Ge284_fol-4
author: Oliva, Giovanni Paolo

— — — — “
— . —

„
N 12 45 1163 1405 021 .
IIIIRIIIIIILRIIIIIAN *
8B Tübingen

—

N g

IOANNIS PAUILI

E SOCIETATE IESU
ET-HICARUM

COMMENTATION UM

. IN SELECTA SCRIPTURE LOCA,
TOMUS QUARTUS.

88SI,ROMATUM
EX DIVINIS. SCRIPTURIS
Amnchler, T O MUS FRIMUS. MMgerhn

NOVA EDITIO AGGURATIOR ET EMENDATIOKR.

. E Navien. .

COLONIX,

Sumpt. FRATRUM DE TOURNES.

M. DCCXLIV.

.*

——

—

=—

V
S

4

IL NDEX
A RGUME

NTORUM

Quæ in hoc Primo Stromatum Tomo
explicantur.

LIB ER PRIMUS.

NUM eſ, quo differtur tan-
tam bonum: ſi cir-umcidamus
maſoulos noſtros, ritum gentis
imitantes. Aſſensique ſunt om-
Wnes, iroumcrſis unbtis mari-
bus. Gen. 34. 22. Pag. I
MWurznulas aureas Jaciemus tibi, vermicu-
latas argento. Cahn. I. 10. ag. 2
Et ait Rex Aſphenes Ppræpoſeto Eunuchorum,
ut introduceret de ſilis Iſrazl, & de ſe-
mmine vegio, pueros, in quibus nulla &ſet
macala, decoros forma, & eruditos omni

Japientid, cautos ſoientid, & doctos diſ

ciplina, & qui poſſent ſtare in Palatio Re-
gis: ut doceret eos litteras, & linguam

Chaldzorum. Et vonſtituit eis Rex anno-

ham de cibis ſuis. Dan. I. 3. Ibid.
Modeſtia veſtra nota jit omnibus: Dominus

enim prope eſt. Philip. 4. 5. pag. 3
Er conf us eſt, quia non ſum ego Chriſtus.
Joah. I. 20. Ibid.

Apparuit Gratia Dei ſalvatoris noſtri omni-
bus hominibus, erudiens nos. Tit. 2. 12.

Pag.
Et ait Achis ad David: & ego “
Pitis mei ponam te cuncéis diebus. Samasl
autem mortuus eſt, Planxitque zum omnis
Hiasl: & ſepelierunt equm in Ramatha
urbe ſud. Et daul abſtulit magos & ario-
los de terrà: & interfecit eos, qui Pytho-
nes habebant in ventre. Congregatique
ſunt Philiſthiim, & venerant „O oaſtra

metati ſunt in Sunam. I. Reg. 28. 2. & 3.
pag. II

Ego autem dico vobis, quia omnis, qui vi-

derit mulierem ad oonoapiſeendum eam,
Jam maæœchatus eſt eam in corde ſuo. Quod
Ethicæ Comment. Tom. IV.

ſi oculus tuus dexter ſeandalizat te, erue
eum, & proſice abs te. Matth. 5. 28. P. 12
Vidimus ſtollam cjus in Oriente, & venimus
adorate cum. Matth. 2. 2. Pag. 13
Natus eſt vohis hodie Salvator, gui eſt Chri-
ſtus Dominus. Luc. 2. II. Pag. I5
Soribſi vohbis in epiſtola: Ne commiſoeamini
Jornicarüs: non atique fornicaris hujus
muündi, aut avaris, aut rapacibus, aut
idolis ſervientibus. Corinth. 5. 10. P. 17
Qui videtit mulierem ad oncupiſcendum
eam, jam mæchatus eſt eam in corde ſuo.
Matth. §. 28. Pag. 18
Viditque in ſomnis ſcalam ſtantem ſaper ter-
ram, & caput illius tangens calum: &
Dominum innixum ſcalæ. Gen. 28. 12.
Pag. 20
Et erit tanquam lignum, quod plantatum ſt
6dßdecurſus aquarum. Pſal. I. 3. P. 24
Poſuerunt me cuſiodem in vineis: vineam
meam non ouſtodivi. Cantic. I. 6. pag. 25
Lavate, & mundaberis. Deſoendit, & lavit
in Jordane ſepties, & reſtituta eſt caro ejus,
ſicut caro pueri parvuli. 4. Reg. 5. 14.
pag. 26
Et benediwit illis Simeon: & dixit ad Ma-
riam Matrem ejus: Iuam ipſeus animam
Perttanſibit gladius. Luc. 2. 34. pag. 30
Ortuſque eſt ei ſtatim ſol, poſtquam tranſ-
greſſus eſt Phanuél: ipſe verò oclaudicabat
ede. Gen. 32. 31. Pag. 32
Humiliavit ſemetipſum factus obodiens uſcque
ad mortem. Philip. 2. 8. Pag. 34
Deeſt Panis, non ſunt Aquæ: Anima noſtra
jam nauſeat ſuper cibo iſto leviſimo. Quam-
obrem miſit Dominus in populum ionitos
ſerpentes. Num. 2 1. 5. Pa y. 3 5
† 2 Eſiote

Index

Eſtote ergo prudentes ſicut ſerpentes, & ſim-
Plioes ſicut columbæz. Matth. 10. 16. p. 38
Vox oclamantis in deſerto: Parate viam Do-
mino. Marc. I. 2. pag. 41
Terram, in qua dormis, libi dabo, & ſeini-
ni tuo. Dilataberis ad Orientem & Occi-
dentem. Geneſ. 2,8. 14. pag. 42
Magiſter, dic fratri meo, ut dividat meocum
hareditatem. At ille dixit ei: Homo, quis
me conſtituit judicem, aut diviſorem ſuper
s! Luc. I12. 14. Pag. 44.
Plaga tumens non eſt circumligata, nec cu-
rata medicamine, neque ſota oleo. Eſa. I.6.
pag. 46
Et ipſe dedit quoſdam quidem Apoſtolos,
quoſdam autem Prophetas, alios verò E-
vangeliſtas, alios autem Paſtores E& Do-
&tores ad conſummationem ſandtorum, in
opus miniſteri, in ædificationem Corporis
Chriſti. Eph. 4. I1. pag. 48
Obvium habebis gregem Prophetarum, & an-
te eos Pſalterium, & tympanum, & ti-
biam, & Cytharam; ipſoſque Prophetan-
tes. Et inſiliet in te Spiritus Domini, &
prophetabis oum eis, & mutaberis in vi-
rum alterum. I. Reg. 10. 5. ibid.
Ewxultate, filiæ Sion, & Iætamini in Domino
Deo veſtro: quia dedit vobis Doëtorem
Juſtitiæ, & deſcendere faciet ad vos im-
brem matutinum & ſerotinum. Et come-
detis veſcentes, & ſaturabimini, & lau-
dabitis nomen Domini Dei veſtri: & non
confundetur populus meus in ſempiternum.
Joel. 2. 23. pag. 50
Et diſceſſit ab ülla Angelus. Exurgens autem
Maria in diebus illis abüt in montana cum
feſtinatione: & intravit in domum Za-
chariæ, & ſalutavit Elizabeth. Et exul-
tavit infans in utero ejus. Luc. I. 39.
Pag- 53
Rex autem Salomon adamavit muülieres alie-
nigenas multas, fliam quoque Pharaonis,
& Moabitidas, & Ammonitidas, Wu-
mæas, & Sidonias, & Cethæas. 3. Reg.
II. I. pPag. 58
Rogavi pro te, Petre, ut non deficiat ſides
tua. Et tu aliquando oonverſus confirma
fratres tuos. Luc. 22. 32. Ibid.

LIBER SELCUNDUS.

Omum tuam decet ſanktitudo, Domi-
D ne, in longitudinem dierum. Pſalm.
92. 5. . pag. 61
Homo natus eſt in ea, & ipſe fundavit eam
Altiſzmus. Pſalm. 86. 5. pag. 62
Surge, Aquilo, & veni Auſter, perfla hor-
um meum, & fluent aromata illius. Can.
4. 16. 6 . pag. 63
Deſcende, priuſquam moriatur filius meus.

filius tuus vi-

Dicit ei JESUS: vade;,
vit. Credidit homo ſermoni, & ibat. Joan.
4. 50. pag. 66
Attendite autem vobis, ne ſorté graventur
corda veſtra in orapuld & ebrietate, &
Jupervemiat in vos repentina dies üla. Luc.
21. 3 ¼. pPag. 68
Erunt ſigna in Sole, Lund, & ſtellis: &
in terris preſura Gentium. Luc. 21. 25.
Pag. 69
Vocavit ſervos ſuos, O& tradidit ilis bona
ſua. Ert uni dedit quinque talenta, alii
autem duo, alii verè unum, unicuique
ſecundum propriam virtutem. Matth. 25.
I4. pag. 70
Medius autem veſtrum ſtetit, quem vos neſ-
citis. Joan. I. 20. pag. 73
Eoce Magi ab Oriente venerunt Hieroſoly-
mam, dicentes: Ubi eſt, qui natus eſt,
Rex Judzorum. Matth. 2. 2. pag. 74.
Beati pauperes ſpiritu: quoniam ipſorum eſt
regnum oœlorum. Matth. 5. 3. pag. 75
Dixit autem Dominus ad Abraham: Qua-
re riſit Sara! Gen. 18. 13. pag. 76
Er aliud cecidit inter ſpinas, & ſimul caor-
tæ ſpinæ ſußocaverunt ülud. Luc. 8. 7.
Pag. 77
Habete ſiduciam: Ego ſum, nolite timere.
Matth. 14. 27.
Mortuus eſt Saul propter iniquitates ſuas,
e quòd prævaricatus ſit mandatum Do-
mini, quod præceperat. I. Paralip. 10. 13.
ibid.
Sicut enim fuit Jonas in ventre Ceti tribus
diehus, & tribus noétibus: ſic erit filius
hominis in corde terræ. Matth. 12. 40.
Pag. 80.
Oculi ejus in pauperem reſpiciunt: inſidiatur
in abſcondito, quaſi Leo in ſpeluncâ ſud.
Inſidiatur, ut rapiat pauperem, fapere
pauperem, dum attrahit eum. Pſal. 10. 5.
B pag. 83
Laudemus viros glorioſos in generatione ſud.
ECCI. 44. I. pag. 84
Vade, & olama in auribus Jeruſalem. Je-
rem. 2. I. pag. 86
Hodie ſi vocem Domini audieritis, nolite ob-
durare corda veſtra. Pſ. 94. 8. pag. 87
Adonias autem nlius Haggith elevabatur,
dicens: Ego regnabo. Pevitque ſibi ourrus
& equites. Nec corripuit eum Pater ſaus
aliquando, dicens: Quare hoc feciſti!
Erat autem & ipſe pulcher valde ſecun-
dus natu poſt Abſalon. Et ſermo ejas ocum
Joab, & oum Abiathar Sacerdote. 3. Reg.
1. 5. pag. 90

Diwxitque Saul ad puerum ſuum: Eoce ibi-
mus, quid feremus ad vitum Dei! Puer
reſpondit: Ecce inventa eſt in manu tud
quarta pars ſtateris: demus homini Dei.

1. Reg.

Pag. 78

4

I. Reg. 9. 7. pag. 91
Allevat Dominus omnes, qui corruunt &
erigit omnes eliſos. Cuſtodit Dominus om-
nes diligentes ſe : & omnes beccatores
diſperdet. Pſal. 144. 14. Ibid.
Di ignoras te, 6 pulcherrima inter mulieres:
egredere, & abi poſt veſtigia gregum.
Can. 1. 8. pag. 92
Laudate Dominum de terré, Dracones, &
omnes Abyſz: Ignis, grando, nix, glacies,
Ipiritus Procellarum quæ faciunt verbum
ejuas. Pfalm. 1I48.7. Ibid.
In proprid venit, & ſui eum non receperant.
Joan. I. II. pag. 9 4
Et hoc oroο, ut Charitas veſtra magis ao ma-
gis abundet in ſcienti. Philip. 1. 9. p. 95
Filig Jeruſalem, nolite flere ſuper me: ſed
ſuper vos ipſas ſete, & Juper ſilios ve-
Itros. Luc. 23. 28. Pag. 105
Ecee abſorbebit fluvium, & non mirabitur,
O habet fiduciam, quod influat Jordanis
in os ejus. Job. 40. 18. Pag. 117

LIBER TERTIUS.

()rvaletut me oſculo oris ſui. Can. I. I.
L pag. 12 I
Majorem horum non habeo gratiam, quäm
ut audiam filios meos in veritate ambula-
re. 3. Joan. 4. I[bid.
Et reverſus eſt Moyſes de monte, porians
Quas tabulas reſtimonu in manu ſud, fa-
tas opere Domini. Exod. 32. 15. p. 122
Ego Dominus omnipotens: ambula coram me,
& eſto perfectus. Gen. 17. I. pag. 124
Cui comparabo te, vel cui aßzmilabo te!
Thren. 2. 13. – Pag. 125
Communicantes Chriſti paſonibus gaudete.
I. Pet. 4. I3⸗ Lbid.
Et erat tribus diebus non videns, & non
manducavit, neque bibit. Act. 9.9. p. 127
Sapientiam enim, & diſciplinam qui abjicit,
infeliæ eſt: & vacua eſt ſpes illorum, &
labores ſine fructu. Sap. 3. II. Ibid.
Qui fecit œlos in intelleöôtu. Pſalm. 135. 5.
lbigd.
Et deduæit eos in viam reëtam: ut irent in ci-
vitatem habitationis. Pſal. 106. 7. P. 128
Introduxit me Rex in cellaria ſua. Can. I. 4.
Ibid.
Sic omnis ex vobis, gui non renunciat omni-
bus, quæ poſſdet, non boteſt meus eſſe diſ-
cipulus. Luc. 14. 33.
Ego dileéto meo, & ad me converſio ejus.
Veni, Dilecte mi, egrediamur in agrum,
ommoremur in villis. Manè ſurgamus ad
vineas, videamus ſi floruit vinea , ſa flores
Fructus parturiunt, ſi floruerunt mala Pu-
nica: ibi dabo tibi ubera mea. Can. 7. 10.
II. l2. ag. 129
Laætatus ſum in his, quæ dicta ſunt mihi: in
Ethicæ Comment. Tom. IV.

Mortaus e

Ibid.

Argumentorum.

domum Domini ibimus. Pſal. 121. I. Ibid.
Inſiliet in te ſpiritus Domini, & mutaberis
in virum alium. I. Reg. 10. 6. Pag. 130
Et concupierunt concupiſcentiam in deſerto.
Pfſal. 105. 14. Ibid.
Infirmus eram, & viſitaſtis me. Matth. 25.
6. Ibid.
Quamobrem miſit Dominus in populum igni-
fos ſerpentes, ad quorum plagas, & mor-
tes plurimorum, G& c. Num. 2I. 6. Ibid.
Poſt hæc vidi turbam magnam, quam dinu-
Werate nomo potetat, ex omnibus gentibus,
& tribubus & populis, ſtantes ante thro-
num, O& in conſpectu Agni, amikti Rolis
albis, & palmæ in manibus eorum: & cla-
mabant voce magnd, dicentes: Salus Deo
noſtro, qui ſedet ſuper thronum, & Agno.
Apoc. 7. 9. 10. Ibid.
Surgam, & cireuibo civitatem: per vicos &
plateas quxæram, quem diligit anima mea.
Can. 3. 2. Pag. 134
imilitudo autem vults eorum, Jacies homi-
nis, & facies Leonis à dexwtris ipforum
uatuot: facies autem bovis à ſiniſtris
Pſorum quatuor: & facies Aquilæ deſuper
ipforum quatuor. Ezech. I. 10. Ibid.
Et edentibus illis, dixit. Amen dico vobis,
quia unus veſtrum me traditurus eſt, &.
Cæœnantibus autem eis accepit Ju 8 US pa-
nem, & benedixit, ac fregit. Matth. 26.
21. L Dag: 13 5
In nidulo meo moriat. Job. 29. 18. Ibid.
Elegi abjectus eſſe in domo Dei mei, magis
quàm habitare in tabernaculis peccatorum.
Pialm. 83. II. Ibid.
In nidulo meo moriar; & ſicut Palma, mul-
iplicabo dies. Job. 29. 18. Pag. 138
ſt autem Rex, & perlatus ſt in
amariam. Et linxerunt canes ſanguinem
ejus, O&o. Reliqua autem ſermonum
Achab, & univerſa quæ fecit, & domus
ebutnea, quam ædificavit, cunctarumque
utbium, quas exrtruxit, nonne hæc ſoripta
ſunt in libro ſermonum dierum Regum Iſ-

rael?! 3. Reg. 22. 37. 39. pag. 139

Quid altum eſt, ſili mi?! Reſpondens autem

ille, qui nuntiabat; Fugit, inquit, Nrael c0-
ram Philiſttiim, & ruina magna acta e
in populo: inſuper & duo filii tui Ophni &
Phinees mortui ſunt: Er Arca Dei capta
eſt. Cumque ille nominaſſet Arcam Dei,
cecidit de ſellâ retrorſum juæta oſtium, &
fractis cervicibus, mortuus eſt. I. Reg. 4.

17. Ibid.
Faſciculus myrrhæ Dilectus meus mihi. Can.
I. 12. pag. 140

Clama, ne ceſſes, quaſi tuba ewalta vocem
tuam. Eſa. 18.1. pag. 141
& quis vult venire poſt me, abneget ſemet-
ipſum, & tollat Crucem ſuam, & ſequa-
tur me. Matth. 16. 24. pag. 142
† 3 Non

Index

Non aſpiciam hominem ultra, & habitatorem
quietis. Iſa. 38. 11. pag. 143
Et ait Rex: Numquid ſupereſt aliquis de
Domo Saul, ut faciam oum eo miſericor-
Botrus Cypri Dilectus meus mihi, in vineis
Engaddi. Can. I. 13. ag. 144
Neque ut dominantes in Cleris, ſed forma
facti gregis ex animo. I. Pet. 5§. 3. Ibid.
Surgite, poſtquam ſederitis, qui manducatis
panem doloris. Pſal: 126. 2. pag. 145
In terrà deſertà, & invid, & inaquoſaà, ſic
in ſanéto apparui tibi: ut viderem virtu.
tem tuam, & gloriam tuam. Pſal. 62. 3.
Ibid.
Si mortiferum quid biberint, non eis nocebit.
Super ægros manus imponent, & bené ha-
bebunt. Marc. 16. 18. pag. 146
Sitivit in te anima mea: quâm multipliciter
tibi caro mea! In terrâ deſertà, & invia,
& inaquoſa: ſic in ſanéto apparui tibi.
Pltalm. 62. 2. 3. Ibid.
Spiritus Domini ornavit Cœlos. Job 26. 13.
Pag. 147
Collegerunt Pontifices & Phariſæi concilium
adverſus JESUM. Joan. 11. 47. P. 149
Non ſicut manducaverunt Patres veſtri Man-
na in deſerto. Joan. 6. 58. Ibid.
Decrevit autem Salomon ædificare domum no-
mini Domini, & palatium ſibi, G. Sic
fac mecum, ut ætäficem domum nomini
Daoypmini Dei mei. 2. Paralip. 2. 1. 4. P. 150
Vovete, & reddite. Pſal. 75. 12. Ibid.
Ego autem venio ad te in nomine Domini
exercituum, Dei agminum Iraël, quibus
eaprobraſti hodie. I. Reg. 17. 45. Ibid.
Si fuerit Deus mecum, & dederit mihi panem
ad veſcendum, & veſtimentum ad induen-
dum, erit mihi Dominus in Deum, &
lapis iſte quem ereai in titulum, vocabitur
Domus Dei. Gen. 28. 20. 21. pPag. 151
Attende tibi, & doctrinæ. 1. Tim. 4. 16.
pag. 152
Nemo militans Deo implicat ſe negottis ſæ-
cularibus: ut ei placeat, cui ſe probavit.
2. Tim. 2. 4. pPag. 153
Et dixit Dominus: ſi comedent filii Iſrasl
panem ſuum pollutum inter Gentes, ad
Juas ejiciam eos. Et dixi, Aa a, Domine
Deus, Ecce anima mea non eſt polluta, &
morticinum, & laceratum à beſtiis non co-
medi ab infantiâ med uſque nunc. Ezech.
4. 13. 14. S Pag. 1 57
Stantes ante thronum, & in conſpeétu Agni,
amicti ſtolis albis, & palimæ in manibus
eorum. Apoc. 7. 9. Idbid.
Nunc igitur ego Nabuchodonoſor laudo, &
magnifico, glorifico Regem cœli: quia om-
nia opera ejus vera, & viæ ejus judicia,
& gradientes in ſuperbidò poteſt humiliare.

Dan. 4. 34. pag. 159

i dedero ſomnum oculis meis:

Unumquodque eorum coram facie ſud am-
bulabat. Ezech. I. 12. pag. 161
Beatus, qui tenebit, & allidet parvulos ſuos
ad petram. Pſal. 136. 12. pag. 162
Et ecce mulier, quæ erat in civitate pecca-
triæx, cognovit, quòd JESUS accabuißſet
in domo Phariſæi, attulit alabaſtrum un-
guenti. Lucæ 7. 37. pag. 164
Hi ſunt, qui venerunt de tribulatione magna.
Apoc. 7. 14. pag. 166
Jam hyems tranſiit, imber abiit & receſſit.

Flores apparucrunt in terra noſtrd. Can.
2. II. Ibid.

Habentes ſinguli citharas, & phialas aureas
plenas odoramentorum, quæ ſunt orationes
Sanctorum. Apoc. 5. 8. pag. 167
Tunc acceſſit ad eum Mater ſiliorum Zebedæi
cum filiis ſuis adorans, & petens aliquid
ab eo. Matth. 20. 20. Ibid.
Quare aliam te eſſe ſimulas? Ego autem
miſſus ſum ad te durus nuntius, &c.
3. Reg. 14. 6. pag. 168
Tu aliquando converſus confirma fratres tuos.
Luc. 22. 32. Ibid.
E& palpebris
meis dormitationem. Donec inveniam lo-
um Domino. Pſal. 13 1. 4. Ibid.
Quæ eſt iſta, quæ aſcendit de deſerto deliciis
aſſluens! Can. 8. 5. pag. 169
Veni de Libano, Sponſa mea, veni as Liba-
no, veni: Coronaberis de capite Amana.
Vulneraſti oor meum, Soror mea Sponſa,
vulneraſti cor meum. Can. 4. 8. 9. P. 172
Noviſſime autem, poſt filios, & Mater con-
ſumpta eéſt. 2. Machab. 7. 41. Ibid.
Et deduxit illos in vid mirabili. Sap. 10. 17.
Pag. 173
Emiſſones tuæ Paradiſus malorum punicorum
cum pomorum fructibus. Can. 4. 13. Ibid.
Erit tanquam lignum, quod plantatum eſt
ſecus decurſus aquarum: quod fruétum
ſuum dabit in tempore ſuo. Pfſal. I. 3. Ibid.
Oocurrerunt ei decem viri leproſi, qui ſtete-
runt à longe: & levaverunt vocem, di-
centes: JESU præceptor, miſerere noſtri.
Luc. 17. I2. 13. pag. 174
Ne ſolliciti ſitis animzæ veſtræ, quid manda-
cetis: neque oorpori veſtro, quid induami-
ni. Matth. 6. 2 5. Pag. 175
Quis, putas, major eſt in regno eclorum!
Et advocans JESUS parvulum ſtatuit eum
in medio eorum, & o. Angeli eorum ſemper
vident faciem Patris. Martth. 18. 2. p. 176
Nolite theſaurizare vobis theſauros in terra.
Matth. 6. 19. pag. 178
Tunc reliquit eum Diabolus. Et ecce Angeli
acceſſerunt, & miniſtrabant ei. Matth.
4. 11. Ibid.

Cum invitatus fueris ad nuptias, non diſ-
cumbas in primo loco, ſed vade, recumbe

Pag: 179
Et

in noviſſimo loco. Luc. 14. 8.

Argumentorum.

Et egreſus eſt Goliath de Geth, altitudinis
ſex cubitorum & palmi, &. I. Reg. 17.
14. pag. 179
Obſeero vos ego vinctus in Domino: ur dignè
ambuletis vocatione, qud vocati eſtis.
Eph. 4. I. B pag. 180
Gaudete in Domino ſemper: iterum dico,
gaudete. Philip. 4. 4. Ibid.
Et populus, qui oreabitur, laudabit Domi-
num. Pſalm. 101. 19.
JE&US autem tenens manum ejus, eleva-
vit eum, & ſurrexit. Marc. 9. 26. p. 181
Fapoliantes veterem hominem cum aälihus
ſuis. Coloſl. 3. 9.
Qui ſunt hi ſermones, quos confertis ad in-
vicem ambulantes? Luc. 24. 17. Ibid.
In matutino interficiebham omnes peccatores
terræ: ut diſperderem de civitate Domini

omnes operantes iniquitatem. Pſal. 100. 8.

. pPag. 182
Cuùmque eſſet in itinere, in diverſorio occurrit
ei Dominus, & volebat occidere eum. Tu-
lit illicò Sephora acutiſimam petram, &
circumcidit præputium ſjlii Jus: tetigitque
Pedes ejus, & ait: ſponſus ſanguinum tu
mihi es. Et dimiſit eum, poſtquam diwe-
rat ſponſus ſanguinum tu mihi es, ob cir-
cumciſionem. Exod. 4. 24. 2 5. 26. Ibid.
Faſciculus Myrrhæ Dilectus meus mihi: in-
ter ubera mea commorabitur. Can. I. 13.
pag. 183

LIBER QUARTUS.

E“ „quaſi vitis, frulétificavi ſuavitatem
odoris: & flores mei, fructus honoris
& honeſtatis. Eccleſ. 24. 23. pag. 18 5
Laudate Dominum, quoniam bonus eſi Pfal-
mus. Pſal. 146. 1I. Ibid.
Ego flos Campi. Can. 2. 1. Ibid.
Faſciculus myrrhæ Dilectus meus mihi: inter
ubera mea commorabitur. Can. I.13. p. 186
Vum, quem diligit anima mea vidiſtis?! Can.
3. W pag. 187
Mihi autem abſit gloriari, niſi in Cruce Do-
mini noſtri Jeſu Chriſti. Gal. 6. 14. Ibid.
De quò natus eſt Jiſus. Matth. I. 16. p. 188
Tbant Apoſtoli gaudentes à conſpeétu Conci-
lii; quoniam digni habiti ſunt pro nomine
lſu contumeliam pati. Act. 5. 41. p. 190
Qui præcipit ſoli & non oritur: & ſtellas
claudit quaſi ſub ſignaculo. Qui extendit
cœlos ſolus. Job. 9. 7. 8. pag. 19 1
Quaſi Navis inſtitoris. Prov. 31. 14. Ibid.
Ignis, grando, niæ, glacies, ſpiritus procel-
larum; quæ faciunt Verbum ejus. Pſalm.
148. 8. Ibid.
Magiſter, attuli ſilium meum ad te „haben-
tem ſpiritum mutum: qui ubicumque eum
apprehenderit, allidit eum & ſpumat.
Marc. 9. 17. Ibid.

Ibid.

Domine, quid me vis facere? Act. 9. 6

Pag. 192
Vinea facta eſt Dilecto meo, in cornu klio
olei. Eſa. F⸗ I. Idid.

Surge, & ingredere civitatem, & ibi dicetur
ribi quid te oporteat facere. Act. 9.7. Ibid.
Nonne cor noſtrum ardens erat in nobis, dum
Loqueretur in viâ, & aperiret nobis Scrip-
turas. Luc. 24. 32. Ibid.
Amicti ſtolis albis, & palmaæ in manibus eo-

rum. Apoc. 7. 9. pPag. 194
Quis es, Domine? Act. 9. 5. Pag. 195
Gaudeamus omnes in Domino, diem feſtam

celebrantes ſub honore Sanétorum omnium.
Ibid.
Converte gladium tuum in loecum ſuum. UOm-
nes enim qui acegeperint gladium, gladio

peribunt. Matth. 26. 52. Ibid.

Converte gladium tuum in looum ſuum.

Matth. 26. 52. Ppag. 196
Et abſterget Dominus omnem lachrymam ab
oculis eosrrum: & mors ultra non erit, ne-
que luctus, neque clamor, neque dolor erit
ultra. Apoc. 21. 4. pag. 198
Vidi ſtellam de cœlo cecidiſſe in terram, & da-
ta eſt ei clavis putei abyſſ. Apoc. 9. I. Ibid.
Domine, quid me vis facere! Act. 9. 6. Ibid.
Poſuerunt in oœœlum os ſuum: & lingua eo-
rum tranſivit in terrdâ. Pſal. 72. 9. p. 200
In arduis ponet nidum ſuum. In beiris ma-
net, & in præruptis ſilicibus commoratur,
atque inacceſſis rupibus. Inde contempla-
tur eſcam: & de longè oculi ejus proſpi-
ciunt. Palli ejus lambent ſanguinem: &
ubicumque cadaver fuerit ſtatim adeſt.
Job 39. 27. pag. 201

LFidelis Deus: per quem vocati eſtis in Socie-

tatem fili ejus, Jus -CHEISTI. I. Cor.
I. 9. aS. 203
Domine, quid me vis facere! Ack. 9.6. P. 205
In viis juſtitiæ ambulo, in medio ſemitarum
Judicii, ut ditem diligentes me, & theſau-
ros eorum repleam. Prov. 8. 20.2 I. p. 206
Oportet Epiſcopum irreprehenſibilem eſſe. 1I.
im. 3. 2. pag. 207
Ego ſum Paſtor bonus, & cognoſco oves
meas, & cognoſount me meæ. Joa. 10. 14. Ib.
Melior eſt obedientia, quàm viétimæ. 1. Reg.

