divitiiſque revocemur. Civitas gentium reſpirare te credis? ibi marceſees. Ipſæ mi- res.
Humanos robuſtarum timebit te. Viden' cum timore Do- ſerorum anguſtiæ, quibus flores, torquebunt
iimeres mim ſtare fortitudinem. Imô hac ſolùm de propaginem tuam: & dirumpéris, cùm vi-
vineit. cauſa robuſtæ ſunt, quia timent Deum. Hoc deris Nubes non te protegere; ſed illos, quos
uno timore & tormenta & illecebras, & fu- inſequebaris, defendere. Verùm quis vidit un-
nus & regnum, & purpuram & ſordes irriſe- quam prodire calorem è nube roſcida? Iſaias
runt, nec Martyrio expugnandi, nec corrum- hoc perſpexit, qui certò ſciens Umbrà Ju-
pendi Felicitate. Robur ex timore in ſancto- ſtorum torreri Invidos, apertè urendos à Nu-
rum pectoribus effloruit. Verùm altior ſenius“ be pronuntiavit. Ideò enim Non calore dixit;
perſecutio latet, ſi cum LXX. legamus; Civitates bo- ſed, OQuaſi calore ſub nube torrente. Non
ſienum minum iniquitatem ſuſtinentium benedicent tibi. enim æſtus Umbra eſt, ſed Umbra nubium
sancdzita- Idem eſt, Timere Dominum robuſtůùmque quaſi calor eſt iis, qui alienâ felicitate crucian-
n. eſſe, ac impios perferre. Idem eſt, Juſtum tur. Quod clariùs patet ex bonis, quæ Po-
eſſe, & Adverſarios pati. Si timueris Deum, pulo Dei promittuntur textu conſequenti.
à fece plebis conviciis appetéris. Quod uti-
Irriſores nàm non foret præ oculis. Videmus eniin Dei Er faciet Dominus eaercituum omnibus

fiſtornm. ſervos Nobiles, magni in ſæculo nominis Co- Popu lis in Monte hoc convivium pin-
mites, Ducéſque, ommium contumeliis fæde guium, convivium vindemiæ, con-
Religioft lacerari; &, qui Diabolo militantes terrori 2 6% 0 Jduli vin
poneran- füiſſent, in Dei caſtris derideri. Dolendum vivrium Pingutum medullatorum,
di. ſanè ità Domimi militiam conculcari, ſed no- demiæ defecatæ. Verſ. 6.
bis gaudendum, Opprobria exprobrantium Z
illi cadere ſuper nos. Meliùs etiam dicamus. Tria hic notatu digna. Primum, à Domi- Superin
paiien- Civitates gentium robuſtarum, benè verti, Ci- no exercituum parari convivium. Quod Du- Lemdera-

la- lis provi⸗

2. itates hominu inentium iniqui . i cibus ingenti nto eſt. Non ſemper
tia vita m ſuſtinentium iniquitatem. Qui cibus ingenti docume P ecl dear.

Inimiei locus eos imbelles clamat, qui ulciſcuntur bores, & pericula militibus inculcanda,

amentur. ihjurias; robuſtos verè, à quibus iniquitas aliquando convivio excipiendos;, vel in præ-
Izjurie ſuſtinetur. Equidem non fortitudinis eſt cui- mium actæ victoriæ, vel in præparationem fu-

seleranda« vis oneri ſuccumbere, aut ſtatim exclamare, turæ. Imperatoris Humanitas vel merces laboris
. . exit;

erit 4
mnſtiu

quorul
cere?
ſe llel
lun
undun
ari,
Muilitar
Dorend
itu, 1.
1lulr. ſuas e
. Mo te
va. Perit,
„u ko ar
Uylr. Domin
„ 10 cor

tuum,
e e Con
ne. de, le
nn tentorun

eere

6 (umrn
Ubi nos
Vertunt
r. Vetto;
it Leitin
utal. Latitia⸗
itku. ino er
ia tabuntu
Eremo
Awidids
bibas,
Kigt
puts Vino
bir tuln fn
nVinn
n Pott ce
ittget
i, Dreeſide
r. Luclar
iehxa
gemnus
Alubre
onwiy
nigtur;
Nok D-
Gi mo
tatem i

die
ſae
lo

Feli⸗
Mecipi
hat
Ka
ſed coll
terni
l Unten
Catur.
Aornn
1

l
u erit, vel ſtimulus. Quòd ſi à Deo exercituum
Il. inſtruitur Menſa, quid agendum Paſtoribus,
ini quorum munus præcipuum eſt, Gregem paſ-
INr cere? Quàm inepti Paſtores, qui alienum à
un ſe credunt gregem reficere, cùm id præſtan-
ͤ dum ſit Duci inter arma! Secundo loco no-
I. tandum, Non in Planitie convivium præpa-
rari, ſed in Monte. Vel quòd non omnino
militaris labor remittendus ſit, vel quòd la-
. Genſola- borandum ſit ante convivium. Menſa inſtrua-
i, tiones Dei tur, ſed in Arduo. Non in Campeſtri Deus

in Morti- 1; . ·
4 “ oe" ſuas delicias paravit, ſed convivium fecit in
ratione.

Monte hoc. Non ergo ſtantes ad radices Per-

Recrea- fectionis in Dei caſtris famem conquerantur:
rio, ſed illò aſcendant, ubi uſque in delicias amamur.
e, Perit, inépſque contabeſcit, qui procul à
Olſer- Monte otio delectatur: ii verò „qui cum Chri-
ilai , vantia ſto ardua Montis non declinant, Hi ſciunt
Rfac Regula- Domini milites non eſurire. Tertium, ſub du-
1 Meirn rum. ro cortice nominum dulciſſimum nucleum in-
Ueni e, cludi. Quis non horreat Dominum exerci-
ier int jugem tuum, & Montis aſperitatem? Verùm in Mon-
nhi Criſti te Convivium; à Domino Exercituum non Lu-
nimi vave. ctæ, ſed Epulæ. Verè ſicut pelles Salomonis;
munn ugum tentoria Domini; nam illæ agreſti involucro
t N ane. tegere conſueverunt Regiam fupellectilem.
Quartum addo ex Tranſflatione LXX. qui,
ubi nos habemus; Convivium vindemiæ. Ipſi
vertunt: Bibent Lætitiam, bibent Vinum, un-
Latitia centur Unguento in Monte iſto. Hic autem ad-
Firiua- verto; Non ex Vino Lætitiam effundi, ſed ex
Mortißi Lætitia Vinum, inverſo ordine, naſci. Bibent

catio dul- Lætitiam, bibent Vinum. Senſus eſt: Non ex

niian ceſcit Pa- Vino erit Lætitia: ſed Gaudentibus omnia mu-
Nſorr. sientis, tabuntur in Vinum. Quemadmodùm enim in
ninnr. Eremo ſuxiſſe Mel de Petra dicuntur, quia

avidiùs Aquam bibêre; itaà ſi cum alacritate
bibas, & Lacrymæ, & Solitudo, & Cilicia,
Ameuns & ſi quæ ſunt Animi, Corporiſve tormenta,
Recreatio Vino putabis dulciora. Non exiſtimes te Læ-

e e Reneva- tum futurum, ſi Vino inebrieris: Vinum bi-
iin elle iee - bes, ſi Lætus ſis. Lætanti Aqua convertetur
ahu . e. in Vinum; Morenti etiam Merum Aquam ſa-
n rne Felieitas pPit. Porròô illud conſiderandum eſt diligenter
ſe ſen vel à Deo Poſt convivium Unguento perfundi. Deus
es men enerva. exercituum parat convivium, manducantibus
aon agne6i. Præſidet: mihilo minus itert i debent ad
n rirali, LP et: nihilo minus iterum ungi debent a
lali Cireum- Luctam. Planè enervat vel moderata Animi
mnufur edtio relaxatio, & poſt Lætitiam Unguento indi-
mil 1 sbigne. gemus, ut expediti in arenam deſcendamus.
ens i Salubre inſtitutum, ut, ſublatis menſis, poſt
enlgi convivia, & recreationem ad Unctiones ve-
o cN niatur; ne ſcilicèt tardiores ſimus ad Bellum
imntt N poſt Delicias. Ungentur unguento. Qui loquen-
Uoba n di modus peculiarem diligentiam, & neceſſi-
fiarn tatem indicat Unctionis.
honi
ole Et præcipitabit Dominus in Monte iſto
wo ſaciem vinculi colligati ſuper omnes
nb populos. Verſ. 7.
irline 6 Felix Mons, ubi facies vinculi colligati
lemmy præcipitatur. Unum duntaxat miror: faciem

6 ſcilicèt vinculi colligati. Quibus in verbis de-
l, prehendo;, iſtius vinculi faciem ſolùm dari

. w1le, Humeni Præcipitem, & ipſum vinculum non ligare;
n (ie, "imeres, ſed colligatum eſſe. Facie vinculi, id eſt, ex-
ſuon lrel, ternâà ſpecie terremur; non enim aliquid dam-
M 1, 5 ni intentare poteſt, cuùm non vinciat, ſed vin-
ine ſufr ciatur. Humanos hic interpretor Timores,
6s, enl⸗ quorum apparatus terribilior eſt, quàm vires
eeſe Ethicæ Comment. Tom. VI.

— Stromatum, Lib. XVI.

313
ſint. Sæpè enim indè nobis vincula timemus,
undè aliis vincula proveniunt. Ligatum eſt;
non ligat, quod vinculi faciem præ ſe fert.
Et faciem vinculi: Ità, ſed vinculi colligati.
Aquila vertit; faciem tenebrarum. En quam
prudenter tenebras effundit, ut timeatur in
Umbris, quod in Sole rideretur? Vinculum
audiens tremis; ſed ſi vinculum videres com-
peditum, durum Nomen ludibrio haberes.

Præcipitabit Mortem in ſempiternum:
& auferet Dominus Deus Lacrymam
ab omni facie, & Opprobrium Popu-
li ſui auferet de univerſa terra: Quia
Dominus locutus eſt. Verſ. 8.

Septuaginta verò legunt: Abſtulit Dominus Oratis
Deus omnem Lacrymam ab omni facie, & Delola-
Opprobrium Populi ſui abſtulit ab omni terra. ios
Os enim Domini locutum eſt. Divini Promiſſi starma-
certitudo futura, tanquam præterita, enun- Gaſf. tie
tiat: Et quæ os Domini effatur æquè certa Laczymaz
ſunt, ac ſi facta fuiſſent. Abſtulit in Deo, Domi-
idem ac noſtrum auferet. Porrò quòd Lacry- viss 24d cor
mæ nobis videntur, Lacryma interduùm ſunt: iee:.
nam pueruli & minimè patientes majora no- P6"1*
bis efficimus tormenta. Impa-
zientia.

Et dicent in die illa: Ecce Deus noſter er it-
iſte, expectavimus eum, & ſalvabit odium.
nos. Iſte Dominas, ſuſtinuimus cum,
ewultabimus, & lætabimur in ſalu-
tati ejus. Verſ. 9.

In has voces erumpent morituri Religioſi Mors Ju-
qui Sponſum expectarunt, revertentem à ſorum.
Nuptiis: &, illo epulante in nuptiis, ipſi je- Spes pra-
junarunt in cinere. En quo modo fletus verte- mii.
tur in gaudium. Expectavimus: ſed non fru-
ſtrà. Ecece Deus noſter iſte, & ſalvabit nos.
Aulici non rarô præſtolantur; ſed, poſt lon-
gam moram cita mors, & certus caſus; tar-
diuſque occurrit ſperata dignitas, quàm fatum,
dilatum aliquando, ſed non evitabile. Lætitia briz:
excipit expectantes: terniſque redimitur S
gaudiis perbrevis mora laborantium. Transfer- 126.
ri etiam poteſt ad Nativitatem Domini, ad In Chriſti
eos præſertim directo ſermone, qui jejuniis, Nativi-

& lacrymis præoccupaverunt faciem ejus. eere adr
gumentüä

Requieſcet manus Domini in Monte iſto:
& triturabitur Moab ſub eo, ſicut
teruntur paleæ in plauſtro. Verſ. 10.

Quomodèò Domini manus requieſcet, edi- Mundè
tura cædem Moabitidarum? Itâne quies Dei enempe
eſt aliorum conculcatio? Propheticè. Ideò re- “α Dei
quieſcet manus Domini, quia pes noſter de- Aelicis
fatigabitur triturando Moab. Tunc ſolùm ſuni⸗
quieſcit Deus, cùm nos à conculcatione Mun-
di non deſiſtimus. Non igitur mirum, ſi in-
terdum relinquamur à Domino; nam Manus
ejus Omnipotens non requieſcit in Monte, ſi
Moab non prematur à Monte. Porròô atten-
damus trituram Moab. Triturabitur Moab
ſub eo, ſicut teruntur paleæ. Non ut granum Gloria
teri debet Mundus, ex quo ſperatur, & col- vana.
ligitur fructus; ſed ſicut palea 1 quæ comprimi= Hypocriſis
. tur „

—

314
tur, ut prematur, nihil ex ea fructuum ex-
Intentio ſpectante meſſore. Quare non atteratur Mun-
redta. dus „ ut ex illius contemptu nobis Gloria
Index ni- proveniat: ſed contemnatur, quia Contem-
, nendus. Unum hic obiter noto: Non benè
in palea cubare nos, miſi grana excutiantur.
Zelus ni- Hoc autem apertè docet, nulla ratione poſſe
bil que- nos in animarum cura quieſcere, ſi ſpicas
r2. quæramus, & grana. Vacuam, inanémque
paleam conſtrare debemus, ſi quietem op-
tamus. Cæterum excitabimur, ſi ſtertamus

in ſpicis.

EX CA P. XXVI.
ISA I-X..

Urbs Fortitudinis noſtræ; Salvator pone-
tur in ea murus & antemurale. Verf. I.

confßden- Eptuaginta legunt: Ecce civitas Fortis, G
tia in Deo ) ſalutare noſtrum ponet murum & circummu-

Tr rale. S. Hieron. hic: Urbs Fortitudinis noſtræ
temypore. Salvator eſt JESUS. Et ponetur in ea murias
Fides & antemurale. Murus bonorum Operum, &.
wortua. Antemurale rectæ Fidei, ut duplici ſepta ſit mu-
Chriſßus nimento. Non enim ſiu ſcit murum habere Fi-
b: habi. dei, niſi ipfa Fides bonis Operibus confirmetur.
e, Cui graviflimi Doctoris ſententiæ illud addo;,
quomody Circumſpectionem ſcilicèt, & Cuſtodiam ad-

euſtodia- hibendam etiam in Urbe, cujus Fortitudo Sa-

r, lus eſt. Salvator Urbs, & Urbs Fortitudinis;
Cirecum- Nihilo minùs tamen duplici cingatur ſepimen-
pictio to; Murus exſtruatur, & Antemurale. For-
perfecttis, tis licèt ſit Animæ Civitas, Cuſtodiam tamen

repoſcit; nec Salvatori itaà fidendum, ut mu-
nimenta interim negligantur. Quin non muro
ſolum duplici lego circumdatam Sion, ſed oc-
cluſis quoque Portis ſibi cavere, ſeſéque in
Pace ſervare. Hoc autem ex eo, quod ſequi-
Iſa. 26. 2. tur, apertè colligitur. Aperite Portas, & in-
grediatur Gens juſta cuſtodiens Veritatem. En
quam cautè tueatur ſe Jeruſalem! duplex mu-
rus, fores clauſæ, nec reſerandæ mili à Pro-
pheta moneatur, cuſtodes tantùm Veritatis ad-
miſſuræ. Davidis præceptum hoc fuerat in
Pſ. 47.13. Pſalmis: Circumdate Sion, & complectimini
eam, narrate in turribus ejus. Non ſoluùm cir-
cumdate Muro, ſed & Charitate amplectimi-
ni; narrate in turribus: etiam poſt duplicem
murum ex eminenti loco jubet nos hoſtes affa-
ri. Scilicèt Timet etiam, cùm timendum non
eſt, ſuo doctus Propheta periculo. Verùm du-
bitandi ratio bic non minima conſurgit. Quo-
modò enim Iſaias ait; Aperite Portas, ſi nec-
dùm exſtructus eſt murus, ſed ſolùm ponetur?
Ponetur in ea murus; tum verò, Aperite Por-
tas. Quæ fores, ubi nec Murus? Sed quæſtio

Were ſolvetur facilè, ſi Cui aperiendæ ſint Portæ;,
on — . . . .
me, * attendamus. Et ingrediatur gens juſta cuſtodiens
Regela. Veritatem. ſevera Mandatorum cuſtodia!

zaem, Gens juſta, cuſtéſque Veritatis, ponendum au-
Otasdien- dierat murum, & ſtatim ſibi interdictum cre-
tiæ evas- didit aditum: ſola Præcepti voluntas pro Muro

tiſſima

vat Sſtrui Deus mandavit, ac ſi exſtaret, non
Fervor ingreditur, niſi imaginariæ Fores aperiantur.
verm. Divina enimverò Obedientia audit, non videt.
vilcs. Audivit; Murus ponetur, poſitum exiſtimat,

fuit. Murus exfſtructus non eſt; tamen, quia

O liva

poſtulâtque ſibi Januam reſer ari. Meliùs fortè Arici-
dicamus. Urbs ſine muro, in quam omnes iͦola,
irrumpunt, præter eos „ qui juſtè in eam in- Coxrſilia-
gredi cupiunt, excludit Veritatis cuſtodes. Iis "ii impii
obſtruit fores, qui ſi à via regia declinarent, aeud intur.
quaquà vellent, muris nullis obſtantibus, in- Conſcien-
grederentur. In urbe ſine muro ill claudun- ſi he-
tur portæ, qui ingredi per portam cupit. Cæ- enda
terum fures, qui per januam non intrant, un- her
dique a2dmittuntur. Politici, Vagi, Colluſores Fari.
ingrediantur: Religioſos, Sacerdotes, Juſtos, aen Ada-
licèet Vate intercedente, admiſſos non lego. Et lanri.
tamen Fores patere deberent, Muri verò exz
ſtrui, ut tantùm aditus pateret in Januis.

Quia incurvabit habitantes in eacelſo.

Verſ. J.

Septuaginta legunt OQui bumiliaſti, & de- Ambitio,
traxiſti eos, qui habitant in excelſis. Futurum & Digni-
æquè ac Præteritum in Dei oraculo eſt. Di- ie inke-
camus etiam, Superbos non incurvandos ſo- Gloris
lum, ſed incurvatos jam eſſe. Quàm multis vaxs
enim obſequuntur, eleue demittunt ii, qui ſervis
in excelſie digmitatum faſtigia concupiſcunt! "iſera.
Omrubus ſubci . . Aulici
mnibus ſublicitur, qui ſumma ambit; & wiſeri &
ad pedes Principis inflectitur, antequàm alio- wiles.
rum verticibus imponatur. Nullus abjectior
Superbo: infra omnes jacet, ut ſupra paucos
emineat.
Civitatem ſublimem humiliabit; humi-
liabit eam uſque ad terram: detrahet
eam uſque ad pulverem. Conculcabit
eam pes; pedes Pauperis, greſſus E-
genorum. Verſ. 5. 6.

Septuaginta verò vertunt: Civitates robuſtas Numili-
deſtrues, & deduces uſque ad pavimentum: 1es vrens
Et conculcabunt eas pedes manſuetorum, & hu- uperbia.
milium. En Superbiæ ruina, & Humilitatis
triumphus; quæ non manu, pugnando, ſed
calcando, pede Urbes expugnat. Victrix Man-
ſuetudo de proſtrata Babylone triumphat.
Duo breviter adverto. Primum, Conculcabit Uuie.
eam pes. Unionem & Concordiam hic do-
cemur, quæ omnium pedibus premendo Ur- Zelus a-
bem, Pede tamen calcare dicitur. Alterum, "7†ρνααα
. tollat In-
non quemcunque Pedem, ſed pedem Humi- „iiam
hium calcaturum Babylonem. Ego quidem cal- ixier
candos Humiles credideram, Superbos verò Æznalss.
calcaturos. At Babylon Superbos calcat, Cal-
catur ab Humili: ab iſto contemnitur, ab
illis colitur. Unum addamus: Deſtructam
Urbem conculcare, non Potentis, non Mag-
ni, ſed Abjecti, & Pauperis eſt. Conculcabit Clemen-
eam pes, pedes egkeru ,greſus Epenorum. tis.

Sordidi animi eſt è ſinu fortunæ excuſſum ho- Superbia.
minem inſectari, quem ſtantem reverebaris.
n Auliee

Inſultare ruinis familiæ olim potentis, non ,
te Magnum probat, ſed egenum abjectum- i ce.
que. Coeli fulmina non ruinas petunt, ſed aaddn.
Turres extantes: Murium eſt rudera perſcru-
tari. Dolendum ſanè, poſt lapſum calcari
vel ab Infimis, qui antè vel Magnis terrori
fueras.

del
Vomi
i
De na
s gin h
(edant
Annbag
len,
Reche.
tam ,
lecli
IWur Mlimu
me M
mi, Triul
r. Donmit

in Em
lme ) Hl
lille onita
t 4 .
ain lerl0,
enim:
Perane
Aigerin
udicie
I, n
münun

Nocke

in hocet
1en Prmirnr
.
e dt,
0X,
Kolatu
leligen
ſbi bl
Ueme. tot n
w
ura, let; 1
unij Clamnt
19 gui
nes ſ

un (am
m bit mn
IE; ſin
ſyr imigi
e lece
Mpen
(er
lunt
De no⸗

use Min

uußt. Ane
unge. Gr
alni ININ

etn.

in. ſcer
i
cora.

u
Nonki
ni
un 4

Sitz l⸗
8: An

er il
nminn

etorun,

enehhlii,
xeben ⸗
0 gidench,
Cieten
Nennunnt,

ll

Stromatum

Semita Juſti reécta eſt; rectus callis Ju-
Rti ad ambulandum. Er in ſemua
judiciotum tuorum ſuſtinuimus te,
nomen tuum & memoriale tuum in
deſiderio animæ. Anima mea deſi-
deravit te in noéte: ſed & ſpiritu
meo in præcordüs meis, de mane vi-

gilabo ad te. Verſ. 7. 8. 9.

Septuaginta. Et in ſemita legunt: Via enim
Domini judicium: ſperavimus in nomine tuo;
& in memoria, quâ deſiderat anima noſtra.
De nocte conſurgit Spiritus meus ad te, Deus:
Simplici- quia lux judicia tua ſuper Terram. Huc ac-
tas. cedant aſtuti quidam Hypocritæ, qui per
ambages & alios trahunt, & ipſi trahuntur.
Si ſemita Juſti eſt, Recta eſt. Jemita Juſti
Recta. Arcta quidem via, quâ itur ad vi-
tam, non tamen implicata & ſinuoſa, ſed
recta & ſtrata. In ſemita judiciorum tuorum
Kierno- ſuſtinuimus te. Cupis Adverſis non frangi,
rum mer non vinci Secundis rebus? Et Felicitati, &
mori?s Tribulationi occurras in ſemita Judiciorum
Trine Domini. Horum timore fortis eris. Pleri-
tionis re- . 7 1. .
melium que enim ſuperantur, quia & via Judiciorum
eſt. in ſemitam Miſericordiæ deflectunt. Hi ve-
Timore 1r6 Suſtinuimus te, inquiunt; ſed ubi? In
Dei Feli- ſemita Judiciorum tuorum.
citas fit . . . . .
non noxia ſterio, Semitam dixiſſe non Viam. Semita
enim anguſtior eſt Via. Scilicèt: Non con-
ſiderandum, quòd perpauci Judicia Dei ef-
fugerint, ſed quòd fere omnes à ſeveritate
Judiciorum abſorbeantur. In ſemita Timo-
ris, non in via ambules, ſi ſuſtinere vis Do-
minum. Anima mea deſideravit te in nobte.
Nocte deſideravit, & veluti noctu dormie-
rit, de mane, inquit, vigilabo ad te. Quid
hoc eſt? Nônne Vigilaſti, ſi concupiiſti Deum?
Enimverò ardens Animus dormiſſe ſe cre-
dit, ſi tantùm deſideravit: Et quia venit
Nox, in qua nemo poteſt operari, lucem præ-
ſtolatur, in qua evigilaturum ſe ſperat, dùm
deſideria operibus cumulabit. Non igitur
ſibi blandiatur Vir deſideriorum; quia quæ
Eterno- totà nocte deſideravit, nec Vigilaſſe ſe pu-
"um cura. tat; ſed tanquàm gravi opprefla ſomno ex-
Intentio clamat anima, de mane Vigilabo ad te. Por-

Affeltus
ef⸗KNtum
zrabhat.
Virtus

ſolida.

reda. rô quid mirum, ſi mane Vigilet, dum om-
nes ſurgunt? At non, Vigilabo, ſolùm di-
Gloris xit, ſed, Vigilabo, inquit, ad te. Rarum
. "w. hoc prorſus. Nam in Pſalmis habetur; quod
Nipi Maneè exibit homo ad opus ſuum. Vide;,
prater quam diverſus Animus! Ad Deum Vigila-
Deum. bit manè, cæteris abeuntibus ad operatio-

nes ſuas. Davidicum hoc eſt, de mane Deo
Pſ. 7z. 2. invigilare, non Sibi. Deus Deus meus, ad
Rars: te de luce Vigilo. Noctem fortaſsè multi Deo
noiιο.
Adverſa fortuna ſemiſepulti. Tunc Deum cu-
piunt, quia illos faſtidit Aula, vel Mundus.
De nocte Anima mea deſideravit te; non id
Arduum. At, de mane Vigilabo ad te, cùm
Religioſ: arridet Fortuna, Dei tantùm Gloriæ inſudare,
ven er d . digioſum. Undè & ſpiri-
„an, Se- durum, rarum, prodigioſum. Undè Se ſpiri
eulars: tum evocat, & præcordia, ut tantum opus
innocen- abſolvat. De nocte, ſine ullius ope Deum de-
es & fe. ſideravit: Manè verò quot auxiliis fulciatur;
ce ut Vigilet, audias: Ned & ſpiritu meo in præ-
cordiis meis, de mane Vigilabo ad te. Viden
KCLihicæ Comment. Tom. VI.

Non vacat my-

impendent, cùm operari non poſſunt, ab

1

‚Lib. XVI. I1 5

& Corde, & Spiritu confoveri, ut manè Vi-
gilet, quæ per totam noctem deſiderando non
laborarat? David ſanctus, ſapiens Salomon;,
exorto tamen Felicitatis Sole, alter ſemiſom-
nis dormivit cum Bethſabæa: alter mortuo li-
milior quàm ſopito, ante Idola jacuit Idol
ſui, nunquam fortè evigilaturus. IIlud quo-
que perpendo inſomnem noctem non Som-
num manè conciliare, at Vigilias. Non ita-
que aliquando dormiendum dicas, ut Vigila-
re poſſis: ſed manè Vigilabis, ſi nocin non
dormieris, ſed deſideraveris Sponſum. Otium
non parit Vigilias. Vigilabis in luce Conſo-
lationum, ſi in nocte Deſolationis, & Aridi-
tatis non dormieris. Nox traducatur in deſi-=
derüs, ut ſine ſomno Mane tranſigatur.

Cum feceris judicia tua in terra, ju-
ſtitiam diſcent habitatores Orbis. Mi-
Jereamur Impio, O non diſecet ju-
ſtitiam. In Terra Sanéctorum iniqué
egit, & non videbit Gloriam Domi-

ni. Verl. 9. 10.

Regis exemplum fax eſt, imò lux, quæ
cæteros in viam reducit rectitudinis. De ma-
ne vigilabo ad te. A Septuaginta ità vertitur:
Lux judicia tua ſuper terram. Quare non mi-
rum, ſi Iſaias dicat: Cuùm feceris judicia tua
in terra, juſtitiam diſeent habitatores Orbis.
Davidem nudis incedentem plantis, multitu-
do comitatur excalceata. Tritum hoc ità eſt,
ut teratur tempus, ſi probetur. Pergamus.
Milereamur impio, & non diſcet juſtitiam. O Severitas.
noxia, & ſæva Miſericordia! Non hoc eſt
parcere, ſed crudelius perimere, ſi vulnus in
Cute formides, infigas in Animo. Quæ Pie-
tas iſthæc, à qua, dum non excitatur lethar-
gicus, præcipitatur in Mortem? Itane mi-
ſereris, ut juſtitiam non diſcat? Veniamus
ad fructus crudeliſſimæ Pietatis. In terra San-
ctorum inique egit. Exiſtimaveras ceſſaturum
à crimine, ſi ceſſares a verbere. En quò pro- Religionas
labatur impietas impunita! Vel in Terra San- he, factio⸗
Ctorum non abſtinet à flagitiis, qui inter ſup-
plicia Juſtitiam non didicit. Porrò Peccati Apoſtate,
Tenebras hic apertè videmus. Quid lucidius & Scan-
Gloria Domini? Et tamen non videtur ab aalizari
Impio. Incuſare ſolent Religionem iniqui trans- faciles.
fugæ, eammque Umbrarum arguunt;, virtutis perſecu-
ibi defectum, regularum excidium, pietatis zores Reli-
inopiam eſſe vociferantes. At deſipis, im- gionum.
piiſſime, & apertis oculis cæcutis in luce. Non
deeſt Gloria Domini in ſacris familiis, ſed
ſcelerum tuorum involutus Umbris non illam
intueris. In Terra Janétorum inique egit, &
non videbit Gloriam Demini. Non Gloriam
deſuturam, ſed tibi non conſpiciendam præ-
nuntiat Iſaias. Quod etiam clarius habetur
ex tranflatione LXX. Tollatur impius, ne
videat Gloriam Dei. Ergo ſi tollendus eſt, ne
videat Gloriam, non abeſt Gloria, quæ pur-
gatis luminibus videatur. Tu tolleris, non
Domini Gloria; Tu cæcus, non autem in
Cœnobio Nox eſt.

Domine;

316

Domine, exaltetur manus tua, ut non
videant: Videans, & confundatur
Zelus Populi, & ignis hoſtes tuos
devoret. Verſ. 11.

Septuaginta verò: Domine excelſum eſt bra-
chium tuum, & neſciebant: ſcientes autem con-
fundentur. Zelus apprehendet Populum ineru-
ditum: & nunc ignis adverſarios comedet. San-
ctus Hieronymus hic: Qui in Terra Sancto-
rum iniquè geſſit, ergéne Gloriam Domini non
videbit? Ergo non cernet triumphos meos,
qui magis me debet videre Regnantem, ut
ſciat, quanto bono careat? Et hoc preſſiùs vo-
ce interrogantis legendum eſt. Ad quod Pro-
pheta reſpondit: Domine, exaltetur manus tua,
peccati Ut te non videant impii. Cui reſpondit Do-
Jamna. Minus: Videant magis & confundantur. O ſi
Apoſtae. Hieronymum audirent Voluptarii, qui pro ni-
hilo dederunt terram deſiderabilem: cautiùs
prodigerent, credo, Fidei Patrimonium, nec
tam vili æſtimarent pretio Fehcitatem ſine pre-
1. tio, & menſura. Verùm quoniam in hac re
Hieronymus locutus eſt, mutire non audeo.
Illud tamen demiror, quod Propheta preca-
tur: Domine, exaltetur manus tua, ut non
videant. Deprimenda Manus erat;, ne videre-
tur, non propalam exponenda in ſublimi om-
nibus aſpicienda. Exaltetur tua manus, ut non
videant. Rectè. De iis loquitur, qui ſtatuerunt
oculos tuos declinare in terram, quorum ocu-
li nunquam ſublimes, quorum cor inhæret lu-
to: proſectè ab his non videbitur Manus Dei,
ſi extollatur. Non enim à terra revellunt ocu-
los Terræ Mancipia. Hoc totum transferri
poteſt ad Crucifixum, duin ſermo eſt de di-
mittendis injuriis. Domine, elevetur manus
tua, ne videant. Ah Domine, lateat vulnus
dexteræ, quo impediri non potuiſtli, quominus
carnifices benediceres, traheréſque ad te. Imòô,
Videant, & confundatur Zelus Populi, inquit
Dominus. Quo modo non erubeicet pulvis,
meditando vindictam, uno verbo offenſus,
cum vulneratam Ommipotentis Dexteram in-
tueatur, ex qua non fulmina excidunt, ſed hia-
cynthi. Non ferrum ſtrinxit confoſſa manus ad
vindictarn, ſed aurom vulneri infarſit ad mi-
ſericordiam. Manus ejus tornatiles aureæ,
etiam peſt vulnus. Nequaquam itaque eleve-
tur manus in pœnam vindicçantis, ſed demit-
tatur, ut videant, & confundatur Zelus Populi.
Superbia Cineris.

Eterno-
rum obli-
Vio.

Inimici
amandi.

Domine, dabis pacem nobis: Omnia enim
opera noſtra operatus es nobis. Do-
mine Deus noſter „ poſſederunt nos
Domim abſque te: tantim in te re-
cordemur nominis tui. Verſ. 12. 13.
Vnio. LXX. Domine Deus noſter, pacem da no-
bis: Omnia enim reddidiſti nobis. Domine Deus
noſter, poſſide nos. Domine, extra te alium neſ-
cimus nomen tuum invocamus. Vides reliqua
bona Pacem præcedere veluti ignobile vulgus,
Trizsla- Pacem verò, pompâ præmiisé, gravem &
tio feren- Opulentam ſequi. Id autem mirum mihi vide-
4da. tur: Poſſeſſos Juſtos ab alienis, & tamen, ut
Dei pra- Septuaginta vertunt, neminem id ſciſſe, præ-

mana⸗ 'n ter Deum. Planè ſubducendos jugo cenſeo

Oliva

tam alienatos à ſenſibus Servos, ut nec in Nibit
vinculis Tyrannum cognoverint. Dei ſolius krater
recordantur, vel in Aula, vel in Carcere con- Peum.
ſtiruti. Meliùs interpretaremur Prophetam, ſi „Aomines
diceremus, Judæos vel exteris Regibus man- Meas:.
cipatos nullum agnoviſſe Dominum præter Aulicms
Deum. Nimiruùm traditos ſe crediderunt, ſer- verus.
vituti à Domino; ideéque in Tyrannis Dei,erè
authoritatem venerabantur; Hominique ſervie-
bant, ut Deo obſequium exhiberent in Ho- 4untan
mine. Domine Deus noſter, poſſederunt nos Do- sonfor-
mini abſque te: hoc eſt, ex LXX. Extra te ari.
alium neſcimus. Nomen tuum invocamus. Inau- Obedien-
dita animi magnitudo. Regi ſubjectum eſſe, & ae
Deum implorare „ non Principem? Quis un- attendat.
quàm in Aulis Nomen Dei audit, mſi fortè
blaſphemetur. Dei nominis recordari, ubi Prin-
cipis tantùm Nomen reſonat, Heroicum ſanè.
Petant quævis, etiam factu incredibilia, &
facillimè impetrabunt.

Morientes non vivant, Gigantes non re-
Jurgant. Proptereà viſitaſti, & con-
triviſti eos, & perdidiſti omnem me-
moriam eorum. Verſ. 14.

LXX. Mortui enim vitam non videbunt;
neque Medici ſuſcitabunt. Ureircò induxiſti &
perdidiſti, & tuliſti omne maſculum eorum. Quis
unquàm Mortuis imprecatur Mortem? Aut
quis timuit, ne Defunctus reſpiraret? At,
non Mortui, ſed morientes ſunt, quos Pro-
pheta optat non vivere. Qui locus duplicem Rel'gioſu
interpretationem admittit. Primò; Morientes verus
non vivant: hoc eſt, Religioſi cum Chriſto Tepiditas
huic Sæculo nequam defuncti, non ulterius vi- ARateiaſt
vant Mundo: ſed quandoquidem Mortem ele- in de.
gerunt & Crucem, moriantur. Quid enim tur- Care ſu-
pius, quàm Mortuum vivere? Nihil igitur mi- perfias.
rum, ſi adeò malè accipiamur in Aulis; Nam
& viventes, & mortui tunc prodimus & Sepul-
chro; quod viſu horrendum eſt. Nemo conſor-
tium vult cum mortuo vivente. Larvas inter-
pretaremur, non homines hujuſinodi j irantia
cadavera; & Patrem, & Propinquos, obiſſe
contingat, in ſepulchro jacêère volumus, non
domum frequentare. Præſertim cùm Religioſi
Crucis, & Sepulturæ pannis initiati, tanquàm
Lazari quatriduani fœteant; & ſtomachum mo- Familia-
veant contuentibus, ligatos exire & tumulo ²: e
„ , . :. . . bæculari-
nullà Chriſti voce excitatos. Lazarus miracu- , „eſirs
lo eſt exiens & tumulo, non quia prodiit, ſed éſ, Serie-
quia ad Imperium Domini exivit; qui tamen tate, &
exivit mamibus, pedibuſque ligatis, & vultu Regulari
involuto ſudario. Quæ omnia, quo modo Re- sna
ligioſi in publicum exire debeant, apertè de- g,vdta.
clarant. Mortuos ſe vinculis, & pannis oſten- g. Laga-
dant, nec libertatem, nec pompam ſæcularem zus.
affectent. Mortui fumus, niſi Chriſti voce exea-
mus è tumulo; & cùm eximus, noſtræ nos
Regulæ comitentur habitu inventos, ut mor-
tuos. Porrò quàm rarò debeant morientes ſur-
gere, ex eo patet, quòd JrsUs altà voce cla-
mavit, nec lacrymis abſtinuit, evocaturus é
Monumento Defunctum. Benè ergo Iſaias:
Morientes non vivant, Gigantes non reſurgant.
Etiamſi Gigas ſis potens in verbo, & doctri-
nàâ, non reſurgas per Te, ſed ad imperium tan-
tùm ſurgas Paſtoris, & Chriſti tui. Alioquin
Spectris, aut Lemuribus aggregaberis, ſi, tu-
muli odio, remigras in domum aut tuorum;
aut

4

aut
keti
teret
Qui
ee!
nes e
etran
leci⸗
tuos
n nia
inung
mentel
zolr Norn.
Sjr tetced
ni. Qune
ech- ec (l
m. ..
lii ſ⸗
conwet
det ca
odore
Lazar

onil.

ludu,
1.

dep
d nal
Culper⸗
Plica

nla

untc

Domin
tnib
eis
nuile, Getas
hiu ua nol

.
l iſin

in memnol

lißt &l
1 ng

lun, Tenda
len ſeryart
in Voh.
iv dWim
u. aͤngel
* Deitci
Oons
ceptis:
Ut ſa
Myn
gum .
gravet
Clior

aut tuam. Secundus ſenſus eſt; Morientes non
Severitas. Tetinendos in vita, etiamſi aliqui pro illis in-
tercedant. Quod expreſſius colligitur ex LXX.
Qui pro Gigantes non reſurgant; legunt, Ne-
que Medici ſuſcitabunt. Non enim debent Pa-
tres etiam ſpirituales animarum iis vitam im-
petrare, qui vel moriuntur, vel obierunt.
Medicorum eſt, ægrotos curare, non mor-
tuos ungere. Veſpillonibus cadavera tumulan-
da traduntur, non ſananda Medicis. Myrrh
inunguntur non in ſpem vitæ, ſed in condi-
mentum ſepulturæ. Et Tumulus, & Myrrha

eH.

Seazda- Mortuis debetur. Medici verò pro nullo in-
loſ ei- tercedunt, vel ut vivat, vel ne ſepeliatur.
Penze- Quare ſeverè animadvertendum in Impios,
HS nec curandæ preces Suſcitantium. Nam ex
bidorum. LX K. Mortui non videbunt vitam, neque Me-
dici ſuſcitabunt. Nam malus Religioſus rarò
convertitur, & qui intercedit, non vitam red-
det cadaveri, ſed ſepulchrum tollet: & tetro
odore quatriduani Bethania inquinabitur. Vel
t Lazarus, ſi moritur, tumuletur.
4 Gs
gr Indulſiſti genti, Domine, indulſiſti gen-
ti. Verſ. 15.
geveritas. Septuaginta. Adde eis mala, Domine, ad-
e mala glorioſie terræ. Viden' idem eſſe, In-
dulgere, & Mala cumulare. Parcit, ſed Sup-
plicia geminantur: nam, adde, ſupponit alia
mala priùs immiſſa.
Domine, in anguſtia requiſierunt te, in
tribulatione murmuris doctrina tua
eis. Verſ. 6.
ntk i, Tibula- Septuaginta. Domine in tribulatione recor-
ligrurs, tio miilis. Jatus ſuum tui, in tribulatione parva doctrina
s; N Felicitas tua nobis. Si vexatus Domini recordatur, ergo
nise E⸗ noxia oblitus fuerat in Felicitate. David, Ad Do-
enootit Pl.119. I. minum, cum tribularer, clamavi. Non ſolùm
Lama Jugum memoriam Domini innovat Tribulatio, ſed
voci, Cbriti & linguam dirigit ad Deum. Quis verò cre-
cejliik Miave. deret, Tribulatione leve reddi jugum Legis,
Ouoo, un Mortifi- & per anguſtias onus Chriſti ſuave videri?
cumhatl cato Audi Iſaiam: In Tribulatione parva doctrina
i, t ereif. mua nobis. Nobis, inquit, ¶Zrumnoſis exigua
neckun olit. & levis eſt, quæ ingens, & nullo modo fe-
e d , Fervor. Tenda à Divitibus comploratur. F ortiůs legem
s nilck Regalarii ſervarunt Martyres in Equuleo „ quàm nos in
olitſl,n ebſervan- Viola. Levius jugum Chriſti Poœnitentibus,

kie: quam Delicatis. Inter Cilicia Lex dulcis, E-

, Enug Fine vangelium facile, inter Voluptates verò &
Conkerkei, dus. Delicias graviſſimum. Oneremus nos, & leve
elel f Onus judicabitur. Quare à Propheticis præ-
e , ceptis aberrant longè, qui ſubjectos mulcent,
r ut ſuavius eis reddatur pondus Evangelicum.
ken Myrrhâ linienda Crux, non Melle; nec Ju-
fi gum Domini ſublevatur, mſi novo Pondere
aſten gravetur. Quò ſeverior Diſciplina erit, eò fa-
w cilior Legum erit Obſervantia.
VolleN,.
, t, e⸗⸗ . . .
n A facie tua Domine, concepimus, &
, quaſi parturivimus, & peperimus ſpi-
heimg, cirem- Septuaginta: Propter timorem um, Domi-
M Pedtio ne, in utero accepinus, & doluimus, & pepe-
delc berfedtis., pimus ſpiritum ſalutis tuæ. Foecunda viiio Dei,

Ethicæ Comment. Tom. VI.

Cl
an d

Stromatum, Lib. XVI.

3 17

quo conſpecto, concipimus, & parturimus, Tims Des
& demùm parimus. Magnum myſſterium in ,c„
eo latet, quòôd, A facie tua, vertatut, Frop- .
ter timorem tuum. Non ergo Perfectioribus, Zels s=
& ad faciem Domini intromiſſis deponendus "iveram
eſt Timor; ſed idem prorsuùs eſt, faciein in- H
tueri, & à Timore fœcundari. Porrò, non aff: das
ſterilis Contemplatio, quæ à facie Domini ſpi- ſineeffelcta
ritum ſalutis concipit, per Actionem effun- ns ſafßeise
dendum. Oratio laudanda, ſed quæ concipiat
animarum Zelum; qui non in corde ſolùm nu-
triatur, ſed per partum emittatur in lucem.
LXX. Peperimus ſpiritum ſalutis tuæx, quem
fecimus ſuper terram. Sic Moyſes colloquutus
cum Deo, & Rubi ardore recreatus, non Zelus a⸗
otioſus deliteſcit in ſylvis, ſed repedavit in niwarasm
Egyptum editurus, quem in deſerto conce-
perat, Spifitum. Pleriſque à Contemplatione
Cor intumeſcit, at Superbiæ vento, non Sa-
lutis ſpiritu. Non ita Iſaias, non ſic Samuël ;
dono Contemplationis humiliores. Nec ſteri-
lem, nec ſuperbum Oratio reddit, ſed, à
Domini facie Timore replemur, & Zelo.

Vivent mortui tui, interfedti mei reſur-
gent. Verſ. 19.

Mors expetenda, quæ vitam parit. Aman- Mortifi⸗
da vulnera, quæ interfectos vitæ reddunt „atio.
meliori. Non quicumque mortui, ſed mor- Bibala-
tui in Chriſto vivunt; nec quilibet inter- tio nen
emptus, ſed à Domino peremptus reſurget. dcetẽ.
Salubre ferrum, quod non tam mortem, ii,
quàm vitam infert. Scilicèt ex ore Filii ho- Confeſa⸗
minis Gladius prodit, undè in hominem in- rii dif-
ſpirata vita eſt. Non ſunt ad mortem Domi- ereti⸗
ni ſagittæ?: nec morti deſtinantur Domino
conſepulti.

Eaæpergiſcimini & laudate, qui habita-
tis in pulvere: quia Ros luminum Ros
tuus, & Terram gigantum detrahes
in ruinam. Verſ. 19.

Septuaginta. Reſurgent mortui, & reſurgent
de ſepulchris, & lætabuntur, qui ſunt in Ter-
ra. KRos enim tuus ſanitas eorum, Terra autem
impiorum cadet. Expergiſcimini. Itäne dormi- Mortis
mus in pulvere? & Mortis nos capit oblivio obliviss
vel in cinere? Nemo immunis aà Somno,
quandoquidem „ omnes Dormierunt, ſicut
mortui in Sepulchris. Conqueritur Eucherius
nihil æquè frequenter obſervari nobis ante
oculos, quàm Mortem, nihilque velocius è
mente labi. Habitant in pulvere, & tamen
excitandi ſunt à Propheta. Quis ſomnus ac-
cubantium in viola, ſi dormitur in cinere?
Invertamus explicationem. Plerique credunt Felteitas
miſerrimam eorum Vitam, qui ſemper medi- miſera.
tationi Mortis inſiſtunt. At tam alto merguntur Felicitae
ſopore, tantâque fruuntut quiete, qui degunt vera-
in pulvere, ut opus ſit illos excutere. Exper-
giſcimini, qui habitatis in pulvere. E contrà
audio canentem Senecam, LVigiléſque trahit
Furpura noctes. Quôdque ſuave in pulvere ap-
paret, Ros luminum eſt, quo Cinis rigatur.
Luce irrigatur pulvis, Umbrâque tumuli ra-
dios gignit lucis inocciduæ. Non autem
negligenda videtur interpretatio LXX. Re-
Jurgent mortui, & reſurgent de Sepulchris, &.
D d 32 Iætas

318 Oliva

Iætabuntur, qui ſunt in Terra. Reſurrectionem
loan. II. Optas à ſceleribus, Illudque Veni foras Hiero-
437 nymi præſtelaris? Sepulchrum habita, cole
Sepulchrum. Non in foro, non in aula tanta
reiurreckio promittitur; ſed, reſurgent; in-
quit, de Sepulchris. Porrò notandum, quod
ait; Daudate, qui habitatis in pulvere, quia
Ros luminum Ros tuus, & Terram gigantum
Morts detrahbes in ruinan. Duo promittuntur habi-
meditatis tantibus in pulvere, Lux & Victoria. Scili-
Eleltio cèt, qui Mortem meditatur, Felicitatem hu-
ſtats. manam non ſublimem conſiderat, ſed ruitu-
ram, & fragilem. Cùm Solium contempla-
tur, illic eminentem hominem detrahit ad Se-
pulchrum, & dùm mortalem illum conſiderat
etiam in throno, Thronum deſpicit, & Im-
Selices perium. Vis triumphare de Pompis? Terram
von , gigantum non ad aſtra evehas, ſed detrahe in
mwgere- ruinam. Imminentem caſum perpende, non
inm con- Verò culmen mirare periturum. Gigantes ſunt,
semptus. Cæteris fupereminent;, ſed reliquis illos æqua-
bit mox ruina ſequutura.
4
Vade, Populus meus, intra in cubicu-
la tua, olaude oſtia tua ſuper te,
abſcondere modicum aTd momentum,
donec pertranſeat indignatio. Ecce
enim Dominus egredietur de loco ſuo,
ut viſitet iniquitatem habitatoris Ter-
ræ. Verſ. 20. 2 I.

Sibi blanditur, ſeſéque decipit, qui muni-
tum ſe iat credit, ſi Solitarius ſit. Non con-
tinuò ſolus eſt, qui Solitarius eſt, inquit Stoi-
cus. Sola Virgo, etiam cum alloquitur An-
gelum; nec ſolus David, dum, ſine comite,
Bethſabæd eminùs ſauciatur. Non ſolùm, in-
Gireum- quit Iſaias, Intra in cubicula tua, ſed addit,
Re Claude oſtia tua ſuper te. Tua monet, ut clau-
das oſtia, non oſtia cubiculi; nam, etiam ob-
Celle pe- ducéto oſtio, niſi claudatur Cor, facilè Ser-
rieula. pens irrumpet. Imò ipſe non rarò ſolos nos eſ-
ie patitur, ſéque in peſſulum convertit, ut nos
in ſeceſſu claudat, quò pectus cogitationibus
IIa. 27. 1. reſeret. Viſitabit Dominus ſuper Eeviathan,
Conſreien Jerpentem vebtem. En quomodò vel Dæmon
tia ape- transfiguratur in Vectem, ut Solitarios faciat,
rienda. quos iolos eſſe non vult, ſed ſolos cupit pug-
nareé, ut deſperatius ſuperentur. Claude ita-
vita mix- que ofſtia tua fuper te. Oculi ſcilicet, mens,
12. memoria coërcenda, ne, quod contigit Hiero-
nymo, Romanis ſpeclaculis interſimus in ſaxis
recluſi. Neque hoc Prophetæ eſt ſatis. Poſt
cubiculum, & peſſulum adhuc inclamat; Ab-
ſcondere modicum ad momentum. Quanta cu-
ſtodia indicitur, ubi in clauſo cubiculo adhuc
Dei Miſi- jubemur abſcondi! Hic præterire non poſſum
ricordia. Divinæ vindictæ celeritatem, quæ momento
Clemen- iter ſuum conficit. Abſcondere modicum ad mo-
tia. mentum, donec pertranſeat indignatio. Ecce
enim Dominus egredietur de loco ſuo, ut viſitet
iniquitatem habitatoris Terræ. Et citôò tranſi-
turam Iram, & Deum egreſſurum de ſua ſe-
de, ut puniat, apertè videmus. Non enim ſi-
bi regnare videtur Deus, ſi ſæviat. Magnum
IIa.26.2z. Verò documentum vehit, quod ſequitur: Et
revelabit Terra ſangitinem ſunm, & non ope-
Rex ioſe tiet ultrà interfeltos ſuos. Non conquerantur
judicet. Principes, tegi ſcelera; nam, ut primum
Deus viſitat iniquitatem, vel humus indicat
homicidas. Non produntur crimina, quia non
*

eſt, qui requirat. Non ſufficit præmium, poœ-
nâſque divulgare: fſurgendum Principi eſt, ſi
crimina cupiat recognoſcere. Ecce enim Domi-
nus egredietur de loco ſuo, ut viſitet iniquita-
tem. Tunc ſupprefſa ſcelera emergent, tunc Epiſrope-
vel cadavera proſilient & tumulis, ſi Princeps, ""m veß-
ſi Præſul non ſedens, ſed & lecte deliciiſque znzis.
exiliens impietatis ſemitas indaget. Pompa, Sg eke
non ra eſt, ſi dum in ſecleſlum edicta ri- .
bis, ſceleris fortè non expers vel in ſylvis,
vel in epulis inſanis. Delicatus es, ſi leporem
ingenti labore inſequeris, latens crimen otio-
ſus venaris. Si feram cupis irretire, reum-
que confodere, Deum imitare. Egredere de
ſede tua, Tuüque per te latibula ſcrutare;
haud dubium, quin Terra revelet ſanguinem,
prodtque interfectos. Et ſanè in convivio,
perditus ſine veſte nuptiali epulabatur, quan-
do accumbentes convivas Pincernæ, & Pro-
mi luſtrabant: ut autem intravit Rex, tunc
enimverò fozditas illius apparuit, & ejectus
eſt. O quàm ſæpe Imperantes & Primores Ec-
cleſiarum, ſi ſuiſmet oculis recognoſcerent
Præfecturis impoſitos, reperirent, quos liga-
tis manibus projicerent in tenebras; cùm inte- Aulici
rim vinculis obnoxæii abutuntur poteſtate li- Giænandl,
gandi, atque ſolvendi in luce Nationum! No-
tandum autem Regem illum, cùm Coœnam in-
ſtrueret, Hominem dici: Homo quidam fecit Luc. 14.
cœnam magnam. Regem arſtem appellari, quan- 16.
do Judicaturus, & Puniturus indignos, aſfſur- Severitas.
rexit. Lutravit autem Rex. Et hic quidem clau- Matth-.
dos potiſſimam admiſit, & pauperes: ut eos 22. 1I.
doceret honoribus ſublimandos, quos inopia Pignitas
ad aulam pervenire non ſinit. Quia tamen & cai confe-
hi aliquando non apti ſunt, quærat & in his rendae
chlamydem nuptialem.

EFXCAP. XXVII.
ISAI K.

In die illo viſitabit Dominus in Gladio
uo duro & grandi & forti ſuper
Leviathan Serpentem Vectem, & ſu-
per Leviathan Serpentem tortuoſum.
Verf. 1.

N à quo obſtruatur Cor, ne Superiori Conſelan:
pateat. A Serpente Vecte obſeratur. Quod nende.
ut reducat Deus, gladio utitur duro, grandi,
& forti. Inciditur nodus tortuoſi Serpentis;
non reſolvitur; Alexandri videlicèt more, qui
dià à nodo Gordio illuſus, dùm illum gladio
diflecat, Oraculi ſortem non tam implevit,
quam ſapienter eluſit.

In die illa vinea meri cantabit ei. Ego
Dominus, qui ſervo eam, repente
propinabo illi, ne fortè viſitetur con-
tra eam. Nocte & die ſervo eam-
Verſ. 2. 3.
bermo

Quid eſt, quòͤd Vinea cantatura eſt, & Spiriime⸗

. . ☚. 1.
loquitur pro Vinea Dominus? Nimirum, ,zum

cùm de Deo loquimur, Dominus in nobis lo- Dei im-
quitur. Non enim vos eſtis qui loquimini, e plendnm.
Wiritus Patris veſtri, qui Loquitur in vobis. Ne- Matth-
que 10. 200

14 que
iv etlali

et. potat

it arat,
6 lix. 1

N
n

Uitque
ropi
ſui- b.
In4
ue Cur
jonii jlam
Slu Non

Gnch, nin
qui N
ℳℳ,
in nle⸗
So dy hoc P
11. u
Uferi⸗ .
zin⸗ Cecis
„. ote
Cm. Aurer
n
zmin Iulh1
un s N te
ſu. er l
Cinit
ſd pe
inna!
Nnus
Ooblis

ludi⸗
mn

Minſ⸗ E
ludn in
ahii
tam:
Deus
88)
tur,
etiar,
ſitett
Her-
cend
Quin
nitfe ct
Und.
hen Pella
6 ſhini
huner
Gnurn
es
Mand
Colnn
Dei
in
lunt.

Gti

e

mn, N
neſl
N
n, 1
e D
k.
I i,
ilee
en N
e )R
Nileni
1 D
dammi,
r.
E

.

ingel⸗

Et Ktiuns

—

FII.

1

4

,

bſennn ,
run
wol Een
oh ins
mün
tn eñn⸗

ſeereta.

raia dque ſolùm Lingua Vineæ Dominus eſt, ſed
Dei om- etiam Potus. Potat Dominus Vineam, non
nia farit. potatur. Repente propinabo illi. Non ergo ſibi
Booſenir. arat, ſibive colit Deus, ſed nobis occat, me-
Deo dare titque nobis. Nec merum exigit à Vinea, ſed
scci- propinat. Charitatis porrô divinæ argumentum
dere. hic apparet. Repente, inquit, propinabo illi.
Zelus a- Qur? We fortè viſuetur contra eam. Deo ſuo
nimarum illam Dominus replet, ne ſterilis habeatur.
nibitqs. Non infructuoſam Vineæ ſterilitatem incla-

Peeloſta. mat, ſed merum largiendo, ſupprimit, eique
ſtici ode- excubat tanquàm frugiferæ; ne fſcilicèt fru-

zin: dva- Gum deſperare videretur; ſi cuſtodiam inter-
ritiam. mitteret. Nocte & die ſervo eam. Paſtores;,
coretie quam tardè debeant ſubjectorum infœcundita-
Tyroole. tem arguere, exemplo Domini monentur;
aadas, qui Vinex meri merum propinat, & ſuper
Superior infoecunda ſeverè vigilat. Septuaginta verô
elùm ali- hoc poſtremum ità vertunt: Capietur enim no-
us pu- SIe, die autem cadet murus. Fruſtra vigilas, ſi
niat. — 5. 5
Seyevior oCtu dormias. Nam, cùm Somno indulgendum
Ei diſere- credis, capietur Urbs. Etiam requietis tem-
tus. pore excubandum: Capietur enim nocte. Hic
Ciream- advertas velim, anté Urbem capi, tum Mu-
Pedti, rum ruere. Non enim ſomniare debes, Mu-
Peccata rum ſtare poſſe, captà Urbe. Sponte ruet,
iatere non & te expugnatum cognoſcent omnes, etiamſi
eſuxt. per hypocriſim ſervitutem velare ſtudeas. Ne
fidas Muro; ſiquidem, etſi noctu capiatur
Civitas, die cadet Murus: occultè peccabis,
ſed peccator publicè dignoſcêris. Quæ David
intra Regiæ domuús umbras patravit, ut Do-
minus comminatus eſt, in Sole expoſita ſunt
oculis omnium.

Indignatio non eſt mihi: quis dabit
me ſpinam, & veprem in prælio!

Verſ. 4.

Dei miſe- Septuaginta. Quis ponet me cuſtodem ſtipulæ
WM in agro? S. Hieron. ità loquitur; Quis me do-
Srrn- cebit ut durus ſim, & meam vincam clemen-
tiam? En malè aſſuetum bello Deum. Verè
Deus totius Conſolationis, & Princeps Pacis
es, Domine. Pugnaturus non gladium mutua-
tur, ſed ſpinam; quia vix pungi poſſumus
etiam inermes. Se quoque ſine indignatione
fatetur prælium ſubiturum, ut jure merito
Hieronymus ſuam illi magis Clementiam vin-
cendam affirmet, quàm Urbem infeſtam.
Quin, nec ſpinâ armatur, ſed commutari poſ-
Pænitètie cit in ſpinam. Quis dabit me ſpinam, inquit.
inhite. Undeè non immeritò Cuſtodem maluerunt ap-
Superier pellare Septuaginta, quàm Bellatorem, cùnm
mitisßt. ſpinis non oppugnemur, ſed ſepiamur. Quis
ponet me Cuſtodem ſtipulæ in agro? Quis un-
quàm extremi Judicii furorem conſideravit:
ibi tamen Crux præfertur, quâ inferni tor-
tores non tam evocantur, quàm effugantur.
Planè ſapienter Paulus tantam Miſericordiam
commendaturus, Gladium Spiritus, Verbum
Dei teſtatus eſt; Ut ferè imperitum ſævien-

di intelligamus Deum, cujus Arma Verba

ſunt; quique bellaturus Spinam, non Enſem
corripit: quam etiam non raperet, niſi præ-
ſto eſlet.

Stromatum, Lib. XVI. 319

Qui egrediuntur de radice Iacob, Kore-

bit, & germinabit Hrael, & imple-
bunt faciem Orbis ſemine. Verſ. 6.

Germinabit Iſraël, ſi de radice Jacob egre- Zelus a⸗
dietur. Jacob naſcetur ex Jacob, nec degene- Pimarum
rabit à traduce flos, ſi de radice ejus ſemen
effundatur. Sanctus Hieronymus. Tunc ger-
minabit & florebit Irael, videns doctrind Fi-
liorum ſuorum Univerſum Orbem eſſe comple-
tum, & attuliſſe frubtus uberrimos, quos in Ju-
dæa manens non attulerat. Viden' Egredien- Vita mig
dum vel de radice Jacob, ſi Orbem Terra- ’a.
rum complere volumus Evangelio. Et Patria,
& Cella relinquenda, pro Animarum Salute.
Neque metuas tibi Contemplationis dulcedi-
nem defuturam, ſi vageris ex Obedientiæ Im-
perio. Nam egrediens de radice Jacob imple- Zelus a⸗
bis faciem Orbis ſemine; & Iſrasl, hoc eſt; nimarums
Viſio Dei florebit, quédque majus eſt, germi- ti m ubi
nabit. Porrò à nobis non fructus exigitur, ſed . Bss
ſemen; nec præmium ſegetem æquabit, ſed! e re
laborem. Implebunt faciem Orbis ſemine. Fru-
ſtra ergo lamentaris agrorum ſterilitatem; non
poſtulandum, quantùm intuleris ſegetum, ſed
quantùm ſparſeris ſeminis. LXX. vertunt:
Implebit Orbem Terrarum fructus ejus. Viden
quod Orbi ſemen eſt, Serenti fructum dici:
non enim quod proximi germinent, ſed quod
unuſquiſque ſeminet, attenditur. Si diligenter
Prophetiam diſcutias, non daturum Orbem
Terrarum fructum pronuntiat, ſed tuo im-
plendum. Fructus Filiorum Jacob replebit Or-=
bem;, non proprio Terra fructu cumulabitur.
Quæ verò lacrymæ noſtræ, qui Jks Filii no-
minamur, & ſumus, & Corde JIksw inter Cru-
cis, Mortiſque anguſtias editi, ſi vix urbem:
imò, nec domum Evangelico Sermone aſper-=
ſerimus, quando egreſſi de radice Jacob Ter-
rarum Orbem implebunt?

Nunquid juxta plagam percutientis ſe
percuſſit eum? Verſ. 7.

Crucifixi Domini prædicat Miſericordiam, Chriſt:
in ligno ſuperſtitem etiam poſt funus. Ferus Paſio bos
ille Miles inſtructus lanceâ accedit, &, dùm ""“o-
vulnerat crudeliter, ſuaviter vulneratur. Ip- Tve
ſe Cor aperit, Ipſi Oculi aperiuntur: ſed num aaͤaααaù,
ſimilis plaga, inferre Mortem, & Lumen in-
vehere? Sic Malchum ſanat, dùm ligatur:
ſic Filias Jeruſalem folatur, dùm trahitur ad
ſupplicium. Verbo, ſemper malè acceptus ab
hominibus beneficia ſemper ingerit.

Iäcirco ſuper hoc dimittetur iniqui-
tas domui Jacob: & iſte omnis fru-
ötus, ut auferatur peccatum ejuse

Verſ. 9.

Septuaginta. Et haæc erit benediclio ejus, cùm panitztizs
abſtulerit peccatum ejus. NQNullus omnium labo- vera eß
rum fructus, ſi moriamur in peccato;, omnis Pelicitas.
fructus, ſi crimina dimittantur. Nec Infulæ, Pelicitas
nec Purpura, nec Corona fruétus ſunt, ſed vera.
folia ignem excitantia. Mte omnis fruétus, ut aur Eierna
feraiur peccatum. In vanum ergo laborat, qui tanium
aliò labores ſuos dirigit; nihilque inveniet in
gorde, in cujus corde invenietur peccatum.

PDd 4

Kuia

320

Quia poſuit omnes lapides altaris, ſicut
lapides cineris alliſos. Non ſtabunt
luci, & delubra. Verſ. 9.

Mortis Generoſus animus ſi thus adolere Magnati-
medita. bus dedignetur, aras vertat in rogos, cine-
tio. rem perpendat non purpuram. Enimverò ad
Felice pulveris turbinem haud ſtabunt delubra, nec
in ade magnus habebitur Magnus, ſi lapides Alta-
ris, ubi adoratur, ponas ut lapides cineris im-
minutos. Videmus morientes Principes ab om-
nibus deſeri, nullumque aureum Simulacrum
colere, Cineri deſtinatum, & Tumulo. Sa-
crificulos Cinis fugat, & pulvere Morituri
Aulicorum oculi aperiuntur, cùm fatentur in-
dignum Victimis, quem brevi cognoſcunt Se-
pulchro immolandum, & Vermibus.

Clangetur in tuba magna, & venient,
qui perditi fuerant de Terra Aſſyrio-
rum, & qui ejecti erant de Terra
gypti. Verſ. 13.

Tuba magna Sermo Evangelicus, inquit
S. Hieronymus. Quare ſi non revertuntur ad
Dominum Impii, ſignum eſt Tubam non con-
crepare, ſed vanum Eloquentiæ ſonum tinni-
Servire re. Si Sermo Dei ſonet, haud dubium, quin
duebin. vel Aſſyrii adeant Montem Sion. Nota autem,
qui ejecti erant de .Ægypto venire. Non enim
venerant, etiamſi exterminati fuerant à Mun-
do. Sæpe enim nec Sionem incolunt, & ex-

Concio
vana.
Tepidi.

Iſa. 27 13. cluduntur £Ægypto. Pergit Scriptura: Et ado-

rabunt in Monte ſancto in Jeruſalem. Duo
vocatis hic non negligenda. Primum, non Concio-
aperien- natorem laudari, ſed adorari Dominum. Se-
e Or cundum, In Montibus Jeruſalem adoraturos
maneai., Converſos, non in .Ægypto, nec in campeſtri
Religionis Jeruſalem. .gyptus relinquenda, calliſque
perfectio. durus ſubeundus adoraturis Dominum. Deni-
e. ue Tubà, non Lyrà vocantur ad Sacrifi-
cium. Non enim ad Delicias, ſed ad Pugnam
evocaris, quicunque proficiſceris Hieroſoly-
mam. Seduéctores ergo ſunt i, qui Mel,
Mannâque jactant in Monte Domini fluere.
Arma, Cruorémque poſcit Sacrificium, cu-

jus vox Tuba eſt.

EX CAP. XXVIII.
ISA I F.

Væ coronæ Superbiæ, ebrüs Ephraim,
& Flori decidenti, Gloriæ ewultationis
ejus, qui erant in vertice vallis pin-
guiſimæ errantes à vino. Verſ. 1.
Oratio in
bumili Eptuaginta. Væ coronæ injuriæ Mercenarii
Katu ſto- 2 1 2 .
D Ephraim; Flos cadens de Gloria ſuper ver-
cens ticem Montis pinguis; qui ebrii eſtis abſque vi-
ager voca- no. Sanctus Hieronymus hic ad Euſtochium:
tionis eſt. Cum Moyſe ingrediamur nubem & caliginem,
Superbia, ut olarificetur vultus noſter. Primòô notandum,
& Gloria: .
„5 Cidem eile Coronam Superbiæx, & Coronam
rumpunt Injurig: Non enim regnare poteſt Superbus,

Dyienem niſi reliquos premat. Secundé, quos vulgata

Oliva

verſio Ebrios nominat, Septuaginta dicumt
Mercenarios; Nam Superbus Gloriæ Merce-
de labores ſuos, ſéque locat. Tertiò, non ſo- Amlłinio-
lum flos eſt omnis Gloria, ſed flos cadens; nis ſervi-
qui enim exaltat ſe, humiliatur à ſe; omnmi- emi.
bus enim ſervit Ambitioſus, omnéſque colit,
ut tandem ab aliquibus excolatur. Quartò,
Superbus etiam in valle Verticem fingit, ſi⸗
bique vel in humili ſervitute Faſtigium, vel Gloris
in facili planitie Humanæ Vitæ Difficultates, vana in

& Montes Superbiendo exſtruit. Demùm, Religione,

Errant non ab Inſania, ſed à Felicitate, ebrü
quidem Ambitione, ſed Vino minimè recrea-
ti. Quare Ambitioſus injuriis coronatur, Mer-
cenarius ſervit, caduco imò cadente flore fragi-
lior deprimitur in exaltatione, thronum ſom- Amlirio-
niat, planitiem in aſpera convertit, ebrietatis iu, &
dedecus ſuſtinet procul errans à vino: infeſtus Dign'ta
omnibus, ſibi gravis coronam geſtat, ſed Væ , :
undequaque circumdatam. 1

Ecce validus, & Fortis Dominus, ſicut
impetus grandinis. Verſ. 2.

Septuaginta. Eoce fortis & durus furor Do-
mini, ſicut grando, quæ fertur in pronum. Fu- percator
ror ergo Domini Dominus eſt, qui cùm Cha- Fabere.
ritas ſit, haud mirum, ſi, cùm iratus fuerit, næ ſug.
Miſericordiæ recordetur. Grandini compara- Dei Miſee
tur Ira Divina, quòd Grando & vaporibus Firerdie.
Terræ confletur, & frigore congelaſcat: quo ,izeil
apertè ſignificatur, noſtris nos ſceleribus, iant.
cordiſque frigiditate Deum armare. Quæ fons.
etiam Grando foràs vagantibus nocet, non ſub bPeccati
tecto deliteſcentibus. damnai

Et erit flos decidens Gloriæ ewultationis
ejus, qui eſt ſuper verticem vallis
pinguium, quaſi temporanzum ante
maturitatem autumni, quod cuùm aſ-
pexerit videns, ſtatim ut manu tenue-
rit, devorabit ilud. Verſ. 4.

Etiam Scelus paulatim & cum ordine in Principin
pugnam procedit. Immaturus fructus primò obhtandu.
quidem oculis blanditur, tum manibus palpa-
tur, demùm intra fauces admittitur. Omnia
contigerunt Evæ in Ligno, omnia complen-
tur in Nobis, cùm Vitis expugnamur. Adul-
tera Joſephi Domina, Libidinis Mancipium,
caſtiſſimi Adoleſcentis irretita aſpectu, illum
tenere conata eſt, ſed à Caſtitate deluſa, ſola
in ſuo corde moœchatur. Nota autem illud ſta- Oecaſie
tim; Non enim ſperanda Victoria, ſi manu mala.
tenueris: capiéris enim, ſi ceperis. Procul abi-
gendus fomes, quem ſi tractaveris, conſu-
méris. Verùm audiamus verſionem LXX. Et
erit flos, qui decidit de ſpe Gloriæ in ſummita-
te Montis excelſi, ſicut præmatura ſficus, quam,
qui viderit, antequàm ſumat manu, cupiet eam .
Jevorare. Prorsus admiratione dignum in faſti- Felieings
gio Montis Excelſi, quæ ommia gloriam & r.
faſtum ſonant, cadere de ſpe Gloriæ. Nimi-
rùm, quam ſomniamus in Dignitatibus Glo-
riam, querimur Infulati & Solio aufugiſſe. Ibi
nec ſperabis Felicitatem, ubi eam regnare pu-
tabas. Exilium Gloriæ Solium eſt, nec diffici-
lius Felicitas reperitur, quàm inter Felicia. Por-
rò, quod ſequitur, non vacat my ſterio. Ficus, an-

tequàm matubus teneatur, cupiditate voratur.
Qua-

Eun
ce
an
lepe
Fila
llen
gentl
nenu
excla
Plave
154 6
4. Aie⸗
n
n10, ſtols:
, e.
Gamo
nntun

ly d
ſo⸗
nin
ju⸗

E
e

e Do
Nfr bellan
lum i
non )
rona 6
Diade
in ſe leru
Pleti un E.
Unt nrf
vlini Ut,
n⸗
tation
te cre
blege
beris
a. Minim
eium.
tur. N
ochen
liet:
1n Jul
feytihi
acienn
Gun. Vlideri
1n dell
,
vonat
Cum F
don c⸗
Intueon
Mate
n pau
UIt in
ſiclus
Uelem
naten
n.
t08 Ge⸗
or
eruti
n ei
ernan
ledenn

Mer.
ld i
en 1 8
3) CNI.
geche,
dn
t,

n,
Ane is.
7 7
nuin in

01 6

neun in
0d anf

l

Im ln dlei
Nucn nis
inbur⸗
tiun. 0
min ne
Mancyn,
eella,
remiM,
Nreniln /
Nlu,l n
ult:
reisz
Een .
it n ntt
1
ſ, e
n, ahnt⸗
gcun,
Jorit. ſe
Mitthli⸗

* . 1

Stromatum,

Quare, & undè tam dira fames? Quia ſci-
licèt videtur, non tenetur. Meditantibus,
quam expertis jucundiora temporalia, &, quæ
ſæpe non tangeremus, ſi tetigiſſemus, procul
viſa devoramus. Multi Aulæ exilium prætu-
liſſent, ſi, quod Paludamento tegitur, dili-
gentiùs contrectaſſent; quàm vidiſſent. Ve-
nenum in Auro bibitur, expertus loquor;
exclamabat infelix Princeps. Mundus ſpecie
blanditur oculis; qui ſi tangatur, calcabitur.
Pſ. 33.9. At Cœleſtis Felicitas clamat: Guſtate & vi-
Lac. 24. dete, quoniam ſuavis eſt Dominus. Antè ma-

359. nus adhibeantur, quàm oculi. Chriſtus Apo-

Joan. 20, ſtolis: Palpate, & videte: Infer digitum tuum
27. bhuc. Non ita Mundus. Porrô Ficus, quæ A-
damo folia præbuerat, jam Filiis non veſtem
tantùm, ſed & cibum ſuppeditat.

In die illa erit Dominus exercituum co-
rona Gloriæ, & ſertum Exultatio-
nis reſiduo Populi ſui: & Spiritus
Judici ſedenti ſaper judicium, &
Fortitudo revertentibus de bello ad

portam. Verſ. 5. 6.

Servire Dominus quidem exercituum Deus, ſed
Deo felix. bellantium Corona eſt. Cæteri Principes bel-
lum imperant, ſed Coronam Sibi uſurpapt;
non Militibus imponunt. Neque ſolum Co-
rona Gloriæ, ſed & Sertum Exultationis.
Diademata namque ut plurimùm Gloriam præ
Status ſe ferunt, ſed Lætitià egent. Rarò Gloria
mediocris, cum Exultatione copulatur. Utrumque tamen
præſtat Deus, ſed reſiduo populi, non Nobili-
bus, non Magnis, non Principibus, ied iis,
qui nec in Populo cenſentur: Et ſertum Exul-
tationis reſiduo populi ſui. Quare non triſtem
te credas futurum, ſi à multitudine excluſus
ablegeris cum reliquiis populi. Tunc corona-
beris Lætitiæ ſerto, cùm habitaveris inter
Minimos. Et ſpiritus judicii ſedenti ſuper judi-
cium. En cui Judicandi Prudentia promitta-
tur. Non utique Judicanti, ſed Sedenti ſuper
Judicium; IIli, qui vel maturè, & lentè fe-
ſtinet ad Sententiam; vel qui nuſquàm, rmſi
in Juſtitia conquieſcat. Poſtremum denique
Pelicita divinam Sapientiam ſapit. Et fortitudo rever-
noxis. tentibus de bello ad portam. Prodeuntibus in
aciem, non revertentibus è& bello, neceſſaria
Circum- videri poterat Fortitudo. Quæ iſthæc Pruden-
ediepoſt tia in pace pectus armare? Sed enimverèô dif-
widoris. ficilius bellamus in pace, quàm pugnemus
in bello. Faciliùs capimur, poſtquam cepi-
mus; & victores turpius triumphamur, quàm
pugnaturi. Imbellem contemplor Davidem
cum Fœmina, poſt devictum Goliam, cujus
non capiebat Palæſtina victorias. Jacentem
intueor in ſinu Dalilæ Samſonem, cujus pro-
ſtratæ niſu Columnæ jacuerunt: illique defuit
in pace Fortitudo, quo nullus fortior irru-
pit in hoſtes. Leonem vicit, ſed à Fœmina
victus, documentum præbuit nec inter im-
bellem ſexum ſecurè dormiendum, opportu-
morémque Fortitudinem, hoſtibus triumpha-
tis. Abrahamum interrogare libet, cui vic-
tos dedit quinos Reges otioſa imimicorum vi-
ctoria. Joſephum ſcimus validiùs conſtrictum,
exutis vinculis, quem niſi Fortitudo armaſſet
in otio, impura manus expugnaſſet poſt Ci-
ſternam. Ergo ſapienter Fortitudo impertitur
redeuntibus de bello ad portam. Quod au-

Talenta
mediocria

Judex.

Lib. XVI. 321

tem ſuprà dixeramus de Corona Gloriæ, ità
vertitur à Septuaginta. In die illa erit Do- Spes près
minus Sabaoth corona ſpei. Ut idem intelligas mii.
Gloriam eſle ac Spem: tam firmè ſperan-
dum;, quod credis, ut ipsà poſſis vel ſolâ Spe
coronari .

Præ ebrietate abſorpti ſunt à vino, er-
raverunt in ebrietate. Verſ. 7.

Abſorbentur tandem à vino; qui ſorbent Elecsio
vVinum. Vino æſtuantes; quandoquidem ipfi ſalfs,
vinum ultrà capere non poſſunt, excipiuntur
à mero, Vitiis nimirùm initio utimur, brevi Cura ſu⸗
autem illa nobis abutuntur: ideôque ſcias ; perflue.
non vino te reficiendum, ſed à vino magis
abſorbendum credas. An non quotidiè vide-
mus Epulones, & Potatores ab epulis devora-
ti, ſorberi à mero? facultatibus ſpoliantur,
nudantur veſtibus, victu privantur à convi-
vViis. Etenim exquiſitus ciborum apparatus eos vyluptas
devorat, quos inducit, ut vorent. Quot cibo non paſ-
indigent, quòd cibis deliciiſque abundarint! i, Jed
Suos paſcunt Conſumptores; quemadmodum "Tat.
Babyloni Idolum adorabant, quòd eorum
oves & carnes abſumeret. Disjecerunt, cùm
abſtemium, & temperatum illud Daniel
comprobavit.

Quem docebit ſcientiam, & quem
intelligere faciet auditum? Ablaöëta-
tos a lacte, Avulſos ab uberibus.

Verſ. 9.

Non paſcit lactentes divina Sapientia „ & belnptas
uberibus hærentem Verbum Domini non ſa- nexia.
ginabit. Neque enim doctrinam Cris in re- vysatio-
gia Dulcedinis doceri poteſt Delicatus ube- nis ſemen
rum aſſecla. Lacti, uberique repudium dan- Morzift
dum, ſi à mandatis Domini cupias intellige- catio eſt.
re. Miſeriùs ad guttas uberum obſurdeſcimus, Exerritiis
quam ad Nili catadupos Ægyptii. Revellan- Piriena-

tur à lacte labia; ut Divinæ voci aures pa Se r
eant. Sponſi labia ſtillanti éque Dei
teant. Sponſi labia ſtillantia mel, non ſugen zel apet⸗

tia lac legimus. Tanta itaque voluptatis lues,
ut uno non contenta membro, ore excipiatur,
ſed aures obſtruat.

Hac eſt reguies mea;

reficite laſſum. Chriti
Verſ. 12.

Amor in
725.
Compati
Amoris prodigium, qui in aliena requie apſis eßt
conquieſcit. Nobis laborat, qui noſtro otio curikſum
delectatur. . rafuere.

Propter hoc audite Verbum Domini viri
iluſores; qui dominamini ſuper po-
pulum meum, qui eſt in Jeruſalem.
Dixiſtis enim, Percuſſimus fadus
cum morte, & oum inferno fecimus
pactum: Ragellum inundans m
tranſierit, non veniet ſuper nos: quia
poſuimus mendacium ſpem noſtram:
& mendacio protecti ſumus. UMecir-

co hæc dicit Dominus Deus: Ecce
ego mittam in fundamentis Sion lapi-
dem, lapidem probatum, angularem,
bretio-

322

Oliva

pretioſum... Et ſubvertet grando ſpem gis, dum ad elementiam pertinet. Non enim PDyi amir

mendacii. Verſ. 14. 15. 16. 17.
Electio Qui confidunt in opibus, audiant, legânt-
Ratus. que totum Vaticinium. Dominus diſcufſſurus

impiorum ædificium, lapidem pretioſum lo-
Felicitas cat in fundamentis: dum enim videtur funda-
noxia, re felices, eôſque firmiùs ſtabilire, tunc ma-
ximè in eorum ruinam incumbit. Grandinem
autem percuſſurum Potentes confirmat, ut S
Coœlo ie puniri fateantur. Quare foœdus ini-
tum cum morte non ultra vitam producitur,
ſed in obitu Peccatoris diſſolvetur. Porrèô
quam dementati, qui mendacio verè protegi
ſe poſſe confidunt!

Coanguſtatum eſt enim ſtratum, ita ut
alter decidat, & pallium breve utrum-
que operire non poteſt. Verſ. 20.

Servire Sanctus Hieron. hic: Quæ ſocietas Iuci ad
auogeer tenebras ?* Nt vis meis complexibus copulari,
Domigns. abjice Idola. Unus letctulus Me, & Adulterum
tecum capere non poteſt. Humani cordis angu-
ſtiæ Deo, & Mammonæ ſervire non præva-
lentis exaggerantur à Domino. Scilicèt exul-
tavit ut Gigas, ad currendam viam, haud
mirum ſi in coanguſtato cordis lectulo cum ſo-
cio non admittitur. Excedit Chriſtus noſtri
pectoris anguſtias, quid ſi Mundo repleatur?
Verùm transferre placet anguſtias Strati, &
Palli ad Aulam, Regnumque, quæ duos non
capiunt. Non ita magna eſt regia Magnitudo;,
ut duos vel operire, vel excipere poſſit.
Aule ma- Quid cauſæ veròô eſt;, quòd & Pallio, & Le-
la. Go Dignitas comparatur? Nimirùm, quòd fa-
Pignitas Cilè dormiiatur in felicitate; quòdque humena
prudentia verſutiis, fraudibus, doliſque coo-
perta regnet. Licèt enim in lecko pallio non
utamur: utrumque tamen Ambitioſi inqui-
runt, ut & quieſcant in Lecto, & ſub Pallio
deſidiam tegant, ſimulent diligentiam. Mihi
uidem mirum videtur, quod ait: Coanguſta-
Religioſus tum eſt enim ſtratum, itdà ut alter decidat.
in Aula. N .4
Non adducuntur anguſtiis Dignitatum, ut
ſpontè excedant è& Solio, ſed tum exſcendunt;,
cùm ruunt. Caſus, non Abdicatio Ambientes
exturbat ab Aula, citiuſque cadunt, quaàm
cedunt. Stratum breve, ſed ità ut aker deci-
dat, non vero ſpontè decedat. Papilhionem imi-
tantur, qui non recedit à flamma, niſi exuſtus
cadat exanimis. Uratur licèt, niſi combura-
tur, neſcit avelli à luce. Ità Aulici prævident
ſæpenumerèò non ità ſerenum Cœlum arridere,
nihilo minus non exterrentur niſi Fulminati.
Fatentur anguſtum ſolium: neceſſe tamen eſt,
ut decidant, ſi abire debeant in propriam do-
mum. Sic Aman non prius Throno excefſit;,
quam Patibulum conſcenderit.

nota,

Auliei.

Sicut enim in monte diviſionum ſtabit
Dominus, ſicut in valle Gabaon iraſ-
cetur. Ut faciat opus ſuum, alie-
num opus ejus: ut operetur opus
ſuum, peregrinum eſt opus ejus ab
eo. Verfſ. 21.

Dei miſe- Sanctus Hieronymus ità habet: Non eſt
ricordis. enim opus Domini perdere, quod creavit, ſed
facere opus alienum, quod ad crudelitatem ma-

eſt opus ejus punire pectantes, ſed peregrinum erga Pec-
& alienum ab eo, ut puniat, qui Salvator eſt. cateres.
S. Hieronymo conſentit tranſlatio LXX. JSi-
cut mons impiorum conſurget Dominus, & erit
in valle Gabaon. Cum furore faciet opera ſua:
amaritudinis opus, & furor ejus quaſi alienis
abutetur, & aliena amaritudo ejus. Quo mihil
apertius: Deo enim miſericordiarum peregri-
num;, bacchari in impios. Tantùm adverto; Pnio laſs:
idem effe Montem diviſionum, & Montem
impiorum Deumque puniturum, ſurrecturum Pei miſe-
ut Montem, qui quàm tardè moveri poſſit, icerdis.
non explicandum. Nec onittendum, quèd

ſicut in valle Gabaon pugnaturum ſe jactat,

ubi Sol diem produxit ad imperium Gedeo-
nis; ut ſcilicèt mitiùs ſæviat, dum impi,
què fugiant vident, & Ipſe plagas videt, qui-
bus in pietatem flectatur. Tenebris abutitur,
qui furorem explere deſiderat, & inter um-
bras tenduntur inſidiæ.

Nunquid totâ diz arabit arans, ut ſe-
rat, proſcindet & ſarriet humum
ſuam? Nonne cùm adaquaverit ſa-
ciem ejus, ſeret gith, & cyminum
ſparget: & ponet triticum per ordi-
em, & hordeum, & milium, &
viciam in finihus ſuis? Et erudiet il-
lum in judicio; Deus ſuus docebit il-
lum. Non enim in ſerris triturabitur
gith, nec rota plauſtri ſuper cyminum
cireuibit; ſed virga exeutietur giüh,
& cyminum baculo: Panis autem
comminuetur. Verkm non in perpe-
tuum triturans triturabit üllum, ne-
que veabit eum rota plauſtri, ne-
qJue ungulis ſuis comminuet eum.

Verſ. 24. 25. 26. 27. 28.

Audiamus Hieronymum ſuper hunc locum: Clemex-
Numquid, ait, agricola ſemper arabit, ut ſer sen
„,„ , r veritas.
mentem jaciat? Deus varie diſpenſat genus bu Conari
manum: nunc punit, nunc miſeretur, nunc imperfe-
corripit, nunc defendit. Id eſt, nune arat, munc du.

ſerit, nnnc maturas meſſes metit. Gith, & cy- Kte A⸗
Jet . , kicorum,
minum, id eſt, omnes gentes, quæ non vecepé- &, Reli-

runt ejus notitiam, virgaâ emendat & baculo: gioſorum
frumentum autem, id eſt, populum Judaæorum peccata
magnis torquebit ſuppliciis. Potentes potenter graviora.
tormenta patientur. Alii exponunt ſuper Populo Hareb. 7.
& Sacerdotibus, quòd vulgus indottum in die Taize⸗
judicii, quaſi gith . eyminum corripiatur vir- vorep-
gâ & baculo: Jacerdotes autem, qui habuerunt gravils
lavem ſcientiæ, magnis ſuppliciis torqueantur. punietur.
Hac ille. Plurima documenta quàm breviſſi- Brkau
mè excerpamus. Primum: non ſemper aran- Ve erior
dum, ſed interdum ſarculo, raſtrôque Par- amere
cendum; riganda ſæpius, quàm proſcinden- ducat.
da tellus: quod aſperitatem exuendam Paſto- Diſeretio.
res docet, qui humanitate felicius ſubditos Raszrestn
excolent, quam ſeveritate. Secundum: com- Saperior
planandam humum ante ſationem. Nonne cum quus
adæquaverit faciem ejus ? Æ uus omnibus, cum om-
non Jacobum diligat, Eſau execretur: Non u, L
Joſepho polymitam texat; alioquin inter Fra- H
tres pro frumento lolium naſcetur. Livor cvzerior
amorem opprimet. Tertium: Etiamſi exæ- non idem
quetur humus, non idem ubique ſerendum. omnibus
Scili- Ar.

.

—

tia, & Se⸗

cil

tam.
inæ
nin gien
guenn
gtur.
bi et
s te
emniſea

Ant

trol
r lattæ
uu. lir le

„(unct
Cutis
mn (M
fee⸗ Euume
4, uis ͤ
enm neti .
gii
iu. Nondu
Cgti in,
bun 1, let
4, ten
Mncnr. wo
wn. 1er
Eſei⸗ Ets
he⸗ ot P
h. (2des

ℳ,
lie⸗ (had
H

Micl, on
llar Deo c.
ngr. e m
i tone
. „.
Ulule. Et
ſun 7el e
1 ek.
int, Plur
Urgor
IINU
d,
liums menta
lin na Vvel
niite camn c.
ſrtnti.
„. nſ
kandz. Verent
ſifr 1E
6. Kin
A.
Un zer. le,
ſriid lal
ln Na exe
a. (lori⸗
ſir

—

na
n

i

nmit R

N1
. Dran
Utat

n

een
kemnn Scilicèt externa facies adæquatur per Prophe-
Ruru tam; cæterùm in extima illa terræ æquitate
. Tælenta inæqualiter diſpenſat ſemina. Singularitas fu-
, Gn varia. gienda, ſed non omnibus eadem mandanda;
Gfeneſi, quemadmodùm non ubique frumentum ſpar-
et ie gitur, ſed alibi hordeum, alibi triticum, ali-
Dn bi etiam ſpinæ ſeruntur ad ſepimenta. Rur-
n erg sus terræ facie complanatâ „ eodem ubique
Nanl emiſſo Sole, immiſſo imbre diverſa tamen
M expeckanda ſunt germina; nec culpandus A-
nedhe, Tyronum gricola, aut Cœlum incuſandum, ſed vitio
ei e pe, Terræ vertendum, quæ Pparùm ſibi conſtat,
An an eritcdt. hic ſemen multiplicat, ibi verô corrumpit.
nee Gratie Quartum: Non viliora carpento, &£ ſerris
inck Pei non comminuenda, ſed Gith Virgàâ excutiendum,
ze cooperan- Frumentum plauſtro comprimendum. Mi-

rej. ui tius agendum cum imperfectis, quorum hu-
† tia . . .
Eahitig meri curvantur ſub onere: accuratins anim-

mitior .
cum ino- advertendum in perfectos, quorum pectus
pibwm. pPondus irridet. Illud etiam perpenderes ve-

Cempati. lim, Non impios, deſidéſque à Deo vexa-
Elemen- rij, ſed perfectiores durius per Divinam Pro-

, ig. ſins videntiam conteri. Cyminum baculo levi-
t Han „emn ge⸗ ter concutitur; Frumentum verô graviter
loent / ceptio. ſerris comprimitur. Cain vix increpatur,
P gnn Paupe- poſt Parricidium: Abelis, poſt Sacrificium,
7uw*να bh Ccædes permittitur. Job durè torquetur, A-
1 N 1 lrs. chab molliter in alieno horto ruſticatur. Non
mun,5 mutuss. ergo Viciam ſuſpiceris aliquem eſſle, ſi à
alltl Perſecu- Deo comminuatur; Frumentum eſt; ideô-
tio argu- que molà teritur, plauſtréque calcatur. For-
werten tunæ illum Rota non opprimeret, ſi foret
Virtutis.

Tyigala- Gith, ſed Regia illum Virga ſuſtentaret .
tio ſienum vel Paſtoralis Baculus inſtrueret. Quid ve-
Predeſti- rò eſt, quod ait; Neque vexabit eum Rota
Dnren nationis. Plauſeri, neque ungulis ſuis comminuet eum.
N n i⸗ Ergône triturantur Frumenta, ut non com-
ul minuantur? Duplex quæſtionis exſolutio. Pri-
mô, per plauſtrum excuti Paleam, non Fru-
Vnio non menta comminui. Secundò, Non dividi Gra-
Haditur na vel per molam dicuntur, quòd magis per
varvieiate eam conflentur in panem, plurâque uniantur,
Pententia qum ſingula commi Niſt enim diſſol-
em. uùm ſingula comminuuntur. Niſi enim difſo
Seanda- Verentur, panis non conficeretur; ſéd, dum
ligari fa- à ſe granum diſſilit, & in fruſta conciditur,

eler; feliciùs mox compaginatur in panem. Deni-
1i ist“ que, Non i rpe ritur riturabi
ſamn, an, am hor. que, Non in perpetuum triturans triturabit,
7

fedtiolicz, ſed Tribulationem & Preſſuras Felicitas Æter-
inj ſeholis ha excipiet, nec diù durabit Erumna, quam

diſen. Gloria ſemper duratura ſequetur.
tiang.

un. AA: u 4
„„

im NMump,

E X C A P. XXIX.
ISAI .

Ta Ariel, Ariel Civitas quam erpug-
vawvit David. Additus eſt annus ad
annum, ſolemnitates evolutæ ſunt.
Circumvallabo Ariel, & erit triſtis,
& mœrens, & erit mihi quaſi Ariel-
Verlſ. TI. 2.

Ro Ariel Arcem Sion interpretatur S.

on Procraſti. . Hieronymus, quam ſubvertendam Iſaias
ell.)0 ,, vatio. Prænuntiat, poſt evolutam annorum & ſolem-
iel nitatum longam ſeriem. Increpantur hoc in
n , . loco Peœenitentiam eludentes, dum ſemper in

futurum tempus rejiciunt.

N Stromatum, Lib. XVI.

Humiliaberis, de terra loquéris, & de
humo audietur eloquidm tunm, O&
erit quaſi Pythonis de terra voæ tua,
O& de humo eloquium tuum maſſita-

bif. Verf. 3. 4.

Significantius LXX. Pmiliabuntur in ter- Sermo
ram ſermones tui, & in terramn occident verba vanus.
tua. Et erit ſieut loquentium de terra vox tua, Eonfiden-
& uſque ad pavimentum vox tua infirmabitur. tia in he-
Antea oppugnaturum ſe dixerat Ariel: Ert minibus.
ciroumdabo, inquit, quaſi ſphæram in circui-
tu tuo:- & jaciam contra te aggerem, & mu-
nimenta ponam in obſidionem tuam. Et tamen Trista-
tot undique ærumnis oppreſſa, non Coelum tionu re-
implorat, non Deum invocat, ſed de terra medinm.
Ioquitur, ad terram confugit, deprimit in ter-
ra vocem ſuam. Quaàm multi frequenter cala-
mitatibus vexati, Dei prorsùs obliti, humana
inquirunt auxilia, hominum opem depoſcunt!
Verùm altius quid ſapit hic locus. Expugnan-
dæ Arci Sion machinæ admoventur, excitan-
tur turres, aggeres circumducuntur; ut faci-
liùs tamen expugnetur, intus ſagitta immit-
titur. Nimirùm, humiliatur, & deprimitur ad
terram Lingua ejus: Non enim diu ſtabit Ani-
mæ Arx, cujus vox terrenis proſternitur. Ur-
bis januam facilè hoſtibus aperit, qui nugis,
& temporahbus referat labia. Mox ut vana
irrumpent in Os, in Arcem Cordis Hoſtes ir-
ruent Victores, Triumphum acturi, noſtris ſer-
monibus partum. Lingua clavis Animæ eſt.
Porrò quam diviné hoc expreſſit tranflatio
LXX. Et in terram occident verba tua. Occa-
ſum maluit appellare, quàm Caſum, Verbo-
rum depreſſionem ad Terrena. Religioſa enim
Lingua, veluti Sol, hoſtium dolos detegere
debuiflet, quæ tamen in terra occidens, libe-
rum inſidiis campum exhibuit. Etenim inter
Tenebras ſubigetur ab hoftibus Sion, quæ, ſi
de Ccœleſtibus loqueretur, oppreſſores procul
dubio fugaret. Audiamus ex iis, quæ conſe-
quuntur, infortunia ex Linguæ occaſu exorta.

Perſecu-
tispiés &.

Sermo
vanus.

Et ſicut pulvis tenuis maltitudo venti-
lantium te, & ſicut favilla pertran-
ſiens multitudo eorum, qui contra te
prævalucrunt: eritque repenté confe-

ſtim. Verſ. 5. 6.

En Vocis erumpentis de terra, terreniſ-
que immerſæ damna! Dùm enim lutum pla-
tearum, nugas circumvehit otioſa Lingua, aaa.
tennem quidem pulverem inferre videtur,
ſed quo excæcamur, penitſque opprimitur.
Lutum colligit, ſed pulverem ſpargit. Neque
enim ſatis eſt garrulis de temporalibus loqui,
ſed in nugis animo, votiſque immorantur,
tâmque ſeriò difſerunt, ac ſi Commentaria
ſcripturi eſſent, non Ineptias relaturi. Videas
non rarò Religioſum Fori, Aulæque Fabu-
las tractare tam graviter, ac ſi Tribunal il-
lud foret, & non laxandi animi locus. Id ve-
ròô nônne lutum eſt in pulverem comminuere,
ut non ſolùm Lingua inficiatur, quæ terrena
pronuntiat, ſed etiam ſordeſcat Mens, dum ſe-

Semo

Tepiditat.

Vitia

riò judicat de ridiculis; Oculũſque animi ca- palliata.
ligat in pulvere, duùm ſubtilius Lingua lutum
verſat nugarum. Meliùs etiam dicatur. Nugæ
lutum

324 Oliva

lutum ſunt, quæ ſi exponerentur ut nugæ,
ut lutum fortè calcarentur; ſed, dum ad Glo-
riam Numinis referuntur, nugæ vertuntur in
pulverem, hoc eſt, ad oculos feruntur, non

Parvs. fubjiciuntur pedibus. Ideòque deteſtandi ſunt
magis, qui dum ſermonem ad nugas conver-
tunt, Spiritu eas condire ineptè ſtudent; quam
qui apertè nugas pro nugis venditat. Ne-
que vero dicas, ejuſmodi ſcurrilia tenuem pul-
verem efle, à quo non multùm formidandum
ſit. At ego hunc pulverem prævaluiſſe lego
in Ariel, quam non machinis expugnatam vi-
deo, ſed Minimis. Et erit ſicut pulvis tenuis
multitudo ventilantium te, qui contra te præ-
valuerunt. Favillas, pulverémque imitantur
Vitia, quæ, dum Parva ſe ſimulant, & faci-
liùs intrant, & incurioſiùs negliguntur, & tur-
Tamilia Piùs vincunt. Non pulverem irrideas, non ri-
as eum deas favillam; nam hæc magna interdùm ex-
dee art citavit incendia, & illa præſtantiſſimam cor-
““l poris partem, oculum ſcilicèt, impetere ſolet.
Confeſ. Et erit ſicut pulvis tenuis multitudo ventilantium.
ſarii, & te. Quid hoc portenti eſt? Quis unquam ven-
Amici tilatur à pulvere? Pulverem excuſſuri ventila-
maar⸗ mus, non autem nos excutit pulvis. Mone-
i gop ni⸗ mur enimverò cautè nos circumſpicere: ſæpe
ſ; optimi. Nnamque iis inficimur, qguli ſe nos purgare conſin-

Divitis gunt. Eorum ſermone ſordeſcimus, quibus
noxis & purgatiores fore falsè credideramus. Adeò
Ruxaga. Cæcamur à pulvere, ut ipſum pulverem ſuc-
cutere noſtrum pectus patiamur; cùm id non
eyxcuti, ſed infici ſit. Septuaginta legunt: Et
erunt ſicut pulvis de rota divitiæ impiorum. Vi-
den' idem eſſe ventilari, & locupletari. Quas
tu divitias dicis, pulvis eſt. Pulvis quoque
de rota divitiæ, quèòd labore, peregrinatio-
nibus, & diùà currendo acquirantur; quæ Ro-

Felicitas tam referent, cùm non diù ſtabunt. Pulvis de
& Tem- Rota Divitiæ, Fortunæque Impiorum. Quàm
poralia miſerè ergo deciperis, qui tot laboribus au-
SS rum, argentumque recolligendo, pulverem

adtegoric?. Collegiſti, vel mortis nuntium, vel prænun-
tium cæcitatis! Pulvere undequaque ſtipatus,
vel cæcaberis, vel morieris. Utrumque refert
Pulvis. Utrumque Divitiæ præſtant, Morte
pariuntur ut Pulvis, & pariunt Cæcitatem:
peccato generantur utplurimum, ſobolem ni-
hilo meliorem daturæ. Parentem generant,
nam per ſcelus editæ, ſcelus pariunt. A Pul-
vere in eo tantùm diſſimiles Opes, quèòd ille
Mortis Filius naſcitur in Tumulo: hæ &
Morte vivunt, & generant Mortem, nec tam
naſcuntur in Umbris Montium, quàm Lucem
adimunt oculorum. Et erunt ſicut pulvis de
Rota Divitiæ Impiorum. Moleſtæ currentibus,
noxiæ generantibus, inſtabilitatem trahentes
ab origine.

Et erit ſicut Somnium viſionis noctur-
naæ multitudo omnium gentium, quæ
dimicaverunt contra Ariel: & om-
nes, qui militaverunt, & obſede-
runt, & pravaluerunt adversus eam.

Verfſ. 7.

Zepiditas Septuaginta. Et erunt quomodéò videntis ſom-
Mater nium nocte Divitiæ omnium gentium, quæ mi-
Apaſtafie. Iitaverunt contra Ariel. Exprimitur obfidio Je-

ruſalem ſub ſpecie ſomnii, quòd & dormientes

capiamur, torpeſcentéſque in militia Domini;
ſibi propterea imputat ſervitutem, qui dum

à ſomno expugnatur, apertè intelligit futurum
fuiſſe, ut non caperetur, ſi non obdormiſſet.
Rursùs ſomnio vincimur, quòd vana, flux-
que rerum temporalium illecebrà mancipemur.
Quare non quietem capturus ſtrato refolve-
ris, ſed capiendus ab hoſte proſterneris in
lectulo. Subigimur in otio vel à ſomniis, qui Eußillani
ſtantes terrarum Orbem viciſſemus. Demum mes Ga.
Perſequentium vires, quas maximas credis, tis non
nullæ ſunt, vanæ ſunt, ſomnium ſunt. Quis operan-
ergo ſomnium expaveſcat, quo nec à ſom- ſees.
no excitari poteſt. Dolendum ſanè, ploran- eg i
dumque ſuper Ariel, quæ & obſidetur à ſom- menda.
nio, & nihilo minus redigitur in ſervitutem.
Nec imaginario hoſti reſiſtimus, ſed multitu-
dinem velut ſomnium non obſediſſe modò
Sion, ſed etiam contra Sion prævaluiſſe le-
go. En humana Fortitudo quô recidit? Vi-
gilantes expugnamur à ſomnio. Expreſſius ve-
1r6 Septuaginta, qui pro, Et erunt ſicut Som-
nium Viſionis nocturng, Et erunt, inquiunt,
quomodo videntis Somnium Nocte Divitiæ om-
nium gentium, quæ militaverunt contra Ariel.
Auro hoſtium vaſtatur Sion non Ferro, dum-
que capit, capitur, Divitiiſque, quas invadit;
opprimitur. Quam ſæpe manubiis neduùm cap-
tis, ſed ſomniatis tantùm, turpiſſimè trium-
phamur! Intelligant aliquando Divitiarum fa-
me torti non divitias ſe, ſed ſomnia ſectari;
quæ inania cùm ſint, irritare poſſunt ſamem,
quietémve turbare, rabiem humani cordis ſe-
dare non poſſunt.

Et ſicut ſomniat eſuriens, & comedit;
um autem fuerit exæpergefactus, va-
cua eſt anima ejus: Ert ſicut ſomniat
ſitiens, & bibit, & poſtquam evigi-
laverit, laſus adhuc ſitit, & anima
ejus vacua eſt: Sic erit multitudo om-
nium gentium, quæ dimicaverunt con-
tra Montem Sion. Verſ. 8.

Epularum ſomniis non quicunque deluditur,
ſed eſuriens; non enim temporalium imagine
torquereris, niſi ea ſitires. Non ergo tenta- Tempora-
tur, niſi appetens; unuſquiſque enim tentatur lium con-
à concupiſcentia ſua abſtractus, atque illelétus. teobtus-
Quare, ſi terrena ſomniare te tædet, terrena
non expetas. Et ſicut ſomniat eſuriens, inquit
Scriptura. Porrô valdé miror, quod ſequitur;
ſicut ſomniat eſuriens, & comedit. Ergo co- TLempora-
medunt Avari, Felicéſque? Sanè. Verùm au- lia non
diamus, quo cibo reficiatur. Cùm autem fue- explenr.
rit expergefactus, vacua eſt anima ejus. Cor-
pus onerari poteſt temporalibus, at Anima ina- .
nis jejunat. Vacua eſt Anima ejus; ſed non Mors Di-

quôcunque tempore, verùm cùm fuerit exper- viinch.

Avaritia

gefactus. Plerique enim inanem, jejunâmque Felieites

Animam non cognoſcunt, niſi cùm in vigilia vana.

Mortis mori illam æternùm intuentur, præ

cibi inopia. Tunc, cùm obdormimus in Mor-
te, evigilamus ad noſtras ærumnas;, liquidé-
que cognoſcimus, temporalibus non ſagina-
tam Animam, ſed tumidam. Clariùs autem in
ſiti, quod dicimus, declaratur. Sitiens enim
bibit in ſomnis, ſed, poſtquàm evigilave-
rit, laſſus adhuc ſitit. Porrò hoc non re-

creari, ſed laſſeſcere eſt; laborémque ma-
gis ebibit, quàm merum, qui, poſt potatio-
nes, laſſus litit; ut magis videri poſlit ſitim

Jac.I. 14.

lt ſüi

pum ve
Humm ve

tiata l
niis. A
nr ſpe
nind re
Ugo
epules
Chn d
enim c
Poralin
elurire
Putave
hantur
dere,
euperg
lie om
Montem
ſeſla
fa uͤ en
At frin
M. n i⸗

u ſam fu

latis.
ech

Mg

rdde
D Untari
Polſit .
Minn .
uhe ſetn
lun les dio
lſene. latas
iſ alt

nend
Moe
Mng, ne

lſi 3 le

i, lonern

—

bibiſſe, quâàm potu ſitim reſtinxiſſe. Audite
horum compotantium laſſitudinem, ſeram la-
Sap. 5. 7. Mentationem: Ambulavimus vias dificiles,
Iaſſati ſumus in vii iniquitatis: ſcilicèt; dùm
de torrente in via biberunt, ut ipfi jactave-
rant: Manducemus, & bibamus. Qui igitur
bibunt ſicut aquam iniquitatem, aurumve, non
tam ſedare noverunt ardorem, quain ſitim laſ-
ſitudineémque provocare. Quid verò eſt, quòd
hujuſmodi Comedentes, & Somniantes con-
Eccleßa- tra Sion pugnaſſe teſtatur Iſaias? Nimirùm
icorum temporalium ſitis iſthæc Eccleſiam opprimit,
nullaf: vaſtat; ſubigit; nullum ſæviotem hoôſtem ſu-
Avarits finet, quam Opum libidinem. Audiant hi D.
Hieronymum : Multitudo univerſarum gen-
tium, quæ dimicaverunt contra Montem Sion,
habebint quaſi in umbra, & nube, & ſomnio
noctis divitias, quas maturo interitu derelin-
quent. Eccleſiam autem Avaritià deprinmi, di-
ripique patet ex eo,; quòd cùm florere cœpit,
fidelium Opes pedibus premebat. Cuùm verò
Divitiæ à pedibus Apoſtolorum gradum fece-
runt ad manus Sacerdotum, facilè invaſerunt
Cor, cœperuntque dominafi; quæ pietati, &
fidei ſplendidâ iervitute ancillabantur. Poſt-
quàm Aurum deſüt jacêre ad pedes Apoſtolo-
rum; cœpit Eccleſia conculcari. Audiamus
SpesAuli. verſionem LXX. Eruntque, ſicut qui in ſom-
corum ſi. niis eſitriunt, & vomedunt; cüumque ſurrexe-
im nutu pint, vanum eſt ſomnium eorum: Et ſicut qui
Religioſas per ſomniuim ſitit, & bibit, cum ſurrexerit,

“ in Anla. adbuc ſitit, & anima ejus frußtra ſperavit? ſic
Aulici erunt Divitia omnium gentium „ quiæ militave-
. miſeri. runt contra Montem SGion. Nota in ſomnio inci-
nd pit ſitire, & bibere, ſed ſitis etiam poſt ſom-

hum vera eſt, & verè torquet. Itaque ſom-

ſer nnt niata ſitis perſeverat in vigilia, orta in inſom-
. 8. niis. Ambitio enim, & Avaritia in ſomno va-
lin næ ſpei enatæ, cruciant, etiam deſperatis ofn-
G ninò rebus. Notandum illud; fruſtrà ſperavit.
Nlitucl Ergo non verè comedit in ſomno, fſed potiùs
erirer epulas ſperavit. Non dicit fruſtrà Comedit;

8 cùm dizxerit, Efuriunt & Comedunt: Non
enim cibo vero, ſolidéque, ſed vanàâ ſpe tem-
poralium paſcuntur. At id, non edere, ſed
eſurire eſt,; cibum non fumere, ſed ſperare.

lecllin ,,

lim uft Putaveras Aulicos divites epulari? Non fagi-
n eprir nantur, at fruſtra ſperant. Videntur ſibi come-
iin enin dere, ſed brevi ſpem devofaſſe, non cibum
,lte ix expergefacti comprehendunt. dic erunt divi-
let, emm ia omnium gentium, quæ militaverunt contra
ren, A montem Sion. Sine verborum ambage Auro Sion
d benn obſeſlam Iſaias affirmat, ſi credimus LXX.
4. Eaee Pauperta, Qui enim primus Eccleſiam prodidit Judas ;
ſenr Red triginta argenteis ditatus eſt. Qui primi Eccle-
ae en,, ſiam fundaverunt Magi, Aurum ad pedes In-
4 el (9 fantis Domini abjecerunt. Undè non mirum 5
1 i , ſi Eccleſia deſignata inter pannos Salvatoris à
e; / Magis, edita in Cruce è nudo corpore lace-
ſettaht⸗ r6que Chrifſti latere, enutrita à Fidelibus vo-
iie , luntarid opum abdicatione, Divitiis concuti
1

“ ecleßa- Poſſit Avarorum. Non diù inter Opes benè vi-

vn Kiei edi- vet, quæ adolevit in Paupertate. Nam & Joan-
mun , de⸗ nes Sion, hoc eſt Ecclefiæ, plateas auro con-

ſtratas vidit in Apocalypſi, ut nullus ingredi

—
ing, e tne poſſit Eccleſiam, miſi Aurum calcet. Plateæ
1 non verd Sion ex Auro, ut ad gloriam perveniri non
dinane amemsur. poſſe diſcamus, niſi per Divitiarum compreſ-
R Piviis fſionem, atque contemptum. Laquearia Tem-
n enn Tenpore- plorum aurea videmus in terris, pavimenta
lwe n . lium eon. Marmorea. Verùm ſupernus faber ex auro pa-
Nene temptus. vinentum fabricatus eſt, ex cedro cupreſſoque
al en Csn. 2. Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum, Lib. XVI. 32 5

laquearia; ut Aurum conculcetut; immorta⸗
litatem in Cedro, in Cupreſſo mortalitatem
cContemplemur, ſublatis in Coelum oculis. Non
lutea pavimenta, ſed aurea; ne Mortis me-
moria, ſed Opes pedibus conterantur.

Inebriamini, & non à vino; movemi-
ni, & non ab ebrietate. Quoniam
miſouit vobis Dominus ſpiritum ſopo-
ris, laudet oculos veſiros: Prophe-
tas, & principes veſtros, qui vident
viſtones, opertet. Verſ. 9. 10.

Felix ſomnus à Deo immiſſus; qui ſine Conf ſa⸗
ebrietate Religioſis oculos claudit, ne de fu- vii blanas
turis ſolicitàâ indagatione vexentur. Quin & Theelogi
quoſdam vel Prophetas, vel Principes, pro- venales
tectionem vel futurorum præſcientiam vendi- on, ſntes
tantes operiet, ut non videantur, quandoqui- Cenſilis⸗
dem nec vident, quæ falsè præmuntiant. Non rii boni
Prophetas, ſed Prophetas veſtros, ait, qui neglecti.
Viſiones, non res vident ; operiet. Scilicèt simplici.
immittet Deus ſpiritum ſimplicitatis,; quo im- zas.
buti,; nec oculo mentis futura intuebimur; Solieituds
nec iis innitemur, qui ſuam nobis opem non erahtini.
defuturam promittunt; eòſque non adhibebi- pelieitas
mus; qui cùm videant Viſiones, res rerum- vera.
que eventa, quæ neſciunt, ingenti cum ſim- p,etectio⸗
plicitatis detrimento enuntiant. Qui quidem zes negii-
ſimplicitatis Spiritus, Spiritus dicitur ſoporis: gens.
quòôd ſcilicèt ſoli quiete fruantur, qui cæcita-
tem hanc & manu Domini hauriunt, divina
Sapientiâ temperatam. Et ſanè foporis Spiritu
non fovebitur, qui oculos claudere recuſabit.
Callidus emm & curioſus, vagus & ſciolus
non dormitabunt, neque dormient; utinam
& Dilectam non exfuſcitent. Pergit Iſaias. Et
erit vobis viſio omnium, ſicut verba libri ſig-
nati, quem cuùm dederint ſeienti literas, 4
cent, lege iſtum: Et reſpondebit, Non poſum:
ſignatus enim eſt. Et dabitur liber neſcienti li-
teras, diceturque ei, lege: Et reſpondebit, neſ-
cio literas. Felix ſomnus, cæcæ Obedientiæ ledless
parens; qui omnia, veluti ſignata, adorabit, tia cæca.
& tam à ſapientibus, quam ab inſipientibus pes pro-
futura legi non poſſe ſtatuet, reſervatis omni- videntid:
bus Majorum providentiæ.

Iſa. 2974
II. 1 2.

Labis ſuis glorificat me: Cor autem
ejus longe eſt à me: & iimaerunt
me mandato hominum, & dostrinise
Verſ. 12.
Jure conqueritur Deus humano præcepto Amors
timeri ſe, cùm nobis à natura ejus timor in- duci non
ſitus ſit. Non Deus, at Homines timentur 3 Weres
cùm propter hominum reverentiam, Time-
tur Deus. Nam; qui ideò Deum timet; quia
Veretur Homines, cùm non verebitur Homi-
nes, Deum contemnet. Qucod apertè indè col-
ligitur, quòôd Tſaias paulè poſt addit hic:
uorum ſunt in tenebris opera, & dicunt Iſa. 252
QOuis videt nos, & quis novit nos? En quomo- 155
dò ad ſolum aſpectum hominum ſe componunt,
qui timent Deum mandato hominum. Periſona-
ta iſthæc Juſtitia evaneſcit, cùm non videt ſe
videri; nec diu Juſtus erit, qui Juſtitiam fa-

. . . —. „ 3
cit, ut videatur ab Homiribus. Septuaginta le- poeri⸗

gunt: fruſtra colunt me, docentes hominum Inientio
Præs bra vas

Ee.

326
præcepta, atque dAoctrinas. In Politicos longus

hic textus invehitur, quorum os Cœlo mili-
tat, cor verò Divitiis, Gloriæ, Dignitatibus

ancillatur. Privatæ rationes procul ablegan-

dæ, niſi fruſtta colere velimus Deum, qui ut
vitulos labiorum non rejicit, ità incruentàâ
cordis victimàâ delectatur.

Væ qui profundi eſtis corde, ut & Do-
mino ahbſoondatis conſilium, quorum
ſunt in tenebris opera. Verfſ. 15.
Conſcien-

tia ape-
rienda.

Retegendam conſcientiam Superioribus Pro-
pheta ſuadet, nam quod illos latet, Deo
abſconditur. Erravi, non Deo, ſed à Deo
abſcondi dixit conſilium Iſaias. Non enim Deo
ignotum erit, quod tegis, conſilium; ſed à
Deo abſcondes, procul illud removendo ab
ejus Providentia, ſine qua non complebitur.
Septuaginta vertunt: Væ, qui profundum con-
ſilium faciunt, & erunt in tenebris opera eorum.
Credideras occulto conſilio ad honorum faſti-
gia te conſcenſurum? Falleris: Profundum fa-
cis conſiium, quò magis detraheris præceps
in pulverem, quam ſublimis eveharis ad ſo-
lium. Lucem expectabas ex conſilio tenebris
involuto? tenebroſis operibus vives inglorius.
Non ergo tua te prudemia extollet, ſed pro-
fundo conſilio demergéris. Amano & Abſalo-
ne quid prafundius, quorum confilium per
alienas rumas ad cumen ſibi viam conſtrave-
runt. Verùm uterque profundo conſilio miſe-
re deprefſlus, non altus regnavit, ſed ſubli-
mis pependit: Abſalom laquei, Aman pati-
buli ſtudiofi architecti, ſuarum calamitatum
tragœdias ediderunt. Abeant peſſum Profun-
da Conſilia, quibus nonniſi ad patibula ex-
tollimur.

Pabititi.

Et audient in die illa ſurdi verba li-
bri: O& de tenebtris & caligine ocu-
li cæcorum videhunt. Et addent mi-
tes in Domino latitiam, & paupe-
res homines in ſancto Hrael eéaulta-
. bunt: quoniam deſfecit, qui præva-
lebat. Conſummatus eſt üluſor: &
ſucciſi ſunt omnes, qui vigilabant
ſaper iniquitatem. Verſ. 18. 19.
20.

ratio: Dei ſermones audiet, qui fabulis obſur-
vis ſemen. deſcet. Sepi aures tuas ſpinis, inquit Salo-
sermoni mon: & Verbi ſemen cecidiſſe inter ſpinas,
vanifa- didicimus ex Evangelio. Surdorum eſt Ver-
Kidium. bum Domini; qui & Cæci orientem lucis
ternæ contuentur. Oritur Divina lux ad il-
luminandos eos, qui in tenebris, & in umbra
mortis ſedent, ad dirigendos pedes eorum in
viam pacis. Neſcio quomodò ſylvarum, mon-
tiümque umbræ puriorem lucem pariunt: &
ipſe Deus, qui videt omnia, viſum ſe iri per
Pl. rv. I2. caliginem ait. Poſuit enim tenebras latibulum
Juunm. Undè non- immerit S. Hieron. ad cali-
ginem ſolitudinis nos cohortatus exclamavit
Ibid. 10. hic: Moyſes, ut intelligeret Deum, in nubem,
& caliginem ingreſſus eſt. Et caligo ſub pedibus
Religisnis éjits. Ideôque nihil mirum, ſi ad æternum So-
munis lem, ſub cujus pede caligo, non perveniatur
vitiers. niſi per tenebras. Ambulatur enimverò per ca-

Oliva

liginem ad eum, qui ambulat in caligine. Et Exrerciris
de tenebris & caligine oculi cæcorum videbunt. Piriia-
Non ſatis eſt in umbris eſſe, ſed inſuper cæcu- dgè.
tire oportet in caligine. Nam plerique obliti us me
ſe tenebras ſubiifſe „ne viderent, circumſpice- mili,as.
re volunt in caligine: ſed non Hi de tenebris Tibula.
mutuabuntur lucem, verùm Oculi cæcorum * dacit
videbunt. Deum is videbit in Solitudine, qui ad Deum.
Cæcitatem amplectetur. Sacciſi ſunt omnes, Simplici
qui vigilabunt Iſuper iniquitatem. Proh ſcelus! tas.
non diem modò contaminare conſueverunt Cacitas
atrocitate facinorum, verùm etiam noctes tra- Tancta.
ducunt inſ-omnes, vigilaturi ſuper iniquitatem.
. I . . erna
Magna enimverô Supellex iniquitas, ſuper tantkn,.
quam excubandum ſit. Perdes te, cum ſerva-
veris illam. Quam multi excubias agunt, ne Peccatori
iniquitas deleatur, imòô vigilant meditando, eseias.
quo modo propagetur! Vigilant ſuper impie- Ocina-
tatem, id eſt, vigilant, ut obdormiant in tio.
morte; ſolicitéque ſervant, à quo prodentur. Hakitus
Erumnas ſuas tamquam theſaurum cuſtodiunt; "ali.
& labori vigilias addunt, ut mortalem ami- Inientie
mmæ ſoporem tueantur. An non ſtulti, qui rsv,
ſervitutem vigilüs defendunt? An non ſerv,
iniquitatis excubiæ?

Cum viderit ſilios ſuos, opera manuum
mearum, in medio ſus ſanétiſicantes
nomen meum, & ſanbtijicabunt ſan-
btum Jacob, & Deum Irael pradi-
cabunt: Et ſcient errantes ſpititu in-
telletum, & muſſitatores diſcent le-

em. V cri. 23. 2 4.

Septuaginta. Et ſcient errantes, uberiùs Conſela-
vertunt: Et ſcient, qui errant ſpiritu, intelli- vee Dei
. . . . 47:¹ &
gentiam & muſſitatores diſcent Obedientiam : Neniur.
& linguæ balbutientes dilcent loqui pacem. Filii
Aicen Jacob, ſed opera Domimi ſunt, verbi
ominmi Nuntü. Porrò Legem diſcere nihil eſt
aliud, quàm diſcere Obedientiam. Pacem au-
tem loquentur non quæcunque Linguæ, ſed Cencio-
balbutientes; ſcilicèt tardiores ad murmura- ?ator ves
tiones, non luhbricæ. Non ergo in vano Elo-“.
quentiæ apparatu Pax, ſed impeditior Lingua
diſcet loqui Pacem. Nota: non dixit, diſcet
Pacem, ſed diſcet loqui Pacem. Longè enim
antè in corde ſcit Pacem, quaàm ſciat illam ore
verſare. Non Pacem tunc priméò intelligit, ſed
primòô tunc loquitur: ſub ſilentio enim balbu-
tientis Linguæ Pacis opes ſervabantur, quas
ad profectum animarum diſcit effundere.

EX CAP. XXX.
ISAI K.

Væ Filiü deſertores, dicit Dominus; us
Jaceretis conſilium, & non ex me;
& ordiremini telam, & non per ſpi-
ritum meum; ut adderetis peccatum

ſuper peccatum. Verfſ. I.

Tiam deſertores Filios appellat, nec Fi- peidnc
lios abdicat Pater abdicatus. Dura concor- erngs he⸗
dia, Filii, & Deſertoris. Cur verò Deum Filii

dereliquerunt? Ut facerent conſilium ſine eo, qui Dei /

vocatus eſt Magni Conſilii Angelus. Conſilium riuordis.
. autem

.catores

/ a
l
rhi (

4 m
lione

ſici.
er. ⸗
mi pen.
e05
ſed
non
tur:

QOu
f.
1*

lNtin. N
ſul ſis,
zulik geclin
Lantu
is elt
eſt,

ch Kamtm

ickhe Pteta
dufit hetu
eſtin
ni eſe
do, B
Tin
imper,
aperte
cal. 4
tit, ut
lter int
Gum 4
Uufter. n.
uin he⸗ Ne

hiit,

.
.

Plorare
Cezle
an
Keyr
hto!
eckes
Ulrr
(o
Mon ſt
„ Menſas
o. e
92 hibu
ut, a 4
birg. COlec⸗
limng 10, ſe⸗
nbr⸗
Eun

e, 4

iectieo alltem Politicorum telam dicit, quòd ingenti
Statés labore conficiatur, ſed indecoro fructu. Abſ-
miſe * Ccondere enim nos tela poteſt, defendere, ar-
“ astione. Maréve non poteſt. U ordiremini telam. En

Politici. Oculata malé Sapientum prudentia textrinis
Xierno- implicata. Divinum ſapere ſuis ſibi aſtutiis
rum obliti perſuaſerant: ſed, cùm orditos illos telam au-
dio, tanquàm mulieres derideri contemplor;
eos ex muliebri opere non Sapientes dico,
ſed Fœminas. Quin & ipſum mulieris opus
non abſolvifſe, at inchoafle tantuùm perhiben-
tur: Et ordiremini telam.

Qui ambulatis, ut deſcendatis in Egyp-
tum: & os meum non interrogaſtis:
Iperantes auxilium in Fortitudine
Phataonis; & habentes ſiduciam in
Umbra Dgybti. Er erit vobis For-
titudo Pharaonis in confuſionem: &
ducia Umbræ Dgypii in ignomi-
niam. Verſ. 2. 3.

oln,

Amnh,
Confden- Non ergo tam pronus in 5Ægyptum deſcen-
tia in ho- ſus, ut itineris peregrinationiique moleſtiæ
g Nnnn minibni: declinari poſſint. Sed ambulant, & defati-

gantur in ipſo etiam deſcenſu, qui inexper-
tis eſt arduus. Ambulant in Ægyptum, i
eſt, ad rumnas ipſi ſuas properant, &
falsd quâdam Umbr provocati irruunt in
flammas. Quis ſelicius Filiis Jacob deſcendefe
poterat in ͤÆgyptum, cibo recreandis ſub
imperio Fratris? At citò frumentum verſum
eſt in paleas; brevi ſervierunt, qui regnatu-
ri deſcenderant. Non ergo Egypto, Mun-
do, Regibus fidendum, quorum protcctio
ruina, quorum infulæ opprobfia, quorum
imperium ſervitute tandem concluditur; ut
aperté habes tum hic, tum apud Jeremiam
Cap. 42. Redeamus ad initium: Qui ambula-
Zis, ut deſcendatis in Agyptum. Miratur Deus

Electio
Statis Fe-
liris atis
deseptrix.

Knt,
lcere nihli

er. . .
lnot iter inſtrui poſſe in .gyptum „ undé füugien-
umn- dum ſoret, tantarum recordatione calamita-
nl Conßden- tum. Ergône ambulas ad compedes, vincula-
nfut tia in ho- que expedito curſu venaris? Pergamus &
e minibus. 8

nos; Häabentes fiduciam in Umnbra gypti.

nc Dignitas Quid inſipientius, quàam ab Umbra opem im-
1 lug ³Deo. plorare Soli infeſtos? Umbra WTgypti occidet,
nu ER Cœlum non ſplendeat. Memineris ergo ipfam,
unl uam ſperas, Umbram & Cælo eſe. In Umbra
ipeinit⸗ PEgypti. Honorum lucem præſtolaris ab .-
Telt, 2 gypto? Umbra eſt. Stultè igitur lucem ex-
eKunden. Pectas ex Umbra, quâ obſcurari poteris, il-
luſtrari non poteris. Rursus; in Umbra £-
—,— gypti ſperant, qui redeunt in Agyptum;
quòd Felicitas, quam aucupantur, Felicitas
XX non ſit, ſed imago Felicitatis. Non Regem
Prrenſas, vel Fortunam, ſed eorum Umbras,
Aulico- quibus deluderis: Habentes Rduciam in Un-
Be bra Egypti. Hinc ſæpe Apoſtatæ Um hras ſe
Dinmmis Tenpora⸗ conſectatos queruntur, quòd non in gyp-
“ lia vana. t0, ſed in imagine Egypti ſtultè ſperaverint.
1 8. mbra, mihi credite, eſt, quam vos loli-
4 nfl⸗ dum Corpus putatis; nec Fortuna arridet vo=
i um bis, ſed Umbra Felicitatis irridet.

Ethicæ Comment. Tom. VI.

Sromatum, Lib. XVI.

327

In terra tribulationis & anguſtic leæ:
na, & leo; ex eis vipera & regu-
lus volans: portantes ſuper hume-
ros jamentorum divitias ſuas: & ſu-
er gibbhum camelorum theſauros ſuos
ad Bopulum qui eis prod' ſe non po-
terit. Agyptus enim fruſtra & va-
né auxiltabitur. Ideo clamavi ſuper
hoc: uperbia tantüm eſt, quizſce.
Verſ. 6.

In terra tribulationis Leo; quòd Fortes Tribala-
evadant homines inter Calamitates. Ex Leo- zio prodef
ne Vipera, & Regulus: quòd videlicèt, in-
quit Hierony mus, de malis Parentibus pejo- Filiorum
res generati ſint Liberi. Portantes iper hume- edazatio.
ros. Licèt jumenta ofiuſta Divitüs ſint, He- Avari
bræi mihilo minus Divitias, Lheſauroſque por- infelices.
tare dicuntur. Cameli namque Dorlo, Ju- Laber Sa-⸗
dæi Corde opes geſlabant; graviuſque pre- ularium
mebantur Auro Avari, quam Jurnenta. Un- Sa vi.
de non immeritò Iſaias hanc tranſlationem Felicitas
Hebræorum narratufus præfniſerat dicens: *Wera.
Onus jumentorum Auſtri. Scilicét Jumenta ap-=- IIa. 30.6.
pellavit Judæos, quos mox portaſie theſauros
jactat, etiamſi alienis humeris impoſitos. Cui Ambkitie
verô deferunt theſauros? Æ gyptiis. Undè Ralta.
alias abſtulerant Moyfſis conſilio, illè nunc re-
deunt cum theſauris. Emunt fuis theſauris
ſervitutemn, pretiümque faciunt calamitatibus
ſuis. Innumeros videmus, compedes ſibi Au-
ro comparafe, qui in Patria Domini patri-
monia dilapidant, ut ſerviant in Aula. Quam
benè iis convenit poſirema hujus textus re-
prehenſio! Udes clamavi Iuper hoc: Superbia
tantum eſt, quieſcé. Verùm audiamus ex Hie-
fonymo;, quid contigerit Hebræis fugientibus
à bello in EÆgyptum. lIerunt ad Populum, qui
eis prodeſſe non potuit dicente Jeremiä, quòd
traderet Dominus Pharaonem Vafre kegem W- Cenfden⸗
gypti in menum inimicorum ejus; & conſume- ia in bho-
rentur omnes viri Juda, qui erant in Terra W.- Wiwibus.
gypti, gladio & fame uſque ad internecionem.
Vitaturi Hebræi gladium Nabuchodonoſor fu-
giunt in Egyptum, ubi nec gladium decli-
nant, & fame perimuntur. Durum eſt effu-
gere manum Omnipotentis, ſtultius ad E- Tribala⸗
gyptios confugere: ubi enim te incolumem en ve-
fore confideras, gladio, faméque confoſſus “aα
occumbes. Pra ſtolare itaque cum lacrymis ſa-
lutare Dei, neque unquam innitaris Poten-
tibus, ne deteriùs torquearis in £gypto,
quam intra mœnia Sion torquendus fueras.
Notandum verô, ibi fame interire, quò Ja-
Ccob in copia Frumenti victurus deſcenderat.
Nimirum Æ gyptus annonam fuppeditavit
ſperantibus in Deum, fugientibus Flagellum
Domini Famem pro cibo miniſtravit. Sic Jo-
nas carcerem in undis reperit, cùm fugit à
facie Domini. Sic Abſalom iis potifſimum ca-
Pillis comprehenſus eſt, quibus oculos alliga-
verat matronarum.

Ee 2

Loqui-

328 – Oliva

Loquimini nobis placentia, videte no-
bis errores: Auferte à me viam; de-
olinate à me ſemitam, ceſſet à fa-
cie noſtra ſanédtus INrael. Propterea
hæo dicit Dominus ſanétus IHraël:
Erit vobis iniquitas hæc ſicut interrup-
tio oadens, & requiſita in muro ex-
celſo; quoniam ſubitò, dum non ſpe-
ratur, veniet contritio ejus. Et com-
minuetur, ſicut conteritur lagena ſi-
guli contritione prævaliddâ. Verſ. 10.
II. I2. 13. I4.

Adula- Palpari volunt à Paſtoribus Populi: præci-
zores. puè verô duplicem amoliri cupiunt obicem:
Viam à pedibus, ſanctum Iſraël ab oculis. In-
don A- ſana petitio removendi pedes à via „ non au-
Flarit ferenda via à pedibus. Nimirùm impiis ſatis
nimis non eſt, à via errare; obſtrui etiam iter pe-
blandi. tunt, ne ambulantium ardore vel provocentur
Irriſores ad curſum, vel ad ruborem impellantur. Viam
rain, ſubmovendam curant, ne cæteri currant, ip-
epidi. . . . .
olinat, ſis torpeſcentibus. Quin ſanctum IIraèl tolli
Theologes pétunt à facie, ne exemplo, pudorive ſit. At
corrumpe- cur potiùs oculos ipſi non avertunt à ſancto;
reſata- ceſſaàntque ab eo, quem ceflare poſcunt à ſe?

Trsnpt⸗ Enimverô tanta Virtutis vis eſt, ut etiam oc-
ena., (cluſis oculis pateat; nequeântque non videre

ſanctitatem impii, etiamſi ab ea viſum defle-
ctant, niſi fortè extinguatur. Punitur à Deo,
hoc eſt ab impietate ſua plectuntur impi, quæ,
labantem imitata murum, eos opprimit, aà
quibus exſtructa eſt. Non mumuntur iniquitate
peccatores, ſed opprimuntur, lacerâtque eos
celſitudo prona in ruinam. Quæ ruina eò gra-
vior, quò inſperata imparatos offendit. Lage-
næ quoque comminutæ comparat Felicitatis oc-
Scientia caſum. In qua comparatione perſpicimus, alie-
ſine ſpiri- nis commodis Principes inſervire, quemadmo-
i dùm lagena non ſibi aquam haurit, & ſervat.

Sa gtr. Illud etiam noto; impietatem lagenæ confer-
„l ri, quæ concreſcit in igne, undis ancillatura.
Ingrati Formatur lagena inter flammas, ſed aquis fa-
Dee. mulatur: ideò non indigna ſupplicio, quòd
Felicitas .

ignibus ingrata, eos ſæpe reſtinguat aquas mi-
niſtrando. Hi notantur hic, qui in Religione
doctrind, prudentiâque exculti, ed mox vel
utuntur in Temporalibus, vel abutuntur in
Religionem. Propriæ ſtudent gloriæ à Divina
gloria efformati, Deique hoftibus militant à
Domino bellum edocti. Audiant ejuſmodi La-
genæ ſupplicium: Et non invenietur de frag-
mentis ejus teſta, in qua portetur igniculus de in-
cendio: aut hauriatur parum aquæ de fovea. La-
guncula, dùm integra eſt, quæ ſervit, fracta
ignem aliquando continet: ità impii in Adoleſ-
centia firm valetudine robuſti Mundo ſe di-
cant, imbecillis, adversiſque impetiti, con-
fugiunt ad Deum. Verùm itaà comminuentur;,
ut nec aquam continere, nec carbones portare
procraſti- poſſint; ſed Mundo contemptibiles, Deo in-
natio. viſi computabuntur in ſtercore. Multi, dum
Infrmi. Cruci affiguntur, fugiunt ad Crucifixum, cum
as qG luctantur cum Morte, Vitam invocant: ve-
Mors im- rum nec Crucifixis currere licet ad eum, quem
piorum. oculis ſuis avolare fecerunt; nec in Lectulo
invenitur à Sponſa Chriſtus non quæſitus in
Throno. In horto quæri debuiſſet inter aro-

noxia.

mata, non inter dolores in lecto. In lectulo Can. 3.1.
meo per notctes quæſivi illum, & non inveni. In
lectulo, inquit, non in lecto: tunc enim quæ- Trilnla-
rere Deum incoœpit, cum abbreviata eſt Feli- tio durir
citas; anguſtiæ illam lelti cempulerant ad Deum: ad Deum.
at fruſtra quæſivit in lectulo, quem in lecto Singula-
ſpreverat. Niſi fortè affirmemus, à lectulo ab- ritates.
fuiſſe, qui ſingularitatem ſonat, addito meo.
Deus iis non appropinquat, qui à Ccæteris ſe-
parantur.

Si revertamini & quieſcatis, ſalvi eri-
tis: In ſilentio, & in ſpe erit forti-
tudo veſtra. Verſ. 14.

Non quieſcunt, qui peregrinantur à Domi-
no, ideò enim & reverti eos jubet, & qui- Deum de⸗
eſcere. Diuturno itinere, vilique labore exa- erentes.
gitatus eſt Filius ille perditus, a Patre transfu- Tepiditas
ga, ſiliquarum mox appetens. Fortitudinem 5eſt fa-
autem noſtram non in vociferatione, ſed in ſi- vorem.
lentio ait victuram. Non fortis, ſed imbellis
animi eſt Linguam exercere, quam ſi cuſto-
dierit, procul dubio non vincetur. Garrulum
itaque nihil mirum ſi triumphare videmus a
vitiis, cujus fortitudo langueſcit in ore. Sep-
tuaginta legunt: Cum reverſus, ingemueris;
tunc ſalvus eris, & ſcies, ubi fueris. Non dif-
ferunt ergo, Quieſcere, & Plorare, Fortem Vocatio-
eſſe, & Scire, ubi fueris. Tranquillitas in la- 7“ bene-
crymarum tempeſtate naſcitur: Et recordatio begtzeg.
periculorum, quæ decurrimus peccando, for- ia verz.
tiores reddit ad vitanda futura. Qui enim in Lapßi op-
Divino lumine collocatus intuetur damna pec- timi fent.
cati, promeritum ignem, amiſſam gloriam,
planè ſceleribus non cedet.

Et dixiſtis „ Nequaqum, ſed ad equos
fugiemus: Ucoô fugietis, & ſuper ve-
loces aſoendemus: Ideò veloces erunt,
qui perſequuntur vos. Verſ. 16.

Dementata Militum Prudentia, quorum peiira,
Aſtutia evadere credit Deum, ſi Equos aſcen- Confiden-
dat. Vos Equis utimimi, ſed Hoſtes pernices tia in ho-
erunt. IIIis proderit curſus veſter; ideò enim S
veloces erunt, quia velociter fugietis. Suaſe- i,num
rat Iſaias, ut in ſilentio & ſpe quieſceretis; fans.
vos autem ſtultâ inflati Sapientià maluiſtis E-
quis fidere, quàm Oraculo. Verùm equitando
pernicitatem hoſtium exſtimulabitis.

Mille homines à facie terroris unius; &
4 facie terroris quinque multi Jfugietis.

Verf. 17.

Septuaginta vertunt: Mille ad vocem unius Conſtlia-
Jugient, & ad vocem quinque Jugient multi. rii impii.
En umus vox, impium conſilium quot fugat
& caſtris Dei. Nimirum Judæi hi, ut notat
S. Hieron. & dixerat Iſaias, jam deſcende-
rant in ͤÆgyptum, ubi ſolà Aſſyriorum vo-
ce expugnantur. Religioſi ſibi certò perſua- Familis-
deant, vel unius Aſſyrii voce vincendos, ſi ritas ani
fugiant, & commorentur in Ægypto. Peſtem det 6r
ſecum vehit lingua Sæcularium, qu mille ir angi
uno eodémque ictu interibunt. Quòd ſi ſequi optimi.
volumus vulgatam; A facie dicamus fugari .
terro-

nl le
mi Mile

Delun
Suu:

N

pjer.

6 beat

lniſr
u. Winun
ititſe vero!
14ta.
Non
luſle gantll
Sur De in dio
*mn gali
wt, O .
abſ.
futuro

Mnf Nuntia

ek. I
tos,
Dei
les ne
ſt un

4
ie
bit
t
tai.

ſtis

„

Ule dele,
liu, deliei

lin necefl
4

licge

, unn
.
1 abbre

nmf. e
ſar e

1

n

hr.
1 eß
Deen
Mere
lrere
um
Onera
iite

.h
e .N
. i
hun ih
fo
tin

nii

M An

7

luts
meota

„,
7
iſen

un en i
luung, 4

Pert
hi, u
n
NNN

7

.

terroris unius. Facies exemplum ſignificat,
quo non minùs quàm voce turpiter captiva-
mur. Pro voce quinque quinos Senſus hominis
hic intelligit Hieronymus, quibus non cuſto=
ditis, facilis victoria ab hoſtibus ſtat.

Propterea expectat Dominus, ut miſe-
reatur veſtti, & ideò exaltabitur par-
cens vobis; quia Deus judioi Domi-

nus. Verſ. 18.

PDei miſe- Parcet, quia judicii Deus eſt. Quid faciet
ricordia. Miſericors, ſi parcit Juſtus? Non repugnat
Dems * LDeum efle judicii, & parcere.

altatir
cum bar- D
cit. Beati omnes, qui epeäétant eum. Popu-
lus enim Son habitabit in Jeruſa-
lem. Plorans nequaquàm plorabis.
Verſ. 19.
Cure ſu. Enigmata, non verba iſthæc ſunt. An
perſtae. mirum, Populum Sion habitare in Sion. Quid
Religioſus 1.
i, Aais. Verò tam incredibile factu, quam plorantem

non plorare? Verbo: Sæpiſſimè corde va-
Conſola- gantur extra Jeruſalem accolæ Sion. Quibus
ziones Dei in Sion complorantibus lacrymæ vertentur in
vere gaudium. Vel certè; Plorans nequaquàm plo-
Serietas. . . 8
rabis; Quòd Gaudia plorantes maneant in
futuro ſæculo, quemadmodum Væ iis an-
Servire nuntiatur, qui rident. Denique, Beati om-
Peo feliv. nes, qui expetctant eum. Ipia ſpes beatitudo
eſt. In aula quidem expectantium unus bea-
tus, ſuper quem cadet corona: at in aula
Dei, beati omnes, qui expectant eum. Om-
nes namque Reges, etſi Regnum Cœlorum
ſit unum.

Ad vocem clamoris tui, ſtatim ut au-
dierit, reſpondebit tibi. Et dabit vo-
bis Dominus panem aröätum, &
aquam brevem. Verſ. 19. 20.

Oratio Itâne exaudit Deus? Clamori noſtro facit
exaudi- ſatis ciborum imminutione. Planè Miſeretur
r e Veré, ſi neceſſaria tantùm largiatur, ſubmotis
ralitai. deliciis. Præfocamur abundantid, paſcimur
Statu: neceſſariis. At Hieronymum audiamus. Evan-

medioeris. gelicus ſermo prædicitur, qui pro lacinioſis Le-
Pelicitas gis obſervationibus, atque mandatis, in uno
noxia.

verbo recapitulavit omnia. Diliges proximum

Amore . .
duei, tuum ſicut te ipfum. Conſummatum enim &
Vaio. abbreviatum ſermonem fecit Dominus.
Charitas.
Regula- . .
rum mul- Et erunt oculi tui videntes præceptorem
tiplicitas. tuum: Et aures tuæ audient verbum
Poſt tergum monentis: Haæo eſt via,
ambulate in ea. Verſ. 20. 2 I.
Vox Ex. Ante Chriſtum rarò vidêre Judæi Doctores

en plorum ſuos facientes, quæ dicebant. At Chriſtus vi-
ſus eſt, & poſt tergum monuit, quia præivit
Exemplo. Et hæc vera ratio docendi eſt, im-
Pſal.z. 8., plere, quæ dixeris. Hine David: Exurge in
præcepto, quod mandaſti; & Gnagoga Populo-
rum circumdabit te. Id eſt, furge ad ferenda
onera, quæ imponis, & reliqui tuo Exemplo
incitabuntur ad Legem.

Ethicæ Comment. Tom. V I.

Stromatum, Lib. XVI. 3 9

Et contaminabis laminas ſeulptilium ar-
genti tui.. . Er dabitur pluvia ſemi-
ni tüo, ubicanque ſeminaveris in ter-
ra. Verſ. 22. 23.

Amolitio Idoli imbrem evocat & Colo: ut Tribala-
tandem intelligas, non ab Idolo ſperandam es e
ubertatem, quæ poſt deſolationem Sculpti- Pelictrg
lium, a Domino tribuetur. Apertius Septua- à Deo.
ginta. Et contaminabis Idola deargentata &
deaurata“ oomminues ea. Tunc erit pluvia Conkden-
Jemini terra Ic. Fruſtra ſperas à Simulacro;, e,,„
quod colis, id impetraturus diffllato. Verùm
unum noto, laminas dici ſculptilium argenti HRemines
tui. Vidéſne etiam Idola illius dici, qui ea *“** 5,
colit? Servi ſunt obſequentium, qui honora- e, g,-
ri cupiunt: magis eos colunt, quàm colantur mlatisnis
ab jis. Non ergo magnum eſt Idolum eiſe, & Glerig
cùm Ægyptus Cepas, Allia, & Rapas ado- vanæ cas-
raverit; Romanique Febri, Culici, Pallori bidi.
Templa dicarint: præſertim cùm non fſculpti-
lium dicantur Homines, ſed hominum Idola Felices
eſſe teſtetur Iſaias. Et contaminabis laminas hon ſa-
ſculptilium argenti tui, & veſtimentum confla- berbzenes
ptilium argenti tui, SS
tilis auri tui. Facilè aurum effunditur, dum- vincis A.
modô in Simulacrum, quod adoretur, diffle- varitiam
tur. Aaron quidem crediderat ad exſtructio-
nem Vituli non faciles præbituras mundum
muliebrem Hebræorum uxores. At decep-
tus eſt; Superbiæ namque ceſſit Avaritia, lu-
benſque Ornatum profundit, dummodò Ado-
randus proponatur. Erravit tamen; nam Au-
rum ſemper adoratur, etiamſi in Idolum non
confletur.

A vocçe enim Domini pavebit Aſſur Vir-

94 pereuſſus. Verl. 31.

Vox timetur, ſi Virgâ inſtruatur. Cæte-
rùm erras, ſi Præcepta ſervanda credis, miſi
per Virgam voci tuæ dederis Vocem virtutis.
Tubâ Leges evulgantur, ut meminerint Ar-
morum, ſi Legum obliviſcentur. Ità in Sina
fulmina, fumus, & coruſcationes, dum Lex
conſcribitur. Inanis Paſtorum vox Baculo de-
ſtituta. Pavebit Aflur Vocem, ſed percuſ-
ſus Virgà.

Se veritas:

EX CA P. XXXI.
ISAI E.

Væ, qui deſcendunt in gyptum ad
auailium in equis ſperantes .Et
non ſunt oonſiſi ſuper ſanöétum Iſrael..,
Dgyptus Homo & non Deus: &.
Equi eorum Caro & non Spiritus:
& Dominus inelinabit manum ſuam,
& oorruet Auxiliator, & oadet oui
Ppræſtatur auailium. Verſ. I. 3.

Pertè vetat Deus homines in Hominibus
ſpem collocare. Irridet confidentes ſuper
Tgyptum, & rationem reddit: Egyptus Ho-
mo, & non Deus. Vana autem ſalus hominis.
Ee 3 Ad-

Confiden-⸗
tia in ho⸗
minibiss,
Pl. 5y9. 13.

330 —
Advertis autem, quaàm diſſimili ratione Deus
pugnet. Vulneraturi brachium attollimus, Do-
minus verò manum inclinat. At vulnerantem
non lego, nec vulneratum video, etſi ruinas
audiam. Dicam, quod ſentio. Inclinat Deus
manum, cùm manum ſuam temporalibus re-
fertam nobis tradit, quæ dum avidius accipi-
mus, præ pondere ruimus, & ita noſtri ſup-
plici avidi delibamus è& mann Domini cum
opibus caſum, & oppreſſionem. Felicius ſa-
née Felicitate caremus, qui inclinatà manu Do-
mini, in qua divitiæz & gloria, onere For-
tunarum obruimur.

PFelicitas
noxia.

In die iälla abjiciet vir Udola argenti ſui,
& Mola auri ſui: quæ fecerunt vo-
bis manus veſtræ in peccatum. Et
cadet Aſſur in gladio non viri; &
gladius non hominis vorabit eum.

Verſ. 7. 8.

KRenovA-
zio.

Eccleſia-

Projice Idola, ſi victoriam concupiſcis.
Non ſtabis coram hoſte, ſi coram te ſient
. Dii tui. Vincendum aurum, ut ferrum vin-
Kica lis E „
riſaidio Cat. Cadet Affur, ut primum corruent Si-
Avariiia mulacra. Porrò Vir projiciet; difficillimè à
odio prof- Foœminis Idola Auri, Ornatus ſcilicèt, con-

sitr., temnuntur.
Tentatio-

num re-
medium.

EXx CA P. XXXII.

ISA I. E.
ce cum Juſtitia regnabit Rex. Verſ. I.
Iuſtitia. Initio capitis Juſtitiam Regnaturam cum
Rege Propheta confirmat. Regnabit Rex,

ſed non iolus; cum Juſtitia Regnum par-
tietur.

Er erit vir, ſicut qui ahbſconditur à
vento, & celat ſe à tempeſtate: ſi-
cut rivi aquarum in ſiti: & umbra
petra prominentis in terra deſerta.

Verſ. 2.

Sub allegoriam quis debeat, & qualis eſſe
Zelus we- Chriſti operarius deſcribitur? Abſcondi debet
rus ani- à vento vel Gloriæ, vel Levitatis. Sibi in-
marum. terdàùm vacet, alios curaturus; ſuæque non
incurioſus alienæ ſtudeat Saluti. Non ſemper
in ſolitudine, nec ſemper vagus; ſed ſicut qui
abſconditur à vento, modò domi, modè in fo-
Zelus ſibi ro verſetur. Nicut etiam rivi aquarum in ſiti.
vacet. Non importunè, neque ſine neceſſitate, ſed
Religioſus indigentibus præſtò ſit, quemadmodum Aqua
in Aula. ſitienti. Optent, petantque nos, non à nobis
Familia- ultrò populi expetantur. Aula nos ſitiat,
ritas eum non nos illam: alioquin fons ſitim ſitiret.
arer:. Prætereà, non ſicut Piſcina, ſed ſicut rivi
. aquarum, non moremur cum externis otioſi;
Zelus ni. curramus ſemper, ut intelligant, alienum à
hil queras nobis otioſum per noſtrum curſum inquiri,
proximiſque potum non extorquere, ſed pro-
pinare. Umbram quoque prominentis petræ
referre debemus, auxihum præbendo, fola-
tiumque oppreſſis. Umbraculum non Soli, ſed

Intentio
gebta.

Oliva

Miſero debemus. Apertius ex tranſlatione L XX.
Et erit homo occultans ſermones ſuos: & abſcon-
detur quaſi ab Aqua quæ ſertur: & apparebit
in Nion ſicut ſluvius currens, inclytus in terra ſi-
tienti. Si inclytus apparere vis, decurre in
terra ſitienti, alioquin conculcaberis, atque
arceberis tanquàm rapiens, & diruens. Abſ-
condaris etiam, & in Sion tantùm explices Teluspre-
opes cordis tui. Davidem lego ad Saülem non s'e
non intraſſe niſi vocatum, nec accurriſſe „ Ut hefei⸗
aliquid impetraret à Rege, ſed ut Spiritum
malum Citharâ abigeret à Rege. Ad Samué-
lem ſcio populos confugiſſe, non illum exter-
nas domus frequentaſſe.

Non caligabunt oculi videntium. Verſ. 3.

Super cor ſuum vigilantes diligentins ſem- Cacisas
per excubabunt. Facilè dormitantium oculi alleg.
caligant, videntium verò non ità; quèd per- Confden-
fectiores cautiùs ſeſe cuſtodiant. LXX. verò: tia in ho.
Et nequaquàm erant confidentes in hominibus. iniknus.
Prorsuͦs Non caligare nihil eſt alud, quàm in
Principibus non confidere. Cæcutit, qui Re-
gibus innititur; niſi enim caligarent oculi,
non hæreret baculo arundineo, cineri, ful-
minique à quibus ruina expectari debet, non
Felicitas. Cæcus, qui Pulverem mox difflan-
dum amplectitur pro immortali Simulacro:
Caſumque prævideret in culmine, ſi videret.
Moyſes à baculo, cui fidebat, brevi aufu-
git, cùm illum in Draconem converſum ex-
pavit. Serpens purgatis luminibus videretur
Sceptrum, quod caligantibus Regium inſigne
apparet. Tunc te credas non caligare, cùm in
homine non ſperaveris. Cæcus' ille, apud
Matthæum, Filium David, ut fui miſerere- Mattk.
tur, inclamabat: ſcilicèt regium nomen mag- 20. 30.
ni faciebat excæcatus, qui luci redditus non Luc. 18.
Filio David, non Regum ſoboli, ſed JESU 39.
beneficium ſe debere profeſſus eſt, ſequutus, Piee
. . P: non ad-
ut Evangeliſtæ teſtantur, eum. Nuſquam ibi, „ji,anai.
poſt Lucem redditam;, ab ullo Davidis Filius,
Dominus appellatur.

Fraudulenti vaſa peſſma ſunt: ipſe enim
cogitationes concinnavit ad perdendos
mites in ſermone mendacu, cuùm lo-
queretur pauper judicium. Prinoeps
verò ea, quz digna ſunt Principe .
cogitabit: & ipſe ſuper Duces ſtabit.
Verſ. 7. 8.

Vaſa perforata ſunt vaſa Impiorum, quæ Polititi.
continere non poterunt dolos. Appellat au-
tem ea peſſima Iſaias, quòd optimum etiam
liquorem corrumpant. Omnia enim in dete-
riorem ſenſum inflectunt. Vides præterea
concinnantem cogitationes, hoc eft delicato
opere perdita conſilia texentem, tegentém-
que. Hujus autem aſtutüs candor Principe
dignus opponitur. Non Principis eſt, dolis
inſidias tendere Innocentibus, ſed Princeps
nihil conſiliorum iniquorum concinnando;
mente non indigna Principe verſabit. Quin
ſuo candore non contentus, ſedulò ſuper Mi-
niſtros vigilabit, num Juſta decernant, num
opprimant Innocentes, num Aliena invadant.
Verbo; Ità ipſe coërcebit Duces, & Judi- Avliei
ces, quemadmodùm illi populum, Deum frænandi.
imitatus; qui cùm Regibus Gentes, Urbece

ſubj
vit;
19. jatu
Duc
Iu fr huni
. pyin
ℳ „
1. an
tur.
ſuis,
Felut
ibus
Ulea
Non
inun
tr,
es
noco
nitate
Wu
tafun

e

juin noto.
limn penn;
lee .und
in e, 4
Cpo
munli
durb

Ml
0
n

yutinz V

indi,
lmii, tz,
era-

ſurn ſece
e cicen
Aynem gend
iei vind
. tem
ilzeg.
S Urue⸗
exda
Enu
ſed!
Copn
ſerit
Nd
ſitte
de
ie lel

mie,

IN
den.
Pnt
. ley .
dnne 1
8
1 G
enle
rnd

in

oum lu;
Und
mun ti
inne
6 Pirfl
len
Eyene,.
kion
l/ 6
Deß
cimmh,
Pi. N
ſbe
um,

a ,

e
,

.

1.

Apoc. 19.
16.
Rex Ju-
dices ja-
dicet &Oα
ſuos Frœ-

net.

Dignitas
in digno.
§. imp lici
1as.

Vocationi
bparendü.
Procra-
Kinatio.
Ante
Mortem
operandu.
Mortif-
catio.

Obedien-
tia.

Felicitas
noxia.
Status
mediocris.

ſubjecerit, malos Reges ſibi puniendos ſerva-
vit; undè in Apocalypſi, Rex Regum appel-
latur, & Dominus Dominantium. Niſi enim
Duces à Principe puniantur, ſævius vaſta-
buntur Urbes à Civibus, quaàm ab Hoſtibus.
Princeps verò ea, quæ digna ſunt Principe, co-
gitabit. & ipſe ſuper Duces ſtabit. Neſcio,
an premant Duces, qui à Ducibus opprimun-
tur. Inniti quidem debet Rex Magnatibus
ſuis, ſed meminerit ſuper eos ſtandum. Ipfi
veluti baſes Regem attollant, non verò à Re-
gibus attollantur. Supra Regnum Duces, ſed
infra Regem. Si eos Rex premat, regnabit:
Non enim, niſi ſuper Duces, ſtabit. Duces,
inquit, non Ducem; ne fſcilicèt unus eliga-
tur, cæteris poſthabitis. Nam cùm ſuper Du-
ces ſtare debeat Princeps, non video, quo
modo conſiſtere in iis poſſint, niſi pari dig-
nitate æquales ſint. Septuaginta hoc poſtre-
mum ita vertunt: Pii autem ſapientiam cogi-
tarunt, & hoc conſilium permanet. Duo obiter
noto. Primum idem eſſe Pium, & Princi-
pem, eumque Regem efle, qui Pius eſt. Se-
cundum, Non aſtuta Politicorum conſilia pra-
vè, ſed ſtudiosè concinnata ſtatura; verùm iis
oppoſitas cogitationes, Principe dignas, per-
manſuras diu, Deôque probandas. Piorum per-
durabit conſilium, Impiorum dolis everſis.

MWulieres opulentæ ſurgite, & audite
vocem meam.. Poſt dies, & an-
num vos conturbabimini confidentes:
conſummata eſt enim vindemia: col-
lectio enim ultra non veniet. Obſtu-
peſcite opulentæ: conturbamini con-
ſidentes: exuite vos, & confundi-
mini. Accingite lumbos veſtros: ſu-

per ubera plangite, ſuper regione de-

ſiderabili, ſuper vinea fertili. Verſ.

9‧ 10. II. 12.

Ut audiant, ſtare jubet mulieres opulen-
tas. Auro nimirùm graves haud ſtare pofſſunt;
ſed ex opibus otium oritur, undè Divitibus
dicendum eſt, ut ſurgant. Secundò, ſur-
gendum eſt ante vocem Domini, ut promp-
tins eam exequantur. Conſummata eſt enim
vindemia. Morienti dicetur; quo potiſſimum
tempore ſtupor, & conturbatio, & nuditas
irruet in morituros. Tertiò, Monet ut ſe
exuant, antequàm à proxima morte exuantur.
Exuite vos, dum tempus habetis. Exuite,
ſed lumbos accingite. Mortificatio Paupertati
copulanda: cumque ante Obedientiam præmi-
ſerit in audienda Voce, nunc Paupertatem in
Nuditate, in Cingulo lumborum prædicat Ca-
ſtitatem. Quartò, Plangendum ſuper ubera,
& effundendæ lacrymæ ſuper vinea fertili,
uberique regione. En Deus quid flere do-
ceat; Ubera, fertile Solum, Vineam non ſte-
rilem. Beatos planè prædicabo Miſeros, quùm
audiam Felicia deploranda.

Super humum Populi mei ſpina & ve-
pres aſcendent: quanto magis ſuper
omnes domos Gaudu civitatis eaul-
tantis! Verſ. 13.

A fortiori argumentatur Deus Si emim in

8Stromatum, Lib. XVI.

331

domo Domini ſcelus aliquando erumpit,
quæ ſpinarum ubertas in agro Iniquitatis?
Si inter Lacrymas, & Cruces Voluptas vi-
vit, an non in domo Convivii regnabit?
Adverte tamen, ſpinas ſuper humum Po-
puli Domini aſcendere, at verò ſuper te-
cta Gaudii civitatis exulktantis. Facile cal-
catur, quæ humi floret ſpina: alios veroô
calcat, quam procul a pedibus natura reje-
cit ſuper domos. Memineris etiam fuper
omnes domos Gaudii vepres aſcendere, quod
nec Felicium domicilia à calamitatibus im-
munia, ipſa quoque ſpinis compungantur.
Davidem ſciſcitemur, cujus in Regia adul-
teria, parricidia, inceſtus, fratricidia, lues,
orbitas, diſſenſiones, doli, ut non immeritò
oppreſlum illum non ſpinis modò, verùm
etiam ſagittis pronuntiem. Feliciorem inter
paſcua, quam in regno tot filiorum cædes &
ſcelera comprobant; ut non mirum fuerit,
ſi interdùm ſolitudinem corde repeteret, ibi-
que ſolus maneret.

Er habitabit in Solitudine judicium:

& juſtitia in Carmel ſedebit. Et erit
opus juſtitiæz Pax, & cultus juſti-
riæ Silentium: & ſecuritas uſquk in
ſempiternum. Et ſedebit Populus
meus in pulchritudine Pacis, & in
tabernaculis Fiduciæ, & in Requie
opulenta. Grando autem in deſcen-

ſione ſaltuùs. Verſ. 16. 17. 18. 19.

Solitudo Juſtitiæ parens, Silentium nutrix,
Deſertum ſedes. Nec infœcunda Juſtitia, ex
qua Pax & Securitas. Non ergo in ſtrepi-
tu fori habitabit Juſtitia, ſed in ſolitudinis
receſſus ſecedet, tacita ſecum ipſa meditatu-
ra, quid pronuntiet. Populus veròô non ali-
bi ſeſſurum ſe ſperet, miſi in pulchritudine
Pacis. Non autem pulchra dicenda eſt Pax
illa, quæ ſano corde, integriſque viſceribus,
exteriori ſpecie livorem, tumoréſque præfert
in vultu. Sedebis, ſed in pulchritudine Pa-
cis; cùm exteriùs nulla livoris odiique ſig-
na apparebunt. Fruſtra Charitatis pulchritu-
dinem jactas in corde, quæ, mili in vultu
integra ſit, ſana fortè eſfſe poteſt à culpa,
grata eſſe non poteſt. In tabernaculis Edu-
ciæ, & in requie opulenta ſedebis: quæ om-
nia abſtinendum negotiis, otiéque ſancto va-
candum prædicant. In requie opulenta. Si
vis ditari opibus ſpiritualhibus, quibus proxi-

Religionis

perfectio

vel in eri-
minibus
elucges⸗

Coellas

Urnio.

Felieitas
vera.

Inimici
Dilectio
etiam in
ezteriori
apparatu.

Zelus a-
nimarum

morum indigentiam locupletes, quieſcas ali- ſizi quo-

quando tibi vacaturus. Deus cor auro ſuo
infarciet in otio ſolitudinis, quo aliis abun-
des locuples tibi. Grando autem excipiet deſ-
cendentem de Monte. Ipſe deſcenſus Tem-
peſtatibus erit infelix. Æquè facile Grando
deſcendet de Cœlo, ac Tu deſcendis de
ſaltu. Rerum magiſtrâ experientià didicimus
Apoſtatas, in ipſo ad Mundana regreſſin,
oppreſſos præfocatéſque. Non felix ſtatus in
campeſtri, ad quem per turbines repedatur.

EX

46 Vacet

Apoſtataæ.

Tepiditas
boſt fer-
voremg

3 32

F X CAP. AXXIII.
ISA I .

Væ qui prædaris, Nönne & ipſe præ-
daberis! Et qui ſpernis, nonne &
ipſe ſpernéris! Cum oonſummaveris
deprædationem, deprædaberis: um
Jatigatus deſieris contemnere, contem-
néris. Verl. I.

Magnus Perſecutoribus obex à Propheta

Pauperti 6 erie
perſecutoe- Opponitur, duùm in eorum recaſura caput enun-

pes. tiat, quæ dirigent in Innocentes. Cùm de-
ſieris ſaginatus ſpoliis, præda eris. Septua-
ginta expreſſiùs ſolantur oppreſſos ità verten-
Perſecutio tes: Væ eis qui vos miſeros faciunt: Vos enim
nemo facit miſeros. Et qui reprobant vos, vos
non reprobant. Capientur reprobantes, & tra-
dentur; & quaſi tinea in veſtimento ſie ſupera-
buntur. Quo rihil clarius contra Inſectato-
res innocentium; quorum felicitas non ſub-
jacet impiorum potentiæ. Conſideremus, Ti-
neis abſumentibus veſtimenta Perſecutores
pervor Comparatos. Tinea verò veſtem non conſu-
veraæ Fa- Mit niſi otioſam in veſtiario, niſi vetuſtate
mæ cura. labantem; quæ ſi myrrhâ vel abſynthio aſ-
Perſecu- pergatur, nullà ratione conſumitur. Trans-
tionis er- feramus ad nos. Fortè abſynthio mortifica-
entan. tionéque perſperſos Perſecutores & Invidi non
infamat. lacerarent, quos otioſos, veteriſque hominis
Marmu- homines diſcerpunt. Mortificatio, & inno-
rationum vatio ſpiritus, uſuſque & labor Detrahen-
ſo 5. tium dentes infringat, arceâtque à purpura
Mortiß Eccleſiæ Tineas. Illud etiam noto: Tineas
eatio, & non aliundè in veſtes inſilire, ſed ê veſte ori-
Reneva- ri; quôd vel in nobis ſint hoſtes noſtri reli-
E ’0. gionis habitu palliati, vel quèòd noſtros noſ-
Religioſ: metipſi inimicos gignamus, dùm veterem ho-
hoſtes ali- minem non exuimus. Judas unus de duode-

non ti-
menda.

Teana cim. Jofephi polymitam Fratres eodem ſati
Fe. ſanguine conſumpfſerunt. Eva innocentiæ in-

dumentum corrupit Adamo. Ità denique ma-
la noſtra nutrimus, quæ naſcuntur è nobis,
Ppeccata Parentes peremptura. Præterea, Tinea veſti
laiére non innaſcitur veſtem conſumptura. Quos enim
ſolent. adhibemus ſocios ad occultanda crimina, iis
interdum prodimur. Unam habeo proferre
Evam, quæ à viro, à quo ſe excuſandam cre-
diderat, accuſatur. Mulier illa Matrem Sa-
lomoni ſe ementita alienæ prolis, affectum
ſimulando, ſcelus retexit. Duùm enim præ amo-
re Filium diſcindi petit, ne toto careret, to-
to caruit, invidam ſe non Matrem inſano in-
conſultôque amore teſtata. Tinea in veſte,
Amor in ficta querimonia; ſed cum Amore
odiſſe convincitur, tinea veſtem abſumpſit.
Amalecites quoque Saülis delato ad Davidem
Enſe, quo Regem peremerat, non ſe fidum
probavit, at reum Regii Sanguinis, in cujus
expiationem gladio cecidit: ab ea, quam ſi-
mulaverat, infidus, fide, proclamatus. Pe-
trum omitto Perjurio non tectum, ſed Mih-
tibus, Deôque proditum.

Oliva

Domine, miſerere noſtri: te enim ex-
Peétavimus. Eſto brachium noſtrum
in mane, & ſolus noſtra in tempore
tribulationis. Verſ. 2.

Tribulationem opponit Mane;, quo Felici- peliei
tas deſignatur Gregorii ſententia fuper Job. ““
Porrò ſelices tunc fuiſſe Judæos, cùm hæc po-
ſtularent, qui immediatê conſequitur textus,
indicat. A voce Angeli fugerunt populi: ab ex. Iſa. 33. *
altatione tua diſperſæ ſunt gentes. Ergo, diſſi-
pPato hoſtium nubilo, Manè lucem revexit,
in quo Domini brachium implorant. Quid
efflagitatis brachium Domini, fugatis hoſti-
bus? Nimirùm lubricum Felicitatis iter, quod
niſi Domino deducente, ſine offenſione decur-
ri non poſſit. Manum exaltavit in inimico-
rum cæde? brachium porrigat in ſemita
proſperitatis. Davidis enimverô recordaban-
tur, & Salomonis, qui, blandiente Fortuna,
ruerunt, Ille ante Fominam, Hic coram Ido-
lis. Manus in tribulatione, ſed in ſecundis
rebus cum manu brachium neceflarium eſt.
In nocte illa bellorum David homo imbecil-
lus, inviſus, & tot inſidiis appetitus, pro-
cellam omnem digitis avertit; Qui docet ma- Pl. 143.
num meam ad prælium, & digitos meos ad
bellum. At in die Felicitatis vix brachium
Dei ſuffecit, & in nocte ſufficit: nam, qui
Goliam und manu proſtravit, in Mane Feli-
citatis à Bethſabæa dejectus eſt. Et Salomon
Templum ad Aſtra promovit, ſed ante Ido-
la jacuit in luto.

Implevit Sion judicio & juſtitia. Verſ. 5.
Felix eluvio, quâ Sion judicio repletur.

Divitiæ ſalutis ſapientia & ſcientia,
timor Domini, ipſe theſaurus ejus.

Verſ. 6.

Timor Domini theſaurus, qui non tam cu- Timor
ſtoditur ab homine', quam cuſtodit homines. Dei.
Sapientia & Scientia divitiæ, ſed in theſau- “
ro Timoris reponendæ. Inflat Scientia, non Scientis
ditat, ſi cum Timore non conjungatur. Hæ ſine Spiri-
itaque opes ſalutis Timor, & Scientia. LXX. iu.
Venit ſapientia & diſciplina, & pietas à Do-
mino: iſti ſunt theſauri juſtitiæ.

Diſſipatæ ſunt viæ, ceſavit tranſiens
per ſemitam. Verſ. 8.

Imò tunc magis frequentandæ videbantur D
ſemitæ, quùm viæ obſtructæ fuerunt. Nihilo Cemkafk
tamen minus, diſſipatàâ viàâ, ſemita deſeritur.
Ingens documentum iis, qui auſterius ſub-
jectos tractant, eéôſque credunt ſemitas fre- Superur
quentaturos, ſi latiores vias occludant. Errant, ſt diſere-
nam coactus non inſiſtet ſemitæ, qui, ſi via imws.

Clemen-

patuiſſet, declinaſſet à latitudine viæ in ſemi- HH
4 . „ :. — . ru —
tarum anguſtias. Prætereà interdùm evenit;, igicitsr.

ut imperfectiores munia omittant, cùm à per-—
fectioribus etiam non impoſita perfici intuen- Pien-
tur. At continendi in officio ſunt, ne neceſſi-
tas paulatim ſit, quod voluntas fuit. Si enim

diſſipentur viæ, ceſſabit tranſiens per ſewitam.
Non

ſationes
lieita.

. ſſntnu.

Nor

tus

Lu
1

li

P II

Nis

5

17
, or

niil ſent
Cant,
ain ir acceß⸗
Cailce
aſie⸗ 1
i) obſr
efi tnm .
impet
tar.
ud
detur

E

lun

An
Cnig gllam
iſen. “
lin lg n
n rophe
Mun el Per
incn Alid
None- ren,
Aeln,

e ſuni
ieu.

Hnun ld ve

i
ſͤſi
cellari⸗
litis 5
IUI
cieti.
rerurn
verum
lkis a.
chenus
do, 01
Chrili
llee
ligen
Uivemn
Prle n
Vant:
kunt,
Tenn
Unfe nen
mni Tbere,
nin leccit
e er,
u⸗ en

in i
n tur ve

genn krf
ta.IM

et elr
le

ilie
. M“
Eelnnu. „
4

ſaiut

Stromatum, Lib. XVI.

Non diù gra dietur Juſtus, ſi à via Imperfec-
tus recedat.

Luxit, & elanguit terra; confuſus eſt
Libanus, & obſurduit. Verſ. 9.

Latitia Vides ex lacrymis languorem, ſurditatem
SPrake promanare ex confuſione. Moœſtitia igitur lan-
15.

Correézis Suorem parit: confuſio & increpatio inobe-
mit. dientem non emendat, ſed facit. Paſtores diſ-
Superior cant, non promptiores reddi ſubjectos durè
amere du- acceptos, ſed ſurdiores. Confuſus eſt Libanus,
Faj. ſcilicèt qui candidà ſimplicitatis nive albicabat,
Confeſſa- ad Superioris vocem erubuit. Quid indè? Et
rii indiſ- obſurduit. Nimirùm ſtrepitoſo murmure cata-
Tan, „dupi Nili accolas non excitant, ſed illis audi-
nhutt, eum obſtruunt. Mitiùs cadentes audirentur,
impetuoſius ruentes nec audiuntur, nec timen-
tur. Alia habet, non obſurduit, ſed obſorduit;
quòd præ deſperatione ſordeſcat, non emun-
detur, quæ acriùs emendatur.

Concipietis ardorem, parietis ſtipulam,
ſpiritus veſter ut ignis devorabit vos.
Et erunt populi quaſi de incendio ci-
nis: ſpinæ congregatæ igni comburen-
tur. Verf. I I. I2.

An unquàm ab igne pro favilla evomi ſti-

Correbtio pulam vidimus? Ignem ex ſtipula ſuccendi-
indiſcre-

ta. ]
Tepiditas Ogo natas ſtipulas demetimus. Interpretanda
mater Prophetæ mens; qui meâ quidem ſententia,

ſeelerum. ex, peccato cauſam, fomitémque novi ſceleris
Peceatz progigni monuit, portentoſo fœtu palearum.
*r cο Aliô inflectamus Oraculum. Concipietis ardo-
Zelus ve- rem, ſed, præconcepto ardore parietis ſtipu-
rus Deli- lam, Divino igni non aliud pabulum ſuppo-
sis, pea- ſituri, quàm cor, viſcerâque; ideòque ſpiri-
1ertatem tus veſter, ut ignis, devorabit vos. Si verè
amat. Vos ignis corripuit, non paleas corrogabitis,
ſed ſtipulas parietis, ea rejiciendo, quæ ne-
ceſſaria videbantur ad ignem. Quò majus Spi-
ritus Sancti incendium in corde, eò ſtipula-
rum minor cura, quas generosè etiam proji-
cietis. Concipietis ardorem, ſed humanarum
rerum incurioſi, non conquiretis neceſſaria;
verùm nobili prodigentiâ effundetis. Haud pa-
leas ad flammæ pabulum comparavit Antio-
chenus Ignatius, qui plùs omnibus laboran-
do, omnia dilargitus eſt, ærumnis tantum
Chriſti ſaginaturus intimam pectoris flammam.
Scilicèt rejecit ſtipulas Frumentum Chriſti.
Frigent ergo, nec ardorem conceperunt, ſed
nivem, qui ſtipulas undique important. Sti-
pulæ ut Ignem accendunt, ita Nivem conſer-
vant: unde cùm legam eos, qui ardore exæ-
ſtuant, ſtipulas excuſſiſſe, non immeritò per
Temporalia credam, non ad ſupernum Ig-
zZelantes nem aſcendere, ſed ad infernam Glaciem pro-
indiſereti. ruere. Nota; Concipietis avdorem, ſed aliis
Superior redditi mitiores parietis ſtipulam; ſpirituſque
diſeretur. veſter, ſi ſpiritus eſt, ut ignis devorabit non
Cempaii. alios, ſed Vos. Vos corripiet Spiritus ut ig-
Diſpenſa- nis, vôſque devorabit, ut reliquos inflammet,
kieers. quemadmodùm proximiora igni corripiuntur
ab igne ante remota. Porrô quis finis veſtri

Zelus a- incendii? Et erunt populi quaſßi de incendio ci-

nitartem. nig. Vos uremini Divino ſpiritu, ſed exuren-

Vox Hxé- . . . ni
. At cinis
lorum. dkur veſtro incendio populi. Populus ut cinis,

mus, paleiſque flammas alimus, non vero &

ſi in nobis flamma. Exemplum erumpentis a
nobis ignis populos in cinerem commutabit.
Verùm quis Divino igne corripietur? Audia- r
mus: Spinæ congregatæ igni comburentur. Et ingela.
Spinas eſſe oportet, & Unitas: ut Mortifica- irtes
tionem, & Charitatem geminemus in nobis. Fervori
Igni opportuna Paupertas ſpinea, at ſi cum zoxiæ.
aliis congregetur. Spinæ inſuper nomen mo- Lelas a-⸗
net à nobis non palpandos impios, ſed com- enn Reyg.
pungendos. Metuendum, ne Glaciem pro ra h⸗
Igne invehamus, ſi alieni a Spinis, pungi ſervantia
non minùs recuſemus, quaàm pungere. Ve-
rendum etiam, ne, duùm concepiſſe nobis vi-
demur Ardorem, ſtipulas repellamus Obe-
dientiæ & Orationis, noſtérque nos ſpiritus
non ignis, ſed ſicut ignis devoret, conſum-
meturque flamma, & conſummet, duùm pa-
bulo deſtituitur.

Audite qui longè eſtis, quæ fecerim.
Verti. I3.

Provocat remotos Auditores diſſitos, lon- Vox ope-
gè poſitos invitat ad audiendum, ſed Facta, Tum.
non Verba. Audite, qui longe eſtis. Quid?
Ouæ fecerim. Facinorum potentior vox lon-
giſſimè ſonat; nec eſt, qui ſe ab Eloquentia
facinorum ſurdum mentiri poſſit.

Quis poterit habitare de vobis oum ig-
ne devorante? Quis habitabit e
vobis ocum ardoribus ſempiternis?

Verſ. I4.

Scelerum inſtitores parcius peecarent opi- Eterno-
nor, ſi quanti illis ſtare debeant crimina, Tum obliti
meditarentur. Holoſericum ſi nimis æſtimetur
execramur, & , ſine ulla pretii pactione, Infernus.
peccata coëmimus. .ternùm plorabis pro ri- Eleckio
ſu, ardebis pro voluptate, pro epulis eſuries, Staias.
totus torqueberis pro unius ſensus ebrietate.
Admiſſurus culpam, priùs cogita de pretio. Tentatio-
Audi Septuaginta. Quis annuntiabit vobis num re-
quoniam ignis atdet * Quis annuntiabit vobis edinme
locum æternum à O verba ex corde ſoliciti
parentis derivata in aures deſipientium filio-
rum! Ignis ardet, Carcer ſempiternus: hæc
ſi penſentur, coërcebunt pronum cor à volup-
tatibus. Ignis ardet, locus ſuppliciorum Æ-
ternus: Pecca, ſi lubet.

Qui ambulat in juſtitäs, & loquitur
veélitates: qui projicit avaritiam ea
calumnia, & eoutit manus Juas ab
omni manere: qui obturat aures ſuas,
ne audiat ſanguinem „ & oclaudit
ooο ſuos, ne videat malum: Iſte
in ecelſis habitabit: munimenta ſa-
xorum ſublimitas ejus. Verſ. 15. 16.

Juſti membra omnia Deo militant, Pedes
juſtitiæ, Lingua veritati, Manus liberalitati, Zuden.
Aures & Oculi adverſantur iniquitati. Quod Manera.
tamen adverto eſt, qui hic deſignatur Judex,
non ſolum malis abſtinere, ſed procul etiam Oecaſio
mali diſcrimina abjicere. Nota: Non excutit mwala tol-
de manu munera, nam ſemel admifla difficilè lenda.
emittuntur, ſed à muneribus manus: ne „ ſi Modeſtig.
aurum

aurum accipiat, capiatur ab Auro, & libe-
rare non poſlit aurum Auri captivus. Auri-
bus & oculis non ſolùm moleſtè impietatem
recipit, aut receptam pellit: ſed, ne ingre-
diatur, utrumque obſtruxit. Fruſtra excluden-
dum credis mente, quem intra oculos, auréſ-
que admittis. Etiamſi firmum te, munitum-
que cognoſcas, vincêris, niſi fores ſenſuum
occludas. Quis tam durus, qui effundendi ſan-
guinis vociferationibus non emolliatur? Obtu-
ra aures ante judicium, ne audias ſanguinem:
nam ſi effuſus, & humi defofſus clamavit de
terra (& tamen mitiſſimi Abelis ſanguis erat;
contrâque Fratrem perorabat) quà Eloquen-
tid adhuc ſuperſtes in reo pro Se vociferabi-
tur? Parùm eſt: ſaxorum munimento valleris,
ut in ſaxa nocentium lacrymæ, cognatorum
ſuſpiria, potentium minæ impingentes reſiliant
fine detrimento Judicii. Etiamſi oculos, au-
réſque occluſeris, adhuc ſaxeum vallum du-
cendum;, ut ſecuriùs hoſtem circumſpicias &
clauſis oculis, & ſaxis incluſus.

Iudex
impius.

Panis ei datus eſt: Aquæg ejus fideles
ſunt. Reégem in decore ſuo videbunt
oculi éjus: cernent terram de longé.
Cor tuum meditabitur timorem. Verſ.
16. 17. 18.
Humili-

ZA,
Cireum:

Paulò ante dixerat: Ez claudit oculos ſuos,
ne videat malum. Sed tamen clauſis oculis
Hpedio in Regem videt., Itäne occluſis luminibus patet
perfeclu. Deus? Prorsuùs ità. Corde enim mundo, non
Marth. 5. patenti oculo Rex aſpicitur: Beati enim Mun-
8. do corde, quoniam ipſi Deum videbunt. Nam
& ideò ſtatim dicitur: Cor tuum meditabitur
Orationis timorem Ac ſi timoris nitro Cor mundaret,

fons. ut Deum clariuùs intueri poſſit. Modeſtia, &
aar He- Verecundia Regis aſpectu non fraudatur »
ſeguicur. Cuim ut Deum videat „ humana non videt.
Electio Prætereàa Panis tribuitur, & aquæ ejis fide-
Katus. les ſunt quòd ſcilicèt non ut temporalia ſint,
quæ rigare nos deſinunt, cùm Mortis pulve-
Servive re obruimur. Aquæ Babylonis, dum vire-
Deo felix.

mus, nos rigant, dùm vicina morte ferè ſic-
Mors Ia- camur, alio corrivantur. Cùm æternis ignibus
Kornm. appropinquamus, Babylonicus nos torrens de-

D'fiden- ſtituit. Econtra verè Aquæ Domini fideles &
ia u ſitim non irritant, dum vivimus, cumque
5 morimur, pulverem noſtrum focundant, ho-
Mam. *- ſtiumm flammas reſtinguunt. Notandum quo-
perfects. que, à ſpectaculo Regis non tumidum red-
di, ſed timidum trementémque;, oculiſque de-
Vires core Domini ſaginatis, Cor timorem medi-
Jolida. tatur. Non ergo Deo propinquaſſe credas,

quos inflari vides vento Arrogantiæ. Timor
in corde, cùm Deus ſubeſt oculis. Viſo Do-
. mino, Petrus lacrymas concepit, non tumo-
rem effudit. In Monte quoque ad Transfigu-
rati Domini Gloriam intermortuos corruiſſe
terram Apoſtolos lego. At ad priſtinum ſen-
ſum ſuperioris textus redeamus. Rex in deco-
re ſuo à Judice, clauſis quoque oculis, vi-
Rex regat detur. Decor autem Regis Juſtitia. Juſtitia
Epiſeepi indumentum ejus. Quare ſe arguant Princi-
reſigentia pes injuſtitiæ, non Judices; ſi enim in deco-
Ssuperior re regnarent, Judex eorum tantùm Juſtitiam
invigilet. & videret oculis, & corde meditaretur. Au-
licos etiam colloquamur. Recreandum te ſpe-

Aulico- raveras, ſi regio aſpectui daretur aſſiſtere?

rum Pei. Erras: Viſo Rege, Cor tuum timore com⸗

S

Oliva

plebitur, eliminatà lætitiâ. Memineris id quo- Aulici.
que velim: clauſis oculis Regem videri. Vel
quòd multa videnda non ſint diſſimulatione
ſervili „ Ut videas Regem; vel quòd videaris
tibi magis aſpicere Regem, quàm verè aſpi-
cias. Quo enim modo videas clauſis oculis?
Sic nimirùm deluditur inani ſpecie Aulicorum
ſpes, quæ aſpectum Regis decorum ideò cre-
dit, quia luminibus occluſis illum intuetur.
Sie in Scriptura habes quemdam alloquentem
Regem proteſtatum fuiſſe, faciem Regis tan-
quam vultum Angeli ſeſe conſpexiſle. Hoc
enimverò non intueri eſt, ſed hallucinari. An
Angelus, qui nec homo? Denique his obdu-
cCtis auribus ſanguis non audiendus, ab opibus
excutiendæ manus, inter ſaxa degendum, eâ-
que omnia implenda quæ ſuperiùs commemo-
rat Iſaias. Panis demum, & Aqua cibus eo-
rum. Quôdque ridendum eſt; Aquæ ejus fi-
deles: nunquam emim vertentur in Vinum.
Lacrymis initiatus in Aula, ab Aula cum La-
crymis emittendus, non ceſſaturus, dùm ſer-
vit, a Laerymis. Aquæ Fideles, quæ nunquàm
mutantur in melius. Miſer ſubis Aulam, Mi-
ſerrimus indèé abibis. Pergamus cum Iſaia:
Ubi eſt Nriba à ubi Legis verba ponderans? IIa. 33.1.
ubi Doctor parvulorum à Huc, huc accedant
Adoleſcentiæ cæci ductores: hic diſcant, quid
Parvulos doceant? Aulicas calamitates medi-
tentur, antequam inexpertis lubricum Magno-
rum limen terendum proponant.

Oculi tui videbunt Jeruſalem habita-
tionem opulentam: Tabernaculum
quod nequaquäam transferri poterit:
ne auferentur elavi ejus in ſempi-
ternum: & omnes funiculi ejus non
rumpentur; quia ſolummodô ibi mag-
nificus eſt Dominus noſter. Locus
Ruviorum rivi latiſſimi, & patentes,
non tranſibit per eum navis remigum.
Veri. 20. 2 1.

Opulentia Sion funiculis ſtabit, & clavis. Ia Reneo-.

. 1 . VvValions
Funiculis, iInquam;, non funibus; Minimis argumen-

ſcilicèt Legibus, qui omnes non rumpentur. zum.
Singillatim enim rumpi poſſunt, omnes nec bperſeve-
diſcuti poterunt. Non igitur Minima negli- rantis
genda , quibus Tabernaculum fſuſtentatur. Ieni
Funiculi autem non rumpentur, quia ſolummo- Parva.
d ibi magnificus eſt Dominus noſter. Quæ
Verba ità vertuntur à Septuaginta. Quia No- vernk-
men magnum Domini vobis. Hoc quàm bel- r vaaria
lè ſuper nos cadat, nemo non videt. Hinc ve- x.-
rò ſequitur, quod ait: Locum fluviorum pa- Sade,
tentem, remigum tamen induſtria Naves haud velßa⸗
tranſituras. Nimirum, non humano niſu, 5. aſi.
ſed divino afflatu Naves in Societate curſum etur.
dirigent. Licèt enim, in tam ingenuis mo- Nihilpre-
ribus, facilis videatur curſus ad ſumma, per 'er Deum.
conatus artéſque remigum: Magnum tamen San.
Dei Nomen ambientibus obſtabit. Audi
LXX. Non ingredietur per eam navis agita-
ta remigio: Deus enim meus magnus eſt.: Do-
minus PFrinceps noſter, Dominus Rex noſter,
Dominus ipſe ſalvabit nos: Non tranfibit me
Dominus Judex noſter. Viden' à quo mergen- ankten-
di ſint malè induſtrü homines, quorum fi- enigas.
ducia in remigum niſu, non in Domini
potentia. Etiamſi tranſire videantur Naves, Protetzio⸗
Judex noſter non pertranſivit, qui medium ?ét.
eur⸗

curl
uir Nar
pei⸗
jeli
Feli
tatibu⸗
Iliia dege
ialfe Ma
l. Pellt
ſ Niil
fe l
allen

6o lort
GhNam
nerge
disb
Morebe
l

Larat
al

dil⸗

ami Ruit
ruin ſ famm⸗
3, oe 1e
A½ ACON
i tiis ſe
i n⸗
Ihti:
Nüllkre⸗
tenlas.

Hjili.

Ulne
tar.

Ve

lumi. NI
14
lungt. en,
alniun obriu
inen.. AW no

i. tas re
. ultin inde

ler⸗

lieet.
ae

etr doki

Mltenn Mlr:
lianin Primi
aar g
Iu
inbo
Uula
Iine,
Uemur
de
Cator.
tam
in 4
Ueite
ſun

Clehtt,

e MNn
Ns w N
n M e

Stromatum, Lib. XVI.

curſum intercipiat, eâſque allidat in ſcopulos.
Perſeeutio Naves itaque ſine remis Religioſi; quibus
utili ſciendum eſt, nihil * uè Navium curſum im-
pedire ac tranquilliratem, ut pote quæ tem-
peſtatibus, turbinibuſque ferantur ad portum.
Felicitate retardamur à navigatione, Calami-
tatibus vehimur ad emporia. Transferamus
Dignitas allegoriam ad Aulas. Non tranſibit per eum
eui confe- Navis remigum. Fruſtra tentas curſum tuis
renda. meritis, ubi alienæ gratiæ vento decurritur.
Aulico- Nihil proderit labor, ubi favor impellit. Da-
rum pes., vid, quò magis concitabat Navim fuis in
Saülem promeritis, eò violentius remitteba-
tur aà Rege. Apud Achis in medio curſu ferè
naufragium paſſus, quòd Magnatum eum au-
1. Reg.29. Ta defecerit. Qatrapis non places. Ità Aman
6. uno Aſſueri afflatu ad ſolium, uno Regis ſuſ
pirio ad patibulum impactus eſt. Neque verò
in Aula curſum ſperes, niſi in commotione,
& turbine: cùm enim omnmia invertuntur,
eò fortaſſe appelles, unde alter excidit. Piſ-
cinam Aula refert, undè unus incolumis
emergebat, poſt aquæ commotionem. Sed
ibi ab Angelo ſtagnum movebatur, non com-
movebatur; hic omnia ſus deque perturban-
tur à Dæmone.

Lawxati ſunt funiculi tui, & non præ-
valehunt. Sic erit Malus tuus, At
dilatare ſignum nequeas. Verſ. 23.

Regalar? Ruinam ſequuturam tunc ſolùm credideras,
obſervan- ſi funiculi rumperentur. At ſola laxatio, at-
np: diss Que remiſſio vinculorum Malum concutien-
Dißenſa dum vento, ſternendumque tradit. Legibus
tioſit accommodatur Prophetæ exemplum, quæ mi-
voldè ra- tiùs ſervatæ nullo modo Navim ſervant. La-
Ta. xati non prævalebunt; laxati, inquam , non
rupti: ut a ſola Legum remiſſione caveas,
naufragio exponendus, ſi funiculos non in-
tendas.

Tunc dividentur ſpolia prædarum mul-
tarum: Claudi duipient rapinam.

Veri. 23.

Avari-

Nullus non expeditus ad prædam. Cæci vi-
tia.

dent, claudi ambulant, ſurdi audiunt, ſi quid
Labor Sa- . —= .
zularium Obvium rapinis pateat. Claudi rectè evadunt
impavi- ad non recta. Etiam utroque crure impedi-
dus. tus regiam tamen Davidis frequentabat, ut
Avaritia indè aliquid aſportaret. At altior ſenſus hic
. latet. Nota: poſt diviſionem ſpoliorum Clau-
Dr eigii di accinguntur ad prædam. Hoc eſt, qui tar-
obſtandi, diof ad malum erat, præguſtatis rapims, ra-
Bolitican Pitur ad ſpolia. Enimvero opibus non com-
etiam in. Primitur Avaritia, ſed in iis etiam excitantur,
docte eal- qui Claudi videbantur ad prædam. Impigri
ent. currunt ad rapinas Claudi, poſtquàm ſpolia
in Populum diviſa ſunt. Hebræa gens, qu
nulla profuſior, quod in Abrahami hoſpita-
litate, Iſaaci munere, Jacobi ſupellectili com
pertum eſt, poſt deprædationem Ægypti,
adeò tenax effecta eſt, ut uſuris tantùm paſ-
catur, & ſordibus fœdiſſimæ mercaturæ. Quis
tam Claudus ad Divitias ut Judas, qui reli-
Ctis omnibus, adſcriptus eſt Duodecim? at
incitatus à loculis ad furtum, mox etiam Chri-
ſtum haſtæ ſubjecit.

335
EX CAP. XXXIV.
I SA I 2.

Accedite gentes, & audite. Verſ. 1.

Riùs accedendum Deo, ut Dei vox ſonet Vecatio-
in corde. Haud mirum ſi Dominum vo- "s ſemen.
cantem non audiant peregrinantes à Domino
per devia iniquitatis. Mane aſtabo tibi, & vi- bſ. 5. 5.
debo. Aſtabit, ut videat; accedas, ut audias.
Fruſtra quæreris a Domino te relictum, qui Grariz
rarò propinquas ad Dominum. Intra cordis Dei co-
Templum, ibique Divinum reſponſum præ- Perandas
ſtolare.

Audiat terra & plenitudo ejus, orbis
& omne germen ejus. Verl. I.

Audiant germina, ſed antè Germen obe- Filiorum
diat Terra. Parentes exemplo doceant Filios eaacario.
legibus ſubeſſe; ut, dum Terra audit, Saperi ris
Germina videant; cùmque illa parit, hæc exempla.
pareant.

Indignatio Domini ſuper omnes gentes,
O futor ſuper omnem militiam o;-
rum. Quoniam inebriatus ſt in Cœ-
lo gladius mous. Ecce ſuper Iua-
mæam deſcendet, & ſuper Popu-
lum interfkctionis mexæ ad jadicium.
Gladius Domini repletus eſt jangui-
ne: incraſſatus eſt adipe ae ſangui-
ne agnorum & hircorum. Verl. 2.

5. 6.

Divini furoris veſtigia contemplemur. Pri- 5veri-
mèô effunditur ſuper omnes, non uni mitis,
alteri verò infeſtus, ſed æquè in omnes ir- e n, an⸗
ruit. Secundò, Gentium militiam luſtretu- „ .,
rus, priùs ſuam in Cœlo punit, antéque A-
ſtrorum cruore inficitur enſis Domimi, quam
ſanguine Populorum. Tertiò, Ebrius in Co-
lo Gladius non Hominum, ſed Agnorum
cruorem bibit. Ineraſſatus eſt adipe de ſangui-
ne Agnorum. Ninmirum ſacilè ebrius amore
enſis pro Gentium cruore, Brutorum ſangui-
nem ſpargit. Non ſoli Iſaac victimam ſubſti- Dei miſe-
tuit, ſed pro Populis Agnos ſuffectos gratu-'"cordias.
lamur. Pergit textus. Victima enim Domini in Se veri-
Boſra. En Furor in Sacerdotium converſus, ean, ſed
de hoſte Pontifex Dominus, dùm in Cœlo "lis Jué

. . . . pplici
inebriat gladium charitate, non rebelles poſ- .
cit ad ſupphcium, ſed ad placationem victi- vicfimas.

mas indicit. Subitò ab indignatione flectitur Trilalz-
ad ſacrificium, patibulo in Aram commuta- sio neceſ-
to, victimam immolat de grege, reconcilia- 6 rite i
,„—„— . . 7 ?
tus inimicis. Jotam.
Replicabuntur ſicut liber Cæli, & om-
nis militia eorum d'fluet, ſiout defluit
Jolium de Vinca. Verſ. 4.
Plicantur Cœli, & militia cadit veluti fo- Aulici,
lia. Caſuram putaram, explicato Cœlo, plicato b'ovideg.
verò m.

3 6 Oliva

Conſcien. verò continendam exiſtimaveram. Hoc dupli-
zia ape- ci de cauſa contigiſſe moraliter dixerim. Pri-
vienda. mòô, complicato Coœlo, Cœli militia fluit, quòd
Rex quos Virtus ſine ſpectatore langueſcat; quòdque dor-
evehat. mitent excubiæ, ubi occluſo Coœlo ſecuriores
superier ſe credunt. Secundò obſtructàâà conſcientiâ, non

& Rex dqdin Chriſti miles ſtabit, ſed quamprimuùm de
provehät ☚ 3
prims ſtatione decedet. Tertiam addamus cauſam:
merites., Pleriſque non ſolùm ſolitudo non prodeſt, ve-

Superior růùm etiam plurimum obeſt. Complicentur
smore Cœli, an ideò fortiùs ejus militiam autumas
sa certaturam? Defluet inſtar folii, quia tanquàam
in libro folium colligaras. Expedita, non in-
cluſa Cœli militia pugnat.

Nobte & die non extinguetur, in ſem-
piternum aſcendet fumus ejus: à ge-
neratione in generationem deſolabitur:
in ſæcula ſæculorum non erit tranſiens
per eam. Verſ. 10.

Inferni barathri deſcriptio, in qua notan-
dum nullum tranſiturum per illud, non enim
damnati peregrinantur in flammis, ſed in æter-
num in ipſis habitabunt.

Mſernus.

Et extendetur ſuper eam menſura, ut
redigatur ad nihilum, perpendieulum
in deſolationem. Verſ. 11.

. Diſtrictior moderandi ratio non ædificat;
Regulari ſed evertit; ad perpendiculum non ſurgit, at
multipli- Iabat, Opus. Cùm enim omnia exquiſitiùs
cits imperantur, ſequitur, quod immediatè dicit
Clemen- Iſaias: Nobiles ejus non erunt ibi: Regem po-
iga. tins invocabunt. Et Nobiles fugat perpendi-
Compati. culum, & ad Principes compellit. Vel Nobi-
brderten] ſtructo ad perpendiculum muro
diſereius les, exſtru perpendiculu „ non
ſit. includuntur, & concluſi ad externos confu-
Conſeſſa- giunt. Magni non cominentur, coërciti cla-
rii ims mant; quare non video, quid ex menfura
ſen der & perpendiculo naſcatur, miſi Deſolatio. Se-
Eaæniten. Vérior ratio improbatur, non ſevera; nec quæ
tie ir fli- menſuris utatur, ſed quæ menſurâ abutitur,
gendz, ſed und, eidémque ratione diverſi generis homi-
sant. nes metiendo, præſertim ſi menſuræ addat
ee perpendiculum. Nota: Er perpendiculum in
pœnas ſit. deſolationem. Nos utimur perpendiculo, quan-
do ædificamus; Deus autem illud adhibet, &
cùm demolitur: tam conſideratè, & cautè fe-
Thren.z. rocit, ac punit. Audi Jeremiam. Cogitavit
8. Dominus diſipare müurnm Filiæ Sion, tetendit
funiculum ſuum, & non avertit manum ſuam à
perditione. Priùs cogitat, tum, ne ultra men-
ſuram puniat, extendit funiculum; ad extre-
mum ſuâ ipſe mann demolitur, non Miniſtris
demolitionem committit. Ergo & Superiores
funiculum tendant, cùm cogitaverint de ſup-
plicio. Nos funiculum tendimus in beneficiis,
ne merita excedamus; Dominus verôò in ſup-
pliciis, ne excedat modum ſuæ Miſericordiæ,
& noſtræ Patientiæ.

Et orientur in domibus éus ſpinæ, &
urii, & paliurus in munitionibus
ejus, O erit cubile Draconum, &
Paſona Siruthionum. Verſ. 13.

Sirrum- 3
Kzen. Quam ſolicité vigilandum nobis eſt, cum

vel domi germinent ſpinæ, intérque muni-
tiones urticæ naſcantur! Fortè propter ab- Tepigizas
undantiam munitionum, & domuum ſenti- i dam.
ceta emergunt; plurium enim cuſtos nullam “
cuſiodit. Quid verò quod à ſpinis devenitur
ad Dracones; & ad ortum urticæ Struthio
properat?

EXCAP. XXXV.
ISA I .

Lætabitur deſerta, & invia: & exul-
tabit ſolitudo, & ſiorebit quaſi Li-
lium. Verfſ. I.

Deſertum florebit, ſed invium. Non enim Famihs
ſolitudo, ad quam iter patet; nec ſolitarius rira;
dicendus, qui turbas ad ſe evocat. Quæ iſt- Saculari-
hæc Eremus, quò Urbes confluunt? Hiero-2“.
nymum ut in deſerto lego, ſocium tantùm “ e⸗
audio ferarum, & ſcorpionum. Si florere cu-.— ⸗
pis ut Lilium, non ſubeunda tantùm Eremus,
ſed invia ſit oportet ſæcularibus tum cogita-
tionibus tum turbis. Non ſatis eſt, ut Ur-
bes fugias, niſi ab urbibus ignoreris. Delicatè
plerique ſolitarii ſunt, qui nuſquàm minus ſo-
li, quam cùm ſolitarii. Cognatos, familiaréſque Calla &
utinam admittant tantùm;, non etiam trahant. Solieudi.
Nota verò: Priùs Lætitiam in deſerto, poſteà * peri-
Lilium. Licèt emm Lilium cuſtodiatur in ſpinis,uls.
& læto, feſtivéque corde nihilo minus floret. ees
. Cene-
ℳ.

Confortate manus diſſolutas, & ge-
nua debilia roborate. Dicite puſil-

7

lanimis, Confortamini, & nolite ti-

mere. Verſ. 3.

Non præcidendas manus diſſolutas impe- Comsard
rat, ſed confirmandas. Ità in Canticis Spon-
ſa Portam vetuſtate collabentem Tabulis Ce-
drinis compingit: Sorori uberibus deſtitutæ
Turres ſupponit. Monentur à Propheta Prin-
cipes, Paſtoréſque Subjectos non ità promp-
tos, confortandos Humanitate, non verè Se-
veritate obruendos.

Deus ipſe veniet, & ſalvabit vos.
Verſ. 4.

Viſitat Deus, ut ſalvet; non venit, ut pu- Saperior
niat. Miniſtri Domini an ità veniant, dubium "lemens
eſt. Sequitur: Tunc aperientur oculi cæcorum, S&.
& aures ſurdorum patebunt. En Divinæ Viſita- zur.
tionis effectus. Non oculos eruit, non aures IIſa.3 5. 55
obſtruit, non pedes vincit. Sed pergit Iſaias:
Tune ſaliet ſicut cervus claudus: & aperta erit Ibid. &.
lingun mutorum: quia ſciſſæ ſunt in deſerto aquæ, e vig.
& torrentes in ſolitudine. En fauſta omnia cum anlontt.
adventu Dei; non exhaurit Fontes, ſed aperit,
non ſiccitatem, verùm torrentes invehit. Por-
rô, ad Fontium eruptionem, non Fortium vir-
tus otio deditur, at potiùs Cæci vident, Clau-
di ambulant tanquàm Cervi. Moyſis Virgam
Hebræis non ſupplicia irrogaſſe, ſed benefi-
cia lego. Non ſubjectorum ſanguinem ſitiit,
ſed aquas præbuit; peträmque percuſſit ad
delicias, non rebelles ad poznam. Imòô in
Serpen-

erp
niſi1
men
109a
tentan
reci
lu int

Iy cu
ju⸗
( a
abit

caſfr. glatio
i Iſtl
ſltumm
kerente
nem 6
iir olun
ut. m n
ero:
non
Don tr.
pen,
Garn e
Prebes
(. d
ſed vi⸗
ſtior.
latior,
ommtub

1

⸗
fult

Letui

Ve

in Can
ſli. capite

Fu
ℳ

1is inlt
lnt

—

E ſal
chia
olu
mun
era
un
A
Mt
1 Uurpor
en Nemple
1 rodek

e.
inn N

Nenun
dui

inhic
ne Mr,
m e

lu,
y
VYV
NMM /⸗
Ni
it
iunſi
t,
o
ul
1
e

7

H

Serpentem converſam non recepit Moyſes,
niſi in Virgam iterum commutatam. Et ta-
men gyptiis ſola Virga decem plagas ir-
rogavit. Elias baculo vitam reddere mortuo
tentavit, non viventi eripere. Quam gladio
Præciderat Petrus auriculam, ſua Jkxsüs ma-
nu integravit.

In ocubilihbus, in quibus prius Dracones
habitabant, ortetur viror calami, &
junci. Verſ. 6.

Lasſi eo- Sanctus Hieronymus hic: In cubilibus ani-
zim, fent. marum Gentiliun, in quibus prius Dracones
habitabant, erunt calamus & juncus, quibus
Deſperati ſeribatur Fides Domini: & feſſa prius membra
Berent.
Reseva- primitur, cujus primi fructus Calamus, &
Cανa Juncus. Calamus, quo in ſuo corde legem
tia Domini ſcribat, Juncus, quo in otio Contem-
Conuf-ſſa- plationis dormiat. Juncus, ut aliorum Quieti
rii diſ- ſtudeat: Calamus, ut Vites ſuſtentet, Pios,
rsà. Juſtöôſque confirmet. Non verè Converſus, ſi
ſlatim Calamum non gignas, quo Optimi ſub-
leventur. Calamus, inquam, focundis hæreat;
Iſa.35. 8. nam & ideò ſequitur: Et erit ſemita & via,
Amici & via ſanéta vocabitur, non tranſibit per eam
impii de- pollutus. Si verè ad Dominum reduſti, ad
Lani. impios, ſceleſtòſque non redeas: cùm te vi-
sipisndi, dero a ſocictate peccatorum non revulſum,
non Converſum credam. Nam vir pollutus
non tranſit per ſemitam Juſti. Notandum ta-
men, in peccatore Corverſo, & lemitam ſan-
Ctam eſle, & viam. Nim irum ut faciliorem ſe
præbeat imperfectis, & ianctiorem cum ſan-
Ctis. Non ſtatim recedendumn a iemiperſectis,
ſed via ſternatur latior, non ſola ſemita angu-
tior. At Via ſancta vocabitur. Via quidem
latior, ſed ſancta, & ita ſancta, ut palem id
omnibus innoteſcat, adeò ut iancta vocetur.

Lætitia ſempitttna ſuper caput eorum.
Verſ. 10.

ger virs Gaudium non ore, ſed ſuper caput, ut è
Dee felin. capite, mentéque Lætitia deſcendat, non Hlo-

Virts ris inſtar peritura naſcatur in labiis.
Joliaa.
Amore
Kuci. —
EXCAP. XXXVI.
ISAI Z.
Et factum eſt, oum aud' Get Rex Eze-
chias, ſosdit veſtimenta ſua, & ob-
volutus eſt ſaceco, & itravit in do-
mum Domini. Et miſit niorés de Sa-
cerdotibus opertos ſoaocis ad Waiam Fi-
lium Amos. Verſ. I. 2.
7
Arma Rabſace oppugnante Jeruſalem, Ezechias
7* in purpurd exarmatur, armatur iacco. Regis e-
bello. . untir te;
Arpa Xemplum Seniores Sacerdotum ſequuntur. Quid
alleg. Prodeſt purpura, ſi deponenda eſt pugnaturo?
Triltula- Armatur ſacco, armamentarium adit Domum
tionum Domini. Non de Duce, ſed de Propheta ſo-
remed é, licitus Rex ad Iſaiam nuntios deſtinat, lugu-
Religicſi Dri à dolori E jmæ bellan-
Zonoran- Pri pompâ doloris ornatos. En optim æ bel-
di, G di artes, quibus Aſſyriorum machinas ubique
adeundi. victrices Ezechias evadit. Non ad ie evoçat

Ethicæ Comment. Tom. VI.

requieſcant. Converſio peccatoris ad Deum ex-

337

Iſaiam, ſed per nuntios ejus oraculum fſecilci⸗
tatur. Non mirum, ſi vicit, qui ſacco pug-
navit & domo Domini, ad quam confugerat.

Hæc dicit Dominas; Ne timeas a facie
verborum, quæ audiſti, quihas blaſhe-
maverunt pueri KRegis Ay iorum me.

Verſ. 6.

Imbecillitatis arguit nos Deus, qui verbis Humani
tanquam machinis exterrémur. Sæpe; qui me reſpe Rtus.
dios inter enſes irrupit, a facie ve borum fu-
git. Cautiùs pugnandum contra verba, qam onflia-
contra arma. Quid non poflunt in animo pra- "ii impin
va impiorum conſilia? A lagitta volante in die
cavendum, quæ leviter volat non leve vul-
nus infligendo. .

Inelina, Domine, aurem tuum, & au-
di: Aperi Domine ooulos tuos, & vi-
de, & audi omnia verba Sennache-
rib, quæ miſit ad blaſphemndum

Deum viventem. Vere enim Domine
deſertas fecerunt Reges Apyriorum
terras, & regiones eagarum. Et dede-
runt Deos earum igni: Non enim erant
Dü, ſed opera manuum hominum,
lignum & lapis, & ocomminuerunt cos.

Veri. 17. 18. 19.

Ezechias Deum rogat, ut aures inclinet, Superiora
oculéſque aperiat, ut verba Senna herib non "rempla
tam audiat, quam videat. Itäne videntur ver- & verba.
ba? Nimirùm Regum verba, nuſquan ſterilia, & gum, &
facile producunt opera. Tanti ponderis Regium Eceleha-
verbum, ut ſœcunditate malorum ſanè infoœ- Darsrcen
cunda, in populorum mentibus impia germina sertas
pariat: quæque verba eſſent, ſi vulgari ore ma- ſaxda.
narent, verba non ſum, quùm è Regia lingua Conſilia
excidunt. Non modè igitur inclinet Deus au- mala.
rem, ut audiat, verùm etiam oculos aperiat,
ut videat malorum ſegetem, regiis verbis pro-
ſeminatam. Orat quoque Ezechias, ut eruatur
Sion à Rabſace, qui reliquarum gentium idola
disjecerat. Ita enim ipie Rabſaces loquitur ſu-
periori capitée: Numquid liberan erunt Dii gen- Iſa. 3 6.18.
tium unuſquiſque terram ſuam de manu Regis AlL 19. 20 z1.
Gprierum? Obi eſt Deus Emath, & Arphad Ubi bro⸗paſi.
eſt Deus Nepharvaim Numquid liberaveritnt na:io.
damariam de manu med Quis eſt ex omnibus Obfinati.
Diis terrarum iſtarum, qui eruerit terram ſuam
de manu med, ut eruat Dominus Jeruſalem de Dei a.
manu med à Et ſiluerunt, & non reſponderunt ei
verbum. Erravit tamen Rablaces, nam & ſingu- Eecleſta-
laribus mihil concluditur, docuitque mox per- A fa-
emptus à Domino, fruſtra ſibi de ſecuritate dio
blandiri impios, quòd impunè innumera ſcelera S.
patrarint; nam poſtremum fortè ſupereſt, quo
ſine dubio opprimentur. Terras omnes violaſti?
At, ſi Jeruſalem oppugnaveris, perin ris. Non Arrogan-
jactes tantarum familiarum excidium, nam, ut tie.
primmum populum Domini tentaveris, gladio silen, um
occumbes in terra tua. Non omnia benéè tibi
eventura autumes, quèòd pleraque non maleèe Verecun-
ſucceſſerint. Uno enim ſcelere obrui potes, a 4à.
quo tibi minimè metuis. Quis felicior in (cele- eese
ribus Balthaſare? Temerator tamen vaſorum Ber R .
Domini damnatur in convivio. Abſalone quid
ſceleſtius? Inſequentem nihilo minus Patrem
coma ſuſpendit. Quo magis impunè te in
crimi-

—–

38 Oliva

criminibus verſatum fateris, eò magis timeas,
oportet. Rabſaces enim, everſis omnibus Diis,
ab eo, quem poſtremo loco vincendum ſibi
reliquerat, profligatus eſt. Porrò quam ſa-
pienter, ex mandato Ezechiæ, contra Rab-
ſacem milites pugnavere ſilentio? Nimirùm
certa victoria eſt, ubi in ſientio, & ſpe For-
titudo decertat. Eva victa loquendo eſt; in-
felicius vicit colloqquendo cum viro; fœdiſſi-
mè damnata eſt excuſatione peccati.

Hoc eſt verbum, quod locutus eſt Do-
minus ſuper eum: Deſpexit te, &
ſubſannavit te Virgo Filia Sion: poſt
te caput movit Filia Jeruſalem.
Verſ. 22.

Rabſaces Mundum ſignificat, qui à Virgi-
ne non pugnàâ, ſed irriſione debellatur. Deſ-
piciendo debet Virgo hoſtes Pudoris profli-
gare, non Certando. Nam, ſi in certamen
deſcenderet, vinceretur, quæ procul ſubſan-
nando victoriam reportabit. Una Judith pug-
navit cominas cum hoſte Pudoris, & vicit.
Caſtita- At Joſeph fugâ ſervitutem evaſit, maluitque
u* ni Cà ferro Adulteræ teneri, quàm à manu. Beth-
ſabæa victa, ut viſa; David victus, ut vidit;
Thamar inviſa nihilo minùs victa, quia in
publico expoſita. Ipſa Judith quoties vice-
rat, inter ſepta cubiculi incluſa! Poſt te ca-
put movit Filia Jeruſalem. Nota, quàâ ratione
pugnet: poſt hoſtem caput movet; id eſt,
nec hoſtis aſpectui patens, nec hoſtis aſpectum
intuens. Poſt Rabſacem collocata nec vide-
tur, nec videt. Ita vicit Filia Jeruſalem,
quæ à fugiente etiam hoſte non tuta, illum
abeuntem mihilo minùs perſequitur non ma-
mu, ſed capite.

Oαα io
v 4.

Facëti ſunt ſicut

fœnum agri, gramen

paſcuæ, & herba tectorum, quæ ea-

ruit, anteqgudm marceſceret. Verſ. 24.

Laber Sa. Aulicorum hic infortunia deſcribuntur,
asulæriaum, Quorum ſine ſtatu ſtatus caſum portendit. Her-
bis tectorum comparantur, quòd eorum Cel-
ſitudo è& Pulvere naſcatur, Cinerem paritura.
Quis enim neſcit, alienà morte Aulicos vive-
re, pulveréque lacrymis concreto ſuper tecta
florere? Meminerint hi, non in domo laté-
re, ſed ſe omnium oculis ſuper tecta patêre,
exſiccandos ante maturitatem. Morte vivunt,
ut herba tectorum pulvere irrigatur. Sic A-
man Judæorum cæde victurum ſe credidit ſu-
per tecta. Verùm ante maturitatem exſiccatus
pependit & ligno. Sic Abſalom regnaturus per
cædem Fratris gradum ſibi fecit ad ſolium:
in flore tamen ætatis, & fortunæ exaruit &
quercu capillorum captivus. Non omitten-
dum;, quod Scriptura non prætermittit. An-
tequàm floreant in teéto, vigent tanquàm fœnum
agri, & ſicut gramen paſcuæ. Ompium pateat
morſibus oportet, qui transferri cupit in tec-
tum. Pafſcere debet ſuis ſubſtantiis pecora, ſi
faſtigium ambit. Falcem paſſurus & morlſus
ante floret in agro flos fœni, ad paſcua Bru-
torum, qui cuùm elevabitur, brevi florebit,
mox humere deficiente ſiccandus.

Aulici.

Habitationem tuam, & egreſſum tuum,
& introitum tuum cognovi, & in-
ſaniam tuam contra me. Cuùm Jureres
adversum me, ſuperbia tua aſcendit
in aures meas: ponam ego cireulum
in naribus tuis, & frœnum in labiis
tuis, & reducam te in viam, per
quam veniſti. Verſ. 28. 29.

Superbiam cur audit Deus, & non magis Paperbis.
videt? Nimiruùm non facto, ſed verbis Mag-
ni ſibi ſunt Superbi: ideéque rebus deſtituta
Superbia, inanem tantùm ſonum ad aures Dei
tranſmittit. Quare non mirum ſi labia Super-
bi froeno coërceantur, eôque reducatur, un-
dè diſteſſit, circulo per nares immiſſo. Et
quidem vincula promeretur, cujus introitus,

& egreſſus inſania eſt. Deo autem adverſa-

ri dicitur Superbus, quòd ejus Sublimitatem
oppugnet.

Comede hoc anno, quæ ſpontè naſcun-
tur, & in anno ſecundo pomis
veſoere: in anno autem tertio ſeæmi-
nate & metite, & plantate vi-
neas, & comedite fruétum earum.

Verſ. 30.

Non omnibus agrorum cultura mandatur; Zelas ſui
ſed in tertium annum rejicitur, ut intelligant, vace.
non citô ad alienam ſalutem procurandam ru-
dibus properandum, ſed herbis primùm tra-
ducendam vitam tum pomis ſedandam fa-
mem. Multi enim vineas plantare cupiunt,
quia abſtemii eſſe non ſciunt. Verùm antè po-
mis aſſueſcas, & poſtquam Solitarius eſſe di-
diceris, exi in campum, vineas conſere, in
proximorum ſalutem incumbas. Quot annis
ante prædicationem Joannes latitavit? Quot
JESUS? .

Et mittt id, quod ſalvatum fuerit de
domo Juda, & quod reliquum eſt,
radicem deorsum, & faciet fructum
ſursuùm. Verſ. 13.
Humilie

Prodigioſum Humilitatis germen, quod, ſutli-
quò altiùs radices egerit, eò ſublimiùs comam „z,
extollet. Sic arbores, ſic unda, ſic pila fe- Perſ cwiio
liciter aſſurgunt, profundè demiſſæ, com- non nocet.
preſſæque. Loquar ad Dominum, cùm ſim ci- Gen. 18.
nir, inquit Abraham: ſed ex hoc Cinere Stel- , e
læ naſcuntur. Numera ſtellas, ſic erit Semen aieant.
tuum. Quid altius Aſtris, quid humihius Ci- Der muna
nere? Miror equidem Babylonicam ſtatuam .
Cineri, Lutôque innixam corruiſſe, cùm tam minere.
firmo fundamento libraretur. Fortè Cinerem Cagnitis
ante oculos, non infra pedes collocare debuiſ-ſui.
ſet. Fulmina, quæ naſcuntur in Cœlo, Hu- „
mi cadunt: Vapores, contra, emiſſi à Terra gyle-
concreſcunt in Nubes, Cœlumque petunt. miea.

„

Non intrabit civitatem hanc, & non ja-
ciet ibi ſagittam, & non occupabit
eam olypeus, & non mittet in circui-
tu ejus aggerem. Verſ. 33.

Sagittas non immittendas intelligo, ne
Sion

Tan
tu, n
leyerin
inpius
Merit pecc
mnn aelt o
*
innz eld
Primd
Cbriſt,
Longe
Per N
4la
Paulo,
Imls n
ſunete
glr miltes
quiden
Iis Drocun
i Verh C
Prnci
norlen
Perante

non N

l ſa
.
lee
lun/
Aa
i
ſin.

Uuin N.:
1ile. I Ten

6la Auib
Plhe ilimin
ütan
Verlos
lleng.
thete
udd
lior ſ.

4 n
ur
U.
.
icel⸗

6 ul
in t
igte 1
Nimin.

nulmu,
inif,
lanr.
iunn
ln
in
nme
iuches⸗
Oller,i
Dm
u (

t 6

un

15
1 le,
NA,
uhis
nerlet⸗
t Neu
Glo,
n Eun/,
(Mer
E
Ay Rrin
Iunn,
i .

mf
ehet
1ℳℳ.

6

8

Sion devaſtetur; At quo modo à clypeo oc-
cupari prohibeat, non perſpicio. Et non occu-
habit eam lypeus. An urbes clypeis occupan-
CGenſilia- tur? Defenſioni, quam expugnationi accom-
rü impii. modatior clypeus parùm timendus videbatur.
Verùm Dominus exercituum arcet à Sion cly-
peum hoſtium. Eos nos monet vitare, qui fi-
ctà amicitia, dùm ſe patronos ſimulant, per
dolos graſſantur in cor. Clypeis enimveròô
expugnari nihil aliud eſt, quàm ab impiis blan-
deè ſeduci, quorum habitus Ovem, quorum
cor Lupum refert. Serpens à mortalitate Evam
defenſurus, Pomum porrigit pro clypeo: at
in Mortem dedit præcipitem ſpe Immortali-
Eva, tatis, Clypeôque agitur in Mortem, quo ſe
tutam fore à Morte crediderat.

Amici
impii.

Egreſus eſt autem Angelus Domini, &
berouſſit in caſttis Aſſyriorum 185.
millia. Et ſurrexerunt mane, & eo⸗
ce omnes cadavera mortuorum. Et
egreſus eſt, & abüt; & reverſus eſt
Sennacherib Rex Aſyriorum, & ha-
bitavit in Ninive. Verſ. 36. 37.

Tam ingens ſtrages non cernitur ab exerci-

tu, niſi manè, & hoc quidem, poſtquàm ſur-
rexerint. Damna ſcilicèt peccati non cognoſcit
impius, niſi aurorâ divini luminis illuſtratus
à peccato ſurrexerit. Et ſurrexerunt mans, &
ecce omnes cadavera mortuorum. Non manè
FPœniten edicta cædes, ſed manè perſpecta: Solis enim-
tia vera. verò ope Mortis umbræ apparuerunt. Non
primò vulneratus Petrus, cùm flevit, ſed
Chriſti luce tunc ſibi mortuo juſta perſolvit.
Longè antè cor Davidis perierat; verùm niſi
per Nathan inclaruiſſet dies, ſurrexiſſétque
aàa culpa, cordis foœtorem non fateretur. Idem
Paulo, idem contigit Magdalenæ. Conſidere-
mus nunc, quid egerit in tam acerbo ſuorum
funere Sennacherib? Huc properent Regum
Conpfden- milites, & miniſtri. Ad centum octoginta
i⸗ 33 be. quinque millium ſepulturam ne lacrymam
Win, quidem dedit Afſyriorum Rex, ſed nullius
Procurato rogo, interemptos reliquit, Nini-
vem conceſſit regiis deliciis mancipandus. En
Principum ſenſus in tanto ſuorum luctu! Væ
morientibus in Aula, quorum nulla apud Im-
perantem memoria. Scilicèt Vivorum ſunt Di,
non Mortuorum!

Peceati
damna.

Anlici
miſeri.

Et factum eſt, oechm adoraret in Tem-
plo Neſroch Deum ſuum, Adrame-
lech, & Saraſar Filii ejus percuſſerunt
eum gladio, fugeruntque in terram
Ararat, & regnavit Aſarhaddon Fi-
lius ejus pro eo. Verſ. 38.

Sennacherib ante Deum ſuum victima cadit
in Templo Ninivitico, interemptus à Filiis.
& 1eν.. A quibus defendendus videbatur, ab iis po-
poralibus, tiſſimùm cæditur. Confugerat ad Deum ſuum;
ibi tamen, gladio confoſſus in carnifices con-
verſos Filios experitur. Malè perit, ſtultè con-
fidens. Vipera enim à nemine minus ſibi me-
tuere debebat interitum, quaàm à Filis. At
cùm ipſe rebellaverit in Deum, haud mirum,
quôd conjurarint in ipſum Nati. Ubi ergo tu-
tior ſacrificare videbatur, ſacrificatur; eorum
Ethicæ Comment. Tom. VI.

EConfiden-

Stromatum , Lib. XVI.

documento, qui arundineo baculo hærent. At Dignitas
Parricidarum icelus minimè felix, & Patrem bperſeslera
ſuſtulit, & Exilium detulit, non Regnum. uaſita.
Vitam parenti, Regnum eripuit Filiis Parri- Peecati
cidium: fugæque ſe dedere, poſtquàm Patris damna.
ſpiritum fugarunt è& corpore. Duo filiorum Aalici
patrio ſanguine purpuraſcunt, ſed tertio de- imsi, &
fertur cum ſceptro purpura. Sibi ſcelus exi- daarre-
lium peperit, aliis regnum. Malè imperii gie Mocu-
fundamenta jaciuntur in Parentum nece; alii ſateres, &
militat Impietas ſibi ſemper infeſta. Diſca- Delazores
mus ergo, malé ſecurum à Filiis Regem re- impii.
bellem Deo, pejus iter ad Regnum ſterni per
Parricidium.

EX CAbP. XKXXVIII.
ISAI X.

In diebus illis ægrotavit Ezechias Aſque
ad mortem: & introivit ad eum
aias Filius Amos Prophetæ, & di-
Xit éi. Hæo dicit Dommus; Diſpone
domui tuæ, quia morieris tu, & non
vivés. Verſ. I.

Nunc primè adiſſe Regem Iſaiam lego. A- Confeſſu⸗
chaz illi occurrerat, Ezechias nuntios ad illum rias,
legaverat, modè verò ipſe convenit Regem, Oberarius
regiam ſubit, cum ubique luctus, & queri- “ -
moniæ reſonant. Morituro tantàùm Regi Pro- vones,
pheta aſſidet. Porrò Ezechiam non palpat, zZela: a-
ejus morbum lenibus verbis non tegit, ſed nimarum
apertè illum de obitu certiorem facit. Au- ſerius ſit.
diant Filii Prophetarum, audiant Miniſtri Do- Familia.-
mini. Non ſpes vitæ falo promittenda ægro- rizas cum
tantibus, verùm nuntianda Mors eſt. Morie- Saculari-
tur, inquiunt, ſi moneatur de Morte. Imò ,
Ezechias ideò vivit, quia illi à Propheta Mors „ö.
prænuntiatur. Lacrymis Pproximi periculi de- Infirmi
nuntiatione expreſſis, diuturniorem ſibi vitam in viſen-
impetrat Rex; qui non ploraſſet, niſi de in- di, ſea
ſtanti obitu moneretur. Quot pereunt, quòd
perituros ſe non exiſtiment, adſtantium adu- Vißtatio-
latione decepti? Quot æternâ morte damnan- „es.
tur, quòd de pericule temporalis incerti, la- Mons
crymis abſtinent, exomologeſin differunt, egroris
domui non conſulunt? Rarus Iſaias, qui tam nuntian-
aperté primo congreſſu Regi mortem pro- 1, ioſac
ponat. Serpentis vox eſt, Nequaquàm morie- r , 2.
Weini, quà Adam, & Eva in mortem impul- Gen. 3.4.
ſi ſunt. Divinum verò oraculum; Morte mo-
riemini. Cinis es.

Et convertit Ezechias faciem ſuam ad
parietem, O& oravit ad Dominum,
& dixit, Obſecro Domineg, memen-
to quaſo, quomodo ambulaverim co-
ram te in corde perfecto, & quod
bonum eſt in ooulis tuis fecerim. Et
flevit Ezechias fetu magno. Verſ.
2. 3.

Sanctus Hieron. hic: Felix conſcientia, Mors Za-
quæ, afflictiomis tempore, bonorum operum Korumla-
recordatur. Flevit autem fletu magno prop- s er sone
Ff 2 ter ere.

40 Oliva &

Nibil ter promiſſionem Domini ad David, quam
bd videbat in ſua morte perituram. Eo enim
Deum. tempore Ezechias Filios non habebat. Nam,
. poſt mortem ejus, Manaſſes cum duodecim
Chrifßi eſſet annorum, regnare Cospit in Judæa. Con-
Inesrna- vertit faciem ſuam ad parietem, ne lacry-
7toptan- mas ſuas aſſidentibus oſtentare videretur. Au-
„ diénique ſe efle moriturum, non precatur vi-
lie zateri tam. Sanctus Princeps non ſe Moriturum,
praferen. ſed ex ie non naſciturum Chriſtum lacryma-
de tur. Miratur quidem ambulando coram Deo
in veritate ad immaturum obitum deveniſſe,
aleggda, tantumque iter tam triſti exitu terminari; cæ-
Dei cu'a terùm lacrymarum ſolicitior quàm vitæ, quas
ſe perm t- Mortuo inanes damus, ipſe ſibi Morituro effu-
tere dit non inanes: ex iis enim juxta dictum Job
istas aridum jamjam lignum refloruit. Necis vitæ-
. que arbitra lacryma curſum Solis fronavit
8. ECe. Vitæ ſtadium aperuit Ezechiæ. Viden' Eze-
chias. Chiam in morte non niſi de Fletu ſolicitum?
Aterna Scilicèt nihil fortaſſe illi defuerat, in tanta
1 αν ubertate, niſi copia Lacrymarum. Quid au-
tio vers tem mirum; ſi lacrymis ad vitamn Rex repe-
Laerywa. davit. Lacrymæ vitæ indices non interitus;
plorantes naſcimur, non lacrymando mori-
mur. Primam vocem, non ultimam, emiſi
plorans, inquit Salomon: undè non immeri-
tô fletibus quodam modo ſecundò natus le-
ctum commutavit in cunas, inter Necis ube-
ra in Vitam redux per lacrymas. Quod La-
Zarus alienis, ſuis Ezechias fletibus reparavit.
Ille, ad lacrymas Irs, exiluit & ſepulchro,
Hic ſuorum ope fletuum ſepulchrum effugit.
Trikala- Noôta Regis verba: Memento, quæſo, quomo-
tio ſg vam dò ambilaverim cofram te. Deo duce quò itur?
Prideſi- Aorotavit Ezechias. Vides non aberrare à
natios Donino, qui in ærumnas incidunt. Non il-
lum ad delicias duxit Dominus, at ad lectum
doloris mortiique luctum. Stultè igitur cre-
dis à Deo te receſſiſie, cùm morbis maliſque
obrueris. Iter Ezechiæ coram Deo, non nmiſi
calamitatibus terminatur.

Et factum eſt verbum Domini ad Iſaiam
dicens, Vade, & dic Ezechiæ. Au-
divi orationem tuam, & vidi lacty-
mas tuas. Eece, ego adiiciam ſu-
Pr dies tuos guindecim annos, &
de manu Régis Altyriorum eruam te.

Verſ. 4. J. 0.

Conſcien. Primò advertendum, Verbum Domini non
tis ebe ad Regem fieri, pro quo tamen fiebat, quòd-
dere que ejus lacrymis impetratum fuerat, ſed ad
Bus Dem Iſaiam, ut, qui nuntiaverat mortem, vitam
revelat. prædiceret. Vel ad Iſaiam fit verbum, non
Obedien- ad Ezechiam, ut ſubdamur Paſtoribus, per
tie ſe per- quos Deus noſtra nobis innoteſcere decrevit.
mittere. Plores licèt, erras tamen ſi Prophetam non
tibi conſulendum ſomnias. Verbum, quod
pertinet ad Regem, à Deo Prophetæ com-
mittitur, nec Ezechias, qui vitam impetrare
potuit, à Deo meruit obtinere tanti muneris
nuntium, niſi nuntiante Prophetâ. Paſtores

ergo conſulendi, ſi Divinam cüpis intellige-

re voluntatem: Nam; factum eſt Verbum Do-
Religioſus mini ad Itaiam. Secundò, ex illis verbis Va-
in Aula. de, & dic Ezechiæ. Conjeclare licet brevem
Cen: Prophetæ moram in Palatio, quò remittendus
smor. fuit à Domino poſt lacrymas Regis. Nec eo
intervallo, quo Ezechias flevit, commoran-

ordirer, inquit Ezechias, vitæ filum Deus

dum ſibi duxit in Aula Iſaias; ſed ſuo funétus Familis
munere & Regia domo exceſſerat. Et quidem ritas em
multùm eo articulo temporis profuturum Pro- Saculari-
Phetam morituro Regi dixerim. Imò ne diſ- w.
poſitioni Ezechiæ intereſlet, ſeceſſerat. Pau- Felere.
ca intelligentibus. Regium teſtamentum „ ab- “
ſente Prophet, condendum cenſuit maximus qaarar.
Prophetarum. Ut diſponeret domui, admo- 1.
nuit, at diſponenti non adfuit, nec ad eum re- hent.
verſus eſt, niſi Domino imperante. Vidi La- adſint
umas tuas. Dignum Deo ſpectaculum, no- Cenfelſa-
vümque prodigium, Regem plorare. Quidni
regrederetur præ timore Sol, Principe ſacry- . Ware.
mante? Divinam libet intueri beneficentiam, exahai⸗
non vitam ſolùm promittentis, ſed & victo- mur.
riam. Vix eripi petiit à faucibus mortis Eze- Dei Li-
chias, & nihilo minus eruitur à manu Afſy- Garalitci
riorum. Hoſtibus enimverò Regiæ lacrymæ pa-
rentarunt, ad quas Afſyriorum funus, Ezechiæ
triumphus conſequitur. Non moriter, qui vi-
vus coram Domino ſe ſuaque ſcelera plorat.

Præciſa eſt velut à texente vita mea, dum
adhuc ordirer ſucoidit me. Verſ. 12.

Meritò illius vita in medio curſu abrumpi- Confden.
tur, qui non à Deo ſuam telam texi permit- ia in

tit, ſed proprio labore orditur. Dum adhuc i⸗ en.

abrupit. Nos quidem ſemper ordimur, rar“ ".
teximus; Divina autem Providentia, dum in- Morii
choamus coôgitationum ſpem, vitam interci- blivio.
Pit. Werabam uſque ad mane- quaſi Leo ſic Iſa. 38.
ontrivit omnia oſa mea. Quid ſommiantibus 1z.
ſæcula, ſi ſperanti manè ofla con eruntur?
Itâne dies, annôſque tibi polliceris humana
fragilitas, cùm manè ſperare non liceat in
veſpere? Manè ſperaverat Holophernes, cui
vitæ dies nocte occidit. Tumulum pro T hro-
no manè habuit, qui veſpere, inter dura bel-
lorum, voluptati manus eckt Innumera ex-
tant in hac re magnorum Principum exem-
pla, quibus compendioſum iter fuit ab epu-
lis ad ſepulchrum. Nota ad pœnam non mor-
tem ſequi, ſed vitam. Corripies me. Quid Ipid. 10.
inde? Er viviſicabis me. Non mirum, ſi in
pace amaritudo geminetur, quuùm é ſfupplicio
felicitas effloreat. Alià quoque ratione Regis
ſenſa interpretemur. Ecce in Pace amaritu- Ibid. 17.

do mea amariſima. Id eſt: Livor, odium, Unio laſs

& amaritudo, quæ belli tempore ſuaviſſimè
ſapiebant palato meo, imperante Pace, ama-
riſſima mihi ſunt. Quam amara ſit Cordis
amaritudo, Pacis dulcedo declarat. Irato quid
dulcius Amaritudine? At ferre non poterit
amaritiem Amaritudinis Sibi, Pacique reddi-
tus. Rursus: Non aliâ Pace tunc Ezechias
fruebatur, niſi eàâ Tranquillitate, quæ ſuper-
venit morituro, cùm negotia procul ablegat. In
illo otio quàm deſipiunt, quæ mellea cenſe-

bantur! Labor honori conſecratus, Sanguis Mors im

pro gloria effuſus, Patrimonia profuſa pro con- bionam.
ſequutione dignitatis, Dies voluptatibus con-
ſumpti, Amaritudo ſunt, ſed dulcis; quo uſque
in otio infirmitatis, in induciis negotiorum,
in pace à proxima morte nobis reddità, quam
occultaverant, Amaritudinem prodant. Ecce Timhora-
in Pace amaritido mea amariſſima. Tunc ama- R e
ra ſapiet Amaritudo ambientium, cùm, admo- eort
to Cruciſixo, velum ſcindetur, &, reducto memerig
ſipario, cruces erunt, quæ videbantur ſcepfra. oeriztur.
Neſcio, quo modo nobis depofituris orrdri⸗
indu-

indu
on
ret,
bamt
iine
Is Ve
ch. ls;
inh itod
lan. Eed
wel ll
Pluen
tudo
0tio
o 4
lere
Gitur

Pſjee
10

Qui
ums. ells,
„ e
inſ ſor, vi
eninf locat
igdit

Nirtun

NSni len
11ler. Varl 0
Miei mi tO
. ils in
gie S
lmila nold d
Uirum Me

ie
TuIN

E

.
nu

bm. Ad

ulent
mig.

—

indumentum Dignitates & Divitiæ ſimulato
colore, decoréque exuuntur; & cinis appa-
ret, quod longè à ſepulchro aurum æſtima-
bamus. Ecce in Pace Amaritudo mea ama-
riſima. Nobis quoque documento ſint Re-
gis verba. In felicitate ità aſſueſcimus dulci-
bus;, ut amarior reddatur Mortificationis ama-
ritudo. Non conditur deliciis Mortificatio,
ſed exaſperatur. Verùm, qui undique vexati
mel ſugebamus de petra, coœlo manna com-
pluente, & altilia faſtidimus. In pace Amari-
tudo amarifſima, in tribulatione Dulcis, in
otio Amara. Hebræis ſapiebant allia ſub ju-
g0 Ægyptiorum: Manna conſpuerunt educti
& ſervitute. Verbo, ſpinis coronatur, & con-
ditur Crux, non roſis.

Mortiſi-
ioνwι
sdium.

Projeciſti poſt tergum tuum omnia pecca-
ta mea. Verſ. 17.

Chrißi Quid mirum, ſi cecidit in terram & coelo
Iacarna Deus, peccatis noſtris oneratus? Sicut onus
l tio. grave gravatæ ſunt ſuper me. Non ante ocu-
PIʒ7. 5. Tos, ut videat, ſed poſt tergum, ut ferat, col-

mg g. locat Dominus iniquitates noſtras. Ferendæ
Conſeſa- iniquitates alienæ, non acerbius puniendæ.
14 rii in ſe
le; o Domine, ſalvum me fag, & pſalmos
N taen, & nöſttos cantabimus. Verſ. 20.
nitentium
Iafemi. Jam ſanitati redditus erat, & adhuc ſal-

tas alleg. Vari optat. Nimirùm valetudo corporis ani-
Felicitas mi robore deſtituta infirmitas eſt. Quare,
vera. illa impetratâ, hanc petit. Vide autem Re-
giæ Sanctimoniæ vim. Unus ſanabitur, ſed
EZremtla non unus cantabit in domo Domini. Salvum
Majoerum me fac, & pfalmos noſtros cantabimus omni-
bus diebis. Ex ſana Mente Principis Populo-
rum Valetudo, & Cantus.

Er juſſit Haias ut tollerent maſſam de
cis, & cataplaſmatent ſuper vul-

nus, & ſanaretur. Verſ. 21.

Non om. Adamo foliis fics vulnus recruduit, fru-

nia lieent ctu convaluit Regi.
omnibus.

dln i

EXx CAP. XXXIX.
l⸗ ISAI K.
dt
M Miſit Moerodach Baladan PFilius Bala-

dan Rex Babylonis libros, & mune-
ta ad Ezechiam, audierat enim quod
ægrotaſſet, & convaluiſet. Læta-
rus eſt autem ſuper eis Ezechias, &
oſtendit cis cellam aromatum, & ar-
genti, & auri, & odoramentorum,
& unguenti optimi, & omnes apo-
thecas ſupelledtilis ſux, & auniverſa
quæ inventa ſunt in theſauris ejus.
Non fuit verbum, quod non oſtende-
ret eis Ezechias in domo ſua, & in

, oinni poteſtate ſua. Verſ. I. 2.
Auidgge
„ nite —
etla

1 thicæ Comment. Tom. VI.
n

h

Stromatum Lib. XVI. 341

ITane poſt longam enumerationem divitia- Felicita-
rum ſupellectilis Regiæ, Non fuit verbum, “ vani-
quod non oſtenderet eis Ezechias? Ergo Ver-
ba ſunt aromata, vaſa aurea, theſaurus Re-
gis? O inane ſpectaculum divitiarum! O ina-
nior pompa potentium! Verba, verbiſque ina-
niores gazæ, theſaurique Regum Terræ. Mi-
raris divitem? Felicitatem non poſſidet, ſed
loquitur.

Omnia, quaæ in domo mea ſunt, vide-
runt: non fuit res, quam non oſten-
derim eis in domo mea. Verſ. 4. S

Quaàm cautus in occultandis animæ theſau- vycatio
ris eſſe debeat unuſquiſque, ex publicatione oceualtan-
colligat ſupellectilis Ezechiæ, quæ ſuo ſpe- 4«.
Ctaculo irritavit ad prædam Babylonios, à Trgu⸗
quibus tranſmiſſa paulò antè fuerant munera. 7. Gl
Supprimenda cordis gaza, inſpirationes, la- um pom-
crymæ, lumina; quæ ſi proponantur, Babylo- pæ, Iri-
nis præſertim, exponuntur. Regis aurum Ba- balatio-
bylonicum ferrum allexit; utque viderunt, in- dum ſoni;
viderunt. Cur ergo Chriſti Virgo barbarorum ese
oculis pudorem exponit, ut intuentes capian- aur
tur in corde, & prædentur in corpore? Cur ohenta-
miles Jeſu animi ſenſa omnibus aperit, ac ſi tie, quan-
in publicum diſſeminata, tanquaàm frumenta, * Glssee
uberius provenirent? Bethſabæa, ut expoſita,“ ories
præda extitit regia. Suſanna, quia videri po-
tuit etiam caligantibus oculis, damnari & qua-
ti potuit. Eva præceptum ut evulgat, tranſ- Bena se-
greditur. Audiamus, quæ Ezechiæ nuntiave- culianda,
rit Iſaias: Audi verbum Domini exercitunm:
Ecce dies venient, & auferentur omnia, quæ in
domo tua ſunt, & quæ theſaurizaverunt Patres Vecatio
tui uſque ad diem hanc, in Babylonem. I nunc non ape-
inconſulte adoleſcens, & de theſauro tuo pro- Tiends.
feras nova & vetera. In corde meo abſcondi
eloquia tua, David te ſapientior canebat. Vit-
ta coccinea labia, ut linguam frœænent. Labia
Sponſi ſtillant myrrham; hoc eſt, guttas fun-
dit & corde. Mulier Evangelica inventam
drachmam vicinis dixit, non itidem demon-
ſtravit; quin eam quæſitura lucernam accen-
dit, ſed vicinas non congregat, ne furarentur,
quæ quæſitum drachmam veniſſent. Ex ſe-
mine, quod in agro primo mane ſeminatum
eſt, licèt id dubio adhuc die, & incertâ lu-
ce, ſparſerit, volucres comederunt, lapides
exſiccarunt, ſuſfocarunt ſpinæ, zizania infece-
runt. Nimirùm, ut primùm exponuntur Opes,
ommium ſunt, non tuæ. Flos, ut aperitur,
rapitur.

lſa. 39. 5.
65

Et dixit Exechias ad Haiam: Bonum
verbum Domini, quod locutus eſt.
Et dixit, Fiat tantum Pax & Veri-

tas in diebus meis. Verſ. 8. Dei vo-
luntati
. . . confor-
Magna conſtantia in maxima calamitate. e

Prædixerat Iſaias abducendos ejus Filios, qui s. Ege-
naſcituri erant, Babylonem, ibique in pala- ehiars:
tio futuros Eunuchos Regis, aſportandam Eatien-

. tia,
regiam gazam, & tamen, Bonum eſt Ver-

bum Dei, ait. Quaſi plus ego Ezechiam acr. „.

miror, quàm Job, quorum uterque benedixit Pæniten-
Deum in adverſa fortuna. Jobi calamitas præ- 'is ob cul-
terita, Ezechiæ verò, quod durius torquet, Varn ila-
Ff 3 tæ tole-

futura. pande

342 Oliva

futura. IHIIius Filii moriuntur epulantes, iſtius
ſervient mancipati. Ille prolem habuit, & Fi-
liis iterum fœcundabitur: Hic nec habet;
& carebit. IIli plagæ ad experimentum: Huic
infliguntur ad ſupplicium. Jobum injuſtè Dæ-
mon vexat: Ezechiam juſté Deus pumit. IIIe
monetur de clade à Famulis: Huic indicitur
ſupplicium à Propheta. Un ſanè patientiæ
commendatione Ezechiæ Jobum prætulerim,
quòd in vulnere, quo acerrimè torquebatur
toto corpore cæſus, invictus perſtitit, & Nu-
mini penè ſui oblito laudum hoſtias immola-
Rex e vit. Placet jam poſtrema verba meditari. Fiat
Superior tantùm Pax & veritas in diebus meis. Quaàm
invaluit amor ſui, à quo adeò captivatur Eze-
7 chias, ut filiorum captivitaterm non ſenſerit!
Utinam unius Ezechiæ vox iſia fuerit; &
non magis quotidiè in corde Principum &
Superiorum reſonet, quorum interduùm non
magi intereſt calamitas poſterorum, ſi ipſis
indulgere liceat voluptati, aut quiete frui.
Non improbandus omninò, quòd non ſolam
Pacem, ſed cum ſecuritate Veritatem ſecum
regnare poſtulavit. Non ità Paulus, & Moy-
ſes, quorum alter, ut iram à Populô aver-
teret, de libro Vitæ abradi, alter pro Fra-
tribus à Chriſto Anathema eſſe non recuſavit.

— —,—ßꝰℳꝓ (G

EX CA P. XI.
IS A I X.

Conſolamini, conſolamini, Popule meus,
dicit Deus veſter. Loquimini ad cor
Jeruſalem, & advocate eam, quo-
niam completa eſt malitiu cjus. Verſ.
. 2.

Superion. eusgin⸗ ità legunt. Conſolamini, con-
ſolamini Populum menm, dicit Deus: JNa-
cerdotes loquimini ad cor Jeruſalem: onſolami-
ni hm, quia repleta eſt humilitas ejus. Nihil
frequentiùs ſubjectis a Superioribus inculcatur,
quaàm Lætitia. Semper cum Propheta repe-
tunt; Conſolamini, conſolamini, Popule Mmeus.
Verùm audiant, quo modo hoc fiat ex Sep-
guperior tuaginta. Conſolamini, conſollmini Populuim
ziana? meum. Veſtrum eſt in ſubjectorum corde eam
ſuos allo- Lætitiam inferere, ad quam illos nunquàm
quatur. non hoftamini. Id quaâ ratione præſtandum
Afabili- ſit, docetnim ab eo, quod ſequitur. Sacer-
tas. dotes loquimini ad cor Jeruſalem, & conſolami-
ni eam. Non digna corde verba, quæ Chari-
tatem non ſonant. Aliquando loquendum ad
cor, cujus verba, Amoris facta, & opera ſunt.
Meritò autem LXX. pro, Advocate eam,
poſuerunt, conſolamini eum. Cogenda enim
multitudo Jeruſalem, ut ſolatium illi præbea-
Tribala. Mus. Nota autem Humiliationem finiri, cùm
ionasm Malitia completur. Completa eſt malitia ejus.
remediäâ Septuaginta; Repleta eſt humilitas ejus. Ab Itn-
Pæniten- quitate ſiquidem propfia unuſquiſque deprimi-
7. „„tur. Niſi fortè dicamus, Pectoris noſtri vas
faber gœ- in tantum Malitiam emittere, in quantum Hu-
næ ſas. militate repletur. Undè completa dicitur; 1id
Humili- eſt exhauſta Malitia; quia Humilitas inundavit.
tas pellit
. beccatum. 8

Vox olamantis in deſerto: Parate viam
Domini, reäétas facite in ſolitudine

ſemitas Dei noſtri. Verſ. 3.

Haud mirum ſi in eremum frequenter de- Ceha.
ſiliat Deus, in qua ſibi viam parari præce-
pit. Non in Aula, non in Urbe, non in Cbrißes
Circo Via Domini, at in Solitudine; quèd "bi habi-
& Dominus frequenter in ſolitudine commo-“r.
retur, qué⅛dque è deſerto ad Deum facilius Erman
accedamus. Non audis Angelorum vocem? Exereinis
HOuæ eſt iſta, quæ aſcendit de deſerto innixa ſpirima-
ſuper diletctum ſuum? Ergo & Sponſa in de- ia.
ſerto, & Sponſus, cui de deſerto aſcendens Can. ..
innititur. Quin Elias ad montem Domini non
pervemit, niſi ſolitudine quadraginta dierum
emens, in fortitudine cibi ſubcinericu. Vi-
de S. Eucherium de hac re Tullianè peroran-
tem. Illud notandum, viam Domini dici,
ſemitas verò Dei noſtri appellari. Servus es Ferver
Domini, ſi Legis tantum viam ſpatioſam te- "lira Re-
ris. Dei noſtri non viæ, ſed iemitæ ſunt. S non
— 1 . . ob ſervan⸗
Conſtlia fi fequeris, Deus tuus eſt: Legem ſi tiem.
imples, tuus ille eſt Dominus. Parate viam Via ſa-
Domini, rectas facite in ſolitudine ſemitas Dei lu’is ar-

4

noſtri. Filius ad Deum ſuum currit per ſemi- „
tam; ambulat ad Dominum Servus in via Relgunt
1 perfectio.

Non mirum, ſi, famulorum more, durè
tractamur, qui in via vix hæremus declinan-
tes à ſemitis. Audi : Nemitas Dei noſtri. Roligisſot
Deum noſtrum dicimus, ſi inſiſtimus ſemi- Regulara
tæ. Rursus: In Solitudine ſemitas præparari obſervan-
mandat; quòd arétius vitæ genus Solitarios““ decet.
deceat. Cautiàs in Sohtudine vivendum,
quam in Mundo. Ubi enim Via nomina-

tur, nulla de Solitudine mentio: ubi verò

ſermo eſt de Solitudine, ibi Semitas audio.
Parate viam Domini. Ubinam? planè in Fervor
Sæculo, ubi Servi non Filii degunt, Timo- Religioſu
ris verbere continendi in officio. Rectas fa- niſe
cite in Solitudine ſemitas. Inſipienter pleri-
que ſibi plùs licere éredunt, quia Religioſo
habitu Sanctimmoniam circumferunt. Erras;,
etiam in horrore Eremi non via, ſed ſemita
præparatůr. Eva in paradiſo procul à viro
ſolitaria vagabatur: ſed, quia plùs licere ſi-
bi credidit in Solitudine, deflexit a ſemita, &
momordit eam Coluber, néſque in illa con-
fecit vulnere non curando.

Ommnis vallis exaltabitur, & omnis mons
& collis humiliabitur. Verſ. 4.

Oraculum hoc eſt vocis clamantis in deſer- Iugum
to, ubi Deliciarum planities exaltabitur, ab e
effœminatis ingenti labore decurrenda, com- , Luptr
planato interim Pœnitentiæ monte, & Mor- Aars
tificationum colle. Nimirùm in Religione ZLepidu
erunt prava in direta, & aſpera in vias pla- ſt.
nas, iylveſcentibus hortis floribus, deliciiſ-
que conſitis. Plorantes ridebunt, mœreburnrt
alacres, Mollibus Vallis exaltabitur, For- Mortiß-
tibus Mons ſeu Coôllis humiliabitur. IIIi in
. 4 1 —un: 14 . = ulcis
otio laborabunt, Hi laboribus reficientur. p,, wore,
David in voluptate ærütnnis transfigitur, in
lege Domini recredtur. Viam mandatorum pf. 118.
tuorum couturri- En Mons depreilſus. Bethſa- 32.
bæâ antequàm abutatur, per nuntios ejus vo-
luntatem inquirit, illius virum adveocçat; vemittit,
inter-

intea
echi⸗
lar
in)
IWI
bel
Vine
11

de
e lie
ntk el

tis
nd u

A,
lhlin. gubelt
k Ota
M ,
aeliin
n. Wnint.
Okeiien ſomman
iſ.
ſin Dui .
it, l un
. Dom
uutt

nſt
1 lor

Cont

10 k
lujis, di, h
balis fote

let,
Mnun retl
N 1
4 oren
ſpina
Külel
Letin

eo
luei⸗ 3
iſer 45.. i
l,u. Wt
Fiu uyimn
ſihu Nſtie
Aa. 1
nn len
lbe- wim
liriis, 10 l
lten Clor
nu. kecin
1
*(m
,
len. 4
liz be.; d
uli. nl
. Chit
Uz uod
ln o
g Hamn,
. Een

tien
kllee

l EV
plant
entart
A

Mtnen
l.4

e
too
lbn ,
a
z8 Nen
ergnt
1 N 6

Concio-

tia ſui.

7

Stromatum, Lib. XVI.

interficit datis ad Ducem literis, filium vix
editum ægrotum plorat, mortuum tumulat,
à Nathan arguitur, lacrymis eluit ſcelus, ca-
lamitates immittuntur à Deo: An non Vallis
in Montem converſa, ubi tot ſubeundæ æ-
rumnæ, ubi tot orbitates perferendæ? Jeza-

bel quid depreſſius potuit poſſidere, quàm

vineam Nabuth? ob hanc tamen præceps da-
ta ſuo ſanguine canum rabiem ſaturavit.

Et revelabitur gloria Domini, & vi-
debit omnis cato pariter quod os Do-
mini locutum eſt. Verſ. 5.

Septuaginta hoc poſtremum ità vertunt:

Beruls- Et videhbit omnis caro ſalutare Dei. Idem hic
Rrvsnti penè eſſe videtur, & Salutare Dei, & Man-

datum Dei. Videbit, quod os Domini locutum
eſt, & videbit ſalutare Dei. Verba enim Vitæ
oεdien- habet Dominus, quédque ex Obedientiæ
Karahe oraculo ſonat, Salutem vehit. Nota: Reve-
. ad ſa- labitur gloria Domini, ut videas Salutare Do-
luteſint. Mini. Aliquando enim latet gloria, ſuo tem-
pore revelanda. Non ſtatim deeſſe ibi gloriam
ſomnies, quòd non fulgeat. Revelabitur op-
Ba5 portunè gloria Domini, ut nec eos lateat,
vehit, li- Qui caro ſunt. Et videbit omnis caro, quod os
e ali- Domini, non Hominis, locutum eſt.
quando
non pa-

am. Vowx dicentis, Clama. Et dixi, Quid
cllamabo! Omnis caro fœænum, & omnis

gloria ejus quaſi foos agti. Verſ. 6.

Obedien-

Concionatorem ſuum inſtruit Deus, docet,
contra quæ potiſſimum declamandum ſit. Ca-
ro ſcilicèét, & Gloria exterminandæ, Mun-
Luxuria, di, hominumque exterminium. Vel fœno, vel
& Gloria flore ſuperamur. Caveat à Gloria, qui Car-
vane. nem effugit. Foœno autem Jumenta ſaginan-
tur, Floribus coronantur vel Principes. Fa-
ciliùs fœnum calcatur, quàm flos: imò non
ſine labore, & dementia flores nutrimus. At
pulchriores, quos alimus flores naſcuntur è
Ambitio. cepis. O ſi Honorum, & Gloriæ radix pate-
ret, utinàm non viliorem originem erubeſce-
Dignitas, ret! Omnis gloria ejus quaſi fos. Quaſi, inquit;
Felicias florem enim mentitur, ſed ſpina eſt. An non
N. ſpina Gloria eſt, quæ Davidem pupugit,
Saülem confôdit, Salomonem transfixit? Mo-
deſtiam quoque Prophetæ prætermittere ne-
queo, qui cùm audiſſet, Clama; Non ſtatim
elamavit, ſed oraculum coniulens, Quid,
inquit, clamabo? Propheta, quo, ex Hiero-
Eruique Hyni ſententia, nullus eloquentior „ in Eremo
Ie nat. ruſticam vocem conſulere non dedignatur; &
Zelus a- imperitus non rarò Homuncio ab Oraculis for-
simavum mam diſcere concionandi recuſabit? Eninwe-
. eer rò Plures clamarent Carnem fœnum, florem
Coreio Gloriam, ſi non munus tantùm à Superiore
cujus va- Veciperent concionandi, ſed & per illos, quid
s4. Clamare debeant, docerentur. Dabitur vobis
Os, & Sapientia, inquit Oratoribus Chriſtus.
Obedien. At quomodèò dabitur accipere nolentibus, cùm
dis in ſpi- in ſe habere exiſtiment, quod illis Dominus
H dixit tribuendum? Eloquia Domini gentum,
Dißden- quod humilibus, & ſcrutantibus terræ viſce-
ra conceditur. Lucerna pedibus meis Verbum
Pſal. rI.z. tuum; quod ſine oleo a Superiore mutuato

nator ds-
ceri, iæ.

Exſiccatum eſt fænum, & cecidit fios.
Verſ. 8.

Planè diviné Apoſtolus deformiora huma- Rergifg
ni corporis magis quoque dixit neceſſaria Pat.
quod à Propheta pradictum fuerat longè an-
tèê, cùm, exſiccato fœno, caſurum florem te- Hono-
ſtatus eſt. Foœnum mihili faciebas; at flos non matuus.
ſtabit, ſi illud aruerit. Hoc tum de Republi- Kkeligioßs
ca, tum de Religione ſtabiliendum, quando Laici non
nec illa ſine plebe, nec hæc abſque infimis Bernendi
hominibus diù poſſit conſiſtere. Nam ſi Laici
ſpernantur, & veluti ſœnum evellantur, ca-
dat oportet flos ad temporalia; iſque occu-
petur, fœno ſuffectus. Ità etiam quid ſine po=
pulo forent Reges? Caderet flos, ſi non vire-
ret ſœnum. Rursus fſœnum Tribulatio eſt,
flos Felicitas tum humana, tum divina. Noli
ſœnum faſtidire, per quod tibi flos viret. Ex-
ſiccatum eſt fœnum in corde David, exſtin-
cto Saüle; at & flos Honeſtatis cecidit in ſi-
num Bethſabææ. Foœnum exuſlit Samſon im-
miflo per Vulpes igne in hoſtium ſegetes:
vVerùm inter brachia Dalilæ flos Pudoris, &
Fortitudinis emarcuit. Populus ex Ægypto
eductus ſœnum exſiccatum gratulabatur: mox
verò in deſerto toties florem Religionis &
Caſtitatis aruiſſe ploravit. Contrà, in Cruce Religioßs
fœnum Latroni revixit, & flos illi revixit Temsora-
Gratiæ. Denique foxnum dici poſſunt Divitiæ iastiovi.
Coœnobitarum, quorum flos Pietas eſt. Me- Ecclaffa-
minerint non negligendum fœnum; nam ex kici redi-
Iſaia: Exſiccatum eſt fœnum, & cecidit flos. tus.
Fonum quoque Modefſtia, & Externa dici Moedeſtis.
Poſſunt, quibus corruptis, flos Mentis cor-
rumpetur. Quæ jactura, ſi David immacu-
latus oculos non penitùs coërceat ab aſpectu
Bethſabææ ? Quin timendum Samſom, ſi
dormiret in ſinu Fœminæ? Salomon quid in-
ſaniæ contrahere poterat ex commercio Moa-
bitidum? Nullus tamen horum, ſœno exte-
rioris cultus neglecto, ſervare potuit Florem
Animi, Cordiſque Lilium.

Tribuls-
tio utilis.

Super Montem excelſum aſcende Tu,
qui evangelizas Son: ekcalta in For-
titudine vocem tuam, qui evangeli-
zas Jraſalem: exwalta, noli timere.

Verſ. 9.

„Antequàm vocem exaltet „ exaltetur Chri- Concio=

ſtianus Orator. Exalta vocem tuam : amgls⸗
.. S 6 ₰
prius, ſuper Montem excelſum aſcende Tu 2 Vox opes

qui evangelizas Nion. Ridiculum ab eo, qui ram.
humiliatur in Deliciis, vocem extolli in For- Eccleſia-
titudine. Non Mons tantùm ſubeundus, ſed Kici de-
Mons excelſus; indéque annuntianda veritas Tass Nes
populo pereunti. Quam ergo procul errant ſcna
à veritate; qui affirmant animarum Curato- lint.
res Populorum ſeie Infirmitati accommodare Cerrecio
debere, ſuâmque Fortitudinem illorum Lan- Auaſto ſit.
guori exæquare. Super montem excelſum aſ- Concio
cende, ait Iſaias. Cùm enim Populi multi A- ſeria.
quæ multæ ſint ex Gregorio, & Apocalypſi, Zelus a-
procul dubio demergêris, ſi non ſuper Mon- nimarzim
tem aſcendas. Vox Domini ſuper Aquas, in- Bbipriks
. . . . 2 vacet.
quit David, Non in Aquis. Tunc porròô ſe-
quetur, Vox Demini in Magnificentia. Per Pl. 28, 3.
Montem quoque Solitado Concionatori præ-

T f 4 cipitur,

244 Oliva

cipitur, ut ſecedat non rarò; ſi cupiat voci
ſuæ vocem dare virtutis.

Ecce Deus veſter, Ecce Dominus Deus
in Fortitudine veniet, & brachium
ejus dominabitur: Ecce, merces ejus
cum eo, opus illius ooram illo. Verfſ.
9. 10.

Pignitar

Verè Rex virtutum Dominus. Primò ad

regnum veniet, non per dolos, ſed in forti-
Dignitas tudine. Veruùm quare fortitudinem induit reg-
vs an- no initiandus? Ut nos doceret, fortiùs in ho-

or 2 nore luctandum contra felicitatem;, quaàm
M ajota. contra hoſtem in pugna. In ſortitudine veniet,

suberior non vincendus à Dignitate victore hoſtium.
Exemplo Secundò, Et brachium ejus dominabitur. Non
& Pabo- ſceptro regnabit, ſed brachio. Opere ſcili-
eni. et, non Potentia adminiſtrabit Imperium.
aie pra- Ntepttum exabctoris ejus Juperavit ſicut in die
ßr. Madian: mihilo minus, extorto per vim ab
Iſa. 9. 5. exactore ſceptro, ſine ſceptro brachium ejus

Rex bro dominabitur. Tertiò, Eeëce merces ejus cum eo.
vehat e. 1.
disvos. Optima Imperandi ratio, promptam facino

Viru fe. run mercedem ſecum retinere, ne præmio

verur din, Virtus, poſt laborem, fraudetur. Non
Premiis. extorſiones, non dilapidatio alienorum bono-
Anliei rum, ſed Merces, eroganda in benè de Repu-
Panar. blica merentes, erit eum eo. Quartò, Opus
Rexipſe illius coram illo. Quod agendum ipfi erit,
egat. non alis committet; aut, oblivioſus ſui mu-
neris, poſt tergum abjiciet: ſed coram ſe om-
nia conſtituet inſpecturus omnes, omniâque
diligenter. Opus illius coram illo; Regium eſſe
arbitratus Regia à ſe impleri munera, ſibi à
Deo commendata. Regius oculus iniquitatis
diſpellit tenebras, nihilque juſté non judica-
tur, ſi coram illo ſententiæ ferantur.
Sicut Paſtor gregem ſauum paſcet; in
brachio ſuo congregabit agnos, & in
ſinu ſuo levabit, fæœtas ipſe portabit.
Verſ. II.
Rex & Quatuor in hoc Principe notatu digna per-
ikor or: ſpicio. Primum, Paſtorem ſe dicit gregis,
&α4 non Tonſorem. Secundum, Agnos congrega-
regant. bit in brachio ſuo, non autem in alieno,

Snperior nec Baculo gregem coget, ſed Manu. Scili-

amore cèt & Iplſe per ſe curabit Oves, non verò Mi-
Derke⸗ niſtros adhibebit, & abfſlinebit ſupplicis, ſub-
KFici de. IMot Baculo: nulla enim Virgæ mentio in hoc

zin: Ava- Paſtlore. Tertium, Agnos ſinu ſuo levabit.
ritiam. In qua re docentur Antiſtites, ferendos fo-
vendéſque corde ſubjectos. Nota: parùm fuit
Saperior Agnos congregaſſe, & ſinu elevat. Quartum,
Errzac ſoztas Oves geſtat in humeris. Sæpè, qui plùs
rer. laborat, plùs oneratur: faciléque onus depo-
Superior Himus ſuper eos, quos ardore Spiritůs one-
evehas rum & appetitores & tolerantes experimur.
Pre ſe ta- Non itaà Dominus, Fœtas non gravat, ſed
senſet. ſuis humeris effert; ſublevat oppreſſos, non
opprimit. Ardentiùs, credo, animarum fœtus
conciperent Operarii, ſi fœtibus graves Supe-
riorum charitate ſublevandos ſe & crederent,
& ſperarent. Fætas ipſe portabit. Septuaginta
vertunt: Et Prægnantei conſolabitur.

ℳ

4

Quis appendit tribus digitis molem ter-
Sς, O& libravit in pondere montes,
& colles in ſtatera. Verſ. 12.

4

Suavitas Providentiæ Dei noſtri elucet. In- Superior
ſana, ingens, immenſa terræ moles, tribus Tita.
duntaxat digitis appenditur. Nos docuit non Vre wole-
magno niſu vel Maxima ſtare; & interdum, "ndus.
quæ ambabus manibus non ſuſtineres violen- Superios
ter, leni digitorum attactu ſuſpendes. Tribus en igem
tantùm digitis terræ molem appendit, non to- Wiρο0
tis viribus de terræ gravitate dehberatur. Ne- Diſeretin,
que dicas id Dei eſſe potentixæ. Nam Deus Iaſinia
ſine ullo digitorum niſu valet id facere: ſed "qua in
ad eruditionem noſtram itaà dicitur operari. "mnes.
Palmo Coelum metitur, ſed tribus Digitis Perſonari
appendit Terram; imperfectius elementum cc⁸ρ⁰,
exquiſitiùs quoque & librans & ſervans. In-
vertamus ſenſum: tam exactus omnium judex
eſt Deus, ut ſtateram ejus Montes, & Colles
non effugiant. Minimos abjectôſque ſeverè
nos Præfecti judicamus, Magnos liberè inſani-
reé, & debacchari permittimus. Deus autem
Montes & Colles appendit, & quidem in
lance: Cœlique latitudinem in immenſum ef-
fuſam non incurius, ut vulgò dicitur, De-
cempedaà, ſed ſtudiosè Palmo metitur. Et Cæ- IIa.40,.12.
los Palmo ponderavit.

Et docuit eum ſemitam juſtitie, &
erudivit eum ſcientid, & viam pra-

dentiæ oſtendit illi. Verſ. 14.

Juſtitiæ ſemita,; & Prudentiæ via: quòd Iaßitis.
anguſtàâ illa gradiatur viã, Hæc verò latiori.
Prudentiæ amplitudo debetur, Juſtitiæ an-
guſtia, à qua ſi vel parùm exorbites, Inju-
ſtus ſis. Prudens eris, ſi explicatius tibi iter
ſternas, quod multitudo commodè decurre-
re poſſit.

Numquid non audiſtis? Numquid non
ſcitis? Numquid non annuntiatum
eſt vobis ab initio? Numquid non
intellexiſtis fundamenta terræ. Verſ.
21.

Antè Propheta allocutus fuerat eos, qui Electio
ex auro argentéôque Deos confinxerant. Cui eee
ergo, inquit, Iimilem feciſtis Deum? aut quam gaxa.
imaginem ponetis ei 5 Numquid Sculptile on- Confiden-
Ravit faber aut aurifex auro figuravit il- tia in he-
lud? fortè lignum, & imputribile elegit: Ar- e
tifex ſapiens qucærit quomodéò ſtatuat ſimula- . rb,ils
crum, quod non moveatur. Poſt quæ ponun-
tur, Numquid non audiſtis? Eos igitur vide-
mus hic reprehendi, qui ex terrenis rebus ſibi
Deum fabricari conantur, cùm audierint ter-
ræ fundamenta infirma eſſe & lutea, nullé-
que non tempore fluxa. Deum alius ſibi au-
rum ſtatuit, id eſt divitias; alius ex marmo-
re Deum architectatur, ſui nominis videli-
cèt immortalitatem. Hic ligno, ille argento
fidit. Artifex verò ſapiens, Iſaias ait, ejuſ-
modi conflabit ſimulacrum, quod amoveri non
poſſit. Hujuſmodi autem terna ſunt, æter
norumque parens Deus. Meritò ergo; poſt- Xlernen

*

. . . . . ℳNℳͤ.
quàm ſtudium artificis in ſimulacro Æterno um eu-

deſcrip-

Gel
n
tu
nuti
coll
ſter
Al
t.
Con
lacru.
Gebor
juro
fogan
titti

Nola

4

MMus I

ſe tet
Retar
ſa
hn ſlli
fnue Initi
ia un ſb
lunt. ſing,
1
yrn l e
ri- Eltoros
,

iha. .
a. Quie
iu, G

De

Mey..
u Unum
un ſed n
lunie eucedde

mb nec D
iez.

1
efen
juv
aut
jur
A
Ver

dn
ne Cenb
hi. itkeſtin
iin: 3 ope
iea fond
Gi An.
Pin, Ilielcen
g bonnr.
6 Diol,
8 ni,
it in
15 i
N Chr
en biln

l,
n. Den .

4 t

Stromatum, Lib. XVI. 34 5

in. deſcripſit, Numquidg, ait, non intellexiſtis ſed procurrentem, laſſari non patitur.
t Jundamenta terræ ?* Ac ſi diceret. O ſtulti &
tardi corde! Ut ex terrena materia, quæ flu-
xa eſt, obnoxiâque mutationibus, compagi-
natis ſimulacrum, quod non amovendum E X C A P. XII.
Wnh. conſecratis Immortalitati? Non diù ſtabit ve-
uni ſter Deus ex materia non duratura conflatus. IS A I K.
mmnhe Abſalom ex aureo capillamento Deum ſibi fe-
cit. At quàm ſtultè id Præſtiterit, non tardè Taceant ad me Inſulæ , & Centes ma⸗
cognovit. Nabuchodonoſor aureum ſui ſimu- ,9,„ . 2
lacrum belluina, ad quam abjectus eſt, ſormâ tent Fortitudinem. Verſ. 1.
deformavit. Judæi Ægypto innixi, Egyptio JYUMUk
jugo ſunt oppreſſi. Deus ergo ex Deo con- IIentio commutatur Fortitudo, & recudi- Silentium
fingatur. Nam, ſi fundamenta terræ annun- 8 tur Animus Taciturnitate, Septuaginta le-
tiata ſunt vobis, haud dubium, quin ex iis gunt: Innovamini ad me Inſulæ : Principes Cella nzi-
Idola comminuetis, non Deum conflabitis. enim miltabunt virtutem. Innovari ſpiritu Sile- irae-
. re eſt: haud mirum ſi tam rarò roboretur
Qui dat ſocretorum ſerutatores quaſi Mens, undique Verbis erumpentibus.
on ſent , judices terrez velut inane

Jecit: & quidem neque plantatus, Luis . eitavit ab oriente 17 AMumn V0
neque ſatus, neque radicatus in ter. avit h,⸗ WZ eretvr J! alt
Ta truncus eorum: repente flavit in , o e / “ nles . . Set
eos, & aruerunt, & turbo qua- obtinehit: da it quaſi pulverem gla-

ſi upulam auferet eos. Verſ.- 23. dio ejus, ſicut Itipulam vento raptam
24 arui ejus. Verſ. 2.
1 „: . . jenti I. Arcſtaia
nh Polities Tyrannis, impiiſque Judicibus hoc mini- Fortentoſa onunclio Oricntis & Sep ul ele in
dera. tatur Deus, quos præ Avaritia muneribus chri: nam ſi ſuſcitavit eum ab Oriente;, in ſaculam
Flicitas oppletos inanes faciet. Hos tamen nor a ſub. Oriente occiderat. At felix Juſtorum occaſus, ſpe Hare-
. tα. . . . re . 1 . . Sõ
e, Tyro ſine jectis temerariè extirpandos, ſed à flatu Do- quo Mundo mortui Deo viunt Occa ſus SSS
. .—„. . . . . T . E 4
n Firiute mini difflandos Propheta comminatur. Viden- I n Oriente eſ. Forrd iacd rn r ſedu- S, n,
Gilida, tur ſibi quidem firmâ radice ſtabiliti, ſed nec ctor aagen Ot Ieu chro vir, Velà ne-
Rex * ſatus, nec plantatus, neque radicatus trun- Sôtiofa quiete? Ut ſequeretur ſe. Non avo-
bius

. aris a ſervitute Domini imperaturus, ſed de- Elecfio
Deo, non Cus eorum. Subito turbo diſperget eos, mo- Caris e ſervitute nin imperaturus, ſed de Statis
,t. rituros in flore ſortung teriori famulatu ſequuturus Dæmonem. Sa- .
ai, . tan autem eà ratione à ſepulchro juſtum ab-
4

hier everli. . .. iri ducet, quà olim Dominum reduxit e de ſerto. .
l dar, hu. Qui ducit n numeto militiam e, Dabit in onſpectu ejus gentes. IIIi regna, huic
uti niendus. & omnes ex nomine vocat. Verſ. 26. Populos ſubjicit contemplandos: blanditur
kor oculis magnifico apparatu, Prætereâque mihil.
Religio De Stellarum cohortibus ſermo eſt. Ubi Nemo autem felix eſt ſolo aſpectu Dignitatis;

nos ui illud noto, Domimm Deum exercituum non & P opulorum. Dabit quaſi pulverem gladio
„ ilnumeram multitudinem in aciem educere, Yus. En quò termihatur Regum „ & Popu-
numero ſed numero ſupputabilem; quòd multitudo lorum Pampmofa Oſtentatio! ſtipulis, & pul-
Cænebio- excedens numerum, nec cognoſcatur à Duce, vere non tam ornatur, quam ſordeſcit bene-

"em, & nec Ducem recognoſcat. ficio, an veneficio Seductoris. Quam feli-
,di Alamno- ciüs dormiebas in Oriente, victurus Deo in
rum.

p. . . ſepulchro Religioſæ vitæ! Juſtum audio, cùm
Deficient Pueri, & laborabunt GO ſuſcitatur; nunquam pratereà video Juſtum

juvenes in infirmitateæ cadent. Qui dici. Adductus namque vand ſpecie tempo-
autem ſperant in Domino mutabunt ralium „dum ſpe regni furgit a tumulo, mer-
Jortitudinem, aſſument pennas ſicut gitur in flagitio.
Auilæ, current & non laborabunt.

e! Verſ. 30. 31. Viderunt inſulæ ſ & timuerunt; geortre-
Ne nmMa torra obſtupueérunt appropinqua-
u Bank i Otium minimè otioſum futurum Torpeſ- verunt, & azc‿ſerunt. Verl. 5.
, Nor- eSH Centibus, apertè hic per Prophetam Dominus
nee,⸗ Berave- atteſtatur. Deſficient pueri, hoc eſt, ceſlabunt Quid eſt, quòd Inſulæ timent, nec ve- Religieſe
nß H ab opere. Quid verò otium coniequetur? munt; termimi autein terræ & obſtupeſcunt, , f
eut & Scan. Fortè Quies? Minimè, ſed durus Labor? & accedunt? Nimirùm Inſulæ undique Ma- tes ⅓

„% elivari, Audi: Deficient Pueri & laborabunt. Non ri circumdatæ, huic iwculo immerſi homines vertun-
i, eeiles quieſcent in Quiete, verùm Labore fatiga- ſunt, qui licèt Divino timore concutiantur, tur quàm
n 8* l buntur. Et Juvenes ,„ Infirmitatum Prætextu tamen temporalibus vallati moveri nequeunt. Saenlares.
Nn Reict, Otioſi, in ipſo Morbo cadent. Jacent Infir- Contra, termini terræ qui partim undis al- ra N .
Jusve. Ii, ac per hoc cafui non ſubeſſe videntur: luuntur, partim ſolo cohærent;, ut ſtupent;, Kaligieſo-
l , orna“. at hi quoque cadent in Infirmitate. Servi ve- appropinquant; docendo, facilius eum De

. rum erra-
en Malen ze r Chriſti current, & non laborabunt „ am- accedere, qui Mundo non totus cinctus eſt. sa faci-
m ve⸗ bulabunt, & non deficient. Nota non Am- Ociùs moturas ſe credideram Inſulas, nau- ins emen

ſoeee zeasee, bulanti, ſed Currenti labor deerit. Ardorem fragiis, & tempeſtatibus vexatas. Verum du- Tarter

Me . . . Religionis
⸗ gumChri. Deus muneratur, quando non itinerantem, rum iter per medium mare.

4 berfectio.
GBi ſuaves Er

346

Et confortavit eum olavis, ut non mo-
verétur. Verſ. 7.

geveritao*s, Clavis non plumis, aut molli quapiam
Propoſita vittâà firmavit. Quod procul dubio ſeverita-
lrma. tem ſonat.

Oratio
exaudi-

tur. . . .
Rex non Tardiores reddimur ad petendum ſemel ex-

faſtidiazt auditi, ne benevolentiâà abuti videamur, fre-
bremozos; quentiùs utendo. Sed inexhauſtæ Dei Miſe-

Ne timeas, ego adjiuvi te. Verſ. 13.

Grsze . ricordiæ fons nunquam ſiccatur. Ideò petas,
440. . 65 — . . .
SSS quia conceſſit. Ne timeas, ego adjuvi te. A-
werie. braham legimus in oratione pro Sodoma ar-
Dei Eibe- dentiorem petendo factum ad deprecandum
aen. ſupplicium.
erVire
Deo, quoòd .
ſapin ii. Egeni & pauperes quærunt aquas ,
cset pete. & non ſunt. Lingua eorum ſuti a-
“ ruit. Ego Dominas exaudiam eos,
Deus Irasl non derelinguam eos.
Dei Pro. Aperiam in ſupinis oollibus fiumina,
viaentia r: .
a de O. in medio camporum fontes. Verfſ.
relictos. 17. 18.
Dei Libe-
Grar⸗ Exaudiam eos. Quo modo? Aperiendo flu-
copioſus: WMina. Haud mihi perſuadeo flumina poſtu-

impetrat, laſſe pauperes ſitientes, vix guttas dixerim
quaàm pe- concupiſſe. Non enim eſuriens Lazarus Hor-
tar. rea frumenti, ſed Micas éemendicabat. Diwi-

r izet i,. nus is mos eſt, ut exaudire ſe petentes non
Fervor exiſtimet, niſi Amphiora largiatur. Duo obi-
meretur ter noto. Pauperes ideò fortè exauditos, quia
Conſola- non Falerna generoſa, ſed Aquas quæſie-
iones Dei, runt; obvio contenti potu, profluente ſitim
bi Mor- . , .
rife srio exſtincturi. Secundo, in NV Ontibus flumina
gravior. in Campo fontes aperiet inverlo ordine: ut
abundantius unda ſcaturiat, quò difficilius per-
venitur. Aſpera fluminibus recreantur.
*
Dabo in Solitudine cedram, & ſpi-
nam, & myrtum, & lignum oli-
væ. Verſ. 19.
Celz bo- Deus eremum converſurus in delicias, in
r e ea diverſi generis plantas ſerit. At quæ con-
dss, ventio ſpinæ cum cedro, myrto & oleæ?
ſusve. Sanctum Hieronymum fſcio pro ſpina inter-

pretari plantam Sethim, ex qua Arca confe-
Conſola- Cta eſt. Seponamus modò hunc ſenſum. Spi-
ziones Dei nam accipiammus moraliter pro Spina. Planè
ent Felicitatibus permixta miſeria, creſcit cum
tiones. Myrto, Oleave Spina. Quod ergo Deus con-
Felieita junxit homo non ſeparet; quod natura præ-
Jemper docet, mollities non dediſcat. Hæc ſpinas
miſora.
t6que. An non inter Cedros Spina, relictus
inter Victorias Jebuſæus non victus? Amani
dignitatem imminuit obſtinata Mardochæi ir-
reverentia. Goliam deſicit David, ſed Regis
in eum ira exfurrexit. Nec a deliciis Paradi-
ſi Serpens abfuit: & de Cœlo cecidit Luci-
ſer, inter ſupernas Roſas planè Spina. Nota:
à Cedro incipit, quæ Caſtitatis & Interrup-
Caſfitas. lionis Iinago eſt: tum Spinam, & Myrtum
odoris optimi. Fama enim noſtra ex noſtra
Fama es- Pendet Caſtitate, quæ apud Deum in donis
765.

Roſæ immiſcuit, Deus Cedro junxit Myr-

Oliva

Pprima eſt, & in ejus deliciis primaria. De.
mùm Olea ſymbolum Miſericordiæ, ut diſ-
cas Zelum animarum tunc inſeri, cum & Fa-
mæ odori in Myrto, & in Cedro tuæ conſu-
lueris Caſtitati. .

Annuntiate, quæ ventura ſunt in futu-
rum, & ſciemus, quia Dii éſtis vos.

Verſ. 23.

Prophetiæ quàm magnum donum intelli- Familia-
gamus vel ex eo, quòd hoc unum Hebræis ias cum

probare poſſet Simulacrorum divinitatem. Zaeuart.

Tternis
rebus lo-
quatur, ut
Famam
augeat.

Suſcitavi ab Aquilone, & veniet ab
ortu Solis. Verſ. 25.

En quo modo humanæ ſpei deſideria in- Spes &
vertantur. Aquilonem proſpicit, & ab ortu Pbor Se-
Solis erumpet, quod non timuit. cularium.

Adducet magiſtratus quaß lutum, &
velut figulus onculcans humum.
Verſ. 25.

Ut in ſimulacra proponantur adoranda po-
pulo Regum miniſtri, calcari, & conculcari Huwili-
debent a Principibus. Pedibus ſubjicientur u Nelli-
Regis, imo & Aulæ, ſi in Idola converti op-
tant. Solatium hoc miſeris calcatis à Princi- Aslicu
pe; nam ſic lutum pervenit ad Aras. Quod, mpg,
ſi à figulo non calcatur, calcabitur.

Eoce omnes injuſti, & vana opera eo-
rum: ventus & inane ſimulacra eo-
rum. Verſ. 29.

Ventus impiorum Idola, à quo & lumen
extinguitur, & flamma ſuccenditur. Vana Felieita-
opera, quia inania ſimulacra, vento tantùm "* vans-
.— 4 . . ℳ
Superbiæ repleta, quo Adulationum follibus
intumuerunt.

EXK CAbP. XLII.
I S A I X.

Calamum quæſſatum non conteret: &
linum fumigans non emwtinguet. Verſ.

3

Everitatem Principi exuendam Propheta Compasi

₰ docet, quòd quaſſatum calamum conte- HW
rere non debeat. mizzr.

Non erit triſtis, neque turbulentus. Lelieim

Verf. 4. noxia.

Latitis
Piritua-
Septuaginta legunt: Splendebit, & non con- P. en-
teretur. Miraculo perſimile Propheta judicat, e,wat.

ſplendere, & non conteri. Difficile enim eſt, Conſcien-
inter pompas, Felicitate non frangi. Si- tia non ſe
quidem & de ipſamet Fortuna dicitur; Vitrea abdes:

eſt: cum Splendet, Frangitur. Sennacherib egvo,e

victo- diuturnf,

un

dir⸗ er
Slrne 0,
SAr a
u, tgett
nnun leti .
zwu⸗ Ium
uf. 1 edus.
lnnii
U,
1. TMui
. u

Suu. educta
ſun let enl

lont Darturt
lär,

Cuni gelench
10 . ba. Si
iu tnn ſe
nimarur
tutiens
kerat. (
Gturna
Din co
ell, V.
bra del
dum er

l au⸗

liun
funt
tenel
1
Mi
in. DR
1
la. llunt
i, Deo de⸗
s,
ſnt,
Nüntur er
CNI·N
remn ei
un H
1 een
Pue Enhthi
v. Dl minun
in Dere Der
iunt.
donunn
nd ſe
l ſi
Meſimur

e EN
“

N

n

Nung
lan.

1 Du. A
N mb

iA

Pnn
ago

—

eeci /
r

Stromatum, Lib. XVI.

victoriis tumidus ſplenduit, ſed in ipſo ſe-
cundarum rerum curſu occubuit.

Ego Dominus vocavi te in Juſtitia: &
apprehendi manum tuam, & ſerva-
vi te, & dedi te in fœdus populi,
in lucem gentium: ut aperires c
oτ τu τ, & educeres de oncluſione
vinétum, de domo carceris ſedentes
in tenebris. Verſ. 6. 7.

EaswssSax. Scriptum hoc videtur de Franciſco Nave-
di Fras"- rjo, cujus Lux Cæcos illuminavit, Mortuos
,4*½ carceribus tenebrarum extraxit „ Orientis
Zlu; a- tenebras diſpulit. Ad Ignatium etiam trans-

nimarum ferri poteſt; cum quo Deus foœdus percuſſit,

in Socie, illum percutiendo., cujus cruore ſancitum eſt
tate Zeſu. fœdus.
S§. Ionatii
Zelus. . . .
Ler Tacui, ſemper ſilui, patiens fui, ſicut
Pde varturiens oquar: diſſipabo, & ab-
Jorbebo ſimul. Verſ. 14.
Dei Ira Dei Miſericordia ſceleribus noſtris in aciem
dilata, educta, cùm diu linguam compreſſerit, exe-

Silentium reét enſem, cædes editura & ſtragem. Sicut
Correâze, Parturiens loquetur Deus, dolore raptus ad in-
& Concio gerenda ſupplicia. Transferamus Prophetæ ver-
ex Ora- ba. Si diu ſileas, loquêris parturiens; Silen-
ione. tium ſcilicèt non inanis vox ſequatur, ſed a-
nimarum ſalutis foæcundus ſonus. Quaſi par-
turiens loquitur, qui concipit antè, quæ pro-
ferat. Concipit Vanitatem garrula lingua, ta-
citurna labia Sacerdotis pariunt Sanctitatem.
Diù continuit vocem in eremo Joannes, hoc
eſt, Vox clamans; din Verbum ſiluit in Um-
bra deliteſcens; mox tamen ex utroque Ver-
bum erupit Vitæ author.

Et ducam cæcos in viam, quam neſ-
ciunt, & in ſemitis, quas ignorave-
runt, ambulare eos faciam: ponam
tenebras coram eis in lucem, pra-
va in recta, Verſ. 16.

Vocatio-
nis benefi-
sium.

Vocationis haud dubiè beneficium explica-
tur à Propheta. Obedientibus itidem applicari

otedien- Poſſunt Iſaiæ verba, quorum felx Cæcitas à

Deo deducitur. His tenebræ vertuntur in ra-
dios, duùm implicata & vilia à Deo eſſe cog-
noſcunt, & in Deum referri. Prava compla-
nantur etiam ei, qui trahenti Deo manum,
& cum manu cor præbuit. Ponam tenebras
coram eis in lucem. Què enim amarent Um-
bram Humilitatis, & Opprobrii Tenebras,
ni lucem intuerentur in obſcuris, & con-
temptibilibus? Cùm ergo ſemitâ graderis ti-
bi minimè familiari, ductorem te credas ha-
bere Deum. Ducam cæcos in viam, quam neſ-
ciunt. Fruſtra enim oculatum, & peritum viæ
Dominus deduceret. Sapientes Mundi a Do-
mino ideò non diriguntur in viam Pacis,
quòd ſu indagatione iter ſibi conſternere
præſumant.

zis bona.

Dei euræ

ſo per.
mittere.

347

Surdi audite, & æci intuemini ad vi-
dendum. Quis cæcus, niſi ſervus
meus! & ſurdus, niſi ad quem nun-
tios meos miſi! Quis cæcus niſi qui
venundatus eſt? & En. cæcus niſi
ſervus Domini! Verſ. 18. 19.

Non mirum, ſi peccatores in Umbris Ce- Caciias
dar habitantes non videant: portentoſum, aleg
quòd Filii Lucis, & Verbi Hæredes cæcu- Te idita

tiant, & obſurdeſcant. Hos Deus cæcos, .
ſurdéſque tantùm dicit, qui poſt immiſſos ra- fFervayem.

dios, & emiſſam vocem extrahentem de luto
fecis, tenebras magis diligunt, quam lucem,
Lumini rebelles, Umbrarum abortivi. Noſtræ
ingratitudimis vitio excæcamur; ſolique cæci
dicimur, non quèd ſoli cæcutiamus, ied quòd .
nos ſolhi divino colluſtrati lumine non vide- a
rimus. Cæci intuemini ad videndum. Septuua.
ginta, Cæci ſiſpicite, ut wideatis. Quid hoc Iempera-
eſt? Cæcine videre debent, ut videant? ſi lium va-
vident, quomodò cæci? Si non vident, qua- egn„.
re videant, ut videant? Nimirùm, ſi benè *a.
videant, quæ vident, videbunt, quæ non vi-
debant. Penſantibus enim Temporalium vani-
tatem, divina ſuborietur Lux » quàâà terna
cognoſcant.

Laqueus juvenum omnes, & in domi-
bus catcerum abſconditi ſunt: facti
ſunt in rapinam, nec ſt, qui eruat:
in direptionzm, nec eſt, qui dicat,
Redde. Quis ſt in vobis, qui audiat
bkoc, attendat, & auſeultet futura?
Verſ. 22. 23.

Seductores impunè graſſari in Adoleſcen- Conflia.
tes, ut perſpicimus, utinam ità caveremus. ie,
Feruntar prædatores pudoris, & auri ſuffoſſores plsbtendi.
Patibulis ſuſpenduntur. Capitale eſt refringe- Severita⸗
re domum, è corde Innocentiam diripere ſi & Taſtir:s
non laude dignum, certè apud homines in- 4. .
dignum ſupplicio.

Et noluerunt in viis ejus ambulare,
& non audierunt L gem ejus. Verſ.
24.

Non tacet Deus, ſed indè aberramus, ubi Inhpira-
clamat. In ſuis namque viis Sapientia vocife- g e,„
——’ . „ . er'v.
ratur, non in noſtris. Idee non audis Le- 217
. . 2
gem, quia exorbitas à Lege. Vocatio-
nis ſomen
Regula.
ram b-
ſervantis

EX CAP. XLIII.
ISAI K.

Et nunc hæc dicit Dominus creans te
coh, & formans te Iſraël: Noli ti-
mere, quia redemi te, & voçavi te
nomine tuo: Meus es tu. Verſ. 1.

On ſatis eſt à Deo creatum eſſe, niſi refor- Deſperasi
meris à Deo. Iſraël, id eſt, videns Deum, Eerent.
à

48 Oliva

Confden- à Deo formatur: quod autem formatur, mol-
tis in Deo lius eſſe debet, quò faciliùs tractari poſſit.
Tentatio Nota præterea, Quia redemi te, Meus es tu.
nis tempo- Emere iſtud eſt, non redimere. Nimirùm ſer-

e. vi eramus Peccati, cùm Domino non ſub-
eramus.
Cum tranſieris per aquas tecum ero, &
ſumina non operient te. Verl. 2.
Oceaſis Noli divind Providentià abuti : nam tibi

fagienda. affuturam ſe pollicetur, ſi tranſeas, non au-
tem ſi inter pericula diutius commoreris. Cùm
FPeecata tranſieris per aquas tecum erit. Samſon enim,
latere non qui in aquis obdormivit, & tonſus, & vin-
Tuenst. (kus eſt. Flumina autem mergent quidem te,
non itidem te operient. Hoc eſt, viti's qui-
bus immergéris, non abſcondéêris, ſed tan-
quàm cadaver projicieris ad littus. Flumina ſi-
quidem, & ſcelera, quem tegunt, duùm præ-
focant, putreſcentem egerunt.

Dedi propitiationem tuam gyptum,
Ethiopiam, & Sabam pro te.

Verſ. 3.
Perſecutio Militant Eccleſiæ perſecutores Eccleſiæ;
utilua. Æä gyptus, quæ Dei Populum tam durè ve-

xavit, propitiatio ejus erit.

Eæx quo honorabilis faëtus es in oculis
meis, & glorioſus: ego dilexite, &
dabo homines pro te. Verſ. 4.

Bei smor

Oculis Dei curemus ut noſtra opera gra-
in nos ob

ta ſint; diliget enim, ex quo ſpectabiles ei

Contemp- . li bri h
teem om- eriimnus. n ejus enim oculis oppro rium ho-
nivwm. Nor eſt.
Noli timere, quoniam tecum ego ſum:
ab Oriente adducam ſèmen tuum,
& ab Occidente congregabo te. Di-
cam Aquiloni, da: Et Auſtto, no-
li prohibere; affer filios meos de lon-
ginquo, & fſilias meas ab extremis
terræ. Verſ. 5. 6.
vocating De Eccleſia prædictum, impletumque, &
deerunt.

Societati accommodatum. Clariſſimum eſt,
Zelo ani- nec dulucidandum. Illud tantùm cogito: Au-

marum ſtro ſoluùm mandari à Deo, ut Filios Filiaſ-
non deerit que ſuas aflerat. Per Auſtrum Suavitas expri-
neſt. mitur. Deus itaque ſuaviter trahendas ad Ec-
Amore cleſiam turbas monet, dum, Aquilone reje-
duei non cto, Auſtrum ſeligit ad id muneris.
meti.
Educ fotas Populum cæum, & oculos
habentem; ſurdum, & aures ei ſunt.
Verſ. 8.
Polities Sapientia humana oculata eſt, ſed cæca ni-
Kalta. hilo minùs eſt. Videt enim non futura, vi-
Ceci eiſi denda non videt. Tenebris delectata peregri-
videant. natur à Sole. Hi prudentiæ candidati pro-
Ppruden- ducendi, ut contemnantur: in umbris enim,

tia carns ſand lingu, Magni ſunt; cùm autem vi-
dentur, cæci, tunc non auditores, ſed exſi-

bilatores numerant. Et ſurdi, & cæci ſunt,
ſed ſermone validiſſimi, imò corda verte-
runt in linguas: Corde, & corde loquuti Pf. 11. 3.

Iu . .

Quis in vobis annuntiet iſtud, &
qJuæz prima ſunt audire vos Jaciet!
Verſ. 9.

Parvuli petierunt panem, & flore delu- Cencis
duntur. Quam ſeverè à Deo judicabuntur i, vana.
qui pro Noviſſimis, vana ſubjiciunt Populis
ad Eloquentiæ oſtentationem.

Dedi in deſerto aquas, fumina in in-
vio, ut datem potum Populo meo,
elecéto meo. Veri. 20.

Ne putes hic beneficio Dei percuſſum in Religiens
eremo ſilicem, non diruptos in inaquoſo fon- felieitar.
tes. Dicit enim Iſaias hic: Me memineritis Iſa.43.1.
priorum, & antiqua ne intueamini : Ecce
ego facio nova. Conſolationes potiùs hic re- Felicitas
cenſentur Populi Chriſti, & Religioſorum, "ers.

quibus non ſolùm convertit Petram in ſtag- Conſola-
tiones Deè,

na aquarum, ſed flumina emiſit in invio,
ut ſcilicèt aliis non pateant, ſed ſoli ſine mo-
leſtia aquas Domini bibant. Non ità Mundi
flumina, imò fontes, qui, egeſtà humo,
magno labore aperiuntur, minimo fructu,
undique eò confluentibus Populis, adeò ut
brevi puteus exhauſtus non rarô ſitiat. Præ gleaie
ocuùlis animi tibi ſunt Putei Jacob, quo- fatss.
rum unus Jurgium, alter Contumelia dictus
eſt. Terra egerebatur à ſervis, ſaxa inge-
rebantur ab hoſtibus; non tam aqua inde
hauriebatur, quàm cruor effundebatur. Flu-
mina autem noſtra in invio. Nullus acce-
dit, niſi qui per Aquas tranſierit, calcando
Sæculum.

Populum iſtum formavi mihi, laudem
meam narrabit. Verſ. 21.

Vel Sacerdotibus, vel Religioſis hoc 12 kens⸗

convenit, vel Cætui, in Eccleſiæ bonum, keligioni
coacto. laus.

Servire me feciſti in peccatis tuis, præ-
buiſti mihi laborem in iniquitatibus
tuis. Verſ.- 24.
Compedes Deo injicit peccatum, noôſque eee ,
ſervitutem pati, illum ſervire compellit. supein
Nam & captivis in 5tgypto Hebræis ipſe puniat,
quoque incluſus in Rubo apparuit Moyſi, hi hr.
ac ſi Deus efſet in ſpinis, dùm illi erant in iatur

2 Compa/-
vinculis. ſne 7

eke ſe lgan
fe Humum
. More
tiente
un. s, Cu
Gilge
Ein
& gr
tur.

iſi

lt ge

ſale
Ver

E Vem
e. Pas lab
* humuam-
gitabis,
Mnini. 5§
eis fetit
tapitur
obilss.
Plintatu,
Ielium 1
Kumminun
Cohleritn
Qure
Pertmina
kummne
8 moclio

Kendes,

mant

Vert

ltin. N.
ui er. s
nin W, ch
ien, la nobis
ihr aniſimn
8 de en
Al 6 nari
nii nilei
ſiin⸗ chiy ſer

Ne De.
l. irier
ne am

nſe Antis

4.

lln

1 T
Ntur.
le ar
lean

M

„. , 0
it

2 Pum ,⸗

4

i⸗, 1
imnc

.

rſep
. N.
,
1 lun di⸗

4

EX CAP. XLIV.
I S A I K.

Noli timere, ſervus meus Jacobh, &
rectiſſime quem elegi. Efundam enim
aquas ſuper ſitientem & fluenta ſu-
per aridam: effundam spiritum meum
ſuper ſemen tuum, & benediétio-
nom meam ſuper ſtirpem tuam. Verſ.
2. 3.

Ad S. Inſtitutori Religionis alicujus hoc convenit,
Nenatium cujus germina largo Divinæ benedictionis ro-
de Soeie re rigantur. Notandum, ſitientem & aridam

s humum & Coœlo complui; nam Deus per
paganda. . —2 .
Conſela. Moyſem & ex arida ſilice, & in eremo ſi-

tienes eui tiente undarum venam aperuit; Divites ina-
dentur. nes dimittit, Inopes opibus locupletat. Non
Lapſi ob- ſuflicit aridam terram eſſe, ſitias oportet Deum,
Pum er. ejuſque aquas concupiſcas: Effundam aquas
ſuper ſitientem. Effuſionis nomine ubertas,
& quædam velud bonorum eluvio importa-
tur.

Et germinabunt inter herbas, quaſi
fſalices juxta præterfluentes aquas.

Verſ. 4.

Mundi Nemo floret, niſi qui ſalicum more ad ri-
eentenp- pas labentium aquarum conſeritur. Si enim
te- humana non modè affluere, ſed & fluere co-
gitabis, haud dubiè germinabis in domo Do-
mini. Salix floret ad curſum aquarum, non
eas retinet, non iis immergitur, non ab ipfis
rapitur; ſed undis decurrentibus, perſtat im-
mobilis. Ità Juſtus tanquàm lignum erit,
plantatum ſecus decurſus aquarum. Tempo-
ralium fluxum irridet, & ſpectat: Nec ſe ad
fluminum marginem conſerit, ſed ab aliis
conſeritur. Quod plantatum eſt, ait David.
Quare juxta, non intra præterfluentes aquas
germinabis: cave, ne labaris in flumen, aà
flumine namque trahéris in Mare; hoc eſt,
à modico Deſiderio, ad æſtuantem Qupidi-
tatem gradum facies, & qui deſcendiſti in La-
cum, citè Æquora ſulcaturus Naves con-
ſcendes.

Plaſtæ UMWoli omnes nihil ſunt, & a-

mantiſſima eorum non proderunt eis.

Verlſ. 9.
Conſden. Quis confidat in gloria, opibus, & infu-
tia in e is, cum veritas apertè teſtetur non profutu-
minibus .

etiam à Fa nobis chariora, quæ ardenti deſiderio con-

zobis pro- Cupivimus? Idoli autem plaſta nihil niſi eſu-

moris va- riem, & laſſitudinem reportabit ex opere
I. ſuo. Audi prophetantem hic Iſaiam: Faber
44 . ferrarius limâ operatus eſt: in prunis & in
Servi & malleis formavit illud, & operatus eſt in bra-
Vocatione Chio fortitudinis ſux. Quid ex tanto labore?
Feriè Do- Eſuriet „ inquit, & deficiet, non bibet a-
miniu ab- quam, & laſſeſcet. Laſſitudo, merces fabri-
Mente, cantis Idolum. Miſeri Aulici, qui aureos
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum

„
,Lib. XVI.
faciunt. Principes, ſibi Idola architectantur ſpreti ab
de ſuo, quibus ſe filiéſqué immolent. Unus S
Dionyſius ſapit, qui aurum Idolis detraxit. erte,
Munera, largitiones, donaria nonne Idola in Religioſus
Aulis excitant, à quibus nec reſponſum ex- in aulæ,
torquent. Oculos habent, & non videbunt Ieu pro-
promerita tua; Manus habent, & non pal- t,ee
pabunt, quia palpantur, Auribus abutun- =
tur, ne te exaudiant, ſed contra te audient cietar
ſuſurrones. gzyiidem.
Labor Sa-
cularium
Plantavit Pinum, quam pluvia nutti- mulius &
. . „ vanse
vit. Er facta eſt hominibus in foum: ut⸗
fſumpſit ex eis, & calefactus eſt; &
Juccendit, & coxit panes; de reli-
quo autem operatus eſt Deum, & a-
doravit: fecit ſoulptile, & ourvatus
eſt ante illud. Verſ. 1I4. 15. 16. 17.

Infelix Deorum Faber, audi Deum hic
ſtudia tua deridentem. Non recogitant, inquit, Iſa. 44. 152
in mente ſua, neque cognoſcunt, neque ſentiunt,
ut dicant; Medietatem ejus combuſſi igne, &
coxi ſuper carbones ejus panes: coxi carnes, &
comedi, & de reliquo ejus idoluen faciam ? an-
te truncum ligni procidam? Pars ejus cinis eſt;
cor inſipiens adoravit illud, & non liberabit
animam ſuam. Huc uſque per Iſaiam Deus.
Quod cùm Divino ex ore procedat, humano
indignum eſt alloquio fozdari. Principibus in-
nitendum non eſſe prædicat Dominus Domi-
nantium. O ſi illud poſtremum mente revol-
veremus: Pars ejus Cinis eſt! Jam enim ſe-
mimortui ſunt Principes, quos adoramus. A-
cta ætas computatur in cinere, & ſolâ ætate
ſenectutis incertã tumulo extant. Cinis ſunt
Cani, quibus caput albicat ad ſepulchrum.
His nos immortales fore confidimus, quos jam
conſtat magnà ſui parte obiſſe. Alquando
etiam, quibus abuſus es ad vilia, provolvê-
ris. Ergé-ne homo, Dei imago, ante Cine-
rem adoraturus procumbet? Ni Cinere fuge-
ris ab Aula, non video, qua ratione eman-
cipari poſſis à deterrima ſervitute. Vita bre-
vis ſpem vetat inchoare longam; præſertim
cùm jam dimidium tui Cinis ſit. Breves dies Job. 14.
bominis ſunt, numerus menſium ejus apud te eſt, 5.
conſtituiſti terminos ejus, qui præteriri non por
terunt. Audin'’ Job? Non annos aut ſæcula com-
putat, ſed dies, menſes „ & terminos; & qui-
dem dies breves, menſes numeratos, terminos
non tranſponendos. Utinam, qui Romam vi-
dimus marmoream, lateritiam Mortis recor-
datione relinquamus.

Servus meus es Tu Nrazl, non obliviſ-
caris mei. Verſ. 21.

Quis Dominus Deus noſter, qui timet, Dei pra-
ſentia in

ne ſui ſamulus obliviſcatur? Servilis loquendi „ “
modus hic eſt commendandi ſe. Dominus atan
tamen ſe nobis commendat: Non obliviſcaris Deo

mei. Propoſita
retineda⸗

Delevt

Delevi ut nubem iniquitates tuas,
&σ quaſi nebulam peccata tua. Verſ.
22.

Scelera nubibus comparantur, quôd cce-
lum nobis ſubducant;, nôſque ad aſpectum ter-
Peccator renorum deprimant. Quemadmodùm veròô e-
1 mer E. rumpunt ex nube fulmina, ita ex crimine ſup-
Teitaslas Plicia naſcuntur. Non mirum ergo, ſi ſuo ce-
tioni: fons Cidit gladio Saul; ſi in Abſalonem coma de-
ſæviit; ſi Goliæ caput non niſi ejus enſis ade-
mit. Nubes emimverô crimina ſunt, ex qui-
bus conflantur miſſiha in ponnam noſtram. Ut
nubes quoque delentur, cùm in lacrymas re-
ſolvimur noſtræ maculas mentis purgaturi. Sic
Magdalenæ ſcelera ad aſpectum Solis inter la-
crymas evaneſcunt.

Revertere ad me,

quoniam redemi te.
Verſ. 22. 5

Deſpera- Neſcio, an ii revertantur ad Dominum;,
tio. quos proximæ mortis timor abſtrahit magis,
proeraſti- quàm avertit à Mundo. Non regrederis ad
zatio. Deum, ſed compelleris, ſi tunc convertaris,
cùm deſtitutus ſpiritu, & vitâ effereris ad ſe-
pulchrum. Niſi revertaris, cùm aptus es fe-
rendæ Cruci; fruſtra ſperas aſſequuturum te
Dominum onuſtum Ligno.

EX CAP. XLV.
LSAI EK.

Hæc ditit Dominus Chriſio meo Cyro,
cujus apprehendi dexteram, ut ſub-
jiciam ante faciem ejus Gentes. Eg0
ante te ibo, & glorioſos terræ humi-
liabo. Verſ. I. 2.

Ut conſequare victoriam, hoſtéſque in fu-
gam vertas, & dexteram Deo exercituum
Zelas æ= Præbere debes, IIlumque ſequaris oportet,
nimarum, non Ille te. Nihil moveas per te, ſed Deus
P en doceat manum tuam ad prælium; Deuſque
tia. præcedat, non gloria, non ultio, non cupidi-
Intentio tas. Ità diſpoſito agmine, ſecurus de Victoria;,
recta. militabis. Plerique Deum adeſſe mallent, ſed
Dei curt præire nollent, præmiſsâ Ambitione; vel A-
Rterwi varitiã; dexterâmque privatis ratiomibus ſer-
Eecleßa- vant, ſiniſtrà Domino famulaturi. Erras, &
kfiez Zza- Deus ibit ante victorem, & dextera trium-
riſaittio Phantis armabitur à Domino. Quam frequen-
& Zelus tins vinceremus, ſi Religionem præmittere-
nigti . mus, dexterâ non famæ, ſed Deo contraditàâ.
zent, præ- Verùm, dum unuſquiſque cupiditatem præ-
zer Divi- Mittit ſuam, ab infidelibus non victoriam re-
sa. portamus, ſed cladem. Notandum prætereà;,
Rer, quod ait; Dubjiciam anie faciem ejus gentes. Ut
eragar. ſcilicèt eas judicet, oculôque regio earum cau-
ſas contempletur. Non avertenda facies ab iis,
quibus præſis; ſed oculi inflectendi in judicia,
ne inopes, & innocentes opprimantur.

Oliva

Rorate cli deſuper, & nubes pluans
Juſtum, aperiatur terra, & germinet
Salvatorem, & Juſtitia oriatur ſimul.
Verſ. 8.

Cur nubes implorat, ſi & terra germinare
debet Salvator? Cur rorent coœli Juſtum, ſi Gratie
& viſceribus terræ erumpit Juſtitia? Nimirùm neceßitas
riganda Tellus eſt, ut Juſtum germinet; non,
enim ſine divinæ Gratiæarore orietur Juſti-
tia & Terra. Rursùs, parùm eſt & Coelo irri-
gari, niſi Tellus fatiſcat in rimas, vel muni-
ficè effundendo, quæ ſervat, pretioſa, vel
ſalubriter, quæ tegit, crimina egerendo. A- Celle«.
periatur cor, ut erumpat Salvator, cum quo vor.
& Juſtitia proveniet. Si veròô textus ad Chri-
ſtum transteratur: Nubes Juſtum dare de c, ⸗
bent, cùm propter ſcelera noſtra defilierit è d ag
Cœlo Verbum. Nota, aperienda TLerra Sal- Silentiazs
vatorem dabit, quem non niſi occluſa conce-
pit. Quid mirum ſi Cor tuum Chriſtum non xereinis
concipiat, quod nugis, & vanitatibus patet. pirimus-
Planè obſtructo corde Dominus parturitur,“
qui portam Templi ingreſſu ſuo non reſera-
vit; quique revixit in tumuolo, ſuperpoſito la-
pide occluſo. Maria de Verbi fœtu oraculum
promeretur, intra cubiculi ſepta. Adeôque
gaudet ſecreto Deus, ut de nocte naſci vo-
luerit in ſtabulo.

Oratio ne,
ceſſaria.

Verè Tu es Deus abſconditus, Deus
IVras! Salvator. Verſ. 15.

Infrà Iſaias hic: Iraël ſalvatus eſt in Do- Servire
mino ſalute æternâ. Nota Deum obnubi, & Deo ſelir,
ſalvare. Deus abſconditus Deus Iſraêl Salva- an;
tor. Beneficia non prodit, ſed latenter ea di- enprot eß.
largiri gratulatur. De nocte naſcitur; inter Benefeia
pannos latet adorandus à Regibus; intempeſtâ clam con-
nocte capitur; velatâ facie cæditur; in Cruce, Mraude.
vitam pariturus ſuâ nece, fugat Solem, Te- r/ de
nebras advocat, ſopitis Militibus primitias de-
dicat Reſurrectionis. Verè Deus abſconditus, Superier
dùm ſalutem operatur in medio terræ. Quid in oceulid
Veteri Teſtamento? Inter ſpinas ardet, Moy-
ſen legaturus ad Regem; nube vallatur ſcrip-
turus Legem; Populum præcedit ſub Colum- Ser vire
na nubis, Salomonem firmat in Somniis. Re- B Pri
lqui Principum occultè ſæviunt, propalam n uire⸗
proſunt: Deus verò flagella prædicit, prædicaât- „a; Dei
que, munera tacitus confert. Sic Cœlum ante Jotes a-
fulmina fulgurat, at rorem inter ſilentia no- malatur.
Ctis effundit. Ideò Deus in ſibilo auræ temuis.

Neſcierunt, qui levant lignum ſculptu-
ræ ſux, & rogant Deum non Jal-
vantem. Verſ. 20.

: : . Electis
Irridet aſſeclas Mundi, quorum ſpes in Deo ctgs

non ſalvante collocatur. Ut enim infrà Iſaias Confien.
ait hic: Deus juſtus & ſalvans non eſt præter nia in ho-

me. Planè hi neſcierunt; nunquàm enim ſe minibus
addixiſſent perituro, imò peremptori Deo ſa.4771.
ſi ejus ſævitiem ſubodorari potuiſlent. Saül 7,
optime Mundum non ſalvantem retulit qui Religioß
regnum Davidi non contulit, niſi ab illo confidites

ſpretus. Quamdiù enim Propheta ſibi Re- nsadki
gem demereri ſtuduit, pro præmio Haſtam S naa,
. retulit:“

cultanda.

Deo felix.

. (o
Penii
61

N. fur; I
un ſai
01e
„M le
ut ge ptog
un cele
m gorann
cho no
Liſi en
cille
nii can
,

4 l

ſes

ſuttini Non
Man. ui ſee
mni,
ſeae (reatol
nn. Ccium
pimm Et Ille
udd )
ci olun
Peremm
punient
Gvid re
tanqvan
n ſemmma
3 ugs
IiN) e
tune q
lin, kum V.
im. dor pot
gve n
Eternun

lufe
lik
n;
41
ſir.
inhe. e0s
nn Nn o
rg de lſ
ine enc

ie An ſe
ei, Mlet l

7 Stromatum, Lib. XVI.

.
Diun retulit: profugus ab Aula Sceptro brevi po-
titur, Purpurâ ejuſdem inimici Principis cruo-
re infectà.

Egredietur de ore meo Juſtitiæ verbum,
& non revertetur. Verſ. 23.

Severitas. Quoties Juſtitiam revocant injuſti Princi-

pes! Prolata in reum ſententia non retraha-

Rex zu- tur, niſi munere perfuncta ſuo, niſi impio-
ia⸗ "m- rum ſanguine ſubſignata. An verbum Juſtitiæ
Paaper? exX Ore Principum egreditur, quod pupilli .
1 eptimi G viduæ vix precibus, lacrymis, & pretio
14 protecto. extorquent. Non egreditur, quod extrahitur.
mnn ver. Non regreditur ad labia Domini Juſtitia; un-
Fater. dè progreſſa eſt. Delebo, inquit, hominem,
aer. S& delevit. Turrim disjecit, ut deſcendit. So-
. domam evertit, ejus cognito crimine. Jeri-
cho non pepercit, Urbis indictà excidione.
Etſi enim in Niniven latam ſententiam re-
vocaſſe videtur, non tamen ſervavit lapideam,
niſi carneà Ninive ſubversà, & in melius re-
cusà. *
Ad eum venient, & confundentur om-
nes, qui repugnant ei. Verſ. 25.
eationi Non effugies Deum, etſi Deum fugias.

reluctan. Qui ſecundus Adam abſconderis à voce Do-
W mini, prodêris ante Tribunal ejus. Vocanti
Apoſtatæ Creatori reluctari potuit Adam, ſed ejus ju-
sen pro dicium Cineri adjudicatus devitare non potuit.
erästar. Et Ille quidem Dominum declinabat, eò
quèòd Nudus eflet. Plerique verò Divinæ vo-
ci obſurdeſcunt, ne Nudi fiant. Chriſtum pau-
perem audire recuſant, ut Chriſtum judicem
punientem inviti, & damnati ſentiant. At
quid reſpondebunt, cùm fugientes Dominus,
tanquàm Adamum, inhibebit voce illa mi-
Gen. 3. ſerrima, Pulvis es, & in pulverem revertbéris?
19. Fugis Deum Filiorum pomp elatus & per-
nix? exuêris, & diſſolvêris in pulverem, &
tunc quis finis non audientium, imò irriden-
Mors im tium vocantem Deum? Pallor in morte;, ru-
hiorum. bor poſt mortem, ſupplicium in judicio: Qui-
que non audiſti Deum, non audiêris à Deo;
æternùm clamans.

EXCAP. XLVI.
ISA I £.

Confractus eſt Bel, contritus eſt Nabo:
Jacta ſunt ſimulacra beſtus & jumen-
tis; onera veſtra gravi pondere uſque

ad laſſitudinem. Verſ. I.

Confden-
tia in ho-

Deos putaras Nabo, & Bel? Onera ſunt.
min Non portaberis à Potente, ſed ſub ejus one-
tiudia & Te laſſaberis ; quòdque in tanto labore do-
Talenta lendum eſt, illud dixerim, quod Iſaias de-
cauſa erut clarat hic: Contabuerunt & contrita ſunt ſi-
Mæreri, mul, non potuerunt ſalvare portantem. Fru-
d ,, ſira ſervari ſperas aà Nabo, vel Bel, qui ſe-
henſerit, met liberare non potuerunt à ruina, & con-
a Neâ fractione. Notandum verò, & Bel & Nabo
Ethicæ Comment. Tom. VI.

cCredimus ſuaviſſima, quo uſque ſtant; quæ ſi

351
Onera dici, poſtquàm confracta, collapſa-
que ſunt. Mundum enim, & Voluptatem

eiri 3 ſic
Dignitas,
& Pelici-
14 *-
contingat cadere, ferenda quidem ſunt, ſed “ le,
cum laſſitudine. Confractus eſt Bel, contritus ſunt.
eſt Nabo; Onera veſira gravi pondere uſque Eleckio
ad laſſitudinem. Non gravia eſſe cœpetunt poſt Sä
caſum, ſed laſſari cœpimus, poſtquam cor- memen: 4.
ruerunt. Saül in morte, qui ſibi vitam eri- Habitus
peret, non reperit; neminem autem ſenſit, mali

.

. . 4
qui ferrum educeret, vulnerique faceret me- Obſtinati.

dicinam. Alius quoque Prophetæ ſenſus eſſe Vide in-
poteſt: vel confracta Idola a nobis portari frà in
uſque ad laſſitudinem, ità ut ociùs abeat & cap. 56.
corpore ſpiritus, quaàm illa abeant, & & cor- Hnohe
de, & ab humero. Adeò aſſuevimus Idolo- iu .
latriæ, ut ab ea avelli nequeamus, etiam cùm canes
Idola Dii eſſe deſierunt. Quod apertiùs ex impudé-
tranſlatione LXX. colhgitur: Cecidit Bel, tiſſimi
contritus eſt Dagon; portabis ea colligata quaſi deſcie⸗
onus lahoranti, & deficienti. Defecerunt Ido- turiras.
la, deficis Tu, ſolus labor in deficiente non tem.
deficit. Prævalet in languore perfidia, nec
ceſſamus ab onere, etſi ſub onere opprima-
mur. Nota illud, Colligata quaſi onus. Et æ- Labor Sa-
rumnas noſtras colligimus, & eas, præ inſa- eularium.
nia, non Onera dicimus, ſed quaſi onus repu-
tamus: Attamen inter hæc quaſi onera, non
quaſi laboramus, ſed ità laboramus, ut pror-
ſus laſſemur. Quaſi onus laboranti & deficien-
ti. Fateberis pondus, cùm vires eélanguerint;
quòͤdque modèô integris viribus Cupiditas vix
onus appellat, deficiente vitäâ, Diei Pondus,
& Eſtus inclamabis. Non enim de Volup- Mors im-
tate querebantur, dùm viverent, qui apud diorssm.
Sapientem ululabant; Laſſati ſumus in via Sap. 5. 7.
iniquitatis. Itä-ne durus labor Roſas decerpe-
re, quibus coroneris? Coronemus nos roſis »bid. a5.
dixerant: mox lamentantur, vias ſe diffici-
les ambulaſſe, laſſatéſque labore. Nimirùm,
quæ Corona putabatur, Onus erat. Quid le-
vius Pomo? tamen præ ejus pondere Adam
ſulcis inclinatus in ſudore veſcitur Pane ſuo.
Ambitione Luciferi, quâà ferebatur ad ſo-
lium Divinitatis, quid levius? Gravem eam
tamen intellexit, cùm illius onere ad infer-
nas ærumnas ſe ſuéôſque depreſſos indoluit-
Dathan & Abiron quaſi onus Sacerdotale O-
nus cenſuerunt, cùm aliena thuribula contre-
ctarunt. At, ſi gravia non fuiſlent thuribu-
la, non utique fatiſcente humo abſorberen-
tur. Regium onus cui non perleve judicatur ²
Illo tamen ante mulierculam collapſum Davi-
dem, coram Idolis proſtratum Salomonem;
ad terram alliſum Saülem, miſerando ſpecta-
culo, contemplor. Felicius David Saülis Ar-
ma gravia ſenſit, quam Coronam: illis nam-
que rejectis, Gigantem dejecit, Hac arreptâ
à Bethſabæa profligatus eſt. Utinam æquè gra-
ve judicaſſet & Regium diadema, & Regis
galeam.

Vocans ab Oriente juſtum, E& de terra
longinqua virum voluntatis meæ. Verſ.
11.

Sancto Ignatio ſeu S. Franciſco applican- Laus Sae
dum, qui ab Oriente felicitatis avocatus eſt: &:.
cui ob amorem peculiarem erga Domini vo- wS
luntatem, præcipudmque ſtudium Obedien- 7“
tiæ Propheticum agnomen tribui poteſt; Vir gpsrit.
Gg 2 ſcilicèt

ſeilicèt voluntatis Divinæ: hanc enim ut Fi-
liorum ſuorum cordibus impreſſit, ità in fuis

Operibus inſculpfit.
Audite me, duro corde. Verſ. 12.

verlo Ddei Quid Cordi cum Voce? Nimirùm Divim
quis ap- Verbi Auris Cor eſt: ideòque provocat ad au-
1;⸗ diendum eos, quorum Pectus Vocibus Dei
non patet.

Salus mea non morabitur. Dabo in Sion
falutem, & in Irael gloriam meam.
Verſ. 13.

Chriſti Neſcio an ità Noſtræ gloriæ liberales ſimus
Incarna- cum Deo, ut IIle Suæ prodigus nobiſcum.
. Chriſti Natali accommodari poteſt, qui Patris
eſt gloria, Hominum ſalus, Iſraeêlis hæredi-
tas, patrimonium Angelorum.