15. 22. pag. 209
Fratres, nolite diligere Mundum. 1I. Joan.
2. 15* Ibid.

Ewiit, qui ſeminat ſeminare ſemen ſuum.
Argue, obſecra, increpa in omni patientid,
O& doctrind. 2. Tim. 4. 2. pag. 211
Quaſi plantatio Roſæ in Jericho. Eccl, 24. 18.
Et tabeſcet omnis militia cœlorum, & com-
plicabuntur ſicut liber cæli, & omnis mi-
litia eorum defluet, ſicut defluit folium de
vined. Iſaiæ 34. 4. pag. 214½
† 4 Heu,

Heu, heu, mi frater: Cumque planxiſſent
eum, dixit ad filios ſuos: Cùm mortuus
fuero, ſepelite me in ſepulchro, in quo vir
Dei ſepultus eſt. 3. Reg. 13.31. Ibid.
Vox clamantis in deſerto: Parate viam Do-
mini: reltas facite in ſolitudine ſemitas
Dei noſtri. Iſaiæ 40. 3. Ibid.
Dixi: Deus meus es tu: In manibus tuis ſor-
tes meæ. Eripe me de manu inimicorum
meorum, & perſequentibus me. Illuſtra
faciem tuam ſuper ſervum tuum. Pialm.
30. 160. pag. 2 15

Multiplicabo ſemen tuum ſicut ſtellas cœli,

& velut arenam, quæ éſt in littore matis:
poſdebit ſemen tuum portas inimicorum
ſuorum, & benedicentur in ſemine tuo om-
nes gentes tertæ. Gen. 22. 17. pag. 216
Ewulta, & lauda, habitatio Sion: quia ma-
gnus in medio tui, ſanétus Iraël. Iſa. 12.6.
Onus Babylonis, Gc. Iſa. 13. I. Pag. 220
ic non potuiſtis und hord vigilare mecum!
Matth. 26. 40. lbid.
Et percutiet terram virgé oris ſui: & ſpiritu
labiorum ſuorum interſiciet impium. Et
erit Iuſtitia cingulum lumborum ejus. Iſa.
I11. 4 pag. 22 1
Montes Gelboë, nec ros, nec pluvia veniant
ſuper vos: neque ſint agri primitiarum:
quia ibi abjectus eſt olypens ſortium, ly-
peus Saul, quaſi non eſſet unbtus oleo.
2. Reg. I. 21. Ibid.
Seraphim ſtabant ſuper illud, ſex alæ uni,
E& ſex alæ alteri: duabus velabani ſaciem
ejus, duabus velabant pedes cjus, & dua-
bus volabant. Et clamabant alter ad alte-

rum: Sanäétus, San’tus, Sanäctus Dominus

Deus exercituum: plena eſt omnis terra glo-
riqò ejus. Et commota ſunt ſuperliminaria
cardinum aà voçe clamantis, & domas re-
pleta eſt fumo. Et dixi, væ mibi, quia
tacui. Iſa. 6. 2. pag. 223
Ecce Agnus Dei, Ecce, qui tollit pecoata
mundi. Joan. 1. 29. Ibid.
Qacæ eſt iſta, quæ aſcendit! Can. 8. 5. P. 224
Verbum Chriſti habitet in vobis abundanter.
Ad Coloſſenſ. 3. 16. Ibid.
Oſtendam vobis quid ego ſjaciam vinex meæ:
auferam ſepem ejus, & erit in direptionem:
diruam maceriam ejus, & erit in concul-
cationem. Et ponam eam deſertam: Non

purabitut, O non fodietur, G aſcendent

vepres & ſpinæ: Er nubibus mandabo, ne
pluant ſuper cam imbrem. Iſa. 5. 5. P. 22 5
Si conſiſtant adversum me caſtra: non timebit
cor meum. S egxurgat adverskm me pra-
lium: in hoc ego ſperabo. Unam peiiià Do-
mino, hanc requiram, ut inhabitem in domo
Domini omnibus diebus vitæ meg. Ur vi-
deam voluptatem Domini. Pſ. 26. 3. P. 226
Ecce video cœlos apertos. Act. 7. 55. Ibid.
Dixit Jeſus Petro, Sequere me. Converſus Pe-

Index

trus vidit illum diſcipulum. Jo. 2 I. 20. Ib.
Reſiduum erucæ comedit locuſta. Joël. 1. 4.
. pag. 227
Apparuit gratia Dei Salvatoris noſtri omnibus
hominibus, erudiens nos. Tit. 2. I1. P. 227
Surge, illuminare, Jeruſalem, quia venit lu-
men tuum. Iſa. 60. I. Pag. 232
Venter tuus ſicut acervus tritici vallatus Li-
lus. Cant. 7. 2. Pag. 233
Domine, quid me vis facere! Act. 9. 6.
Pag. 2 3
Cui reſiſtite fortes in ſide. I. Pet. 5. R IPi
Mirabiles elationes maris: Mirabilis in altis

Dominus. Plal. 92. 4. Ibid.

Et poſtquam impleti ſunt dies purgationis

ejas, ſecundum Legem Moyſi. Luc. 2. 22.
Pag. 235
Et poſtquam venerunt in locum, qui vocatur
Calvariæ, ibi orucifixerunt eum. Luc. 23.

33. pag. 236

Er ipſe accepit eum in ulnas ſuas, & benedi-
att Deum, & diait: Nunec dimütis ſer-
vum tuum Domine. Luc. 2. 28. pag. 237
Et anima mea illi vivet: G ſemen meum
ſerviet ipſi. Pſal. 2 1. 31. Ibid.
Præpatate corda veſtra Doming, & ſervite
6&1 ſoli. I. Reg. 7. 3. pag. 238
Deeſt banis, non ſunt aqux: Anima noſtta
jam nauſeat ſuper cibo iſto leviſſimo.
Quamohrem miſit Dominus in populum
ignitos ſerpentes. Num. 2 I. 6. pag. 239
Magna eſt enim, velut mare contrio tua.
Thren., 2. 13. Ibid.
Ullis autem abeuntibus, cœpit Jeſus dicere
ad turbhas de Joanne: Quid eaiſtis in de-
ſortum videre, Arundinem vento agitatam!
Matth. 11. 7. Pag. 240
Vade ad mare, & mitte hamum: & eum pif-
cem, qui primus aſcenderit, tolle: & aper-
10 ore ejus invenies ſtaterem: illum ſumens,
da eis pro me & te. Matth. 17. 26. Ibid.
Sed quid dicit &criptura? Ejice ancillam &
lilium ejus. Non enim erit hæres filius an-
cillæ cum filio liberæ. Galat. 4. 30. Ibid.
In terrà deſertâ, & invid, & mnaquoſa: ſic
in ſancto appharai tibi. Plal.62. 3. Pag. 241
Et erit ſemen tuum quaſi pulvis terræ. Gen.
2 8. 14. lIlbid.
Habebat in dexterâ ſud ſtellas ſeptem: & de
ore ejus gladius utraque parte avutus exi-
bat. Apoc. I. I0. pag. 242
Quis, putas, eſt fidelis ſervus & prudens,
quem conſtituit Dominus ſuper familiam
ſuam, ut det illis cibum in tempore!

Marth. 24. 45. pag: 243

Videte voſmetipſos, ne perdatis, quæ operati
eſtis: ſed ut mereedem plenam accipiatis.
Omnis, qui recedit, & non permanet in
doctrind Chriſti, Deum non habet; qui per-
manet in doöétrind, hic & Patrem, & fi-
Pag 244
Ferverſi

lium habet. 2. Joan. 8.

Argumentorum.

Perverſi diſſcilè corriguntur: Er ſtultorum
inſinitus eſt numerus. ECccCl. r. 15. pag. 246
Spiritus Sanétus ſuperveniet in te, & virtus
Altiſſimi obumbrabit tibi. Mebqgue quod
naſcetur eæ te ſanötum, vocabitur ilius

Dei. Luc. I. 35. pag. 247
LIBER QUINTUS.

Eſcendit ergo Samſon in Thamnata,
vidénſque ibi mulierem de ſiliabus
Philiſtim; aſcendit & nuntiavit Patri ſu
& Matre, dicens: Vidi mulierem in
Thamnata de fiiabus Philiſthinorum:
quam, quæſo, ut accipiatis mihi umxorem.
Judic. 14. I. pag. 249
Dominus dedit, Dominus abſtulit. Sit nomen
Domini benedictum. Job. I. 21. pag. 251
tinam mortui eſſemus per manaum Domini,
in Egypto. Exod. 16. 3. Ibid.
Quid hic ſtatis, totâ die, otioſi? Marth.
20. 6. Ppag. 25 3
Et tuam ipfſius animam pertranſibit gladius.
Luc. 2. 35. pag. 255
Er accedens tentator, dixit ci: Si Jilius Dei
es, dic, ut lapides iſti panes hiant. Marth.
4 . 3. Pag. 257
Surreai, ut aperirem Dileéto meog: manus
meæ ſtiüllaverunt myrrham. Can. 5. §.
Pag: 259
Surregxi, ut apetirem Dileöëto meo: manus
meæ ſtillaverunr myrrham. Can. §. F.
Pag. 260
Quæ non quæſivit muliebrem cultum, ſed
guz‿0³umgue voluit Egæus Eunuchus gu-
Ros Virginum, hæc ei ad ornatum dedir.
Either. 2. I15. . pag. 262
Aſcendens in altum, captivam duait capti-
vitatem. Eph. 4. 8. Pag. 263
Ego ero teum, & Perouties Madian quaſi
unum virum. Et üle: Ne recedas hin,
doneg revertar ad te portans Jactificium.
Jud. 6. 16. pag. 265
Spiritum nolite extinguere. Theſl. 5. 19.
pag. 268
Ego ero teum, & perouties Madian guaſi
unum virum. Et ille: Ne recedas hing, do-
nec fevertar ad te portans ſacrificium. In-
greſſus eſt itaque Gedeon, coxit hædum,
Oazxymos panes, tulit omnia ſub quer-
cu, & obtulit ei. Jud. 6. 16. pag. 271
Aut quaæ mulier, habens drachmas decem:
ſi perdiderit drachmam unam, nönne ac-
cendit lucernam, & everri domum, &
Juærit diligenter, donec inveniat cam?
Luc. 15. 8. Pag. 272
Fecitque malum in oculis Domini De ſui:
neo erubuit faciem Jeremiæ Prophetz lo-
uentis ad ſe ex ore Domini. 2. Paralip.

36. II. pag. 273

Nolite timere, puſillus grex; quia vompla-
cuit Patri veſtro dare vobis regnum. Ven-
dite quæ poſidetis, &. Luc. 12. 32.
Domine, ſi tu es, jube me venire ad te IJuper
quas. At ipſe ait, veni. Matth. 14. 28.
Pag- 276
Paupertatem & divitias ne dederis mihi.
Prov. 30. 8. Pag. 279
Viri Hrazlitæ, quid miramini in hos , dut nos
uid intuemini, quaſi noſtrò virtute, aut
Poteſtate fecerimus hunc ambulare?! Act.
3. 12. Ibid.
Sub umbrâ illius, quem deſideraveram, ſo-

: & fruöctus ejus dulcis gutturi meo.
Can. 2. 3. pag. 280

Et deſcendens Petrus de naviculd, ambula-
bat ſuper aquam, ut veniret ad JkSUM.
Matth. 14. 29. pag. 281
Timens autem domum Patris ſui, & homi-
nes illius civitatis, per diem noluit Jfacere,
ſed omnia nocte complevit. Jud. 6. 27.
Pag. 283
Imitatores mei eſtote, ſicut & ego Chriſti. I.
Cor. I. II. pag. 284.
Audivi murmurationes filiorum Iſrasël, lo-
quete ad eos: Veſpere comedetis carnes,
& mans ſatutabimini panibus, ſcietiſque
guia ego ſum Dominus Deus veſter. Exod.
10. 12. Pag. 286
Diſrumpens, ſeindam regnuim tuum, & da-
bo àlud ſervo tuo. 3. Reg. 12. 11. pag.
289
Erat autem puella pulchra nimis, dormie-
batque oum Rege, & miniſtrabat ei: Rex
verò non oognovit ezm. Adonias autem
Silius Haggith elevabatur, dicens: Ego
regnabo. 3. Reg. I. 4. pag. 290
Er peccatum meum contra me eſt ſemper.

Pſalm. 50. 5. pag. 29 5
Quicumque efuderit humanum ſanguinem

Jundetur ſanguis illius. Vos autem oreſcite
& multiplicamini. Arcum meum ponam
in nubibaàs: Et non erunt ultra aqac Aila-
vii ad delendam univerſam carnem. Gen.
9. 6. Ibid.
Fagite fornicationem. I. Cor. 6. 18. p. 297
Cumque habitaret in illaà regione, abiit Ra-
ben, & dormivit cum Bala concubind Pa-
tris ſui: quod illum minimé latuit. Erant
autem ſilii Jacob duodecim. Gen. 35. 22.
Pag. 300
Oves meæz vocem meam audiunt: & ego co.
gnoſoo eas: & ſequuntur me. Et ego vi-
am æternam do eis, & non peribunt in
æternum. Joan. 10. 27. Pag. 303
Heri hord ſeptimâ reliquit eum ſehbris. Cogno-
vit ergo Pater, quia illa hora erat in
qud dixit ei JESUS, Lelius tuus vivit.
Joan. 4. 52. pag. 305
. Er

12. 32. pag. 307
Qui ſeminat in benediétionibus, de benedi-

tionibus & metet. 2. Cor. 9. 6. pag. 309
MNiſi gramen frumenti cadens in terram mor-
tuum fuerit, ipſum ſolum manet. Joan.
12. 24. Ibid.
Cumque audiſſet Jethro Sacerdos Madian,
ognatus Moyſi, omnia, quæ feczrat Do-
minus Moyſie, & Iſrael populo ſuo, &
quod dumiſſet Dominus Iſrael de Agybto:
Tulit Sephoram auxorem Moyſi. Exod. 18. I.
Ibid.
Wdifie avitque Moyſes altare, & vocavit
nomen ejus, Dominus ewaltatio mea: quia
manus ſolius Domini; & bellum Domini
erit contra Amalech, à generatione in ge-
nerationem. Exod. 17. 15. Pag. 3 10
Inimicitias bonam inter te & mulierem, &
ſemen tuum, & ſomen illius: ipfa conte-
ret caput tuum, & tu inſidiaberis calo
neo ejus. Gen. 3. I5. 1bid.
Nolite ſeduci, corrumpunt bonos mores collo-
quia mala. I. Cor. 15. 33. pag. 31I1I

LI B E R SEXTUS.

Eſcendam, & videbo, utrum olamo-

rem, qui venit ad me, opere comple-

verint: an non eſt ita. Gen. 18. 21. Pag.
31 3
Benedicite ignis & aſtus Domino: benedicite
gelu & frigus Domino. Dan. 3.66. p. 315
Quæ ſtetit, & ait: Domine, non eſt tibi
curæ, quod ſoror mea reliquit me ſolam
miniſtrare! Luc. 10. 40. pag. 3 16
Vidit, & ſequebatur illum teszifcarer Deum.
Luc. 18. 43. g. 3 18
Sinite parvulos, & nolite eos ral . Er
cum impoſuiſſet eis manus, abiüt inde.
Matth. 19. 13. . Ibid.
Dicentes, Deus dereliquit eum, perſequimi-

ni, & oomprehendite eum: quia non D

qui eripiat. Pſal. 70. 11. pPag. 319
David autem genuit Salomonem eX 4 . a
Juit Uriæ. Matth. I. 16. Pag. 320
Ad annuntiandum manè miſericordiam tuam;
& veritatem tuam per nocétem. Pfal. 91.
31. Ibid.
Sapientia zdificavit ſibi domum, ewoidit co-
lumnas ſeptem. Prov. 9. I. Ibid.
Ego Sapientia habito in conſilio, & eruditis
interſum cogitationibus. Prov. S. 12. pag-
321
Nec Salomon in omni glorid ſud ooopertus
eſt, ſicut unum ecr iſtis. Matth. 6. 29.
pPag. 322
Quod eſt mandatum magnum in lege! ait

6

Index
Er ego, ſi ealtatus fuero à terré, omnia

traham ad me ipſum. Hoo autem dicehat,
ſignificans quâ morte éſſet moriturus. Joan.

illi JESUS: Diliges Dominum Deu
tuum ex toto corde tuo. Matth. 22. 36.
Pag- 323
Angelis ſuis mandavit de te: at cuſiodiant
te in omnibus vis tuis. Pſalm. 90. 11.
pag. 324
Eoce enim ego oreo cœlos novos, & terram
novam. Et non erunt in memorid priora.
Cum audihet Joannes in vinculis opera LClui-
Iti, mittens duos ex diſcipulis ſuis „ dit
ali: Tu es, 7u venturus es! Matth. II. 2.

Pag. 328
Averte ooulos meos, ne videant vanitatem.
Pialm. 118. 37. Ibid.

Er erit in tempore illo: ſerutabor Jeruſalem
in lugernis. Soph. 1. II. 329
& autem manus tua, vel pes tuus ſcandali-
vat te; abſcig⸗ eum, & projice abs te.
Matth. 18. 8. pag. 331
Vir erat in terré Hus nomine Job: & erat
Vit IIe ſimple O reltus, au timens Deum,
G recedens à malo. Natique ſunt ei ſep-
tom ſlii, O es fliæ. Et ſuit pobeſſio
ejus Rpeem millia ovium. Job. I. I. pag.
324
Dentes tui ſicut greges tonſarum, quæ& di.
cenderunt de lavacro: Omnes ge⸗ mellis
tibus, & ſterilis non eſt in ea. Can. 4. 2.
Pag. 336
Et tranſel lir per eam, corruet & eſuriet:
E& ocum Srar . raſoctur, & maledicet
Regi ſuo, ρ eo e, O— Jaſ Piciet ſursdem.
Et ad terram intuebitur, & eo tribula-
tio & tenebræ, Aſelati &. angaſtia, &
caligo perſequens, & non poterit avolate
de anguſtid ſué. Iſaiæ 8. 21. Pag. 338.
Scitis, quia poſt biduum Paſcha ſiet, & fi-
lius hominis tradetur, ut orucifigatur.
Matth. 26. 2. pag. 339
Beati pauperes ſpiritu: quoniam um eſt
reégnum olorum. Matth. 5. 3⸗ pag. 340
Eoc dies veniunt, divit DVominus: O ſuſci-
tabo David germen alen : & regnabit
Rex, & ſapiens erit, & ſacis t judigi um &
juſtitiam in terrd. “ diebus illis ſalvabi-
tur Juda. Jerem. 23. 5. Pag. 344
Stulte, häc noécte animam tuam rehetenm dàte:
quæ autem paraſti, cujus erunt! Luc. 12.
20. pag. 347
De fructu lignorum, quæ ſunt in patadiſo,
veſoimur: de frubtu vero ligni, quod eſt
in medio Paradiſi, præcepit nobis Deus,
ne comederemus, & ne tangeremus üllud,
ne ſortè moriamur. Gen. 3. 2. pag. 348
In lebétulo meo per noöëtes uaæſi e, quem dili-
git anima men. Quagſidi illum, & non
inveni. Surgam & cireuibo civitatem: ber
vigos & pluteas quæram, quem diligit
anima mea. Can. 3. I. 2.

Pag. 349

Cum

H Argumentorum.

Cùm enim à mortuis reſurrexerint, neque nu-
3 Ve
bent, neque nubentur, ſed ſunt ſiout An-
geli in cœlis. Marc. 12. 25.
Reddite ergo, quæ ſunt Cæſaris, Cæſari, &
uæ ſunt Dei, Deo. Matth. 22. 21. P. 353
Qui propitiatur omnibus iniquitatibus tais,
qui ſanat omnes infirmitates tuas. Pſalm.
102. 3. Ibid.
Jam hyems tranſiit, imber abiüt & receſyt.
Can. 2. I1. pag. 354
Et uni dedit quinque talenta, alii vorò unum:
unicuique ſecundm propriam virtutem.
Matth. 25. I15. Ibid.
Elegerunt bonos in vaſa, malos autem foras
miſerunt. Matth. 13. 48. pag. 355
Reſpondit Thomas, & dixit ei: Dominus
meus, & Deus meus. Joan. 20. 28. pag.
Ego autem dico vobis, diligite inimicos ve-
● 2

ſtros. Matth. 5. 44. Pag. 357

Malos male perdet, & vineam ſuam locabit

is agrivolis. Matth. 21. 41. pag. 358
Domine, da mihi hane aquam. Joan. 4. 15.

Pag. 359
Domine, jam ſætet. Quatriduanus eſt enim.
Joan. I1. 39. pag. 360

Eapedit vobis, ut unus moriatur homo pro
populo. Joan. II. 50. pag. 361
Vos ſtis luax Wundi. Matth. 5. 14. p. 362
Abneget ſemetipſum, & ſequatur me. Matth.
16. 24. . Clbid.
Niſs abundaverit Juſtitia veſtra, plus qum
oribarum & Phariſzorum: non intrabi-
tis in regnum cœlorum. Matth. S. 20.
. Pag. 363
Verba Jeremiæ fili Heloiæ, de Sacerdotibus .
qui fuerunt in Anathoth in terrâ Benjamin.
Jerem. I. I. pPag. 365
Verba Jeremiæ, filii Helciæ. Jere. I. I. pag.
J 366
Priuſquàm te formarem in utero „ novi te:
& antequam exires de vulvd, ſancdtifica-
vete, & Prophetam in gentibus dedi te.
Jerem. I. 5. Pag. 367. & 368
Et dixi: A, a, d, Domine Deas: eoρ,
neſeio loqui, quia puer ego ſum. Jerem-
1. 6. pag. 368
Et dixit Dominus ad me: Noli dicere, Puer
Jum: Quoniam ad omnia, ad quæ mit-
tam te, ibis, & univerſa quæcumque

mandavero tibi, loquéris. Jerem. I. 7-.

Pag. 369

Pag. 349

Ne timeas à Jfacie eorum: quià teovum eg
ſam, ut eruam te, dicit Dominus. Jerem-
I. 8. pag. 371
Et miſit Dominus manum ſuam, & tetigit 05
meum: Et dixit Dominus ad me: Ecce
dedi verba mea in ore tuo. Jerem. I. 94

bag. 372

Ecce conſtitui te hodie ſuper gentes, & ſu-
Per tegna: ut evellas, & deſtruas, &
diſperdas, & diſſpes, & &‿ifices, G plan-
tes. Jerem. I. 10. Ibid.
Virgam vigilantem ego video. Jerem. I. II.
ag.
Et factum eſt Verbum Domini ad H . T.
Quid tu vides, Jeremia? Et dici: virgam
vigilantem ego video. Jerem. I. II. Ibid.
Et dixit Dominus ad me: Benè vidiſti, quia
vigilabo ego ſuper verbo meo, ut faciam
illud. Jerem. TI. 12. pPag. 375
Ert factum eſt verbum Domini ſecundo ad
me, diçens: Quid Tu vides?! Et dixi:
Ollam ſuccenſam ego video, & faciem
ejus àfacie Aquilonis. Jerem. I. 13. Ibid.
Et dixit Dominus ad me: Ab Aquilone pan-
detur malum ſuper omnes habitatores ter-
Tæ. Jerem. I. 14. pag. 376
Quia ecce convocabo omner cognationss reg-
notum Aquilonis, ait Dominus: Et ve-
nient, & ponent unuſquiſque ſolium ſuum
in introitu portarum Jeruſalem, & ſuper
omnes muros ejus in cireuitu, & ſuper
univerſas urbes Juda. Jerem. 1. 15.
S Ibid.
Et loquar judicia mea cum eis ſuper omnem
malitiam eorum, qui dereliquerunt me,
& libaverunt Düs alienis, & adorave-
runt opus manuum ſuarum. Jerem. I. 16.
. Pa. 377
Tu ergo accinge lihnbos tuos, & ſurge, &
Loquere ad eos omnia quæ ego præcipio
tibi. Ne formides à facie eorum: Nec
enim timere te faciam vultum eorum. Je-
rem. I. 17. V pag. 378
Ego quippe dedi te hodie in civitatem muni-
tam, & in columnam ferream; & in mu-
wum æreum ſuper omnem terram, Regi-
bus Juda, Principibus ejus, & Sacerdo-
tibus, & populo terræ. Et bellabunt ad-
versum te, & non præ valebunt: Juiad
ego tecum ſum, ait Dominus, ut liberem
te. Jerem. I. 19. Pag. 380

„*

IOANNIS

10OANNIS PAULI

OLIVA

E SOCIETATE JESU-
STROMATUM

PTX DIVINIS

SCRIPTURIS

LIBER PRIMUS.

Unum eſt, quo differtur tantum bonum:

Marialir- . . .
g Beat ſi. ſi cireumcidamus maſculos noſtros,
ma Morti- . zc „§, Aſſonſtgug ſe,
peanonemn Titum gentis imitantes. Abenſique ſant
Paſionum omnes, cirecumciſis cunötis maribus.
ſuadeat,

Gen. 34. 22.

Gen. 17. UOD ab una Abraha-

mi familia viæx Omni-
potens impetravit, oppi-
gneratâ prius circumci-
ſionis cultro Chananiti-
de, hoc una extorſit fœ-
mina non à familia ſo-
lùum Hemoris, ſed etiam
. ab urbe Sichimorum Sa-
Luxuris. ſem univerſa. Adeò effundendo cruori aut
„Deus par eſt, aut Dina. Nec id ſuaſere tan-
Deus nobis 1. :. 1
vilis eſi. tum Sichem & Hemori filii Jacobi irà zeléque
perciti, ſed popularibus ſuis circumciſionem
Jugu Chri- Hemor & Sichem inſinuarunt laſciviâ effræni,
Hõ circumciſionis, ut ita dicam, anté Apoſtoli,
tio mpona. quàm hoſtiæx. Quôdque fidem excedit, non
eur. aſſenſi modò ſunt omnes, ſed circumciſi ſunt
Ialor ſæ. Onnes, ictque pro Dina fœderi cruore, non
zularium atramento, non calamis ſubſcripſere, ſed cul-
improbus. tris. Proh laſciviendi intemperiem ad ultimos
temperantiæ fines progreſſam! Novis gliſcit ar-
tibus libido. Serit enim gladios, ut metat co-

rollas; utque ludat;, cruentatur, vulneribus

quaſi cuniculis ad amplexus puellæ perruptu-
ra. Natat cruore Urbs, jacéntque Cives uni-
verſi ſemineces non lanienâ, ſed illecebrâ ſæ-
viente. Venus eſt, non Mars, quæ tantum
fanguinis ſine bello, ſine hoſte, ſine obſidio-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

ne;, ſed non ſine Dina, profudit. Stat Bethu-
lia, quamvis totis Aſſyriæ agminibus oppu-
gnetur. Ruit, jacétque Salem in ſtrage ſua;
non vallata cohortibus, ſed ut coronã fœmi-
nam circumcingat. Dina cingitur, & Salem ex-
pugnatur. Mira laſciviæ ſtratagemata; oppu-
gnatores expugnationem tolerant, ut inferant,
ſeſéque concidunt, quo ſuum per vulnus amo-
ris jaculo tyruncula vulneretur. Quod ſi cir-
cumcidi non abnuêre Chananæi pro Dina, nos
circumciſionem cordis pro Virgine recuſabi-
mus? Evaginat, ſtringitque in ſe ferrum He-
mor cum Urbe ſua, tantùm ne Sichem filius
ejus ab amplexu Dinæ abſtrahatur: & Chri-
ſtiani, & Sacerdotes, & Monachi ſine cruo-
re circumciſionem mentis non patientur, ut
Mariæ fruantur cum patrocinio, tum ample-
xu? An putas hærere te poſſe Virgini, quam-
vis peccati germina non amputes; cùm frui
Dina nequiverint Salemitæ, niſi cùm nuptiis
ejus, pro tædis, enſes prætulerunt? Ego cor-
rupta dari incircumciſis non poteſt: & Virgo
incircumciſis corde Sacerdotibus blandietur?
Non puto violatæ tyrunculæ ſanctiorem eſſe de-
bere thorum tabernaculo Virginis impollutæ.
Abſit, ut Chananæus Dinæ causd circumcida- Teztatig.
tur; & Mariæ reverentid circumciſioni ſubdi zanm reme-
Chriſtianus non velit. Cum præſertim illic libi- Tiam.
dini cruore litaretur: hic pudori ſine cruore itari
litetur. Neque cordis circumciſio cruentat, ſed , ze Sa-
dealbat: curat, non vulnerat: quando crimi- cerdote.
num præputia reciduntur & fortiùs & fſelicius

flore, quàm ferro. Amputatur ſiquidem ra-

dix virulenta peccati lilio melius, quam gla-
dio. Quis enim haſtà venerem abigat, quæ
Marti nupſit? Quis autem pudore venerem
non effuget, quæ, ſi petulans non eſt, Venus

non eſt. Ergo pro Virgine excipienda non ages,

quod

Aßfebtus
ſene eſfedtit
non ſufficit.

Myniales.

Mort iſica-
tio.

Vinus ſoli.

da.

Tribulatis

Pati pro
Chr iſto.

Mortiſica-
tionum R⸗
tis.

Religionis
affectio.

2
quod pro admittenda corrupta peregere Cha-
nanæi? Tu mentis circumciſionem recuſabis,
quæ narciſſo conficitur; cùm carnis illi circum-
ciſionem ſint paſſi, quæ cultro cruoréque con-
ſummatur? Memineris deſcendere nequiviſſe
in Ægyptum ad Pharaonem Moyſem, filio
ſuo incircumciſo: Tu vide, an tibi ingredi
Templum liceat ad Virginem, ut incircum-

fii⸗ corde circumciſum JESU M Patri hoſtiam
ites?

Murænulas aureas faciemus tibi, ver-
miculatas argento. Cant. I. I1.

Tota erat in oſculis, in odore, & in me-
ridie ſponſa: hoc eſt, cordis tantùm intenta
victimis, geſtorum, operumque hoſtias negli-
gebat. Hinc illa oſculorum vota: hinc uberum
ſupra vina, doliâque pretium: hinc ſtadium
mens excurſura uno Nardi & bravio & bigà.
Egrè ſterilitatem eam operum in ſua ſponſa
dilectus paſſus eſt: compturus proinde illam,
non labiis vittas aptavit, non mammis faſcias
appreſſit, non oculis irides circumduxit, ſed
aureas fabricaturum ſe dixit murænulas mani-
bus ejus argento interpunctas. Ut moneretur
ſcilicet, gratiora Deo geſta fore, quam vo-
ta; & mercedem uberiorem operibus refun-
di, quàm affectibus, labori manunuum, quam
oſculo labiorum. Miror autem, cur Virginis
dexteram aureis, non liliis, ſed Murænulis in-
cingat. Nimirum Piſce, non Olere, manus
ſponſæ adornantur; ut intelligat non rore ſo-
léve perfuſam ſe iri; ſed ſubeundis fluctibus,
perferendis procellis deſtinari: non enim vire-
re, flante Auſtro, in horto debet; ſed debet
in Oceano, bacchante Euro, exagitari, ſcopu-
lis allidenda, non ſepienda cancellis. Quin non
quovis eam piſce circumdedit, ſed aureis illam
murænulis illigavit. Cur non Rhombo;, aut
Siluro ſponſæ dexteram dilectus implicavit, ſi
ad tempeſtates erudiri eam per piſcem opor-
tuit? Num illam ſuis quoque phaleris exterreri
voluit, quòd ſciret, beatam eam eſſe mentem,
quæ nunquam non pavet. Atqui Ceto acrius,
quàm Muræna, expalleſceret Virgo. Puto in
Muræna, quæ ex Angue fœtum concipit, do-
tam voluifle ſponſam ſuam Deus, tantam illi
patiendi ſitim ineſſe debere, ut non æquoris ſo-
luùm domeſticas calamitates pati non recuſet,
ſed exteras quoque ærumnas conquirat, ut
& ſedis ſuæ perferat fluctus, & in littore ve-
nena exſorbeat. Imò quùm nubat ſerpenti Mu-
ræna, debet ſponſa, ut eam exprimat; non
modoô dura pati, ſed in iplis debet illecebris
venena ſitire. Cubat Muræna cum angue, ha-
bétque pro voluptate ſupplicium, quando vi-
rus haurit cum oſculo. Itaà, quæ Deum mens
diligit, non ſpinis tantum dolorem exquirat;,
ſed rimetur ærumnam in otio. Quatuor vi-
de in aula Nabuchodonoſoris Ephebos Iſraeë-
litas, Balthaſſarem, Miſac, Sidrac, & Abde-
nago, in aureis patinis legumine cruciari,
gemmâque frigidam bibere. Non miror An-
tonii cicer in figlino: miror ſorbuiſſe adoleſ-
centes fabam in Smaragdo. Miror non colo-
cynthidas Prophetarum in tenui menſa: ſed
Davidis miror cineres ſuppoſitos coturmici-
bus, dilutumque lachrymis Chium. Quod
ſi piget Heroum, quos mirari, non æmula-
ri, delectat, fruticem intuere, qui dumos ela-

Oliva

borat in roſa. Ergo, quam conſectatur ærum-
nam natura in illecebra, non extrahet eam
gratia ex voluptate? Magdalena confuſionem
ſuam alabaſtro commiſit, ſuique doloris ſce-
nam non in rupe, ſed in convivio deſigna-
vit. Datum id Joanmi eſt, ut diſcum habe-

ret pro roſtris, ut in Regis natali morere-

tur, ut tripudii ſtipendium eſſet, ut ſortire-
tur ſupplicium in chorea, ut carnificem ad
ſe edi gratularetur ex Pfſaltria, ut funus me-
reretur in epulo. Nimirum charitatis eæ ſunt
ſupremæ lineæ, ut jacula trahat è& pharetra;,

non & cithara. Nam in cœlo quoque, quæ

non procul Arcturo coruſcat fœta Lyra ſi-
deribus, vulturinis diſcruciatur unguibus,
& pinnis præpeditur. Idem nimirum prope
Arcticum ſidus & Lyra & vultur eſt. His
apud cœlites luditur Fin iihniis Tum fidi-
cen places, ſi laniere, cùm pfallis. Et qua-
re ſubductam putas Suſannam & ſaxis & pro-

bro? Quia pro pudore, non in ſacco & ci-

nere, ſed in viola & ſmigmate cum viris
fœmina, cum ſenibus non anus pugnavit.

S§& Saſannz-

Fer vor
emicat in.-
ter contra⸗
ria.

Loci ſiquidem illecebrà reluctanti aucta eſt Imitandi

Suſannæ laurus, qua non mendosè vibra-
ta in ſe mendacii furoriſque fulmina rejecit
à ſe Matrona tum pudica cùm nuda, & in vi-
ridario caſtior, quam in foro. In turba enim
non poteſt Matronæ lilium, præ turba, non
Horere. Quàâ verò vi luctandum Matronæ fuit,
ne ſemotum arbitris lilium defloreret, & in
viridario, & inter viros? Pulchræ ſunt genæ
tuæ, ſicut Turturis. Placuiſſe quis non inde in-
telligat ſponſam, quòd in ipſo fulgore, ruboré-
que genarum Turturum gemitus lachrymaſque
recondidit? Nihil à venuſtate alienius, quam
ejulatus. At Sponſa tum gemebat amarius,
cum renidere hilarius videbatur. Ideò & pul-
chra præ genis fertur & Turtur. Vis Tur-
turem in decore videre? Eſtherem intuere ſub
corona gementem. Tu ſeis, inquit ad Deum,
quòd abominer ſignum ſuperbiæ & gloriæ meæ,
quod eſt ſuper caput meum in die oſtentatio-
nis mec. Quis non putaſſet Upupam in dia-
demate Reginam eſſe, criſtis ad Imperii ma-

aε.

Can. t. 10.

Eſther. 14.
16.

jeſtatem erectis? Turtur erat, quæ ubertim

lachrymabatur in purpura. Ego certè nun-
quam eſſem arbitratus, retrudi poſſe ſub byſſo
mororem, ſcatebram eſſe fletuum ſub corona.
Ita ludit de vanitate Charitas, ità Poœniten-
tia ſuas ſtruit in deliciis inſidias. Ergo tua te
debent docere dextrariola, quid & patiare, &
facias. Et unde haurire duritiem ſponſa non
debet, ſi ad tempeſtates, ad ſcopulos, ad ve-
nena etiam in amplexibus exſugenda ſuis ipſa
eruditur phaleris? ut quoties aureas muræ-
nulas jactat, toties, ne ſit piſce, quo exor-
natur, imbecillior, toties, inquam, neceſſe ſit,
ut & anguibus implicetur, & tempeſtatibus aſ-
ſueſcat.

Er ait Rex Aſphenez præpoſito Eunu-
chorum, ut introduceret de filius I-
rabl, & de ſemine regio, pueros,
in quibus nulla eſſet macula, deco-
ros formäâ, & eruditos omni ſapien-
tidâ, cautos ſcientid, & docëtos diſci-
plina, & qui poſſent ſtare in palatio
Regis: ut doceret eos literas, & lin-
guam

Stromatum, Lib. I.

guam Chaldæorum. Et oonſtituit eis
Rex annonam de cibis ſuis. Dan. 1. 3.

Utinam hæc Hieroſolymis, non Babylone
audirentur? Utinam eâ curà Levitæ Templo
inſtruerentur ad victimas; quâ Pincernæ men-
ſis educantur ad calices. Et primò quidem ipfſe-
Eccleſiaſti . .
ci veri Jai. et alloquitur præfectum Eunuchis Aſphe-
nam ſint? nez Princeps & victor Nabuchodonoſor, de
inſtitutione Epheborum ſollicitus. Quis, non
dico, Dynaſtarum cum Epheborum Præpo-
ſito, ſed Senatorum, cum filliorum inſtitu-
tore agit? Faſtidiunt ea, pro liberis ſuis,
Equites annulati, quæ Rex pro ſervis in trium-
pho non ſprevit coronatus lauro, aurôque.
Agit ipſe cum Aſphenez. At qua de re cum
Pater fa. illo egit? de puerorum educatione, qui Re-
mili ipim. gis miniſterio deſtinabantur. Quæ porròô ad
informationem Epheborum præſcribi putas
Rex vegat. à Rege? Expromi hic putas & equos, quos
Epiſeopi moderentur, è ſtabulis; & citharas, quas
riſtlentia Pulſent, ex armariis; & ex abaco pocula,
& lolicitu quæ diſcant inferre Principi? Falleris: pri-
zr. mùm Codices exponuntur, tum Codices,
ſoli ad extremum importantur Codices; a-
eò ut non Babylone pocillatores inſtitui
putes, ſed ſcribas Hieroſolymis erudiri, U
doceret eos literas, & linguam Epbaldæorum.
Ad has imbuuntur velitationes & choreas
Regum Ephebi Babylone. Caveamus, ne ſan-
ctiùs Regum crapulæ famulaturi inſtituan-
tur in Chaldæa pincernæ, quam inter-

Ordines ſa-
eri.

Filiorum
educatio.

Ser vi.

SF§ Tres
pueri.

dum à parentibus imbuantur Filii, quos alta-

ribus deſtinant. Quot Acolythorum Eccleſiæ
ritus non addiſcunt? Quis verô ex iis non ſcal-
pit citcharam, equumque non circumagit, ur-
get, revocâtque ? Omnia condiſcunt futuri
in Eccleſia Clerici, præter Eccleſiæ linguam
& literas. At Babylon nihil Ephebos perdo-
cet, niſi ſolam ſapientiam Chaldæorum. Quis
veròô non ad patinas Regum & cyathos;, ſed
ad phialas & thuribula ſanctuarii ab Aſphe-
Eccleſtsſti nez conquiri putet, ſcribique adoleſcentes;
ei indocti. In quibus, unam ſi excipias honeſtatem vul-
tus, nihil explorat, ex mandato Regis, ni-
ſi ſapientiæ copiam, ſcientiæ cautionem, &
doctrinam diſciplinæ? Decoros, inquit, for-
m, & eruditos omni ſapientid, cautos ſcien-
tiâ, & doctos diſciplina. Quis non credat in
Levitarum hic mores, doctrinamque inquiri?
Et tamen ab iniquiſſimo Rege norma tradi-
tur Aſphenez deligendorum Eunuchorum. Lu-
gere hic enimverô plus libet, quam ſcribere.
An non in die noviſſima ſtaturum putamus
contra Chriſtianos Parentes Eunuchorum
Præpoſitum Aſphenez? Ego, inquiet, ni-
hil in pocillatore, niſi mores, ſapientiam-
que indagabam: nihil eos niſi ſapientiam cura-
bam edoceri. Quid vos in deſignato à vobis
templi Dei oſtiario neglexiſtis, niſi ſcientiam,
& mores? Vel calceorum lunulas obſerva-
batis, ut ſplendorem generis ex crepida
quoque jactaretis. De ſcientia quæ cura? &
quanta de moribus incuria? Hæc non imme-
ritò nobis objiciet Eunuchus. Nec ibi ſile-
bit Nabuchodonoſor, qui iis, quos erudien-
dos tradiderat Aſphenez, de ſua menſa; ſuò-
Aulie que cyatho diſpenſanda ſanxit alimenta.
preriden. Quis Præpoſitorum id agit cum Clericis
Ethicæ Comment. Tom. IV.

Ordines
Jacri.

D gnitas
cui defe-
renda.

Scientia
neceſſaria.

quos imbui doctrinis curat, quod Rex egit dum, &
cum mancipiis, quæ in ſervitutem abduxe- Sa en-
rat? Et conſtituit eis Rex annonam, per Jingu- vis.
los dies, de cibis ſuis. Diſcamus curam age-.
re ſervorum. Diſcamus, quàm non ſint atte- rer 2
rendi rerum penuria, qui diſciplinis imbuun- SonN.
tur. Præfectus Eunuchorum de ſuo vivit Ba-
bylone. Una verèò ſervis & Regi patina eſt, & Societas

unus calix, quamdiu vacant ſapientiæ. 79.

Superior

Modeſtia veſtra nota ſit omnibus ho= zuret tem-

minibus: Dominus enim prope eſt. M
„ . . Aldven.
Et conſeſſus eſt, quia non ſum ego Chri- oltta.
Iſtus. Joan. I.
Sanstiſſi-
ma KEu has

Paulus, qui more vulturis ſævierat in Ec- riſtia.
cleſiam, hodie quaſi Columba Nos refert ra-
mum oleæ in Arcam, quùm ait: Dominus H
Pprope eſt. Joannes contrà, qui in foramini- 4omilirte.
bus petræ nidificaverat ad inſtar Turturis ſu-
per pectus Domini, nunc in morem Aqui- riſti Ia.
læ, medullam è& cedro diripit, cùm quærenti- uratte,
bus Redemptorem, facit ut à Baptiſta nun-
cietur; Non ſum ego Chriſtus. Verùm quùm a
ſe ipſa non diſſentiat Eccleſia, fatendum eſt,
tum propiorem Chriſtum eſſe, quùm vox re-
ſonat humilitatis. Ubi enim audis; Non ſum ego
Chriſtus: ſcito inde JESUM non procul eſſe.
Imô, cùm Euchariſtia tantà hodie facum di-
gnitate proſtet in aris, quis non videat humi-
litate Joannis non ſuum modò antevertiſſe
Chriſtum, quem præſtolabamur, adventum:
verùm ſpecioſiorem quoque illum ſpei no-
ſtræ reddidiſſe: quando JESuM, quem ſpe-
ctaturi eramus in ſtabulo pannoſum, au-
reum renidere in aris gratulamur. Ergo ante-
vertitur Chriſti ad nos acceſſus humilitate, &
inſignior redditur. Hiſce circumagetur car-
dimbus Oratio mea. Et quando Joannes eſt,
qui demittitur, videamus, quàâ ratione ad ſe
JESuM deduxerit. Vix dixerat Joannes: Ego
baptizo vos in aqua: qui autem poſt me ventu-
rus eſt, fortior me eſt, ecujus non ſum dignus
calceamenta portare, ipſe vos baptizabit in ſpi-
ritu ſantto & igni. Quo completo ſubmiſſiſ-
ſimæ prædicationis elogio, raptim ſe Chriſtus
& Galilæa proripit. Quòô, Domine? Ad Jorda-
nem. Atqui ablui non indiges. Ad Joannem,
inquit. Sed tu non es miſſus niſi ad oves, quæ
perierunt domus Iſrael. Cur ergo feſtinas ad
Joannem, qui, quùm animo corporéque va-
leat, opus Medico non habet? Nec te dixe-
ris ad curandas turbas accedere, qui eas, ni-
ſi exacto jejunio, cultâque ſolitudine, curatu-
rus non es, ut priùs feciſſe dicaris, tum ve-
16 populum docuiſſe. Nimirum quò minimè,
aut certè tardiùs fuerat deſcenſurus, eò illum
citiùs Joannis humilitas rapuit. Tune venit
JESus à Galilæa in Jordanem ad Joannem, ut
baptizaretur ab eo. Scilicet fons aquæ ſalien-
tis in vitam æternam lavacro Jordanis indige-
bat. Raptus eſt, ut Joannis & præterità &
conſecuturà humilitate paſceretur. Joannes
autem, inquit Matthæus, prohibebat eum, Mat. 8. 14.
dicens: Ego à te debeo baptizari, & tu ve-
nis ad me En quo raptus eſt Jy'sus magnete;
qui cùm ſtatuiſſet jejunare prius, quàm tur-
bis immiſceri, turbis ſociatus ante jejunium
2 eſt:

Matth. 3.
11.

Mat. 3. 15.

eſt: ut audiret dicentem, Tu venis ad me? ut
videret, qui dixerat: Qui autem poſt me ven-
tnrus eſt, fortior me eſt. Tunc venit JESsusad
Joannem, non jejunantem, ſed demittentem ſe.
Hæc enim præ reliquis virtus adventum Domi-
ni præcipit. Complexus eſt Simeon JESUM,
ſed natum, ſed poſt dies quadraginta, ſed oc-
caſione legis, ſed vitæ jactura. Ad Joannem
necdum editum vix Chriſtus conceptus advo-
Luc. 1. 39. lavit. Et diſceſſit ab illa Angelus. Exurgens au-
tem Maria in diebus illis abiit in montana,
cum feſtinatione. Nimirum ut humilitas Præ-
curſoris primitias delibaret Domim naſcituri.
Vide, ut juſtus Simeon & timoratus, plenuſ-
que ſpiritu Dei, tardiùs ſervatore, quam Joan-
nes fruatur. Adiit enim JESUS Joannem non
juſtum, ſed peccatorem vix conceptus, qui
diè natus ſpem diſtulit Simeonis. Adeò futu-
ra Joannis, originaria quamvis labe maculati,
humilitas, expiatæ, expiantique Sacerdotis ju-
ſtitiæ antefertur. Meritò proinde cum do-
mum cedro cupreſſôque Sponſa fulſiſſet, mo-
netur ut non ſuam inauret domum, ſed ut
Can. r. I7. ſe in convallem exæquet. Lectulus noſter flori-
dus tigna domorum noſtrarum cedrina, laquea-
Can. 2. ¹. ria noſtra oppreſſina. Audi quid audiat. Ego
flos campi, & lilium convallium. Eſto humi-
lis, non ornata, ut in te JIESUsS germinet. Non
Carmelum te eſſe, ſed vallem, jubet. Cum-
que non paluſtrem deſignet vallem, nec ſa-
buloſam excludat; docet te ſanè, unum id ſi-
bi fore ſatis, ſi tuum demiſſionis ſtudio fa-
tiſcat pectus in vallem. Ibi floreo, ubi tellus
ſubſidit. Arduum id, inquies, animæ ma-
guæ, nobilique fœminæ. Sed te Paula Romæ
non ignobilior infra vernulas ſe ſe abjecit.
Quo fructu? Uberiori, quàm ſe Joannes de-
miſit. Antevertit hic adventum ſervatoris: illa
revocavit. Nam anno poſt Chriſtum mortuum
circiter quingenteſimo, ſuæ fecit ut humili-
tati JESUS iterum in ſpecu Bethlehem infans
viſeretur. Ergo ſi fueris vallis, florebit JESuS
in te. Nec modò florebit, ſed ſpecioſiorem
eum nanciſcitur humilitas, quàm virtus ali-
qua nanciſcatur. Quis dubitet, in æquatifſimo
deſignari campo animi conſtantiam ſibi ſem-
per conſentientem? Non ea carere poteſt cor-
dis æquitas, & ut ità digerim, æquanimitas
Can. 2, 1. Chriſti aſpectu. Ego ſos campi. Quid aliud?
Et lilium convallium. Ergo, qui conſtantiæ
flos eſt ſine nomine pratenſis & inglorius:
viret humilitati florum princeps, & Hilium.
In campo flos: in valle lilium. Subſcribunt
huic oraculo vates duo Eſaias & Moyſes.
Quorum neuter Verbi eſt Theatro excluſus.
Verùm alter velatum contemplatus eſt Deum;
Dei alter non vultu tantùm, ſed & alloquio
dignatus eſt. Denique Iſaias uritur calculo,
ſceptro Moyſes inſtruitur. Adeò à ſe diſſenſere
Propheta & Legiflator, in ipſa Domini vi-
ſione, ut unde alteri ſupphicia, inde alteri pro-
Hfluxerint decora. Nimirum impiger Eſaias, ſed
Ila. 6. 1,. Moyſes humihis. Ille ait: Eece ego, mitte me. Hic
exclamat: Quis ſum ego, ut vadam ad Pharao-
Exod. 3: nem? Noli, Eſaia, de alis conqueri Seraphini,
ge quaſi eis liber tibi aſpectus Domini ſubducatur.
Duabis velabant faciem, & duabus velabant
pedes ejus. Quem tibi Einnæ obvelant. Humili-
tas revelaſſet, ſi dicenti, quem mittam, & quis
ibit nobis? diceres: Non me mittas. Quis ſum

Abraham. Quùm genuiſſe Salomonem fertur,

Oliva

enim ego, qui Dei legatione fungar ad gen-
tes? Ità Moyſes oneri ieſe ſubduxit, Deum-
que videre timuit: Abſeondit faciem ſaam non
enim audebat aſpicere contra Dominum. Sed
ſuam deflectendo faciem, vultum verbi ad ſe
deflexit; mirâque ratione, non refpiciendo
Deum obtinuit, ut Deum apertiuùs intueretur,
& clarius. Et Iſaias quidem obedientiæ palm
non carebit, voci Domini egregiè ſubjectus. At
Deum dejectus Moyſes alloquetur. Diſces hinc,
cur in domum Reguli Dominus non deſcen-
dat, qui deſcenſurum ſe Centurioni dixerat in
domum ejus. IIIi dicit, vade. Huic ait: Ego ve-
niam. Certè ſi utriuſque merita expendantur, Naik. 62.
quùm obſequium eò ſit auguſtius, quò is eſt; S
qui colit, dignior; quis non videat Centurioni
Regulum anteſtare? Verùm;, qui obſequio vin-
cebatur, humilitate præceſſit. Utque dixit ſe
hominem eſſe ſub poteſtate conſtitutum, illico
cor ejus Chriſtus intravit. Crediderim prop-
terea Abrahamum, qui exultavit, ut videret
diem Chriſti, quo viſo, gaviſus eſt: non
tam ferro, quàm cinere, diem ſibi Domini
adumbraſſe. Loquar ad Dominum, cum fſim
pulvis & cinis. Ego ſlos campi, & lilium con-
vallium. In Abrahami pulvere pulchritudo
Chriſti clarior effulſit. Qui ſanè ideò in Mon-
te non viret; quia Jksus ſuperbis non mo-
dò non coutitur, ſed iis adverſatur, atque
reſiſtit. Occupaberis à Satana, licèt ſis Vir-
go, ſi non fueris humilis. Neque enim li-
lio Lucifer conterretur, qui Evam virgi-
nem, ſed appetentem divinitatis ad defectio-
nem impulit oblato, non regno, ſed pomo.
Eritis ſicut Dij! Comedit, deditque viro ſuo. Ergo
non mirum ſi te Deus velit non pudicam tan-
tùm, ſed humilem. Quamquam quis eſſe po- OGriſtus
teſt in ſuperbiente corde, animéque pudor? e,
Scio potiſſimum in pudicitia cubare JESUM. etce⸗
Nam cùm Bethania caſtellum eſſet Marthæ
& Mariæ, ut Joannes ait: Lazarus à Betha- Joan. II. 1
nia , de Caſtello Mariz & Marthaæ ſororis
ejus. Lamen ubi exceptum ibi JIESuM com-
memorat, non à Maria, ſed à Martha excep-
tum affirmat: Et mulier quædam Martha no-
mine excepit illum in domum ſuam. Puduit enim
Evangeliſtam ab olim non pudica filium Vir-
ginis receptum deſcribere. Ploravit, unxit, aſ-
ſedit Chriſto, partem ſibi optimam Maria ſe-
legerat. Ita eſt: ſed fuerat in civitate pecca-
trix. In tanta lachrymarum, unguentorum,
oſculorumque opulentia hoſpitari Chriſtus qua-
ſi non potuit, quòd unum, adeſſet quidem,
ſed abfuiſſet aliquando à Magdalenæ thalamo
lilium. At, inquies, Davidis fuiſſe filius Chri-
ſtus à Matthæo dicitur, qui tamen adulte-
rium cæde cumulavit. Filium adulteri non
nego, ſed hoſpitem pernego. IIIud neceſſita-
tis eſt, hoc verò electionis. Naſcimur enim
ex iis quoque, quos ſumus non amaturi. Diver-
timus autem ad amicos & charos. Quamquam
& David, cùm Chriſti Pater appellatur, caret
purpurâ, in qua peccavit. Siquidem Rex ce-
cidit; & ideò non Rex, ſed David tantùm ap-
pellatur, quùm radix eſſe Chriſti deſcribitur.
Liber generationis Jeſu Cbriſti filii David, flii

Joa. 8. 56.

Gen. 18.
27.

Gen. 2. 6.

Luc.10.38.

Matth. i⸗i⸗

David autem Rex genuit, inquit, Walomonem.
Cùm veròô Pater inicribitur Chriſti, exrex in-
ducitur, ne qua, per coronam;, violati pudo-
ris

19

Stromatum, Lib. I. 5

ris ad nos ſuſpicio irreperet. Adde, quòd remo-
tiorem Abrahamo Davidem à Chriſto Mar-
thæus fecit; quaſi verò timeret, ne quodam
adulteri contagio filius Virginis læderetur, li-
cèt Davidem innocentem induxiſſet in ſcenamn
non peccantem. Liber generationis JE Su Chri-
Ri klii David, klii Abrabam. Quæ porrô
eſſe poteſt ſine humilitate pudicitia? Certè
aurea priùs ſtatua à tribus Pueris deſpecta
eſt, & tum ignis in fornace reſtinctus. Vox
enim Domini, ut ait David, prius Cedros con-
fringit, tum flammam intercidet. Quod ſi mi-
raris cur Maria cùm domum Zachariæ intraſſe
dicatur à Luca, feratur tamen, non Lachariam,
Luc. I. 40., ſed Elizabetham ſalutaſſe. Intravit in domum
Zachariæ, & ſalutavit Eliſabetbh. Audi quid
anus occinat: Et unde hoc mihi, ut Mater
Domini mei veniat ad me? Häc vetulæ humi-
litate, ut JE su M conceptum recrearet, omiſſo
Sene, & Sacerdote, & ærumnoſo, cognatam
ſalutavit. Vis ergo frui Chriſto? Superbiam
IIa. 28. 3. excute. Pedibus conculcabitur corona ſuperbiæ
ebriorum Ephraim. Quid putas conſequuturum
Ibid. ruinam elationis? Audi: In die illa erit Domi-
nus exercituum corona gloriz, & ſertum exul-
tationis reſiduo populi ſui. Licèt exercitibus
Ppræſit, non tamen ſcuto te muniet, ſed coronâ
cohoneſtabit te, & ſerto hilarabere. Nimirum,
ut diximus, JESuM in convalle bumilitatis
non florem eſſe ſine nomine, ſed lilium eſſe,
quod Princeps eſt florum: ita protritâ coronâ
ſuperbiæ, corona erit Dominus, & ſertum exul-
tationis. Quæ duo tum gloriæ, tum gaudii ſu-
prema ſunt, ſine controverſia, authoramenta.
Gratiſſimus enim humilibus JImsus eſt: qui
IIa. 3. 16, ſuperbis haud ſapit. Pro eo quod elevatæ ſunt
Rhliæ Sion, & ambulaverunt extenſo collo- Decal-
vahit Dominus verticem filiarum Sion. Vertex,
caputque Eccleſiæ, & Virginum præcipuè Chri-
ſtus eſt. Hic ſponſæ & aureo & triumphali ver-
Can. 5. r. tice emicuit. Caput ejus aurum optimum: comæ
capitis ejus ſicut elatæ palmarum. Animæ ſu-
perbienti, tumentique depilis apparet & gla-
ber. Quà enim ratione Chriſtus humilis palato
ſapiat ſuperbo? Throni appetens animus quo-
modo patibuli candidatum non averſetur? Tan-
ta proinde Euchariſtiæ, quæ probrorum Chri-
ſti epitome eſt, nauſea: Lantum recogitandi
de JESU tædium. Horret enim ſtabulum
mens avida theatrorum. Tibi Chriſtus decal-
vatur crucifixus, ſed Magdalenæ ſpecioſus
Can. 1. II. eſt, quæ à Cruce non abſcedit. Dum eſſet
Rex in accubitu ſuo: Nardus mea dedit odo-
rem ſuum. Non tumenti Cedro, ſed Nardo
depreſſæ in accubitu Crucis ſuæ viſus eſt, non
reus, Chriſtus, ſed Rex. Adeò Chriſti opes &
elatis obvelantur, & reteguntur humilibus.
Crediderim propterea ſuum Eliam contexiſſe
vultum, Domino tranſeunte, quòd quæ ze-
loti, & abſtemio, & peregrino patere divini-
2. Reg. 19, tas potuiſſet; dicturo, derelictus ſum ego ſolus:
13. tanquam paulùm glorioſo ſit numinis obducta
majeſtas. Nequit enim niſi demiſſiſſimo decor
Domini renidere.