EXCA P. XLVII.
ISAI X.
Deſcende& ſode in pulvore Virgo Filia

Babylonis, ſede in terta: non eſt ſo-
lium Filiæ Chaldæorum, quia ulttà
non vocaberis mollis & tenera. Tolle
molam, & mole farinam, denuda
urpitudinem tuam, di cooperi hume-
rum, revela crara, tranſi NRumina.
Verf. I. 2.

Ut Virginem audio, in pulvere video ja-
cêre, & ſordibus. Gemmæ tuæ, inquit ad
Euftochium Hieronymus, ſordes ſunt. In pul-
vere ſedendum, non tantùm deſcendendum
Virginitati eſt. Sanctus Hieronymus ſub per-
ſona, inquit, captivæ mulieris Babylonis ſer-
vitus indicatur. Miror ego quidem, quo mo-
do Propheta moneat Babylonem, ut deſcen-
Inientio dat; cùm ſolium jam deeſſe jaclitet. Deſcen-
prava, de, Non eſt ſolium Filiæ Chaldæorum. Jam
Humili- Exſcendifle debuerat, ſubducto throno. Enim-
zas valde verò noviſſimè Dominandi cupiditas famulatur
ardnua. Imperio rationis: ſibique fingit Imperium
Ambitio. Vel in Servitute. Non contemnenda Virtus,
etiam ſublato ſoho, exſcenſum diſcere. Licét-
que animo ſe demittere in rebus adverſis, qui
liora. novit, etiam reluctante fortunâ, ſuperbire.
4factus Neceſſitatem dicas;, deperdito Regno, Impe-
ſine effe- rium abdicare; nam Captivæ, & jam detur-
dtu. batæ Babyloni dicitur, ut deſcendat. Neceſſitas
Tempora- in fortitudinem commutatur, ſi quam pati co-
n Gse- geris ſervitutem, lubens amplectaris. Davidi
EUperante Saüle, ſceptrum defuit, quia ta-
men, quod deerat, non invitus deſerebat ;
Dei vo. Domino regnum & coronam obtulit. Septua-
luntati ginta, ubi nos legimus; Denuda turpitudinem
conforma- mas, legunt: Denuda canos, diſcooperi ti-

Gloria
vana.

Religionis
mionia vi-

Iienio Vias;, tranſi flumina. In quæ verba ita S. Hieron.
racka Virgo autem appellatur & filia ob luxuriam &

senex fer ornamentum urbis; quz, ocum ſonuiſſet „ & vici-
T α, &σ n eſſet occaſiti, virounculam „aE puellam ſe eſſe
Anlat iabtahat: vel omnes homines creatura Dei ſumus,
deſer at.

nee eſe Babylonis jnxta hareticos natura damna-

Oliva

bilis. Qui prior ſenſus eas præſertim mulieres Ornatus
coarguit, quæ fucatâ inanique ſpecie Senectam in Anu.
deludunt, ſimulant Juventutem. Cani ſæpè la-
tent ſub purpura, pallor tegitur purpuriſſo
ceruſſa candorem ementitùr. Verùm tibi “
mina tranſituræ memineris detrahenda involu-
cra; & ante ſepulchrum perſonata Senectus
apparere debet, dabitque triſte ſpectaculum
ſui canities purpurata. Omitti hic non poteſt
clementia Dei punientis, cujus vox Babylom
denuntiat, non in futurum mollem aut deli-
catam dicendam, cui tamen delicatum labo-
rem, opuſque molle indicit. Tolle, inquit, Dei „;
molam, & mole farinam. Non frumentum, nee r.
ſed farinam jam commolitam molere jubetur vel n
Babylon: hoc eſt, Umbra ei laboris deman- Punir.
datur verius, quàm labor. Niſi fortè dicamus Confeſa.
Virgini tantum dihgentiæ, & cuſtodiæ adhi- aa ,
bendum in diſcutiendis cogitationibus, ut e- Psn.

tiam, quæ ſæpiùs perpendit, diligentius diſcer- onna.
nere teneatur; ideôque, Tolle molam, & mole Exsmen
farinam. Nimirùm Iſta, cui hoc imperatur, conſcien-
Virgo quidem, ſed Filia Babylonis eſt, ex D. "ie.
Hieronymo. Quid autem mirum, ſi Virgo Ma- diere
tris tam iniquæ moneatur non modè grana E
commolere, verùm etiam cautiùs & farinam Te.
cribrare? Quid Suſannæ metuendum à Senibus?
Quid periculi in horto undique ſepe, muréô-
ve circumdato? Et tamen Hortus concluſus Li-
bidini patuit, & Seneckus amare potuit, Flam- g. S,ſan-
mäque impurâ juxta fontem exarſit. Quid in 4.
Serpente, præter venenum, formidandum?
Eva tamen non Veneno, ſed Oratione Ser-
pentis vulneratur. Dinæ quid periculi foret,
ſi egrederetur, ut videret mulieres regionis?
verüm dùm mulieres cognitum egreditur;,
ſœdè à viro cognoſcitur. Plané hujuſmodi ca-
lamitates Pudicitia non pertuhſflet, ſi, non
granorum tantum molitione contenta;, fari-
nam quoque commoluiſſet. Abſolvamus ali-
quando textum, ad principium recurrendo.
Deſcende, ſede in pulvere, Virgo filia Baby-
lon. Pleraque ſervandæ Virginitati accommo= Caftita-
data. Primum, Humilitas, Deſcende; Secun- vis cura.
dum, Mortis recordatione Virginitatis con- Aonialett
dienda, quæ pulvere, & cinere ornatur: Je-
de in pulvere. Tertium, Gloria abdicanda:
Won eſt ſolium Filiæ Chaldæorum; Una ſiqui-
dem Chunegunda inter ſceptra Lilium ſerva-
vit. Quartum, Delicias fugiendas, parentes,
& filias impuritatis: Ulrà non vocaberis mol-
lis & tenera; Lilium inter ſpinas floret in Can-
ticis. Quintum, Exomologeſis, & Conſcien-
tia aperienda: Denuda turpitudinem tuam ;
Fruſtra enim de exteriori Vir ginitate ſibi blan-
ditur, quæ intima fœditatis cortex non rarô
eſt. Sextum, Flumina tranſmmittenda: Tranſi
fumina; Temporalia fugere debemus, quan-
doquidem illa nos fugiunt : Memineriſque jux-
ta flumina ſteriles arbores plerumque prove-
nire. Populos, Ilices, Ulmos, Salices.

Amicitia
non bong.

Sede tacens, & intra in tenebras Filia
Chaldæorum: quia non vovaberis ul-
trà domina regnorum. Verl. 5.

Et filentium, & ſolitudo abdicatæ ſuper- Religiaß

biæ juſta perſolvunt. Si Imperi Lucem ab- ſewilaen.
aréei.

dicaſti, ama Tenebras. Dolendum „ quòd Taginnat.
multi & diem reliquerint, & noctem hu-
crepuſculiſque religioſæ
cujuſdam

militatis oderint,

ujut
ſilere
in

ne 1
mm. 66 (hl
AAilr. gebri

Sita.

pone
giss
ante 6
erell
ex ti
ts ad
ceber
kelior,
lesſep
Eeul
onea
tari te
1e. M.

ſunthe

i
pcfit⸗

umu

dit in
U eun
Titor
Mitis
in ſeel
inez. Perat
ſel Miler
diarun
iun
lieſa. Miſeni
iif. nicor
lhe. mileri
In 2, udei⸗
ftii chcinm
1 Cordiæ
D et,
manun
hi non
di
Drimen
dat,
Regen
Glbus
berur
Gepre
Chra 1

Stromatum, Lib. XVI.

cujuſdam gloriæ delectentur. Nec ſedere, nec
ſilere norunt, tenebraâſque faſtidiunt, quibus
Dignitas in Filios Lucis cooptantur. Aliò Prophetæ

stdiean ſenſus inflecti poteſt. Iura in tenebras, qui
, ,, non vocaberis ultrà Domina regnorum. Matu-
07. . . . — ..
ula de- I& conſulit, ut occaſum imper voluntariis te-

ſerenda. nebris antevertat: utque ſecedat in umbras
monet;, antequam recedat Felicitatis lux. Mi-
nùs dolerent defectum fortunæ Principes, ſi,
ante ejus fugam, ſpontè clavum ab ejus rota
revellerent. Hoc quod Principibus ſuademus
ex timore deficientis Imperii, ex certo Mor-
Msrtis tis adventu omnibus ſuadendum eſt. Non vo-
memoria, Caberis ultraà Domina gentium, quæcunque
ſuperba dominaris: Intra ergo in tenebras in-
teriores, antequàm ligatis manibus in exterio-
res ſepulchri projiciaris a Morte. Undique nos
ſepulchrales umbræ circumdant: cur ergo ul-
troneas non ſubimus, perpetuas caligines Tar-
tari redempturi? Intra; ne compellaris intra-
re. Morere pompis, quandoquidem illæ tibi
ſunt perituræ.

Iratus ſum ſuper Populum meum, con-
taminavi hæreditatem meam, & de-
di eos in manu tua. Non poſuiſii eis
miſericordias; ſuper ſenem aggrava-
ſii jugum tuum valde. Et dixiſti:
Ia ſempiternum ero Domina. Non po-
ſuiſii hæc ſuper cor tuum, neque re-
cordata es noviſſimi tui. Verſ. 6. 7.

Si provocatus ad iracundiam Dominus tra-
dit in poteſtatem Babyloni Populum ſuum,
ut eum debito ſupplicio afficeret, cur conque-
ritur cum Babylone, quòd erga Ifraélitas im-
mitis extiterit? Solio exturbabitur Babylon,
in ſceleſtos miſericordiàâ non uſa, quos acce-
Clemen- pPerat cruciandos. Enimveròô vel in Supplicio
i erge Miſericordiam regnare ſtatuit Pater miſericor-
Tapſos. diarumn „ & Deus totius conſolationis. Judi-
cium ſine Miſericordia his, qui non fecerint
Confeſſa. Miſericordiam. Procul dubio Judicium miſe-
rii indiſ- ricors foret, ſi in judiciis miſerias Miſericor-
„C„ diâ temperaſſent. Ideò David Filio ejuſmodi
“ ge. miſericordiam precabatur, cùm diceret: Deus
Pl. 71. 2. Judicium tuum Regi da. Tuum, inquit, Ju-
Affzbili dicium, in quo, tanquàm in nocte, Miſeri-
tas. cordiæ faces intermicant. Meritò Imperio ca-
Ren, , det, quæ acerbius ſæviit in eos, quos ejus
manui dederat Dominus Altiſſimus. Quatuor
hic non prætereunda indicantur. Primò, De-
di eos in manu tua; non itidem pedibus com-
primendos ſubjecit. Rarus qui imperare ſe cre-
dat, ſi ſubjectos ſibi populos non conculcet.
Regina, inquiunt, in Apocalypſi Lunam pe-
dibus premebat. Ità eſt, ſed ſtellis cinge-
batur: ſcilicèt innitebatur Lunæ, non Lunam
depreſſura calcabat: non enim eadem Pul-
chra ut Luna diceretur, ſi per contemptum
eam contereret. Secundèe, Non poſuiſti eis
Miſericordias. En quid requirat à Principe vel
in ſupplicio Deus? Tertiè, Nuper denem ag-
gravaſti jugum tuum välde. Senectus ſubdu-
cenda erat jugo, non opprimenda; Jugúm-
KRex legem que ad ſummum imponendum, non aggra-
Pei ſer- vandum ſuper imbellem, & impotentem ac-
vari c- 7 . 2
e. ceperas. Quédque dolendum eſt maximè, Ju-
Supberior gum non Domini, ſed ſuum, ſubire coégit
Ifraelitas immitis Babylon. Quam frequenter

ſui obli-
viſeatur. Ethicæ Comment. Tom. VI.

HDW

353

ad privata commoda ſubjectis tum Superio-
res, tum Principes abutuntur, quibus onera
imponunt graviora, quàm exigat juſtitia. Me-
tuat ſibi quiſque ab hac peſte, quicumque a-
lios moderatur: nam facile Noſtro, pro Do-
mini jugo, colla premimus ſubjectorum. Quar-
tòô, Et dixiſti, in ſempiternum ero Domina.
Omnis hinc pendet pravorum Principum im- Mortis
pietas: dum enim æternos ſe fore Dominos oblivio.
autumant, Æternitati non provident: sicque pelicitas
ſæculorum ſpe vand Regnorum decepti Æter- fluxa.
num Regnum non conſequuntur. Æternùm Dignitas
ſi cupias efle Regem, non ſempiternum te „atat
credas futurum in Regno. Ideè Dominus ob- mores.
litam Babylonem conqueritur Noviſſimi ſui:
alienæ etenim necis appetens, ſuæ non recor-
datur; cumque obitu ſubjectorum eorum bo-
na invadit, de ſuo excidio non cogitat. Non
poſuiſti hæc ſuper cor tuum, neque recordata es
Noviſſimi tui. Alienam facilius ſperamus mor-
tem, quaàm noſtram timeamus. Cujus recor-
dationem ſi collocaremus ſuper cor, difficilius
ſomnia Immortalitatis vanæ irrumperent, qui-
bus à vera Immortalitate excidimus. Excu- Mortis
bet præ foribus cordis Mortalitas, quæ ar- wemworia;
ceat vanam ſpem Vitæ. Immortalis eris, ſi te
cogites moriturum. Ut enim Reges armis un-
dique vallantur, inſtrumentis necis, ut vitam
ſervent: ita nos EÆternam Mortem evade-
mus, ſi Mortis recordatione cingemur: mili-
tabitque Immortalitati futuræ præſens Mor-
talitas, ſi Immortales nos fore ſperemus, Mor-
tales verò vivere pro certe arbitremur.

Et nuneg audi hæc delicata, & bkabi-
tans confidenter, quz dicis in corde
tuo, Ego ſum, & non eſi præter me
ampliks; non ſedebo Vidua, & igno-
rabo Sterilitatem. V'enient tibi duo hæc
Jſubitò in die una, Sterilitas, & Vi-
duitas: univerſa venerunt ſuper te,
propter multitadinem maleßcioram
tuorum. Verl. 8. 9.

Quæ Virgo initio capitis dicta eſt, Virgo Felicitas
Filia Babylon, modò Viduitatem ei expro- Kaxa.
brat Propheta, loquiturque de fœcunditate Compati
Puellæ Innuptæ. Nimirùm Virgo dicta tunc neſcistes.
eſt, cùm illi dicebatur; nequaquàm vocaberis 1yr0 non
delicata & mollis, nunc verò cùm delicata de- ſperbiar.
ſcribitur, haud mirum ſi de Viduitate ſit ſer-
mo. Ut enim quæ mollis eſſe deſuüt, Virgi- Diffden-
nitatem ſervare potuit; ità inter Delicias Vir- tia ſui.
go eſſe non potuit, ſed magis Sterilis dice- Cafitatis
tur & Vidua, non quòd privata ſit Viro, ſed lac Mor-
quòèd orbata fuerit Virginitate, à qua fœcun- zificatio
dabatur Prole non perituràâ. Et nunc audi hacx K.&, &
delicata, & habitans confidenter. Viden' in- Pauper-
ter Delicias enutriri Superbiam? Quæ dicis Peji eie.
in corde tuo, Ego ſum, & non eſt præter me Felieitas
amplius. Cur loquatur in corde ſuo ſuperba noxia.
Babylon, quæris? Planè cui loqueretur, quæ
ſe ſolam credit eſſe præ faſtu, & tumore?
Et non eſt præter me amplius. Adeò cæcutit Su-
perbus, ut cæteros vel non computet, vel
non videat. Sanctus Bernardus Superbum in
invio aberrare teſtatur; quòd aut ſolus eſſe cu-
piat, aut cum reliquis habitare dedignetur.
Dicamus Babylonem ſuum ad cor loqui; quèòd Aulici
mali Principes de Regno ſoliciti in Aurem Cor ilerie

Gg 3 ver-

Dignitas
in indi-
gno.

Confeden
tia in bo
minibus.

354 Oliva

verterint, audiendi Delatores cupidiores, quàm
amandi Subjectos. Quid amorem expectas à
malo Principe? Non Cor gerit in pectore,
ſed Aurem; auditque Sibi, non Te diligit.
A Saüle audiri potuit David, amari nunquam
valuit. Illum pulſantem Citharam, illum mi-
nitantem Goliæ, illum Præputia hoſtium pro-
mittentem audüt libentius, quam amavit. Sci-
licèt Cor Regis impii in Aurem abiit, quæ
audiat, non amet. An non Herodis Cor con-
verſum in Aurem eſt, cuùm Joannem, quem
liübenter audiebat, obtruncavit? Verùm con-
gruentiùs diceretur, ſi affirmaremus, Baby-
lonem loqui in corde ſuo, quèd ipſum loqua-
tur Cor, quod, ut plurimùm, in Regibus ini-

Aulicor quis commutatur in Linguam. Non amant hi

ſpes.

Principes, ſed loquuntur Amorem, fallitur-
que, qui ſe gratioſum fore confidit Imperanti.
Non ille Amor, ſed Sermo eſt: Nec amant
Corda in Linguas verſa, ſed Amorem jactant.
Pompa Regiæ Charitatis explicari poteſt, me-

Prov. a1. dullaà ſaginari non poteris. Cor Regis in manu

I.

Habita⸗
wali.

Cognitio

ſai.

Luc. 12.
1.

Mulier
Lomi ſit.

Domini; ideéôque in pectore Regis non rarò
pro Corde Lingua, quæ Aulicorum inopiam
verbis deludet, non dilectione munerabitur.
Non ſedebo Vidua, & ignorabo Iterilitatem. U-
trumque verum, etiamſi à mendaci fœmina
promanet. Non enim ſedebit Vidua, quæ e-
tiam Virgo vagabatur. Etenim, niſi vagare-
tur, non illam monuiſſet, ut conquieſceret I-
ſaias initio capitis: Deſcende, ſede in pulvere
Virgo Filia Babylon. Petulans ergo Vidua nec
pudorem induet, cùm nuptiarum ornamentis
exuetur: Et Viro deſtituta ſola erit, non ſoli-
taria, ambiétque plateas, & fora, domi mœ-
chis extinctis. Et ignorabo Qterilitatem. Ità
prorsaàs: Sterilis cùm fueris, Fœcundam te
putabis, nihil cùm paries cœlo, adhuc tamen
onuſta operibus mortuorum nefcies Sterilitatem.
Nihil æquè metuendum, quam Infocundum
eſſe, & propriam Sterilitatem ignorare. Ste-
rilitatem ignoravit in exundanti fructuum u-
bertate ftultus ille, qui animam ſuam gratu-
labundus alloquebatur, Anima mean; multa
ona habes, citò tamen infœcunditatem co-
gnovit ſuam nudus extractus & vita, æternæ-
ue damnatus inopiæ. Stultè ergo Babylon;,
Won ſedebo Vidua, & ignorabo Sterilitatem.
Imòô fapienter. Nam Vidua, quæ domi non
ſedebit, ſed vaga circùm ibit, brevi ignorabit
Sterilitatem, portentoſo miraculo petulantiæ“,
& ſine viro, & non ſine prole. Quæ enim va-
gatur Vidua, ut Viro careat, Filiis abunda-
bit. Sic Thamar Vidua non domi ſedens,
ſed in publico proſtituta, geminis conceptis
Pharez & Zaram Sterilitatem eluſit. Audia-
mus tandem comminantis Dei ſententiam. Ve-

Confiden. nient tibi duo hæc ſubit in die una, Kerilitas
tes in bPro. & Viduitas; univerſa venerunt ſuper te prop-

sectori-

ter multitudinem maleſficiorum tuorum. Nota,

Sus. . 1. .
eli, isas Venient tibi ſubité- Non ergo longè abſunt,
vel à Regia Felicitatis ærumnoſæ calamitates.

Ruaxs. .

Imò tam brevi confinio diſterminantur, ut,
cùm Deus dixerit, Venient, mox adveniſſe
dicuntur; Univerſa venerunt ſuper te. Quid
ergo Regio flori homines innituntur, quem
tam citòô pungentes ſpinæ circumcingent ?*
Proximam ſane trumnam Throno teſtatur
Baltaſar, a menſa pertractus ad ſupplicium,
Holophernes tumulatus in toro, Aman ſuſ-
penſus in ligno hoſtibus deſtinato. Venient
tibi ſubits. Tam ſubitò, ut ociùs miſeriæ iter

abſolverint, quàm Dominus ſententiam pro-
nuntiarit. Univerſa, inquit, venerunt Juper
te, propter multitudinem maleficiorum tuorum
Sileat aliquando querula mortalium natio,
nec Deo exprobret peenas ſuas. Noſtra, no⸗
ftra nos opprimunt maleficia, longè diſſitas
calamitates, tranſmiſſis criminibus tanquam
nuntiis, accerſimus. Multitudine maleficio- Trilala
rum obruimur, gravamurque noſtrorum pon- ioxit
dere ſcelerum. Sua Abſalonem coma ſuſpen- lins.
dit: ſuum ſibi Aman excitavit patibulum: à
ſuo telo necem ſibi impetravit Saul, æ què
Mortis, & Vitæ inops. Sapientiam verò Dei
libet advertere in ſupplicio Babylonis: In die
una Sterilitas & Viduitas. Nota ſterilitatem
irrogari, ante viduitatem. Cùm enim Baby-
lon & vidua, & adhuc non ſterilis futura
crederetur, quò⅛d impudicum ſcortum ſibi
prolem vel ſine conjuge provideret, Sterili-
tate damnatur, quam Viduitas etiam conſe-
queretur.

Dixiſti, Non eſt, qui videat me. Sa-
Pientia tua, & ſcientia tua hæc de-
cepit te. Verſ. 10.

Videri ſe non credunt à Deo Scioli ocula- Talenis
ti. Itâ-ne, qui finxit oculum non conſiderat ? ſine Spiri-
Sapientià tuâ infatuatus miſerè es, deſipiſque, p
qui nimiùm ſapis. Scientia gladium imitatur, Ssass
quem niſi tractare noveris, feriêris, non fe- ſive Spiri-
rientem propelles. Salomonem quoque audias, u.
Mellis parum adhibendum commonentem. Ve-
rùm conſideremus, quomodèò ſua eum ſapien-
tia deceperit. Et dixiſti in corde tuo, Ego ſum, Iſa.47. 11.
&, præter me, non eſt altera. En Scientiam
inflantem! Sapientiæ filia Arrogantia, Stul-
titiæ parens, adeò ſeducit, quos inflat, ut
ſolos eſſe ſe credant, inter innumeros Sapien-
tes. Quæ porrô inſania, Solam ſe credere, bPolitica
tot ubique Urbibus imperantibus? Scilicet, Aulicora
quæ Politicorum aſtu omnia neſcire cogitur, "wnia ns
ita reliquorum imperia callet, ut ne illa qui a, e,
dem exiſtere putet. Miror planè Imperium heranc.
Babplerutum innumer Satraparum multitudi- us.
ne ſtipatum adeò alienorum regnorum rude; Saperbia.
ignarumque, ut ſolum ſe credat eſſe, cùm Aoaa-
brevi à potentioribus obruendum foret. Itaà ſe e, gen⸗
habet Regia adulantium mendaciis enutrita, mwum de-
ità imbuitur à Satrapis Mens Principum Eth- Aecer.
nicorum, ut exterorum ne quidem norint do- Adaulats-
minatus. Undè non mirum, ſi ſæpe victo- 726.
res barbaros patiantur, quos neduùm extare W
cenſuerunt. Benè ergo ſequitur: Veniet ſuper flat.
te malum, & neſcies ortum ejus: Veniet ſuper Ibid.
te repenté miſeria, quam neſcies. Haud mi- Dignitss
rum, ſi imparati opprimantur, rerum, & n,
gentium imperiti. Ego quidem non ſtupeo
malum erupturum, cujus Babylon non intel-
hgit ortum: miror miſeriam ſuperventuram,
& à Babylone, poſtquam advenerit, non re-
ſciendam. Veniet repenteè ſuper te miſeria, quam Cognitis
neſcies. Super illam irruet, & ab illa non ſen- ſui.
tietur? Quid hoc portenti eſt? Nimirùm Re- E bee⸗
gum non prudentium hæc ſumma calamitas, and.
Miſeriam ſuſtinere, & neſcire; beatum di- palicitas
ci, & infelicem eſſe; cubare in viola, & noxia.

urticis compungi, cingi coronã, & catenàâ Tribuls-
præcingi; fortunatum prædicari, & ærum- fio veres
nis opprimi; conſumi, & lucem tantàùm ja-
ctari. Sic Victima Jovi ſacra, inter plauſus,
infula-

tt.

(un!:
N
numnſin. Nehen
Veten
ceol
Goene
epule
Lu,
mottal
turor
ole
ſe
ſi cad
conlul
annos
horul
Colür
cbe ſe
. eolgue
uit.!
gnoven
bendn
Pro die
Putatot
ſur ie
Plando
Drähe
ſterett
IK. Po
Guitur:
ninam
le, i
tinga
g le
. Martt
yne. ſir⸗
* 4 ce
e, tüht
ullt ſi
Deriot,
les ſeun
leror
ſt Dal
tmam
dien
mmn
ſalie

Stromatum, Lib. XVI.

infulata properabat ad ſecurim. Sic Ligna ti-
Adulzto- neis abroduntur, nec ſentiunt. Sic Flumina
. ad ſepulchrum currunt, tanquaàm ad ſolium.
Pignita: Et quidem Propheta repentinam miſeriam fo-
noxis. re prædicat, quæ majori niſu concutere ſolet
Conſilia. & mollem, & imparatum Regem. Nihilò ta-
men minùs adeò palpatur à ſeductoribus, ut
cùm Miſer ſit, in ſinu regnare dicatur For-
tunæ.

rii bont
vari.

Defeciſti in multitudine conſiliorum tuo-
rum, ſtent, & ſalvent te Augures
Cæli, qui contemplabantur ſidera,
& ſupputabant menſes, ut ex eis an-
nuntiarent ventura tibi. Ecce, fadti

Junt quaſi ſiipula, ignis combußſit eos,
non liberabunt animam ſuam de ma-
ng nu fammæ, non ſunt prunæ, qui-
bus calefiant, nec focus, ut ſedeant

ad eum. Verſ. 13. 14.

Quid ſpecularis in ſidere, luteum ſimula-
Morris Crum? Felicius, quæ tibi ventura ſunt, com-
ortis . 1 .
memoria. Prehendes in Pulvere, quàm in Cœlo. In Pul-
verem revertéris, non vertéris in Stellas; i-
deéôque in Cinerem lumina deflectas, ab eo
docendus Occaſum tuum. Tuum tibi Cœlum
Sepulchrum ſit, Stellæ Vermes, Putredo
Lux, Sol Umbræ, Pulchritudo Nuditas, Im-
mortalitas Mors. Defecit ergo Babylon, dùm
futurorum oraculum, non à Tumulo, ſed à

3 7 Politici

& ſupputabant menſes. Vix horas numerares,
ſi cadavera tuorum conſimilium, non ſidera
conſuleres. Facilè eò prolabitur, ut menſes,
annos, & ſæcula ſupputet caducus pulvis, und
horulà difflandus, ſi à luto oculos avertat „
Cœlumque petat obtutu. Job vermibus undi-
que ſcatens, non menſes ſupputavit, ſed dies,
eôſque breves. Breves dies hominis ſunt, in-
quit. Nimirùm didicit in Luto, quod non co-
gnoverat in Auro; quod in Stellis non depre-
hendunt Aſtrologi, a quibus menſes cenſentur
pro diebus. Quid porrô de his ſplendidis ſup-
putatoribus factum eſt? Ecce, inquit, facti
ſunt ſicut ſtipula, ignis combuſſt es. Contem-
plando Stellas degenerarunt in Stipulam, A-
brahæ longe diſſimiles, qui cùm ſe Cinerem
fateretur, audivit ſemen ſuum futurum ut Stel-
las. Portento non abſimile videtur, quod ſe-
quitur: Ignis combuſit eos, non liberabunt a-
nimam ſiam de manu flammæ, non ſunt pru-
mæ, quibus calefcant. Poſtquàm combuſti ſunt,
tanquàm miraculum refert Iſaias non eductu-
ros ſe ab incendio; rurſus in tanto incendio
Averitia defuturas prunss atteſtatur. Ardebis corpore,

tr.

ate li
N,lin en, A.
8

Nn, N
iet,t
Ne⸗
e gete
delct,

Job 14.
5.

ſurt lik,
iis ennnu

inexple- Avaritiæ laboribus conſumptus, nec tamen à
im ⸗ sni. curis animurn liberabis acquiſitione pecuniæ,
m Tmpera- ſed creſcentibus opibus augebuntur anguſtiæ,
Pnmdd ie nen ità ut algeas in flamma: quemadmodùm Tan-
Eit, eoxplent, talus ſitiebat in undis, eò futurus corde pau-
nſnhut⸗ Perior, quò ditior arcâ. Scilicèt hoſce Augu-
unſ, res flamma depaſcitur Avaritiæ, quæ, teſte
Nrine , Hieronymo, creſcit, in morem Rogi, ſuppo-
Ndlni ſito pabulo. Quare, poſtquam exarſerint, ani-
bet, mam ſupponent poſt corpus miſerè combu-

air, rendam: & tamen, tanto conflagrante incen-

. . —„ . .—
udi, dio corporis animique laboribus enutrito, quo-
, dammodò prunæ deerunt ad calorem; quod
numnn ſcilicèt Avaritia eò pauperiores reddat, què

Sole mutuatur. Qui contemplabantur ſidera,

355

ditiores effecit Avaros. Deerunt ad calorem
prunæ, non veròô ad incendium. Opes enim
conſumere perditos, non fovere conſueve-
runt. S. Hieronymus, Augures, futura an- Conrio-
nuntiantes, & Babylonem ardere conſpicatus, 2atores
his verbis irridet: Ignis devoravit eos, ut qui andi.
ſalutem aliis promittehant, ſua ignorarent ſup-
plicia. Non ergo & Cœlo alienam ſalutem ,
ſed pœnam ſuam hauſerunt ſtolidi explorato-
res ſiderum, propriæque mortalitatis obliti:
quorum cor Avaritiæ flammâ conſumptum
rogum pecuniis non extinguit, ſed vehemen-
tiori rogo animam pro pabulo ſubminiſtrat,
nec in ſummo incendio calefaciendum. Si-
quidem & prunæ deerunt ad calorem; &
focus non erit, cui aſſidere liceat, aliquan-
do vitam cum otio in tranquillitate traductu-
ro.

EX CAP. XIVIII.
ISA IE.

De Civitate enim ſancta vocati ſunt, &
ſuper Deum Irael conſiabiliti ſunt.
Dominus exercituum nomen ejus.

Verſ. 2.

Societati, ejuſque Filiis optimè conveniunt
Prophetica oracula. Hæc enim nomine Do-
mini inſignitur; Illi verò firmati ſunt ſuper
Deum IIfrasl. Dominus firmamentum meum,
& refugium meum ex verbis Religioſorum
cecinit coronatus Pſaltes. Dominus exercituum Bellum.
nomen ejus. Cur non dux, aut pater, aut
Deus dicitur exercituum, ſed Dominus, nis
quôd militaris audacia nec Religione retinea-
tur, nec trahatur Amore, nec Conſiliis du-
catur, ſed Timore tantùm & Imperio con-
tineatur in officio, fruſtrà ſenſura nomen Pa-
tris vel Dei, ſi Domini flagellum & verbe- Asliei
ra non experitur? Exercituum Dominus eſto, Ras⸗ .
non Pater. Fortè enim Romana Reſpublica "raLas⸗
rarius Cæſarum parricidiis polluta fuillet, ſi
Imperatores Patriæ maluiflent eſſe Patres,
quam Militum, quorum, cm nollent eſſe
Domim, Mancipia extiterunt. Et Claudios,
Caios, Othones non lamentaretur pullata
plebs ſuo cruore Romanorum militum gla- Afalili-
dios ſaturaſſe, ſi Dominos ſe præbuiſſent as ſed
militibus, non Collegas. Id quod malè eve- ras t.
niſſe cum milite dolemus occiſione Cæſa- Rex gra-
rum, dolebimus renovatum in Regibus, vis Ki.
Humanitatem inſitam Splendore temperent,
& Majeſtate Dignitatis. Brevi contemptui keligioſa⸗
erunt populis, qui Amorem captant Popu- ra Fama,
larem, timoris, & reverentiæ incurioſi. Ma- KA Cellam
lo Reges latére, quàm amari cum contemp- "ment.
tu. Omne ignotum pro magnifico eſt, teſte Religioſus
Tacito. Deum enim, Nazianzeni teſtimo- in Aula.
nio, Omnia neſciunt, & ſciunt metuendo; Eecleſta-
quippe qui tenebras poſuerit latibulum ſuum, ſisi Viſi-
quibus non obſcuratur , ſed clarior redditur. ationes
Unde & tenebris undique ſeptus habitare vitenz
creditur lucem inacceſſibilem, quòd vulgus nike-
eos lucere exiſtimet, quos apparere non vi- ig.
derit. Quis namque Cœlum metuit, cùm
ſereno vultu totum emicat? Obductum verò
G 8 4 nubi⸗

— ð

Exod. 3.
3*

56

nubibus, fulminâque & fulgura intorquens
& latebris conſternata mortalitas veneratur.
Cæœlo tonante, credidimus Jovem. Soli Tem-
pla dicavit inſana cæcitas, quæ, ut primùm
oculatiori intuitu ejus faciem contemplari coe-
pit, & Maculas deprehendit, & Aras ever-
tit; auſa etiam luminum Principem morti, &
corruptiom obnoxium conclamare. Sanè Ni-
lus, miſi caput abdidiſſet rupibus inacceſſis,
fluminum maximus non foret, cujus dum or-
tum ignoramus, & paradiſo credimus deriva-
tum. Imagines eâ circumferuntur arte confi-
Ctæ, ut, ſi cominùs aſpicias, monſtra infor-
mia referant, cùm eminùs contuentibus Reges
offerant, Deliciaſque, & Deos. Comitas, in-
quit Plutarchus, facilè faſtum omnem atterit,
& in familiari conſuetudine ægrè cuſtodies il-
lud opinionis de te auguſtum. Comprobatum
id eſt in Deo, qui ut conſpiciendum ſe de-
dit ſub mortali ſpecie, licèt ardenti Rubo,
& flammantibus Spinis propellere potuiſſet
audaciores, nihilo minùs rudem, ruſticum-
que Paſtorem prohibere non potuit, quin vel
calceatus auderet affari latentem Deitatem.
Vadam, & videbo viſionem hanc magnam.
Magnum ſpectaculum, ſed quia expoſitum,
nec vulgares Paſtoris oculos effugiet. Id cau-
ſæ fuit fortaſſis, quòd ſubſcriptas digito ſuo
leges evulgaturus Populo Deus, & nube, &
fumo, & concrepatione tonitruum plebem
removerit à Monte; cui appropinquaſſé, ca-
pitale fuit. Verùm, ne pronam in faſtum Prin-
cipum mentem eò potiſſimum inclinaſſe vi-

deamur, undè abduci oporteret, illud quo-

Rex affa-
bilis ſit.

Affabili-

*%

que inculcandum arbitror Imperantibus; ita
audaciam latitando eos comprimere debere,
ut tamen à ſuperba recedendum meminerint
Majeſtate, quæ, ut reverentiam extorquet,
ità educit perſæpè, quamvis improbiſſimè, è
corde odium, è theca gladium populorum.
Involvat caput perviis minimè montibus Ni-
lus, ſed aquarum effuſione innoteſcat, quàâ
magis colitur, quàm natalis ſcaturiginis oc-

cultatione. Faciem Sol luce tegat, ſed radio-

rum jubar demittat publico mortalium com-
modo. Explicatas in ſingulas noctes Stellarum
cohortes plùs & amamus, & miramur, quam
rarò affulgentes Cometas; quos cùm emicare
conſpicimus, calamitates imminere ſuſpicamur.
Neque mortalis inſania Solem, Stellas, &
Undas devocaſſet ad Aras, indè verò Numi-
ne ſceleſtiſſimè rejecto, niſi ſubducto ab oculis
Deo, Creaturarum pulchritudine caperetur.

Deum, quem nemo vidit unquàm;, rarus

Vox ope-

rum.

cultor imploravit; cùm interim Soli, quem
nemo non videt, latè ubique victimæ adole-
rentur. Scilicèt, quas alunt Principes feras, ut
blandiri intuemur iis, quorum conſuetudine
informantur ad humanitatem, ità in Princi-
pes efferatæ, eoſdem fœdè lacerarent, quo-
rum & liberalitate ſuſtentantur, & familiari-
tate non utuntur. Itaque Principes & Huma-
nitatem Regiam eſſe debere meminerint in
Rege, & Majeſtatem Humanam ab Homine
expectari. .

Quæ audiſii, vide omnia. Verſ. 6.

Fidem facerent procul dubio Chriſtiani O-
ratores, ſi morum, quibus imbuunt animos,
exemplar ſubjicerent oculis contemplandum in

ſemetipſis expreſſum. Quæ audiſti, vide. Num

Oliva

Crucem tollendam Dominus ſuaſit, & ſuam
ipſe non ſuſtulit? Aut dimittendas clamavit
Opes, quarum ipſe tenacior fuerit? Fortè
conſcendendam Palmam prædixerat deſcenſu-
rus & Cruce? Renuntiate, inquit, Joanni, Juc

audiſtis,; & vidiſtis.

Propter nomen meum longè faciam fu-
torem meum: & laude meà infræna-
bo te, ne intereas. Verſ. 9.

Initio capitis retulerat, quo nomine voca-
retur: Dominus exercituum Nomen ejus. Ut
quid ergo furorem propellit ob Nomen, quod
non niſi arma ſonat & cædes? O Sapientia,
longè ſemota ab humana veſania! Deus, quia
plurimuùm nocere poteſt, minimùm nocet, &
vel maximè ſanguinis, & bellorum parcus,
quòd exercitibus inſtruatur. Mavult laude froœ-
nare impetum mortalitatis proclivem ad in-
teritum, quam in rebellantem expeditas le-
giones immittere. Hæc vincula domitorem
Terræ, Coœli decent dominatorem: Beneficiis
ſcilicèt cor illigare, non Funibus brachia coeër-
cere: laudibus trahere, non conviciis abige-
re: benevolentiâà ſuſtentare, non faſtu attere-
re. Laude infrænabo te. Inquies: Beneficentia
ſubjectorum ærumnas ego levo, etiamſi id illi
non reſciant. Sed aliter præſtat Deus. Laudes
Vertit in frenum, quæ ſentiri poſſint. Reges
hic & Populos monitos velim: Frœnum gra-
ve non habendum, etiamſi premat; Laudes

verò mandi debere, & morfſibus atteri, ſi

frœno ſubſtituantur.

Ecce excoxi te, ſed non quaſi argen-

Matth.
11. 4.

lſa. 4⁸.2.
Lapßi bla:.
4 ⅜ erigen-
1.
Dei Cle.
mentis.

tum; elegi te in camino paupertatis.

Verſ. 10.

Felix Paupertas, quà ſevocamur à Deo in
ſpem hæreditatis Zternæ. Stultè horreas ino-
piam, quâ in Dei album tranfcriberis. Ipſe

Tempora⸗
lium ja-
hura Vos

cationem

verò Te excoquit, longè diversà ratione, ac ſerit.

Argentum. Metalla enim purgantur, ut, lu-
to, fecibſque conſumptis, pretioſa remane-
ant: Homo veròô excoquitur, ut Auro, Ar-

Talenta

mediocria

ad gran-
dia im-

gentéque depoſito, ſolùm lutum, ſordéſve re- pellonti
tineat Paupertatis. Apoſtolis Aurum interdixit, Pauper-

indixit Cilicia, Paleas, & Spinas. Qui eum ſe-
qui peroptabat, inaudivit dividendum Patri-
monium, Opéſque profligandas. Scilicèt Pau-
pertatis camino probamur, quicunque nudum
JIrsüM ſequuturi eligimur; ubi deponendæ
divitiæ, & ornamenta generis ſunt, panni ve-
rò, & ſtoreæ amplectendæ. Cùm ureris acer-
bitate inopiæ, ſcito inter illas ærumnas fore,
ut Deo proberis. Num alibi Deus electos ſe-
cernat, incertum; unum ab Iſaia diſco, in
fornace Paupertatis, cùm intoleranda cenſe-
tur, adeſſe Dominum, eleéturum ſibi plebem
acceptam.

Audi me Jacob, & lIſraöl, quem ego
voco: ego ipſe, ego primus, & ego
noviſſimus. Verſ. 12.

Vocantem ſe audiri poſtulat Omnipotens.
Duo obiter noto. Primum, aà Deo vocaris,
quem vel concio, vel lectio, vel oratio Re-
ligioſorum

tas ſan⸗

/

Electie
Statuis

ℳ ligio
un dlien
Nori
bes I
nit te
Erxyvan
Fillunt
Vilinto
ſeu J
gi.
ia Inn
ſenenn
Tigu⸗

X Diri
ot
nin Tet

1e ckeat

Donin
tenn

Miry Oblo
im tranllati
iur (i voluj
ine ſeffenn
nln.
ze exagge
Mul guitor
uinm iliorib
e 10, A.
w4 Uium P
mnanda
lemn De

tiye.

Addu,
Ven

im Tant
lamn iiz, ſer
e e obl
in oe tral
2. iperan
5 .
ae recin
tonem
alen, l Liam
gul abe
nag: .
ſe grae
tur à!
e⸗ Ir
vie
d
legn
CN T
Munndat

1
lel
V ä
, 1

Ntinn 4

iftn

nien
1i

e

18
n
tlobt.
n
Conite

en,1

11 rre
n

13 Di,

greg ,
otlei;

,.
urnr,

Go

Stromatum . Lib. XVI.

Vocatio

ligioſorum pellicere videntur. Secundum, Au-
ſpreta.

diendus eſt Deus, quòd Primus, & quôd
Noviſſimus. Id eſt; Nemini te, tuâque de-
bes magis, quàm IIli, qui & Primus prævé-
nit te in benedictionibus dulcedinis, creando,
ſervando, illuminando, trahendo; & No-
vifſimus ſupererit, dilapſis cæteris, vel Au-
Xxiliator in extremo conflictu, vel poſt obitum
ſeu Judex, ſeun Munerator. Planè audiendus,
qui Noviſſimus æterna vel ſupplicia, vel præ-
mia impertietur, quem regnare, & vivere ex-
periemur mortui, qui recedente Mundéque,
vitäque, aderit, ſi tamen eum audierimus.

Manus quoque mea fundavit terram.

Verf. 13.

Pſ. 32. Divxit, & facta ſunt; ſed dexteram admo-
saperier vet operi, quò firmetur, quod ad imperium
invigilet, vocis emerſerat. Quid jactas, imperium Lin-
non ſolum gux, cùm Omnipotens quaſi omnipotenti

„. verbo minimè contentus, Præcepto adjun-
14r. gat, ut ità dicam, laborem Opeéris, ne la-
bet, corruâtque ſolis exſtructum verbis ædi-
ficium ?* Vox creat, ſed Manuum eſt ſtabili-
re creata.
Dominus dilexit eum, faciet volunta-
3
tom ſuam in Babylone, & brachium
Jſuum in Chaldæis.. Verſ. 14.
Dei awor Obſcuriorem textum S. Hieronymus ex
in nes tranſlatione LXX. illuſtravit. Diligens te, fe-
Trelate- ci voluntatem tuam ſuper Babylonem, ut au-
,„„ Verrem ſemen Chaldzoruim. Omitto divinam
Iu“ fee exaggerare Clementiam, quæ noſtram exe-

Beili, vel quitur voluntatem, quod difficilè a libertis
Teutatio. vilioribuſque mancipiis impetramus. Illud no-
de. M Amorem ſterilem non eſle, ſed virtu-
„, tum parere parentem Obedientiam. Evange-

tia Zas . . . 1. .
Amoris lium percurre , invenies; Ni diligitis me,
veri. mandata mea ſervate. Hic dilexit Jeruſa-

Noan. 14. lem Deus „ mox famulatur, & obedit cap-
15*

tivæ.
Adduxi eum, & directa eſt via ejus.
Verſ. 15.
Vocatieni Tanto ductore non modèò rectà progrede-

lendum. ris, ſed & implicatæ viæ explicantur. Fruſtra
de obliquitate itineris conquereris, quicun-
conſulio due trahenti Deo reluctaris. Et vocantem, &&
Deo. imperantem Dominum ſequaris oportet, ſi
Dei cura, directam optas viam nanciſci. Audi tranfla-
S. o- tionem LXX. Adduxi eum, G. proſperam fe-
fdendam, à viam ejus. Haud proſperum iter decurres,
qui aberras à Deo. Abfſorbetur ſine Deo Jo-
nas: Deo duce, Iſraél ſicco veſtigio per ma-
re graditur. Non via proſpera, ſed proſpera-
tur à Domino præeunte. Quid igitur formi-
das à via, quam iniſti, ſi ab eo duceris, cu-
jus viæ ut in veſtigabiles ſunt, ita inacceſſum
ad regnum pertingunt? Tunc velim metuas,
cùm Tuam ſequeris in invio Voluntatem, à

mandatis Domini peregrinus.

Accedite ad me, & audite hoc. Verſ.
16.

.

Vox Dei terrenis immerſos non interpellat. Vocatio in
Si Deum audire cupias, ſecedas ab Aula, Esercitiis
. . Spiritua-
recedas à Te, ad Dominum appropinquans. Mm, ſeri-
At ubi conveniri debet Altiſſimus? Ducam imr.
eam in ſolitudinem, & loquar ad cor ejus. Non Oſeez.
enim in frequentia Urbium, quos ſuo digna- 14. D
tur alloquio, affatur Deus. Verum Abraha- e k,Dei
mum, & Jacob, & Moyſen recreat avulſos “ll
ab Urbibus. Quòd ſi Danielem interrogat Ba- us quis
bylone, id præſtat in Solitudine vel carceris, aptas.
vel camini.

Uitinam attendiſſes mandata mea; facta
Juißſet ſicut fliumen Pax tua, & Ju-
ſtitia tua ſicut gurgites maris, &
SS quaſi arena Semen tuum. Verſ.
18. .

Pax Sæculi, torrentis inſtar, tum maxi- FPax cor-
mè fluit, cum minimè foret neceſſaria; neque 4is.
enim felicitas affluit, cùm adverſis afflictamur, Deſolatios
ſed arridet, cum floremus aut tate aut Fa- ees ex

vonio Principum. Quem verò moriturum de ken.
. . obſer 2-
fendit Fortuna, vel emortuum proſequuta ²

eſt? Nec diuturna, nec opportuna Pax Mun- Obedien-
di fallentis. Chriſti verè Pax, in morem flu- za Lati-
minis „ nunquaàm exhaurienda decurrit. An ziam ſpi-
Antonios, Paulos, Pachomios, Hilariones naalem
Pacis ubertas deſtituit, cùm, deficiente vi- , ake
tà, ipſi quoque defecerunt? Pax Mundi an-
guſto littore circumſcripta, ut unum in reg-
num corrivetur, alii ſubducitur. Bellatur in
Thracia, ut Italia reſpiret. Sic per arma Pa-
cis negotium agitur, pugnatúrque, ne pu-
gnetur. Nimirùm anguſtus Latex non omni-
bus abundat. Contra, Pax Domini flumen
eſt, latè ubique diffuſum, ſui imminutione
non exhauriendum. Nuſquam non pacata Re-
ligio „ quæ vel exagitata perfruitur quiete.
Porrò quid magni referet impleta Lex, ſi ne-
potes, & ſtirpem Juſtorum arenæ quain ſi-
millimam reddet? An gemmea arena eſt, quæ
pro mercede tribuatur attendenti mandata? Et
fuiſſet quaſi arena Semen tnum. Enimverô in- berſeve-
fœcundum;, mariſque impetu contundendum. ranzisg.
At mitiùs de Divina promiſſione queramur.
Vilis arena, ſed mare circumſcribit, ſed tem-
peſtatibus obſtat, ſed maſor eſt undarum fu- etintda.
rore, ſed naufragis ſtatio eſt. Prorſus Religio-
ſorum ſemen ſaculi frementis moles felicius
ſuſtineremus, ſi noſtrarum nos Legum obler-
vantia delectaret. Superamur, obruimurque
quovis gurgite, quòd Arena non ſumus:
nec arenas referimus, quia mandata Domini
non attendimus. Quid pretioſius primitiis Ec-
cleſiæ, quæ arenæ non abſimiles ruens ſjuum
in caput ſuppliciorum mare in ſeſe relabi
coëgerunt? Quam aurea arena illa Societa-
tis, quæ cum Azevedo vel in undis demer-
ſa, furori tamen inſanientis crudelitatis ob-
ſtitit? Non æquora modo frænavit iſthæc a-
rena, ſed & rogos deriſit, aquarum victrix,
& flammæ. IIlud exciderat, quod IIaias in-
terſerit inter præmia Mandatorum. Et Juſtitia
tua ſicut gurgites maris. Cur placuit Sapien-
tiæ Juſtitiam Gurgiti comparare, non Mari?
Nonne

Proß St

58

Nonne amplitudo Juſtitiæ aptius in Oceano
Zaſtitia. reluceret, quaàm in Gurgite;, pertenui æquo-
ris portione? Sapienter plane Sapientia, Di-
viné Deus. In Æ quora influunt quotidiè tri-
buta fluminum. Vorax mare ſorbet quotidiè,
Severitas nec ſaturatur. Gurges verô terræ alliditur,
ſed & Fif ibique & ſua, & ſe, mariſque pretioſa effun-
sw. qdit. Sui profuſior, quàm aliemi appetentior Gur-
ges, terrena non rapit, ſed dilargitur æquo-
rea. Sponte ſua littori alliditur; & quod per-
magni faciendum duco, non niſi ventorum vi
concitatus aggreditur ſolum. Is tandem Judex
Gurgiti comparabitur, qui non interno fu-
rore concitabitur, ſed alieno impetu commo-
vebitur.

Judex
veruse

Egredimini de Babylone, fugite à Chal-
daæis, in voce exultationis annuntia-
te. Verſ. 20.

Familia-
ritas cum
Saculari-
α7α,

Impiorum devitanda accuratiùs familiari-
tas, quàm contubernium. Babylone namque
excedendum eſt; ſed non egreſſio ſoluùm à
Chaldæis, verùm curſus, & fuga indicitur.
Utrumque porrò non cum moœrore recolen-
dum, ſed annuntiandum in voce exultationis.
veeationis Non rarò fugam Sæculi, initam viam Pœni-
teneßein. tentiæ jactamus veluti pondus non ferendum.
Id contra Dei præceptum eſt, cujus imperium
Vocationem nos noſtram commemorare præ-
cepit feſtive. Quod facilè præſtaretur, ſi Ba-
bylone nos exceſſiſſe cogitaremus, Urbe non
deliciarum, ſed delictorum, & luctus.

Auditum facite hoc, & eßerte illud uſ-
que ad eatrema terræ, Dicite, rede-
mit Dominus ſervum ſuum Jacob.
Non ſitierunt in deſerto, ohm educe-
ret es, aquam de Petra produxit eis,
& ſcidit petram, & fluxerunt aquæ.
Non eſt pax impus, dicit Dominus.
Verſ. 20. 2 I. 22.

atatio- „Undique verba myſteria ſonant. Primum,
v keneg- Non in mihtiam Domini adſcribimur, uno
iam. in loco otiosè ætatem conſumpturi, ſed opes,
Felicitas quas accepimus, aliis vulgare debemus, Re-
Religioſe igioniſque gemmam importare vel eò, ubi
acks 4 deficiens natura ab inani circumſcribitur. An
imarsz, WoOn ex albo Diſcipulorum Chriſti expungen-
Locorom dus, qui aliam in Urbem immigrare recuiat,
iydiffere- cůùm Dominum audiat profectionem imperan-

tia. tem uſque ad extrema Terrarum? Secun-
dum, quid jugum Domini lamentaris; ſerve
piger, & nequam? Qui illud tibi impoſuit,
non te oppreſliſſe prontetur, aut gravaſſe,
, ſed ab onere redemiſle. Nimirum, qui juga
Be Sade boum emeras quinque, uni perlevi imparem
e el te eſſe, inſuetümque conquereris. Sané deh-
Elecin catum humerum dixerim uni jugo aſſue-
ais. tum quinis; quæ inſuper, cœleſti patrimomo

divendito, coëmeras. Deerat enimverò hæc
Labor ſa- quoque miſeria, quæ pretium faceret cala-
arin Mitati haſtæque dolores ſubjiceret, carò ti-
nken, pi ſtaturos. Et quidem Gentes dolebamus thu-
re terrea ſimulacra coluiſſe, Te veròô aratro
terram colere ſuſpiramus. Illi aurum, & qui-
dem recuſum in hominem venerabantur in a-

ris, Tu inter juga intervertendis glebis oc-

Oliva

cuparis. Tertium, Non benè comprehendo, Religiaſæ
quomodèò non ſitierint in Deſerto Hebræi, "um Tepi.
cùm ad levandam ſitim, inaudito prodigio ex ditas &
ſilice unda profluxerit. Duplex loci hujus ſen- ni i,
ſus eſſe poteſt. Primus, non ſitiiſſe, cum du- i. ar.
ci à Deo ſe paterentur, qui ſenſus eruitur
textu: Non ſitierunt in delerto, cuùm educeret
es. Secundus, Tam exuberanti aquarum co- Paupertas
pià inundati fuerunt, ut non modè ſitis ſup- smeiur.
plicium, ſed & memoriam aboleverint. Sitiiſſe
non meminerunt, ſuppetiis undarum vel è ru-
pibus accerſitis. Niſi fortè dicamus, non ſitim
Hebræos in eremo paſſos, ſed Cupiditatem;
quæ ut faſtidire coëgit Manna, ita & ſitire
Mella compulit. Sxerunt mel de petra, oleum- Deut. 32,
que de ſaxo duriſſimo, inquit Moyſes. Scilicèt 13.
id ſuxerunt, quod ſitierunt: hæc autem non
ſitis, ſed Libido, ſed Gula eſt. Quare non im-
meritò affirmat Iſaias, haud ſitüſſe populum,
qui non aquam concupivit, ſed oleum cum
melle. Quartum, quid deſperas, ex Auſteri- Obedien-
tate Religiolæ Diſciplinæ ſuavitatem ? Bic, bic 22 &
colligitur de ſpinis uva, leguntur de tribulis van.
ficus, ubi & ſciſſa petra undas profudit. In- Hernant
ter ſilices ſitiens degis? noli timere: & Petræ, bericule.
ad imperium Domini, aquarum non ſunt ino- Zela, a-
pes. Et ſcidit petram, & luxerunt aquæ. Nota, , sn
aquæ non effluunt, quouſque Ductoris virgà Otedig-
non ſcindantur. Noli ergo Virgæ ictum formi- mia.
dare, quæ non cruorem excutit, ſed oleum, Pæniten-
mellâque refundit. Mihi crede, niſi baculo "is infi-
Paſtoris in eremo percutiaris, oleo, melléve Cegnec
Devotionis egebis. Arida Petra, quæ non vul- crden.
neratur à Moyſe. Quin nec ſemel Legiſlator da.
ſilicem percuſiit, & virgàâ percuſſit, non ma- vuberior
nu. Denique ſcidit petram, & fluxerunt aquæ; metar;
quèd ſub duro cortice Divinæ conſolationis la- i8 ni.
tices lateant, qui manare non conſueverunt niſi
ſitienti, & contrectanti. Nam & ideò ſtatim
concludit; Non eſt Pax impiis. Vobis quies non jadictes
eſt, qui mella guſtatis, & in gemma bibitis: temer?.
vVos inter falerna ſitietis, & rupe ſervis Domini
ſitim reſtincturis. Quis unquam mollem undam er *.
cubare putaſſet in ſilice? & tamen, ut ſciditai er

petram, fluxerunt aquæ. Non mirum ſi Do- Suherie-

tardus ad

minus nos hortetur, ne ſecundùm faciem judi- en

cemus, cùm aliquando unda ſit, quod putaba-
tur Saxum. O ſi ſuâ auctoritate Principes cau-
ſas ſcrutarentur, quoties pro ſcopulo Fontem,
pro reo Juſtum, pro ſonte Innocentem repe-
rirent! Parcius ſanguinem funderent, ſi pro-
prià mallent uti virgâ, quàm alienà manu.
Verùm quomodò non eſt Pax impiis, ſi Da-
vid zelavit ſuper iniquos, Pacem peccatorum Fl. 71.
videns ? Nimirùm Iſaias negat Pacem eſſe, Fei
& David non affirmat eſſe, ſed videri; ideéô- mfelie.
que, cùm fuco quodam, & cruſtà Felicita-
tis ſit impietas obducta, & videri poteſt im-
piorum Pax, & impiis Pax eſſe non poteſt.
Color enim Pacis illudens oculis non eſt Pax.

EX

Utl⸗ 0
iri
emli, lat. 1

Ur n
num Ium,

in .
li lngi
gn Ke- Iekll;
oloiun con
nlſe lilt
fün. Chrik
n. Citort
N5 Dian⸗
rur
uir. itnb
lle glolx
n. Midi0
unſi. euhlein
. Quenun
agret
, Nulla
r ge,
ſibſtin
imellig
lne6. NMn
erodl
tt heg
nt, n
nita Lit
Goheto
bſainen
tendun
glr Aoci
ia. odlte
Aors
z. dib
en U e
liun enun I
n er Bern
ken .
1
Muin n
60 8⸗
Nehor
lec 4
Nitant
1 Nor
den
haretr

ec
A 8 . à,
ANumn
dorun
Aerm

gnan
Nn bittis
niuDi
Nernr,

okonen,
Alten

–

Stromatum, Lib. X VI.

EXxCAP. XLIX.
ISA I .

Audite Iaſule, & attendite populi
de longé: Dominus ab utero vocavit
me, de ventre Matris meæ recorda-
tus eſt nominis mei. Et poſuit os meum
quaſs gladium acutum; in umbra ma-
nus ſuæ proterit me, & poſuit me
iout ſagittam elelctam, in pharetra
ſua abſoondit me. Verſ. I. 2.
Soncio- Oncionatoris vox vehemens adeò eſt, ut
natoris eminùs quoque populorum aures percel-
evempla. lat. Imò vehemens tunc erit, cùm populis
Zelse non miſcebitur, ſed ſegregatus in Evange-
"„lium, moribus, & vit ab auditoribus quam
„ Fami 7 9
liaritas longiſſimè diſtabit. Non enim ſagittæ confer-
cum Sa- retüur, quæ eminus jaci ſolet, ſi familiariùs
cularibns. convivere deberet iis, quorum vulnera vulne-
Eccleſis- Tare tenetur. Conditio ea prima ſit Oratoris
Kici de. Chriſtiani, procul eſſe Converiatione ab Au-
ereta con- Qitoribus. Secunda veròô, non ſeram Ætatem
dentes E Evangelio conſecrandam, ſed ab utero transfe-
Set, & Tatur ad ſepulchrum victurus Deo, Sæculi va⸗
Viſitatio- Ditatibus moriturus. Quis acerbos annos Reli-
nes decli- gioſæ vitæ incuſabit; quis infantiam voci Do-
nent. mini opponet, cùm nec Maternus uterus immu-
eas nis ſit ab imperio vocantis Dei? Haud Joannes,

iacwgi. expletâ pubertate, ſeceſſit in ſylvas, ſed quin-
natio.. quennis penè ab ubere gradum facit ad rupes,
agreſti melle vitæ auſteritatem temperaturus.
Concio Nulla ætas præcox eſt Deo, ſed unuſquiſ-
vanga. que, ut vocatur, accurrat. Tertia, Linguæ

ſubſtituit Gladium, ut vulnera expectari a ſe
intelligant Oratores, non flores, & ſales.
Marc, 6. Non licet tibi babere uxorem fratris tui, inquit
³. Herodi Baptiſta. En acutus enſis non alloquen-
tis Regem, ſed ferientis. Sanè vulnera iſthæc
ſunt, non verba, quibus in ſuo throno coro-
nata Libido impetitur. Quàm procul autem A-
dulatio exulare debeat ab ore Concionatoris,
hiuifnc vel maximeè intelligitur, quòd non bom-
bycinam ad palpandum, ſed armatam ad ſe-
riendum linguam, ſortiuntur. Ità prosùs in
Conſilia. Apocalypſi ex Verbi ore Gladium pro Lingua
ri & A- Prodire conſpicio; daturum utique Vulnera
miei in- ægris mentibus, non Lac. Adoleſcentes quo-
D „. Jue ab utero vocati ad cilicium impiorum con-
Bemarim, ſilia repellant „ exacuto in Enſem Ore. Cùm
ſea cum eiim Impii Juſtorum Tela ſuccidere tentent
&ε̈en- ex Bernardo, ſuccidantur eorum colloquia, &
tia. ferro Sermo, qui ſerpit ut cancer, perdome-
tur. Quarta, ſeligitur, ut Sagitta. Præclarè,
nam non niſi jaculantis niſu emittitur. Profe-
Ctò Sagittæ non mihi videntur, qui os in ver-
ba pronum exerunt in turbis, nec a Deo,
nec à Paſtore immiſſi. Quomodò ibunt niſi
mittantur? de hujuſinodi Sagittis Paulus ſcrip-
ſit. Non enim Sagitta volat, niſi emittatur ex
arcu. Quinta, Electa Sagitta abſconditur in
Pharetra. Audin'? Non diù Sagitta otietur in
theca, ſed ibi reponatur interdum. Væ Con-
Zelus fyi cionatoribus, quorum Os nunquam remittitur,
sct. quorum Lingua ſilet nunquam, quorum nun-
quam non effunditur Cor. Itâ-ne Arcus in-

17.

tenditur, ut non laxetur? An Lingua, quem-
admodùm Verbum, volat irrevocabilis? Pror-
sus, ſi Sagittæ eſtis electæ, abſcondemini in
pharetra, ſecedetis in deſertum, vobiſinet vul-
nera infligetis ad interitum humanarum affe-
tionum. Quò ibimus, inquies, ut nanciſcamur
Solitudinem? Si Bernardo credis, apud te E-
remus ſylveſcit, in te eſt locus Horforis; cum
deflexeris ad Gor tuum, quas ibi ſpinas, quos
ſaltus reperies! Pergit Tſaias. Et dixit mihi »
Dervus mens es tu, Ira'l, quia in te gloriabor.
Viden'’, quibus gradibus deveniatur ad Domi.
ni ſervitutem. Cùm Sagitta electa videberis, Rsligiof
Servum tum maximè te ſcito. Non enith fa- ,rine 4
mulatum abnuere debent, quòd in ſagittas vi- minz.
deantur electi. Neque verô aliorum otium, nitates.
torporémve incuſes; tibi namque potiſſimùm Talenta,
Servitus imperatur. Jervus meus es tu, Iſraæl. ſed
Tu;, inquit, ſervus es; quid ergo cæteris ex- Reene
probras otium? Non IIIi famuli, ſed Tu ſer- 2.
vus: tuum expleto munus, reliqui ſuo Domi-
no ſtant, aut cadunt. Tu me ſequere, dixit Pe- Joan. 215
tro Chriſtus, de conſervis ſolicito. Rervus meus, 22.
Iſrazël, es Ta. Planè ſi Ifraël eris, Deum vi- Keligiofß
dens vel natum in ſtabulo, vel affizum in li- W
gno, Servus eris. Qui ſervitutem non ample- ſpernant
Ctatur, intuitus Dominum ſervi formam ſubi- alios.
iſſe? Quare, ſi Dei ſervus eſſe cupis, Iſraël Cenſores
ſis, Deum reis annumeratum contempleris, aliorum.
reſpicias in faciem Chriſti tui, tuis deturpatam orasie.
ſceleribus, humanis laceratam plagis. IIIud
inquirendum poſtremo loco reſervavi, cur,
cùm ſagittam elegerit, non illam jaculetur,
ſed reponat in pharetra? Et poſuit me ſicut ſa-
gittam elettam, in pharetra ſua abſcondit me.
Vel uſus ſagittam reponit, vel uſurus. Si uſu-
rus abſcondit in theca, Solitudinem amplecten-
dam proponit, antequàm in aciem Conciona-
turus deſcendas: ſi uſus abſcondit ſagittam,
Solicitudinem erga nos comprobat ſuam. Re- ke pso=
liqui enim, ut ſagittam emiſerunt, calcandam videa-
relinquunt, ubi delata jacuit; Deus verò, ut Aulieis
te adhibuerit, curam geret tui, non te negli- beneme-
get, ſed teget in theca. Quoties Principes a- agton
buſi Miniſtris in rebus difficillimis, eorum ob- ennee la.
liviſcuntur, nec unquàm illos ad ſe revocant? orantes,
At Dominus, ſi operà utatur noſtrà, non Soriye
noſtrüm deindè obliviſcitur, ſed poſtquàm Deofelix,
Sagitta fueris, abſcondéris in Pharetra, ne
poſt bellum ludus puerorum fias, aliquorum
Optimatum non optimorum imbelli arcu ad
jocum emittendus. Optimatum aliquot non op- Corfden-
timorum mos is non infrequens, ut, cuùm ali- tia in ho=
quo uſi ſint in ſcelus, majori ſcelere eidem clàm ninibus,
vitam adimant, ut cujus operâ in inferenda aliis
nece nefariè abuſi fuerant, eidem cædem in-
ferant pro mercede. Uriam quis non crederet
Sagittam electam, cuùm evocaretur ab acie in .
Aulam, cùm Regius ei Panis præberetur, cùm
commendatitiis Davidis literis fretus remitte-
rétur ad Joab? Verùm non pharetræ poſt miſ-
ſionem deſtinabatur Sagitta, ſed Rogo: &
poſtquàm emiſſus ſemel eſt, ibi cecidit, ubi
pro Rege ſtetit inter primos. Noli humanitati
Principum nimiùm fidere: cùm ſe Sol conſpi-
ci permittit, occaſui proximus tibi caſum por-
tendit. Nox eſt, quæ tibi lumina explicat; &
quod fulguris lucem conſequitur, fulmen eſt.

Aurea pelle venenum Serpentium includitur;

mordétque Anguis cùm ofculatur. Cibo Regio
Urias invitatus in Mortem.

14

„

6 Oli
360
Et ego dixi, In vacuum laboravi, ſine
cauſa, & vane Fortitudinem meam
conſumpſi: Ergo judicium meum oum

Domino, & opus meum oum Deo
meo. Verſ. 4.

Mors: im- Septuaginta. Et ego dixi, Iine cauſa labo⸗
piorum. ravi in vanum, & in nihilo dedi Fortitudinem
Labor meam. In ſe reverſi, ſed morituri Peccatoris
vants; S6. „OXα iſta eſt; cujus labor aranearum telas texuiſ-
cislarium. . .
ſe clarum eſt, cujus fortitudo in nihilo deſu-
Elecio davit. O ſi ad Aulicorum, Ambientium, &
Syathss. Avarorum aures ſera querela deluſi Militis per-
tingeret, minus ſtudii impenderent in acqui-
rendis iis, quorum lucrum perditio, quorum
copia nihil, quorum pondus vanitas eſt. Et
conſumitur fortitudo in conſecutione tempora-
lium, & conſequimur mihil. Nine cauſa, & va-
placere né. Cur? quia peritura, quæ ſequimur, quia
Homini. morituri qui ſequimur, quia æterna Juta ſequen-
bus. tur. GSine cauſa, & vané: quia Judicium noſtrũ
NHumani cum Domino. Vanè ergo alterius gratiam ſe-
zimores. Ctaris, alterius judicio damnandus. Placere cu-
pis hominibus judicandus à Domino? Quæ in-
fania unius demereri voluntatem, ſi alterius
ſententia vel reprobandus, vel probandus ſeu
laboras, ſeu imperas. Prorsus in vacuum la-
borat, qui neglecto Deo, coram Hominibus
Magnus eſſe ſtudet.

Et nunc dicit Dominus, formans me ea
utero ſervum ſibi, ut reducam Ja-
cob ad eum, & Iraeël congregabi-
rur: & glorificatus ſum in ooulis Do-
mini, & Deus meus faëtus eſt forti-
tudo mea. Verſ. 5.

Formatur ſervus à Domino, ut reducatur
Jacob ad Deum, & tamen;, irrito conatu,
Iſrael ad eum non congregabitur. Duo hinc
eruenda. Primum, Ridendos pleroſque, qui
ſe Deo addictos excuſant, quòd à Domino
catio vocati non fuerint: quos ſi percontere, undè
ſpreiu. ſciant ſe non vocatos, quòd non ſerviant,
Gratia inquiunt; ſi enim à Domino accerſerer, pla-
cooperan- n& ejus imperio paruiſſem. Ac ſi catenà tra-
dum. heret Dominus, & non magis voce promo-
veret. Veràùm hi audiant à Domino formatum
Prophetam, ut Jacob abduceret, qui tamen
in ſuo ſcelere perſtitit, Dei voce neglectà.
Non quicumque non obedit, non vocatur;
ſed cùm innumera multitudo invitetur ad Cru-
cem, imò Coœnam Domini, à Domino ta-
men concluditur, Multos vocari, Paucos
eligi. Secundaum, Amimarum curam negligen-
dam non eſſe, etiamſi curari non poſſint.
Zelus a- Iſaias enim, licèt ad Dominum IIrael non
nimarum congregetur, adhuc tamen non poœnitendo
stism ine labore inſudaſſe probatur, dùm in oculis Do-
ſye fru- . . . . . .. ..
das⸗ mini etiam ſine victoria triumphat. Et Wrael
non congregabitur, & glorificatus ſum in ocu-
. lis Domini. En gloria, vel ſine Populorum
converſione; dummodo opera tua non deſi-
deretur, commendatione non carebis in con-
ſpectu oculorum Dei. Inglorius quidem in-
ter homines eris, quorum judicia eventum
examinant, Deo tamen probatus palmam con-
ſequêris, militanti debitam, non vincenti. La-

V

bores tui nullo clari ſuccefſu inſcribentur tri⸗
umphis Domini, cui ſat eſt, deſudaſſe te in
procuranda Iiraeélis incolumitate, irrito quam-
vis conatu. Non ideò triumpho caruit Elias
quèòd Achab tertium rebellaverit comtra Do-
minum, qued Jezabel in iniquitate perftite-
rit, quòd Nabuth horto, & hæreditate de-
turbatus „ lapidibus inſuper obruzus interierit.
Non defuit Samueli palma, quòd Saülem non
abduxerit à Præda. Joannes procul dubio non
minor, cùm increpitum libidinis Regem par-
ricidam pertulit. Meritò itaque Irael non con-
gregabitur, & glorificatus ſum in oculis Do-
mini, & Deus mens factus eſt ſortitudo mea.
Quod poſtremum ita transferunt LXX. Con- Talenis
gregabor, & glorificabor coram Domino, & medin.
Deus meus erit fortitudo mea. Nota, quia ""ia, &
Iſraël non congregabitur ad Dominum, Pro- cento
pheta coram Domino congregabitur. Dignum ſercie
ſanè ſactum. Quoties animarum fructu pro Ste: 0.
meritis focundi ſterileicimus! Quoties, qui 1ationis:
Deo impios adduximns, per ſuperbiam à Deo .
abducimur! effundimur in creaturis quam ſæ- a-
pe, poſtquam effecimus, ut plerique ſe ſua- ii l
que dicarent Creatori. Deprimimur non ra- parir fru-
rò ſalubriter, totique Deo provolvimur, cùm
nihil utilitatis ex noſtro labore in vulgus e- nsti ſen-
. . tilior.
manaſſe conſpicimus. Quare nobis noſter pro- Tribula
derit labor, cùm non proderit Iſraeéli: noôſ- 1ie ueii
que cor, mentémque congregabimus coram ad Deum.
Deo, ſi ſortè noſtros ſudores Mundus fefel- Perſeemtie
lerit. Tunc Deus erit fortitudo noſtra, qui Siilis⸗
alias fortes nos credidiſſemus. Nota, poſt-
quam mihil prædicando præſtitit, Deus meus,
inquit, factus eſt fortitudo mea. Factus, in-
quit; antè enim non erat, dùm poteſtate lo-
quendi, & eloquendi virtute fulgeret. Se for-
matum à Domino non plenè meminerat, gra-
tulatus Ifraêlis ſibi ſalutem commiſſam: at
dùm intuetur Jacob fruſtra abs ſe tentari, tum
enimverò imbecillitatam fatetur ſuam, quæ
ec unius cor peccantis inflexerit. Ideoque
Deum exclamat fortitudinem ſuam eſſe; cu-
jus ipſe beneficio vires acceperit, iis propte-
reà victurus ſe, cum reliquos non domuerit.

Et dixit, Parùm eſt, ut ſis mihi ſervus
ad ſuſcitandas tribus Jacob, & fæces
Irael convertendas. Dedi te in lubem
gentium, ut ſis ſalus mea uſque acd
eatremum terræ. Verſ. 6.

Septuaginta legunt: Et dixit mibhi: Mag- Iter ad
num tibi eſt, ut voceris puer meus, & ſuſcites Indos.
tribus Jacob, & diſperſionem Iſraël convertas. vele,e
Ecce poſui te in teſtimonium generis, in lucem ndiſe⸗
gentium, ut ſis ſalus iſque ad extremum tertc. rens, &
Itaque magnum eſt vocari, & dici Servum pronus ad
Dei, ſed parùm eſt, Servum Domini, uni Ja- feceato-
cob ſuſcitando occupari, niſi inſtar Lucis ter- Newe⸗
rarum Orbem illuſtret, pervadaâtque verborum, „z„;
& operum radiis ad Naturæ confinia. Quid hi
muſſitant, quorum induſtria vix uni excolen-
dæ familiæ ſufficit, cùm parùm ſit, Iſraeëlem
vel extinétum ſuſcitare, vel diſperſum colli-
gere? Si meus Servus es, inquit per Iſaiam
Dominus, non magnum tibi eſt uno in Po-
pulo vires conſumere, ſed luſtrandum ſcito
tibi Orbem terrarum univerſum. Dedi te in Talentors
lucem Gentium. Fulges vel ingenii ſubtilis Mus.
acumine, vel ſcientiarum peritia multiplici .
Ve

S 5
hrlg hi
,
uce
do
nim
ſcce
nili
brel
Dis
tuin
Anit
Arit
Lu
rilei
Wini,
Mato
colal
Peta
ſe
Dec-
Celii
Donm
uln
Ppent
Popr
uos
gis
ſs Cunl
zunt. Mll.
yef inop
Drin

ſi

iſe⸗
MMem
iang, geg
Obatms
M. Capi
nleutn ſl V

ces
ſum
hurg
Gvib

imnia ilſit
N o e

Auli
d i⸗
ingn
Prot
runm
tribe
ſui
UnI.
Uiig
dare
ele
Okna
ue
e
lbe⸗
den
tertn
Nie
Lene
dent
Chn
t0
U
anne
Vir

enir
. rn⸗
Ei
nger
k

r: N

erg,
An.

A 4

ninn

Wea

loln,
, .
Dent me,
,t⸗

nmzrr
Gilun 1
tentann

Dignita⸗

Stromatum,

Scientiæa vel eloquentiæ ubertate ſingulari? intelligas
Rineſpiri, has te debere Mundo dotes impendere, iſt-
hæc tibi conceſſa Lux eſt, ſed ut Omnibus
luceat, qui in Mundo ſunt. Utinam aliquan-
do copiâ lucis non tenebreſcamus. Cur e-
nim nonnemo domi etiam noſtræ otioſus
jacet, proximorum ſaluti minimè ſtudens,
niſi quia ſcientiæ ſplendore emicat? Tene-
breſcit, quòd luceat. Evolvendis tantùm pagi-
nis occupatur, quòd diù enodandis Scientia-
rum nodis inſudarit. Studet, quia ſtuduit;
Animarum curam negligit, quia idoneus eſt
Ariſtoteli. Publico abſtinet, quia Sol eſt. O
Lucem Tenebrarum parentem! Itaàne obli-
viſcimur oraculorum, nec recordamur Do-
minico ſancitum decreto, Prophetali confir-
matum exemplo, Lucem ſplendere noſtram
coram hominibus oportere, ut videant O-
pera,; non ut ſciant Nomen, non ut ſciant
Te Scire, non ut Tibi Scias, vel Luceas?
Dedi te in lucem Gentium. Mundo debes Lu-
cem, quâ ornaris. Ideéque Lux es, non ut
Domi abſcondaris in paginis, ſed ut ſalus ſis
uſque ad extremum Terræ. Quòd ſi nec Sa-
pientiæ vacaturum eximit Dominus ab onere
Populorum, quid perorandum in eos eflet, ſi
quos Dominus Eccleſiæ præfecit, ut luce pla-
gas terræ complerent, his id ſolum ſtudii in-
Eicleſiaßi cumberet, ſuſcitare tribus Jacob, affines ni-
coram a4- Mirüum, natalium tenebris, vel facultatum
er in af inopia ſemiiepultos excitare, ut ſedeant cum
ſner. Principibus, & ſolium Gloriæ teneant; Væ,
Relieiſt ſi, quod nunc non evenit, Lux effectus &
zZelum & Candelabro impoſitus, ut illuminet regio-
H nes & regna, fæces Ifraelis, infima videhcèt
4d bonores Capita imponeret ſuper capita Equitum, ac
evehemes, ſi vel ipſa natura non reclamaret, a qua fæ-
ces deprimuntur in ima, non evehuntur ad
ſumma; quæ, cùm ſupernatarint, non ipfæ
purgatiores apparebunt, ſed inferiora, à
quibus ſuſtentantur, inficient, iterum ad ima,
infità vihtate, lapfuræ. Undè mirum non
ta mdigne. eſt, ſi diu ſtare non poſſe ejuſmodi elevatos
Aulicos conſpicimus: ſeces ſunt, quæ tendunt
ad ima, non ſtaturæ in ſummo, niſi ſubjecta

inquinent, & ſuprema turbent. Verùm audiant

Promotores immerentium, vel fecium: Pa-
ruùm eſt, ut ſis mihi ſervus ad ſuſcitandas
tribus Jacob, & fæces Iſrazl convertendas.
Dedi te in lucem Gentium, ut ſis ſalus mea
uſque ad extremum terræ. Indignum ſanè Solem
uni exornandæ Domui intentum Orbem ne-
gligere, Paſtorémque non exigui gregis inſu-
dare cudendis in aurum fæcibus; quæ aureæ
eſſe poterunt, Aurum eſſe non poterunt. Curas
ornatum fæcium, interim pereuntibus ovi-
bus Chriſti: dumque unam Tribum illuſtras,
ſqualent Tribus undecim in tenebris. Da-
tus in lucem es, ſed Gentibus, non Genti-
libus & Contribulibus tuis, ut ſalutem effun-
das uſque ad littora Oceani, & ultra
diem, non ut in pofleſſionibus unius Gentis
terminos terrarum multarum includas. Unum
bic monere libet; fecis nomine non obſcuri
generis, ſed nullius virtutis homulos compre-
hendi. Natalibus enim nemo arcetur ſolio,
cùm & Davidem, & Saülem a grege rap-
tos legamnus ad regnum; & dubium apud
Ethnicos fuerit, num hæreditarium ſceptrum
anteferri debeat ei, quod non generi, ſed
Virtuti defertur. .

Ethicæ Comment. Tom. VI.

Lib. XVI.

Haæo dicit Dominus redemptor IHrael,
ſantétus ejus, ad contemptibilem ani-
mam, ad abominatam gentem, ad
ſervum dominorum;: Reges vide-
bunt, & conſurgent Principes, &
odorabunt propter Dominum, quia ſi-
delis eſt. Verſ. 7.

361

Regius oculus ſi vigilet, Dynaſtas, & superlor
Regni Principes excitat: qui ſi obdormiat, n vigitet.
ſtatim ſoporem immirtit torporémque in re- Eniſ oni
giam univerſam. Reges videbunt. Quid in- zefideani.
dè? Et conſurgent principes. Quare fruſtra
queruntur Reges ſocordiam Ducum, Judi- Rex regat.
cum avaritiam, Populorum ſcelus, & hæc qui- V
dem impunita graflari, latins in diem pro- Scherier
pagari: oculos reſerent, intendant lumina: benemeri-
verbo, videant, & mox exſurgent ad cuſto- 705 foveat-
diam Duces, ad judicium Judices, Subje- Tidaho
cti ad pietatem. Reges videbunt, & conſur-
gent Principes, & adorabunt propter Dominum. Promiſßßa
Cur? Quia fidelis eſt. Infidos patimini Sub- ler vandæ.
jectos, non quòd ipſi infidi, ſed quòd Nos
parhm fideles ſimus ſervandis promiflis. Re-
bellare docuit Populos, quiſquis à ſe deſcivit.
Quid jure-jurando non ſtare alios miraris,
qui firmata & ſubſcripta diſſolvis? Fidelem
facies, ſi eris. Septuaginta veròô ità tranſtu-
lerunt. Janbtificate eum, qui deſpicit animam Lanur Sam-
Juam, qui abominationi eſt gentium, ſervorum H 2
Principum. Reges videbunt eum, & conſurgent paſſi.
principes, & adorabunt eum propter Domi-
num, quia fidelis eſt ſanttus Iſral, & elegit
te. Hæc omnia, quæ Hieronymus interpreta-
tur de exaltatione Chriſti poſt Crucem, trans-
ferri pofſſlunt ad Heroas demiſſione maximè
claros, & humilitate facilé primos in faſtis
Eccleſiæ. Libet hic exclamare; O ſublimem
Humilitatem! deprimeris, ut eleveris; ſubde-
ris, ut regnes; irrideris adoranda ; vileſcis
Mancipiis, ut Regum venerationem extorquess;
includeris in Tugurio, ut exponaris ad A-
ras; Aurum non excolis, ut colaris Thure.
Solem planè imitaris, qui pronus in occaſum
mergitur Oceano, ut, qui faſtidio eſſe cœpe-
rat totàâ beneficus die,; manè Oriens plures
habeat adoratores.

Haæc dicit Dominus: In tempore placito
eνοοdi‿ινωtοε, & in die ſalutis auxi-
liatus ſum tui. Verſ. 8.

Septuaginta pro Tempore placito, tranſtu. Dei volun-
lerunt, Tempore opportuno. Felicius erutus a,G
eſſem, inquis, ſi maturiùs liberatus indè fuiif-·
ſem. Falleris; Nam hæc dicit Dominus; In Lritulatie
tempore opportuno exaudivi te. Planè Saul "titis.
non ſibi opportunè adfore Dominum crede-
bat, dàùm longius progrederetur quæſitum aſi-
nas: at opportunè adfuit, qui jacturam jumen-
torum Imperio compenſavit. Non reperiflet Patientaa.
Sceptrum, niſi aſmas amiſiſſeét. Captivam ſe .
dolore poterat Eſther, nec opportunè audien- sslicu
dam diuturnd oppreſſam ſervitute: Verum ag.
quomeodèô regnaflet, niſi ad id temporis ſervi-
viſſet? Joſephum prætereo, nec aà ciſterna li-
beratum, nec emancipatum ab Agarenis, nec
immunem ab infamia, nec vinculis, miſi ſerò,
Hh abſolutum:;

Dei curs ſe
bermittere.

Peecati
damna.

Nihil præ-
Deum.

ter

362

abſolutum: quem tamen non opportunè audiſ-
ſet Dominus, ſi opportuniuùs exaudiviſſet. Sar-
vitus dedit imperium, Catena converſa in tor-
quem eſt, Carcer evexit ad ſolium, felicitatem
ſomniatam interpretatione ſomniorum conſecu-
tum. Deo ergo cauſam tuam permitte: non ſerò
aderit, qui opportunè audit.

Dedi te te in fæœdus Populi, ut ſuſcita-
res Terram, & poſſderes hæteditates
diſſpatas. Verſ. 8.

Septuaginta: Dedi te in teſtimonium Gentium,
ut conſtitueres terram, & poſderes hæredita-
tes deſertas. Audi Hieronymum, Ur ſuſcitaret
Terram, quæ in UMololatriæ jacebat erroribus.
Viden' profligatum, ac penè extinctum ter-
rarum Orbem Idololatram ? Enimverô Spiri-
tus eſt Deus, quem cùm extinguat Idolorum cul-
tus, haud mirum ſi Terra, ſine Deo, jaceat
cadaveri quamſimillima. Planè mortem parere
Idololatriam ex eo conſtat, quèòd victimarum
internecione vivat. Cultores trucidat ſuos,
quæ occiſione colitur, & ſanguine. Meri-
10 proindè ſuſcitaſſe dicitur Terram, qui il-
lam ab hac Idolorum colluvie expurgavit.
Ut ſuſeitares Terram. Eleganter LXX. U con-
htitueres Terram. Lababat enim Orbis terra-
rum ſuperſtitione Deorum, & Numinum
multitudine opprimebatur non relevandus, ni-
ſi Simulacrorum pondus abjiceret uno conten-
tus Deo. Verùm non fatiſcit modèò tellus ſa-
crilego onere, ſed & in immenſum calami-
tas excreverat, dàùm ultra terminum Deorum
congeries propagatur. Audiamus damna ex
ore Prophetæ. Ut ſuſcitares Terram, & poſ-
ſideres hæreditates diſſipatas, ut diceres his,
qui vincti ſunt, exite, & his, dui in tenebris,

: revelamini. En damna: Proſternitur Tellus,
in

emini- Patrimonia dilapidantur, vincitur Libertas,

bas Vana Qn. 4 .
Sapientes tenebris addicuntur. Nota, baæredi-

tates, inquit, diſſipatas. Quam ſæpe;, ut col-
ligantur opes, Numina mortales venerantur,
Idola colunt, Principibus provolvuntur, &
tamen Hæreditas diſſipetur! Rarèò diteſcunt
Idololatræ , cultoréſque tum Numinum,
tum Hominum. Facilius ligantur, quàm Li-
bertatem conſequantur: tenebriſque ociùs in-
volvuntur, quaàm radiis Dignitatum illuſtren-
tur. Venabaris in aula divitias, & ecce Pau-
pertas: imperium ſerviendo ſectabaris, & ec-
ce Vincula: obſcuros natales irradiari poſ-
ſe credideras propinquitate prætextæ, en Le-
nebræ & Caligo. Aula enim Idololatria, ſed
vilior, eſt.

Super vias paſoentur, & in omnibus
planis paſcua eorum. Non eſurient,
neque ſitient, & non percutiet eos
&ſtus, & Sol, quia miſerator eorum
regit eos, & ad ſontes aquarum po-
tabit eos. Verſ. 9. 10.

In viis paſcentur, habet S. Hieronymus.
Religioſorum felicitas non dubiè hic deſcribi-
tur, quos in viis ſaturandos edicitur per ora-
culum. Ubique paſcua eorum, quia ubique

Deus eorum; à quo non tam paſcuntur,
quam de ipſo ſaginantur. In viis præcipué

Oliva

apponendæ Chriſti aſſeclis deliciæ; quòd ibi
copioſiùs fluant voluptates Domini, ubi ad
Deum per mandata decurritur. In vis diſpo-
nit menſam, ut intelligas eodem loci à Do-
mino præparari annonam, & curſum. Ubi
curres, ibi paſcêris. Non aſſidetur convivio enay 3.

Domini, ſed qui tranſiens miniſtrabit, in tionis
ei.

viis epulum inſtruit tranſeuntibus. Curren-
tis, non oſcitantis convivium eſt. In viis paſ- Tacoruzg
centur: Et in omnibus planis paſcua eorum. indiferen.
Quid times illac progredi? ubique paſcua. ne.
Non tam anguſto è ſinu deliciæ Domini ef--
fluunt, ut ſpecioſiora duntaxat munia irriget, Wrſtur
cæteris muneribus, & miniſteriis ſylveſcen-
tibus. Et Magnis & Minimis occupatus, ſi Religioni⸗
omnia ex Obedientia obeas, paſcéris in n,, 2.
omnibus. In omnibus planis paſcua eorum. e
Eſuries, ſi altiora te ſcrutatus fueris: ti-
bi paſcua promittuntur in planitie, & hu-
milibus locis, haud certum an in Faſti-
giis ſaturari poſſis. Devexa tibi Aulæ decli-
nanda, per plana iter ſit ad Summa: in his
non eſuries, neque ſities, ſed potaberis ad
fontes aquarum. Cur verò ſervi Domini
non eſurient? Quia, inquit, Miſerator eorum
reget eos, & ad fontes aquarum potabit eos.
O verbum ſuavitate pleniſſimum! En nomen
Paſtoris veſtri, Miſerator eorum. Scilicèt, qui
veſtrüm potiſſimùm miſertus eſt eruendo è luto
iniquitatis, ubi innumeri demerguntur, is
vos inter mella ſaginabit, fontibuſque non ri- Servine
vulis cænoſis, ſitim veſtram extinguet. Imò Deo felix,
ne laborem antè meditareris exantlandum,
quam potareris ad fontes, Hieronymus „ cui SS us
Septuaginta concordant, legit; Ad fontes ve.
aquarum portabit eos, pro potabit eos. Enim-.
verò confovendæ ovi aſfſuetum pectus, avi- Eé
dumque oneris dorſum portabit, quos potabit.
Tibi curſus moleſtiam ſubtrahet, ut & aquæ Zelus ani.
ſuppetant ad delicias, & iter deſit ad laſſitu- Rane
dinem. Non modèò refici nos vult Dominus, .
ſed fatigari non ſuſtinet. Planè Miſerator eorum vapßblan.
reget eo§. Miſerator educens ab incendio Sæcu- arigendi
lIi, à Gehenna Sæculorum; miſerator conve- “
hendo ad aquas ſitientes, quos potare non eſt dehen
ſatis, niſi infuper portet. Diſcant anima- ſteri.
rum Paſtores parum eſſe reficere accurrentes
ad fontes, deprecantes aquam; debiles, &
claudi;, quique vel verecundiâ,, vel puſillani-
mitate, vel etiam ſordibus peccatorum acce-
dere nec audent, nec poſſunt, attrahendi ſunt,
compellendi ſunt, ferendi quoque ad fon-
tes ſunt. Neſcio, an portare dicantur peccato-
res ad aquas, qui acerbè acceptos Satanæ tra-
dunt in interitum carnis, & ſpei. Portabis ad
fontes, ſi plangas ſuper eum, ſi Miſericordid
eum abluas, ſi libidinis flammam purioris vo-
luptatis ſpe ſopitam convertas in martyrium
cordis humiliati.

Et ponam omnes montes meos in viam,
& ſemitæ meæ exaltabuntur. Ecce
iſti de longe venient, & ecce illi ab
Aquilone & Mari, & iſti de terra Au-
ſtrali. Verſ. 11.

Quid tam præcelſum, quàm Mandatum
Domimi! & tamen Mons iſte converſus in
ſemitam eſt, ità ut complures per illum gra-
diantur. Montes mandata, ſed, mii in viam

complanati forent „ David non caneret ,
. Viam

Eud . 7
1.
mn al
6 0
ce
eien N.
Men. ad
o
ſuke Ul
tlun
.
jungl r
,6,
it N.
ſei ⸗
umniu gll
urmt, N

latu
eſt
„ lup
Ace
hat
or⸗
aur
gen
cio
tio
jet
Per
nen
dun
non
lun
leg
ſenn
Corn
Q
tet
Le⸗
lie⸗e po
1 lene Cl
ſi
bat
ſg⸗
ver
Mo
ſed
dit
Pre
irn
abt
n,
ſtat
tem
ſar
ſed
ing
ver

.

Mlu
er
laſen. C7
1i d
hein
nt, G Va

enn, 1

—

Pl. 118. 32. Viam mandatorum tuorum cucurri. Neque ve-
rò cogites pleraque Impleri poſſe Præcepta,

1 asd aliqua verò Inacceſſa Humanæ fragilitati. Erras:
n i ſuase. Omnia Montibus comparantur, nec ullum præ-
aaniiz ceptum non in arduo ſitum eſt: verùm omnes
t i Zocetioni Montes depreſſit in Vias Dominus, ad cujus
CNN sden adventum aſpera in vias planas immutata
nü Joannes prædicavit. Scilicèt ad Sponſam ve-
wx ope- nit per Montes, tranſiliens colles. Juga Mon-
e Nn1 rum. tium ſubiit, ut nobis in Planitiem fatiſcerent.

rerme Quis unquam Calvariæ prærupta ſubiiſſet vi-
ono Supe- tam immolaturus, niſi ſuo Deus pede com-
preſſiſſet, complanaſſétque; Tunc enimverò
Mons Myrrhæ, & Mortis pervius etiam Vir-
gunculis factus eſt, cùm, actis retrò ſæculis,
Vix Heroas cenſeret Antiquitas Mortis appa-
ratum non horruiſſe. An non Mons Crux
eſt? At quæ vel ſolo nomine deterrebat, Vo-
luptati jam eſt, jam Ornamentum eſt, jam
Sceptris antefertur. Unus Phocion naufragium
pati opes docuit, didicitque Pauper eſſe, ne
foret Miſer. Unus aurum poſſedit, qui ne ab
auro poſſideretur, Aquis illud felicius expur-
gavit, quam alii Flammis. Nunc quot Pho-
ciones non Orbis, ſed Terrarum quævis por-
tio recenſet! Arduus Mons Paupertatem eme-
ret Patrimonii jacturà: verùm Chriſtus pau-
per detritam adeò inopiæ viam effecit, ut
nemo non optet mori Pauper, qui ſe Nu-
dum editum erubuetat. Ponam igitur omnes
montes meos in viam, & ſemitæ meæ exalta-
buntur. Humile, abjectumque ne putares ad
regnum feſtinare per ſervitutem Domini;
ſemitæ exaltabuntur ad gloriam, quæ ad
commodum gradientium depreſſæ fuerant.
Quam ſublimes futuri ſunt, quos modè in-
ter abjecta viles arbitramur! Ideò ſequitur,
Ecce iſti de longe venient. Neque enim cohiberi
poſſunt, ne currant, exæquatis in campos
collibus. Verùm quomodè de longè venient,
ſi vel proximos eſſe, vel certè adeſſe compro-
bat vox Ecce. Ecce iſti præſignari, imò & de-
ſignari videntur; quos tamen de longinquo ad-
venturos prænuntiat. Illud occurrit, ſubeuntes
Montem Domini proximos quidem corpore,
ſed aliorsum abreptos affectibus, longo tractu
diſtare à via, quam feſtinant inire. Quàm
procul ſplendor generis, ardor ætatis, opum
irritamenta ab Humilitate, & Jugo Chriſti
abſunt! A ſacco purpura, à cinere coro-
na, ſceptrum a virgis, imperium nimis di-
ſtat à famulatu. Quare conſcendentem Mon-
tem Myrrhæ peregrinari ſcias, etiam qui ſtat;
ſiquidem recedere quotidiè debet à Patre, à
Pompis, à Patria, à Se. Sedebit ſolitarius,
ſed levat ſe ſupra ſe: hoc eſt, à ſe, ſuiſque
fugit, etiam cùm ſedet. Hoc porrò de longè
venire procul dubio eſt.

rior,
Eoccleſiaſft i-
ca Zuriſdi-
Gtio omnia
poterunt.

riet chriſti

Pa ſſe⸗ 0*

eilk
nn.
D
rm: Nh
porben
i Dui
ur m

Religioſæ
Vice per⸗

Niadtio.

beralln.
e A r
u eun
tel⸗
Durtn
ini
uni

Conſolatus eſt Dominus populum ſuum,
α Reuſeran ſuorum miſerebitur.

Veri. 13.

Beneficia beneficiis cumulat, geminaâtque
beneficentiam novæ hberalitatis acceſſione.
Conſolatur populum, ſed adhuc miſere-
bitur. Non fatigatur beneficis, qui, ex E-
vangelio, tranſibat benefaciendo omnibus.
Tranſibat, non quòd tranſitura conferret,
ſed quòd ociùs collaturus tranſiret. Ipſe, ut
5 Joan. 16, poſtularent, petebat; Petite, & accipietis. Petit,
, Ethicæ Comment. Tom. VI.

Der Libe⸗
ralitas.

Beneficen-
tig.
Superior
1 amat, &
ſoletur.

Stromatum , Lib. XVI.

ut accipiant munera; profuſæ adeo benefi-
cintiæ eſt. Conſolatus eſt Dominas populum ſuum, Felieitas
pauperum ſuorum miſeribitur. Fortè Domini "oXαα,.
Cbnſolationes ærumna comitatur; nam pau-
peres non indigni miſericordiâ erunt, quos con-
ſolatus eſt. Scilicèt Felicitas ut foœcunditas;,
quam locupletat, arborem curvat. Davidem
ſpectes Felicitate ad Bethſabæam uſque demiſ-
ſum. Salomonem interroges, alliſum ad veſti-
gia Simulacri, Regnorum pondere. Unde
non immeritôò fore promittit, ut eorum miſe-
reatur, quos ſecundis nimiuùm rebus extulerit.
Parùm proſpicit palmiti, qui ad ubertatem
tantùm putat, & fructuum copiam non ſuſten-
tat. Utrumque curandum Agricolæ, ne & Rex foveas
non putata vitis ſylveſcat, rursus ne deſtituta "eros.
trabibus inclinetur uvarum onere. LXX. le-
gunt: Erumpant Montes Eætitiam, quia mi-
Jertus eſt Dominus populi ſui, & humiles populi
Jui conſolatus eſt. Sanè Divinum oraculum! kex evehas
Nota quàm ſibi placeat in Humilibus Altiſſi- wia vr-
mus. Aliorum miſeret Deum, Humiles verè
primario pane confirmat, Conſolationis eis ne- pelicitas
Ctar indulgens. Populum miſericordià ſervat, vera à
humiles populi conſolationibus & deliciis alit. celte.
Indè non mirum, ſi non exilire modò præ 1arztia
lætitia jubeat, ſed & lætitiam profundere impe- ſirisuaalis.
ret. Erumpant Montes lætitiam. Non ſatis eſt
in corde gaudium fovere; erumpat non mo-
dòô in vultu, ſed & Vultus lætitiam emittat.
Proecul mœror, procul luctus ab iis, quo-
rum ab oculis lacrymam omnem Deus abſter-
ſit. Porròô eruptio lætitiæ impetus quidam
cum niſu eſt exultantis pectoris. Haud læti-
tia erumpit, ubi emendicatus, turbiduſque
riſus plangit in labiis. Scilicèt regnare debet in
ore Gaudium, non exulare, procul à corde
ablegatum. Montibus quoque imperatur læ-
titia, ut latè pateat, ut transfugas pelliciant ad
Chriſtum, cujus ſervitutem præponent libertati,
ſi pullatam Pœnitentiam inter Fletus gaudere
contemplentur. Ideò hortabatur David ad ſer-
vitutem cum lætitia: Servite Domino in lætitia.
Secùs fugabit mœror accedentes, qui ex
mœrore noſtro non leve, ſed grave jugum
Domini interpretabuntur. Nota: Montes e-
rumpent lætitiam; id eſt, quam fruſtra nite-
ris extrahere ex circo, ex opibus, ex epulis,
& ſpectaculis, & pompis lætitiam, hanc tibi
ſpontè Solitudo gigneret, ſi eam incoleres.
Nulla in ſæculo res, quæ voluptatem emit-
tat; vix à vanitatibus lætitiam extorquemus
ploratu partam, & lacrymis nutriendam.

Status me.
diocris.

Dei cura
erga ſuos.

Pſ. 99. 2.

Foluptæs
amara.

Et dixit Sion, Dereliquit me Domi-
nus, & Dominus oblitus eſt mei.
Nunquid obliviſci poteſt mulier infan-
tem ſuum, ut non miſereatur Filio ute-

ri ſui! Verſ. 14. 15.

Non dolet Deus deſertorem ſe dici, ſed peſolati.
hoc dixiſſe Sion dilectam, electämque la-
mentatur. Et dixit Gdion. Itane dereliquit
Dominus te, quæ ejus manibus fundata es?
Fundavit eam Altiſſimus; quam reliquis urbi-
bus auguſtiorem factam Sacerdotio decora-
vit; à qua ne recederet, receſſit quodammodòè
& Cœlo habitu inventus, ut Homo, ne Sion
habitu inveniretur, ut Meretrix. Quâ porròô
ratione factum eſt, ut eò prorumperet diffi-
dentiæ Sion à Plane, quod Deum timuit ut
Hh 2

Pſ. 86. F.⸗

Deſpera
Domi- 0,

N ℳ

= „ non dilexit ut Patrem. Dereliquit
Amore du. me Dominus. Si enim Parentem crederet Deum
ci, non me - „„. . . 8 . .
ta. oblivioni utique ſe traditam non timeref.
Quod ex verbis ipſius Domini intelligimus ?,
konfidentia qui deſerturum ſe dicit, ſi in corde Patris obli-
in Deo. terari Infans poteſt. Facile, quæ timebat
Deum, timuit ſibi à Deo, nec ſe credere po-
tuit non relictam à Domino, quæ Domini
hoſtibus ſerviebat. Verùm;, ut relinquaris à
Domino, non relinquéris à Patre; qui quo-
ties vulnerum ſuorum recordabitur, non obli-
viſcetur tui. Filia es, non tam uteri, quam la-
teris ejus, téque non lacte nutrivit, ſed cruore.
Audi ex textu conſequenti, ubi Te ſculpſerit:

Iſa. 49.16. Ecce in manibus meis deſeripſi te: Muri tui co-

ram oculis meis ſemper. Non manu tuum in-
ſcripſit nomen, ſed in manibus; ut ſcilicèt de-
leri in æternum non poſſis. Siquidem ſolæ
Deſperai manus dolere potuiſſent alibi inſcriptum
ſtcent. nomen; quod quandoquidem in ipſis non tam
exaratum eſt clavis, quam exciſum confixum-
que quo modo obliterabitur? In manibus ſuis
Paufhani. deſcripſit Te, ut operibus firmaret, quæ ſcrip-
mes. ſerat, ut amorem teſtaretur in opere, ut mor-
uaales doceret non in labüs amicorum, &
S ſervorum nomen præferendum, ſed in ma-
nibus, ut non tam amicitiam loquamur ad
Superior pompam, quam excolamus ad frugem. In ma-
amet ſnos. nibus deſcripſit, ut tunc ſolum Amici nomen
oſtentaret, cum ad dandum dexteram expande-

Dei cura
erga nos.

er Vire . . . .
,, ret. Manus procul dubio aperienda muneribus
erogandis, non avaritiâ contrahenda;, ſi ami-
Afebtas, cum te alteri cupias inſcribere. Demum; ut

Se; e⸗. Dominorum nomina veſtibulis inſcribuntur,
Beds, tà Dominus manus ſuas ſervis adſcripſit, ut
opera non tam ſua profiteretur eſſe ; quàm
noſtra, quorum commodis militabunt. Redea-
Religiones hus ad Sion. Muri tui coram oculis meis ſem-
br ttoatur per. Parùm fuerat Manus addidiſſe Sioni, niſi
: des. oculos quoque in illius utilitatem adhiberet.
a Pri En majeftatis oculos „ Excubias murorum
viegis. Sion! Num derelinquitur, pro qua pupillæ
Solis æterni excubant? Porròô quid cauſæ eſt;,
R. aoreer quòd non ſatis eſt Deo Sion in mambus con-
D w'vi tinere, niſi muros quoque cuſtodiat? Muri tui
er lubye s ooram oculis meis ſemper. Quid periculi pati
ben.· cii poterat inter manus Omnipotentis? Docuit e-
Grcumſe Himverò, Juſtiores cautiores eſſe debere;
Ao perfe nec enim latrones arcet, ſed evocat, & in-
&hus neeſ- curſantes non fugat, ſed accerſit Civitas opu-
ſari. lenta. Quèd tibi ſuppetant Divinitatis the-
ſauri, quèd poſſeſſor inſcriberis manibus Do-
mim, non Somnum tibi conciliet, ſed Dili-
gentiam, ſed Curam, ſed Vigilias perſuadeat.
Ecee in manibus meis deſcripſi Te; Muri tui
coram oculis meis ſemper : Ut ſervet Sion,
quam locupletavit. Septuaginta legunt: Ecce
Juper manus meas depinxi muros 1uos. Haud
conveniunt noſtra Editio, & eorum Tranſlatio.
Illa muros in oculis, hæc in manibus collocat.
Fortè docturus nos Dominus coram oculis te-
ſtatur eſſe, quam depinxit in dextera, quòd à
mambus avertere oculos minimè debeat, qui
supero, Sion in manu ſcripſit. Reges & Paſtores no-
regai iaſe. tantur hic, quorum oculi quovis magis tor-
Reæ regat, quentur, quam in Urbes, quas ipſis tradi-
dit Dominus. Rarus ſanè, qui intendat oculos
in eos, quorum ſibi gratulatur demandatum
imperium. Falleris, nam Rex Regum lumi-
na avertit à Sion, quam, ut ſæpius contem-
plaretur, expreſſit in manibus. IIIuc infle-
ctendi ſunt oculi, indè avelli non debent; ibi

Dignitas
Onus eſt.

ſando, & convivendo in Sion, ſuis eam mo-

Oliva

affigantur, ubi Sion eſt, quam non faeilè Ma-
nus reget, niſi Oculus tueatur. Plerique ad or-
natum Urbes poſſident, Regnaâque geſtant in
manibus tanquam gemmas. Oculorum ſolicitu-
do debetur Urbibus, non Concupiſcentiæ ocu-
lorum, aut Faſtui Urbes debentur: regnum-
que non tam ornat Dexteram, quàm Ocu-
lum ſibi cogit excubare. Stulté ergo ambien-
tium mollities Sceptrum, Urbiumque Domi-
natum, Ornamentum interpretatur, quod ip-
ſius vel Dei non tam ornat Manum, quam O-
culos ſolicitos tenet. Porrò⁹ quam neceſſaria
Vigilia, & Cura ſit, ex eo quod immediat?
conſequitur, apertiſſimè declaratur. Venerunt
ſerubctores tui, deſtruentes te; & diſſipamtes à te
exibunt. Septuaginta; Citéque ædificaberis à qui-
bus deſtructa fueras, & qui te diſſipaverant egre- Bolittci⸗
dientur ex te. Id eſt, Tui futuri ſtructores
ſunt, qui antè deſtructores erant. Benè: in- Reis⸗
gens promiſſio, ſed explicatu non facilis. Quo- el r.
modò enim deſtructores ædificabunt Sion, ,
ſi ab ea exulabunt? Et, qui te diſſipaverant, egre- Sandaleſß
diemur ex te. Ergône exibunt, & extruent; iattdie
egredientur, & Urbem excitabunt; recedent Exonmu.
à mœnibus Sion, & Sion conſurget? Pror- icatto.

sus Impii recedendo ædifican liguando
P t, qui conver- dfnia.

Iſa. 45. .

ribus opprimunt. Egreſſus impiorum exſtru- Aulie,
chio Sionis eſt; quæ ut juſtis tanquam lapidibus 'nzufre-
ſurgit, ità peecatoribus deturbatur. Fruſtra“ndi
ædificandam ſperat arcem Sion, niſi indè ſce-
leſti amandentur. dificabitur à deſtructori-
bus ſuis. Sed quâ ratione? ſi aliè abeant. Audi:
Citò ædificaberis, à quibus deſtrulta fueras: Au-
di inquam diligenter; Et qui te diſſivaverant,
egredientur ex te. Planè, ſi ædificabitur, à qui-
bus diſſipata fuerat, & diſſipatores egredien-
tur, fatendum eſt, non niſi exilio impiorum
Domini Arcem excitari. Alius item ſenſus eſt, —
juxta vulgatam. Venerunt ſtructores tui, de-
Rruentes te; & diſſipantes à te exibunt. Id quod
dixeram, opportunè Dei oculum pro muris Sugerien
Sion excubias agere. Nam deſtruentes viden- inwigilet.
tes ſe videri à Domino, in ſtructores mutan- Nyjduai
tur; vel qui diſſipare duntaxat norunt, malunt remedium.
Urbe excedere, quàm excubantem Urbi Ma-
jeſtatis oculum pati. Meritò cum dixiſſet: Mu-
ri tui coram oculis meis ſemper; ſtatim decla-
rat, vel ſtructores evaſiſſe, qui diſſiparant,
vel qui nequeunt non deſtruere, egreſſos di-
cit. Planè rariores ruinas comploraremus, ſi
oculos inflecterent Principes, & Præſules in
muros Urbium. Ædificarent, qui deſtruunt, gufuis
ſi perſuaſum foret ipſis, Regium vigilare in vizze.
Foro, & in Judiciis Oculum. Sed, dum Pri-
mores, & Principes Oculum claudunt, ape- Nex invi
riunt crumenam Judices, quam vel Auro ſa- Liler.
turare debent innoxii, vel Sanguine. Ut enim zuder im.
Ferro traduntur ad necem, ita Auro ſubdu- bius.
cuntur ſupplicio, & ſervantur ad vitam. Non
perit reus, quòd ſtricto Ferro petatur, ſed quòd
explicato Auro non petat venale Tribunal.
Oculus Regis Sol fori eſt; qui ſi occidat in
deliciis, muréôſque non irradiet, nox effan-
detur, & caligo; quâ latè diffusà, facile erit
pro noxio innocentem peti. Vel certè vigilet
Princeps, quòd non rarò architectetur run-
nas, qui exſtruere ſe ſimulat. En; Venerunt
Rructores tui, deſtruentes te. Audih' ruinas
palliari ſpecioſo ſtructuræ apparatu? O quam
ſolicitius in curam ſui impelli deberet u-

nuſquiſque, ab QOraculo doctus caſum
cieri

ci⸗

tue
u
a1l
ſtr

M
m ns ln
Anit hor
Phnmi bh.
. 910
con.
grin s
rrt .
n Nin
ae. 14

ved
nern.
n. 10n
fyng tor.
stminet. eos
Pre⸗
Per
tunn
eci. tol
den6 Clti,
5 Il. ſos
dee

Men⸗

4,

Pon
res
ſtes
ud
titu
Dot
cip
ktinr
lede
Orn
Ma
tari
mon
mul
s Ma:
ſen ee
84
tot
com
ſe

Ne⸗

Ven-
lee
ſor⸗
1e
dul
e

ſonſneß
lenlwen,

71

t'Ndur
niil⸗

1

Preln
deſtun,

ni

Aulico⸗
rum vana

Confidentia

in homini-
bus.

Saperior
romunere⸗
zur labo-
rantes.

Rex meri-
ta Mini-

Frornm

e&Wο

Vide Caſ-
ſiod. ep. 6.
lib. II.

Aulici
miſern.

=

eieri ab exſtructoribus. Siſara altus, & ſagina-
tus lacte non quievit, ſed obiit. Samſonem
curatura Dalila excepit genibus; ſed ut tonſum
alligavit, quàm facilè deſtruat, qui mentitur
ſtruéturam, declaravit.

Leva in cirecuitu oculos tuos, & vide,
omnes iſti cogregati ſunt, venerunt
tibi. Vivo ego, dicit Dominus, quia

omnihbus his, velut ornamento veſtie-

ris, & circumdabis tibi eos quaſi
Sponſa. Ex LKX. quaſi monile spon-
Tæ. Verf. 18.

Quam falleris, qui laborum tuorum re-
munerationem expectas in Aula? Longo tem-
pore ſervies vix Principi notus. En quot in
Sion confluxerant illi militaturi : omnes iſti
congregati venerunt Tibi, non ſibi: nihilomi-
nùs nec eos reſciflet adeſſe Sion; niſi à Do-
mino;, ut oculos attolleret, moneretur. Le-

va in circuitu oculos tuos & vide. Viden'

nedùm videri aſſeclas, quibus quid ſperandum
non video, cùm prorsùs à Principe ignoren-
tur. At non melior fortuna, poſtquam ſuo
eos aſpectu dignata fuerit Regia Sion. Num
præmiis itineris moleſtias allevat? Num mu-
neribus, largâve profuſione donorum hoſpi-
tum ſtudium ad majora ſtimulat? Num pre-
tioſis eos ornat exuviis? O dura Aulicorum con-
ditio? Veſtitur ab his Sion, non eos veſtit, ip-
ſos in ſui ornamentum vertit, haud ſolicita
de eorum ornatu. Omnibus his, velut orna-
mento veſtieris. Veſtes Aulici ſunt. Quid mirum,

ſi, poſt diuturnam ſervitutem, poſtquam in

pompam Principis ſe effuderint, expungantur
ex albo Amicorum, emittantur ab Aula?
Veſtes, quò diuturniùs fuerunt uſui, eò vi-
liores habentur, eò facilius exuuntur, eèò cal-
cantur abjectiùs. Detritæ veſtes, licèt ſplendo-
rem conſumpſerint ſuum in Domimi commo-
dum, detrahuntur tandem, & in arboribus ex-
ponuntur ad avium terrorem. Imô, quò majo-
res Principes ſunt, eò frequentius mutant ve-
ſtes, quæ famulis prædæ ſunt; ſæpiſſiméque;
quâ Princeps ornabatur veſte, Servus abu-
titur. Diuturnior veſtium uſus apud minorem
Dominum. En ſtatus confidentium in Prin-
cipibus, in quibus non eſt Salus, ſed uſus Ve-
ſtium. Quot Bombyces exenterarunt ſeſe, ut te
redderent pretioſum, ut te villis ornarent ad
ornatum Regis! Parens alget, ut Tu fulgeas;
Mater colum verſat, ut Tu à fortuna ver-
taris; Fratres ſeminudi diſcurrunt, ne tibi
monilia deſint; Affines aratra tractant, ſti-
mulumque tenent, quo ociùs curras ad ſurn-
ma, utinam Patrimonii amplificati. Domini
eſſe deſinunt, ut Tu ſervias, Aulæne dicam,
an Auræ & prædo, & præda. Verùm quid
tot incommodis familiæ, gentiſque tuæ tibi
commodum procuratur, niſi ut veſtis Regum
ſis, deponendus cùm detritus ornando fueris.
Nota; Et circumdabis tibi eos, quaſi Sponſa.
Quæ non mii pretioſis ornatur, & poſt bre-
vem mundi muliebris uſum, vix repetenda
reponit. Ita pompas carcer excipit, non vi-
ſuras lucem, niſi fortè oppignerentur. Delica-
tè quoque faſtidit Sponſa ornatum, qui ma-
culoſus habetur, niſi Solis radios aut provo-

cet in pugnam, aut vincat in umbra. IIIud

Ethicæ Comment. Tom. VI.

Stromatum, Lib. XVI.

365

quρque familiare eſt, ut, quæ fuerat chlamys,
veltatur mox in thoracem: Aulæa quoque, quæ
pehidebant ad ſpectaculum dignitatis, pedibus
ut' tapetia ſubjiciuntur , miſer, fœdéque
calcanda; ſubiſti aulam Præfectus? citô in-
ter Gregarios alienam felicitatem ſpectabis.
Scilicèt peripetaſmata; poſtquàm din pepen-
derint, deitahuntur, ſerviſque inſerviunt.
Affigentur placitura; quouſque recentia,; &
non familiaria habeantur. Porrò Reges memi-

nerint in funere habituros ſe viliſſimam ve-
ſtium, nullamque ex iis, quas majoris æ*ſtima-

runt, ſequuturam ad ſepulchrum. Cùm expi-
raveris, vetuſtior comitabitur, Vilis, ſed Fi-
da Veſtis. Documentum ingens Regnaturis,
felicius aſleclas Vino comparari quaàm Veſti,
cujus quò diuturnius ævum, eò majus pre-
tium; quòdque illud, niſi bibatur, aceſcat;
hæc veròô uſu deteratur. Quid ſi Aulicos Ve-
ſtibus comparemus, quòd non raròô diutinâ

ſervitute detriti, adversàâque fortuna lacerati

Aris admoveantur, Deo famulaturi , cum
ab Aula exilium vel livor, vel ætas indicit?
Quoniam autem hæc de Eccleſia prædicta vi-
dentur ex Hieronymi ſententia, transfera-
mus, vel certè reddamus Eccleſiæ oraculum;
& pompam ſuam, aulaſque deſeramus, quæ
nos deſerunt. Leva in circuitu oculos tuos, & A
vide; omnes iſti congregati ſunt, venerunt Tibi. re.
Eccleſia planè Virgo eſt, quæ, demiſſis in

terram oculis, monenda eſt, ut eos elevet, vi- Modehis.

Eereeun-

deatque. Plané Virgo erat, cujus Pudor cir- gie.

cumfuſam multitudinem aſpicere non auderet, Zeins ani⸗
niſi ex imperio Domini. Domimi verò mande- .⸗ Higse
tum contemplari, & admirari libet, qui Juſti- 2ſe to⸗ on-
tix, & .Æquitatis mirum in modum tenax „ (r.
Sponſam jubet levare in circuitu lumina, ut venz,
omnes æqualiter intueretur, non uni ocula- oma ihres
ta, alteri hebes, illum promoveret ad ſo- idem it.
lium, iſtum removeret àa menſa. Omnes vi-
deat in circuitu inflexis oculis, dilectura le vonf.
omnes ſine dilcrimine, quandoquidem omnes renda.
venerunt IIIi. At quo modo ad Eccleſiam perv⸗e-
nitur? Omnes iſti congregati ſunt , vene- Hrigis-
runt Tibi. Per Concordiam venitur ad do- 2 Tmer ai-
mum Pacis, quam non ingreditur Columba nram.
niſi Oleam referat, non tam redivivi Mundi-
quàm Concordiæ renaſcentis inſigne. Porrô Rrdn.
concordibus Filiis quæ acceſſio fiet Eccleſiæ ? cor.
Audi: Vivo ego, dicit Dominus, quia omni- Aßhfabili-
bus his velut ornamento veſtieris. Veéſtietur Fi- kat.
lis ſuis ſoecunda Eccleſiæ Virginitas. Scilicèt Eecteftaßti.
non Mancipia interpretabitur, ſed Ornamen- ailigant
ta ſua, quos videt ſibi ex univerſo terrarurmn vodd rts.
Orbe accurrifle. Verùm haud veſtes dicendi sua„erior
ſunt, qui non tam Eccleſiæ nuditatem tegunt, mita, &
quam produnt; qui ubique locorum turpitu- af'bilta
dinem Matris prædicant, quæque vel ſanguine
obruenda forent, fœdè denudant. Si veſtis fo- geligioni⸗
res Sponiæ Chriſti, non fœdiora revelares, ſed ſozreta
ornares, ſed occuleres, ſed ſanguine colora- evn gameet.
res. Quæſitæ veſtes, quibus Eccleſiæ ſeu Reli- Recleßaßii
gionis probra exponuntur non oculis modèô, c: boro.
ſed linguis, & maledictis? Chami degene- Tanai.
res Filii meminerint; cujus irriſio infelicem

ſortita eventum gemitibus, & ſervituti obno- Atnzmera⸗

tio de Re-

xia fuit. Omnibus his velut ornamento veſtieris. gibus &r

Sed Veſtes non ſunt, niſi ità Membris Eccle- e zz.
ſiæ aptentur, ut nec laxiores, nec breviores, aſenmn
quam exigat corpus, incidantur. Aliena vel
gracilitas, vel robur laxitatis tuæ menſura Ee-teſenki.

t : ſiaiii 1311 . aſi nre oram
ſit; ſiquidem profuſior veſtis calum;, bre- Hoapa ve.
H h 3 vior vior.

266

nclefe⸗i vior riſum trahit: illa implicat, hæc non tegi

ei red:tis
Jed mode-

yasi.

Verbo, formare ad ſormam membrorur
Sponſæ, ſi illi cupis eſſe ornatui. Eccleſa ve
r6 cùm Ornamentum audit, non Pompam co-
gitet, ſed Curam. Quam ſolicitè vigilandum
tibi, ne maculetur ornatus tuus. Niſi veſtis
ornetur, non ornaberis veſte. Mutuatum red-
dit illa ſplendorem, quæ ſi ſqualeat Luctum
referet, non Ornamentum. Nolo tamen pul-
verem excutiat à Veſte Sponſa: imò hoc
uno ornari poſſunt Eccleſiæ Filii, Virginiſ-
que Sponſæ ornamento. Niſi enim pulvere
conſpergi vellet ejus veſtes, Iſaias non di-
cêèret: Deſcende, ſede in pulvere Virgo Filia
Ma. a7.1. Babylon, ex Gentibus ſcilicèt edita Eccle-
ſia. Enimverò mortali cinere „Mortiſque pul-
vere ornantur Mortales: undè & Hieron.
ad Euſtochium: Pallor & ſordes ſint gemmæ
tuæ. Hinc Agnes ſanguine Sponſi non cruen-
tatas dixit genas ſuas, ſed conſecratas. Hinc
peccatores emergentes è naufragio quadrage-
ſimalibus feriis Fccleſia Poenitentiæ cChlamyde
tegit, pulvere Mortis exornat. Memento, quia
pulvis es, & in pulverem revertéris. Planè ſi
& curare » & ornare cupis Veſtem Chriſti,
hoc eſt, Fideles, conſpergas cinere. Hoc uno
Superbiæ tinea enecatur, ærugo Libidinis pe-
rit, Avaritiæ intercidit bruchus. Pergunt
Eecleſfiaſt- LNX K. Et eircumdabis tibi eos, quaſi monile

ct heno- „, Q ſoari . 1. .
ent ſutz X. Suſpenſa geſtantur in pectore monilia;
Kors. quò intelligas ſubjectos corde ferendos, ut

Gemmas, non dorſo imponendos, ut Onus.
Affbit. Peramanter accipi debent qui de longè vene-
Ste, „io, runt, Tibi venerunt, inquam, voluntate Filii,
miis, c, non neceſſitate Servi. Venerunt, non pertracti
affevis. ſunt. Contra Domini ſanè præceptum interdum
canfſſrii ferocimus in peccatores, quos, velut monile,
G „e circundare deberemus cordi noſtro. Venerunt
rint chari. Tibi; Tibi, inquam, cui traditæ ſunt claves re-

laen gni Cœlorum, ut tam abſolvantur à Scelere,
Ni Qduam ſolvuntur à Dæmone. Gratulentur non
miis. alnpliùs ſe teneri catenà criminis, gaudeântque

ſe momilia eſſe Eccleſiæ. An non velut monile
Religiol. Patris Filius ille prodigus, quem hærere vide-

Tepidi nen . . . . .
Et gärvy Mus, & pendere & collo Senis? Denique Veſti-
ab Ele- bus comparantur Religionis Filii, ut deponere

ahticis. iIla debeat, quoties non ornatui; aut decori
aliei im. ſunt, ſed probro. V eſtis aut tegat, aut ornet:
gi fædans. non ornabit ſi fœda ſit, non calefaciet, ſi fri-
geat. Cæterùm, quibus non tegimur, Pon-
dera, non Ornamenta ſunt. Quæritur à ple-
riſque hic, cur Dominus vivere ſe teſtetur,
cùm Sponſæ ornamentum explicat pompa.
Gsts Vivo ego dicit Dominus, q'ia omnibus bis ve-
, lut ornamento veſtieris. Ideò fortè ſe dicit vi-
vere, ut Sponſa Deo debere ſe ſciat ornamenta
Talema à ſua, quibus nec uti poſſet, niſi iis à Domino
Deo. ornaretur. Velut ornamento veſtieris; id eſt, per
alium ornaberis.

Quia deſerta tua, & ſolitudines tuæ,
& Terra ruinæ tu« nune anguſta e-
runt præ habitatoribus, & longe fu-
gabuntur, qui abſorbebant te. Verſ.

19.

gelus ai. Felix Eccleſia ,cujus vel deſerta germina-
Erer bunt non Lilia, ſed Angelos. Duo notan-
dqa. Primum, In ſolitudine futuram uberta-
cella tem; quòd Religio eò uberius ditanda ſit habi-
amanda. tatore, quèò longius ab habitatoribus recedet.

Oliva

Multitudine compleberis, ſi multitudinem fu-
gies, extenſura uſque ad mare, terminos tuos,
ſi anguſtiüs ſolitudinis includaris. Unus Chri-
ſtus ſocios ſibi adjunzxit ambulans juxta ma-
re; etſi non hoc circumire Urbem eſt, ſed
Deſertum; ſiquidem vix piſcatoribus nota
Galilææ httora peragrabat. Cæterùm in Con-
clavi Spiritus Sanctus Apoſtolos compluit,
In Solario oranti Petro deſtinantur unwerſæ
Gentes. Ananias Domi convenitur à Paulo.
Sylveſtrum Specus occultabat indé ad lucem
Chriſtiani Orbis eruendum. Breyiter, non Ec-
cleſia Populos adivit, ſed ſuo illos odore per-

traxit. Leva in circuitu oculos tuos, & vide, om- Zelus ani.
nes iſti congregati ſunt, venerunt tibi. Nimirùm maruun ve⸗

non

„. . r11s,
Virgo, quæ oculos non movebat, Nationes pamiiari-
permovit ad obſequium Chriſti. Videtur, dum 1as cum

non curioſiùs videt, & ad illam fit undequaque Serunrr.

.

concurſus. Sic in Canticis, curremus in odorem Zox exem.
unguentorum tuorum. Stes licèt, non ſtabunt lorum
ali, ſi vel flagres, vel fragres. Secundum, ou i

Haud deplorandæ ruinæ ſupra quas Religio Eeti ore-

conſurgit. Non quamcunque regionem Deus
aimnplificat, ſed in ruinis multiplicabuntur inco-
læ. Certè in Ægypto oppreſſi Hebræi omnem
numerum excefſerunt; ac ſi non mergerentur
flumine pueri, ſed terræ mandarentur, tan-
quam ſemina, ad focunditatem natiomis. Rui-
na Philiſthiim videbantur: ſed hæc ruina Sam-
ſonem dedit, Davidem excivit, propagavit
imperium Judæorum.

Adhuo dicent in auribus tuis, Filii
ſterilitatis tuæ, Anguſtus eſt mihi
loocus, fac ſpatium milu, ut habitem.
Verfſ. 20. .

movet ani-
marum.

In bonum & malum ſenſum inflecti poſſunt Heligig
verba Prophetæ. Filii ſterilitatis, quibus om- Fd

nis amplitudo anguſta, qui cùm Terrarum viles,
immenſitatem reliquerint, anguſtias faſti- ſemi nx
plebiles.

diunt in Cruce, quæruntque in patibulo la-

xitatem. Degeneres ſanè abortus, quorum de- Panberta:
ſudat induſtria, ut in carcere deliciæ non de- Jandte.

ſint. Verùm iſtud dilatandi ſtudium Filiorum
eſt, ſed Sterilitatis ſeu Eccleſiæ, ſeu Religio-
nis. Alter ſenſus, Fili: Nerilitatis, hoc eſt pri-
mitivæ Eccleſiæ, & Societatis, cùm ſterilis,
non fructuum ubertate, ſed heminum mume-
ro, babebatur, otium hodierni laboris de-
teſtantes, plùs ſibi petunt imponi ponderis;
ampliora cupiunt protendi ſpatia locorum,
in quibus animarum ſementem faciant. Uber-
tatis Filii dicuntur eſſe, quos obſcura quies de-
lectat, queis pro novo Orbe una domus eſt.
Hi Filii Sterilitatis ſunt, quos unius Urbis
anguſtia non capit: cumque domi quævis Cel-
lula pro Regia ſit, foris ad ſegetem ampliſſi-
ma Regna pro Anguſtis deputantur. Kave-
rius, Azevedus, & Gonzalus ſterilitatis nati
cenſentur, quorum inopia Patrimonium,
Viaticum fuit. Horum Primus vix altero Mun-
do expletus eſt, quem Evangelii ſemine im-
plevit: Alter Terrarum anguſtias immenſi-
tate Oceani commutavit, quem & victo-
rüs, & ſanguine opplevit: Tertius demum
Africæ arenas ſuo cruore exſaturavit & Re-
gia domo raptus ad deſerta Barbarorum. Hu-
jus ſterilitatis filius eſt, qui cum Alexandro

Mundi confinia dedignatur. Fœcundior ſanè

Societas cum Opera potiùs numerabat, quam

Zelus ani
marlim
veris.
Zelus ani-
marum
negleltus.

Zelue ani-
maruki.

llk

.
no
ge
ir ge
ln⸗ pu
Mn
s. eos
4
ſpn
umh
in gu
mi⸗
(at
en
Iat
ile
4
eifn gui
it
er, lal
N 1
utfic⸗ 10
mi. 9
3
4 Ien

E

.
it
Ma
1
tua
UMani. ie
Rugn
nſihn. n
u. tI
(0r.
MiGretſe n
Ninens
B r⸗
400
lms mi
un ſin .
4
Pl
nite ſüle
ſol
Drans. e

AL
lai vere ſ
uan, P

Non
Me. l

n
V
her
mi
ſl
b,
ſe

lcaz.

.
dra

Ne
No N

aſeane, Ve

nn
ſa. (I

I

Ambitio.

Kcrleſiaſti. .
corum
Avaritia

nulla Kt.

Intentio
pra vs.

idin,
Kere 1 „
Paupertas
Foret imn vi-

Iſa. 42. 18.

Zelus ani=-
marum
non ſuper-

biens.

Dei Grasiæ
tribuenda
omnia.

Talenta
cum ſpiri-
11.

Arros tes.

Vox operü.

Religioſi
Lasci vero
Zelo ani.
marum
noncarent.

WBelus ai.
Saari,
Perſecutio-
ne non
cæſſet.

—

Stromatum,

Filios. Multiplicavit gentem, ſed ſterilitas
Fihis compenſata, in ſterilitatem fruétuum
non degeneravit. In Eccleſia ex puſillo gre-
ge quot Martyres primis temporibus! nunc
verò ex innumera multitudine quot erum-
punt Perduellium & Transfugarum mon-

5†

ſtra? Nota, in Auribus dicent. Hypocriſis non
eos palàm inſanire permittit. At quot audi-
remus conquirentes delicias, quos credimus
ſpinas, & clavos aucupari, ſi aures Eccle-
ſiæ loquerentur? Quid ille frequens in Aula
quærit, niſi ut Ambitionis ſibi liceat ter-

minos prolatare? Væ, ſi Sacerdotium mer-

catura fieret; eſſentque Apoſtolorum Suc-
ceſſores, non relictis omnibus, ſed devo-
ratis, eà mente ſequuti JESUM, ut, quod
ille contempſit, ipſi invaderent. Referamus
ab Aula pedem, & eorum Religioſorum,
qui tantiſper tepuere, literas ultrè, citrôque
tranſmiſſas perlegamus ; num ampliorem iis
ad laborem campum aperiri petant, an la-
xiores ad habitandum ædes interduàm implo-
rent?

Et dices in corde tu, Quis genuit
mihi iſtos? Ego ſt ruis, & non pa-
riens, tranſmigrata, & captiva:
& iſtos quis enutrivit! Ego deſtita-
ta , & ſola: O iſii abi hic etant!
Verſ. 2 I.

An ignoras, quis tot tibi Filios pepere-
rit? Virginitas edidit. Oculorum modeſtia,
illa Parentes orbavit, ſœccundavit Eccleſiam.
Memento hanc eam Virginem eſſe, cui pau-
lô anté dictum eſt: Leva in circuitu oculos
os, & vide: omnes iſti congregati ſunt, ve-
nerunt tibi. Quæ Modeſtiam ſilentio decora-
vit, dùm in tanto accurrentium populorum
triumpho, vix tacita ſecum hiſcere audet in
corde. Et dices in corde tuo, Hos habet cla-
mores victrix Caſtimonia. Vix erumpit inter
præcordia vox, undique populorum manipulis
acclamantibus. Audiamus verba. Quis genuit
mihi iſtos *“ Ego ſterilis, & non pariens. O
demiſiio, ſolà Virgine digna! Quis non ſe
plurimum praſtitiſſe credit aut exemplo, ſi
ſilet, aut prædicatione, ſi loquitur? Hæc veròô,
ſolius Sterilitatis memor, cogitare neſcit ani-
marum ſibi converſionermn deberi. O ſterilitas
Arrogantiæ duntaxat infoecunda! Num in-
foœcunda, quia tacita? Ecquid verborum
protulit in Cruce Chriſtus, cujus ſilentium à
Latrone Confeſſionem extorſit? Non ille ſo-
lum perorat, qui loquitur; eſt & Silentio
vox, eſt & Solitudini ſermo, quo facilius
per exempla penetratur in cor. Sterilis, Tranſ-
migrata, Qaptiva, non Pariens, Deſtituta, &
ſola Virgo Filia Sion. Sed non ideò ſine popu-
lo, aut ſine Filiis. Sterilis, ſed non abſque
fœtu; non Pariens, ſed cum prole; Tranſmi-
grata, at ad ſe attrahens nationes; Captiva,
verùm cum liberis; Deſtituta, ſed turbis coro-

nata; Sola denique eſt, at non ſola. Quin eo

vel maxime fœcunda eſt, quòd ſe ſterilem
credit. Incipiamus à Sterilitate. Enimveròô qui
minoratur actu, non ſolùm percipiet Sa-

Piehtiam, ſed & cum fœnore commodabit.

Acuoſa ſæpè vita tota effunditur in pampi-
nos, nimid Foœcunditate ſylveſcens. Tranfſ-

*
Lib. XVI. 367
grata, quòd nemo Propheta acceptus in
Ppftria; quédque Soles dicantur Apoſtoh,
uno in loco molliter conquieſcant. Tertiò,
Captiwa. Audi Paulum: Ego vinétus in Domi-
no. Vel domeſticæ te ſtringant Leges, vel
compede Tyrannorum tenearis. Calcar eſt
catena Legis; quæ Joſephum, dùm ſtrinxit,
ſtimulavit ad fugam. Quartò, Et Deſtituta
& Sola ſiu portet Mens multitudinem ad Do-
minum converſura. Joannes in ſylvis, Chriſtus
in Monte: quid tu concionaturus refugis So-
litudinem? Quare admirari licet in triumpho
modeſtiam alienam à faſtu, nihil ſibi arrogan-
tem, imô ſolùm ſterilitatem incuſantem ſuam,
quam tamen Deus ſoœcunditate ornavit, ma-
gno documento eorum, qui ſtultè credunt
eum duntaxat in vinea Domini operarium di-
ci oportere, cujus & vox, & mens vagatur,
nuſquam ſibi reddita.

Haæc dicit Dominus: Ecce, levabo ad

Gentes manum meam, & ad populos

ignum meum. Et afferent Fi-

—

Eph. 4. I.

Zelus ant.
marum ſibi
vacet.

Talenta
cii ſpiritus.

lios tuos in ulnis, & Filias tuas ſa-

P-r humeros portabunt. Verſ. 22.

Quam citô accurrunt populi, cùm non vo-
ce evocantur, ſed manu. Vix extollit dexte-
ram, & nemo non ſupponit ſe ponderi. No-
ta; Filii in ulnis; ſuper humeros Filiæ: qued
gravius premant Paſtores imperfecti, quam
perfecti; unde his pares Manus, illis im
res Humeri. Niſi fortè quis dicat, rejectas
in dorſum Filias, ne paterent viſui, & fo-
rent oneri. Honeſtiùs ab oculis removentur
Virgines, quas ſi moderari contingat, pateat,
à Paſtore ferri, non appeti. Quid impertfe-
ctum animal mendicatis rationibus colora-
mus? Filiæ vix Humeris ſuſtinentur, quòèd
graviſſima pondera Foœminæz ſint; quibus
fructu non pari innumeri aliquando Sacerdo-
tes occupantur. Quia tamen hic exprimitur
Felicitas Eccleſiæ, ideò ſequitur Iſaias. Et e-
runt Reges nutritii tui, & Reginæ nutrices tucæ:
vultu in terram demiſſo adorabunt te, & bul-
verem pedum tuorum lingent. Et ſcies guia ego
Dominns, ſuper quo non confundentur, qui ex-
pectant eum. En quo lacle nutriatur Eccle-
ſia! An ignobilis habeatur Evangelica Religio,
quam Regio lacte Deus ſaginabit? Verùm
cur nutrices, & nutritii regii conſtituantur
à Domino, & non magis Paſtores Eccleſiæ,
& Religionis Reges ſint? Docemur Sun-
plicitatem infantis regio fovendam pectore,
non antiquam politicorum Verſutiam. Nutrix
Regia eſt Religioſorum, Innocentiam Puero
rum paſcit, Prudentiam Senum irridet. Qua-
re malè ſani ii ſunt, qui promereri ſe ſperant
Regium lac, ſi conſiliis Pprivatis immiſceantur,
ſi bellorum cauſas diſquirant, ſi futuros even-
tus prænuntient, ſi Rempublicam ignari re-

O8

Eox ope⸗
rum.

Sieperioris
e. xembla.

Super ioris
onus.

Familiavi-
tas dum
mulieri-
bus.

I(a. 49.23.

colant
Simplici-
tatem.

Religioſus
in Aula
non ſe in⸗
erat in
curas Re-

rum adminiſtrent. Falleris, non Paſtores, gni.

ſed nutritios noſtros voluit Reges eſſe ſupre-
nais Tutor: merité autem ab ubere abdica-
buntur, quicumque ſupra Religioſam infan-
tiam ſapient. Niſi efficiamim ſicuti parvulus,
non Nutritios in Aula experienini ſed Contem-
ptores. Siquidem Politicorum Prudentia Ser-
pemi confertur. Serpens verò non admovetur
regiis uberibus, miſi fortè expiraturæ Cleo-
patræ. Porrò Eultu in terram demiſſo adorabiant
Hh 4 te.

Familiari-
tas cim
Saculari-
bus Sermo:

adiatur.

Politicam
cer iot

Religioſt.

368 —

tg. Ad literam, reverentis animi ſignum. M

Mortis . .
memeria raliter : demiſlo humi vultu adorabunt teß;
Fezatio. quòd Reges tunc ſolùm honore affecturi ſi
nem ſerit, 221. . . ſſ.
& uttem Apoſtolicos viros, cùm terram ſe eſſe, de-

ega Kel- miſſo in terram vultu conſpexerint. Tunc lin-
s'ons, gent pulverem pedum noſtrorum; dum veſtigia
noſtra ſecum mortalitaté vehent, mortem annun-
tiantibus nobis, quà tranſimus. Quàm melleum,
quod ſequitur! Et ſcies, quia ego Dominus ſuper
quo non confundentur, qui evpectant eum. Quis
noſtrüm non intelligat Deum Dominum eſſe,
cùm Reges coram ſe provolutos intuetur?
Deus Dominus eſt, & Reges nutritii erunt,
& quis fraudatum ſe queretur ſpe ſuà?

Pid.

Numquid tolletur à forti præda?! Aut
quod captum fuerit à tobuſto, ſal-
vum eſſe poterit? Quia hæc dicit
Dominus, Equidem & captivitas à
forti tolletur, & quod ablatum fuerit
à robuſßto, ſalvabitur. Verſ. 24. &

25.

Abſtergant Miſeri lacrymas, retrahant à
ræda manum Potentes, nam & IIIis reddi

debent ablata, & ſublatis ſpoliabuntur Rap-

tores. Et hoc quidem in ſæculo Scyllæos re-
ferunt hiatus, nuſquàm egerentes quod con-
citato naufragio ſorbuerunt. Sed, qui men-
tiri neſcit, Dominus, bono nos ammo eſſe
jubet, quibus ablata redditurum ſe pollicetur.
At expendamus verba: Equidem & captivi-
tas aà ſorti tolletur. Cepiſſe te ſomniaveras?
Draritia. captus es. Capitur verius, quaàm capit, qui

Acéwiera.

ſolam prædatur captivitatem. Nimirùm præ-

Zekes im. da eſt, cùm furamur; dùm contra jus reti-
Pete. nemus, capientium captivitas eſt. Unuſquiſ-
que enim ſceleribus ſuis alligatur. Quare, ut
coërceas à rapinis dexteram, ſcito non ſupel-
lectilem à te referri domum, ſed captivita-
tem, & vincula.

E X CA P. L.
ISAI X.

Induam Cœlos tenebris, & ſaceum po-
nam operimentum eorum. Verlſ. 3.

Septuaginta: Et induam cœlum tenebris,
Religionis & quaſi cilicium ponam operimentum ejus. In
Ferſedio. laudationem eorum uſurpari accommodatè po-
teſt, quorum externus cultus incomptior no-
bilhtatem vel generis, vel animi tanquam um-
bris obnubit. In alium quoque ſenſum in-
flecti poſſunt Prophetæ verba. Induam. Itäne
Judicames operitur Colum tenebris? Et quis audebit
emer. Caliginis aliquem incuſare, quèd externâ ſpe-
cie tegatur caligine? Cœlum latet in tenebris,
non lutum, Stellæ caligant ſub umbris, Sol
ſqualet cilicio, Dies ſacco amicitur. Audi
Iſaiam: Induam Cœlos tenebris. An non pul-
lata tenebris Lux Suſanna;, rea ſceleris? Num
impudica haberi debuit Judith, quæ, poſito
ſacco, ornata ſandalibus luſit in convivio
cum monſtro? Verùm & damnata Caſtitas

Oliva

revocatur ad torum, & compta Viduitas im-
pudicum mancipium obtruncavit. Idem pla-
nè Coœlum eſt vel nubibus ſqualeat, vel
micantibus luminibus renideat. Semper lucet,
etſi non ſemper fulgeat. Sponſa nigra, ſed for-
moſa: aſcendens de deſerto, ſed deliciis nihi-
lo minus affluens. Chriſtus in Ligno quaſi Deus,
in Cœlo Deus. Quis eum ſi videret hærentem
in Cruce, non execraretur ut Latronem? ſed
induit Coœlos tenebris. Non Cœlum caligo
eſt, ſed veſtis Cœlorum umbræ ſunt. Stuſtè&
proindè ex amictu Cœli pulchritudinem inter-
pretaris. Vite quid incomptius? Roſæ fruti-
ce quid inornatius? Auro in cunis terræ quid
magis lutoſum? Auri montibus quid incul-
tius? At inſanires, ſi oculos ad intimum
pretium non demitteres. Apoſtoli muſto tum
pleni habiti ſunt, cùm Spiritu Sancto redun-
dabant. Phantaſma ideò creditus Chriſtus eſt,
quôd carne compactus, & oſſibus, Phan-
taſma eſſe non poterat. Anna in Templo orans,
Ebria putata eſt. Virginem tunc dimittere
voluit Joſeph, cùm maximè duxiſſe præcla-
rum erat. Lentè proindè ad judicia ferenda
feſtinandum, quèd illa, quam caliginem pu-
tas, Cœlum ſit. Et induam Cœlos tenebris.
Sol ſubeſt illis umbris, pluſque ineſt ibi ſplen-
doris, ubi tantùm tenebras intueris.

Dominus dedit mihi linguam eruditam,
ut ſciam ſuſtentare eum, qui laſſus
eſt verbo: erigit mane, manè eri-
git mihi aurem, ut audiam quaſi
magiſtrum. . Corpus meum dedi
percutientibus, & genas meas vellen-
tibus. Vers. 4.

Ea tandem lingua erudita eſt laſſum ſuble- ncionais.
vatura, quæ audit magiſtrum, & vulneranti- "is xrem.

bus ſuccumbit? Itâne ſuſtentaturus verbo laſ-

4.

ſos, infirméſque non loquitur, ſed audit, ompat

non medetur, at vulneratur? Pror ſus ità. Illius
erudita lingua æſtimabitur penes Deum, illius
vox lapſis faciet medicinam in Eccleſia, qui
audiendi avidior, quam loquendi, obedientiæ,
quàm eloquentiæ tenacior, non tam ardua præ-
dicabit, quàm ſufferet. Quid mihi Tormento-
rum delicatus orator, ſi corpus ſuum avertat a
percuſſore? Posnitentiam quid labiis exaggeras,
qui à ciliciis abhorres? En ſana docendi ratio!
Eruditus linguâ, aure, id eſt Obediendo, lo-
quitur, & lapſos mollitie Voluptatis, Injuria-
rum tolerantiâ, Vulnerum patientià ſuble-
vat, malens Plagis perſuadere, quàm Verbo:
etſi ſua non deſit vulneri eloquentia. Verbum
Dei, quod doctrinâ, monitis, & conteſtationi-
bus non effecit in Apoſtolo Diſcipulorum Prin-
cipe, id patiendo præſtitit in Latrone. Verba
Chriſti Petrum à lapſu non cohibent, vulne-
ra Chriſti ad Pœnitentiam Homicidam impel-
lunt: ità Ille dum negat munitus, & monitus,
Hic confitetur expirans & nudus. Ut non im-
meritò ad eloquentiam plagarum repentè La-
tro factus ſit in ligno Petrus, Petro interim in
Aula degenerante in Latronem, qui Magiſtri
honorem Ancillæ ternâ negatione prodiderit.
Verùm audiamus tranſflationem LXX. Domi-
nus dat mihi linguam diſeiplinæ; ut ſciam,
quando oporteat me loqui Vetbum. Poſuit me
mane:⸗ Addidit mihi aurem ad audiendum,

Vox operi

. bo.

gul
ſunn
ver
labe
cel
obl

ten
met
alte
tute

Penin Kein
atet t
4. ſun
imia.
zunia Clat
mimi den
hetn min
ille
tur
ſeg
nin no
if. eſt
luuſatiy⸗ en
r dere Iln
ulnce, gui
li
ef
lin
dlu⸗
60
ſok
001
Pr.
luidet. ſus
U1
cre
Pn
tuc
Ch

De

4
I
ndnrt
Irl 4
, N.
ban,

n in
Nnn.
ſung
nein il
eurer

lun d
VNlbenti
eih
d
on DH
Denm Uur
cl

Unajell
gelugget,
Cenoaltul
ieir⸗
eni r
“
Gurkuir.
lonnkt⸗
m. N
bent, r.
ni
knon
Urut.

Stromatum

& diſciplna Domini aperit aures meag. Dorſum

4. quando oporteat Loqui. Ut intelligas non mi-

Corecio Dus Silentio quàm Verbo lapſos juvari, ſæpiuſ-
epperzana, que diſſimulatione Superioris, quàm acri re-
prehenſione, Corrigi Delinquentes. Aptus is
haberi debet Peccatorum converſioni, qui tam
Loqui noverit quàm Silere: iſque eruditâ
Lingud pollere dicetur, non cui plurima
ſuppetunt Verba ad eloquendum, ſed qui
erumpentem Sermonem intra labia inhibere
ſciverit, opportunè Lapſum moniturus. Quam-
uàm non Lapſum Scriptura memorat, ſed Laſ-
ſlun ut ſciam ſuſtentare eum, qui Laſſus eſt,
verbo. Laſſitudo eſt ex nimio curſu, nimiôque
labore, quem putas lapſum præ Mollitie. Non
delicatus, ſed defatigatus eſt diuturnâ Legis
obſervantiã, quem paras opprimere. Suſten-
tandum Verbo, non Pœnis obruendum, cla-
mat Propheta. Suſtentabis autem, ſi uno aut
altero perlevi verbo levare cures languorem
ejus, abſtineâſque verbosà dogmatum acerbi-
tate: ut ſciam ſuſtentare, qui Laſſus eſt, Ver-
Euge bo. Et fortè ideò apertam ſibi à Domino Au-

1

e, rem Iſaias dicit, ut Laſſi excuſationes excipiat,
audiat ut cauſam Jacentis audiat, ut perhumaniter
eo. ſuam illum excuſantem Laſſitudinem non reji-
conſcientia .

apcienda Ciat. Dominus Deus aperuit mibi Aurem. Equi-

Superioni dem in Evangelio Cæcum luto illitum illu-
*. minavit: quod fortè cum Iſaia præſtitit. Nam
ille ſcit ſublevare Jacentem: illi auris aperi-
tur, qui ſe luteum meminit, qui humanæ
fragilitatis non oblitus diſcit compati luto,
Correstio non lutum calcare. Illud præterea notandum
mitn. eſt èêx Matthæo, ſurdo, mutôque Dominum
äl antè aures aperuiſſe, & poſtea linguæ vincu-
nes veræ lum ſolviſſe; ingenti documento eorum,

sudienda, qui falsè credunt, Lapſos correctione ſtimu-
lari, eum magis eos Deus audiri velit, & vix uno
verbo leviter pungi; cum audiendi prius ſint, quos
linguæ gladio confodi oportere decernis. Con-
cludamus: & Patiendo prædices, & Audien-
do corrigas. Aures tibi Deus aperuit, non
ſowit Linguam, dùm ageretur de erigendo,
confirmandéve Lafſſo. Sic humaniſſimus parens
prodigum Filium nen increpuit, ſed tacitus
Luc.1g. 1. ſuam perorantem fugam audivit. Pater pecca-
vi in cœllum. Sic Magdalenæ lacrymæ ſine in-
crepatione audiuntur. Is porrò qui muſſitavit,
Phariſæus fuit, indignus Evangelicà manſue-
tudine. Sic lapſum Petrum in uno oculorum
Chriſtus erexit.

Dorſum meum poſui ad flagella, & fa-
ciem meam non averti à confuſione
ſputorum. Verſ. 6.
Ex Verſ. S. Hieron. ep. 5I.

Faweæ cis⸗

Non ſatis eſt flagella perferre; ultrò oppe-

tenda ſunt: ideò enim poſuit ipſemet dorſum
ad flagra. Verùm cur dorſum ponit, & fa-
ciem non ponit, ſed tantùm non avertit à
Confſuſione? Nimirùm privata flagella, quæ
nmu latent in humeris, optari debent: quæ verô
seaſio. vVulnera perferuntur in vultu, quia Honorem
llaur. lædunt publicum, & Religionis ſamam deco-
lorant, ſuſtineri debent ingeſta, non provoca-
ri ut infligantur. .

Mortifßira.

vionmes ſetis.

‚Lib. NVI.

meum dedi ad fagella, & genas meas ad alapas.
Latſe la. Idem igitur eſt Lingua erudita, & Lingua Diſ-
As erigen. ciplinæ "idemn ſcire Laſſum ſuſtentare, & ſcire,

269

ominus Deus auxiliator meus, ides

non ſum oonſuſus. Verlſ. 7.

Inſipienter proindè tibi vertis prudentiæ Dipdensa
pudorem, probrémque effugiſſe, cuùm id to- .
tum ab Iſaia Deo tribuatur. Non quia ſa- ”M
Piens, non quòd potens, ideò non confuſus; ceſitæs.
ſed quòd Dominus Deus auxiliator ejus, ideò
confuſus non eſt. Quam ſapienter tali edoctus
experimento totum ſe Divinæ protectioni com-
mittit, dum ait: Ides poſui faciem meam ut
petram duriſſimam, & ſcio quia non confundar.
Quis enim rubor in ſilice? Erubeſcet is magis,
qui cum Domini famulum evertere ſtudet, in
lapidem commutatum miratur.

Eece omnes quaſi veſtimentum conterén-
tur; tinea comedet eos. Verſ. 9.

Veſtis es? què magis exponeris ad pom- piegzzas
pam, eòô citiùs conſumeris. Aulicos monet noxia.
Propheta, ne nimiùm optent à Regibus circum-
ferri: non enim Principem ornabis ſine jactura: Talemta
dùm ab ommibus contrectaris facilius vileſcis: g,.
uſu enim veſtimentum atteritur, honoribus
Ambitioſi dehoneſtantur. Illud prætereà nota: Anla dam-=
Aulicos conterendos ut veſtem, & nihilo minus 7".,
detritos uſu, eſui futuros tineis. Splendidè ſa- Tegzaenia.
nè conſumereris, ſi diutin geſtatiône peri- Aulies
res, dum Principum ornatui ſubſervis. Sed, ſ, 5
heu te miſerum, diuturnius licèt uſui fueris, non pro-
pabulum tandem eris tinearurn. Non in mini- vcott, me.
ſterio, & dignitate morieris, ſed inviſus Prin. Jissss, u.
cipi reponêris in veſtiarium, ubi diſrumparis tier.
invidiàâ. Ecce omnes, quaſi veſtimentum, con- Rea
terentur. Ita eſt, ſed audi: Tinea comedet eos. Belise;
Ignotus, & inglorius expirabis, imò lacerabe- 75, Iuber-
ris, qui non ſolùm purpuratus es inter Prima- ers iras
rios, ſed Regis purpura, & ornamentum ezaanca.
cenſeris.

Qui ambulavit in tenebris, & non eſt
lumen ei, ſperet in nomine Domini, &
innitatur ſuper Deum ſuum. Verſ. 10.

Si jam ambulavit in tenebris, ut quid Deo Confeden:ia
debet inniti? Ambulaturus, cui inhæreret, in Deum.
advocandus erat, non autem, emenſo in tene-
bris itinere, manus præbenda Deo eſt. Tum,
ſi ambulavit in tenebris, quomodò ei lumen
oriri poterat? Qui ambulavit in tenebris, & non
eſt Ijumen ei: ac ſi lumen affulgere quandoque
poſſet decurrenti in tenebris. Rurſus in um-
bris cæcutiens, qui Deum inveniat, cui inni-
tatur? Equidem ſubobſcura hæc de tenebris
Prophetæ ſententia eſt. Fortè inniti debet ſu- Tibulat;
per Deum, quicunque ambulavit in umbris, eæ tanens
lucéque privatus eſt, quòd Deus juxta ſit iis, Peur hs
qui tribulato ſunt corde, quédque cum ipſo".

Larſ, opti

ſit in tribulatione Deus totius conſolationis, cpriue

qui conſolatur nos in omni tribulatione no- ubi basi-
ſtra. Undè etiamſi umbris cingaris inter preſ- es.
ſuräas, ità tamen Deo vallaris, & fulciris, ut
cæcutiens etiam & palpans non niſi Deum contin-
gere poſſis, aded proximus eſt arumnoſit. Cæci
ambulabant, imò ambulaverant in umbris Diſ-
cipuli pergentes in Emaus; at, dum Deum non
vident, Deum comitem habent, & ductorem.
Planè

Deſelasi.

70 Oliva
Planè juxtà eſt iis, qui tribulato ſunt corge.
Nuſquam Job familiarius cum Deo ſermoes

habuit, quàm in fimeto. David à ſpelurpa
eductus non eſſet, niſi in illis proximæ mortis
ehriſus Parentalibus umbris adfuiſſet Deus, cui in-
guerkane niteretur. Ità Sponſa non aliunde, quàm é de-
ſerto ſpinis, tenebriſque conſito aſcendebat, dum
inniteretur ſuper Dilectum ſuum. De portis ve-
rò mortis iterum non ſe reductum caneret
Pſaltes, niſi inter umbras Domini brachium
præſiò eſſet. Rurſus, qui ambulavit in tene-
bris, innitatur ſuper Deum ſuum. Nam per
adverſa pervenitur ad Deum. Vel quèòd is, qui
pervigil tenebrarum, quietiſve tempus in via
Domini conficienda conſumpſit, non alio ex-
cipiendus ſinu ſit, quam Divino. Fatigatus
enim intempeſtivo itinere in Chriſto conquieſ-
cet: non enim Domini pectus deerit illi, qui
rudem adhuc ætatem non in pluma traduxe-
Mlorun rit, ſed, ſequendo Jeſum, pueritiæ annos
saucatio. detriverit. Ideò enim Apoſtolorum junior ſupra
pectus Domini in cœna recubuit; ut, qui non
dormivit in Nocte, recubaret in Sole. Porrèô
Joannem præ cæteris decurriſſe, ex eo vel ma-
ximè colligo, quòd defatigatus, & in cœna re-
Is Pyſola. cubuit, & in horto, & tamen ubique excubiæ
en opportunæ forent amovendis Apoſtatæ prodi-
tepeſe’s. toris inſidiis. Verùm ille ſuper Deum ſuum
innittur, qui in tenebris ambulavit, hoc eſt,
qui in Tribulatione profecit, qui ab Adverſis
retardatus non eſt, qui non exorbitavit præ
Anguſtiis ab anguſta Via, cui pro ſtimulo
ad currendum & tenebræ fuere Calamita-
tum, & vincula Legis. Non ideò arreptum
iter deſeruerunt Apoſtoli Emaus, quòͤd mœ-
ſtitià obruerentur; & ideò prope ſe Dominum
meruerunt, dùm triſtes indictum iter ab-
ſolvunt. Petrus longè itaà à Domino poſitus,
ut à nemine agnoſceretur, ubi mergi cœpit,
Chriſtum ſibi proximum ſenſit, non quòd ipſe
ad eum jam fortaſſe perveniſſet, ſed quòd
Dominus juxtà ſit iis, qui in Tenebris, Flu-
ctibúſque aliquantulùm proceſſerint. Itaque
inniti ſuper eum potuit, ad quem ſemotum per
undas feſtinabat.

Dropol ta
yetine da
in Ti bis;
lasione.

Ecce omnes vos accendentes ignem, ac-
oinéti flammis: ambulate in lumine
ignis veſtri. Verſ. 11.

Zelus ani. Nemo ignem accendit, niſi ut ardeat. Un-
marum

prins vacet da non eructat flammas; nec proximi ad eo-
Rr rum verba incaleſcent, quorum Cor friget.

n, * Sanctus Hieronymus hic: Ergo, inquit, qui
Pe caor accincti ſunt flammis, atque circumdati, & ſibi

Faber pœna incendium roboraverunt, provocantur ad ſalu-
Pai,laiy tem, & dicitur ad eos? Ambulate in lumine ignis
etiam ob veſtri, & in flammis, quas ſuccendiſtis: ut in
e, penis atque ſuppliciis diſcant Dei potentiam,
Deum. & redeant ad Salutem. Habes ex Hierony-
mo ſibi quemque Peccantium rogum confla-
re, ſuique incendii fomitem eſſe: Deum verò
incendium in calcaria convertere, ut ſaltem
urgentibus poœnis redeant ad Cor, & refrige-
rio Crucis recreentur. Felix pœna, ſi ad me-
liora compellit.

De manu mea factum eſt hoc vobis: in
doloribus dormietis. Verſ. I1.

Suâ nobis Deus manu conficit de Languo- Oratis im.
ribus Medicinam, quæ delicatè adeò ſerpit bedien:
in viſcera, Amaritiem effundendo, ut ne
ſomnum quidem interpolet. Quid Dolorum parier ten.
apparatum perhorreſcis? Non torqueberis in tiones.
Cruciatu, ſed dormies. Et quidem Job in Le-
ctulo ſuo vix cubans dicebat, quando con- Job.7. 4.
Jurgam, Tu veròô in rumnis molliter re-
quieſces. Joannem Apoſtolum nuſquàm lego Veititas
dormiviſſe, niſi Magiſtri amantiſſimi impen- oai
dente Paſſione. Scilicèt Sponſa, cùm acrius præ "oni rila.
Angore „& Solicitudine vigilabat in corde, tum ns.
ſuaviùs dormiebat. Ego dormio, & cor meum Cant
vigilat. Chriſtum vix graviori demerſum ſopo- olec,
re ſcio, quàm cùm Navicula aſſilientium un- ² eo.
darum vorticibus ſorbebatur. Petrum in vincu-
lis quis neſcit, vix Angelo excitante, experre- vel /s.
ctum? Undè non immeritò Job dolorem ſom- Senia⸗
ni conciliatorem eſſe optimè conſcius, non in clemens.
Viola, non in Purpura, non in Pluma, ſed Triznteri
in Tenebris, inquit, Rravi lectulum meum; Jabenz n.
ibi dulciſſimam capturus Quietem, ubi Poœ. Pex crdi
narum umbræ inhorreſcerent. Crede mihi, neineges
in Doloribus dormies, qui in Felicitate jacta- atione.

ris. Crucem tibi ſternas, Pœnas amplectere, onſolat io.

— . :.. nei Dei.
ſuppone pro cervicali Cilicium, appone pro Pati pre

culcitra Saccum, nec eſt quòd de ſomni tran- dige

.11: . Mort RKca-⸗
quillitate verearis. i0 Aulcit⸗

E X CA P. LI.
ISAIE.

Attendite ad petram undè eciſi eſtis,
& ad cavernam loci, de qua præ-
ciſi eſtis. Attendite ad Abraham
patrem veſtrum, & ad Saram,
quæ peperit vos: quia unum voca-
vi eum, & benedixi eum, & mul-
tiplicavi eum. Conſolabitur ergo Do-
minus Sion, & conſolabitur omnes
ruinas ejus. Verſ. 2. 3.

Sanctus Hieronymus hic: Hoc conſiderate, Fii.
quòd, cùm unus eſſet centum annorum, & ſte-
rilem haberet uxorem, multiplicaverim Filios Lapf’ ,
ejus, quaſi ſtellas Cæli, ità ut numerum vin- deſereet,
ceret multitudo. NRi ergo de uno bomine tanta uleti-
Populorum nata ſunt millia, quid mihi grande & Puſe.
eſt, ut inſtaurem ruinas Nion „ & deſerta ejus en .
mutem in paradiſum * Nolite timere puſillus nacent⸗
grex, & recordemini, inter ſpinas Lilium flo⸗
rere, emicare è& nubibus Fulgura;, opprinmu
Semina, ut vireant, Terram aratro proſcindi,
ut germinet. Unius Chriſti ſoboles eſt Chri-
ſtianus Orbis, & quidem tum maximè Eccleſiæ
Vita propagari cœpit, cùm Spiritus oris noſtri in
Cruce emiſit ſpiritum. Quis inſectantium mi-
nas, terrorémque pertimelcet, ſi meminerit, per⸗
paucis Apoſtolis Eccleſiam ſatam, eorumdem ner
ce adoleviſſe? Everſa procul dubio videbatur

Religio, cùm Petrus inverſo capite moriebatur.
At

u
tun
a
l81
co
Ut
e;
lem
occl
nis
ſern
cibr
d
Gor⸗
nidi voe
er n
leufg Cunm
1, hotn
ui!
Vide
Gide
gt
ſiræ
cven
eſt,
lhiſu, ſhl,
dici
Prel
pili
cebe
bus
ſet
mur
Ver
Ex
dire
nobi
Opin
ſum
es,

led

nis

rleni⸗

— —

S

At fundamentum jactum tum eſt futuri im-
perii, quod conſecuta poſteritas ſatis admirari
non potuit. Grana tritici nos dictos ſciamus in
Evangelio, quæ diuturniùs ſervata putreſcunt,

tumulantur in glebis, erumpunt in ſegetem
ampliorem, neſcio quo modo, effloreſcente il-
lis in tumulo vitàa. Hac fortè de cauſa Stellis
conferre Deo placuit Abrabæ Filios, quèd;,
ut illæ in Tenebris lucent, tenebreſcunt in So-
le; ità hi non niſi in occaſu felicitatis ſplendo-
rem ſuum expandunt. Nam & Gratulantium
occurſus, Agrorum poſleſſionem, Pharao-
nis benevolentiam, Joſephi imperium dura
ſervitus conſecuta eſt; ſervitutem verò & lu-
dibria, verberâque excepit deprædatio E.-

Lnd. gypti, naufragium Pharaonis, Manna, Vi-
ari⸗ oria, Terra lactis & mellis. Davidem
n Viata . . .
mmier saaεα. Juoque gratioſum fuiſſe novimus Jonathæ,

les erubeſ-- Cùm à Saüle expeteretur ad mortém. Ab illo
sar. potiſſimùm diligitur, & Regiæ iræ ſubducitur,
cui Regni hæreditas eripiebatur. Qui unus Da-
videm execrari debuit, imperii ſibi debiti can-
didatum, is animam ſuam illius animæ con-
glutinatam faſſus eſt. Quare Felicitatis no-
ſiræ nullum tam fauſtum omen credamus,
quàm rabiem Sævientium. Hæc enim petra
eſt, undé exciſi ſumus, quicunque JESU
Mertißca militiæ ſub Ignatio dedimus nomen. Neque
tienis odine mmy ſterio caret, quèòd ex Petra præciſos nos
dicit Iſaias. Lapides enim tunſionibus &
preſſuris expoliuntur. Agreſtis Adamas eſt,
* niſi ferrum patiatur & vulnera. Contuſioni
debet ornatum ſuum; & Marmor Sectioni-
bus creſcit ad Faſtigia ædificiorum. Potuiſ-
ſet quidem Propheta monere, ut recordare-
H mur Oleæ, unde floruiſſe nos Apoſtolus docet;
verùm delicatiùs nobiſcum actum putaremus.
Ex Petra maluit nos eſſe, ut Mollitiem ſaſti-
diret, quiſquis originis ſuæ recordaretur; ut
nobis ornamenta addi oportere per Supplicia
opinaremur, & Scalpra. Quòd ſi Silice nati
ſumus, quid Plumas expetimus? Delicatus
es, qui exciſus & Rupe aſperiorem lamentaris
Lectulum, quòd non inſternatur convectis la-
nis ex Africa.

Delicati .

i⸗
guſt

1 ,1

Men
Gn,
Nn r.
En Et ponet deſertum ejus quaſi delicias, &
Jolitudinem ejus quaſi hortum Domi-
ionn ni: gaudium & lætitia invenietur in
ea, azarun aötio, & vox laudis.
Verl. 3.
Are;
en Immediatè antequàm tantam ubertatem ſpon-
deret, præmiſerat: Conſolabitur ergo Domi-
nus Nion, & conſolabitur omnes ruinas ejus.
converſo, Inſtaurandæ ergo Sionis hæc maximè initur
S, erore- ratio, ut Deſertum & Solitudo quibuſdam
CGlà, & quaſi Dehiciis conſerantur. Quare ruinæ Reli-
Diraat gionis & Fidei refici non poſſunt, niſi amore
.“Sohlitudinis, niſi incolatu Eremi, niſi ſeceſſu à
Turbis; quæ ut facilius præſtari poſſint, Dul-
cedine quadam à Domino perſpergi ſolent.
Optas cordis Deſolationem reſtaurare? Ere-
mum cole, ut Paradiſum, intra Cor tuum: au-
Cenſola- di, quid loquatur Dominus in Solitudine ad au-
tione, Dei res Mentis tuæ? Et quidem Deſertum in De-
cui dentur. icĩas vertetur, & Solitudo convertetur in Hor-
Orarioni tum, non autem Forum „ non Aula „non Pa-
ene. tria domus. Ibi deliciis Dei perfruêéris, ubi
procul à pompis, inter Sylvarum umbras tibi

Stromatum, L. jb. XVI.

quæ putreſcentia inter viſcera terræ, duàm

37
i vives. Porro lætitia & gaudium eſt quidem 1cahieve⸗
iſt Deſerto, ſed mimimè obvium & in promptu; Te abi.
latet inter Mortificationis apparatum, quæren-
i ſcrutantique paratum. Et læiitia invenietur isisn
in ea. Non abeſt à Solitudine Gaudium, ſed ſuave.
Deſidem fugit; indagatorem ſuum Lætitia mu-
neratur,; & velut Gemma effoſſione poſſide- ree.
tur. Suam proindè mœrentes Religiofi ſocçor- ccſeat.
diam incuſent; ſi contabeſcunt in Luctu; nam
Lætitia non procul eſt, dummodò inquiratur.
Audiamus tranſlationem LXX. Er conſolatus
Jum omnia deſerta ejus quaſi paradiſum, & ea,
quæ ad occidentem ſunt, quaſi parzdiſum Do-
mini: exultationem & lætitiam invenient in ea,
confeſionem & vocem laudis. Quæſo vos, cur Mortis
Peculiari curà ea, quæ ad Occidentem vergunt mec tar i
non ſolum, ut Paradiſus, ſed ut Paradiſus d gtut-
Domini ponantur? cùm ad Orientem aptiùs tnalet:
collocari certum ſit hortos, ut floreant. Neque SS
enim terreſtris primorum Parentum paradilus fiurs er-
naſcentem Solem declinabat, ad Occaſum tendetur.
converſus. Scilicèt illæ florent Mentes, vi-
rent illorum Corda, quorum Oculi non orien-
tem ſpectam Felicitatis, ſed occaſum Mortis
contemplantur. Florebis, & flores fructus ex-
cipient, ſi te ſpectes moriturum. Ideo fortè in
terreſtri Paradiſo crimen adolevit & ſtelus,
quòd Orientem ſpectabat. Ad Occaſum con-
vertatur Terra, & pro tribulis roſas dabit. Si
ad occidentem Mortis, inquies, ſita Eremus eſt,
quo modo Lætitiam & Exultationem invenient
in ea? Quid Exultationi cum Funere? Imo Moriifea.
. tio i ſa
ideò ſubeuntes Deſerta Exultationem in Soli me; in Ka⸗
tudine reperient, quia eam neglectam non cu- ligione.
rant, ſed calcant Religioſi Accolæ, qui Occi-
dentem contuentur. Non inveniretur ibi Læ-
titia, ſi magni haberetur; veruùm dùm omnes
qui Solitudinem incolunt, Fletuum avidiores
quam Gaudi ſunt, non mirum ſi Lætitia ve-
luti humi neglecta adeunti ſit præſtöy. Non
ita in Aulis & domibus contingit Sæcularium,
ubi, omnibus Gaudia rapientibus, non niſi
Querimoniæ & Luctus reionant. In Eremo
lacrymas unuſquiſque prædatur & ſpinas; ideò
inibi reperias Exultationem, Riſum, & Flo-
res: contraà, in domibus Regum, dum quiſ-
que Lætitiam & Felicitatem ſibi ſeponit,
unus ſupereſſe poteſt præ foribus, & in atrio
Dolor & Luctus, pro nihilo æſtimatus &
exoſus. Exultationem igitur & Lætitiam inve-
nient in ea. Quòd Lætis abſtineat, horreât-
que Felicia, qui contemplatione Mortis oc-
cupatur. Abſtergunt enim, uti Deus, Re-
ligioſi lacrymas, eas ſibi undique coacerva-
tas, ſuum interpretati theſaurum Dolorem Kales aſe
& Poœnas; cùm interim ad pedes Apoſtolo- Zki,
rum jacére Aurum patiantur. Convenias Diſ-
cipulorum cœtum; facilius ibi Opes humi
ſqualere reperies, quam Vincula: hæc enim
Paulus amplectitur, illas Petrus proculcat.
Quod de Opibus dixi, de animi Relaxatione;
de Somno, de Delicis dictum credas: hæc
enim inter Religioſos vix reperies, qui Vo-
luptatem etiam obviam averfantur, & negli=
gunt, cùm nemo eorum Crucem, Tormen-
ta, Supplicia non avidiſſimè rapiat.

Attendite

–

37 2 Oliva

Attendite ad me Popule meus, & T**
bus mea me audite, quia Pex à e
eaiet. Verſ. J.

Legiſlatorem hunc imitarentur vellem qui-

Superioris 1tar
eximpla. cumque exleges ſe falsò jactitant, quòd Le-
gibus præſint, quòd inſtituta Majorum ſervari
cogant, quòd cæteris vivendi Præcepta præ-
ſcribant. Diſſimiles planè huic Legiſlatori hi
Rccleſiafti- ſunt. Is enim à ſe exituram profitetur legem,
ei decrer quam operibus rebuſque geſtis, non ſcripto

gnaene, verbque conſtituet. Quia Lex à me exiet:
pio ſuéje. id eſt, quam vobis præſcribere vitæ normam
AHα. contendo, ea in me eſt, ideéôque meo exem-
plo illam firmabo, ex méque proficiſce-
tur, quæ promanabit ad vos. Undè non imme-
ritò legem evulgaturus monuerat, ut ad ſe at-
tenderent, sicque audirent non tam ardua im-
perantem, quàm exequentem. Attendite ad
me Popule meus, & Tribus mea me audite.
Priùs oculos ad intuendum exemplar, quam au-
res ad excipienda mandata, provocavit. Et ſa-
nè cùm futurum eſſet, ut ab illo prodiret lex,
illum meritòô attendere oportebat. Quod cla-
riuùs etiam ex tranfſlatione LXX. colligitur;,
ubi ſic legimus: Keges ad me attendite, quia
Con:io ex Lex d me egredietur. Non enim lex Regibus
co/ de. ſcribi poterat, niſi ea, quam exemplis reciè fa-
Gtorum evulgaſſet. Fruſtra ergo ſibi blandiun-
tur de cuſtodia Legum Paſtores ii, ex quibus
perv'rla- on lex, ſed vanitas, ſed violatio mandato-
tere non rum erumpit. Ex te exeat lex, non ex libris,
potet. vel labiis tuis. Nota illud Egredietur. Non
affectat emittetur, ſed per ſe exibit. Ubi-
enim Virtus eſt, indè fluunt Exempla, ea licet
non oſtentes.

Prope eſt Juſtus meus, egreſſus eſt Sal-
vator meus, & brachia mea populos
judicabunt. Verſ. 5. .

Vex operui.

Dei miſe- Quos apparitores Judicii ſui Propheta præ-
ricordia. miſit! Pro Fiſci Procuratore Salvator, pro
Acchſatore Juſtus aſſidebunt. Quid mirum ſi
ejuſinodi conſtituto judicio, pro eo quod nos
superio. legimus, Et brachia mea Populos judicabunt,
rum viſua Septuaginta legant: Et in brachio meo gentes
, i, ſperabunt. Quid enim deſperandum, ubi, Ju-
mitis. ſtitid & Salute præſidentibus, dicitur cauſa?
ee Nota etiam, judicem hunc prope ſe retinere
riore. Juſtitiam, Salutem veròô emittere ad indagatio-
nem cauſæ. Quod ita vertunt LXX. Appro-
pinquat citò J¶uſtitia mea, & egredietur ſicut Lux
Salutare meum, & in brachio meo gentes ſpera-
bunt. Athenienſes judicabant in tenebris: At hic
procurandæ indagationi delictorum Salus præ-
ficitaur ut Lux, nimirùm, quæ clara tantùm, ſeu
manifeſta referat ad Juſtitiam. Idque eveniret;
ſi non reorum bonis inimica Cupiditas cauſam
cognoſceret, ſed ſalutis publicæ patrona Cle-
Fiſeus ſft mentia. Itaà tamen temperari velim quitatem
cautus.
Judexva- tia. Idque cauſæ eſſe puto;, quòôd Juſtitia ap-
pax. propinquat, & Salutare, tanquam Lux, foras
egreditur, quò liberior dicatur ſententia ſine
luce, quæ reorum opes potentiämve oſtentet,
quibus inflecti non rarò ſolet ad blanditias cor-
rupta Judicum Severitas. Indé quoque do-
cCemur, quòd non Digiti, non Manus, non
Tuſtitia. Labia, ſed Brachia Populos judicabunt; quæ

Clementiâ, ut nihil tamen remittatur de Juſti-

quæ ferientem ſonant, non indulgentem. Non Severitas
enim ſcripta proferuntur ex Brachis, ſed cc- .
des & vulnera. Et Brachia mea Populos ju-
dicabunt. Illud Superiores meminerint perve-
lim, omnem omninò exuendam eſle humanio-
ris animi mollitudinem, alioquin licèt aurei
Zelo, & Diſciplina ferrei, & ærei Conſtantia,
ſi vel tantillum Luti retineant, Lapilli ictu
Virtutum harum ſoliditatem omnem eliſam in-
dolebunt. Audi quod ſequitur: Me inſulæ ex- Suberior

pectabunt „ & Brachium meum ſuſtinebunt. Op- audia. Ex.

. 27 . uſationes.
preſſi ſcilicèt, & potentium undis circumdati, Hacte

dùm convenire Judicem nequeunt, à Judice Rex &
conveniri conſueverunt: qui, ſi rectus eſt, Vudex non
non modò accedentibus jus dicet, ſed diſſitis Slu, e
quoque gladium tranſmittet, curabitque, ut ⸗deant oß⸗
ſupernatet undis ferrum, quod uni tantum Pro-'Uu

phetarum evénit, & Oceano neglecto, quo

aurum & opes conduntur, tranabit fluctus, ne

fluctuet Innocentia. Me inſulæ expectabunt.
Ergo non ſolùm accedentes auſcultat, ſed re-
motos interrogat, & adit.

Siout veſtimentum, ſic comedet eos ver-
mis, & ſicut lanam, ſie devorabit eos
tinen. Verſ. 8.

Plerique à procuranda Animarum ſalute Zelus ani.
avertuntur, quòd ſibi metuant, timeântque, aczen
ne duùm cæteris conſulunt, jacturam ſuæ ani-Huase
mæ patiantur. Erras: Veſtis es, quæ devo-
raberis à tineis, non cùm exponéris ad uſum,
ſed cùm ad cuſtodiam reponêris. Suus innaſci-
tur vermis panno, dùm aflervatur; cui præ-
clarum fuerat magis deteri, dum ornat, quàm
lacerari, dùm otiatur. Hieronym. in Epitaphio
Paulæ legit, comédit & devoravit. Ut ſcias In- Invidi.
vidos & Obloquentes non Juſtos conſumere,
ſed ab iniquitate conſumi; damnumque ſu-
ſtinere, dùm parant.

Conſurge, conſurge, induere fortitudi-
ne, brachium Domini: conj urge ſiout
in diebus antiquis, in generationibus
ſæculorum. Verſ. 9.

Septuaginta: Exurge, Exurge Jeruſalem,
& induere fortitudine brachii tui. Exurge ſicut
in principio diei, Eicut generatio ſempiterna.
Planè ſi à Propheta diceretur, Exurge, Jeru-
ſalem, & armare, facili negotio oraculi in-
volucra reducerentur: at cùm ait; Exurge &
induere fortitudine brachii tui;, nonnihil no-
bis quæſtionis facit. Quis enim fortitudinem
Prachii ſui aut deponit unquam, aut reſumit 2
Num oſſibus & nervis, quemadmodum veſti-

Tepidisas.

bus, exuimur, quibus iterum induamur? Equi-
dem quod inſtar portenti foret in corpore, quo-
tidiè evenire in animis fatendum eſt. Toties pigilar
nudamur fortitudine brachii noſtri, quoties gam.
languore correpti dormitamus. Idcirco ſurgen-
dum nobis ait, ut noſtra nobis reddatur virtus
& fortitudo. Exurge, & induere fortitudine
brachii tui. Fædè proindeé ſpoliari te ſcito ro-
bore, quùm in ſomnum otiumve reſolveris.
Samfſoni jacenti detracta non veſtis, ſed for-
titudo eſt; quique ferocire conſuevit ſtans,
ut jacuit à Foœmina victus elanguit. Verum
quomodò ſurgendum eſt Tibi, ne robore deſti- moeht
tutus illudaris ab hoſte? Conſurge ſicut in diebus Propoſisde
antir

—

WN. M
Ge
ſul
m
legi
dum
Cnm
ſor⸗
Anu
uimi ut
lim cr
(væ
vei i
Pten
lis .
enim
tem,
trar
ſecll
Gies:
dem
arit
l
huat
rumm
ſem
tiui
Ater
cunt
Nuuſa uen
dhire la,
innu 10n
In
lunah
Mem.
Verd
e⸗
nnn
Nunj
lemea
Nen
titit
biar
das
runße. n
Rzefe. Ne
„ fum
Iniimar Cpil
Au, ſpen
liln
conl
Pren
hem
Uint
inke
dept
Perr
a
En
Vi
ere
ſen
Wn
At
le⸗
ties
rer

antiquis, in generationibus æculorum. Qui ſint hi
Nenovazie dies antiqui, explicant LXX. Exurge ſicut in
. principio diei. Illius ſcilicèt, cům, recédente no-
Cte ſæcularium cupiditatum, dies Domini af-
fulſit: cum, peccatorum depulsà nebulà, Coæ-
lümque Solémque aperuit ambulantibus in
regione umbræ Mortis. Verbo, ita ſurgen-
dum jacenti eſt, quemadmodum exurrexit,
cùm Crucem Domini ſuftulit. Illud enim tem-
poris prin ipium diei fuit, quòd exindè aliquid
animæ profuturum cœptum ſit fieri. Conſurge ſi-
Pocationi; out in diebus antiquis, in generationibus ocua-
Genaftium. ſ,uem. Eis namque diebus, qui & diei Eternæ,
Dies pleni. quæ in atriis Domimi melior eſt ſupra millia,
principium dicitur à Septuaginta, ſæcula ſem-
piterna ſeruntur. Oquam benè dies Converſio-
nis generationes appellatur Sæculorum Parimus
enim per hos dies, ſanctè traductos, Æternita-
tem, ſi credimus Hieronymo & Eucherio. Con-
tra verò dies impiorum Sæcula non generant, ſed

ſæculum malè perdunt: hécque diſcrimen inter

dies impiorum & juſtorum eſt, quòd horum qui-
dem horæ in Dei gloriam extractæ ipſis ſæcula
pariunt terna; illorum verèò in ſceleribus tra-
ducti dies temporarium hoc ſæculum contra-
hunt (non enim dimidiant dies ſuos) & ſæculo-
rum felicitatem ſibi omnino intercludunt. O
dies, feliciter in agro Domini a Cœnobitis diſ-
ſeminati, quibus ſæcula conſeruntur! O dies an-
tiqui, diei principium nuſquàam occaſuræ! O
æternitatis Agricolæ fortunati, quibus adoleſ-
cunt, jacturà breviſſimi temporis, ſæcula ſine
Pprpopofßia tempore IIta ſurgendum cupienti fortitudinem:
ſonbza re. ita priſtina reſumenda animi promptitudo &
ſuminia. robur pectoris eſt, ſi brachium Domini exarma-⸗
ri non vis. Fortes erimus ſi tales erimus, qua-
Ranezati les ſuimus, cum mundanas opes irriſimus. Quæ
veròô fortitudo dierum Converſionis noſtræ,
quæ ſequuntur verba declarant. Numquid Tu
non percuſſiſti ſuperbum ? vulneraſti Draconem?
Numquid non Tu ſiccaſti mare, aquam abyſſi ne-
bementis: qui poſiiſti profundum Maris viam?
Nemo, qui Sæculum fugerit, non hæc præſti-
titit: & draconem proſtravit, & dejecit ſuper-
biam, & ſpei pelagus exhauſit, & patrimonii un-
das effudit, & per delicias calcatas ſibi viam ſtra-
vit ad Crucem. Et ſanè quam ſapienter Religi ſi
& eſixccaſſe dicuntur Mare, & Draconem tan-
tummodò vulneraſſe! Qui enim Chriſti jugum
opum dilapidatione coëmimus, patrimonii &
ſpem & rem prorſus exhauſimus, a qua ni-
hil metuendum ſit nobis: Draconem verò non
confodimus, ſauciavimus: id eſt, irritavimus
ad pugnam inflicto vulnere, non verò op-
preſſimus. Quare formidandum Religioſis ve-
hementius eſt, quòùd Dæmonem non pereme-
rint, & percuſſerint. Cum hoſte confligimus
infenſiſſimo, quem nunquam oblivio capiet ac-
cepti vulneris. Suus illum dolor in noſtram
perniciem exagitat, armaturque ferro à nobis
adacto in ejus viſcera, quo petemur;, niſi quem
ſemel fudimus in acie, in triumpho calcemus.
Viam autem dicimur poſuiſſe Oceanum, quòd
exemplo noſtro docuerimus, iter pandi poſ-
ſe, v'àâmque patêre ex Paterna domo, ex Opum
blandhitis, ex Aulæ vinculis ad Chriſti jugum,
ad Crucem Domini, ad paupertatem Evange-
licam. Revocare poſtremò in memoriam, quo-
ties temtatione vel deſidià concutimur, debe-
remus, & Mare ſiccatum eſſe, & Dæmonem
Ethicæ Comment. Tom. VI.

cirumſpe.
Stio berfe⸗
Stis.

Tiro timeat
aabuc.

Stromatum, Lib. XVI.

ne motalitatem contraxiſſe intueris.

373

non peremptum; ſed ſaucium: ne ſcilicèt ſpe-
reinus in ſicco, utque timeamus à rabido. Fru-
ſtia confidis in Seæculo, ſi Tibi aruit: incon-
ſultè Draconem irrides, ſopitumque credis,
quem plaga excitat ad vindictam. Religioſi er-
go veri, nihil ſperent a Sæculo, omnia formi-
dent à Dæmone. Hic ſaucius, non mortuus eſt.
Mundi verò Oceanus exſiccatus penitùs, non
tranſmiſſus. Affines nec obolum dabunt, quibus
omnia dediſti. Dæmon negabit inducias, cui
& bellum indixiſti, & caput vulneraſti.

Revertentur & venient in Son laudan-
tes, & lætitia ſempiterna ſuper capita
eorum. Verſ. 11.

Pullulabit redeuntibus in Sion lætitia, ſed 1ana
ſuper eorum caput conſidebit. Juſtorum enim vera.
lætitia capitis eſt, non ſenſuum. Ea lætitia eſt.
quæ reliquas corporis ſedes dedignata ſo- Vetigtd
lium collocavit in mente, non rationis frono
coërcenda, at tanquàm Regina imperatura c,ſolatio-
turbæ reliquarum affectionum. nes Del.

Quis Tu, ut timueris ab homine mor-
tali, & à filio hominis, qui qua-
ſi fœnum ità areſcet! Et oblirus es
Dei jactoris tui, qui tetendit cœlos,
& jſandavit terram, & Jormidaſti
Jugiter totâ die à jacie furoris ejus,
qui te tribulabat, & paraverat ad
Perdendum. Ubi nunc eſt furor tribu-
lantis! Verſ. 12. 13.

Humanos è& corde noſtro depellit timores ,manz
Deus, quòd muliebrem imbecillitatem refe- siwores,
rat, à perituro homine ſibi metuere. Duo obi-

ter noto. Primum, non mortalem ſolùm dici,
quem horremus, Hominem, ſed hominis quo-

que Filium; ut, cùm fragilitatem generis in-
tellexeris, contemptui habere incipias, nec
eum æſtimes Immortalem, quem ab origi-
Secun Falies: non
dum, Fœno comparari Potentes, quòd ejuſ ſube biam.
dem Solis calore, quo viret, exſiccetur, quô-
que ſolicitius a Lucis oculo cuſtoditur, eè r wi⸗
fragiliùs pereat. Vivum ſanè Aulicorum exem-
plar, qui velud fonum, ſi nimiùm a Princi-
pe foventur, cadunt: vel ſi diutius virent, pa-
bulum ſunt jumentorum, eorum famam de-
cerpentium. Quare non immeritò lubricum
Aulæ culmen appellatum eſt, quòd eodem ra-
dio, quo flores, areſcis; quédque vel pereun-
dum ſit tibi exſiccato, vel florenti effugium

non ſit à morſibus vulgi. Quid nunc ab his for-

midandum eſt nobis, quorum introitus in
mundum à Mortali eſt, exitúſque non diſſimi-
lis Fœno? Si foœnum Potentes ſunt, paſcere
magis, quam nocere poſſunt. Fœnum ſunt;
quod calcanti pro ſtrato eſt Illud autem, quod
nobis à Domino objicitur, nonnihil negotii
faceſſit. Formidaſti, inquit, jugiter totâ die
à facie furoris ejus, qui te tribulabat. Ergéne
vanus metus, ſi concutientem & opprimentem
horreamus? Non oppreſſurum, ſed oppreſſo-
Ii rem

374

rem timmimus? Didicit inter ærumnas time-
rem, qth nec præproperus haberi poteſt, etialn
Semupnloſi. ante calamitates? Verba expendi debent dill-
gentias. Eo duntaxat nomine arguimur, quòèd
non ab Ira, ſed à Facie tribulantis proſtrati
ſumus. Timebas, LXX. legunt, ſemper cun-
tie diebus faciem furoris tribulantis te. Immo-
dico timore pavidus eſt, quiſquis ſolo fero-
cientis apparatu ſauciatur; Leporis eſt latra-
tum fugere, velut morſum. Quèòd autem fa-
ciem duntaxat horruerit tribulantis, indè doce-
mur, quèd ubi nos legimus, quaſi fFœnum ità
agreſcent: vertunt LXX. Quaſi fænum arefalbti
ſunt. Quid igitur mali intentari poterat ab
arente, imò & arefacto jam Fono? Næ
ille mortem inferre poterat, quam veriùs ſu-
ſtinebat?

Humani
timores.

Ego autem ſum Dominus Deus tuus,
qui conturbo mare, & intumeſcunt

Rubctus ejus. Verſ. 15.

Tribulatio

2 Tempeſtas fuit, quam Celſitudinem inter-
& Deo eſt.

7 e*GH Pretabamur: quatitur enim Mare, cùm intu-
,0o Dei. . . .
H mine, Meſcit. Ut Æquor, ità Mundus, fuctus ſuos,
7en re hoc eſt, homines non niſi ruituros elevat-
i, quia à 7 6 .
Der Da Concuſſiòque eſt „quæ pleriſque Felicitas ap-
aà paret. Et Aqua, cùm ebullit, igne torquetur,
Proce Et Mare turgidum Commotio ſuſtollit: homi-
néſque non tranquillitas evehit, ſed Tempe-

orinntur.
Felicitas
ſtas.

n0Ni

ln umbra manuùs meæ protexi te.

Verſ. 16.

Auliei non Quereris diù ignobilem latére hominem, luci

promo, minmmè expoſitum; ſed in umbra, non ſub
Sstennt Sole, protegeris à manu Domini. Exponitur
Tiilent j

Segi hoſtium telis, quiſquis in lumine collocatur:
ease. . . 4... .
Religioti⸗ Munitus ab inſidiis latet, qui ſub Umbra
wiaasis vi eſt. Quietem Umbra feliciùs accerſit, quam
Hs. Lux; vigilabilique in Sole, qui in Tenebris
dormiebas. At, inquis, Umbra iſthæc tua,
quam laudas, non vacat vulnere; ſiquidem &
inglorius vivo & laceratus omnium ore &
ſcelere. Planè, ſi Umbra eſt manus Domini,
plagas habet, ſiquidem clavis confoſſa: ſed in
Umbra imago tantùm vulnerum eſt, non vul-
nus. Imô tum te credas ſub umbra protegi
manus Chriſti, cùm hæc tibi non flores, ſed
pei curæ Clavos, non luxum, ſed Vulnera, non ſom-
ſe permi- num, ſed Crucem referet. Verùm quemad-
tere. moduùm Umbra manus eſt, ità & vulneris.
Undè delicatus es, ſi nec imaginem vulnera-
tæ pro te dexteræ ſuſtinere potes; deſipiſque,
ſi Umbram fugias vulneris, ut Lucem ſequa-
ris vulnerantem. Ut enim Umbra pro ſcuto
eſt, ità pro gladio Lux dignitatum eſt: flos
ſiquidem omnis caro eſt, cui ab Umbra vi⸗-
ta, à Sole caſus intentatur 3 areſcitque cùm
radiis, lucéque veſtitur.

8*

Oliva

Elevare, elevare, conſurge, Jeruſa-
lem, quæ bibiſti de manu Domini
calicem iræ ejus, uſque ad fundum
calicis Soporis hibiſti, & potaſti uſque
ad fæces. Non eſi, qui ſuſtentent eam
ex omnibus filis, quos genuit. Verſ.

17. 18. —

Non ſemper Correctio excitat, aut ſtimu- anpderie
lat Virga; verùm ſæpe demerguntur in ſopo- in bomini.
rem, quos effuſo calice abſorbes in ira. En WHD
quàm profundè ſtertat, quæ plenum furoris "es Socie.
calicem exhauſerat ! Meritò proindè ait, aſ— tir.
que ad fundum calicis ſoporis bibiſti. Sopor zvapeni
eſt in fundo calicis; quem ſi præguſtaret, vel inun.
temperatè biberet, Vigiliam procul dubio ex nfſlri
eo traheret pro Sopore. Breviter, dormire co- Am diſere-
gimus, queis immodicè iraſcimur; excita-”
mus, quos leniter arguimus. Ità lenis con- Diſereij
tactus Virgæ jacentem excutit, gravis etiam in Mwortt.
ſtantem dejicit. Quamquàm Jeruſalem, quæ Acatione.
dormit, non tam irà inebriata ab Angelo eſt,
quam aliis propinatura furorem uſque ad fæ-
ces ebibit. Quod & ex verbo, Bibiſti, col- clemeniis.
ligitur, & ex filiis indignatione Domini re- Severitas
pletis, ſequens textus apertè indicat, in quo i.
ità habetur. Filii tui projecti ſunt: dormie- INa. 51 10
runt in capite omnium viarum, ſicut orix illa-
queatus : pleni indignatione Domini, inerepa- Correſti
tione Dei tui. Viden' ut pleni indignatione nez
palabundi vagentur, & dormiant. Ejuſmnodi Pide
ex ſeveritate fructus naſcuntur, quæque effu- vigiland.
ſione irarum vigilaturos conſiderat filios, mo-
dò ubique jacèêre lamentatur. Scilicèt onuſti in- Cura ſu.
crepationibus cadunt, & languent. At ubi dor- Parhus.
miunt? In capite omnium viarum. Nimirum cna.
Filii Jeruſalem, qui domi vigilant, in plateis
vagi ſeu profugi obdormiſcunt. Prudentius
intra viſcera domi tuæ tu eos contineres, quos
dignos increpatione duxiſti, quos abs te proji-
cis: ſiquidem eorum ſomnmus in capite viarum
omnibus perſpectus te arguit imprudentiæ,
illis detrahit & verecundiam peccandi, & opi-
nionis famæque dignitatem. Ideò ſapiemtius
Deus immitem Matrem deponere Iræ cali-
cem jubet, ne Filiis ultrà propinet: Ecce,
inquit, tuli de manu tua calicem ſoporis,
fundum calieis indignationis meæ. Idem Yriditas
calix Indignationis ac Somni eſt. Vel quòd ſunmunm
Dei ira quietem nobis conciliet & tran- A ſerzt.
quillitatem; vel quòd per manum hominis, pei.-
imòô mulieris effuſa indignatio ſubjectos non
emendet, ſed ſopiat. Quàm ſuavis eſt, Domi- Nibuluse
ne, calix Indignationis tuæ, quo non tam in nnic.
luctum agimur, quam in placidiſſimæ quietis „ ei⸗
ſoporem ! Rurſus non evacuatus calix eſt, mitis ſit.
uem tamen viſa fuerat ante Jeruſalem exhau- .
ſa. Calix Dei eſt Correptio tranſgreſſoris. Qememi.
At is, ut Dei manu paternè circumlatus ſopo-
rem quietis immittit, cogitque vel Cainos à
meditato crimine quieſcere; ità nobis hoſtiliter
trajectus in guttur prævaricantis ad fugam eum
ac libertatem exſtimulat. Ergo non jactes Iræ
tuæ potionem Divinam eſſe; quæ; ſi caret
Humanitate, Dei profectè non eſt Potio.

Krrupuloße.

Ibid. a2.

EX

Cn/

liſei
,m.
eueni
n ſunm. (ula.
Tfidk mn
Umma. y,
laſium Ari
mini. z in

lunt
“ (ool

Aki in, exbt
.mn,
Cuatie⸗ 4
un Aufs. pel
lnſe Eil⸗
es
Pecati Gon
. .
lie y
alig, Nili
tadi
Ie P.
Is:
opot
Püra
Fide
nem
ihir
llui
tis (
guum
nam
at cur dig
lihgis Mle⸗
Pſi. Lxc
lieu inl
e gie Nluu

1 ſe
Miias ler

in M.

ind Dar ſecce⸗
Ggluen ii
rretit e,
14. kext
e me
Cor,
M
balh. 4
lmii Eu
fiiu. Bece
onte
Vner
lan 3 l
lngte M.
un ſnt a ti
1 pti
ns. n
6. ie 4t
nterm. Min
N Nr
ſuſal

1 ſn

. nr

umrie.

ulit
Atrbilr“
Mur,
3 Ii
Pntes
dhetift
Aeeptr
Mirſun
nſmnlat,
linin
te le
le⸗ ne
u. ,
Nal,
ſalkſ
E n
In hNN
Nun

ſaln A „

nulel 1
Cin
vs in
Kgd.
. er⸗
1) is

KPe

„l

Stromatum, Lib. XVI. 375

EX CA P. LII.
ISA I E.

Conſurge, conſurge, induere fortitu-
dine tuâ, Sion, induere veéſtimen-
tis gloriæ tuæ, Yeruſalem civitas
Sanéki; quæ non adjiiciet ultrà, ut
pertranſeat per te immundus & in-
cireumciſus. Eacutere de pulvere,
conſurge, ſede Jeruſalem: ſolve

vincula colli tui capiiva Filia Sion.

Verli. I. 2.
em. r Tinam nodos prophetiæ nobis Deus exſol-
Vorarioni veret, utl Filiæ Sion detracta ſunt vin-

eneficium. Cula. Breviter plurima perſtringi debent. Pri-
ianati mum: Jacentem Gion, & fortitudine ſpoliatam &
conſiliarũ gloriâ; quæ quidem ornamenta non reſumet, niſi
won koni. ad imperium excitantis ſe Prophetæ expedita
Eren“ conſurgat. Secundum, tantis gloriæ phaleris
Amici im. exutam, quod per eam immundus duntaxat
', sio. Tranſierit. Securam te credis fore, ſi, admiſſo
num cura. Perhumaniter hoſte, vi ferrôque non peteris?

CGreumſpe- Erras; pernicioſus adeò peccati congreſſus eſt,

kte agdeòô truci cum hoſte confligis, ut vel tranſeun-
iemee do nudaturus te ſit & animi robore, & glo-

riæ veſtimentis. Nullus pateat aditus inimico,
Scandaloſt. niſi velis fœdè ſqualere in cinere. Vix per pa-

radilum ierpens irrepſit, cùm ſe nudos erubue-

re parentes noſtri generis & exitii. Vix impu-
rus aſpectus Davidis oculos tranſüt, cùm illicò
oportuit illum innocentiæ veſtem jugi fletu re-
parare. Ancillam ut alloquutus eſt Petrus,
Fidem prodidit. Planè mirum non eſt, ſi om-
nem ſupellectilem Sioni detractam pertranſiens
incircumnciſus diripuit. Tertium, Fortitudinem
affui Gloriæ. Neque enim conſpicuus veſtimen-
tis Gloriæ eſſe poterit, qui Fortitudinis ſa-
gum horruerit: imò induendum;, ante glo-
riam, robur hortatur, ne oſtentatio ſit pompa
Tama cura dignitatis, ſine titulo fortitudinis. Quartum, ex-
plicatu perdifficile, ſcrupulum injicit decurrenti.

Modeſtia . .
ſine Pis Excutere de pulvere, conſurge, ſede Jeruſalem,
iu. inquit. Fruſtrà ſiquidem Jeruſalem mandatur,
Voluptas .. ſ,
carei quie. Ut ſurgat, cui iterum recumbendum ſit. Conſur-
ge, ſede Jeruſalem. Enimveròô ſola quies eſt, à
Felicitas

era Pex PecCatorutn coœno ſurgere: neque enim ſedebat
cordis ex in iniquitatibus Sion, ſed jacebat; quæ, ut ſur-
NRenaratio- rexit, quò preſſa præteritorum ſcelerum one-
du p

ee eß. re membra reficeret, conquieſcit, & ſedet.
Curvabatur antè, quàm ſurgeret, ſub pondere;
poſtquam verò excuſſit crimen, tunc ſedet.
oraio. Quare mirum non eſt, ſi jacenti & oppreſſo,
Erenciefa & ut ſurgat, imperatur, utque ſedeat, edicitur.
Pertttm. Sedere etiam ex S. Gregorio pro otio accipitur

dia. contemplationis. Unde rectè Sion, exſolutura
vincula colli ſui, ſedet: quòd oratione & diu-
tinà meditatione delictorum nos catenis exua-

1e. e2 3. mus. Nede Jeruſalem, ſolve vincula colli tui,
ent atto.

nem fon⸗ Captiva Filia Rion. Quia hæc dicit Dominus:

SF;es- Gratis venundati eſtis, & ſine argento redime-
ratiæ — . O; . . X . 5
cogeran. Mini. Si captiva, quomodò vincula ſolvat?

dum. Nimirum ſuarum cupiditatum mancipium non
Faber qniſ- alià ſiringebatur catenà, quam catenâ ſuæ fer-

que fortu- reæ Voluntatis. Nos nofiræ Libidinis captivi

væ ſu&. Ethicæ Comment. Tom. VI.

ſumus. Liberi erimus à Vinculo, ſi liberi fue-
rimmus à Scelere. Solvat itaque ſe, quæ ſe con-
jecit in vincula, quæque peccando collo catenas
circumdedit, caſta ſit, & in libertatem aſleretur.
Porròô vincula colli potiſſimum dicuntur, quòͤd Ornatus
Mulieri ornamenta pro vinculis ſint. Quæ mo- vnns:
nilia oſtentas in collo, catenæ ſunt. Non au- „ ha pe-
dis Prophetam? Solve vincula colli tui. Capti- lIuptas.
va igitur es, non ornata monilibus. Niſi ſorte
vincula in collo maximè à Propheta notentur; Mortifca-
quòd ut plurimum Gulæ manus demus, à tur- ssoE
piſſimo vitio, cum Adamo, profligati. Quin-
& Filia Sion licèt manibus jam ſoluta & pedi- Gula vi
bus, adhuc ligata collo eſt: quia noviſſimè de vincicur.
appetitu deliciarum triumphamus; nec rarò
immunes à reliqua vitiorum turba, Gulæ vin-
cula non evadimus. Etiam, qui coturnices
oderunt & mella, condiri oleo cicer, & cepas
expetunt ſale perſpergi. Non allia non olera re-
cuſamus, ſed foæderata ſibi agnatis oluſculis.

In =gyptum deſcendit populus meus in
principio, ut colonus eſſet ibi, &
Ahſur abſque ulla cauſa calumniatus
eſt eum. Verſ. 4.

Voluntariè in Eͤgyptum profecti ſunt cum
Jacob Filii Iſrael, ſed primùm ſervitute oppreſſi
ſunt in Pharaone; ſecundò abduchi ſunt ab
Aſſyriis in ſervitutem. Quàm igitur periculi
Plenum Iraélitis iter in Ægyptum eſt, ubi
vel ſerviunt Pharaoni, vel famulaturi immi-
grant in Aſſyrios! Melius id explicatur a LXX.
In kgyptum deſcendit populus meus prils, ut pe-
regrinaretur ibi, & in Aſſvrios violenter abducti
Jſunt. Tria adverte notatu digniſſima. Primum, Rel gi ſus
ſola peregrinatio per Ægyptum ſervitutem in- n aula.
currit. Non colonis ſoluùm hujus ſæculi, ſed 3
etiam peregrinis injiciuntur compedes; &, qui ze-.
vix adiere Aulas vel Mundi ſpectacula, capt Iysnre,
ſunt. Secundum, Cur Propheta cùm dixerit, num fins.-
Deſcendit populus meus in Tovptum, ut peregri- .
naretur ili, mox ait, Et in Alrios violenter ab- . 6
ducti ſuni; utens numero plurali, cùm ante uſus“
ſit ſingulari? Leſcendit populus; abducti ſunt. Sci Unio cus
licèt Concordiâà unus erat populus, priuſquàm in laſa-
Wgyptum deveniret: qui, ut mixtus Ægyptiis
eſt, non peregrinari cœpit, ſed negotiari, adeò
privatis rationibus tranſversùm actus eſt; ut ſua
quemque utilitas raperet, traherétque à ſuis
alienum. Unde FPacis vinculo rupto facile vin-
cula ſutbiere ſervitutis, non quidem Populus
unus, ſed multiplex Turba, ad diverſa diſperſi
.gyptiacâ infecti tabe Avaritiæ. Si enim unus
populus barbaram regionem incoluiſſet, uni
unus eam adiverat; ità unus perſeverans Aſſy-
rio non fuiſſet prædæ. At palantes, & ubique
diſperſos facile domuere prædones, & abdu-
Xere in Aſſyriam. Tertium, qui peregrinatum Tentario-
iverunt in Ægyptum, adeò blanditiis ſunt ir- pez, Yoie
retiti amœniſſimæ provinciæ, ut & ſedem ibi obſen-
conſlituerint, & non niſi violenter abduci po- H
tuerint, indè hoſtium rabie direpti. Tenax in- gaali.
colarum Ægyptus eſt, nec unquàm dimittit, Pectar!
quos ſemel illexit. anut⸗

dciet

376

Sciet populus meus nomen menm in die
illa: quia ego M⸗ qui loquebar,
ecce adſum. Verſ. 6.

Tbulatio Captivos alloquebatur Iſraelitas, quibus ad-
Deu- ha- eſt, ne dubitaremus deeſſe ibi Deum, ubi Ca-
. lamitates abundant. Circumciſioni quoque Do-
mini accommodari hæc poſſunt: neque enim
reliqua terroris nomina fuere Dei, ſed nomen
Jeſu, quod ſalutem ſonat.

Nymen
Jeſu.

Quàm palchri ſuper montes pedes an-
nuntiantis & prædicantis pacem, an-
nuntiantis bonum, prædicantis ſalu-

tem! Verſ. 7.

conciona. In Sion quidem vox, ſed peregrini in Mon-
eem. tibus pedes annuntiantis ſalutem: ſiquidem ſu-
174. pra audientium turbam conſpicuus debet eſſe,
qui pro Chriſto legatione defungitur. Super
montes Contemplationis pulchri pedes appa-
rent, quia in valle Voluptatis luto obliti, fæda-
vbe- tique triſte ſpectaculum præberent ſui. Eorum
ergo potiſſimùm pedes attenduntur, qua ſcilicèt
gute,io. gradiantur, quò pergant, quæ calcent, quorum
rum exem. vocem affuſa ad audiendum multitudo atten-
bla. dit, explorâtque. Concionatoris non geſtus, ſed
Eccleſiafi. greſſus obſervantur „nec quàm bellè loquatur,
i dâtnαοαaα ed quam rectè incedat, perpendunt populi.
Sa:i Et ſanè qui explicatàâ verborum pompàâ, exul-
, RA tant veluti Pavones, fortè ſi ſuos intuerentur
Ein: opsmzi. Pedes declinantes à ſemitis Domini, fædiùs
quàm Pavo, garrirent, doleréntque.

Gaudete & laudate ſimul deſerta Jera-
ſalem, quia conſolatus eſt Dominus
populum ſuum. Verſ. 9.

Leiiia & Populo, quem Deus conſolatus eſt, gauden-
Peli as in dum eſſet, non deſertis Jeruſalem. At illic Læ-
Re "e titia & Exultatio imperatur, ubi floret. Abeſt
procul ab Urbibus Gaudium, & ad Deſerta di-
vertit: ibique indici debuit Jubilatio, ubi eſt.
Et arces tormenta explodunt, etiamſi Priva-
torum & Principum Exultatio ſit. Hi ſal-
tant, illæ furunt.

Videbunt omnes ſines terræ ſalutare Dei
noſtri. Verfſ. 10.

Locses Quid ergo exilium formidas? quid horres
ind'feren. ab hominum frequentia ſemotos terrarum an-
em. gulos? Et fines Terræ videbunt ſalutare Dei.
Imòô ſolis finibus Mundi Salus æterna ſpecta-
tur. Arcetur enim non rarò hominum muhi-
tudine cœleſtium abundantia voluptatum;
quéôdque ſubducitur urbium frequentiæ, id
Terræ extremis confiniis datur. Ex S. Hilario
ſuper Plalmos, Fines Terræ ii hominum ſunt,

Cella.

quorum mens à mortalium pompis, quàm ma-

ximeè poteſt, peregrinatur, ſolo corpore Ter-
ræ concreta; his Salutare Dei promittitur, ut
qui Terram fugerunt, Coœlum petant.

Oliva

Recedite, exite inde, pollutum nolite
tangere, excite de medio ejus, mun-
damini, qui fertis vaſa Domini.

Verſ. I11I.

Pollutum non contigerant, quibus ſuade- nze;3
tur, ne tangant. Et tamen purgatio, tan- .
quam pollutis, imperatur. Fortè cohabitatio
ſola cum impiis Miniſtros Domini commacu- cerdorer,
lavit! nec attactn duntaxat, ſed viciniâ quo-
que criminis Miniſtri Domini polluuntur. So- „/
lo afflatu vaſa Domini inficiuntur! undè ab Ragege
ſceleſtis procul recedendum eſt, ſi ea cuſtodire gantu
velimus. Nam & Septuaginta pro Mundamini, Farz. .
Jeparamini vertunt: ut compertum ſit, ſece- tas .
dendo à profanis purgari Sacerdotes, quorum sacute-
omnis macula in contubernio peccantium eſt. int.

Sicut obſtupuerunt ſuper te multi, ſie in-
glorius erit inter viros aſpelctus ejus.
Seu ut legunt LXX. ic ingloria
erit ab hominibus ſpecies tua. Verſ.

14

Quæ de nobis ſplendidè fama in vulgus ef- Eamiliari.
fuderat, ea ſæpe præſentia minuit. Magni tas nimia
habitus domi, viluit interdùm in plateis. Siqui- Neng
dem & Nazaræis candidioribus lacte in triviis, genii.
ſupra carbones denigratæ ſunt facies. Excivi-
ſti de te opinionem ſolitarius? inglorius eris awe eme
inter viros. Corrumpes familiariter conviven-
do, quam in eremo conciliaveras, ſamam.

Magnus fores, ſi Magnus videri non cuperes.

E. X C A P. LIII.
ISAI .

Er vidimus eum, & non erat aſpectus,
& deſideravimus eum. Verſ. 2.

I non erat aſpectus, quomodò viſus eſt? Virtus ſo⸗
Quòd ſi viderunt illum, ut quid eum deſi- u.
derabant? Abſentia cupimus, præſentia, nihil pynirase
eſt, quòd optemus. Nimirùm virtutis hæc vis eſt, qus digni,
ut ſine aſpectu exterioris pompæ ſpectantibus .
ingeneret cupiditatem ſui, & votum ſcrutandi
opes interiùs abditas. Divitem qui vidit, non
eſt, quod ulterius in illo cupiat contemplari.
Totus aſpectus eſt, pompa omnis exteriùs
fulget, intus vitia tantum ſordent;, auro in-
voluta. At Chriſti ſervum ſacco tectum ve-
riès, quàm indutum cùm videris, eſt quod ri-
mere ſub rudi habitu. Floret quidem in vul-
tu Caſtitas, ſed Virginitas introrſus obverſa
latet in corde. Externà quidem camporum
ſpecie recreamur; ſed flores reſicit, qui eruen-
dis metallis occupatur, effoſſis terræ viſceribus.
Herbas campus emittit, ſed gazam reſervat. pame ama
Sic Juſtus, duùm aſpicitur, per ea, quæ tranſ-
mittit exterius, excitat ad majora ſpectatorem.
Deum contemplantes Angeli, adhuc in eum

deſiderant proſpicere. Saginatur enim, & ac- Racke

cenditur amantium ardor viſo Domino, Ut Pomps ve-
creſcit flamma, duùm pabula miniſtrantur. Hinc riores.
quibus frue-
batur;

Sponſus oculos commendans,

4.

n.

uu⸗

ee
üin,
nn
Morylu.
onlan
i
n lin.
lihe⸗

ljn
mi li⸗
Gn
Ulend
nulicrit⸗

Pnili
Pltaria⸗
Armidu
iihagi.
Nainti.

Enßhra.
1 n.
14

lwias,

leitie
ſn,

lucnii.

enin
mini ne.
liin,
ralit,

Imiior,.
unnis,

nini
ungl.

male
bramt
iu.

Dotu
e⸗ e
ſende,

le nen
miim⸗
m.
d eror
Uulam
amt

Gi i la

Mfolll
hec Puch 61
eAumn
nnul
en
is eum
alt.
tecuif⸗
Kalr
enn
len
pe
ien⸗
len
e 1.
Cktoen 4

Stromatum,

Can. 4. 4. batur, ajebat; Oculi tui colunbarum, præter
id quod intrinſecus latet. Avarus Amor non
tam partis lætatur, quàm inhiat acquirendis.
Quare fallebaris, Philippe, cùm dicebas: Oſten-
Joan. 16.8. de nobis Patrem, & ſufficit nobis. An viſo Patre,
non raperetur mens ad ſpectaculum Filii, ad
Spiritũs viſionem? Et vidimus & non erat aſpe-
Etus, & deſideravimus eum. Fortè Amantis ocu-
lus deſiderium eſt. Undè non mirùm, ſi vidit,
hoc eſt deſideravit eum, cui aſpectus non erat.
Ita eſt, ſi cupimus excitare in proximorum corde
“*. deſiderium noſtri, curemus, ut nobis aſpectus
nomin. S. deſit: ſubtrahamus nos oculis, ut deſideriis ex-
Dionyſi. petamur. Familiaritas faſtidium parit, ſeceſſus
Familiari- . 1:. .
zas mmis Cupiditatem accendit. Sequitur: Quaſi abſcon-
cum Sacn- ditus vultus ejus, & deſpectus. Forté non inho-
loriue. norus foret, ſi non quaſi abſconditus, ſed om-
ninò ſubtractus ab oculis hominum exularet.
Pleroſque ſolitudo delectat, quæ tamen mul-
titudine non careat. Si quaſi abſcondaris, con-
temnêris.

Deſpectum, noviſzmum virorum, &
ſcientem infirmitatem. Verſ. 3.

Religione. Putredo non ſe purpuratam inter Primores
T- vi- urbium conſidere dolet, cùm Splendor æter-
Tulenta Mitatis, noviſſimus omnium, pedibus omnium
mediocria, proteratur. Adhuc noviſſimus non es, qui ægrè
Hamilsias ers, Primum non eſſe. Deſpectus fortè es,
vatütaria. ſed plane hominum nequaquàm noviſſimus.
Zage D Utrumque tamen Primogenito Regis Regum
Patienis. Obvênit; Qui infirmitatem non ſolùm pati vo-
„luit, ſed didicit. ientem infirmitatem. Stu-
Rra⸗Ss- duit, ut foret Miſer; & nos ſtudium noſtrum
84. in Beatitatis inquiſitione terimus.

Diſeiplina pacis noſtræ ſuper eum, &

livore ejus ſanati ſumus. Verſ. 5.

gSeveris. Nec ſyllabæ myſteriis vacant. Primum, Pa-
cis non aliud epithetum, quàm Diſciplinæ; ut
intelligamus Pacis Suavitatem non miſi Diſci-
plinæ rigore contineri: quemadmodùm & Ro-
pax crdi. ſa adoleſcit cum Spinis, & Ferro Auri fulgor
expolitur. Cardui aſperitas lanas molliores red-
Superior dit, & Pacem excolit Diſciplina. Secundum,
Einrer . Diſciplina Pacis ſitper eum, hoc eſt Chriſtum
amabitsr. Ducem noſtrum, incumbit: nec Paſtores immu-
nes ſe crederent ab jugo, quod ſubjectis impo-
Eonzzart. nere, imèò & aggravare conantur. Chryſologus
i optimè notat Paulum, non cædendo, ſed vapu-
superioril lando, magiſterio ſuo defunctum. Petrus ab alio
exempta. Præcingendus à Chriſto dicitur, cùm ſenuerit, eo
videlicèt tempore, quo per ætatem majus illi im-
perium futurum erat in alios. Quin & diadema
faſcia antiquitus erat, quà non tam ornatum,
quàm obvolutum caput imperantis, ſuam devin-
ctam teſtabatur voluntatem, alienam moderatu-
rus. Huc ſpectat Chriſtus Rex Regum Joanni
guperior Viſus in Apocalypſi, ad mammas aureâ zon
igem omni- PræCcinctus. Non vulnus ibi ligabatur ad ſalutem,
Su“. ſed exemplar proponebatur Regibus conſiringen-
Dignia⸗ darum affetétionum; quas niſi coerceas, Mancipium
gaiba de- 1is, vel in Throno, paſſionum. Et fortè cor po-
Trrenda. tiſſimum Regibus ligandum eſt, ne immodico
erga aliquem amore feratur: mihil enim perindè
Ke odiſſe debet Princeps in ſe, quam inordinatum
ner. affectum, vel in propinquos, vel familiares. Pe-

Laætitiæ
.

n ctus magis ſtringi oportet, quam caput. Nam,
mis amete Ethicæ Comment. Tom. VI.

Lib. XVI. 377

qui recta judicamus, non recta implemus, amoris
æſtu abrepti. Undè David tali ſe zonà privatum
metuens, confige, clamabat, timore tuo carnes Fl. ns.
meas. Clavi adhibeantur, ſi zona cordis ardo- ¹19.
rem non frænat. Et quidem aureâ zonà cinge-
batur Chriſtus; eo nimirùm metallo, quo pleri-
que Principum erga dilectos charéſque inſa-
niunt. Scio nonnullos putaſſe, obvoluto corde zufe ;
regnandum, Salvatoris exemplo, ut non ſingu- us ſie.
laris ſeu Principis ſeu Præſulis amor videat, quos

ſeligat, ſed ut omnes ſine diſcrimine complecta-

tur. Ideò Chriſtus antequàm diceret, Pax vobis,
ſtetit in medio diſcipulorum ſuorum; quòd ſci-
ret, diſſidiorum ſemen eſſe & contentionis, ſin-
gularem erga aliquem Paſtoris affectum. Quod
& ſapienter Ambroſius oſtendit exemplo Jo-
ſeph, qui præ cæteris dilectus à Patre, à cæteris
odio habitus eſt. Sic nec in utero pacem habuere
Eſau & Jacob, quorum unus Patri, alter Matri
charior futurus erat. Medius ſit Princeps & æ-
quus omnibus, ſi ſuorum Pacem cupit. Ter-
tium, Ejus livore ſanamur. O ſi aliquando Pa-
ſtores evigilarent ad hanc vocem, parciùs ſævi-
rent in gregem, quem mactare Luporum eſt,
non Ducum! Suis nos Chriſtus vulneribus in- Superioy
columes præſſtitit; ejus inciſa eſt vena, ut morbi "itα Rit.
noſtri levarentur. Seſe vulnerent Superiores, lonf.ari
ut curentur oves morbidæ; & Pelicanum imi- an: pa-
tati, in vitam extinctos revocent pullos copio- nas confie
sà proprii Sanguinis eluvione. Sæpius, & fe- ntieine
licius emendarentur Peccatores, ſi eas patêre vi-
derent plagas in Superioribus affectu Pietatis,
quas in ſe dolent & aperiri & acerbari Severi-
tatis acrimoniâ. David profectò flendo Abſalo-
nem emendare ſtuduit. Lege Bernard. ep. I. ad
Robertum, in qua ſe immodicum auſteritate fa-
tetur, ut à mollitie revocaret errantem. Se ac-
cuſat, ut illum trahat; ſimulat in ſe morbum,
ne tabida anima in voluptatis cœno intereat.
Vulnerum itaque ſuorum livore, non livore ſæ-
vientis Iræ, Præſules & Subjectorum vulneribus
ſaniem expriment, faciéntque medicinam.

Clementia.

Omnes nos quaſi oves erravimus, unuf-
quiſque in viam ſuam declinavit.

Verſ. 6.

Tunc erratur, cùm non publica ſpectatur Rariones
utilitas, ſed ad bonum privatum divertitur. P"atα.
Et mirum ſanè, quòd tam latè ſerpat privati

commodi lues, ut omnes omninò infecerit,

& ab recto itinere abduxerit. Nec minori di-
gnum admiratione, quòd nec duo in eadem
via convenerint, ſed unuſquiſque actus ſit ad
diverſa. Quem Paſtorum non miſereat, quo-
rum curâ retinendæ ſunt in una via, quæ fe-
runtur oves ad tam varia, tämque inter ſe re-
pugnantia paſcua? Et quidem ſpecie recli, ut
Oves, non ut Tigrides, erraverunt. Ideò Chri-
ſti Mors neceſſaria fuit.

Quaſi Agnus coram tondente ſe obmu
teſcet, & non aperiet os ſuum. Manigea.

Verſ. 7. tionis

A nοτa.

Fortior morte Dilectio, robuſtior Vulne- Amor.
ribus Amor. Vincula, verbera, clavi, crux,
lancea, mors non niſi tonſio videntur amanti Amer

Deo. Itane? cruci ſuffigere, tondere eſt? der e *

11 2 Oblatus

378

Oblatus eſt, quia ipſeæ voluit,
aperuit os ſuum. Verſ. 7.

& non

Pati pro
C 7..

Smors du. Quicumque ergo muſſitas, vel de onere la-
ci⸗ mentaris, ſervilis victima es, rapta ad ſecu-
rim, non ſacrificio oblata. Si linguam ſolvas
„ dad querelas, ligatum te probas, & violenter
5. mactatum; nam tacuit, qui oblatus eſt, quo-
niam voluit. Hinc David, qui dixerat, Volun-
Peæ itertis tariè ſacrificabo tibi, Deum precatur, ut oſtium
Fzt. circumſtantiæ ſuis labiis imponat: ne, ſi recla-
.. rare incipiat Sacerdoti, Supplicium incipiat
eſſe, quod eſſe debuerat Sacrificium. Neque
verò ſatis eſt, ſi Præſuli non obloquaris; ne ſuſ-
piriis quidem licet Victimæ oſtentare dolorem.
Audi: Et quaſi Agnus coram tondente ſe obmu-
teſcet, & non aperiet os ſuum. Ne quidem oris
Mos Zu. labia diducit, plauditque ſilentio Sacrificio. No-
Rervm. tandum autem mortem tonſionem appellari,
quòd per martyrii ſupplicia non niſi hujus cor-
poris exuviis ipoliemur, ſuperfluis ad uſum,
& ad vitæ negotia peragenda oneroſis. IIlud
quoque omitti non debet, non rarò, quæ ſacrifi-
cia putantur, onerum efſe levamina, tonderi-
que nos, ubi cædis imago contriſtat.

ſa. 53 7.

Generationem ejus quis enarrabit! quia
abſcißus eſt de terra viventium; prop-
ter ſcelus populi mei percuſſi eum.
Verſ. 8.

Quæſo te, Iſaia, quid generationi cum mor-
te? quid natalibus cum fupplicio? Itâne Ge-
neratio Chriſti intelligi non poteſt, quia exem-
ptus eſt & numero Mortalium? Nimirùm Ju-
ſtorum natalis dies Mors eſt; quare generatio
inveſtigari tum debet, cùm de terra viventium
educitur. Quare, cùm Juſti tunc Naſci credan-
tur, cůùm Moriuntur, author hic quæritur ne-
cis Chriſti, ad Redemptionem, qui Pater æter-
nus eſſe probatur, cùm dicitur; Propter ſce-
2 aarin lus populi mei percuſſi eum. Non ergo Pilato,
La non plebi parricidæ, non carnificio humanam
Domini Generationem debemus, ſed Deo, pro-
pter mundi crimina; illi non parcenti. Equidem
ſi quis nos de impia Chriſti percuſſione inter-
rogaret, perſequutores mox & Pilatum cum
execratione indicaremus. Rurſus ſi ex Judæis
ſciſcitaremur necis cauſam, reſponderent;
niſi eſſet hic malefactor, in Crucem non age-
retur. Verùm utroſque eluſit & reprobat, qui
in deſtructionem criminum clamat, Propter ſcelus
populi mei percuſſi eum. Nec ſemper ab homi-
ne immittuntur mala, nec ſemper reus eſt,
Peœn'téie qui occiditur. A Patre gladius exeritur, in-

Mors gan-
Go⸗ um.

Jud'icantes
2
femer?è.

iftte. nocens à culpa Filius cadit. Inſipienter proin-
X 5 . V . r.
Finuglatie, dè multoties vulnera execramur, quæ perſæpe

&enſece Humano ferro, ſed Divinà manu infligun-
tio & Peo, tur; & ſtolidè noxium mori ſuſpicamur, quem
Deus in expiationem nocentium decrevit im-
molandum.

Oliva

S& poſuerit pro peccato animam ſuam,
videbit ſemen longævum, & vo-
luntas Domini in manus cjus dirige-
tur. Verſ. 10.

Non eſt, quòͤd immoremur, probando A⸗bus

Chriſti mortem vitam Eccleſiæ peperiſſe. Id
notandum, Dei videlicèt voluntatem vi ma-
nuum impleri, non imperio vocis. Fruſtrà emm
ſibi de voluntatis Divinæ ſtudio blandiuntur,
qui eam imperando perficere conantur, ope-
rum incurioſi. Errant: in manu dirigetur vo-
luntas Dei, quæ voluntate ſolà ſeu imperan-
tis, ſeu optantis non impletur.

Pro eo quòd laboravit anima ejus, vi-
debit, & ſaturabitur. Verſ. 11.

Defatigatus Jonathas utroque deſtitueba-
tur, luminum ſcilicèt acie, & cibo: undè,
præguſtato melle, & famem mitigavit, & vi-
ſum recepit. At animæ labor & ſaturitatem
parit, & oculos refundit. Hinc Moyſſes labo-
rando aciem ita acuit, ut Deum ipfum vide-
rit: Adam contrà qui poſitus fuerat in para-
diſo, ut operaretur, mox ut otio cœpit langue-
re, Deum fugere tentavit, quem nec ambulan-
tem in meridie cognovit. Ideò miſer ille, qui
ſedebat ſecus viam, cæcus erat & mendicans.
Nam ſicut animæ labor viſionem parit & ſatu-
ritatem: ità otium corporis, & mendictatem
infert, & cæcitatem. Neque dicas, Adamo
potiùs infuſam viſum, quippe qui, poſt pecca-
tum, ſe nudum conſpexerit. Nam corporis
oculi tum aperti ſunt ei, quando clauſa ſunt
mentis lumina. Imò nec tunc caligabat in cor-
pore, cum animæ oculis utebatur, ſed ho-
rum luce confortatus eorum caliginem con-
temnebat. Ut enim nemo lucernam accendit in
Sole; ita animæ oculis adapertis dedignabatur
Adam corporis lumina attentè in terrena tor-
quere. Felix igitur labor animæ, cujus bene-
ficio non ſaturamur modò, ſed & videmus.
Non ità Sæculi labores fortunati ſunt, quibus
terrenorum fames in dies magis augeſcit, qui-
buſque penitùs cæcutiunt, quos maleſana ha-
bendi cupiditas tranſverſos agit, rotâtque cre-
bràâ vertigine.

Fortium dividet ſpolia, pro eo quòôd
tradidit in mortem animam ſuam.

Verſ. 12.

Peremptorum ornamenta Victoribus in ſpo- rifi paf

lia cedunt: At occiſus Chriſtus Vincentium
manubiis ornabitur. Etſi, qui animam tradi-
dit, nec ſpolia retinebit, ſed dividet.

EX

lne eßi tu
non/ Hicit.

Labor Se.
cislarmm.

Fervoy.

Cæchas.

Luc. 19.

10.

cll

i
ptlui
M tr
N pel
u
d U⸗
ca
lium 5
peſinl ·
.
limti⸗
I a

mns

Mpi
. l
ena
atem, De⸗
to
10,
ten
tiil
ſembien o
Elliie l
MN
Nlnt. 8
nen
e
ligr, M.
titi
lar
tine
gui
len

4

AN.
8
leaz G
denn ſan
Ule d
NS

. ifren, de⸗

hene
ſieil di
ic
44 1 te⸗
te
lu 4

umnnßiif

Uenn

. le⸗
n
lo ſin

b

eche

8

cuan
lacl⸗

liora.

Stromatum, Lib. XVI.

EX CA P. LIV.
1 8 A I .

Lætare ſterilis, quæ non paris: decanta
laudem, & hinni quæ non parie-
bas: quoniam multi filii deſertæ ma-
gis, quàm ejus, quæ habebat virum.
Verl. I.

Ideò fortè ſterilis, quia triſtis; nam ad Fœ-
cunditatis remedium Lætitia imperatur. Ergo
procul amandanda animi Mæſtitia, ſi prolem
Tipiditatᷣ cupimus in Chriſto gigni. Operum extermina-

Foris⸗

Juns Ma- trix Triſtitia, eorumque parens Lætitia eſt. Quid
ſor. verò eſt, quòd plures filn perhibentur Eccleſiæ,
quàm Synagogæ, cuùm multi ſint vocati, pauci
Peas Veròô electi? Ideò fortè, quòd impiorum Deus
damna. negligat numerum, cùm juſtorum vel capilli

capitis numerati ſint; capitis, inquam; nam ſi

H à Superiore avellantur, Deo curæ non ſunt.

anda. N* . .* .
KRKürð Dilata locum tentori tui, & pelles
uun tabernaculorum tuorum eatende ,„ ne
inpen. parcas: longos fac funiculos tuos,
& clavos tuos conſolida. Verſ.
2.
Peregrins. Cives & domeſtici Dei, qui futuram in-
quirunt civitatem, non habere hic urbem
Senr permanentem exiſtimantur. Ideò enim de ten-

torüs duntaxat, & pellibus hic mentio eſt. Por-
r16, qui jubentur extendere funiculos, & dilatare
tentoria, monentur etiam clavos confirmare, al-
tiuſque infigere. Hujus autem præcepti cauſain
cenobia, promptu eſt. Difficil? namque, ſine detrimen-
&Keligio- to legum, urbis confinia capiunt incrementum:
malspci. & ubi multitudo ibi ordo nullus; ut proindè
canda ſen metuendum ſit, ne rigor diſciplinæ laxetur,
SS duùm latius domicilium multitudini præparatur.
112,9. ö3. Multiplicaſti Gentem, & non magnificaſti Læ-
titiam. Hoc timendum eſt, ne redundans inco-
larum numerus domeſticis legum terminis con-
tineri non queat. Ideò clavos conſolidet .
qui pelles ad anguſtiorem tabernaculi laxita-
tem extendit.

Ad dexteram enim & ad lævam pene-
trabis; & ſemen tuum Gentes hære-
ditabit, & Civitates deſertas inhabita-

bit. Verſ. 3.

ner ad In- Societati congcuit, quæ novum orbem vi-
‚ detur hæreditaſſe, ubi cùm ſudorem ſpargat,
ſanguinem metit, tot ibi è noſtris a Paganis oc-
„ciſis. Notet autem, non ſoluùm ipſius eſſe ad
EaMu⸗ ani. dexteram pergere, ubi magno in honore ha-
differens. beatur & floreat, ſed à ſiniſtra non deflecten-
dum, ſi Gentes cupit hæreditare. Porrò Hære-
ditas noſtra non Opes ſunt, non Reditus, non am-
plæ Academiæ, ſed Gentes. Quæ verò ſunt Civita-
tes, quas inhabitamus? Planeè Virtutes, quæ civita-
tes ſunt, quòd muro egeant ad cuſtodiam ſui.

Zelus anz Has autem Urbes civibus repleturos Nos eſ-
marem Kh.
Vacet.

Religionis
munia vi-

Virtus ſo-
dida.

iſe tranſlatio LXX. docet; Et civitates deſertas

inhabitare facies. Itaque noſtro exemplo, ſi Vir-
tutum Urbes habitemus, incolis eas replebimus.
Quomodèò verò urbibus Dei ſemen contine-
bitur, ſi Gentes poſſidere, & penetrare debet
ad lævam orbis terrarum, & ad dexteram?An
habitans intra urbes transfretabit? Nimirùm ecren
Virtutes Urbes tabernaculorum ſunt, quas cir- ine .
cumferre debemus, quocumque pergimus.
Imò tunc magis urbium ambitu conſtringi nos
oportet, quò plus per terrarum plagas vagamur.

Quia dominabitur tui qui fecit te, Do-
minus eaercituum nomen ejus. Verſ.

5⸗

Tunc Deus exercituum dicitur Dominus, Serde
cùm in nos fuerit dominatus. Adeò enim mari en.
difficile eſt Cor humanum expugnare, ut cùm rent.
Deus illud obtinuerit, ſibi Deus videatur exer-
cituum. Moraliter ad Imperantes ſic transferri
poteſt. Tam arduum eſt Principibus iis Mini-
ſtris dominari, quos ipſi elevaverint, ut dici poſ-
ſint Victores exercituum, cùm id præſtiterint.
Alexandrum ſcimus plus inſudaſſe in ſupplicio
Parmenionis, quaàm in conflictu Darii. Ita Deus
hominem, quem ſuis manibus fecerat, atterere
quodammodò non valebat. Peccat Adam; ſed
non quàâ horâ comèdit, mortuus eſt, ut lex pra- Dei miſe.
ſcripſerat, illico mortalis & moriturus, quam ,orat“
vis non mortuus. Peccavit Cain, ſed ſupplicium
mortis dilatum, quaſi reprehenſione fimitur.
Omunis caro Turrim contra Deum erigit; &
Deus non reos fulminat, ſed confuſione lingua-
rum coërcet. Orbis univerſus inficitur; & eum
Deus mollſſimo omniun elemento purgat ma-
glie, quam delet. Tandem ignem pluit ſuper So-
domam, Ægyptum afflixit, Legem tulit, & ex
tunc vocari cœpit Dominus exercituum. Tunc
enim cùm Legem dedit;, Dominari viſus eſi in
hominem, quem & lapidandum & exurendum,
& trucidandum mandavit, ſi peccare non ve-
reretur. Dominus exercituum appellatur pri-
mum in c. I. I. I. Reg.ac ſi cum regere incœpit po-
pulum per Miniſtros ſuos, tunc tanto nomine vo-
candus eſſet. UDtinam Dominantes vel ſerò Crea-
turarum ſuarum Domini forent, nec ſe ab eis tra-
hi & calcari ſuſtinerent. Quia dominabitur tui,
qui ſeæcit te, Dominus exercituum nomen ejus. Ama-
mus, quos fecimus, non frænamus; Amoriſque
mollities Imperii majeſtatem enervat. Videbatur
Deus facilius imperaturus homini, quia eum Aalici fra-
fecerat; ſed arduum videri voluit, vel Sibi, Co- nanai.
hibere, quem formavit. Nam & David vindi-
ctam extincti Abner nunquam auſus ex Joabo
ſumere, ſed moriturus eam Salomoni commiſit.
Ultra imperium Davidis Duces ejus ſævierant;
ſed eorum non valuit dominari, quia Servi il-
lius erant; hoc eſt quia quos quodammodò fe-
cerat, eos difflare cunctabatur.

obſtinatios

Zelus ani-
aruimm
a'ficilem
habe: pro
vinciam.

Aulic fræ.
nandi.

Barentum
oblivig.

In momento indignationis abſcondi fa-
ciem meam parumper à te, & in
miſericordia ſempiterna miſertus ſum
tui. Verſ. 8.

Ut Tutor Deus nobis Conſolationis opes Peigras
ſubtrahit, ut eas augeat; & ex fluxis ac tran- Jensie.
ſitoriis æternas reddat. Quis Deſolationes ſeu
etiam Tribulationes refugiat, quæ nobis pariunt
Gaudia æternum duratura? Et quidem faciem

Ii 4

abſcon-

—

380

pe: Miſ⸗. ab condit, non fugit, ut præſens ſit, ſi eo for-
rkordin. tè indigemus. Undè David his preſſus angu-
2C. 20. 8. ſtiis, Avertiſti faciem tuam, & faltus Jum, in-
Deſolatio- quit „conturbatus ſed, Ad Dominum, cum tri-
11 . bularer, clamavi, & exaudivit me. Velaverat
D enim faciem, non fugam arripuerat, oculos clau-
ſerat, non aures obſtruxerat. Et ideò obnubit
faciem, ut nos cogat orare & petere. Sic Anna,
ut clamavit, impetrat Samuêlem. Sic ſexcenti
Patriarcharum experti ſunt Deum velatum,
non ſurdum, neque remotum.

Fædus pacis meæ non movebitur. Verſ. 10.

Septuaginta. Teſtamentum pacis meæ non au-
feretur. Fœdus initur ſanguine, conditur in
morte Teſtamentum. Utrumque in bonum no-
ſtrum præſtitit Chriſtus; qui, ex Apoſtolo, per
ſanguinem ſuum pacificavit, quæ in terris ſunt,
& quæ in ceœhs. Pacem itaque ſancitam Dei
imiei d;. morte,, ſubſcriptam ſanguine Unigeniti reſcin-
lestio. demus, violabimus, vulnerabimus etiam uno
Vnio læſa. levĩ ſauciati verbo? Ergo plus ad infirmandam
pacem Noſtra potuerunt vulnera „ quam ad
Hrmandam vulnera Redemptoris?

Paupercula , tempeſtate convulſa abſ-
que ulla conſolatione. Ecce ego
ernam per ordinem ilapides tuos, &
fundabo te in ſapphitis: & ponam
jaſpidem propugnacula tua, &
portas tuas in lapides ſeulptos,
& omnes terminos tuos in lapides
deſiderabiles, univerſos filios tuos do-
os à Domino, & multitudinem
Pacis filiis tuis, & in Juſtitia fun-

Neliei, && daberis. Veri. II. 12. 13. 14.
Tirocinii⸗?
quom odᷣ
Pa. Reſpondeant, inquit Hieronymus, amatores

Dei, Ex- tantum occidentis literæ, quæ ſit iſta cœleſtis
Sorsationes Jeruſalem, cui nunc dicitur, Ecce ego ſter-

§. . . . . . 1. . 2
S,. nam. Videamus lapidum explicationem ex ipſo.

CGoncio eæ Carbunculus, inquit, qui per ordinem ſternitur,
ratert. videtur mihi ignitus ſermo doctrinæ; naſcitur in
mii. terra Hevilat, ubi eſt aurum optimum. Hic eſt,
Srerno quem tulit unus de Jeraphim jorcipe comprehen-

lum memo⸗ . . . . . .
i,, IJum. Porrò Napphirus, qui ponitur in fundamentis,

Conc io do- cœli habet ſimilitudinem ut poſſit Ariſtophanicum

Saekzi dicere cum Socrate: Nando aerem, Solémque deſ-
neceſſaris. picio: ſive cum Apoſtolo: Noſtra autem converſa-
zedkto ſa- tio in cœlis eſt. Zed & propugnacula urbis dominicæ
cra. . °. .
Beas Emæ Jaſpide roborantur. Qui in diſputando fortiſimus
virgnis, éſt, & Nanctarum Scripturarum teſtimoniis robo-
&baſßnds patus, Iſte propugnaculum Eccleſiæ eſt. Eft &

Chriſti 2 „1. . . .
Memoria Jaſpis nivi & ſpumæ marinorum fluctuunm ſimilis,

Zaaun. &clementer quaſi mixto cruore ſubrutilans. Hoc di-
Propaß eimus, ut univerſas gratias ſpirituales in Eccleſiæ

a propu propugnaculis cognoſcamus. Huc uſque Hierony-

ua. „Mus, qui ubi de lapidibus portarum ſculptis legit

Voratio ſe-- cum LXX. Et portas tuas lapides Cryſtalli; Tum
ruur exem. Pergit ſic. Portæ autem iſtius civitatis de lapi-

lis bonis. . . ⸗ .
E met de ſunt Cryſtallo, qui ſcalpitur variis modis, quo

Ge. lapide nihil purius eſt. Denique vehementiſſimis
neg Alpium frigoribus» & inacceſſis Soli ſpeluncis, con-
icax. creſcere aquæ dicuntur in Cryſtallum, & tactu qui-
rr, dem lapidem, viſii eſſe aquam. Per quæ oſtenditur
ſ:sit t, ſea éos, qui in fontibus Eocleſiæ ſunt, nullà debere
ners FS orde maculari. Doctring autem diſcipulorum
0 *

Oliva

Dei habet multitudinem Pacis, quæ eis à Domi- eeleſiaſti⸗
no derelicta eſt: Edificatibque Urbis pulcherrimæ corum
completur Juſtitid. Hæc Hieronymus. Vides pri- Zarle
mum lapides pretioſos cum ordine ſterni debere; cui confe
ſecus enim non ornamentum, ſed ruinam in- nen
vehent. Secundum, Fores ex Cryſtallo compin- n⸗
gi; nihil enim æquè aditum in Eccleſiam ſeu Famæ eus
Religionem aperiet, quàm Caſtitas, quæ latè ce,,
fulgeat. Janiones quoque monet hic locus Mo- irc
deſtiæ ſummoperè ſtudioſos eſſe oportere, quos
& Aquam eſſe manſuetudo demonſtret, & ex-
plorata occurſibus Virtus aſperetur in ſaxum. geveritas
Tertium, Urbem tantis firmatam propugnaculis
non ſtaturam, niſi in Juſtitia jaciat fundamenta.
Et in Juſtitia fundaberis. Quæſo te, Propheta, Suberior
undè hic fabricandi modus inſolens, poſt diſpo- „ſog, moi⸗
ſita propugnacula, poſt muros erectos, loqui gile.
de fundamento? Ibi deſinit, undè incœpiſſe opor- Sene-
tuerat. Fortéê, ne crederemus Juſtitiam ejuſ- cdnn
modi fundamentum eſſe, quod obrui deberet, iur
ità ut non emineret ſupra pavimentum & mu-
ros. Vel certè, ut altius hæreret memoriæ ulti-
mo loco poſuit, quod jaci debet à nobis in pri-
mo. Denique Septuaginta meliùs hoc explica-
runt legentes: Et in Juſtitia æ&dificaberis. Mirum
planè: jam totam abſolverat ædificii ſtructu-
ram, jam propugnacula, muri, fores quoque
excitatæ dicuntur, cùm in Juſtitia ædificandam
memorant. Enimverò Urbium ſtatuta leges, &
arma, niſi Juſtitia fulciantur, ruinas extruunt,
non propugnacula. At nota, non quâcunque
pace Urbem iſtam firmandam, ſed multitudine

pacis.

Recede procul à calumnia, quia non ti-
mebis: & à pavore, quia non appro-

pinquabit tibi. Verſ. 14.

Septuaginta legunt: Recede ab iniquo, & non amiti im.
eimebis, & tremor non appropinquabit tibi. Duo ra Dl
adverto; Primum, calummam rihil eſſe aliud F
quàm iniquum, undè perfidorum devitanda Xa⸗li-
familiaritas eſt, niſi velimus, brevi eum calum- as een.
niatorem ſuſtinere, quem credideramus ami- ss.
cum. Secundum, Pavore non cruciandos nos, ceter⸗
ſi procul ab eo recedamus. Non enim ille ap- „e “
propinquabit, niſi nos propiores ei peccando

ſimus.

Ego creavi interfectorem ad diſperden-
dum. Verſ. 16.

J8. nui . Tentatio
Non quò, inquit S. Hieronymus, ego ſim e

cauſa perditionis eorum, ſed quò creatus ad- vitieur.
verſarius ad pugnandum, & victis perditio, & a
victoribus cauſa ſit præmiorum.

Omne Vas quod fictum eſt contra te,
non dirigetur, & omnem linguam
reſiſtentem tibi, in judicio judicabis.
Hæc eſt hæreditas ſervorum Domini,
& Juſtitia eorum apud me, dicit Do-
minus. Verſ. 17.

Vaſa iniquitatis, inquit S. Hieron. vocem ba- perſecutis
bent, quæ vox ſirgit contra Eccleſiam. Va- non nostt.

ſa autem Maledici dicuntur, quèògd ut vaſa cùm
ebulliendo perſtrepunt, tum cibos exco-
quunt;

punun di g
humn;
iaf.
ſen ad (
e6,
1
pbunm

14
ſi
ſzrineri
SIrdh
itre
zd.
leelumis (
Aercee,
ge r 5
uilmnm e
lo / is
MCiri

Muitnis
(xnizley⸗
lDi,G
aien

Kanens

3
Rrzittar e
4
Wi aha,

.
ncg
1.
1
4
4

Uig,
i.
lu⸗ de.
in

hent
ſin.
Uir

.

he

U

s

Pn is
1 4 ℳs
,
„
nde 1r
r
Al. .

c
s, zn
ei⸗ t
d,

l

t
1 U⸗
16 4 ninis
. A Pmen
l

11,
/

. Puſe⸗ .

Stromatum,

quunt; ità hi murmurando Juſtis menſam in-
ſtruunt;, eorum virtutes perficiendo. Hæreditas
Domini ſervorum eſt, quòd adverſantibus licèt
linguis apud Deum Juſti ſunt.

.

EX CAP. LV.
ISA IA.

Omnes ſitientes venite ad Aquas, & qui
non habetis pecuniam, properate,
emite & comedite. Verſ. I.

Azuz al. Pro Aquis iſtis intelligit Hieronymus Di-
ſg. vinam Sapientiam & Verbum Dei, quod
. & gratis impertiri debet, quoniam qui ſine ar-
Zelus anj. gento eſt, properare præcipitur, & abundare,
H ac manere debet penes eum, qui concionatur,
h inai’f cum clamat, Vemite. Porrô ſine perſonarum ac-
fetens ad ceptione omnibus tribuendum eſt, & ſine fœ-

n . nore, cuͦm ſola Sitis ſit Pretium ejus. Porrò A-
Dei fꝛaie quæ iſtæ ejus naturæ ſunt, ut & in Cibum & in
ut Ans Potum accommodari poſſint. Ideò enim de eis
eX ore di⸗

e e, ſea dicitur, Emite, & comedite. Audi Hierony-
eminari Mmum: Mirum in modum emunt Aquas abſque
geber aß pecunia, & non bibunt eas, ſed comedunt. Ipſe
, enim & Aqua & Panis eſt, qui de Coœlo deſ-
obediemia cendit. Ergo quod in quibuſdam exemplari-
F de caca. Dius legitur Emite „ & Bibite.: ab imperitis
azuæ co- Scriptoribus immutatum eſt, qui putaverunt
meduntur, eſſe conſequentius, ſi biberentur potius Aquæ;
Gus Huse quäm comederentur.

Venite, emi te, abſque argento, & abſ-
que ulla commutatione vinum & lac.

Verſ. 1I.

Pruden: s Quod Vinum „ inquit S. Hieron. miſcuit
Carnister- Sapientia in Cratere ſuo: omnes ſtultos Sæ-
be Dei, & culi, Mundique Sapientiam non habentes, pro-
Tatas vocans ad bibendum : ut non ſolum Vinum
Simplicias eMamnus, ſed & Lac; quod ſignificat Innocen-
verò apta. tiam Parvulorum. Itaque Vinum Scientiæ Sim-
plicitatis Lacte dilui oportet. Undé Moyſes,
Gen. 49.-iu P'ulchriores, inquit, ſunt oculi eJus Vino, & den-
tes ejus Lacte candidiores. En ut Sapientiæ ocu-
lorum candorem Eloquentiæ adjungit; & qui-
dem Dentes cæteroqui candore reſperſi novo
albicant colore Lactis.

Quare appenditis argentum, non in
panibus, & laborem veſtrum non in
ſaturitate? Verſ. 2.

klebzt Audi S. Hieron. Increpat eos, qui ſequuntur
Staris. Sapientiam ſæcularem, omnémque falſi no-
Labor Sæa- minis Scientiam; quæ elevatur contra Deum:
etarim. S magnis pretiis ac labore continuo appen-
Sapienztia dunt argentum pro ea diſciplina, in qua non
profana, ſunt panes, & ſudant pro his cibis, in qui-
bus nulla ſaturitas eſt. Ex quo oſtenditur, eam
Eibri pro- ſectandam eſſe Sapientiam, quæ non eſt in fo-

ani. . . .
1 . lis ac fHore verborum, ſed in medullis ac fru-
Eleézio Ctibus ſenſuum, quæ non aurem prætervolat;
ats, ſed animum reficit. Quam ut diſcamus, non

tranſimus maria;, nec magnos facimus ſumptus:

Lib. XVI. 381

fed prope eſt verbum in ore noſtro, & in cor-
de noſtro. Vides argentum eſſe laborem, quo
ſtudendo deficimus, & Sapientiam profanam
ejuſmodi eſſe, quæ nequeat ſaturare. Hic
etiam ij notantur, qui in Aulis, & in nego-
tiis curiſque Sæculi ætatem facultatémque
conſumunt, à quibus conſumantur ipſi, non
verò ſaturentur. Stulta ſanè inſania Sæcula-
rium ſaturitatem conſectantium in fame. Tem-
poralia enim, more ignis, non lucent, niſi
devorent; Illuminaris a dignitate? Memento, Sientia
quia fax eſt, quæ impendio ejus, cui lucet, eer
ſplendere ſolet. Cur verò Sapientia Panis di-= qmirizur.
citur, ex interpretatione S. Hieronymi? Qudd
eà non veſcamur, niſi in ſudore vults noſtri. Scientis
In ſudore ſiquidem vultus tui veſcêris Pane Sastakott⸗
tuo. Reliqua enim ornamenta alieno licet ſu-
dore comparare. Scientiam veròô noſter tan-
tùm labor nobis acquiret, fruſtra per alios
eam ſperaturis. Panis autem primò molitur di-
ligenter, accuratiùs deindè cribratur, oritur-
que cum paleis, ſed uſtione incendiôque earum
excoquitur. Sic vera Sapientia naſcitur cum
Sapientia profana, quam haurimus ex Poëtis,
Hiſtoricis, Philoſophiſque Gentilibus. At ſi
verti eam cupimus in Panem, exurantur
paleæ, & concoquatur. Ad illud autem, quod
ſuprà dixeramus, Sapientem neminem red-
di alieno labore, facit, quod de Philoſopho
quodam circumfertur; qui indignatus a bar-
baro Rege Aulicum quemdam commendari,
cæteriſque Oratoribus anteferri; Rex, inquit,
omnia cùm poſſis, Sapientem facere non potes.

Audite audientes me, & comedite bo-
num, & delectabitur in craßitudine
anima veſtra., Inclinate aurem ve-
ſtram, & venite ad me; audite, &
vivet anima veſtra. Verſ. 3.

Hoc ultimum ità vertunt Septuaginta. At- , mznz
. . . 2. . 0 a νι
tendite auribus veſtris „ & Jequimini Vvias oblubkätes.
meas, & audite me, & vivet in honis anima Servire
veſira. Audiamus S. Hieron. Ergo, inquit, Pre
Bona, quæ animæ repromiſſa ſunt, non Divi- vera, &
tiæ, & corporis Sanitas, & Sæculi dignitates; Zolugias
quæ etiam Philoſophi appellant Indifferentia; PRabalatio
id eſt, nec bona, nec mala: ſed illa creden- vera.
da ſunt, ad quæ nos cohortatur Deus: Declina S ea e.
à malo, & fac bonum. Sin autem Bona amimæ, Erti itas
Honeſtas, Virtutéſque dicuntur, ergo & ma- & Divinie
la, non Paupertas & Infirmitas corporis, & Tibulatie
Ignobilitas accipienda, ſed omnia Vitia, quæ non mala.

veré Mala, ſunt. Denique Abraham non ide Saien

bona habuit, quia dives fuit, ſed quia divitiis
bené eſt uſus. Et Lazarus qui poſtea requievit Vecaiio
in ſinu ejus, non idcircòô mala ſuſtinuit, quia imptenda.
cum egeſtate paſſus eſt tormenta morborum: Paéer
Jed malis, qucæ pitabantur in daæculo, vera bona gauiſzue
eſt conſecitus. Undè & Dives ille purpuratus Teriune
recepit bona ſaza in vita ſua: quæ illi erant bo- Ha n.
na, qui ea arbitrabatur bona; Et de Lazaro
non & contrario dicitur: Recepit mala ſua in Luc. 16.
vita ſua, ſed, Recepit mala in vita ſua: quæ
mala non illi, qui patiebatur, ſed aliis vide- Gli Reli-
bantur. Nota autem audientes invitari ad co- 5 rn.
medendum, quòd non in ſolo pane homo vi- Tempora-
vat, verum magis ſolum ſit epulam noſtræ lium con-
mentis Verbum Dei. Qui audiet Deum, bo- Nbtse.,
num terræ comedet: hoc eſt, medullam & ie,na
optimum. Qui autem audiunt ij ſunt, qui & santim.
Obedien-

382

Obedientiam implent, & Vocanti Deo reſpon.
dent. Obediens enim Vocationi comedet bonum
terræ. Bonum verè illud cenſeo, quod Re-
gi Regum appoſitum eſt: ſaturabitur Oppro-
Priis. Ideò enim Nazianzenus aiebat ex di-
vitiis hoc boni hauriri, quòd eas profligare poſ-
ſemus & contemnere. Religioſus ergo bonum
terræ comedet, quia injurüs non vulnerabitur,
ſed veſcetur; quæque aliis ſunt Vulnera, no-
bis fiunt Epulæ. Gratia itaque Dei non in, Bo-
num terræ, eſt, ſed in illo, Comedet; quèd vi-
orifes. delicèt ita amara nobis condiat, ut ea non reji-
t, anan. Ciamnus, ſed avide deguſtemus. Miramur homi-
46. nes, ſi anguibus pro mercede veſcantur, valde
in eorum laudem permoti, quòd remediis adeò
firmis mumiti ſint, ut veneno victitent. Quis ſtu-
por Religioſum indui Paupertate, ditari Inopià,
regnare in Cruce, Opprobriis ſaturari? Hoc eſt
comedere bonum terræ. Nihil enim pretioſius
metere poſſumus è terra. Pro verbo, Audite,
intelligi iolet Obedientia; in qua qui eminet, bo-
num comedit, id eſt ex tranſlatione LXX. bona;
quia Obedientia ſola virtus eſt, quæ virtutes cæ-
teras menti inſerit, ſolaque contineat ſuavitatis-
medullam. Neque verò omitti debet, quod
ſequitur; Inclinate aurem veſtram, & venite
otedientia 2d me. Num Auribus itur ad Chriſtum? Pedes
i sriua- dirigendi, non inclinandæ Aures videbantur.

KReligieſa
vita per-

febtio.

ubuts. At obediendo, audiendéque aliorum præcepta,
ad Deum pervenimus. Undè I XX. legunt. Au-
dite auribus veſtris, & ſequimini vias meas, &.
audite me, & vivet in bonis anima veſtra. Vi-
ide ad Chriſtum ire equi Vias ejus
gulera des idem eſſe ad Chriſt „& ſeꝗᷓ jus,

srran- Qui per Obedientiam devéênit ad Crucem. Fru-
22,aüε. ſira proindè lamentaris, poſt tot in Religione
R, ne. curſus, adhuc non perveniſſe te animo ad Chri-
tiat. ſtum. Si cupis ad ipſum venire, ſequere vias ejus.
At, ſi Obedis, mortem times, mortificationem
s, horres, valetudinem deſperas. Audi: Et vivet
v. " inima veſtra. Septuaginta. Et vivet in bonis ani-
ma veſtra. Timebas mortem? En vitam; horre-
Servire bas ſolitudinem, pœnitentiam? En delicias: in bo-
Des Feliæ. nis vivet: ſed Anima veſtra, non veſtra Concu-
bedientia piſcentia. Bona promittuntur, verùm audi in-
Pacations terpretationem S. Hieronymi: Non opum abun-
no= obtu. dantiam, non delicatos cibos, phaſidéſque & far-

dnunn tos turtures, mulſlum merum Dominus animæ
nes Dei. pollicetur, ſed illas delicias, ad quas nos provo-
cat, dicens: Delectare in Domino, & dabit tibi
petitiones cordis tui. Et alibi: Qui Repe in bonis
deſiderium tuum. Et, Credo videre bona Domini
in terra viventium. L
Eecce t ſtem populis dedi eum: Ducem,
ac Præc ptorem Gentibus. Ecce Gen-
tem, quam neſciebas, vocabis, &
Gnies, quæ te non cognoverunt, ad
te current: propter Dominum Deum
tuum, & ſanétum Iſrael, quia glo-
ripicavit te. Verſ. 4. 5.
Sp, beuaginta : Eece teſtimonium in Gentibus
mato dedi eum: principem, . Ereckiosen genti-
ſii. bus : ooe gentes, quæ neſciebant te. Antè igitur
TI I1 is eſt, quam Dux, & à Teſtimonio exor-
s de ditun PF incipatum, quem Deus Principem dedit
ende. in Gent bus. Enimverò Supe or Paſtorque po-

pulorum legi teſi monium ſuo antèe Exemplo
conſirmt, quam I perio. Ideò fortè ante Dux
appellatur, qudm Pra cipiens: ut ſcilicèt imperet

Oliva

præeundo; ducat, cum hortatur: languet enim
illius præceptum, qui cùm domi otietur, alios
ſtimulat ad pugnam. Verbum autem illud ,te
invocabunt, ſignificat tam gratioſum fore de-
bere populis Ducem, ut eum fugiant metaen- Superioy
tes, ſed ſperantes invocent. Porròô gentes, quæ amari cn.
te non cognoverunt;, ad te current: ut ſcias ve-.
rum Paſtorem tum à Populis coli, cuùm non ejus
ſpectant inſignia, non ejus reſciunt nomen, ſed
virtutem ejus intelligunt. Meritò proindè Dux
iſte glorificatur à Domino, qui nomen ſuum &loria Deß
propagare non curaverat, nec ſuam gloriam santam
ſerere ſtuduerat. Quare, ſi glorioſus eſſe optas alor.
inter ſubjectos, Dei gloriam quæras, non tibi
magnum nomen ſatagas comparare. Audi Iſaiam: r,;
Et gentes, quæ te non cognoverunt, current ad te. K ir
O quaàm feliciter Religioſorum templa audito- ihturio-
ribus redundarent, ſi Sæcularium domus vacuæ neG, e.
forent Religioſis! Si enim nos illi ignorarent, cum Sætu-
advolarent ad nos; verùm, dum nos illis familia- arié.
res exhibemus, faſtidium illis noſtri ingenera-
mus, non deſiderium. Itaque, ſi conveniri à Sæ-
cularibus cupis, eos vita, eorumque domusde-
clina: ipſi enim, velut umbra, appetitores ſui
deſerunt, appetunt contemptores.

Quærite Dominum, dum inveniri po-
teſt: invocate eum, dum prope eſt.
Derelinquat impius viam ſuam, &
vir iniquus cogitationes ſuas, &
convertatur ad Dominum, & mi-
ſerebitur ejus, & ad Deum noſtrum,
quoniam multus eſt ad ignoſcendum.

Verlſ. 6. 7.

Septuaginta verò. Quærite Dominum, & Deccai
cùàm inveneritis eum, invocate. Et, poſtquàm vo- damsz.
bis appropinquaverit, relin uat impius Vias ſutas. Gyatze coo⸗
Audiamus S. Hieronymum, Invocemus, in- perandum.
quit, eum, duùm propè eſt, ne noſiris vitiis atque
peccatis procul recedat. Appropinquat enim ap-
propinquantibus ſibi, & filio longo pòſt tempo-
re revertenti lætus occurrit. Quamobrem Moy- Exod. 24,
ſes ſolus appropinquabat ad Dominum. Et per
Jeremiam: Ego Deus appropinquans, & non leri gu⸗
de longè. Appropinquans eis, qui mihi appro- ali nonha-
pinquant Fide, & longè recedens ab his, qui Pr
à me procul Infidelitate recedunt. Propter quæ e vora.
dicitur ad credentes: Appropinquate Deo, & Jac. 4. 8.
appropinquabit vobis. Nec ſatis eſt quærere Do-
minum, niſi relinquat impius vias ſuas priſtinas,
& cogitationes antiquas, quibus à Domino de- Chrifus
clinaverat. Hæc ille. Quæ omnia accommodari gueren-
poſſunt Adventui Domini, quo potiſſimùm tem- Aas.
pore Deus accedit ad nos, & recedere unuſquiſ-
que debet à vitiis. Cur autem vias ſuadetur im- H
pius ſuas derelinquere? Ideò fortaſsè, quòd om- a tr⸗
mis proſperitas impiorum non domicilium ſit plent.
quieſcendi, ſed iter laborandi. Via eſt prima fe-
licitas ad ſecundam, ſecunda ad tertism, hæc Aulici.
ad aliam sicque dum cupiditas nuſquaàm quieſ. „hfi⸗.
cit, felicitas omnis ad ampliorem felicitatem eſt
via. Adipiſceris Præfeéturam: quietem opinaris? Eleftioſte-
Erras, Iter eſt: longa tibi reſtat via, ſurge, & tρ.
comede: nam à ſyrmate iter ſternitur ad purpu-
ram, indè ambulaturus es ad regnum, nuſquam Purtorii
aut metam ſtudii aut navigationis portum na- Rrelkue⸗
ctus. Nunquàm ſedet Ambitio, & ne quidem veraim ter-

1 ſatm Qolio renis non
quieſeit in Solio, in quo tamen aſſidet, ſed ſemper cperies-

Renovasio.

laſſatur in via: majora appetit, qui devenmit ad zur.
ſum-

.
99609)
4
1

“ P

een.

Mrrr⸗

1

— — — — —

—— —— —

N
l

e

in

ni

N.

n
ge,
in en
e
nib⸗
Nr.
ſt
nig
. uus
. an
li,
icl ie
,0
e.
—*R
ce

Ntel 4

onr ns

U.

Lap. F. 7.

Jer. 11. 19.

Pſ. 1. 6.

Eſth. 6. u.

Matth. 19.
28.

Jac. 2. 2.

ſumma. Audi clamorem defatigatorum: Ambu-
lanmus vias diffhciles. Vides non agi de otio &
ſeſſione, non de ſede aut domicilio; ſed ſolius
ambulationis & viæ fieri mentionem. Et tamen
ſi quis poſſet in felicitate quieſcere, hi procul
dubio fuiſſent, qui otioſi roſas legerant, ut de-
licatè coronarentur. Et tamen cum dixiſſent, Co-
ronemus nos roſis, quæ voces otium ſonare vi-
dentur, modò teſtantur, ambulaſſe ſe difficiles
vias; quòd ſcilicèt à ſuavitate roſarum incita-
rentur ad jucunditatem fruétuum, è⁶ floribus
rabies excitaretur epularum, floreàâque coronâ
inſigniti ad ludum & riſum exſtimulati fuerint
ad diadema & ad ſceptrum. Quod indè colligi-
tur; cùm de occidendo Juſto conſilium inierunt
ſibi adverſante; venite, inquiunt, mittamus li-

gnum in panem ejus. En roſeum ſertum quam hor-

ridam ſpineâmque aperuerit viam ad occupan-
dum imperium. Nam, qui floribus ad voluptatis
illecebram coronantur, brevi conſpirant in ne-
cem illius, cujus ſibi ad principatum libertatém-
que obſtare vitam indignabantur. Ita etiam in
Pſalmo primo canitur; iter impiorum peribit. Iter
tantummodò Temporalia ſunt, in quibus ſedere
non licet, ſed ambulare cogimur fluminum mo-
re, numquam ceſſaturi, quoad cupiditas in .-
quore iniquitatis, novas paſſura tempeſtates
non quieſcat. Honoraturus Mardochæum Aſ-
ſuerus cur non eum in throno collocat, ſed
equo impoſitum circumduci jubet per urbem?
Quia nimirùm felicitas ſtare neſcit, ſed in via
eſt, tum ut ad amphora feſtinet, tum ut re-
cedat, & fugiat. Denique ut ipſi clamant: Hoc

Vonore condignus eſt quezmeunque Kex voluerit
4

honorare; id eſt, non ſtabilh, ſed ambulanti ho-
nore, quam inſtabilitatem non equi duntaxat
curſus, ſed & ductor ipſe Aman declarabat,
repentè ex Prorege Equiſo factus. Chriſtus veròô
ad ſuos; Nedebitis ſuper ſedes duodecim. Queritur
S. Jacobus, quòd Judices perſonas accipiant,
divitéique cum honore excipiant, miſeros
veròô contemnant. Etenim, inquit, ſi introierit in
conventum veſtrum vir aureum annulum habens,
& intendatis in eum, qui indutus eſt veſte præcla-
raà , & dixeritis ei, Tu ſede hic lene. At ceſſent
querimoniæ: ſiquidem dicere illi poſſunt, ut be-
nè ſedeat, ſed dives ſedere nullo modo pote-
rit. Divitiæ enim, digmitates, & imperia viæ

ſfunt, in quibus feſlinatur ad inaccefſa. Hinc

eſt, quòd Chriſtus divites ferée omnes ob-

Pſal. I. I.

vios habuit in via, ad uberiora ſemper pro-
perantes. Hinc illi in Sapientiæ hbro inſanèe
ſtulti; nullum ſit, inquiunt, pratum, quod non
pertranſeat luxuria noſtra. Ubi audis pertranſire,
ibi intelligas non ſederi. Tranſire poſſunt &
decurerre pratum, quieſcere in eo non poſſunt.
Oppones in primo Pſalmo quietem commemo-
rari in rebus proſperis, cùm dicitur: Et in via
peccatorum non ſietit. Stare enim, ambulare
non eſt. Rectè. At non felices negavi ſtare in
via, ſed quieſcere. Scio namque non omnes
in via felicitatis progredi; verùm plerique in
via ſtant non invitati, ut ſuperiùs aſcendant,
ut gradum faciant à magnis ad ſumma, à Con-
mulatu ad Dictaturam, ad Solium & Curuli.
Imò portentum illud maximum nec ſine oppro-
brio eſt, in vis non feſtinare, non moveri, non
currere, ſed ſtare, aliis properantibus. Quare
Dihil eviciſti, qui comprobaſti in via peccato-
rum ſtari, ſtare enim, ſedere non eſt, ſed & quie-
tem impedit & profectum. Quæ igitur iſthæc
magnitudo rerum magnarum eſt, quæ ſubli-

N

Stromatum, Lib. XVI. 383

thitas altitudinis, ſi honor non ſedes eſt, ſed

via; ſi non laſſum recreat, ſed deſatigatum in
curſu ad remotiora exſtimulat? Non itaque
temporalia ampliaàs miror. Deus eſt, qui facit
Wirabilia magna ſolus. Solam duntaxat admi-
rari debemus felicitatem ſervorum Dei, quo-
rum beatitudo non via, ſed thronus eſt. Qezde- Thren. 3.
bit ſiquidem ſolitarius, & tacebit. Nullius trium- 28.
phantis miror paludamentum, quia trabea-
tum feſtinantius anhelare contemplor ad Con- .
ſulatum. Non mirabilia facit Mundus, ſed con-
temptibilia. Quis namque veſtem induit, ut
frigore duriùs torqueatur? Quis comedat, ut
eſuriat? Quis currendo laſleicat, ut non ad fi-
nem; aut domicilium perveniat, ſed ad viam;
quà longè difficilius, & periculoſius iter ineatur?
Derelinquat impius vias ſuas; & Deum quæ-
rat, qui propè eſt. Quantacunque magna dimit-
tat, ſciat abs ſe ſolas vias derelinqui. Quin neç
Vias deſerit, ſed vias ſuas. Videlicèt ea abdicat;
quibus non verè felicitas aditur; ſed impio ad
beatitatem cùm videantur viæ, ſapientibus non
viæ videntur, ſed prærupta, & obices, qui-
bus à conſecutione fekcitatis retardamur. In
aula alius currit anhelus, alius ad mercimonia Felisitas
anxius feſtinat: beatitatem planè hi per ardua era.
itinera coniequuturos ſe autumant. Sed Chri-
ſtus, qui via eſt, alià ad felicitatem properan-
dum indicavit, cùm dixit: Vendite quæ poſ-
lidetis: Beati Pauperes: Tollite jugum meum ſus
per vos, & invenietis requiem. Iu verò, ut
quieſcas, jugum Chriſti vel ſacrilegè excutis,
vel imprudenter exhorres. Et tamen hac itur
ad requiem: ſi tamen credis Evangelio. Aut
ergo Chriſtus erravit, aut Mundus fallitur;
cùm enim felicitatem uterque promittat, hic
eam oſtendit viam, quam omninò fuaſit Do-
minus dechnandam. Pergit Iſaias: Et vir ini-
quus cogitationes ſuas. Non ſatis eſt à via de- ſa- 55. 7.
chinare, niſi & itineris cupiditatem abjicias. Ahebkur,
Siquidem Hebræi, qui vias Æ.lwꝛ5pti, non ve- zö cectur.
r0 Cogitationes, dereliquerant, abominationes
gypti fabricati ſunt in eremo. Qui idola
nunquam coluſſſe inter öÆgyptios perhiben-
tur, ea & conflaſſe legimus in deſerto, & ve-
neratos. Adeò plus interdùm Cogitatio viæ obeſt,
quam Via. Religioſi, qui abrepti à via gyp-
ti ſunt, divinæ vi Clementiæ, cavere Maximè
debent, ne procul ab itinere felicitatis conſtitu-
ti,felicitatem cogitatione terant. é, quæſo,
dicant, ſedebamus ſitper ollas carnium. Nam ut Exod. 16.
vidimus, in fecundis ebus non ſedemus, ſed ⁵-
laboramus, & currimus. Niſi fortè ſedere eſt,
lateres paleaſque verſare durifſim prefſſos ſer-
vitute. Et convertatur ad Dominum, & miſere- Iſa. 55.7.
bitur ejus: & ad Dominum Deum noſtrum, quo-
niam multus eſt ad ignoſcenäum. Duo adverto. Cag totio-
. H „ B2. .D rmrmnum cura.
Primum; ſolâ via ad iniquitatem, Dei nos offen-
ſam incurrere: cùm enim præmiſiflet Iſaias;
derelinquat impius vias cogitationéſque ſuas ;
nunc indulgentiæ & condonationis meminit,
quæ culpam ut tollunt, ita præfuifle teſtantur.
Quare, etſi opere iniquitatem non compleve-
ris, ſi tamen te dediſti in viam iniquitatis, pec-
caſti. Alerum eſt: Poſt deſertam iniquitatis
viam, poſt compreilas impias cogitationes, adhuc
debere nos ad Deum converti. Sæpè namque Tepiditar.
non peccamus, ſed Dei gloriam non ideò quæri-
mus. Nota: Impius debet converti ad Domi-
num, hoc eſt, oculos vultumque inflectere debet
ad Deum; quem ſi Fidei oculo conſpiceret, in
vias Errorum non ſe converteret. Propterea
tam

384

tam frequenter divinæ paginæ nos hortantuf,
ut meminerimus Dei, utque in illum oculos diri-
gainus. Nam, ſi impius non avertiſſet oculum à
Domino, non diceretur illi, ut, relicto itinere
pravo, ad Dominum converteretur. Quis au-
tem valeat interpretari verba omni ſuavitate
Ppei Miſe. reſperſa: Multus eſt ad ignoſcendum? Multitudo
ia. vulnerum, quibus in commodum noſtrum attri-
tus eſt, periuadeant tibi, Deum tuum multum
eſſe ad ignoſcendum. Quam facilis, & pronus
eſt Deus ad miſericordiam! Nihil afferre poſ-
ſum uberius, quàm Prophetæ elogium: Mul-
ms eſt ad ignoſcendum.

ricordia.

Deſoerati
Cerent,

Et quomodò deſcendit imber & niæ
dJde olo, & illuc ultraà non rever-
titur: ſed inebriat terram, & in-
undit eam, & germinare eam facit,
& dat ſemen ſerenti, & panem co-
medenti. Sio erit verbum meum, quod
egreditur de ore meo, non revertetur
ad me vacuum: ſed faciet quæcum-
que volui, & proſperabitur in his, ad
quæ miſi illud. Verſ. 10. 11.

Liberalitas Dei ſine pœnitentia eſt; neque
enim imber ſemel emiſſus cœlum repetit. No-
Murmz. temus breviter aliqua. Primum „ Vapores, quos
ames d. COlum avidiùs ad ſe rapere videtur, in imbrem
Regibus. ſaltutarem convertit; nec ſibi eos elevat, ſed in
Rex col commodum mortalium attrahit, ut purgatio-
aebet. res emittat. Planè dura videntur vectigalia à
Zeigalie. Priacipibus interdum impoſita. At durum non
Eeeleſiaſti. eſt, cum ex ea vilitate pecuniæ conſcribit exer-
ci reanus Citus, arces eéxcitat, pauperes alit, urbes de-
Sna eyf. fendit, annonæ caritatem ſublevat, hoſtes à ci-
vium jugulo removet. Vapores attrahit, ſed im-
Eccleſiaſti brem infundit panémque præbet & ſemen. Id in

Bei liberæ⸗
litas.

4 a4 4de eremo contigit, cùm Moyſes ex univerſa mul-
ent quam- . .
SS titudine corrogato ære, argento, plumbo, lino,
lenti. purpurâ, Tabernaculum architectatus eſt. Quod
Divitiæ Princi . . ili
yine, li Principes, quæ corrogant, in ſuam utilitatem

derivant, profectò Terra ſunt, non Coelum,
quæ conceptum imbrem nunquaàm remittit. Se-
klesmoſy. cundum. Terra quoque imbribus ſaturata non
,Sle- ſibi duntaxat pingueſcit: ſed mox ut pluvià foœ-
3. cundatur, erumpit in meſſem. Porròô, cùm aquis
Zelus aui irrigetur, vinum fundit. Divites nimirùm ſugil-
narum à lat, quorum manus Divinâ benedictione reple-
BiSa. tæ, imò inundatæ prodig'osè ſterileſcunt: quôque
uberius locupletantur rore cœli, & terræ pingue-
dine, eò parciùs germinant, eò tenaciùs eleémo-
Avaruia. Iynæ ſegetem promunt. Memineris ſolos lapi-
des, præconceptis imbribus, frugem non dare;
verùm hi, ut aquis alluantur extrinſecus, non
tamen intus ab undis foœcundantur. Ità Avari
ſuperficie tenus divites, in corde egent; utque
aquæ excavant lapides, non irrigant: ſic Dives
lapideus ſi ſit, laceratur copia, non expletur.
An non opibus conſumptus eſt Avarus, qui cùm
horrea disjecta vidit à copia, ſe inanem rapi
ingemuit? Terra autem rigata deſuper dat pa-
nem comedenti. Qui veròô panis hic ſit;, intelli-
ge ex Hieronymo; Accipiant panem, inquit, do-
Ctrinæ Evangelicæ, de quo in Proverbiis ſcrip-
Prov. 20. tum eſt: Aperi oculos tuos, & ſaturare panibus.
13. Neque enim credendum eſt, quòd præcipiatur
veſcentibus, ut ad comedendum hunc panem,
quo corpora nutriuntur, oculos aperire de-
beant, & ſic ſaturari panibus: quos in Haba-

Cibus al⸗
leg.

Oliva

chuc comedit pauper abſconditè. Sed ad panem Habae;
doctrinæ cohortatur Dei: quem, niſi aperueri
mus oculos cordis noſtri, comedere non poſſu- Sanctiſi.
mus. De quo ſæpe ſcribit & Paulus, his qui "a Euchi
Fidei & Veritatis ſermonibus nutriuntur. Præ- “ al⸗
cipitúrque Doctori, ut pané doctrinæ ſuæ mittat leg.
ſuper omnem aquam, & cunctis infundat co- icsio ſe
piam ſpiritus. Mitte panem tuum ſuper aquam: Eccle. u.

quia in multitudine dierum invenies eum. Ita- .

que vides Dei panem oculis quodammodèò in-

dulgeri. Contemplatione enim veſcuntur Amici
Numinis, qui non in ſolo Pane vivunt. Tertium, Concio ex
Terra, quæ procul dubio Prædicatores hic ex- Gribone:
primit, etſi inferiùs aliquo rore reſpergatur, Flo- ete⸗ ert.
res germinare poterit, haud tamen ſrumentum tu.

L. . . Verbum
proferet, niſi rigetur è& Cœlo. Oratione ſata St, Juo⸗

Concio populos paſcit; vanà eloquentiâ made- modo jæ-

facta Concio Flores dabit fortaſſe, ſed Panem "undan.
. . . dum.
non dabit. Una Ægyptus ſcit germinare, nullis Sapientis
& Cœlo imbribus fœcundata. At frumentum il- prfana
lud Hebræis citò verſum eſt in paleas; quas Dyat
lateribus miſcere coacti ſunt, dum Ægyptiac aia, &
abundantiâ nimium exultarunt. Auditor verbi riger exbor-
Dei eos audiat, quos ſcitè Coœlo irrigari, ſciatque aas act.
ementitum frumentum efſe, quod blandiens . mnu, & le-
gyptus ſubminiſtrat. Præterea Prædicator non &iun.
imbre duntaxat madere debet Orationis, ſed & ν, 4
nive Mortificationis conſtringatur oportet. -ii.
Hyems horreat in cultu Concionatoris, ut in ore.
Auditoris corde Pietas vernet. Squaleat ille, ut onion⸗
4 2 Conciona-
auditores floreant: algeat ipſe, ut hi Divino ſpiri- .
tu incaleſcant: ſine foliis verborum, ſeu veſtium Mon rs.
pompàâ aſperetur, ut fructibus populi induantur. amet, a.
Ita Joannes inhorreſcens exuviis belluarum bru- ment cam
5 . 4 . quque Ec-
mam quodammodèò præferebat, quà poœnmiten- MAsſzaſtici
tiæ meſſis adolevit in animis Judæorum. Quid gdecrera
facit nitor veſtium, oris lepos, conviviorum ap- Sdse n.
paratus, verborum floſculi in Oratore Poœni- „ires,
tentiæ? Ver iſtud eſt parens portentoſæ Hye- Yox ofe-
mis, non Hyems ſubſecuturi Veris apoſtolicus Mnitfes.
Sator. Terra iſta prophetica, quæ & ſemen io dece
ſerenti adminiſtrat, & panem dat comedenti, daeue.
Terra eſt non nitens, ſed ſqualens; non ornata“.
floribus, ſed conſtricta nivibus; non perfuſa lu-
ce, ſed imbribus inundata. Scilicèt Iſaias tunc
Panem germinavit, cùm vel nudus inceſſit, vel
contectus ſacco prædicavit. Omnes intueor
Apoſtolos Hyemem expreſſiſſe in auſteritate
vitæ, in mortis acerbitate, quibus Eccleſia
Ver ſuum debet. Quin & flos pudoris, & roſa
Religionis, & lilium Honeſtatis Ver quidem in-
ducunt, ſed ex Hyeme naſcuntur poenitentiæ, ſed
ex ſqualido corpore ſuccreſcunt. Quartum, at
Nix, & Imber Tribulationem exprimunt, qui- ne pariunt
bus Tellus, dum videtur opprimi, ſœcundatur. Feliene-
Hyems enim, duùm furit, fovet; dum arva con- em.
ſtringit, laxat in meſſem dùm plantas denudat,
intra corticem foliorum ornamenta contexit.
Quid incultius arvis hyeme ſæviente? Quid Jo-
bo miſerius graſſante calamitate? Verùm & Ter-
ra brevi florebit, & geminato decore refloruit
planta illa detruncatione ramorum penitùs vi-
duata. Quintum, Verbum quod egreditur ex ore
Dei, non revertitur ad eum vacuum, ſed, inquit
Iſaias, Proſperabitur in bis, ad quæ miſi illud.
Septuaginta legunt: Proſperas faciam Vias éjus, mdonrr
& præcepta mea. En quomodèò Dei Verbum Proſ- iaeten
peretur. Si diſponantur ad verbum viæ, hoc eſt,
ſi os illud, per quod effluit verbum Dei, nonoc-
cupetur nugis: ſi cor, ubi ſormatur, non inqui-
netur vanitatibus: ſi habitus concionantis quo

Dei verbum induitur, non redoleat vanita-
tem.

tel
gu
lit
len
obt
mmni hol
cn n zute
dale ij
Ne 1 15
iain
Con
us
Ah
s
tite
veri
Dei
nann
ſobo

6

4
1

.

u yo

Ui in
ea.
culi
lan
vide⸗
IIt nus.

4
rit elt,

Ms. 13
Tent
tes
gus⸗
norn
S.
i (
re,
titia
db
drec
letn. Mil
ii, tant
lern
immi
nult
ſorn
Wr,
Da
tur
en
Ch
ln Uer
ie orn
d
fror
guu
ſeg

li⸗

tem. Tunc proſperæ viæ ſunt divini Verbi;,
quando & libri non auro nitent, & quibus hau-
ritur, nec animus intumeſcit, ubi naſcitur, ſed
paupertate, humilitate, obedientià, charitate
obſtetricantibus Verbum Dei prodit in lucem,
Tmentio hominibus alimenta divina præbiturum. IIIud
s in autem nota, quod à vulgata legitur: ad quæ mi-
Concio- . 1 .
zatore. ℳ illud, verti à LXX. Præcepta mea. Hic mu-
rus aheneus eſto. Non Deus tibi Verbi ſui rorem
infundit, ut tibi plauſus excites, ut gloriam
compares, ut nomen propages; ſed omnis fru-
ctus hujus roris Obſervantia eſt divinæ Legis.
Si hoc præſtetur, optimè cecidit Verbum: ſe-
cus ſi inter flores decidit vel gloriæ à te appe-
titæ, vel eloquentiæ à te affectatæ, illud no-
veris corruiſſe inter ſpinas. Spinæ enim Verbi
Dei flores ſunt Concionatoris, conſectantis glo-
riam, quæ flos agri eſt periturus, non coœli
ſoboles duratura æternum.

Quia in lætitia egrediemini, & in pa-
ce deducemini. Montes & colles can-
tabunt coram vobis laudem, & om-
nia ligna regionis plaudent manu.
Pro ſaliuncula aſcendet abies, &
pro urtica aſcendet myrtus. Er erit
Dominus nominatus in ſignum æter-
num, quod non auferetur. Verſ. 12.
13.

Quid expaveſcis fugam & Mundo? Audi
Prophetam: In lætitia egrediemini. Non incides
in ſpinas, ſi à perituro flore Aulæ, vel Sæ-
culi, vel Carnis, vel Opum declines: verùm
liquidiſſimæ Voluptatis ſinu exceptus incipies
videre, & guſtare, quoniam ſuavis eſt Domi-
Pf. r13. 1. nus. Hinc illud Pſalmiſtæ: In exitu Iſraël de
gypto. Nota, ipſa in fuga Mundi jam Iſraeël
eſt, hoc eſt, Deum videns, Deique fruens ſe-
reniſſimo vultu, quo uno in Patria beatæ Men-
tes recreantur. Et ſané Jacob, non niſi profu-
gus à patria domo, Deum vidit, & Ifraelis ſibi
nomen aſcivit, An non Hebræi, mox ut ab £-
gypto retulere pedem, & Mannà paſti, & un-
dis & Petra manantibus refocillati, & ſagina-
ti Coturnicibus, & hoſpitio excepti ab Æquo-
re, & à Jordane fuere tranſmiſſi? Planè in Læ-
titia egrediemim, quicumque ad lætitiæ fontem,
ab inanis gaudii littore profugitis. At, qui e-
gredimini in Lætitia, non niſi in Pace deduce-
Pax cor- Mini. Videlicèt, qui Sæculum abdixerunt, tunc
dis Pnio. tantùm progredientur, cùm Unionis vinculum
ſervabunt. Hoc vinculo pacis compediti, & ad
invicem colligati current, quo ſoluto progredi
nulla ratione valebunt. Hinc eſt, quòd Religio-
ſorum plerique ſe progredi non valere miran-
tur, qui ſi diſſenſionum contentionumque Zi-
zania frumento Charitatis inſeri non pateren-
tur, fortè impedimenta profectús non ignora-
rent. In Pace deducemini. Hoc enimveròô viati-
cum Religioſæ perfectionis eſt: hoc conficimus
iter non ferro armati, ſed Pace inſtructi. Se-
quitur: Montes, & colles cantabunt coram vobis.
Id eſt, egreſſis & Sæculo aſpera & inacceſſa
complanabuntur; & non ſudorem expriment è
fronte aſcendentium, ſed Lætitiam, Exultationé-
que- cordi refundent. Sequitur: Et omnia ligna
regionis plaudent manu. Legunt LXX. Et omnia
ligna agri applaudent ramis. Nimirùm Arborum
. Manus rami ſunt, quorum extenſione in egreſſu
nte. Ethicæ Comment. Tom. VI.

n e,
nber u⸗

Focatio

ſpreta.
Electio
Status.

Vocationis
beneftciu.

Jugum
Chriſti
Iuave.

Stromatum „Lib. XVI.

385

péecatoris docemur, non abhorrere poſſe juſtos
ab impiis, ſi Nilo emergant, ſed Manum eis à Compasd
ſe præbendam. Lignum agri es, fertile bonis o- 5,7. erfe
peribus? extende ramos Charitatis, ſi fortè tran- “
ſit per te incircumciſus. Non enim baculus tan-
tùm ex arbore confici debet ad impiorum ſup-
plicium, ſed & fructus decerpi ad ſolatium fu-
gientis, imò ab arbore ultronea offerri debent
poma tranſeuntibus. Gratulamur enim Plantas, Yelantez
quèô ſunt pomis graviores, eò pronius incli- „ Adiſere-
nari terram versùs; recedere autem erectas in ti.
aërem, quò inaniùs ſterileſcunt. Ità Viri Sancti Conf⸗ſſa-
demittuntur, quò plus virtutum fructibus abun- vi immi-
dant, quôque ſunt divitiis locupletiores Cha- rrerte,
ritatis, eò procliviùs famelicis impiorum ani- aſeagtesi .
mabus ſe inclinant, opéſque ſuas largè commu-
nicant. Non itaà Avari, qui cùm fructuum co- Avari.
pid abundant, tum maximè ab indigentibus re-
cedunt, & refugientes viatores, ac ſi leviores
redderentur pomorum onere in verticem ſe eri-
gunt. Ita Epulo, in tanta dapum exundantia
Lazarum refügit cupientem micas. Utinam Re-
ligioſos non videremus, interdum velut Arbo- Talenta
res immanes, ideo ab animarum curatione re- Ene ſpiri⸗
cedere, quòd doctrinæ, ſcientiæque fructu o-“.
nuſtiores ſunt. Itâ-ne Arhor fructibus pergravis Zelus a-
non ſuo pondere flectitur, ſed avara æquè ac aimarum
ſuperbiens in faſtigium attollitur? Breviter; Si P'glectuse
Arbor es, pomorum copiâ demittêris, & humi-
liaberis; proniùs feréris in terram, ad ſaginam
animarum eſurientium Juſtitiam, ſiliquâſque vo-
rantium immundiſſimarum Volu ptatum. S. Hie- Gonver-
ron. hic pro Montibus & Collibus exultantibus ſio.
in egreſſu peccatoris, Angelos intelligit ovan-
tes ſuper impio Poœnitentiam agente. Fro ſaliun-
cula aſcendet abies; & pro urtica aſo:ndet myr-
tus. En quomodè in converſione impii conver-
tuntur & plantæ. Tuæ te effrænatæ affectiones
animi lacerabant, dum à paradiio Domini ab-
errabas. Amor impurus, odium omnium accen-
debat; auri ſitis, invidorum livorem concita-
bat; linguæ libertas impiorum in te ora ſolve-

bat: & ità miſerè compungebare duùm tuus

promovendis calamitatibus ſolicitus æquè ac in-
felix agricola inſudabas. At in religione, ſeu Zelus a-
in via Dei pro ſaliuncula Abies, aſcendet pro mwaram;
urtica Myrtus, Abies, inquam, creſcet, Arbor
enimverò caſus viſura marinos: quòd qui ſe
conſecrat Deo, non ſuâ debeat jacêre ſalute
contentus, ſed aliis Evangelii merces deferre
debeat vel per fluctuum procellas, fremitéſ-
que tempeſtatum. Abies eſto, in monte naſca- vita min-
ris orationis & ſolitudinis, ſed indè deveharis ta.
in mare, aliorum commodis militaturus. Pro,
Urtica, Aquila & Theodotio legunt Conyza;
quæ herba, inquit S. Hieron. viliſſima eſt, a-
mara;, odoriſque peſſimi. Hoc (pergit Hiero- Laphßi op-
nymus) dicendum eſt, quòd mala vertantur ,2
in bona, & pro vitis naſcantur virtutes. De- 4oα,
mus exempla Majorum. Matthæus, & Zachæus Religionis
Publicani, ialiuncula erant, ſtirpes inutiles, perfeézio.
amari ſaporis, & odoris teterrimi, dicentes,
Putruerunt, & corruptæ ſunt cicatrices meæ à fa- Pſ. 37. 5.
cie inſipientiæ meæ. Iſti in Apoſtolos repentè mu-
tati, facti ſunt Cypariſſus, & Abies, & Myr-
tus odoris optimi, & in varia optima neceila-
rii. Paulus quoque perſecutor Eccleſiæ, quando
audiebat, Saule, Saule, quid me perſequeris * Acte 9. 4
Urtica erat, habens perſecutionis aculeos. Quan-
do autem in toto Orbe Evangelium prædicabat,
& dicere poterat, Chriſti bonus odor ſumus; re-
ctèe Cypariſſus appellatur & Myrtus. Hæc ille.
K k Ubi

—„

386

Conſtan- Ubi enim nos legimus; Pro ſaliuncula aſen
ria. det abies, LXX. legunt: Et pro ſtœbe aſcendet
cypariſſus. Unum ſatis mirari non poſſum, qua-
re converſæ ad Deum Anmimæ non in frugiferas;
aut in domeſticas, ſed in ſylveſtres & ſteriles
arbores convertantur. Cur in Abietem, in Cy-
pariſſum, in Myrtum Urtica degenerat, &
non magis in pyrum, amygdalum, in ceraſum
commutatur? Niſi fallor, maluit Myrtum, quam
Pyrum: quamvis enim hæc frugifera, illa verò
ſterilis ſit, tamen Myrtus ſemper viret, uniuſ-
que ſpeciei eſt, Pyrus verô vere floret, hyeme
riget. Adde, quòd hujus generis plantæ ven-
trem quidem ſaginent, cæterùm eorum trunci
& ſumptu excoluntur ingenti, & igni duntaxat,
Zelus a- ut plurimùm idonei ſunt, ſi areſcant. Abies verô,
nimarum & Cupreſſus naves inſtruumt, domos compin-
oreiis, gunt, aliiſque uſibus profuturæ exciduntur: cum-
Eed gzterna que inutiles ferè ſint, dum virent, accommo-
praviden: datæ maximè ſunt humanis uſibus, poſtquàm a-
ruerint. Cœnobita, ſeu Juſtus id intelligat. Non
in Pyrum commuteris, ventri præbiturus deli-
cias, temporalium illecebras miniſtraturus: A-
bies eſto & Cypariſſus, magis neceſſaria ſuppe-
ditaturus & utiliora Reipublicæ. Quare Religio-
ſus, qui unius muliereulæ exoneratæ ſeu one-
ratæ peccatis inopiam ſublevat, imò eſuriem paſ-
cit, arbor domeſtica eſt, Dei viridario indigna.
Ad am pliora conſitus es. Abies es, merces inve-
Gturus, & Urbibus, non Viduæ, veras opes alla-
turus a himibus Terræ, hoc eſt, à Coli confinio.
Parum eſt, ut ſis mihi ſervus ad ſuſcitandas fe-
ces Iſrael, ait Dominus alibi per Iſaiam. Non
tranſpoſitus in nemus Eccleſiæ es, & in montem
Dei, ut paſcas corruptibili eſcâà ventris inglu-
viem, ſed ut tempeſtatibus obvies, ſed ut do-
mũus Sponſæ laquearia compingas. Præterea: A-
bies & Cuprefſus non in horto voluptatum naſ-
cuntur, ſed ſuo genio naſcuntur in montibus:
ſylveſtres ſunt, non domeſticæ; hoc eſt, verus
Aboſtolus Sæcularium familiaritate non delecta-
tur, ſed in ſolitudinibus errat, ſecedit cum Jrsu
in monte ſolus orare. Quin & hyeme comam
non ponit, ſed ſemper viret: non enim ſecun-
dis aut adverſis rerum eventibus ſeu concutitur
ſeu turget, & virtutum ſuarum decore vidua-
tur. Domeſticæ arbores ſqualent hyeme, ſi ver-
nant in autumno. De Juſto autem dicitur: Et
Pl. 1. 3. folium ejus non deſluet, & omnia, quæcunque fa-
Modeſtia, ciet, proſperabuntur. Nimirùm tunc omnia pro-
Zelus a- ſperantur, cùm circumſpectionis & modeſtiæ ne
, e„ Ihimimum quidem folium decidit. Siquidem po-
as non ma non ſtabunt, ſi folia exterioris cuſtodiæ de-
ſpernant fluent. Arbor autem pomifera, ut plurimum
Regularâ quòô pomis ditatur uberius, eò fædiùs nudatur
obſervan- foliis. Rara Arbor, quæ folia non negligat, ſi
nel,. is fructu abundet. Rarior Juſtus „ cui exterior cu-
immani- Ta modeſtiæ, ac vigilantiæ vilis & ſuper flua non
tates ₰ videatur, ſi ſibi ſcientiarum, vel meritorum,
vegulis no vel etiam virtutum copia redundet. David ſiqui-
betant. dem juſtior ſibi viſus, modeſtiæ folium negle-
Parva zit, & Bethſabæam aſpicere veritus non eſt. At,
qui folium Cuſtodiæ non curavit, Caſtimoniæ
fructum non retinuit. Abies autem, & Cupreſ-
ſus non antè comâ ſpoliantur, quàm vitàâ: i-
deôque odorem ſervant, & uſum etiam exciſæ.
Undeè non immeritò Sponſa ſuæ domũs ſignum
ſeu contignationem cupreſſinam eſſe voluit; e-
jus videlicèt arboris ſelegit tabulas, quæ folia
non faſtidit. Tandem Pyrus, Ceraſus, aliæque
ejus generis, ſi humore deſtituantur, vix flam-
mas paſcunt. Abies, & Qupreſſus tum potiſſi-

Oliva

mùm olent, & humanis uſibus ſubſerviunt,
cùm bipenni vulneratæ radicitùs extirpantur.
Juſti enim, etſi Gulæ non militant, tamen fer-
ro impetiti, & perſecutionibus exciſi ſuam im-
penſius operam ponunt in curatione Sæculi pe-
reuntis & ſe perimentis. Ut Navis eos vehit me- Zelus per-
dias per procellas, à quibus inhumanè exciſa lecmiores
conciſâque ferro eſt: ſic Juſti infeſtos ſibi homi-“ eſer.
nes oratione, conſiliéque ferunt, & vehunt in oi, tonis
portum. Totum hoc transferri poteſt ad felici- falictias.
tatem Religioſæ vitæ, in qua Spinæ in Roſas
abeunt, mutantur in Myrtos Urticæ, de qua

dici poteſt, quod ſequitur: Et erit Dominus no- Sermo ſpi-

minatus in ſignum æternum, quod non auferetur. ritualis.
Septuaginta expreſſiùs: Et erit Dominus in no- r
men, Gρα in ſignum ſempiternum, & non deficiet. Dei volg.
Nihil dulcius. In religione nomen noſtrum, lin- tati con-
gua noſtra, verba noſtra, eloquentia noſtra Domi- Jormari.
nus éeſt. Nihil loquimur, niſi Dominum, nihil Slores
ſcribimus niſi Dominum, nihil libenter audimus Pe⸗ Ta-
niſi Dominum. Planè, Et erit Dominus in no- Wihlpra⸗
men. Ille imperat, non Superior; Ille infirma- 1er Dei.
tur, non Frater; Ille percutit, non Perſecutor; Intentio
Ille petit, non Mendicus; IIh ſervimus, non ecke.
Homini; Denique, ut aiebat Paulus, Deus
erit Omnia in omnibus, utque præſtabat Job,
ommia tum mala, tum bona à Domini manu ſuſ-
cipiuntur. Et ideò fortè Urticæ mutabuntur in Mortif-
Myrtos, quia Dominus nomen erit. Si emm a ee,
mortificationi, dolori, perſecutioni, anguſtis ulzeſese.
Dei nomen inſcribatur, ſoluſque Dominus cre- ugum
datur omnium author, procul dubio Urticas rigi
pro Myrto habebimus, quâ coronemur, non cnng i,
quâ vulneremur. Ama, inquit Auguſtinus, & Dei con-
fac, ut te credam amare, & quantùm vis ure, àν aa-
ſeca, & vulnera. Sæpè picturas, alioquin non *⅝ê.
eximias, ſi Apellis, Neuxiſve nomen præfe- Dezraà-
rant, veneramur. Ità Mortificatio, ſi Dei cre- formari.
datur opus, ceu gemma magni fiet. In Prover- Tribala-
bis namque Salomon Oſcula refugit, ſi Immi- tionis cen-
ci opera ſint, Vulnera verò Amici nomine inſi- Timetum.
gnita oſculatur, & oſculis inimicorum prætu-
Ht. Undè Job grandi, & ſævo vulneri, Abſtu- Job. La1.
lit, addidit nomen Authoris, & ſupra opes di-
lexit, dicens; Dominus abſtulit. Sic David, hu-
miliationem rem adeò gravem & intolerandam,
appoſito Authoris nomine bonam dixit. Bonum Pl. 118.
mibi, quia humiliaſti me. En Urtica in Myrtum?
converſa, ubi Dominus nomen illi. Ezechias
ſibi bellum ab Iſaia renuntiatum non recuſavit,
quando Deum intellexit tantæ calamitatis au-
thorem. Vel Heli, Sacerdos illaudatus, ever-
ſionem ſui;, ſuorum, familiæ, & totius Iſraelis

obſequio veneratus, exclamat, Dominus eſt. 1. Reg. 3

18.

Quod bonum eſt in oculis ſuis faciat.

EX CA P. LVI.
ISAI £Æ.

Hæc dicit Dominus: Cuſtodite judicium,
& facite juſtitiam: quia juatà eſt Sa-
lus mea, ut veniat, & Juſtitia mea
ut reveletur. Verſ. I.

Septuaginta, ut notat S. Hieronymus, ſi⸗ r aß.
militer legunt, niſi quòd pro Juſtina mea le- zeꝛ.
gunt Miſericordiam meam. Ex quo colligis, Dei miſe⸗
quam ricorilic

ſnn
“ 1
ie 1
li. t
4.
(e
ſ

1

Mnvera.

Mams te
Vr. no
Alee,
lale
uſi
li do
nlmi re
ſain .

II

Stromatum ‚Lib. XVI.

quàm mitis ſit Dei Juſtitia, quæ à LXX. Mi- Piæceptum eſt, ſed ſtricta teneat manu, & cu-

387

4 ſericordia nuncupetur. Miror autem, quare & ſtodiat Sabbatum, ne polluat illud. Efficiamnur

Judicium commendet, & Juſtitiam, quòd
proxima Salus futura ſit. Si adveniret perdi-
tio, & ſeveritas Dei, tunc judicium & juſtitia
accuratius ſuo tenerentur defungi munere; At
adventante Salute, quis Judicum cautior in
officio ſit? Imò quia Salus & Miſericordia ex
LXX. adventura eſt; præcedere jubet Juſti-
tiam noſtram, ne inveniat illa, quod puniat.
Sever tas. Hinc diſcamus, ſeveritatem hominum negle-
Tribula- Ctam divinum extorquere a Deo gladium ſe-
tionum veritatis. Non enim puniſſet ille Sodomam
Pent. quando eò deſcendit, ſi ſpectaſſet ab humana
Sasberior . . . . „ . . . J .
zaniar. Juſtitia iniquorum ſcelera vindicata. Ideò Phi-
Pæniten- nees placaſle dicitur Deum, qui inter nubes hu-
tzie infli- Mmanæ Juſtitiæ arcum ſtatuit divinæ Miſera-
gendea. tionis; cum, & contrario, ſereno mimiæ in-
dulgentiæ fulmina intorqueat, ut in Saüle præ-
ſtitit. Is, quoniam virum dimiſit morte dig-
num, miſericordiam impiam juſtaà ſibi illatà ne-
ce expiavit. Si igitur cupimus excipere Dei Mi-
ſericordiam, in occurſum illius humanam Se-
veritatem præmittamus. Milericordia enim &
Veritas obviare ſibi conſueverunt, Juſtitiaque
Pacis oſculo excipitur. Undè non immeritò lſaias:
Manera. Cuſtodite JQudicium, & facite Juſtitiam, quia
juxtà eſt Qqalus mea. Notemus autem verbum il-
Judex in. lud, Cuſtodite JQudicium. Vigiles excubiæ ne-
RKus. ceſſariæ ſunt, ubi non contra gladios, ſed con-
tra nummos dimicatur. Grandis cuſtodia, ſo-
licita cura, quando non hoſtili ferro, ſed ami-
co auro oppugnamur. Cuſtodiant itaque Judi
cium. Equidem cuſtodes arcium non tantùm ab
armatis ſibi timent apertàâ acie congredienti-
bus, ſed & ab inermi cavent, ſed & amico-
rum mentes explorant, ſed vel appropinquan-
tes umbras reformidant. Munus domi tuæ illa-
tum, non munus, ſed Aries eſt, quo Arcis
murus quatietur, & Judicium captivabitur. Se-
quitur: Et Juſtitia mea ut reveletur. Duplex
ſenſus eſſe poteſt. Primus, Juſtitia in die Judi-
cii revelabitur: nunc enim non apparet, dum
Achab regnat, & perit Nabuth. At non indè
abeſt Juſtitia, nec Æquitas deeſt, ſed latet re-
velanda in die revelationis juſti Judicii Dei. Al-
Dei eura ter ſenſus eſt, ſi cum LXX. pro Juſtitia po-

Iſeſe per- natur Miſericordia. Quæ enim Juſtitia videtur,
ige. Miſericordia eſt, ſed perſonata. Revelabitur au-
i,azii, tem, cùm cognoſcemus, orbitatem, perſecutio-
Status nes, vulnera, morbos nobis ſtraviſſe viam ad

medioeri: réegnum. Vulgata ergo editio modeſtiùs (ut qui-
ſecurior. dem videtur) Divina intuens, perſonam exiſti-
mavit facié eile; crediditque Dei ibi ſævire Juſti-
4 tiam, ubi Vulnera viſebantur. Septuaginta verèò,
perſonâ quodammodò divinæ Iræ detractà, oc-
cultam & latitantem cognovere Miſericordiã,
filios corripientem, erudientem per flagella ad
ſceptrum; ideòque Miiericordiam clamavere,
ubi Juſtitiam adeſle putaveramus.

Beatus vir, qui facit hog, & filius ho-
minis, qui apprehendit iſta: cuſto-
diens Sabbatum, ne polluat illud,
cuſtodiens manus ſuas, ne faciat om-
ne malum. Verſ. 2.

Kegulara Iſte igitur, inquit S. Hieron. hic, & filius
9 Wirves. interioris hominis, in eo beatus eſt, quòd facit
H eere priminn, & apprehendet hæc: judicium fſcili-
. cêt atque juſtitiam: ut non ſolùm faciat, quod

Ethicæ Comment. Tom. VI.

cum Deo unus Spiritus: impleamuſque Sab-
bata delicata, ne ſimus de ſex diebus, in qui-
bus factus eſt Mundus: de quibus Apoſtoli
non erant, quibus Dominus loquebatur: N
de Mundo fuiſſetis, Mundus, quod ſuum erat,
diligeret. Hæc Ille. Miſerum te fore credideras,
longè à felicitatis ſinu excutiendum, ſi divina
mandata impleres, ſi juſtitiam adminiſtrares?
Falleris. Nam Beatus Vir, qui facit hoc. Por-
rô, quomodè non eris de ſex diebus, in qui-
bus fit Mundus? Planè, ſi non labores in tem-
poralium conſecutione, ſed quiefeas cum Deo;
hoc enim eſt celebrare Sabbatum, feriari à
curis & ſolicitudimbus hujus vitæ. Apprehen-
das autem oportet Dei mandata;, hoc eſt, ſe-
verè ea teneas. Facilè enim elabitur diſcipli-
na præceptorum Dei, mii ſtricta manu cuſto-
diatur.

Er non dicat flius advenæ, qui adhæ-
ret Domino, dicens: Separatione di-
videt me Dominus à populo ſuo; &
non dicat Eunuchus: ecce ego lignum

aridum &c. Verſ. 3.

Eunuchi, inquit S. Hieron. qualis fuit Can-
dacis ille Reginæ; qui etiam in itinere otioſus
eſſe non poterat, & dum quærit interpretem le-

Ftionis, Chriſtum reperit, quem quarebat. Advena

autem non timeat, quia in domo Dei nemo ad-
vena reputatur. Eunuchi autem Laici videntur
eſſe, qui filios Chriſto parere non poſſunt, tem-
poralibus occupati, qui tamen non ſe credant
arida ligna, quia fortè inter culinæ ſordes ligna
arida convehunt: ſed audiant quomodò per O-
bedientiam Ignorantia & ſterilis eorum Simpli-
citas floreat, & Fertilitatem ſuperet Concio
nantium. Quia bæc dicit Dominus Eunuchis:
Qui cuſtodierint Sabbata mea, & elegerint, quæ

Tempersn
lium com-
temptus.
Nrihil præs
ter Deff.

Joan. 15.
19.

Homines
non timéb.
di.
Felieitas
vera
Eledio
Cas ſue-
pe ſin 6.
Pr poſita
ret ineda.

Aulici
veri.
Lebtio ſa⸗=
eræ.
Chriſtus
quarbadus,
Religioſt
conſuledi,
Vnio in-
ter adve-
nas
Religioſi
Talenta
nm e litcriæ

Iſa. 56. 4.⸗

ego volui, & tenuerint fœædus meum. Dabo eis in-

domo mea, & in muris meis l cum, & nomen me-
lius, à filiis & filiabus: nomen ſempiternum dabo
eis, quod non peribit. Lætetur ergo Laicus haud
procreandæ per Evangelium Soboli idoneus.
Nam ſi quæ Obedientia præcipit, fideliter im-
plet, præſtantius nomen Filiis ſortitur. IIli enim
appellantur Concionatores, Lectores, Prælati,
Rhetores, Doctores Eccleſiæ; ipſi verò Servi
ſunt Domini. Qui unus titulus, omiſſis rehiquis
ſplendidioribus Legiſlatoris, Ductoris, Dei Pha-
raonis, ſepulchro Moyſi inſculpitur, cuùm dici-
tur: Mortuus eſt Mayſes ſervus Domini. Et hoc
eſt Nomen ſempiternum, quod non peribit. Na
Magiſtri, Præſidis, Theol gi, reliquâque di-
gritatis vocabula;, ſpecioſa quidem ſunt, ſed in-
ſtar floris deficiente vitàâ, imô & interdum da-
rante, deficiunt. Titulus autem Obedientis, &
Servi Domini nos ad uſque ſolium Dei comita-
tur. Nota, nominis celebritas Religioſis promit-
titur in muris. Videlicèt in clauſtro nomen Re-
ligioſi venerationi erit, quod procul dubio in Au-
la ludibrio erit, & blaſphemabitur in Foro. Quare
ſi nos intra muros noſtros cohibebimus, Magni
erimus; ſi Principu nos negotis immiſceamus,
contemnemur. Porrò⁹ Nomen iſtud Eunuchis
promiſſum, iis ſcilicèt, qui velut ſteriles plantæ
in viridario Domini latitant, dabitur eis in Do-

Obedien-
tia.

Ele FRis
Stats.

Deut. 34.
5.

Cellæ ℳ⸗
mor
Religioſiss
in Alula
Familia.
itas ism
Sνualari-
bus nimia

7

mo & in Muris Dei. Hoc eſt, ſi murum Re-

gularis diſciplinæ non excedas, habeberis, & eris
K k 2 mazimus-

388

maximus. Secus enim Laici contemnunture N

conantur Humilitatis limitem tranſgredi. In

Muris nomen eorum præſtantius interdùm eſt

Nominibus filiorum. Nec rarò Laicus humilis-

Concionatori ſuperbo antefertur. Quòd ſi vi-
deri velit non Laicus, ægréque ferat ſeptum
humilitatis, ſtatuſque ſui ambitum dedigne-
tur, Nomen ejus nobile non erit; ſiquidem in
Muro non eſt, ſed ultra murum, ſcribiturque
in terra ommium omninò pedibus proterendum.
Laici enim veluti ſpinæ, ſi Roſam defendant,
ſimul cum Roia coluntur; quòd ſi vellent Ro-
ſarum foliis innaſci, flammis deputarentur.
Notandum, cùm melius illis Nomen promitti-
tur àa Filiis, filios non ipſos Primogenitos ſup-
Caſtitas, poni, ſed Adjutores. Filiorum autem nomen
nen ne non adæquabunt, ſi iis ſuperbè ſe æquaverint,
r: 2* illud ſuperaturi, ſi ſe illo modeſtè abſtineant.
. Ani Verùm Hieronymus ſeriem iſtam abrumpat.
mi Gene. Talem, inquit, fuiſſe Eunuchum, quem Jrss

veſtzs, amavit plurimùm, Evangeliſtam Joannem Ec-
K- Cleſiaſticæ tradunt hiſtoriæ: Qui, Petro tardiùs
N „ ambulante, elatus Virginitatis alis cucurrit ad
, =„ Dominum; qui in ſecreta ſe divinæ Nativitatis

Religieſi immergens, auſus eſt dicere, quod cuncta ſæcula
Iarctoris neſciebant. Faceſſat igitur omnis cavillatio Ju-
vi' "en daorum, & riſui præbere ſe ceſſet, aperiens Se-

r,""" miviris regna Coœlorum: cùm Pudicitia non in
Medeſtis debilitate ſit corporis, ſed in animi voluntate.
ſine ſpiri-
1u. .. . .
Giaie Ert Lilios advenæ qui adhærent Domi-
ren. no, ur colant eum, & diligant no-
N.

men ejus, at ſint ei in ſervos: om-
nem cuſtodi niem Sabbatum, ne pol-
luat iltad, & tenentem fædus meum.
Adducam eos in montem ſanötum
moum, & lIætificabo eos in domo ora-
tionis moæ. Verſ. 6. 7.

pnis inte- Advena, ſi Deo adhæreat; advens nan erit:
sdvenas. debet autem Deum colere, nomen ejus dilige-
Religio re, & ͤ ei ſervire, imò in ſervum efſe, Sabba-
ene " tum non polluere, & tenere fœdus. Non ſuffi-
f. tas cit Deum colere, miſi ſervus illius ſis. Facilè

ſelus non enim duo grana thuris adolemus; ſed ſervum

ſuficie. ſe exhibere arduum eſt. Quid eſt autem, quòd
Amer in Amor non in Sabbatum, non in Fœdus, non in
Dium. Deum ipſum, ſed in ejus Nomen jubetur im-
pendi? Ut intelligamus, quàm ardenter Deum
ipſum amare debeamus: quando & ipſi Nomi-
ni dilectionem jubemur impendere. Quid eſt
autem, quòd in Montem adducet, quos lætifi-
Conſoela- Care vult in domo Orationis ſuæ? Nimirùm ar-
done: Dei dua Montium ſubeunda ſunt divinas conſolatio-
cuw dan nes ſitienti. Supra communem vivendi rationem

ar. aſcendas, ſi Deum ſitis. Non enim domus O-

rationis ejus jacet in campeſtri, ſed longè poſi-
„ta à planitie Voluptatis Montiũ apricitate læta-
Evercitiiia 5 . ſt, ſed
Ssiriass. tur. Rurſus Orationis locus non apertus eſt, ſe
lia. Domus eſſe perhibetur: quòd ſecreto maximè
Oratienis gaudeat Contemplatio. Utrumque in ſua JEss
Zr⸗ Cel- oratione præſignavit, cùm in Montem ſeceſſit
. ſolus orare. Solitudo Domum ſignat; Montiſque

Trpidit. . . . 42
a. * Celſitudine Mortificaio prænotatur. Porrèò in

Fervor domo Orationis lacrymas duntaxat fundi, &
Iatus. inundare credebas? Ibi te Dominus lætificabit.
Letitia Fruſtra ergo circumis plateas, egrederis & clau-
VYera.

ſtro lætitiam venaturus. Ibi, undè profugis, læ-
titia pullulat. In domo namque Orationis læ-
tificabit te. Equidem primum moœſtis remedium

Oliva

imperiti Ductores præſcribunt, ut ſtudium O-
rationis imminuant, ut liberius ſe gerant, ut ra-
rius Templa adeant. Falleris: in Sola Oratio-
nis domo lætitiam metes, quam vanè inter ama-
ras Sæculi voluptates ſuſpiras, & ſperas. Hoc
expertus Regius Pſaltes canebat: Dedißti lætitié pſ. 4,
in corde meo. Cor enim domus eſt Orationis,
quam clauſam vult Dominus in Evangelio, cùm
oramus. David ergo, cùm lætitiam quæſiſſet in Felicines
aula, ſuſpiraſſet in bello, ſperaſſet in throno, vere.
optaſſet in triumpho; eam ſibi infuſam teſtatur
tantummodò, cùm ſeſe in ſuo corde concluſit,
Deum oraturus. Quid facit Chriſtianus in Cir- eluptas
co? Laxare cupit animum nimia oppreſſum æ- vera.
gritudine. Fallitur: Iſaias enim non in Theatro,
ſed in Domo Oratiomis repoſitam teſtatur eſſe
Lætitiam. Audi: Adducam eos in Montem ſun- In Bae-
étum meum, & lætificabo eos in Domo Orationis anali=
mec. Quæ omria transferri poſſunt ad ea Tépla,“
in quibus Bacchanalibus inſaniis opponi ſolet &
exponi Euchariſtia. Mons enim ibi eſt, arduus
iis, qui Theatra deſerunt, ut Deum orent: ſed
ibi Lætitia vera eſt, quam fruſtra peccatores in
Circo emendicant. Nota illud, adducam; Gran-
de beneficium, quèd ad Domum Lætitiæ oſci-
tantes nos, & fortè reluckantes Deus adduxit.

7.

Ptar ge eorum & vistimæ eorum
placebunt mihi ſuper Altari meo.
Quia domus mea domus Orationis
vocabitur cunctis populis. Verſ. 7.

8S. Hieronymus hæc habet: Domus mea, Oratis
Domus Orationis vocabitur cunctis Gentibus.
Non uni Genti Judææ, nec uno Hieroſolymæ
urbis loco, ſed in toto Orbe terrarum. Nequa-
quàm taurorum, & bircorum, & arietum, ſed
Orationis. Victimæ Deo placent, ſed ſuper oledien-
Altare impoſitæ Obedientiæ. Non enim ritè tia in Spi
ſacrificat, qui victimas immolat in foro. Ut "iruali-
enim Judæis non licebat extra Templum ſa-““.
crificare, ſic Religioſo ſancta opera immola-
re non licet, niſi in Ara Obedientiæ. Quare
Inobedientes ſuas inhibeant lacrymas, manan-
tem ſudorem abſtergant, contineant in venis
ſanguinem: Deus enim ad altare magis reſpi-
cit Obedientiæ, quam ad Pœnitentiæ, ſeu
Charitatis holocauſtum. Rurſus Altare Chriſti
Crux eſt: ideéque ſacrificium illud Deo non
olet, quod Mortificationem non redolet. De-
nique Altare Oratio eſt, in qua debemus vi-
ctimas noſtras offerre: haud enim gratæ Deo
ſunt actiones, quas æterno Patri in Oratione
non litamus. Diſplicemus autem, cùm propter
victimas Altare deſeritur; hoc eſt, cùm Ora-
tionis ſtudium intermittimus, ut, contra leges
Cœnobii, operibus non malis, quæque ſi ſuo
tempore impleantur, etiam bonis occupemur.
Etenim Deus Domum ſuam Domum vult eſſe
Orationis. Ex illa enim velut è fonte Zelum a- Oratione
nimarum, Charitatem, reliquâſque Virtutes ma- ac
nare vult; non autem eam patitur exhauriri, ut gts,um
aliò flumina corriventur. Quare Domus illa, ſeu iii vacet.
Cor illud, quod totum operibus impenditur Seientis
Charitatis, Domus Dei non eſt, quæ ipſius te-ger Ora-
ſtimonio Domus vocabitur Orationis. Linguis =,
loquere Angelorum, Joannis exuviis induaris, orattess.

victites locuſtis, Evangelium toto Orbe circũ- Superior

feras, ſi Orationem negligas, Domus non es invigilet;
Orationis, ideòque non es Domus Dei. Et in Ar- Jad orei.
ca quidem Legis tabulæ erant, ſed indè Manna
non

— —w⏑ ——

68ℳ
unti
Urytrk⸗ I
luntis e

enie ſ
mn, 6
llſte
erun
iltia.
lrnin 1
ilet
ueni.

11.
lulſtr.
Hnhil .
irtzi.
ſniun
uen.
ſun.
Pnih
e
Uus.
wutie
Iladue
lr ſean.
INiee
fenintgt,
leri
nliit

.

Meha
l

Dine a;
Nlen,

gft

lyonn
Agim
Gr ein
le⸗
in
*
6) 1n
len
Gifi
.ℳ

1
l

Stromatum „ Lib. XKVI.

non aberat: Ut ſcilicèt dulcedo Contempla-
tionis ſocia intelligatur Legis: utque eam cu-
ſtodiat, qui hanc evulgat.

.

Omnes beſtiæz agri venite ad devoran-
dum, univerſæ beſtiæ ſaltis. Specula-
tores ecjus c&ι omnes, neſcierunt uni-
verſi: canes muti non valentes latra-
re, videntes vana, dormientes, &
amantes ſomnid. Verſ. 9. 10.