Multæ filiæ congregaverunt divitias:
tu ſupergreſſa es univerſas. Pro-
Verb. 31. 29.

Ethicæ Comment. Tom. IV.

Naturæ ſcilicet & legis coztus donis innu- Eccleſia,
meris coruſcarunt. Sed Evangelii ceſlere opi- & Sna-

bus gazæ ille Hebræorum univerſæ. Nam aga.

unus Senatorü Romæ Ordinis Marinus ea
complexus eſt omnia in agone ſuo, quibus
tota Danielis Prophetia imerlucet. Injectus
enim in rogum;, prunas illicè in rorem con-
vertit. Mox leonibus objectus, ab eis non fu-
nus ſuſtinet, ſed obſequii vectigal extorquet.
Tum ante ſimulachrum ductus, illud non modeè
non adorat, ſed ſuis evertit precibus, atterit-
que. Sed quid ego Senatorem, virumque pro-
duco, quando Martinæ longè fortiora ſunt ge-
ſta in Deorum templa, ſuppliciâque Prætorum?
Licuit ex Calvario Sinâque montibus conji- Chriſs
cere, quàm futura eſſet Eccleſiæ uberior ſu- Paſſie
pra naturæ legiſque alumnos gloria & vis.
Natn quis loquentem componat Moyſem cum
IESU expirante? Ubi illic militum contri-
tio? Ubi terrarum motus? Ubi ſolis defe-
ctio? Ubi montium ſaxorumque convulſio?
Ubi mortuorum in vitam reparatio? Mera ibi
tonitrua, & buccinæ, & caligo. Nimirum
fuere in Sina prodigia, quæ Sionis conaculum
nunquam non habet.

Apparuit Gratia Dei Salvatoris noſtri
omnibus hominibus, erudiens nos.

Cum tot micarent in puero gemmæ, quas
Paulus miraretur, Sapientia ſcilicet,; Omni-
potentia, Amor, & Immenſitas, unam dele-
git, quam prædicaret, Gratiam, ut mox ad —
Titum ait, Humanitatem & Benignitatem Afabilt
Salvatoris noſtri Dei. Quam ſanè Gratiam ideo“:
tanti fecit Apoſtolus, tum quia apparuit, Res palam

6 . . „veat, &
tum quia omnibus hominibus apparuit. Nam Tuct ons-

quid me theſaurus juvat, ſi latet? Plena eſt at.

argento Italia. Sed tantis eruerentur impendiis
metalla; ut præſtet glebas in ſummo ſerere, Obriki
quàm fibras ſcrutari fodinarum: ſatiũſque Wrivltas.
eſt, fœnum metere, quam argentum effo- P,wegze.
dere. Itaà in Principum non rarò præcordiis gra- rer iafſto⸗
tia gliſcit, ſed tantis abdita latebris, tantiſ- H 1,
que anfractibus invia, ut vix ab odio favor ſovent.
dignoſcatur: ab inertia certè incuriâque perlz.
pe gratia non diſſentit. Amabatur, ut puto, ab Heligzaß
Iſaaco Jacob. Sed amoris botryon itaà pampi- ekgtae.
nis velabatur, ut infeſtiorem habuerit adoleſ-
cens parentis charitatem, quàm fratris ra- Hamant
biem. Nam, quùm Iſaac non eum propalam mnores,
tueretur, livori audaciæque Eſau habenas cConſilis
remiſit. Neque enim illum inſequi auſus wedia,
eſſet, niſi deprehendiſſet, ab invito parente
exortam benedictionem fuiſſe. Quin Jacob kyueſeen.
infelix exulare in Meſopotamiam juſſus eſt cati, mala
non furente Eſau, ſed veri patrocinii ignaro
Iſaaco. Viden’' ut gratia non apparens,
non gratia, ſed inertia par odio ſit. Num-
quam enim, jubente Eſaü Iſraël exulaſlet;
qui Patre conſulente exceſſit in Syriam. Gra-
tiſſimus erat David Achis Principi Palæſti-
no. Ego ouſtodem capitis mei ponam te cunclis 1. Reg. 28.
diebus. Verum, cùm palam favere illi non au-“
deret, Prætorio ſubmotum emiſit e regia.
Kevertere ergs, & vade in pace. Dixitquée 1. Reg. 29,
David: Quid enim feci ? keſpondens Achis?:
locuus eſt ad David: ſeio, quia bonus es tu in
V 3 oculis

oculis meis, ſicut Angelus Dei: ſed Principes
Philiſthinorum dixerunt: Non aſcendet nobiſ-
cum. Igitur, conſurge tu, & ſervi Domini tui,
& pergite. Quid pati potuiſſet à liventibus
Satrapis, David atrocius? Id ille calamitatis
ab amante ſuſtinuit, quod vix accepiſſet à ſæ-

Sant. §. 3.

viente. Nimirum ita gratia elanguet, quùm
apparere non audet. Et ſanè meritò nullo
Principis, Regiſque titulo cohoneſtatur A-
chis, quum ſuam exerere in Davidem chari-
tatem non audet. Reſpondens autem Achis
locutus eſt ad David. Indignus ſiquidem
coronâ eſt purpurâque Princeps, ſi eos ex-
pavet, à quibus timeri debet. Palàm debes,
& audacter favere iis, quos duxeris confo-
vendos. Ideò accedentem ad ſe Principem no-
ctu, clanculumque Sponſa rejecit. Aperi mihi.
Exſpoliavi me tuniciâ medâ. Quid enim mihi

dignitatis accedat, ſi à Rege, nullo ſpe-

Cant. S. 1.

Iſai. II. 1.

Tbid. 10.

Dan. 6, 14.

Can., 5. 130

Ctatore, conveniar? Nolo Solem in tenebris.
Tædet me vel Salomonis, ſi me non in lumi-
ne, ſed in tenebris diligit. Quis mihi det te
ratrem meum, ut inveniam te foris, & deoſ-
culer te, & jam me nemo deſpiciat? Tum ero
me major, meiſque civibus venerabilis, quùm
palàm benevolentiæ tecum pignore foœdera-
bor. Nam oſculum pacis, ſi intra ſepta cu-
biculi affigatur, amoris, non dignitatis, ini-
tiatio eſt. Quod ſi foris ingeratur, honoris
eſt teſſera, non blanditiæ fucus. Ergo emi-
neat amor, ſeſéque oſtentet, ſi me optas non
tam complecti, quàm evehere. Ideò ſpi-
ritus Domini non radicem inſedit, ſed flo-
rem Jeſſe. Et flos, inquit, de radice ejus aſ-
cendet, & requieſcet ſuper eum ſpiritus Domini.
Quæ ſanè non occulta delatio gratiæ quid pe-

pererit, ſtatim indicatur, quùm de cultu ra-

dici exhibito Propheta vaticinatur. In die
illa radix Jeſſe, qui ſtat in ſignum populorum,
ipfſum Gentes deprecabuntur. Nimirum Dei ſpi-
ritu palam ramus inundatus reverentiam ex-
torſit à civibus; qui ſanè radicem deſpexiſ-
ſent, ſi condita fibris ejus Cœli munera la-
tuiſſent. Deriſerim propterea enervem Da-
rüi Principis benevolentiam in Danielem, à
Satrapis accuſatum. Subvenire profectò illi
Rex cupiit: ſed corde, non ore, manu-
ve; ideò periclitantem,; dum erexit, op-
preſſit. Quod verbum cum audiſſet Rex, Ja-
tis contriſtatus efſt, & pro Daniele poſiut cor,
ut liberaret eum; & uſque ad occaſum Solis
laborabat, ut erueret illum. Et quæ ſeges la-
borantis pro Daniele Regis in corde ſuo?
audi: Tune Rex præcepit, & adduxerunt Da-
nielem, & miſerunt eum in lacum Leonum.
En quid familiari ſuo Rex pariat, ſi benevo-
lentiam corde tantùm incoxerit. Monſtra ex
amore proſiluerunt, cùm ſe foras amor non
protulit. Ut enim ex Leone à Samſone diſ-
cerpto mella ſtillavere: ità & Darii favo pro-
rupere Leones, quibus Damiel objiceretur.
Nolo corde Rex ſatagat. Si tuetur innocen-
tem, dexteram exſerat pereunti, non amorem
reſervet. Hanc dixerim ob cauſam nunquam
Salomonis dilaudatum pectus à ſponſa; quæ
tamen miris extulit laudibus & Regis labia
lilis comparata; & plenas auro hyacinthiſ-
que manus. Neque prædicandus is amor
eſt, qui gliſcit, repitque in corde; niſi opem
clienti laturus & pectoris gurguſtio ereptet in

Oliva

dexteram ſtrepatque in labiis. Quam ut do-
ceretur benè merendi de amicis artem Ec-
cleſia, non zona aureã mammæ ejus adſtri-
Ctæ ſunt, ſed aureæ ſunt manibus ejus impli-
catzæ murænulæ. Murænulas aureas faciemus
tibi vermiculatas argento. Atenim quam deſ-
puis in ſponſa, inquies, zonam, eâ cinctum
Dei filium aſpexit, ſuſpexitque Joannes. Præ-
cinttum, ait, ad mammillas zona aured. Præ-
cinctum aio, ornatum nego. Et vide, ne faſciâ
ſuum fortè pectus adſtrinxerit Chriſtus, ut
amorem coërceret, qui tantùm vernat in cor-
de. Comprimo, inquit, mammas, ne illam
procurſuram benevolentiam in vos putetis
meam, quæ latet in viſcere. Frænum ergo,
non phaleras præcordiis comparavi, eam per-
tæſus humanitatem, quæ latet. Quod ſi con-
tendas ornamentum eſſe pectoris, non repa-
gulum faſciam, quòd aurea ſit: diſpice, quam
ſit luculentius ſtemma dexteræ, quàm pecto-
ris. Ut enim cor aurum interpungat, manus
aſtris interlucet. Habebat in dextera ſua ſtel-
las ſoptem. Quis autem non intelligat, au-
reo vinculo, ſtellati circuli opes eſſe præ-
ferendas: ſiderâque anteponenda metallo eſſe?
Humanitas enimverò, quæ opere proditur,
humanitati longè antecellit, quæ viſceri-
bus abditur. Id ut intelligas, audi, quid
Sponſa proloquatur: In lectulo meo quæſivi,
quem diligit anima mea: quæfivi illun, & non
inveni. Illum quæris? Nonne moraturum te-
cum eum eſſe jactaveras? Inter ubera mea com-
morabitur. Jactaveram: ſed aufugit ab ube-
re, qui amorem ſub ubere deliteſcentem faſti-
dit, proſtantis in dextera apparens charitatis.
Tenui eum, nec dimittam. Quod enim nequi-
vere ubera, id planè dexterâ peragetur. Ne-
que enim palaàm amplexantem negliget, qui
corde blandientem eſt pertæſus. Et Nicode-
mus adhæreſcebat Domino: ſed cliens noctur-
nus. Cooptari proinde inter duodecim non po-
tuit, quòd ſuam erga JESUM obſervantiam
apparere non pateretur. Doleo autem, quòd
obſequutus tum palam Redemptori eſt, quum
jam illi prodeſſe non poterat. Inunxit de-
functi corpus, quod è cruce demiſit. Equidem
fuiſſet ſatius concionantem tueri maniſfeſtâ
clientelà, quàm crucifixo inter ſatellites ob-
ſequi, & nullo Domini commodo, & diſ-
crimine famulantis apertiſſimo. Nimirum eò
torpens humanitas delabitur, quæ, ſi oppor-
tunè ſuccurreret, non refigeret chariores è
patibulis, ſed curulibus affigeret & thro-
nis. Faceſſat tenebricoſa benignitas: nun-
quam enim ſideribus JESUS alumnos ſuos
comparavit, quos non in tenebris ſublucere;,
ſed elucere juſſit in ſole. Urbi namque ſupra
montem conſtitutæz comparavit Apoſtolos;
quorum patere humanitatem voluit ad ſe con-
fugientibus non inviam, ſed obviam. Quid
enim tua me juvat clandeſtina, latebroſâque
familiaritas? Paraverat Dilecto ſuo ſponſa
conclave perſplendidum, cupreſſo, cedrô-
que diſtinétum. Lectulus noſter floridus, tig-
na domorum noſtrarum cedrina, laquearia na-

ſera oypreſſina. Ad hæc quid ſponſum cenſes

ſubjeciſe? Advolaſſe raptim illum putabis
in latebras. Quin eas pertæſus, à cubili ſe-
creto in patentem agri planitiem fſeceſſit.
Ego, mox intulit, Ros campi. Ac ſi diceret: Can. 2. I.
Tu

Can. 1. 16.

Apoc. 1. 134.

Can. 1. 3.

Can. 1. 1t3.

Can. 2. 4

&. Nicede-
Mies⸗

Can. 1. 170

le.

Ij.

38

Stromatum, Lib. I. 2

Tu me concludis in conclavi: at ego innocen-
tiæ publicè blandior. Nolo intra ſepta huma-
nitatem meam reſtagnare: volo eam palàm ex-
currere. Ergo, ſi me optas, tibi germino, ſed
in agro, ut omnibus te à me diligi conſſet.
Favit Mardochæo Aſſuerus, ſed propalam.
Pharao Joſephum extulit, ſed præmiſſo præ-
cone. Unus Ruben oppreſſum elevare fra-
trem optabat. Sed, cùm amorem diſſimu-
Gen.27.22, lat, locum invidis ſæviendi fecit. Servandi
Joſephi conſilio, illum in ciſternam demiſit:
unde commiſeratione Judæ, ad compedes eſt
extractus. Projicite eum in ciſternam hance,
quæ eſt in ſolitudine. Hoc autem dicebat,
volens eripere eum de manibus eorum, & redde-
re Patri ſuo. Nemo ardentiùs Joſepho favit,
quaàm Ruben, ſed nemo occultiùs; ideoque
juvandi ſtudio nullus adoleſcenti obfuit deſ-
peratius. Neque enim, ut puerum perderent,
ſed ne infelix periret in lacu, extractum ha-
ſtæ ſubjecerunt, qui illum Rubeno ſubduce-
rent. Viden' ut par ſævitiei humanitas fuit
dum clanculum patrocinatur. Puer non com-

baret, & ego quò ibo 7 Serô te prodis. Vel

apud Ethnicos nudus amor effingitur, ne la-
teat. Puer non comparet, quia tua erga il-

lum gratia non apparuit. Si tuum noviſſet Ju-

das propoſitum, nunquam puerum Madiani-
tis dedidiſſet. Sed illum ſervire maluit,
quam perire. Putavit enim diriorem ciſter-
nam eſſe, quàm piſtrinum : & mitiorem fore
puero compedem, quam funus. Libet excla-
Can.. 7. mare cum Sponſa: Indica mihi, ubi baſcas,
ubi cubes in meridie. Non paſtionem eſurit,
ſed meridianam expetit paſtionem. Neque enim
explorat, quæ ſint Salomonis paſcua, ſtrata-
que: ſed ubi ea in luce diſpenſet. Mavult
paſtinacas in meridie, quam favum antelu-
canum. Inter ærumnas ſuas Sponſfus rores re-
cenſet, quibus Iſaac filium ſuum impertivit.
Can 5. 2. Caput meum plenum eſa rore, & cincinni mei
guttis noctiun. Rores erant, ſed nocturni:
ideôque non recreavere dilectum, ſed afflixe-
re. Ubi cubas in meridie ?2 Mavult gramen in
Ppublico, quàm in latebris ſiragula. Si me quieſ-
cere jubes, fſac, ut nemo non ſciat , paraſſe te
mihi recubitum. Tunc enim nemo Jacen-
tem vellicabit. Paſce vel olere, ſed in ſole.
Quid demiraris in ferculo Salomonis? Ligna
Libani? an columnas argenteas? Graduúſve in
ſedem ex purpura? Miror ego amorem palam
omnibus expoſuiſſe ſuum, ne ullum non pu-
Can. 2.jo. blicè diligeret. Media oharitate conſtravit.
Erudimini, qui judicatis terram. Publicano-
rum charitas eſt publicè non amare. Nam re-
gnantis eſt medio locare throno charitatem.
Ergo ſi Rex es, noli terram æmulari, ſed cœ-
lum ſequi. Tellus enim clanculum virorem
ſuum arbori ſubminiſtrat. At cœlum palam
arbores luce, imbréque perfundit. Quid co-
lum loquor? Chriſtum imitare; qui ad ſe tra-
hit tum Paſtores tum Magos, palam iis aut
ſidere, aut fulgore immifſo. Non ſilentio
blanditus eſt Paſtoribus Angelus: ſed cum
Luc.2. 13. Angelo facta eſt multitudo militiæ oleſtis lau-
dantium Deum. Non ſfacem, ſed ſidus Pprælu-
cere Regibus voluit: ut nulli non pateret;
gratos ſibi eſſe eos, quos Aſtrorum fulgore
evocaret ad ſe. Quin eis ſtellam intexit: ut
toti Hieroſolymæ innoteſceret, delectos à Deo

Magos, quos in obſequium filii ſui, quaſi
primores imperii ſui deſignaſſet. Abnuit
enim JESUS non palam benè de iis mereri 3
quos diligit. Hinc eſt, quod non omnia, quæ
accidere Hemorrhoifſlæ, Marcus Matthæuſque
diſcripſere. Hic enim de illa cùm loquere-
tur, hæc habet: Dicebat enim intra ſe⸗ Ni te- Matth. &.
tigero tantum veſtimentum ejus, ſalva ero. At 22.
JESUS converſus, & videns eam, dixit. Confi-
de, filia: ſides tua te ſalvam Fecit. Et ſalva Ernbeſcen-
Fata eſt mulier in illa hora. Omiſit ſanè aliquid eii ,.
Matthæus, quod in ſugillationem fidei quidem, veiur. Ut
ſed clandeſtinæ, prolatum à Chriſto pro- roe
cul dubio eſt. Netit fluxus ſanguinis ejus, ait ane
Lucas. Et ait JESUS: Gy eſt, qui me teti- vult . 2:
git? Negantibus autem omnibus, dixit JE S US: eb. e,
Tetigit me aliquis: Nam ego novi virtutem de Terriamus.
me exiiſſe. Ità ne? Nullo ſui decremento Luc. 8. 45.
fax nos colluſtrat: & quæ nos curat JksU vir-
tus decreſcit? Quid, quod cùm innumeris vim
ſuæ omnipotentiæ refuderit, munc tantùm ab
ſe virtutem queritur abſceiſiſſe? Novi vir-
tutem de me exiiſſe. Nimirum clam mulier
beneficium ſurripuerat. Chriſtum proinde
puduit, piguitque non beneficentiæ, ſed la-
tebræ. Accelſt retr?s, & tetigit fimbriam ve-
Rimenti ejus. En quò Dominus adactus ſt ad
impatientiam, penè dixerim, jacturæ. Sinat
ſe mulier foveri publicè, & , quæ carpitur,
laudibus efferetur. Videns auten mulier, qitia
non latuit, venit, & procidit ante pedes ejus“
& ob quam cauſæm tetigerit eum, indicavit co-
ram ommni populo: & quemadmodum conſeſtim
Janata ſit. At ipſe dixit eis Filia, fides tua te
ſalvam fecit vade in pace. Ut involucra
removit beneficentiz divinæ Hæmorrhoifſa,
illicò filia ſalutata eſt, fideique ac ſalutis no-
mine commendata. Adeò Chriſtum pudet
humanitatis non proſtantis. Quid? Nonne
Lazarum coram turba evocavit è ſaxo? Non-
ne Samaritanam tamdiù docuit, quoad diſcipu-
lis Magiſterium innoteſceret. Venerunt diſci-
puli ejus, & mirabantur, quia cum muliere
loquebatur. Non illam modè arcanis imbuit .
ſed coram Apoſtolis ſuis illam præceptorum
monilibus ornavit, & compſit. Et quare
putas vinum oleumque ſuum uni tantùm ſe-
mineci Samaritanum, qui Chriſti figuram
Pprætendebat, infudiſſe? Quot cæſi jacuere,
quibus Samarites non ſubvenit? Sed enim vul-
neratus jacebat in via, quam Levitæ Sacerdo-
téſque deterebant. Pellexit in curam ægri
Samaritanum non tam ſanies expirantis, quàm
loci aperta, paténſque area. Mederi non re-
cuſat, ſed curam ſuam publicatione optat co-
ronari; ut, dum vulnus velis linoque integit,
ſuam faſciis palam omnibus erga jacentem re-
tegat charitatem. Diſces jam, cur Dominus
nullo conatu ærumnoſi lepram deterſerit, qui
ſurdaſtro vix lachrymis, ſuſpiriiſque medici-
nam fecit. Miſu digitos ſuos in auriculas ejus.
& exſpuens tetigit linguam ejus, & ſuſpiciens
in cœlum, ingemuit, & ait illi: Ephpheta,
quod eſt adaperire. Mundum Promptius extra-
xit & nihilo. Contra verò leproſum jocando
mundavit. Domine, ſ vis, potes me mundare.
Volo; mundare. Quaſi echo colludens illudenſ-
que calamitoſo, morbo eum allevavit. Num
operoſior ſurdi cura eſt, quam leproſi? Imò la-
vari in Jordane Naamanum ſepties oportuit,

A 4 ut

.

Joan. 4.17.

Marc. 7. 33.

Matth. 8 2.

ut convaleſceret à peſte, totéque pugnatum
eſt fluvio contra ſaniem puſtularum. Conſtan-
tini certè abſtergendæ lepræ balneum para-
batur infantilis funere legionis. Cur ergo JE-
§SUsS ludit in lepra; & gemit in aure? Nimi-
Matth. 8.i. rum palam ibi, ic clanculum medebatur. Cum
autem, inquit de leproſo Matthæus, deſcen-
diſſet de monte, ſequutæ ſunt eum turbk⸗ & ecc
leproſus veniens adorabat eum, dicens. Juvit
multitudo ſpectantium, quaſi dixerim, omni-
potentiam curaturi. Ut enim intellexit huma-
nitatem apparere ſuam poſſe erga languentem,
illico eam in theatrum produxit. At ſurdo ſeor-
Marc.7. 35. ſim mederi coœpit. Et apprehendens eum de tur-
ba ſeorſum, miſit digitos ſuos in auriculas ejus.
Reſiſte, ſi ſapis, ſevocanti. Vix enim clancu-
lum benè de te mereri Omnipotentia poterit.
Sed enim canimus ſurdo. Sevocatur à multitu-
dine; ideéque iegniter, gravatéque, nec ſine
ejulatu Domini, percuratur. Ingemuit, ρ
ait, adaperire. Atqui, inquies, & Lazarum
JOa. 1M1. 5. Palam excitaturus Chriſtus indoluit. Et lachry-
matus, inquit, eſt JIESusS. Non curæ tædio,
ſed amoris ſui ſtudio propalandi, lachrymatus
eſt JESUS. Dixwerunt ergo Judæi: Ecce, quo-
modo amabat eum. Viden' ut prodendæ bene-
volentiæ ſuæ quaſi tubicines ſuas ubertim la-
Chrymas effuderit. Hinc eſt, quod acceptis
à Martha de morbo Lazari literis, nunciiſ-
que, ægrum neglexit. Faviſſet enim tum
Lazaro in conclavi. Maluit autem digladia-
ri cum morte coram turba, quàm, ſpectan-
tibus tantùm ſororibus & ſervis, velitari cum
febri. Tardias, ſed manifeſtiùs quatriduano
zd. ror. 6, ſuppetias laturus advenit. U ergo audivit,
quia infirmabatur, manſit in eodem loco duobus
diebus. Cui enim amor Chriſti in Lazarum
patuiſſet, ſi vitam febrienti ſyngrapha con-
ſervaſſet ? Nemo Judæorum exclamaſſet:
Ecce quomodo amabat eum. Faciliorem prop-
terea non eſt quod mirere reſtitutionem fuiſſe
vitæ prope Naim, quàm Bethaniæ. Ut enim
Luc. 7.14. filio viduæ ait, ſurge : reſedit 2 qui erat
mortuus. Lazaro autem ſucclamavit, oravit
Patrem, diſcipulorum operam expopofcit.
Vide San- Scilicet plerique Judæorum ad ſepulchrum La-
QumAug. zZari confluxerant: funus verô adoleſcentis to-
Erin Gen. tius pene urbis accurſu deducebatur. Turba,
mn 4. . inquit, civitatis multa cum illa. Ubi ergo ra-
riori Theatro Charitas prodebatur, ſegniùs ſub-
venit. Ibi promptior, impigriéôrque emicuit
humanitas Redemptoris, ubi corona confertior
ediſcebat, quæ foret in adoleſcentem cura
Domimi, gratiaque. Nullum hanc ob cauſam
defunctum laborioſius erexit, quàm filiam Jairi.
Attrectavit enim puellam, ut erigeret. Qui
enim tum adoleſcenti, tum Lazaro ſolà voce
ſuccurrerat, dormienti propiorem quàm de-
functæ virgunculam apprefsà dexterà revoca-
vit à funere. Nimirum carebat theatro beni-
Mat. 9. 25. Zhitas. Et cum ejecta eſſet turba, intravit. Et
tenuit manum ejus, & ſurrexit puella. Sic Cæcos
duos multò Dominus difficilius percuravit;
Luc.8. quàm unum ſedentem cæcum in via- Quid tibi
42 vis faciam * Domine, ut videam : Reſpice.
Et conſeſtim vidit. Quid expeditius confici po-
tuit in ſalutem caligantis? Vide autem, quàm
Matth. 9. lentè duo viderint cæci. Dicit eis JkSUS:
20. creditis, quia boc Ppoſſum facere vobis * Dicunt
ei: utique Domine. Tunc tetigit oculos eorum;
dicens: ſecundim Rdem veſtram ſiat vobis. Er

Oliva

aperti ſunt oculi eorum. Videtur alius eſſe à KRelg ioye
Chriſto is, qui cæco fuerat opitulatus. Quam Säcende
lenta, laborioſâque curatio! Num duos ope- numero
roſius erigit Chriſtus, quam unum? Aut ſeg- Nligiaſo-
niorem efle credidit in geminis, quàm in uno,
fidem? Exſolvit Matthæus nodum. Cum autem,
inquit, veniſſet domum acceſerunt ad eum cæci.
Domus;, tectique latebris; a curatione retar-
dabatur humanitas, quæ, ſi latet, torpet. Pa-
lam ille mendicabat in via, & turba aderat:
ideéque vidit confeſtim. Reſpice: fides tua te
ſalvum fecit. Liceat, vocem Verbo Dei adjicere
unam: Fides tua & via te ſalvum fecit. Nam
non defuiſſe fidem cæcis, inde ſanè conſtitit;,
quod cùm dixiſſes, ſecundum fidem veſtram fiat
vohis: Patuere illicè amborum oculi. Ergo
non fides deerat cæcis, ſed theatrum Medi-
co. Obſtitit miſeris, non mentis imbecillitas;
ſed domus ſolitudo. Exerere ſeſe Omnipoten-
tia vix voluit, ſuam nulli humanitatem erga
cæcos teſtatura. Benè ergo clamat Apoſtolus:
Apparuit gratia Dei Salvatoris noſtri. Quod Wpdelen.
ſi patere vult Chriſtus ſuam erga homines be- geai.
nignitatem: latere certè noſtrum in eum non
patietur obſequium. Vult palam excoli:
vult è& ſuo eliminari ſanctuario degeneris

impudenti doris. Flevere ſuum copio- Humani
1 tlarn pudo P reſpebtus

sè facinus tum Magdalena tum David: ſed „iacend;

non imparis pœnitentiæ exitus profectò diſ- as palam
par. Nam peccatrix ſuis & lachrymis in ſinum Seo Ha .
pacis enavigat: Vade in pace. David autem, Luc, 7. 50.
in expiationem ſui criminis , prælio la-
ceſſitur, petitur tum lapidibus Semei, tum
jaculis Abſalonis. Ergone Pœnitentia, rore Seryn⸗
Hetuum concepto, mode concha eſt;, in qua Pka ne.
pacis Margaritum concreſcat: modo rubus eſt,
ex quo ſpinæ dumique poſt imbrem erum-
pant? Num gravius peccator, quàm pecca-
trix, erravit? Aut hac ille parcius lachryma-
vit? Quin & ſemel, aut bis David erravit;
diéſque omnes ſuum ſcelus deflevit. Cum Mag-
dalena bis flêſſe feratur, & peccaſſe diu. Erat
in civitate peccatrix. Cur ergo, cùm parciores
fuerint Magdalenæ lachrymæ, & diuturniores
noxæ, diriores certé, hæc flendo pacem con-
ſequitur, lugendo ille nec luem evadit, & in
ferrum incidit ? Nimirum palàm lachryma- Se Marie
. . . . a g alée⸗
tur Magdalena. Rigat David ſuis fletibus per na, &.
noctes ſingulas, ſed lectulum ſuum, non au- David di⸗
lam Phariſæi. Lavabo per ſingulas nobtes lebtum rea
meum : lachrymis meis ſtratum meum rigabo. tes.
Nullum deligere ſolum ſterilius, jejuniuſve Pſal. 6. 7.
poteras, quod & prece ſereres, & fletibus irri-
gares. Minus enim æſtimat Deus latices la-
Cchrymarum in morem Arethuſæ per cunicu-
los diffluentes. Una plus lachryma in Sole
poteſt, quàm par Indo profluens lachryma-
rum in tenebris. Palàm vult Deus excoli, &
clandeſtinum thymiama perinde, ac ſi ful-
phur eflet, faſtidit. Contrà nihil ità mim-
mum eſt, quod non gratiſſimum Deo acci-
dat, ſi tamen manifeſto deferatur obſequio.
Peccaverat Achab peccatum grande, in tantum,
inquit Scriptura, ut ſequeretur idola, quæ fece- 3. Reg 21.
rant Amorrhæi. Minis illicò diriſque eum per-0.
culit Elias. Itaque cùm audiſſet Achab ſermones Achab.
iſtos, ſcidit veſtimenta ſua, & operuit ilicig
carnem ſuam, jejunavitque, & dormivit in ſacco-
& ambulavit demiſſo capite. Et factus eſt ſermo „
. . . . Pæniten⸗
Domini ad Eliam Thesbiten, dicens: Nonme zia vera,
vidiſti humiliatun Achab coram me ?* OQuia
igitur

.