Poteſt & hoc dici, inquit S. Hieronymus,
quòd rabidæ priès Gentes provocentur ad Fi-
dem: ut, deſertis ſaltibus veniant ad Eccle-
ſiam, & comedant cœleſtem Panem, Agnique
Cibus Carne ſaturentur. Quot apices, tot myſteria.
Mandi. Primò quidem hujus Mundi pabula non fa-
Tempora- mem noſtram pellunt, ſed humanitatem. Quod
lis noxia. enim de poculo Circis commenta Antiquitas eſt,
hoc de eſcis Mundi Propheticum Oraculum at-
teſtatur. Et ſanè Noë ut præguſtavit poculum
Mundi, reſupinatus eſt, quôdque humanum
erat, dùm fæde expoſuit, incautus, non nocens,
prodidit. Recordemur Eſaü, qui edulio lentis
primogenita profligavit. Quis verô inter con-
Vivia non evaſit in belluam? Quis à voluptate
non actus eſt in inſaniam? Planè Holophernes;
Baltaſar, & Epulo degenerarunt ab humana
mente, dùm largius Agri hujus pabulo recreati
ſunt. Secundò, Homines in feras converſi ſunt,
quia Speculatores cæci fuere. Principum enim-
vVerò Præiulumque cæcitas connivendo vitiâ-
Heſidia. Jue non puniendo efficit „ut humana natura
Superior ſylveicat. Quare cum vides Præſidem non vi-
invigilet. dentem, ſcias brevi ſubjectos in bellumnam feri-

Superio-
um; α
Recleſia-
Kicorum

Severi- tatem demutandos. At ſi Speculatores ejus cæci
zas. ſi . 1 ſtea ait „/ PP
nt; quomodòô poſtea ait, videntes vana? Pro-
Eccleſia- un; d . P 2 4

„ „, fſectò cæci non vident, vana præſertim, quæ
Kici nibi cIo c . . . k .
velint, ni. difficilius perſpiciuntur, minuſque viſum pro-
ovium vocant. Imô quia vana vident, excæcantur, &

innocen- quia terrenis intenti ſunt, idcirco graviora non
zmeg intuentur. Quot Paſtores videmus, quot Dy-
rava naſtas ſpectamus ad propria Familiæ commoda

Zelssob- Lynces eſſe, cæcutire verò ad Divina? Capite
Ervantie emimveròô luere cogunt ſuſpicionem ſceleris in
neglectas. Rempublicam, cùm in Deum crimina, quibus
Aer Ke⸗ „ urbes evertuntur, ne quæſtioni quidem ſubji-
permitiat. Ciant. Duùm ergo vana vident Dominantes, hal-
lucinantur ad æterna, & tum populi ferocire
incipiunt, penitúſque in beſtias convertuntur.
Superior Porrò Epiſcopi, ſeu Reges, non cuſtodes, ſed
invigilet, Speculatores dicuntur; non enim irrumpentia
ſcelera ſatis eſt repellere, ſed eorum quoque an-
tevertere debent occurſum. Excubiis non eſt ſa-
tis, impetum repellere, cum hoſte congredi;
percuſſurum ſauciate; inſuper adventantem de-
bent abſterrere, & occurrere tenentur occur-
renti. Hinc quam ſædè ſuo deſint muneri diſcant
Paſtores, qui vel de die torpent, cuùm Specula-
tores excubare oporteat vel noctu. Haud rectè
de Dignitate ſentis, qui in ea otium ſomnum-
que aucuparis. Falleris: Specula eſt, in qua ;
dormientibus cæteris, tibi non licebit ofſcitari.
Hinc eſt, quòd Iſaias de iis dicit: Dormientes,
& amantes ſomnia. Quod ad rem noſtram ver-
tunt LXX. Somniantes lectulum, & amantes
ſomnia. Non enim in Throno ſomnus: ſed ſomni
cupido & deſiderium: amantes, inquit, ſomnia;
non itidem ſomno perfruentes. Utpote qui non
tam dormiant in lectulo, quam lectulum ipſum
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Felicitat
infelix.

Dignitas
miſera.

389

Aemnientur. Non quies in opibus regnoque eſt; Elezzis
ſed ſommium lectuli. Ideéôque laboribus ekagi- Stalus
tati, vanâ quietis imagine deluduntur. An non Lator
lectulum ſomniarant, magis, quam poſſede- vangs
rant, qui poſt ſomniatam requiem excitati cla- Sesicdla-
marunt; Laſſati ſumus in via iniquitatis 7 Pro- da, 31
fectôò lectulus ibi conſtratus non eſt, ubi quief- ap. eN
centes laſſeſcunt. Miſeri Mortales, qui tantos
exantlatis labores, tantas exhauritis anguſtias;
ut tandem nanciſcamini non lectulum ſomno ac-
commodatum, ſed lectuli ſomnium & ludi-
brium. Denique in iſtis Speculatoribus ſilentium
damnatur, notantürque, quòd non latraverint.
Canes muti non valentes Iatrare. Nota illud non Cor:eltis
valentes. Non enim prurigo eos deficit repre- gtee
hendendi, ſed Authoritas. Quâ namque ratione esemgls.
Prælatorum;, & Principum plerique mordere & Eceleſie-
carpere audebunt in ovibus vitia, quibus ipfſi Riei de-
undique ſcatent? Non valet contra fürem adla- rezz con-
trare; qui bona Eccleſiæ aut dilapidat, aut ra- ſandii eat
pit. Avaritiam non incuſat, qui ut augendo pa-
trimonio excubet, Magiſtratum negligit; qui,
ut domi vigilet, dormitat in Eccleſla. IIle la-

trare valet, qui illud ſibi objici ex Evangelio

non timet; Medice, cura te ipfum. Itaque ex Luc. 45
Cæcitate Linguæ oritur impedimentum. Pergit, 23.

Et Canes impudentiſſmi neſcierunt ſatu-
ritatem: 1pſi Paſtores ignoraveruint
intelligentiain: omnes in viam ſuam
declina verunt: unuſquiſque ad ava-
ritiam ſuam à ſummo uſque ad no-
viſſimum. Verſ. II.

Ea Epularum hujus Mundi, voluptatúm- Tampoys⸗
que conditio eſt, ut & Canes fiant vorando, lia non
& devorando mimimè ſaturentur. Ex Bernardo "rblent.
enim Sæculi eduliis ſola fames enutritur. Quod Ke
in Filio prodigo eluxit, qui ſaginatus ommi de- Gui Awa⸗
liciarum affluentiâ, ità tamen efuriit, ut vel vi.
ſiliquis optaret rabiem ſedare cum ſuibus. Sa-
nè Canes iſti neſciunt ſaturitatem, quorum
Concupiſcentia non antè finitur, quam Vita.
Undè Joannes, Mundus ait, tranſit, & Con- 1. Joan. 2:
upiſcentia elus. Prius Mundus deficit, quàm 17.
Mundi Concupiſcentia. Hinc Epulo adhuc in
inferno conſulere volebat familiæ ſuæ. Et mul-
ti in confinio vitæ vela panderunt Concupiſcen-
tiæ. Porròô illud impudentiſſimi, quo Canes no- Luxvuria
tantur, Libidinem videtur ſignificare, quæ ra- vix eura⸗
rò ſolet expleri, ſed in morem rogi, quò plus tar.
injicitur pabuli, eò ardet vehementior. Quid
eſt autem, quod Paſtores abduxit ab intelligen-
tia? Audi: Omnes in viam ſuam declihaverunt. Rationes
unuſquifque ad Avaritiam ſuam. Privatæ ratio- iraa⸗
nes Eccleſiæ Speculatores excæcant: dumque Eiunuzj
ad propriam unuſquiſque viam deflectit, regia nihil qus
deſeritur, & regnum labat. Niſi ſemitam pri- rat.
vatam declines; regiæ viæ non inſiſtes. Equi-
dem miror, quòd omnes omninò ab Avaritia
tranſversùm agantur, nemôque non inclinet ad
Commoda ſua. Magis autem mirandurn eſt, quòd
eôdem felicitatis tendant per tot, tâmque diſſi-
miles vias. Unufquiſque enim profitetur ſe ad
Wternam beatitatem pergere: & tamen Sæcu-
lares, ut eò perveniant, in Orientem ſolvunt
Felicitatis & Pompæ; Religioſi verò eòdem
appellendi deſiderio ad Occaſum properant
Mortificationis & Morfis. Et ſanè ſi diligenter
ſepulchra legeris, invenies de unoquoque ſeribi:

K k 3 Obdor-

—

„*

3 90 Oliva

Mors fali- Obdormivit in Domino: Requievit in PaceX
eium,. ad meliorem Vitam properavit; quæ omnia vix
audemus ſperare de Coœnobitis, quorum ætas
Felieitas omnis in luctu traducta eſt. Attamen, ſi de iſto-
soxis, rum vita interroges, ex eodem Epitaphio in-
telliges, floruiſſe opibus, affluxiſſe deliciis, ho-
noribus ſublimatos; ex quo, ſi Evangelio cre-
dimus, facile poſſumus intelligere, non in Do-
mino obdormiviſſe, nec ad meliorem Vitam
profectos. Lata enim ſpatioſâque via ad Beati-
tatem non pervenit, ſed pertrahit ad Interitu.

Venite, ſumamus vinum, & implea-
mur ebrietate, & erit ſicut hodiè,
ſic & cras, & multò amplius. Verſ.

12

ierno. Rarus;, qui ſolus delinquere velit, ſed ſo-
rua obliti. cios ſceleris convocat omnis impius. Venite,
inquit, ſumamus vinum, & impleamur ebrie-

Amici tate. O phanaticum caput! Et quare Vino non
ompii· . .. . 2 1 „ ꝑ§—L -
Conſlis impleris, ſed Ebrietate? Nimirùm, licèt in-

rii impii. ſanus, optimè noverat, non ſe Vino impleri
olſtinati. poſſe bibendo, ſed Inſanià. Haud enim implent
Voluptas Sæculi Voluptates, quæ, quò plus ſunt potæ,
miſers. plus ſitiuntur. Ideò deſperans ſe Vino replen-
dum;, Ebrietate ſaltem & Inſaniaâ optat exſatu-
Mortis ob- rari. Undè autem tam cæca libido? profectò
livis Té- ex oblivione humanæ fragilitatis. Dum enim
rationum ſibi craſtinum promittit ſicut hodiernum futu-
"*. rum, vino ſe largiùs ingurgitare non timet.
Verùm hoc ſperaverat quoque, qui animæ ſuæ
Luc. 1z. dicebat; Anima, habes multa bona; bibe, epu-

19. lare. At non ſicut hodiè, ſic fuit & Cras;

quando eâdem illà nocte egeſſit amimam æter-
nis cruciatibus mancipandam. Iſtud ſicut hodiè,
ſic & ceras, & multò amplius genus humanum
peſſundat, neméque non peccat, dùm ſibi de
craſtino blanditur. Lege Horatium carpentem
eos, quos vana Sæculorum ſpes circumagit,
& fallit. Planè non ſicut hodiè, ſic & cras;
quandoquidem homo nunquam in eodem ſta-
tu permanet.

EX CAP. LVII.
I 8 A I X.

Juſtus perit, & non eſt, qui recogitet
in corde ſuo: & viri miſt ricordiæ col-
liguntur, quia non eſt, qui intelligat.
A facie enim malitiæ collectus eſt Ju-

ſtus. Verſ. 1.

Perſecutio V i miſericordiæ colliguntur. Apoſtolos ſi-
non nocet. gnificat, qui interficiuntur ab impiis, &
à Domino congregantur. Cauſaſque reddit,
cur interfectus ſit Juſtus, atque ſublatus, dicens:
A facie enim malitiæ collectus eſt Juſtus, ut ma-
la Næculi non videret. Hæc S. Hieronymus.
Unde duo potiſſimaàm eruimus. Primum qui-
dem Perſecutionem nihil aliud eſſe, quam Meſ-
ſem; nam Juſtos, quos Hominum immanitas
demetit; Dei pietas congregat in ſinum, ſeu
in horreum cordis ſui. Non ergo Perſecutionem
timeas: non enim truncaris, ſed colligeris: &
dùm à crudelitate conſtringeris, non crudelita-

tis mancipium es, ſed vir dicerie miſericordiæ.
Ac ſi miſericordia Domini ibi pullularet tibi, Orcaſis
ubi Tyrannorum ſævities enſes, ſcorpiéſque con- mala.
ſevit. Alterum, A facie malitiæ tollitur; ſi
enim eam videret, raperetur. Nemo ſe periculo
credat; nam, quamvis Juſtus, tollitur, nè vi-
deat illecebras Voluptatis, cujus aſpectui diffi-
cillimè obſiſteret; Quis ſanctior Davide? A
facie tamen Bethſabææ poſtratus eſt. ,

Veniat pax, requieſcat in cubili ſuo qui
ambulavit in directione ſua. Verſ.
2.

Ex quo oſtendit, inquit S. Hieron. Marty- Perſeeutio
res non perire, ſed vincere, & æternâ ſede “n nocer,
requieſcere. Verum & moralem ſequuti inter-
pretationem dicimus, in ſecreto duntaxat cubi-
culi quietem eſſe, fruſtra quærendam inter de-
licias. Duo autem mira videntur efe. Quare in Pax cor-
cubile ſecedendum ſit, poſtquàm Pax advene- dis.
rit, cùm ſoliti ſint homines, redditâ Pace, pro-
gredi è cavernis & ſecretioribus locis. Tum, Cireiſze-
qui ambulat in directione, quomodèò requieſ- &io perfe-
cere jubetur? Et quidem prima ſolvitur quæ-i"
ſtio ſine lucta. Tanti enim periculi Pax Chri-
ſtianorum plena eſt, ut tum maximè ad propu-
gnacula Solitudinis confugiendum ſit. Poſtquàm
difflatæ erunt inſectantium nubes, tum maximè
timendum eſt à fulguribus; tum cautiùs è cubili
efferendus eſt pes. Teſtatur hoc pacificus Salo.
mon. Is quia non requievit in cubili ſſuo, ſed
liberiùs ad Moabitidas vagatus eſt, ſæviorem

mor.

quoniam ſolitudinem deſeruerat, reliquit Jebu- dis &
zæum, ne Pacis umbrâà expugnaretur, qui Soli- Debee eS
tarius eſſe non poterat. Porrò requieſcere & s:
ambulare non modò ſecum ipſa non pugnant;.
verùm & ſeſe invicem fovent. Ille emm ambu-
lat in directione ſua, qui in cubili ſuo quieſcit.
Seſſio eſt enim & quies cogitationum Cordis
iter. Cæteri namque qui in cubili ſuo non re- Calia-
quieſunt, ambulant, ſed non in directione ſua.
Imò ſua ad damna feſtinant, vel ad inimicorum
ſpectaculum ambulant in circuitu. Quiſquis ve-
ròô ſancto otio delectatur, quiſquis ſeeretò clau-
ditur, velociter ſalutis ſtadium emetitur. Quo-
ties David manens in ſolitudine ità cucurrit, ut
fugæ videretur ſimilior illius curſus, quàm iti-
neri! Audi: Ecce elongavi fugiens, & manſi in Pſ. 54..
Jolitudine. Et in eremo requievit, & nihilo mi-
nùs in directione ſua ambulabat. Job quoque
de ſe ait: Poſuiſti in nervo pedem meam, &
obſervaſti omnes ſemitas meas. Ergo ambulamus Job. 13.
& compediti; ergo in cubili & quies eſſe po- 27.
teſt, & curſus ad ſalutem. Verùm ſi Hierony- Mors non
mum ſequamur: Pro pace Mortem Sanctorum, zimenda.
pro quiete in cubili Martyrum intelligit Sepul-
turam. Veniat Pax, requieſcat in cubili ſuo, qui
ambulat in directione ſua. Quàm felix Mors,
quæ Pacis opes accumulat! Et ſanè Pacem Obi-
tum appellandum cenſuit, qui dixit: Viſi ſunt Sap. 3.3
oculis inſipientium mori, illi autem ſunt in Pa-
ce. Verùm Mors iis pro Pace eſt, qui in Pa-
ce non ſunt, qui pro Chriſto confligunt, qui
adversùs Voluptates dimicarunt. Cæterùm qui
pace otiéque immaturo diſſolvitur, bellum ex-
ectet in Morte, non quietem; non pacem,
tormenta. Dicitur enim: Veniat pax, re-
quieſcat in cubili ſuo, qui ambulat in directio-
ne ſua. Non enim optaret adventum Pacis, .
e

Cella ℳKW

bellis Pacem eſt expertus. Itaque Deus Iſraeli, Pax ecor-

aun⸗
1 ℳ
mii⸗
Mriie

lbecz

„1f

1

liltus 4
ma ex
li ſ
nrie.
llz.
ſtuan
fenntii.
Mu. V
lglsti l.
ut.
nui

.

lanie⸗
le
.

.

6

e fruereturf; neque ut requieſceret precare-
tur, ſi otio jacéret; verùm ambulanti in dire-

ctione requies imperatur in cubili. Nota, Se-

Pax cor-
dis e
Mortis
menoria.

pulchrum cubile dicitur Juſti. Nuſquàm enim
invenies requiem, niſi habites in Sepulchro.
Etenim meditanti cinerem adverſa non nocent;
ſecunda non illudunt, temporalia non faciunt
impoſturam. Cubile noſtrum Sepulchri me-
moria ſit, & inveniemus requiem animabus
noſtris. Quà enim re turbetur illius cor, cu⸗-
jus mens requieſcit in Tumulo? Ipſi quoque
vigiles juxta Domini Sepulturam quievere.
Nec perfidia inquieta eſſe poteſt, ſi à Sepul-
chro non longè commoretur. Ides & Tobias
ſuaviùs ſedebat domi, quia ſolicitius ſepulturæ
civium inſudabat. Job quoque ſcatens vermi-
bus, hoc eſt, ſepulturæ primitiis initiatus, vel
in ſterquilinio quieſcebat, ſedebatque in pul-
vere, ſolà Sepulchri umbrà pellectus ad quie-
tem. Et quidem Job, antequàm vermibus ſca-
teret, auditis ærumnis ſcidit veſtem, corruit in
terram, edidit ſigna doloris, & mœſtitiæ. At
poſtquàm vermes illum coëgere ad illam vo-
Job 17. e Cem: Qolum mibhi ſupereſt Gepulchrum: ſedit, be-
nedixit Deum, aliôſque docuit conſtantiam in
Habac. 3. inconſtantia temporalium. Ideò Habacuc, ut
16. requieſceret, audi quid optet: Ingrediatur pu-
tredo in olibus meis, & ſubter me ſeateat: ut re-
Felieitas duieſcam in die tribulationis. En ut mortuali-
wera ex bus vermibus ſibi cervical ad quieſcendum con-

Mortis ſuit. Hinc in Iſaia: Redentibus in regione umbræ
mé stα,. Wortis. Nimirùm quieſcitur ab ſolſtudine tem-
Tribulz-

tionsm Poralium in ſeria recordatione Sepulchri. Nam
remedin. & Sponſa tam alto obruta ſomno fuit, ut eam
Dei vo- vetuerit Sponſus excitari, quia ex Cupreſſo ſibi
luntati laquearia compegerat Mortis prænuntia. Pe-
c"fer trus in carcere, hoc eſt, in veſtibulo Sepul-
mari. . .. .
chri, ſuaviùs dormiebat. Habes hujus rei exem-
pla plurima. Quare, ſi curis hujus Sæculi cu-
pis expediri, vinculis te Sepulturæ illaquea.
Si optas Aulæ amplitudinem non terere, ſed
calcare, cubile tuum Sepulchrum ſit.

Vos autem accedite huc filii auguratri-
cis, ſemen adulteri & fornicariæ.

Verſ. 3.

Iuxvrig. Quod ſcilicèt, inquit S. Hieronymus, ſem-
per Jeruſalem, quæ eſt Mater audientium,
Idololatriæ dedita fuerit. Ex quo intellige A-
dulterii & Luxuriæ turpitudinem, quæ nomen
ſuum Idololatriæ commodavit, ut Idolorum
ſoœditas eluceret. Per tranſlationem Idololatria
Luxuria nuncupatur. Semper autem deterius
& turpius eſt, quod ad exprobrationem turpitu-
dinis aſſumitur. Etſi non immeritò Idololatræ
ſemen dicuntur Fornicariæ. Siquidem Venus
prima Dearum creditur; Amoôrque impurus
Idoli architectus circumfertur. Amor namque
neſcit amare, niſi Adoret. Quare ab Adulterio
cave, nam citô in Idololatriam labéris Dei
oblitus. Idola verò victimis, cæde, & ſangui-
ne coluntur. Nec Luxuria immunis à cæde eſt,
ſed manus lavat in ſanguine peccatoris. Qua-
re, cùm Venerem aſpicis rubentem, non pur-
puriſſo eam oblitam credas, ſed amantium
cruore ſcias infectam. .

Stromatum Aib. NVI.

391
Numquid non vos filii ſceleſti, ſemen
mendaæ! qui conſolamini in LVüs ſub-
ter omne lignum frondoſum, immo-
lantes parvulos in torrentibus ſubter
eminentes petras. Verſ. 4. 5.

Iſti, inquit Hieronymus, vocant eos, quos Raze
deceperunt ad idola, ſive ad ſimulacra dog- en ſeen
matum ſuorum ſubter frondoſas arbores, atque Is, um
nemoroſas, Voluptates illis, atque delicias pol-=-
licentes; ſive celantes impuritates ſuas. Undè
& Adam, poſtquàm peccaverat, abſcondit ſe
in paradiſo ſubter arborem, ne Dei pateret aſ-
pectui. Nec dubium eſt, quin iſtiuſmodi perdi- Protedto-
tionis fili, & ſemen iniquum, habeant pluri- r, Smdbiss
mos filios, quoſcumque deceperint, & occi-W.
dant in profundis vallibus, & in barathro ini- Electis
quitatis ſubter imminentes petras, quæ ſemper alus.
minantur ruinas. Nos autem unam habemus pe-
tram, quæ ſemper ſequitur populum Dei: de
qua bibebat quondam populus Iſrael, quando
familiaritate Domini fruebatur. Planè hic Con-
ſiliarii impii & libidinoſi prænotantur, qui Ini⸗
quitatis fili, ſemina appellantur Mendaciorurn.
Cur verò ſemen mendax voluptatis Nundina=
tores ſint, ea de cauſa dixerim; quòd Volup- Volutias
tas omnis bland facie dulcedinem præbeat, & "Maras
venena propinet: delicias exponat, & ingerat
amaritiem: apponat mella, & pœnitentiam, do-
loremque ſupponat. Mel & lac ſub lingua ejus,
quàâ dulcedine ſemen mendax libidinis irrigat;
ut facilius rapiantur incauti. Quod & ex hac
eâdem prophetia patet: ab umbra enim arbo-
rum incipit,; & ad immolationem in torrenti-
bus devenit. Inchoat dolores à frondibus; & al-
licit ad ſolatium opacæ arboris, ut demergat
tandem in torrentibus Voluptarios. Scito itaque Gonſcien⸗
ſub arbore voluptatis plures fraudes latêre, quam 'i⸗ ,*-
frondes. Suſpectas eas habeto delicias, quæ um- imis;
brarum latibulis gaudent: & immolationem ti- imbii
me, ubi latibula comperis. Sincera Voluptas in
aperto eſt; & graſlari cupit, quiſquis avocat
innocentes a luce. Parvuli verò dicuntur, qui
voluptatibus immolantur: quòd imbecillæ men-
tis ſit à fuco capi deliciarum. Quot ridemus in Laæuria,
urbibus centum annorum pueros, qui ætate
grandævi; ferro potentes, victoriis inclyti, hu-
miliantur tamen ſicut parvuli in voluptatibus?
Nota autem Voluptatis arborem frondoſam di- peecati
ci, non frugiferam: quèòͤd Luxuria fructu ca- damna.
reat ad eſum, foliis abundet ad viſum; quéd- udrer
que non vitam pomorum ſucco nutriat, ſed Promiſſs
foliorum ariditate incendium paret- Mundà,

Super montem excelſum, & ſublimem
boſuiſti ocubile tuum, & illuc aſcen-
diſiè, ut immolares hoſtias: & poſi
oſtium poſuiſti memoriale tuum. Verſ.

7. 8.

S. Hieron. hic exponit ſacrilegia antiquo-
rum verbis perpaucis: Nullus, inquit, fuit lo-
cus, qui non Idololatriæ ſordibus inquinatus
ſit, in tantum ut poſt fores domorum Idola po- Pruden-
nerent; quos domeſticos appellant Lares; ut ti e Ei.
tam intrantes, quam exeuntes domus ſuas ino- lii iene-
liti ſemper commoneantur erroris. Sanè filiis érari Fi-
Lucis prudentiores extitere abortus Tenebrarũ. Biis iueis.
Equidem libet in Prophetæ verbis Sæcularium
K k 4 ærum-⸗

Laber ſa-
zularitm
vanus.

Dignitas
inſelix.

Ambitis.
Eledtio
Statas,

Aunlici
mi ſeri.
Luc. I2.
19

3.9 2

zrumnoſam conditionem recognofſcere. MI

ri Montem ſubeunt, & poſtquàm illuc ſummo
cùm niſu evaſerint, non ſceptrum recipiunt,
ſed victimas immolant, non regnaturi, ſed ſa-
crificaturi conſcendunt altitudinem. O infelix!
putares felices, ſummiſque digmitatibus con-
ſpicuos viros adorari? Falleris: Immolant, non
adorantur: Victimæ ſunt, poſiquam aſcende-
rint, non Idola. Quot quantiſque putas illum
in aula ſacrificare opéſque, ſalutémque ſuam,
qui per jacturam patrimomii ad Curulem eniti-
tur pervenire. Ut ab infimis levi thuris fumo
reſpergantur, Aulæ principibus cor ſuum au-
rũmque immolant. Nota verò: Cubile in Mon-
te collocant, ſed non ideò in eo torum videbis
ad requiem, verùm aras intueberis victimis de-
ſtinatas. Aſcendunt, ut quieſcant; & poſtquam
aſcenderint, non quies indicitur laſſis, ſed ſacri-
ſicium imponitur. Myſterium autem latet in eo,
quòd ſuper Montem cubile ponit, antequam
eò devemat, qui, cùm aſcenderit, monetur de
victimis, & non de ſomno. Audi: ſuper Mon-
tem excelſum, & ſublimem poſuiſti cubile tuum.
Quidſequitur? Et illuc aſcendiſti, ut immola-
res hoſftias. Siſte gradum infelix purpuræ can
didate, infelicior voluptatis inſtitor: Oculos a-
peri, & conſidera, quòd ubi quietem, delecta-
tionémque ſperas, rogaberis ſacrificium. Quot
extant hodiéque, qui in Monte dignitatis cubi-
le ponunt; qui ut illuc devenerint, litare hoſtias
coguntur. Et quidem notat S. Hieron. hoſtias
iſtas ſine ſanguine non fuiſſe. Tu cogéris cha-

rorum vitam Regibus immolare: Tu mentem

Ambitioni devovebis: Tu igne Cupiditatum
conſumêre: & non tam Victima eris, quam Ho-
locauſtum, poſiquam Popæ coronato adhæ ſeris.
Quod ſanctè præſtitit Petrus, iniquè agit Am-
bitio. Hæc piſcem à decumanis fluctibus vorti-
cibuſque ablectiſſimæ ſervitutis non extrahit,
niſi vomat ab ore didrachma ad exſolvenda tri-
buta, utinam ſaltem Cæſari, pro Chriſto. Jeph-
te quidem arduum Victoriæ jugum conſcende-
rat, in eéque fixerat ſibi ad quietem cubile; vix
tamen eò pervenit, cùm Virginem innoxiam
mactare cogitur. En Ara pro toro; en Sanguis
pro purpura: en Rogi pro culcitris; en cubilia
in Sepulchrum converſa: en diſſolutæ Secures
non ut laurum decerpant, ſed ut Hæredem ob-
truncent. Fratres Joſeph, poſt varios caſus, ad
Proregis conſpectum introducuntur. Verùm in
Monte ubi cubile ſpe vanaâ conſtruxerant, vi-
ctimas jubentur incendere. Benjamin namque
& adducunt, & carceri addictum ingemiſcunt.
David quid non in Aula ſperaſle debuit requie-
tis? at Gigantem primò truncare debuit; tum
centum oflferre Allophylorum præputia tenetur;
indè ipſe ad ſacrificium ab Saüle depoſcitur.
Planè in Monte excelſo divitiarum cubile po-
ſuerat, qui ſecum ipſe jacens meditabatur: Ani-
ma, multa bona habes: Statim enim è cubili
trahitur non tam ad victimam, quaàm ad un-
cum. Prius illuc aſcendas, & tum de cubili non
cogitabis, cùm ubique fuſum hoſtiarum cruo-
rem calere, & palpitare exta conſpexeris. Me-
mineris autem, non quieſcere in hoſtiis cul-
trum, ſed exenteratâ pecude, rimantur ſacrifi-
culi in aliena nece aliorum vitam. Tuis debes
viſceribus Omen Principi inter Aras portende-
re, & Omina tuis & labiis non admittuntur,
ex tuis extis expetita. Convertamus ad nos Pro-
phetæ ſententiam. Optas Deo hoſtias immolare?
Montem aſcende, homines fuge, alta ſcande

liva

contemplationis. At 6 Dei Miſericordia planè
exuperans omnem ſenſum! In Monte ubi im-
molas, non Altare, ſed Cubile extruitur; non Felicina
diſponitur Ara, ſed inſtruitur Torus; non Vul- vera
nera, ſed Somnus imperatur. Cubile, inquam Riligieſt
pomitur in Monte ſacrificii: ut intelligas ſola vee.
in Mortificatione Deique Servitute quietem uoniiß
& tranquillitatem efſe; mihilque magis Deum carin dals
velle in Sacrifcio, quam Requiem immolan- c7.
tis. Abraham hujus rei teſtem invoco, qui,

ubi ſacrificium paraverat futuræ poſteritatis,
Vidit exphcata examina poſterorum: quique
Prolem venerat perempturus, patrem ſe mul-
tarum gentium Angelico teſtimonio cognovit.
Jacob eo in loco, in quo luctatus eſt, dulciſſi-
mo ſomno recreatur. Felix, qui audet hoſtiam
ſe vivam Deo offerre. Planè Cubile ſibi exci-
taret in Ara Mortificationis & Sacrificii. Ex-
preſſit id David, qui de iis, de quibus dicit;
Et gladii ancipites in manibus eorum: paulò an- Pl. 149.6,
te prædixerat: Lætabuntur in cubilibus ſuis.
Non enim abeſſe poterat tranquillitas Cubilis, bid. 5.
quorum in manibus Mortificationis inſtrumen-
ta verſabantur. Adami ſomnus Chriſti in Cru-
ce expirantis imaginem expreſſit. En Somnus
in Ara: en Requies cubicul in Monte ſacri-
ficii. Concludamus omnia verbis S. Hierony-
mi, ſuâ ſeveritate irridentis ſapientes hujus Sæ-
culi. Et quia, inquit, ſecundum Prophetam, Religioß
converſi ſunt retrorsum, imitantes uxorem Loth, Tepidi.
mutaniur in ſtatuam Salis, habentes imaginem Eecleſia-
Eecleſiaſticæ condituræ, & ſaporem penitus non Itici non
habentes; qui projiciuntur foras, & ad nihil boni
utiles Lnt, niſi ut cunctorum pedibus conculcen- Rerig t-
tur. Quamobtem qui aratri ſtivam tenet, poſt ida.
tergum non reſpiciat. Rurſus idem Hieron. di- zem peſ-
cit, Sion expoſuiſſe in veſtibulo domũus Idola, ſundans.
quô incautos faciliùs deciperet: Ur, inquit;,
quicunque ædes vellet intrare, haberet ante o-
culos expoſitam voluptatem. Planè ejuſmodi ſunt Ornatus
Fœminæ vanæ, & vagæ, quæ ornatæ, ut ſi- vanus
militudo Templi, aſpici non poflunt, quin Malterze
Impuritatem obſiciant adorandam. Ejuſmodi Sermo
quoque ſunt ii deceptorum, quorum in veſti- vanus
bulo ſermonis Libido expomtur. Hos devita; Tentatio-
quid enim expectandum ab illo corde, cujus nnmm ſons,
in veſtibulo Impuritas adoratur? Nec veſtibu-
lum immune eſt Impietatis; ſed, ut intrave-
ris, offendes offendicula, & ſimulacra Volup-
tatis. Quaàm dura Mundi ſervitus, quæ te co-
git in limine ſuæ domús ante Simulacra pro-
cumbere, altitudinémque auipicatur ab incli-
natione, adorationéque ſaxorum!

Quia juxta me diſcooperuiſii, & ſuſ-
epiſti adulterum : dilataſti cubile
tuum, & pepigiſti cum eis fædus:
dilexiſii ſtratum eorum manu aper-
ta, & ornaſti te Regi unguento, &
multiplicaſii pigmenta tua. Verſ. 8.
9

Hoc autem, inquit Hieronymus, dicit, ut peccatum
oſtendat, quòd non ſolum in agris, & in domi- ſine vere-
bus idola ooluerint, ſed in templo quoque poſue- cundia.
rint ſimulacrum Baal, quod Ezechiel quoque, Habitus
Pperfoſo pariete, vidiſſe ſe dicit. Dilexiſti ſtra- mali.
tum eorum manu apertäâ, ut non erubeſceres, ſed l, ae,
toth libertate peccares. Ornaſti te Regi unguen acandks.

7ο Regi Idolo Ammonitarum, qui appellatur Perva.
. WMWoloch;

al

Mun 1
bywi.

c—

rugt ſ
at

Picdkare
. impura.

Oynatus
Vanus“,

Louxuria.

5

Stromatum,

voluptas. Moloch, & in lingua noſtra Regem ſonat. Quam

facilis à ininimis ad ſummma flagitia deſcenſus!
Hæc enim, quæ pauloò antè initio hujus capi-
tis conſolabatur cum Diis ſubter omnem arbo-
rem frondoſam, jam nec abſtinet ab Idolis in
Templo. Nimirùm non rarò laxandi amimi
cansa in agris delicias, voluptatémque admit-
timus, non excluſuri eam nec ab ſecreto Do-
mus & Temphi, imè Dei indè cultum exclu-
ſuram. Utinam id non ipſa rerum arbitra ex-
Perientia teſtaretur. Quot enim videmus in-
dulſiffe deliciis in agro;, ut ſe reficerent, qui
quamdiu aà religione non defecerint, non deie-
ruere ſemel expertam voluptatem. Paulatim te-
piditas & ſcelus prorogantur: non irrumpunt;
ſed irrepunt, ruſticantur primò agris conten-
tæ, mox domeo templôque impudenter ſeſe in-
gerunt. Quare non dicas: licet in agris laxare
interdum liberiùs animum, geniòque indul-
gere licentius. Nam Jeruſalem, quæ primò
ſubter arbores conſolabatur cum Diis, citò eos
intruſit in templum Domini. Equidem impuras
Pictorum tabulas vix patiebamur ante aliquot
annos in ſuburbiis & villis; mox cœpere in ſe-
cretioribus domuum receſſibus ſeponi, tum
enponi non erubuere in atriis, publicè nunc
præ foribus viris puelliſque ingeruntur. Uti-
nam non eas in Templis quoque Dæmonis pe-
nicillo adumbratas doleret Eccleſia. Ubique
Suſannæ nudæ, ubique Samſones ſupra pectus
Daehilæ recumbentes; nec recordamur nudam
Suſannam vel in Senibus libidinem accendiſ-
ſe, Samſonémque dormiviſſe cum Dalila, cui
nimiùm fidit. Quod de picturis, hoc de reliquis
pompis dicendum eſt. Eadem enim vanitas ſpe-
ctatur nunc inter Aras, quam vix ſine ſtoma-
cho ferebamus in Villulis. Jam Superbia Prin-
cipum inſignia & ſtemmata fanuliæ inſeruit
Aris, & inter palmas laureâſque Martyrum
non veremur ad triumphum Vanitatis immiſ-
cere Aquilas, Dracones, aliâque monſtra, ſi
ea viſantur in ſtemmate fundatoris. An locus
ullus in Orbe tam ſanctus eſt, in quo Moloch
ſimul cum Deo non colatur? Quem ego mo-
rem non ita damno, uti a ſummo Concionato-
re in Vaticano Palatio damnatum audivi. Nam,
ſi temperatè & ſacratis Deo Xdibus Stirpis fi-
guras ſeu appingamus, ſeu etiam inſculpamus,
carebimus crimine; quo ſanè vix carebit, qui
nimiùm eas ubique infigit, & ſumptu enor-
mi, & voto gloriæ inferendo. At ſingulas Sio-
nis proſternentis ſe Idolis, & Procis ommibus
ærumnas penſemus. Primèò diſcooperuit, tum
ſuſcepit adulteros. Juxta me diſcooperuiſti, &
Niſcepiſti adulterum. Semper Libidinis pronuba
Nuditas eſt: nec auderet amare, ſi Cupidinem
in ſua non exprimeret Nuditate. Sic Bethſabæa
nuda erat, cum Davidi chlamydem pudicitiæ
detraxit. Quare quæcumque Fœminarum amat
videri, parùm in veſte pudica eſt, citò ama-
bit, & maculabitur. Cave Nuditatem, retine
velum Pudoris, ſi refugis Adulterium. Notan-
dum, quòd juxta Dominum Adulteris proſtat:
ne vane de propoſito præſumas; néve ſecurum
te credas, quòd Templo inſervias. Nam juxta
Dominum non veretur Jeruſalem Fornica-
rios. Secundò, Dilataſti, inquit, cubile tuum,
& pepigiſti cum eis ſædus. Quomodò, quæ A-
dulterum ſuſceperat, repenté nunc, quaſi cum
plurimis, dicitur pepigiſſe fœdus. Enimveròô
Vitium hoc Libidinis tale eſt, ut unum cum
ſit, Hydram velutl referat imquitatum. David

.

Lib. XVI. 3903

c atteſtatur, qui Adulterium recipere non
potuit ſine ſociis, Homicidio, & Mendacio-
Unum quoque perhibetur adulterum admiſiſ-
ſe, & poſteaà pepigiſſe cum multis: quòd lues
hæc ſæviendo creſcat. Quæ enim Fœmina Vo-
luptatem deguſtavit, vix e explebitur. Ignis
Libido eſt, augetur pabuli incremento, non
ſedatur. Undè graviter falluntur, qui Luxu-
riam cibo comparant, exiſtimantes eâ ſe ſatura-
ri poſſe. Nônne audis Jeruſalem, admuiſlo A-
dultero, cum eis, hoc eſt, cum aliis plurimis
convenire; ſtatimque præguſtatà unius volup-
tate, dilatare cubile ad uberiorem ſceleris pro- Peccari
luviem. Hinc videmus, Cupiditatem non ex- damna.
pleri Voluptate: ut enim Avaritia plena horrea pgνναu
deſtruere tentabat, ut amplificata plus frumen- a &
ti reciperent; ita hic Impudicitia; intromiſſo A- Gonverſio
dultero, dilatavit cubile ad laxius domicilium velaz

. . . N„. -— . d-: ziles.
adulterantium. Tertiò: Dilexiſti, inquit, Nra- 2 , irte
tum eorum manu aperid. Quid hoc portenti eſt? or an in.

Quomodèô enim dicitur alienum diligere ſtra- Lu. wrias
tum, cùm perhiberetur ſuum dilataſſe cubile?
Undè tam ſubita jactura, ut alienum fiat,
quod antè tuum erat? En dilatat ad ſcelera cu-

bile; & mox ſtratum veluti alienum ab adulte-

ra diligitur. Ita eſt. Rarus, qui peccato non
ſpolietur, nec diù tua, tua erunt, ſi tu eſſe in-
cipies Impudicitiæ. Hujus veritatis teſtem lo-
cupletiſſimum habemus Prodigum Adoleſcen-
tem, qui luxuriosè non vixit, ſine jactura ac-
ceptæ a Patre ſubſtantiæ. Hæc Charybdis eſt
patrimoniorum: in has incurrens Syrtes Navis
Juventutis merces prodigit, ab ultimo terrarum
confinio avectas. Planè, ſi dilataveris cubile
ad adulteria; brevi cubile; ſimul cum ſtrato
diligetur à te, non poſſidebitur. Non enim Vi-
tia tibi ſervient, niſi tibi pleniſſimè dominen-
tur. Ideò infelix Sion tam Idolo dicitur ſervi-
viſſe, quàm ſe Regi proſtituiſſe: Et ornaſti te
Regi unguento. Ex S. Hieronymo Moloch, id leceati
eſt, Peccatum eos ſubjicit diriſſimæ ſervituti. Leyzn
Noli peccare: nam ſi peceaveris, non Tu ini- e
quitate ad voluptatem utéris, ſed Illa te ad ſer- Tihula-
vitium abutetur. Rex enim fiet tui, non tu illius tio vera.
Dominus. Q uod totum, ut notat Hieron. nobis
Ezechiel ſignificavit: Omnibus meretritibus Ezech.
dantur mercedes: Tu autem dediſti mercedes, & 16

. . . AAuli
in te perverſum faäëtum eſt iſtud. Non ſolum enim Rn e
nihil accepiſti ab amatoribus tuis, ſed etiam Piliitai

ea, quæ à viro acceperas, perdidiſti. Audin' inanis.
Mundi nos non emere dignitatem, ſed ſervi-
tutem; non lucra comparare, ſed jacturam;
non expleri in Sæculo, ſed eſurire. Quod ſe-
quitur, penſandum eſt diligentius:. Et multipli-
caſti pigmenta tua. Ut diligatur, non Res au-
get, ſed Fnucum. Planè in imagine non tranſit
homo, ſed deluditur. Vidéſne, nihil multipli-
cari in Sæculo blandiente præter Pigmenta?
Videntur tibi felicia augeri: Pigmenta ſunt.
Derideris, non extolleris: Coloréſque ſunt,
quas credis Opes. Nimiùm ne crede colori.
Purpuram cupis: nihil ibi præter Pigmentum
eſt. Coronam optas: nihil ibi præter Colorem
ſplendet. Aurum ſitis: pallor ille Pigmentum
eſt. Equidem ſi ſolidam haberet Mundus pul-
chritudinem, non adhiberet Pigmenta. Sepul-
chra dealbantur, non gemmæ; coloréſque ſub-
ſidia ſunt fœditatis, non dotes pulchritudinis.
Porrò miſera Urbs Regi ſe ornat unguento
& pigmentis: quo monemur dolo, non debe-
re expectari ornamenta ab Aula, cui ut pla-
ceamus in ornatu, Patrimonmium expendi opor-
tet.

Aulicâ

Humilia-
tio vera.

Aulicori
vera de

preſſio.

Luxuria
Religioſi
lapſi.
Caſtita-
tis curadg
Fama
ctera.

Labor ſaæa-
vula ium.
Tempora-
lia non
explene.

Pax cor-
dis.
Felicitas
vera Le-
ges Dei, &
Regularn
Obſer vã-
tia.

Felicitas
oi.

Amici
impii.
Confden-
zia in ho-
minibus.
Aulici
non ni-
milm im
linguan-
di, viſi
probi.

tet. Tu te ornare debes Regi;, non à Rege r-
natum ſperare potes.

Miſiſti legatos tuos procul, & humilia-
ta es uſque ad inferos. Verſ. 9.

Non eâ, inquit S. Hieronymus, humihta-
te, quæ in laude eſt, ſed quà Amnon Soro-
rem ſuaam Thamar humiliaverat. Et reverà
grandis humilitas, imô uſque ad inferos præci-
pitatio, de luce & culmine Caſtitatis in tene-
bras Lupanaris, imò in barathrum Libidinis
præcipitari. Quot dolemus quotidiè præcipites
agi in hoc barathrum a Voluptate? Satis no-
bis ſit Lupanar Inferno nomen eripere, vitium-
que hoc appetitores ſui potiſſimùm deprimere,
& conculcandos exponere.

In multitudine viæ tuæ laboraſti, non
dixiſti. Quitſoam, vitam manus tuæ
inveniſti, proptered non rogaſti. Verſ.
10.

Si via eſt, quomodò dicitur multitudo ?
Quis veròô viam inſtitit, ut aliquando non
quieſceret? Utrumque verò prodigium mira-
mur in Ambitioſis, & amatoribus Sæculi. Non
enim currunt, ut quieſcant, ſed ut irrequieti
ad altiora feſtinent. Viæ Ambitionis millus eſt
terminus, niſi multitudo viarum: dùm enim
aliquid conſequimur, illicò ad aliud inhiamus.
Neque ſolùm felicitas via eſt, eſt & labor.
Audi: In multitudine viæ tu« laboraſti. Undè
Hieronymus ad requiem te his verbis hortatur:
Qui ambulat in via una & regiâ non laborat,
de qua per Moyſen præcepit Deus, Via regid
ambulabis. Quantùm autem obſit adepta Fe-
licitas hinc elucet, quòd quæ vitam invênit,
ceſſavit à precibus; ut notat S. Hieronymus.
Procul ergo divitiæ, ſi me Deo inanem eſſe
compellunt.

Cum clamaveris, liberent te congregati
tui. Et omnes eos auferet ventus,
tollet auta. Verſ. 13.

Septuaginta pro, tollet aura, legunt, tollet
tempeſtas. Ex quo vides Felicia nihil eſſe niſi
Tempeſtates. Aura enim non vehit, ſed mer-
git. Et ſanè ſapienter Sapiens in abundantia
naufragium timuit, cùm necefſaria tantùm ſibi
precatur à Deo. Fortuna enim;, uti aura, ſi
mediocriter ſpirat, vehit; ſi impetuoſiùs im-
murmuret, mergit. Etiam plumis ſi nimium
onerentur Aves, non evehuntur, ſed miſerè
gravantur. Flumina, ſi nimiùm intumelcant,
rapiunt agros, non foœcundant. Uni tantùm da-
tur Nilo, fœcundare, quæ obruit. Porrò quaàm
infeliciter amicis fidimus, quos ventus aufe-
ret, cum clamaverimus ! Putaras illos bene-
ficiis graves non omni vento circumferendos?
deciperis: ipſa aura opum, à te ingeſtarum,
fugabit eos. Ut enim velociùs a fonte refugiunt
rivuli, quéò largiùs aquis per ſcaturigines ex-
augentur; non quidem omnes, multi tamen
eò quoque ociùs deférent te, quò eos copioſis
locupletaveris. Poma; quæ ſucco arboris ſuc-
crevere, arborem frangunt, & flammis de-
dunt. Quæ non de Amcis modoò, ſed de

liva

Aulicis & de Mando dicta ſunto. NQunc audia-
mus quid Dei amicis eveniat.

Qut autem fiduciam habet mei, hære-
ditabit terram, & poſſidebit montem
ſanötum meum: & dicam, viam fa-
cite, præbete iter, declinate de ſemi-
ta, auferte offendicula de via Ppopuli
meé. Verſ. 13. I4.

Quid dulcius, quàm noſtrum Principem ge,vi,e
Apparitorem fieri ſervorum ſuorum! O Dei Deefelix.
ſervitus ſupra Regiam fortunam æſtimanda! Atayii
Tria hic confidentibus in Deo promittuntur. ee
Hæreditas Terræ: Poſleſſio Montis Dei; & porig.
Viarum Facilitas. Pro hæreditate Terræ Cor-
poris intelligitur & Carnis ſubjectio. Notan- Meriif.
dum verò, Hæreditatem nobis Terræ, ſeu catio baſ-
Carnis promitti, non Imperium. Hæres enim honum,
hæres non eſt, niſi, extincto eo, cui ſuccedit.
Ità & nos mortificare debemus Carnem, & in
ara mactare, ſi ejus adire cupimus Hæredita-
tem. Vivente Carne, ſervi erimus: eâ per-
emptâà Hæredes ſumus, Corporiſque bonis in
miniſterium Spiritus utemur. Immola ergo Car-
nem, ſi Hæres Carnis eſſe cupis. Latronum mo-
re, eorum, quos vità ſpoliamus, ornamur exu-
viis. Et ſane Lerram;, qui intactam veneratur,
novercam patitur; qui veròô aratro proſcindit,
calcat, & vulnerat, ſervire ſibi eam cogit, &
quot intulit vulnera adunco ferro, tot curv4
falce ſpicas metit. Pro Monte autem Dei Hie-
ron. Scripturas accipit: Poſſemus, inquit, ter- Leckio ſa⸗
ram, & Montem Domini, quem Nancti poſſeſſuri era:
Junt, Icripturas ſanclas intelligere , quas d Ju- 8. Scrip-
dæis attferendas Dominus comminatur. Rectus or- Agrisat.
do, ut poſt Carnis hæreditatem, Hæreditatem mupa al.
ineamus Scripturarum. Non enim carned præ- leg.
peditus compede aſcendere poſſet in Montem. Scientis
Non poſſidebis Montem Domini, niſi Carnem e piri⸗
edomueris. Niſi fortè diceremus; ideò Montis “ ,5.
poſſeſſionem à Deo nobis tradi, ut hæredite- zatione
mus Terram; ex Hieronymo;, ut Carnis vitia Corporis.
non amentur, amari præcipit ſtudium Scrip- Tentatio-
turarum. Ad hunc verò montem quomodèò per- eg zt.
venimus? Audi: Et dicam, viam facite, præbe- Ratentis.
te iter, declinate de ſemita, auferte offendicu- neceſſaris
la de via populi mei. Solitudo imperatur, & Caſtitai
paupertas, ſeu abdicatio temporalium. Decli- barit.
nare enim jubet de ſemita victores, auferrique lon,gara
jubet offendicula. Quare, qui ſe dicit Divi- m» Cella
nis literis inſudare, & adhuc multitudine de- Amore:
lectatur, aut nugis detinetur, ſciat non ſe per Familia-
Viam Domini ad Montem Domini feſtinare. er, e
Imperat enim Dominus abſcedere multitudi- D t.
nem, ut via aperiatur ad Scripturas. Rurſus, etur.
Temporalia ex S. Auguſtino ſuper Pſalmos of-
fendicula ſunt. Sermo enim Dei, ſi cadit ſuper
ſpinas, a curis hujus Sæculi præfocatur. Vix in-
venies aliquem Divitüs ſtuduifſe, & Scriptu-
ris. Sed Hieronymum, teſtimonio Eccleſiæ, Perſecuti
hujus Montis maximum poſſeſſorem Nudum vi- wtilis.
demus in tabulis. Hinc conſtat Perſecutores no- Societas
bis militare, duùm militant contra nos: injicien- 7ESV
do enim compedes, alas addunt; auferendo o-
pes, conferunt hæreditatem; cumque laqueos
Paârant, auferunt offendicula. Quid ergo quereris
Jacturam patrimonii? non ſubductæ ſunt Divi- &⸗ſtitas
tiæ, ſed impedimenta; & ſi obſtructũ tibi videtur Lectioni

tione pro-
fiiet.

ab invidis iter ad Dignitates; tibi via ampli- ſacre ne-

ſicata ceſſaris.

berſecu-

—= ——

ru

luhnit
6 .
1 Nr.

— — —

Chifu
ibabi.
u.
Mnili.
niſatli.
i.

ME 1
1
Ma.
Mpa
Fapl.
l
Minſe.
uydis.
linili.
44,

₰1
utii

Stromatum, Lib. XVI. H 395

ficata eſt ad Montem Dei. Septuaginta veròô
breviùs, ſed ſignificantiùs ità legunt: Mundas
facite à facie ejus vias, & auferte offendicula
de via populi mei. Sola enim mundities via
eſt ad cognitionem Scripturarum. Solam per
1 paupertas Caſtitatem devenitur ad ſcientiam Dei. Quare
quiſquis adhuc in coœno Libidinum volutaris,
4 Tempere non accedas ad Montem: lapidatur enim quæ-
, . cunque belluarum acceflerit ad Sinam, in cu-
daſt. jus vertice Leges deſcribuntur. Quæ cùm ita
ſe habeant, quis ad Deum accedere dubitabit,
cùm ille præcedat, removendo impedimenta?
Quis Paupertatem timeat in Dei ſervitute,
cùm Hæres terræ inſtituatur? Non Coelorum
duntaxat regnum conſequêris, ſed & Terram
hæreditabis.

/

Quia hæc dicit excelſus, & ſublimis,
habitator æternitatis, & ſanctum no-
men ejus: in excelſo & in ſancto ha-
bitans, & cum contrito, & humili
ſpiritu, ut vivificet ſpirium humi-
lium, & viviſicet cor contritorum.

Verſ. 15.

Chriſtus Quomodè habitat in excelſo Deus, ſi ha-
nu babi- bitat cum contrito & humili ſpiritu? Profe-
. Mamil:s Ektô non in excelſo eſt, qui jacet cum contri-
4 2ar: ſutli- 10, & qui cum humili vivit, non degit in
ſublimi. Hinc diſcimus, nihil ſublimius humi-
liato corde, nihil reperiri excelſius humilita-
te. Quis verò humile Religiofſorum declinet
hoſpitium, in quo ſe teſtatur habitare habita-
tor ternitatis? Septuaginta pro, Et ſanctum
nomen ejus, itaà legunt. danctus in Sanélis nomen
illi. Excelſus in Sanctis requieſeens, & puſillani-
mis dans patientiam, & vitam his, qui corde
Recresa- contriti ſunt. Viden' Deum habitare quidem
tio. in excelſo, ſed duntaxat in Sanctis requieſce-
Zelas a re? Nota verò, quomodò quieſcat Deus non

tr i. otio remiſſus, ſed corroborando puſillanimes,

lis. . .
Dei miſe- vivus miſerationum! Itaà-ne ea quies eſt Do-

ricordis. mini, beneficiorum profuſio in abjectos, &
Liberali- contritos? Non mirum, ſi duùm tribuit vitam,
18. & patientiam, requieſcere dicitur; cùm &
ipſis Mundi incunabulis legatur requieviſſe die
ſeptimo, poſtquaàm videlicèt inſpiraverat in fa-
ciem luti ſpiraculum vitæ. Somnus;, ut ità di-
cam, & ſeſſio Dei liberalitas eſt: & tum quieſ-
cit, cùm nos ab ejus theſauris vitam haurimus.
E contra, Principes non probi, poſtquam ul-
ti ſunt, quieſcere incipiunt, ipsiſque mutatur
in torum feretrum hoſtium.

mis.

.. u⸗
In Non in ſempiternum litigabo, neque uſ-
4 que in finem iraſcar: quia piritus à
Jacie mea egredietur, G flatus ego fa-
ſ. ciam. Verſ. 16.
Ges
Nnn

Tibala. Hoc ultimum à Septuaginta transfertur:
tio utilis: Spiritus enim à me egredietur, & flatum omnem
ego feci. Quid times irruentem ventorum tur-
binem? ex corde erumpit Dei tui, non Stra-
gis miniſter, ſed nuntius Foœderis. Pro iſto
Hatu, ut ex ſequenti verſiculo colligitur, Tri-
bulationes, & Supplicia à Deo immiſla, intel-
liguntur. Non mirum ergo, ſi non in æternum
lædendi ſimus ab eo Flatu, qui ex Dei pectore

& largiendo vitam contritis corde. O fons

erumpit. Duo notanda videntur. Primum, Tri-
bulationem flatum Dei appellari, quòd Tribu-
latio, ſicuti ventus, nos levet ſublimes, &
abſtrahat & pulvere; quéôdque ad portum Æ--
ternitatis Vix aliquis devehatur;, niſi flante Ca-
lamitate. Memento quoque, flatum Adamo in-
ditum, ut viveret: nôſque tunc victuros ma-
ximè, cùm hunc Tribulationis Spiritum du-
cemus. Alterum, flatum hunc non niſi Deo ner „e-
ſpirante progreffurum ad uldionem. Quod à gar.
Principibus minimè ſervari, ſervandum maxi-
mè dieimus. Si enim ipfi agerent de Supphcis
reorum, de Pœnis, déque Proſcriptiombus;
procul dubio foverentur populi, non extermi-
narentur. Sequitur;

Propter iniquitatem avaritiæ ejus ratus
ſum, & percuſßt eum: abſoondi à te
Jfaciem meam, & indignatus ſum,
& ambulavit converſas in via oor-
dis ſui. Vias ejus vidi, & ſunavi
eum: & reduat eum; & reddidi oon-
ſolationem ipſi, & lugentibus ejus
em ipſe, gont⸗ jus.

Verſ. 17. 18.

Septuaginta. Propter pececatum ad modieum Avaritia
quid oontriſtavi eum. Ergo antonomaſticè A- Trbula-
Varitia à LXX. Peccatum appellatur. Et ſanè, c,,
ſi radix eſt omnis peccati Cupiditas, non im- Tiizula-
meritò nomen ſibi iniquitatis uſurpat. Nota: tio ducit
Vias ejus vidit Deus, & poſtquàm ſanavit eum, ad Den.
converſus ambulat peccator in via cordis ſui.
Nimirùm Avarus innumeris diſtrahitur, &
quodammodò diſcerpitur viis, duùm feſtinat ad
aurum. Illæ autem viæ haud cordis ſunt viæ:
Cordis enim una ad Deum via eſt. Abſcede,
miſer, ab Avaritiæ Viis: non enim viæ tuæ ſunt
viæ illius. Quare autem via ſalutis via dicitur Syndere-
cordis? Tum quia hanc ſolam Cor ſuadebat s:
etiam ambulanti Avaritiæ ſemitas; ſemper enim
latrabat cor, eumque abſterrere conabatur
ab itinere non recto: tum quia Amore hæc
via decurritur, non pedibus: in tantum enim
progrederis, in quantum amas. Quèòd ſi in cor-
de conſtituis domos, aurum, lapides pretio-
ſos, ſceptra, aliäque terrena offendicula, ſci-
to te vix ambulaturum per viam cordis, tot
implicatam obſeſſämque impedimentis. Ideò
Chriſtus pronuntiavit difficile Divites intratu-
ros in regnum Cœlorum; quòd via cordis au-
ro argentôque, & gemmarum cumulis occuᷣ-
patur. Neque veròô putes, in triſtitia futurum
te, ſi opes contemnas, ſi lucrum abjicias. Fal-
leris: Nam Deus redditurum ſe affirmat conſo-
lationem ſpernenti. Audi: Et reddidi conſolatio- Zugunm
nes ipfi. Septuaginta ſignificantius legunt: Ee de.
dedi ei conſolationem veram. Non enim vera eſ, ea e⸗
Impiorum lætitia, & Divitum conſolatio: ſed
felicitatis quædam eos detinet cruſta. Undè in pelicitas
Evangelio dicitur: Væ vobis divites, qui habe- vera.
tis conſolationem veſtram. Veſtram, inquit; Conſola-
quòèd videlicèt ipſis conſolatio videatur, quæ ab liones
aliis ærumna meritô creditur. Nam opibus flo- Dei.
rere dicuntur, cùm tamen opes à Chriſto Do-
mino ſpinæ nuncupentur. Non itaque verà
fruebaris conſolatione, cùm opum curis æſtua-
bas: ſed conſolatio tunc reddetur tibi, cum o-
pum fucos erades. Superiores verô notarent
vellem, quod dicitur: Vias ejus vidi, & ſanavi
eum. Non debes expectare, ut labatur in bara-
thrum;

w6 —
thrum, quem proſpicis à ſemita Domini exof-
Epiſcopi bitare. Vias ejus intuere, & ſanabis eum. Ip-
viſitatio. ſum vidiſſe, ſanaſſe eſt. Nam, cùm ſcierit pa-
Superior têre vias ſuas, per eas non incedet. Vigila,
Paipe, quâque pergant ſubjecti vide, & in tribubus
ebſtands. tuis non erit Infirmus. Tarda medicina, ſi
ruinæ medetur: duùm adhuc in via eſt, inhi-
beatur impius, fruſtra coërcendus, ſi in cathe-
Severitas dra peſtilentiæ ſederit. O quoties ſerpentem
ciis. in pleriſque luem curarent Paſtores animarum,
Lash: eri Principes urbium, ſi vel oculos admoverent
gendi. eorum viis ! Rurſus, ut ſanetur peccator, non

ahiheda plaga ligatur, ſed via videtur: ut intelligas,

kazim. non ſanari eum, cujus delicta puniuntur, ſed
Oecaſio cui ad delictum iter obſtruitur. Occaſio remo-
mala. venda peccati, non acriùs ſecandum peccati
ened vulnus. Ità Chriſtus vias vidit Matthæi, &

Confeſi Curatus eſt. Non reprehendit, non ſecuit, non
pradens. exuſſit putreſcentem auri ſaniem, ſed ſeden-
tem reduxit à telonio.

Creavi fruéctum labiorum pacem, pacem
ei, qui longe eſt, & qui prope: di-
æit Dominus, & ſanavi eum. Verſ.

19.

O fructus, paradili amoenitate digniſſimi!
En medicina vulnerum, labiorum fructus Pax.
Transferri hoc poteſt ad aliquem præſtantem
ſanctitate Virum, cujus verba apta maximè
forent conciliandis voluptatibus veræ vitæ. Ve-
rùm pax iſta fructus quidem labiorum eſt,
rais. ſed è& ſanato jam corde ſuccum trahit. Cujus
itaque in Ore florere videris Pacis ſegetem,
ſcias ſanatum Cor. Equidem ſummis interdùm
labiis Pacis languidulus promicat flos; ſed non
ſuccreſcet in fructum, mſi integro in Corde,
vegetâque Mente radices agat.

Pax esy-
Ais ex
germone
ſoirituali.

Impii autem, quaſi mare fervens, quod
quieſcere non poteſt, & redundant
Nuäëtus ejus in conculcationem & lu-
tum. Non eſt pax Impiis, dicit Domi-
nus meus. Verſ. 20.

Serv im- Impii Mare ſunt, à quibus ſolum expecta-
pii, Auli- ri debet naufragium. Mare, inquam, ſunt,
ci ſunt quòd procellis exagitentur, quòd vorando non
agi, ſaturentur, quòd tranquillitatis expertes ſint.
sn Notandum autem Maris eluviones conculca-
damns. ri, quòd fluctus ſuos duntaxat evomat, ut
Pax cor- ſæviat. Fructus Mundi, fluctus ſunt Maris
di. perfurentis. Non liberalitas illa eſt, ſed fu-
en, ror: tempeſtâſque eſt, quam exiſtimas felici-
tatem. Conculcationi debentur fluctus ejus.
Impiorum autem beneficia, beneficia ſunt
Maris efferveſcentis, quod in altum tollit rui-
turos.

„

EX CA P. LVIII.
ISAI E.

Clama, ne ceſes, quaſi tuba ealta
vocem tuam, & annuntia populo meo
ſeelera eorum, & domui Jacob pec-
ata eorum. Verſ. I.

N

liva

Ure optimo poſtquàm ſuperiori capite, Contir ſe
non eſſe impiis pacem ex Dei verbis prote- ria.
ſtatus eſt; nunc lituo utitur ad excitandos tranſ-
greſſores. Plorare libet hic Concionatorum
mollitiem planè non propheticam, qui momi-
turi impios non tubam adhibent, ſed lyram,
nec peccatoribus vulnera indicunt & bellum,
ſed lectulum floribus & deliciis ſternunt. Rur-
ſus, ad aurem audent reprehendere, cuùm ta-
men à Deo jubeantur vocem exaltare, & quaſi
tubam adversùs iniquitatem clangere. Inſtar tu- Concio ad
bæ, inquit Hieron. hic, exaltet vocem ſuam, & aptum
peccata, ac ſcelera populi Iraël dicere non for- anſcultä-
midet: nequaquàm mortem metuens, nec impio- i Aet-
rum truculenta convicia, ſed magis conſideret im-
perantem Dominum. Eos proindè Prædicatores
Hieronymus non probat, qui ſemper delicatis
allegoriis impios recreant. Ego quoque non
poſſum non improbare eos, qui Davidis ſem-
per, ſemper Samſonis lapſus exaggerant: ſcele-
ra eorum nuntianda iis, quibus verba facis.
Scelera eorum. Nempe non Clero militaria fla-
gitia, aut Militi Eccleſiaſtica crimina inculcan-
da: ſed pro tempore & ceœtu de ſceleribus diſ-
ſerendum. Non illius, aut alterius carpenda
vitia, ſed apertè retegenda ſunt ſcelera Audien-
tium. Quam rarus, qui Auditores ſuos non pal-
pet! Quam rarior, qui eos de patrato crimine
monere audeat! Rariſſimus qui eorum flagitia
increpet, quibus laboret corona Audientium.
Porrô annuntianda dicit ſcelera domui, & po-
pulo: non inſuſurranda clam in angulis umi,
aut alteri. Exalta vocem, domui annuntia; &
mihi credas, grande tuis ex verbis ſuboriturum
emolumentum. Exalta quaſi tubam, ut intelli-
gat Auditor pacem non abs te quæri, ſed vitio-
rum exterminium; nec aurum implorare, ſed
ferrum ciere. Porrò, quod iſtud delictum eſt,
cujus magnitudo, recus in tubam voce, de- .
bet enuntiari? Audi: Me etenim de die in diem Iſa. 58. 27
quaærunt . ſcire vias meas volunt quaſi gens, Tepidi.
quæ juſtitiam fecerit, & judicium Dei ſui non
dereliquerit. Hi videlicèt reprehenduntur, eoôſ- Chriſtum
que deteſtatur Dominus, qui, cùm in vià hu- uerstes.
jus Sæculi ambulent, fingunt tamen ſe quæ- Servien-
rere vias Dei. Nota, non Deum habere op- es duobus
tant, ſed ſcire volunt vias, quibus pervenitur engsi.
ad Deum. Non enim aliud quærunt niſi quomo- „atio.
dèò ire poſſint, non qua ratione ad Deum perve- Verlo Dei
niant. Rursùs, cùm via ex Jeremia una ſit bo- ITuis inepe
na, iſti vias quærunt ſcire, ut commodiorem“s,
ſibi eligant. Quotidiè percontantur, num il-
lud iniri poſſit iter, num onuſti auro pergere
poſſint, num per illicitos contractus progredi. perbum
Denique volunt ſcire vias, non ſcitas cognitaſ- Dei in.
que decurrere. Audimus facilius Concionato- Serden-
ris vocem, quàm implemus: & cùm omnes Se,.
interrogent de via ſalutis, nemo eſt, aut ra- mittere,
rus, qui per indicatam ſemitam incedat. Scire Dei curæ
item volunt vias: id eſt, mihil Divinæ provi- ſe permit-
dentiæ permittunt, nihil relinquunt obedien- entei.
tiæ, recuſant intellectum captivare in obſe-
quium fidei. Verùm errant, nam Dei vias non Cenſtien:
ſcientia & humana prudentia, ſed cæcitas am- vte⸗
bulat. Simplex & cæcus obediens non ſcire vult „ienda.
vias Domini, ſed terere cupit. Undèé & Paulus
cæcutit, ut de via Sæculi ad ſemitam Eccleſiæ
traducatur. Qui ſcire cupiens viam iſtam, cùm
peteret, Domine, quid me vis facere? Nullà Aé. 9.6.
ratione eam docetur, ſed palpans adit ad Ana-
niam. Ideò fortè cæcus mendicans ſecus viam
erat, per quam Chriſtus ambulabat, quia
cæcus

titudinis,

,

ghen.

.

nd.

uſni, 6 .
ſin ſn.
lilfin
hi

.

6
B

lurunia
Ciuteli.
nen
Nuiti.

iurz,

e

Gne in
GrE

, n

ſ
1
e

R

Stromatum,

cæcus erat. Neque dicas;, in via illuminatum
à Chriſto: nam & ego fateor in via recipi lu-

cem, ſed ab iis duntaxat, qui illam non ſcio-

li aut oculati, ſed cæci inſiſtunt. At verborum
Severi- ſeries non minimùm torquet me. Dicit enim;
tas. GNeire vias meas volunt, uaſi gens, Jaa juſti-
Zußitia Wam fecerit. Quid hoc eſt? Si juſtitiam feciſ-
ſent;, non quærerent vias Dei, ſed ambularent.
Ut ſaciant juſtitiam, ſcire vias tuas, Domine-
cupiunt. Falleris, inquit Deus: non enim de
iis meis ſoliciti ſunt, qui Naturæ iter, hoc eſt,
ſemitam Juſtitiæ deſerunt. Mentiris itaque quæ-
cunque Urbium es, ſi negligendo Juſtitiam;
ſimulas te Divinarum viarum ſtudioſam. Hoc
veſiibulum viarum Dei, Juſtitiam facere: fa-
cere, inquam, non loqui, non jactare, non
minari. Secus, ſi nimiâà indulgentiâ exorbitas à
calle Juſtitiæ, vias Dei ſtultè conſequeris. Quod
ex verbis, quæ ſequuntur, apertè colligitur:
Rogant me, inquit, judicia Juſtitiæ,; appropin-
quare Deo volunt. Viden' à Deo Juſtitiæ donum
poſtulare, & hoc tantùm Deo velle appropin-
quare? Haud accedit ad Deum, qui à Juſtitia
recedit. Ea Deo incipit Reſpublica proxima
eſſe, quæ Juſtitiam diligit, poſcitque ſuppli-
citer à Deo ſpiritum Judicii.

OQuare jejunavimus, & non aſpeaiſti:
Humilia vimas animas noſtras, O&
n⸗ſoiſte? Ecce in die jejunu veſtri
invenitur voluntas veſtra; & om-
n's debitores veſtros repetitis. Verſ.
3.

Injuſteè, inquit Hieronymus, arguunt Domi-
num, quòd bona opera non reſpiciat; ſolamque
Religioſi ventris eſuriem ablque opere virtutum inpgerunt
auſteri, Deo⸗ non comedentes eos cibos, quos creavit
ni: vs ſnt. Dens kdelibus: Led illos, de quibus Tcriptum eſt
Modaſtia in proverbiis: Hi enim aluntur cibis impietatis,
Ene Spi. & vino iniquitatis inebriantur. Hujulcemodi e-
rin. pulis ſaturatus Phariſæus, inter cætera verba ſu-
perbiæ, bis in Jabbato ſe jejunare jactabat:
qui non biberat vinum de vinea rech, ſed de
vinea Sodomorum: cujus vinum furor Draco-
num eſt. Et rurſum: Quare tacuiſtis iniquitatem
eorum, & iniquitates vindemiaſtis, & comedi-
Ris fruttum mendacii ?à Hæc Hieronymus, ex
cujus verbis, antequàm Prophetæ verba pen-
ſemus, illud occurrit diſſolvendum; quomodò
Sodomorum uva, quæ uva Amoris eſt, ex
botris expreſſa deliciarum, torculari compreſ-
ſa voluptatis, vinum fundat Draconum & Fel-
lis. Itâà-ne ferus Amor? Adeône venenata blan-
dities Libidinis? Nimirùm ea Luxuriæ natura
Iuaxuria eſt, ut dolorem furorémque pariat. Quod cum
Crudeli- intelligerent antiquiſſimi Sapientum, prope A-
zatem & morem arcum, jaculâque finxere, ut ſcirent
Homici amantes, imò amentes homines ex Amore
dis parit. Furorem naſci, Vulcanôque Amorem ſatum,
patrium ferrum occupare, & acuiſſe. Ex uva
Sodomæ planè furor Draconum: nam & Da-

Jejaniu.

vid, virôrum mitiſſimus, ut vinum illecebræ

à Bethſabæa propinatum guſtavit, actus eſt in
Draconem ſpirantem minas & cædem Uriæ.
Jam veniamus ad textum: Quare jejunavi-
mus, & non aſpexiſti ? O facile hominum ge-
nus! Itâ-ne pro jejuniis nullam mercedem re-
poſcitis, niſi unius aſpectũs à Itâ-ne jejuniorum
ſupplicium munerabitur Deus, ſi reipiciat?
Ethiceæ Comment. Tom. VI.

ib. NVI. 397

Quæ hæc inſania eſt, pretium neſcire gemma-
rum? Coœlum Deique regnum jejuniis debe-
tur;, non Dei reſpectus; aliò cito torquendus.
Enimverô Populus Aulæ afluetus & Principum Cenkden-
ſervituti; eam expectat mercedem à Deo; quam * 3 bo⸗
vix à Dominantibus ſperare audet. Quid enim Anletor
expeckat præinii miſer ille, pondus diei & æ ſpes.
ſtus in Aula ſuſtinens, niſi ut benignè reſpicia-
tur à Principe? Ad oculum planè ſervientes;
nam & diutinæ ſervitutis mercedem humanam
oculorum converſionem à Domino expoſcunt.
Si dux aſpiciat; paſti ſunt: ut non equos dun-
taxkat charos ſaginare videatur herilis oculus;,
ſed & Aulicos excantatos. Nam & Abfalom 2. Keg:
nihil petebat, niſi ut regio aſpectu palceretur: 14 32.
Oblecro; ut videam faciem Regis. Nihil mirum Hypocri⸗
igitur, ſi eam jejuniorum mercedem expectant s.
à Deo, quam expectari à rerum Dominis ſuos
Aula afleclas docet. Rurſus, jejunos ſe dolent Intentis
à Deo non aſpici, qui ideò ſolùm jejunabant, Prava.
ut viderentur: exterminant enim facies fuas, ut
appareant hominibus jejunantes. At erratis;
eorum Deus aſpicit jejunia; qui aſpici nolunt
jejunantes. Etſi non ille dici debet jejunare ;
qui repetendo debitores, ut ventrem exina-
nit, ita auro arcam exſaturat. Quale ſejunium
carnibus abſtinere; & aurum mandere; non.
cibis, ſed pecunià turgere! Non jejunus, qui ' nses
Poëtici Midæ inſtar aurum deglutit pro eſcis. Per vor
Præſertim ſi ita nummos voret; ut eos glutiat m imo-
debitorum lacrymis interlitos. Audi Hierony= das.
mum: Quid prodeſt jejuniis ora pallere, & ad Vifor-
lites, & ad jurgia; non jejunare? Undè præci- , a, =
pitur per Joël: anctiſficate jejunium; prædica- Iidta
te eurationem, ut à vitiis jejunemus. Denique Joel. 2.
ſequitur. Eorediatur ſponſus de cubili ſuo, & 15S.
Sponſa de thalamo ſuo. Ut tempore jejunii va- Ibid. 166
cemus orationi: ne interior homo noſter Dra-*1¹ο0
conis veſcatur carmibus;, qui datus eſt in eſcam
populis «.thiopum. Et hæc dicimus; non quò
jejunia reprobemus, per quæ & Daniel vir de-
ſideriorum futura cognovit: & Elias ac Moy-
ſes, quadraginta dierum eſurie; Dei familiari-

tate paſti ſunt. Denique irridet Deus jejunos otis
ventres; & eébrias manus; abſiemios & iangui- baſ-
narios: Jejunatis, & percutitis bugno impié. Super :
quæ verba ſapienter Hieronymus: Unde, inquit,
Epilcopus non debet eſſe percuſſor. Ouo modo enim Ira ſig-
poteſt Libidinem refrænare, qui ne- Manum va- um Eu

let cohibere, nec Linguam?! Jejunium enim co- vua ia S
lonus Pudicitiæ eſt, quain ſi alieno ſanguine ri- Pni aſa.
get, procul dubio exareſcet. Quis enim ſangui-
nem ſitit, & libidinem odit? Eam in menſam,
in qua libido coram Herode triumphat, cruen-
tum Præcurſoris caput infertur. Holophernis
petulantia in acie acrius æſtuavit. Præ guſtato A- Avari.
moris poculo David cruorem ſitiit. Quare per-
cutientium pugno abſtinentia repudiatur, quòd
parere non poſſit Pudicitiam. Et ſanè Litigioſi,
& Avari pugno dicuntur percutere: quòd ma-
num contineant; digitéôſque comprimant;, ne
ad erogandam pecuniam liberaliter manus ape-
riatur. Neque verò illud omittendum eſt, toties Obedien-
à ſacris Concionatoribus inculcatum: Eoce in tis ſpretas
die jejunii veſtri invenitur voluntas veſtra. Obe-
dientia ergo condimentum eſt jejuniorum. Quin
Obedientia jejunium eſt. Adamo enim indictum
jejunium eſt, ut Obediret; qui jejunare non po-
tuit Inobediens. Ideò Chriſtus priùs perhibetur
ſubditus parentibus, & mox jejunaſſe fertur per
dies quadraginta. Spirituales verò homines vim Vizia pal-
verbi, Invenitur, diligenter notent. Eterim liara.

L I non

N ℳ

—

398

non dixit voluntas vefira apparet;
emicat, impletur; ſed Invenitur. Accuratè e-
nim inveſtiganda eſt voluntas propria, quæ ſub
operibus bonis, inſtar Nili, caput occulit, ſed
ore murmurans ſeptemplici proditur: quæve
jejuniorum pallore conveſtita, vix à ſcrutante
percipitur. Non facilè deprehenditur jejunis
invwoluta propria voluntas: ſed exacto vix exa-
mine invenitur.

Numquid iſtud vocabis jejunium, &
diem acceptabilem Domino? Nonne
hoc eſt magis jejunium, quod elegi!
Diſolve colligationes impietatis, ſol-

ve faſciculos deprimentes. Verſ. z.
6.

S. Hieronymus, Non enim quærit Domi-
nus, ait, afflictionem ſolam, & humiliationem
animæ per injuriam corporis. Tum ſic: Non
præcipit Propheta, ne exigat unuſquiſque, quod
juſtè dedit, & juſtè repetit. Sed ubi iniqua eſt
cautio, ibi faſciculi cautiomm, & omnia ini-
quitatis vincula rumpenda ſunt. Tamen alibi 8S.
Hieron. de cautione etiam juſta intelligi vult,
Vviformi- ſi ab inope violenter exigatur. Ex quo (inquit
zar. paulò ſuperiuùs) non eſſe abſque periculo repe-
vſura. tere pauperem, qui ſolvendo non ſit, & pal-
lium, quod pignoris loco tuleris, algenti non
Avari- reddere debitori. Id profectò apertè colligitur
ria. ex Iſaiæ verbis hic: In die jejunii veſtri omnes
WrR.. debitores veſtros repetitis. Vides ergo vix licere
Sieis & lejunanti ſuam pecuniam repetere, quam alius
Religioſi,; juſtè exigit: ut ſcias, pleraque vulgo licita,
wmulta non Spiritualibus viris non licere; nec licere Pecu-
lieita. niis incubare cubanti ſuper cinerem Pœeniten-
W. 1o tiæ. Ides enim non conqueritur Deus „ Judæos re-
Religioſis, Vetere debitores, ſed in die jejunii hoc dolet facti-
& Spiri- tari. Deus enim holocauſto delectatur, nec pa-
talibus titur in die ſacri luctus Pœnitentiæ regnare A-
non lieent varitiam. Quid ergo de Chriſtianorum jejunio

nelts. dicemus , qui avidius jejuniorum feriis amplifi-
candæ pecuniæ ſtudent? Profectò non tale je-
junium elegit Dominus, in quo non difrumpun-
tur vincula cautionum, ſed innectuntur, ſed
ura: injiciuntur, ſed aggravantur. Ubi verèò nos le-
Negotia- Zimus, Solve faſciculos deprimentes, LXX. ſi-

tores non Ehificantius: Diſolve obligationes violentarum
probi. cautionum. Non enim juſta cautio eſt, ſi violen-
ta eſt. Violenta autem eſt, ſi cogas inopem, ſeu
adoleſcentem improvidum fœnoris ſe vinculis
illigare. Violenta cautio, luſus fallax, pecunia
juveni mutuo data in opus improbitatis. Quid
quòd, Chirographa iſthæc fœnerantium colli-
gationes dicuntur iniquitatis? Diſſolve colliga-
tionem impietatis. Ergo cùm pecuniam ſtringis,

non colligas aurum, ſed iniquitatem: nec num-

mos congregas in arcã, ſed impietaté coacervas.

Frange eſurienti panem tuum, & ege-
nos, vagéſque induc in domum tuam.
Cùm videris nudum, operi eum, &
carnem tuam ne deſpexeris. Verſ. 7.

Præmiſerat, Jejunium in eo conſiſtere, ut
reſcinderentur Chirographa, & Cautiones pe-
cuniarum. Sed poterat fieri, inquit Hierony-
mus, ut aliquis diceret: non habeo debitores;
quid facere debeo ut ſuſcipiatur jejunium

„
Yliva
emin?t, meum? Sequitur: Frange eſurienti panem tui.

Non plures panes, ne de Paupertate Cauſeris, Eleimaß.
ſed unum panem: Nec ipſum totum, ſed par- na.
tem panis, quam, ſi non jejunares, comeſu- Eceleſßa-
rus eras: ut jejunium tuum non ſit lucrum to/ ae-
marſupii, ſed ſaturitas animæ. Pulchréque ad- Ti.
didit, iuum, ne de rapina facias eleémoſynam:
Redemptio enim animæ viri, divitiæ ſuæ. Et Prov. 13
in alio loco: Honora Dominum de tuis juſtis 8. 3
laboribus. Certè ſi panem non habes, & eſu- Prov. 3.
rientium plurima multitudo eſt: præbe de quo“-
nullum damnum pateris. In quo nulla diſpen- Hoſpita-
dia ſunt: pauperes abſque tecto induc in do- litas.
mum tuam: ſive, ut in Hebraico habetur,
in domum; ut ſi tuam non habes, inducas in
hoſpitiolum: quod mercede conductum, vel
beneficio poſſides. Si videris nudum, operi ;
quod & Dominus in Evangelio loquebatur.
Qui habet duas tunicas, det non habenti. Non Luc. 3.
enim unam juſſit ſcindi, & dividi, quod mul- rI.
ti popularis auræ causâ faciunt: ſed alteram Bena ee-
non ſervari. Et carnem, ait, tuam ne deſpe- ulianda.
xeris. Hæc ille. Cui vix addi aliquid poteſt. Bleémoſy.
Illud perpendi fortaſsè poſſet ad Eleëmoſynæ na.
dignitatem: Non ſolùm victum præbendum, Hoſpita-
ſed & miniſtrandum; ità ut non ſervis munus Vitas.
. Charitats
paſcendorum inopum mandes, ſed ipſe exequa- frsierpa
ris. Non enim eleëmoſynam diligit, ſed elee-
moſynarium ambit in Aula ſua, qui alienæ im-
pietati pietatem ſuam commendat. Non ita fa-
Ctitatum eſt ab Abrahamo, qui Angelis non
ſolàm præparari juſſit convivium, ſed & in-
ſtruxit. Rurſus Panem, inquit, tuum frange:
Hoc eſt, de eo Cibo, quem tibi vides deſtina-
tum in menſa, in Egeno Chriſtum paſce. Alio-
quin, quæ tibi redundant, ex Ambroſio, Ber-
nardo, & Auguſtino, Tua non ſunt, ſed Egen-
tium. Neque objicias, Pauperes non eſſe, ſed
Vagos, quos offendis in via. Erras: nam & Va-
gos juberis excipere hoſpitio tuo. Quæ omnia
videamus ſapienter ab Hieronymo ad ſpiritua-
lem eleëmoſynam tranſlata. Vir Eccleſiaſticus,
inquit, diſſolvat omnem ſeripturam hæreticorum,
ut nequaquàm laqueis ſuis ſimplices quoſque te-
neant irretitos. Et cum hoc fecerit, frangat Do-
ctrinæ Eccleſiaſticæ eſurientibus Panem ſuum:
quod fecit & Dominus, fraétos Panes Apoſtolis Zelus a-
tribuens : quos eis in ſeptem ſportis & duodecim nimarum.
cophinis, nequaquàm integros, ſicut habebantur
in Lege, ſed comminutos atque confractos in E-
vangelio dereliquit, ut haberent, quod Pauperibus
largirentur. Ouos videris non habentes calorem
Fidei: ſed extra Eccleſiam frigoribus Infidelitatis
algentes, Mopes atque Peregrinos induc, ait, in
domum tuam ſciliceèt in domum Ecleſiæ, & operi
Incorruptionis pallio: ut veſtiti Chriſti tunicd, ne-
quaqudàm maneant in ſepulchris: quod de eo Rer.
mus, qui poſſeſſus Dæmonum legione, nudus habi-
tabat in memoriis mortuorum. Cüumque hæc fece-
ris, & liberalitas tua ad omnes expoſita fuerit,
ſpecialiter ne deſpicias domeſticos Fidei. Quibus Zela: a-
ex verbis videmus eorum Religioſorum zelum ziüänarus
derideri, qui toti ſunt in ſublevandis Sæculi ho- ie z.
minibus, haud ità circa Domeſticum Intepeſ- 6
centem ſoliciti. Planè Fervor non eſt, ſed Pom- Iahrwi
pa, Exteros curare, Fratres noſtros negligere. inviedi.
Sæpe, qui Sæculares quoſque infirmos viſitat, Accuſa-
nec ſemel ſuis domi Religioſis aſſidet, ſi morbo tiones ex
laborent. Sceleſtum juvant foris, Labantem in- ſancto⅜
tra Domeſticos parietes non confirmant. Rurſus 7us ob
aliorum non retegendas imperfectiones, ſed ſervatie.
tegendas Prophetæ verba declarant. Cum videris
nudum,

Ce.

Mvu⸗

ſuiſc⸗

nel
ilch
Piems
gimudl
nla,
uſr

ℳer,
l

5,76.
00
8.

uulit
Pyem
t. 2

6,
innſ⸗
16

4

— — „ — — — — —

ndl.

huti,
luftie
inen
ſunur,

Uin
1 .

Marmu- nudum, operi eum, & carnem tuam ne deſpe-
rantes. xeris. O præceptum! Cùm videris, inquit;
eum; non tunc aliis debes nuditatem ejus re-
Cempati tegere, non coram aliis revelare, non à te viſam
neſcietes. 2 . — .1, . .
Religton: aſlerere; ſed ut primùm videris, Operi eum.
erimina Caro enim illa fragilis, & peccatorum ſordibus
nen evul maculoſa,; Caro tua eſt, ejuſdem Corporis
gands. pars, Religionis ejuſdem portio, Membrum e-
erule juſdem Chriſti. Operi, inquit, eum: hoc eſt,
ſaudt, e 210l nuditas, ſed nudus operiri debet. Tunc enim
io obſer. ſolum operitur nudus, cum ejus nuditas aperitur.
vantie. Non ergo iniquitas latêre debet ſuperiorem;,
Murms ſed Emendationis indumentum comparari debet
ss . algenti. Plerique nuditatem veſtiunt, ſpoliant
denudatum: iniquitatem tegunt, lacerant pec-
catorem: excuſant tepiditatem & frigus, al-
Bleëmoß- gentem infamant. Non ità Propheta: Cùm vi-
„4a. deris nudum, inquit, operi eum. Quæ verba ſi
de corporali eleémoſyna dicta intelligantur, quis
non videt eos hic ſugillari, qui non tribuunt,
niſi rogati? Cùm videris, non cùm rogaberis;
operire debes ſpoliatum. Cùm videris, qui te
videre non audet, qui timet videri verecundiaâ
ſuffuſus, ſtatim tege. Cum videris nudum. Nu-
dum maluit dicere, quam ſpoliatum: ne libe-
ralis erga eos duntaxat fores quos adverſa for-
tuna de ſplendore domus patriæ dejecit. Non
ſpoliati ſolum a Fortuna, ſed & nudi, à Na-
tura in ſæculi littus projecti tegendi ſunt. Ubi
Hebræa legit: Et carnem tuam ne deſpexeris ;
n Septuaginta vertunt: Et domeſticos ſeminis tui
r⸗ ne deſpexeris. Quo loco eorum immanitas repre-
henditur, qui propinquos pauperes humilioréſ-
ve contemnunt. Nunc enim non primus ſan-
guis, ſed ſecundus attenditur: illéque Propin-

Ne⸗ quus eſt, qui Dives eſt. E propinquis Ditiari
r. adhæremus, Tenuiorem faſtidimus; déque no-
zll ſtra ſubſtantia non Propinquus Recens, ied Af-
El. finis Dives locupletatur.
Cnn
iin. Tunc erumpet quaſi mane lumen tuum,

Gu, & ſunitas tua citò orietur, & antei-
mmn,

el⸗

bit faciem tuam juſtitia tua, & glo-
ria Domini colliget te. Verſ. 8.

Servire Nota, Tunc erumpet. Poſt diutinos labores

Deof-lix. vix incipit humani præmii & mercedis aurora.

nm Dei lihe⸗ Ar Dei h t us
“ aliee, 41t Dei liberalitas tunc lumen emittit, cum pro-
il 5.Euα— Tuleris eleémoſynam: Et ut infra dicit ipſe,
i ißtia. tenebræ tuæ erunt Rout meridies; ne tardior vi-
An Tbid. 10. deretur in retributione, ſi priùs tenebras pel-

er leret, ut lucem mox immitteret. Ubi legimus,
hi⸗ Et ſanitas tua citò orietur. Aquila, inquit Hie-
de ronymus, verbum de verbo exprimens poſuit:
8 Et cicatrix vulneris tui citò obducetur: ut ſcilicèt

ih⸗ vulnera peccatorum noſtrorum ad ortum Slis
Juſtitiæ, citò, obductà cicatrice, claudantur.
lir Septuaginta pro, Et gloria Domini colliget te,
Ne legunt, Et gloria Dei circumdabit te. In quem
ii locum S. Hieronymus, Et gloria Domini, inquit,
nl, circumdabit tie quaſi veſte pulcherrimà sut glorifi-
ceris apud Deum, & homines. Tunc invocabis,
Ur & Dominus exaudiet; clamabis, & dicet: Ecce
S adſum, non voce, ſed opere: non reſponſione, ſod

mn i Lun al- beneficii. Notandũ hic, prius oriturum Lumen,

ee leg. tum ſequuturam Sanitatem. Sanamur enim à
let A Oratio. vitiis cognitione E.ternitatis. Luminis verò hu-
D ae ""* jus aurora Aurum eſt in Pauperes diffuſum. Quis
Ai, ſirantur. crederet, Aurum in Lenebris cavernarum ſatũ
Nris Eleèmeſy. Lumen tam ſplendidum parere, cùm in ſimu ab-
ls mna. ſconditur Pauperum? Nimirum metalla Solis

Hilnn Ethicæ Comment. Tom. V I.

Stromatum, Lib. XVI.

ſuht ſœtus in Umbris enutrita, Lucem pari=
tura in Tenebris recondita Miſerorum. Aurum
ità parit, ut naſcitur. Veſtis autem, quæ nos
circumdat, gloria Domini eſt. Felix, qui ero-
gando Miſeris, purpurà Dei gloriæ veſtitur.
Felix, cui Paupertas tam pretioſum conficit
indumentum. Et ſanè Societatis hoc videtur in-
dumentum proprium, Divinâ circumdari glo-
rid. Veſtis dicitur noſtra Dei gloria; ut ſcia-
mus, hâc ſolà ornandos nos; quâà detractâ, nuda
conſpicietur Ambitio, & contemnemur. Inve-
recunda ſanè nuditas, ſi ſe det in hominum
conſpectum: ſed fœdius ſpectaculum Dei glo-
riâ ſpoliatum Religioſum apparere. Quemad 2 la a-
modùm enim induimur, antequàm pedem effe- zimarum
ramus a cella; ita deſiderio Divinæ gloriæ cir- Gleria
cumdemur prius, quàm munia obeamus. Cir- Dei ma-
cumdabit, inquit, te: ut undique te hujus cu- 1or.

pido Gloriæ vallet, & ſtringat. nits,

Si abſtuleris de medio tui catenam,; &
deſieris digitum extendere, & loqui,
quod non prodeſt. Verſ. 9.

Septuaginta. di abſtuleris à te colligationem Becleſia-⸗
& ordinationem, & verbum murmurationis. eiuns
Difficilè reperitur inquit S. Hieron. qui his non
ſtringatur catenis. Raroô invenitur anima;, quæ Avaritia
hanc graviſſimam torquem non habeat ſuo
collo circumdatam, ad Terrena ſe opera de- Tempera-
primentem: ut nequaquàm Coœlum;, ſed Ter- a -
ram aſpiciat. Quod & de Evangelica refertur ar e.
mulieré, quam vinxerat Satanas per annos de-
cem & octo, ut incurvata Cœleſtia non vide-
ret. Vides peccatorem inſigne geſtare ſervitu- Iniensis
tis catenam, qua non ad extremitatem pedum;, recta diffe
ſed in medio cordis conſtringitur. Torques er- cilis.
go illa, quam collo circumdas, in tui Cordis
catenam à Vanitate convertitur. Scelus illud,
quo tibi Libertatem tuam vindicaſſe videris ;
Catenis te oppreſſit. Et quidem peccati catena
duo maximè præſtat: videlicèt Cor occupat,
ne Amemus: incurvat Faciem, ne Coeleſtia
contemplemur. S. Hieron. Lic ex illo, exten-
dere digitum, invehitur in Epiſcopos promo-
ventes Indignos his verbis. Manus citò nemini 1 Tim 5e
impoſueris. Non eſt enim peccatum leve mit- 30
tere Margaritas ante Porcos, & dare Sanctum
Canibus, & Ordinationem Clericatus nequa-
quam Sanctis, & in lege Dei doctiſſimis, ſed
Aſſeclis ſuis tribiere, & vilium officiorum Mi- pignitas
niſtris: quédque his magis indecorum eſt, Mu- in indi=
liercularum precibus. In quo conſideranda lo- Anes-
quentis in ſe Chriſti Apoſtoli Sapientia; qui
ut Ordinationis periculum demonſtraret, ju-
xit tormenta peccantium: Neque communica- lbid.
veris peccatis alienis. Quid non diceret Hiero-
nymus, ſi vel ſemel evermiret, ut non Clerici
modò, ſed & Primores renuntiarentur viliſſimi
Aſſeclarum? tam ſtirpe, quam dotibus abjecti,
quique obſcuritatem generis nec ſcientiâ, nec
probitate illuſtrarunt. Nam ubi nitor Merito-
rum effulgurat, fugatur illico quævis umbra
Proſapiæ. Quid ſi non Doctrina, ſed Dicaci-
tas promoveretur? ſi Pincerna ſederet cum
Principibus Clerici, ſi Sector æquaretur Abba-
tibus. Si non excluderentur ab Aris, quos nun-
quam pietas in Sacrario incluſit? Verùm cinis
hic ſuppoſitos carbones fovet. Ideò properemus.

dines
acri.

L. 1 2 Cum

400

Cum effuderis eſurienti animam tuam, &
animam afſſliétam repleveris, orietur
in tenebris lux, & tenebræ tuæ erunt
ſicut meridies. Et requiem dabit tibi
Dominus ſemper, & implebit ſplen-
dorihus animam tuum, & oa tua
liberabit. Verſ. 10. 11.

Lax al. O tu qui metuebas, ne, ſi paſtor fieres po-
leg. pulorum, alienâmque famem ſubtracto tibi
ängh. cibo ſatiares „ Cæ&cutires, & eſurie contabeſ-
pletat. ceres: audi Prophetam promittentem tibi Lu-
vita mix. cem in tenebris, Solem in nocte, Requiem in
1a. perturbatione, in cæcitate Splendorem. Non
Zelus a. refugias pereunti Mundo ſuccurrere, non re-
Pima.αερααιcuſes Contemplationis radios declinare; nam in
Orations . . . .
javat. Cedar, & hujus Sæculi tenebris laboranti me-
ridies orietur, & ſplendoribus repleberis inter
denſiores à te erecti Sæculi umbras. Sanè Iſ-
raêlitæ amœniſſimâ recreabantur luce, caligan-
te in tenebris pluſquàm Cimmeriis Ægypto.
Non umbræ ſylvarum dumtaxgat diem profe-
runt ſolitariis, ſed & vineæ Domini operariis
ex tenebris Cedar aurora emergit illius meri-
Avwars diei, in quo cubat Sponſus, & paſcit. Septua-
Anima ginta, ubi nos Cùm effuderis, legunt: Et de-
Panis eſt, deris eſirienti panem tuum ex animo tuo. Panis
& Ope* noſter Oratio eſt: hâc etiam privari & carere
debemus, ſi ad ferendam opem periclitanti-
bus Animabus evocemur. Noli metuere; nam
lucem, quam hauſit Jonathas comedendo mel-
la, Tu jejunando a melle contemplationis,
recipies. Si enim dederis Panem tuum, orie-
Elesmoſy- tur in tenebris Lumen tuum. Rurſus: exiſtens
na. in tenebris peccator, ſi lucem quærit, Panem
tribuat. Nulla accommodatior machina revehen-
dæ in Peccantium mentem Lucis, quam E-
leëmoſyna. Id Daniel teſtatur, qui Nabucho-
donoſorem tam altà demerſum caligine non
deſperavit in meridie collocandum;, ſi pecca-
Inſpira- ta elesmoſynis redemiſlet. Tertius denique
tionu fons ſenſus is el poteſt: Orietur in tenebris lumen
Exercitia tuum: in Solitudinis umbra, non in luce Di-
Pu-itne- gnitatis; in meditatione Sepulchri, non in
Lax alle ambitione Honoris; in Recefiu, non in Aula.

gor. ex Et tenebræ tuæ erunt ſicut meridies. Nobis Re-

Cella ori- ligioſis hæc poſtrema verba conveniunt. Te-

Zr „»

&W nebræ tuæ funt ſqualor veſtium, pallor vul-
Oratione.

Sper pre⸗ tüs, humilitatis umbra, miniſterii vilitas, ob-
tr. ſcuritas nominis, lacrymarum nimbus, nu-
Pœniten. bilum pœnitentiæ, ſqualor, cilicium, cinis:
tia. ſed hæ tenebræ erunt ſicut meridies, Sæcula-
Exemplo rjum oculos illuſtrantes, & ætermi ſolis jubar
E . effundentes. His tenebris tibi naſcetur meri-
lieitas, dies. Nam & requiem dabit tibi Dominusille,
Martif qui accubat in meridie, & animam tuam im-
cario cor-. Plebit ſplendoribus Æternæ lucis. O pabulum,

or h⸗ Corleſti convivâ digniſſimum! Ploras; ſed
eligionis . 5 ris , ſad
. . is ; 1e
herfazio. 108 tuus r05 Lucis eſt. Cinerem ſpargis;

ſolem metis. Tenebris includeris; ſed ſplendo-
ribus compleris. O tenebræ Pœnitentium lu-
cis obſtetrices! O nox ſacri conſcia luminis!
O Gilicina ſaga Splendoribus feliciter intermi-
cantia! Quæ ſi referri putamus ad operarium,
Anmimarum ſaluti vacantem: Is planè requie
fruetur in turbine, implebitur ſplendoribus
inter umbras: &, ne fortè timeret ſibi caſum
à tot undique oppugnantibus ſcandalis, Et oſ-
Jſa, inquit, tus liberabit. Notat S. Hierony-

Oliva

mus prius tenebras noſtras futuras ſicut meri-
diem, & tum Dei nos futuros habitaculum.
Nam LXX. pro, Et requiem dabit tibi Do- Oratio fo
minus ſemper, vertunt: Et erit Deus tuus te- Pacis in
cum ſemper. Tum S. Hieronymus, Cùm te- orde.
nebræ, inquit, pectoris tui ortâ luce fuerint larer.
diſſolutæ, & pro nocte palpabili meridiés fue- zreſm,
rit exortus, tunc ſemper habitatorem habebis e
Deum, qui impleat ſplendoribus animam tuam. briſtus
Ex tranſlatione autem LXX. luce clarius con- bi habi.
ſtat, Idem eſſe requiem nobis à Deo dari, & **
Deum nobiſcum eſſe. Non enim quies ulla eſt; x ir⸗
niſi Deum in pectore poſſidere. Fallitur pro- ver
indè, qui ſine Deo etiam in plumis requiem
ſperat. Plumis agitaberis, & nuſquam quieſ-
ces; cùm ſola quies in Deo ſit.

Et eris quaſi hortus irriguus, & ſicut
Jons aquarum, cujus non deficient a-
quc. Verf. II.

Hoc repromittitur ſatianti animam eſurien-
tem. At, inquies, quomod erit ſicut fons Eklismoßj.
perennis Elecémofynis vacans, cùm quotidiè na.
videamus ejus imminui ſubſtantiam, cujus tri- Tierna
buuntur opes Indigentibus. Tobias pauper vi- antum.

. . . Electi⸗
xit, qui panem præbuit. Jacob non dives, arg,

quia liberalis. Ità eſt; ſed Prophetæ attende Spes vera.

myſterium: dicut fons aquarum, cujus non de-
Rhcient aquæ. Non enim dixit: non deſiciunt;
ſed: non deficient. Planè ſi Temporalium co-
pia promitteretur, fomtis iſtius undæ defice-
rent: nam Temporalia ſi affluunt, fluunt quo-
que, & pereunt. Ut igitur copia fontis hu-
jus non deficiat, Zternis manare debuit aquis
ex illo derivatis flumine, cujus impetus læti-
ficat civitatem Dei. Deficiunt Opes? ſi non
deficerent, adhuc deficerent in morte. Ve-
rùm Gloria æterna, Deus æternus, æterna
Beatitas aquæ ſunt, numquaàm perituræ, fon-
tis à Deo promiſſi erogantibus pecuniam Eſu-
rienti.

Tunc delectaberis ſuper Domino, & ſu-
Iſtollam te ſuper altitudines terræ, &
cibhabo te Hæreditate Jacoh, Patris

tai. Verſ. I4.

Igitur qui Patrem non habuit Jacob, Hæ- Conſola-
reditate iſtà non cibabitur? Sanè: verùm au- voe,
di ex Hieronymo, quis ſit filius Jacob? Si- tus. e⸗
cut enim, inquit, qui fidem habuerit Abra- Imitatio
ham;, appellatur filius Abraham: ſic qui ſup- Fundate-
plantat vitia, atque peccata, vocatur filius ô.
Jacob: Et cujus quis virtutis imitator eſt, il- ene
lius appellatur & filius. Notandum non ante genem.
Hæreditate Jacob cibari, quàm extollatur ſu-
per altitudinem Terræ: ne quis hanc ſpera-
ret obventuram ſibi Hæreditatem, ſi hæret
infixus in limo. Extollaris, & Paſcêris: fugias
terrenam Fertilitatem, & Coeli rore impin-
guaberis: Delicias vita, & delectaberis ſuper
Domino.

EX

tiones Deè

Mn e⸗
nlum.

Ciſi
Miaſ⸗
ſpinet
1De.

Mst
mnitgt.
Mi niſe.
fartis.

Prin
itit i

(lenetie⸗

Mnitas

ituhlz.

freris
lnſin
hatti
i.
le mwe⸗
edign
le
ler ſeli.
lit Ali
1
4Anie
imi⸗

tuſtix
i i

EX CP. LIX.
I S A I £½.

Bece non eſt abbreviata manus Domini,
ut ſalvare nequeat. Sed iniquitates
veſtræ diviſerunt inter vos & Deum
véſtrum. Verſ. I. 2.

PE „ ut Principi familiarius hæreat?

ſed conjunctus homini ſepararis à Deo.

Deum de- Quid veròô boni expectandum, ubi Dominus
relinqu?- excluditur objectu peccçatorum, quem Chriſtus
es. ſua Cruce diſſolvit? Medium parietem, inquit

Hieronymus, maceriæ ſolvens, inimicitiam in

Obzihi ſua Carne deſtruxit: ut quos paries diviſerat pec-

Paſſio ag- yer,, HSS
einet eatorum Chriſti ſanguis conjungeret. Sequitur:

nos Deo.

Et peccata veſtra abſconderunt faciem ejus à
vobis, ne exaudiret. Septuaginta. Et propter
peccata veſtra avertit faciem ejus à vobis, ut

Stromatum Lib. XVI.

4 impietatis voce clamantes: Nanguis ejus ſi- Matth-

per nos, & ſuper filios noſtros: Moertis e jus rei 27. 25.
ſunt, & habent pollutas Manus.

Non eſt, qui invocet juſtitiam, neque
eſt, qui judicet vere, ſed confidunt
in nihilo, & loquuntur vanitates.

Verſ. 4.
Septuaginta ità vertunt: Nullus loquitur ju- Aulicil
ſta: neque eſt juſtum judicium. Confidunt in va- Felicita-
nis, & loquuntur vacua, iniquitates, atque pec- lis inanie
cata. Verè in nihilo ſperat, qui in Felicitate gs,si,
confidit, quique de honoribus, opibus & tem- Sratas.
poralibus conſultat, vacua loquitur, ſeu Va-
nitates. Equidem temporalia tunc nihil eſſe co-
gnoſcentur, cùm morte inſtante deſierimus lo-
qui. Nunc enim quia vana ſplendido ſermone
circumferuntur, inſipientium ampullis turgent.
Cæterùm cùm ea magnificare deſierit ſermo, in
nihilum ſuum recident. Nota; Non poſſidere
impii dicuntur vanitates, aut opes, ſed loqui.
Etenim, inquit Dives, Anima, multa bo- Luc. I2.
na habes; ſed dicere hæc potuit, poſſidere non 2.

Felicitas
non ad.-
miranda.

dt. Peecati non miſereatur. Hoc oſtendit, inquit Hiero- pPotuit, illà eàdem nocte exturbatus non domo
tins gravitas. nym. quòd fœtorem peccatorum & iniquitates ſolùm, ſed & aà corpore divulſus. Loquebatur
d Dei miſe- eorum ferre non potuerit: ſed averterit faciem Imperium ſuum Baltaſar, ſed non poſlediſſe co-
tle icordis. ſuam, ne eorum turpitudinem cerneret, & ſta- gnoſcitur, in Convivio regno abdicatus & vità.
6 tim percutere cogeretur. Vides ex Hieronymo David recenſet & loquitur Subjectos, verùm a-
in Dei iraſcentis Clementiam avertentis faciem, lieno eos rapi conſpicit gladio. Septuaginta quàm
n- Suterior ne ſcelera videret, & plecteret. Principibus benè ! Et loquuntur vacua. Folles enim tempo-
e. mitis ſit. quoque aliquando pleraque diſſimulanda: nam ralia ſunt, & ſpiritu labiorum eadem laudantiũ
1r Clemsétia. ſi videt, reſcitve, & non puniat, Scelera fo- intumeſcunt. Palpa felicitatem, non loquere,
r. vet. Sin non inquirit, & parcit, Reos timore & deprehendes vacuz, quæ redundantia pu-
quodam coercet. Illud quoque accideret velim tares. Undè Job, qui hæc uſque ad medullam
e. Principibus, quod contingit cum Deo- ut ſci- tetigerat, clamabat: Memento, quia ventus eſt Job. 7. 7.
In licèt Sceleſtos averſarentur, & iniquitas Im- vita mea. Hoc vento impellimur per undas,
ſ. pios ab eorum conſpectu ſepararet. Ejiciatur allidimur ad ſcopolos, revellimur à portu, hæ-
ten ab Aula Sceleroſus 6 Pariéſque Impietas ſit, quæ remus in littore „expommur fluctibus „ agqua-
r. Dignitas vultum Regis Iniquis abſcondat. Etenim Prin- rum vorticibus abſorbemur. Videamus, quid
l⸗ quibus cö- Ceps Dei vices gerit in terris; Ergo & impe- ſequatur ex jactantia P & exaltatione Vanitatum:
Tagae randi artem diſcat à Deo. Non Paupertas, in- Et loquuntur Vanitates. Quid indè * Concepe- (ſa. 49. 4.
s-

runt laborem, & pepererunt iniquitatem. En Sermo

rati goc quit Propheta, non Miſeria, non Nominis ob- 2 erun
ſermo magnificus de vanitatibus, quæ monſtra vanus

ptio. ſcuritas vos à Dei conſpectu excluſit; verum

7.

Rex eve- Peccata veſtra diviſerunt inter Vos & Deum ve- proferat in animis audientium. Etenim audiens ed R-
bar etiam ſtrum. Nunc verò Principes non recti, tum Dignitates celebrari, commendari Prætextam, zminavii.
viles. Præſules non ſancti, Nobiliores ſæculi ſamilia- Honores exaltari, ſuperexaltari Divitias, ad Klectio
Ri Nei. res habent quoſvis: nulläaque Conſcientiz ha- earum conſequutionem inardeſcit. Verùm in- Status.

105. betur ratio, ſed ſi Nobilis, ſi Dives, ſi Calli- cauta Ambitio, duùm felicia præconcipit, La- Amkitios

Amici

1

impii.

dus eſt, etiamſi Iniquitatibus polluatur, ad-
mittitur, excipitur, adamatur: ſolà interim
exulante à magnis domibus Egeſtate, utinam
non & Juſtitià ac Sanctitate. Sequitur:

HManus enim veſtræ pollutæ ſunt ſan-
guine, & digiti veſtri iniquitate. La-
bia veſtra locuta ſunt mendacium.

Verſ. 3.

Iis maximè cauſis homines ab Aula Dei ar-
centur, quibus in malorum Principum familia-
ritatem aſciſci ſolent. Repellitur enim Sanguina-
rius & Mendax. At non rarò Aulicorum patri-

monium Mendacium, Adulatio, & Verſutia

ſunt; Iſque plùs diligitur, qui acerbiuùs odiſſe
novit, ſæviuſque ferrum verſare. Et quidem
notandum Manus ſanguine pollin non ſolà ju-
gulatione, ſed & conſilio ſanguinis. Audi Hie-
Coenſilia- ronymum: Et quanquàm ipfi manus non mi-
rii impii. ſerint in Dominum Salvatorem , tamen conſo-
Ethicæ Comment. Tom. VI.

borem concipit, & parit Iniquitatem. Digni-
tatem meditaris? Scito non Delectationem te
concipere, ſed Laborem, & ex Labore deterior
orietur ſoboles, Iniquitas. Meritò proindè ſpi-
nis ſepiendas monet Salomon aures, ne provo-
cemur ad cupiditatem felicitatis. Cur ſpinis?
Quia ſpinæ ortæ ſunt ex appetitu Divinitatis,
& eſu Pomi. Eas proindè adhibe auribus tuis,
ut, cùm audiveris ſuadentem Voluptatem, ſeu
cùm cogitaveris de Honore, ſentias, quos edi-
derint fructus calamitatum. Loquentes itaque
Vanitates declina, ne, ſi audieris, concipias
Laborem, &ẽ proferas Iniquitatem. Ides Da-
vid ait: Beatus vir, qui non abiit in conſilio im. Pl. 1. 13
piorum, . in via peccatotim non ſtetit. Si enim
impios audiſſet magniſicantes Temporalia, pro-
cul dubio viæ ſe committeret, & in appetitumn
eorum incenderetur. Pergit Propheta: Ova Aſ- Iſa. 49. 5⸗
pidum ruperunt, & telas aranexæ texuerunt. En Aula.
Aula quid conferat? Si fueris felix, Aſpides ſub Pignitas
ovis latitantes excludentur, lacerabuntque den- an
te invido Purpuratum. Quid dico Purpuratum? rwlassggn.
1 1 3 An

402
An Purpuram ſibi contexit, qui texuiſſe dicitur
telas Araneorum? O infelices mundanæ ambi-
tionis labores! En opus manuum, imè & cor-
dium vefſtrorum, Araneæ tela. Et ſanè tela di-
citur Dignitas & Prætexta, quòd non illa ex-
pleamur;, ſed per illam ad ampliora ſuſpiremus.
Tempora- Non enim ab Aranea tela conficitur, uti ni-
lia nen dus ab Avibus, ad requiem, ſed ad venatio-
explent. nem extenditur. Non quieſcit, ſed venatur Ara-
z* r. nea, poſtquàm telam abſolverit. Ità Ambitio
inexplebi- honore poſito non otium nanciſcitur, ſed ar-
lis. dore prædandi cruciatur. Huc faciunt verba
Habac. 2. Habacuc. Væ, qui congregat avaritiam malam
y⸗ domui ſuæ, ut ſit in excelſo nidus ejus.. Cogita-
ſti confuſionem domui tuæ. Honores dum appel-
lat Avaritiam, oſtendit telam eſſe Aranearum,
quibus ad prædam inardeſcimus majorum Di-
gnitatum; & äſdem inquinari domum decla-
rat, dum ait, Cogitaſſe Confuſionem domui
ſuæ. Nam ut excelſus fueris, tuas Invidi ra-
dices eruderabunt, ut ſaltem ſtirpe deprimare.
Ergo temporales ſeu Curules, ſeu Eraria telæ
Aranearum ſunt. Fallitur proindè quiſquis ex-
ornandam familiam ſeu domum Honorum con-
ſequutione putavit. Num ornat domum, qui
eam Aranearum telis & opplet, & inquinat?
Memineris autem Araneorum viſceribus telas
texi: undè & tibi egerenda interiora ſunt, ſi
Trabeam tibi, vel Delicias parare ſatagis. Quot
ubique vidimus viſcera impendiſſe, ut Aulam
intrarent, Telàmque texerent, quà muſcam
indecorè venati, exploſi ſunt cum Dedecore,
exuti Patrimomio! Cor das, ut Muſcam vene-
ris? O inſane, ſi intelligeres te ova rumpere
Aſpidum, cùm perrumpere tentas in regiam,
procul dubio referres pedem à limine. S. verô
Hieronymus ad alium ſenſum Iſaiæ vaticinium
Pelitici, convertit. Aniles, inquit, fabulas muſſitantes,
& ConſÄ- & telas Araneæ texunt: quibus Muſcas, &
liarii im- Calices, G . Ani . ,.
zii. ulices, & parva capiunt Animantia. Qui co-
Iſa. 49. y. mederit de ovis eorum, morietur; hoc eſt, qui
conſiliis eorum acquieverit, quomodò Abel,
quamvis innocenter, acquievit Caino dicenti:
Tranſeamus in campum; ſtatim interficitur.
Sive ut LXX. tranſtulerunt: Qui voluerit de
ovis eorum comedere, conterens inveniet putri-
dum, & in ipſo regulum. Qui enim primàâ fron-
te deceptus, ova putaverit gallinarum; ſi fre-
gerit, antequàm comedat, ſtatim putorem te-
terrimum fœtorémque cognoſcet, & „ quod
confotum eſt, erumpet in Regulum. Hæc ille.
Pergit Iſaias. Qui comederit de ovis eorum, mo-
rietur, & quod confotum eſt, erumpet in regulum.
O cæca Ambitio! aliquando ad triſtem nun-
tium expergiſcere. Quid foves? Ovum nonne?
indè noveris Regulum erupturum, non Pul-
veluptas, lum. Voluptatis inſidiæ ſunt, quæ exiſtimas le-
& Digni- nocinia. Non paſcêris, ſed venenaberis iis de-
tas noxis. Jiciis, quarum tantâ diligentià adventum ex-
pectas. Hieron. pro his ovis impiorum verba
Conſilia- interpretatur, tum ſic ait: Ni antequàm come-
ii impii. Jat, hoc eſt verbis mortiferis acquieſcat, volue-
rit priùs oonſiderare, quod dicitur: ſatim in
ipſis reperiet Antickriſtum præparari. Monemur
proindè, impiorum verba diligenter expende-
re, quibus præparatur Antichriſtus, duùm
paulatim Chriſtum in nobis ſuffocant.

[bid.

Gliva

Telæ eorum non erunt in veſtimentum,
neque operientur operibus ſuis. Ope-
ra eorum opera inutilia, & opus

iniquitatis in manibus eorum. Verſ.
6. .

Deſcribitur hic peccator, cujus & telæ non Labor Sa
tegunt, & opera inutilia, & manus iniquæ, ularium
& pedes veloces ad ſanguinem, & cogitatio-Nus.
nes inutiles, & via retrahens à pace. Incipia- Améitio.
mus à primo. O infelices dignitatum archite-

unti
1 gariun
Cti; artifices honorum inhonori! Quibus pu- plei

tabas domum tuam conveftiendam ornamen- alhi

tis, vix tibi ad veſtimentum ſufficient; imò er
nulla ratione ſufficient, teſtimonio Iſaiæ. Li-
cèt enim tegaris holoſerico, vilitas tamen tua nie⸗
non tegetur; quin vitia, & generis obſcuritas, ſus.
quæ latuiſſent Pannis cooperta, Paludamento i.
reteguntur. Et quia, inquit S. Hieron. ſuprà Gite
dixerat: Telas Araneæ texunt: exponit, quòd iiui
telarum iſtarum textura non proficiat. Quis Piguitas 19,
enim ità veſtiri poteſt Aranearum telis, ut iiſ- were⸗ hunl⸗
dem operiatur? Operis texturæque raritas nu- nrst, nhu⸗
ditatem denudat, duùm veſtit. Enimverò ejuſ- Rier
modi eſt & Purpura. Nam Saül, qui feliciter eg
ſub villoſa chlamyde latuerat, Purpurâ con- gianus
veſtitus, inobediens, avarus, rapax compa-
ruit. Plerique quam eſſent inepti, oſtendit Im-
perium, qui ſub humili Fortuna humilem ab-
jectämque mentem compreſſerant. Hinc infeli-
cia perſtrepuere elogia: Dignus Imperio, niſi
imperaſſet. Araneæ ſiquidem textura pellucida,
dùm panno ſubrogatur, turpitudinem ambien-
tium exponit. Neque operientur operibus ſuis.
Huc facit illud Apoſtoli; Et gloria in confuſio- Philip. 3.
ne ipſorum. Erubuerunt enim ſe ignobiliores ef- 19.
fectos, qui nobilitatem in honoribus affecta-
runt. Nimirùm hi ſtimulis inanis gloriæ exa- Hypecri- dee
gitati, opera quæque in veſtimenta convertunt, G Perz
idque unum operantur, ut pompàâ operum or- 1
nentur. Bombyces imitantur, quorum viſcera Metun
diſſipantur in veſtem, quæ ſepulchrum ſeu car- Uken.
cer evadunt, ipſos concluſura, & opertura ardn
mortales. Falleris, quicunque ideò operaris,
ut veſtiare. Ut enim opera tua componas, &
toto corpore circumſferas, tua non ornabitur,
ſed denudabitur Hypocriſis ſimulata. Phariſæus ſne ſir
ſuis ex operibus tentavit veſtimentum ſibi pre- “ hui⸗
tioſum intexere, cum dilatans phylacteria, je- Tytentis
junia, eleëmoſynas, caſtitatem ſplendido ſer- prava.
moms ſubtegmine concinnabat. At operimento
illo Publicani Humilitas ornata eſt, Phariſæi
damnata Superbia. Ovium indumenta expo-
nentes Scribæ, non iis tamen operiri potuere,
cùm Lupi rapaces habiti & dicti ſint. Opera Lalor Se-
eorum opera inutilia, & opus iniquitatis in ma- eularium.
nibus eorum. Ex hoc quid oritur? Audi. Pedes
eorum ad malum currunt, & feſtinant, ut effun-
dant ſanguinem innocentem. Planè impoſſibile
eſt, ut iniquitatis opus in manibus non exſti-
mulet pedes ad innocentium oppreſſionem. O-
perantes iniquitatem ſitim ſuam juſtorum cruo-
re reſtinguunt. Labor iniquitatis ſanguinem ſi-
tit. Undé & Cain, qui terræ cultor erat, dum
in Mundo laborat, Fraterno cruore arentia
cupiditatis viſcera irrigavit. Sequitur:

.

—

nerus

lir,

Modeſtig

n⸗
4n
hler
Aulei
nſni,

Cygitationes

l
1

.

Cogitationes eorum, cogitationes inuti-
les: vaſtitas, & contritio in viis eo-
rum. Viam pacis neſcierunt, & non
eſt judicium in greſſibus eorum. Se-
mitæ torum incurvatæ ſunt eis: om-
nis, qui calcat in eis, ignorabat pa-

cem. Verſ. 7. 8.

Labor Sa- Rectè autem, inquit Hieron. viam pacis ig-
sslarium. noraverunt; quia authorem ejus ſuſcipere no-
Auliei Iuerunt. Non enim hoſtes Dei in Deum pec-
Ambitio- . „: .
. cantes pacis deliciis frui poſſunt. Undè & Go-
Pelicitss liath, qui, ex Patribus, Peccatum deſignat,
armatus inducitur. Et Saulis, impii ſcilicèt ho-

Veéra.
Vocatio minis, arma aptari non poſſunt Davidi man-
z2*,. ſueto. Verùm appendamus verba Prophetæ in

dis. ſtatera. Cogitationes eorum, cogitationes inuti-
Chrifßus les: vVaſtitas & contritio in viis eorum. Antè
ubi habi- Propheta dixerat, in iſtorum manibus Opus
iat. eſſe iniquitatis, nunc quod Opus dixerat, Co-
Deumde- gitationem appellat. Et ſanè impiorum Felici-

relinquẽ- . .
„ tas melius Cogitatio, quam Opus, compro-
Felices batur. Felicitas enim verius excogitatur, quàm

non ad- habetur. Undè & vias Dignitates eorum, &
mirandi. Divitias compellavit, quòd non res habeatur
— felicitatis, ſed per ſpei iter tendatur ad illam.
Duo notanda hic. Cogitationum inutilitas, &

Viarum vaſtitas. An non viæ Sæcularium va-

ſtæ, quæ omnia appetunt, omnia quærunt,
ad univerſa feſtinant? At ex Bernardo, ubi to-
ta via eſt, nulla Via, ſed Campus eſt. Undè
non mirum, ſi per vaſtas Cupiditates ad Fe-
licitaté feſtinantes rarò perveniunt. Vaſta nam-
que via, Via non eſt; ideôque exorbitantes à
Severitas via ad metam pervenire non valent. Viam pa-
Pax, & cis neſcierunt, & non eſt judicium in greſſibus
Vaio ev egrum. Vultis viam Paci adventanti inſterne-
severita. re? Judicium & Juſtitia ſit in greſſibus ve-
. ſtris. Pergite ad Juſtitiam, & Tranquillitas ac-
Felicitas orj
e peai Cedet ad vos. Plerique ſontibus parcunt, ut Pax
tentiis in- in Republica mitiùs ſæviente ſervetur. Extor-
Kiézis. quent ab offenſis reconciliationem, ut reo Ju-
dices remittere poſſint de gravitate ſupphicii.
Audiant hi clamantem conteſtantémque Pro-

phetam: Viam Pacis neſcierunt, in quorum

greſſibus Judicium non eſt. Non Pacem;, in-
quit, ſed Viam Pacis neſciunt, quorum greſſus
in Judicio non ſunt. Volunt enim Pacem, ſed
per Ferrum eam accedere ignorant. Non hac
incedit Pax: quæ in mari rubro cæſorum delin-
quentium Sanguine vehitur. Greſſus illi Sena-
torum domos adeuntium, ut facinoroſo gratiam
impetrent, Judicium non habent, ſed calcant:
& dùm Pacem advocare iniquà Miſericordiâ
nituntur, expetitæ Paci viam obſtruunt. Si
enim rei, & homicidæ punirentur, ſupplicii
metu ſemina tollerentur diſcordiarum. At dùm
mitius Judicium agitur, Pacis iter ignoratur.
Sequitur: Semitæ eorum incurvatæ ſunt eis.
Quid hoc portenti eſt? In eorum viis vaſtitas
erat, & nunc, præ anguſtia, ſemitæ dicun-
tur incurvatæ? Quomodò ſemitæ, ſi vaſtæ?
Tempera- quomodò vaſtæ, ſi Semitæ ſunt? Nos fallimur,
lia non non Iſaias. Neque enim vaſtas eſſe dixerat im-
explent. piorum Vias, ſed Vaſtitatem in eis eſſeè teſta-
Aulici tus eſt. Ideòôque Semitæ ſunt anguſtæ, non va-
miſeri. ſtæ Viæ. Quin & hac de cauſa Vaſtitatem dixit
eſſe & Contritionem in ſemitis iſtis. Immania
enim & vaſta per anguſtam ſemitam ſine col-

Stromatum, Lib. NVI. 403

liſione non tranſinittuntur. Tardè procedit

moles ingens Cupiditatum, per ſemitam Feli-

citatis anguſtam. Non igitur vaſta via, ſed
Vaſtitas in viis; ideéque vaſtitati inter angu-
ſtias nuntiatur contritio. Hinc tot Ambientium
colliſiones, jurgia, ſimultates, quòd arctiori
viæ immanes cupiditates immittantur, quæ ſine
comminutione permeare non poterunt. Hincu-
nus Aman, dùm regio indui putat ornatu,
conteritur. Hinc Avari dum feſtinare cupiunt
ad opes, inaneſcunt. Hinc Amantium capita
tam ſæpè impingunt, cùm properant ad Vo-
luptatem. Nimirùm in ſemitis Mundi cupidita-
tum Vaſtitas ſine contritione non eſt; ſed, ut
Iſaias ait: Vaſtitas & Contritio in viis eorum.

Expectavimus lucem, & ecce tenebræ,
Iplendorem, & in tenebris ambula-
vimus. Palpavimus quaſi cacι parie-
tem, & quaſi abſque oculis atttecta-
vimus: impegimus meridie quaſi in
tenehris: in caliginoſis quaſi mortui.

Verſ. 9. 10.

Sibimet Scriptura adverſari videtur. Quo- Lalor Se-
modò enim Lux non erat, ſi Meridie impege- cularium.
runt? Nimirùm Meridies non deeſt, ſed Lux Aulicori
ipſa peccantibus Umbra eſt. Non ſoli gyptii es.
tenebras meridiana in luce palpaverunt: patitur ter —
hoc & quiſquis Vitiorum tenebris offunditur. ²*
Audi Hieronymum: In toto enim orbe, Sole
Juſtitiæ ſplendore rutilante, illi morantur in te-
nebris: videlicèt, ut peccato mortui. Ità Scrip- Politicie
turas Sanctas, quaſi cæci palpantes parietem : Lecio Sa-
verba tantùm in eis, & folia, non ſenſum, era non ex
fructémque quærentes, qui tenetur in literis. pietate.
Vaticinium autem hoc integrum accommoda-
tur Sæcularibus, quorum omnis cupido lucem
emendicat in Mundo, qui Cedar dicitur, id eſt,
tenebroſus. Undè non mirum, ſi præſtolantes
ſplendorem, tenebris ſuffundantur in Cedar.
Notandum autem, ſæcularibus ejuſmodi miſe-
ris nec in meridie quidem diei & lucis Auro-
ram immitti. Audi: Impegimus meridie, quaſi
in tenebris. Quæ ergo iſthæc Mundi lux eſt,
quæ expectata diu per totam noctem ne oritur
quidem in meridie? Hinc eſt, quèd pleriſque
citiùs canorum albor, quàm lucis offuſus, oc-
caſum ſibi vitæ imminere dolent, ante orien-
tem felicitatis. Rurſus nox in Mundo eſt, ſed Eledtio
non ad quietem ſoporémque, verùm ad labo- "atα.
rem. Audi: Et in tenebris ambulavimus. Quò Labor Sæ-
altiùs aſcendis in tenebris, eò tibi magis de ca- cularinm.
ſu formidandum eſt. Veràùm expectes licèt lu-
cem, ſeriò tandem fateberis: Et ecce tenebræ.
Plures enim in Aula, in Mundo, & in Cupi-
ditatis ſalo offendes, poſt diutinos labores,
inglorios, quàm honoratos: plures calumniis
oppreſſos, depreſſöſque pauperie, quàm digni-
tatibus illuſtratos. O famelici lucis appetitores
itâ-ne ab Umbris expetitis Lucem, ex Aula
Splendorem expectatis! Parietem palpabitis,
ubi lucem præſtolamini, veſtris cupiditatibus
obſiſtentem. Et rectè ſanè Propheta, cùm de
luce quereretur, parietem poſuit, ut omnis
tolleretur ſpes ambulantibus in tenebris perve-
niendi eò, undè à pariete repelluntur. Et quaſi,
inquit, abſque oculis attrettavimus. Hinc eſt,
quòd benedicant, quæ cuperent maledixiſſe.
Caligantibus enim oculis Jacob Eſau reputatur,
L I 4 Primis

Primis poſtrema anteferuntur, Sempiternis
vmporaria præferuntur.

Rugiemus quaſi Urſi omnes, & quaſi

Columbæ meditantes gememus. Verſ.

1II.
Raligieß Audi, quomodò Urñi futuri ſint, & Co-
ſine lumbæ. Ut crudeles ſint pariter, inquit Hie-
Sea⸗i. ron. & miſeri: feri & immanes, ad humiles

tg. atque ſubjectos: pavidi atque trepidantes,
Aulici ſu- ad eos qui fortiores ſunt. En viva imago ma-
perti fræ lorum Miniſtrorum! Expergiſcimini, Princi-

Vr es, & Praſules, nam Præfecti, Aulicique,
ex Prœ- . . —„ .
17 2 . . . & timoré
ner ſuor. 1r5 vobis Columbæ videntur, & ſunt præ ti

Superiores
3 Saperio- eſt, quòd Imperantes ſæpenumerô perſuade-
ribus c& re ſibi non poſſunt populorum querelas eſſe
ceavutur. juſtas vociferantium contra Judicum feritatem,
haia! "1 quia duùm eos circumſpiciunt in aula quaſi Co-
lumbas, in foro Urſos eiſe non credunt. Et
tamen quotidianæ experientiæ ſubſcriptorem
habemus Spiritum Sanctum per os Iſaiæ con-
teſtantem, Urſos pariter & Columbas eſie.
Auliti a. Porrò S. Hieron. Columbas ejus generis iſtas
putat, cujus Ephraim deſcribitur ſine corde.
Nimirum candor ſimulatus Aulicorum coram
Rege totus in vultu eſt, nullam radicem ê
Dignitas corde trahit, cùm corde careat. Et ſanè, ſi
Wl onſe quis mortalium excors eſt, procul dubio Sub-
coenda- Præfecti ſunt Magnatum, ad oculum ſervien-
ziones. tes. Stultè proindé à ſuis Aulicis amorem ex-
Rez re- pectant Dictatores. Columbæ ſunt ſine corde.
Sart. Neque verò myſterio vacat, quòd ejuſmodi
Aulici Urſos Propheta dixerit, & rugientes. Ut e-
mali fræœ. nim Urſi lingua formare ſolent partuum ſuo-
nandi. rum monſtra: ità Conſulum aſſeclæ verbis ſuis
ex SRe- charorum vitia componunt, ſplendidéque Ser-
gof, mone ſceleſtos pro optimis fingunt, & feedè
Aecuſa- ſubſelliis intrudunt. At rugitus eos prodit, ſi
siones in tamen eos Dynaſtæ accuraté explorent. Nam,
Superiores ut primùm à Regio conſpectu proripuerunt ſe,
* Suberie ſtatim terrere incipiunt Subjectos. Fortè Pro-
ribus an. Piu ubje
diend« phera rugi tum Leonis Urſis iſtis affinxit, ut
Accuſa- intelligamus, in eo Leones eſſe, ut ſolo fuga-
tiones ex ri poſſint eo cantu, quo Petri error arguitur.
juſto Zelo. Vigilantium enim delatione coeërceri poteſt fre-
mentinm Miniſtrorum immanitas: quos ſopita
interdam Conſularium negligentia rugientes
non exaudit. Rurſus ferociunt velut Urſi;,
Leonum inſtar rugiunt: ut dùm alius eos Ur-
ſos eſſe vociferatur, alius verò Leones clami-
tat, neutri fides præſtetur, non in unum con-
ſentientibus teſtibus. Verùm ſciant Principes,
populorum diſſonas querimonias non ex men-
dacio ſuboriri Accuſantium, ſed ex calliditate
Miniſtrorum, rapientium inſtar Urſi, & ad
ſimilitudinem Leonum rugientium. Qui hoc vel
maximè nomine habendi ſunt rei, quòd eorum
vox diſſentit ab unguibus.

Multiplicatæ ſunt enim iniquitates no-
ſtræ coram te: & peccata non reſpon-
derunt nobis: quia ſcelera noſtra no-
biſoum, & inquitates noſtras cogno-
vimus. Verſ. 12.

Tribula-
tionis Quid lego? Ergô-ne ad radios divini vults
fons. peccati germen ſterili fœcunditate expullulat?
mer An non ipſe Deus eſt, delens iniquitatem?
Sn.

populis veſtris vertuntur in Urſos rugientes. Hinc

Oliva

An non Magdalenæ ſcelera ante Divinitatis „
vultum exaruere? Nequaquam, ſed ſtans re- i
trò ſecus pedes Domini, duùm plantas Salva- un⸗
toris irrigat, plantarium iniquitatis aruiſſe gra-
tulatur. Undè non mirum, ſi iſtorum crimina
ante Dei conſpectum multiplicentur, cuùm ipſi
immediatè pòôſt fateantur, non retrôò ſtare vo-
luiſſe. Averſi ſumus, ne iremus poſt tergum Dei lbid.
noſtri. At clarior ſenſus ille eſt. Coram Deo Deumde-
multiplicari iniquitates; quòd illius illuminati elinque-
ſplendore ea efle ſcelera deprehendantur maxi- “79
ma, quæ procul ab eo lumine minima, vel nul- ee
la putabantur. Reddit autem rationem funeſtæ ſree.
Fœcunditatis, cùm ait: Quia ſcelera noſtra no- Cognitio
biſcum. Quod à LXX. transfertur: Iniquitates ſui in O.
enim noſtræ in nobis ſunt. Nimirùm ea crimina, gpezes
quæ remoti à divino conſpectu aliis imputaba- lesſcteg.
mus, Divino vultui admoti ſentimus in nobis. tie.
Iraſcitur quis, & vulnerat. Alienam contume- Confeſi
liam cauſam jactat patrati facinoris. Adultera- in Exer.
tur: occaſione abſtractum ſe mentitur. At ex-istis hi-
cuſationes hæ, ut Te innoxium faciant apud acge⸗
Homines, coram Deo evaneſcent; & tunc mul- tiones fri.
tiplicabuntur iniquitates tuæ, cùm in te ſenſe- vol⸗ Pes-
ris, quæ in alios tranſtuleras. Multiplicantur er- cantium,
go ſcelera ſeriò meditanti coram Deo. Multi- d 6.
plicarentur quoque coram Principibus, ſi ipſi de Re ne.
ſceleribus inquirerent, & non penitùs Judicibus, gar. 1leus
auro interdùm corrumpendis Reorum cauſas de- Suberior Hummr.
legarent. Viderent Principes coram ſe fervere, "vigiler. 4
pullulare, & adoleſcere crimina, quæ apud Ju-
dices auro detruncata vix apparent. Unde & Cignitie
LXX. legunt: Multa eſt enim iniquitas noſtra ſui coram
in conſpectu tuo. Scilicèt coram Miniſtris tuis 8. Buchs.
cooperta byſſo & purpura minima erat iniqui- rihe.
tas Potentum, & adeò ornata, ut vix culpa
haberi poſſit, quæ ante conſpectum regiæ Ju-
ſtitiæ tuæ magna erit. Siquidem, coram Rege,
nemo ſe operit. Equidem ille non indutus ve- u n.
ſte nuptiali menſæ fortunatus conviva aſſidebat, 16
fùgiebâtque oculos Miniſtrantium; quouſque,
regio luſtrata oculo menſa, reum prodidit,
quem antè convivium paverat; itaque convi-
vium in ſupplicium converſum eſt. Illud quo-
que non omittendum, quòd impiorum peccata
in ipſis remanent, quæ licèt extincta videan-
tur, reſponſura ſunt, cùm coram Deo interro-
gabuntur. Quare licèt taceas delictum, Deli-
Gtum non tacebit in te, ſed aderit in vultu,
tanquam pro roſtris, contra Te declamaturum.

lſu.
fun ℳN-
rin

ſan
ufe⸗
ſun.

Rior.
1,

Concepimus, & locuti ſumus de corde
verba mendaci. Verſ. 13.

Studioſum iniquorum ſcelus hic deſcribitur, Menda-
qui in corde, hoc eſt, in ſacrario Charitatis, in eium.
agro Dei, in Regia Fortitudinis, in vitæ Re- Peccate

.. . & Mali-
gno prolem degenerem concipiunt Mendacium.

ntnie

Et converſum eſt retrorſum judicium, &
juſtitia longèé ſtetit: quia corruit in pla-
tea veritas, & &auitas non potuit
ingredi. Verſ. 14. 15.

Una cadit, & ideò alia claudicat: & quia aßitis.
Juſtitia de longè ſtat, Veritas & .Æquitas non zulen n
admittuntur. Certè ſi unquàm de longè ſtetit Ju-

ſtitia, nunc profectò, quando id evenit, quan- Lites ex-
do non quidem ubique, ſed nec in una Civita- pediazur-
te, ad eam nec poſt menſes, annôſque pervenitur.
Quærit

iu, 1*
n /

N
r
wp/
tr.

Stromatum; Lib. XVI.

Quærit miſer in tribunalibus Juſtitiam: ſed an-
tequàm eam conveniat, invenitur à Morte, &
Vitam ocius, quàm Litem abſolvit. Porrò in
platea corruit Veritas: corrumpitur enim vul-
gi ſermonibus Veritas; dicente multitudine bo-
num malum, & malum bonum. Stultè proin-
dè in vulgo quæritur Veritas, quæ corruit in
plateis. Quare, ſi verè utique Verum judicare
cupis, ſeu in dilectione inimici, ſeu in abdi-
Perſona- Catione patrimonii, ſeu in eremi cupidine, no-
vum ac- li cCircuire plateas, noli multitudinis rogare ſen-
dTti “, tentiam; nam corruit in plateis Veritas, quæ
regnat in odeis Sacerdotum, quæ in latebris
ſplendet Coœnobitarum. Et quitas non potuit
inzredi. Videant & Principes, & Præſules num
quitati intercluſerint interdam aditum, cùm
non rarô repellatur à limine inops Innocentia,
& opulentum Scelus ſeſe ingerat in conclave?
Sequitur.

Eledtio
Statis.

Et facta eſt Veritas in oblivionem; &
Jui receſſit à malo, prædæ patuit.
Verſ. 15.

Perſees- Juſtorum perſecutiones Propheta deplorat.
teres Jju- Cur enim Religioſus olim nobilis contemni-
Tanmi; tur, conſpuitur, arcetur ab Aula, laceratur
honoran. in Palatio, irridetur in Foro, non auditur in
di. ribunalibus, arcetur ab Hoſpitiis, niſi quia
receſſit à Mundo? Ergo in Regia, qui recefſit

à Malo, Prædæ patuit.

Et vidit Dominus, & malum appa-
ruüit in ooulis ejus; quia non eſt ju-

dicium. Verſ. 1 5.

Rex ve- Oculi Principis, Vicarii Dei, ſpeculæ ſunt,
gat. in quibus elucent ſcelera alioquin abſtrulia.
Quare cùm ſcelera cupit Princeps revelari,
oculos ſuos admoveat, & apparebit malum in
oculis ejus. Vidit Dominus Petrum, & ſuum
Petrus in ejus oculis crimen intuitus, egreſſus
foras flevit amarè. Audivit Salomon foœminas,
& Filium reddidit vigilanti. Vix rationem po-
ſiturus Rex aſſedit, quum illico ei ſiſtitur regii
Trari prædo, qui decem millia talenta ra-
puerat. Oh ſi nox fiat imperantis ſeveritatis,
Pſ. 1e3. quot monſtra prodibunt è ſpelæis! In ipſa per-
20. tranſibunt omnes beſtiæ ſylvæ.

Et ſalvavit ſibi brachium ſuum, & ju-
Ititia ejus iſa conſfirmavit eum. Verſ.
16.

Juſtitia Principem confirmat in ſolio: cujus
ſalvari dicitur brachium, cùm ad perdendos
impios obarmatur. Septuaginta verò diverſiſſi-
mè legunt: Et ultus eſt eos brachio ſuo, & mi-
Jericordia ſuſzinuit. Ac ſi abeſſe non poſſet à
Severitate Benignitas, ut quos illa dejicit, hæc
confirmet, quibus illa plagas infligit, hæc con-
ficiat humaniùs medicinam. Sed nota anteire
Juſtitiam, & tum ſequi Miſericordiam. Etenim
Miſericordia ictum non prohibet, ſed curat vul-
nera. Secus enim perverſa foret Pietas reo par-
cere, ut ab eo non parcatur inſonti: quem ve-
xabit, niſi vexetur. Medicum Miſericordia imi-
tetur, ſanet ægrotum, non cohibeat ferientem.

Severitas.

405

Indutus eſt juſtitiè ut loricd, & galea
ſalutis in capite ejus. Judutus eſi ve-
ſtimentis ultionis, & opertus eſi quaſi
Pallio zeli. Sieut ad vind dam, quaſt
ad retributionem indignationis hoſtibus

ſuis. Verſ. 17. 18.

Placet Miſericordia, ſed ſi Juſtitiam non Severitass
excludat. Non enim diu ſtare poterit Regum Ex comu-
poteſtas Severitatis cingulo exarmata. Ergo ,arto
Juſtitia Principum lorica eſt; quam ſi induerint, jes .
procul dubio emicabit in Regni capite Salus. „ia
Ut ſalvum ſit Reipublicæ caput, pectus Juſti- Cirrectio
tiâ circumdetur. Pectus, inquam, armetur lo- "dhitedas
ricâ Juſtitiæ, ut Cordis regia Severitatis ſepta
munimine deprecanti Miſericordiæ non pateat.
Et ideò fortè non in galeam Juſtitia conflatur,
ſed in loricam, ut Cor, ad amorem proclive,
à vulneribus inſinceræ Charitatis deſendatur.
Undè & Sponſa, quæ olim ſauciata fuerat ja-
culo amoris, uberibus turres murunique ſup-
poſuit; ut, quæ Regina erat, & Cuſtos ado-
leſcentularum nimiam benignitatem exclude-
ret, ſuppliciumque errantibus intentaret. Quin Confeſſa-
& Myrrhæ faſciculum inſeruit pectori, ut non rii n ſint
tam Benevolentiam è& corde ſperarent, quaàm inis lde
metuerent è& myrrha Amaritudinem ſeveritatis *
Eccleſiæ filü. In pectore itaque Juſtitia defen-
dat Cor, & galea Salutis in Capite etnicet.
Ultionis verò veſtimentis ornatur, & Zeli pal-
lio operitur. Sciat proindè nudandum ſe Præ-
latus, quoties Severitatem abjiciet. Ultio ve-
ſtis eſt Principum, & cruore rutilans Regum
purpura; ſine qua verecundè nudi ludibrio ex-
ponentur & vulneribus. Nam & qui Sponſæ pal-
lium ſuſtulerunt, nequaquam ſold præd con-
tenti, eam inſuper vulneribus confoderunt.
Noé ſpoliatus irridctur àa Filio, qui turpitu- S. Nos.
dinem ſuam texit, cùm animadvertit in Cham. Correcis
In qua quidem hiſtoria luctuoſa illud docemur: ²aAKoſins
Patresfamilias, Superioreſque ſpoliari tum, cùm
vino id eſt Deliciis indulgere volunt. Non enim
Zeli pallio ornari poteſt alios corrigendo, qui
corrigenda committit. Si non vis UItionis in-
tegumento nudari, cohibe Gulam, coërce In-
temperantiam, operi inordinatos animi Motus-
Porrò Zeli hujus pallii retinentiſſimus Elias fuit,
qui vix illud depoſuit, cùm ardenti rhed ſu-
bPlimè ferretur. Eo ornari potuit & Joannes,
qui vinum & ſiceram non bibit, locuſtiſque
ventrem non tam explevit, quam torſit. At in- Superior
vertatur ſcena, & prodeat Miſericordia, inter non ſe al-
arma Severitatis regnatura. En quo modo Ju- viſcatur.
ſtitiam non in enſem, led in loricam recuderit, Iaſitis.
ut eâ duntaxat in ſui propugnatione placidè u-
teretur. Non vulnerare novit, ſed deſendere Dei miſe.
ea Juſtitia, quæ in loricam convertitur: arcét- ricerdia.
que vulnera, non infligit. Quin & pectori ad-
mota Juſtitia pugnabit cum Corde, ſubdeturque
Charitati, dum pectus ab injuris Populorum
defendit. Maluit Deus in loricam convertere
Juſtitiam, quam in galeam: ne fortè impoſita
capiti Imperaret, Coronâmque ſe eiſe crederet,
non Galeam. Cordi admovet, à Capite remo- Superio,
vet, ut temperetur Amore, utque ab Imperio amer ſuos.
arceatur. Quis autem loricatum Juſtitid Deusm ti-
meat, quem Jalute coronatum videt in fonte ? Etſi
non corona dicta eſt Salus, ſed galea. Ut intel-
ligas populorum Caput nullà tam firmâ armatur4
defendi;

Clemetia.

KRex awes.
Clemést ia⸗

406

defendi, quàm deſiderio Salutis. Optet Salu⸗
tem Princeps, non Necem ſolùm intentet, &
munitum caput quibuſvis ictibus ſecurus ex-
ponet. Quin Ukionem & Zelum in mollitiem
veſtium convertit; iiſque ornatur ad pompam,
non obarmatur ad ſupplicium. Delicata ea Ul-
tio eſt, quam loco chlamydis ſibi Princeps cir-
cumdat. Non æſtuat in pectore Ultio, quæ to-
ta foris in ornatum effunditur. Pompa furoris,
non furor eſt Ultio, in veſtimentum vi Clemen-
tiæ effœminata. Veſtem porrò crediderim di-
Ctam Principum Iram & Zelum: ut quemad-
modùm regio indumento ſolus Rex tegitur, ità
ſolum deceat Regem Ulciſci. Tu ferto ſenten-
tiam, tu gladium exere, tu delinquentium ſce-
lera cognoſce, ac puni. Etenim Ultio veſtis tua
eſt, quam nemo;, præter Te, dignè geſtabit.

gelus in- Si tua eſt veſtis, non aptatur alii. Aut enim la-

diſeretus. xior defluet, & calcabitur; aut aſtrictior ridi-
culè denudabit, quem tegit. Non commodatur
Veſtis ſine diſpendio Pudoris; undè & tu Nu-
dus erubeſces, ſi URionem alii tradideris. Quòd
ſi Zelus veſtimentum eſt, cave, ne nimio uſu
deteratur. Cave, ne inficiatur maculis livoris
& crudelitatis: reponatur ſæpe, rariùs adhi-
beatur. Regium Pfaltem imitare, qui proce-
dens contra Filium, ad injurias Semei maluit
Rubere, quàm pallio Ultionis operiri. Sequi-
tur:

Et timebunt qui ab Occidente nomen
Domini, & qui ab ortu Solis, glo-
riam ejus: ocùm venetit quaſi fluvius
violentus, quem Spiritus Domini co-
git: & venerit Sion redemptor, &
eis qui redeunt ab iniquitate in Ja-
cob, dicit Dominus: Hoc fœdus meum
cum cis. Verſ. 19. 20. 21.

S. Fran- Qui ab occidente Dei nomen metuere con-
siſeus Ke ſueverunt? Nimirùm populares ſepulchri,
veriα mortiſque incolæ, & cives occaſus eum ti-
Moriisre. ment, cui Oriens nomen illi. Neque verò
cerdatio. qui Mortis immemor eſt, ideò ſecurus eſt;
imòô eò ſe credat viciniorem Morti, quò eam
eminus proſpectat. Nam, qui Orientem ſpe-
ctant, incolunf Occidentem: cumque in Oc-
caſu ſint; oculos obvertunt ad Ortum. Planè
Orientem aſpiciebat qui ſecum fabulabatur:
Luc. 12. Anima mea, multa bona habes: at in Occi-
19. dente collocatum fuiſſe illum citus occaſus rap-
tæ animæ comprobavit. Plus metue de Occi-
dente, quicumque Orientem vides: non enim
ortum videres, niſi contra ortum locatus ha-
bitares in occaſu. Et qui ab ortu Solis gloriam
ejus. Pro, Gloriam ejus, legunt Septuaginta,
Nomen inclytum. Utcunque legatur, quis timor
gloriæ in accolis Orientis? Num gloria vulne-
rat? Nimirùm nihil æquè metuimus in aurora
Felicitatis, quàm Gloriam alienam. In Orien-
te enim aliena Gloria noſtra Umbra putatur;
Luciſque candidati mhil æque faſtidimus, ac
Lucem. Quin cùm gloria nulla ſit, nomen
duntaxat inclytum perhorreſcimus. Enimverò
maximas ſpectamus umbras in ortu: cumque
emergit Lux, opacitatem corporum longiùs
protendit. Facilè inumbramur, ſub ortum So-
lis: & in Felicitatis exortu, ut vulgo fertur,
Dei Mi- majores cadunt de Montibus umbræ. Hic au-

Aulici
Invidi.

ſericerdis tem quis non miretur Divinum furorem vio-

OQOliva

lento flum'ni comparatum, mox Redempto- Wilaia.
rem dici, & agi non de cæde, ſed de fœdere. rio recu-
Nimirùm, cùm iratus fuerit, Miſericordiæ re- Titar in
cordabitur. Porrò Ira Dei ab Iſaia Fluvius ap- Pelieita.
pellatur, quia, cùm antè dixerit Impios quaſi e.
Mare fervens ebullire, oſtendit nunc in hoc
Mare Divinorum furorum flumina perrumpe-
re. Quare ſi declinare cupis hunc Iræ fluvium,
Mare non eſto; nam omnia Flumina irati Dei
intrant in Mare perverſi hominis. Fluvius Do-
mini Ira eſt, ut eam ſcias ſolo ligno Morti-
ficationis & Crucis tranſmitti poſſe.

PX CAbP. LxX.

I SA I .

Surge, illuminare, Jeruſalem, quia ve-
nit lumen tuum, & gloria Domini
ſuper te orta eſt. Quia ecce tenebræ
operient terram, & caligo populos:
ſuper te autem otietur Dominus, &
gloria ejus in te videbitur. Verſ. 1.
2. 3.

Notat S. Hieronymus, priuùs ſurrectionem I Bas
præcipi, & tum ſequi illuminationem: de- cHanali-
bet enim Anima Peccatum horrere, ut Lu- Sn, ingi
men poſſit amare. qurge, illuminare. Non enim henefecin.
otium luminis capax eſt. Quia venit lumen tul. Lux al=
Etenim alia lumina haud ſunt Lumen noſtrum. eg.
Splendor generis, fulgor purpuræ, auri ni- Sonver-
tor, decus honoris lumen ſunt procul dubio, aorz
ſed nobis Commodatum, non verò Datum anihm,
nobis. Chriſtus lux noſtra eſt, æternorumque Laboran-
cognitio lumen eſt noſtrum, nobiſcum æter- dum pro
num duraturum. Ad Societatem transferri po- Des.
teſt, quæ ſurgere debet, cùm gloria Domi- racfs.
ni orta ſit ſuper illam. Hæc enim teſſera Di- Glaris
vinæ gloriæ, noſtris inſculpta poſtibus, co- Dei ma-
git nos, ſurgere ad labores. Juper te, inquit, jer-
orta eſt. Quare extinguetur, ſi infra te locave- e.
ris, quæ ſupra te oritur. Non baſis noſtræ ela- ici ir.
tionis eſſe debet gloria Domini, ſed illius nos pæniten-
eſſe debemus fundamentum, cui innitatur. tia.
Porrò quid hoc eſt, quòd Lumen venit, & Intentie
Terra operitur Caligine? An prodeunt ex lu- ic,,
mine tenebræ? Nimirùm prima Divini radii „.
ſoboles caligo eſt animi peœenitentis, confu-
gientis ad umbras ſolitudinis, & caligine cili- Tmmhare⸗
cii obducentis ſe. Patuit hoc in Davide, qui, H
ad primam Prophetæ vocem cinere ſtatim in- empiur.
volutus & ſacco latitavit inter umbras dome-
ſticæ ſolitudinis. Niſi fortè dicamus, ortu lumi-
nis Dei terram inumbrari: quòd videlicèt ocu-
lo illuminato divinitùs ſqualeant terrena, &
nulla ſint. Hinc eſt, quòd Servi Dei nihil vident
in Mundo magnum, cùm tenebroſi homines
maxima quævis in eo clamitent contineri. Be- Chriſas
neficium autem hoc Religioſorum proprium eſt,
quòd ſuper illos oriatur Dominus, duùm Ter-
ra & Terrigenæ cæcà obruuntur caligine Va-
nitatis. Super te autem orietur Dominus, & glo- Gloris
ria ejus in te videbitur. Hinc ſcire poteſt qui- Dei ma-
vis, num in corde ſuo natus ſit Chriſtus. Si glo- jor.
ria Dei in te videtur, ortus eſt Dominus ſu-
per te. At quomodè videtur in te gloria Hnali
æculi

tet, &

na ſcatur

ubi habi-

imli

ilitns
lce.
nC.
6 luuf⸗
i⸗

Iulieſe⸗
iu ſr.
iiti
Uii⸗
Mi.

yhur-
linin.
niitm,

lin eu.
11
luli.
ede.
linAna.
lien.

bene

ſrch⸗
maptas,
i iner
linat.
Mhritsn
ſieſtir
iiſritti.
ſwler,
l ſo⸗f.

luleſ.
ii ne
le 4u.
.
ilat.
inarn
layßeli
feci.
indi,

erier
lr amet
4Pii;
lel
luheli
ſterei.
jingi

nhatz
.

hen
iete
ie

,n
Weluns
rloß
n. M
1 lunl
r ,
0. M

- oe
e⸗
Ur⸗
l⸗
8
s

amanda

Stromatum,

Sæculi gloriam ſpiras, qui occultus Dei cultor,
plus times in te videri gloriam Divinam, quàm
refugiant cæteri notas inhonoras. Non ſat eſt,
in corde Divinam gloriam foveri; erumpere
debet, & palam oſtentari. Et gloria ejus, in-
quit, in te videbitur. Sequitur S. Hieronymi
brevis expoſitio. Surge, illuminare, ut quæ Ceci-
dit in infidelibus, Uigat in fidelibus; quæ ce&τιâit
in Synagogis, ſurgat in Eccleſiis; &, poſtquàm
Conflia ſurrexerit, illuminetur. Venit enim lumen tuum,
rümali. quod ommes Prophetæ pollicebantur, quod Jugi-
politicos ter expetctabas. Ecce enim tenebræ operient ter-
exeaca- ram, eos, qui terrena ſapiunt. Audis ex Hie-
vit Chri- ronymo Mundi Sapientes cæcandos. Ex quo
Ei Iacar- diſcis, quid conſilii expectandum ſit à viris ca-
ai ligantibus in tenebris.

Et ambulabunt gentes in lumine tuo,
& Reges in ſplendore ortus tui. Le-
va in circuitu oculos tuos, & vide:
omnes iſti oongregati ſunr, venerunt
tihi: Pilii tui de longé venient, & fr-
liæ tuæ de latere ſurgent. Verſ. 3.
4.

Eeeleſa- Utinam Eccleſiæ ità meridies colluceret, ſi-
Fien Zu- Ccut ortus præluxit. Etenim quantùm Luminis
riſdidtie, in Aurora furgentis Eccleſiæ in orbe terrarum
Religioſi . ſi .
diffuſum, cùm aurum in ejus comparatione ca-

W liginoſum æſtimabatur? Ut proindè S. Hieron.
notaverit, nec ipſos Romanos Principes diù
rebelles eſſe potuiſſe tanto ſplendori. At quæ
in Oriente meridiem intulit, non patiatur in
Perſeeu- Meridie præcocem occaſum pietatis. Caveamus,

tzienis v. ne ambulare nequeant Gentiles in noſtro lu-
medium. mine, ſi ipſum lumen tenebræ forent; Lux
Sacerdotes dicimur in Evangelio. Curemus pro-
Famaæ cu- indè, ne denſis valletur umbris Lux noſtra. Re-
“ Ke- ges ambulabunt in ſplendore ortus Eccleſiæ, id
hiei ade. eſt, ſi primitivum retinuerit Spiritum. Alioquin
rint Ava- ſi vitio aliquorum ſolicita crederetur de opibus,
ritiam. déque titulis, ſpernetur à Regibus. Idem de Re-
FPanperta, ligionibus dicas, Reges tracturis in ſplendore
ſanda ortus ſui „non in nitore tunicarum, non in ma-
ymio inter gnificentia ædium. Unum noto, Eccleſiæ filii
advenas. de longè venient: ut nullum intelligas adve-
Dignitas: nam eſſe in Chriſto : ſed Filium Dei fieri & Ec-
guibuſ vis cleſig, quicunque, peregrinus hcèt, ex terra-
dien’s s ruin confinio advenerit. Penſemus, quæ ſe-
feratur. „1: 1:
Iſa. 5o. 5. Jquuntur. Tunc videbis & aftues, & mirabitur,
& dilatabitur cor tuum, quando converſa fuerit
Eecleſia- ad te multitudo maris. Audiant Sacerdotes: di-
Kiei non vitiæ Eccleſiæ non auri pondera ſunt, ſed animæ
Ent Ava- converſorum ad Fidem. Tunc, inquit, videbis
v. & afflues; cùm fſcilicèt filii tui de longè vemient:
Zelus a- 7 . 5 .
zimarum. de longinquo vel diſſitæ Gentilitatis, vel Ini-
Lapſi bla. quitatis aberrantis. His viſis, dilatari debet cor
dè veci- tuum, ut eos diligas, ut eos foveas, ut eos pro-
Hiendi. jicias à conſpectu tuo, ſed in ulnis tui cordis
aborion veluti pretioſas margaritas reponas. Indignus
s: ſalje: ſanè paſtor, & animarum cuſtos eſt, qui accur-
tos amet. Tentes ad ſe ponitentes vix ſuos ad pedes jacêre
Aßabili. Pateretur: non dilataretur cor tuum, ſi eos ex-
2as. tra cor tuum jacêre Deus vellet. Non carcerem
Rane . dilatandum dicit, ſed cor; ut ſcias non tam pu-
piendi niendam errantem oviculam, quàm in ſtrato tui
Cordis refovendam. Pro eo, quod nos legimus:
Cempati Et liæ tuæ de laiere ſurgent: S. Hieronymus
M;. legit, Lac ſugent: Septuaginta veròô, ſuper hume-
ros portabuntur. Quia, ut notat S. Hieronymus,

imperfectæ animæ per ſe venire non poſſuat;, Confeſſa-
ſicut de filis dicitur, Filii tui de longe venient. e,g.
Undè eas humanitate pellicere debemus, ſe?!α.
mamillam præbendo, ſive imponendo eas ſu-
per humeros;, ut intelligant, non pœnis gra-
vandas ſe, ſed allevandas ferendaſque Charita-
tis humero. Nam & in Cantico ejuſmodi ani-
mæ non catenis avulſæ ſunt à peccato, ſed in
odore unguentorum Sponſi cucurrere. Vulne-
ratæ enim non ferrum ad ſecandum, ſed ad ſa-
nandum exhiberi debet unguentum. Luando
converſa fuerit ad te multitudo maris; turba ſci-
licèt naufragantium in Mundo, & pPeccantium Lahſi 052=
animarum, quæ per totam nocétem deſudant in timi füt.
undis, non ut capiant, ſed ut capiantur. Quas
tamen ne rejiceres ut informe hominum genus, .
Septuaginta legunt: Quoniam trans ferentur in Perſecutis
Ptuaginta legunt 1. S Morti-
te divitiæx maris. Impius converſus, etſi à lit- fcatio
tore velut Alga, recedit, in ipia tamen ad Ec- Gloria
cleſiam via Gemma fit. Siquidem Rudera ma- vera Re-
ris, dùm transferuntur, Divitiæ fiunt. Non e- Vgioſorz
nim ſola Tellus venenum in perſicum Soli de- S. R
mutatione mutavit; hoc præſtat & Mundus, qui nr
cùm Peccatores mittat, Angelos eos deindè & rißi
ſtupet, & fatetur. Sequitur: Omnes de Gaba ve- Paſſio-
nient, aurum & thus deferentes, & laudem Domi-
ni annuntiantes. Prophetia iſta Magorum mune-
ra præſignans, in qua cùm aurum & thus deſ-
cribatur, deeſt myrrha. Fortè ejus loco annun-
tiatio laudis Domini ponitur: quia videlicèt,
idem eſt ſepulturam ejus, mortémque prædi-
care, & ejus laudem prædicare. Laus enim
ſumma Domini myrrha eſt ejus ſepulturæ. Un-
dè LXX. legunt: Et ſalutare Domini annuntia-
bimt. Quare ſalutem ex Paſſione Domini pro- Mortif-
manantem, quam Magi adumbrarunt in myr- oris cor⸗
rha, ſine velo ſymboli expreſſit Iſaias, dum ob-?“ti
laturos eos dixit aurum, thus, & laudem Do- Becieſx-
mini; Niſi fortè dicamus, pro myrrha laudem gici non
Dei ſubſtitutam, quòd vel mortificatio corpo- ſint Ava-
ris, vel mortis tolerantia ipſa tandem ſit vera ri.
Domini laus. Non auri abdicatio, non oblatio Eccleſia-
thuris, ſed carnis edomatio ſacrificium laudis ſtici redi-
eſt. Undè & Hieron. epiſtolis ad Julianum & tus mode-
Pammachium datis, eos monet, ut parùm ſe s Nr,
obtuliſſe ſciant, niſi eleémoſynis corporis immo- in vigi et⸗
lationem adjunxerint. Et-hi ſunt tandem Ec- Circuſpe-
cleſiæ filii de longè venientes, qui Eccleſiæ au- ctio perfe-
rum non ſurripiunt, ſed offerunt. Ex quo depre- is neceſ-
henduntur non filii Eccleſiæ eſſe, ſed hoſies ,„Jaris.
qui ad eam de longè quidem veniunt: verùm non
aurum ad eam afferunt, ſed referunt ab ea; è
Chriſti latere non tam exſugentes lac, quam
opes extrahentes. Vivere quidem debet de Al-
tari, qui ſervit Altari: at, ut Doctores univer-
ſi & Scripturarum Interpretes aiunt, non Ditari.
Hinc pendant Eccleſiaſtici, num Filii ſint,
Parentéſve Eccleſiæ, ſi fortè ejus opibus tume-
rent. Abſolvamus hunc locum cum LXX. qui Felicitas
. . „1 „, infelix.
ubi nos legimus: tunc videbis, & afſtues. Ver- Ieznpore⸗
tunt: ITunc videbis, & gaudebis, & timebis, & lis ,
ſtupebis corde. Fortè, inquit S. Hieron. poſt gau- explene.
dii magnitudinem ſubintravit timor, ne tanto
bono careat. Cuſtodiæ igitur ſolicitudo ſtatim
neceſſaria eſt, poſt converſionem animarum tibi
commiſſarum. Quòd ſi hæc non de ſpirits, ſed
de terræ, corporiſve felicitate libet interpreta-
ri: vides, poſi immiſſas populorum, gentium,
& maris divitias, gaudium primò quidem, tum
verò ſequi timorem. Nam Septuaginta ita legunt
poſt adducta verba: quoniam trans ſerentur in te
divitiæ maris, & gentium, & populorunt. Affluen-
tiam

.

4e 8 (
hatp ergo timor comitatur cordis, ſeu, ut no-
ſtra legit, dilatatio; Videbis, & aſſlues, & mi-
rebitur, & dilatabitur cor tuum. Nimirùm fe-
licitas & abundantia non implet cor, ſed ad
majora dilatat; vixquæ acquiſita poſſideri poſ-
pelicitas ſunt, ſine novo voto acquirendorum. Itaque vi-

manis, debis & afflues: Lerrenorum enim copia ocu-
los verius paſcit, quàm cor; undè & hic vi-
deri dicuntur, & à Joanne concupiſcentia ocu-
lorum appellantur,; nam cor irritant, non im-
plent.
Inundatio camelorum operiet te, drome-
darii Madian & Epha. Omnes de Sa-
ba venient... Umne pecus Cedar con-
gregalitur tibi, arietes Nabaioth mi-
niſirabunt tibi: offerentur ſuper pla-
cabili Altari meg, & domum imaje-
ſtatis meæ glorificabo. Verſ. 7.
Soncio⸗ Notat S. Hieron. Camelos aurum deferre
natori: & thus, ideôque laudem Domini annuntiare
veig;. in quibus agnoſcit ipſe Evangelicos Prædica-
rAſtaens. tores; habentes, inquit, aurum Senſuum, &
thus Odoris optimi: & exemplo Virtutis ſuæ
Ceciona- quotidiè nuntiant ſalutare Dei. Vult ergo S.
H Doctor, utroque abundare Oratorem ſacrum,

auro Eloquentiæ, & thure Sanctitatis; verbo,
& oratione, doctrina, & exemplo; ſacrificio,
gzelus a- & ſtudio. Quin & Camelum ait eſſe, ut Con-
nimarum Cionatores iciant, onera debere ferre, quæ aliis
Siti, & nituntur imponere; nec tam Honorem eſſe Præ-
aie. dicationem, quam Onus. Camelus autem ſpon-
t?et—C'ð inclinatur ad onus & habenis ſtimuléque non
Talento indiget. Verùm audiamus iterum S. Hierony-
ram uſu: Inum: JNi quis ergo in gentibus Dives eſt, ſal-
vetur ut Camelus: nos abſque donis atque mune-
ribus, quò poſſit verbum Domini prædicare. Ji
quis NGimplicitatis ovium, & Authoritatis arietum:
aſcendat, vel offeratur in altare Domini, ut do-

mus ejus glorificetur. Vides ex Hieronymo, non

omnes Victimas eſſe poſſe, nec omnes Prædi-
Talenia Catores. Non doleat Ovis, ſimplex ſcilicet &
modiocria Mitis Vir, ſi offeratur in victimam quotidianæ
Religio Mortificationis, & diſtrictæ Obſervantiæ, cum
non omnes interim procul ab Altari Camelus peregrinetur.

Wiesn Nam ſacrificium Cameli ſarcina eſt: Tu veròô
ale . . . — . 1. . .
rarig niſi Victima ſis, fies inutilis. Ovis ſub Paſtoris
*

virga paſcatur, Aram cruentatura: emittatur
Camelus, ut aurum & thus divini Verbi & ſan-
cti Exempli circumferat. Ex Nabaioth ergo vi-
Lapſi op- Ctimæ Deo parantur, & ex Cedar. Cedar, in-
timi fiunt. quit Hieronymus, regio Saracenorum eſt: &
Nabaioth, unus eſt filiorum Iſmaël, ex quorum
nominibus ſolitudo appellatur, quæ frugum
inops, plena eſt pecorum. Quis nunc peccatores
contemnat, cùm ex filiis Iſmaël Altare Domi-
ni glorificetur? Frequentius adolentur victimæ
à peccatoribus, quam à Filiis Jacob. Specta
Magdalenam, quæ, epulantibus Apoſtolis, ſe
ipſam immolat: intuere menſam Juſtorum in
altare converſam Poœnitentis: ſtupe, quòd Pec-
catrix in convivio ploret;, ubi cæteri cum Do-
Religionis Mhino lætabantur. Quòd ſi per barbara iſthæc
perfeitio. omina Solitudo deſignatur, agnoſce deſerti
. ſoœcunditatem, quæ Imaélitas convertere no-
vit in Victimas.

Oliva

„ f, ſe. 7 5
Me Iiſulæ enp dant, S. naves Maris
in principio, ut adducam ſilios tuos
de longe: Argentum eorum, & au-
rum eorum, oum eis, nomini Domi-
ni Dei tui. Verf. 9.

Inſula Peccator eſt, iniquitatibus undequa-

1) . . 17. O5 . Zelus a-
que vallatus, aà continenti, imòô & à continen- nimarum

tia abſiractus per concupiſcentiam ſuam, flu- ad pecca-
Ctibus concuſſus undique: ad quem niſi tu Pri- er ac-

mus accedas, ille profectò tot obſitus periculis cdat-
uperior

non accedet. Gentilitas autem Inſula iſta dici humilie.
poteſt, ad quam expugnandam Eccleſiæ filii tar Teneſ
mittuntur;, non armati ferro, non chalybe in- en,
ſtructi, ſed auro argentôque ſuffarcinati: Ver- Tag', i.

bi ſcilicèt & Virtutis divitüs. ; erigen.

Et ædificabunt filii peregrinorum muros
tu0: & Reges eorum miniſtrabunt
tibi: in indignatione enim mea perouſ-
ſi te, & in reconxiliatione mea miſer-
tus ſum tui. Verſ. 10.

Septuaginta: Et ædificabunt alienigenæ mu- Religioſo-
ros tuos. Toto hoc capite felicitas Eccleſiæ deſ- n Tepi-
cribitur ſatis apertè, ideéque deſcribendus ma- Segalis,
gis Propheta erit, quam explanandus. Aliquid Cogrer⸗
tamen eruendum erit interdùm, & moraliter galionum
interpretandum. Primò quidem Japonibus hoc confundi-
convenire videtur, qui ex Oriente cùm Lega-“".
tos Regum ſuorum Romam tranſmiſerint,
nunc ſuis cadaveribus & ſuppliciis propugna-
cula ſurgentis Fidei architectantur. Quòôd ſi ad Religioſi
Religionem transferri placet; Alienigenæ mu- Tepidi,
ros noſtros ædificant, quando Sæculares, Con- les Tel,
. . . animaru
gregationum & Miſſionum noſtrarum alumni, prapollen-
ſuo nos cogunt exemplo obſervantiæ eſſle te- 1es.
naces. Illi murum exſtruunt, cùm præſtando
magna, operandi maxima fauſtam nobis ne-
ceſſitatem imponunt. Notandum autem, priùs Perſeeutis
Deum Eccleliam percuſſiſſe in indignatione "tilis.

ſua, tum eam excitaſſe per filios Alienigena- Eecleſa-

rum; imò hanc reddit rationem ſtructuræ, Kica fu-
quèòd eam percufſerit. Quare cum moœnia tua riſdidhio.
dejici vides, ſcito firmiores indè muros exci-
tandos. Deus enim deſtruit, ut ædificet. Rur- Zelus a-
ſus Alienigenæ ædificant muros noſtros, quan- nimarum
do Mundi Cives ſuis conviciis, ac maledictis di- "d omnes.
ſtrictius nos vivere compellunt, coguntque do-
mi eſſe, dùm ab aulis repellunt. Denique va- roe⸗
ticinium hoc excitare debet in filiis Societatis r Se é⸗
Amorem erga Alienigenas, cùm ipſorum filii
muros noſtros excitarint, & eorum nobis Reges
miniſtrent. An non ſanctiores viri Alienigena-

rum ſunt fili? Sequitur? Et aperientur portæ tuæ IIa. 50.11.

Jugiter: die ac nocte non claudentur, ut afferatur 12.
ad te fortitudo gentium, & Reges earum addu-
cantur. Gens enim & regnum, quod non ſervie-
rit tibi, peribit, & gentes ſolitudine vaſtabuntur.
Hoc lugemus impletum in Græcia, aliiſque
Provinciis, quæ dum Romanæ Eccleſiæ jugum
detrectarunt, vel diſſipatæ quotidiè pereunt;
vel barbaro ferro ſubactæ milerè famulantur.
Audiamus S. Hieronymum. Portæ; inquit, Zelas a-
ejus ſemper apertæ ſint, & nec die, nec nocte nimarum
claudantur, & ſalvari cupientibus jugiter pateant. 1 e
id eſt, ut ei in gaudio, & tribulatione volenti- drire
bus eredere, introitus non negetur. Accepit qui- Lath e-
dem Petrus à Chriſto claves, ſed cùm audiſſet, ecibiondi.

Tibi

§. Eccleſias
Romana.

Nhe
1 1r 4

— — —,.— —ͥ —— — — —

iſr

riniz
„ſni. 1
niße⸗
N

Nur.
inurumn
niſiſ.

lſeufis
Uii.
llleſe
u e.
ſici.

lfſe.
10
Ul 4.
Mdarun
n s.
len je.
Mintet.
iig a.
ninarun
4 Eſer.
entie
en,,

Stromatum „ Lib. XVI.

lii Matth. TLibi dabo claves Regni œœlorum, non ideò de
4 16. 19. claudendis portis monitus eſt, verùm audiit:
Ibid. Quodcunque ligaveris ſuper terram. Cur clavi-

3 bus alligationem adjungit? Nimirùm Iſaiæ va-
ticinio conſonum Evangelium: cùm Propheta;
ut non claudendas portas Eccleſiæ teſtatur;, ita
gentium Reges captivos adducendos confirmat.
Igitur viſcera ſemper Eccleſiæ pateant: ligetur
Peccator; ſed Pœnitenti aditus non negetur.
Claves habet Eccleſia, ſed non ad obſerandas
portas pulſantibus, unis obſiruendas crimini-
bus itaà mancipatis, ut àa flagitio emancipari pe-
nitùs nolint. Alias in mediãâ etiam nocte, om-
nium fſcilicèt vitiorum caligine, impius arceri
non debet, ſi veniat. Ligetur, puniatur, lace-
Confeſſa- retur, ſed admittatur in Ovile. Hinc Confeſſa-
rii nimis riorum ſaxea aliquando præcordia diſſiliant, &
4 auſteri. ſuum non eſſe intelligant redeuntibus peccato-
ribus Eccleſiæ portas obſtruere, quas Deus vel
Cireuſpe- tetrâ nocte patére juſſit. Quèd ſi a myſticis ad
Eio. moralia gradum facimus; Portæ neque die ne-
que nocëte clauduntur, ut vigilantiùs ad cuſto-
diam -noſtri excubemus. Liceret fortaſsè dor-
mire occluſis valvis. At;, reſeratis portis, ſi non
excluditur Somnus & Torpor, Hoſtis admit-
titur. Samſon Dormivit, ac ſi portæ hoſtibus
non paterent, ſed ſuo nos docuit exitio Vigila-
re. Rurſus neque die neque nocte fores noſtras
occludi oportet, ut non Divwites tantùm Felicéſ-
que excipiamus, ſed Afflictos & Pauperes fo-
Zelus a- veamus. Denmique die ac nocte non claudentur;
nimarum ad literam. Nimirùm non de die tantùm præ-
indefeſſas. ſtò eſſe debemus occurrentibus, ſed & nocte
t, acciti ad ægros & laborantes, diſcuſſio ſomno,
advolemus. Imô propè januam dormire debe-
ret Chriſti operarius, ut ille in Evangelio. Se-
quitur:

Gloria Lihani ad te veniet, abies & bu-
rus, & pinus ſimul, ad otnandum
locum ſanéctificationis meæ, & locum
pedum meorum glorificabo. V erſ. 13.

e lk.
o
nr.

Cihis
nne Mt.

Porſecutio Et ubi Cedrus eſt Libani? Nimirùm tran-
urilis. ſivit David, qui illam viderat, & ecce non
Eecleſia- erat temporibus Iſaiæ. Nota, Eccleſia iis po-
Kica Yu- tiſſimum lignis ornatur, quibus Naves compin-

iMdidtio. guntur. Ut ſcias tempeſtatibus & procellis Ec-
cleſiæ Ornamenta ſubeſſe. Nota præterea, Glo-
riam Libani ornamento Eccleſiæ fore, ſi vene-
rit ſponte ſua;, nam ſi in funiculis Adam trahe-
Confeſa- retur, Opprobrio foret, non Ornatui. Intelli-
i & gant Religioſi, non ornari Templum Domini

Zelus a- nimiâ prece extortis eleémofynis: ſed ad ornan-
nimarum dum loch Sanctificationis Gloria Libani veniet,
IPra- . .
an 4 . non violenter attrahetur. Sequitur. Et adora-
vitentes. Pient veſtigia pedum tuorum omnes, qui detrahe-
Zelus a- bant tibi, & vocabunt te civitatem Domini, Nion

nimarum ſuncti Iraz?l. Miror ego, quo modo ei, cujus

e olſer⸗ venerantur veſtigia, nomen Civitatis impo-
antiæ . a yr; 1 1.
wemor, Hallt. Veſtigia pedum peregrinantis ſunt homi

nis, non urbis conſiſtentis. Nimirùm ita Chri-
ſti Miniſter ambulare debet, ut præ cuſtodia,
& animi recollectione non Peregrinus, ſeu Va-
gus, ſed Civitas videatur. Planè Franciſcus Xa-
verius totum Orbem luſtrando Urbs videbatur
peregrina, adeò Compoſitus, Suique memor
Indiarum Provincias obibat. Urbis Jeruſalem
proprium eſt ambulare. Nam & Joanni viſa eſt
de cœlo deſcendere, ità tamen ut itineris labor
nihil de Ornatu detraheret. Quin in itinere Or-
Ethicæ Comment. Tom. VI.

*.

4099
natir quàm domi, foris Sponſa habita eſt, quæ Invidia.
in ſecreto ſeun Virgo erat, ſeu Vidua. Operarius geln a-
nihil de Ornamento modeſliæ, orationis & ſi- zimar ame
lenti deponat, quod non domi reſideat, ſed ad etiam ubi
Converſionem impiorum longum illi iter indica- erlers
tur. Porrò, quid cauſæ eſt, quòd Detractores Eises
non pedes Eccleſiæ ſed veſtigia pedum adorant?
Nimirùm. Virtutem odimus incolumem , fubla-
tam ex oculis quærimus Invidi. Ipſa veſtigia, ope-
ra nimirùm & fruclus, qui in ea domo erum-
pet, undè diſceſſiſti poſt Divimi verbi jactam ſe-
mentem, ille coget hoſtes noſtros iram in ad-
mirationem convertere. Sibilis exciperis, dum
intras in Aulam Principum, vel in Privatorum
des? ea ibi relinque veſtigia, quæ adorari
poſſint, etiam ab infeſtis. Quòd ſi concurſamus
ut nugas vel rumuſculos tum metamus, tum le-
minemus, profectò non adorabuntur veſtigia
pedum noſtrorum;, ſed calcabuntur. Murmura-
toribus frequenter ea exculſatio eſt, Minima ſe
tangere. At meminerint Lapillum illum revul-
ſum a Monte extremitatem duntaxat Statuæ
pretioſæ perculifle, & funditùs eam;, non ſolos
pedes, quos ſolos tetigerat, evertiſſe. Ita nos
dum Minima proponimus, & carpimus, tota
labefactatur Fama integerrimi Viri. Nam perfe- Zalus 4.
ctus non ampliùs habetur, qui aliquàâ notatur b e
labe infectus. S. Hieronymus ita concludit: Et cantus.
vocabitur verè Civitas Domini GNion ſancti Iſrazl,
quæ conſiſtit in ſpecula. Coge Maledicos venera- Famæ cu=
ri vigilantiam tuam, & in verbis ac operibus “.
cautam cuſtodiam. Planè Specula non vocabi-
tur, qui totus diſſipatus in nugas cor ſuum tra-
dit Sæcularibus contemplandum, ideôque lace-
randum. Candor inſulſus eſt, quàùm dicimus;,
En Tibi cor trado. Tuis in mamibus pectus lo-
cavi. Erras: nam, quod deponis in manibus,
dentibus ſubjicietur detrahentium, irridentium,
& deteſtantium, quæ tu animi tui ſenſa nimis
ſincerè deriſuro explicaſti. Pro eo quod fuiſti de-
relicta & odio habita, & non erat, qui pertranſi- Tribula-
ret: ponam te in ſuperbiä ſæculorum, gaudium in e k,,
generatione & generatione. Quis hæc non imple- iili,
ta miratur cum in Eccleſia, tum in ſacris Ordi- veribum
nibus? Non ergo refugienda depreſſio, quæ Dei.
tantæ exaltationis eſt ſemen; ſequitur: Et ſuges Lelctio ſa-
lac gentium, & mamilldâ Regum latctaberis. No- .
ta: Regum mamillæ opes ſunt. Nimirùm;, ut Avaritis
Sponſæ mamma faſciculus myrrhæ eſt, ità ali-
quando Regum non Sapientium mamilla Mam-
mona eſt. Videlicèt non ſolum ubi eorum the-
ſaurus, ibi cor eorum eſt: verùm & cordis ſe-
dem, pectoriſque regiam Opes invaſere, quæ
Mammis nomen, Cordi ſedem;, eripuere. Sep-
tuaginta ita vertunt. Et divitias Regum comedes.
Super quæ verba S. Hieronymus: Quæ divitiæ, Seientis
inquit, ubera ſunt Regum atque Doctorum, qui- magnifa-
bus naſcentium in Chriſto nutritur & eruditur in- cienda.
fantia. Itaque ex S. Doctore, Doctores Eccle- H
ſiæ Reges hi ſunt, quorum mamillà animæ cre- SRcclaſia.
dentium lachantur. Nota, doctrina, quà Chri- kicei &
ſti tirunculi erudiuntur, non ferrea, non aſpera, Religioſt
non amara eſſe debet, ſed lactea; ut diſcas ſua- oli deber.
vitate magis, quam ſeveritate ad Legis jugum Tro tele-
homines animari, initio præſertim Converſio- ,11s
4 . Zolus diſ-
nis. Rurſus Reges ſunt, qui ex mamilla doctri- „ns
nam emittunt: ſcilicèt, qui ſe fFrœnat, ſuaâſque biandus
cohibet paſſiones, ille docere poteſt. Doctrina t.
enim Evangelica non & labiis ſtillat, ſed fundi- Coneio-
tur & mamilla: ut videlicèt ex corde profluat;, SS
quod docemus. Simplex verò & parvulus in- ele .
nocentiâ oportet ſit, quiſquis Chriſti doctrind nimaran
Mm cupit Mibi vacet.

410
CGencie es cupit enutriri. Mamilla etenim eſt, cui adro-
sorde e. vetur non canities, ſed infantia; non gigas,
riarn. ſed puer. Neque verò à germano ſenſu aberit,
Taiss ſi affirmamus, Regum mamillâ lactandos nos;
Sir. ut ſeiamus tunc Regio admovendos pectori,
—Cui ità ſimplices erimus, & innocentes, ut no-
Rer lici- Pis uber conveniat. Mamilla Regum promitti-
Religioſus tur Nobis, quæ non porrigitur Sapientibus, ſed

in aula. Innocentibus. Undè non mirum, ſi, qui ſupra

ſtatum noſtrum ſapiunt, ablactantur ab ubere
Regum, & cum dedecore ab Aulis exterminan-
lbid. 17. tur. Pro ære afferam aurum, pro ferro afferam
Renova- argentum, & pro lignis 5.s; & ponam viſitatio-
tio. nem tuam pacem, & præpoſitos tuos Juſtitiam. In
renovatione & inſtauratione Religionis, ſeu Re-
gni, in qua omnmia commutentur in mehius. Se-
ptuaginta pro Viſitationem tuam ponunt, Prin-
cipes tuos, pro Præpoſitos ponunt Epiſcopos. Vi-
des idem eſſe Viſitationem ac Principem: undè,
qui curam negligit, ut Principis, ſeu Epiſcopi
gerat inſignia, nec Princeps eſt, nec Epiſcopus.
Reddit Iſaias rationem hujus felicitatis: Non au-
dietur, inquit, ultrà iniquitas in terra tua, va-
ſtitas & contritio in terminis tuis: Et occupabit
ſalus muros tuos, & portas tuas laudatio. Quam
benè duobus verbis à ſancto Hieronymo vatici-
nium explicatur. Audi: Ubicunque enim Iniqui-
tas eſt, & Juſtitia non ſervatur, & Pax perditur.
Felicitas Viden'Aræ iniquitate tranquillitatem, omniaque
vergs. ſus déque verti. Magis proindè Principes pec-
Tertenn- catum arceant, quam hoſtem: plus metuant 2
permir- ſceleribus intùs blandientibus, quam ab inimi-
tat. cis foris oppugnantibus. Iſrael hoc ſcivit, qui
Perſecu- ſub Joſuë ſtare non poterat contra hoſtes ſuos,

Epiſcopi
reſidẽtiæ.
Rex ve-
Zat.
Superior
invigilet.
Peccati
damna.

Pax cor-
KRis.

anen quia unus militum aliquid de anathemate ſur-
Rn, . fe- ripuerat. Verùm non ſatis eſt, in terra Iniqui-
2

ſeandalz. tatem compeſci: nec Contritio audiatur opor-
superior tet in terminis tuis. Reges & Reſpublicæ ſuis
invigitet. in oculis pullulantem impietatem & accuratiùs
Rex ve- interdùm truncant & ſeverius: procul veròô à
Sõ Regia urbe ſubnaſcentia crimina haud ita ſa-
tagunt expurgare. Quid reſonat in confinio re-
gni tui? nénne cædes? nônne furta? nénne pe-
regrinorum effuſus ſanguis? ſicariorum ſæviens
ii ſus ferrum? Procul dubio Pax tibi non erit, ſi in
provin- terminis tuis erit Contritio. Extremæ licèt ſint
cias tuea- regni tui obſeſſæ latronibus viæ, purgari ta-
v,, & ſa men debent, & cuſtodiri per te. Etiam pedes
. atucæ illius Babylonicæ extremi erant, & longe
diſſti à capite, tanquàm confinia, negligeban-
tur: at dum illi non cuſtodiuntur, tota Moles
labavit: &, quia lutei pedes expoſiti fuere, au-
reum caput non ſtetit. Hieronymus itaque &
Iſaias non tibi Pacem promittunt, ſi non tol-
litur à terminis tuis Vaſtitas, & Contritio.
Hinc fit, ut ſancta plerunque Civitas bello
concutiatur, quòd effuſus advenarum ſanguis
Religionis in confiniis pugnare pro ſe cogat Dominum
perfeésio. exercituum. Et occupabit ſalus muros tuos, &
Portas tuas laudatio. Nobis Religioſis, imò &
Tentatio- Chriſtianis omnibus hoc oraculum inſonat. Sa-
num re- lus muros occupabit. Nimirùm, ſi muro cin-
melium gêris cuſtodiæ, & circumſpectionis, hoſtium
S ee⸗ impetus eludes. Sine muro, vincêris. Si cin-
ſunz Re- garis muro, ſalvaberis. Fruſtra ſibi de victo-
gularum ria blanditur, quiſquis murum circumſpectio-
obſervan- nis labi patitur. Salus in muris erit; quâ, ſi
v2 egrediaris, privaberis. Sequitur. Non erit tibi
sreunz- . .
Fectio. amplils Sol ad lucendum per diem, nec plen-
Ibid. 19. Aor Lunæ illuminabit te: ſed erit tibi Dominus
Luxr al in lucem ſempiternam, & Deus tuus in gloriam
leg. tuam. Beatu ille, qui ad lucem felicitatis hu-

Rex etia

longe poſi-

as impe-

Oliva

manæ non hallucinatur: ſed generoſus fortu-
næ cum ſecundæ tum adverſæ contemptor ca-
nere poteſt de Mundo: Sicut tenebræ ejus, ita Pf. r 38,
& lumen ejus. Nota in die felicitatis Sol ful- 12.
get ſæcularibus, in nocte veròô Luna ſuffra-
gatur. Scilicèt ſola viciſſitudinis & mutationis
ſpes afflictos miſerôſque corroborat. Aquæ mo- Iempora-
tum expectant, Lunæ incrementa ſuſpirant lium, con-
infirmi Aulici, nihilque ſpeculantur ac Lu- empius.
næ converſiones & puncta. Quibus, inquit Anliri
S. Hieronymus, reſpondendum eſt, quòd miſeri.
peccatoribus Sol occidat meridie; & è& contra- Electio
rio timentibus Dominum ſemper oritur Sol ju- Statts.
ſtitiæ ille, qui dicit: Ego ſum lux Mundi: qui loan. ,
lucet in tenebris, & tenebræ eum non compre- Noon
bhenderunt. Per diem quippe Sol non uret nos, Niti!
neque Luna per noctem. Quia habemus Do- ter Dez.
minum lucem perpetuam. Verè Chriſtus lux Lux al-
Mundi fuit, qui clariſſimè Mundi fallaciam, .
& vanitatem patefecit, quando ſciens repro-
bare malum, & eligere bonum, Regnum
faſtidivit, Crucem ſuſtulit; Honores fugit,
Opprobriis occurrit: Paupertatem elegit, Di-
vitias deſpexit. Cui Lux iſta irrutilat, Sol
felicitatis adeptæ, & Luna ſperatæ fortunæ
non lucet. Undè & de Sapiente illud verifi-
catur, quod ſequitur: Non occidet ultrà Sol Iſa. 50.
tuus, LBuna tua non minuetur: quia Dominus 20.
erit tibi in lucem ſempiternam. Lux Mundi
lux non eſt, ſed umbra, quæ ternitatis
gemmas occultat, & Mundi ſqualorem ærum-
nämque ſupprimere conſuevit. Sol tuus non
occidet, ſi, repudiato hujus ſæculi tenebro-
ſo ſplendore, Chriſtum Solem habes. Sequi-
tur immediatè: Et complebuntur dies luëtis Ibid
tui. Etenim, antequàm tibi Dominus lux eſſet
Felicitatis humanæ, Sol dies non tam deſigna-
bat lucis, quàm lucts. Sol namque non ori-
tur ſine prævio rore: cùm noctem præmiſe-
rit, promittit citò tenebras ſequuturas. Quot
oculi luce ſæculi perfunduntur;, quin lacrymis
madeſcant! Dies luctûs dies hujus lucis appel-
lantur, expungendi, cum Sol tuus Chriſtus
erit. Iſaias C. 21. ait in perſona cujuſdam Prin- Felicitas
cipis: Venit mane, & nox. Ac ſi diceret; diu 'nfelix.
deſideravi felicitatis diem; ſed, heu me miſe-
rum, qui in ipſo exortu diei funeſtiſſimam no-
ctem tolero. Felicitas iſta non lucem invehit
ad lætitiam, ſed noctem trahit ad mœrorem.
Aman id teſtetur, qui, quà die ſperavit ma-
nè, coactus eſt verba Prophetæ ſuo propheta-
re ſupplicio: cui inſcribi poterat characteribus
verſicoloribus. Venit mang, & nox. Minimus Ibid. 225
erit in mille, & parvulus in gentem fortiſſi-
mam. Notat S. Hieronym. hoc de illis prædi- Talenta
ci, quibus pro Sole Deus fulgebit. Planè ſi vel medio- 4
exiguo Æternitatis radio perfunderemur, ne- “
mo tam minimus eſſet, quin munus plurimo- in.
rum impleret. Verùm, dùm ſequimur Mundi
lucem, tenebreſcimus, & mille unius vicem
non implent. Nemo ſe inutilem clamet, ſed
magis in oratione hanc ſibi lucem poſtulet im-
partiri, quà mimmus ſupra mille prævaleat.
Ego Dominus in tempore ejus ſubito faciam Tbic⸗
a, Non tardat Deus effundere dona ſua,
ſed ſtatim ac tempus advenerit, præſtat, quæ
promiſit, quæque meruimus. LXX. veròô
divinè tranſtulerunt: Ego Dominus in tempore
congregabo eos. Scilicèt hoc eſt facere, ut u-
nus decem millibus exæquetur, ut Es verta-
tur in Aurum, ut Regum mamillàâ lactemur,
ut ſimus in fſuperbiam ſæculorum, ut veſti-

gi

7

rnie ⸗
aſaris
Zele amj
parom)
& Betl⸗
ſeßtier
riſti⸗

cuni.

—.—

— — — — —

1

ge 1
lilißr. 9
fri ven
Am.
uß.
glnis
e, 1
lenk b
4

lrz.
linannn l

oids,

laſſlle 5
een

.Nlae
l.
ifl
.

Stromatum, Lib. NXVI.

Fnio ve- gia pedum noſtrorum adorentur ab hoſtibus,
cearia omnia, inquam, hæc fiunt, ſi congregemur;,
Seælo ani- & uno codleſcimus vinculo Charitatis. Idem
& Eeccle- eſt hæc fieri à Deo, & nos à Deo congregari.
ſisſtiez Et ſanè quis non videt, Religioſos, ſive Chri-
Juriſai. ſtianos, Iſaiæ oraculum adimplere;, ſi colli-
ioni. gentur, & fœderentur ad invicem? Quod
tam vile Zts, quod ab Unione non commu-
tetur in Aurum? quod Ferrum, Charitatis
igne decoctum, in Argentum non abit? quod
tam putridum Lignum Amore roboratum,
fortitudinem Ferri non vicit? Hæc Unio ho-
ſtes & detractores noſtros ad pedes abjiciet.
Hæc Unio alienam in ſæculo lucem non e-
mendicabit, Fraterno ſplendere illuminata.

EXCrA P. LXI.
ISA I K.

Spiritus Domini ſuper me, eo qudd
unxetit me Dominus, ad annuntian-
dum manſueztis miſit me; ut mederer
conttitis corde, & prædicatem cap-
tivis indalgentiam, & clauſßis aper-
tionem. Verſ. I.

Prædixerat hoc idem de Chriſto David.
Propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo ex-
144. 6. ultationis, præ conſortibus tuis. Ad quæ verba
Eecleſis- S. Hieronymus: Quando conſortes, inquit;,
Kiri non nominantur, naturam carnis intellige gquia

Z DS Deus conſortes ſubſtantiæ ſuæ non habet. Duo in
Gloxis Paſtore animarum hic reperio. Primum: Spi-
vang, ritus Domini ſuper illum eſt. Non enim Super-

Intentis biæ vento circumfertur, ſed Divino afflatu
recsa.
Superbiæ ejus & Exaltationis, ut in pleriſque
accidit, ſpiritualia pro fundamento ſuæ digni-
tatis jacientibus; verum ipſe magis ſubjicit ſe
Divinæ gloriæ, illamque ſuſtentat: undè &
dicitur, Spiritus Domini ſuper me. Secundum:
Zelus a- Non armatur Gladio, ſed linitur Unguento,
nimarum ut peccantium corda convertat ad Dominum.
blandus. Nimirùm, ut medeamur contritis corde „ Un-
Lapſibélä- guenti ſuavitate indigemus, non Ferramenti
ss erigen- aſperitate. Ut enim audis, peccatores non ubi-
do. que, ſed in præcordiis ſauciantur: quæ leniſſi-
mo attactu curanda ſunt. Etenim ſi cor, vul-
neratum præſertim, novo Ferri vulnere curare
tentaveris, penitus opprimes. Non ergo Sup-
pliciis, ſed Benignitate ſaucium impiorum cor
curandum eſt, feliciuſque Balſamo, quam Te-
lo ſanabitur. Hinc quoque peccatores diſcant,
quam gravis hoftis ſit culpa, quàâ vulnerantur
in corde, captivantur in corpore, catenantur in
mente. Vulnerat culpa, ſed, poſt inflictum vul-

Peesati
dasmna.

nus, immamior, plagam non faſcis circumligat,

ſed vinculis exaſperat. Audi, Ui mederer contri-
Iſa. 6G1. 3. tis oorde, & pradicarem captivis indulgentiam.
Sequitur: Ue conſolarer omnes lugentes: ut po-
nerem lugentibus dion, & darem eis coronam pro
cinere, oleum gaudii pro luctu, pallium laudis
Pro ſpiritu mœroris. Optima hæc ſanè curandi
ratio eſt, abſtergere ab eorum oculis lacrymas.
Erravi: non cohibet lacrymas, ſed lugentes
conſolatur: non enim prohibendi ſunt flere, quos
ſolæ lacrymæ ſanare poſſunt. Danda eſt quidem
Rthicæ Comment. Tom. V I.

ſuaviter impellitur: nec Dei gloria baſis eſt

411
Côrona pro cinere, Oleo perfundendi ſunt
pro luctu, pallio Laudis pro ſpiritu mœroris
ornandi. Hoc eſt, ſi quis peccantium ad te con- La?gf
fugerit, non ejus debes publicare delictum, cere
non eum debes declarare peccantem, indicto 5* ut.
fletu, ſuperfuſo cinere, profuſo in ejus vultu Correcis
mœrore: imò debes eum contegere pallio Lau- ſecreta ſit.
dis, eumque non Cinere circumdare, ſed Co- Bona oe-
rona; adeò ut non peccaſſe videatur, ſed vi- culianda
ciſſe. Cinerem non in capite gerat, ſed foveat virtus ſo-
in corde: lacrymæ non defluant per genas, lida.
ſed fluant è mente: Iuctus non ſonet in vultu,
ſed ſtrepat in animo. Ploret ille, & volutetur
in cinere: Tuum eſt, pro cinere pfæbere Cco-
ronam, pro ſacco pallio Laudis ſerico ejus ob-
volvere cicatrices. Secreto tibi ità ejus ſcelera
pPateant, ut coram alis virtutes appareant, in-
fulis deſtinatæ, non pœnis coêrcita vitia. Hinc
Iſaias. Vulnus, inquit, & livor, & plaga tu- Iſa. I. &
mens non eſt circumligata, nec curata medica-
mine, neque fota oleo. Vides hâc priùs de faſcio-
lis fieri mentionem, quam de medicamine.
Quanquam enim prius oleo perfundatur vul-
nus, & tum faſciis involvatur: Deus tamen tam
ſecretam eſſe vult peccatoris curationem, ut
priùs tegi imperet plagam, quàm foveri. Qua-
re, cùm peccantem reperis, ejus ſtatim deli-
ctum velato, tum adhibe malagma, ſi vales.
S. Hieronymus coronam iſtam pro cinere præ-
ſtitam nobis ait à Chriſto, cùm dixit Beatos,
qui lugent, Beatos pauperes, & Beatos miſeros.

Cloriæ
Vang 02
dium.

Et ædificabunt deſerta à ſæculo, & rui-
nas antiquas erigent, & inſtaurabunt
civitates deſertas. Verſ. 4.

Hlec viris etiam congruit Societatis, cujus Zelus a-
ſpiritu ruinæ urbium animatæ ſunt, & reſti- imarum
tutæ in priſtinum Religionis ornatum, & ſplen-
dorem.

Er ſtabunt alieni, & paſcent pecora
veſtra; & fili peregrinorum, agrico-
Ilæ, & vinitores veſiri erunt. Verſ. 5.

Exclamat cum Ezechiele Hieronymus. Eccleſia=
Paſtores Iſrazël, numquid paſcunt ſemetipſos Pa- Nicis
ſtores, & non magis Oves “ audiant cum Apo- S
Rolo Fetro: Paſce oves meas. Itaque alieni paſ-
cent pecora veſtra. Veſtra, inquam, pecora eſſe
non inficior, ſed vos earum pernego eſſe pa-
ſtores, ſi Vos curatis, non Agnos. Væ, ſi quis
in ſedem intruditur, non ut paſcat, ſed ut paſ⸗
catur, ut ſaturetur, utque ovium non lacte
duntaxat, verum & vruore ebrius opes eructet
in familiam. Et fili peregrinorum, veri ſcili-
cèt Eccleſiaſtici, & Religioſi, ipſi agricolæ ſunt
Chriſtiamitatis in Indiis. Nunc, inquit S. Hie- lerno-
ronym. præſunt Eccleſiis, & dura torda Gen-¹ Fidess
tilium, priüſque indomita, ad frutctus ferendos Zelus a-
aratro Fidei edomant: ut ſementem doctrinæ Do- nimarum.
mini » bonorum operum ubertate multiplicent.
Ità eſt: Periimus, ſi non Fideles verbo Do- Agricul=
mini à Sacerdotibus paſcuntur: hoc eſt, non à 9“ al.
Paſtoribus Oves paſcuntur, ſed ab Agnis. Si Concio ſe⸗

nempe ſeſe rebus geſtis & monitis ad pietatem ria.
populi hortentur. Porro quàm benè ab Hiero-
nymo Fides aratrum dicta eſt. Etenim hâc ſold Eceleſis-
proſcindi poterunt ſaxea corda feliciumn. Cura, Kici S eſ-
ut credant, & noli dubitare de fruge. Quid ſe- in: nepe
quitur?

M m 2

412
* .*△
bid. 6. quitur? Audi: Vos autem Sacerdotes Domini
vocahimini, Miniſiri Dei noſtri dicetur vobis.
Diegnitas En Eccleſiæ Mirmiſtris non ſolicitis de grege
in indi- ſolum nomen relictum. Fili peregrinorum ipfſi
re. excolent vineam, ipſi gregem deducent; ſplen-
didam verò vocabulorum pompam ſibi rapaces
lupi, & oſcitantes excubiæ uſurpabunt. Vo-
cantur enim Rabbi, ſpeciosiſque titulis com-
pellantur; cum interim lentà tabe puſillus, eo-
rum incuriàâ, grex diſſolvatur. Vos autem vo-
cabimini, ſed ali erunt Sacerdotes Domini.
Scitote autem non nomen metiendum efle, ſed
frugem ante tribunal Chrifti.

In terra ſua duplicia poſſidebunt, Ilætitia
ſempiterna erit eis. Verſ. 7.

Roeligioſus Nimirùm deſcendens ab Jeruſalem ſpoliabi-
in aula. tur Religioſus „ qui intra murorum ambitum
veſtietur duplicibus. Pauper eris, ſi vagus: Di-
Ves in terra tua.

Ego Dominus diligens judicium, & o-
dio habens rapinam in holocauſto.

Verfſ. 8.

Religionis Magis Deus, inquit Hieronymus, juſtorum
perfectio. diligit Paupertatem, quam Divitum munera;
quæ de rapinis ſunt, & iniquitate. Templum
ædificat opulentus: ſed quot evertit domos, ut
ditaretur? Ornat alius Eccleſias: at quas antè
familias nudavit? Panem præbet: verùm quo-
ties horrea importunè concluſit? Alhius in Re-
hgione concienem habet plane Apoſtolicam:
holocauſtum id Deo gratiſſimum: At viderit
Orator, num ex rapinis, an ſcilicèt Orationi
tempus ſubtraxerit, ut Studio impenderetur?
Talenta Doctrinam Alius exhibet: ſed quoties defuit
medio. Obedientiæ, ut coacervaret ſibi Sapientiam?
eria, ſed Et quidem rapinam abominatur Deus non in
n Chirt. ſacrihcio duntaxat, ſed in holocauſto. Iis ſcili-
c&t in rebus, quæ totæ in ejus gloriam proficiunt.

Talenta . 4
ſine ſpiri- Undè cùm holocaſtum integrum ſit, fœdatur
eu. rapinis, quibus victima impinguata eſt ante ſa-
crificium. .

Omnes, qui viderint eos, cognoſcent àl-
los, quia iſti ſunt ſemen, cui bene-
dixit Dominus. Verſ. 9.

Fama ecu- Tantùm deberet in vultu Chriſtianorurn
72. ſanctimoniæ relucere, ut ſolus eorum aſpectus
teſtaretur, germen eos eſle manuum Domini.
W Neque dicas, intus oleo, etiamſi deforis pu-
. team: nam cuùm vidéêris, agnoſci debes, quis
ſis. Non famihares ſolàm te noverint, ſed e-
tiam obvii.

Gaudens gaudebo in Domino, & exal-
tabit anima mea in Deo meo: quia
induit me veſtimentis ſalutis, & in-
dumento Juſtitiz circumdeldit me;
quaſi Sponſum decoratum coronâ, &
quaſi ponſam ornatam monilibus ſuis.
Verſ. 10.

Peri i“ Religioſorum indumenta aſpera quidem &
s0.

GOliva

horrentia, ſed indumenta Salutis ſunt. O ver-

bum omnmi auro pretioſius! Tu ſaccum purpu- Recreatio

vera.

rà reddis ornatius: Tu cingulum anteponis Spirima.

monilibus : Tu cilicia ſupra villos exornas. ia taniä,
Hoc igitur Religioſi cultus nomen erit: Ve- & Tier-

ſtimenta ſalutis. Plurima autem notatu digna vster-

E gna .
hic offeruntur. Primum, Gaudium verum in Tegerii
Wri,

Deo reperiri: nam in Deo gaudens gaudebis: Becleſia-
in Seæculo verò gaudens plorabis. Væ vobis, qui Kiei ſint
ridetis, felices audiunt in Evangelio. Secun- P'mpe
dum ; Veſtimenta ſalutis memineris magnà cu⸗ e he .
ſtodià ſervanda effle, multiſque patére furibus zo⸗fzin.
& tineis. Tertium, Juſtitia indumentum eſt: Feliitas
ut ſcias, non aliâà re ornandum Principem quam vera.
Juſtitia: eam verò palam ipfe profiteri debet, Pledie
& non occultè tantùm præferre. Rurſus: Sratk:.
circumdari oportet, ne, lateribus noſtris hæ-
rentes ſervi omnia ſibi licere putent. Totus cin-
garis ſeveritate, ne familiares tui locum in te
inveniant, quòô excipi poſſint ſcelera impunita.
Et hanc quidem Juſtitiam non tibi affuere de- Protedto-
bes juxta voluntates tuas, ſed eam tibi Domi- res impio-
nus circumdat, ne Injuſtus eſſe incipias, ſi non em Rex
Divind veſtiaris Juſtitia, ſed tu, quæ uni in- & Seve.
dulgentior, alii crudelior æquitatis jura diſcin- egiaye,
dit. Quartum, Sponſi, Sponſæque diverſa ſi- Zuſtuis
militudo non vacat myſterio. Perfectos, inquit “qus om-
Hieronymus, Sponſt comparat pulchritudini, Pibus.
inſipientes Sponſæ aſſimilat ornatui. Vides ergo
alter ornandos eſſe perſectos, aliter perfectio-
nis candidatos. Perfectos cingat corona, hoc;
caput dum ornatur, vinciatur. Eos enim quàm Osedien-
maximè decet Obedientia, ne ſuo ducantur ſen- ie in ſpi-
ſu. Proficientibus catenæ injiciantur ad pectus, "ali.

. 1. bus,
ſed aureæ. Conſtrigendum cor eorum, & a- Cos:rarto,

mor, ſed torque, non fune; auro, non ferro; num cura.

ornatu, non peœena. Sponſæ ornamentum nul- Parentum
lum hic deſcribitur præter monilia. Vincula "nwor er-
enim legis adſtricta cordi incipientem ornant: αι
& Perfectum decorat corona, ejus captivans
caput in obſequium Obedientiæ. Coronam e-
nim non ideò geſtas, quòd capiti tuo permit-
tas Imperium, ſed quia Caput frœnare potes
& regere. Ibi enim Diadema naſcitur, ubi &
Imperium floret.

Sicut enim Terra profert germen ſuum,
& ſicut Hortus ſomen ſaum germi-
nat; ſig Dominus Deus germinabit
juſtitiam ,& laudem coram univerſis
gentibus. Verſ. II.

Impius peccat, & felix eſt: Innocens benè Dei ira
vivit, & eſurit. Verùm nec ille inſultet, neque & Provi⸗
hic deſperet: nam utriuſque vita ſemen eſt, Aentie.
non diù glebis occultandum. Non ſtatim ac ja-
ctum eſt ſemen germinat. Defoditur, obruitur, pelicss ns
opprimitur, & diu ſine flore latet. At quòͤ ſaper-
magis nivibus oppreſſum fuerit, eò vivacius e- biant.
rumpet. Suo tempore germinabit Dominus ju- iter,i.
ſtitiam. Et nunc quidem æquè opera impio-„z lageat.
rum ac innocentium Tellus operuit: At in Au-
tumno, ultimâ ſcilicèt vitæ line, diverſi e-
rumpent fructus pro varietate meritorum.

EX

△
Eà Severitas.

.
4
Cpißfi
Autr

iudit.

uas.
1
MAu.
1l.

lle ig

1

Ahißtu
1

Eleria
ne,

inn

Stromatum,

EX CAP. LXII.
ISAIKEX

Propter Sion non tacebo, & propter

Cpriftas
ge habi-
Feb.
Cbrißi
Adven-
3465.

germo ſpi-
gitualis.

Iſae 26.

19.

Pfal. 118.

105.

Luc. 14.
E

Cbrißus
ubi babi-
ret.

Gloria
vana,

Jeruſalem non quieſcam, donec e-
grediatur, ut ſplendor, Juſtus ejus,
& Salvator ejus ut lampas accenda-
tur. Verſ. I.

Eptuaginta. Donec egrediatur ſicut lumen Ju-
ſtitia ejus, & Qalutare illius ſicut lampas ar-
dreat. Primo hoc in Adventu uſurpari potefſt;,
quando Salvator expectatur in Mundo. In quo
illud breviter miror magis, quàm noto. Cur
ſcilicèt Iſaias non taciturum ſe dicat, donec Sal-
Vator accendatur ut lampas. Num lumen iſtud
clamoribus accendetur, quod natum eſt, dum
medium ſilentium tenerent omnia, noctur-
nis tenebris quodammodo illuminatum ? Ita
eſt: Noſtro in corde Salvator accenditur ut lam-
pas, ſi oleum ſpiritualis eloquii ſuppeditetur.
Clamor iſte vel orantis eſt Deum, vel diſſe-
rentis de Deo. Uterque ros eſt, ſed ejuſmodi
ros, quo tanquàm oleo lumen & ſplendor a-
luntur. Hinc eſt, quòd eloquio illud convenit:
Ros Iacis, ros tuus: Imô lucerna eſt: Lucerna
pedibus meis verbum tuum. Cur non oculis, ſed
pedibus; cùm lumen oculos ſpectet? Emimverô
Dei Verbum, etſi ſplendere non videatur, dum
illud audis, vel loqueris: pedibus tamen ſplen-
det: nam ſenſim recedis àa malo, & rectam viam
inſiſtis, poſtquàam de Deo ſermones vel audie-
ris. Et ſanè ſermone ſpiritali Salvatorem accen-
di patet vel maximè in diſcipulis Emaus. Eteni
extincta penitus in Cruce credebatur lampas
iſta, nempe Salvator, quando, effuſo velut o-
leo, toto ejus ſanguine, non ipſe modòô, ſed &
ſol obtenebratus eſt in meridie. At, colloquen-
tibus de Deo Cleophâ & ſocio, iterum ſtatim
accenſus eſt Salvator; ita ut dixerint: Nonne cor
noſtrum ardens erat in nobis, dum loqueretur in
via. Et ſanè quoties vel Dei duntaxat prolato
nomine ſalutis ſplendor noſtro ardere cœpit in
corde? Nimirùm oleum effuſum nomen eſt
Chriſti: cujus infuſione ipſe Salvator accendi-
tur in nobis, ut lampas. Secundò, quæro, cur
ſalvator Lampadi, præſertim ex tranſlatione
LXX. potius cemparetur, quam Soli? Fortè
ut ſolitudinem nos doceret. Lampas emm lucet
in tenebris, ſecreto gaudet, & niſi fores, ac
feneſtræ occludantur, vix ſplendet. Tum, in
luce lampas caligat: quòd Chriſtus in felicitate
non fulgeat; quòdque iis maximè & ſolùm ru-
tilet, qui deliteſcunt in umbris. Salvator, qui
& Lampas eſt, in nocte oritur, extinguitur in
meridie. In aula Pontificum velo obducitur, in
receſſu Thaboris ſolis jubar exæquat: ſedenti-
bus in regione umbræ mortis lucem magnam ef-
fundit: faſtidioſos divites dimittit inanes. Rur-
ſus: Lampas eſt Salvator, non Sol; ut de liquo-
re infundendo per lacrymas ſolicitus ſis, curéſ-
que lumini pabulum ex oratione comparare;
ſciâſque, nihil æquè adverſari lampadi, quàm
ventum: una enim Arrogantia extinguere no-
vit in fidelium cordibus Salvatorem. TLertiòô, ſi
credimus Septuaginta, non ita de Juſto ſolici-
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Lib. XVI. 413

ſus Propheta eſt, quàm de juſtitia, quæ Lumi-
ni confertur, non Luci. Ut Brincipes intelligant,
egere ſe nutrimento, quod profectò non oleum
eſt Miſericordiæ, ſed Sontium ſanguis. Et nota
ſtatim poſt lumen Juſtitiæ, Lampas conſequi-
tur ſalutaris. Sola Juſtitia ſi ardeat, accendere
poteſt & nutrire populorum ſalutem. Placet
cum Chriſto abſolvere, de quo hæc Hierony-
mus habet: Lumen, quod in te eſt, accenſum eſt:
quod egreſſum ex Patre, in tuis cæœpit ardere ſini-
bus, omnes gemtes illuminabit; & cunéti Reges
videbunt inclytum tuum, Jeruſalem, qui de tua
Nirpe generatus eſt, qui in te exaltatus Patibulo,

omnes traxit ad ſe. Ergo Religioſi, in quibus itario

Chriſtus formatur, quique imagines Chriſti ſunt,
non quoquo modo in ſe exprimant Chriſtum,

Chriſtum

ſed Chriſtum exaltatum in Ligno. Multi enim imitari

Chriſtum non crucifixum à Judæis, ſed adora-
tum à Magis; non illuſum ab Herode, ſed à
Magdalena unguento perfuſum; non orantem
ſolùm in Monte, ſed alloquentem turbas in Pra-
to, non in Eremo jejunantem, ſed Conviviis
paſtum exprimere volunt in ſe. At meminerint
ex Hieronymo ſolum Chriſtum ſuffixum Cru-
ci attracturum Reges, & Gentes: Qui, in-
quit, in te exaltatus Cruce, omnes traxit ad ſe.
Hoc præſtitit Franciſcus Aſſiſſias, qui, dum
Crucifixum repræſentavit, Principes ipſos per-
movit. Præmium autem ſequitur in Iſaia. Et
videbunt gentes juſtum tuum (intellige in te pe-
nicillo Mortificationis efformatum) & euncti Re-
ges inclytum tuum; Et vocabitur tibi nomen novu,
quod os Domini nominabit. Nomen hoc quale ſit
benè perſpicit, qui ſcit hominem, in quo Chri-
ſtus crucifixus elucet, non hominem dici, ſed
Apoſtolum, ſed ſimulacrum Redemptoris, ſed
Animarum pronubum, ſed rudimentum Divi-
nitatis. Septuaginta legunt: Et videbunt gentes
Juſtitiam tuam, & omnes Reges gloriam iuam.
Itaque gloria naſcitur ex juſtitia; & tam delica-
ta filia uberibus enutritur ſeveritatis, quæ ſan-
guinem pro lacte ſtillare conſueverunt. Et vi-
debunt gentes Juſtitiam tuam, ſive cum noſtra,
Juſtum tuum. Atqui id quàâ ratione de iis dici
poteſt, qui videri non poſſunt, niſi fortè erran-
tes in ſolitudinibus cervorum avidiores, quaàm
ſervorum: à quorum limine vulgus arcetur.
Et videbunt, inquit, gentes Juſtum tuum, &
omnes Reges gloriam tuam. Neminem enim fama
glorioſum exhibebit in aulis Regum, niſi in au-
la domeſtica aditus pateat & Gentibus.

Et eris corona gloriæ in manu Domini;
& diadema regni in manu Dei tui.
Non vocaberis ultrà dereliéta, & Ter-
ra tua non vocabitur amplius deſola-
ta: ſed vocaberis, voluntas mea in ea.

Verſ. 3. 4.

Planè ſervire Deo, regnare eſt. Quis enim
non exiſtimaſſet Obedientiam catenam quam-
dam eile, quæ ipiam quoque voluntatem vin-
ciret? At non catenatus dicitur vir Obediens,
ſed corona. Porrò non ubicumque Diadema e-
ris, ſed in manu duntaxat Dei tui. Tunc enim

ebemus.

Zelus a-

nimarum

Mortifi-
catione
roberatur.

Iſa. 62. 2.
Gloriæ
Vera.

Famæ ci-
ra.

Servire
Deo feliæ.

Obedien-
tia „

Dei curæ

regnabis, cuùm cogitatum tuum jacies in Domi- ſe permit-
no. Formidas fortè, ne, ſi Divinæ te permittas "re.

providentiæ, derelinquaris, & ſis deſpeétui? Er-
ras: Eris corona gloriæ in manu Domim. Et
ſanè quot videmus viles eſſe ac contemptibiles?
M m 32 Dàùàm

Zelus a- Dum ſuæ plus fidunt Sapientiæ, quàm provi-
nimurum dentiæ Divinæ. Profectò iis, cùm deſit aliquan-
nibil qua- do propriis in mamibus ad Victum Panis, non

Nat. deeſſlet in mamna Domini ad Imperium Diade-
ma. Nota veròô non coronandum fore te, ſed
futurum Coronam; quòd vide licèt non tuam de-
beas expetere gloriam, ſed alienam coronare.
Rex vre. Quid verô eſt, quòd Deus non in capite gerit

4gar. diadema, ſed in manu? Fortè ut Reges diſcant
regnum Operibus deberi; nec tam ſuperbos eſſe
debere ſibi impoſità in fronte Coronà, quam
ſolicitos, ut eam à capite ad manus transferant:
Curà ſe Reges exhibendo, non Faſtu. Populus
Chriſtianut, ait S. Hieronymus, erit quaſi co-
rona decoris in manu Domini, & quaſi diadema
regni in manu Dei ſui, quando eum coronaverit
turba credentium: & diadema imperii, quod
martyres gemmarum ſuarum varietate diſtinxe-
rint, fuerit in manu Dei, ut ſilium ſuum eorum
coronet victoriis. Nota: Voluntas Dei erit in te,
ſi tu eris in manu Domini. Qui enim Deo fi-
dit, de Deo juxta votum diſponit.

Gaudebit ſuper te Deus tuus. Super mu-
ros tuos Jeruſalem conſtitui cuſtodes,
totâ die, & totâ noäcte perpetuò non
tacebunt. Verſ. 6.

Circum. O ſemper neceſſaria cuſtodia cordis! Deus
pedtio, & gaudebit ſuper te. Sed ſupra muros excubiæ
r. ſtatuuntur. Imò gaudebit Dominus ſuper te;
i quia jam te Cuſtode vallavit. Lætitia enim ex
Cuſtodia murorum naſcitur. Muri autem ne-
ceſſarii ſunt, ſed ſatis non ſunt, niſi ipſa cuſto-
dia Cuſtodibus defendatur. Lex murus eſt. At
quis non videt murum iſtum obfuturum magis,
quam defenſurum nos, niſi Excubiis muniatur.
E turri David mille clypei promicabant; ſed
quia ibi Cuſtos non aderat, ab una Bethſabea e-
verti potuit. Undè Patris doctus excidio Salo-
mon ſexaginta Fortes ad Cuſtodiam aurei Le-
ctuli delegit. Quibus utinam in ſe quoque fa-
Ccultatem tribuiſſet ſervandi Templum. Planè ut
Adulter non legitur, ita forſitan ad Aras Idolo-
oratio. latra non corruiſſet. At quæ iſthæc bellandi Ars?
Arma al- non tacebunt neque die, neque nocte. Silentio
leg. maximè militia conſtat: & tacitæ excubiæ ad-
ventum hoſtium opperiri conſueverunt, ut eos
Caerrectio fallant. Undè igitur importunus clamor? Ceſ-
Temper ſat admiratio, ſi cum S. Hieronymo hic, cla-
adhiben- . . . .
is. morem iſtum Orationem eſſe intelligamus. Ex
quo vides non immunes à ſtudio Orandi Præſu-
les eſſe, ſed imprimis Orationi addictos, cum
superior nec nocte ceſſare permittantur à clamore. Cla-
Orationi mor ergo Superioris non tam aſpera reprehen-
vacet. ſio ſit, quam mitis & ſolicita deprecatio. Cla-
mabis enim, ſi, compreſſis labiis, Oraveris.

Juravit Dominus in dexætera ſua, &
in brachio fortitudinis ſuæ, ſi dede-
ro triticum tuum ultrà cibum inimi-
dis tuis: O& ſi biberint filii alieni vi-
num tuum, in quo laboraſti. Quia
qui oongregabunt illud, comedent il-
lud, & laudabunt Dominum; & qui
comportant illud, bibent in atrus ſan-
tis meis. Verſ. 8. 9.

Oſtendit, inquit S. Hieronymus, laborem

Oliva

anteà Judæorum, & omnia opera eorum à Iwteutip
Dæmonibus fuiſſe pofſeſſa, quando inter Deum reas.
& Idola fluctuabant, quando eis dicebat Helias:
Uſquequé claudicatis uiroque pede⸗ De vino ve- 2. Re
r1 Idem hiec habet: Et in plena luce, atque 18.1
meridie bibitur à Joſeph cum fratribus ſuis. Mi-
ſera certè conditio Tepidarum mentium, a qui-
bus triticum demetitur, ut ſolis ſtipulis lace-
rentur! Opera peccatorum triticum ſunt, ſed
quo dæmones ſaginantur. Et 6 quantùm fru-
menti perit in Eccleſia! Quot credentium o-
pera evaneſcunt, peccati labe maculata! Vi-
num autem veræ exultationis nuſquàm bibes, , 5.
miſi in atriis Domini, in atriis, inquam, in mlla,
veſtibulo ſcilicèt tuæ Converſionis, & Fervo-
ris initio. Quare, ſi ſemper haurire cupis ſua-
vitatem Diviniſſimi meri, ſta ſemper in atriis
Domini, vive ſemper ut Tyro. Dic cum Da-
vide: Et dixi, nunc cœpi. Exclama cum per- Pl.76. II,
fectis: Itantes erant pedes noſtri in atrii tuis,
Jeruſalem. Cur non progredimini ab atrio in
aulam? cur ſemper ſtatis in atriis? Non omnes
vel in Eremo, vel in Cœnobiis ſe ipſis melio-
res ſemper ſunt, quàm ſuæ fuerint initio Con-
verſionis. Plerique interdum tyrocinii ſui ve-
nerantur crepundia, quorum exitus non ſem-
per miramur. Quia vinum cupimus, quod in Servire
atriis Dei potatur. Et 6 Dei incredibilem li- Deo fe-
beralitatem! Alii vires refocillant poſt labo- ,s:
rem, & itineris longitudinem. Deus verò ante eatac,
laborem inebriat: in atriis Domini vina ſcatu-
riunt: & antequàm ejus ſervituti initieris, jam Aaliei
adlegeris inter convivas. Scrutare num vinum mileri.
ſcaturiat in atrüs Principum, an magis ſitis pro-
pinetur, nec in intimo cubiculo, ſecretiorique
fortunæ ſacrario reſtinguenda? Quot Divites
oſtro & byſſo ſeu nobilitatis, ſeu virtutis orna-
ti, in atriis Regum ſtillam emendicare coguntur
ab ulceroſo quidem Aulico, ſed ſinui Principis
admoto? Dæmon quidem, qui Mundo ſapien-
tior eſt, & Dei æmulus, ſuis in atriis vinum
propinat: dùm felle ſceleris initia quàâdam ſua-
vitate reſpergit. Sed ejus detexit inſidias Salo-
mon; dùm in fine amaritiem latêre prodidit.
Chriſtus verò in atriis vino recreat, & intro-
greſſos introducit in cellam vinariam intima-
rum dulcedinum. Suavia exponit, ſed ſuaviora Conſola-
reſervat. Dæmon verò quidquid dulcedinis fu- ,
catæ habet, exponit, Amarum occultat. Nonne“
legis in Apocalypſi Reginam illam præpoten-
tem vix Calicem implere potuiſſe, quo univer-
ſos homines inebriaret. Ubi calicem video, co-
piam deeſſe intelligo. Contra, in Dei dulcedi-
ne cellas vinarias lego, fontes Salvatoris, im-
petum fluminis, & promptuaria plena.

Tyrocinis

Pl. 12 1. 2.

Tranſite per portas, præparate viam
populo, planum facite iter. Verſ.
IO.
Si optas viam ſternere ad montem Domimi, Zelus a-
. — . nimarum
noli exaſperare ſemitam Mandatorum, ſed ma- ſr bladus
gis deprime, & complana. Non enim præpa-
rat viam, ſed obſtruit, qui difficillima impe-
rat in itinere mandatorum. Erunt aſpera in
vias planas, inquit Lucas, Chriſto adventuro, Cν
. — . rii ſint
qui via vera eſt. Rectas facite ſemitas Dei no- „i tes.
ſtri, quicunque præeſtis. Recta autem linea Regule as
breviſſima eſt, & difficultatum anfractuum- nimi⸗
que neſcia. At cur iter iſtud populo ſternitur? multipli
Audi: Dicite filiæ Son, Ecce Salvator tuus Ee.
venit, .

Confeſſa-

11.⸗

uui⸗
ru 6
prini
munſla
ut.

rft
uivi⸗
1,.
Uni.
aleni⸗
Ylu .
zinafunm

Criſti

e.

AnerDe⸗
An,
Nmivis
iitet,

Ciri⸗
dnee
ſwria.
eri z
Mya Se
eiits;

ler
cit
Neyn
lneri⸗
Aate,
i
Diſie⸗
tis ſi

ratz

ntetſi

⸗

n 7
. 6ℳ.
tun

Stromatum, ib. XVI.

cut veſtis calcantium in torculari? Nimirùm, Maunera
oſtrum Regum ſanguine nocentium tingitur, & "eſpuda.

venit, & merces ejus cum eo, & opus ejus co-
ram illo. Quid hoc portenti eſt? Salvator ve-
nit, & ſalvando iter præparatur? Chriſtus pe-
regrinatur, & via ſternitur populo? Nimirùm
advenit Salvator, ut nos accederemus ad Den;
cumque ante Adventum ejus erraremus in in-
Vox ex?- VviO, poſt Nativitatem ejus uni viæ inſiſtere cæ-

plorum, pimus, quam ipſe exemplo, & præmio com-
aß⸗ t⸗ planavit. Benè populis præparatur iter, ſi Dux
gong. Primus per illud gradiatur. Ideò quoque fortè,
adveniente Chriſto, populo via paratur, ut ad-
ventanti occurrat. Undè & Prophetæ oraculum
vides uſurpari poſſe in adventu Domini. Quid
verò dicemus, quòd merces ejus cum illo eſle
deſcribitur. Itäà-ne? & ubi quæſo, merces cum
illo eſt, ſi in præſepio nihil conſpicio præter
Chriſti Pannos, Nuditatem & Fonum? Ubi merces cu
Nativi- tam inopi Puerulo, quà præſertim valeat redimi
n⸗ is. Lens hominum univerſum? Scilicèt, Merces
ationi: ejus, ſanguis ejus, dolor ejus, inopia ejus, &
ſiris. lacrymæ. Et opus ejus coram illo. O magnum

Zelus a. Pietatis Sacramentum! Vix natus eſt, & jam
nimarum. præ oculis Crucem habet; vix vidit Solem, &
Ckriſti jJam anhelat in Mortem; vix opus ipſe eſt Vir-
Faſio. ginis, & jam Redemptionis opus architectatur
in cunis. Quid dico in cunis? Ipſe Agnus eſt oc-
ciſus ab origine Mundi: antè peremptus, quam
natus; antè victima, quam homo; antè redemp-
tor Mundi, quam Princeps regum Terræ. Vi-
deamus tanti Adventus beneficia. Tu autem vo-
caberis, Quæſita civitas, & non Derelicta. O
Amoer Dei ſplendidum animæ noſtræ vocabulum! O digni-
in no, tas hominis non humana! An non quæſita civi-
H tas meritò compellaris, quam quæſitum è& cœlo
niν. Deus advenit? Et quidem cùm Civitas diceris
eus advenit? Et quidem cùm ,
moneris nequaquàm potuiſſe te ad illum acce-
dere, ſed illum ad te per gratiam prævenientem
acceſſiſſe. Quòd ſi civitas quæſita à Deo es, &
non derelicta, cave, ne derelinquas Deum;,
derelinques autem illum, ſi adhæleris Mundo.

EX CA P. L XIII.
ISAI .

Quis eſt iſte, qui venit de Edom tinclis
veſtibus de Boſra: iſte ſormoſus in ſto-
la ſua gradiens in multitudine forti-
tudinis ſauæ! Ego qui loquor Juſtitiam,
& propugnator ſum ad ſalvandum.
Verſ. I.

Cireuſpe- Infectæ cruore veſtes Principem ornant.
Gio perfe- Undè & iſte formoſus dicitur, qui hoſtium
&is neceſ-ſuorum torcular calcavit. Miraris formoſum
Pe. „ur. in ſtola? imitare cautum & providum in greſ-
nat he⸗ u ſuo. Formoſus es decore Honeſtatis, can-
veritas dore Pudoris, Virtutum ornatu? Cave tibi à
. Latrone: gradere, ſed in multitudine fortitu-
D i. dinis tuæ. Non ſeparandæ ſunt Formoſitas &
nera. Fortitudo, Pulchritudo, & Cuſtodia, Pallor
geveritas timoris, & Candor pudoris. Nimirùm ſi vis
Mater formoſus eſſe in Stola tua, gradere omni cu-
Faci. ſtodia vallatus. Porrò, undè tanta Formoſitas.
Difiden- In Stola ſua? Sua, inquit; Non enim orna-
tia ſni. menta ſunt Principum Pauperum rapinæ,
Graziæ Proſcripta Patrimonia, extorta Munera. Or-
nese ſitas. namentum illorum „ Stola eorum. Quomodo
formoſus in Stola, ſi infecta mox dicitur ſi-

41 5

2 . Ornatus
ſola purpura Regia eſt, Regemque ornat, quæ , „,

Impios calcat. Lavahit, ait Jacob de Juda, in py, .
vino ſtolam ſuam, & in ſangnine uvæ v'ſtimen- veriores:
tum ſuum. Pulehri ſunt oculi ejus à vino, & la- Gen. 49.
Sge vandidiores dentes. Cur hoc, unde tanta N1.
auſteritas vini & ſanguinis? Audi. Non deficiet bid. 10.
Princeps de Juda, nec Dux de femore ejus. Ubi
de Rege agitur, ornamentum paratur Cruore
cæſorum. At cur tam ſanguinolenta Stola, ſi
tantus exigitur candor in Dentibus? Dentes,
ex Damaiceno orat. 2. de nat. B. Mariæ, Ver-
ba ſunt. Nimirum ſincerus ſit Rex in Verbis, in
Supphciis acer. Neſcio autem, an illius Lacte
candidiores ſint Dentes, qui munera Pauperum
mandit, & Innocentum opibus ſaginatur. Si
vis Regis rubere ſtolam Supplicis reorum, ejus
fac albicent Dentes, Munera pertæſi. Ego, qui
loquor juſtitiam. Times fortè audità voce Juſti- Severitas
tiæ? Audi, quid eam conſequatur: & propu- tollit ſup-

Peran ſum ad ſalvandum. Sola Juſtitia popu- ee,
orum ſalutem propugnat. Proprius ergo ſermo zz, mina⸗

Principum eſt, de Juſtitia loqui; quam ſi fre- tur, aut
quentius loquerentur, exequerentur rarius. Si- Krenue
quidem ſubjecti timore Regiæ vocis à facinore 'nfert.
abſterrerentur. Humanitas hinc Dei elucet, quæ Pei i-
Juſtitiam mavult loqui, quàm exequi. Undè keor dsc⸗
& gladium Iræ ejus non in illius manu pinxit
Joannes in Apocalypſi, verùm ex ore prodeun-
tem affirmavit. Verbis duntaxat & Minis furit.
Nam cùm in ore bicipitem enſem verſet inſtru-
mentum mortis, in Dextera ejus, quâ exeri ſo-
let ferrum, longitudo vitæ eſt ſtellis ſeptem
coronata. Vulneratum potiùs, quàm vulneran-
tem Dominum deprehendes, ſi Manus ejus at-
tenderis. Rurſus: Iſte formoſus in ſtola ſua, Ho-
ratianum illud objicit de Cornicula furtivis nu-
data coloribus. Tua ornet te ſtola, fruſtra a-
hend onerandus. Noli plùs ſapere, quaàm ſapis.
Plerique enim alienis literis docti ſunt, alieno
loquaces ore, alienis divitiis locupletes.

Quare ergo rubrum eſt indumentum tuuù,
G& veſtimenta tua ſicut alcantium
in toreulari?! Verſ. 2.

Angeli ſciſcitantur, inquit S. Hieron. qua- Dei miſe-
re veflimenta tua ſunt velut muſto tincta: aut icordin.
quid cauſæ extitit, ut tunicam, quæ deſuper
texta eſt, & ſcindi non poteſt, & de utero
virginali tantum candorem habuit, quantum
nullus fullonum poſſit facere ſuper terram, ſan-
guine cruentares? Magis enim tibi Clementia
convenit, quàm Crudelitas: magis Candor, qua
Cruor. Adeò mitis eſt Dominus, ut vehemen-
ter mirati ſint Angeli, quòd Chriſti indumenta
infecta ſint ſangune. Nunc audiamus Chriſti
ad Angelos reſponſum. Torcular calcavi ſolus, Ibid. 37
& de gentibus non eſt vir mecum. Calkcavi eos in
furore meo: & conculcavi eos in ira mea: & af-
perſus eſt ſanguis eorum ſuper veſtimenta mea, &
omnia indumenta men pollui. Nota; ſolus calcat Rexæ re-
torcular: & viros rejicit: vel ut mitiùs pu-ger.
niat; vel ut Reges doceat, non aliis Juſtitiam
committendam, ſed eam perfici oportere ab
ipſis. Equidem cauſam dijudicaturus Gigantum,
alios Deus advocavit, & dixit, Deſcendamus. Gen. 11.
Sed cùm ad ſupplicium venitur, ſocium non?“
patitur, auxiliares collegas non admittit. Quam
verò ſuaviter pumiat, Torcularis figura declara-
M m 4 tur⸗,

416
tur, quo ità uvæ comprimuntur, ut ſoavio
indè muſtum eliquetur. Quid verò dicemus,
quòd aſperſus cæſorum ſanguis veſtimenta ejus
inquinavit? Transferamus textum à Chriſto ad
Judices. Eorum plerique occultè ſæviunt; ſe-
cretò graſſantur, ſed non ideò occultari diù po-
terit eorum immanitas. En iſte Torcular calca-
vit ſolus, &, ut ipſe ait, de Gentibus non ad-
fuit Vir. Verùm nunquid tam ſine arbitris oc-
cultata ſeveritas latuit? Ipſo proditur ſangui-
ne, qui veſtimentis aſperſus ſuper carbones Pur-
puram denigravit. Supellex innocentis fiſco ad-
dicta, inque domum tuam illata, illa non Te
tetigit, ſed Sævitiam tuam denudat. Cur veròô
ſanguis non magis faciem dicitur inquinaſſe,
quam veſtem; cur veſtimentis aſperſus dicitur
domprimentis, & non manibus, vel pedibus,
Judex A- quibus Torcular preſſerat? Nimirùm, veſti-
varitia menta maculantur ſanguine, quia ut plurimum
laborans. cupiditate alienæ rei ſanguinem fundimus In-
Fiſcus : nocentum. Rei plerique ideò ſunt, quia re a-
bundant familiari. Res reos facit interduùm. Ideò
veſtimenta potiſſimum Cenſorum cruore reſ-
perguntur: quia propter ſupellectilem cruor
effunditur. Saülem veritatis hujus locupletiſſi-
mum teſtem habemus, qui Davidis ſanguinem
ideò ſitiit, quia ab eo ſibi Regnum eripi me-
tuebat. Eſai non vitam Fratris oderat, ſed cu-
piebat Primogenita: illiuſque poſtquam comé-
dit lentem, ſanguinem ſitiit. Joſephum Fratres
vendiderunt, quòd nollent eum in domo Su-
premum efſe. Verbo, quidquid cruoris profu-

FZadex.

Superior
non ſeſe
aleiſca-
ur.

αοιοε

ſum eſt, totum hæſiſſe reperies in veſtimen-

tis: nulla enim cauſa fuit illum fundendi, præ-
ter cupiditatem patrimonii & rapinarum. Ideò
cuperem, ut nulla damnati rei ad Judicem ſpe-
Ctaret portio patrimonmii, ne ſpe uberioris mer-
cedis ſæviret in vinétum, utque haſtæ ſuppo-
nantur latifundia, ſecuri ſubderet accuſatum.
Nullum ſtatuêre Romani pretium vitam Civi
conſervanti in pugna; nullum item ſit ſtipen-
dium damnantis Civem. Corona ex olere, &
ſola Laus tam Judicem Probum, quam ſtre-
nuum Militem munerentur.

Dies enim ultionis in corde meo: an-
nus Redemptionis meæ venit. Verſ.

4*

Dei Miſe- Quæ iſthæc ultio, cujus vagina Cor eſt?
ricordia. Quis illum formidet Deum, cujus gladius in-
cluditur in Corde? Habitat in domo Chari-
tatis ultio Domini: unde mirum non eſt, ſi ex
diebus hujuſce mitiſſimæ ultionis, non ferreum
Sæculum, ſed annus Redemptionis conficia-
tur. Dies enim ultionis in corde meo annus re-
demptionis meæ venit. Ex talibus diebus talis
annus exoritur. Ultio cùm premitur corde in
Redemptionem evadit. Nota prætereaà, ultio-
nem Dies ſupputare, redemptionem verò An-
nis extendi. Adeò diuturnius regnum Clemen-
tiæ, quàm Severitatis eſt: Deique penè major
Miſericordia, quàm Juſtitia.

Clemẽtia.

Circumſpexi, & non erat auxiliator:
quæſivi, & non erat qui adjuvaret.

Verſ. 5.

Eruleſsà Itàâ-ne Salvator ommium nullum invenit Au-

z. xiliatorem? Nota: Circumſpexi, inquit; licèt
* .

Qliva

enim plerique intùs Auxiliatores eſſent, non Numans n.

tamen præ timore tales apparebant oculis aſ- timeres.
Picientis Chriſti. Ipſe quoque Pilatus intus Ad-
vocatus erat Salvatoris, foris Judex: ſed quia
oculis non patuit, citò omnium ſævitiem ſupe-
ravit. Scilicèt timidi Chriſtiani, & Evange-
lium erubeſcentes, cæteris pejores: nam quem
Judæi non auſi ſunt condemnare, unus Pilatus
præ hominum timore crucifixit. Audi, quid 4
ſequitur. Et ſalvavit mibi brachium meum, & Ibid. 5. & r.
indignatio mea ipſa anuxiliata eſt mihi. Et concul- Severi- eſi
cavi populos in furore meo; & inebriavi eos in 1as.
indignatione mea, & detraxi in terra virtutem
eorum. Sæpe Deus populorum ſanaturus ſcelera, Tritals-
Auxiliatorem quærit, vel Principum ferrum, "ionum
vel Sacerdotum linguam, vel zelum Innocen- 3 4.
tium; quæ ſi fortè deſint, curatio mutatur in veac
ſupplicium, & iram ſuam exerit, quando ne- 1a.
mo eorum, qui præſunt, Linguam evaginat.

Miſerationum Domini recordabor; lau-
dem Domini ſuper omnibus, quæ

reddidit nobis Dominus, & ſuper Mur.
multitudine bonorum domui Irael. iwin
Verſ. 7. lilſr.
fiafe
Mtie.

Perſecutionum furore exagitati recordemur Trilule-
Miſerationum Domini, & anchoræ iſti fida- io feren-
mus in tempeſtatibus. An non nunc eruet, qui ““:
eduxit, cùm ſævior turbo ingruebat? In die
malorum non ſimus immemores bonorum do-
mis Iſraél, videntis videlicèt Deum, & ſpe-
rantis in eo occurrente à fronte Eſaü cum pha-
lange. Preſſus pondere malorum, inquit Hiero- Gonfden-
nymus, in nullo alio niſi in Dei miſericordia ſpem ii= in
babeo. Ut enim ipſe ait, Eccleſiæ, quæ firmà Deum.
mole fundatæ ſunt, feriuntur potils, qum ſub-
vertuntur. Audi quod ſequitur: Et dixit, Ve- Iſa. 63. 8.
rumtamen populus meus eſt, filii non negantes,

& factus eſt eis Salvator. Unſtu

gii habi⸗
NE
In diletione ſua, & indulgentia ſua, iur.
ipſe redemit eos, & portavit eos, nee
& elevavit eos cunötis diebus ſæcu- “

li. Lſi autem ad iracundiam provo- icer
. .. . 4.
averunt, & E, wetun Spiritum
ſanéti ejus. Verſ. 9. lis.

Duo hinc eruo. Primum, Deum nos Dile- Saperior
ctione ſuà & Indulgentiâ redemiſſe, non Se- wirtis ſit.
veritate, aut Pretio. Aurum Dei Dilectio eſt, Murma-
haâc emit, hâc emitur. Alterum;: ex Dilectio- rsiio de
ne & Indulgentiâ, & Elevatione Ingratitu- Eecleße-
dinem ortam Hebræorum. Ut ſcias, non ſem- Nici*
. . . . Regibus
per Auſterum eſſe Principem, ſive Prælatum, perſepe
in quem ſubjecti rebellant, cum & Divina di- injuſta.
lectio atque indulgentia paſſa ſit Rebelles.
Rurſus nimius Amor Ingratitudinem non rarò
nutrit.

Dei MI.
ſicrli⸗

wwerita

. . MR.
Ubi eſt, qui eduait eos de mari cum pa-
ſtoribus gregis ſui! ubi eſt, qui po-
Juit in medio ejus Spiritum ſanéti ſui!
Qui eduxit ad dexteram Moyſen bra-
chio majeſtatis ſuæ. Verſ. I1.

Septuaginta hoc ultimum vertunt: Qui e- Oloris
duxit dexterà Moyſen brachium Lloriæ lucæ. . mas

Vides“

L . Stromatum, Lib. XVI.

nl Ferver Vides hic Moyſen Divinæ gloriæ non linguam
ie⸗ verus, dici, ſed brachium. Multi enim Divinam glo-
riam ſplendidè loquuntur, pauci eandem glo-
i riam nituntur operibus illuſtrare. Poſuit autem

Spiritum ſancti ſui, id eſt Angeli ductoris ex
Hieronymo;, in medio populi. Ut ſcilicèt om-
nes æquè juvaret, ommibuúſque æquè proximus
eſſlet. Omnibus id Ducibus convenit, ſed iis
præſertim, qui per deſertum Religioms popu-
Superior los ducunt. Nihil enim ità eos retardare po-
idem em- teſt à curſu, quàm promior in aliquos Superio-
aibus it. ris affectus, ab aliis aliemor. Ad cujus Angeli
ſitum ſe conformare ſtuduit Moyſes, qui Fi-
liis, quos natura propinquiores fecerat, non
viciniorem ſe docuit, quàm cæteris, quando
non ipſis imperium tranſmiſit, ſed Joſuéë. Pla-
ne Ductor in medio popuh ſui: nam nec ſan-
guini ſuo potuit inveniri vicinior.

Sio adduaxiſti populum tuum, ut faceres
tibi nomen gloriæ. Verſ. 14.

Zelut a-, Gloria quidem inclytus ab æterno Deus ex-
nimarume titit: ſed nomen Gloriæ ſibi in eremo fabrica-
Eecleſia- tus eſt adducendo populum ex Ægypto. Itaque
Rtieca u- Peccatorum Converſio nomen eſt Gloriæ ſignis
riſdictio., atque miraculis anteferendum. Porrò Deus
WEgyptum percuſſit decem plagis, ut inde He-
bræos evocaret; Et nos, ſi è tenebris Mundi
homines cupimus abducere, non verbis Sæculi
vanitatibus ſplendorem addamus;, frequenter
& magnificè de iis colloquendo; ſed affliga-
mus eas, noſtriſque ſermonibus conculcemus.

Attende de Cælo, & vide de habitacu-
lo ſanéto tuo, & gloriæ tuæ. Verſ.

I5.

Chriſtus Et in oratione Dominica, inquit 8. Hieron.
ubi habi- dicitur; Fiat voluntas tua, ſicut in Cælo, ita
tet. & in Terra. Ubicunque ergo ſit voluntas Dei,
4 Dei vo- illud eſt habitaculum ejus, & domns Dei. O
luntati Obedientium familia fortunata, quæ Domum
n sonforma- Dei architectaris in Terra! Cœlum illud eſt,
7. non quod Stellis diſtinctum effulgurat, ſed
Obedien- .
e ziz. quod Obedientiæ gemwis intermicat. Quare
u autem rogaverit, ut de Cœlo attendat, ex eo,
Tbid. quod ſequitur, indicatur? Ubi eſt Zelus tuus, &
fortitudo tua; multitudo viſcerum tuorum, &
miſerationum tuarum ? ſiper me continuerunt ſe.
Dl⸗ Poſtulaturus ergo Miſericordiam, de Cœlo ro-
NnRe gat eum attendere: ne ſi in Terram deſcenderet,
belilr diſceret ab hominibus non miſereri. De colo
Pni namque Miſericordia pronius emanat, quàm

r. L .
Des Mi-

1 ſericordia Eclum7 & Mlerationein iur. Redhiende
n enim Miſericordiam quærit Fortitudinem, at-
udrint Severitas. que Lelum. Vera enim Miſericordia illa eſt,
“ non quæ oſcitanter punit, ſed quæ viriliter ac-
n cingitur ad ſupplicium. Nota autem, quam

ſplendido vocabulo divina Miſeratio compel-
Pſ. 5o. 3. latur: Maltitudo viſcerum tuorum, & miſera-
tionum tuarum. David quoque: Et ſecundum

iniquitatem meam.

—
=
= —

,
e s
1 ,

decurrat in Terra. Porròô vides idem eſſe Dei

multitudinem miſerationum tuarum dele, inquit,

4 7

ſ. enim Pater noſter, & Abraham
neſcivit nos, & Iſrael ignoravit nos.

Verſ. 16.

Grandis calamitas æſtimatur à probis inter- Religiaſ
dum Viris contemmi, ſi præſertim pro Eccle- e,
ſia Mundum contempfſerimus. At felicitas in- e . .
gens eſt: Nam, ſi exhæredamur ab Abraham, perſecutio
qui pater credentium efle debuerat, ſi ab II- artlis.
raële Deum vidente non aſpicimur, Deum Pa- Deus ca-
rentem habebimus. Abdicet Abraham, Præ- e. D 5
ſes non curet, noſtrum id cedet in commo- Pr !.
dum : Siquidem Deus tunc erit nobis in Pa- zus
trem. Pater enim ipfe eſt orphanorum. Sep- Dignitas
tuaginta enim legunt: Tu enim es Pater noſter, neganda
quia Abraham non cognovit nos. Addidere vi- Pptts⸗
7 . e. . Filiorum
delicèt cauſam tantæ gratiæ. Si verò Hierony- ducatio.
mo credimus, non modicam utilitatem Pareun- Eccleſia-
tes inferunt Filiis, ſi eos deſerant, dum pec-Kici non
cant. Tunc enim Deus fit Pater, & à via peſſi- vehant
ma revocat, Parentum Fidem muneraturus in za⸗ P
Natis. Tu enim, inquit Hieronymus, es Pater conjüctos.
noſter, qui Creator es ommium. Neſcit nos A- Severitas
braham, & ignorat Iſrazl, quia te offendimus: pProdeſt.
nec cognoſeunt Filios, quos à Deo ſuo intelligunt
non amari. Ergo amantes filiorum hi Parentes
ſumt, à quibus filii Peccantes abdicantur. Et-
enim Deo tradunt emendandos, cùum Domo
pellunt. Agaris id innoteſcit exemplo. Quæ du-
riùs àa Sara accepta, dum cogitur abire ê ta-
bernaculo Abraham; eò reducitur modeſta;
ab Angelo in eremo melior effecta.

Falëti ſumus quaſi in principio, oum non
dominareris noſtri, neque invovaretur
nomen tuum ſuper nos. Verſ. 19.

S. Hieronymus. Et facti ſumus ſicut in prin- Mandi
cipio, dum eſſemus in Woypto, non habentes damnae
Deum, nec Keges. Itaâ-ne duům in Ægypto de- Servire
gebant Hebræi, non eſt eorum Donmänus do- duobus.
minatus? Ità planè. Neque enim Deo ſervit, Elecio
quiſquis in .Ægypto famulatur Pharaoni. Quæ Statuss
enim conventio £Ægyptiorum paleis, & fru-
mento Electorum? Quare, ſi tibi Deum cu-
Pis dominari, excute Mundi compedem, pro-
fuge in Eremum, nec antè ſacrificare audeas,
quam per tres dies ambulaveris ad interiora
Deſerti. Unuiquiſque verô Religioſorum con-
ſideret, num hæc verba Prophetæ ufſurpare
poſſit, dum vitam ſuam quàm ſimillimam in-
tuetur moribus Sæcularium, quibus annume-
rabatur, antequam ſe Dee devoveret.

EX CAP. LXIV.

I S A I X.

Utinam diſrumperes ocl, & deſcen-
deres, d facie tua montes deſtuerent.
Sicut exuſtio ignis tabeſcerent, aquæ
arderent igni. Verfſ. I.

Chriſtus Humilitatis magiſter, ſi venerit, Chriſßt
Montium ſuperba faſtigia deprimet procul du- He ra-
. piio.

4¹8

3a. vagiente in Stabulo luminis, divinitatis, & glo-
riæ Principe? Idque eveniſſe tot Religioſorum
familiæ teſtantür, quarum Filii velut Montes
voxeperu. in ſæculi altitudine ad ſpectaculum Præſepis
diſſiluere, & Cineri ſunt exæquati. Quod &&
Ibid. 3. Iſaias prævidendo addidit paulò poſt: Deſcen-
diſti, & à facie tua Montes deſtuxerunt. Non
ergo quia Chriſtus deſcendit, quafi ejus oc-
Religiofß, cupaturi locum Montes erecti ſunt. Marthæ
Laiei hu muniis conſecrati Cœnobiorum Filii id intelli-
mͤles ſint. gant; quorum elevationis âtque elationis cauſa,
eſſe non debet aliorum & Coœlo deſcenſus, No-
bihum & Regia luminum lapſus, Potentum ad
Ima inclinatio. Rurſus, Montes defluunt; &
Aquæ ardent ad aſpectum Chriſti Domini:
quia nullus jam reſtat obex, nullumque ſupe-
reſt impedimentum in via mandatorum Dei,
poſtquàm vidimus Salvatorem decurrentem
per eam. Undè & Hieronymus, cùm Iſaias
Pid. 2. addat: à facie tua gentes turbarentur, ſignifi-
cantiùs, inquit, in Hebraico dicitur, movebitur:
Ut, quæ priùs immobiles erant, veriant ad
ſalutem.

A ſæculo non audierunt, neque auribus
perceperunt: Oculus non vidit, Deus
abſque te, quæ præ paraſti eæpebtanti-
bus te. Verſ. 4.

Ebrifi In Adventu Domini ufurpari poſſunt, quo
Advetus, Planè tempore oculus non vidit ſine Deo,
Medita- quæ præparavit expectantibus; cùm ſemet præ-
io Exem- Paraverit mox in fœno conſpiciendum. Sequi-

Den tur: Occurriſti lætanti, & facienti juſtitiam:
. in viis tuis recordabuntur tui. Ergo Lætitia Spi-
ritualis & Juſtitia præparatio non Sedis ejus,
sStatus ſed Præſepis. Nimirum, vel Renigioſe vel Vir

mediocris, non clare, & lætitia tibi indicitur, ut alacri
animo feras jugum privatæ Conditionis, ſeu
dominicæ Servitutis. Quòd ſi ſupra privatam
fortunam elevatus es, Juſtitia à te exigitur.
Gleria Porrò quantùm ſapientiæ olet illud: In viis tuis
vera. recordabuntur tui. Falleris proindè quiſquis mar-
moream tibi excitas in ſepulchro memoriam:
in viis tuis recordabuntur tui. Tua te celebra-
bunt facinora, non tuis excitata opibus Mau-
ſolea, vel Arces. Vias, quas triveris, intue-
buntur Poſteri, atque ex iis conſicient, Mag-
nus ne fueris, an Obſcurus? In viis tuis recor-
dabuntur tui. Scito autem vias, per quas inceſ-
ſeris, hic intelligi, non vias, quas fortè ad com-
moditatem commeantium aperueris. Siquidem
nemo Neronem Optimum dicit, quòd Auream
exſtruxerit domum, quödque Veios uſque Pa-
latium penè prolataverit: Verùm Peſſimum ex
Moribus pronuntiat. Planè à Clemente, Li-
no, Cleto, Xyſto erectæ Baſilicæ nullæ extant;
quorum nihilo minùs metoria in benedictio-
ne eſt. Contrà pleréſque ſcimus ornaſſe urbes,
quorum nomina execramur. Itaque quiſquis
de fama ſua ſolicitus eſt, videat, quàm cautè
ambulet, cum omnis pendeat memoria ex viis
AUIS.

Oliva

Humili- bio. Etenim quis mortalium audeat ſuperbire

Et cecidimus quaſi folium univerſi, &
iniquitates noſtræ quaſi ventus abſtu-
lerunt nos. Verſ. 6.

S. Hieronymus, Ventus, inquit, in Scrip- Conplis
turis tripliciter ponitur: aut in Tentationum inpia.
magnitudine; aut in perverſitate Doctrinæ;
aut ſimpliciter Ventus. Vides ruere nos inſtar 4ale, 4.
foliorum decuſſos vel turbine Tentationum, iten.
vel Politicorum flabello, quorum Vento dum wati.
blande inflamur, perimus. Notat autem S. Talenis
Hieronymus Ventum arefacta potiſſimùm folia edio-
diſpergere. Undè non tam Ventus incuſandus /"“, 1-
eſt, quam Ariditas. Etenim ſi virebimus, flatui ec
non cedemus: Aridi, & fine flatu cedemus. de. Z
Undè & benè ſequitur: Perſeve-
rantis ne.
glecta.

Abſcondiſti faciem tuam à nobis, & al-
liſiſti nos in manu iniquitatis noſtræ.

Verſ. 7.

Viden ruinam noſtram totam pendere ex no- Tentatio-

bis- qua de re lege multa in capi um fons.
4 g toto capite. Dei e⸗

Domus ſanctiſicationis noſtræ, & gloriæ Sse
noſtræ, ubi laudaverunt te patres
noſtri, facta eſt in eactionem ignis,
& omnia deſiderabilia noſtra verſa
ſunt in ruinam. Verſ. II. 12.

Quot hinc myſteria ſcaturiunt! Primum, velle a
Domus dicitur, in qua ſanctificamur: quòd or.
ſcilicèt ſanctitas ſecreto maximè gaudeat, &
ſolitudinis uberibus nutriatur. Domus quoque
gloriæ noſtræ dicitur. Ubi diſcimus glorioſio-
res nos fore, ſi intra domeſtica ſepta nos con-
tinuerimus, quàm ſi ad aliena divertamus do-
micilia. Et Gloria & Sanctitas Tibi domi in-
naſcitur: nuſquàm fortè naſcitura felicius. Ve- kecleſßis.
rüùm quia pro hac domo Templum intelligi- kici Cier
tur, Secundò perpende Templum totam eſſe ro inſer-
ghoriam Sacerdotum & Chriftianorum: Om- viant
nia, inquit de eo, deſiderabilia noſtra. Signifi- iae.
cantiùs Septuaginta. Et omnia glorioſa noſtra viſctictie⸗
conciderunt. Ergo, qui ut gloriam addant fami- nem Rex
liæ ſuxæ, oppida, civéſque diſpoliant, ſciant op- iueatur.
probriurn ſibi inurere non gloriam addere. Nam
omnia glorioſa ipſorum Templum eſt: cujus ſi
negligunt ornatum, ut Gentiles exornent, con-
temptui ſe exponunt. Hinc quoque Politica
diſcat, omnem Principum gloriam in Templi;
& Eccleſiæ gloria conſiſtere: nec ſe glorioſos
fore confidant, ſi illam deprimant, imò præ o-
culis habeant Conſtantinu excelſu tu maximè
factũ præ Regibus terræ, cùm ſupra ſe Eccleſia
ſtatuit. Tertium, Etſi lapides Templi frigeant, Ciresſpe-
nioli tamen ab incendio efle ſecurus. Vel Do- dio.
mum ſanctificationis flamma Libidinis corripit: Paxuria.
nulluſque adeò friget lilex, quin latitent in illo
ſcintillæ. Scito tam venerandi Templi excidium
ab incendio proveniſſe. Quare totis artubus con-
tremiſco, cùm flammam ejuſmodi audio, cujus
exuſtionem nec ipſa Domus evadere potuit San-
ctificationis, & Gloriæ. Sacerdotes intelligerent,
vellem, Prophetam ſine commentario, neque
enim hbet ignem hunc tractare, cujus vel ſolo
afflatu ſuper carbones denigrantur in plateis
Nazaræi. Ignem meminerint Libidinem eſſe,
quæ»

Mlls
bun 1
u.
mi ℳ

1

fi e⸗
.
ßbl⸗
Renigen
1

lafſſ⸗
üiniit
ilfiri.
req̃e
nii.

nhn
fna

ſenen.

lurey
nſii

rul

. . Muun

N
lul
lie

rii impii.

Peecsta quæ, ut ſecreta ſit, & depreſſa, ſupra tecta
la ère ne- tamen per rimulas ſui indicem fumum expirat,
t, quem, ſi continere volueris, ipſi parietes præ-
FJamsa - 3. . — 2 .
a. dicabunt ejus afflatu ſubnigri, & obſcurè clari
ad revelationem Ignominiæ. Neque dicas, In-
famiam Te non timere, quòd in ſinu tuo flam-
mam abſconderis, nemini notam. Etenim ir-
rideris à Salomone, qui miratur eorum demen-
tiam, qui repoſitum in ſinu ignem non eruptu-
rum ſperant per veſtimentorum involucra. Li-
bidinem ſi vel in corde preſſeris, non diu ini-
bi latitabit.

EX CAP. LXV.
ISA I K.

Eæxpandi manus meas tota die ad popu-
lum incredulum, qui graditur in via
non bona poſt cogitationes ſuas. Verſ.
2.

Foæ ope-
rum.

Oncionaturus Deus ad peccantem popu-
. lum, ut artem concionandi doceat, non
Pallts labia diducit, ſed dit: ut facilit
d nρoao, labia diducit, ſed manus expandit: ut faciliùs
ui. per opera, quàm per verba a via peſſima im-
pios abducendos intelligamus. Significant ex-
panſæ manus, inquit Hieronymus, parentis
clementiam, ſuos filios in ſinum recipere ge-
ſtientis. Sugillat locus hic Superiores & Con-
feſſarios duros & auſteros erga peccantes, quo-
rum in pectore faſciculus myrrhæ ineſt pro u-
bere. Etſi faſciculus dici non poteſt amaritudo
illa; quæ diſſoluta & fluida tota obruit, &
Confeſſa inundat pœnitentes. Neque ſolùm Pater ex-
rii nimis panſis brachiis occurrit Filio prodigo reverten-
sußeri. ti, ſed & gradienti adhuc in via mala non fla-
Coereétio gellum oſtendit, ſed manus aperit. Nota quo-
mitis. que corrigentis ſuavitatem: Qui graditur, in-
quit, in via non bona. Maluit non bonam di-
cere, quam malam. Nos verò ſtatim peſſimam,
abominabilem, deſperatam pronuntiamus, neſ-
cientes ſpei filum non abrumpendum iis, quos
exire cupimus & ſinuoſo nexu labyrinthi.

Populus, qui ad iracundiam provocat
me ante faciem meam ſomper: qui
immolant in hortis, & ſacrificant ſu-
per lateres. Verſ. 3.

Haud dubiè eos reprehendit Propheta, quo-
rum effrenis licentia nec Templorum ſanctita-
te cohibetur: verùm, qui Aras vertentes in
hortos, inter victimas demetunt Voluptatem,
brevi inter Voluptates victimæ caſuri impieta-
Templora ti & gehennæ. Audiamus S. Hieronym. in hæc
profana- verba erumpentem: Peccantes in conſpectu Do-
†—° mini, cujus oculis cuncta patent, vel in Tem-
Luxuria. Plo ejus idolis hoſtias immolantes. Ac ne quid
Conſilia- vero deeſſet ſacrilegio, immolabant in hortis,
& adolebant thura ſuper lateres: jungentes ido-
lolatriæ luxuriam, & ſacrificiis voluptatem. Hoc
dictum ſit juxta literam, alioquin ſecundùm in-
telligentiam ſpiritualem, omnis Hæreticus in
falſitate dogmatum ſuorum offert immunda ſa-
crificia, nequaquàm firma & manſura perpetuò,
ſed inſtar hortorum ad breve virentia, carnis

Stromatum Lib. XVI. 419

eliciis providens. Hos hortos ex vinea ſua no-
ens fieri Nabuth, Achab impiiſſimo Regi ſan-
guinem fundit. Neque enim congruum erat, ut Propoßis
paterna periret hæreditas: & exciſis vineis, quæ retineda.
afferunt fructum, in loco virtutum, deliciarum
atque vitiorum olera naſcerentur. Non eſt, quod Siree-
addam Hieronymo. IIIud quæro, cur iſti ſuper“
lateres ſacrificent? Nimirum, qui multo ante
lateres in Egypto cum faſtidio fabricabantur,
nunc eos pro Aris venerantur. Adeò blandè
expugnant cor noſtrum ſæculi vanitates: ut, cůùm
initio ſui faſtidium ingenerent, brevi deindé
non amorem duntaxat, ſed & adorationem ex-
torqueant. Quare à terrenis diligenter cave, nam
futurum eſt, ut, quæ primò Labori ſunt, pro
Aris deindè ſint: immolabiſque lateribus, qui-
bus tui addicti ſudores ſacrificabantur. Ex ar-
tifice Sacerdos evades, idololatra operum &
ſuppliciorum tuorum. Amantur & dolores, ex-
clamat admirabundus Auguſtinus: quidni cùm &
Hebræi ſupra lateres, ſui videlicèt ſupplicii ru-
dimentum, offerant holocauſta. Illud plus do- Temhers-
leo, quèòd lutei lateres, qui in Ægypto habe- SSõs
bantur loco Supplicii, in Sion pro Altari ſint.Liut.
O quoties, quæ calçavimus in Sæculo, magni Felices ns
in Religione pretii æſtimantur! Comeſtio antè aamsran-
poœna putabatur nocentis Adami; utinam nunc Ken i,.
præmium non reputetur Innocentiæ, Præeſſe “ Tior-
regnis vilius fecimus, quam lateres. Faxit Deus, na anii
ne ſupra hunc laterem ſudores & ærumnam mirenr.
noſtram ſuperbè humiles non immolemus. Uti- Religioß

nam nobis non conveniat, quod ſequitur: D 1e-
66.

Qui habitant in ſepulchris, & in delu-
bris idolorum dormiunt. Verſ. 4.
. . . Religie
In ſepulchro mente verſaris? eò magis de- ekerre
clina delubra, nam in his dormies, etiamſi ibi Cireuſpe-
habites. Facilius ad conſpectum vanitatum re- i⁹ο perfe-
ligioſior torpeſcit; & habitator ſepulchri oſci- Sin li.
tantiùs in fano ſæcularis felicitatis obdormiſcit. Wtle-

ta: in per-
fectis.

Qui diount, recede à me, non appro- gis eri
pinques mihi, quia immundus es. IMti
Jumus erunt in furore meo, ignis ar-

dens totâ die. Verſ. 5.

Quomodéò iraſci dicatur Deus, diſce ex S. Compati
Hieronymo: Non quò his pateat perturbatio- neſeistes.
nibus, qui eas dono gratiæ ſuæ extinguit in
nobis: ſed quò per noſtra verba, Dei erga nos
intelligamus affectum. Neque enim Ira, quæ
eſt ultionis libido, ità definitur in Deo, ut in
Hominibus: quæ materiam habet in noſtris vi-
tiis, non in Domini voluntate. Vides quoque
peccantium refugos Deo odibiles eſſe: ſiqui-
dem & in Evangelio impius, cui dimiſſa debita
fuere, cùm torqueret conſervum, malè accep-
tus à Deo⸗ coactus eſt reddere uſque ad ulti-
mum quadrantem. Cervi ſimus, Angues ſi ex-
trahimus à caveis, noſtris viſceribus repona-
mus: non autem peccatori exprobremus im-
munditiam ſuam. Medicus ſi es, infirmum non
averſaberis.

01

Hac dicit Dominus: quomodò I. in-
veniatur granum in botro, O& diga-
tur, ne diſſipes ällud, quoniam bene-
diötio eſt: ſic ſaciam propter ſervos

meos, ut non diſperdam totum. Verſ.

420

Religio “ Si in acido botro granum aliquod maturue-
unum ho- rit, benedictio Domini eſt: Ut, inquit Hiero-
noranda. nymus, in tanta acinorum multitudine ſolum
geandali. ſiccitatem evaderet. Ergo ſi ex toto botro ſuba-
ſari faci. rido vel unum granum ſpem maturitatis oſten-
ter. dit, toti parcitur botro. Ideò, ut notat S. Hie-
anen ronymus, inter uvas Sodomæ decem acinos re-
quirebat Abraham, ut à tota vinea incendium
Tyro tole- averteret. Audi Hieronymum. Loth de Sodomis
randus. cum ſiliabus ſuis juſtus eripitur. Enoch inter pec-
cantium plurimam multitudinem ſolus raptus ad
Religioß Deum eſt. Et Noz cum liberis ſuis Diluvium de-
fabilien. lere non potuit. Jed & Abrabam de igne Chal-
di in urbi. Jæorum, Fidei integritate ſervatus eſt. Fuſiùs
zn:. oſtendit, quomodò propter unum granum bo-
trus conſervetur, utque illud creſcat, iſte non
Perſecu- eradicatur. Verùm Hæc dicit Dominus: Nam
tores Ee- homines aliter & ſentiunt & loquuntur; ſi qui-
eleſßtafti- dem cùm in ſano maturôque Religionis botro
2eliei, e- unicum duntaxat granum acerbum conſpexe-
„., rint, non botro tantàùm, ſed & vineæ, & vi-
Eccleſia- mitori, agricolis, ſolique, ſolôque maledicunt.
Kiei coli Eradicaſlent hi & botrum Cypri, cùm inter
ini ejus grana penderet & Judas. Ne tangas illud,
aligeis n5 inquit Hieronymus ad tam ſeveros cenſores,
oprimuas Jed dimitte, ut creſcat. Parcit Deus propter gra-
ſit. num toti botro, parcamus & nos um grano pro-
pter botrum. Non unius vitio infamis Religio,
vel Reſpublica, vel Clerus ſit, ſed tantæ mul-
titudinis ſanctimoniâ turpitudo unius coloôretur.
Præſertim cùm aliquando granum, quod aceſ-
cens videtur, in dulciorem liquorem exprimen-
dum ſit. An non Magdalena aruiſſe vila eſt ali-
quando, ſeptem dæmonis obſeſſa? & nihilo
minus ex tam mucido grano eliquavit Chriſtus,
quod falerno Simonis anteferret. Idem Petro
contigit, idem Davidi, quorum deindéè lacry-
mis Eccleſia fœcundata eſt.

Et erunt campeſtria in caulas gregum,

& vallis Achor in oubile armentorum.
Verſ. 10.

Haec. Saltus autem, inquit Hieronymus, verten-
timi ſiut. . 1 . .
epigin; tur in ovilia: juxta illud, quod in Pſalmo ca-

eſperene nitur: Vox Domini perficientis cervos, & reve-
de perfe labit condenſa. Ut latrones ibi latitare deſiſtant,
ione. & beſtiæ, venenatâque animalia; & loca quon-
Pl. 28. 9. dam inſidiarum & ſanguinis, in Eccleſias Do-
mini tranſeant, & paſcantur ibi greges ab eo,
qui poſuit animam pro ovibus ſuis. Iſta vox Do-
mini perficiens Cervos, & revelans condenſa
Sylvarum, per Joannem clamabat in eremo.
Luc. 3. Jam ſecuris ad radicem arborum poſita eſt... Om-
b d. 5. nis arbor, quæ non facit fruétum bonum, excidetur.
Ila.65,10. Et iterum: Omnis vallis implebitur: de qua &
nunc dicitur: Et vallis Achor in cubile armen-
torum, & in requiem populo meo, qui requiſie-
runt me. De qua & in libro Jns filii Nave le-
Joſu. 7. gimus, quòd ibi interfectus ſit Achan, qui fu-
S ze ga⸗ ratus eſt de Anathemate, & cum omni domo
da: * ua interfectus. Vallis igitur Achor, in qua quon-

iva
7
dam ſupplieium fuit, erit in requiem armentorum.
Ex quibus Hieronymi verbis duo erui poſſunt;
Primum, S. Joannem Vocem fuiſſe illam re-
velantem ſaltus, duùm ſecurim intentaret. Al-
terum, requiem populorum, & armentorum
cubile ibi eſſe, ubi ſcelus & avaritia poœnas ex-
ſolvit. Itaque tranquillitatis ſator ſupplicium eſt.

Et vos, qui dereliquiſtis Dominum, &
obliti eſtis montem ſanétum meum:
qui ponitis Fortung menſam, & li-
batis ſuper eam. Numerabo vos in
gladio, & omnes cæde corruetis.
Verſ. II. 12.

Angd literam de libamine Idolis oblato intel- Apaſtare
ligitur ex Hieronymo. Placet tamen demen- *t Aulici

tiam hominum deplorare. Et undè tam fre-. e He-
. . . re .
quens ad Fortunam mortalium delirantium con- ir Dran

curſus? O cæcutiens ambitio! Nonne intueris Servitus
à Fortuna nihil ſperandum, quàm paſcere de- Mundi,
bebis, & victimis quoque demereri? Non paſ- & Aule
cit fortuna, ſed paſcitur; aſſecliſque ſuis non ecenes
præparat menſam, ſed indicit, ut illorum im- Birsri-
penſis ſaturetur. An non menſam Fortunæ in- Statss.
ſtruunt, qui ut dignitatem aliquam conſequan- :
tur, totum dilapidant patrimonium. Neque ſo-
lùm Menſis contenta eſt, ſed Victimas quoque
poſcit. Quòdque his deterius eſt, poſt tot in-
commoda Divinus nobis imminet gladius ina-
nem ſpei telam ſucciſurus, dum adhuc ordimur.
Gladius autem, inquit S. Hieron. quo interfi-
ciuntur, pro ſupplicio accipitur. Neque enim
omnis populus Iſrazël gladio traditus eſt: ſed pœ-
nis captivitati, & ultimæ ſervituti.

Pro eo quod vocavi, & non reſpondi-
ſtis; locutus ſum, & non audiſtis...
Propter hoc, hæc dicit Dominus Deus:
Eoce ſervi mei comedent, & vos eſu-
rietis.. Eece ſervi mei lætabuntur,
& vos confundemini. Verſ. 12. 13.

14.

Ad eos diriguntur minæ;, qui divinæ Vo- pacationi
ci obluctati ſunt. Qui, ſi fortè dixerint, non reludani,
ſibi convenire has minas, cùm lætentur, epu- & inobe-
lentur, bibant; eſurientibus interim, qui Vo- Aien,
— . . Felicitate
cationi obſequuti ſunt. Meminerint verba Pro- verà, ve-
phetæ in futuro poni. Undè & irridenda non gus La-
ſunt, ſi nunc impleta ſint, complenda in ar- miiis ea-
ticulo mortis, & in futuro ſæculo. Et epulo iebunt.
bibit aliquando, ſed æternùm nunc ſitit. Ti- Saviue
. . negligen-⸗
met quis, ne, ſi Dei vocem audiat, & obe- 12½
diat Superioribus „moriatur, aut morbos in- okedien-
currat. Fallitur, nam Vita in voluntate ejus. tia etian
Undè & Lazarus Bethaniæ in domo Obedien- in Arduit.
tiæ mortuus, citòô ſuſcitatus eſt. Et hic ſervi Pſ. 29.5·
Domini comedent' non eſurient; vivent, non
morientur.

. 4

ithur.
er i
En ic
⸗tk.

IrN
lid
tun
pundius
Srnun
ynr v

M.
letu
“
mien.
e
lunſt
We.
laile
egt.
ema
tutzn.
ii

hur her
ſini
ct.

1n Er

Datplen

lgſien
ſin

lycunß⸗
8*
Dfinn
lu ig
ot
nj.

i

naen

,ni
eſret
Pfen
nr
ig
li
lllnn⸗
K.
1 D
Klle /
Hor r N
iie
.5
le ,
ln

tim

Lætitia ve-
ra ex vero
Mn i cò
templts.

Tiro Re-
lit ioſus
omnina
mandana
aſperntur.
PFervor ve-
rus.
Belieitas
rel gioſa
cui obtin.
at.
T verſio
vera.
Religioſus
Veris.
Kierna
rantàm.
Tepiditas.

Senex per-
fectioni

væcet.

Iſa. 6. 20.

Dies pleni:

Tiro perfe-
Cctus

Xtas al-
leg.

Lapſi opti.
mi ſunt.
Circumſpe
SGio. 2
Diffideniia
ſui.
TLabi poſ
ſunt Obti⸗
mMi.

Moriiftca-
rio conti⸗
nasds,

4

Stromatum,

Quia ecce ego cereo Jeruſalem exul-

tationem, & populum ejus gaudium.
WNon etit ibi amplius infſans dierum,
& ſenex, qui non impleat dies ſuos.

Verſ. 18. 19.

Creatur Hieruſalem, non fit: diſcrimen au-
tem inter facta atque creata illud potifſimum

intercedit, quòd creata non educuntur ex ſub-
jecto, facta verò & ſubjecto extrahuntur. Ita-

que Hieruſalem nihil debet hujus Sæculi conti-
nere, nihil retinere Babylonici. Ex nihilo con-
ſtruitur. Undè, ſi quis in religione Hieruſalem
excitans aliquid terrenorum admiſcet, non fit
ex nihilo. Terrena omnia abjicienda: nova ſint
omnia. Jactantia generis, patrimonii Portio,

amicorum Cupido, ſupellectilis etſi minimæ

Deſiderium, linguæ Procacitas Creationi ob-
ſtant Hieroſolymæ. Quæ Exultatio eſt, ſi cree-
tur ex Nihilo, Luctus verò & Dolor ſi ex Ter-
rena ſubſtantia efformetur. Et ſanè quiſquis
mœſtitiam in Religione ſuſtinet, ſi diligenter
ſuam Hieruſalem exploret, inveniet in ea ali-
quam ſæculi materiam, quæ, cuùm impediret crea-
tionem, impedit & exultationem. Porrò Senex
implebit dies ſuos. Neſcio enim, quomodèò Se-
num dies inaniores efle ſolent. Siquidem maxi-
ma diei pars valetudini, & commodis impen-
ditur, & de præteritis laboribus præſumentes
negligunt dies extremos implere. Ex quo fit, ut
Infans interdum dierum ſit, qui ad Centena-
riam pervenit ætatem. Quod ex ſequenti tex-
tu dolligitur. Quoniam puer centum annorum
morietur. Impleat ergo dies ſuos Senex, & ſciat
eas non ſupputandas horas, quas Infantia, quas
Somnus, quas fervor Juventutis, quas Gulæ il-
lecebra, quas Senectutis imbecilhitas inſumit.
Dies tui dies ſunt firmioris ætatis, hos imple,
his adde, quod ſomnus detraxit, & corporis ac
vitæ ſolicitudo. Beati, qui noctem verterunt

in diem, & cum Antonie vigilantes rurſum poſt

tenebras ſperant lucem. Ubi nos legimus, Quo-

niam puer, Septuaginta legunt: Erit enim infans

centum annorum. Quod iis apphicari poteſt, qui
conſummati in brevi complevere tempora mul-
ta. Abiolvamus cum S. Hieronymo omnia ad
Eccleſiam transferente: Hanc figuram docent
Evangelia: in quibus fertur tunc hæmorrhoi-
ſam ægrotare coepiſſe, quando nata eſt filia Ar-
chiſynagogi, quâ tandem ſanatàâà, ſtatim illam
eſſe mortuam: uno atque eodem ſpatio, no-
vum populum in Juventute perſiſtere, & vete-
rem in Infidelitate mori! Filia Jairi duodecim
annorum erat, quæ mortua eſt, cùm Hæmor-
rhoiſa tetigit fimbriam, & liberata eſt ab ea,
quam ante duodecim annos patiebatur, infirmi-
tate. Vides nullius deſperandam peccatoris ſalu-
tem, nulliuſque integritati fidendum, cùm ex-
piret Puella, & Hæmorrhoiſa curetur, quæ tot
annos numerabat infirmitatis, quot illa vitæ.

Secundum enim dies ligni erunt dies po-

puli mei. Verſ. 22.

Juſtus, inquit Hieronymus, ut palma flore-
bit, quotidiè triumphans de adverſariis, &

inſigne victoriæ præferens. Sin autem juxta

LXX. legimus, Dies ligni vitæ. Lignum Vitæ
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Lib. XNV. 421.

iKelligimus, ad quod ne extenderet manum
Pam dan ut viveret;, ejectus eſt de Para-
diſo. In cujus cuſtodiam Cherubinnid eſt, ſcien-
tiæ multitudo, & ignita framea poſita eſt, ut
ſervarent viam Ligni Vitæ. Nec dubium quin
verbum Dei ſignificet, qui ipſe eſt Vita, atque
Sapientia. Ex quibus verbis colligo, Paradiſum Sientia
Eccleſiæ non à Seraphim cuſtodiri, ſed a Che- nee Hariat
rubim; ut magni facias ſapientiam, & doctri-
nam. Cherubim autem non inermis cuſtodit, ſed
frameâ ignitàâ oparmatus. Siquidem Scientia cu-
ſtodiri debet frameâ, ut Paradiſum cuſtodiat. Crcumſye-
Scienitia cuſtodit, ſed ſcientia ardens, non inflans. Tio.
Maluit autem Deus Cherubim oſtium Paradi- Oe⸗ſo ſur
ſi cuſtodire, quam Vitæ Arborem in Paradiſo: gimnda.
ut ſciamus, viam obſtruendam peccato, pro-
culque abigendum, quod ſi intret, fruſtra ar-
cebitur à ligno Vitæ. Planèe, ſi David cuſtodiſ-
ſet aditum Paradiſi ſui, non exaruiſſet in ejus
corde flos Pudoris: verum, duùm cor cuſtodire
putat, & oculos Bethiabeæ exponit, utriuſque
perdidit honeſtatem.

Et ſerpenti pulvis panis ejus. Verſ.
25

Nimirùm, qui ſupra terram non pede gra- H
ditur, ſed pectore & corde, cinerem tan-.
quam panem manducat. Pulvis panis ejus, rerna-
hoc eſt, Mortis ſymbolo victitat. Serpens Po- amobli-
liticam deſignat: hi Sapientes Mundi pulvere vio“
ſaginantur, terrenis duntaxat ſaginandi.

E X CA P. LXVI.
IS A I £.

Lætamini cum Jeruſalem, & ewulta-
te in ea omnes, qui diligitis eam.
Gaudete cum ea gaudio univerſi,
qui lugetis ſuper eam: ut ſugatis,
repleamini ab ubere conſolatio-
nis ejus . Ecce ego declino ſuper
eam quaſi fuvium pacis, & quaſi
torrentem inundantem gloriam gen-
tium, quam ſugetis. Verſ. 10. 11.

Solum uber Hieruſalem tale eſt, ut replere Can ſolatio-
nos poſſit. Mundi ubera tumeſcunt quidem, nes Hei.
ſed inania ſunt. At in Sion, ubi reſonat plo-
ratus deplorantium ſuper eam, uber manat: R'ligiofe.
fallor: non manat, ſed ſugentes explet. Lac Er.
ſub lingua ejus, de Mundo dicitur: at lac Ec-
cleſiæ in ubere continetur: hinc eſt, quòd ibi

facilè aceſcit, hic diuturnius conſervatur propria

veluti in ſede. Ad quam Eccleſiam Pax datur
ut fluvius, Gloria ſicut torrens. Fluvius enim
perennis eſt, torrens aliquando ſiccatur. Itaà
Eccleſiæ Pax & Charitas fluere ſemper debet;
Gloria ſi deſit, non eſt, quod miremur, cùm
torrens ſit. Fluvio item Pax comparatur, quòd
urbes & ditet, & muniat.

Nn Quis

422 Oliva

7

Quia ecce Dominus in igne ve
& quaſi turbo quadrigæ ejus. Verſ.

15.

geveri Quando, inquit S. Hieronymus, ad Vindi-
s-iumphus Ram vemit, ut debellet adverſarios ſuos, in
/F. . . . . . .
habitu victoris & triumphantis oſtenditur; non
pei atiſe quòd Deus aut currus habeat, aut quadrigas.
Tkord. Pugnaturus itaque triumphantis paludamento
amicitur. Et unde nam? Quia antequàm im-
pios puniat, ſuam vicit Miſericordiam. Rur-
ſus Dei hinc elucet potentia, cujus pugna
triumphus eſt; ideôque non arma induit, ſed
curru Ovantium more vehitur.

nier J Et ponam in eis ſignum, & mittam ex

eis ad gentes in Mare, in Africam, in
Lybiam.. Et adducent omnes fra-
tres veſtros de cunctis gentibus donum
Domino. Verſ. 19. 20. B

Societati & ſacrorum Ordinum Coetibus Inemia
vaticinia conveniunt ad varias Mundi pla- "ecka.
gas filios ſuos deſtinanti: quibus id duntaxat .
curandum eſt, ut populos Deo non vendant, adnsn,.
ſed loco muneris offerant, nullam famæ, ſeu iusrat
gloriæ mercedem exquirendo.

F I N I *ẽ.

EFPILO.

N

AD LECTORE M.

A1N Geneſim, in Eſdram, inque ſelectiora Divinæ Scripturæ
loca non pauca, Commentarios paulò pleniores confeci,
O more geniéque Majorum. Non enim eos è libris ſcriptiſ-
⁄6½que Patrum expromptis deductiſque ſententis, tanquàm

quod ſuis eſſe ſcintillis contentum volui. Quo ſané conſi-
lio, eos, qui iecùs noſtrà ætate ſcripſere, haud damno, quos eruditiſſimos

novi, amplectéôrque. Nec veteres Scripturarum Interpretes minoris facio,

quorum authoritate cùm fundamenta Fidei magnâ ex parte ſtare non igno-

rem, adorare illos debeo, aut penituùs inſamre. Ergo nec noſtratium cen-
ſor Authorum, nec Veterum contemptor, ſeu Novitatis odio, ſeu Anti-

quitatis faſtidio laboravi, hæc cùm ità molirer in Biblia. Quin veteres
tanti facio Patres, ut eorum adductus authoritate abſtinendum mihi eſie Au-
thoritatibus eorum cenſuerim. Nam, cùm veteres ferme omnes Authores,

& Primores quidem omnes penitùs nec ſemel evolverim, inque centum
manuſcripta volumina indefeſſus compilator redegerim, animadverti in ſuis

eos Commentariis ſinceros purôſque Huere, nullà alieni laticis immixtione.

Nec id ab Antiquis duntaxat præſtitum, quibus deerant, quos in ſua ſcripta
transferrent: ſed eodem planè genio à Vetuſtiſſimis Recentiores itidem
ſcripſiſſe deprchendi, quibus Authorum, Librorumque ingens copia ſuppe-
tebat: Demus enim exſcribendi aut defuiſſe materiem, aut fuiſſe pertenuem
Eccleſiaſtici juris apparatum ſecundùm Apoſtolos, primis ſummiſque Scripto-
ribus, cur Tertullianus ſiis paſſim libris non adſcripſit Theophilum, Apol-
lonium, Serapionem, Clementem, Irenæum, Pynitum, & Dionyſium,
qui tot eum annis, operibuſque præceſſerunt? QCur ipſe non uſurpatur Ori-
geni? Cur ſuis Origenem chartis non affudére Minutius, & Athanaſius?
His cur ſua non inſperſere Commentaria, ſcriptâque Baſilius, & Nazianze-
nus? Ipfſis verò cur ſe Chryſoſtomus abſtinet? Curve Ambroſius Philonem
nonnullis in locis ſequi maluit, quàm proferre? At hi ætate non admodum
diſlenſêére; quæ authoritatem Scriptoribus, ut vinis conciliat. Gregorius
certè, Eucherius, & Bernardus à primoribus Interpretibus, non annis, ſed
ſæculis abjunguntur. De ſuo tamen quiſque penu exprompfſit, quod procu-
deret. Cujus antiquioris ſe interpretis teſtimonium Ivo deſcripſit? Quem
affert ex veteribus authorem Damianus? Quo Patrum ſtatumine librorum
ſuorum palmites impedarunt Cellenſis, & Gillibertus? Ennodius de ſuo

agro ſua poma emiſit. In ſuo Chryſologus viridario ſuos legit, non fer-

rugineos, ſed aureos hyacinthos. In nullius ſegetem Hildelbertus ſuam fal-
cem immiſit, & azymos tamen ſuos Regum intulit menſis Anglicanis.
Quis Leonem alieno ſpiritu rugire audiit? Arnobius, Nyſſenus, Anaſtaſius,
Sidonius, & Salvianus ſui tantum ingenii fœtus edidere, ſcripſeruntque ſua,
Ethicæ Comment. Tom. VI. Nn 2 nec

ſuo cœlo in meum opus tranfductis ſideribus, illuſtravi,

II.

Ppilogus ad Lectorem.

nec tamen damnantur. Cui non in eliciis Guerricus eſt? E ſuo ille altart

ignitos calculos ſuſtulit „quibus Galæ Seraph expiat monaſteria. Dorothei
Sn orationes non verſat? Nihil in iis non proprium. A quonam Oroſius,

runéque ſpernuntur? Et tamen ſuâ uterque ſtat mole. QCui non notus Caſ-
ſianus? Plenum interlocutoribus, oraculiique opus, nullius Operis teſtimo-
nio intercidit. Scio ab Auguſtino non edi modò, ſed coacervari Interpre-
tum teſtimonia. Sed iis cùm locupletiſſimé utatur, dum cum Celeſtio,
Pelagiôque conffigit, quos confodi oportebat Veterum ſententiis, & pro-
nuntiatis: üs nunquàm eſt uſus, dum Pſalmos ad Populum, Vatmque ora-
cula vulgaret Eccleſiæ. Si ergo ſanctarum Scripturarum Interpretes pla-

cuêre ſolitari, ſuâque fruge contenti, cur ſi noſtra eſt ſeges non mixta im-

probetur? Sedenim illi Veteres Eccleſiæ Patres ſunt? Veteres profectèò ii,

quibus tamen Antiquiores innumeri cenſebantur. Quxro, cur illis Sua con-
dere licuerit, nobis verò Noſtra ſcribere non liceat? Quèòd ſi illi Antiquio-
rum dicta ſepoſuere ſine piaculo, Nobis, ſi ea omittamus, Cenſura denun-
tiatur? Dices, ut illos plerique ætate præceſſerint, Vetuſtiſſimos eos tamen
eſſe. Eſſe aio Antiquiſſimos, ſed fuiſſe aliquando aſſero Recentiſſimos; &,
cùm ſcriberent, nemo illis erat Poſterior. Mihi non licet, quod illis non
licitum tantum, ſed decorum fuit? An ità alluberet Gregorius ſententis
paſſim Patrum interſectus, uti integer, teréſque allubeſcit? Abruptus alio-
rum floſculis cui non exareſceret Paulinus? Et ſegmentatus prodire ego

jubeor, ut vernem? Fontes illi fuere, inquiunt, nos Canales ſumus, & Tu-

buli. Quo id habes ex oraculo? Quôve ſæculo Scripturarum ſcatebræ exun-
dare deſierunt? Cur fontes manavêre Gregori ævo, non Noſtro? Cur
Bernardi ætate decurrêre fluvi, non Noſtrâà? Relati ii inter Superos ſunt.
Sed Divis non tum erant adſcripti, cum libros perſcripſerunt. Eſto; at
Sanctorum, cum ſcriberent, candidati tantum, exindé fuere ſocii, Aras
feretro conſequuti. Nullas hactenus indepti ſunt Aras Salvianus, & Ivo,
quos tute fontes non negas. Imèò quo è templo non exhumati Tertullia-
nus & Origenes, tanti nominis non fontes, ſed pares pelago fluvi? Ergo
ſi nec A tate, nec Sanctitate circumſcribuntur Authores, quis nobis aggeres
objicit, ne, quæ hauſimus & Scripturis, quæque intra nos ſcaturiêre dicta,
ſenſaque incorrupta, purâque fundamus? Quàm gravatè tulit Gregorius per-
ennes, immenſéſque Scripturarum ſenſus intra Veterum ſcrobes abſtrudi,
quos amplecti nec maris poſſet infinitas! Non ſemel, ſed frequentiſſimè,
graviſſiméque expoſtulat Rupertus ſua tam iniquè ſcripta concerpi, quòd
non identidem in alienas ripas impingant, ſed nativo profluant alveo incon-
taminata! Uterque Nova condi oportere ait Commentaria, nec Pandectas
probavere, ſed Opera. Ergo eos, qui Patrum oraculis volumina farſêre,
proſcribis? Quin eorum ego ſcripta meis ſcriptis antefero. Patres his libet
exſcribere, mihi eos libet imitari. Abſtinuêre Patres Veterum dictis, eorum
ego viciſſim dictis abſtineo; ut quorum non utor ſententiis, eorum pronus
veſtigis geniéque inſiſtam. Is enim religioſiorem ſe Patrum Auditorem pro-
fitetur, probâtque diſcipulum, qui eorum ſcribendo morem inſtitutumque
perſequitur.
Cur ergo veterum Patrum heluo inexplebilis, inquies, per annos fermè
quinquaginta dies noctéſque laborioſus, latebris conſepultus, ac penitus
emaciatus ità te iis ingurgitaſti, ut Bibliothecam, eorum penè voluminibus

compilatis, integram juſtamque compegeris, ſi tu te iis abſtinere ſtatueras!:

tion
cere

ſet

ſi
ſunt
nn
ſor
Co
lum
ſui
No
̃
gve
mn
not
M
nol
liun

gue

on

I

lne

tin

1
El
nn

(

5

Epilogus ad Lectorem.

Eos ideo hauſi, exhausique, tum ut Cqnciones, quas ſubinde Romæ ha-

bui per annos ferme quadraginta non ifrequentes, Sanctorum dictis fulci-

rem; tum ut Patrum genio diligenter obſervato, ità ſcriberem, ne quid
mihi excideret, quod veteris Commentationis ſaporem non referret. Ete-
nim ut nihul his chartis illevi, quod uſquàm in aliorum libris ſcriptiſque re-
pererim: ita nuſquàm Scripturas interpretor, quin interpretationis meæ ra-
tionem modũmque tueri poſtim exemplo, ſcriptiſque Majorum. Ut ediſ-
cerem, non ut mutuarer, manum ego nunquàm oculôſque de voluminibus
Veterum revocavi. Lectione, quàâà ratione ſcriberem, aſſequi cupii.
Ne verô teſtimonia Patrum aut mihi defuiſſe ſcribenti quis ſuſpicetur, aut
ſibi deeſſe querantur ii, qui Commentationes meas è ſuggeſtu exprompturi
ſunt (ſi qui tamen iis unquàm utentur, quo me honore haud equidem dignor)
annexas Indici accommodatas ad ſingula Librorum capita Patrum ſententias
fortè, ſi per ætatem licuerit, adjungam. Iis & declamaturis fiet ſatis, qui
Concionem exſcribere malunt uno libro, quàm evolutis complurium vo-
luminibus ſcribere: & eorum genio blandiemur, quibus nullum arridet opus
ſuà ſtans mole, niſi Veterum ſubjectis furcillis & fulcris innitatur. Aderunt
proindè, non tamen ſuberunt, iſthec meo quoque Operi fulcimenta, ne
jacêre puter, ſi meis cruribus inſtitero, meiſque pedibus inceſſero. Faciam,
quod nobiliores conſueverunt, quibus ex ebeno, ſeu teſtudine bacillum non
Imbecillitas obtulit, ſed Majeſtas. Decurtatum enim præferunt baculum,
non ut eo connitantur, ſed ne ingredi per ſe poſſe putentur. Officeret enim
Majeſtati bené valere, cùm inter phaleras, pompaâſque Prætorum hac
noſtrà ætate etiam Debilitas cooptetur. Eò nâmque luxuries Conſula-
rium proceſſit, ut Imperii appendix Claudicatio reputetur. Mos mihi le-
quendus ætatis eſt: ne meis ingredi pedibus videar, ideéque minoris fiam,
meo Commentario ſua fulcra à Vetérum ſylvà dedolavi.
Voluminis porrô ſtylus, ut non accuratiffimus; nec Tullianus, ità non
omninò inconcinnus, & lutulentus eſt. Impingent aliquando, qui Anti-
quitatis ſanctioris prophanæque exortes ſunt. Nam utriuſque ſaporem no-
menclaturæ paſſim dictio redolebit. Non enim, ut imperitis placerem,
quas coëgeram opes, labore planè inſano, abdicandas mihi eſſe duxi. La-
tinitatis, ſed Eccleſiaſticæ, nolui eſſe Crates, cultioris naufragio ſtyli Le-
ctorum poſt me turbam tracturus. Paucioribus malo integer arridere &
vivax, quàm plurimis cœnofus, & ſtigmaticus. Cùm præſertim his meo-
rum Operum voluminibus extorquere ex Academicorum manibus ſatagam
proluviem, cœnumque librorum, qui Pudorem dejiciunt, dùm Eloquen-
tiam efferunt, Fidem ſopiunt, cum Stylum excitant. Clementis verô,

Tertulliani, Arnobi, Hieronymi, & Ambroſũi aſſectatus ingenium, Poeta-

rum non penitùs horrui nomenclaturam, ut vitia fuis fortiùs telis confode-
rem. Memini enim Ifraelitico Gigantem lapide concidiſſe, ſed tamen gla-
dio obtruncatum Philiſthæo. Ità etiam pugnavit perſæpè Auguſtinus, Suc-
centuriatis in propugnationem divinæ à ſe conditæ Civitatis Gentium fabulis
& hiſtoriis.
Feſtivior autem interdum & ſtylus & materies evaſit, quàm optaveram,
ſtatueràmque. In vitia verò, ut me non plumbea diſtrinxiſſe fateor tela,
ita citra cuſuſque ictum in ea deſævii. Non ſolùm nominibus peperci, ſed
üis me univerſim abſtinui notis, ſymboliſque, quibus cum fagitio prodi
poſſet flagitioſus. Imò, ſi quando certa vitæ inſtituta reprchendi, in quæ
Ethicæ Comment. Tom. VI. J Nn 3 vitia

III.

IV.

VI.

Epilogus ad Lectorem.
vitia frequentiùs deſidunt, probos tamen excrevi, nec acervatim omnes la-
ceſſivi. In quâ ſanè cenſurà mitius Egi, quàm Veteres, qui nullo exceptio-
num lenocinio ipſum hominum genus improbarunt. Quem enim Baſilius
in Exſectorum cenſurâ excepit Semivirum? Quem Hieronymus non depila-
vit Comatulum? In quem Venatorem non adegit mucronem Ambroſius?
Cujus Trapezitæ non evertit menſam Chryſoſtomus? Quas non eliſit Pſal-
trias Auguſtinus? Quem non ſtrangulat Aulicum Salvianus? Nunquàm id
ego genus hominum carpo, quin margaritas ſubeſſe algis affimem. Cùm
ergo & neminem deſignem ſceleroſum, & inquinatioris inſtituto vitæ lau-
dem aliquam commendationémque relinquam, hac me ſcribentem vitii pe-
nè quoque reverentiâ, ſi quis Momum, Satyrúmque inclamaverit, videat,
ne ſe criminis Patronum probet, dum me Hoſtem criminum averſatur,
oditque Medicum criminoſi. Non enim odit Satyrum, ſed Dianam amat,
qui carpi ſcelus non patitur.
Si quando in Viris ſanctiſſimis Veteris præſertim Teſtamenti, aliquid non
dignum laude paulè acriùs reprobavi, non ideò Eos non maximi eſſe fa-
ciéndos, & à me fieri debere cenſeo. Eſſem procul dubio non ſtultus tantùm,
ſed improbus, ſi ſpernerem Virtutum Primores, quòd interdum Homines
fuerint, non Heroës. Plexi à Deo ſunt Aaron, & Moyſes, quòd Deo non
plenè fiderint, aquas é ſilice educturi; num proptereà non Uterque & vi-
xit, & obiit in oſculo Domini? Amavit Iſaacus Eſau, quem Dominus odit;
ideéne à gratioribus Numini Amicis, & Patriarchis eſt expunctus? Abſit:
imò Deus & ſæpius, & paſſim ſeſe Deum dicit Abraham, & Iſaac, & Jacob.
Qui ſanè lſaac indé quoque magnopere laudandus, quòd Dei nutu putave-
rit ſibi oblatum pro Eſau Jacobum: hunc noluit exuere. Quæ ſimilia oc-
current, omnia à me in hunc planè ſenſum ubique ſcripta eſſe volo. Sic,
Tomo ex meis quarto, Stromatum primo, folio centeſimo quinquageſimo
ſecundo, elaboratum à Gedeone ſpoliis hoſtium Ephod, in quo poſteà to-
tus Hebræorum Populus fœde peccavit, raptim carpo. Puto tamen, ut fu-
turum ſcelus illaudati cultůs Dux ſanctiſſimus non prævidit, ità quoque fortè
ne vanitatis quidem argui debet, in ſui memoriam tantæ illà opulentiæ ſtru-

cturà. Non Eum Aulæo dixerim ſanctum: Sanctum tamen Eum & affirmo,

VII.

& veneror, poſt Ephod expoſitum.
Qui me denique librôſve eventus maneat, ut non negligo, ità non ma-
gnopere curo. Scripſi enim Eternitati, hoc eſt Deo, cui mentis, quo
ſcripfi, candor ſatis eſt. Illi & mea probari unicè cupio, & me. Scripſi
ſiquidem optimè, ſi benè ſcripſi Æternitati.

INDEX

1

Dlt

LOCORUMSACRE
SCRIPTUREE,

Quæ in hoc Tertio Stromatum Tomo
paſſim leguntur.

PRIOR NUMERUS PAGINAM INDIGAT, POSTERIOR COLVMNAM.

E X GENES I.

VXCAP. I. Et tenebræ erant ſuper
Ffaciem abylſi, & ſpiritus Domini
ferebatur ſuper aquas. Pag. 137. 1

& 248. 2
Fici lIax. 144. 1
S Fiat Firmamentum in medio Aqua-
rum. 148. 1

Congregentur Aquæ, quaæ ſub Cælo ſunt in locum
unum, & appareat Arida. Et factum eſt ita. 148.2
Et fecit Deus Firmamentum, divisitque Aquas. 149. 1
Faciamus hominem 28 5. 2
Ex CA F. II. Inſpiravit in faciem ejus ſpiraculum

vitæ. 203. 2. S& 204. 1
In quocunque die comederis morte moriéris. 252. 2.
& 299. 1
Ex CAP. III. In ſudore vultüs tui veſelris pane
tuo. 53. 2. & 194. 1
Dbi es? 98. 2

Eritis ſicut Dei ſcientes bonum & malum. 157. 1
Ejecitque Adam, & collocavit ante Paradiſum vo-
luptatis Cherubim & ſlammeum gladium, atque
verſatilem, ad cuſtodiendam viam Ligni vitæ.

169. 1
Nequaquàm moriemini. 2339. 2
Pulvis es, & in pulverem revertéris. 351: 1
Ex CA P. IV. Cum operatus fueris eam;, non dabit
tibi fructus ſuos. 102, 2
Ex CAP. VI. Haæ ſunt generationes Noz: Noz vir
rectus. 88. 1

Et tactus dolore Cordis intrinſecus, Delebo, inquit;

bominem, quem creavi. 278. 2
Ex CAP. XV. Juſpice cælum. 121. 1
Ex CAP. XVII. Ego ſum Primogenitus tuus Eſau.
177. 2
Ex CAP. XVIII. Loquar ad Dominum, cum ſim
cinis. 338. 2

Ex CAP. XXII. In Monte Dominus videbit. 121. I

. & 270. 2. & 27I. I
Ex CAP. XKXVII. Odor Filii mei, ſicui odor Agri

pleni, cui benedixit Dominus. 149: 2
Ex CA P. XXVIII. Vers Dominus erat in locs iſto;
& ego neſciebam: Non eſt hic aliud, niſi domus

Dei, & porta Cœli. 187 1
Ex CAP. XXXVIII. Inſtante partu apparuerunt
Gemini in utero. 180. 2
Me egredietur prior. Ibid.

IUllo verò retrahente manum, egreſſus eſt alter. Ibid.
Ex CAF. KLIX. Lavabit in vino ſtolam ſuzm.
194. 2
Ex Exodo.

Ex CAP. XKV. Deſcenderunt in profundum, quaſi
lapis. 197.
Equum & aſcenſorem dejecit in mare. 25 1. 2

Ex Deuteronomio.

Ex CAF. IV. Nec eſt alia natio tam grandis, qitaæ

babeat Deos appropinquantes ſibi. 163. 2
Ex CAP. XXXII. Fluat, ut ros, eloquium meum.
184. 1
Uva enim eorum uva fellis,; & botri amariſimi.
200. 2
Audite Cœli quæ loquor, audiat Terra verba oris
mei. 223. 1

Ex Libro primo Regum.

Ex CAP. II. Repleti prius, pro panibus ſe locave-
runt. . 196. 1
Ex CAP. VI. Et ædificavit parietes Domus intrin-
ſecuùs tabulatis cedrinis à pavimento Domis uſque
ad ſummitatem parietum. 158. 1
Ex CAP. XV. Pepercit enim populus melioribus ovi-
bus & armentis, ut immolarentur Domino Deo tuo.
. 174. I. & 2
Frojecit te Dominus, ne ſis Rex ſuper Iſrael. I74. 1
Ex CAP. X XI. Et immutavit os ſuum coram eis,
& collabebatur inter manus eorum, & impingebat
in oſtia portæ, defluebäantque ſalivæ ejus in barham.
165. 2
Nn 4 An

Index Locorum

An deſunt nobis furioſi, quòd introduxiſtis iſtum, ut
fureret, me præſente? pag. 165.
Ex CAP. XXVIII. Quia non obediſti voci Domini,
neque feciſti iram furoris ejus in Amalec: ideircò,
quod pateris, fecit tibi Dominus hodie. 174. 1
Ex CAP. XXIX. Revertere ergo, & vade in pace,
& non offendas oculos datraparum Philiſthiim.
165. 1
Non inveni in eo quicquam mali, ex die, qu ne.
fugit ad me uſque in diem banc ſed Satrapis
non places. Ibid. & 335. 1

Ex Libro Secundo Regum.
Ex CAP. VI. Vilior fiam, pluſquàm feactus ſum:

& ero humilis in oculis meis. 171. 1I
Ex CAP. XII. Ego vadam magis ad eum: ille veréè
non revertetur ad me. 240. 2

Peccavi. Dominus quoque tranſtulit peccatum tuum.
270. 2
Ex CAP. XIV. Obſecro, ut videam faciem Regis.
214. 1

Ex Libro Tertio Regum.

Ex CAP. XVIII. Accedens autem Elias ad omnem
populum ait: Uquequd claudicatis in duas partes?
174. 1
Ex CAP. XIX. Ambulavit in fortitudine cibi illius
quadraginta diebus. 195. 1

Ex Libro Quarto Regum.

Ex CAP. V. Vade, lavare ſepties. 27. 1
Ex CAP. XVIII. Ecce confidis ſuper baculum arun-
dineum confractum, ſuper Egyptum: Cui ſi inni-
xus fuerit bomo, intrabit in manum ejus, & per-
Jorabit eam. 291. 2
Ex CAP. XX. Vidi lacrymam tuam, & ecce ſa-
navi Te. 259. 2

Ex Tobia.

Ex CAE. V. Quale gaudium mihi, qui lumen Cæœli
non video! 252. 2

Ex Jobo.

Ex CA P. I. Dominus dedit, Dominus abſtulit, ſicut
Domino placuit ità factum eſt, ſit nomen Domini

benedictum. I07. 1. & 223. 2
Manus tuæ Domine, fecerunt me. 276. 1
Ex CA P. II. Benedic Deo, & morere. 12.2

Ex CAP. III. Pereat dies, in quâ natus ſum, &

nox in quâ dittum eſt, Conceptus eſt homo. Quare
non in vulvà mortuus ſum? Quare excepius geni-
bus? cur lactatus uberibus? 116. 1
Ex CAP. IV. Ubi eſt timor tuus, fortitudo tua? 9. 2
Ex CAP. VII. Parce mihi, Domine, nihil enim ſunt

dies mei. 110.2
Militia eſt vita bominis ſuper terram. 153.2
Ex CAP. X. De utero tranflatus ad tumulum.

190. 2

Ex CAP. XI. Cum te conſumptum putaveris, orib-

ris ut Lacifer. 217. I. & 223. 2
Ex CAP. XIII. Poſuiſti in nervo pedem meum, &
obſervaſti omnes ſemitas meas. 305. 2
Ex CAP. XIV. Homo natus de muliere, brevi vi-
vens tempore, repletur multis miſeriis. 253. 1
Breves dies hominis ſunt, numerus menſium ejus apud
te eſt, conſtituiſti terminos ejus, qui prateriri non
poterunt. 349. 2

Ex CAP. XVII. Et in amaritudinibus moratur ocu-

lus meus. 12. 1
Putredini dixi, Pater meus es, Mater mea & Joror
mea Vermibus. 44. 1
Noctem verterunt in diem. 45. I
Et rursum poſt tenebras ſpero lucem. Ibid.

Solum mihi ſupereſt ſepulchrum.

115.
Ex CAP. XIX. Derelicta ſunt tantummod i

circa dentes meos. 28. 1. & 203. 2
Quis mihi tribuat, ut ſcribantur ſermones? quis mi-
hi det, ut exarentur in libro ſtylo ferreo, & plumbi
laminà, vel celte ſculpantur in ſilice? 148. 1
Manus Domini tetigit me. 276. 1. & 287. 1
Ex CAP. XXI. Recede à nobis, ſcientiam viarum
tuarum nolumus. 32. 2
Ex CAP. XXXVIII. Cù/nινα ponerem nubem veſti⸗-

mentum, & caligine illud quaſi pannis infantiaæ

obvolverem. 137. 1
Accinge ſicut vir lumbos tuos. 296. 1

Ex Libro Pſalmorum.

Ex PSAL. I. Et erit tanquàm lignum, quod planta-
tum eſt ſecuùs decurſus aquarum. 70. 2
Et folium ejus non deſluet, & omnia, quætumque fa-
ciet, proſperabuntur. 134. 1
Ex PSAL. II. Dominus dixit ad me, Filius meus es
Tu, ego bodie genui Te. 135. I
Dabo tibi gentes hæreditatem tuam. 191. 2. & 216.2
Ex Psar. III. Ego dormivi & ſoporatus ſum, &
exurrexi, quia Dominus ſuſcepit me. 126. I. &
12. 1
Ex PSAL. IV. In Pace in id ipſum dormiam re-

quieſcam. 270. 1

Ex PSAL. V. Manés aſtabo tibi, & videbo. 33 5. 2

Ex PSAL. VI. Rigabam per ſingulas noctes letctum

meum. 73. I
Ex PSAL. VII. Ecce parturiit injuſtitiam, concepit
dolorem, & peperit iniquitatem. 273. 2
Exurge in præcepto, quod mandaſti; & Snagoga Po-
pulorum circumdabit te. 329. 1
Ex PsAL. VIII. Elevata eſt Magnificentia tua ſuper
cœlos. 177. 1. & 181. 1. & 249. 2

Quoniam videbo Ceœlos tuos, opera digitorum tuorum:
Lunam, & Itellas, quæ Tu fundaſti. 181. 1
Ex ore infantium & lactentium perfeciſti laudem.

240. 2
Domine, Dominus noſter, quàm admirabile eſt no-
men tuum in universâ terrâ! 249. 2

Ex PsAL. IX. Tibi derelictus eſt pauper. 112. 1
Et ipſe judicabit orbem terræ in æquitate, judicabit
populos in juſtitia. 181. 2
Et factus eſt Dominus refugium pauperi, adjutor in
opportunitatibus, in tribulatione. Et ſperant in to

ui noverunt nomen tuum. Ibid.
Ex PSAL. XI. In circuitu impii ambulant. 122. 2
Eloquia Domini argentum. 343. 1
Corde, & corde loquuti ſunt. 348. 2

Ex PSAL. XII. Quis ſicut Dominus Deus noſter, qui

in altis habitat, & bumilia reſpicit in cælo & in
terrà ? 220. 1I
Quandiu ponam conſilia in animà meâ: dolorem in
corde meo. 109. 1
Ex PsAL. XIII. Jepulebrum patens eſt guttur orr
I. 1
Ex PsAL. XV. Multiplicatæ ſunt infirmitates éo-
rum, poſteà acceleraverunt. 223.1

Propter boc lætatum eſt cor meum, inſuper & caro
mea requieſcet in ſpe.

Ex PsSAL. XVII. Filii alieni mentiti ſunt mihbi, flii
alieni inveterati ſant, & claudicaverunt à ſemitis
174 2

Circum-

ſuis.

226.2

n

6.

4
tugt
1
gtil
G!
eih
Gtumm
l
la

†

eAeH

Ill

un
E
/

Circumaederunt me dolores mortis, dolores inferni
ircumdedernnt me: Præoccupaverunt me laquei
mortis. Pag. 171. 2. & 192. I
Poſuit tenebras latibulum ſaum. 326. 1
Ex PsAL. XVIII. Ni mei non fuerint dominati,
tunc immaculatus ero. 2. 1
In omnem terram exivit ſonus eorum. 106. 2

In corde meo abſeondi eloquia tua, ut non peccem tibi.

145. 1
Deſiderabilia ſuper aurum & lapidem pretioſum mul-

tum, & dulciora ſuper mel & favum. 186. 2
Præceptum Domini lucidum, illuminans oculos. 22 5. 1
& 255. 2
Ex PsAL. XIX. Exaudiat te Dominus in die iribu-
lationis. Frotegat Te nomen Dei Jacob, Mittat tibi
auxilium de ſancto, & de Sion tueatur Te, memor
Iit omnis ſacrificii tu“, & bolocauſtum tuum pin-
gue ſiat. Tribuat Tibi ſecundum Cor tuum, &
omne conſilium tuum confirmet. Lætabimur in ſa-
lietari tto⸗ & in nomine Dei noſtri magnificabi-
mitf. Impleat Dominus omnes petitiones tuas:
WNWune cognovi, quoniam ſalvum fecit Dominus
Chriſtum ſuum.

qua invocaverimus te. 159. 1
Hi in curribus, & hi in equis; nos autem in nomine
Domini invocabimus. 268. 1
Ex PSAL. XXI. Circumdederunt me Vituli multi,
Taui pingues obſederunt me. Aperuerunt ſuper
me os ſuum ⸗ ſicut Leo rapiens & rugiens. 176. 1
Sicut aqua effuſus ſum. Ibid.
Ouoniam circumdederunt me Canes multi: Concilium
malignantium obſedit me. Foderunt manus meas
& pedes meos: dinumeraverunt omnia oſſa mea.
H I[bid.
Ex PsAL. KXII. Dominus regit me, nibil mibi
deerit, in loco paſcux ibi me collocavit: ſuper
aquam r' fectionis educavit me. 229. 2

Et ſi ambulavero in medio umbræ Mortis, non timebo

miäala, quoniam Tu mecum es. Ibid.
Ex PsAL. XXIII. Attollite portas Principes veſtras,
& elevamini portæ æternales, & introibit Rex
Gloriæ. 117. 2. & 144. 1
Innocens manibus & mundo corde. 146. 2
Hic accipiet benedictionem à Domino, & miſericor-
diam à Deo ſalutari ſuo. Ibid.
Ex PsAL. XKXIV. Docebit mites vias ſuas. III. 2
UVniverſæ viæ Domini Miſericordia & Veritas. Ibid.
Won erubeſcam quoniam ſperavi in Te. 122. 1
Ex PsAL. XXV. Miſericordia tua ante oculos meos
eſt. 214. 1
Ex PSAL. XXKVI. JSi exurgat adversum me præ-
lium, in hoc ego ſperabo; unam petii à Domino
banc requiram, ut inbabitem in domo Domini
omnibus diebus vitæ meæg. Ut videam voluptatem
Domini, & viſitem Templum ejus. Quoniam abſ-
condit me in Tabernaculo ſuo. 221. I. & 2. &

270.2

Pater meus, & Mater mea dereliquerunt me; Dominus
autem aſſumpſit me. 222. I.
Ne conſiſtant adversum me caſtra, non timebit cor
reum. 270. 2
Ex PsAL. XXVIII. Vox Domini luper Aquas,
Deus Majeſtatis intonuit. 257. 2
Vox Domini in Magnificentia. 34¾. 2
Ex PSsAL. XXIX. Quæ utilitas in Jſanguine meo,

dum deſcendo in corruptionem. 116. 2
NWon movebor in æternum. 166. 2
Avertifti faciem tuam à me, & factus ſum conturba-
tus. SJYU lbid.
Domine, in voluntate tuâ præſtitiſti decori meo vir-
utem. 107. I

1I58. 2. & 159. I.

Domine ſalvim fac Regem, & exaudi nos in die,

Sacræ Scripturæ.

Ex PsAL. KXX. In te Domine ſperavi, nen con-
fundar in æternum. 268. 2
Ex PsSAL. XKXXI. Verumtamen in diluvio aquarum
multarum ad eum non approximabunt. 175. I
Ex PSAL. XXXII. Ecce oculi Domini ſuper me-
tuentes eum. 109. 2
Et in eis, qui ſperant ſuper miſericordiâ ejus. Ibid.
Ponens in tlomris abyſſos. 18 5. 1
Ex PsAL. X XXIII. Oculi Domini ſuper Juſtos.
162. I
Redimet Dominus animas ſervorum ſuorum. 26 5. 1
Guſtate & videte, quoniam ſuavis eſt Dominus. 32 1. 1I
Ex PsAL. XXXIV. Et oratio mea n ſinu meo con-
vertetur. 3. 1
Effunde frameam, & conclude adversàs eos, qui per-
ſequuntur me. 182. 1
Ex PsSAL. XXXV. Noluit intelligere, ut bene age-
ret. 287. 2
Ex PsAL. XKXXVII. Vim faciebant, qui quærebant
animam meam: & dolos totâ die meditabantur.
Ego autem tanquàm ſurdus non audiebam, & ſicut
mutus non aperiens os ſutm. Et factus ſum ſicut
bomo non audiens: & non habens in ore ſuo redat-
Sutiones. Quoniam in Te Domine ſperavi: Tu
exaudies me Domine Deus meus. 110. 1. & 2
Et dum commoventur pedes mei, ſuper me magna
locuti ſunt. 110. 2
Lumen oculorum meorum, & ipſum non eſt mecum.
191. 1
FPutruerunt & corruptæ ſunt cicatrices meæ à facie in-

Iipientiæ mecæ. 267. 2
Nicut onus grave gravatæ ſunt ſuper me. 341. 1

Ex PsAL. XXXVIII. Slui à bonis, & dolor mens

renovatus eſt. 117. 2
In imagine pertranſit homo. 296. 2
Ex PsAL. XXXIX. Annuntiavi, & locutus ſum:
mjiultiplicati ſunt ſuper numerum. III. J
Ut facerem voluntatem tuam, Deus meus. 137. 2

Ex PSAL. X L. Cor ejus congregavit iniquitatem
ſibi.

J 154. 2
Ingrediebatur ut videret: egrediebatur foràs, & lo-
quebatur in id ipfum. Ibid.

Ex PsAL. XLI. Dum confringuntur oſſa mea: dum
dicunt mihi per ſingulos dies, ubi eſt Deus tuus 5
Quare tiſtis es anima mea. 111. I
Haæc recordatus ſum, & efudi in me animam meum,
quoniam tranſebo in locum tabernaculi aamirabilis
uſque ad domum Dei. III. 2
Quemadmodum deſiderat Cervus ad fontes aquarum,
ità deſiderat anima mea ad te Deus. 13 5. I. & 170.,2
Fuerunt mihi lacrymæ meæ panes. 195 2
Ex PsAL. XLII. Quare me repuliſti, & quare tri-
Ris incedo, dum affigit me inimicus? 110. 1
Quare triſtis es anima mea, & quare conturbas me 5
QWpera in Deo, quoniam adbuc confitebor illi. Ibid.
& III. I. & 2

Confitebor tibi in Cithara Deus. 110. 1
Ex PsAL. XLIII. Exurge, quare obdormis, Domi-
ne? 175. 1

Quoniam humiliata eſt in pulvere anima noſtra, con-

glutinatus eſt in terrà venter noſter. 310. 1
Exurge Domine, ad nos. Ibid.
Ex PSAL. XLIV. Obliviſcere populum tuum, & do-
mum Patris tui. 86. 2

In circuitu ejus tempeſtas validas. III. 1. & 173. 1
Ommis gloria ejus Filiæ Regis ab intus, in fimbriis au-
TeisS. 137. I
Diffula eſt gratia in labiis tuis, proptereà benedixit
te Deus in æternum. 144. I. & 169. 2
Accingere gladio ſiper femur tuum, potentiſſime.
. 182. I. & 241. 1. & 2/0. 1
Deducet Te mirabiliter dextera tua. 1898. 1

.

ℳ

Index Locorum

Fx PsAL. XIL. V. Arcum conteret, & confringet ar-
ma, & ſcuta comburet igni. pag. II3. 2 d
Transferentur Montes in cor Maris. 197. 1
Ex PsAL. XLVI. Elegit nobis haæreditatem ſuam.
216. 2
Ex PsAL. XLVII. Circumdate Son, & complecti-
mini eam, narrate in turribus ejus. 314. 1
Ex PsAL. XLIX. Invoca me in die tribulationis:

eruam te, & honorificabis me. 137.2
Sacrifteium laudis honorificabit me. 140. 1
Ouare tu enarras Juſtitias meas. 283.2

—

Ex PSAL. L. Et peccatum menm vontta me eſt ſemper.
64. I. & 214. I. & 2
Aſperges me hvſſopo, mundabor, lavabis me, & ſuper
nivem dealbabor. 147. 1
Incerta & occulta Sapientiæ tuæ manifeſtaſti mihi.
183. 2
Docebo iniquos vias tuas 3 & impii ad te convertentur.
H 206. 2
Ex PsAL. LI. Ecce homo, qui non poſuit Deum ad-
jutorem ſuum, ſed ſperavit in multitudine divitia-
rum ſuarum, & prævaluit in vanitate ſud. 112. 1
Ego autem ſicut Oliva fruclifera in domo Dei. 132. 2
Ex PSAL. LIII. Averte mala inimicis meis. 3. I.
& 188. 2
Fortes quæſierunt animam meam, & non propoſuerunt
Deum ante conſpectum ſuum. 178. 1
Et ſuper inimicos meos deſpexit oculus meus. 268. 1
Ex PsAL. LIV. Redimet in pace animam ab his, qui
appropinquant mihi. 109. 2. & 178. 1
Jacta ſuper Dominum curam tuam, & ipſe te enu-
triet. 119. I
Contaminaverunt teſtamentum ejus. Diviſi ſunt ab
Irà vultüs ejus : & appropinquavit cor illius.
172.2. & 173: f
Molas Leonum confringet Dominus. 173. 1
Ecce elongavi fagiens, & manſi in ſolitudine. 205. 2
Expectabam eum, qui ſalvum me fecit à puſillanimi-
tate ſpiritis & tempeſtate. Ibid.
Ex PsSAL. LV. Deus vitam meam annuntiavi tibi:
poſuiſti Lacrymas meas in conſpectu tuo. 260. 1
Ex PSAL. LVIII. Converteniur ad veſperam.
T. 2
Et gladius in labiis eorum: quoniam quis audivit
141. 1
Famem patientus ut canes, & circuibunt civitatem.,.