Stromatum, Lib. I. 9

igitur humiliatus eſt mei causäa, non inducam
malum in diebus ejus. Sciderat cCchlamydem ſuam
Achab, carnem ſuam ſacco, ciliciôque vexa-
verat, abſtinuerat deliciis, & jejunaverat. Non
tamen Deus ea apud Eliam commemorat, unaâ
tantùm in Rege demiſſione commendatâ. Non-
ne vidiſti humiliatum Achab? Ergone una cer-
vicis inflexio tot Pœnitentiæ cruciatibus, ſup-
pliciiſque præferetur? Præferetur. Non quòd
non ſe fortiùs jejunio ſaccôque domuerit A-
chab: ſed illa clam confici potuere. Demiſ-
ſio verò capitis circumlata eſt palam, deme-
rendi ſtudio Numinis: ideéque publicatione
ſui, quamvis omnium minima, eterorum
primogenita facilè rapuit. Et ambulavit demiſ-
Jo capite. Tum vox Dei facta eſt ad Pro-
phetam, quâ peccantis multa imminueretur.
Ut enim irriſa fuiſſet cervicis inflexio, ſi eâ
uſus eſſet in cubiculo Princeps: ità coram vul-
go deprefſſa cervix à naufragio Regem extra-
xit. Placari furor Domini potuit leviſſimo per-
ditiſſimi Regis obſequio, ſed publico. No-
li ergo mirari, ſi publicus Magdalenæ lu-
ctus probari ità Domino potuit, quando A-
chabi caput palam inflexum Dei arcum re-
miſit, ſicamque retudit. Quamdiu & jejuna-
vit David & pugnavit! Nec tamen aut thure
aut ferro Arcæ hoſtes compeſcuit. Modò in-
vadebatur aà Saül, modò ſpoliabatur à latroni-

§& David., bus, modéô expellebatur à Satrapis. Repreſſit

2., Reg. 7. 1.

tandem aliquando æmulorum rabiem, revo-
catâ in regnum pace. Factum eſt autem cum ſe-
diſſet Rex in domo ſjua, & Dominus dediſet ei
requiem undique ab univerſis inimicis ſuis. Nul-
lus ergo jam Davidi inſidiabatur. Et quaâ ille
nachind hofſtes exterruit? Lyrâ, & ſaſtu. Sal-
tavit coram Arca palam: & mox pubhico illo
Numinis cultu furor hoſtium elanguit. Cùm
enim retuliſſet Author Annalium nudatio-
nem Davidis choreàmque coram Arca, mox
tranquillitatem Imperii ejus ſubjecit: ut hanc
non triumphali funda, ſed publico partam
efſe ſciremus obſequio. Atqui David Sau-
Hi pepercit. Num ſaltui poſthabendus eſt ho-
ſtis ſervatus à funere? Nonne cœlum Stepha-

no patuit, pro lictoribus ſupplici? Cur ergo

I. Reg. I.
14.

—

Can. 3⸗ 15

non tum Davidi pax reddita eſt, quùm exu-
lare, quam regnare maluit, inimicum dimit-
tendo: ſed tunc, cùm coram arca ſaltavit? Er-
gone coronæ repudium lyræ tripudio poſtha-
bebitur? Eritque uberioris apud Deum merce-
dis chorea ducta, quàm reducta ab hoſtis ju-
gulo in thecam machæra? Haud ſaltus chari-
tati comparari, ne dum præferri, poteſt. Sed
ignovit Saüuli David in ſpelunca: Arcam ſalti-
bus per compita deduxit in Sion. Excrevit
ſupra dilectionem lyra beneficio lucis: infra
choream remiſſa hoſti plaga, tenebrarum ma-
leficio, decrevit. Plus Davidi profuit in Sole
ſaltus, quàm Princeps neci ſubductus in ſpe-
Iæo. Placuit propterea divinitati, ut muſ-
ſantem in Templo Annam deſpueret Heh: &
quamvis tam ardens oratio fuerit, ut Samue-
lem impetrarit, tamen quòd clandeſtina eſſet,
non impar ebrietati habita eſt à Sacerdote.
Uſquequò ebria eris* Digere pauliſper vinum,
quo mades. Viden' ut vel hymnos occultos,
non laus, ſed exprobratio conſequatur. Quàm
libet ridere ſponſam exquirentem JkESu M &
de noscte, & inter lectuli cortinas! Proſi-
li, ſi eum optas, è latebris; non enim teneri
vult Verbum in umbra. In lectulo meo per no-

cCtatur.

&es qug ſivi, quem diligit amima mea: qucſidi
illum, & non inveni. Illum felicius inter licto-
res platearum conſequêre, quam inter violas,
liliique thori tui. Paululum cum bertranſiſſem
ο ρͤi, quem diligit anima mea. Adeò coli
clandeſtinè non vult, ut ſicas malit, quàm
hyacinthos; ſi & hi fragrant in umbra, &
illæ conveniantur in luce. Non mirum ergo,
ſi adeò nanciſci optet illum ſponſa in meridie,
non ignara, gratiſſimam ſe fore illi quovis ob-
ſequio, dum eum palam, apertéque comple-
Indica mihi, ubi paſcas , ubi cu-
bes in meridie. Cur! Quia nihil ei tam exile
deferri in luce poteſt, quin ejus ineas gratiam.
Quid flore fragilius? Quid fugacius, jejuniũſve

oſculo? Audi, quid ambo poſſint in publico. Dum

eſſet Rex in accubitu ſuo, Nardus mea dedit
odorem ſuum. Et floſculo Regem licuit deme-
reri? Licuit, mox converſo in myrrham ſpon-
ſo; ut eo poſſet, & delectari ſponſa, & or-
nari. Nam mox Nardum olentem conſequi-
tur : Faſciculus myrrhæ dilettus meus inter
ubera men commorabitur. Tantum impetrat;
extorquétque Nardus, ſi tunc fragret, dum
Rex in ſuo Throno conquieſcit. Nifi fortè di-
camus, ideò vertiſſe ſe verbum in myrrham,

quôd eam auro inſertam geſtare ſolerent Re-

ginæ & collo pendulam. Ergo ut palàm cir-
cumferretur, in myrrham maluit Deus, quàm

lbidem 4.

Can. I. G.

San. J. 12

in gemmam verti. Digitorum enim latent in-

terdum ornamenta ſub chirotheca. At, quæ
ſunt in pectore phalerz nunquam non pro-
ſtant. Vide, quæ ſit extantis cultus ambitio in
Deo tuo. Quid porròô, uti dicebam, inanius
oſculo? Si tamen verbo affigarur palàm, diſpi-
ce, quantum ſe ſponſa ex eo conſequuturam
autumet dignitatis. Quis mihi det te fratrem
menum, ut inveniam te foris, & deoſculer te;
& jam me nemo deſpiciat? Jam te nemo deſpi-
ciat! Nudatam pallio, carentem ubere, ſoda-
tam vulnere! Et quid patraſti in commodum
Verbi, ut jam deridere nemo te audeat? Pro
illo forſan aut mortem oppetes, aut trabeam
exues, aut deſeres patriam, aut etiam patri-
monium expones? Quo te præ cæteris facinore
efferes, ut tanti fieri debeas? Oſculabor pedes
ejus: ſed foris, ſed propalam, ſed in media &
luce & urbe. Ur inveniam te foris, & deoſeuler
te; & jam me nemo deſpiciat. Miraris autem

impertitum id afſequi olculum, cùm vox una

non laudis, ſed poſtulationis non modò con-
temptum arceat, ſed accerſat imperium? Hodie
mecunz eris in paradiſo. Latroni id datum eſt;
nec latroni tantùm, ſed morituro, ne quam
ex illo obſequio ſpem ſupereſſe crederes; ſed
nuper blaſphemo;, ne illum in Chriſtum puta-
res nihil peccaſſe. Et quid furcifer egit, ut
regnum è patibulo conſequeretur? Ejulavit,
inquiens: Domine, memenio mei, quum ve-
neris in regnum tuum. Una tantùm vox Chri-
ſto impenditur, reliquas pro ſe lavernio effun-
dit. Et tamen vox ſceptro donatur. Vox ea

tis: ſed palàm coram carnificibus & ſcribis
prolata. Nimirum nihil exile adeò tenuéve
offerri Chriſto poteſt, quin ei gratificere, ſi
palam divinitati ejus obſequare. Inaniſſima
vox una eſt: ſed pretium, quo ipia caret, à

Can. 2. 1.

4

Luc. 23. 4 ⁄.

fuit, & emendicantis quidem, non pſallen-

loco, turbâque habet. Ergo non jam voci-

feretur Chriſtus: Non omnis, qui dixerit mihi,
Domine, Domine, intrabit in regnum cœlorum.
Nam ut geminata vox dominationis coœlo
excidit,

Matt. 7,21.

10O

excidit, ſi ſeorſim à turba emittatur; ità ſi latro
ſemel dixerit, Domine, ſed in meridie, &
in conferta multitudine, mox cœli purpurâ
veſtietur. Hodie mecum eris in paradiſo. An
non latroni ſuppar Samarites eſt „ qui tantis
à Chriſto laudibus & commendatur, & ad
Lue.17. 18. ſuos remittitur. Non eſt inventus, qui rediret,
& daret gloriam Deo, niſi hic alienigena. Et ait
illi: Surge, vade, quia fides tua te twier fecit.
Ullius fidem vix ità extulit Chriſtus. Et unde
tantum in illum præconiorum effluit? En fontem!
Unus autem ex illis, ut vidit, quia mandatus eſt,
regreſſus eſt cum magnũ Voce magnificans Deum,
& cecidit in faciem ante pedes ejus » gratias
Gratimdo agens. Enimverò gratiores nobis Olores ſunt,
r⸗ quòd funeri ſuo ſuæ proludant vocis ſym-
Rl phonii. At Chriſto is gratior eſt Cygnus,
ſubiicie. qui non funere, ſed felicitate in hymnos exci-
tatur. Nemo enim non ſupplicat cœlo in vul-
nere. Quis autem, ut revaluerit, meminit ſi-
derum? Verùm non his tantùm de cauſis pro-
babatur Domino Samaritæ obſequium expiati.
Placuit Chriſto Vox illa publica; altâque. Cap-
tus eſt JESUsS non elegantiâ, ſed oſtentatione
hymnodiæ. Quid enim non ruſticè garriret de
Domino alienigena? Attamen clamore igna-
viæ ſubvenit. Magnaâ etenim voce magnifi-
cans Deum, magnis viciſſim à Deo laudibus
eſt elatus. Liceat cum Samaritæ, furiſque vo-
cibus, vocem Petri, obſequidmque conferre:
ut videamus, quid publicatione accedat no-
ſtræ fidei & dignitatis & pretii. Ut ambas vidit
Luc. g.i8. Petrus Naves piſcibus impletas, Procidit ad ge-
nua JESU, dicens: exi à me, quia homo pec-
cator ſum, Domine. Et ait ad Gimonem JESUS:
Woli timere ex hoc jam eris homines capiens. Ita
ne? Plena vox humilitatis & fidei vix à metu
propugnatur? vox Samaritæ imbecillior lau-
datur à Chriſto: vox longè jejunior latro-
nis, eum à cruce traducit in ſolium? Cur
iiſdem vocibus præmium tam impar obtin-
git? Jubetur Petrus non timere;, poſt obſe-
quium & vocis, & poplitis: cùm genu vocé-
que Samarites laudem conſequatur ampliſſi-
mam; cùm Latro, nullo genuum obſequio,
un tantùm prolatà in Chriſtum voce, co-
n Sutaen lum mox reportet à Chriſto? Dices ærum-
næ id datum, quod dari felicitati, copiæque
Felicus, non potuit. Cruciabatur emim Latro, cum
n0Xza. oraret: ditabatur, cùm adoraret, Petrus. Ideò
voci furis vim addidit impetrandi, non pie-
tas uberior, ſed calamitas infelicior. At Sama-
Zelus in. Tites felix oravit, & Petro JESUM adoravit
diferene beatior. Quis erim non videat fortunatiorem
ad inopes. piſcatu curationem eſlſe ab ulcere? Dederit
Rer au- aliquid Chriſtus calamitati latronis, quod Pe-
diat, eve- tri tribuendum felicitati non putaverit. Ne-
hatque vi que enim par merces eſſe debet ratis &
iores. crucis: aptiorque regno clavus eſt, quàm
rete. At Samarites cur Petro præfertur,
qui jam miſer eſſe deſüt, in ipſa ad tem-
Talenta Plum via perpurgatus à lepra? Nimirum fe-
mediocria. licior, ſed non ditior, adoravit Samarites:,
immunis à vulnere, ſed nummo mini-
Siatuz me mmè auctior. Chriſtum Petrus adoravit, non
ocrk. quidem ſanior, ſed opulentior. Elanguit
Panpertas Propterea voxX Petri, præ copia piſcium.
Ergo nihil opibus orationi nocentius. Ni-
Reügionis hil inopi orationi utilius. Niſi fortè prælatum
Perſettio. Petri obſequium tum Latronis tum Sama-
ritæ vocibus, non prærogativâ tantùm hu-

Oratio.

Divit
noxic⸗

Oliva

militatis, ſed etiam mercedis uberioris privi-

legio. Etenim cum laus alienigenæ, & regnum
obtigerit ex confeſſione Latroni morituro,
Petro aliquid & laude majus, & beatitate at-
tributum, miſi fallor, excellentius eſt. Et quid,
inquies, munificentius, quàm à Chriſto laudari?
Laudata eſt plena fidei gratique animi regreſ-
ſio Samaritani ad JIESUM: Non eſt inven-
tus, qui rediret, & daret gloriam Deo, niſi
hic alienigena. Vade, quia fides tua te ſalvum
fecit. Et quando periclitabitur, quem Chri-
ſtus ſalvum eſſe teſtatus eſt? Quid verò bea-
titate beatius? Eam Latro aſſequutus eſt ver-
bo uno: Hodie mecum eris in Paradiſo. Et Pe-
trus, qui humilitate confeſſionem divinitatis
ornavit, inquiens: Exi à me, quia homo pec-
cator ſum, Domine. Nec furi æquabitur pal-
màâ, nec leproſo? Quin ille utrique præfere-
tur. Et quæ ſupereſt, poſt ſalutem, cœlumque,
benedictio? Reſervata animarum piſcatio Simo-
ni. Woli timere: ex hoc jam eris homines capiens.
Dominum tu me vocaſti, & te impiis adlegi-
ſti? Grandior vox iſta eſt, quàm eæ ſint;,
quas auditurus ex Latrone & Samaritano ſum
aliquando. En relata majori obſequio mer-
ces uberior. Eris homines capiens. Deſcendi
ego de coœlo, ut hominem expiſcarer. Ergo
eâ tu præd illud afſequere, quod peregrina-
tionis meæ bravium eſt. Veruùm hæc effloreſ-
centis ingenii amœnitas eſt. Copioſiori donatus
tum Latro tum Samarites mercede eſt, quam
Petrus. Non quèd is uberiori non excoluerit
JESuM obſequio: ſed quòd inter remiges;
ratéſque duas , Chriſtum, quaſi ſecretò
adoraverit: cùm & magnâ JESuM voce, in
via, prædicaverit Samarites, &, palam in Cal-
variæ vertice, coram Phariſæis & cohortibus,
Chriſtum Latro compellaverit Dominum.
Tanti eſt, non quid præſtes, ſed quo præſtes
in Sole. Nutabat meus olim animus, quum &
hinc audiret nullam perſonarum apud Deum
acceptionem eſſe, & hinc videret, tam mani-
feſtam acceptionem Regum apud Deum eſſe
ſupra Paſtores. Nam cùm & Paſtores &
Magi Chriſto eſſent religione non diſpari ad
antrum Bethlehem obſequuti: hi ad aras in-
vehuntur, illorum nullum in Eccleſia ſuper-
eſt monumentum. Nonne tam impigré Pa-
ſtores Angelo paruerunt, quam Aſtro Ma-

gi? Cur ergo Magorum cineres Coloniæ in-

ter Martyrum oſſa coluntur: abjectis cum

ruderibus Paſtorum exuviis? Nemo Paſtores

implorat & cœlo: nullus non Magos ad aras
invocat. An hi auro, myrrhâque gratiores?
Ergo Religio muneribus ancillatur. Num
illos pauperies pepulit Sanctuario? Ergo au-
ro, non corde pietas internofcitur. Abſit, ut
putemus cultos Magos abundantiùs in Eccle-
ſia, non geſtis, ſed trabeis. Dedit forum ali-
quid Magis, quo antrum caruit. Suam enim
erga Dominum reverentiam coram Regibus,
& Scribis, & Hieroſolyma unmiverſa, te-
ſtati ſunt Magi: clam Paſtores, & in nocte;
depoſitum in præſepio venerati ſunt Jr-
su M. Latet proinde, quæ delituit religio:
quæ patuit, proſtat. Profluit plus Magis Hie-
roſolyma, quàm Bethlehem. Igitur noſtra er-
ga Chriſtum appareat fides neceſſe eſt omni-
bus hominibus, uti hominibus univerſis ejus
in nos amor innotuit. Apparuit gratia Dei Sal-
vatoris noſtri omnibus hominibus, erudiens nos.
Erudit enim nos, qui pro nobis Rex jacet in fœno,
ut pro illo palam mori non recuſemus in ligno.

Què

Zelus ani⸗
marum.

Luc.17.18.

Luc. 23. 43.

Stromatum, Lib. I.

Quèò enim fuerit noſtra in numen manifeſtior
clientela, eò erimus propiores numini, quod
ut videretur apertè fovere nos, indui pri-
mum carne non refugit, tum togam exui co-
ram mundo illum non puduit. Liceat appendi-
cem operi, orationique ſubtexere. Hæc Lu-
cas habet, poſt piſcatum Chriſti juſſu copio-
Luc. 5. 9, ſfum. Quod cum vidiſſet Simon Petrus, proci-
& ſe. dit ad genua JEsSu, dicens: Exi à me, quia
homo Ppeccator ſum „ Domine. Dapor enim cir-
cumdederat eum, & omnes, qui cum illo erant,
in captura piſcium. Gimiliter autem & Jacobum
& Joannem filios Zebedæi. Et ait ad Simonen
JESUS: Woli tinere, ex hoc jam eris homines
capiens. Nautæ omnes mirantur omnmipotentiam
Creatoris, & uni oppigneratur Simoni homi-
num expiſcatio? Stupent omnes, & reverentur
omnipotentiam, ſed non omnes genu flec-
tunt, & loquuntur. Petrus tantum adorat,
& palam, quod de Chriſto ſentit, effatur.
Ideéque quæ religio clandeſtina fuit, corong
caruit: quòôd coli Dominus nolit in occulto,
qui nos palàm paſcit, & amplectitur. Quam-
quam & inde quoque cauſam Petri factam di-
xerim meliorem, quod ſine duce, exemplé-
Exemplo ve JESuM adoravit. Primus omnium Serva-
ehe. torem adoravit. Ergo anteſignano, archetypéô-
que pietatis tribuenda reliquorum eſſe geſta pu-
tavit. Miréôque modo eâ Jnsus religione de-
lectatur, quæ ex nobis eſt, noſtréque in cor-
de germinat. Joannes & Jacobus Chriſtum
excoluere, ſed Petrum imitati. Simon ſuop-
Supero- te ingenio advolutus eſt Chriſto. Ex hoc
ſibi quiſ. Jam homines eris capiens. Nec id duntaxat Ja-
que ſit cobo Joannique obfuit, quin hominum piſ-⸗
catui præficerentur, quòôd ad reverentiam
Redemptoris alieno ſunt duétu inflexi: ſed
quòd etiam tum meminerant Zebedæi. Ideòô
enim Patris illis nomen Lucas affingxit, ut
intelligerentur, per id tempus necdum car-
Parentum ni, ſanguinique renunciaſſe. Nimiliter autem
aeaez. & Jacobum & Joannem filios Zebedæi. Pares il-
marum ne- li fuere Petro mentis animique ſtupore, ſed
Garia. YZebedæo imparés. Nequiverunt autem expiſ-
Eccleſiafti. Candis mortalibus applicari „ qui vel navi ve-
ci afynes hebant, vel, quod turpius Apoſtolo eſt,
daf rr- mente Patrem revolvebant. At, quid aio?
met. Retulere omnes mercedem reverentiæ ſuæ.
vpocationis Quam? audi: Ex ſubdutctis ad terram navibus,
benehein. relibtis omnibus, ſecuti ſunt eum. Apex hic
Præmiorum eſt. Nullum enim paupertati E-
S vangelicæ par bravium. Ut Petrum anima-
. rum piſcatun præeſſe juſſerit, majus eſt omni-
Pauperiaz. bus induiſle, ut ſe ſequerentur. Vide autem
diſcipulorum modeſtiam pariter & fidem.
Ervidiz in Nam quamvis umi tantum Petro edici audiſ-
ee Tu ſent: Ex hoc jam eris homines capiens. Dela-
tum ſocio honorem non indignè tulerunt, di-
Aulici ve. Xeruntque; Is Chriſtum ſequatur, qui à Chri-
ri. ſto deſignatus eſt animarum Prædo. Nos ſpre-
malzrz zu. ti ab eo ſumus 5 ideoque alium „ cui probe-
ai. mur, exquiremus Magiſtrum in eremo. Ne-
glectos ſenſere ſe, unumque videre Petrum
Aaliam non modo prælatum ommbus, ſed præ omni-
nen trobe. bus unicè deſignatum: & tamen, Jubductis
ad terram navibus, relictis omnibus, ſecuti ſunt
Zalenta eum. Id cuperem ediſcerent Aulici, quos,
varia. niſi ſimul purpurari vittâque cingi omnes
. Contingat, miramur è& lilis in dumos verti.
Ri Numquid lucere aſtra deſierunt, quòd non
cum depri. * uê ut Luna colluſtrentur à Sole? Viret &
mit. buxus, quamvis cum lauro non deſtinetur in

Eempla
bona.

Amore
duci.

I I

coronam. Tulit vel Eſau „quamvis cum ira,
Pprælatum ſibi fuiſſe Jacob. Se quoque bene-
dici optavit; ſed rore culmôque contentus,
ſceptrum illi à Patre diripi, ſibique tradi non
Petiit. Ergo feramus ſine livore, tædiéve ſer-
vitutis aliquem præ nobis à Prineipe deligi. Taante,
Noſtrum fortèé quoque ver appetet. Vel ſi
non appetat, nobis pro Autumno eſſe debet, Ststus me-
Domino placuiſſe. Vilior non rarò tunica & Gdiocris.
Propior Domino eſt, & neceſſaria magis
quaàm prætexta. Sericum circumferimus, ſed
lino ad cutem integimur. Joanmi claves coæ-
li non ſunt traditæ: ſed in ſinu requieſcit Chri-
ſti, ſed Cruci adſtat, ſed Virgini loco filii
ſubrogatur, ſed cœli arcana exul & intelligit,
& reſignat. Nam & terræ portio interior non
herbeſcit in violas, quæ ſolem ebibant; ſed
bPrevi duratur in gemmam, quæ Regum, ur-
biumque Sol eſt. At iſta perſtrinxiſſe ſufſiciat,
quando non id agimus, ut noſtra latere merita
diſcant, ſed ut noſtrum in Servatorem obſe-
quium ſtudeat apparere.

Et ait Achis ad David: & ego uſtodem
capitis mei ponam te cunétis diebus.
amuel autem mortuus eſt, planait-
Jus eum omnis Hrasl: & ſepelierunt
eum in Ramatha urbe ſua. Er Sauil
abſtulit magos & ariolos de terra:
& interfecit eos, qui pythones ha-
bebant in ventre. Congregatique ſunt
Philiſthim & venerunt, & caſtra-
metati ſunt in Sunam. I. Reg.
28. 2.

Gordio hic non abſimilis nodus eſt, ſed scientis
qui, non ſicâ, ſed tantùm thure poſſit exſol- et oratie-
Vi. Ut ad exteros David confugerit, Samuel D
occumbit. Ergo ſi David periclitari deſinat, pe- Eicleſiaſti.

rit, moritürque Sacerdos. Quam hi fuere in- ci veri.

ter ſe chriſmate fidéque conjuncti! Cur ergo
alkerius ſecuritas, alterius eſt interitus: &
quùm alii arx patet, alii ſepulchrum effodi-
tur? Dicamus potius, ideò tantum vixiſie Sa- Superior
le Ps ſe ARus Davi tur : Nur ſet im-
muelem;, ne abs ſe inunctus David moreretur: ,
. . . . . 6. .
cujus ut in tuto apud Achis incolumitatem eſ-

Protectores
Juſtorum.

ſe vidit, illicò ſibi occumbendum eſſe duxit. confilentis

Non enim vivit Sacerdos, ut vivat, ſed ut in hamini-

juſtorum & vitæ excubet, & regno. Si ſal- in.
vus eſt David, mori jam poſſum, inquit Sa-

1 . 2 Religioſas
muel: quando ideò vivebam, ne ille occum- in aala.

beret. Vel certè und eàâdemque via & Davidem
fateamur ad Achis acceſſiſſe, & Samuelem Rerehhi.
ad rogum quòd tunc religio diſpereat, cum aet
ad exteros Dei miles ſecedit. Neque enim Pemadpi-
ſtare Sacerdotium poteſt, ubi ij, qui pfſal- 6a.
lunt, in ſinum Regum confugiunt. Suo te py, dt,.
capiti Achis præfecit, 6 Pſaltes! Para Samusli nes zoxie.
ſepulchrum. Cadat ſiquidem neceſſe eſt holo.
cautoma, ubi Sanctuarii Lyricen ferrum ſtrin- Domini
. 7 1. .. .. —enim funt
git pro Rege. Quod ſi declinandi Saülis ſtudio cardines
Pſalti loricato uxoriôque transfugere ad Regem tenæ,
non licuit, quin illicè umbraticus venuſtæ le-
gis Sacerdos expiraret: Quà tu ratione ſta-. Reg. 2.
turum novæ legis Sacerdotium reris, ubi Le- E lef ſi.
vitæ infulati nitro thura commutarint, ut im- ssno Re-

perantibus adulentur, non jam Tabernaculi, gi, nen

.. . . . Tepareghg
ſed Tentori memores; nec aræ Miniſtri, 14 H

ſed Tribuni aciei! Quod ſi miramur tum mor- tartaze
tuum Samuelem, cum David periclitari, & Iunt.
mori

/.