Ecce loquentur in ore ſuo. I41.2. & 193. 2
Ex PsAL. LIX. Quis deducet me in civitatem mu-
nitäm? 189. 1
Vana ſalus hominis. 329. 2

Ex PSAL. LXKI. Divitiæ ſi affuant, nolite cor appo-

néré. . 247. 2
Effundite coram illo corda veſtra omnis congregatio
populi. 254. 2
Ex PsSAL. LXII. Me ſuſcepit dextera tua. 188. 1

Ex PSAL. LXV. Venite, & audite, & narrabo, om-
nes qui timetis Deum, quanta fecit animæ mec.
216. 2
Ex PsSsAL. LXVI. Lætentur & exultent Gemies,
quoniam judicas Populos in Equitate, & Gentes in
Terrà dirigis. 116. 2
Ut cognoſcamus in terràâ viam tuam. 206. I
Confueantur tibi populi, Deus, confiteantur tibi po-
puli omnes, Terra dedit frulctum ſuum. 206. 2
Ex PsAL. LXVII. Verumtamen Deus confringet ca-
pita inimicorum ſuorum: verticem capilli peram-
bulantium in deliclis ſitis. 122.2. & 123. TI
U quid ſuſpicamini Montes coagulatos 247. 2
Mons, in quo beneplacitum eſt Deo habitare in eo.

248. 1I
Etenim Dominus habitabit in ſinem. . lbid.
Ex PSAL. LXVIII. Potaverunt me aceto. 174. I

Operui in Jejunio animam meam.
Videant pauperes, & lætentur:
vivet anima veſtra.
Ex PSAL. LXX. Quantas oſtendiſti mihi tribula-
tiones multas & malas! & converſus viviſicaſti
me, & de abyſſis terræ iterùm reduxiſti me. 251. 2
& 253. 1
Ex PSAL. LXXI. Deus judieium tuum Eegi da.
94. I. & 353. I
Ex PsSAL. LXXII. Prodiit, quaſi ex adipe, iniqui-
tas eorum. 41I. 2. & 195.2
Et dies pleni invenientur in eis. 91. 1
Penè effuſi ſunt greſſus mei, quia zelavi ſuper ini-
quos, pacem peccatorum videns. 226. 2
Velut ſomnium ſurgentium, Domine. 296. 2
Ex PSAL. LXXIV. Calix vini meri plenus mixto.
* 131. 2
Ex PSAL. LXXV. Wotus in Judæd Deus, in Iſrael
magnum nomen ejus. 163.2
De Cæzlo auditum feciſti judicium; Terra tremuit &
quievit. 24”8. 2
Fakctus eſt in Pace locus ejus. 270. 2
Dormierunt ſomnum ſuum, & mnihil invenerunt in
manibus ſuis omnes viri divitiarum. 296. 2
Ex PsAL. LXNXVI. Deum exquiſivi manibus meis,
nocte contra eum, & non ſum deceptus. 144. 2
Haæc mutatio dexteræ Excelſi. 188. 1
Et dixi, nung cœpi. 228. 1
Viderunt Te Aquæ Deus, viderunt Te Aquæ, & ti-
muerunt. 248. 2
In Mari via tua, & ſemitæ tuæ in Aquis multis: G

202. 1
quærite Deum, &

veſtigia tua non cognoſcentur. 249. 1
Ex PsSAL. LXXVII. Et deduxit ess in nube diei.
158. 2

Cum occideret eos quærebant eum. 180. 1
Adbuc eſcæ eorum erant in ore ipſorum, & ira Dei
aſcendit ſuper eos. 195. 1
Ex PSAL. LXXVIII. Effuderunt ſanguinem eorum

tanquàm Aquam in circuitt Jeruſalem, & non erat,

qui ſepeliret. 259. I
Facti ſumus opprobrium vicinis noſtris. Ibid.
Introzat in conſpectu tuo gemitus compeditorum.
259.2

Uſquequs, Domine, iraſceris in ſinem, accendetur
velut lenis Zelus tuus. 260. 2
Ex PSAL. LXXNXIX. Potum dabis nobis in lacrymis
in menſurà. 201. I. & 25 I. I. & 260. 1
Ex PSAL. LXXX. Linguam quam non noverat dit-
divit: Divertit ab oneribus dorſum ejus : Manus
ejus in cophino ſervierunt. 152. 1
Audi populus meus, & conteſtabor te: Vraxl ſi au-
dieris me, Non erit in Te Deus recens, nequeado-
rabis Deum alienum. 132. 1I. & 2
Buecinate, quia Præceptum in Iſrazl eſt. 224. 2
Ex PSAL. LXXXI. Vos autem ſicut homines
moriemini: & ſicut unus de Principibus cadetis.
305. 1
Ex PsAL. LXXXIII. Elegi abjelctus eſe in domo
Dei mei: magis quàm pabitare in Tabernaculis
peccatorum. 132. 1
Melior eſt dies una in atriis tuis ſuper millia. Ibid.
Turtur invenit ſibi nidum, ubi ponat pullos Iuos.
189. 2
Ex PSAL. LXXXIV. Dominus dabit beni-
gnitatem, & Terra noſtra dabit fructum ſuum.

192. 2
Ex PsAL. LXXXV. Fac mecum ſignum in bonum.
170. 2
Ex PSAL. LXXXVI. Ecce alienigenæ, Tyrus, &
populus Ethiopum, hi fuerunt illic. 167. 1
Numquid Rion dicet; Homo, & homo natus eſt in
ed. 1bid.
Glorioſa

246. 1

Sacræ Scripturæ.

Glorioſa ditta ſunt de Te Civitas Dei. 1. 1. & 212. 1I
Ex PSsAL. LXXXVII. Elongaſti à me amicum &

Proximum, & notos meos à miſerid. 124. 2
In me tranſierunt Iræ tucæ. 252. 1. & 2
Cireumdederunt me ſicut Aqua totd die. 252. 2

Ex PsSAL. LXXXVIII. Quoniam quis in nubibus
uahbitur Domino? 176. I
Quoniaim quis ſimilis erit Deo in filiis Dei? 1755. 2
Uquequs Domine, avertis in finem! exardeſeet ſicut
Vonis Ira tua. 252. 2.
Ex PSAL. XC. Longitudine dierum replebo. 90. 2
. 152. 1
Cum ipſo ſum in tribulatione. 110. 2. & 152. 1
S & 158. 2. & 170. I. & 248. 2
Non avcedet ad Te malum, & Flagellum non appro-
pinquabit Tabernaculo tuo. 122. 2
Cadent à latere tuo mille, & Decem millia à dextris
tuis, ad Te autem non appropinquabit. 157. 1
JNuper Aſpidem & Baſiliſetm ambulabis: conculca-
bis Leonem & Draconem. 230. 2
Ex PSAL. XCIII. Necundium multitudnem d lorum
meorum in corde meo conſolationes tucæ lätiftekve
runt animam meam. 13 I. 2
Numquid adharet tibi ſedes iniquitatis, dui fingis
laborem in præcepto? 212. 1. & 2. &
248 1.
OQui fingit oculum non conſiderat. 354. 2
Ex PsSsAL. XCIV. Quadraginta annis offenſus fui
generationi illi, & dixi, emper hi errant Corde...
Lüibus juravi in rä mea, ſi introibunt in requiem
meutm. 12 I1. 2
Ex PSAL. KCVI. lonis ante ipfum præcedet, Et in-
fammabit in circuitu inimicos ejus. 153. 2
Nabes & ealigo in circuitu ejus. 163. 1I. & 217. 1
Ex PSAL. XCVII. Cantate Domino canticum no-
vum: quia mirabilia ſecit. 186. 1
Salvavit ſibi dextera ejus, & brachium ſanbctum ejus.
4 Ibid.
Ex PSAL. CI. Quia ædificavit Dominus Sion, & vi-
dTNebitur in Maſjeſtate ſud. 1129.2
Cinerem tanquàm Panem manducabam. 195. 2
Ex PsAL. CII. OQuantüům diſtat Ortus ab Occi-
dente, longe fecit à nobis iniquitates noſtras.
130.2
Qui redimit de interitu vitam tuam, Qui coro-
nat te in Miſericordiâ & Miſerationibus. 142. 2
143. 1
Qui replet in bonis deſicerium tuum. 143. I
Dominus in cœlo paravit ſedem ſuam & regnum
ipſius omnibus dominabitur. 185. 2. & 186. 1
Ex PsAL. CIII. Confeſſionem & decorem induiſti,

amitctus lumie, ſicut veſtimento. 118.2
Abyſſus, ſicut veſtimentum, amictus ejus. 137. 1
Vinum lætificat cor bominis. 201. 1
Wl cognovit ovcaſum ſuum. 311. 1

Ex PSAL. CV. Et fecerunt vitulum in Horeb: &
adoraverunt ſeulptile. 159. 2
Immolaverunt ilios ſuos & filias ſuas Damoniis.
. 180. 1
Ex PSAL. CVI. Erraverunt in Wolitudine. 206. 2
Et ſacrificent ſacrificium laudis: & anuntient opera
ejus in exultatione. 250. I
Ex PsAL. CVIII. Dilexit maledictionem, & veniet
ei:⸗ & nolnit benediktionem, & elongabitur ab eo.
1373. 1
Et induit maledictionem ſicut veſtimentum, & intra-
vit ſicut aqua in interiora ejus, & ſicut oleum in
oſſibus ejus. Ibid.
Fiat ei ſicut veſtimentum, quo operitur, & ſicut zo-
na, quu ſemper præcingitur. Hoc opus eorum, qui
goeitrahbunt mibi apud Dominum. Ibid.
Ex PSAL. CIX. De Torrente in viâ bibet. 123. 1

Ouia illie ſederunt ſedes.

Ex PSAL. CX. Opera manuum ejus veritas & judi-
.Zcinm. 6. 1
Ex PsAL. CXI. Diſperſit, dedit pauperibus. Ju-
Nitia ejus manet in ſæculum ſcoæculi. 71. 2
Non commovebitur, donec deſpiciat inimicos ſuos.
121. 2
Peccator videbit, & iraſcetur, dentibus ſuis fremet,
& taheſcet. 248. 1
Ex PsAL. CXII. Qui habitare facit ſterilem in domo
Matrem filiorum lætuntem. 189. 2
Duſcitans à terrùà inopem, & de ſtercore erioens pau-
Perem, ut collocet eum cum Principibus. 222. 2
EX PsATL. CXIII. Non nobis, Domine, non nobis,
Jed nomini tuo da gloriam. 225. I
Ne quando dicant gentes, Abi eſt Deus eorum ?
8 225. 2
Non mortui laudabunt te, Domine, neque omnes,
ui deſcendunt in Inſernum: ſed nos, qui vivi-
mus, benedicimus Domino ex hoc, nunc, & ulque
in ſæculum. 226. 2
Similes illis fant qui faciunt ea. 291I. 1
Ex PSAL. CXIV. Tribulationem, & dolorem inve-
ni, & nomen Domini invocavi. 154. 1
Placebo Domino in regione Vivorum. 164. 1
Ex PSAL. CXV. Pretioſa in conſpettu Domini Mors
Sanbtorum ejus. 164. 2
Ex PSAL. CXVIII. Lætabor ſuper eloquia tua, cut
qui invenit ſpolia multa. 31. 2
Averte oculos meos, ne videant vanitatem. 71. 1
150. 2. & 153.2. & 291.2
In æternum, Domine, verbum tuum permanet in
c&lo. 99. 1
Me expectaverunt peccatores ut perderent me: Te-

Zimonia tua intellexi. III. 2
Funes peccatorum ciré umplexi ſunt me: & legem
tuam non ſum oblitus. 112. 2

Amputa opprobriun meum, quod ſuſpicatus ſum :
guia judicia tua jucunda. 117. 2. & 22 5.1
Tribulatio & anguſtia invenerunt me. mandata tua

meditatio mea. 154. 1
Memor fui notte nominis tui, Domine. 164. 1I

Tribulatio & anguſtia invenerunt me mandata

tua meditatio mea eſt. 178. 1
In corde meo abſcondi eloquia tua. 183. 2
Ignitum eloquium tunm vehementer. 184. 1
Super inimicos meos prudentem me feciſti. 188. 2
Concupivi deſiderare juſtificationes tuas. 189. 2
Beati qui ſorutantur teſtimonia ejus. 208. I

Greſus meos dirige lecundum Eloquium tuum, ut non

dominetur mei omnis injuſtitia. 211. 2
Anima mea in manibus meis ſemper. 218. I
Lucerna pedibus meis verbum tuum. 220. I. &
343. 1

Miſericordiæ tuæ multæ, Domine, ſecundum judicium
tuum vivifica me. 23 I: TI
Fiat cor meum immaculatum in juſtificationibus.
232. I
Super omnes docentes me intellexi : quié teſtimonia
tua meditatio mea eſt. 240. 2. & 241. I

Lætabor ego ſuper eloquia tua. 25 5. 2
Exitus Aquarum deduxerunt oculi mei. 260. 2
Cucurri, cum dilataſti cor meum. 288.2
In corde meo abſceondi eloquia tua. 298.1

Adhæſit pavimento anima mea: vivifica me ſecun-
dum verbum tuum. 310. 1
Viam mandatorum tuorum cucurri. 342. 2
Ex PSAL. CXIX. Ad Dominum cum tribularer
clamavi. 15. I. & 317. T
Ex PsAL. CX. XI. Nantes erant pedes noſtri in atriis
Jeruſalem. 7. 2
39. 1
Fiat pPax in virtute tul, & abundantia in turz bus
titis.

tuis. pag. 74. I. & 132. 2. & 152. 1
Lætatus ſum in his, quaæ ditcta ſunt mihi: In domum
Domini ibimas. 187. I

Ex PSAL. CXXII. Sicut unguentum in capite, quod
deſcendit in oram veſtimenti ejus, ſicut Ros Her-
mon. 264. 1
Ex PsAL. CNXXIII. Niſi quia Dominus erat in nobis:
cum exurgerent homines in nos, forte vivos de-
glutiſſent os. 154. 1
Laqueus contritus eſt, & nos liberati ſumus. 155. I
Ex PSAL. CXXIV. Montes in circuitu ejus, & Do-
minus in circuitu populi ſ. 12711. 2
Qui confi’dunt in Domino ſicut Mons Non Non
commovebitur in æternum, qui habitat in Jeriſa-
lem. 6 122. 1
Ex PSAL. CXXV. In convertendo Dominus captivi-
tatem Rion, fatcti ſumus ſicut conſolati. 62. 1
Tunc dicent inter gentes, Magnificavit Dominus fa-
cere nobiſcum, facti ſumus lætantes. Ilbid.
Repletum eſt gaudio os noſtrum.
Ex PsAL. CXXIX. N iniquitates obſervaveris,
Domine, Domine quis ſuſtinebit? 116. 2
De profundis clamavi ad Te, Domine, Domine
exaudi vocem meam ftant aures tuæ intendentes

in vocem deprecationis meæ. 119. 2
Ex PsAL. CXXX. Domine non eſt exaltatum cor
meum: neque elati ſunt oculi mei. 220. 2
Ex PSAL. CXXXI. N dedero ſomnum oculis meis,
& palpebris meis dormitationem. 296. 2
Memento, Domine, David, & omnis manſuetudinis
ejus. 298. 1

Ex PSAL. CXXXVI. Ni non meminero tui in prin-
cipio lætitiz meæ, oblivioni detur dextera mea.

212. 1
Ex PsAL. CXXXVIII. Stcut tenebræ ejus, ità &
lumen ejus. 45. 1
Tenebræ non obſeurabuntur à te. 158. 1
OQuia non eſt ſermo in linguũ meäk. 179. 1

Ecce Domine, Tu cognoviſti omnia noviſſima & an-
tiqua: Tu formaſti me, & poſuiſti ſuper me ma-
num tuam. Mirabilis fabta eſt ſcientia tua ex
me, confortata eſt, & non potero ad eam. Ibid.
Qus ibo à ſpiritu tuo, & quò à facie tuâ fugiam
Ni aſcendero in Cælum, tu illie es: ſi deſcendero
in Infernum, ades ſi ſumpſero pennas meas dilu-
culò & babitavero in extremis maris: Etenim il-
luc manus tua deducet me, & tenebit me dextera
tua. 179. 2. & 227. I. & 23 1. I. & 2
Et dixi, Forſitan tenebræ conculcabunt me Et nox
illuminatio mea in deliciis meis. 179. 2
Di ſumpſero pennas meas dilueuls, & babitavero
in extremis maris. Etenim illuc manus tua dedu-
cet me, & tenebit me dextera tua. 227. 1. &
23 1. I. & 2
Mihi autem nimis honorati ſunt amici tui Deus, ni-
mis confortatus eſt Principatus eovum. 258. 2
Dinumerabo eos, & ſuper arenam multiplicabuntur.

Ibid.
Nox illuminatio mea. 288. 1
Exurrexi, & adhuc ſum tecum. 312. 1I
Ex PSAL. CXXXIX. Juxta iter ſcandalum poſue-
runt mihi. 174. 1
Tenitum eloquium tuum vehementer. 260. 2
Ex PsAL. CXL. Oleum autem bpeccatoris non im-
pinguet caput meum. 64. 1
Pone Domine, cuſtodiam ori meo, & oſtium circum-
ſtantiæ labiis meis. 128.2
Dingulariter ſüum ego, donec tranſeam. 166. 2

Ex PSAL. CXLIII. Erue me de manu Filiorum alie-
noorum, quorum os locutum eſt vanitatem: & dex-
tera erum, dextera iniquitatis. 235. 2

Beatum dixerunt populum, cui hac ſunt: beatns po-

IAXI. I.

Index Locorum

pulus, cujus Dominus Deus ejug. Ibid. & 236. 1
Qui docet manum meam ad præliun, & digitos
meos ad bellum. 332. 2
Ex PsAL. CXLVII. Velociter ourrit ſermo ejus.

184. 1

PLauda Jeruſalem Dominum, lauda Deum tunm,
Nion. 257. 1
Qui dat nivem ſicut lanam, nebulam ſicut cinerem
WPargit. Mittit oyſtallum ſuam ſicut buccellas.
233. I. G& 257. 1
Ex PSAL. CXLVIII. Præceptum poſuit, & non præ-
teribit. 145. 2
lpſe dixit, & facta ſunt. 212.2. & 213. I
Laudent nomen Domini, guia exaltatum eſt nomen
ejus ſolius. T Ilpid.

Ex Libro Prowerbiorum.

Ex CAP. XIV. Extrema gaudii luctus occupat.
. 282. 1

Ex CAP. NV. Reſponſio mollis frangit iram. 59. 2

Ex CAP. XXI. Cor KRegis in manu Domini. 278. 1

KX/54. I
Ex CAP. XXVII. Qui benedicit amico mané gran-
di voce, à maledicente nihil differt. 280. 2
Ex CAP. KXVIII. Beatus homo, qui ſemper eſt
pavidus. 25.2
Ex CAF. XXXI. Conſideravit agrum, & emit
eum. 81.2

Ex Eccleſiaſte.

Ex CAF. IV. Væ ſoli, quia cum ceciderit non babet

ſublevantem ſe. . 215. 2
Ex CAP. VII. Melius eſt ire ad domum luctüs,
quàm ad domum convivii. 33. 1

Noli nimium eſſe juſtus.
Ex Cantico Canticorum.

Ex CAP. I. Filii Matris meæ pugnaverunt contra

me. 2. I. & 14. I1. Ge 70. 2
Equitatui meo in curribus Pharaonis aſſimilavi te
amica mea. 82. 1

Poſuerunt me cuſtodem in vineis, vineam meam non
cuſtodivi. 87. 2. & 269. 1. & 303. 2
Oleum effuſim nomen tuum. I16.2. & 202. I. & 208. 1
Nigra ſum, ſed formoſa. 122. I. & 153. 2. &

154. 1
Murænulas aureas faciemus tibi. 153. 2
Ideo dilexit me Rex, & introduxit me in cubiculum
Jſuum. 153. 2. & 154. I

Faſeiculus Myrrhæ Dilettus meus mihi. 170. 1
Oſculetur me oſeulo oris ſiti. 159. I. & 102. I
Lectulus noſter floridus: tigna domorum noſtrarum
cedrina, laquearia noſtra epprelſina. 181. 2. &
182. 1
Ex CAP. II. Nicut Lilium inter ſpinas, c Amica
mea inter filias. 13: 2. & 13 5. 2. & I 54. I
165. 2. & 204. 2. & 211I. I. & 214. 2
Laæva ejus ſub capite meo. Et dextera illius ample-
xabitur me. 138.2
In foraminibus petræ, in cavernà macerizx. 150. 1
Surge, amica mea, ſpecioſa men, & veni. Columba
mea in foraminibus petræ, in cavernd maceriæ,
oſtende mihi faciem tuam. 162. 1

Vox turturis audita eſt. 163.2
Sonet vox tua in auribus meis. 155. 2. & 163.2
215. 1
Capite nobis vulpes parvulas, quæ demoliuntur R-
neas. 173. 1
Ecce iſte venit ſaliens in montibus, tranſiliens col-
les. 246. 1

Ex

Ex

N

e

Lon
1
in
i

p
6

7
11
ſd
IMA,

1

Sacræ Scripturæ.

Ex CAr. III. In lectulo meo per noctes quaſivi
quem diligit anima mea, quæſivi illum, & non
inveni. pag. 12 5. 2. & I144. 2. & 163. 2. & 175:2
& 214. 2. & 328.2
Num, quem diligit anima mea, vidiſtis? 163. 2
Columnas ejus fecit argenteas reclinatorium aureum,
aſcenſum purpureum: medid charitate conſiravit
propter Filias Jeruſalem. 171. I. & k 181. 2
Egr dimini & videte, Filiæ Gion, Regem alomonem
in diæzdemate, quo ooronavit illum Mater ſaa ,ͤ in
die deſponſationis illius, & in die lætitiæ cordis

gius. . 171. 1
Ex CAP. IV. Mel & lac ſub lingudâ tud. 24. 1. &
240. 2

Oculi tui Columbarum abſque eo, quod inirinſæcus latet.
136. I. & 139. 2. & 260. 1
Favus diſtillans labia tin, Sponſa: mel & lac ſub
linguâ tud. 136. 1. & 169. 2
Odor veſtimentorum tuorum, ſicut odor thuris. Hor-
tus concluſus, Jons ſignatus. 136. I. & 2

144. 1
Surge, Aquilo, & veni Auſter, & fluent routs
gο. 1654. I. & 282. I
Emiſſiones tuæ Paradiſus Malorum Punicorum.
. . 251. 2
Quàm pulehra es, amica mea, quàm Peleliz
260. 1I

Ex CAP. V. Manus meaz ſtillaverunt Myrrham.
124. I. & 126. I. & 2. & 175. I
Caput meum plenum eſt rore, & cincinni mei guttis

nobtium. B 126. 1
Exſpoliavi me tunicâ med. lLbid.
Lavi pedes meos, quomodò inquinabo illos * 126.
I. & 2
Et digiti mei Elen Mrrhà probatiſimd. 126. 2
Anima mea liquefacta eſt, ut Dilectus locutus g.
156. 1

Guttur illius ſuaviſſimum: Et totus deſiderabilis, talis
eſt Dileltus meus, & ipſe eſt Amicus meus. Ibid.
Peſſulum oſtii mei aperui Dilecto meo: at ille declina-
verat, atque tranſierat. 126. I. & 175. I
Ego dormio, & Cor meum vigilat. 126. 1. &
215. I. & 269. 2. & 296. 2
Caput ejus Aurum optimum. 157. 2
Surrexi, ut aperirem Dileto meo: Manus meæ ſtil-
laverunt Myrrham. 166.2. & 175. 1
Nuntiate Dilecto meo, quia amore langueo. 211. 2
227. 2
Ex CAP. VI. Ego Dileéto meo, & Dileltus meus
mihi. 165. 2
Quaſi Aurora conlurgens, pulchra ut Luna, Electa
ut Sol, terribilie ut caſtrorum Acies. 67. 1I
Ex CAP. VII. Veni, veni, Dilette mi. 68.2
Guttur tuum, ſicut Vinum optimum. 156. 1
Venter tuns acervue tritici vallatus Liliis. 217. I
Ex CA P. VIII. Ego murus, & ubera mea ſicut tur-
Tirs. 2. I. & 173. 2
OQuæ eſt iſta, quæ aſcendit de deſerto deliciis af-

Ruens, inni xa ſuper Dilectum ſuum? 138.2

Soror noſtra parva, & ubera non habet. Quid fa-
ciemus Jorori noſtræ ?* di murus eſt, æzdificemus

Japer eum propugnacula argentea. 173. 2
Lampades ejus lampades ignis atque fammarum.
S 186.2

Quæ eſt iſta, quæ aſeendit de deſerto innixa ſuper
Dilectum ſuum!é 342. 2

Ex Libro Sapientiæ.

Ex CAP. I. Os, quod mentitur, occidit animam
ſuam. Z 133. I
Ex CAp. II. Coronemus nos roſts. 88. 1. & 351. 2
Eithicæ Comment. Tom. VI.

Ex CEßP. III. Fulgebunt Juſti. 229. 2
Tanquàm ſeintillæ in arundineto diſcurrent. Ibid.
Ex CAbP. IV. Explevit tempora multa conſummatus
in brevi. 234. 2
Ex CA P. V. Tranſierunt tanquàm umbra. 91. 1
dol intelligentiæ non ortus eſt nobis. 287. 2
Ambulavimus vias dificiles, laſſati ſumus in viä ini-
quitatis. 325. 1. & 351.2

Ex Eccleſiaſtico.

Ex CAP. III. Idcircò unus interitus eſt bominis &
jumentorum, & æqua utriuſque conditio: Rcut mo-

ritur homo, ſic & illa moriuntur. 166.2
Ex CAP. V. Ubi multæ divitiæ, multi & qui co-
medunt eas. 32. I

Ex CA P. X. Initium omnis peccati Superbia. 2 "1.2
Ex CAP. XKI. Ante mortem ne laudes bominem

quémquam. 181. 1
Ex CA P. XIII. Qui tetigerit picem, inquinabitur
ab eâ. 232. 1

Ex CAFP. XXI. A facie colubri fuge peccata. 153.2
Ex CAP. XXII. De ſtercore boum lapidatus eſt
piger. 197. 2
Ex CAP. XXIV. Tunc praæcepit & dixit mihi Crea-
tor omnium, & qui oreavit me, requieit in Ta-
bernaculo meor Et dixit mihi, in Jacob inhabita,
& in Iraël hæreditare, & in eleétis meis mitte ra-
dices. 135. 2
Et ſie in Gion firmata ſum, & in civitate ſanktift-
catâ imiliter requievi, & in Jeruſalem poteſtas
mea, & radicavi in populo ,sTla, Ibid.
Ego quaſi Vitis fructificavi ſuavitatem odoris. 280. 1
Ex CAP. KXVIII. Jepi aures tuas ſpinis. 47. 2
Ex CAP. XKLII. Melior eſt iniquitas viri, quàm
mulier benefaciens. 194.2

Ex Iſaia.
Ex CAP. I. Cognovit bos poſjeſorem ſuum, & aſinus

præſepe Domini- IWrasl autem me non cognovit,
& populus meus non intellexit. v. 2
Vulnus, & livor, & plaga tumens non eſt circumli-
gataznec curata medicamine, neque fota oleo. 109. 2
Filios enutrivi, & exaltavi, ipſi autem ſpreverunt

Mé. . 174. 2
Dereliquerunt Dominum, blaſphemaverunt danctum
IUrraël, abalienati ſunt retrorsum. 273. 2

Cauſa viduæ non ingreditur ad illos.

275. 2
Et excoquam ad purum ſcoriam tuam.

Ibid. &
. 276. I
Et veſtituam Judices tuos, ut fuerunt prins, & Con-

Eiliarios, ſicut antiquitus. 276. I
Et convertam manum meam ad Te. Ibid.
Et conteret ſceleſtor, & peccatores ſimul, &, qui
dereliquerunt Dominum, conſumentur. Ibid.

Ex CAP. II. Et elevabitur ſuper tolles, & fluent
ad eum omnes gentes. 276. 2
Et ibunt populi multi; & dicent s venite . & aſcen-
damus ad montem Domini, & ad domum Dei
Jacob, & docebit nos vias Juas, & ambulabi-
mus in ſemitis ejus. Ibid. & 27777. 1
Et repleta eſt terra ejus imHolis. 27. 1
Et non eſt ſinis Theſaurorum ejus. 277. 2
Et ſimulacra auri ſui, quæ fecerat ſibi, ut adoraret
talpas, & veſpertiliones: 278. 2
Ex Ck’P. III. In domo med non eſt Panis. 279. 2
Ruina autem hac ſub manu tua. Ibid.
Mulieres dominatæ ſunt ejus. 290. 2
Decalvabit Dominus verticem Filiarum Sion, & Do-
minus crinem earum nudabit. 281.1
Ex CAF. V. Diruam macerism, & erit in con-

0 culça-

Index Locorum

oulecationem. pag. 282. 2
Pæ qui conſurgitis manè ad ebrietætem ſectandam,
& potandum uſque ad veſperam. Ibid.
Aſpiciemus in Teram, & ecce nebulæ tribulationis,
& lux obtenebrata eſt. 283. 1
Ex CAP. VI. Væ mihi, quia tacui. 117. 2

Seraphim ſtabant ſuper illud ſex alæ uni, & ſex
alæ alteri: duabus velabant faciem ejus, duabus
velabant pedes ejus, & duabus volabant. 162.2
& 163. 1
Sanktus, Sanbtus, Sanktus Dominus Deus exercituum,
plena eſt omnis Terra gloriâ ejus. 162. 2. & 163. 2
Vidi Donzimm ſedentem ſuper ſolium excelſum &
elevatunz, & ea, quæ ſub ipſo erant, replebant
Templum. 163. 1
Ecce ego mitte me. 209. 1
Vade, &- dices Populo huic: Auribus audietis,
& non intelligetis, & videntes videbitis, & non
cognoſcetis. 284. 1
Vir pollutus labiis ego ſum. Ibid.
Longe faciet homines, & multiplicabitun. 284. 2
Et adbhuc in eâ erit decimatio: & rursus erit in de-
prædationem, ſicut terebinthus, & ſicut quercus;
quæ projecit frubtus ſuos: ſanétum ſemen erit, quod
ſtetit in eâ. Ibid.
Ex CAP. VII. Egredere in occurſum Achaz. 285. 1
Butyrum, & mel comedet, ut ſciat reprobare malum,
& eligere bonum. 294. 2
Ex CAP. VIII. Omnia enim, quæ loquitur Populus
iſte, conjuratio eſt. 287. 1
Ex CAP. I X. Multiplicaſti gentem, & non magni-
Rcaſti lætitiam. 32. 1
Habitantibus in regione umbræ mortis, Lux orta eſt
eis. 288. 1. & 304. 2
Laætabuntur coram te, ſicut lætantur in meſſe. 288. 2
Zelus Domini exercituum faciet hoc. 289. 1
Sceptrum exactoris ejus ſuperabit ſicut in die Ma-
dian. 344. 1
Ex CAP. X. Computreſcet jugum à facie olei. 68. 2
& 116. 2. & 180. 1

Et ubi derelinquetis gloriam veſtram? 290. 1
Vaæ Aſſur. 290. TI. & 2
Baculum ſuum levabit ſuper te in via Peapetrar-1
Ex CAP. XKI. Et delectabitur infans ab ubere ſuper
ſoramina aſpidis. 168.2
Häabitabit Lupus cum Agno. Ibid.
Vitulus & Urſus paſcentur: ſimul requieſcent eatuli
eorum. Ibid.

Vitulas & Leo & Ovis ſimul morabuntur. Ilbid.
Et replebit eum ſpiritus timoris Domini. 291. 2
& 292. 1
Et erit Jiſtitia cingulum lumborum ejus. 292. I
Et Spiritu labiorum ſuorum interficiet impium. Ibid.
Aufertur Zelus Ephraim- & boſtes Juda peribunt.
293. 2
Idumæa & Moab præceptum manus eorum: & Kllii
Ammon obedientes erunt. Et deſolabit Dominus

linguam Maris Wgypti. 293. 2. & 294. 1
Ex CAP. XIII. Onus Babylonis. 294. 2
Exaltate vocem, levate manum. 295. 1

Ecce Ego ſuſcitabo ſitper eos Medos, qui argentum
non quærant, nec aurum velint. Ibid.
Prope eſt Dies Domini. 295. 2
Quoniam ſtellæ Cæœli, non expandent lumen ſuum,

obteönebratus eſt dol in ortu ſuo. Ibid.
Super boc Cœlum turbabo, & movebitur Terra de
loco ſuo. 310. 2
Ex CAP. XIV. Et pauperes fiducialiter requieſcent.
297. 1
Detracta eſt ad inferos ſuperbia tua. ia.
Quomodò cecidiſti de Cælo Lucifer ² Ibid.
Verumtamen ad infernum detrahbirix. Ibid.

Sedebo in monte Teſtamenti, in lateribus Aquilo-
n1s. . . 297. 2
Et non eſt qui effugiat agmen ejus. Ibid.
ia Dominus leri Jion. Ibid.
Ex CAP. XVI. Inebriabo te lacrymâ meâ. 201. 1
& 260. 1. & 299. 2
Häabitabunt apud te profugi mei. 293. 2
Moab eſto latibulum eorum à facie Vaſtatoris; fini-
tus eſt enim pulvis, conſummatus eſi miſer, defecit

qui conculcabat Terram. lbid.
Vocem calcantium abſtuli: Et auferetur lætitia, &
exultatio. 299. 2. & 300. I
Ex CAP. XVII. Et erit ſicut quærens ſpicas in
Valle Raphaim. 300. 1
Ex CAr. XIX. Ecce aſcendet Dominus ſuper nu-

bem levem. 58. 1
Nudabitur alveus rivi à fonte ſuo. Et ſervient E-
gyptii Aſſur. 301. 1. & 302. 1
Ex CAP. XXI. In ſaltu ad veſperam dormietit.
03.
Ex CAP. XXII. Omnem Gloriam Domus Pr
ejus, vaſorum diverſa genera: omne vas parvu-
lum: d vaſis Ssakn uAſque ad omne vas

Muſicorum. 307. 2
Et figam illum paxillum in loco fideli: & erit in ſo-
lium Gloriæ Domui Patris ſui. Ibid.
Currum hominis equitis, & parietem nudavit clypeus.
06. 1I
Ex CAP. XXIII. Et rurſum fornicabitur uni-
verſis Regnis. 308. 2

Ex CAFP. XXIV. Tranſlatum eſt gaudium terræ. Agi-
tatione agitabitur Terra ſicut ebrius. 196.1. & 311.1
Ex CAP. XXVI. Jalvator ponetur in ed murus, &

antemurale. 13 1. 1
Aperite portas, & ingrediatur Gens juſta cuſtodiens
Veritatem. 314. 1
Et revelabit Terra ſanguinem ſunm, & non operiet
ultrà interfectos ſuos. 318. 1
Ex CAP. XXVII. Viſitabit Dominus ſuper Levia-
than, ſerpentem vectem. Ibid.
Ex CAP. XXVIII. Expecta, reexpecta modicum
ibi, modicum ibi. 81. 1

Ecce, ego mittam in fundamentis Sion lapidem proba-
tum, angularem, pretioſum, in fundamento fun-

datum. Qui crediderit, non feſtinet. 185. 1
Et ponam in pondere judicium, & juſtitiam in men-
ſurà. Ibid.

Ex CAP. XXIX. Et erit vobis viſio omnium, ſi-
cut verba libri ſignati, quem cum dederint ſcienti
literas, dicent, lege iſtum : Et reſpondebit, neſcio
literas. 325. 2

Quorum ſunt in tenebris opera, & dicunt: Quis videt

nos, & quis novit nos Ibid.
Ex CAF. XXXII. Beati, qui ſeminatis ſuper omnes
aquas. 119. 2. & 120. 1
Ex CAFP. XXXIII. A voce Angeli fugerunt Po-
puli: ab exaltatione tud diſperſæ ſunt gentes.

332. 2
Uei eſt criba & ubi Legis verba ponderans? ubi Do-
Gtor parvulorum ?* 4.2
Ex CAP. XXXIV. Iebriatus eſt in Cœlo oiter
278. 2
Ex CAFP. XXXV. dlitudo florebit ſicut Lilium.

129. 1
Et erit ibi ſemita & via, & via ſancta vocabitur,
non tranſibit per eam pollutus. 337. 1
Lætabitur deſerta & invia, & exultabit ſolitudo; &
RKorebit quaſi Lilium. Germinans germinabit, &
exultabit lætabunda & laudans. Gloria Libani da-
ta eſt ei, decor Curmeli & Saron : ipſi videbunsz
loriam Domini, & decorem Dei noſtri. 166. 1

Ex CAr. XXXVI. Numquid liberaverant

An
ni⸗
ſchun
n,
in
ger
E!
n
In
l.
.
don
l⸗
SFl

Ti.

nimn /

pnin
1

ren
8 1I
nmn e
1
310
kil⸗
49
1¹
,Mn.
991
enk/
7 1
zuli,
bni
eUm
661
um
1

Dii geniium umiſquiſque terram ſuam de manu Re-
gis Aſriorum * Ubi eſt Deus Emath; & Ar-=
phad * Ubi eſt Deus Jepharvaim Numquid li-
beraverunt Samariam de manu med? Quis eſt ex
omnibus Diis Terrarum, qui eruerit terram ſuam
de manu mek, ut eruat Dominus Jeruſalem de
manu meäa? Et ſiluerunt, & non reſponderunt ei
verbum. 337. 2
Ex CAP. NXXVIII. Vivens, vivent ipſe confite-
bitur tibi. 115. 1
Projeciſti poſt tergum tuum omnia peccata mea.
D . 132. 1
SWperabam uſque ad mane quaſi Leo ſic conirivit

omnia oſa mæa. 340. 2
Corripies me, & vivificabis me. Ibid.
Ecce in Pace amaritudo mea amariſſima. Ibid.

Ex CAP. XXXIX. Aidli verbum Domini exerci-
tuum? Ecce dies venient, & auferentur omnia;,
quæ in domo tud ſunt, & quæ theſaurizaverunt
Patres tui uſque ad diem banc, in Babylonem
. 341. 2
Ex CAP. XL. Omnis caro fœnum. 67. 1. & 147. 1
Exſiccatum eſt fœnum, & cecidit flos. 180. 2
Ommnis Gloria ejus quaſi Flos agri. 208. I. & 236. 2
Et Cælos palmo ponderavit. 344. 2
Cui ergo ſimilem feciſtis Deum aut quam imagi:
nem penetis ei? Numquid ſculptile conflavit fa-
ber? aut artifex auro ſiguravit illud ? fortè li-
gnum » & imputribile elegit?“ Artifex ſapieéns
quærit quomodo ſtatuat ſinulacrum, quod non mo-
vratur. Ibid.
Ex CA P. XLIII. Ne memineritis priorum, & an-
tiqua ne intuenmini : Ecce ego facio nova. 348. 2
Ex CAP. XLIV. Faber ferrarius limâ operatus eſt.
in prunis & in malleis formavit illud, & opera-
tus eſt in brachio fortitudinis ſuæ. 349. 1
Eſiniet & deficiet, non bibet aquam, & laſſeſcet.

bid
Ex CAP. XLV. Deus juſtus & ſalvans non eſt præ-
ter me. 3 50. 2

Ex CAP. XLVII. Deſcende, ſede in pulvere, Vir-
20, Filia Babylon, ſede in terra. Non eſt lolium
Filiæ Chaldkxorum, quia ultrà non vocaberis mollis
& tenera. Tolle molam, & mole farinam: de-
nuda turpitudinem tuam, & diſcooperi umerum,
revela erura, tranſi ſlumina. Revelabitur igno-
minia tua, & videbitur opprobrium tuum.
MM 182. 2
Sede tacens, & intra in tenebras, Filia Chaldæorum:
quia non vocaberis ultrà Domina Regnorum. 186. 1
Et dixiſti in corde tuo, Ego ſum, & , præter me,
non eſt altera. 3354. 2
Veniet ſuper te malum, & neſcies ortum ejus: veniet
ſuper ie repents miſeria, quam neſcies. Ibid.
Ex CAP. XLVIII. Non eſt pax impiis, dicit Do-
minus. 7. 2
Ex CAP. XLIX. Leva in circuitu oculos, & vide,
omnes iſti congregati ſunt, venerunt tibi. 13. 2
Quis genuit mihi iſios? Ego ſerilis & non pariens,
tranſmigrata & captiva: & iſtos quis enutrivit?
Ego deſtituta & ſola, & iſti ubi erant? Ibid. & 166.1
Anguſtus eſt mihi locus, fac ſpatium mihiut habitem.

166. 1
Quia deſerta tua, & ſolitudines tuæ; & terra ruinæ tuæ
anguſta erunt præ habitatoribus. Ibid.

Vivo ego, dicit Dominus, quia omnibus his velut or-

namento veſtieris. 14. 1. & 166. 1
Poſuit os meum, quaſi gladium acutum. 204. 1
Numquid obliviſei poteſt Mulier infantem uteri ſui?
214. 1
Ex CAP. LI. Et ebria non à vino. 201. 1
Ex CAP. LII. Induere veſtimentis gloriæ tuc: 250.1
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Sacræ Scripturæ.

Solve vincula colli tui, captiva Filia Sion. Excutere
de pulvere, oonfierge; ſede, Jeruſalem: Conſirge,
conſurge, induere fortitudine tuä, Sionzinduere veſti-
mentis gloriæ tucx Jeruſalem, civitas Nanéti. 186. 1
Ex CAP. LIII. Generationem ejus quis enarrabit?
177. 2
Ex CAP. LIV. Lauda ſterilis; quæ non paris de-
canta laudem & hinni, quæ non pariebas; quoniam
multi ſilii deſertaæ magis ; quàm ejus; quc bhabet vi⸗
rum. 13. I. & 2. & 16 5. 2. & 269. 1
Dilata locum tentorii tui, & pelles tabernaculorum
tuorum extende. Ad dexteram enim & ſiniſtram
penetrabis, & ſemen tuum Gentes; baæreditabit.
13.2
Ex CAP. LV. Jitientes, venite ad aquas, & , qui non
habetis argentum, venite. 260. 1

Ex CAP. LVII. Impii, quaſi Mare fervens.

Ex CAP. LI X. Palpavimus ſicut cœci parietem.
287. 2

Ex CAP. LX. Jurge, illuminare, Jeruſalem. 2 5. 2
Ex Jeremia.

Ex CAP. I. Quid Tu vides, Jeremia? Virgam vi-
gilantem ego video. 159: 2
Neſcio loqui; quia juvenis ſum. 284. 1
Ecce dedi ſermones meos in os tuum. Ibid.
Ex CAP. VIII. NWuper contritione filiæ populi mei
contritus ſaum & contriſtatus. 128. 1
Numquid reſina non eſt in Galaad è aut Medicus
non eſt ibi5 Ibid. & 188. 2
Quare igitur non eſt obducta cicatrix filiæ populi mei?
128. 2
Ex CAP. XI. Quid eſt; quòd Dilectus meus in do-
mo mea fecit ſeelera multa? Olivam uberem, pul-⸗
chram, fruétiferam, ſpecioſam vocavit Dominus
nomen tuum. 180.2
Ad vocem loquelæ grandis exarſit ignis in eà, & com-
buſta ſunt fruteta ejus. Ibid.
Ex CAP. XIV. Et dixit Dominus ad me: Falſi Pro-
phetæ vaticinantur in nomine meo. Non miſi eos, &
non præcepi eis, neque locutus ſum ad eos: viſionem
mendacem, & divinationem fraudulentam, & ſe-
ductionem cordis ſui prophetant vobis. 132. 2
Non videbitis gladium, & fames non erit in vohis.
Ides hæc dicit Dominus de Prophetis, qui pro-
phetant in nomine meo, quos ego non miſi e dicentes;
Gladius, & fames non erit in terra häc: In gladio
& fame conſumentur Prophetæ illi. Et dices ad eos
verbum iſtud : Deducant oculi mei lacrymam per
nodtem & diem, & non faciant, quoniam contri-
tione magnu contrita eſt Virgo filia populi mei ;
plagũ pelſimũ vehementer. 133.1
Quare quaſi colonus futurus es in Terra, & quaſi
Viator declinans ad manendum à Quare futurus
es velut vir vagus? 161.2
Ex CAP. XXV. Accipe calicem & potionabis omnes
gentes, ad quas ego mittam te. 284. I
Ex CAP. XXX. PFropter dura peccata tua feci hæc
tibi. 137. 1
Ex CAP. XXXI. Non ſecundum patctum quod pe-
pigi cum Patribus veſtris in die, quuâ apprehendi
manum eorum, ut educerem ebs de terra Agy-
pti. 13912
Dabo legem meam in viſceribus eorum, & in oorde
eorum ſeribam eam: & ero eis in Deum; & ipſi
erunt mihi in Populum. 140. 1

Index. Locorum

Ex Lamentationibus.

Ex CAP. I. Vide, Domine, quoniam tribulor, con-
turbatus eſt venter meus. pag. 124 2
UWeireo ego plorans, & oculus meus deducens aquas:
quia longsè factus eſt à me conſolator. Ibid.
Et lacrymaæ ejus in maxillis ejus. 139. 2. & 221. 1
Quomodo ſedet ſola civitas plena Populo, Domina
Gentium. 300. 1
Ex CA P. II. Non ſileat pupilla oculi tui. 9. 2
Cogitavit Dominus diſſpave murum Filiæ GRion, te-
tendit funiculum ſuum, & non avertit manum

Jſuam à perditione. 336. 1
Ex CA P. III. NSaturabitur opprobriis. 47. 1
K dificavit in gyro meo, & circumdedit me felle, &
labore. 124. I
In tenebroſis collocavit me, quaſi mortuos ſempiter-
nos. Ibid.
Inelriavit me abſynthio. Ibid. & 201. I. & 267. 1
Sedebit Solitarius. 281.2

Ex Ezechiele.

Ex CAP. I. Et audiebam ſonum alarum, quaſi ſo-

num guais um multarum. 121. I.
Et animalia ibant & revertebantur, in ſimilitudinem
fulguris coruſcantis. Ibid.

Duæ pennæ ſingulorum jungebantur, & duæ tegebant
corpora eorum, & unumquodque eorum coram fa-
cie ſudã ambulabat. 144.2
Ex CA P. II. Et ecce manus miſſa ad me, in quã erat
involutus liber. Et expandit illum coram me. Erat
ſeriptus intus & foris: & ſcriptæ erant in eo la-
mentationes, & carmen, & væ. 127. I. & 174. 2
Ex CAP. III. Et comedi illud, & factum eſt in ore

meo ſicut mel dulce. 124. 1
Ex CAP. XXXVII. Oſa arida audite verbum.
203.2
Ex CAP. XLI. Altaris lignei trium cubitorum al-
titudo. 164. 1
Ex Daniele.
Ex CAP. III. Penegicite Lux & Tenebræ Domino.
R . 153. 2
Ex CAP. V. Ab eo miſſus eſt articulus manus, qui
ſcripſit hboc, quod exaratum eſt. 243. 1

Mane, Thecel, Phares. 242. 2. & 245. 2
Ex CAP. VI. Jerve Dei viventis,“ Deus tuus, cui
ſervis ſemper, putaſne valuit liberare Te à Leo-
nibus 177. 1I
Ex CA P. X. Ex die primo, quo poſuiſti cor tuum
ad intelligendum, ut te aßigeres in conſpectu
Dei tui, exaudita ſunt verba tua. 139.2
Ex CAP. XIV. Erat autem Daniel conviva ejus
Regis, & bonoratus ſuper omnes amicos ejus. 165.1
Et neceſſitate compulſus tradidit ei Danielem. Ibid.

Ex Oſee.

Ex CAP. II. Ducam in ſolitudinem, & loquar ad
cor ejus. 215. 2
Dedi eis argentum & aurum: ipſi verò de argento,
& auro meo operati ſunt Baal. 278.2
Ex CAP. IV. Peccata populi mei comedent. 170. 2
Ex CA F. VII. Comederunt alieni robur ejus, &
ipſe neſcivit. 23. 2. & 278.2
Ex CAP. XIII. Ero Mors tua, ⅝Mors. 116. I

Ex Jona.

Ex CA P. III. Adhbuc quadraginta dies, & Ninive
Ifubvertetur. 2

92. 1
Ex CAP. IV. Jed vermis aſcenſu diluculi vix hede-
ram tetigit, cùm exaruit. 181. 1

Ex Michæa.
Ex CAP. VII. Inimici hominis domeſtici ejus. 198. 1
Ex Nahum.

Ex CAP. I. Dominus in tempeſtate, & turbine viæ
ejus, & nebulæ pulvis Pequm ejus. 153. 2

Ex Habacuc.

Ex CAP. I. Uſquequò, Domine, clamabo, & non
eXaudies *vociſerabor ad te vim patiens, & non
ſalvabis? Quare oſtendiſti mihi iniquitatem & lIa-
borem 5 155. I

Ex Sophomia.

Ex CAP. III. Nugas, qui à lege receſſerant, con-
gregabo, ut non ultra habeas ſuper eis opprobrium.
300. 2

Ex LZacharia.

Ex CAP. II. Qui tetigerit vos, tanget pupillam oculi
mei. 22. 1. & 191. 1
Abſque muro habitabitur Jeruſalem. 130.2
Et ego ero ei murus ignis in circuitu, & in glorid
ero in medio ejus. 131. 1
Ex CAP. V. Et ecce Ego video volumen volans.
181. 1

Ex CAP. VIII. Pacem & veritatem diligite. 111. 2

Ex CAP. XIII. Quid ſunt plage iſtæ in medio ma-
nuum tuarum “ Et dicit: His plagatus ſum in
domo eorum, qui diligebant me. 169. 2

Framea ſuſcitare ſuper Faſtorem meum, & ſuper vi-

rum cohbarentem mihi. 170. 1
FPercute Paſtorem, & diſpergentur oves. Ibid.

Ex Malachià.

Ex CA P. I. Ji Pater ego ſum, ubi eſt honor meus?
219. 2
Ex CAP. IV. Et inflammabit eos dies veniens, dicit
Dominus exercituum, quæ non derelinquet eis ra-

dicem & germen. 229. I.
Omnes facientes impietatem ſtipula. Ibid.
Et orietur vobis timentibus nomen meum Jol Juſtitiæ.
lbid.

Et ſanitas in pennis ejus, & egrediemini. 229. I. & 2
Ex Libro Secundo Machabæorum.

Ex CAP. VII. Peto nate, ut aſpicias ad Cæœlum.

150. 2
Ex Matthæo. .
Ex CAF. I. Vocabitur nomen ejus Emmanuzl, quod
eſt interpretatum Nobiſcum Deus. 163. 2
Et vocabis nomen ejus JE SUM. Ibid.

Jacob autem genuit Judam, & Fratres ejus. 289. 2
Ex CAP. III. Hic eſt Filius meus ilettus. 22. 2
Ex CAF. IV. Non tentabis Dominum Deum tuum.
28 ⸗

X

C

T

Gi

(1

Ye

Ex CAP. V. Vos eſtis Lux Mundi. pag. 12. 2
Vos eſtis Sal Terræ. Quòd ſi Sal evanuerit, in quo
alietur? S84. I. & 151. I. & 210. 1
Ut ſitis Filii patris veſtri, qui in Cœlis eſt. 209. 2
Beati pauperes ſpiritu, quoniam ipſorum eſt regnum
Culorum.
Sic luceat lux veſtra coram hominibus, ut videant
opera veſtra bona. 29 5. I

Beati mundo corde, quoniam ipfi Deum videbun.

33. 1

Ex CA P. VI. Cum facies elemoſynam noli tubä ca-

nere. 119. 2
Càm jejunas lava faciem, unge caput. 250. I

Ex CA P. VIII. Quid timidi eſtis, modicæ ſidei ⁵

264. 2
Ex CAP. IX. Quare cion Publicanis & Peccatoribus
manducat Magiſter veſter? 168.2

Ex CAP. X. Veſtri capilli capitis omnes numerati
ſunt = nolite timere, multis paſſeribus meliores eſtis
§S. 1I12. I
Non enim vos eſtis qui loquimini, ſed Spiritus Patris
veſtri, qui loqititur in vobis. 318. 2
Ex CAP. XI. Venite ad me, qui laboratis, & onerati
eſtis, & ego reficiam vos. 29. 1
Tollite jugum meum ſuper vos, & invenietis requiem
animabis veſtris. 118. I. & 288. 2
Ex'CAP. XKII. Qui non eſt mecum, contra me eſt,
& qui non colligit mecum, ſpargit. 59. 2
Ex CAP. XKIII. Nonne hic eſt fabri filius? 27. 1
Simile eſt regnum Cœlorum grano ſinapis. Rimile eſt
regnum Ccelorum ſagenæ miſſæ in mare. 88.2
Exiit, qui ſeminat ſeminare ſemen ſuum. 175. 1
Unde ergo habet zizania“ Inimicus homo hoc fecit.
236. 2. & 237. 2
GSinite utraque creſcere. 236. 2
Et non ſecit ibi virtutes multas, propter increduli-
tatem ea. 261. 2
Ex CAP. XKV. Dimitte eum, quia clamat poſt nos.
28.2
Ex CAP. XVII. Veſtimenta ejus facta ſunt alba ſi-
cut nix. I
Tunc acceſſerunt Diſcipuli ad JusM ſecretò, & dixe-
runt? Quare nos non potuimus ejicere illum ? dixit
illis JESUS: propter Ineredulitatem veſtram. 26 I.2

Si habueritis Fidem ſicut granum ſinapis, dicetis

Monti huic, äbi hine, &ö tranſibit. 264. 2
Ex CAP. XIX. Veni, ſequere me. 30. 2
Cum ſederit Filius hominis in ſede Majeſtatis ſuc.
J 125. 2
Ecce nos reliquimus omnia, & ſecuti jumus te, quid
ergo erit nobis 6 196. 2

Ex CAP. XX. Iie & vos in vineam meam. 171. 2
Hi noviſſimi una horâ fecerunt, & pares illos nobis
feciſti, qui portavimus pondus diei & æſtus. 172. 1
Ex CAP. XXI. Verebuntur fortè ſilium meum.
214. 2
Ex CAP. XKXIII. Dicunt, & non faciunt. 68. 2

Ex CAP. XXIV. Dividet eum, partémque ejus

ponet cum lypocritis. 76. 2
Cum videritis abominationem deſolationis ſtantem in
loco Sancto, qui legit, intelligat. 151. 2
Ex CAP. XXVI. Tranſeat à me calix iſte. 128. 1
& 219. 2
Etiamſi oportuerit me mori tecum, non te negabo.
184. 2
Dico tibi, antequàm Gallus cantet, ter me negabis.
292. 1
Ex CAP. XXVIII. Verè Dei Filius erat iſte. 182. 1
Er citò euntes dicite Diſcipulis ejus, quia ſurrexit.
209. 1

Eihbicæ Comment. Tom. VI.

Sacræ Scripturæ.

Ex Marco.

Ex CA P. V. Et confeſtim ſiccatus eſt fons ſanguninis
ejus: & ſenſit corpore, quia ſanata eſſet à plag. 5 I.2
Vade in pace, & eſto ſana à plaga tuâ. Ibid.
Ex CAP. VI. Er præcepit eis, ne quid tollerent in
viä, niſi virgam. 52. 1
Et non poterat virtutem ullam facere. 261.2
Ex CAP. I X. N potes credere, omnia poſſibilia ſunt
Credenti. Ibid.

Ex CAP. X. Quid tibi vis faciam? 202. 2
Fides tua te ſalvum fſecit. 203. I
Ex CAP. XIV. Cœpit pavere & tædere. 177. 1

Ex CA P. XV. Deus meus, Deus meus, ut quid de-
reliquiſti me? 294. 2
Centurio videns, quia ſic clamans expiraſet, ait,

verè, ſilius Dei erat Hic. Ibid.
Ex Luca.
Ex CA P. I. Et Zacharias turbatus eſt, videns: &
timor irruit ſuper eum. 2.2
Et vocabis eum Joannem. 3. 1
Menſe autem ſexto, miſus eſt Angelus Gabriel à Deo
in civitatem Galilæc. 4. 2
Et cogitabat, qualis eſſet ſalutatio. Et ait Angelus
ei, ne timeas, Maria. 5§. 1
Et beata, quæ credidiſti, quoniam, &c. F. 2
Ouoniam perficientur ea, quæ dicta ſunt Tibi à Do-
mino. Ibid.
Quoniam virum non cognoſco. 13. 1

Quomodo fiet iſtud, quoniam virum non cognoſco.
Ibid. & 178. 2
Eſurientes implevit bonis, & divites dimiſit inanes.
194. 1. & 196. 1I
Ulluminare hbis, qui in Tenebris, & in umbraà mortis
Jedent, ad dirigendos pedes noſtros in viam pacis.
304. 2
Ex CAbP. II. Gloria in altiſſimis Deo, & in Terra
Pax hominibus bonæ voluntatis. 133. 2
Accepit eum in ulnas ſuas. 174. 1
Poſtqum conſummati ſunt dies, ut circumcideretur
Puer, vocatum eſt nomen ejus JusUS. 254. 2
Ex CAP. III. Qui habet duas tunicas, det non ha-
benti, &, qui habet eſcas, ſimiliter faciat. 19. 2
Nihil amplius, quàm quod conſtitutum eſt vobis, fa-

ciatis. 20. 1
Neminem concutiatis, neque calumniam faciatis, &
contenti eſtote ſtipendiis veſtris. Ibid.
Veniet autem fortior me. 20. 2
Ex CAP. IV. Won tentabis Dominum Deum tuum.
25. 2

Exclamanti itaque SWiritui, Quid tibi & nobis, JEsU
Nazarene?.. Veniſti perdere nos; Chriſtus impera-
vit: Obmuteſce, & exi ab eo. Et cum projeciſſet il-
lum Daæmonium in medium, eiit ab eo. 27. 2. & 28.1
Quia & aliis civitatibus oportet me evangelizare,
quia ides miſſus ſum. 29. 2
Et oſtendit illi omnia regna orbis Terræ in momento
temporis. 262. 2
Ex CA P. V. Vidit duas naves ſtantes ſecus ſtagnum;
piſcatores autem deſcenderant, & lavabant retia.

30. 2
Duc in alium; Laxate retia veſtra. 31. 1
Præceptor, per totom noctem laborantes nibil cepimus.
3 1. 2

Exi à me, Domine, quia homo peccator ſum. 32. I. & 2
Noli timere, ex hoc jam eris homines capiens. Et ſub-
ductis ad terram navibus, relictis omnibus ſecuti
ſunt eum. 32. 1
Et extendens manum tetigit eum dicens? Volo,
Go 2 Mandare.

Index Locorum

Mundare. Pag: 33:. 1
Surge tolle letum, & vade in domum iuam. 34. 2
Et non invenienter, quâ parte illum inferrent præ
turbů, aſcenderunt ſuprà tectum, & per tegulas
ſummiſerunt eum cum lecto in medium, ante Je-
ſum. Ibid.
Et fecit ei convivium magnum Levi in domo ſudt.
35. 2
Et erat turba multa Publicanorum & aliorum, qui
cum illis erant diſcumbentes. 36. 1
Et murmurabant Phariſæi & Neribæ eorum. Ibid.
Numquid poteſtis ſilios Sponſi, dum cum illis eſt
Sponſus, facere jejunare? venient autem dies, &G
cum ablatus fuerit ab illis Sonſus, tunc jejuna-
bunt in illis diebus. Ibid.
Nemo bibens vetus ſtatim vult novum: dicit enim,
vetus melius eſt. 36. 2
Ex CAP. VI. Dixit homini: Extende manum tuam.
Et extendit, & reſtituta eſt manus ejus. 38. 1
Ingreſus itaque Jeſus in Synagogam, ait homini, qui
babehat manum aridam Surge, & ſta in medium.

Et ſurgens ſtetit. Ibid.
ITpſi autem repleti ſunt inſipientidé, & colloquebantur
ad invicem, quidnam facerent JEsU. 38. 2

Et deſcendens cum illis ſtetit in loco campeſtri, &

turba diſcipulorum ejus. 39. 1

Qui venerant, ut audirent eum, & ſanarentur à

languoribus. Et qui vexabantur à Siritibus im-

mundis, curabantur. 39. 2
Et omnis turba quærebat eum tangere, quia virtus
de illo exibat, & ſanabat omnes. Ibid.

Et ipſe elevatis oculis in Diſcipulos ſuos dicebat;
Beati pauperes, quoniam eorum eſt regnum Dei.
Ibid.
Væ cùm benedixerint vobis omnes homines. 40. 1
Beati qui nunc fletis. Ibid.
Væ vobis, qui ridetis nunc. Ibid. & 3 10. 1
Beati eritis cum vos oderint homines. 40. 1
Ecce enim merces veſtra multa eſt in Cœlo. lbid.
Ex CAP. VII. Et turba civitatis multa cum illd.

43. 1
Woli flere. Ibid.
Et acceſſit, & tetigit loculum. Hi autem, qui porta-
bant, ſteterunt. Ibid.
Adoleſcens, tibi dico, Nurge. 2

Et reſedit, qui erat mortuus, & cœpit loqui. Ibid.

Et dedit illum Matri ſuæ. Ibid.

Ecce, qui in veſte pretioſa ſunt, & deliciis, in do-

mibus Regum ſunt. 45. 2
Et juſtificata eſit ſapientia ab omnibus filiis ſuis.
46. 1
Et oſculabatur pedes ejus „ & unguento ungebat.
. 6. 2

Cui autem minus dimittitur, minus diligit. Ibid.
Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit mul-

tum. Ibid.
Fides tua te ſalvam fecit, vade in pace. Ibid.
Renuntiate Joanni, quæ audiſtis & vidiſtis; Cæci vi-
dent, claudi ambulant. 88.2
Mulier, quæ erat in civitate peccatrix. 259. 1
Ex CAP. VIII. Cùm turba plurima conveniret, &
de civitatibus properarent ad eum. 46. 2
Et duodecim cum illo, & mulieres aliquot, quæ mi-
niſtrabant ei de facultatibus ſitis. 47. 1

Aliud cecidit ſupra petram, & natum aruit, quia
non habebat hbumorem. Ibid. & 197. 2
Cecidit aliud inter ſpinas. Exiit, qui ſeminat ſemi-
nare. 47. 2. & 48. 1
Qui habet aures audiendi audiat. 427. 2
Non eſt occultum quod non mani eſtetur. 48. 2
At ille ſurgens increpavit ventum, & tempeſtatem

aqu ; & ceſſavit, & facta eſt tranquillitas. 49. 2

Dixit autem illie, ubi eſt fides veſtra? Qui timenies
mirati ſunt dicentes: Quis putas hio eſt, quia &
ventis & mari imperat, & obediunt ei. 50. 1
Vinciebatur catenis, & compedibus cuſtoditus: &
ruptis vinculis agebatur à Dæmonio in deſerta.
Ibid.
Et rogabat illum vir, à quo Dæmonia exierant, ut
cum eo eſſet. Dimiſit autem eum JESUS dicens;
redi in domum tuam; & narra, quanta tibi fecit
Deus. Et abiit per univerſam civitatem prædi-
cans, quod illi feciſſet JIESUs. 50. 2
Cuàm veniſet domum, non permiſit ſecum intrare
quemquam, niſi Petrum, Jacobum & Joannem,
& Patrem & Matrem puellæ. 51. 1
Cbriſtus avutem tenens manum ejus clamavit, dicens;
Fuella, Surge. Quæ poſtquàm ſurrexit, juſſit illi

dare manducare. 5I. 2
Et ſtupuerunt parentes ejus, quibus præcepit, ne ali-
cui dicerent, quod factum erat. lbid.
demen eſt verbum Dei. 220. 2
Ex CAP. I X. In quamcunque domum intraveritis,
ibi manete, & indeè ne exeatis. 23. 1
Wihil tuleritis in viâ, neque virgam, neque peram,
neque panem. 52 I

Et quicumque non receperint vos, exeuntes de civi-
tate illa, etiam pulverem pedum veſtrorum ex-

cutite, in teſtimonium ſupra illos. Ibid.
Egreſſi autem circuibant per caſtella evangelizantes,
& curantes ubique. 52.2
Et quærebat videre eum. Ibid.
Niſi forte nos eamus, & emamus in omnem banc
turbam eſcas. .1

Dimitte turbas, ut euntes in caſtella, villaſque, quæ
circà ſunt, divertant, & inveniant eſcas, quia
hic in loco deſerto ſumus. 53. 2
Reſpexit in Cœlum, & benedixit illis: & fregit, &
diſtribuit Diſcipulis ſuis, ut ponerent ante turbas.
Ibid.

Et manducaverunt omnes, & ſaturati ſunt. 54. 1

At illi reſponderunt & dixerunt, Joannem Bapti-

ſtam, alii autem Eliam, &c. Ibid.
Vos autem quem me eſſe dicitis? Reſpondens Simon
Petrus dixit Chriſtum Dei. 54. 2

At ille inerepans illos, præcepit, ne cui dicerent
hoc, dicens Quia oportet filium bominis multa
pati,; & reprobari à Jenioribus & Principibus Jda-

cerdotum. Ibid.
Petrus verò, & qui cum illo erant, gravati erant
Jſomno. 56. 1

Et evigilantes, viderunt Majeſtatem ejus, & duos

viros, qui ſabant cum illo. Ibid.
Erant autem Moyſes & Elias viſi in Majeſtate, &
dicebant exceſum ejus, quem completurus erat in
Jeruſalem. 57. T
Petro autem loquente, Facta eſt nubes, & obum-
bravit eos, & timuerunt intrantibus illis in ma-
bem. . 57. 2
Et expansd nube, J ESUS inventus eſt ſolus. Ibid.
Et vox facta eſt de nube dicens: Hic eſt Filius meus

dilectus, ipſum audite. Ibid.
Magiſter obſecro te, reſpice in fhfelium meum, quia
unicus eſt mihi, &c. 58. 1
JESUS verò ſanavit puerum, & reddidit Patri ejus.
V 58. 2
Et increpavit JESUS Wpirituim immundum, & ſa-
navit puerum. bid.
Intravit autem cogitatio in eos, quis eorum majſor
eſſet. 59. 1

Vulpes foveas habent, & volucres Cæli nidos: Filius
autem hominis non habet, ubi caput reclinet. 60.
dNequere me. Ille autem d' xit: Domine permitte mihi
primum ire, & ſepelire Patrem weum. Ibid.
Idrne

Sacræ Scripturæ.

Sine ut mortui ſepeliant mortnos ſuos. pag. 60. 2

Ex CAP. X. Wolite Portate ſacculum, neque pe-

ram, neque calceamenta- G& neminem per viam
Jſalutaveritis. 61. 2
In eadem autem domo manete. 62. 2
Et nihil vobis nocebit. Ibid.
Et revelaſti ea parviulis. 63. 1
Qui etiam deſpoliaverunt eum, & plagis impoſitis,
abierunt. 63. I. & 2
Et appropiane alligavit vulnera ejus, infundens
oleuv & vinum. 63. 2
Et mulier quædam Ma?tha nomine excepit illum in
domum ſuam. 161. 2

Ex CAP. XI. Omnis enim, qui petit, accipit: &
qiti quærit, invenit, & pulſanti aperietur. 65. 1
di auitem fortior eo ſupezveniens vicerit eum, univer-
Ja arma ejus aitferet, in quibus confidebat, &
Wpolia diſtribuet. H 6⁵. 2
Revertar in domum meam, undé exivi. Ibid.
Et cuùm venerit, invenit eam ſcopis mundatam, &
ornatam. Tunc vadit, & aſſumit eptem alios ſpi-
ritus ſecum, nequiores ſé. 66. 1
E ergo corpus tuum totum lucidum fuerit, non ha-
bens aliqtam partein tenebrarum, erit lucidum
totum, & ſicut lucerna fulgoris illuminabit te.
67. 1
Phariſæus autem copit intra ſe reputans dicere,
quare non baptizatus eſſet ante Pprandium. 67.2
Panem noſtrum quoitidianum da nobis hodiée. 106. I
Amice, commoda mihi tres banes, quoniam amicus
meus venit de via ad me & non habeo, quod po-
nam ante illum. 163. 1
Ex CAP. XII. Magiſter, dic Fratri meo, ut divi:
dat mecum bareditatem. 71. 1
Quis me conſtituit Judicem, aut Diviſorem inter
vos * Ibid.
Videte, & cavete ab omni Avaritid: quia non in
abundantiä cujuſquam vita ejus eſt, ex his quæ
poſſidet. 71. I. & 2
Ubi enim theſaurus veſter eſt, ibi eſt & cor veſtrum.
Ibid.
Et illic congregabo omnia, quæ nata ſunt mihi , &
bona mea. 71. 2
Et dicam Animæ meæx: Anima habes multa bona po-
iia in annos plurimos: Requieſce, comede, bibe,

epulare. Ibid. & 72. I. & 236. I. & 354. 1
Stulte, häâc nocte animam tuam repetunt à te; Juc
aittem paraſti, eujus erunt? 72. I
Jic ſ, qui ſibi theſaurizat, & non eſt in Deum di-
ves. Ibid.
Conſiderate lilia agri, quomodò creſcunt. Non labo-
rant » nequé Rent. 72. 2

Si autem fœnum, quod hodiè eſt in agro, & cras in
clibanum mittitur, Deus ſic veſtit, quanto magis
vos modicæ fideis 73.1. & 2
Haæc enim omnia Gentes Muandi quærunt. 73. 2
Pater autem veſter ſcit, quoniam his indigetis. Ibid.
Verumtamen quærite primium regnum Dei, & juſti-
tiam ejus: & baæc omnia adjicientur vobis. Ibid.
Theſaurum non deſficieniem in clis, quò fur non
appropiat, neque tines corrumpit- ubi enim the-
ſaurus veſter eſt, ibi & cor veſtrum erit. 74. 2.

8 75. 1
Et vos ſimiles hominibus expectantibus Dominum
IJuum, quando revertatur à nuptiis. 75. I
Fræcinget ſe, & faciet illos diſcumbere. 75. 2
Et tranſiens miniſtrabit illis. Ibid.

Beatus ille ſervus, quem, ocum venerit Dominus, in-
venerit ità facientem. . 76. 1. & 2
Dividet, partémque ejus cum infidelibus ponet. 76. 2
Dico tibi, non exibis inde, donec etiam noviſſimum
minutum reddas. 78. 1

Ex CAP. XIII. Putatis, quia & ipfi debitores fue-

rint, prater omnes. 78. 2
Domine, dimitte illam & boc anno, uſqué dum fo-
diam circa illam, & mittam ſtercora. 79. 1
Erat autem docens in Synagogà eorum. 79. 2

Et volucres œœli requieverunt in ramis ejus. ibid.
Cùm autem intraverit Paterfamilias, & clauſerit oſ-
tium, incipietis foris ſtaré, & pulſare oſtium, di-

centes. . 80. 1
Manducavimus coram te;, Suabibimus, & in plateis
noſtris docuiſti. S Ibid.
Et dicet vobis: Neſeio vos, und ſitis. Ibid.
Ex CAP. XIV. Ipſe verò apprehbenſum ſanavit eum,
ac dimiſit. 81. 1
Et ipſi oblervabant eum. Ibid.
Et miſit ſervum ſuum hord cœnæ dicere invitatis, ut
vénirent, quia jam parata ſunt omnia. 81.2
Villam emi, & neceſſe habeo exire, & videre illam.
. Ibid.
Et alter dixit, Juga boum emi quinque, & eo pro-
bare illa. 82. 1
Et alius dixit, uxorem duxi; & ides non poſſum
venire. Ibid.

Et reverſus ſervus nuntiavit hæc Domino ſuo. 82.2
Domine, falctum eſt, ut imperaſti, & adbuc locus eſt.

Ibid.
Exi in Vias & ſepes, & compelle intrare. Ibid.
Qui habet aures audiendi, audiat. 84. 1

Ex CAP. XV. Citò proferte ſtolam prinam, &
induite illum, & date annulum in manum éjus ;
& calceamenta in pedes ejus. 85. 2
Et diviſit illis ſubſtantiam. Et non poſt multos dies;
ongregatis omnibus, Adoleſcentior filius peregre
Profeclus eſt in regionem longinquam. 86. 1
Et poſtquàm omnia conſummaſſet, facta eſt fames
valida in regione illd, & ipſe cœpit egere. lbid.
Surgam, & ibo ad Patrem meum;, & dicam ei: Pa-
ter, peccavi in cœlum, & coram te: jam non ſum

dignus vocari filius tuus. Ibid.
Adducite vitulum ſaginatum, & occidite, & man-
ducemus & épulemur. 86.2

Erat autem flius ejus ſenior in agro: & cùm veni-
ret, & appropinquaret domui, audivit Sympho-
niam, & vocavit unum de Jervis, & interrogavit

eum, quid bæc eſent. Ibid.
Fili, tu ſemper mecum es, & omnia mea tua ſunt.
Ibid.
Pater, peccavi in oœlum, & coram te. 214. 1
Ex CAP. KVI. Redde rationem villicationis tugæ:
Jam enim non poteris villicare. 87. T
Et laudavit Dominus villicum iniquitatis. Ibid.
Difamatus eſt, quaſi diſipaſſet. 87. 2
Quia filii hujus ſæculi prudentiores Rliis lucis in gene-
ratione ſuäa ſunt. Ibid.
Vos eſtis, qui juſtificatis vos coram hominibus: Deus
autem novit corda veſtra. 88. 1
Quia, quod hominibus altum eſt, abominatio eſt an-
te Deum. Ibid.
Lex & Prophetæ uſque ad Joannem: ex e regnum
Dei evangelizatur. Ibid.
ded & canes veniebant, & lingebant ulcera ejus.
89. 1
Et epulabatur quotidiè ſplendidé. 194. 1

Ex CAT. XVII. Fides tua te ſalvum fecit. 263. 2
Ex CAP. XKVIII. Et cum audiret turhum Ppraæter-
ezuntem. . OQuid tibi vis faciam ?* Domine, ut vi-
deam. 92. 1. & 202. 2
Et, qui præibent, increpabant eum, ut taceret. 92. 2
Et ipſi nihil horum intællexerunt.. Et erat Verhum

iſtud abſeonditum ab eis. 184. 1
Ex CAP. XIX. Er feſtinans deſcendit, & excepit
illum gaudens. 92. 2

Oo 4 Wolu-

Index Locorum

Nolumus hune regnare ſuper nos.
Auferte ab illo mnam. 93.2
Verumtamen inimicos meos illos, qui noluerunt me

Pag- 93:. 1

regnare ſiper ſe adducite huc, & interficite ante
me. Ibid.
Benedictus, qui venit Rex in nomine Domini, Pax
in Cælo, & Gloria in excelſis. 94. 1
Magiſter, increpa Dilcipulos tuos. Ibid.
Ex CAP. X X. Hic eſt bæres, occidamus eum, ut
noſtra Riat hæredita 94. 2
Et ejectum illum extra vineam occiderunt. 95. I
Licet nobis tributum dare, Cæſari „an non? Ibid.

Ex CAP. XXI. Et erunt ſigna in Sole, Lunaà, &
Itellis: & in Terris preſuura Gentium præ confu-

ſione ſonitüs Maris, & Fluctuum. 97. 2
Videte kculneam, & omnes arbores: cùm producunt
jam ex ſe fructum. 99. 1
Sed ante hæc omnia injicient vobis manus ſuas, &
perſequentur. 101. 1
Fonite ergo in cordibus veſtris non præmeditari quem-
admodum reſpondeatis. Ibid.

Ego enim dabo vobis os, & ſapientiam, cui non po-
terunt reſiſtere, & contradicere omnes adverſarii
veſtri. . Ibid.
Cum audieritis prælia, & ſeditiones. Ibid.
Ex CAP. XXII. Et cùm facta eſſet hora, diſcu-
buit, & duodecim Apoſtoli cum eo; Et ait illis:
deſiderio deſideravi boo Paſoeha manducare vobiſ-
cum. 102. 1
Facta eſt avutem & contentio inter eos, quis eorum vi-
deretur eſſe major. Dixit autem eis: Reges gen-
tium dominantur eorum. Ibid. & 104.2
Vos autem eſtis, qui permanſiſtis mecum in tentatio-

nibus meis. 102. 2
At illi dixerunt: Ubi vis paremus? 103.2
Occurret vobis homo , amphoram aquæ portans.
10. I
Et, accepto calice, gratias egit, & dixit, Accipite
& dividite inter vos. lIlbid.
Et ipſi cœperunt quærere inter ſe, quis eſſet ex eis,
qui boc facturus eſſet. Ibid.
Oui major eſt in vobis, fiat ſicut Junior. 104. 2
Ur edatis & bibatis ſuper menſam, & ſedeatis ſuper
Thronos. 105. 1

FPater, ſi vis, transfer, ſed tua voluntas fiat. 107. 1
Ex CXAP. XXIII. Pater in manus tuas commendo

ſpiritum meum. 119. 2
Pater dimitte illis, non enim ſciunt, quid faciunt.
157. 1
Ex CAP. XXIV. Pax vobis, oſtendit eis manus.
132. 2
Ego lum. 198. 2

Noönne cor noſtrum ardens erat in nobis, dum loque-
retur in via? 211. 1. & 223. 2
Ex Joanne.

Ex CAP. I. Qui non ex ſanoguinibus, neque ex vo-
luntate carnis, neque ex voluntate viri, ſed ex

Deo nati ſunt. 13. 1
Quod fattum eſt in Lyſo, vita erat. 185. 2
In propria venit, & ſui eum non receperunt. 161. 1
Lux in tenebris lucet. 179. 2
Verbum Caro fagqum eſt. 183. 1
Et mundus eum non cognovit. 196. 2
Ex CA P. II. Vinum non habent. Ibid.
OQuid mihi & ö Tibi eſt Mulier? 264. 1

Ex CAP. III. Qui habet duas tunicas, det non ha-
benti, & qui habet eſcas, ſimiliter faciat. 19. 2
ded dilexerunt homines magis tenebras, quàm lucem.

287. 2
Ex CAP. IV. Qui biberit ex Aqud bc, ſitiet ite-
rùm. 240. 1

Ex CAP. VI. Durus eſt hic ſermo.e 184. 1
Non ſicut manducaverunt Patres veſtri manna in
deſerto, & mortui ſumt. 195. 2
Qui manducat hune Panem, vivet in æternum. Ibid.
. & 196. 1
Ego ſum Panis vivus. 279. 1

Ex CA P. VII. Numquàm ſic locutus eſt homo. 211. 1
Ex CAP. X. Et non rapiet eas quiſquam de manu

med. 191. 2
Ex CAP. XI. Lazare, veni foràs. 60. 2. & 240. 2
Ecce, guem amas, infirmatur. 186. 2
Ego ſum reſurrectio & vita.“ 116. 1

Eamus & nos &G moriamur cum eo. 177. I. & 184 2
Ex CAP. XII. Wiſi granum frumenti cadens in
terram mortuum fuerit. 105. 2

Ex CAP. XIV. Pacem relinquo vohis. 270. 1

Ex CAP. XVII. Hac eſt vita æterna, ut cognoſcant

te verum Deum. 198.2
Ex CAP. XIX. Non habemus Regem niſi Cæſarem.
202. 2
Mulier, ecce Filius tuus. 242. I

Ex CAP. XX. Mulier, quid ploras? 16. 1. & 242.1
Infer digitum tuum huc. . 215. 2
Domine, ſi tu ſuſtuliſti eum, dieito mibi. 217. 1
Ex CAP. XXI. Cam eſſes Junior, ambulabas, uhi

volebas, cuùm autem ſenueris, alius cinget te, &

ducet, quò tu non vis. 57. I
GNimon Joannis, amas me?s 142. 2
Domine, Tu ſcis, quia amo Te. Ibid.

Ex Actibus Apoſtolorum.

Ex CAEP. VIII. Putdſne, intelligis, quæ legis?
183. 2
Ex CAP. I X. Ego ſum Jeſus, quem tu perſequeris.
191. 2. & 203. 1

Domine, quid me vis facere? 225. I
Ex CAP. XVII. ILenoto Deo. Quodl ergo ignorantes

colitis, hoc ego annuntio vobis. 189. 2
Ex Epiſtolà ad Romanos.

Ex CAP. II. Tribulatio, & anguſtia in omnem
animam operantis malum, Judæi primum &

Graæci. 58. 1
Honor & pax omni operanti bonum, Judæo primum
& Graæco. Ibid.
Qui prædicas, non furandum, furaris. 277. 2
Ex CAP. V. Ubi abundavit delictum, ſuperabunda-
vit & Gratia. 200. I

Ex CAP. VIII. Non ſunt condignæ paſſiones hujus
temporis ad futuram gloriam. 21I. 2. & 212. 1

Abba, Pater. 219. 2
Gi Deus pro nobis, quis contra nos? 270: I
Quis nos ſeparabit à Charitate Chriſti, Tribulatio,
an anguſtia, an fames, an nuditas? 270. 2

Ex CAP. X. Teſtimonium enim perhibeo illis, quéd
æmulationem Dei babent, ſed non ſecundum ſcien-
tiam. 268. 1

Ex CAP. XIII. Induamini Dominum Jeſum Chri-

Num. 202. 1
Ex Epiſtolà primâ ad Corinthios.

Ex CAP. II. Ji enim cognoviſſent, nunquam Domi-

num gloriæ crucifixiſſent. 10956. 2
Ex CAP. VI. Neſcitis, quoniam corpora veſtra Tem-
plum ſunt Spiritus ſanbti. 197. 1
Ex CAP. VII. Praæterit enim figura bujus Snaa
198. 2
Ex CAP. IX. Caſtigo corpus meum, & in ſervitu-
tem redigo. . 13. 1

Ex

lr

Ve⸗

TMr.
.
Mud

Sacræ Scripturzkz.

Ex CAP. K. Fetra autem erat Chriſtus. pag.
. 25 8. 1
Ex CAP. XV. Ego ſum minimus Apoftolerum.
279. I
Ex CAP. XVI. Vigilate, ſtate in Fide, viriliter
agite, & confortamini. 261. 1

Ex Epiſtolâ Secundâ ad Corinthios.

Ex CAP. VI. MNihil habentes, & omnia poſidentes.
. 40. 2
Ex CAP. XI. Fratres libenter ſuffertis inſipientes,
cum ſitis ipſi ſapientes. 203. 2
Giſtinetis enim, ſi quis vos in faciem cædit. 204. 1
Ex CAP. XKlI. Cum infirmor, tunc potens ſum. 187. 1

.
Ex Epiſtolà ad Galatas.

Ex CAP. II. In Fide vivo Filii Dei. 263. 2
Ex CAP. VI. Alter alterius onera portate. 39. 1
Deus non irridetur. 151. 2
Mihi abſit glorieri, niſi in Cruce. 237. 2

Ex Epiſtolà ad Epheſios.

Ex CAP. VI. In omnibus ſumentes ſeutum Fidei,
in quo poſſitis omnia tela nequiſſimi ignea extin-
guere. 261. 1

Ex Epiſtolà ad Philippenſes.

Ex CAP. IIf. Humiliavit ſemetipfum factus obe-
diens uſeue ad mertem. 8. 2. & 61. 2
Ex CAP. IV. Gaudete in Domino ſemper: lerum
dico, gaudete: Modeſtia veſira nota ſit omnibus

hominibus. 255. 2
Ex Epiſtolà ad Coloſſenſes.
Ex CAP. III. Non ad oculum ſervientes. 162. 1

In quâ vocati eſtis in uno corpore : & grati eſtoie.
238. 2
Verbum Chriſti habitet in vobis abundanter. 239. 1I
Ex Epiſtolà Primà ad Timotheum.

Ex CAP. II. In omni loco levantes puras manus.

152. I
Ex CAP. VI. Rex Regum & Dominus Dominan-
tium. 159. 2

Habentes autem alimenta, & quibus tegamur bhis

contenti ſimus. 309. 2
Ex Epiſtolà Secunda.
Ex CAP. I. Ncio cui credidi. 210. 1

Ex CAP. II. Non coronabitur, niſi qui legitimé cer-
taverit. 153. 1
Ex CAP. I V. Labora, opus fac Evangeliſtæ.
143: 2
Repoſita eſt mihi corona Juſtitiæ, quam reddet mihi
Dominus in illa die juſtus Judex. 146. 2

Ex Epiſtolà ad Hebræos.

Ex CAP. K. Juſtus autem meus ex Fide vivit.
261. 1
Ex CAP. XI. JSanbti per Fidem vicerunt eee-
1bid.
Fide Enoch tranſiatus eſt, ne videret Mortem. 262. 2

Ex Epiſtol B. Jacobi.

Ex CAP. I. Unuſquiſue enim tentatur d con-
cupiſcentia ſun abſtractus, atque illeötus, 32 4. 2

Ex Epiſtolã primà B. Petri.

Ex CAF. III. In hoc vocati eſtis, ut beneditctionem
hareditäte poſſideatis. 49. 2
Oculi Domini ſuper juſtos. lbid.
Ex CAP. IV. Charitas operit multitudinem pecca-
torum. 135756. 2. & 241. I
Ex CA P. V. Cui reſiſtite fortes in Fide. 261I. 1
& 270. 1
Vigilate, quia adverſarius veſter Diabolus circuit
quærens, quem devoret. Ibid.

Ex Epiſtolà primâ B. Joannis.

ExCAP. IV. Deus Charitas eſt, & qui manet in
Charitate, in Deo manet, & Deus in eo. 156. 2
Ex CAbP. V. Hæc eſt victoria, quæ vincit Mundum,
Fides noſtra. 20I. I. G& 262. 2

Ex Apocalypſi.

Ex CAP. I. Et pedes ejus ſimiles aurichalco.
114. 2
Dilexit nos, & lavit nos à peccatis noſtris in Jan-
guine ſitg. 156. 2

Et vox illius tanqudm vox Aquarum multarum.

257. 2
Ex CAP. IV. Er in medio ſedis, & in circuitu

Jedis quatuor Animalia plena oculis anté & retrôò.
114. 1. & 257. 1
Intus plena ſunt oculis, & requiem non habebant die
ac nocte dicentia Sanltus, Santtus, Nanbtus Do-
minus Deus omnipotens. 114. 1
Et in oonſpectu Sdedis tanquam Mare vitreum ſimile
Cryſtallo. 257. I
Ex CAP. V. Et redemiſti nos Deo in Sanguine tuo.
. 143. 2
Phialas aureas, plenas odoramentorum, quc ſunt
Crationes Nanbteram. 257. 2

Ex CAP. X. Er lIris in capite ejus. F7. I

Accipe librum, & devora illum, & faciet amarica-
ri ventrem tuum, ſed in ore tuo erit dulce tan-
qudim mel. 124. 1. & 127. 1. & 2
Vade, & accipe librum apertum de manu Angeli
Rantis ſuper mare, & ſuper terram. 127. I. & 2
Ex CA P. XII. Signum magnum in cœlo, Mulier
amibta Sole. 139. 2
Et in capite ejus corona Nellarum duodecim. 173. 2
Müulier amicta dole, & Luna Jub pedibus ejus, &
in capite ejus corona ſtellarum duodecim; & in
utero habens, & clamabat parturiens, & crucia-
batun, ut pariat. 210. 1
Et peperit filium maſeulum: & raptus eſt filius ejus
ad Deum, & ad thronum ejus, & mulier fugit in
Jolitudinem ubi habebat locum. 210. 2
Ex CAP. XIII. Agnus occiſus ab origine MWundi di-

&tus eſt Chriſtus. 190. 1
Ex CAF. XV. Præcincti circa pecëtora zonis aureis.
136. 2
Stantes ſupra Mare vitreum, habentes citharas Dei.
.J 257: 1I
Et cantantes Canticum Moyſi ſervi Dei. Ibid.
Magnaz & mirabilin ſunt opera tua, Domine Deus
omn potens. Ibid.

Dedit ſeptem Angelis ſeptem phialas aureas plenas
Iracundiæ. 257. 2
. Ex

Index Locorum Sacræ Scripturæ.

Ex CAP. XIX. Rex Regum, & Dominus domi-
nantium. pag. 14. 1. 8& 331. 1
Et audivi quaſi vocem tubæ magnæ, & ſicut vocem
aquarum multarum, & ſicut vocem tonitruorum

magnorum, dicentium Alleluia. 147. 2
Ex CAP. XXI. Dominus Templum r.
182. 2

Abſierget Deus omnem lacrymam ab oculis eorum.
139. 2. & 221. 1

H Ro S ℳ
D

N

S

R ⁸.
“ 8 E

Et oſftendit mihbi Fluvium Aquæ vitæ, dan

tanquàm Cryſtallum:, procedentem ſede Dei
G&Agni. 257. 2
ITpſa verò Civitas Aurum mundum ſimile vitro mun-
do. Ibid.
Et Plateæ Civitatis Aurum mundum tanquàm vi-
trum pellucidum. Ibid.
Ex CAP. XXII. FToris Canes. 176. 1
●

B
S

1NDEX

4
4
4

— ͤÿ.J—2—— W –—

ð— „

èè

”ä

INDEX
RERUM NOTABILIUM.-

QUÆ IN TERTIO TOMO STROMATUM

* ex Divinis Scripturis continentur.

PRIOR NUMERUS PAGINAM INDICAT, POSTERIOR COLVMNAM.

A.

HBNEGATIO fui. pagin 284.

columnâ 2
S. Abraham. 263. I. & 2
Abrahæ Sacrificium. 193. 1
Abſalonis coma- 35. 2

Acceptio perſonarum. 15. I. & 18. 2

& 39. 2. & 48. 1. & 97. 2. & 174. 2. & 209. 2

& 275. 2. & 278. I. & 286. 1. & 323. I. & 344.2
& 401.: I. & 405. 1
Accuſatio exaggerans. 304. 1
Accuſationes ex Sancto Zelo. 45. 2. & 79. 1. &
298. 2. & 399. I. & 404. I
Accuſationes invidæ non audiendæ. 87. 1
Accuſationes & Excuſationes falſæ. 278. 1
Accuſationes in ſuperiores à ſuperioribus audiendæ.

Accuſantes ex invidia. 82. 2
Accuſatores ex Zelo obſervantiz. Ibid.
Accuſatores invidi. 84. 2. & 176. 1. & 283. 2
& 372. 1
Accuſatores Invidi Zelum præferentes, cum con-
temnuntur. 176. 2
Actio poſt Orationem. 283. 2
Adami ficus. 78. 2
Adulatio. 44. 2. & 54. I. & 57. 2. & 312. 2. &
418. 2
Adulatio nocentiſſima Juvenibus. 180. 2

Adulationes fovent delicta. 169. 1
Adulatores. 80. I. & 280. 2. & 328. 1. & 339. 2

& 354· 2. & 355. I

Adulteria. 274. 2
Etas non attendenda. 2.2. & 14. 2. & 279. I
tas alleg. 421. 1

terna tantüùm. 4. I. & 18. I. & 37. I. & 38. 1
& 40. 2. & 60. 2. & 87. 2. & 186. 2. & 230. I
& 292. I. & 299. 2. & 319. 2. & 326. 2. & 340. I
& 379. 1. & 381,2. & 400. 2. & 406. 2. & 42 I. 1

Eterna tantùm curanda. 2.2
terna tantùm Eccleſiaſtici tractent. 286. 1
Eterna Temporalibus curis prælerenda. 4. 2

Eternorum oblivio. 55. 2. & 72. I. & 101. 2. &
189. 2. & 241. I. & 312. I. & 316. 1I. & 421. 2
Eternorum obliti. 75. 1. & 80. 1. & 99. 2. & 333.2
. & 327. 1. & 390.1
186. 2. & 260. 2. &3 263.2
244. 1. & 315. 1. & 344. 2

Eternorum cognitio.
ternorum cura.

Æternorum cura Dæmoni quam ſuſpecta. 262. 2
ternorum memoria. 72. 2. & 75. 2. & 380. 1
& 411. 2

Eternorum memoria Tribulationis remedium. 261.
1. & 315. 1
Eternorum memoria Tentationes arcet, Fervorem
accendit. 226. 1
Eternitatis oblivio, inter dignitatum & felicitatis
plandimenta. 150. 2
Affabilitas. 20. 2. & 39. 2. && 45. 2. & 75. 2. 88
76. 2. & 156. 1. & 220. 1. & 278. I. & 303. I.
& 342. I. & 353. I. & 256. I. & 36 5. 2. & 366. 1

& 407. I
Affabilitas ſeria. 10. 2. & 355. 2
Affabilitas nimia. 210. 1
Affabilitas non deprimit. 229. 2
Affabilitas & Humilitas in Nobilibus. 51. 2
Affectus plus quam effectus attenditur. 3.2
Affectus non effectus. 14. 2. & 54.2. & 275. 1

Affectus non effectus, plerunque attenditur. 72. 2
Affectus non pariat Dignitatum promotiones, ſed

Oratio. 38.2
Affectus, ſed cum operibus. 189. 2
Affectus effectum trahat. 315. 1
Affectus ſine effectu. 30. 1. & 189. 2. & 352. 1. &
383. 2
Affectus ſine effectu non ſufficit. 152. I. & 3 17. 2
& 364. I. & 378. 2. & 388. 1
Agricultura allegoricè. 30. 2. & 60. 2. & 74. 2. &
394.2. & 411.2
Agricultura verior. 74. 1I
Ahqui admirandi, non imitandi. 219.
B. Aloyſius, ſeu Laus Adoleſcentis. 23 5F. I
B. Aloy ſius citò mortuus. 208. 1
B. Aloyſ. ſermo Silentium erat. 279. I

Ambitio. 8.2. & 12. I. & 18. 1I. && 20. 2. & 21. 2
& 24. 2. & 31. 2. & 59. I. & 62. 2. & 72. 2. &
77. 2. & 96. 2. & 10I. I. & 102. 2. & 104. 2. &
124. 2. & 160. 2. & 241. 1. & 303. 2. & 311. 1
& 343. I. & 352. 1. & 367. I. & 5382. 2. & 392. 1
S—B. 401. 2. & 402.2

Ambitio infelix. pag. 34. 2
Ambitio audax. 24. 1
Ambitio ubique germinat. 59. 1
Ambitio Sancta. 74. 1
Ambitio vix reprimitur. 102. 1
Ambitio inhonora. 277. 2
Ambitio ſtulta. 327. 2
Ambitio vincit Avaritiam. 329. 2
Ambitio quàm prodiga ſit. 78. 1
Ambitio Chriſti Incarnatione devicla. 6. 1
Ambitio Religionis munia viliora odit. 25. 1

Ambnie

Index

Ambitio & Dignitas infelix.
Ambitio minuit fidem Fidei noſtræ. 225. 2
Ambitio & Voluptas infelices. 254. I
Ambitio & Tepiditas Mortem non optant. 12. 2
Ambitio & Avaritia inexplebiles. 158. I. & 289. 2

pag. 314. 2

& 290. 2
Ambitionis, & Dignitatis miſeriæ. 320. 2
Ambitionis iervitus. Ibid.
Ambitionem fugat Mortis meditatio. 303. 2
Ambitioſi. . 82. 2
Amicitia ſancta. 80. 1
Amicitia vana. rIz55. 2
Amicitia impiorum. . 302. 1
Amicitiæ non bonæ. 352. 2

Amicitiolæ. 72. 2. & 165. 1. & 2. &G 232.2. & 314. 2
Amici impii. 43. 1. & 65. 2. & 68. 1. & 91. 2. &
375. 1. & 380. 2. & 235. I. & 339. I. & 390. 1
. & 391. 2. & 394. 1. & 401. 1
Amici impii vix deſeruntur. 36. 1
Amici impii deſerendi. 337. 1
Amicis impiis non placendum. 16 5. 1
Amor in Deum. 90. 2. & 386. 2. & 388. 1
Amor Chriſti in nos. 104. 1. & 288. 2. & 377.
Amor Parentum vincendus. 263. I
Vide Chriſtus. Deus. Parentes.
Amore duei. 36. 2. && %. 2. & 150. 2. & 158. 1
& 170. 1. & 294. I. & 329. I. & 337. 1. & 377. 1
& 378. 1I
Amore duci non Timore. 113. 1. & 140. 1. & 169. 1
& 175. I. & 180. 1. & 207. 2. & 214. I. & 219. 2
& 314. 1. & 325. 2. & 348. 1. & 364. 1
Animarum Zelus. Vide Zelus.

„₰

S. Anna. 14. 2
Apologia fortior. 44. 1
Apologia vera. 179. 1
Apologia vera noſtra eſt Mortificatio. 176. 2
Apoſtaſia alleg. 291. 2
Apoſtaſiæ Mater Tepiditas. 324. 1

Apoſtata. 63. 1. & 273. 1
Apoſtata rediens in Sæculum ſpe Hæreditatis, &
Aulæ deceptus. 345. 2
Apoſtatæ. 129. 1. & 229. 1. & 253. 2. && 315. 2. &
316. 1. & 331. 2. & 404. 2

Apoſtatæ ſunt i, qui tepidi ſunt. 273. 1
Apoſtatæ & ſcandalizari faciles. 315. 2
Apoſtatæ non proſperantur. 351. 1. & 420. 2
Ad Apoſtatas. 289. 1
Aquæ laus. 256. 2. & 381. 1
Aquæ in deſerto, Ligno, hoc eſt Mortificatione &
Cruce daulceſcunt. 294. 1
Aquæ comeduntur. Cur? Quia Deus dixit. 381. 1
Aquarum lacus. 145. 2
Aquarum Laus & Lacrymarum. 257. 1I
Vide Lacrymæ.
Aquila & Phonix. 180. 1

Argumentum in Bacchanalibus. 189. 1. & 2.6— 190.
I. & 191. I. & 192. I. & 193.2. & 196. I. & 2. &
197. 2. & 198. 1. & 2. & 199. I. & 200. I. & 2
& 201. 1. & 2. & 202. 1. & 2. & 203. I. & 2. &
301. 2. & 306. 1. & 406. 2
Argumentum in Chriſti Nativitate. 313. 2
Argumentum in Renovatione. 314. 2. & 348. 2
Ariditates. 217. 1
Arma alleg. 9. 2. & 18. I. & 106. 1. & 221. 2. &G
245. 2. & 259. I. & 261. I. & 337. I. & 414.1
Arma vera in bello. . 337 1
Armamentarium noſtrum Chriſti Paſſio. 221. 2
Arrogantia. 4. 2. & 54. 2. & 104. 2. & 120. 2. 8&
136. I. & 163. I. & 337. 2. G& 367. 1

Arrogantia vitetur. 4. 1
Arrogantia, quæ ſibi omnia præſumit. 5. 2
Arrogantia Honorem mutuum dedocet. 354.2

Aſtrologia. 287. 2
Avaritia. 20. I. & 40. 2. & 41. 2. & 58. 2. & 64. 2

& 65. 1. & 71. 2. & 88. 1. & 94. 2. & 95. 2. &E

102. 2. & 114. I. & 160. 2. & 220. 2. & 277. 1
& 2. 29 5. I. & 30I. I. & 307. I. & 324. 2. &
335. 1. & 368. 1. & 384. 1. & 395. 2. & 398. 1
. 399. 2. & 409. 2
Avaritia inexplebilis. 6. 1. & 54. I. & 74. 2. &
277. 2. & 335. 1. & 355. 1

Avaritia aliena uſurpans. 31. 1
Avaritia inops. 47. 2
Avaritia tutior. . 53·2
Avaritia caveatur ab Eccleſiaſticis. 67. I
Avaritia & Munera. 79. 1
Avaritia in Principe. 301. 1I
Avaritia Eccleſiaſticis vitanda. 2
Avaritia pejùs Eccleſiaſticos, & Religioſos vexaret,
ſi eos ſubderet. Ibid.
Avaritia & Ambitio ineæplebiles. 158. 1. & 289. 2
& 290. 2

Avaritiæ odio Juriſdictio Eccleſiaſtica proficit. 330. 1
Avaritiam oderint Eccleſiaſtici. 75. 2. & 87. 2. &
114. I. & 280. 2. & 319. I. & 344. I. & 367. 1
Vide Eccleſiaſtici. Reditus.
Avarus. . 278. 2
Avari. 75. 1. & 385. 2. & 397. 2
Avari infelices. 327. 2
Avaro anima Panis eſt & opes. 450. I
Aula. 29. 1. & 41. 2. & 401. 2. & 418. 2
Aula vitanda. 21. 2. & 138.2
Aula deſerenda. 254. 2. & 353.: 1

Aula Religioſis evitanda. 23585. 1
Aulæ ſervitus. 24.2
Aulæ ſervitus & Mundi. 201. 2. & 420. 2
Aulæ mala. 322. I. & 309. 2.
Aulam vitet Religioſus. 22. 1
Aulam Religioſus non vitet, ſi Correctionem ad-
hibeat. Ibid.
Vide Religioſus.
Aulicus. 31.2
Aulicus verus. 316. 2

Aulicus non promotus. 21. I. & 25. 1. & 28. 1
& 45. 2. & 69. 2. & 90. 1. & 2. & 103. I. &
138. I. & 140. 1. & 144. 2. & 207. 2. & 346. 2
& 361. 2. & 369. 2. & 374. 1

Aulicus non promotus mirari non debet. 5. 2
Aulicus non promotus uni Dee placere ſatagat. 121.1
Aulicus non promotus Deo fidat. 72. 2

Aulicus non promotus laboret pro Eccleſià. 107. 1.
Aulicus non promotus ſerviat non fractus. 118. 1

Aulicus non promotus ſperet. 135. I
Aulicus non promotus amet Eccleſiam. 225. 2
Aulicus non ambitioſus raròô. 291. 1
Auhci inſania. 302. 2
Aulico dejecto non inſultandum. 314.2

Aulici. 34. 2. & 56. I. & 72. 2. & 82. 2. & 96.2
& 322. I. & 334. 1. & 338. 1. & 382. 2. & 393.
2. & 401. 2
Aulici probi. 57. 2. & 82. 2. & 301. 2
Aulici probi Deo acceptas referant dignitates. 6.2

Außhici probi evehantnr. 87. 1

Aulici infidi.
Aulici invidi.
Aulici veri.
Aulici, etiam grati frænandi.

57. 2. & 68. 1. & 380. 2. & 404. 1
69. 1. & 118. 1

Auhci inexplebiles. 65. I. & 72.2. & 403. 1
66. 2. & 404. 1.

Aulici non boni frænandi.

Aulici miſeri. 24. 2. & 41. 2. & 54. I. & 75. I. &
82. I. & 160. 2. & 247. I. & 289. 2. S 314. 2
& 325. I. & 339. 1. & 353. 2. & 36 5. 1. 8&
369. 2. 373.: 2. & 392. 1. & 403: 1. & 410. 2
& 4142.
Aulici

114. 1. & 387. 2.
8. 1

— — — 9

Rerum Notabilium.

Auhici froznandi. pag. 21. I. & 31.2. & 82.2. & 149. 1
& 277. 2. & 288. 2. & 318. 2. & 330. 2. &
2
Aulici impii froenandi. 16 5. I. & 254. 1. & . 2
Aulici impii ſemper noxii. 18. 2. & 366. 1
Aulicii impi, & Suſurrones. 339. 2
Aulici, & Conſiliari impii. 80. 1
Aulici non nimis elevandi. 176. 2. & 394. 1
Aulici & Servi impii aliquando gratiores. 179. 2
Aulici improbi & ſuperbi frœnandi. 255. I. & 404. 1
Aulici ingrati. 272. 2
Aulici rarò fideles Regibus, & Sæculares Religio-
ſis. Ibid.
Aulici promovendi. 344. 1
Aulici & Servi à Vocatione forté Dominum ab-
ducentes, evaneſcent ſpreti ab illo, cum promo-

tus fuerit. . 349. 1. & 2
Aulici & Religioſi olim viles arceant Superbiamn.
1I04. 2
Auñicis conſulendum. 73. 2. & 219. 2. & 335 2
& 364. 1
Aulicis promptè conſulendum. 40. 1
Aulicis conſulendum quamquàm infelicibus.
30. 1I
Aulicis conſulendum de victu. 42. 2
Aulicis non fidendum. 4 5. 1
Aulicis Rex conſulat. 75. 2
Vide Rex.
Aulicis Domini non fidant. 28. 1
Aulicis & Militibus conſulendum. 65. 2
Aulicis providenda neceſſaria. 279. 2
Aulicorum miſeria. 30. 1

Aulicorum ſpes. 24. I. & 41. 2. & 72. 2. & 81. 2
& 247. 1I. & 334. I. & 33 5. I. & 350.2. & 3 5 4. 1
& 393. 2. & 397. 2. & 403. 2
Aulicorum ſpes vana. 96. 2. & 327. I. & 36 5. 1
Aulicorum Politica omnia non rarò occultat Impe-

rantibus. 354. 2
Aulicorum ſitim ſpes nmutrit. 325. 1
Aulicorum vera depreſſio. 394. 1

Aurum. 74. 2
Vide Domini. Rex. Wes. Jervitus.

B
Aptiſmus. 256. 2
B Bellum. 18. I. & 83. 2. & 209. 2. & 245. 2. &
281.2. & 355. 2
Bellum alleg. 9. I. & 13. 1
Bellum ferax ſcelerum. 286.2
Bella. 101. 1
Beneficentia. 363. 1
Beneficia clam conferenda. 350. 2. & 399. I
Benefaciendum impigre. 249. 1

Vide Vocatio.
Bona occultanda. 4. 2. & 95. 1. & 117. 1
& 119. 2. & J123. I. & 13 5. 2. & 139. 1. & 140.
1. & 143. 2. & 145. I. & 158. 1. & 159. 2. 8&
161. I. & 2. & 221I. I. & 23 I. I. & 249. 2. S&
263. 2. & 340. I. & 341. 2. & 350. 2. & 398. 2

C
Ain. 102. 2
Calamus. 222. 2
Candor & Simplicitas Politica. 56. 2
Cantatrices. 309. 1
Carcer. 31.2
S. Carolus Epiſcopus domi humilis. 211. 1
Caſtitas. 29. I. & 346. 1. & 380. 2. & 388. 1. &
394. 2
Caſtitas verborum parca. 5. 1

Ethicæ Comment. Tom. VI.

Caſtitas Mortificatione Corporis defenditur. 13. 1
Caſtitas tactum horret, non vulnera. 234. 2
Caſtitas non floret ubi Gloria vana regnat. 297. 2
Caſtitas in Lelo animarum. 302. 2
Caſtitatis cura. 5. I. & 6. 2. & 13. I. & 15. I. & 51.
I. & 2. & 63. 2. & 72. 2. & 75. I. & 128. 2. &£
221.2. & 308. 2. & 309. I. & 338. I. & 352. 2

. & 394. 1
Caſtitatis Obedientia cuſtos: Oratio aee.
16.2
Caſtitatis cuſtos Modeſtia. 295. 2

Caſtitatis lacg Mortificatio eſt, & Paupertas. 353. 2
Cella. S. 2. & 23. I. & 218.2. & 298. 1. & 33 1. 2
342.2. & 374. 2. & 376. 1. & 390. 2
Cella alleg. F4. 1
Cella & Eremus non omnibus proſunt. 215. 2
Cella ager vocationis eſt. 320. T
Cellæ amor. 5. 2. & 6. 2. & 8. 1. & 15. 2. & 21.
2. & 29. 2. & 35. 1I. & 67. 2. & 73. I. & 97. 1I
& 209. 1. & 306.2.& 340. I. & 350.2.8& 360. 1
& 387. 2. & 390. 2. & 418. 2

Cellæ amor in anima religioſa. 14. 2
Cellæ amor Orationis fons. 38. 2
Cellæ bona. . 336. 2. & 346. 1I

Cellæ & Solitudinis pericula. 318. I. & 336.2

Cellæ damna, n1 caveas- 129. 1
Cellæ interdàm damna. 215. 2
Cellæ utilitas. 345. 2

Cenſores aliorum. 2. I. & 9. I. & 21. 2. & 34. 1. &
36. 1. & 45. 2. & 46. I. & 47.1. & 54 2. & 68. I
& 69. 2. & 6. 2 & 89. 1. & 149. I. & 176. 1. &
218. 1. & 283. 2. & 303. 2. & 310. 2. & 359. 2
Cenſores Concionatorum. 176. 1
Charitas. 52. I. & 59. 2. & 106. I. & 156. 1. & 183.
I1. & 186. 2. & 329. 1
Charitas fraterna. 3. I. & 5. 2. & 7. 2. & II. 2. &
156. 2. & 157.2. & 16 I. I. & 2. 171. I. & 209:2
& 219. 2. & 220. 2. & 238. 1. & 244. 1. & 299.
2. & 303. I. & 305. 2. & 398.2
Charitas erga proximos. 155. 2
Charitas in proximos & Zelus animarum Oratio-
nis fons. . 13 5. 2
Charitas & Amor de Deo triumphant. 283. 1
Charitas rarò ſolet aliena crimina aperire. 283. 2
Charitas, & Umo. 106. 1
Charitas & Unio Perſecutionum remedium.
1
Chriſtus Gladius. 24. 2
Chriſtus ubi habitet. 34. I. & 171. 1. & 182. 1
& 214. 2. & 241. 2. & 342. 2. & 350. 2. & 369.
2. & 395. 1. & 386. 2. & 400. 2. & 403: I. &
406. 2. & 413. 1. & 417. 1
Chriſtus ubi habitet, & quomodò cuſtodiatur.

14. 1
Chriſtus ut Lazarum excitaret, clamavit. 1 2
Chriſtus ubi non habitet. 382. 2
Chriſtus proditus à Juda. 102. 2. & 192. 2
Chriſtus quærendus. 266. I. & 370. 1. & 382. 2
& 387. 2. & 396. 2
Chriſtus quomodò quærendus. 16. 1
Chriſtus Deus, & Homo. 106. I. & 182. 1I
Chriſtus Paradiſus eſt. 187. 2
Chriſtus lacrymas ſitit in Cruce. 239. 2
Chriſtus imitandus. 413. 2. & 246. 1

Chriſti Incarnatio. 181. 2. & 182. 2. &f 341. I. &
& 352. I. & 413. I. & 417. 2. & 418. I

Chriſti Incarnatio victoria vitiorum. 6. 1
Chriſti Incarnatione devicta Ambitio. Ibid.
Chriſti Incarnatio docuit Humilitatem. 88. 1
Chriſti Incarnatio quam utilis. 90. 1
Chriſti Incarnatio Deum extulit, duùm depreſſit.
129. 2

Pp Vide

.

Vide Humilitas. Pati pro Chriſto.
Chriſti Incarnatio Mundi Pompas ſuperavit. pag.
246. 1. & 407. 1

Chriſti Incarnatio libertas noſtra. 284. 2
Chriſti Incarnatio optanda. 340. 1
Chriſti Nativitas. 10. I. & 313.2. & 415. 1
Chriſti Nativitas alleg. 133.2
Chriſti oculi. 58. 2
Chriſti fuga in Ægyptum. 147. 1
Chriſti tentatio. 187. 2

Chriſti Paſſio. 92. I. & 101. 2. & 103. I. & 190. 2
& 199. I. & 234. 1. & 2. & 239. 2. & 241. 1I. & 2
296. I. & 311I. I. & 3633. I. & 378. 2. & 407. 2. &

Chriſti Paſſio Victoria noſtra.
Chriſti Paſſio Victoria noſtra, & Tentationum re-
medium. 58. 2
Chriſti Paſſionis imitatio. lbid.
Chriſti Paſſio, & Incarnatio Deo mundum ſubje-
cit. 159. 1
Chriſti Paſſio Scripturas aperuit, ac reſignavit.
183.I. & 2
Chriſti Paſſio quid nobis contulerit. 219. 2. & 401. 1

Chriſti Paſſio Armamentarium noſtrum. 221. 2
Chriſti Paſſio bonum noſtrum. 319. 2
Chriſti latus vulneratum. 241. 1
Chriſti Reſurrectio. 183. 1

Vide Mortificatio.
Chriſti amor in nos. 104. I. & 288. 2. & 321. 2

Chriſti Zelus, & Amor erga animas. 183.1
Chriſti dextera B. Virgo eſt. 187. 2
Chriſti Servitus, & Jugum ſuavia. 227. 2
Chriſti Servitus Libertas vera. 284. 2

Chriſto quâà ratione via paretur. . I
Chriſto ad naſcendum defuit locus in Bethlehem,
domo Panis, & Abundantiæ. 182. 1
Chriſto beneficia degenerarunt in pœnas. 192. 2

& 199. 1I. 250. 2

In Chriſto bona omnia 193. 2
Chriſto inflicta Alapa. 234. 1
Chriſtum ſequi. 5S. 2
Chriſtiani nomen. 222. 1

Cibus alleg. 260. 2. & 384. 1
Cibi hujus Mundi non explent. 193. 2. & 389. 1
Vide Ambitio. Divitiæ.
Circumſpectio. 29. 1. & 62. 2. & 65. I. & 75. I. &
83. 2. & 95. 2. & 128.2. & 217. 2. & 234. 2. &
246. I. & 273. 2. & 285. I. & 303. 2. & 305. 2
& 306. I. & 313. I. & 319. I. & 336.2. & 352. 2
& 375. I. & 409. I. & 414. 1. & 418. 2. & 419. 2
& 421. 1. & 2
Circumſpectio ornatus eſt verus. 12. 2
Circũſpectio poſt victoriam. 25. 2. & 274. I. & 32 1. 1
Circumſpectio perfectis. 9. 2. & 23. I. & 65. 2. & 73.
2. & 78. 2. &ũ 145. 2. & 166.2. & 314. 1. & 317.
I. & 318. I. & 373. 1. & 390. 2. & 419.2
Vide Modeſtia. Cura Cellæ.
Circumſpectio etiam perfectis neceſſaria. 5. I. & 13.
I. & 22. 2. & 85. I. & 9I. 2. & 107. 2. & 23 5. I. &
25 1. 2. & 297. I. & 364. I. & 407. 2. & 415. 1
Circumſpectio aliquibus magis neceſſaria. 52. 1
Circumſpectio omnibus neceſſaria. 25. 2. & 245. 2
& 275. 1
Circumſpectio Religioſorum, non Labor. 282. 2
Circumſpectio, nam Voluptas, vel Pœnitentia in-

ſidiatur. 296. 1
Circumſpectione & perfecti valde egent. 50. 1
Circumſpectione zelus armetur. 22 1.2

Clementia. 6. 1. & 105. I. & 137. I. & 140. 2. &
241. 1I. & 243. 1. & 25 I. 2. & 278. 1. & 286. 1
& 290. I. & 299. 2. & 303. £ & 304. I. & 30 5.
2. & 3077. 2. & 314. 2. & 318. 1. & 319. 1I. &

Index

323. I. & 332. 2. & 336. 1. & 337. I. & 372. 1.
& 374.2. & 377. 2. & 401. 1. & 405. 2 dic

Clementia & ſeveritas.

22. 2
Clementia erga lapſos. 4 333 1
Clementiam ſeveritas temperet. 220. 1

Cœcitas alleg. 92. 1. & 203. 1I. & 324. 1. & 330. 2
. & 347. 2. & 378. 2. & 384. 2. & 403. 2
Coœcitas Sancta. 326. 2
Cœcitas peccatorum. Ibid
Coœcitas ex tepiditate. J

297. I
Coœcus Evangelicus. 202. 2. & D 1
Coœci etſi videant. —⸗ 3458. I
Coœremoniæ & Urbanitates nimiæ. F. 1
Cœremoniæ vanæ. 6.2
Cogitationes piĩiæ. 281. 1

Cogitationum cura. 273.2. & 75. I. & 383.2. & 412.2
Cognitio ſui. 5. 2. & 93o 2. & 98. 2. & 166. 2. &
281. 1I. & 290. 2. & 295. I. & 299. I. & 302. 2
. & 338. 2. & 354. I. & 2. & 419. 2
Cognitio propria. 16. 1
Cognitio ſui coram S. Euchariſti. 404. 2
Vide Eternitas.
Colloquia cum mulieribus. 5. I. & 28. 2
Compati. 117. I. & 156. 2. & 203. 2. & 279. 2
& 283. I. & 299. 2. & 303. 1. & 305. I. & 308.
2. & 323. I. & 332. 2. & 333. 1. & 336. I. & 2
. & 368. 2
Compati imperfectis. 2. I. & 39. I. & 157. 2. & 322.
2. & 385. 2
Compati neſcientes. 89. I. & 102. 2. & 106. I. & 124.
2. & 137. 2. & 143. I. & 155. I. & 304. I. &
305. I. & 308. 2. & 353. 2. & 385. 2. & 399. 1
. & 419. 2
Compati miſeris. 105. 1. & 407. 1
Vide Lapſi.
Compati lapſis. 156. 2. & 173. 2. & 26 5. 1. & 369. 1

Compati lapſis eſt Chriſtum reficere. 321.2
Compati debet ſuperior mitis. 346. 2
Concio ex Oratione. 8. 1. & 277. 1. & 384. 2. &
388. 2
Concio ex corde. 370. 1. & 372. 1. & 410. 1
Concio ex Oratione naſcitur. 240. 2

Concio ſeria ſit. 22. I. & 34. I. & 5I. 2. & do. 1
& 97. 2. & 147. 2. & 280. 2. & 302. 1. & 343.
2. & 396. 2. & 384 2. & 411.2

Concio ſeria Auditore non caret. 17.2
Concio docta ſit. 26. 2. & 380. 1
Concio ſit docta, ſed ſeria. 181. 1

Concio ſevera. 19. 1
Concio vana. 28. I. & 147. 1. & 172. 2. & 240. 2
& 275. I. & 320. 1I. & 348. 2. & 359. 1

Concio vana fons peccatorum in populis. 275. 1
Concio cujus vana. 343. 1
Concio & ſcientia labore comparantur. 47. 2

Concio & zelus animarum Orationi vacent. 53. 1

Concio non ſæva ſit. 59. 2
Concio vera vox operum. 176.2
Vide Exemplo eſſe.
Concio ſit ad captum. 183.2

181. I. & 184. 1
272. I. & 396. 2
218. 1

Concio ſimplex ſit.
Concio ſimplex ad vulgus.
Concio ac Correctio à juſto ſit.
Concio & Correctio ex Oratione. 347. 1
Concionis vanitas oritur ex auditorum vitio. 34. 1
Concionator Sanctus ſit. Parentum oblivio eum rec--
dat idoneum moribus corrigendis. 41.
Concionator ubique concionetur. 52. 2
Concionator vitet gloriam vanam. 55. 1
Concionator verus. 100.2. & 326.2. & 384.2. & 385.1
Concionator vanus. 278. 2. & 280.2. & 283. 2
Concionator amet paupertatem Sanctam. 302. 1
& 384.2
Vide

Co
Cot
Co
Con
Con
Con
Cor

Cor

Con
Cor

Con
Cor

Cor
Cor

Cor
Co
Col
Co

Vide Eccleſiaſtici.
Concionator doceri, inſtruique ſe ſinat. pag. 343. 1
Concionatoris exempla. 17. 2. & 26. 2. & 27. 2
& 28. 2. & 30. 2. & 33. 2. & 46. 2. & 143. I
& 277. 1. & 343. 2. & 368. 2. & 359. 1. & 376.
1. & 384. 2. & 408. 1. &ũ 409. 2
Vide Laborandum.
Concionatoris ſanctitas.
Concionatores delicati.
Concionatores blandi.
Concionatores vani.

79. 2. &ũ d 408. 1
F52. I. & 53. 1
56. 2. & 355. 2
68. 1

Concionatorum paupertas. 52. 1
Concionatorum Cenſores. 176. I
Confeſſio. 7. 1. & 98. 2. & 118. 2. & 310. 2
& 396. 1
Vide Veſtis.
Conſeſſio, & conſcientiæ aperienda, & Pœnitentia
vera. 51.2
Conſeſſio lætitiam inducat. 109. 1

Confeſſio aliquando non iteranda de iiſdem crimi-

nibus. 267. 1
Confeſſarius, & Superior peccantium ſcelera ſua
faciat. 283. 1
Confeſſarius „& Operarius oderint viſitationes.
339. 2

Confeſſarii ſerii ducant poenitentes per aſpera. 6. 2
Confefſarii non hebetes, aut indocti eligendi.
15. 2
Confeſſarii blandi. 17. I. & 327.2
Confeſſarii mimis blandi. 5§5. I. & 328. 1
Confeſſarii non ſint nimis blandi. 5I. 2. & 405. 2
Confeſſarii diſcreti. 90. 2. & 148. I. & 317. 2. &
37. 1
Confeſſarũi ſint diſcreti. 20. 1. & 23. 2. & 5 16. 1
& 12 1. 2. & 134. 2. & 142.2. &ũ 156. 2. & 219.
I. & 374. 2
Confeſſarii indiſcreti. 85. 2. & 96. I. & 127.
1. & 167. 1. & 170. 2. & 308. 2. & 333. I. &
. 1
Confeſſarii ſeveri. 3 8. 2
Confeſſarii nimis ſeveri. 44. I. & 90. 1. & 105. 1
& 137. 2. & 203. 2. & 214. 1. & 304. I. & 336.
. 1. & 407. 2
Confeſſarii ſint piè ſeveri. 216.2
Confeſſarii nimis auſteri. 5O. 1. & 64. 1. & 76. 2
& 85. 2. & 90. I. & II5. 2. & 243. I. & 3602. 2
& 385. 2. & 409. I. & 419. I
Confeſſarii non advocandi domum, ſed convenien-
di. 5 1. 2
Confeſſarii non adſint Teſtamentis. 340. 2
Contfeſſarii in ſe pœnas convertant pœnitentium.

2341. 1. 8 377. 2
Confeſſarii diſcant compati, & diſcretionem.

352. 2
Confeſſarii clamoſi. 63.2
Confeſſarii non omnes indiſcriminatim, & arguant,
S plectant. 96. 1
Vide Correctio.
Confeſſarii non blandi. 22. 1

Confeſſarii ſint Patres. 113. 1
Confeſſari & Zelus animarum non trahant poeni-
tentes. 409. 1
Confeſſarii Peccatores ad ſe trahant, non Juſtos tan-

tùm abſolvant. 168. 2
Confeſſarii ſint mites. 212. 2
Confeſſaru puniant:, ſed moœſti. 278.2

Confeſſarii pœnæ ſe Socios reddant Pœnitenti.
284. 1
Confeſſarii non ſint immites. 287. 1
Confeſſarii ſeſe plectant, Pœnitentes verò emen-
dent, poœnis ſalutaribus præſcriptis. 292. 1
Confefſari abundent Charitate. 305. I. & 366. 1
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Rerum Notabilium.

Confeſſarn & Amici impii. 324. 1
Confidentia in Deum. 53. 2. & 119. 2. & 179. I. &
221. 2. & 264. I. & 287. 1. & 340. 2. & 36 4. 1
JJMJƷMMd & 369. 2. & 416. 2
Confidentia in Deum, cùm oratio non exauditur.
252. I.
Vide Oratio. Ariditas.
Confidentia in Deo Tentationis, & Tribulationis
remedium. 243. 2
Confidentia in Deo Tentationis & Perſecutionis
Tempore. 314. 1. & 348. 1
Confidentia in hominibus. 68. I. & 70. 2. & 75. 1. &
89. I. & 253. I. & 283. I. & 280. 2. & 302. 2. 8
305. 2. & 323. 2. & 327. I. & 328. 2. & 329. 2
& 330. 2. & 334. 2. & 339. I. & 344. 2. & 350.
2. & 351. 1. & 354. I. & 359. 2. & 374. 2. &

394. 1I. & 397. 2

Confidentia in hominibus vana. 272. 2. & 362. 1
Vide Eterna.
Confidentia in hominibus etiam à nobis promotis
vana. 349. 1
Confidentia in Hominibus & Temporalibus.
1
Confidentia in amicis. 372. 2
Confidentes in Protectoribus. 554. 1

Vide FProtectiones.
Congratulationes. 5. 1. & 20. 2. & 44. 2. & 105. 1
& 180. 2, & 280. 2. & 418. 2
Congratulationum & Gloriæ vanæ cupiditas.
329. 2
Conſcientia aperienda. 28. 1. & 75. I. & 98. 2
& 118. 2. 8& 156. I. & 175. 2. & 303. 2. & 310.2
& 318. 1. & 2. & 326. 1. & 336. I. & 340. I. &
369. 1. & 391. 2. & 396. 3
Conſcientia aperienda ſed non Stomachus. 188. 2
Conſcientia aperienda etiam a perfectis cum gau-

dio. 16. I. & 252. 2
Conſcientia aperienda etiam Superiori imperfecto.
218.2

Vide Muperior.
Conſcientia aperienda Superioribus ut dirigant.

2. 1
Conſcientia aperienda Superiori, vel Conteſſarin
Adulatori. 314. 2
Conſcientia non ſe abdens Fervorem habet diu-
turnum. 346. 2
Conſcientiæ morſus. 64. 1
Conſcientiam aperientem ſolemur. 50. 1
Conſcientiam aperientes animentur. 115. 2
Conſideratio. 81. 2. & 83. 2

Conſilia mala.
Vide Peccator.
Conſilia impia. 418. 2. & 23 5. 2
Conſiliari impii. 1I7. I. & 18. 2. & 23. 2. & 67. 2
& 212. I. & 278. 2. & 280. I. & 312. 2. & 328. 2
& 337. 2. 339. I. & 359. I. & 375. I. & 390. 1
&S& 401. 1. & 402. 1I. & 407. I. & 419. 1
Conſiliarii & Aulici impu. 44.2
Conſiliarii impiii audiuntur.

43. 2. & 142. 1. & 337.2

iliari 314.2
Conſiliarii impii plectendi. 347. 2
Conſiliarii recti. 22. f
Conſiliarii boni. 63. 1. & 280. 2. & 295 2
Conſiliarii boni non auditi. 28. 1

Conſiliarii boni valde rari.
Vide Aulicus.
Conſiliarii boni audiantur.

54. I. & 355. 1

larii 219. 1
Conſiliari boni & fidi advocandi. 285. 1
Conlſiliarii boni neglecti. 325. 2
Conſiliarii probi. 114. 1
Conſiliarii probi adhibendi. 148. 1
Conſiliarii probi audiendi. 188.2
Pp 2 Conſiliarii

Conſiliarii cautè audiendi. pag. 92. 2
Conſiliarii veri. 176. 1. & 275. I
Vide NWathan.
Conſiliarii hortantes. 280. 2
Conſiliari Regum ſenes ſint. Ibid.
Conſiliarii à Rege audiendi. 175. 2
Conſiliarii & Confefſarii nimis blandi. 3238. 1

Conſolationes Dei. §3. 2. & I4I. I. & 348. 2
& 370. 2.& 373. 2. & 382. I. & 395. 2. G 42 I.
2. & 414. 2
Conſolationes Dei & Mundi. F4. 1
Conſolationes Dei Ferventibus dantur. 37. 1. & 349. 1
Conſolationes Dei, & Contemplationem meretur
Zelus animarum. 135. 2
Conſolationes Dei quibus dentur. 229. 2. & 294. 1
326. 2. & 370. 1. & 388. I. & 400. 2
Conſolationes Dei ſine pompa. 288. 2
Conſolationes Dei quantæ. 289. 2
Conſolationes Dei in Mortificatione. 313. I. & 346. 1
Vide Jugum Chriſti.

Gonſolationes Dei meretur Serietas. 329. 1
Conſolationes Dei ubi deſunt Conſolationes aliæ.
346. 1

Vide Status mediocris.
Conſolationes Domini impetrant Religionis munia

viliora & Talenta mediocria. 211. 2
Conſolationes humanæ. 107. 1
Conſtantia. 113. I. & 386. I

Contemplatio & Oratio ex Zelo animarum. 229. 2
Contemptus Temporalium. 12. I. & 20. 1. & 45. 2
& 49. 2. & 71. 1. & 74. I. & 77. 2. & 84. 1. &
92. I. & 96. 2. G& 308. I. & 318. I. & 32 4. 2. &

325. I

Contemptus Mundi. 95. 2. & 349. 1
Converſio. 66. 1. & 38 5. 2. & 4006. 2
Converſio rara. 35. 1
Converſio vera. 133. 2. E 42 I. 1I
Converſio & Pœnitentia vera. 65. 2
Converſio S. Borgiæ vel S. Ignatii. 3 5 1. 2
Converſio & Renovatio egent Cellà & Exercitiis ſpi-
ritualibus. 371. 1
Convivia evitentur. 84. 2
Vide Lurco.
Cor. 90. 2
Correctio libera. 17. 2. & 22. 1. & 28. 1. & 43. 2
& 284. I

Correctio adhibenda. 18. 2. & 223. 2. & 279. 2. &
358. 2. & 396. I. & 405. 2
Correctio ſuavis. 23. 2. & 148. 1
Correctio prudens. 34. 2. & 58. 2. & 105. I. &
127.2. & 134. 2. & 170. I. & 390. 1
Correctio prudens ſit. 34.2
Correctio à juſto ſit. 41. I. & 76. 2. & 107. 2. &
277. 2. & 343. 2. & 389. 2. & 405. 2
Correctio tarda & diſcreta. 41. 1
Correctio mitis. 46. I. & 47. I. & 50. I. & 5§8. 2
& 59. 2. & 64. I. & 79. I. & 90. I. & 102. I. &
2. & II5. 2. & 139. 2. & 140. 2. & 184. I. &
203.2. G& 207. 2. & 21 5. 2. & 243. I. & 284. I
& 287. I. & 290. 2. & 292. I. & 317. 2. & 333.
I. & 366. 1. & 369. I. & 372. I. & 374:2. & 419. 1
Correctio mitis, & ſecreta. 127. 1. & 319. 1
Correctio modò mitis, & modò ſevera. 219. I. &

380. 1
Correctio non mitis. 220. 1
Correctio opportuna. 50. I. & 59. 2. & 369. I
Correctio ſit opportuna. 265. 2
Correctio iit ſevera. 51. 2
Correctio toleranda. 54. 2. & 300. 2
Correctio ſit ſecreta. 63. 2. & 85. I. & 128. 1
142. 1. S& 411I. 2

Index

Correctio non ſemper ſit ſecreta. 253. 2
Correctio verecunda ſit. 103. 2
Correctio, ſed laude mixta. 131.2

Correctio etiam ubi fructus non ſperatur. 134. 1

Correctio blanda.

142. 2
Correctio non Ira ſit. 176. 2
Correctio amanda. 188.2
Correctio ex Charitate. 248. 2
Correctionis odium. 279. 2
Correctio quàm ardua. Ibid.
Correctio neceflaria. 283. 2
Correctio, ſed non importuna. Ibid.
Correctio, ſed ſine Politica. 284. 1
Correctio careat contumeliis. 286. 2
Correctio utilis. 292. 1
Correctio ex amore. 298. 1
Correctio rara. .⸗ . 303. 2
Correctio ſit paterna. * 305. 1
Correctio indiſcreta. 333. 1
Correctio, & Concio ex Oratione. 347. 1
Correctionis impatiens. 22. I. & 28. I. & 252. 2
& 300. 1

Creatura ſcala ad Deum. .,2
Crudelitas. 63. 2. & 68. 2. & 101. I. & 259. 1. & 286.2
Crudelitas hominis. 58. 2. & 21I7. 2. & 245. 2
Vigde Ira.
Crux. 237. 1
Cura & Lætitia vana. 187. 1
Curæ Dei ſe committat Status mediocris. 37. 1
Curæ ſuperfluæ. 12. 2. & 34. 1I. & 75. 2. & 101. 2
286. 2. & 298. I. & 309. 2. & 310. 2. & 321. 2
& 329. 1. & 374. 2. & 387. 2
Vide Eterna. Deus. Fama. Lingua.
Curioſitas. I4. 2. & 23. I. & 2 5. I. & 35. I. & 60.
2. & 273. I. & 277. 2. & 298. 1

Curioſitas vincenda. 220. 2
Curioſitas, & occaſio tollitur à Deo. 281. 2
D
Emon non timendus. 230. 2
S. Daniel. 243. 1
S. David. 13. I. & 119. 2. & 258. I
S. David exul. 165. 1
S. David correctus. 142. 2
S. Davidis lacrymæ. 260. 1
Decimæ Eccleſiaſticæ, ſed pro Fidei avertendis
diſcriminibus. 37.2
Delicati. 370. 1. & 292. 2
Deliciæ. 64. I. & 99. 2. & 195. 2. & 273. 2
. S353. 2
Deliciæ plùs dedecent Gubernantes, quam Vulgus.
66. 1
Vide Rex.
Deliciæ Tentationum fons. 24 5. I
Deſolati. 363. 2. & 364. 1. & 369.2
Deſolationis Pharmacum Oratio. 313.2
Deſolationes, & Tribulationes utiles. 57. 2. &
357. 2
Deſolationes Spirits. 217. I. & 380. 1

Deſolationes, Ariditates, & Tentationes non no-

cent. 222. I. & 2
Deſolationes, Perſecutio, & Tribulatio Dei Paſ-
cuæ ſunt. 260. 2
Deſperatio. 243. 2. & 350. I. & 363.2
Deſperatio pellatur. 265. 1
Deſperati. 132. 1

Deſperati ſperent. 109. I. & III. 2. & 146. 2. &
154. 2. & 167. I. & 181. 2. & 223. I. & 241. 1
& 337. 1. & 347. 2. & 364. I. & 384. 1
Deſperati ſperent, nam Virgo Impios deleuclir
173.
Ad

— — — — —

— — — —

Dei amor in nos.

==

Ad Deſperatos. pag. 199. 2. & 240. I. & 244. I. &

. 282. 2
Ad Deſperatos & Scrupuloſos. 215. 1
Dextera Chriſti Beatiſſima Virgo eſt. 187. 2
Deus ubique. 158. 1
Deus curat deſertos ab hominibus. 417. 2
Deus vilis eſt nobis. 189.2
Deus ubi quærendus. 214. 2
Deus timendus. 245. 2
Vide Nihil præter Deum.
Deus omnia videt. 274. 1
Deus exaltatur cùm parxcit. 329. I

Dei Miſericordia. 6. 1. & 82. 2. & 105. 1. &
126. I. & 146. 2. & 199. I. & 214. 1. & 242. 2
& 244. 1I. & 255I. 2. & 252. 1. & 256. 2. & 275.2
& 278. I. & 286. 1. & 2. & 291. 2. & 301. 2. &
303. I. & 318. 1. & 919. I. & 320. 2. & 322. I
& 2. & 326. 2. & 329.1. & 335. 2. & 287. 1. &
356. 2. & 372. 1. & 379. 2. & 380. 1. & 395. 1
& 384. I. & 386. 2. & 405.2. & 406. 1. & 41 5.2
& 416. I. & 417. & 422. 1
Dei Miſericordiâ obſtinati non abutantur. 214. 1
Dei Miſericordià & Providentia in Tentationibus.
230. 2
Dei Miſericordia ad Deſperatos. 236. 1

Dei Miſericordia duùm punit 294. 1. & 52.2. &wz70. 2

Dei Milericordia etiam cùm punit in die Iræ ſuæ.
29 5. 2
Dei Miſericordia vel in Ira. 298. 1
Dei præſentia. 7. 1. & 379. 2
Dei præſentia in mente. 178. I. & 310. I
Dei præſentia in nobis optatur à Deo. 349. 2
Dei Ira. 228. 2. & 229. I. & 245. 2. & 25 I. 2. &
252. I. & 275. 2. &ẽ 280. 1. & 290, 2. & 308. I. &
328. 2. & 337. 2. & 412: 2
Dei Ira Miſericors. 6.1
Dei Ira Juſta. 98. 1
Dei Ira dilata. 347. I
Dei timor. 7. I. & 9. 2. & 97. 2. & 99. 2. & 101. 1
& 121. 2. & I77. I. & 187. 1. & 287. 2. & 290.
2. & 291. 2. & 332. 2. & 374. 1
Dei liberalitas. 1II. I. & 82. 2. & 329. 1I. 340. 2
346. 1. & 363. I. & 375. I. & 384. 1. & 399. 1
Dei Liberalitas ut beneéfaciat, occaſiones quærit.

284. 2
Dei Gloria major, ut Gloria noſtra propagetur.
5I. 1
Dei Gloriæ cupiditas non quærit ſpectatores.
158. 1

87. 2. & 94. I. & 105. I. &
126. 1. & 183. I. & 219. 2. & 228. 2. & 249. 1
& 305. 2. & 357. I. & 41 5. I
Dei Amor in nos ob Contemptum omnium. 348. 1
Dei Amor erga Peccatores. 322. 2. & 320. 2
Dei præſentia neglecta. 418. 2
Dei Providentia. 412. 2. & 325. 2
Dei Providentia in eos, qui ſua negligunt, ut pu-

blica curent. 3. I
Dei Providentia in tentationibus. 222. 1
Dei Providentia erga derelictos. 346. 2

Dei cura erga ſuos. 70. 1. & 363. 2. & 364. 1
Dei cura, ne tribulatio, & tentatio nimiæ ſint.

2 5 1. 1

Dei curæ ſe permittere. 3. I. & 53. 2. 72.2
& 89. I. & 90.2. & 98. 2. & 119. 2. & 12 5. 2. &
131.1. & 13 5. I. & 169. 2. & 179. I. & 222. I. &
223. 2. & 248. 2. & 25 I. I. & 252. 1. & 297. I
& 338. 2. & 340. 1. & 347. I. & 350. I. & 357.
I. & 361. 2. & 374. I. & 396. 2. & 387. I. &
413.2
Dei curæ ſe committat ſtatus mediocris. 37. 1
Dei voluntati conformari. 12. 2. & 16. 2. & 43. I
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Rerum Notabilium.

& 49. 2. & I07. I. & I19. I. & 170. 2. & 222.2
& 241. 2. & 244. I. & 25 1. I. & 294. 2. & 316.
2. & 341. 2. & 352. I. & 36I. 2. & 386. 2. G
391. 1. & 417. I
3. I. & 30. 2. & 3 I. 1. &
53. 2. & 74. 2. & 319. 1
Deo ſerviendum omnibus omninò memhbris. 283. 2
Nihil præter Deum. 2. I. & 7. I. & 37. I
& 40. 2. & 98.2. & 106. 2. & 182. 2. & 196. 2
& 202. 2. & 203. 1I. & 2. & 222. 2, & 225. 2. &
256. 1. & 315. I. & 316. 2. & 340. I. & 362. I
& 386. 2. & 387. 2. & 410. 2
Nihil præter Deum Zelus animarum cupiat. 62. 1
Nihil præter Deum, quando nos illi ſufficimus ſine
aliis ommibus. 189. 2
Deum deſerentes. 328.2. & 401. 1. & 403. I. & 404. 2
Dies veri & pleni quinam ſint. 2.2
Dies pleni. 14. 2. &ũ 90.2. & 100. 2. & 234. 2. &
373. I. & 42 I. 1
Dies non pleri. 228. 2
Dies Judicii. 237. I. & 290. I. & 2. & 29 5. I. & 310. 1
Dies Judicii & Mortis vindices Dei in peccatores.
228. 2
Diffidentia ſui. 16. 1. & 49. I. & 50. I. &
IIY. 2. & 155. I. & 166. 2. & 177. I. & 218.
& 334. I. & 340. 2. 343. 1. & 353. 2. & 369. 2
& 415. I. & 421. 1
2
1

Deo dare eſt accipere.

d

Diffidentia ſui Felicitas à Deo eſt. 302.
Dignitas. 343. 1
Dignitas vana. 96.2
Dignitas Sacerdotum. 2. 2
Dignitatis ratio habenda. Ibid.
Dignitas vera. 4. I. & 57. I
Dignitas ſine Deo. 6. 1
Dignitas miſera. 19. I. & 73. I. & 293. 1. & 307. I
& 2. & 389. 1
Dignitas cur aliquando in indignis. 21. I
Dignitas Eccleſiaſtica cui conferenda. 23. I

Dignitas noxia. 24. 2. & 34. 1. & 68. I. & 12 5. I
& 247. I. & 281. 2. & 290. 2. & 293: I. & 303.
2. & 304.I. & 322. I. & 354.2⸗& 355. I. & 369. 2
& 401. 2
Dignitas conferenda etiam exteris. 27. 1
Dignitas quomodo conferenda. 39. 1. & 280. 2
Vide Aulicus.
Dignitas non mutet mores. 39. 2. & 45. 2. & 73. 1
MB 06. 2. & 125. I. & 220. I
Dignitas in indignis. 41. 2. & 460. I. & 283. I
Dignitas in indigno. 457. I. & 62. 2. & 69. 1. & 72.2
& 104. 2. & 125. I. 301. I. & 304. I. & 311I. 2
”M & 3 54. 1. & 399. 2. G& 412. I.
Dignitas in digno. 1I1I4. I. & 124. 2. & 126. 1. &
299. I. & 304. 1I. & 307. I. & 331. I. & 344. I
. & 361. 1
Dignitas in digno has Dei dotes æmulatur. 350. 2
Dignitas cui deferenda. 48. 2. 8& 560. 2. G 5/7. 2
& 74. I. & 78. I. & 80. I. & 93. I. & 137. 2. G
254. I. & 279. 2. & 298. I. & 318. 2. & 33 §. T
& 365. 2. & 376. 2. 377. I. & 380. 2. & 382.
I. & 401. I
Dignitas & Felicitas noxiæ. 56. I. & 2
Vide Divitiæ.
Dignitas mores mutat. 56. 1. & 75. 2. & 149. I
& 150. 2. & 291. I. & 296. 2. & 303. I. & 304.
“”YMUN I. & 35 3. 2. & 402. 2
Dignitas infelix. 56. I. & 57. 2. & 83. I. & 392. I
Vide Rex. Superior.
Dignitas non neganda aulicis præclarè meritis, quòd
Eccleſiæ „ vel Regnis ſub Antecefloribus milita-
rint. 56. 2
Dignitas recuſanda. 6I. 2. & 120. 2. & 178. 2. &
246. I. & 279. 2. && 303. 2. && 3 44. I.
. P P 3 Digni-

Dignitas non conferatur ob Munera. pag. 6 5. I
Dignitas ob merita conferenda. . 78. 1
Dignitas præpropera indolem conſopit. 180. 2
Dignitas non recuſanda, ut nobis tantùm vacemus.
220. 2
Dignitas in Politico. 241. 1
Dignitas cuiam vilibus conferenda. 254. 1
Vide Eocleſiaſtici. .
Dignitas hominis. 271. 1
Dignitas non ob Opum deſiderium. 279. I
Dignitas confertur imbelli. 279. 2
Dignitas mores mutet. 291. I. & 296. 2
Dignitas quando non recuſanda. 120. 2
Dignitas non conferenda ob commendationes. 404. I
Dignitas neganda impiis. 417. 2
Dignitas obſcurat pleroſque. 297. 1
Dignitas malèé parta. 297. 2
Dignitas omus eſt. 304. 1. & 364. 1
Dignitas non noxia ſapienti. 304. 2

Dignitas erubeſcat, & opprobrium Chriſti ame-
tur; quoniam Chriſtus & pauper naſcitur, &

reus moritur. 3 1I. 1
Vide Chriſtus. Humilitas.
Dignitas à Deo. 327. I
Dignitas per ſcelera quæſita. 339. 2
Dignitas abdicanda ante Mortem. 353. I
Vide Mortis memoria.
Dignitates Eccleſiaſticæ. 12. 1I
Dignitates repudiandæ. 178. 2
Dignitates caducæ. 208. 2
Dignitates meritis ſaltem apparentibus conferant
Reges & Præſules. 212. 1
Dignitatum promotiones pariat Oratio, non Affe-
Ctus. 38.2
Dignitatum miſeria. 247. 1
Dignitatum vanitatem Mors probat. 290. 1
Dilectio. Vide Inimici dilectio.

Diſcretio. 55. 1. & 127. I. & 143. I. & 184. 1. &
284. I. & 322. 2. & 344. 2. & 374. 2

Diſcretio fervori miſcenda. 215. 1
Diſpenſationes. 332. 2. & 333. I
Diſpenſationes interduùm neceſſariæ. 143. 1
Vide Superior.
Diſpenſatio ſit valde rara. 335. 1
Divitiæ allegor. 332. 2
Divitiæ noxiæ. 3 I. 2. & 40. I. & 41. 2. & 55. 2
& 71I. I. & 72. I. & 85. 2. & 88. 2. & 125. I
& 308. I. & 309. I. & 324. 1. & 325. 1

Divitiæ veræ. 49.
Divitiæ indifferentes. 90. 2. & 212. 2
Divitiæ indifferentes, Ambitio, & voluptas non

—

item. 77. 1
Divitiæ miſeræ. 6. 2. &ũ 74. 2. & 88. I. & 236. 1
Divitiæ Deo inviſæ. 114. 1

Vide Paupertas.
Divitiæ non noxiæ ſi iis non hæreamus. 212. 2. & 384. 1

Divitiæ Idololatriæ parentes. 277. 1
Divitias auget Eleëmoſyna. 53. 2
Divitias oderint Eccleſiaſtici. 295. I
Divites Superbi. 291. 1
Domini Aulicis non fidant. 28. 1
Domini ſervorum vitia ſananda curent. 42. 2

Vide Zelus.
E
Brietas. 6c4. I

S. Eccleſia Romana. §. 2. & 10. 1. & 408. 2

S. Eccleſiæ Romanæ ſubdantur Religioſi etiam per-

fectiſſimi. 25. 2
S. Eccleſiæ Romanæ ſubſint Religiones, & qui Fer-
vori ſtudent. 215. 1

Index

Eccleſia & Religiones non infames ob nonnullos

Tepiditate infectos. 21. 2
Eccleſia & Synagoga. 90. I. & 219. 2
Pccleſia antecellit Synagoge. 2. 2
Eccleſia quàm ſanctior ſit Synagogà. 130. 1
Eccleſia ſanctior Synagog efſt. 246. 1
S. Eccleſia ſine tumore. 36 5. 2
Eccleſiaſticus & Religioſus in Aula. 306. r.
Eccleſiaſticum decet non Pompa, ſed Mortifica-
tio. 3 57. 1
Vide Luxus Eccleſiaſticorum.
Eccleſiæ electio poſt Synagagam. 272. 2
Eccleſiæ fundamentum Paupertas. 225. 1
Eccleſiaſtici affines abdicent. 2. I
Eccleſiaſtici & Sacerdotes tantùm Spiritualia cu-
rent. 2. 2

Vide Eterna tantum.

Eccleſiaſtici coli debemt. 2. 2. & 25. 2. & 384. I. &

09. 2
Eccleſiaſtici coli debent, ſed ad curam. 12. 2
Eccleſiaſtici & Reges coli debent, etiam ab opti-
mis. 8.2
Eccleſiaſtici & Reges coli debent, etiam peccan-
tes. 34.2. & 420. 1
Eccleſiaſtici obliviſcantur parentum. 3. 1

Eccleſiaſtici Eccleſiæ tantùm jura tueantur. 4. 2
Eccleſiaſtici Choro adſtent. Ibid. & 12. I. & 418. 2
Fccleſiaſtici honorandi. 10. 2. & 12. I. & 159. 1
. & 365. 2
Eccleſiaſtici honorandi à Religioſis. 4. 1
Eccleſiaſtici honorandi, & Rex coli debet. 148. 2
Eccleſiaſtici honorandi à Religioſis auſteris. 208. 2

Eccleſiaſtici honorandi, licèt opulenti. 210. 2
Eccleſiaſtici non evehant Notos, ſed optimos. 13. 2
& 417. 2

Eccleſiaſtici exemplo ſint. 17. 2. & 34. 1. & 292. 1
Eccleſiaſtici decreta condentes ſint Sancti. 17. 2
& 343. 2. & 359. 1. & 372.1. & 376. I. & 389. 2
Vide Exemplo eſſe. V

Eccleſiaſtici, & Concionatores honorandc. 22. I
Eccleſiaſtici viſitationes vitent. 355. 2
Eccleſiaſtici diligant & honorent ſubjectos. 36 5. 2
& 366. 1
Eccleſiaſtici non ſint ambitioſi. 411. 1
Eccleſiaſtici ſi eſſent inepti. 411. 2

Eccleſiaſtici & Superiores decreta condentes. 26. 2
& 38. 2. & 68. I
Eccleſiaſtici, & Superiores Religioſi decreta con-
dentes. 30. 1
Eccleſiaſtici orent, ut ſint exemplo cæteris. 48. 2
Eccleſiaſtici Sancti Parentum immemores. 50. 2
Eccleſiaſtici & Religioſi honorentur. 51. 2
Vide Religioſi.
Eccleſiaſtici & Religioſi ſpirent Zterna tantùm.

60. 1
Eccleſiaſtici & Religioſi veri. 61. 2
Eccleſiaſtici & Religioſi, ut plurimam, clam pu-
niendi. 63. 2
Eccleſiaſtici & Religioſi veri nihil clanculum agant.
75⁵5. 1

Eccleſiaſtici & Religioſi probi quinam ſint. 84. 1
Eccleſiaſtici & Religioſi clam puniendi, niſi valde
fuerint ſcandaloſi. 85. 1
Eccleſiaſtici & Religioſi clàm puniendi. 117. 1
Eccleſiaſtici & Religioſi clam ut plurimum, corri-
gendi. 142. 2
Eccleſiaſtici & Religioſi olim viles. 125. 2

Eccleſiaſtici nihil velint niſi ovium Innocentiam.

389. 1

Eccleſiaſtici non boni Eccleſiaſticam Juriſdictionem

non peſſundant. 392. 2

Eccleſiaſtici & Religioſi ſeſe protegant & hono-

‚— — — —

nit

igt

rent. pag. 234. 1
Eccleſiaſtici & Religioſi non puniantur paſlim pu=
blicè. 253. 2

Eccleſiaſtici & Religioſi ſint pudiciſſimi. 302. 2

Eccleſiaſtici & Religioſi ſint ferventes. 304. 2. &
305. I
Eccleſiaſtici ab affinibus non pervertantur. 5. I.
& 361. 1

Vide Eocleſiaſticorum. Pompeæ.
Eccleſiaſtici Aulas evitent. 67. 2. & 776. 2
Eccleſiaſtici Affines nen evehant. do. 2
Eccleſiaſtici Avaritiam oderint.
Vide Avaritia.
Eccleſiaſtici veri non reformident Tribulationem &

Perſecutionem. 137. 2
Eccleſiaſtici à Solà Eccleſiâ ſperent. 97. 1
Eccleſiaſtici viri Hurena non timeant, ſed Gloriam
Dei tantùm amplificent. 98. 2
Eccleſiaſtici choro adſint ex corde. 14. 2
Eccleſiaſtici Cæremonias impleant. 103. 2
Eccleſiaſtici non optimi, Miſeri. 175.2
Eccleſiaſtici ſi probi non ſint. 272. 2
Eccleſiaſtici avari. 280. 2. & 389. 2
Eccleſiaſtici & Reges delicatiſſimè & honorificè cor-
tigendi. 284. 1
Eccleſiaſtici Eterna tantum tractent. 286. 1
Eccleſiaſtici oderint pompas & opes. 291. 2
Vide Luxus.
Eccleſiaſtici nulli adhæreaeant. Ibid.
Eccleſiaſtici oderint divitias. 295. 1
Eccleſiaſtici nec Avari, nec Impii ſint. 301. I. &

41I. 2
Eccleſiaſtici in Aulis. 300. I. & 302. 1
Eccleſiaſtici ſi ſint Avari. 307. I. & 398. 2. & 399. 2

& 407. I. & 2
Eccleſiaſtici veri. 307. 2
Eccleſiaſtici non veri. O9. 2
Eccleſiaſtici dudàm viles, & Religioſi Laici ſeu
olim non nobiles Humilitatem ament. 311. 2
Eccleſiaſticorum recditus. 76. 1
Eccleſiaſticis reditus neceſſarii. 79. 1
Eccleſiaſticorum Pompæ. 309. 2

Eccleſiaſticorum Pompæ veriores. 67. I. & 94. 1
&W 210. I. & 36 5. 2. & 376. 2. & 412. 2
Eccleſiaſticorum & Rehgioſorum ſcandala eſſent

nocentiſſima. 280. 1
Eccleſiaſticorum & Religioſorum Peccata graviora.
222. 2
Eccleſiaſticorum nulla ſit Avaritia. 325. I
Eccleſiaſticorum & Regum exempla ſi non ſint
Sancta. 337. 2
Eccleſiaſticos quid deceat. 7. 2
Eccleſiaſticos veros non Pompæ, ſed Mortificationes
renuntiant. 74. I
Eccleſiaſticos dedecet Luxus. 309. 2
Eccleſiaſticis reditus nullo modo illiciti. 53. 1

Eccleſiaſticis, & Religioſis reditus non illiciti. 61. 2
Vide Paupertas religioſa. Modeſtia.
Educatio. Vide Filiorum educatio.
Effectus. Vide Affectus.
Electio ftatus. 4. I. & 6. 2. & 7. I. & 24. 1. & 2.
& 29. 1. & 30. 2. & 34.: 2. & 40. I. & 41. 2. &
5SA. I. & 71. 2. & 77 I. & 2. & 80. I. & 81. 2.
& 82. 1. & 9I. I. & 92. I. & 96. I. & 2. & 101.
2. & 132. 2. & 160. 2, & 164. 2. & 178. 2. &
179. 2. & 19 5. 1. & 206. I. & 208. 2. & 23 I. 2
& 247. I. & 254. I. & 255. I. & 281. 2. & 286.
1. & 287. I. & 290. I. & 298.2. & 303.2. &
306. I. & 308. 1. & 310. I. & 318. I. & 320. 2
& 321. 2. & 322. 1. & 333. 2. & 334. I. & 344.2
& 345.2. & 347. 2: & 348. 2. & 350. 2. & 362. 2
& 356.2. & 358. 1. & 360. 1. & 381. I. & 382.2

Rerum Notabilium.

SG 385. 1. & 287. 2. & 389. 2. & 391. 2. & 392
1. & 400. 2. & 401. 2. & 403. 2. & 405. I. S&
410. 2. & 412. 2. & 414. 2. & 417. 2. & 420. 2

Electio ſtatus conſulto Deo. 357. 2
Electio ſtats non præmiſsà Oratione. 327. 1
Electio ſtatůs Felicitatis deceptrix, 327. I
Electio ſtatus in Mortis memoria. 351. 2
Elecm Eccleſiæ poſt Synagogam. 272. 2

Vide Vocationis beneſficium.
Eleeëmofſyna. 19. 2. & 71. 2. & 74. 2. & 82. 2. 8&
388. 1. & 100. 2. & 398.2. & 399. I. & 400. 1. & 2
Eleemofſyna non in Auro, ſed in Pane, & c. 19. 2

Eleemoſyna cum delectu. Ibid.
Eleemoſyna Divitias auget. 53. 2. & 400. 1
Eleemolyna Divitibus imponitur. 220. 2
Eleëmolyna negata. Ibid.
Eleemoſyna neglecta. 277. 2. & 384. I
Eleemoſynæ fons Luxus devitatus. 53. 1
Elesmoſynas improbè emendicans. 28. 1
8. Elias. 225. I
8. Eliſens. 27. 1
Epiſcopus Domi humilis S. Carolus. 211I. I
Epiſcopi munus. 3. 1
Epiſcopi. 64. 2. & 76. 1. & 93. 2
Epiicopi parcè utantur Vicariis. 21. 1. & 105. I

Epiicopi atque Reformatores utantur Religioſis.