1I2
mori deſiit: quis non demiretur, juſtiorem tum
eſſe cœpiſſe Saülem, quùm Samuel exceſſiſlet
Mortis me-& Vivis. Nimirum, apud profanum Principem,
ov *. potentior, vocaliorque Cinis, quam vox,
Teniatio- fuit Samuelis. Qui enim ad æquitatem urge-
num reme. ri Sacerdotis hortatione non potuit, ad juris
dium. adactus eſt legumque patrocinium funere fe-
Zelus ol. retrôque Sacerdotis. Timor ſiquidem ad per-
ſervamic. movendum tyrannum validior, quàm ratio
eſt. Exanimatus tanti viri interitu Saül de Ma-
Perſecutio- gorum ſupplicio deliberare mox cœit. Hinc
nemuhtorué. perditi diſcant, non ſecuriores ſe fore, ſubla-
Eiclafaßi. 10 Sacerdote ſed miſeriores. Pugnat nâm-
ca imriſdi. que in Ariolos Samuel è ſepulchro, extin-
Gtio nit ti- Guſque pythonas extinxit. Quaâ putas geſtiiſ-
erea ſe lætitià Magos, ubi de interitu Samuelis fa-
Plus poteſt. Cti ſunt certiores? Deliratis, miſeri: nunc e-
rmim intercidetis. Nam ſi Samſon moriendo Dei
Religioſo hoſtes occidit: Samuel vel defunctus gehen-
e n Sos hiæ lictores interficit. Vel ideò jugulatos fa-
reâdene teamur Ariolos à Saule, ſepulto Samuele, quòd
valuidiores. Principes pudeat, allus videri ductu regnum
Giloria va- Péſtibus expiaſſe. Libet Saüli quoque Ariolos
na , m. Extirpare. Sed eum piget, dari id laudi Samue-
teniio mala li. Ergo, niſi Sacerdos occumbat, Magus
rec*ſta vivet. Morietur Python;, ſi Sacerdos excęgdat.

corrum- NI: EI. OrN. n n d.
zunt. Viden'’ ut impii Principis iniqua quoque ſit
æquitas. Retulit propterea non lauream Saul,
Saul. ſed laqueum, ut ariolis Chananæam repur-
gavit. En tertium in nodo nexum ! Mox
Tentatio

innmser- ehim, ut ſumptum eſt de Magis ſupplicium,
fectionis. irruere permiſſi ſunt in Hebræos Palæſti-
mi. Interfecit, inquit, eos, qui pPythones ha-
HMWpoeryſis hebant in vemite. Congregatique ſunt Philiſthiim,
Eacleſaſßi veneruntque. Dices puriores ſolere mentes val-
ci deezzta 1O Satanæ circumcingi. Ut enim revelatio-
tonaemes., num ſublimitas in Pauli colaphos Satanam ex-
citavit: utque jejunum JESuM circumſtitit
Lucifer: ita Hebræos tum obſedere Phili-
ſthüm, quum monſtris caruere, conſilio, im-
periôque Saulis. Nam & Roſam inſident rubi:
& ſalutarem campis imbrem fulgura tonitruâ-
que perturbant: Purpuram rapacius, quam re-
liquum pannum, corripit, exeditque tinea. Ut
id non negaverim Chriſto Paulôque præ co-
pia meritorum, obtigifſe: Saüli tamen eve-
niſle dixerim, non plectendæ occaſione lau-
Polirica Feæ, ſed criminis ſupplicio abolendi. Nam miſi
Eccleßafi. mea mme opinio fallit, non ſceleris, ſed Sacer-
colios dotii odio, eliminavit Saul &regno ſuos Ariolos
8S& Pythones. Ut enim condiſceret Ifraël, ca-
rere ſe ſine incommodo tum Sacerdote tum Sa-
politca Cerdotio poſſe, defuncto Samuele, Saül Magos
palliata. jugulavit. Gladium illum ſupplicii tubam eſſe
cupiit, quâà populo inclamaretur, extermi-
natas eſſe peſies ſolo imperante Rege; quibus
nunquam carere potuerunt ſuperſtite, excu-
bantéque Sacerdote. Diſcatis, inquiebat, non
gloriæ tantùm, ſed & religioni ſceptro fe-
Eccleſiafti. liciùs, quam pedo, conſuli. En abactos è fi-
ca juriſar- nibus veſtris Ariolos, non pfſallente Samue-
io. le, ſed me regnante. Chlamys ergo, non E-
phod, monſtra profligat: & Satan exulat ſe-
vweritate diadematis, non zelo Ccydaris. Sed fal-
leris, miſer. Nam dum in jura irrumpis Sa-
cerdotii, non ſolium ſtabilis, ſed evertis. Pecca-
ſti, quuùm viventem Samuelem à Magorum
ſupplicio inhibuiſti. Non enim ille Magiam
ſerpere paſſus eſlet, niſi ſceptro tuo virgam
ejus, in ſcelus ſemper exertam, iniquiſiimè
depreſſifſes. Et peccaſti gravius, cùm de mo-
ribus ad Sacerdotii exedram ſpectantem quæ-

Oliva

ſtionem in tui fori ſubſellia detorſiſti. Proh cœ-
li tribunal incorruptum! Et mori Ariolos, &
eos vivere Saül juſlerat. Porrò nocentiùs ini-
quos ſuſtulit, quàm protexit. Uſque adeò ſuum
reſervari Eccleſiæ jus debet: ut evadere Saul
poſſit, quamdiù ſervat Magos à cruce: peri-
re verò cogatur, mox ut ſententiam dixe-
rit in Ariolos. Neque enim Regis erat, ſed
Sacerdotis, animorum luem & cognoſcere;,
& diſpungere., Perdidiſti peccantes? Peccaſti.
Mori Magos oportuit, ſed non gladio tuo.
Latrones obtrunca, & ſuffige decoctores.
At animorum latebras Levitis dimitte, quo-
rum eſt, lepram animi a lepra dignoſcere.

Ut autem videas, zelo non bono ſæviiſſe in

Magos Saülem: ſumpto de Ariolis ſupplicio,
adiit Pythoniſſam. Quærite mibi mulierem ha-
bentem Pythonem, & vadam ad eam, & ſciſci-
tabor per illam. Tu-ne ille es monſtrorum
Hercules, qui è regno Domini Pythones exe-
geras? Cur ergo Pythoniſſam indagas, ex qua
tuæ pugnæ exitum percontere? Nimirum ſi
Pythonem odiſſes, non eum tibi conſulen-
dum eſſe duceres. Sed enim, ad oſtentatio-
nem juſtitiæ, perditos ſuſtuliſti. Ideò Deus,
qui renum fibras ablaqueat, te inde dam-
nat, unde regnaturus diù putabare. Quam vel-
lem Saülis excidio informarentur Satrapæ,
Dynaſtæque terrarum! Eo cadetis enſe, quo
iniquos vulneratis. Cædi vult divinitas impios,
ſed non unis univerſos iifdémque faſcibus.
Sicarius ſecuri feriatur. At hæreſum villicus

concidatur non bacillis carnificum, ſed vir-

gis Aaronis & Moyſis. Lothum vindicet A-
brahamus. Principum enim eſt everſores ur-
bium profligare, vinculâque injicere captivan-
ti. At peccantes in Templo Phinees & Ophni
unius eſt Heli arguere: reique victimarum
mori propè Arcam debuere. Ne auſus qui-
dem eft de Chriſto perjurii inſimulato judica-
re Pilatus. Accipite eum vos, & ſecundum le-
gem veſtram aclicete eum. Et niſi à blaſphe-
miis cauſam traduxiſſent ad tributa, injudica-
tus abſceſſiſſet JESUS & cancellis Prætorii.
Uſque adeò iniquum eſt Regni templique jura
confundi.

Ego autem dico vobis, quia omnis, qui
viderit mulierem ad concupiſcendum
eam, jam mœchatus eſt eam in corde

ſuo. Quod ſi oculus tuus dewxter ſcan-
daliat te, erue eum, & projice abs
te. Matthæus 5. 28.

Nihil poterat imperari à Domino ſeve-
rius, nihil contra oculorum petulantiam atro-
cius edici. Nuſquam hactenus, apud clemen-
tiſſimum legiſlatorem, de membrorum injuria,
conciſionéque lex lata, juſſäve. Et tamen præ-
ceperat, neminem adorari oportere præter
Deum: juſſerat non iraſci: vetuerat pronun-
ciari in fratrum contumeliam, jacique Raca.
Non tamen exſcindi fel juſſerat, ſi excandeſ-
ceret: aut revelli linguam è faucibus, ſi fortè
conviciaretur. At ubi non videndas mulieres
ſuaſit, tum enimverò licentiam myſticè ſæ-
viendi tum in oculum, tum in dexteram,
tum in pedes dedit. Ut ſcilicet diſceremus ma-
gni, ad ſalutem, id eſſe momenti, ſi ſenſuum
à nobis contumacia non infractè, ſed forti-
ter compeſcatur. Vide autem, quàm nobis,
ne

JOa. 18.37.

Modeſtia
oculorum.

Circumſpe-
6zi 0.

Caſtitatis
surd⸗

Severitas
in luxuriä

Szandala
tollantur.

nun

s

.

h,
NNN

i
nic⸗

Gratiæ
gosperan-
dum.

ne moscharemur, ab oculo diligentiùns, quaàm
à corde, caverit. Nam cùm moœchia & in
mente concreſcat, & & concupiſcentia oria-
tur, non tamen refigendum cor efle dixit, ſi
urgeamur in præceps; ſed eruendum pronun-
ciavit eſſe oculum, nec eruendum tantùm,
ſed, ne vel humi abjectus ſuum in nos vi-
rus immitteret, procul tranſponi debere exi-
ſtimavit. Uſque adeò Virgimitatis periturum
expavit liium, non tam concupiſcentiæ ſul-
phure, quàm luce, fulgetriſque oculorum.
Et ſanè actum de Caſtitate eſt, ubi non in
corde fervere libido, quæ nos vexat, ſed ma-
nare ex oculis cœpit. Cor enim ardere, na-
turæ vitiatæ vectigal eſt: facem oculis ebibe-
re, quâ incendare, non corruptionis appen-

Tentatio- dix eſt noſtræ, ſed noſtræ eſt audacia, pro-

num re-
ansdinm.

/

g. Abra-
ham.
§. Noz.

Occaſio
mala.

Geh. 6. 2.

15.

–

Apoc. 1. mim ad mammillas zon aureh. Ergo, ſi

terviaque voluntatis. Quis enim vel invitus
non titilletur interdum? Quis niſi volens ve-
nenum oculis aut hbavit, aut hauſit? Meritô
proinde nocentior ea nobis eſt peſtis, quam
ultro arceffimus, quàm quæ per rimas in in-
vitum, neſciumve irrumpit. Hinc eſt, quod
& Abraham non ſemel ſævituro Angelo pro
Sodomitis interceſſit: & graſſaturum in homi-
num genus Numen nec ſemel Noë mitigavit.
Num Abrahami cor humanius, quam Noëmi?
Num clades Sodomorum, quàm Mundi, gra-
vior? Num Deus immitior, quam Angelus,
videri potuit? Num denique duxiſſe filias ho-
minum ſcelus eſt immanius, quàm adhinniiſſe
maſculos in ſexum non diſparem, ipſis ne An-
gelis quidem parſuros? Quare ergo de Go-
morrhæorum pœnitentia ſperavit Abraham,
& de reparatione ſui ſæculi Noëmus deſpe-
ravit; cùm præſertim turpior foret Sodomæ,
quaàam Mundi, tetriôrque laſcivia? Inde fac-
tum reor, ut pro mœchantibus Dei Fihis non
rogaret Noë, & ſupplicaret pro ſtupratoribus
inceſtiſque Abraham: quòd hi non ferrentur
viſu contagionem contraxiſſe; ſciretur verò
illis inffluxifle ex oculis luem in pectus. Vi-
dentes filii Dei ſilias hominum, quòd eſſent pul-
chræ, acceperunt ſibi uxores ex omnibus, quas
elegerant. Hinc abſceſſio Numinis à peccanti-
bus. Non permanebit Siritus meus in homi-
ne in æternum, quia caro eſt. Hinc effractæ
in perduelles cataractæ, abyſsique diruptæ,
nullo jam aggere coërcendæ. Delebo hominem,
ab bomine uſque ad animantia. Hinc Noëmi
& nulla reſtinguendi furoris cura, & anxius
de arce fabricanda, in quam confugeret, la-
bor. Norat enimvero immiſſum per oculos
virus nullis jam pharmacis medicari poſle;
& fore, ut tamdiu liberet fornicari, quam-
diu liceret & vivere. Nunquam enim ziza-
mum aret, quod oculorum contumacia pro-
ſevit. Sed enim, inquies, cordi Chriflus in-
ter candelabra, non fronti proſpexit. Vidit
enim illum inter candelabra Joannes praæcinc-
pe-
ctus auro incingit, novit ille cordis adſtrin-
gendam nobis eſſe concupiſcentiam, ne perea-
mus. Placet appreflum pectori vinculum; ſed
frontem, quo muniatur adverſus libidinem val-
lo, intuere. Oculi ejns, inquit, tanquam flam-
ma ignis. Si facies ejus lucet ut Sol in virtute
ſua, cur non oculis ſidera ſuffiguntur, ut cee-
lum ex toto exprimatur in Chriſti corpore,
vultůque Eccleſiæ? An aſtra defuiſſe Domi-
no arbitraris? Qun ille ſtellas tum ſeptem
Præferebat in dextera. Quod ſi tædebat ſide-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

Stromatum, Lib. I.

I

rum, cùm Sol fulgeret: quare non Smaragdi
ſtatuuntur in oculis? aut ſi ſaxorum ſcabrities
aſperitäſque non placet, cur lævor liliorum in
oculis non conſeritur? Quid carbonibus com-
mune cum oculis? Quid pupillæ flammæque
non diſſonum? Meminiſſe velim te prolati
ab Eſaia in carnem oraculi: Omnis caro fœ-
num. Ergo, ſi caro fœnum eſt, flammas ideò
locavit Chriſtus in oculis, ut doceremur, quòd
eſſe oporteret carnis oculique diſſidium. Nam
ut flamma bacchatur in fœnum: ità faciei
odifſe debet oculus, non amare venuſtatem.
Sat eſt inhiberi cordis concupiſcentiam velo

Iſa. 40. 6.

aureo à libidine: at ea eſſe debet inter car-

nem oculümque ſimultas, quæ inter fœnum
& flammam intercedit. Siquidem, ſi vide-
ris, non evades. Quoniam autem videri à me
poteſt acerbius oculorum exagitata, damna-
tâque petulantia, audiamus quid ſucclamet

Jeremias. Docete filias veſtras lamentum: &' Jersg. 20.

unaqugque proximam ſuäm planétum: quia aſ-
cendit mors per ſeneſtras noſtras. Per ſenſus
tuum in cor libido perrupit? Noli comparare
malagma, ſed rogum extrue. Nulla jam ſu-
pereſt obducendi ſpes vulneris, ſed effodiendi
lepulchri neceflitas incumbit. Non faſcias,
quòô plaga obligetur, ſed inſtitas, quibus ſepe-
liatur, is paret, quem mors è⁶ feneſtris invaſit.
Peccavit David: ſed & vidit. Vice ſenſuum
Heva defuncta eſt; & Adam mentis. Ut il-
la mortis pomum porrexit, mox ille ſcelus
ſuppliciumque deglutiit. Ità Philo colluſit in
paradiſo: & ita procul à paradiſo quiſque ſui
vim oculi, violentiämque vulneribus vermi-
buſque confectus oppreiluſque experitur.

Vidimus ſtellam ejus in Oriente, & ve-
nimus adorare eum. Matth. 2. I.

Mira ſanè rerum, dictorumque diverſitas.
Nam cùm vulgo nihil non magnum videa-
tur, nihilque non videatur Principibus mi-
nimum tenuéque: hic tamen, apud Mat-
thæum, JESUS & infans Paſtoribus eſt, &
Magis Rex; ſpectatur ab illis tantum, ab his
& exquirifur, & adoratur, & in Numen
membrorum munerémque tributo adſcitur. In-
venietis infantem pannis involutumn. Paſtores
loquebantur ad invicem- videamus boc ver-
bum. Videntes autem cognoverunt de verbo,
quod diétum erat illis de puero hoc. Quid vi-
lins dici ſcribique potuit de nato villico, ſeu
bubulco? Modò infans, & modô puer appel-
latur. Ipſi verò Paſtores aut cognoſcunt, aut
vident vagientem, nullà de colendo eo ſigni-
ficatione, curàque. At Magi & ſplendiſſimè
de Chriſto loquuntur, & ſubmiſſiſſimè ante
illum incurvantur. Ubi eſt, qui natus eſt Rex
Judkorum * Et procidentes adoraverunt eum.
Quid potuit aut prædicari, aut edi auguſtius in
obſequium Salvatoris? Nimirum Scribæ, Re-
géſque fatigantur Hieroſolymis, tantâque Bi-
blia evolvuntur, ut vel cunæ Domini deſig-
nentur. In domo autem natavere auro thuré-
que pavimenta. Ergo ſcintilla (id enim fuiſſe
in pannis infans videri non immeritoò poteſt)
coram fumigante ligno ſcintilla, imoe fumus
duntaxat eſt, & in Sole ſidus, imò & Sol eſt,
Sole ipſo lucidior: quando & Paſtoribus infans
JESIS eſt, qui tantuùm ſpectari ab iis cognoſ-
cique poſſit: Rex verò Regibus eſt, à quibus
& coli debeat & adorari. Nimirum excrevere
6 in

Chriſti
Nativi-
Ias.
Rex eve-
hbat omnes
nationss.
Vnio inter
sà venas.

Patrig
oblivio.

Chbriſti
nia.

Luc. 2
2 2.

Matth.
2. 2.

14
in purpuram faſciæ vagientis, ubi non popu-
laribus tantùm ſuis, ſed exteris quoque remo-
tiſque Nationibus ſuæ proſtare voluit gazas,
opéſque divinitatis. Quamdiu enim unius in-
tra Provinciæ fines humanitatem continemus
noſtram, ſordemus, vagimuſque in panno:
Reges ſumus, ſi nationes & evocamus, &
complectimur omnes. Regium porrèò eſſe, non
und circumſcribi natione cor noſtrum, ſed om-
nibus patere, ex eo vel maximè elucet, quod
ſemel tantum Abrahami genus Regis titulo
cohoneſtatur, tunc ſcilicet, quum Gentes ex

Gen. 17. eo propagandæ nunciantur. Nec ultra vocabi-

5e

tur nomen tuum Abram ſed appellaberis Abra-
bam, quia patrem multarum gentium conſtitui
te; facidmque te creſcere vehementiſſime, po-
nämque te in gentibus, Regéſque ex te egredien-
tur. Ut ad omnes exundat, non jam Abram,
ſed Abraham, tum enimveroô ejus & infula-

Abraba- tur & coronatur poſteritas. Haud naſcituri ex

mus. eo Reges prædicuntur, cùm Iſaacum obligat,
& penè litat in monte: ſed tum Regum aba-
vus ſalutatur, quum nomen ejus in Gentium
plurimarum omen recuditur. Appellaberis A-
braham, quia patrem multarum gentium con-
Zelus Nitui te, Regéſque ex te egredientur. Uſurpan-
animarùà dæ ergo coronæ nomen aptius, quam ſacrifi-
ind fe cium eſt: regnumque defertur Abrahamo,
rens ad non ſi fillum pro Deo jugulet, ſed ſi natio-
omnes. nes multas ſuo præferat, foveâtque nomine.
Mirum autem videri non debet id in Abraha-
mo, quando occiſus ab origine Mundi non
tum Princeps Agnus infcribitur, cùm in cruo-
re ſuo ad imperium purpuraſcit, ſed quum
adumbratas in cozli avibus terrarum nationes
omnes ſuum in ſinum, menſamque ſuam ju-
Apoc. 19. bet advolare. Habet in veſtimento, & in fe-
16. moréc ſuo ſeriptum *Kex Regum „& Dominus do-
minantium. Et vidi unum Angelum ſtantem in
Jole, & clamavit voce magnà, dicens omnibus
avibus, quæ volabant per medium cœlum: Ve-
nite, & congregamini ad &nam magnam Dei.
Ergo non mirum, ſi caſurus in ara Iſaac ne-
quit diadema Patri conflare: quando jugu-
latus pro mundo agnus tanti profuſione cruo-
ris purpuram ſibi non imbuit: ſed tum pri-
Pfal. 18. mùm Rex Regum eſt, quúm avibus univer-
7. ſis cœnam parat in coelo. Quid quod conæ
Saperior præco in Sole ſtetit? de quo cecinit Pfaltes:
idem om- Won eſt, qui ſe abſcondat à calore ejus. Ut ſcia-
nrte e: mus, cùm de regno ſtabiliendo agitur, ea eſſe
mes Oportere invitantis Roſtra, unde undique poſ-
amet. ſit regni tubicen exaudiri. Nam ut nullæ Sio-

Rex non nis ſupernæ aut gemmæ, aut paginæ, aut

anuwa di

ligat tan-

tum

Dignitas
omnibus
indiffe-
renter
conferen-

da, ſi dig-

ni ſins.

etiam fulgetræ Regis titulo agnum extule-
runt, quo illicò cohoneſtatus eſt, ubi aves
omnes excepit epulo: ità nullis aut contu-
meliis aut doloribus nomen Regis deleri po-
teſt, ſi nationum fuerit calculo deſignatum.
Etiam in patibulo Rex JESUS infcribitur,
quod eradi ſtemma Pilatus vetuit. Sed im-
peri teflera non unis erat inſcripta characte-
ribus Hebræorum; verùm Romanis Græciſ-
que inſculpta literis contra clavos & haſtas
perennavit ad triumphum. Uſque adeò fe-

rax regni ipſa quoque crux eſi, ſi fines unius

prætergreſſa provinciæ . nationes complecta-
tur omnes, ſcribâtque eas in fuo trunco.
Jure proinde optimo, antequam teſtaretur
Joannes noluiſſe Præſidem Regis titulum de
cruce diripi, affirmavit, multis eum natio-
num characteribus exaratum, inquiecns: Et

Oliva

circuitu thront:

erat ſeriptum, Hebraicè, Græce, & Latinè.
Hanc autem gentium omnium complexionem
pernecefſſariam inſignibus ſtabiliendis imperii
tum fuſfle, tum eſſe cognoſcemus, ſi, quod
Joannes de throno Dei poſteritati tradit »
expendamus. Et primò quidem, ut influen-
tes in mare Amnes nomen ſuum in littus ab-
jiciunt: ità ſanè fluminis impetu, quo Dei
civitas hilaratur, eraduntur nationum illuc
accurrentium tefſleræ, nominaque. Neque
enim illic ſtrident Trogloditæ, non Parthi
jaculantur, non peregrinantur cum tentoriis
Scythæ, non Græci declamant, non Medi
epulantur. Una eos innocentiæ ſtola induit,
ſublatis habitium linguarumque diſcrimini-
bus. Verùm quòd in flummibus Mare præ-
ſtat, id cœlum in Gentibus non conficit. Deo
ità adſtant, ut ſuam quæque teſſeram, un-
de diſcernatur, oſtentet natio, ingeraâtque.
Vidi turbam magnam, quam dinumerate nemo
poterat, ex ommnibus gentibus, & tribubus, &
populis, & linguis: ſtantes ante thronum, &
in conſpectu agni. Et omnes Angeli ſtabant in
Et ceciderunt in contpectu
throni in facies ſauas, & adoraverunt Deum.
Vix reperies omnes omnino coram Dei ſolio
provolvi Angelos, niſi hac tantum vice. Et
quid eos in obſequium inflexit? Num clarior,
auguſtiérve thronus effulſit, aut certè ſanctior?
Quin alias proceſſere de throno tonitrua: ful-
ſere in throno lampades: Scripturarum pro-
diere & throno paginæ conſignatæ: tum ma-
re adfuit ſub throno, tum agnus. Quid his
ad extorquendum cultum aut potentius, aut
blandius, aut innocentius, aut denique im-
perioſius? Et nunquam tamen ab Angelis
omnibus excultus eſt Dei thronus tam im-
pensè, ſubmiſſéque: Ceciderunt in conſpeclu
throni in facies ſuas. Nimirum ambiebatur
ſolium nationum omnium coronã. Ex omni-
bus, inquit, gentibus, & tribubus, & popu-
lis, & linguis, ſantes ante thronum. Hæc
enimverò nationum generatim omnium coa-
cervatio Agni ſohum ita decoravit, ut, quod
nec micantibus fulguribus, nec prælucenti-
bus facibus, nec criſpante Oceano, nec fe-
ſignato libro, nec agno factum novimus ju-
gulato, ut ab omnibus omninò Angelis co-
leretur, id accurſu gratulemur factum na-
tionum ad thronum. Sapienter proinde Da-
wid Regis tum titulo naſciturum ex ſe Chri-
ſtum inſignivit, cùm affuſas ad eum iri Na-
tiones quoque exteras prophetavit. Deus ju-
dicium tuum Regi da; & juſtitiam tuam ſi-
lio Regis. Coram illo procident Eithiopes. Et
benedicentur in ipſo omnes tribus terræ Et
replebitur majeſtate ejus omnis terra Rat;
Rat. Ergo, ubi opimandæ rore Domini pro-
vinciæ quoque exteræ prædicuntur, ibi Re-
gis titulus & in parentis curuli, & in incu-
nabulis fili nomen Regis effulget. Regium
id enim eſt, non coërceri beneficentiam ſo-
li tui, una aut Italià, aut, quod turpius quo-
que eflet, urbe und. Audi quàâ ratione Pau-
lus Chriſtum, non Chriſtum vocet, ſed Do-
minum, ubi eum præeſſe nationibus univer-
ſis affirmavit. Omnis, qui oredit in illum, non
oTndetur. Non enim eſt diſtinctio Judæi &
Græci- Nam idem Dominus omninm, dives in
omnes, qui invocant illun. Dominus eſt, ſi non
diſcernit Judæum à Græco. Quoniam Deus,
inquit David, magnus Dominus: & Rex magnus

luper

lJoan. 19.
21.

Apoc. 74
9.

Pfal. 7 I
I.

Rom. 9.
33

Pſ. 94. 2.

kl⸗

Nuper omnet Deos. Cur tam magnus & Rex &
Dominus eſt? Suà fortè immenſnate, aut gran-
ditate? Audi: Quia in manu ejus ſant omnes
kines terre. Non colorum architecturâ, non
terrore cohortium, non fulgore throni, Rex
habetur & prædicatur magnus, ſed quòd
gemmarum loco, fines nationum omnium ge-
ſtet in digitis. Rex magnus ſuper omnes Deos:
quia in manu ejus ſuint omnes ſines terræ. Tunc
propterea Paulus exclamat Omnipotentis pa-
tuiſſe tum opes, tum etiam gloriam, quùm
in unum ſalutis portum Gentes Judæôſque de-
Rom. y. duxit. Ut oſtenderet divitias gloriæ ſauæ in va-
13. Ja miſericordiæ, qukx præparavit in gloriam.
ui & vocavit nos non ſolum ex Judzis,
ſed etiam ex Gentibus. Non ubique præde-
ſtinatio tam ſplendidis amicitur divitiarum
gloriæque fulgoribus, ſed tum tantum cùm
fines egreſſa Palæſtinæ, procucurrit in Gen-
tes. Nam quamdiu Chriſtum tæduit Chana-
nææ, ovium nomine prædeſtinatio adumbra-
Matth.1z. batur. Non ſum miſſus niſi ad oves, quæ pe-

24. rierunt domus Iſrazcl. Oves meæ vocem meam
Joa. 10. udiunt Ego ſum Paſtor bonus. At ubi in
* ₰ . . „7
27. terrarum fines progredi copit Eccleſia, ut

oſtenderet, inquit Paulus, divitias gloriæ ſucz.
En qu ratione vellera in metalla durue-
runt, & caulæ putor in gioriæ decus immi-
gravit. Uſque adeò quò eſt nationum capa-
cior tui cordis humanitas, eò eſt opibus de-
Pſalm. coréque ſublimior. Glorioſa dicta ſunt de te,
86. inquit David, oivitas Dei. Thermis, an fon-
tibus, an foro ità Sion effertur? Humana iſt-
hæc ſunt, quæ de Babylone jactantur non
inſulseè, in Sion verò nonniſi dementiſlimèe
prædicarentur. Jam novi, unde gloria alluat
Hieroſolymas. Templo nitet, & thure fra-
grat, & hoſftiis expiatur. Falleris. Non enim
Templo, ſed ſtabulo inſignitur Sion: nec eam
aurea Arcæ Cherubim, ſed ſubnigra Æthio-
Ibid. pum natio cohoneſtat. Ecce alienigenæ, & Ly-
rus, & populus Wthiopum: hi fuerunt illic. En
gloriæ ſcaturiginem! thiope dealbatur Je-
ruſalem, & purpuraſcit Lyro. Alienigenæ re-
cepti, non ſtirps Judæ coronata, aut infulata
Levi ſoboles amiciere Sionem tum fulgore,
tum glorià. Quis non coelum aut attentiùs ex-
plorat, aut obſequentius expavet, quùm ſi-
deribus ſibi agnatis minimè circumſcriptum,
colorat vaporem deaurâtque in Cometem. Plus
authoritatis reverentiæque unus cœlo parit Co-
metes, quam ſtellularum cohors innumera.
Quis primus ex Abrahæ poſteris regnavit in
cocco & torque? Is qui exteris ſuo confilio
proſpexit externus. Imperavit Joſeph, ſed
in .gypto; quùm fſcilicet non jam parentis
gregem agebat domeſticum, ſed advenarum
horrea dilatabat. Nec pronepoti diſſimilis a-
bavus. Siquidem ipfemet Abram ſuæ incre-
menta rei apud Pharaonem peregrinatus am-
Gemij.2, phficavit. Aſcendit ergo Ahbram de WPgybto.
Erat autem dives valde in poſſeſſone auyi &
argenti. Nanciſcitur Patriarcha Pactolum in
Nilo. Salutare adeò eſt, gloriæque conter-
minum, ſola quoque ſine beneficentia apud
exteros peregrinatio. Quid? Nonne Chriſtus
ſin regni auſpicatur initia excurſione factaà in
.gyptum? Quam COhriſtus peregrinationem
imiturus Puer appellatur ab A igelo, ſed Do-
Matth. z. minus ab Eſaia lalutabatur. Accipe puerum,
& Matnem ejus, & fuge in Kgyptum. Eecce
l. 19. 1. Dominus aſeendet ſuper Nubem levem, & in--
Eihicæ Comment. Tom. IV.

N /

Stromatum, Lib. l. r15

gredietur Mgyptum. Vide, quo modo vagitus
in imperantis vocem, exteros adeundo, pro-
fecerit. Vide, ut in Dominum puer excreve-
rit, ubi primùm fines attigit exterorum. Tu
quoque Rex eris, non quamdiu in ſtagno pa-
triæ Prætoriam circumages, ſed quando Na-
vim tuam in Oceanum emittes gentium om-
nium ſinus littorâque luſtraturam. Tantis nun-
quam Arca & ſignis & donariis fulſit, quaàm
cùm per provincias Philiſthinorum circumla-
ta eſt. Nunquam ità Sion effulſit, quam cum
Sabam excepit Zthiopum Reginam. Nullo
Eliſæus ſigno clarior, quam emundatæ in Sy-
ro lepræ. Quid vero cauſiæ, quod rivulos con-
ſectamur, quibus doctrinæ hujuſce fons ſca-
turit. Erant autem quidam Gentiles. Hi ergo TOa- 12.
acceſſerunt ad Philippuum, dicentes: Domine, 20.
volumus JESUM videre. Andreas & P bilippus
dixerunt JESU. JESUS autem reſpondit eis,
dicens: Venit hora, ut clarificetur filius hominis.
Excitaverat JESUS è& ſaxo Lazarum, nec ſe
prædixit eo fore ſigno clarificandum. Erexerat
* coœnO Magdalenam: nec tantæ immutationis
portento ratus eſt ſuum clarificari nomen inter
homines poſle. Subierat cum triumpho ur-
bem: & tamen claritatis ſe titulo abſtinuit.
Nunc verò quorumdam ad ſe acceſſu jam ſe
clarum fore pronunciat. Nimirum tum coleba-
tur à ſuis: nunc veròô ſuæ teſſeram fidei pro-
tendit ad Gentes. Hinc fulgor emicat Redemp-
tori: hinc magna Servatori acceſſio facta eſt
dignitatis. Non ergo aut alabaſtro, aut trium-
Pho coœh Deique ſtirps cohoneſtatur, ſed ad-
venarum accurſu. Clamat illicò non immerito
JESUS: Wiſi granum frumenti cadens in ter-
am mortuum fuerit, ipfum ſoltm manet: ſi au- Ibid.
tein mortutm fuérit, multum fructum affert.
Ubi ſe vidit Gentilibus circumdari, tum enim-
verò non jam lora, clavôſque nominat, ſed
Crucem in culmum demutat, aitque non cædi
debere ſe, ſed ſeri, fingitque de patibulo ſpi-
cam. Adeòô vel furca in germen abit, ſi mori
pro exteris contingat. Ideò uni tum fortè exco-
lendæ Judææ deſtinatos Apoſtolos, quos in viam
Gentium digredi vetuerat, ipſümque Bapti-
ſtam præcuriorem quidem ſuum, ſed Judæo-
rum tantùm tubicinem lucernas eſſe dixit;
cùm è contrario Paulus aureæ comparetur ur-
næ, ubi eum ablegandum ad Gentes com-
memorat. Vas eleclionis eſt mihi iſte, ut por- A G. 9.15.
tet nomen meum coram Centibus, & Regibus,
& filiis Irail. Ergo quantum lucernæ præ-
cellit patera, tantùm anteſtare ſcias Gentium
præconem unius tum quidem Palæſtinæ præ-
conibus.

Natus eſt vobis hodie Salvator, qui ſt
Chiiſius Dominus. Luc. 2.

Vagit in ſœno Chriſtus, & Dominus ap- &5e
pellatur. Tum verè Dominus nominatur, Na init
cum ad Paſtores præfatus Angehis eum iis na- zas
tum eſle teſtatur. Ergo non plebeium, ſed Rex an-
regium eſt, inopibus naſci, & in ſtabulo „
principaris, ſi pauperibus opem tuam, viréſ- Affabili⸗
que tuas polliceare. Id quamquam ſubobſcu- as.
rum plerifque videatur, ità tamen pPerlucet, Zelus a-
ut is quoque id non ignoret, qui meridianum ,,,„.
Solem non videt. Sedebat quidam in via cæ- Ne a
cus, qui accurrentis popuh ſtrepitu excitus panperte.
interrogabat „Cinquit Lucas, Quid boc eſſet.
Dixerunt ei, quòd Jeſus Nazarenns tranſiret. Lüc. 18,
2 la- 36.

Pauperu

opbpreſſo-

zes à Pro-
zectoribus

juſtrum
franen-
tur.
Religio-
nes pro-
banda à
S. Sede.

16

clamavit, dicens, .S U Rli David, miſerere
mei. Tam iſte aure, quam oculo, caligabat.
Nam cùm ii reſpondiſlent JESUMillac tranſire
Nazarenum; ille pro Nazareno; quod ſanè
nomen ignobilitatem ex oppido præferebat,
regium jactat Davidis nomen, cui tantum é
ſolio ſtirpéque accedebat dignitatis. Cur non
id ingeminas, quod audiſti. Nazarenus JE-
SUS cſt, Nazarenum invoca, non Davidicum.
Et qui præaibant meritè increpabant eum, ut tä-
eret. Iple verò multò magis oclamabat: Fili Da-
vid, miſerere mei. Perſtat in ſuo conſilio cæ-
cus. Nimirum, inquit, ſi mei, qui emendi-
co, te miſeregt, non à Nazareth dici debes,
ſed ſalutari te decet fllium Davidis. Regium
enim eſt, audire miſeros: & ſubveniſſe men-
dico, animi ſanè eſt, ſtirpiſque regnantis.
Ex Pſalmo id ille forte didicerat ſeptuageſimo
primo: ubi ſeu Salomon, ſeu Chriſtus Rex

nominatur, Regéſque illi advolvendi prædi-

Plal.71 I. cuntur. Deus judieium tuum Regi da: & juſti-

26⸗

tiam tuam filio Regig. Cur is Regis bis titulo
cohoneſtatur? Audi: Judicabit pauperes popu-
li, & ſalvos faciet filios pauperum. Quo per-
acto judicio, vide, quid inopum patrocinium
conſequatur: Coram illo, inquit, procident ME-
thiopes: & inimici ejus terram lingent. Reges
Tharſis & Inſulæ muneraz offerent: Reges Ara-
bum, & Saba dona adducent. Et adoabunt
eum ommnes Reges terræ⸗ Omnes Gentes ſervient
ei. An id ultrèò ſunt Principes praſtituri? Imôò
cauſa ſubjicitur, quàâ in obſequium deflecten-
tur. Eam porrô quam eſſe futuram arbitraris?
Dandum id reris auro? an ſapientiæ tribuen-
dum? an demum armis ferrôque extorquen-
dum? Quia liberabit pauperem à potente: &
pauperem cui non erat aajutor. Parcet pauperi
& inopi: & animas pauperum ſalvas Jaciet. Ex
uſuris & iniquitate redimet animas eorum: &
ponorabile nomen eorum coram illo. Et vivet, &
dabitur ei de auro Arabiæ⸗ & adorabunt de

ipſo ſemper. Superextolletur ſuper Libanum fru-

dius ejus: & replebitur Majeſtate ejus omnis ter-
ras hat, fat. Quid muſſas? An aliquid pro-
nunciari in rem noſtram potuit apertius? Tua-
ne, an cæci auris hallucinata eſt, qui fore pu-
tavit regium, ſi ſui Chriſtus miſereretur. Fili
David, miſerere mei. Non tum proles eris Da-
vidis Regis, quùm ſepulchrum filiæ Jairi oc-
cludes, ſed quum recludes oculos meos. Prin-
ceps ſiquidem ille eſt, & ego mendicus ſum.
Porrô felicius regnaturo prætextam pauperta-
tis ſubtegmen, quàm licium opulentiæ redor-
ditur. Effulgurat tum purpura, cùm ei proſeg-
mina mendicantium afluuntur in fimbriis. Hinc
eſt, quod apud Lucam is, qui nobiliſſimos ci-
vium evocarat ad cœnam, homo quidam ap-

Luc. 14. pellatur. Homo quidam fecit cœnam magnam,

& vocavit multos. Qui cùm erronibus, panno-
siſque coœnaculum oppleſlet, Domini mox ti⸗-
tulo effertur: Tunc iratus Paterfamilias, di-
xit: Exi citò, & pauperes ac debiles, & cæcos
& claudos introduc huc. Et ait ſervus: Domi-
ne, factum eſt ut imperaſti: & adbuc locus eſt.
Nota granditatem nominum ex affluxu inopum
coniſequutam. Domine, fabtum eſt, ut impera-
i. Imperaſti! Id eſt prorſus Cæſareum. Do-

mine! Quis non videat evocatione pauperum

dominatum in illam domum irrupifſe, & flo-
ruiſſe tot Domino in coœna virgas imperii,
quot inopes in triclinium baculos intulere æ-
rumnæ ſuæ. Et ait ſervus: Domine, factum

Oliva

eſt, ut imperaſti. Ita dices vocitatum eum à

ſervo, qui ſanè illum, etiam ante introductos
debiles, Auguſtum, ſi lbuiſlet, appellaſlet.
Quis enim non videat non cultum modò, ſed
adorationem à ſervitiis extorqueri: quos non-
niſi ſubmiſſo genu miniſtrare ſibi, non dico
Reges, ſed Dynaſtulæ patiuntur. Quamquam
quis ante Comites demiſſos famulos indigne-
tur, quando illatà Præſidis mappâ quotquot
Equites & Barones ante cubiculum excubant,
& afſurgere wantili jubentur, & retectis in-
flexiſque cervicibus compelluntur Prætoris pa-
teram adorare. Eo devenimus & adulationis
& tyrannidis, ut præſtet in ſcyphum Guber-
natoris, quam in Chriſti calicem effingi. Nul-
lo, hic ad aram deſeretur, exurgente cive:
nullo ille non aflurgente Senatore, ad aba-
cum inferetur. Ergo non mirum, ſi ſervus
ait: Domine, fablum eſt ut imperaſti. Mirum
id fortè non eflet, ſi unus tantàm verna;
evocatis inopibus, Patrifamilias nobiliori ti-
tulo blandiretur. At Lucam fſine ſulpicione a-
dulationis ſiylum reformalle video. Nam quem
parantem coœnam hominem dixit, dixeraâtque
Patrem familias cùm fremeret. Homo quidam
fecit oœnam magnam. Tunc iratus Faterfami-
lias- Ubi de illo loquitur, & evocatis jam
miferis ad epulum, & iterum cogendis, au-
gufſtiori eum titulo compellat, inquiens: Er
ait Dominus ſervo: Exi in vias & ſepes: &
compelle intrare. Jam, non famulo, ſed E-
vangeliſtæ videri Dominus cœpit, ex quo
pauperes ac debiles domum eſus intravere.
Miramur autem id homuncioni obtigiſſe,
quando maximi jacta ſunt fundamenta prin-
cipatus in panno & calopodio. Conſpicien-
dum ſe Dommus Salomoni dederat, miré-
que oblectatus adoleſcentis animo præferentis
ſapientiam opibus, trophaæiſque: Dedi tibi cor

Japiens: ſed hæc quæ non poſtulaſti dedi tibi,

divitias ſeilicet & gloriam , ut nemo fuerit ſi-

milis tui in Regibus cunctis retro diebus. Et quæ
ſpopondit, die mox conſequenti Numen im-
plevit. Sed quam efle reris tanti baſim Prin-
cipatus? Ubinam intelligentiæ a Deo infuſæ
radios diſſeminavit Salomon? An Gymnoſo-
phiſtas ex India, aut & Perſide Magos, Drui-
dâſve accerſit ex Gallia Deus, ut nova Prin-
cipis emicaret ſapientia? Audi: Tunc vene-
runt dux mulieres meretrieces ad Regem, ſte-
teruntque coram eo. Abigantur ſuis cum ſoleis
mulierculæ. Quid enim his commune cum no-
mine, quo Salomon præferri jam debet Regi-
bus magnis, maximiſque Imperatoribus. Si Sa-
ba irrupifſet, ſperares forta ex Regina novi
accrementum regni, quòd ex fœmina deberet
deſperari. At mulierculis inter ſe de cadavere
contendentibus, quæ gigni gloria poteſt Sa-
lomoni? Tanta, ut plus ille famæ gloriæque
ſit nactus, auditis mulierculis, quàm aut do-
mitis Idumæis, aut junctis Egyptis, aut etiam
Ethiopibus evocatis ad ſe. Arsdivit itaque om-
nis Iſraël judicium, quod judicaſſet Rex, & ti-

muerunt Regem, videntes ſapientiam Dei eſſe in

eo. En quo ſe trophæo Salomon exuiſſet, ſi
Pannoſas a ſua menſa garrulâſque meretricu-
las rejeciſſet. Quävis horà, quovis loco, &
quivis audiri debet a te, quando in triclinio
à Salomone Scorta, inter epulas altercantia
de cadavere, audiuntur. Præſagiit, quod ſi-
bi erupturum Margaritum eſlet & ſcabritie
duritiéque lutei ſpineique oſtrei. Nec vipera
ſapien-

Superbia
titulorik.
Id actum
in urbe
Italia.

2. Reg. 3.

—

Stromatum, Lib. I.

ſapienter ſpernitur, quam, ſi ſapis, vertes in
pharmacum. Latent in nube fulgura, quibus
coelum in obſequium ſui mortales inflectat.
Idee vel è& palude, qui fubſilit, vapor, ip-
Protedto- sà ſolis rheda in cœlum rapitur. Adeò quo
res Pau- Divinitas & extimetur & armatur non gem-
Perum. mæ fulmen conſtipant, ſed inhalatione dura-
tur. Noli ergo tuis arcere foribus inopem;,
quem ſi audias, non clementior, ſed auguſtior
quoque habeare neceſſe eſt. Miraris acceſſio-
nem tibi fieri dignitatis à& paupere; quando
Pſal. 2I. Dei nomen, non contempto inope, clarius

=S rutilat in Palæſtina? Timeat eum omne Nemen
ili- . . .
rafe Wral: quoniam. Quid hic ſubeſſe cauſæ po-

Rex au- teſt, ut Judæa univerſim tota Dominum ex-
diat vi- timeſcat? An cohortes explicavit? Explicavit
les. eas pro Eliſæo, nec inſecutores abſierruit.
Num lapidibus pluit? Oppreſſit grandine .Æ-
gyptum;, nec edomuit. Serpentes fortè emi-
ſit ignitos? Peccavere Ifraëlitæ, poſt angues.
Quâ ergo Deus machinâ cervicoſum vulgus
conterruit? Libello inopis ſupplici. Timeat
eum omne ſemen Iſrazël: quoniam non ſprevit,
neque deſpexit deprecationem pauperis. Ita-ne
Characteribus ærumnoſi in majeſtatem terro-
rémque Dei dextera componitur? Recepit pa-
gellam ſibi à miſero exporrectam, & mox
trepidat ante illum Chananitis. Conferamus
cum aſtris characteres, & videamus, Come-
tis-ne an libellis Dei dextera conterrendis mor-
talibus aptior reddatur. Habebat in manu ſua
ſtellas ſeptem: promebat ex ore gladium: vo-
mebat ignes ex oculis. Unus inter hæc Joan-
nes expavit. Et cum vidiſſem eum, cecidi ad
Pedes ejus. Unum vix ferruit piſcatorem con-
flata & facibus, enſibus, cometiſque Majeſtas.
Et calamitoſi prælatus dexterâ codicillus Iſrae-
lis genus univerſum timere cogit. Nimirum
cum armamentario, tum veròô etiam cœlo ad
Perdomandos Satrapas ſcribâſque validior pa-
gina eſt, ſi, quùm pro miſero ſupplicat, ad-
mittatur. Ergo bene JESUS tum Dominus ap-
pellatur, quùm natum eum Angelus nunciat,
in commodum, bonumque Paſtorum. Natus eſt
vobis hodie Salvator, qui eſt Chriſtus Dominus.

Scripſi vobis in epiſtola: Ne commiſ-
eamini fornicarus: non utique for-
nicariis hujus mundi, aut avatis,
gut fapacibus, aut idolis ſorvienti-
bus. Cor. S. 10.

Apoc. 1I.
17.

Avari-

14* Ut vides, domus Satanæ quatuor ſtabilita

eſt lapidibus angularibus, laſciviã, avaritiâ,
Laxuria. Tapacitate, & idololatria. Ex his duos ſibi
aunngulos firmandos, fundandéſque Mammona
ſuſcepit. Et inferius quidem Apoſtolus, cùm
ſuperſtitionem Idolorum in nullas diducat ſpe-
cies, ſed ſemel tantùm reprehendat, Cupi-
ditatem & Concupiſcentiam ità lancinat, &
concidit, ut, cùm monſtra inſectari videa-
tur ſeptem, duo tantùm ſcelera è regno pro-
turbet. Nolite errare. Neque fornicarii, ne-
ue idolis ſervientes, neque adulteri, neque mol-
les, neque maſculorum concubitores, neque fu-
es , neque avari, neque ebrioſi, neque male-
dTici, nequeé rapaces regnum Dei poſſidebunt.
Ducunt, coguntque agmen vitiorum carnis
concupiſcentia, & auri cupiditas. Phalangem
celerum fornicarii antecedunt , rapaces clau-
dunt, ita tamen, ut illi quater agmimi miſcean-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

1. Corx.
6. 2.

17
tur, hi ter. Adeò ut nullum perſequatur A-
Poſtolus e ſceleribus vehementius, quam, ge⸗
minam auri, lutique libidinem. Et ſanè non
immeritò. Nam Evangelii ſectatores, qui Co- .
rinthi, de flagitiis triumpharant, omnibus in
Chriſto cœli opibus locupletes, abſtemii, mi-
tes, probri ferrique patientes, Scripturarum
periti, prodigi laurearum, Aræ cultores .
orationi, jejunio, charitati, virtutum om-
nium adſcripti choro, adiniſtique: häc ſe ta-
men geminàâ peſte expedire nequiverunt. Au-
diebatur nâmque inter illos talis formicatio,
qualis nec inter Gentes: judiciiſque conten-
debant inter ſe, & id apud infideles præſta-
batur. Unum tot inter martyrii roſas ſeri li-
lium Corinthi non poterat: Unus non fluere
Pactolus non poterat, unde miſta Jordani
quatuor Paradiſi fiumina excçurrebant. Fœda-
batur Chriſti ara hinc ſepta thalamis, inde can-
cellis obſepta. Aderant coram Prætoribus Chri-
ſtiani, aut daturi pro Chriſto cervices, aut pe-
cuniam contra Chriſti decreta, repetituri.
Modèô pfallebant in tribunali, modò alterca-
bantur: & & Senatu abibat Chriſtianus aut
Martyr, aut rapax. Ita ne? uno eodémque in Lites
foro modè fides ſanguine purpuratur, modè
litibus proſcinditur? Audit te idem Judex,
nunc altercantem cum fratre, munc vero pro

. . . nio laſa.
fratribus occumbentem. Tam prodigus inter

fübſellia cruoris ardor fidei, tam rurſus te-

nax argenti eſt! Nimirum ſtupere nemo de- Rationes
bet, ſi Nummi amor cum fratre contendat, privatæ.
qui patrem prodidit. Tutior a livore Joſeph,
quaàm ab avaritia. Evaſit miſer & fratrum ſi-
cas, & ſqualorem carceris, & horrorem ci-
ſternæ: ſed inſidias tum cupiditatis tum con-
cupiſcentiæ non evaſit. Prima ab argento ex-
cepit vincula, Iſmaêlitis divenditus; ſecunda à
libidine paſſus eſt, falſi criminis inſimulatus.
Ità ſecuri ſumus à feritate barbarorum & fra-
trum odio, quamdiu aut £Ægyptiam libido non
exagitat, aut Nummi Patriarchas non prole-
Ctant. Sugcumbit innocentia aut torquibus,
aut corymbis. Invidentiæ penè Aſpidem Jo-
ſeph evaſerat, periitque, non quùm furoris
Draco venenum expuit, ſed quùm argentum
ebibit. Venundetur IUmaslitis. Non te veneno, Gen. 37.
Joſeph, Vipera, ſed nummo infecit. Vendi- 47.
derunt eum, inquit, Iſmaslitis viginti argenteit.
Quæ furor vincula non innexuit, ea fratri
amor pecuniæ comparavit. Væ tibi, Abel, ſi
te non livor, ſed avaritia inſequeretur. In ip-
ſa caderes ara, nec campi amœnitate tunnmn
funus conſolarere. Nulla fera cupiditate pe-
cuniæ truculentior. Ipſam rapacitas libidinem
antecedit. Quot erant in Jericho formoſiſſi-
mæ, venuſtiſſimæque tum virgines, tum ma-
tronæ? Nullis tamen pepercere ſcortis milites
Joſue. Unam in pecudum ſtragem coacerva-
ta ſunt funera fœminarum. Nullum ſubdu-
ctum ferro ſcortum: nulla flammis elapſa vir-
go. At aureæ parſum eſt virgæ, cladique ſub-
moti tum ſicli, tum pallium. Triumphum fi-
dei non voluptas violavit, ſed rapacitas. Po-
tuere non diligi à militibus fœminæ, potuere
ab adoleſcentibus non rapi ſcorta, ſed occidi. Avari-
Sed auro ferrum ſuccubuit, ſed pallio ceſſere tia.
loricæ. Verbo; pellex trahebatur ad laqueum, ale d
ſupellex inferebatur in arcam. Peccavi Domi- d.
no vidi enim inter ſpolia pallium coccineum,
& ducentos ſiclos argenti, regulamque au-
ream, & concupiſcens Mel. Reprefla e1 4
2 ler-

18 Oliva

legiomibus libido penitus, creveruntque in ha-
ſtis lilia, viruitque furor in pharetra. Sed de
triumphantibus triumphavere ſicli. Porrò quàm
effræna nummi cupiditas, quam denunciata
per legem mors non inhibiit? quàm impo-
tens, quæ, nullo non parente legibus, leges
peflumdedit? quam audax, quæ, in tanto cla-
dis cædiſque horrore, meminiſſe rapinæ po-
tuit? quam impia, quaàmque ſacrilega, quæ
tantis miraculorum prôdigis vallata, labique
muros ad ſonum buccinæ contuita, furari au-
ſa eſt, maluitque pallium, quàm palmam?
Nullum, quod ſciam, ſcelus inter miracula
coœlum contempfit, niſi una rapacitas. Nam
& Pharaonem non inter prodigia tantùm er-
raſſe retinendorum ſtudio gregum ſcimus, cuùm
Exod.ro. dixerit in ipſo horrore umbrarum. Iie, & ſa-
24. crificate Domino, oves tantuům veſtræ, & ar-
menta remaneant. Sed in ipſa, auri dementa-
tum cupiditate, irruiſſe horremus miracula:
Exod. r5. Dixit inimicus: Perſequar & comprebendam:
92. dividam ſpolia, implebitur anima mea. Hoc
ſunt Ægyptiorum equi in ſinum Erythræi ad-
acti, impulſique calcari. Nec patens Iſraeëli
mare cupiditas eſt reverita. Ut mirum vide-
ri non debeat, ſi miles unus, præ cupidita-
te, labentes contra hoſtes muros urbis non
ſuſpexit; quando cohortes Ægyptiorum uni-
verſæ ſtantes Oceani pro Hebræis moles con-

tumaciſſimè auri libidine deſpexere. Implebi-

tur anima mea * ruamus in pelagus. Comple-
bimini, ſed non auro, ad luxum, at flucéti-
bus, ad luctum. Quid ergo aut audacius, aut
iniquius, aut etiam cupiditate flagitium im-
manius? Nec Deum reveretur, nec homines:
ludit, furitque inter prodigia: nec ſupplicia
expavet, & ridet Oceanum. Factum credi-
derim propterea, ut unam præ reliquis ava-
ritiæ peſtem averruncandam ſibi eſſe duxerit
Luc. 19, & Templo Chriſtus. Ingreſus in Templum cœ-
45. bit ejicere vendentes in illo, & ementes. Et;
ſi Joanni credimus, compacto è& funibus fla-
gello rapaces proturbavit ex atrio. Adeòô;,
qui cæcitatem ſalivà expulit, qui attactu le-
pram emundavit, qui ſtans febrim abegit,
qui mortem voce fugavit, qui verbis modò
imbecillitatem Apoſtolorum erexit, modè li-
vorem & arrogantiam Scribarum retudit;,
quique latronem à blaſphemiis ſilentio tradu-
Xit ad hymnos, avaritiam ut Templo pellat,
reſtibus obarmatur. Nullum enimverèò aut ſce-
lus aut morbum ſuæ obluctaturum Omnipo:
tentiæ, niſi unam tantùm rapacitatem, cre-
didit. Et ſanè nulla criminum lues, except
furacitate, conſedit in Templo. Nam ut for-
nmicarios, ut maledicos, ut ebrioſos ſubiiſſe
tum fortè Templum non negaverim: ità nuſ-
quam aut mœchiam, aut maledicentiam, aut
temulentiam in Templo viderim. Nummula-
riorum veròô quis ibi non horreat æs, non
menſas exhorreſcat? Nimirum thure vitia ef-
fugarentur univerſa, niſi una thuribulis ra-
pacitas obluctaretur. Ides Dominus & in
domo ſe Zacchæi oportere eſſe ait, & ubi
egeſtam rapinarum inde proluviem intellexit,
non unum incolumem jam eſſe publicanum
dixit, ſed familiam expiatam penitus affir-
Luc.19.7. mavit. d quid aliquem defraudavi, reddo
quadruplum. Ait JESUS ad eum- Qma bo-
die ſalus domui huic falta eſt- e qusd &
ipſe filius ſit Abrahxæ. Haud Magdalenæ di-
xerat: Hodie in domo tua oportet me ma-

nere. Ibi enim de libidine, hic de cupidine
triumphabatur. Et quemadmodum molien-
ti nova horrea eâdem nocte illata Mors eſt;
ne vel diem unam ſuo ſupereflet ſupplicio a-
varitia: ita ſalus tum eſt largitati repoſita;
cùm ſe cupiditatis vinculis explicavit. Ete-
nim nummi amor domitus confeſtim inaugu-
rat, & domitor, ſine intervallo, contruci-
dat. Sepulchrum ſibi dives effodit, cum ſuæ
ſegeti horrea pararet ampliora; nec tam il-
lecebræ frumenta congeſſit, à quibus exple-
retur, quàm vermes, à quibus diſcerpere-
tur, coëgit. Adeò falx abit in ſecurim, ſi
eam cupiditatis ſtudio convertas in malleum.
Deſtruam horrea mea, & majora faciam. Hac
noéte auferent animam tuam à te. Viden' ut
nolit Deus agrorum feracitate abuti ad cu-
piditatem mortales, quin illicò moriantur.
Quæ enim frumenta ſunt, quùm metuntur;
ſi condantur, in aconitum, toxicâque ver-
tuntur. Mirum ſanè portentum, cum lues
nulla obeſſe ſoleat, miſi prodeat: ſolum tri-
ticum, ſi condatur, interficit. Sica evagi-
natur, ut feriat: anguis proſilit, ut com-
mordeat: prorumpit fulgur, ut graſletur. Se-
ges tum mortem infert, cùm ſepelitur. Porrò
quis avaritiæ monſtrum non vocet perditifli-
mum;, quando Patrisfamilias & ſervi truci-
dantur, & filius ab agricolis occiditur, und
effaſcinatis vineæ domuſque ſpe? Hic eſt hæ- Luc. 200
res, occidamus illum, ut noſtra ſiat bæreditas. 14.)
Mors latet in pampinis, ſi bipalio cupiditas
inſidet. Horrebas nundinantem in Templo
avaritiam? Exhorreſce inter flores, pomâque
ſævientem. Mitto Judam, qui cupiditate fu-
rens, in cœna ſupplicium Magiſtro molitur;,
ſibi funus adornat in ficu. Quæ monſtra? Li-
gurire, & prodere? Apricari,; & mori? Non
immeritò decerpſit ex arbore, non vitæ ali-
mentum, ſed tormentum; qui, vorando ag-
num;, in devorantem lupum eſt verfſus.

.

Luc. 12.

Qui viderit mulierem ad concupiſcen-
dum eam: jam mœchatus eſt eam in

corde ſuo. Matth. 5. 28.