219. 1
Epiſcopi & Superiores ipſi res adminiſtrent. 2 3. 2
Epiſcopi affines non audiant. 280. I

Vide Parentum oblivio.
Epiſcoporum reſidentia. 9. I. & 10. 2. & 29. 2. 8&
49. 2. & 58. 2. & 64. 2. & 66. 1. & 169. I. &
& 318.2. & 334. I. & 36 1. 2
Epiſcoporum & Superiorum Viſitationes ſint miſe-
ricordes. 7. 2
Vide Juriſditctio Eccleſiaſtica.
Eremus & Cella non omnibus proſunt. 215. 2. 8&

342. 2
Erubeſcentia mala Virtutis. 232. 2
Eva. 339. 1
Evangelii Erubeſcentia. 92. 2

Evangelii Erubeſcentia noxia.
Vide Humani timores.
88. Euchariſtia. 104. 1. & 254. 2. & 301. 2. & 306.
2.: & 384. 2. & 399. I
S. Euchariſtiæ Tabernacuum Gladium mortificatio-

35. 1. & 416. T

nis architectatur. 233.2
S. Euchariſtia in Miſſa. 236. 2
Exarnen conſcientiæ. 281. I. & 352. 2. 8& 404. 2
Excommunicatio. 20". 2

Excommunicatio ſit cauta. 142. 2. & 292. 1
Excommunicatio interdum neceſſaria. 220. 1. &
364. 2. & 405. 2
Excommunicatio ſit rara. 204. 1I
Excuſationes frivolæ. 64. 2. & 98. 2. & 337. 2. &
404. 2
Excuſationes non frivolas Superior audiat. 106. 1
& 369. 1
Excuſationes vanæ. 179. 1
Excuſationes, & Accuſationes falſæ. 278. 1I
Exemplo eſſe. 6. 1. & 29. 2. & 60. 1. & 380. 1
& 398. I. & 400. 1. & 412. 1
Exemplo bono Seniorum florebit Regularum ob-
ſervwantia. 116. 2
Exempla Eccleſiaſticorum. 2 2
Exempla Superiorum. 6. I. & 26. 2. & 68. 1. 8 2
S& I16. 2. & 279. 2. & 290. I. & 284. I. & 307.
2. & 335.2
Exempla Concionatoris. Vide Concionator.
Exempla Concionatoris, & Superioris. 114. 2
Exempla Superiorum, Eccleſiaſticorum, & Regum.
34. 2. & 6 I. 2. & 363. I. & 380. 2
Pp 4 Exempla

Index

Exempla Superiorum & Verba- Pag. 337. 2
Exempla Servorun. 34. 2
Exempla ſunt Zelus verior animarum. 39. 2

Exempla bona. 44. I. & 328. 1
E

einpla mala. 134. I. & 280. 1I. & 301. 1I. & 310.
2. & 375. I
Exempla Regum. 68. 1. & 116. 2
Exeinpla Regum, & Eccleſiaſticorum ſi non ſint

ſancta. 337. 2
Exempla Majorum. 341. 1. & 344. 1I
Exempla Malorum omnia poſſunt. 53. 1
Exempla Seniorum. 280. 1

Exercitia ſpiritualia. 55. 2. & 100. I. & 288. 1. 8
326. 2. & 342. 2. & 350. 2. & 375: I. W 388. 1
Exercitia ſpiritualia præmittenda Electioni noſtri
ſtatus. 24. 2
Exercitia ſpiritualia examinent electiones noſtras.
81. 2
Exercitia ſpiritualia valde neceſſaria. 101.2. & 400. 1
Exercitia ſpiritualia ſolitudinem amant. 106. 2
Exercitiis ſpiritualibus, Verbéque Dei aptus. 321. 2
S8. Ezechias. 259. 2. & 340. I. & 341. 2

F

Aber quiſque fortunæ ſuæ. 63. 1. & 375. I
P Faber quiſque ſuæ ſpiritualis fortunæ. 227. 2
381. 2
Fama læſa vix integratur. 213.1
Famæ cura. I. 2. & 33.2. & 37. I. & 46. 2. &
47. I. & 51. I. & 52. 1. & 58. I. & 69. 1. & 75. I
& 83. 1. & 84. 2. & 97. I. & 98. 1. & 114. I. & 2
& 259. I. & 29 5. 2. & 306. 1. & 346. 1. & 369.
1. & 375. 1. & 376. 2. & 380. I. & 2. & 394. 1
& 407. I. & 409. 2. & 412. I. & 413. 2. & 419. I

Famæ verior cura. 44. 1
Famæ cura ex virtute ſolida. 54. 1
Famæ cura nimia. 154. I. & 208. 2. & 22 5. 2
Famæ vera cura Fervor. 332. 1
Famam tuetur Mortificatio corporis. 37. 1I
Famam tuetur Zelus verus. 114. 2
Fames. 53. 2
Familiaritas ſeria, non illicita etiam cum Mulieri-
bus. 27. 1

Familiaritas cum Mulieribus. 5. I. & 28. 2. 8& 46.2
& 51. I. & 2. & 69. I. & 213. 2. & 280. 2. &
367. 2
Famniliaritas cum Mulieribus ſit cauta. 10. 2
Familiaritas cum Mulieribus, & rara, & cauta ſit. 4.2
Familiaritas cum Mulieribus vix toleratur. 29. 1
Familiaritas cum Foœminis licèt ſanctis, ſit cauta.

46. 2
Familiaritas nimia cum Mulieribus. 128. 2. & 355.
2. & 377. I

Familiaritas cum Sæcularibus. 52. 2. & 56. 2. &
60. 1. & 64. 1. & 67. 2. & 69. I. & 2. & 79. 2
& 92. 2. & 95. 1. & 134. 2. & 139. 1I. & 142. I
& 276. 2. & 301. 2. & 328. 2. & 330. I. & 336.
2. & 339. 2. & 340. 2. & 358. I. & 376. 2
Familiaritas cum Sæcularibus nimia. 26. I. & 29. 2
& 46. 2. & 151. I. & 223. I. & 28 4. 2. & 306. 1
& 324. I. & 377. I. & 387. 2
Familiaritas cum Sæcularibus nimia, licèt Intentione
rectàâ, noxia eſt. 42. 2
Familiaritas cum Sæcularibus non ſit abjecta. 27. 1
Familiaritas cum Sæcularibus ſit ſeria. 34. I. & 51. 1

& 286. 1
Familiaritas cum Saæcularibus cauta ſit. 81. 1. &
285. 1
Familiaritas cum Sæcularibus, ſed ſi nos conveniant.
97. I

Farniliaxitas Cum Sæcularibus ex Zelo tamen ſit. 101. I.

Felicitas Religionum, ſi pati pro Chriſto non refu-

Familiaritas cum Sæcularibus nimis expetita. 101. 2
Famihiaritas cum Sæcularibus patiens ſit. 134. 2
Familiaritas cum Sæcularibus, Serietate ſit gravis.
. 147. 2. & 169. 2
Famihiaritas cum Sæcularibus ſit ſevera. 216.2
Familiaritas nimia, & importuna cum Sæcularibus.
230. 2
Familiaritas cum Sæcularibus ſermone ſpirituali con-
dienda. 367. 2
Familiaritas noſtra cum Sæcularibus Oratione deſti-
tuta, nos pervertet, non illos convertet. 240. 2
Familiaritates Sæcularium non ambiat Zelus amma-
rum ſerius. 302. 1
Familiaritas cum Sæcularibus noſtra ſit Serietate, &
& Regularum Obſervantiâà inſtructa. 316. 2
Vide Nermo ſpiritualis.
Familiaritas cum Sæcularibus de ternis rebus lo-

quatur, ut Famam augedt. 346. 2
Familiaritas Principum. 306. 2
Familiaritas Principum non expetenda. 285. 1
Familiaritas cum Magnatibus. 305. 2
Faſtus Titulorum. 229. 1I

Felicitas. 40. I. & 49. 1. & 56. 1. & 72. 1. & 74. 2
Felicitas ſpernenda. . 2. 1
Felicitas à Deo. 3. I. & 31. I. & 53. 2. & 329. 2
Felicitas vera. 3. 2. & 6. 1. & 85. 2. & 91. I. &
I41. I. & 202. 2. & 271. I. & 301.2. & 217.2
319. 2. & 325. 2. & 331. 2. & 341. 1. & 348. 2
& 363. 2. & 373.2. & 375. I. & 381. 2. & 383.2
& 387. 2. & 388. 2. & 391.1. & 392.2. & 394. I
& 395. 2. & 400. 2. & 410. I. & 412. 2

Felicitas vera Patrum familias Filiorum Sanctitas

eſt. 3. 2
gimnus. Ibid.
Vide Dignitas. Opprobrium.
Felicitas vera Religioſorum, & Eccleſiaſticorum.
. 62. 2
Felicitas vera Paupertas dives. 160.2
Felicitatem veram parit Regularum obſeraunle.
166. 1
Felicitas vera pœnitentia eſt. 319. 2
Felicitas inanis. 6. 1. & 49. 1. & 71. 2
Felicitas vana. 18. I. & 24. I. & 96. 2. & 324. 2.
& 393. 2. & 408. 1
Felicitas noxia. 22. 2. & 29. I. & 32. 1. & 33. 1
& 42. 1. & 44. 2. & 49. 1. & 2. & 55. 2. & 67. 1
& 71. 2. & 72. 1. & 75. I. & 80. 2. & 88. 2. &
103. I. & 150. 2. & 210. 2. & 226. 2. & 265. 2
& 277. I. & 281. 2. & 283. 1. & 291. I. & 296.2
& 297. 1. & 298.2. & 303. I. & 308. I. & 309. I
& 312. I. & 315. I. & 3 17. I. & 321. I. & 322. 1
& 328. 1. & 329. 1. & 330. 1. & 33 I. 1. & 332. 2
& 343. 1I. & 346. 2. & 353. 2. & 354. 2. & 363.2
& 374. I. & 390. 1. & 394. 1. & 396. 1
Felicitas noxia, & caduca. 188. I. & 311.1. & 369.2

Felicitas non noxia. 72. 2
Vide Divitiæ veræ.
Felicitas non noxia fit Timore Dei. 315. 1

Felicitas Apoſtatæ & Vocationi reluctantis. 370. 2
Felicitas infelix. 54. I. & 71. I. & 72. I. & 77. 2
& 80. 2. & 92. 2. & 217. 2. & 235. 2. & 247. 1
& 293. I. & 306. 2. & 358.2. & 389. 1. & 407. 2
& 410. 2
Felicitas fluxa. 56. 2. & 57. 2. & 73. 2. & 77. 2. &
81. 2. & 247. 2. & 296. 2. & 306. 2. & 310. 1

& 344. 2. & 345.1. & 353. 2. & 369. 2. & 354.1

& 371. 2
Felicitas & Temporalia noxia. 324. 1
Felicitas à Deo abducit. 32. 2

Vide Tentationum fons.
Felicitas miſera. 35. I. & 45. I. & 83. 1. & 132. 2
& 317. 2. & 320. 2. & 327. 2
Felicitas

— — - E—

— — — — — —

— — —

— — — — — — — — —

— — — —

———⸗ — — —— — —

Rerum Notabilium.

Felicitas ſemper miſera. pag. 346. 1 Vide Mortificatio.
Felicitas miſera, ſed Expertis. 32. I. & 403-I Fervoris atque Vocationis ſemen Regularum obſer-
Felicitas miſera Religioſos inexpertos ſolicitat. 2 54. 1 vVantia. 3 47. 2
Felicitas, & Divitiæ non explent. 23 5. 2 Feſta colenda. 37. I. & 38. I
Felicitas ficta. 25 4. 2 Feſta Chriſtianorum. 274. I
Felicitas immemor Conſcientiæ, & ternitatis Ficus Adami. 78. 2
oblita. 2855. I Fides. 1I0. I. & 86. 1. & 90. 1. & 97. 2. & 226. I
Vide Nihil præter Deum. & 260. 2. & 262. I. & 263. I. & 2. & 264. 2. &
Felicitas infelix & noxia. 287. 1 381. 1
Felicitas, & Voluptas miſeræ. 294. 2 Fides vera non facilis. 5. 2
Felicitas nimia. Ibid. Fidei laus, & beneficium. 257. 1
Felicitas vana; & noxia. 310. I. & 311. I Fides mortua. 314. I
Felicitas vel à Deo enervat. 313. I Eilii prodigi ponitentia ex ærumna. 276. I. & 2
Felicitas Religionis. 141. I. & 154. 2. & 247. 1. & Filii tenebrarum prudentiores Filus lucis. 391. 2

& 255. 2. & 348.2
Felicitas Religioſorum. 202. 2
Felicitas Religioſa cus obtingat, 421. I
Felicitatis fontes ſunt Tribulatio, & Perſecutio. 311. 1
. Vide Mortificatio.

Felicitatis vanitas.

Filiorum educatio. 3. I. & 2. & 43. I. & 50. 2. &
58. I. & 2. & 64. 2. & 77. 2. & 85. 2. & 86. I
& 2. & 180. 2. & 209. I. & 256. 1. & 282. 2. &
327. 2. & 33 5. 2. & 370. I. & 2. & 417. 2
Vide Abraham.
Filiorum educatio Patrem- familias cogat incubare

341. 2. & 346. 2

8 Felices non admirandi. 73. 1. & 125. 1. & 160. 2 filiis etiam improbis. 116. I
8 & 169. I. & 23 5. 2. & 294. 2. & 303. 2. & 308 1 Filiorum educatio degenerantium. 229. 1
4 & 318. I. & 320. I. & 330. 2. & 354. 2. & 401.2 Filiorum politica educatio. 233. 2
, & 403. I. & 419. 2 Filiorum educatio ſit diicreta. 260 5. 2
Felices non ſuperbiant. 73. I. & 88, I. & 90. 2. & Filiis à Deo vocatis Parentes non reluctentur. 3. 1
169. I. & 308. I. & 310. I. & 312. 2. & 329. 2 Fiſcus. 93. 2
& 290. I. & 369. 2. & 373. 2. & 412. 2 Fiſcus ſit moderatus. 30 1. I. & 372. I. & 416. I
Felices vetent emplorum injuürias. 94. 2 Fons. Vide Eleëmoſynæ. Felicitas. Fervor. Perſe-
Fervor. 182. I. & 314. I. & 317. I. & 378. 2 utio. Tentatio. Humilitas. Latitia. Luxuria.
Fervor creſcat. 7. 1. & 402. I Oratio.
Fervor verus. 183. I. & 314. I. & 417. 1. & 42 I. I Fuga Chriſli in Egyptum. 147. 1
Fervor verus Mortificationem ſectatur. 186. 2 Fundatoris IInitatio. 400. 2
Fervor verus Zelum obſervantiæ parit. II. 2 Funus. 60,. 2
Fervor in perfectis omnimodus. I. 2 G. *
Fervor ommimodus valde rarus. 2. I. & 397. 2
Fervoris argumentum Dei timor eſt. 2. 2 Loria vera. 4. I. & 105. 2
Vide Timor. Gloria vana. 4. 2. & 9. 1. & 20. 2. & 25. I. &
Fervorem ſubjectorum Superior exerceat. 74. 2 62. 2. & 67. 2. & 8I. I. & 82. 2. & 83. I. & 87.2
Fervor Collega amoris. 283. 2 & 91. I. & IO2. 2. & IC4. 2. & 1I18. 1. & 119. 2
Fervor non tepeſcat in Deſolatione. 370. 1 & 135. 2. & I44. I. & 159. 2. & 161. I. & 2
Fervor latêre non poteſt. 372. f & 164. 2. & 172. 2. & 174. 2. &ũ 208. I. & 213.

Fervoris fons. 76. 2. & 170. 2. & 228. I. & 2. Sæ 2. & 22 5. I. & 249. 2. & 263. 1. & 2773. 1. S

279. I 277. 2. & 297. 2. & 299. 1. & 31I. I. & 313.2
Fervor Superbiam devitet. 78.2 & 352. I. & 41I. I. & 41 3. I
Fervor proſit etiam tepeſcenti. 102. 2 Gloria vana condit angores. 231. I
Fervor non ſit improvidus. IO4. I Gloria vana ſpernenda. 238.2
Fervor & Obedientia non ſint coacta, ſed ex corde Gloria vana vix ſanatur. 295.
noſtro. 113.2 Gloria vana, & Superbia ubique regnant. 297. 2
Fervor fons Orationis. 152. 1 Gloria vana ubi regnat, Caſtitas non floret. Ibid.
Fervor placere Superiori non curat, negligi optat. Gloria vana raro vincitur. 308. 2
162. 2 Gloria vana in Religione. 320. 2
Fervor ſine ſpiritu. 205. 1 Gloria vana ſervit miſera. 314. 2

Vide Munia viliora.
Gloriæ vanæ odium. 20. I. & 123. 2. & 163. 2. &
411I. 2
Gloriæ vanæ contemptus. 140. 2. & 160.1. & 213.2
& 22 5. 2. & 24I. 1

Fervor in Senibus. 207. I. & 227. 2
Fervorem augent Rehgionis munia viliora, & Ta-
lenta mediocria. 211. 2. & 230. 1I
A Vide Mumia viliora.
Fervori qui ſtudent, & Religiones S. Eccleſiæ Ro-

manæ ſubſint. 215. 1 Gloria æterna. 98. 2. & 99. 1. & 183. I. & 211. 2
Fervorem accendit Eternorum memoria. 226. 1 & 218. I. & 299. 2
Fervor, Virtus ſolida, Amore duci, non Vi. 246. 1I Gloria vera Religionum. 94. I. & 413. 2
Fervor ultra regulas. 280. I. & 283. 2. & 342.2 Vide Religio.
n. Fervor, ſed & Zelus animarum in Religioſis. 284. 2 Gloria Dei major. 62. I. S 95. 1. & 307 2. £
n Fervor nunquam dicit ſat. 290. 2 315. I. & 382. 2. & 386. 2. & 399. 2. & 406. 2
t Fervor reddit Jugum Chriſti ſuave. 313. 1 . & 4 6. 2
,.4 Fervor vera Famæ cura. 332.1 Gloria Dei major, ut Gloria noſtra prol agetur.
. Fervori noxiæ ſingularitates. 333.2 51. 1
16 Vide Diſpenſationes. Gloria Dei major Rehgionis munia viliora. 138. I
z Fervor Religioſis neceſſarius. 342. 2 Gloria Dei ſi ſola quæratur, & æſtimetur nihil præ-
Fervore dulceſcit Mortificatio. 255. I. & 342. 2 ter Deum, Socjietas ſtabit. 334. 2
Fervor reddet Jugum Chriſti ſuave. 345. I Gloriæ Dei majori Religionis munia viliora non of-
Fervor meretur Conſolationes Dei, ubi Mortificatio ficiunt. 225. 2
gravior. 346. I. & 362. 2 Gloriæ Dei cupiditas non quærit ſpectatores. 1 .
Gloria

—

Index

Gloria Dei tantùm quærenda. pag. 225. I. & 249. 2
Gloriæ Divinæ ſcuto inanem Gloriæ appetitum de-
fenſamus. 273. 1
Gloria Religioſorum Regularum Obſervantia. 282.2
Vide Zelus Obſervantiæ.

Gratia Dei. 304. 2
Gratia Dei neceſſaria. 155. 2
Gratiâ Dei ſumus, quod ſumus. 166. 2
Gratia Dei omnia facit. 319. 1

Gratiæ neceſſitas. 49. I. & 166. 2. & 213. I. & 250.
2. & 369. 2
Gratiæ Dei cooperandum. 212. 2. & 227. 2. & 294.
I1. & 33 5. I. & 360. I. & 375. I. & 381. 2. 8
382. 2. & 388. 1
Gratiæ Dei non cooperantes. 236. 2. & 323: I
Gratiæ Dei omnia tribuenda. 302. 2. & 366. 1. &

67. 1
Gratiæ Dei Humilitas omnmia tribuit. 2. 2
Gratiarum actio. 104. I
Gratiarum actio poſt Communionem. 236. 2
Gratiarum actio poſt Miſſam. 241. 2. & 243. I.
& 2. & 244. 2

Vide Miſſa.
Gratiarum actio, & Lætitia ſpiritualis veræ victi-
mæ. 246. 1
Gratitudo in Deum. 94. 2. & 205. I. & 241. 2
Gregis ſcelera ſuperioribus imputantur. 34.: 1I
Gula. 37. I. & 53. I. & 2. & 64. 1. & 67. 2. &
75. I. & 76. 2. & 81. I. & 82. 2. & 84. 2. & 91.2
& 99. 1. & 141. 2. & 194. 2. & 195. 2. & 22 5. 1
& 245. I. & 2. & 375: 2
Gula non domita, & Paupertas læſa Tentationum
fons. . 65. 2
Gula dometur. 104. 1
Vide Daniel.

Gula inquieta. 282. 2
Gulæ non leve ſcelus. Ibid.
Gulæ vitium. 37. 1
Gulæ damna. 46.2
Vide Adam.
Gulæ Mortificatio Sanctiſſimæ Euchariſtiæ prolu-
dit. 104. 1
Gulæ vilitas. 189. 1
Gula vix vincitur. 375. 2
H
Abitus malus. 137. 2. & 282. 2

Habitus mali. 65. 2. & 119. I. & 297. I. &
312. I. & 326. 2. & 351. 2. & 354. 1. & 375. 2

& 392. 2
Hæreditates. 77. 2
Hæretici palliati. 176. 1
Vide Hypocriſis.
Heli. 276. 1
Homicidia. 275. I

Hominmis dignitas. 271. I. & 415. I
Homines non timendi. 94. I. & 98. 2. & 113. 1. &
119. 2. & 287. I. & 316. 2. & 329. 2. & 374. 1

& 387. 2
Vide Juriſdictio Eccleſiaſtica.
Hominum dicta, & Irriſores. 58. 1
Hominum mileria. 188. 2. & 217. 2
Hominum dicta ſpernenda ſunt. 292. 2

Hominibus non placendum. 40. I. & IOI. 2. G&
164. 2. & 165. I. & 2. & 360. 1.
Vide Intentio ræcta.
Honor mutuus. 2. 1. & 3. 2. & I0. 2. & II. 2
& 30. 2. & 54. 2. & 59. 2. & 64. 2. & 69. 2. &
13 1.2. S&c I39. 2. & 148. 2. & L5 5. I. & 100. 2
& 170. 2. & 183. I. & 207. I. & 275. I. & 307.2
& 323. I. & 343. 2. & 420. 1

Honor mutuus inter eos, qui diverſi ſunt profeſſio-
ne. 36. 1
Honor mutuus, ſumus enim pares, ſeu regnemus,
ſeu fodiamus. 90. 2
Honor mutuus, quùm viæ ad Deum ſunt mult

*.
. 200. 1
Honor mutuus, quia omnes æquantur in divinis.
213. 1
Honor mutuus inter nos. 218.2

Honor mutuus Apoſtolorum inter ſe.

104. I
Honor mutuus, nam Lux aquà eget, ut incendat.
Hoſpitalitas. 16 1. I. & 398.2
Hoſpitalitas vera. 156. 1

Hoſpitalitas non ferculis abundet, ſed ſermonum
familiaritate condiatur. 155.2
Vide Abraham. Sermo Wiritualis.
Hoſpites excipiendi perhumaniter. Ibid.
Humilitas. 4. 2. & 5. 2. & 16. I. & 2. & 54. 2. &
67. 2. & 78. 2. & 97. 2. & 103. 2. & 140. 1. &
171. 1. & 181. 2. & 244. 2. & 246. 1. & 290. 2

& 377. 1. & 394. I. & 418. 1

Humilitas vera. 120. 1
Humilitas rara, rarior Affabilitas. 125. 1
Humilitas de ſe non loquitur. 4. 2
Humilitas nihil ex ſe magnum ſperans. §. 2
Humilitas in Dignitate. 1I1. 2

Humilitas, & Cognitio ſui Talenta præ Spiritu
ſumma efficiunt. 21. 1
Humihitas in perfectis. 25. 2. & 73. 2. & 166. 2
& 334. I. & 419. 2

Humilitas in perfectis viris rara. 45.2
Humilitas omnibus neceſſaria. 0. 1
Humilitas, & Affabilitas in Nobilibus. 51. 2
Humilitas ſublimatur. 69. 2. & 346. 2
Humilitas Congratulationes odit. 162. 2
Humilitas nihil ſibi deberi vult. 213. 2
Vide Faſtus Titulorum.
Humilitas exaltat. 229. 2
Humilitas Gratiæ Dei omnia tribuit. 297. 2
Humilitas vincit Superbiam. 314. 2
Humilitas fons Orationis. 326. 2
Humilitas, & Circumſpectio in perfectis. 234. 1
Humihitas ſublimis. 338. 2. & 395. 1
Humilitas pellit peccatum. 342. 1
Humilitas valde ardua. 352. 1

Humiles hæredes ſunt. 272. 2
Hypocriſis. 52. 2. & 67. 1. & 89. 2. & 95. I. &
104. 1. & 159. 2. & 174. 2. & 249. 2. & 313. 2
& 325. 2. & 397. 2. & 402. 2

Hypocritæ. 50. 1. & 67. 2. & 229. 1
Vide Vitia Palliata. Intentio.
I.
S. I Acob. 158. 2
S. Jacob inter ærumnas. 137.2
Jactantia fugienda. 273. I
Idololatriæ parentes Divitiæ. 277. 1
Jejunium. 23. 1. & 53. 2. & 397. 1
S. Ignatius. 181.2
S. Ignatius vinctus & læſus. 378. 1
S. Ignatii veſtis. 118.2
Vide Modeſtia. Zelus.
S. Ignatius in antro. 283. 1
S. Ignatii Zelus. 347. 1
Ad S. Ignatium de Societate propaganda. 349. 1
Imitatio Paſſionis Chriſti. 58. 2
Imitatio aliorum ſit cauta. 219. 1

Imitandi pauci, & Hominum dicta ſpernenda ſunt.
292. 2
Vide Optimi.

Impa-

Impatientia. pag. 313. 2
Incarnatio Chriſti Gloria ejus. 177. 1
Infernus. 251. 2. & 333. 2. &ũ 336. 1
Inferni meditatio. 2871. 2
Vide Mors.
Infirmitas. 186. 2
Infirmitas alleg. 341. 1
Infirmitas, & Mors Impiorum. 23228. I

Infirmus convaleſcens. 29. T
Infirmi inviſendi, ſed cum proſectu. 3 39.2. & 398. 2

Informationes ſinceræ ſint. 46. 1
Ingratitudo. * 272. 2
Ingratitudo Mundi erga Chriſtum. 192. 2

Ingrati Deo. 236. 2. & 328. 1

Immici Dilectio. 41. I. & 49. 2. & 89. 1. & 238.1

& 244. I. & 290. 2. & 380. 1
Inimici Dilectio etiade in exteriori apparatu. 331. 2
Inimici diligendi. 303. 1. & 312. 1I. & 310. I. &
319. 2
Inimicis benefaciendum. 199. 2
Injuriæ ferendæ. 209. 2. & 244. I. & 312. 1
Vide Humilitas.
Injuriæ gemmæ ſunt. 234. 1

Inſpirationes Dei cui infundantur. 169. 2
Inſpirationes, & Lectio ſacra retineantur. 239. 1
Inſpirationes contemptæ. 304. 2
Inipirationum cunæ Ara eſt. 189. 1
Inſpirationum, & Fervoris atque Vocationis ſemen
Regularum obſervantia. 347. 2

Intenuo recta. 3. 2. & 9. I. & 14. 2. & 20. 1
& 30. I. & 40. 2. & 51. 2. & 60. 2. & 72. 2. &
79. 2. & 90. 2. & 95. I. & 2. & 98. 2. & 106. 2
&& 118. I. & 121. I. & 139. I. & 2. 8 158. 1
& 160. 1. & 163. 2. & 208. 1. & 213. 2. &
222. 2. & 22 5. I. & 2. & 231. I. & 241. I. &
250. 2. & 256. I. & 295. I. & 304. 2. & 310. 1
& 314. I. & 315. I. & 330. I. & 350. 1. & 352.
1. & 386. 2. & 399. 2. & 402. 2. & 406. 2. &
41I. 1I. & 414. 2. & 422. 2
Intentio prava. 9. I. & 20. I. & 60. 1. & 677. 2. &
68. 2. & 79. I. & 83. I. & 87. 2. & 90. 2. & 95.2
& I21. 1. & 160. 1. & 161. 2. & 164. 2. &
174. 2. & 23 I. I. & 249. 2. & 263. 1. & 325. 2
& 326. 2. & 352. 1. & 367. 1. & 389. I. &
. 39. 2
Intentio vana. 161. 1
Vide Hypocriſis.
Invidia, & Invidi. 171. 2. & 372. 2. & 409. 2
Invidia diſcat orare. 3. 1
Invidia inter æquales. 56. I. & 59. 2. & 77. 2. &
78.2. & 87. I. & 92. I. & 102. 2. & 118. I. &
171. 2. & 209. 2. & 310. 2. & 371. 1
Invidia inter æquales repellatur ob Religionis mu-

nia viliora. 45. 2
Invidia inter æquales: ſic Aulicus non promotus
laboret. 118. 2

Invidia ſibi nocet. 119.
Invidia, & Perſecutio ſignum Perfectionis. 58.
Invidiæ atque Iræ Crudelitas. 58.
Invwidia inter Religiones caveri omninò debet. 60.
Vide Honor mutuus.

—d —

Invidia inter Religioſo. 94. 1
Invwidia inter Operarios. . 293. 2
Invidia inter Operarios caveatur. 62. 1
Invidia inter Aulicos, & Operarios. 289. 2
S. Job. 202. I. & 223.2
S. Joannes. 3. 1. & 22. 2
S. Joannes Baptiſta. 1. I. & 262. I
S. Joſeph. 220. 1I
Ira. 49. 2. & 217. 2. & 290. 2
Ira ſignum luxuriæ eſt. 397. 2
Irriſores. 213. I. & 3038. 2

Rerum Nytabilium.

Irriſores pauperum. 16⁵60. 2
Irriſores Juſtorum. 151. 2. & 312. 1. & 328. 1
Irriſores Juſtorum videant, quos ſpernant. 238. 2
Irrilores, & Perſecutores Religiofſorum. 310. 2
S. Iſaias. 1 D 340. 2
Iter. S 64. I. & 102. I

Iter Religioſorum. 52. 1
Vide Hoſpitalitat. Zelus
Iter; dum exciimur. D 81. 2

Iter ad Indos. 293. 2. & 300. 2. & 360.2. & 379. 1I
Jubilæi annus cur Sanctus. 161. 2

Judex. 54. 2. & 93. 2. & 274. I. & 299. I. & 32 1. 1I

333. 2. & 416. 1

Judex, & Juſtiitiaia. 45: 2
Judex judicanduss. 1717. 2
Judex negligens. 48. 1
Judex probus. Ibid. & 358. 1. & 387. 1

Judex impius. 2777, 2. & 334. I. & 364. 2. & 368.
S I1I. & 404. 2
Judex probus Accuſatores Invidos pumiat. „9. 1
Judex rapax. “WD 372. 1
Judex in reorum quæſtionibus non abutatur cavillis.

133. I
Judex citò expediat lites. 299. 1
Vide Munera. .
Judex avaritià laborans. 416. 1
Judex nihil quærat à palea. 314. 1I
Judex inopes tueatur. 351. 1
S. Judith. 259: 2

Judicantes temerè. 9. I. & 21. 2. & 36. I. & 64. I
& 104. I. & 149. I. & 156. 2. & 161. I. & 177.2
& 208. 2. & 210. 2. & 211I. I. & 303. I. & 358.2
& 368. 1. & 378. 1
Judicii Dies.
Vide Dies.
Jugum Chriſti. 39. 1. & 46. 1. & 132. 2
Jugum Chriſti ſuave. 36. 2. & 77. I. & 91I. 1. e
94. 2. & III. 2. & 141. I. & 179. 2. & 212. 2. 8&
224. 2. & 25 5. I. & 300. I. & 308. I. & 313. 1
& 317. I. S& 342. 2. & 345.1. & 346. I. & 362.2
& 363.1. & 371. 2. & 382. 1. & 385. I. & 386. 2

& 395. 2
Jugum Chriſti Mortificatione dulcelcit. 55.2
Jugum Chriſti quibus ſuave fiat. 150. 2. & 255. 2
& 294. 1

Vide Mortiſicatio.

Juriſdictio Eccleſiaſtica. 22. 2. & 106. 1I. & 113. 1

& 207. 2. & 219, I. & 292. I. & 295. I1. & 330.1
& 406. 2. & 407. I. & 408.2. & 409. I. & 417. 1
Juriſcdictio Eccleſiaſtica quo modo augeri queat. 51. 1

Juriſdictio Eccleſiaſtica nihil extimeſcat. 98.2
Juriſdictio Eccleſiaſtica ſuaviter agat. 224. 2
Juriſdictio Eccleſiaſtica quâ ratione propagetur.
159. 2
Juriſdictio Eccleſiaſtica odium, amorémque impio-
rum contemmaat. 165. 2
Juriſdictio Eccleſiaſtica Mortificatione reddetur po-
tentiſſima. H 177. I
Juriſdictio Eccleſiaſtica omnia poterit in Mundo, ſi
Mundi nihil amaverit. 222. 2

Vide Homines non timendi.
Juriſdictio Eccleſiaſtica benefacit puniendo. 275. 2
Juriſdictio Eccleſiaſtica Avaritiæ odio proficit. 330. I

Juriſdictio Eccleſiaſtica extimeſcenda. 337. 2
Juriſdictio Eccleſiaſtica, & Zelus animarum nihil
optent præter Divina. 350. 1

Juſtitia. II. 2. & 178. 2. & 274. I. & 275. I. G&
298. 1. & 330. I. & 344. 2. & 358. 1. & 372. I
& 397. I. & 404. 2. & 405. 2

Juſtitia, & ſeveritas. 33. 1
Juſtitia ſine perſonarum reſpectu. 18. 2
Juſtitia omnibus, 278. 1I
Juſtitia

„

Labor Sæcularium multus & vanus.

Index

Juſtitin æqua omnibus. pag. 33: I. & 5 . Eer dl
Vide Judex.

Juſtitia æqua omnibus ſit. 286. 1
Juſtitia mitior cum inopibus. 323. 1
Juſtitia in Magnates. 97. 2
Juſtitia cur non regnet. 364.2
Juſtis omnia cooperantur in bonum. 212. 2

Vide Perſecutio.

Abor. 233. 2
Labor ex Obedientia melior Oratione. 211. 2

Labor manuum Orationis fons eſt. 213. 1
Labor & Mortificatio Oratione aliquando præſtan-
tiores. Ibid.

Labor & Mortificatio veræ ſunt victimæ, ac vera

Oratio. 227. I
Labor & Mortificatio vera Devotio ſunt. 253. 1
Labor & Zelus Oratione melior, & Cellà. 229. 2
Labor & Munera viliora. 244. 2
Labor & Circumſpectio Religioſorum. 282. 2

Vide Mortiſicatio. Religioſus.
Labor ex prava Intentione. 293. 2
Labor Sæcularium. 31. 2. & 300. 2. & 338. I. &
35 1. 2. & 378. 2. & 381. I. & 394. 1. & 401. 2
& 402. 2. & 403. I. & 2
Labor Sæcularium gravis. 179. 2. & 327.2. & 358.2
Labor Sæcularium impavidus. 325. 1
Labor Sæcularium vanus. 30. I. & 247. I. & 296. 2
& 303. 2. & 360. 1. & 389. 2. & 392. I. & 402. 2
349. 2
Laborandum. 406. 2. & 305. 1
Vide Jugum Chriſti. Mortis meditatio.
Lacrymæ tantum. 13. I. & 16. I. & 220. 2. & 256.
2. & 257. 2. & 259. I. & 263. 2. & 340. 1
Lacryma ceſſabit ſi Dominus ad Cor loquatur. 313.2

Lacrymæ S. Davidis. 260. 1
Lacrymarum laus. 25˖7. I
Lacrymarum voluptas vera. 260. 1

Lætitia vera ex Timore Dei. 3. I. & 372.2. & 412. 1
Lætitia Spiritualis. 35. 2. & 121I. 2. & 150. 2. &
266. 1. & 288. 2. & 313. I. & 333. I. & 336:2
363. 2. & 376. 1

Lætitia Spiritualis Fervorem conſervat. 346. 2
Lætitiam Spiritualem Tepiditas extinguit. 77:. 1
Vide Tepiditas.
Lætitia Spiritualis, & Pax cordis. 109. 1

Lætitia Spiritualis Tentationum remedium eſt. 110. 1
Lætitia Spiritualis jugis. 125. 2. & 249:. I
Lætitia Spiritualis in Operibus. 25 5. 2
Lætitiæ Spiritualis fons Obedientia. 224. 2

Lætitiæ Spiritualis fontes Severitas & Mortificatio.

299. 2
Lætitia vana & Cura. 187. 1
Lætitia vera. 273. I. & 371. 2. & 388. 1
Lætitiæ fons. 377. 1
Lætitia vera ex vero Mundi contemptu. 421. 1

Laici ferventes ſint:

dunt. 207. 1
Laicos non ſpernat Sacerdos. Ibid.
Laicorum ſtatus. 244. 2

Labi poſſunt Optimi. 233. 1. & 235. I. & 42 I. 1
Vide Optimi.

Lapſi recipiendi. 18. 2. & 128. 2. & 146. 2. & 167.1

& 256. 1. & 2. & 265. I. & 305. I. & 337: 1
& 408. 2
170. 2. & 407. 1

Lapfſi blandè recipiendi.
636. 1. & 105. 2. & 396. 1

Lapfſi erigendi.

Pahpſi blande erigendi. 32. 2. & 50 I. & 58. 2.
64. I. & 79. I. & 85. I. & 2. & 90. 1. & II5: 2

Lapſi clàm erigendi.
Lapſi optimi fiunt. 167. 1I. & 223. 1. & 385. 2. &

Lites expediantur.

nam difficiliùs perfecti eva-

& 203. 2. & 362. 2. & 369. I. & 356. 2. & 408.
2. & 41I. I. & 419. I
63. 2. & 85. I. & 411. 2

407. 2. &ũ 408. 1. & 420. I. & 421. I

Lapſi optimi fiunt facillimè. 9090. 1
Lapſi humaniter erigendi. 115. 2. & 140. 2.
Lapſi non ſpernendi. . 212. 2
Lapſi humaniſſimè excipiendi. 215. 2
Lapſi non deſperent. 243. 2. & 370. 2
Lapſi ſuaviter curandi. 284. 1

Vide Sduperior. .

Lapſi optimi fient. 280. 2. & 328. 2.& 337. 1. &

. 349. 1. & 369.2. & 375. 1
Lapſi ſi in Domino ſperaverint, optimi fient. .
Lapſorum ſecretò curandum Scelus. 116.2
Lapſorum ſecretò curandum Vulnus.

142. 1
Lapſos Superior occultè erigat. 350. 2
Lapſis compati. 156. 2. & 173. 2. & 205. 1
Lapſis compati debemus. 155. I
Vide Compati.
Laus B. Virginis in die Pentecoſtes. F. 2
Laus Sancti. 347. I. & 35 I. 2. & 361.2
Laus Sancti à Proavis derivari Poie I1. 2
Laus Sancti Nobilis. 246. 1
Laus Sancti Humilis. 181. 2
Laus Aquæ. 256. 2
Laus Aquarum & Lacrymarum. 257. 1
Laus & Beneficium Fidei. lbid.
Laus S. Andrexæ. 270. 2
Laus Superioris liberè coërcentis. 284. 1
Vide Juriſditctio Eccleſiaſtica.
Laus Superioris. 304. 2
Laus Sancti Franciſci Xaverii 347. I
Laus Religionis. 348. 2

S. Lazarus. 316. 2
Lazari morbus. 186.2. & 409. 2
Lectio Sacra. 26. 2. &ũ 99. I. & 380. 1. & 384. 2
& 387. 2. & 394. 2
279. 1. & 403. 2

Lectio ſacra ex gloria vana.

Lectio profana. 150. 1
Liberalitas. 65. 2
Vide Deus.
Libertas noſtra Chriſti Incarnatio. 284. 2
Libertas vera Chriſti ſervitus. Ibid.

Libri impii vel Poëtarum vel Politicorum. 278. 2

& 381. 1

Linguæ cura. 4. I. & 2. & 5. I. & 45. 2. & 69. I.

& 2. & 95. I. & 97. 2. & 101. I. & 120. 2. &
128. 2. & 141. 2. & 180.2. & 213. I. & 2. &
223. 1
Linguæ cura nullum excludat in Recreatione Do-
meſticà. 155. 2
Vide Religioſus laicus.
Linguæ damna. 58. 2
Linguæ grande ſcelus. 212. 1
299. 1I. & 404. 2
Locus non obeſt. 554.2. & 209. I. & 227. 1
Locus nocet. 80. 1
Locus non Sanctos facit. 217. 2. & 309. 2
Locorum indifferentia ex Obedientia. 9. I. & 12.2
& 17. I. & 27. I. & 29. 2. & 30. 2. G& 46. 2. &
147. 1. & 182. 2. & 227. 2. & 358. I. & 362.2
& 376. 1. & 379. 2. & 408. 2
Locorum indifferentia difficilior iis, qui Talentis
magnis, & plauſibus florent. Ideo Obedientiæ

meritum majus in Societate. 96. 1
Locorum mutatio. 308. 1
Lucretia. 263. 1

Lux alleg. 399. I. & 400. 1. & 406. 2. & 4101.
2.

400. 1I

Lux alleg. ex Cellà oritur & Oratione.
1 4Lur.

44.
Modeſtia ſine ſpiritu. 50. 1. & 66. I. & 79. 1. &

Lux aquâ eget ut incendat. pag. 218. 2
Luxuria. 22. 1. & 41. 2. & 63.2. & 65. 2. & 75. I
& 82. 1. & 245. I. & 2. & 274. 2. & 276. I. &
309. 1. & 391. 1. & 2. & 393. I. & 2. & 394. 1I
& 418. 2. & 419. 1
Luxuriæ fons. 8323. 2
Luxuria vix vincitur ſummo conatu. 13. I. & 389.2
Luxuria crudelis. 17. 2. & 397. I

Luxuria ex Clementia nimia. 275. I
Luxuria fons malorum. Ibid.
Luxuria etiam Senibus ac Pœnitentibus inhæret.
296. 1
Luxuria & Gloria varla. 343. 1
Luxus. 38. 1. & 67. I. & 81. 1I. & 82. 2. &
307. 1
Luxus & Pompæ vanæ. 19.2
Luxus devitatus Eleëmoſynæ fons. 53. 1
Luxus & Eccleſiaſticôdtam Pompæ. 88. 1

Vide Eccleſiaſtici.
Luxus conviviorum. 195. 2. & 245. 1
Luxus ex Superbia. 277. 2
Luxus dedecet Eccleſiaſticos. 309. 2
Luxus & Eccleſiaſticorum pompæ, Tribulatio-
num fons; nam in Rege damnatur oſtentatio,
quantò magis in Clerico. 341.2

M

Anſuetudo. 30. 2

Beatiſſima Maria erigit peccatores. 167. 1
Beatiſſimæ Mariæ neceſlarium patrocinium. 266.2

Mariæ nomen Tentationis remedium. 173. 1
Sanctiſſimæ Mariæ virtus. F. 2
Sanctiſſimæ Mariæ Annuntiatio. 178. 1

Vide B. Virgo. Laus B. Virginis. .
S. Maria Magdalena. 46. 2. & 210. 1

Matrimonia. 6. 2. & 75. I. & 82. I
S. Matthæus. 25. 2
Medicina Tepiditatis Sermo Spiritualis. 39. 2
Meditatio Exemplorum Chriſti. 418. 1
Memoria, Vide Eterna. Mors.
Mendacium. 404. 2
Mendicabulorum calliditas & doli. 38. 1
Merces reddenda ſervis. 219. 2
Vide Rex.
Metus. Vide Amor.
Milites impii. 20. 1I
Minima. 281. 1
Miſſa. 104. 1. & 241. 2

Miſſa celebranda. 12. I. & 104. 1
Modeſtia. 25. I. & 65. I. & 66. I. & 67. I. & 98. 1
& 128. 2. & 133.2. & 221. 2. & 301. 1. 333. 2
& 343. 2. & 365. 2. & 376. 2. & 386. 1
Modeſtia & Mortificatio ſine Spiritu non proſunt.
36. 1
Modeſtia & Verecundia. 4. 1
89. 2. & 158. I. & 184. 2. & 205. 2. & 375. 1
& 397. 1. & 388. 1. & 402. 2

Modeſtia oculorum. 220. 2. & 277. 2

Modeſtia neglecta. 232. 2
Modeſtia parens Pudoris. 256. 1
Vide N. Ignatii veſtis.
Modeſtia Caſtitatis Cuſtos. 295. 2
Modeſtia zelum promovet animarum. 366.2

Moniales. 5. I. & 10. 2. & 16. I. & 5I. I. & 210. 1
213.2. & -352. 2
Moniales ibi ſint animo, ubi ſunt corpore. 14. 2

Moniales ad Crates non accedant. 69. 1
Mors. 287.2
Mors alleg. 91. 1. & 310. 1
Mors ob peccata. 72

Ethicæ Comment. Tom. VI.

Rerum Notabilium.

„ db d e

Mors Juſtorum. 1I. 2. & 313. 2. & 334.
378. I. & 390.
Mors Juſtorum læta ex bono opere. 339.
Mors Lux eſt allegorica. 11
Mors optanda. 12.
Mors improviſa. 18.2. & 177. 2
Mors felicium. 29. 1. & 390. I1

Mors impiorum. 90. 2. & 187. I. & 228. 2. & 288.
I. & 310. I. & 340. 2. & 328. 1. & 35I. 1. & 2
. & 360. 1
Mors non timenda. 111. 2. & 390. 2
Vide Inferni meditatio.
Mors parit Temporalium contemptum. 276. 1
Mors ſanctorum. 3738. 1
Mors vertit Lucem bonorum in Tenebras. 283. 1
In Morre non ſibi conſulit, qui ſanus ſalutem ne-

glexit. 285. 1
Mors Aulici. 287. 2. & 302. 2
Mors probat Dignitatum vanitatem. 290. 1
Mors Tepidorum. 300. 2. & 304. 2
Mors meditanda in Dignitate. 306. 2
Vide Eiterna tantum.
Mors Divitum. 324. 2
Mors ægrotis nuntianda. 339. 2

Mortis meditatio. 30. 2. & 44. 1. & 158. I. & 179. 2
& 228.1I. & 288. I. & 306.1. & 318. 1. & 320. 1
Mortis meditatio Agriculturam ſpiritualem juvat.
1. 2
Mortis meditatio vitæ renovatio eſt. 11 F. I
Mortis meditatio Ambitionem fugat. 303. 2
Mortis memoria. 5I. 2. & 55. I. & 60. 2. & 7I.
2. & 75. I. & 77. 1. & 2. & 353. 1. & 2. & 355.
I. & 368. I. & 406. 1
Mortis oblivio. 76. 1. & 317. 2. & 340. 2. & 353.2

— — — & =

& 390. 1
Mortis & Judicii dies vindices Dei in Peccatores.
228. 2
Morti nos paremus. 164. 2
Morti ſe quiſque paret. 249. 2
Mortem non optant Tepiditas & Ambitio. 12. 2
Mortem præveniat pœsnitentia. 229. 1
Vide Pœnitentia.
Ad Mortem parari. 228.
Ante Mortem operandum. 331.
Mortui non plorandi. 43. 1. & 60.
Mortificatio. 13. 1. & 91. I. & 176. 2. & 288.
& 317. 2. & 331.
Mortificatio Chriſto pergrata. 16.
Mortificatio Communis omnibus. 55.
Mortificatio obvia. Ibid
Mortificatio ſed diſcreta. Ibid.
Mortificatio Eccleſiaſticum decet, non Pompa.

1
Vide Luxus. Pompæ veriores. 17
Mortificatio corporis. 6. 2. & 18. I. & 22. I. & 53.
2. & 83. 2. & 94. I. & 160. 1. & 225. I. & 375.
ð 2. & 394. 2. & 402. 1. & 407. 2
Mortificatio corporis Talentis magnis neceflaria.
2
Mortificatio corporis & Cellæ amor. 13. 2
Mortificatio corporis Caſtitati neceſſaria. 1 3.1. & 27,2
Mortificatio corporis Famam tuetur. 37. I
Mortificatio paſſionum. 9. 2. & 6 5.2. & 212. 2. &
„. 263. I. Sc 2. & 394. & 397. 2. & 400. 2
Mortificatio Paſſionum omnibus neceſſaria. 307. I
Mortificatio & Modeſtia ſine ſpiritu non proſunt. 36. 1
Maortißfatio Gulæ Sanctiſſimæ Euchariſtiæ prolu-
1t. 104. 1
Mortificatio exoſa etiam perfectis. 105. 2
Mortificatio dulcis. 132. 2. & 141. 1. & 308. 1. &

370. 2. & 392. 2
QQ 9 Mortifi-

Vide Jugum Chriſti.

*

Mortiſicatio dulceſcit. pag.92. 1. & 371.2. & 386. 2
Mortificatio dulceſcit Fervori, qui ſe diſcruciat.

170. 1
Mortificatio non Natura torpens, 388. 1
Mortificatio continua. 421. 1
Mortificatio dulceſcit Patientià. 313. 1
Mortiſicatio, & Perſecutio optanda. 132. 2
Vide Tentatio.
Mortificatio S. Scripturæ ſtudium alit. 143. 1
Mortificatio utilis. Ibid.

Mortificatio amanda. 150. 2. & 168. 1. & 170. 1. &
244. 1. & 25 5. 2. & 377. I. && 382. 1

Mortificatio, ſed quæ pungit. 160. 1
Mortificatio eſt noſtra vera Apologia. 176. 2
Mortificatio noſtra Chriſto gratiſſima. Ibid.
Mortificatio, ſed ab aliis illata. 205. 1
Mortificatio vera. 205. 2
Mortificatio, & Labor Oratione aliquando præ-
ſtantiores. 213. 1

Vide Zelus. Oratio. Labor.
Mortificatio, & Labor veræ ſunt Victimæ;, ac vera

Oratio. 227. I
Mortificatio, & Labor vera Devotio ſunt. 253. 1
Mortificatio neceſſaria. 214. 2

Mortificatio neceſſaria omnibus operibus. 216. 1
Mortificatio Chriſto parat domum. 233. 2. & 241.2
Mortificatio annos ſupplet. 23 5. 1
Vide Fervor.

Mortificatio Fervore dulceſcit. 255. I. & 342. 2
Mortificatio immortificatos ſequitur. 255. 2
Mortificatio appetenda. 286. 1
Mortificatio, & ſeveritas fontes Lætitiæ ſpiritua-
lis. . 299. 2
Mortificatio ſitienda, & æſtimanda pro corona.
307. 1
Vide Lætitia Wiritualis.
Mortificatio Mortificationem tollit. 317. I
Mortificatio ſemen eſt Vocationis. 321. 2
Mortificatio, & Renovatio. 332.1

Mortificatio, & Paupertas lac Caſtitatis. 353. 2
Mortificationis amor;, ſitis, & ardor. 5. 2. & 22. 2
& 36. 2. & 92. I. & 103. I. & 107. I. & 2. & 123.
2. & 210. I. & 227. 2. S& 234. I. & 237.11. &
241. 2. & 294. I. & 369. I. & 371. 2. & 377. 2
& 415. 1
Mortificationis odium. 17. 2. & 37. I. & 91. 1. & 2
& 99. 2. & 255. 2. & 292. 2. & 313.2. & 341. 1
& 305. 2. & 371. I. & 378. 1
Mortificationi vacantes ſentiunt, ſed tolerant poe-

nas. 216. 1
Mortificationi ſtudentes alios non pungant. 205. 1
Mortificationem non fugiat operarius. 22.˙2

Vide Pati pro Chriſto.
Mortificationes, & Solitudo ſine Obedientia. 214.2
Mortificatis advenit Spiritus Sanctus. 3.2
Vide Gratia. .
Mulier domi ſit. 8. 2. & 10. 2. & 14. 2. & 16. I. &
28. 2. & 5G2. & 51. I. & 85. 2. & 210. I. &
213. 2. & 309. I. & 354. 1
Vide Familiaritas. .

Mulieres raro convertuntur. 1175. 1
Mulierum ornatus in Templis. 50. 2
Mundus fallax. 27. 2. & 287. 1
Mundus ſallax, & Spes Sæcularium. 24. 2
Mundus hoſtis Chriſti. 190. 1
Mundus nihil eſt, Chriſtus omnia. 191. 2
Mundus non explet. 289. 2
Mundi Servitus. 39. 1

Vide Nihil præter Deum.
Mundi contemptus. 95: 2. & 349. 1
Mundi contemptus Dei deliciæ ſunt. 313. 2
Mundi ager degener. 192.: 12

Index

Mundi Ingratitudo erga Chriſtum. Ibid.
In Mundo inopia. 193.2
Vide Divitiæ.
Mundi damna & fames. 196. 2. & 200. 2. &
201. 2. & 417. 2
Mundi pompas ſuperavit Chriſti Incarnatio. 246. 1

Mundi Infelicitas. 247. 1
Mundi vanitas. 310. 1
Mundi promiſſa. 391.2

Mundi conſolationes non emendicet Religioſus.
202.2

Munera. 8. 2. & 65. 1. & 75. 2. & 275. I. & 2. &

3.2. & 368. 1. & 387. 1
Munera recuſanda. . 5 5. 2. & 395. 1. 17. 2
Vide Judex.
Munera viliora. . 229. 2
Murmuratio, & Murmuratores. 9. 1. & 36. 2. & 46.
I. & 82. I. & 84. 2. & 1 59. 1. & 141. I. & 176.
I. & 213. I. & 283. 2. & 399. 1
Murmuratio de Eccleſiaſticis, de Regibus, & Re-
ligioſis, ac Perſecutio in eos argumentum eſt
perfectionis. 2. I. & 211. 1I. & 250. 2. & 365. 2

& 384. I. & 416. 2
Murmuratio quomodò compeſcatur. 2. 1
Murmuratio de Religioſis. 47. 1
Murmuratio, & Cenſores aliorum. 85. 1. &
104. 1I
Murmuratio eſt velut putatio Cupreſſi, quæ ſel
amputata numquam refloreſcit. 213. 1

Murmurationi anſa non danda. 37. I. & 52. I. &£
84. 2. & 369. 1
Vide duperior.

Murmurationes Zelus comprimit verus. 114.2
Murmurationum fons. 3324
Muſica impura. 309. 1
N
Egotiatores. 31. 1. & 47. 2. & 94. 2
Nix. 245. 1
Nobilitatis propriæ jactantia. 4. I. & 18. 2. & 977. 2
& 120. 1. & 2
S. Noõë. 405. 2
Nomen ſine merito. 27. I
Vide Titulorum faſtus.
Nomen JEsu. 226. 1. & 376. 1
Nomen JESu, nomen ſine merito. II. 1
Nomen Societatis JESu. 226. 1
Nomen Chriſtiani. 222. 1

Nomen Religioſi. 294. 1

Bedientia. 6. 2. & 8. I. & 10. 2. & 104. I. &
154. 2. & 205. 2. & 221I. I. & 222. I. & 331,
1. & 343. I. & 387. 2. & 417. 1
Obedientia Cæca & Prompta. §. 2. & 140. 1. &
148. 1. & 272. I. & 325.2. & 381. 1
Obedientia cœca etiam perfectis neceſſaria. 16. 1
. & 145. 2
Obedientia cuilibet, etiam Superiori non probo
præſtanda. S. I. & 2. & 10. 2. & 159. 1. & 218.2

& 316. 2
Obedientia orationi & ſtudiis præferenda. I1. 1. &
205. 1
Obedientia ſi ametur, Sapit. 156.2

Obedientia Caſtitatis cuſtos: Oratio parens. Ibid.
Obedientia neglecta. I7. I. & 50. 2. & 281. 1. &
285. 2. & 293. 2. & 397. 2
Obedientia blanda ſit & ſpernat pericula. 23. 2
& 70. I. & 122. I. 148. I. & 205. 2. & 285. 2
8. 2
ide

— — — — — ⏑ — —

— — — — — — — — —

Vide Zelus. .
Obedientia in Mortificatis & Humilibus rara. pag.
25. 2
Obedientia Epicheiam non excludit. 100. 2
Vide Diſpenſationes.
Obedientia indifferens. 107. I. & 170. 2
Obedientia & Fervor, non ſint coacta, ſed ex cor-
de noſtro. 113. 2
Obedientia in ſpiritualibus ſeu viris, ſeu operibus.
132. I. & 214. 2. & 215. I. & 343. I. & 382. 1
& 388.2. & 412. 2

Obedientia in rebus ſanctis. 123.1
Obedientia etiam in arAuis. 220. 2
Obedientia prima inter virtutes. 137.2
Obedientia victrix elementorum. 145. 2
Obedientia obedientium non abutatur patientià.
5 . 148. 1
Obedientia in muneribis vilioribus. 157. 2
Vide Talenta. Natus mediocris.
Obedientia non ſit ad oculum. 158. 1
Obedientia in operibus bomis. 205. 2
Obedientia & Zelus orationis jacturam compenſa-
bunt. 208.2
Obedientia in Senioribu. 212. 2

Obedientia zelum juvat in excitando igne. 218. 2
Obedientia Lætitiæ Spiritualis fons. 224. 2. & 357.2
Obedientia eſt Virtus ſohda. 225. 1
Obedientia etiam in Superiore. 1 2773. 2
Obedientia ſpreta non queratur. 286. 2
Obedientia perfecta. 302. 2
Obedientiæ ſe permittere. 340.1. & 396. 2
Obedientia gloriam Dei vehit;, licèt aliquando non

parum. 343. 1
Obedientiæ vis. 146. 1
Obedientiæ bona. 347. 1. & 357. 1. & 379. 1. &
81r. 2
Obedientiam diſcant Religioſi ab Aulicis, E. Mi-
htibus. 293.2
Vide Humilitas. Aulicus.
Obedientiores Spiritualiores ſint. . 205. 1
Obſervantia.
Vide Regulæ. Zelus.
Obſtinatio. 214. I. & 326. 2. & 379. 2

Obſtinati.
Vide Deſperati.
Occaſio mala. 37. I. & 46. 2. & 52. I. & 63. I. &
2. & 65. 2. & 83. 2. & 95. 2. & 96. I. & 128. 2
& 259. I. & 273. I. & 308.2. S& 320. 2. && 3382 I
& 390. 2. & 396. I
Occaſio mala devitata, Tentationum remedium eſt.

337. 2. & 35 1. 2. & 390. 1

19.2
Occaſio mala Tentationis fons. 178. 1
Occaſio mala vitanda. 221. 1
Occaſio mala tollenda. 333. 2
Occaſio fugienda. 76. 1. & 348. I
Vide David.
Occaſio & Curioſitas tollitur à Deo. 281. 2

Odium. Vide Patria. Patentes.
Omnia non licent ommbus. 37. 2. & 38. 2. & 52. 1
187. 2. & 215. 2. & 219. 1. & 268. I. & 310. 2
& 311I. 2. & 34 1. 1
Omnia qui dediſſe putat, habet omnia. Ideò Avari-
tia Paupertatem reddit arduam. Ideò Religionis

perfectio. 93.2
Omnia tela, id eſt, non ſolùm adverſa, ſed etiam
proſpera. 26 1. 1
Opera parturit Sermo. 235.2
Opera Manus, & Pedes ſunt. 273. 2
Vide Epiſcopi. Concionatort.
Operarius ſibi vacet dùm aliis ſiudet. 4.

1
Opeérarius ſibi etiam vacet. 10. I. & 38. 2. &
279. 2
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Rerum Notabilium.

Ohperarius mortificationem non fugiat. 22.2
Operario licet cum Mulieribus agere. 27. 1I
Vide Familiaritas.
Operarius ſolis animabus conſulat. Ibid.
Obperarins mihil quærat præter Animas. 28.2
Obperarius non ſit familiaris nimis cum Sæcularibus.
. 29. 2
Vide dermo.
Operarius non abutatur ſuis diſcipulis. 30. 2
Operarius ſibi ſit Superior. 158. 1. & 169. 1
Operarius multa domi patitur. 210. 2
Operarius & Zelus mundana ſpernant. 222.2
Operarius cautus ſit Linguãa. 223. 1
Oberarius & Zelus non divites ſequantur, ſed ino-
pes. 230. 1
Operarius ſileat & operetur. 273. I

Operarius qui Humilis ſit, rarò invenitur. 279. 1I
Obperarius & Confeſſarius oderint viſitationes.

339. 2
Operarii qualis ſermo ſit. 4. 2
Opeérarii parcus ſermo. 10. 2
Obperarios non quies & oratio, ſed labor & ſoli-
citudo ſpectat. 205. 2

Ad eos qui de Operaris ſcandalizantur. 210. 2
Vide Murmuratores.

Operandum ante Mortem. 2349. 2
Opes Tentationum fons. 88. 2
Oppreſſores pauperum.
Vide Pauperes.
Opprobrium Chriſti. 47. 1. & 234. 1
Opprobrium pro Chriſto. 171. 1
Optimi imitandi. 58. I. & 310. 2. & 324. I. S&
228. 2
Optimi imitandi, qui florent, cùm peſſimi flo-
rent. I1. I
Optimi imitandi, non chari. 235§5. 1

Oratio neceſſaria. 56. I. & 100. I. & 288. 1. &
350. 2. & 359. 2. & 375. I. & 397. 2. 6& 399. 1
& 414. 1
Oratio fuſa pro aliis. 3. 1
Oratio parit Silentium, & erudit. 4. 2. & 388. 2
Oratio parens Caſtitatis. Obedientia cuſtos. 16. 2
Oratio neglecta. 33. 2. & 101. 2. & 388. 2
Oratio Dignitatum promotiones pariat, non Affe-
Vide Dignitas. Nuperior.
Oratio impediens zelum animarum pariet Tenta-

tiones. 370. 2
Oratio erudiat, & riget exhortationes, quas audi-
mus, & legimus. 384. 2
Oratio fons Pacis ex corde. 400. 2
Oratio neceflaria Zelo animarum. 48. 2
Oratio & Contemplatio Judicii diem præveniant.
100. 1
Oratio & Contemplatio ex Zelo animarum.
229. 1
Oratio non negligatur. 106. 2
Oratio non exaudita. 15 1. 2
Oratio etiam in ariditate. 189. 2
Oratio ſine obedientia. 215. I
Oratio Deſolationis Pharmacum. 313. 2
Oratio in ſtatu humili floret. 320. 1
Oratio exauditur. 329. I. & 340. 2. &
. . 346. 1
Oratio copioſiùs impetrat, quàm petat. 346. 1

Orationis fons. 91. 2. & 100. 2. & 213. I. & 23 1. 2
& 334. I. & 371I. 1. & 388. 1
Vide Cellæ amor. Fervor. Humilitas. Manuum
labor & Zelus animarum.

Orationis impedimenta. 107.2
Orationis jacturam compenſabunt Obedientia &
LZelus animarum. 208. 2

QQ 2

Oratio-

—
Orationis ſtudium. Pag. 215. I
Oratione eget ſcientia. 8. 1. & 388. 2
Ordines ſacri. 399. 2

Ornatus verus. 415. 2. & 210. 1
Ornatus vanus. 19. 2. & 308. 2. & 309. 1. & 375.
2. & 392. 2. & 393. 1

Ornatus converſi. 274. 2
Ornatus in Anu. 352. 2
Otium. 38. 1. & 228. 1. & 293. 1. & 345. 1
Otium valde noxium. 66.1
P
Arentes vocatis à Deo Filiis non reluctentur.
3. 1
Vide Vocatio.
Parentes colantur uſque ad aras. 15. 2
Parentes colendi. 58. 2
Parentes & Patria vitanda. 84. 1
Parentum oblivio. 2. 2. & 4. 2. & 13. 2. & 18. 2
& 47. 1. & 5 I. 1. & 77. 1. & 233. I1. & 272. 2
z „ e 379. 2
Parentum oblivio in Eccleſiaſticis & Religioſis.
2. I. & 44. 2

Vide Eccleſiaſtici.
Parentum amor, & Odium exuendum. 13. I. & 15.
2. & 42. 2. & 60. 2. & 70. 2. & 106. 2. & 262.1
. & 263. 1. & 412. 2
Parva in bono, & parva in malo. 20. 2. & 37. 1. &
78. 2. & 79. 2. & 95. 2. & 105. 2. & 124. 1I. &
134. 1. & 139. 1. & 231I. I. & 232. 2. & 273. 2
& 29 1. 2. & 324. 1I. & 334. 1. & 375. 2. & 386.
1. & 392. 2
Parva magni facienda. 295. 2
Paſſio Chriſti Victoria noſtra, & Tentationum re-

medium. 58. 2
Paſſionis Chriſti Imitatio. Ibid.
Pagio Chriſti quid nobis contulerit. 219. 2. &
221.2
Paterfamilias. 64. 2. & 75. 2. & 87. 1. & 93. 2. &
256. 2
Paterfamilias idem filiis omnibus ſit. 77. 2
Paterfamialias æquè omnes amet. 272. 2
Patres familiæ invigilent. 65. 1

Pati pro Chriſto. 22. 2. & 36. 2. & 74. 1. & 91.2
94. 1. & 103. I. & 160. I. & 213.1. & 214. 2. &
227. 2. & 241. 2. & 370. 2. & 378. 1

Patientia. 74. 1. & 95. 2. & 103. 1. &
188. 2. & 244. 1. & 294. 2. & 312. 1. & 341. 2
& 361.2
Patientia & Perſecutio teſtantur Virtutem ſolidam.
225. 2
Vide Tribulatio. Virtus.
Patria & Parentes vitandi. 84. 1
Patria pro Chriſto deſerenda. 262. 1
Patriæ Odium pro Deo ſanctum. 26. 2
Patriæ, ac Parentum oblivio. 50. 2

Pauci imitandi. 43. 1. & 92. 2
S. Paulus. 169. 2. & 225. 2
Paupertas. IO. I. & 16. I. & 19. 2. & 53. 1. & 67. 1
V & 94. I. & 214. 2. & 39 5. 1
Paupertas Chriſti exemplo. 8.2
Paupertas læſa. 37. I. & 99. 2. & 100. 2. & 101. 2

& 307. 1
Vide Temtatio. 307
Paupertas læſa in Cœnobiis, 35.2
Vide Religioſus.
Paupertas felix. 37.1
Paupertas in victu. 37. 1. & 225. 1
Paupertas violata. 47. 2. & 52. 2

Paupertas fancta. 49. 2. & 114. 1. & 309. 2. & 356.

2. & 366.2

Index

Paupertas Concionatorum.

2.
Paupertas amanda. 74. 2. & 292. 2. & 3 38. 5. &

407. 1
84. 1
Paupertas Religioſa etiam, quùm ali privile iir

Paupertas Religioſa.

abutuntur, ſiat non mota. 89. 1
Paupertas difficillima. 93.2
Paupertas neceſſaria. 210. 1
Paupertas in Concionatore. 295. 1
Paupertas dives. 297. 1
Paupertas colenda. 302. 2
Paupertas bona. 311.2
Pauperes veri. . 19.2
Pauperes Mendici. 89. 1
Pauperum Irriſores. 160. 2
Pauperum Irriſores diſcant miſereri. 105. 1

Vide Irriſores. Compati.

Pauperum oppreſſores. 160 2. & 312. 2. c 323. 1
Pauperum Perſecutores.

leci 332. 1
Pauperum optimi protectores. 351. 1
Pax. 209. 2
Pax & Unio. 238. 1. & 241. 1

Vide Unio.
Pax cordis. 9. 2. & 77. 1. & 83. 2. & 125. 2. &
249. 1. & 303. 2. & 357. 2. & 377. I. & 385. 1I
& 390. 2. & 391. I. & 394. 1. & 396. 1. & 403.
I. & 410. 1
9. 2

Pax cordis ex Timore Dei.

Pax cordis, & Lætitia Spiritualis. 109. 1I
Pax cordis ex Mortificatione & Perſecutione. 132.2
. . & 370. 2
Pax & unio ex ſeveritate. 403. 1

Pax cordis & felicitas vera in terrenis non repe-
rientur. 382. 2
Pax cordis Dei præſentia eſt. 400. 2
Peccator faber pœnæ ſuæ. 280. I. & 320. 2. & 342.1
& 350. 1. & 370. 1I. & 380. 2
Peccator initio ſuæ Converſionis. 283. 1
Peccatum eſt Tribulatio. 7. 1
Peccatum erumpit exteriùs. 281. 1. & 392. 2
Peccatum eſt Tribulatio vera. 299. 2
Peccati damna. 7. I. & 2. & 35. 1. & 63. 2. & 64. 1
& 65. 2. & 80. 2. & 87. 2. & 89. 1. & 97. 2. &
98. 1. & 2. & 211I. 2. & 217.2. & 245. 2. & 250.2
& 253. I. & 276. 2. & 280. 1. & 297. 2. & 299. 2
& 303. 2. & 309. 2. & 316. 1. & 320. 2. & 339.
I. & 2. 348. 2. & 362. 1. & 375. I. & 2. & 379. I
&£ 382. 2. & 391. 2. &ẽ 393. 2. & 396. I. & 401.
1. & 404. I. & 410. I. & 411. I. & 420. 2
Vide Aula. Mundus. Jervitus.
Peccati ſervitus. 211. 2
Peccato nulla gravior pœna. 273. 1
Peccata latere non poſſunt. 46. 2. & 63. 2. & 64. 2
& 70. 1. & 83. 1I. & 259. 1. & 273. 2. & 319. 1
& 332. 1. & 348. 1. & 419. 1
Peccata carnifices impii. 276. 1
Peccata ex peccato. .1I
Peccata Principum, Religioſorum & Eccleſiaſtico-
rum latere non poſſunt. 56. 2
Peccata & Malitia. 404. 2
Vide Religioſi.
Peccata Magnatum, Eecleſiaſticorum, & Religio-
ſorum graviora. 17. 2. & 104. 1. & 211. 2
S&& 322. 2
Peccatorum memoria veſtis eſt Religioſi. 274. 2
Peccatorum fons in populis, Concio vana. 275. 1
Vide Concionator. .
Peccatorum damna: nox enim ſunt, ideoque inci-

dimus in mala. 303. 2
Peccatorum cæcitas. 326. 2
Peregrini. 379. 1
Perfectio Religionum. 117. 1

Perfectiao

Perſecutio.

Perfectio Religionum latet non rarò., pag. 117. 2
Vide Keligio-.
Perfectionis ſignum Invidia & Perſecutio. 58. 1
& 225. 2
Perfecti Humiles ſint & Obedientes. 25. 1
58. 1. & 160. 1
Perſecutio Eccleſiæ utilis & argumentum virtutis.
I. 1. & 22. 2. & 94. I. & 135. I. & 137. 2. & 154.
I. & 205. I. & 209. 2. & 229. 2. & 287. 2. & 289.
1. & 29 I. 2. & 298. 2. & 310. 2.8& 323. I. & 335.
1. & 348. 1. & 394. 2. & 360. 2. & 408. 2. &
409. 1. & 417. 2
Perſecutio non nocet. 7. I. & 22. 2. & 57. 2. & 62.
2. & 95. 2. & 154. 1. & 225. 2. & 252. I. & 287.
1. & 291. I. & 307. 1I. & 338. 2. & 380. 2. &

390. 1. & 2
Vide Tribulatio. Tentatio.
Perſecutio verior. *⁹9 15. 1
Perſecutio verior domi exoritur. 94. 1
Perſecutio amanda, & injuriæ ferendæ. 40. I. &
49. 2. & 244. I. & 248. 2. & 294. 2
Perſecutio Religioſorum. 60. 1
Vide Religioſi.
Perſecutio utilis eſt nobis. 67. I. & 103. 1
Perſecutio utilis Zelo animarum. 143. 2
Perſecutio toleranda- 74. I
Perſecutio, Tribulatio, & Deſolationes Dei Paſcu
ſunt. 259. 2. & 407. 2

Perſecutio non timenda. Optanda. Neceſlaria.
119. 2. & 131I. I. & 132. 2. & 287. I. & 332. 1
Perſecutio & Status mediocris nos Chriſto conſi-
miles reddunt. 190. 2
Vide Munia viliora.
Perſecutio utilior Religioni quàm favor Regum.

210. 2
Perſecutio non nocet, ſi abſit culpa. 245. 2
Perſecutio à Deo. . . 301. 2
Perſecutio & Tribulatio Fontes Felicitatis ſunt.
311. I

Vide Felicitas vera.
Perſecutio ſignum Sanctitatis. 312. 1
Perſecutionis fons, & remedium. 37. I. & 69. I. &
V D 332. I. & 410. I
Perſecutionum remedium. 2. I. & 49. 2. & 53. 2
& 94. I. & 101. 2. & 106. I. & 176. 2. & 291.
2. & 323.2. && 332. I. & 407. I
Perſecutores amandi. 303. 1I
Perſecutores efferendo Fundatorem, Religioſos peſ-
ſundant, à quibus, dum viveret Fundator, diſ-
cerptus eſt. 68. 2
Perſecutores Juſtorum & Irriſores Religioſorum.
36. 2. & 47. 1. & 84. 2. & 209. I. & 234. I. &
. 250. 2. & 290. 1. & 310. 2. & 48 5. 1
Perſecutores Religionum. 117. I. & 210. 2. &
315. 2
Vide Fundatores.
Perſecutores bonorum ſciant, nec Dei Judicio ter-
rendos Dei ſervos. 1
Perſecutores Eccleſiaſticorum & Religioſorum.
H 420. 2
Perſecutores Invidi & Scandalizari faciles. 213. 1
Perſeverantia. 164. 2. & 178. 2. & 229. I
— . L 357.2
Perſeverantia rara eſt, & valdè difficilis. 75. 2. &
SS 83. 1. & 120. I. & 418. 2

Perſeverantiæ fons. 334. 2
Peſtis ducit ad Deum. 203. 2
S. Petrus. 258. 1. & 301. 1. & 304. 1
S. Petrus pœnitens. 142. 2
S. Petri negatio. 193. 1
Pharao. 103. 1

Pharmacum Coœcitatis ſpiritualis, & Deo lationis
Ethicæ Comment. Tom. VI.

Rerum Notabilium.

Verbum Dei, & Oratio. 286. 2. & 313. 2

Phœnix & Aquila. 180. 1
Picturæ impudicæ. 393. 1
Poœna naſcitur ex Culpa. 250. 2
Poœna ex Peccato. S 253.2
Pœna par culpæ. 280. 1. & 308. 2
Poœnæ etiam injuſtæ recipiendæ. 22.2
Ponæ inflictæ & poenitentiæ ob culpam illatæ to-
lerandæ. 341. 2

Vide Superior.
Poœnitentia. 7. I. & 18. 1. & 46. 2. & 64. I. & 133.
2. & 154. 2. & 205. I. & 387. 1. & 400. I. &
406. 2
Poœenitentia vera dulcis. 19. 2. & I15. 1. & 188. 1
214. I. & 260. I. & 308. 2. & 328. 2. & 339. I
& 382. 2
Poœnitentia vera in Exercitiis Spiritualibus. 17. 2
Poœnitentia vera Contemplationem & Viſitationes
parit. 272. 1
Poenitentia vera paupertatem ſanctam amat. 274. 2
Poœnitentia vera & vera Converſio Injurias patitur,

& Poœnitentias inflictas non ſentit. Ibid.
Poœenitentia vera eſt felicitas. 319. 2
Poœnitentia non vera. 66. 1
Poœnitentia ab humanis reſpectibus impeditur. 3 5. 1
& 393. 2

Vide Intentio recta.
Poœnitentiæ magiſtra ſpes præmii & reſurrectionis.

210. 1
Pœnitentia Mortem præveniat. 229. I
Poœnitentia Deo quam grata. 240. 1
Pœnitentia prodigi Fili ex ZErumna. 276. 1. & 2
Vide Tridaio.
Poœnitentia Tribulationum remedium. 342. 1
Poœnitentiæ ornatus. 118. 2

Poœnitentiæ inflictæ tolerandæ & optandzæz. 22. 2
& 107. 1. & 116. 2. & 160. I. & 205. I. & 207.2
& 244. I. & 3 19. I. & 358. 2. && 378. I
Poœnitentiæ inflictæ domo non exeant. 128. 1
Pœnitentiæ inflictæ prius feriant Superiorem mi-
tem. 170. I. & 278. I
Pœnitentiæ inflictæ, quamvis injuſtæz, & à Præ-
lato improbo, tolerentur. 234.2
Ponitentiæ inflictæ cum moœrore. 248. 2
Pœnitentiæ palam, ſed cautè infligantur. 19. 1. &
142. 2. & 253. 2. & 336. 1
Poœnitentiæ ob culpam illatæ, & pœnæ inflictæ to-
lerandæ. 341. 2
Vide Rkeligioſus. Superior. Correctio.
Politicc. 12. I. & 87. I. & 285. 2. & 296. 2. &
302. 1
Politica Vera. Stulta. Sanior. Palliata. Doriſa. Spi-
ritu condita. 4. I. & 18. I. & 68. 2. & 149. 1. &
176. 2. & 286. I. & 298. I. & 299. I. & 345. 1

. .J . Z 348. 1
Politica Aulicorum omnia non rarò occultat impe-
rantibus. 354. 2

Politicam etiam indocti callent. 335. 1
Politici. 18.2. & 19. 2. & 27. 2. & 28. I. & 44.
2. & 67. 2. & 280. I. & 326. I. & 327. I. & 330.
2. & 355. I. & 364. 2. & 402. 1. & 403.2

Politicis palliatis Rex non nidat. 52. 2
Vide Conſiliarii impii.
Politicorum cibus. 421. 2

Pompæ veriores Eccleſiaſticorum. 5. I. & 67.1. &
88. I. & 94. I. & 210. I. & 307. I. & 384. 2
a & 415. 2
Pompa Eccleſiaſticum non decet, ſed Mortincatio.

57. I

Pontificum decreta humiliter excipienda. 12. 1
Prædeſtinatio. 310. 12

Prædeſtinationis ſignum Tribulatio. 323.1. & 340. 1
Q 3 Vide

—

. . 0°
Vide Perſecutio.

Præfectos Spiritüs audire debent etiam Spiritualio-
res. pag. 218. 2
Præmium, Vide Syes.
Principiis obſtandum. 20. 2. & 65. 1. & 2. & 76. 1
& 83. 2. & I19.1. & 138. 2. & I41. 2. & 232.2
& 276. 2. & 320. 2. & 335.1. & 375. 2. & 396.
I. & 392. 2. & 393. 2
Procraſtinatio in Converſione. 10. 2. & 81.2. & 83.2
& 90. 2. & II5. I. & 134. I. & 175. I. & 178. 2
& 179. 2. & 187. I. & 253. 2. & 282. 2. & 288.
I. & 304. 2. & 323. I. & 328. I. & 331. I.
2337. 2. & 350. 1. & 359. I. & 396. 2
Vide ad Mortem ſe parare.
Prodigalitas.
Promiſſa Dei.

82.2
99. 1. & 252. I. & 313. 2
Promiſſis ſtandum. 99. I. & 261.2
Propoſita non varianda. 7. I. & 23. 2. & 36. 2. &
75. 2. & 93. 1. & 92. 2. & 166. I. & 178. 2. 8
228. I. & 257. I. & 346. 1. & 349. 2. & 357. 2
& 370. I. & 373. I. & 387. 2. & 419. 2
Vide Tiro.
Protectiones, & Protectores. 78. 2. & 97. I. & 98.2
& 99. I. & 259. I. & 273. 2. & 275. 2. & 286.2
& 291I. 2. & 294. 1. & 305. 2. & 317. 1. & 325. 2
& 335. 1. & 391. 2
Vide Tepiditas. Religioſus.
Protectores ſæcularium nôs infamant. 97. 1
Prudentia carnis. 62. 2. & 348. 1. & 38 1. 1
Prudentia & Politica vera. 4. 1
Pudoris parens Modeſtia. 256. 1
Pugna Spiritualis. 13. I. & 83.2. & 268. I. & 313. I
Puſillanimes. 109. I. 6 III. I. & I13. 2. &
& 122. 1. & 132. I. & 152.2. & 221.2. & 268. 1
& 324. 2. & 364. 1
Vide crupuloſi. Tentationum Fonies.

R

Ationes privatæ. 3. 1. & 62. 2. & 220. 2. & 295.
R I. & 301. 1. & 377. 2. & 389. 2
Recidivi. 229. 1. & 253. 2
Recreatio. Vera. Licita. Solutior. Sit Gravis. 16. 1
& 141. 2. & 288. 2. & 309. I. & 322. 2. &ũ 395.
1. & 412.2
Recreatio noſtra Religioſos, Laicos, & Simplices
non repellat, ſed eorum dicta magni faciat. 10. 2
& 62. I. & 155. 2. & 313. 1
Vide Religioſus. Laicus. Renovatio. Zelus.
Recreatio & Voluptas nimia. 95. 1
Recreationes licitas Superior indiſcretus provideat.
116.2
Reditus Eccleſiaſticorum, & Religioſorum neceſſa-
rii ad ſanctum uſum, ſed non nimii. 32. 1. & 37.2
& 38. 1. & 49. 2. & 53. I. & 61. 2. & 74. 2. &
760. I1. & 79. I. & 208. 2. & 210. 2.G 301. 1. &
309. 2. & 325. 1. & 343. 2. & 366. I1. & 384. 1
& 407. 2
Vide Pompæ veriores. Mortificatio.
Reformatio vera. . 68. 1. & 184. 1
Reſormatores. 27. 2. & 30. 1. & 76. 2
Reformatores indiſcreti. 36. 2
Reſormatores Eccleſiaſtici, & Superiores decreta,
& regulas non multiplicent: exempla legibus ſub-
roganda. 68. 2. G 376. 1
Reformatores atque Epiſcopi Religioſis utantur.
219. I
Regulæ non multiplicandæ. 216. I. & 307. 2 66
329. I. & 332.: 2. & 336. I. & 414. 2
Regulæ, ſed ad ſalutem ſint. 343. 1
Regularum obſervantia. 15. I. & 2. & 36.2. & 46. 1
& 61. 2. & 103. 2. & 124. I. & 16 5. 1. & 186. 2

Index

&& 207. 2. & 208. I. & 224. 2. & 227. 2. & 2 .
I. & 280. I. & 255. 2. & 390. jr; 15*
324. 2. 335. 1. & 343. 2. & 387. 1
Regularum obſervantia in Zelo animarum, &
Hoſpitalitate. 102. 1I. & 105.2
Vide Pati pro Chriſto. Hoſpitalitas.
Regularum Oblſervantia florebit bono Exemplo
Seniorum, & Spiritualium. 50. 2. & 116.2
Regularum Obſervantia externarum. 134. 1
Regularum Obſervantia Religioſos decet, & Zelum
Juvat. 218.2. & 222. I. & 232. I. & 282. 2. &

314. 1. & 342. 2

Regularum Obſervantia Inſpirationum „ Fervoris
atque Vocationis ſemen. Felicitatem veram parit.
166. 1I. & 382. 1
Regularum obſervantiam multitudo non facit. 32. 1
In Regularum obſervantiam amore duci. 169. 1
Regulas etiam ſervet Superjier. 307. 1
Religio mixta malis, & bonis. Tunc Fervor vi-
geat, & Propoſita retinenda. 1. 2
Religio ob unum infamis. I. 2. & 54. 2. & 70. 2. &
.. 102. 1. & 148. 2
Religio licèt Tentationes pariat, melior Sæculo.
129.1
Religio ametur, dùm deprimit. 107. I. & 216. 1; &
. 225.2
Religio unius vitio non infamanda. 253. 2. & 277.2

Rehigio lapſa. . 300. 1
Religio etiam lapſa non dedecoranda. 102. 2
Religio pellat Tepidos. 364. 2
Religio non multiplicanda. 379. 1

Rehgio & Tirocinium quomodo fundatur. 380. 1
Religio omnes æquat. 388. 1
Religio omnes non æquet. 408. 1
Rehgio non nimiùm excreſcat numero Coœnobio-
rum, & Alumnorum. 345. 1I
Religionis munia viliora. 5.2. & 10. 2. & 38. J. &
47. I. & 48. I. & 90. I. & 91. I. & 102. 1. &
103. 2. & 107. I. & 118. 1. & 121. 1 & 13 I.2
& 136.2. & 140. 1. &ũ 157. 2. & 162. I. & 207.1
& 211. 2. & 2231. I. & 238. 2. & 264. 1I. & 298,
2. & 310. 2. &τ 3206. I. & 352. 1. & 362. 2. G
1771. 1. F 37. 1. 8 579.1.
Religionis munia viliora Gloriæ Dei utiliora. Fer-
vorem augent, ea tamen Guloſi oderunt. 59. 1
& 81. I. & IO4. 2. & 138. I. & 21 I. 2. & 218. 2
& 225. 2. && 230. I. & 24 4. 2
Vide Natus mediocris. Humilitas. Fervor.
Gloria Dei major.
Religionis perfectio, vel in lapſu, & criminilous.
54. I. & 59. 2. & 80. 1. & 93.2. & 117. I. & 129.
I. & 160. 2. & 216. I. & 238. 2. & 246. I. & 295.
1I. & 315. 2. G& 220. I. & 33I. 2. & 342. 2. & 34 5.
2. & 368. I. & 385. 2. & 386. 2. & 400. I. &
408. 1. & 410. I. & 412. 1. &X 2
Religionis felicitas. Et cui ſapiat. 141. I. & 150.
2. & 247. I. & 255. 2. & 348. 2. & 386. 2. &
42 1.2
Religionis conſolationes, Simplicitas Pefcihit-
28’3. 2
Religionis laus. Et vera gloria. 94. I. & 348. 2
Vigde Perſecutio.
Religiones protegantur à S. Sede, ob illis conceſſa
Privilegia. 364. 1
Religiones, & Eccleſia non infames ob nonnullos
Tepiditate infectos. 21. 2

Religiones Sacræ ſeſe mutuò honorent & gliger.
66. 2
Religiones Sacræ ſuas ſervent conſuetudines. Ibid.
& 209.2
Religiones non multiplicandæ numero perſonarum.
32. I. & 52. 1
Religio-

—

Religiones, & qui Fervori ſtudent S. Eccleſiæ Ro-
manæ ſubſint.“ pag. 215. 1
Religiones honorandæ. Crimina non evulganda.
85. 1. & 282. 2. & 365. 2. & 399. 1
Religionum felicitas, ſi Pati pro Chriſto non refu-

gimus. 3. 2
Rehgionum perfectio, licèt in ſcholis diſſentiant.
323.1
Religionum nobilitas & claritudo. 239. 1

Religionum Perſecutores
Vide Irriſores juſtorum, & Perſecutores.
Religionum & Eccleſiaſticorum reditus moderati
ſint. . 49. 2

Religioſus in Aula. 8. I. S& 38. 2. & 44. 2. & 40. 2

& 49. I. & 52. 2. & 56.2. & 67.2. & 70.2. & 80. 1
& 8I. 1. & 84. 2. & 90. 2. & 97. I. & I01. 2. &
138. 2. & 209. 2. & 216. 2. & 285. I. & 286. I
& 29 1. I. & 301. 2. & 302. I. & 3 16. 2. & 322. 1
& 325. I. & 329. 1. & 330. 1. & 339.2. & 340. 1
& 355. 2. & 375. 2. & 382. 2. & 387. 2. & /10. I

& 412. 1
Religioſus in Aula, & in Villis Serietatem ſervet.
60. 1
Religioſus verus. 421. 1

Religioſus in Aula, ſed Zelo animarum adſit. 101. 1
Rehgioſus in Aula horreat uſus Aulicos. 222. 2

Religioſus in Aula fit Aulicus. 290. 2
Religioſus in Aula, ſeu promovens aliquos, ne
reſpicietur quidem. 49. 2

Religioſus Aulicus ſuperbus, & ſemiſæcularis. 21.2
45. 2. & 97. 2. & I87. 2. & 286. I. & 291. 2

& 352. 2
Religioſus Aulam non vitet, ſi correctionem adhi-
beat. 22. I
Religioſus Aulam vitet, & horreat Sæcularia. Ibid.
& 47. 1
Religioſus vilis, ſed nobilitatem ſimulans. 54. 2
& 292. 2
Religioſus evectus ad Dignitates perſæpe noxias.
73. 2
Religioſus fervens, & neglectus. 144. 2

Religioſus tepidus, & emendicans Protectiones, &
Conſolationes Sæcularium noxias. 120. 1. & 149.
V 1. & 202. 2. & 281. 1
Vide Protebctiones.
Religioſus Domi ſit humilis, in Exedra gravis.
210. 2
Religioſus olim nobilis ſuæ ſtirpis obliviſcatur.
120. 1
Religioſus verus oderit Viſitationes. 276. 2. & 316.2
Religioſus Delicias quærens in Cruce. 281. I. & 19.2
Vide Opprobrium.

Religioſus, & Eccleſiaſticus in Aula. 306. 1
Religioſi nomen. 294. 2
Religioſum affines non implicent curis ſæculari-
bus. 232. I

Religioſi ſanctiores non ſpernant cæteros. 2. I. &
4. I. & 89. 2. & 170. 2. & 211. I. & 359. 2. &
. 88. 1
Religioſi ſanctioris vitæ non ſpernant Sarchlates.
107. 2. & 123.2. & 21I. I. & 21 5F. I
Religioſi ſemi-perfecti.
Religioſi non turbentur;, ſi tentationibus exagitan-
tur. 23. 1I
Religioſi etiam perfectiſſimi S. Eccleſiæ Roman
ſubdantur. 25. 2. & 386. I. & 3977. I
Vide Juriſditctio Eccleſiaſtica.
Religioſi ali debent. 27. 1. & 49. I. & 53. I. &
79. 1
Religioſi repulſi ab Aulis. 28. 1
Rehigioſi locis & numero non nimiùm multiplicen-
tur. 32. 1
Ethicæ Comment. Tom. VI.

I. 2. & 352 J2

Rerum Notabilium.

Religioſi non Cognatis „ſed Pauperibus largian:

tur. 33. I
Religioſi ſanctioris Regulæ, ſi Spiritu carerent.
50. I. & 54. 2
Religioſi cum ſocio. 5§5 1. I. & 285. I. & 2
Religioſi reditus habere poſſunt. 53. 1
Religioſi ſeverioris vitæ cohæreant cæteris. 54. 1
60. I1I. & 78. 2

Religioſi ſeverioris vitæ non ſpernant Eccleſiaſticos
LZelatores. 183. 1. & 210. 2
Vide Affabilitas.
Religioſi non ſpernant Sæculares. 36. I. & 54. 2. &
69. 2. & 73. 2. & 125. I. & 205. I. & 275. I. &
KMW 315. 1
Religioſi auſteriores non ſpernant fratres ſuos.
149. 2
Religioſi auſteriores caveant Superiorum ſuorum
neglectum. 205. 1
Religioſi, Cognatorum ſi Ambitionem foverent.
& 56. 2. 36 1I. I
Religioſi urbibus ſalutares. 61. 2. & 80. 1. & 420. 1
Religioſi Negotia vitent, & Aulam. 71. 1. & 28 5.
I1. & 306. 2. & 355. 2. & 367.2. & 376. 2
Vigde Cellæ amor.
Religioſi non ſpernant Sæculares. Hi alti ſunt, ſed
de Honore non cogitant. 72. 2
Rehigioſi olim viles ſi Arrogantiam Gloriamque va-
nam non oderint. 120. 2
Religioſi oderint Privilegia & immunitates. 359. 2
Religioſi tepidi non protegantur ab Becki Auie
366. 1
Religioſi tepidi ſed Zelo animarum præpollentes.
408. 2
Religioſi adeundi, & honorandi. 80. I. & 238. 2
& 312. I. & 337. 1. & 387. 2. & 405. 1

Religioſi non protecti gaudeant. 417. 2
Religioſi auſteri. 419. 2
Religioſi lapſi. 394. I
Religioſi parum humiles, & ſuam nobilitatem
jactantes, agenteſque cum faſtu. 97. 2

Religioſi probi ab Eccleſia protegendi. 99. 1
Religioſi viri Paupertatem exactè obſervent. 100. 2

& 307. 2
Religioſi, & Eccleſiaſtici etiam lapſi honorandi,
& mitius puniendi. 102. 2

Religioſi coli debent. 117. I. & 160. 2. & 207. 2
Religioſi ſi ſint ſcrupuloſi. 15§7. 1. & 358. I
Religioſi Obedientiæ Studia, & Orationes poſtha-
beant. 205 2
Religioſi Laici non ſpernendi. 207. I. & 227. 1
S& 343. 2. & 387. 2
Religioſi Laici non ſpernendi, quia Labor manuum
Orationis fons eſt. 213. 1. & 307. T
Religioſi Laici non ſunt infimi. 238. 2
Religioſi Laici ſint probi. 292. 2. & 418. I
Religioſi in Aulis plurima ob Zelum patiuntur.
210. 2
Vide Pati pro Chriſto.

Religioſi, & Eccleſiaſtici ſeſe protegant, & hono-

rent. 234. 1
Religioſi, & Eccleſiaſtici non puniantur paſiim
pubhcè. 253. 2
Religioſi, ſeu Eccleſiaſtici in Aula. 300. I. &
306. 1

Religioſi, & Eccleſiaſtici ſint pudiciſſimi. 302. 2
Religioſi & Eccleſiaſtici olim viles, ſi eſſent inex-
plebiles. 366. 2
Rehigioſis ſi tepidi eſſent, Paupertas foret irwiſa.
367. 1
Religioſis & Eccleſiaſticis multa non licita. 39. 1
Religioſi, & Eccleſiaſtici ſint ferventes. 304. 2. &
H 395. I
Q 4 Religioſi

Index

Religioſi diſcant obedientiam ab Aulicis, & Militi-“

bus. pag. 293. 2
Religioſi ſi ſint tepidi. 42. 2. & 120.I. & 175. 2. &
184.2. & 273. 2. & 281. I. & 305. 2. & 392. 2
& 404. I. & 407. I. & 419. 2
Religioſi non ſpernant Sœculares innocentes, & fe-

lices. 315. 1
Religioſi aliquando hoſtes Religio nis ſuæ. 332. I
Religioſi non relinquant opes affinibus. 289. 1

Religioſi licèt tepidi facilius convertuntur quam

Sæculares. 345. 2
Religioſi ſalutares Prælatis. 343.2
Religioſi confidentes in talentis, & protectiomibus.
350. 2

Vide Tepiditas. Superbia.
Religioſorum perſecutores. Vide Perſecutores.
Religioſorum, & Eccleſiaſticorum vitia frœno, ac
moderatione non carent. 59. 2
Religioſorum, & Eccleſiaſticorum felicitas. 62. 2
& 202. 2. & 246. 2
Religioſorum cibi. 381.2
Rehigioſorum, & Eccleſiaſticorum, ſi quæ ſcandala
forent, actum de Fide. 998. 1
Relgioſorum, & Eccleſiaſticorum peccata eſſent

graviora. 104. 1. & 322. 2
Vide Magnatum peccata.
Rehgioſorum domus abundent ſociis. 206. 1

Religioſorum Gloria, Regularum obſervantia. 282. 2

Rehgioſorum errata facilius emendantur. 345. 2

Relgioſorum Tepiditas poſt Fervorem. 347.2
& 358. 2
Religioſorum Tepiditas à ſodalibus Congregatio-
num confunditur. 408. 2
Religioſos vitæ ſanctioris quatere poteſt Superbia.
25. 2
Religioſos Regularum obſervantia decet. 42. 2
Religioſis utantur Epiſcopi atque Reformatores. 219. 1
Rehgioſis Fervor neceſſarius. 342. 2
Religioſis temporalia providenda. 343. 2
Religioſis reditus non illiciti: iis exceptis, qui ſan-
Ctè& eos recuſant. 47. 2. & 48. 1
Ex Religioſis aliqui peribunt. 278. 1
Remedium, Vide Perſecutio. Tentatio.
Renovatio. 225. I. & 289. 1. & 256. 1. & 330. 1
& 337. I. & 373. 1. & 382. 2. & 410. 1

Renovatio vitæ ex Oratione. 55. 2. & 143. 2
Renovatio vitæ dilata. 115. 1
Vigde Converſio. Orationis fons.
Renovatio ſpiritus. 133.2
Renovatio ope fiet Virginis Beatiſſimæ Mariæ.
188. 1
Renovatio vera Obedientia. 22 5. I
Renovatio in Sene difficilis. 282. 2
Renovatio, & Mortificatio. 332. 1
Reſpectus humani. 92. 2. & I0OI. 2. & 106 5. 1
& 232. 2. & 337. 2

Vide Timores bumani.
Rex audiat omnes.9. I. & 39.2. & 35 1. 1. & 372. 2
Rex audiat cauſas. 21. 1. & 29. 2
Rex reos audiat. 45. 2. & 105. 1. & 358.2
Rex regat. 21. I. & 29. 2. & 31. 2. & 49. 2. & 58. 2
& 64. I. & 66. 1. & 68. 1I. & 75. 2. & 87.I. & 105. 1
& 116. 2. & 149. I. & 16 5. I. & 169. I. & 215. 1
& 25 5. I. & 276. I. & 280. 2. & 28 ⁵. I. & 334.1
& 306.2. & 357. 1. & 361. 2. & 364. I. & 395. 1
& 404. I. & 2. & 405. I. & 410. I. & 414. 1. &

415. 2
Rex & Superior non audiant Protectores impio-
rum. 412. 2
Rex regat: Superior invigilet: Epiſcopi reſiden-
tia; nec, ut orent deſint populis. 215. I
Rex evehat quoque non peopulares. 27. I

Vide Patria.
Rex quos evehat. 45. I. & 63. I. & 254. 1. & 336.1
Rex evehat viles. 2. & 6r. D 6,1 2. & 336.1
Rex evehat Aulicos dignos. 219. 2
Rex gravis ſit & affabilis. 356. 1. & 2
Rex uni non innitatur. 52. I. & 148. 1. & 377. 1
Rex non fidat politicis palliatis. 52. 2. & 148. 1
Rex froenet Miniſtros ſuos, & Aulicos. 66. 2. &
2. & 277. 2. G& 404.
Rex Aulicis conſulat. 23 77 1. 1.
Rex Aulicos deligat,
Rex diligat Aulicos.
Rex ærumnoſis doleat.
Rex Miniſtros eligat optimos.

7. 2
87. 2. & 401. I
105. 1. & 363. 2
113. 2. & 365. 1I
Rex, & Epiſcopus optimus quiſnam.

1 114.2
Rex Scandala non permittat. 410. 1
Rex etiam longè poſitas Imperii ſui Provincias tuea-
tur, & ſanet. . „ Ibid.
Rex Severus, ſed Liberalis. * 116. 2
Rex Miniſtris utatur, ſed Aulici ſubindè frœnentur.
. 148. 1
Rex unum duntaxat ſervum non adhibeat. 148. 2
Rex frœnet, non evehat rapaces. 179. 2

Rex coli debet, etſi impius, & ſeverè agat. 180. 1
& 207. 1I. & 283. 1
Rex coli debet, Eccleſiaſtici quoque honorandi ſunt,
non Judicandi temerè à Religioſis. 95. I. & 384. 1
Rex amet Miniſtros probos, & illis conſulat, at Au-
licis non fidat.
& 359. 2. & 380. 2
Rex, Epiſcopi, & Superiores ipſi res adminiſtrent:
per ſe gubernent. 253. 2. & 254. 1. & 364. 2
Rex non umi addictus ſit ſervo. 272. 2. & 405. 2
Vide Juſtitia. Equitas. J
Rex judicet, & quærat. 274. 1
Rex ipſe vel Superior indulgentior Judices ſuos
judicet, & Leges ſervet Dei, & ſervari curet.
277. 2. & 292. I. & 299. I. & 307. 2. & 318. 1
& 331. I. & 353. 2
Rex Politicam oderit, Clementiam amet, & Juſti-
tiam. 298. 1
Rex, & Superior ſeſe frenent, & Rex Avarus
Aulicos frœnet. 301. I. & 307. 1
Rex, & Superior non amantes ſui, ſed dignos pro-
vehant. 342. 1. & 344. 1
Rex rejiciat munera. 415. I
Rex tueatur Eccleſiaſticam Juriſdictionem. 418. 2
Vide Aulicus.
Rex, & Superior mites ſint: & ipſi regant. 284. 1
& 344. I. & 353·. 1

Rex impius à Deo, non ab hominibus, evellendus,

puniendus. . 345. 1
Rex non faſtidiat promotos; imò juvet, quos ſemel
juverit. 346. 1. & 364. 1
Rex ipſe negotia peragat. 350. 1
Regis funus. 296. 2
Reges honorentur. 210. 2
Reges amentur, vel vectigalia imponentes.
250. 2
Reges liberales erga militum familias. 274. 1

Reges judicari ſe permittunt à ſubditis. 282. 1
Reges, & Eccleſiaſtici delicatiſſimè, & honorificè

corrigendi. 284. 1
Regis purpura ſeveritas eſt. 415. 1
Vide Correæctio. Nathan.
Regum exempla. 68. 1. & 116.2
Regum Conſiliarii ſenes ſint. 281. 1
Regum, & Eccleſiaſticorum exempla, ſi non ſint
ancta. 337. 2
Regnare eſt ſervire. 236. 1
Romæ annus Jubilæi cur ſanctus. 161.2

Sacer⸗

219. 2. & 279. 2. & 354. 2

. §.
Acerdos non ſpernat Laicos. pag. 207. 1
Vide Laici.

Sacerdotes, & Zelus anmimarum ſocium afciſcant.

43. 2. & 376. 2
Sacerdotes, Religioſi, & Eccleſiaſtici, ſi eſſent im-
ii. 104. 1
Sacerdotum dignitas. 2.2

Vide Dignitas.
Sacerdotes exuant Zelum indiſcretum: Compati
diſcant. . 170. 2
Sacerdotes, & Religioſi tepidi. 236. 2
Vide Tepiditas.
Sanitas negligenda, non prodigenda. 207. 2. &
208. 1. & 215. I. & 340. 1. & 420. 2
Sapientia profana. „ 150. I. & 284. 2. & 381. 1
—— & 384. 2
Scandalum facilè patiens. 177. 2
Vide Ncrapuloſi.
Scandala Potentium nocentiora. 17. 2. & 301. I. &

309. 1
Scandala non ſublata. 416. 2
Scandala, & vitia plectenda, non permittenda.
133. 2
Scandala non nos turbent. 289. 1

Scandaloſi. 189. 1. &ũ 310. 2. & 375. 1
Scandaloſi ejiciendi, & quomodò. 259. I. & 289. 1
& 317. I. & 364. 2
Scandalizari faciles. 36. I. & 102. 2. & 149. 2. &&
161. I. & 208. 2. & 323. 1. & 420. 1
Vide Temere judicantes.
Scandalizari non facilis. 303. 1
Scholaſtici Societatis; 180. 2. & 256. 1
Scholaſtici Societatis omnes æquè præceptores dili-
gant. 15. 2
Scientia cum Spiritu. 283. 2
Scientia vera eget Oratione, Spiritu, & Labore,
neceſſaria eſt Lelo animarum: Sit humilis. 8. I
& 15. I. & 2. & 16. I. & 17. 1. & 380. I. &G
381. 2. & 384. 2. & 394. 2. & 421. 2
Vide Concionator. Religioſus. .
Scientia ſine Spiritu, & ſine Obedientia. Ficta.
Vana. Superba. I5. I. & 16. 2. & 27. 2. & 41.2
& 80. I. & 139. I. & 150. 2. & 208. I. & 278. 2
& 279. 1. & 328. 1. & 332. 2. & 3 54.2. & 36 I. I
Scientia en Mortificatione, & Regularum Obſer-

vanti. . 143. I. & 231. 2
Scioli. . 80. 1
S. Scripturæ alleg. 272. I. & 394. 2
S. Scripturæ ſtudium Mortificatio alit. 143. 1
Scrupuli fons Tentationum. 152. 2
Vide Tepiditas.

Scrupuloſi. 5. 2. & 63. 2. & 109. I. & 112. 2. &
1I13. 2. & 117. 2. & I21. 2. & 122. 1. & 125. 2
8S 126. I. & 128. 1. & 129. I. & 130. 2. & 132.
I. & 152. I. & 2. & 154. 2. & 175. I. & 217. 1
& 221. 2. & 230. 2. & 232. I. & 265. I. & 266. 1
& 267. I. & 268. I. & 2. & 374. I. & 2
Scrupuloſi ſpernunt ſuperiorum præcepta. 123. 1
Scrupuloſi & Puſillanimes Lentationum fontem ex-
CcCitant. KM 111I. I
Scrupuloſi parum. 177. 1
Seminaria vitia non docent, ſed produnt: ut Cœ-
lum delicatius agit cum laborantibus phthiſi. 209. 1

Senecétus allegorica. 2. 2
Senex alleg. 279. I
Senex ferveat. 99. 2, & 166. 2. & 207. I. & 227. 2
Senex ferveat, & Aulam deſerat. 352. 1
Senex perfectioni vacet. 421. 1

Senex ob anteacta promerita honorandus. 102. 2

Senes honorandi.

Rerum Notabilium.

'Senex Morti ſe pDarert. 207. 1
Vide Mortis Memoria.
104. 2. & 208. 2
Senes non ſpernant Juniores aut Tirones. 272. 2

& 279. 1
Senes exemplo eſſe cogantur. 380. 2
Senibus ac Pœnitentibus Luxuria etiam inhæret.
M 296. 1
Senibus licent aliqua, quæ Adoleſcentem dede-
cent. 310. 2

Serietas. 9. 2. & 13. I. & 16. 1. & 134. 2. & 210. 1
Serietas neceſſaria & retinenda non Amicitiolæ.
9.2. & 13. I. & 10. I. & 23. 2. & 151. I. &
210. 2
Serietas Conſolationes Dei meretur. 329. 1
Serietas in familiaritate nimià cum mulieribus. 68. 1
Sermo Spiritualis. Vivificat. Eſt Medicina Tepidi-
tatis. Fervoris ſomes. S. Euchariſtià quaſi po-
tior. Deliciis Regis dulcior, & aà ſimplicibus
prolatus Doctifſimis perutilis: ſed prudens ſit,
& ſerius. I5. 1. & 19. 1. & 39. 2. & 64. 1. &
86. 1. & 134. 2. & 1I41. I. & 142. I. & 151. 1
& 15 F. 2. & 175. I. & 21I. 1. & 2. & 218. I
& 228. 1. & 252. I. & 285. I. & 292. I. & 318.
2. & 386.2. & 413. 1
Vide Tepiditas. Fervor. Religioſus. Vaicus.
Sacerdos. Recreatio.
Sermo Spiritualis ex joco & non fictus. 151. 1. &
. 239. I
Sermo Spiritualis Cibus eſt Chriſti. 6 1
Sermo Spiritualis cum Sæcularibus. 223. I. & 286. 1
Sermo vanus. De rebus mundanis. Impurus. Vani
faſtidium. I41. I. & 142. I. & 151. 2. & 212. 1
& 232. 2. & 235. 2. & 323.2. & 326. 1. & 392.2
& 401. 2
Sermo Opera parturit. 235. 2
Servite duobus. I. 2. & 12. 2. & 47. I. & 141. 2
& 174. I. & 182. 2. & 202. 2. & 236. 2. & 280.
2. & 320. I. & 322. 1. & 396. 2. & 417. 2
Vide dervitus Mundi.
Servire Deo plus eſt quàm regnare. 4. 1
Servire Deo felix. II. 2. & 3 5. 2. & 40. 1. & 53. 2
& 61. 1. & 73. 2. & 75. 2. & 81. 2. & 87. 2. &
90. I. & 91. I. & 94. 2. & 99. I. & III. I. &
205. I. & 219.2. & 224. 2. & 238.2. & 246. 1
& 247. I. & 252. I. & 254. 2. & 255. I. & 260.1
& 271. & 288. 2. & 302. 2. & 319. 1. & 321I. I
& 329. 1. & 334. I. & 337. I. & 350. 2. & 359. 2
& 362. 2. & 364. 1I. & 381. 2. & 382. 1. & 39 4.2
& 399. I. & 413. 2. & 414. 2
Vide Felicitas ver⸗. 2 43 114
Servire Deo & Mundo nos reddit ingratos. 174. 1
Servire Deo tantùm. Ibid.
Servire Deo alacriter. 25 5. 2
Serviendum Deo omnibus omninò membris. 283.2
Servire Deo, quod ſæpius liceat petere. 346. 1
Servire Deo felix, quôd beneficia non exprobret.

. . 2£
Servire Deo felix qui ab eventu non inclinatur ad
præmia. 30. 1
Ser. 75. I. & 93. 2
Servi benignè tractandi. 64. 2
Servi Mundi ſervis Dei Opprobrium Chriſti aman-
dum pro Glorià proponunt. 302., 2
Servi probi. 316. 2

Servorum exempla. 34. 2
Servorum vitia Domini ſananda curent, & eorum
Innocentia curetur à Dominis. 42. 2
Servorum cura. 64. 2. & 75. 1

Servi impi, Aulici ſunt infidi, ſi mali ſunt.

6.
Vide Rex. 326.
Q 5 Servis

pag. 42. 2. & 219. 2
Servis reddenda merces. . . . 219. 2
Servitus Aulæ. Mundi. Peccati. Ambitionis dura.
24. 2. & 39. 1. & 179. 2. & 201. 2. & 211. 2

& 320. 2
Vide Aula. Mundus. Peccatum.
Servitus alleg. 393. 2
Servitus Dei non caret ſtipendio. 25v 4. 2
Servitutis Dei ſtipendium. 169. 2
Servitus Chriſti, & Jugum ſuavia. 227. 2
Servitus Chriſti vera Libertas. 284. 2

Severitas vera, ſed Clemens. Sit publica, & in
cariores, ſi errent, & ſcandaloſos. 18. 2. & 19. 1
& 21. 2. & 28. 1. & 58. 1. & 2. & 74. I. & 78.
1. & 89. I. & 94.2. & 97. 2. & 98. 1. & 133. 2
& 176. 1. & 178. 2. & 273. I. & 2. & 274. 2
& 277. 2. & 287. 1. & 288. 2. & 298. 1. & 299.
1. & 305. 2. & 315. 2. & 317. I. & 318. 2. &
329: 2. & 346. 1. & 370. 2. & 351. 1. & 35 5. 2
& 358. 1. & 372. 2. && 377. I. & 380. 2. & 387.
1. & 389. I. & 396. 1. & 397. I. & 403. I. &
405. 1. & 2. & 412. 2. & 415. I. & 416. 2. 6
417. 1. & 2. & 420. 1. & 422. 1
Vide Nandaloſi. Juſtitia.
Severitas aà Procraſtinatione Sancta trahi debet.
41. 1
Severitas, ſed uniformitas. 174. 2
Severitas, & Correctio ex Ira, & ultione, ſed ve-

lata Legum Lelo. 176. 2
Severitas juſta conciliat homines Punienti. 180. 1

Vide daperior. .
Severitas tollit ſupplicia, dum ea aut minatur, aut
ſtrenuè infert. 415. 2
Severitas, & Pœnitentiæ inflictæ varientur. 219. 1

Severitas temperet Clementiam. 220. 1
Severitas pariet renovationem. 224. 1
Severitas neceſſaria, ſed diſcreta. 248. 2. & 250. 2
253. 2
Severitas non tantùm cedat, ſed proſit. 253. 2
Severitas erga omnes æqua. 278. 1. 335. 2
Severitas ardua, ſed non ſæva. 284. I. & 287. 1I
Severitas etiam in eos, qui præpollent. 289. 1

Severitas, & Mortificatio fontes Lætitiæ ſpiritualis.
299. 3
Vide Mortificatio.
Severitas occulta non ſufficit, quia peccata latêre
non poſſunt. 306. 1
Severitas, ſed talis quæ ſupplicia vertat in Victi-
mas. 2335§. 2
Severitas & Juſtitia in Scandaloſos. 347. 2
Silentium. 4. 2. & 10. 2. & 337. 2. & 345. 2. &

. . 347. 1. & 350. 2
Silentium parit oratio. 4. 2
Silentium B. Aloyſ. Sermo erat. 279. 1
S. Simeon. 12. 1. & 2

62. 2. & 315. I. & 325. 2. & 326. 2
& 33 I. I. & 410. 1
Simplicitas neſcia Amicitiarum. . 5. 1
Simplicitas Religionis conſolationes percipit. 282. 2
Simplices ſpiritualius honorent Doctos. 207. 1

Simplicitas.

Singularitates. 5O. I. & 124. 1. & 205. I. & 2. &

215. I. & 268. 1. & 328. 2

Singularitates & ſolitudo. 215. 2
Singularitates Fervori noxiæ. 333.2
Vide Mortiſicatio. Diſpenſationes.
Societas Jeſu Perſecutione proficiet. 394. 2

Societatis Scholaſtici. 180. 2. & 256. I
Societatis Scholaſtici omnes æquè Præceptores dili-
gant, & honorent. 15. 2
Societatis tres B. Martyres. 237. 2

Superbia ex Gula.

Index

15
Servis conſulendum, & proſpiciendum in morbis.

Societatis perſecutores. 374. 2
Societatis Magiſtri æquè à Diſciulis honorentur.

15.
Sol & Charta. “ 2552
Solicitudo craſtini. 47. I. & 64. 2. & 72. 2. & 309.
2. & 32 5. 2
Speculum alleg. 46. 1
Spes Aulicorum vana ſitim nutrit. 24. 1. & 41. 2

. & 96. 2. & 325.1I. & 327. 1
Spes ſæcularium. 30. 1. & 287. 2. & 346. 2
Spes vana ſæcularium. 24. 2. & 30. I. & 255. 1
& 287. 2
Vide Mundus. Aula..
Spes vana peccantium.
Spes vera. 400. 2
Spes præmii. 89. 1. & 99. 1. & 169. 2. & 211. 2
& 218. 1. & 219. 2. & 254. 2. & 313. 2. & 321.
. 20 2. & 400. 1
Spes præmii Tribulationis remedium. 92. I. & 261. 1
Vide Tentatio.

187. 1

Spes præmii Bella roborat. 65⁵,2
Spiritus Sanctus. 5. 2. & 23. 1. & 333. 2
Spiritus Sanctus Mortificatis advenit. 3.2

Spiritualia cæteris præferenda. 4. 2. & 10. 1. & 31.
I1. & 33. 2. & 38. 1. & 72. 2. & 79. 2. & 139. 1
. & 291. 2. & 340. I. & 412. 2
Spiritualia poſthabita ſtudiis. 24 1. 1I. & 283. 2
Spiritualium cura. 53. 2
Statua Danielis. 17.2
Statua Babylonica. 311. 2. & 338. 2
Status mediocris. 42. I. & 47. 2. & 49. 2. & 91. 1
& 160. 2. & 169. 2. & 227. 2. &ũ 241. I. & 294.2
&; 311. I. & 321. I. & 329. I. & 331. 1. & 346. 1
& 363. 2. & 418. 1
Vide Munia. Religio. Milenta.
Status mediocris non infelix, ſi Juſto obtingat, &
tutior, & utilior. 7. I. & 22. 2. & 74. 2. & 88. 2
& 260. 2. & 264. I. & 369. I. & 412. 2
Status mediocris Dei curæ ſe committat. 37. 1
Status mediocris dolis ſe abſtineat, toleretur. 38. 1
& 89. 1. & 90. 1
Status mediocris, & Perſecutio nos Chriſto conſi-
miles reddit. 190. 2
Status mediocris, Talenta mediocria, & Religio-

nis munia Vihiora. 230. 1
Vide Religio.
Status mediocris latêre patiatur. 311. 2
Stella Magis non parcit. 216. 2
Studia ſine obſervantia. 150. 2

Studia, & Talenta cauſa erunt Mœroris: cùm te
ſcire ſenſeris, ſed neſciri; ſic Dignitas, & Feli-
citas Miſeriæ fontes ſunt. 351. 1
Studiorum hoſtiæ præ Oratione vix Hoſtiæ ſunt.
274. k
Superbia. 8. 2. & 18. 1. & 54. 2. & 73. 2. & 104.2
& 120. I. & 174. 2. & 195.2. & 229. 1. & 249.
2. & 278. I. & 295. 1. & 297. 2. & 299. 2. &
302. 2. & 314. 2. & 338. 2. & 354. 2
Superbiam devitet fervor. 75. 2
I. 1
Superbia eget clamore, & vi, ut convertatur. 295. 1
Superbia deprimit. 297. 1
Superbia, & Gloria vana ubique regnant. 297. 2
Superbia, & Gloria vana rumpunt unionem. 320.

1. & 2
Superior. 342. 1
Superior oblitus ſui. 2. 2. & 3. 1
Superior Deo curæ eft. 3.1

Superior coli debet. Amet ſuos. Ametur etiam im-
perfectus, vel cùm punit. Non ſit indulgentior,
XÆquus omnibus. Utatur Talentis ſuorum. 5. 2
& 27. I. & 34. 2. & 52. 1. & 58. 1. & 148. 2
& 180.1

&Wα 180. 1. Se1. & 218. 2. & 244. I. & 248.
2. & 272. 2. & 273. I. & 275. 2. & 277. 2. &
279. 2. & 281. I. &ũ 300. 2. & 301. I. & 303. 1
& 307. 2. & 311. I. & 322. 2. & 358. 2. & 363. 1
& 364. 1I. & 405. 2. & 407. 1
Vide Rex. Aulicus. Peœnitentiæ inflittæ. Juſtitia.
Talenta.
Superior tardus ad poenas ſit. 6. 1. & 7.2. & 54. 2
& 87. 1. & 137. 1I. & 304. 1. & 305. 2. & 336.1
8SSα 358. 2
Superior minor ſubdatur majori. 6. 2. & 10. 1
Superior invigilet. 9. 1. & 10. 2. & 48. 2. & 49.2
& 58. 2. & 64. I. & 2. & 66. I. & 68. I. & 75. 2
8e 85. 1. & 87. I. & 90. 1. & 105 2. & 117. I1
& 149. 1. & 169. 1. & 273. I. & 275. I. & 276.
1. & 296. 1. & 304. I. & 2. & 305. 2. & 311. 1
& 334. I. & 342. J. & 357. I. & 361. 2. & 364.
2. & 380. 2. & 3887 2. & 389. I. & 396. I. &
& 404. 2. & 407. 2. & 410. 1
Superior amari negligat. 19. I. & 165. 2
Superior non omnes uno tramite ducat. 20. 1. &
29. 2. & 219. I. & 284. 1
Superior agat. 21. I. & 29. 2. & 364. 1
Superior mitis, & amore ducat. 23. 2. & 44. I. &
46. 1. & II3. I. & II5. 2. & 127. I. & 224. 2
& 275. 2. & 278. I. & 299. 2. &f 322. 2. & 333.
I. & 336. 1. & 344. I. & 2
Superior idem omnibus. 27. I. & 52. 1. & 58. I. &
77. 2. & 103. 2. & 1I774. 2. & 365. 2. & 377. I.
& 2. & 417. 1
Superior non idem ommibus ſit. 34. 2. & 47. I. &
96. I. & 219. I. & 322. 2. & 344. 2
Superior honoret ſubjectos. 30. 2
Vide Honor mutuus.
Superior condeſcendat. 32. 2. & 143. 1
Superior blandus ſit erga Tepidos. Idbid.
Superior non omnia deneget. 32. 2
Superior quos evehat. . 33. 2. & 39. 1
Superior amet ſuos. 50. I. & 86. 2. & 105. 1. & 156.
I. & 207. 2. & 212. 2. & 214. I. & 219. 2. G&
246. I. & 288. 2
Superior mitis ſit. 44. I. & 50. I. & 85. I. & 90.
I. & 105. I. & 126. 1. & 142. I. & 204. 2. &
212. 2. & 243. I. G 205. 2. & 284. 1. & 286. 1
& 303. 2. & 319. 1. Gc 330. 2. & 34 1. J. & 353.
1. & 305. 2. & 366. I. & 377. 2. & 401. I. &
9 „ 5 *. 9 416. 2
Superior Adminiſtratorem ſuum ſeriò conſulat. 54. 1
Superior ſervet regulas. 61. 2. & 307. 1. & 273. 2
& 292. 1
Superior temporalia provideat. 73. 2. & Y§. 2
Superior exerceat fervorem ſubjectorum. 74. 2. &
216. 1. & 225. I
Superior minutus in minimis, in maximis negli-

gens. 78.2. & 374 . 2
Superior minor excuſet ſuos apud Superiores ſu-
premos. 79. 1

Superior diſcretus. 6. I. & 79. I. & 90. 2. & 13 1.
2. & 149. I. & 184. I. & 287. 1. & 287. 1. &
322. 2. & 333. I
Superior ſit diſcretus. 55. I. & 96. I. & 102. 2. &
I07. 2. & I21. 2. & 148. I. & 255. 1. & 3 19. 1
332. 2. & 336. I
Superior indiſcretus provideat Recreationes licitas.
116. 2
Superior nimis minutus. 184. 1
Superior non revelet defectus ſubjectorum. 85. 2
& 117. 1
Vide Religioſi.
Superior blandus Regularum obſervantibus, non
amet Blandientes ſibi. 94. 2. & 99. 1

Superior accuſatos examinet, audiatque. 105. 1

& 369. 1

Rerum Notabilium.

4
Vide Rex.
Superior audiat Excuſationes non frivolas. 106. I
372. 2
Superior ſibi contradici patiatur. Ibid.
Superior atnari curet, & tum puniat. 107. I. &
379. 2. & 382. 2
Superior non ſubdat ſuo genio ſubjectos. 107. 2
Superior nullum timeat. 11I. I. & 113. I
Vide Reſpectus bumani.
Superior ſeverus ſit, ſed omnia provideat. 116. 1
Superior non recordetur criminum Poœnitentis.
128. 2. & 281. 1
Superior non putet confirmatos in gratia, quos ere-

xit. 142. 2
Superior ſuos ſæpè alloquatur blandeZ. 156. 1. &
342. 1I
Superior pro omnibus patiatur. 159. 2
Superior ſibi quiſque ſit. 169. I. & 280. 1
Superior ſe puniat ſubditos puniturus. 170. I

Superior non ſe ulciſcatur.

176. 2. & 204. 2. &
405, 2. & 416. 1

Superior amari negligat, ut ametur. 180. 1
Superior erudiat imperfectos. 212. 2
Superior non reſcindat, quæ ſanxit. 216. 1
Superior humilietur tepeſcenti. 408.2

Superior orationi vacet. 414. 1
Superior ſui ſit memor, ſui non obliviſcatur. 219. 2

Superior non condeſcendat, ut curet Tepeſcentem.

224. I
Vide Tepidus.
Superior lapſos juvet. 244. I. & 279. 2
Superior Famæ ſuorum conſulat. 253. 2. & 319. 1
Superior promoveat viliores. 254. 1
Superior duriora ſibi deligat. 255. I
Vide Mortificatio.
Superior nimium humanus nocet. 273. 1
Superior amari negligat, quia hi diliguntur, qui
diſſimulant crimina. 279. 2. & 37. 1
Superior negligens amatur. . 279. 2
Superior, & Confeſlarius peccantium ſcelera ſua
faciant. 283. 1
Superior non corrigens in ſe peccata derivat. 283. 2
Superior cum diſcretione, nec omnes pari ratione
curet. Ibid.
Superior Amore, & Spiritu ſuos trahat non poœnis.
282. 1. & 284. 1
Ibid. & 380. 2
298. I. &£ 377. 1I

Superior mitis in pœna.
Superior nec amet, nec oderit.
Superior ſui obliviſcatur. 353. 1
Superior blandus ſit erga Tepidos. 32. 2
Superior diſpenſet, tuùm corrigat. 50. 1
Superior veritatem indaget.

. 54. I
Superior ſe negligat. 60. 1
Superior nimis indulgens. 68. 1
Superior talentis ſuorum utatur. 93. I. & 241. I. &
& 254. 1
Superior per ſe regat. 105. 1
Superior amandus cùm punit. 107. 1
Superior prudens. 124. 2
Superior honoret ſubjectos. 139. 2
Superior ſuos exagitet. 154. 2
Superior ſerius ſit. 180. 2

Superior neget. 224. 1I. & 241. 1
Superior ſubjectorum ærumnis triſietur. 299. 2

& 365. 1. & 359. 2*

Superior impediens obſervantiam. 301. 1
Superior ſuperbus. V Ibid.
Superior ſibi vacet. 87. 2. & 303. 2
Superior cùm punit; non tumeat, ſed doleat. 305. 2

. 348. 2
Superior negligens. 306. 2
Superior rarò diſpenſet. 307.2
Superior

Superior Temporalia provideat. pag. 3 12. 2
Superior clam aliqua puniat. . 319. 1
Superior æquus cum omnibus, ſed non idem omni-
bus. 47. I. & 96. I. & 322. 2. & 344. 2
Superior ſit exactus. 317.1. & 387. 1
Superior viſitet. . 318. 2
Superior, & Rex provehant optimè meritos. 336. 1

. & 36 1.2
Superior exemplo, & Labore, non Authoritate
præſit. 344. 1
Superior evehat pro ſe tacentes, non oneret fer-
ventes. Ibid.
Superior occultò Lapſos erigat. 350. 2
Superioris exempla. 11. 2. & 26. 2. & 292. I. &
367. 2

Superioris Vigilantia, & Viſitationes ſolum impro-
bis diſplicent. 184. 1. & 252. 2. & 336. 2
Superioris Laus, & Onus. 284. I. & 304.2. &
307. 2. & 367. 2
Superioris Clementia. 303. 1
Superiores, & Eccleſiaſtici decreta condentes. 10. 2
& 26. 2. & 79. 1
Vide Eccleſiaſtici.
Superiores à ſuperioribus coerceantur. 404. 1
Superiores, & Eccleſiaſtici coli debent, non cor-
ripi. 103.2
Superiores non ſint nimis blandi. 216. 1
Superiores, & operarios non quies, & oratio, ſed
labor, & ſolicitudo ſpectant. 205. 2
Superiores, & Eccleſiaſtici non ſpernantur à ſub-
jectis. 207. 1
Vide Superior coli debet.
Superiores infirmis ob labores conſulant. 274. 1
Superiorum exempla, & verba. 6. I. & 34. 2. &
68. I. & 2. & 116. 2. & 335. 2. & 337. 2. &
372. 1. & 376. I. & 377. I. & 382. 1. & 389. 2

Superiorum Zelus ſibi vacet. 304. 1
Superiorum & Eccleſiaſticorum deſidia. 389. 1
Superioribus imputantur ſcelera Gregis. 34. 1
Superioribus Deus revelat. 340. 1
Vide Ecoleſiaſtici. Rex. Zelus.
S. Suſanna. 352. 2
Suſpicaces. 2 249. 1
Suſurrones. . 82. 2
Synagogæ antecellit Eceleſia. 2. 2
Vide Eecleſia.
Syndereſis. 395. 2

1

Aenta Varia 3. 2. & 36. I. & 2. & 38. 2. &
48. 1. & 54. 1. & 55. 2. & 60. I. & 13 I. 2. &
148. 2. & 205. 2. & 206. 1I. & 219. 1. & 311. 2
7. & 323. 1. & 380. 2. & 408. 1
Talentaà varia, ideò Honor mutuus, & Invidia pel-
latur à vocationibus variis. 215. I
Vide Invidia.
Talenta mediocria. 5. 2. & 38. 1. & 48.1. & 90. 1
& 118. 2. & 138. I. & 157. 2. & 207. 1I. & 212.
2. & 213. I. & 231. I. & 238. 2. & 264. I. &
298. 2. & 307. 2. &ũ 321. 1. & 369. 2. & 374 . I
& 377. 1. & 387. 2. & 408. 1I. & 410. 2. & 412.
1. & 418. 2
Talenta mediocria aptiora ſpiritui. 91. 1
Talenta mediocria; ſi eriannt Gradus ſummos.
. 104. 2
Talenta mediocria, ſed fervor maximus. 145. 2
Talenta mediocria multa poſſunt, lætos nos red-
dant. 218. 2. & 225. I. & 2. & 356. 2
Talenta mediocria, & Religionis munia viliora.
227. 2. & 230. I.
Vide Status mediocris. Religio, & Fervor.

Index

Talenta mediocria prodire non ambiant. 291. 2. &
. 310. 2
Talenta ſumma noxia. 369. 2
Talenta mediocria, & Concio non proſperata fon-
tes orationis ſunt. 360. 2
Talenta veriora. 17. 1. & 291. 2. & 366. 1
Talenta lateant. 91. I. & 121. I. & 13 5. 2. & 140. 1
& 144. I. & 225.2. & 263. 2. & 338.2. & 374.1
Talenta cum ſpiritu. 6. 2. & 16. I. & 17. I. & 45. 2
& 1I71. I. & 213.2. & 279. I. & 284. 2. & 328. I
& 367. I. & 2. & 412. 1
Talenta ſine Spiritu, & Obedientia. 91. 1. & 145.
2. & 154. I. & 205. I. & 2 1. I. & 354. 2. &
85. 2
Talenta, & Zelus animarum cum Reguheunn .
ſervantia. 145. 2. & 359. 2
Talentorum uſus. 12. 2. & 31. 1. & 67. 1. & 79. 2
& 93. 1. & 220. 2. & 283. ⁶ & 360. 2. & 408. 1
Talentorum uſus ſi deſit, talentis ſpoliabimur. 38. 1
Talentorum ſummorum cupiditas, & in Religione
munerum viliorum fuga. 102. 1. & 2
Talentis mediocribus inſtituti plus interdum pro-
movent. 218.2
Templa frequentanda, honoranda. 12. I. & 14. 2
& 189. 2. & 213. 1
Templorum injurias vetent Felices. 94. 2
Templorum ornatus verus. 14.2. & 100.2. & 102.1
Templorum profanatores. 419. 1
Temporalia noxia. Vana. Miſericorditer tollun-
tur à Deo. Providenda Religioſis. Non explent.
24. I. & 29. 1. & 58. 2. & 65. 1I. & 73. 2. & 74.
2. & 81. 2. & 88. 1. & 91. I. & 160. 2. & 193.
2. & 208. 2. & 235. 2. & 247. 2. & 281. 2. &
324.2. & 327. 1. & 345. 2. & 355. I. & 382. 2
& 389. 1. & 2. & 394. 1. & 402. I. & 403. 1. &
407. 2
Vide Aulicus. Avaritia. Reditus. Religio.
Temporalium amor. Jactura. Contemptus. Vanitas.
58. 2. & 254: 2. & 276. I. & 2. & 311. 1. &
312. 1. & 340. 2. && 347. 2. Se 352. 1. & 356. 2
8& 381. 2. & 395. 1I. & 387. 2. & 399. 2. & 406. 2
S 410. 2. & 419. 1
Vide Mors. Vanitas.
Tempus vitæ Deo impendendum. 2. 1
Temporis cura. 2. 2. & 228. 1
Tentatio ſignum Virtutis. .2
Tentatio ſignum Perfectionis, & Virtutis. 7. 2. &
8: 23. 1
Tentatio non timenda. 57. 2. & 106. 2. & 111. 1
& 122. I. & 129. I. & 152. I. & 2. & 157. I. &
212. 2. & 221. 2. & 223. I. & 232. 1. & 287. 2

„* .

M & 324. 2
Tentatio timenda. 107. 2. & 166. 2
Tentatio prævenienda. 83. 2

Tentatio non nocet. 105. 2. & 112. 2. & 113. 2.
& 132. I. & 158. 2. & 230. 2. & 248. 2. & 253.
I. & 287. 1
Tentatio. Non nocet. Prævenienda. Neceſſaria.
Utilis. Deum habet. Sancta. 83. 2. & 105. 2
& 131. I. & 145. 2. & 153. 2. & 154. 1. & 155. 1
& 158. I. & 170. I. & 172.2. & 216. 1. & 217.I
& 221. 2. & 222. I. & 2. & 251. I. & 298. 2. &
& 369. 2. & 380. 2
Vide Perſecutio. Tribulatio. Inwidia.
Tentatio quando noceat. .
Tentationis remedium Mariæ nomen.

221. 1.
173. 1

Tentationum fons. 7. I. & 64. I. & 65. 2· & 67. 1
& 88. 2. & 132. 1. & 153. 2. & 178. I. & 202.1
& 254. 1. & 273. 2. & 375. I. & 2. & 418. 2
Vide Gulam. Opes. Scrupuli.
13. 1. & 20. 2. & 58. 2
& 106. 2.
& 109. 1

Tentationum remedium.

& 65. 2. & 75. I. & 76. 1. & 83. 2.

1r.

:
lul

l.

122

vits

& 109. 1. & 153. 1. & 166. 2. & 178. 1. & 232. 1
& 254. I. & 261. I. & 263.2. & 268.1I. & 311.2
& 330. 1. & 333.2. & 394. 2. & 410. 1
Vide Chriſti Paſſio. Lætitiæ WPiritualis. Occaſio
mala devitata. Regularum obſervantia.
Tepiditas. 7. I. & 23. 2. & 38. 1. & 47. I. & 63. 1
& 100. 2. & 141. 2. & 174. 1I. & 2. & 182. 2.
& 184. 2. & 256. I. & 280.2. & 290. 2. & 29 1I.2
& 295.2. & 297.1. & 300. 1. & 304. 2. & 305. 1
& 323. 2. & 335. I. &ũ 352. 2. & 372. 2. & 374.
2. & 383. 2
Tepiditas infelix. 7. 2. & 332. I
Tepiditas, & Ambitio Mortem non optant. 12. 2
Tepiditas poſt fervorem. 20. 2. & 32. 2. & 36. 1
& 63. 1. & 229. 1. & 233. I. & 256. 1. & 296. 2
& 328. 2. & 33 1. 2
Tepiditas inexcuſahilis. Lætitiam ſpiritualem ex-
tinguit. Vix curatàr. Bona omnia Rehgionis ver-
tit in malum. 46. I. & 77. 1. & 187. 2. & 253. 2
& 312. 1
Vide Religioſus. Lætitia ſpiritualis.
Tepiditas poſt converſionem vitetur. 281. 1. & 28 5.

2. & 316. 2

Tepiditas & Voluptas. 296. 1
Tepiditas poſt Fervorem graviùs punietur. 322. 2
Tepiditas ſummum eſt ſupplicium Iræ Dei. 374. 2
Tepiditas Mater Apoſtaſiæ, & ſcelerum. 324. I. &
1
Tepiditas Religioſorum poſt fervorem. 3 5.2
Tepiditatis fons. 33. 2. & 142. 1. & 180. 2
Tepiditatis Medicina Sermo Spiritualis. 39. 2
Tepiditatis damna. Remedium. 222. I. & 228. 1
& 232. 2. & 273.I. & 336. 2. & 364. 2. & 375. 1

& 388. 1
Vide Oratio. Deſolatio.
Tepid́i. 320. 1. & 328. 1. & 367. 2, & 396. 2
& 420. 1
Tepidi olim ferventes. 229. 1
Tepidi obſtinati Theologos corrumpere ſatagunt.
28. 1
Tepidorum Protectores. — 517. 1
Teſtamenta nutriant hæredes, non onerent. 74. 2
Teſtamenta Avarorum. 309. 2
Theologia non aduletur. 275. 1

Theologi non ſint Adulatores. Non Venales. 17. 1
& 132. 2. & 325. 2

Timor Dei. Vide Deus.
Timor Dei argumentum Fervoris eſt. 2. 2
Timor Dei ſecurum ſacit. 3. 1

Timor Dei facit, ut Dignitas mores non mutet. 11.2
Timor Dei omnes timores tollit. 248. 1. & 312. 1

Timore Dei Felicitas fit non noxia. 315. 1
Timor Dei ex Oratione. 317. 1
Timor Dei Orationem ſequitur. 334. 1

Timores humani. 23. 2. & 5F. 2. & 164. 2. &
165. I. & 245. 2. & 248. I. & 282. 2. & 284. 2
& 287. 1I. & 301. 2. & 313. I. & 360. I. & 373.
2. & 374. 1. & 416. 2
Tiro degener. 63. 1. & 89. 2. & 187. 2. & 281. 1
& 345. 1. & 418. 2
Tiro non ſuperbiat. 83. I. & 105. 2. & 149. 2. &
& 177. 1. & 290. 2. & 373. 1
Tiro tolerandus. 90. 2. & 102. 1. & 134. 2. & 203*
I. & 2. & 265. 2. & 305. 1. & 319. I. & 344. 2
& 409. 2. & 420. 1
Tiro paulatim erudiendus. 96. I. & 121. 2
Tiro exerceri debet. 154. 2
Tiro exercendus, ſed diſcretè. 131. 2
Tiro verus. 166. 1. & 246. 1. & 255. 2. & 257. 1
Tiro non ſpernat ſeniores minus pœnitentes. 183. 1
Tiro & Religioſus omnino mundana aſpernentur.
421. I

Rerum Notabilium.

Tiro perfectus. 421. I
Tiro compatiatur, non ſcandalizetur. 208. 2
Tiro non degeneret. 2258. I
Tironis exitus incertus. 145. 2. & 229. 1. & 278. I
& 323. 1
Tironi non fidendum. 20. 2. & 89. 2. & 120. 1
& 145.2
Tironum educatio. 184. 2
Tirocinium ſtrenuum ſit. 143. 2
Tirocinium imbelle. 28 5. 1
Tirocinii ſemper recordemur. 257. I. & 372. 2.
& 414. 2
Vide Fervor.
Tituli non illiciti. 2. 2
Tituli ubique, etiam in epulis ſuperbia. 81. 1
Titulorum Faſtus. 229. 1

Tribulatio toleranda. 7. I. & 22. 2. & 119. 2. &
& 188. 2. & 316. I. & 416. 2
Tribulatio vera. 245. 2. & 340. 1. & 354. 2. &
& 381.2. & 393. 2
Tribulatio utilis. 7. 1. & 41. 2. & 44. 2. & 100. 2
& 103. I. & 13 I. I. & 140. 2. & 154. I. & 158.
2. & 169. 2. & 203. 2. & 217. I. & 223. 2. &
248. 2. & 252. I. & 253. I. & 275. 2. & 276. 2
& 281. 2. & 287. I. & 301. 2. & 303. 1. & 3 17.
I. & 2. & 326. 2. & 327. 2. & 328. 2. & 343. 2
& 361. 2. & 370. I. & 2. & 374. 2. & 381. 2. &
384. 2. & 387. 1. & 395 I. & 409. 2
Tribulatio felix?. 132. 2. & 25 I. 1. & 308. 1

Tribulatio Vocationis obſtetrix. 169. 2
Tribulatio, & Tentatio utiles ſunt. 222. I. & 250. 1
& 275. 2

Tribulatio & Tentatio à Deo. 49. I. & 105. 1. &
374. 1. &f 378. 1

Tribulatio neceſſitatem vertit in votum. 335. 2
Tribulatio & humiliatio. 56. I
Tribulatio recuditur in Felicitatem. 406. 2

Tribulatio ducit ad Deum. 137. 2. & 266. I. &
& 360. 2. & 376. 1. & 395. 2
In Tribulatione & Tentatione Deum habemus-

248. 2
Tribulatio velut ſpina ſepis tuetur. 282. 2
Tribulatio, & Perſecutio ferendæ. 294. 2
Tribulatio vera peccatum eſt. 299. 2
Tribulatio, & Perſecutio Fontes Felicitatis ſunt.

311. 1
Tribulatio ſignum Prædeſtinationis. 323.1. & 340. 1
Tribulationum remedium. 18. 1. & 74. I. & 153. I.
& 259. 2. & 291. 2. & 327. 2. & 329. 2. & 337.
I. & 342. I. & 386. 2. & 391. 1
Vide Oratio. Pœnitentia.
Tribulationes & Deſolationes utiles. 57.2
Tribulationum fons. 8. I. & 3I. I. & 98. I. &
250.2. & 283. I. & 309. 2. & 320. 2. & 328. 2
& 350. 1. & 354. 2. & 379. 1. & 387. I1. & 404.

2. & 416. 2
Vigde Deliciæ. Luxus. Opes.
V
VéEie Temporalium rerum. 254. 2
Vectigalia. 8. 2. & 20. I. & 250. 2. & 384. 1
Venatio & delicizæ. 307. 1
Verbum Dei vel Pauperes audiant. 3 1. I

Verbum Dei implendum. 534. I. & 66. 2. & 318. 2
S& 381. 1. & 384. 2. & 396. 2. & 409. 2

Verbum Dei ſeriò audiendum. 52. 2. & 239. I

Verbum Dei quando audiendum. 60. 2
Verbum Dei, Exhortationes, Sermo Spiritualis, &
Concio ex Oratione. 380. 1

Verbum Dei, & Lectio Sacra, ac exercitia Spiritua-
lia fructificabunt, licèt non ſtatim floreant. 134. 2
Verbum

Verbum Dei Cœcitatis ſpiritualis pharmacum. das.
286.2
Verbo Dei quis aptus. 64. I. & 169. 2. & 272. I
SRX 352. 1. & 357. 2. & 396. 2. & 410. 1
Verecundia. I5.. 1. & 104. 2. & 337. 2. & 305. 2
Verecundia & Serietas, non Amicitiolæ. 210. 1
Via ſalutis arcta. 80. I. & 90. 2. & 93. 1. & 320. 1
342. 2
Via Dei arcta. 132. 2
Victima Dei non floribus, ſed Spinis coronatur.
216. 1

Vigilandum. 56. 1. & 372. 2. & 374. 2
Vinum. 64. 1. & 245. 2
Beatiſſima Virgo Dextera Chriſti eſt. 187.2
Beatiſſima Virgo Chriſto quam grata. 234.2
B. Virginis laus in die Pentecoſftes. 5§. 2
Beatiſſimæ Virgin's Conceptio ſine labe. 184.2
Beatiſſimæ Virginis Aſſumptio. 181. 1

Beatiſſimæ Virginis Patrocinium. 170. 1. & 173. 1
. & 182. 2
Beatiſſimæ Virginis Purificatio. 233. 1
Beatiſſimæ Virginis, & Paſſionis Chriſti memoria
entationes pellit, & Propoſita propugnat. 380.1
Vide B. Maria.
Virtus ſolida. 36. I. & 50. 1. & 55. 2. & 105. 2
& 123. 2. & 158. I. & 160. 1. & 162. I. & 170.2
& 183. I. & 184. I. & 211I. I. & 213. 1I. & 216. 1
& 229. I. & 231. I. & 263. I. & 314. I. & 31 5.
1. & 334. 1. & 337. I. & 376. 2. & 379. I. &
& 397. 2. & 41 I. 2
83. 1
225. 1
on Solida. 25. I. & 54. 2. & 78. 2. & 89.2
& 161. I. & 205. 2
Virtutem Solidam teſtantur Perſecutio & Patientia.
22 5. 2
344. 1
22. 2. & 289. 1

Virtus Solida valde rara.
Virtus Fd obedientia eſt.
Virtus

Virtus fovetur præmiis.
Virtutis argumentum Perſecutio.
Vide Tentatio.
Virtutis Erubeſcentia mala. 232.2
Virtutes inter ſe nexæ. 67. 1. & 397. 2
Vilitationes. 5. I. & 6. 2. & 15. 2. & 26. I. & 42. 2
& 61.2. & 69 I. & 84. 2. & 285. 1. & 339. 2
& 375. 2. & 382. 2
Viſitationes Epiſcoporum & Superiorum ſint mi-
ſericordes. 7. 2. & 184. 1. & 336. 2. & 372. I
396. 1
Viſitationibus non vagetur Zelus animarum. 8. 1I
Viſitationes oderit Religioſus verus. 276. 2
Vitia palliata. 59. I. & 68. 2. & 95. 1. & 107. 2. &
176. I. & 2. & 178. 2. & 263. 1. & 323. 2. &
2. & 404. 1
Vide Hypocriſis. 397 W
Vitia Religiolorum, & Eccleſiaſticorum frœno, ac
moderatione non carent. 59. 2
Vita mixta. II. I. & 15. I. & 54. I. & 129. I. &
173. 2. & 189. I. & 205. 2. & 206. 2. & 208. 2
& 216. 2. & 220. 2. & 318. 1. & 319. 2. & 385.
2. & 400. 1
Vita mixta quàm grata Deo. 167. 2
Vita mixta, & Zelus animarum ex Oratione. 229. 2
Vitæ Religioſæ perfectio. 130.2. & 211. I. & 296.
2. & 358. I. & 363. 1. & 371.2. & 382. 1
Uniformitas & Felicitas. 2. 1. & 15. I. & 89. 2. &
97. 1. & 176. 2. & 178. 2. & 397. 2. & 398. 1
Unio. 9. 2. & 59. 2. & 77. 2. & 92. I. & 106. I
& 131. 2. & 148.2. & 156. 2. & 157. 1. & 209.
2. & 244. I. & 3 14. 2. & 316. I. & 331. 2. Sc
371. I. & 396. 1
Unio inter Eccleſiaſticos & Religioſos. 10.1. & 365.2
Unio inter advenas. 12. 2. & 13. 2. & 27. I. & 2

& 41. I. & 161. 1. & 387. 2. & 388. I. & 407. 1

Index

Unmo læſa. 49. 2. & 71. I. & 77. I. & 2. & 97. 1
& 148. 2. & 155. 2. & 1776. 2 Wog.⸗ & .2
& 286. 2. & 322. 2. & 340. 2. & 375.2.& 380. 1

& 397.
Unio læſa renuente Mundo reparatur. 1. 1
Unio læſa verſipellis. 68.2
Unio non læditur vVarietate ſententiarum. 323. I
Unio, & Charitas. 106. 1I

Unio & Charitas Perſecutionum remedium. 94. 1
Unio factioſa. 1I41. I. & 149. I. & 281. I. & 284.2
Unio neceſſaria Lelo animarum & Eccleſiaſticæ Ju-
riſdictioni.

II.
Unio melior Contemplatione. ;. 2
Unio & Pax. 238. 1. & 241. 1
Vocatio. 23 1. 2
Vocatio non una. 4. I. & 55. 2. & 205. 2

Vocatio ſpreta. 180. 1. & 236. 2. & 357. 1. & 360.
1. & 385. P& 403. I. & 404. 2
Vocatio & Verbum Dei Oratione nutritur. 239. 2
Vocatio occultanda. 4.1. 2
Vocatio in Exercitiis ſpiritualibus & Exemplis bonis
ſeritur. 357. 2. & 380. 1
Vocationis origo. 60. 1
Vocationis obſtetrix Mors ſeu Tribulatio. 169. 2
Vocationis beneficium. 238. 2. & 296. 2. & 328. 1
& 347. 1. & 358. I. & 373. I. & 375. I. & 385.
1. & 406. 2
Vide Mariæ Patrocinium.
Vocationis beneficio elongamur ab impiis.
Vocationis ſemen. 32 1. 2. & 326. 2. & 33 5. 2
Vocationi reluctantes. 30. 2. & 35. 2. & 274. 2. &
35 I. I. & 363. I. & 381. 2
Vocationi reluctans & inobediens, Felicitate veraâ,
veraâque lætitia carere poſſunt. 420. 2
Vocationi parendum. 331. 1. & 357. 1. & 381. 2
& 382. 1
3. 2. & 4. I. & 15. 2. & 16. 2. &
& 233. I. & 359. 1
Vocati non deerunt. 348. 1
Vocatis aperienda, quæ illos Crux maneat. 320. 1
Voluntaria. 36. 2. & 113. I. & 140. 1. S& 294. 1

& 377. 1
Voluptas. 91. I. & 2. & 99. 2. & 254. I. & 307. 1

& 375. 2. & 393. I
Voluptas amara. 35. I. & 47. 2. & 64. I. & 80.2. &
189. 1. & 276. I. & 310. I. & 345. 1. & 363. 2
Voluptas amara Tepidis eſt. 342. 2
Voluptas noxia. 76. 2. & 195. I. & 202. I. & 310.

Vocati parens.

I. & 321. 2. & 390. 1. & 391. 2. & 402. 1
Voluptas avara. 80. 2
Voluptas vera. I41. I. & 260. 1. & 300. I. & 381.
2. & 388. 2
Voluptas palliata. 200. 2
Voluptas & Ambitio infelices. 25 4. I
Voluptas & Tepiditas. 296. 1
Voluptas & Mundus fallax. 298. 2
Voluptas non paſcit, ſed vorat. 321. 2. & 375. 1
Vox alleg. 279. 1

Vox Exemplorum. 2. 2. & 17. 2. & 22. I. & 26. 1
& 38. 2. & 68. I. & 216. 2. & 329. I. & 333: 1
S& 366. 2. & 384. 2. 8& 415. 1
Vide Exempla.
Vox operum. 6. I. & 7. 2. & 22. I. & 26. 2. &
30. 1. & 39. 2. & 44. I. & 46. I. & 47: 2. & 55.
1. & 63. 1. & 68. 2. & 79. 1. & 92. 2. & 100. 2
& 107. 2. & 129. 2. &ũ 130.2. & 143: I. & 176. 2
& 276.2. & 277. 1I. & 294. 1. & 295. I. & 302. 1
& 333. 2. & 343.2. & 356.1I. & 363. I. & 367. 1
& 2. & 368. 2. & 372: 1. & 3/76. 1. & 384. 2. &
& 418. 1. & 419.

Urbanitates & Coœremoniæ nimiæ. .. 1
Uſura. 398. 1
UXor

91 2

=SðůLZ

Uxor viro ſubdita ſit. pag. 6. 2
5*
§. Averius. 360. 2. & 406. 1
XS KXaverii laus. 347. 1
7Y.
— Hlus ſui penè bliviſcatur. 268. 2
2 . Lelus prius Legem, deinde Verbum poſſideat.
277. 1

Zelus indiſcretus. i0. 1I. & 2 7 2. & 44. I. & 68. 2
& 76. 2. & 116. I. & 176. I. & 2. & 303. 2. &
3904.: I. & 400. I
26. 1. S& 31. I. & 25 F. 2
d & 358. 2. & 359. I.
Zelus promptus. „* 26. 1. & 408. 2
Zelus animarum pericnla non recuſet. 22. 2. & 37.2
& 62. 2. & 122. I. & 206. 2. & 221. & 227. I
& 230. I. & 372. 2
Zelus promptus rogari non expectet. 39. 2
Zelus ſerius ſit. 29. 2
Zelus indifferens. 12. 2. & 15. I. & 29. 2. & 30. 2
2
2
2

Zelus cum obedientia.

& 39. 2. & 46. 2. & 48. 2. & 52. 2. & 135.

& 209.
Zelus eget Mortificatione. 44. 2
Zelus verus Famam tuetur. 114. 2
Zelus verus Murmurationes comprimit. Ibid.
Zelus verus Delicias relicit, Paupertatem amat.
3523 I
Zelus non ceſſet, etiamſi fructus non illicò erum-
Pat. 134. 1
Zelus ſuavis ſit. 139.2. & 170. 2. & 212. 2
Zelus fictus revera ultio. 176. 2
Zelus & Obedientia Orationis jacturam compenſa-
bunt. . 208. 2
Zelus armetur circumſpectione. 221. 2
Zelus & operarius mundana ſpernant. 222. 2. &
230. I

Vide Munera. Divitig.
Zelus & Labor Oratione melior & Celll. 229. 2
Zelus ſit, non Amicitia. 230. I
Zelus ſibi vacet. 251. 2. & 277. I. & 300. 2. &
304. I. & 330. I. & 338. 2. & 359. I
Zelum Scientia pariat. 25 1. 2. & 303. 2
Zelus cautus. §. I. & 42. 2. & 63. 2. & 69. I. &
301. I. & 409. 2
Zelus nihil quærat. 302.2. & 314. I. & 330. I
Zelus S. Ignatii. 347. 1
Zelus animarum. 3. I. & II. 2. & 47. I. & 48. 1
& 86. 2. & 94. I. & 160. J. & 108. 1. G 189. I
& 206. 2. & 210. 2. & 216. 2. & 218.2. & 220.2
& 305. I. & 317. 2. & 319. 2. 8& 330. 1. & 333.
S 358. 1. & 366. 2. & 379. I. & 385. 2. &
98. 2. & 399. 2. & 409. 2. & 411. 2. & 41 5. 1
. Mdv & 417. 1
Zelus animarum nihil quærat. 3. I. & 12. 2. &
20. 1. & 33. I. & 37. I. & 43. 2. & 46. 2. &
50. 2. & 62.2. & 67. 2. & 79. 2. & 9I. 1. & 9 55.
2. & II4. I. & 209. 2. & 213. 2. & 216. 2. G
222. 2. & 295. I. & 301. 1. & 319. I. & 340. 2
S8Sc 389. 2. & 4I4. I. & 422. 2
Zelus animarum ſibi vacet. 8. I. & 10. I. & 23. 1
& 33.2. & 34. I. & 38. 2. & 177. I. & 218. I
& 251. 1. & 296. 1I. & 304. I. & 33 1. 2. & 343.2
& 367. 2. & 370. 1. & 379. I. & 388. 2. & 408.
I. & 409. 2
Zelus animarum non vagetur Viſitationibus. 8. 1
Zelus animarum de ſe non loquatur. 4. 1
Zelus animarum diſcretus ſit. 32. 2. & 117. 1. &
219. I. & 409. 2

1
2
2

Rerum Notabilium.

Zelus animarum erga peccantes. 167. 1
Zelus animarum vix intelligat à ſe tot converſos.
365. 2
Zelus animarum & in Villis. 23295. 1

Zelus animarum ex Oratione. 8. 2. & 31. I. &
229. 2. & 240. 2. & 317. 2. & 400. 1I
Zelus animaruin ſerius. 10. 2. & 23.: 2. & 26. I. &
28. 2. & 5§5 I. 2. & 0I. 2. G& 200. 2. & 223. 2. G
8 339. 2. S 306. T
Zelus animarum aliquando deſerat Orationem:
quantò magis Delicias & Nugas. II. I. & 209. 1

Zelus animarum magno ſtat. [[lbdbid.
Zelus animarum mihil optet. 23. 1
Zelus animarum utilior procul à Patria. 27. I
Zelus animarum licitè ctum quærit. lbid.

Zelus animarum ſit gravis.

Ilbid. & 276. 2

Zelus animarum optimus licèt fructu careat. 30. 1

& 32. 2. & 62. 2. & 360. I. & 2. & 409. 2

Zelus animarum imperioſus non ſit. 38. 2
Zelus animarum ſtudus præferatur. 1411. I
Zelus animarum erga impios. 35. I. & 168. 2. &
Zelus animarum pronior ſit erga Inopes. 49. I. &
330. 2

Vide Compati.
Zelus animarum Animis, non Corporibus opitu-

letur. 51. 2
Zelus animarum omnia omnibus fiat, etianr erga
temporala. 52. I

Zelus animarum neglectus, & cur. 13. 2. & 56. 2
& 67. I. & 25 I. 2. & 300. 1. & 366. 2. & 384. I
. & 385. 2
Zelus animarum orationi vacet, non fan iliaritati
cum Sæcularibus indulgeat. 48. 2. & 58. 1. &
100. I. & 135. 2. & 205. 2. & 208. 2. & 283. 2
319. 1
Zelus animarum vacet Mortificationi corporis. 58. 1
& 205. & 413. 2
Zelus animarum Poœnitentes ſibi adhærere non co-
gat. 58. 2
Zelus animarum Manſuetudine eget. 61. 1
Vide Operarius.
Zelus animarum blandus ſit. 61. 2. & 90. 2. & 96. 1
& 204. I. & 302. 2. & 367. I. & 409. 2. G&O41 1. I

&ü 414. 2
Zelus animarum ſerat pacem. 62. 1
Zelus animarum ſit noſtra recreatio. Ibid.
Zelus animarum t mporalia non tractet. 71. I

Zelus animarum cum Regularum oblervantia. 32. 1I
& 79. I. & 87. 2. & 109. I1. & 277. 1. & 284. 2
& 333. 2. & 380. I. & 409. 1
Zelus animarum fictus. 39. 2. & 79. I
Zelus animarum Regulas, horâſque ſervet. 102. 1
Zelus animarum Confolationes Dei, & contempla-

tionem meretur. 13 5. 2
Zelus animarum Chriſto acceptiſſimus. 167. 2
Zelus animarum non provideat temporalia. 81. I.
& 380. 1
Zelus animarum Deo pergratus. 173. 2
Zelus animatum Orat onis fons eſt. 208. 2
Zelus animarum ſui immemor, memor verèô alio-
rum. 219. 2
LZelus animarum meliora miſeris ſuadebit, & faci-
lius & tutius. 230. I
Zelus animarum erga Domeſticos. 398. 2
Zelus animarum ad peccatores accedat. 4098. 2
Zelus animarum ad omnes. Ibid.

Zelus animarum verus. 84. 1. & 106. 2. & 171.: I.
& 183. I. & 360. 2
Zelus animarum Mortis memoria aninatur. 91. 2
Zelus animarum inter Perſecutiones illuſtrior. 10 5.
2. & 386. 2
Zelus

Index Rerum Notabilium.

Zelus animarum & blandus & patiens ſit.

Pag-
204. I
Zelus animarum ſine obedientia. 205. 1
Zelus animarum erga obſtinatos. 206. 2

Zelus animarum ſanior eſt ſcientia ſine ſpiritu. 208. 1
Zelus animarum ex Obedientia. 209. I. & 218. 2
& 255. 2. & 343. 1I. & 350. 1
Zelus animarum, licèt perferens, cautus ſit: nam
periclitatur in partu. 210. 1. & 379. 2

Zelus animarum ſerietate armetur. 223. I. & 2
& 277. 1
Zelus animarum ſerius, & plenus ſit majeſtate.
276. 2
Zelus animarum erga inopes fructuoſior. 253. 2. &
„273. J
Zelus ammarum ſine Acceptione perſonarum.

230. 1
Zelus animarum honoretur, ſi condeſcendit. 250. 2
Zelus animarum promptus ſit. 251. I. & 408. 2
Zelus animarum indifferens ad loca omnia. 300. 2
& 360. 2. & 379. I. & 381. 1
Zelus animarum non declinet Laborem & Incom-
moda. 5. 2. & 300. 2. & 367. 1. & 409. 1
Zelus animarum tollat Invidiam inter æquales. 314.
2. & 365. 2

Vide Unio. .
Zelus animarum etiam ubi nulla ſpss fructs. 319.2
Zelus animarum in Societate JESU. . 1I
Zélus animarum & Juriſdictio Eccleſiaſtica nihil
optent præter Divina. 62. 1. & 350. 1
Zelus obſervantiæ. 94. 2. & 398. 2

Zelus obſervantiæ, & Superior Homines non ti-
ment.

22. 2
Zelus obſervantiæ, & Superior diſcreti ſint. 58. 2
Zelus obſervantiæ ſed ob iram. 62. 2

Zelus obſervantiæ neglectus. — 79. I. & 389. 1
Zelus obſervantiæ ſcandaloſos audaciores immitis

opprimat. = 33. 1
Zelus obſervantiæ fictus. 79. 1
Zelus obſervantiæ verus non exaggerat. 82. 2
Zelus obſervantiæ ſit diſcretus. 85. 2

Zelus obſervantiæ omnes alligat. 115. I
Zelus obſervantiæ: ſed memog Charitatis, & Com-
pati doctus. 116. 1
Zelo animarum non deerit meſſis. 348. 1
Zelantes indiſcreti. 2. 1. & 69. 2. & 103. 2. & 104.
I. & 171. 1. & 333. 1. & 385.2
Zelantes indiſereti ſibi quoque proſpiciant. 87. 2
Lizania. 192. 1

F TI NI S.

—
* £☛ ☛
„

—

W
6
õ

IOANNIS PAULI

— A

ETATE JESU.
IICARUM

NTA TIONUM.

A SCRIPTURE LOGCG
US SEXTUS.

OMATUM
VIS SCRIPTURIS

US Tf! ͥ ··eKTIIUS.
CCUVRATIOR ET EMEND ATIOR.

—

S

R

VierFarbSelector Standard*-Euroskala Offset

20

O Balance Q

Focus

K

J

10

H

G

F
6

pillon. F N

E

—

5

D

RUM DE TOURNES.

DCCXLIV.

C

2

2 Copyright 4/1999 VXMaster Gmb wwwW. yymaster. com

1