Modeſtia

Fornicamur procul dubio, quoties & con- eulorum

cupiſcimus. Non ſolis autem hauritur oculis
vwirus concupiſcentiæ, ſed & auditu, & atta- Circum-
Su peſtis cupiditatis ebibitur. Ut propterea ſpectioe
mirer, ſolam à Chriſto libidinis ſentinam in
oculis collocari. Verùm non inſipienter itaà
nos ab oculorum petulantia ſapientia cohi-
buit: quando nullo acrius concitatur ſenſu
fax libidinis, quàm oculorum afflatu. Mitto
Viſas à filiis Dei filias hominum, eos illicò
in vincula conjeciſſe. Mitto fragrantem thu-
re, nitrôque bellico inſperſum Davidem in
ſua decubuiſſe lyra, ut Bethſabeam aſpexit.
Mitto nec in totum viſam Thamarem depe-
riſſe Judam. Datum id fortè eſt affinitati;
quæ inter virum foœminâmque intercedit. Vi-
deamus, ut cor irritent oculi, etiam cùm
ligno hæſerint. De ligno diu egerat Draco
cum Eva: nec Draco tantùm eam verbis-
ſed colorata ab angue Divinitas foœminam
ad eſum pomi tantæ niſu ſpei deflectebat.
Quis, rogo, non flecteretur, quum hinc Eva.
Divinitate, hinc Dracone urgeretur non ad
bellum, ſed ad epulum? In quocumque die Gε 3. 5
comederitis ex eo, aperientur oculi veſtri, &

eritis

is

n.

Ibid.

Ibid.,

Joſ7.20.

Stromatum, Lib. I. .

eritis ſicut Dii. Nulla aut grandior, aut vi-
cinior ſpes eſſe potuit Divinitate, quàa, non
poſt Olympiadas, ſed ipsd die potiretur; nec
ſudando, eam, aut ſerviendo, ſed liguriendo
aſſequeretur. Sed & hortator Draco callidior
erat animantibus univerſis. Et tamen, in tan-
to ſeu Anguis dolo, ſeu bravii pretio, ſeu
ſtadii illecebra ſtetit ſœmina inconcuſſia & ab-
ftinuit. Ut vidit, tum enimverò proruit, pe-
riitque. Vidit igitu mulier, quod bonum eſſet
lignum ad veſcendum, & pulehbrum oculis, aſ-
pectuque delectabile: & tulit de fruëtu illius,
& comedit: deditque viro ſuo, qui comedit. Et
aperti ſunt oculi amborum. Validior nimirum
ad proculcandam legem ſpe potiundæ Divi-
nitatis, alloquiéque Draconis, conjectus ocu-
lorum fuit, quo quamdiu ſe mulier abſtinuit,
tamdiu & jejunavit: quo ut abuti auſa eſt;
capta mox quoque eſt. Potuitque illis fauci-
bus glutire pomum, quas morte funeréque
nuper ad terrorem fui, legiſque cuſtodiam op-
pleverat. Dixerat enim Draconi Eva: Præ-
cepit nobis Deus, ne comederemus, ne forté
moriamur. Viden' ut ſuum mumit os fomi-
na mortis falce, ad repellendam illecebram?
Eâque ſeſe & contra Dwwinitatem, & adver-
ſus Anguem conſtanter defendit: fruſtrà illà
evibranda, ubi non jam ab Angue, ſed ab
oculo invadetur. Vide autem, ut illicò patra-
tum facinus amborum oculos reſeraverit. Qua-
ſi authori parem ſcelus reſerre ſategerit gra-
tiam; ut ſcilcet per oculorum licentiam ad-
miſſum in pectus, mox patentiorem eſſe fece-
rit in oculis aditum ad ebibendas rerum ima-
gines; ratà, tum ſe diu in eorum cordibus
feliciter regnaturam; transgreſſione, quando
Pproſtarent ad illecebram oculi captivorum. Et
aperti ſunt oculi amborum. Verum nequiit intel-
ligere fœtnina tum immortalis, quâ vitæ ja-
cturà Lex Numinis calcaretur: ruitque mu-
lier, Dracone tantà eam Divinitatis oblatæ
machindâ in arborem impellente. Videamus,

quid oculus effecerit non in fœmina immorta-

R, ſed in milite morituro, quem non in lap-
ſum Anguis urgeret, ſed Joſue à tranſgreſſio-
ne compeſceret. Achan filius Charmi, contra
edictum Numinis latum per Joſue, ſurripuit
de anathemate coccineum pallium. Ita-ne? Ità
planè. Et quà ratione in tanto ſeu fragore cla-
dis, ſeun Arcæ triumpho, potuit filius Abra-
hæ nuperrimè latam legem, quam ferro ig-
néque Dux ſcripſerat, iniquiſſimè violare?
Num ahorum provocatus exemplo eſt ad ra-
pinam? Imô ex tanto militum numero nemo
ſe anathemate non abſtinuit. Quis enim laben-
tium murorum prodigio attonitus de violan-

do Numine poſſet vel cogitare? Cogitavit at-

tamen Achan, & pallium rapuit. An frigebat
ille, algoréque ad furtum adactus eſt? Scili-

cet. Cur ergo nec ſodalium exemplo, nec ſig-

norum miraculo, nec terrore pornæ inhiberi
à prolapſione potuit miles non egens, ſub
duce tam æquo? Oculis proritata rapacitas
nullis coërceri repagulis potuit, ſeu ſanctimo-
niæ, ſeu terroris, quin in abrupta flagitii aut
excurreret, aut etiam traheretur. Reſpondit-
ue Achan Joſue, & dixit ei: Vers ego pecca-
vi Domino Deo Irazl. Vidi enim inter ſpolia
Pallium coccineum valde bonum, & ducentos ſi-
clos argenti, regulamque auream quinquaginta
Eiclorum, & concupiſcens abſtuli. Vidit, con-
upivit, abſtulit. Sed perſtrepuerant tubæ.

Sed muri prodhgiosè corruerant. Sed cruor cœ-
ſorum inundabat. Sed mullus commilito rapie-
bat. Sed rogus in transgreſſorem fumabat. Sed
Judex & zquiſſimus & victor aderat. Sed
Deus juſlerat. Sed tot in eremo periiſſe tranſ-
greſtores viderat. Sed electus ipſe fuerat &
müllibus unus, qui laure4 expugnatæ Jeri-
chuntis donaretur. Sed in opima regione ni-
hil victoribus deeſſe poterat. Sed cocco pan-
nus imbutus cruorem effundendum furaci cum
regereret, non tam illum pellexerat pretio,
quàm colore compreſſerat. Repreſſus tamen
non eſt ſeu juſſis, ſeu miraculis, ſeu terro-
ribus, ſeu exeinplis, quin furaretur. Furare-
tur autem, non Crœſi opes, aut gemmas
Cleopatræ, ſeu ſupellectilem Artaxerfſis, qui-
bus ex inopi repentè ſummus, vitam exinde
duceret perbeatam. Sed pallium diripuit, &
ſiclos pauculos, quibus nec frui liceret „ cuùm
ea retruſerit; nec miſer eſſe deſineret, quam-
vis uti eis nullo capitis diſcrimine poſlet. Er-

g0 nullo felicitatis compendio, vitæ innocen-

tiæque jacturà ſummâ, maluit furari „ quàm
vivere. Nimirum ſtare nequiit, quando eum
à Lege oculi ad ſcelus abſtraxerant. Vidi, &
concupiſcens abſtuli. Diſce, quid procul à Jo-
ſue, non inter tubas, ſed inter lIyras, non
ruente Jericho, ſed vernantibus Tempe, ac-
turi homines ſint, cùm non ſpolium pecudis
viderint cruentatum, quibus funeris ſuppli-
ciique tum exuviis, tum colore moneantur;
ſed Helenas aſpexerint & Ariadnas, quarum
vel fuci tantùm funeris memoriam omnem
abolere poſſunt. Quis enim ſepulchri memi-
nit inter Dalilas? Seniores interroga Iſraëlis,
aſſidentes Suſannæ, Quæ illa fax fuit, quæ
nivem in Ztnam convertere potuit, prope

non clibanum ſed piſcinam? Semen Chanaan, Dan. 13.

& non Juda: ſpecies decepit te. Non alloquio 57.
æſtuavere Senes, ſed aſpectu. Et tamen ſecu-
ribus vallabantur, leges evolvebant, ſtipaban-
tur lictoribus, & ſupplicia nullo non die pec-
cantibus infligebant, Verum tantum terroris
apparatum oculi deriſere; libuitque inter car-
nifices & cruces fornicari, ubi vivere non lice-
bat. Quid ſubſelliis commune cum horto? Quæ
reſti affinitas cum myrto? Qui Libitinæ Vene-
rique conventus? Fœderari ergo potuære in ſe-
mibus, ifſdemque Iſraeëlitis & Judicibus, lapi-
des & amplexus, oſculum & machæra? Pro-
nubà ſpecie ea effingi Chimæra potuit aman-

tis & ſenis, peccantis & Judicis diligentis &

accuſantis? Vide ergo; ne videas. Nam ſi vi-
deris, nec muneris amplitudo, nec matronæ
pudor, nec flagitii dedecus, nec caries tatis;
nec generis decus, nec ſecuris impendens ab-
ſterrere te poterunt à flagitio. Hinc fortè eſt,
quod Iſaiæ non oculi cœleſti calculo, ſed la-
bia, contra illecebram criminis, aduruntur:
ut diſceremus, nullo poſſe tormento petulan-
tiam oculorum contineri; quam modeſtiꝗ me-
lius, quàm uſtione reprimemus. In manu e-
Jus calculus. Et tetigit os meum. Niſi fortè
pronunciaveris, expiatos Dei ſolio fuiſſe Pro-
phetæ oculos exclamantis. Regem Dominum
eeréitnnm vidi oculis meis. Et id in rem
meam ſonat. Nam edomandæ, quam nul-

lus hominum edomat linguæx, unus ſat fuit

calculus, ſublatus & foco. Ecce tetigit hoc la-
bia tua, & auferetur iniquitas tua. Confirman-
dis verò Iſaiæ oculis non face, ſed totâ o-
pus Divinitate fuit: viderique Deus debuit
B 4 G&

Iſa. 6. 7.

20

& in ſolio, & tam coronâ colendus, quàm ex-
timeſcendus ægide, gladiôque. Regem Domi-
num exercituum vidi oculis meis. Ergo fax una
expiare os poteſt: ſola poteſt Divinitas coro-
nata pariter & armata, ſuccuſſis cœli cardini-
bus, completiſque fumo ædibus, Prophetæ
oculos contra illicium ſpeciei roborare. Por-
rô ſi ex acrimonia pharmaci non fallax eſt
conjectura peſtis, diſpice und eäademque me-
dulla piſcis & Satanam abactum, & iterum
viſuros Tobiæ oculos, juſſu angeli, linitos.
Tob. 11. Lini ſuper oculos ejus ex felle iſto piſcis. Pa-
S. rem ſanè oculorum & gehennæ eſſe luem
Angelus indicavit;, quando eodem prorſus
amuleto & cubiculum munivit contra fero-
ciam Dæmonis, & oculum contra formæ
inſidias in ſene quoque communiit. Væ no-
bis, mii Iſaac lippiiſſet: habuiſſemus ſan-
tæ & tantæ familiæ Principbem Eſaü. U-
num abeſſe ſenſuum Iſaaco oportuit, ut fami-
liæ ſuæ præficeret filium ſanctiorem, quem
5. aat ſanè iniquiſſimo ſubjeciſſet . niſi oculis labo-
raſſet. Benedictioni Jacob fſuffragatæ ſunt
manus, fauces, & nares. Comedit;, palpa-
vit, ſensitque fragrantiam tunicarum, môx-
que juniorem prætulit chariori. Qui, ſi
acie oculorum expeditâ uſus tum fortè eſ-
ſet, nobis benedictione ſua Redemptorem
Gen. 27. utique tranſmiſiſſet ex Eſau. Quis igitur ille
532 eſt, qui dudum captam venationem attulit mi-
bi? benedixique ei, & erit benediclus. Uti-
nam & Samſon paulò maturius caligaſſet!
Samſon. nec pudore caruiſſet, nec libertate. Sed cæ-
citate ſanctior fortiérque, quando lilium re-
parare non poterat, roſas ialtem ſuo inſevit
ſepulchro hoſtium ſanguine purpuratas. Deum
agnovit Samſon amiſſis oculis, eumdémque
conſopitis oculis Jacob aſpexit. Nam Pau-
lus nihil videbat penitůus, cum Chriſtum
vidit. Adeò intelligendo numini oculorum
longè aptior hebetudo, quam perſpicaci-
tas eſt.

Viditque in ſomnis ſcalam ſtantem ſu-
per terram, & caput illius tangens
cæœlum: & Dominum innixum ſca-
læ. Gen. 18. 12.

Ubique Angeli diſcurrentes in gradibus:
ſed ità ſcandunt, ut incertum ſit ad lapſum,
Fervor. an ad bravium moveantur. Angelos quoque
Propoſita Dei aſcendentes & deſcendentes per eam. Quam-
vetinen- diu enim non perveneris, dubius es de co-
da. rona. Nam nuſquam in ſcala Deum inve-
Principis nies, qui te, emenſis in totum gradibus, co-
ers. ronaturus in cœlo eſt. Sic currite, ut appre-
134. hendatis clamat Apoſtolus. Nam cucurriſſe
non ſufficit, miſi eò deveneris, quò ſecedis.
Sola enim & perſeverantia, & abſolutio per-
fectiéque virtutis Dei promiſſis, præconiôque
donatur. Id autem cum & futuro Patrifa-
milias, & deſignato jam Principi common-
Se veri- ſtretur: Terram, in qua dormis, tibi dabo
tas. & ſemini tuo. Quis non videat, ſcandendi
ſtudium indefeſſum præcipuè regnantibus com-
mendari? quos ut in limine principatüs faſ-
ces ſecuréſque delectant, ità eos brevi, ſup-
pliciorum piget, verſis faſcibus in faſciculos,
converſéque in ilium enſe. Quis Salomo-
ne „ ſui initio imperi, rigidior, qui inter
epulas mulierum judex;, ſecari juſſit infan-

Perſeve-
gzantia.

Oliva

tem, judicium orſus à cæde? Aßſerte mihi 3. Reg. 3.
gladium. Dividite infantem vivim in duas 24.
partes, & date dimidiam partem uni, & di-
midiam partem alteri. Quæ non mitior Salo-
mone Tigris, ſi altercantibus de fotu lupis
præfuifſet? Ita nimirum non vagit, ſed rugit
Principatus in cunis ſuis. Quem deinceps non
jam rugire, ſed canere in cunis ſuis faſtidies.
Diſpice, an Salomon ferrum ſtrinxerit Senex
in licarios, qui gladium adoleſcens diſtrinxit
in infantem. At quid miramur effeminatum ab
Ammonitidibus elanguiſſe Salomonem; quan-
do videmus Davidem in Accipitrem factum
Cygnum ex Aquila. Sævierat in Amnonem
Abſalom. Inſequutus eum David eſt, ex-
quiſiitque ad ſecurim. Deferbuit mox ſecu-
ris, haſtäque refrixit. Ceſavitque Rex David 2z. Reg.
perſequi Abſalom. Quid egerit deinceps Da- 13.39.
vid in parricidam, ne quæras;, velim. E-
tiammum quæris? Humi ſaltem defigito lu-
mina, alioquin ſpectabis, iis ſicarium delini-
ri à Rege blanditäis cruore fraterno oblitum,
quibus delibutus chriſmate Saül innocens in-
auguratus à Samuele Rex eſt. Oſculatũſque z. Reg-
eſt Rex Abſalom. Id ſicæ datur poſt cædem:, 14. 33.
quod ſceptro vix datum eſt ante triumphum.
Unæ jam ſunt rei, Regiſque deliciæ. Exul Severi-
& Princeps eodem dignantur oſculo: & in rat.
quem priùs laquei nectebantur;, expediuntur
amplexus. Non modoô à ſuo foetu areſcit ha-
ſta, ſed à ſe ipſa ità degenerat; ut, quæ ad
terrorem criminis funus edere conſueverat;, in
ſolatium criminoſi dare oſculum poſſit. At
pietas, exacto jam triennio, patrem in am- Zelus ob-
plexum filii deflexerit. Quis non miretur ex- Ier vantic
citatum à Deo vindicem in ipſa quæſtionis viebeln.
Rorula & calere in primum, & in ſecundum
defervere furciferum. Nonne ſeveriſſimus Su-
ſannæ vindex Daniel exarſit? Is mentienti pri-
mo, quem convenerat; Seni ait irrugiens.
Mentitus es in caput tuum. Ecce Angelus Dei, Dau: 13,
acceptä ab eo ſententid, ſcindet te medium. z6.
Mentientem quoque alterum iiſdem pene ver-
bis exterruit: Manet Angelus Domini gladium
habens, ut ſecet te medium. Verùm quos im-
pares ſupplicio facere non potuit, haud illos
pares contumeliis effecit. Et ille quidem to-
tam judicii telam perſanctè abſolvit. Nos ve-
ròô, quæ in vate Sanctiſſimo fuere Sacra-
menta, malè in noſtris ſententis exequimur.
Ipſe porrò quem primum interrogavit, pro-
Pris oppreſſit, inquiens: Lwveterate dierum
malorum, nunc venerunt peccata tua, quæ ope-
rabaris prius: judicans judicia injuſta, inno-
centes opprimens, & dimittens noxios. Hoc
quid atrocius elogio? Alterum verô vix libi-
dinis reprehendit: Semen Chanaan, & non Ju-
da, ſpecies decepit te. Nic faciebatis kliabus
Iraël, & illæ timentes loquebantut vobis. Vix
eum manifeſtiſſimi criminis objurgat, cùm al-
terum non adulterii tantùm reprehenderit;
ſed veterni, injuſtitiæ, licentiæ, corruptique

Daniel.

judicii reum appellaverit. Adeè noſtra eſt ſi-

milior ſeveritas terræ, quàm cœlo. IIlud enim
mortalium audaciam primum fulgetris velli-
cat, tum fulgure tonitruéque ſubvertit. A-
ger verò dumis primum in caule inhorrefſcit,
tum vero flore, roſâque luxuriat. Nimirum
& Vipera venenum præfert in ore, quo de-
ſecto, medicinam de carne conficies. Viden-
tur mihi plerique in ſuo zelo cum Leuncu-
lIo Samſonis conferendi: qui cùm feroculus

inſi⸗

6en
6

:

Iud. 14 6.

Qant. 2.
15.

T. Reg.

2. 23

1. Reg.
3.19.

Gen. 16.
S6.⸗

Stromatum , Lib. I.

inſilüffet in juvenem, mox ei favum illece-
brâſque paravit. Apparuit catilus Leonis ſcLuts
&. rugiens, & occurrit ei. Declinavit ut videret
cadaver Leonis: Et eoce examen apum in ore
Leonis erat, ac favus mellis. Heu quoties fa-
teri pudet cum Samſone; De comedente exi-
vit cibus, & de forti egreſſaj eſt dulcedo? Imi-
taremur utinam vel Mandibulæ ſeveritatem,
quæ primò funerum miniſtra mille viros ce-
cidit, tum deliciarum foœcunda cyathiflavit
ſitienti. Sed Philiſthæos interſecit, & recrea-
Vit Samſonem. Erit, qui innocentem conci-
dat , & prædoni parcat. Æ£quior-ne Afini
cenſura, quam Cenſoris eſt? Mortuus ille
jugulat Philiſthæos, & Hebræum recreat: ut-
que ſanguinem ebibit perduellium, ita ſitienti
aquam egerit Iraelitæ. Tu verô vellicantem
myrtos diſcrucias, & in m fratri dimit-
tis. Haud iſtuc mentam eſt decimaſſe, &
Camelum glutiifle: ſed eſt palpaſſe vulturem,
& Columbam diſcerpſiſſe. Nimirum non id
tantum Monaſterii ufn venit Præfecto, ſed
Sponſæ accidit in horto Prætoriéque Verbi.
Siquidem illa, quum initio Canticorum vel
vulpeculas inſequeretur, ne vites eroderent:
deinde vaſtantem ne aprum quidem abſter-
ruit, & ferum ſingularem, quem David ir-
rupiſſe ſignificavit, nec clangore ſaltem fu-
gavit. Capite nobis vulpes parvulas, quaæ de-
moliuntur vineas. Ità Heli, quùm initio acce-
piſſet ex turba, filios ſuos Ophni & Phinees
Tabernaculum ſtupris, rapiniſque deturpaſſe,
etſi non acri, aliquâ tamen oratione coar-
guit; de quorum deinde per Samuelem à Deo
certior factus criminibus flagitiſque, haud
illos vel ſugillavit, quos certò debuiſſet to-
nitruo exanimare. MWolite flii mei, non enim
eſt bona fama, quam ego audio. Tum ſakem
vel fulgetris excanduit: primum enim rumo-
rem de filiis, minimè ſecundum inaudierat.
Dominus eſt: quod bonum eſt in oculis ſitis ſa-
ciat. Hinc filiorum cicutam non modò non
revulſit, ſed penè ſuperiori cœli riguo per-
fudit. Quique antè contra eos perſtrepuerat
ut vultur, nunc, auditis eorum facinoribus,
blanditur ut olor. Dominus eſt? Num filii ca-
ſtiores jam ſunt? Imòô veroò fœdiores. Nam
author, delatérque incertus eos apud Senem
accuſavit? Numen author, & Samuel flagi-
tiorum interpres filioriuum Heli apud Sacer-
dotem eſt. Cur ergo & mitiuùs peccantes cor-
ripit, & deſperatiùs prolabentes ne monet
quidem. Cur, ſubmurmurante populo, ful-
gurat? fremente Deo, aut ſilet, aut pſallit?
Severitatis id humanæ eſt, ut primo crimi-
nis aſpectu exaſperetur in ſecurim, conſue-
tudine deinde criminis remolleſcat in violam.
Nec Heli tantum repueraſcentis præ ſenio
Sacerdotis verſa eſt in lyram falx: verùm &
7
Abrahami virga in opobalſama defluxit. In-
ſoleſcebat præ tumore uteri in Saram Agar.
Execratus fœminæ procaciam Patriarcha, eam
contundendam uxoris fuſtibus objecit. Vi-
dens quod conceperit, deſpectui me habet. Cui
reſpondens Abram: Ecce, ait, ancilla tua in

ant

manu tua eſt- utere ez, ut libet. Quam ità

Sara concidit, ut maluerit Aägyptia exulare,
quam parêre. Nec id ægrè tulit Abrahamus.
Tranſiniſſis tum annis non multis, graviſſi-
mè cum Agar, tum Iſmaël peccavere. Ergo

Gen. 21. dixit ad Abrahamum Sara: Ejice ancillam

.

banc, & ſilium ejus. Quis non putet, non mo-

21

dò extruſam Tabernaculo Agarem, ſed vir-
gis proſciſſam, percuſlâmque ſecuri? ſi emim
faſtu turgidam fuſte repreſſit, cur ſacrilegam,
idolique ſotam ferro non mactet? Audi:
Durè accepit hoc Abrahbam pro ſilio ſito. Tam-
ne vigor Patriarchæ relanguit, ut, qui tu-
morem concubinæ multarat vulnere, ſuperſti-
tionem nunc vernæ nec damnet exilio? Vi-
den’ ut patiamur idola, qui petulantiam cæ-
debamus? Cunctamur Iſaaci corruptorem pro-
cul domo noſtrâ Ppropellere, qui e thoro no-
ſtro paulò lætiores extrudebamus MgyPptias.
Adeò noſtræ baculus ſeveritatis Eſalæz non
eſt virgæ diſſimilis, quæ rami duritiem floſ-
culi mox temperavit illecebrà. Egredietur vir-
ga de radice ejus. Expalleſcis, aufugilque ter-
rore plagarum? Reſiſte: nam unde cædi me-
tuebas, coronaberis. Egredietur, inquit, vir-
ga de radice Jeſe & flos de radice ejus aſ-

cendet. Quod ibi exundantid clememtiæ fac-

Iſai. rI. I-

tum gratulamur; hic languore juſtitiæ dole-

mus uſu venire. Qui enim contra flagitia to-
namus initio, in ea brevi vix latramus. Men-
titus eſt Spiritui Sancto Ananias. Exarfit il-
licò in fraudatorem Petrus, eumque ſui telo
verbi ità confodit, ut jugulatæ pariter Sap-
phyræ ſpectaculo conſternatis fidelibus, ipfa
Eccleſiæ fundamenta labarent. Anania, cur
tentavit Satanas oor tuum, mentiri te Spiritui
Sanbto, & fraudare de pretio agri 8 Audiens
autem Ananias hæc verba, cecidit, & expira-
vit. Et faäctus eſt timor magnus ſuper omnes,
qui audierunt. Horis poſt tribus, ejuſdem rea
uxor peculatüs accedit ad Petrum, quæ, ſi
mentiri auderet poſt viri cladem, non jam la-
bi, ſed ruere videri poſſet in facinus. Ergo
eam Petrus interrogat: Die mihi mulier, ſi
tanti aourum vendidiſtis? At illa dixit, etiam
tanti. Quæ eſſe procacior vox potuit? Non
hic fœmina loquitur, ſed anguis ſibilat. Quam
hæc viro gravius peccavit? Nam ille de pre-
tio portiunculam deduxit. Non tamen men-
titus eſt Petro: neſcit alieno territus ſuppli-
cio, tanti eſſe criminis peculatum in Eccleſia.
Decoxit, audivit, & cecidit. At Sapphyra
conſcia fraudis, nec ignara ſupplicii, menda-
cio furtum cumulavit, iniquo æquè, ac ob-
durato corde. Quid hic egiſſe Petrum puta-
tis? Quo eam correptionis tonitruo dejecit?
Scilicet. Vix arguit mentientem. Petrus autem,
inquit Lucas, ad eam: Quid utiqte oonvenit
vobis tentare Spiritum Domini? Nihil præterea
de flagitio ejus muſſavit. Compone cum ful-
getra fulgur. Anania, our tentavit Satanas
cor tuum, mentiri te Spiritui Sancto, & frau-
dare de pretio agri? Non es mertitus homini-
bus, ſed Deo. Quam effusè, quâmque amarè
in decoctorem invectus eſt! Ex Orco Satanam
in cor ejus tranſtulit: mendacii eum arguit:
fraudis ſugillat: læſi perjurio numinis reum
proclamat. Et tamen ille mentitus non erat.
Uzorem vero palmaris ream mendacu;, fraudiſ-
que conſciam, & illati viro ſupplicii contemp-
tricem ſic corripit, ut nulli fœminæ exprobra-
ri id ſcelus non queat. Quid utique convenit vo-
bie tentare Wiritum Domini? His carpi verbis

Act. 5. 3.

& Martha potuit, quæ excitari à Chriſto fra-

trem optabat. His reprimi potuiflet Chana-
næa, potuiſſet & iis Centurio rejici, quorum
Iens ſignorunmn ſitiens tentaſſe quodammodo
Dominum videbatur. Ea in ſe certè verba
retorquere Petrus debuit; qui gradiendi ſuper
undas

Act. 8.
19.

22

undas facultatem à Chriſto expopoſcerat. QOuid
uAtique convenit vobis tentare Wiritum Domini?
Fraudis, perjurii, contemptique ſupplicii ream
fozminam ità Petrus excepit? Num is Petrus
eſt, qui nuper levioris noxæ damnatum Ana-
mam tam acri reprehenſione contuderat? Ni-
mirum non flumen Severitas eſt, quæ progreſ-
ſione turgeſcat; fulmen eſt, quod laſſeſcit eun-
do, & in auram bacchando diſperit. Cohor-
ruit, ut primum viſam in Eccleſia fraudem Pe-
trus eliſit, ideéque pertonuit. Mox monſtro
quàâdam ratione familiarior factus, vix illud al-
latravit. Quin, inquies, in Sapphiram Petrus
ſævior, quam in Ananiam ſuit, quando illi
mortem, quam viro interminatus minimè fue-
rat, diſertiſſimè nunciavit. Ecce pedes eorum,
qui ſepelierunt virum tuum, ad Oſtium, & ef-
ferent te. Imò miſereſcentis vox ea fuit, quâ
de ſupplicio momut morituram, ne repentino
afflata interitu caderet imparata. Tu ſeverio-
rem Petrum autumas, quùm interitum antè in-
dicat, quam infligit? Sanctiſſimè ſeverus Pe-
trus extitit in Ananiam, quem funeris incogi-
tantem vitâ multavit. Reprehenſione & poenâ
longè in Sapphyram clementior, quam in Ana-
niam, fuit in ſua ſede Simon. Aflſueverat
enim audire mendaces; conſuetudinéque reo-
rum horrorem in flagitia quaſi dedidicerat.

At ne quis fortè arbitretur mitiorem Petrum

non criminis afluetudine factum;, ſed ſexus
imbecillitate: ideéque Sapphiram carpſiſſe

pParcius, ponæque interituram admonuifle,

tum quèòd foœmina eſſet, tum quòd corrup-
tam eam mariti pravitate arbitraretur: quam-
quam id exemplo refelli Hevæ facile poſſet,
& præ viro immitius à Deo plexæ, & à viro
minimè ſeductæ, quem illa verius evertit;
Magum opponamus Ananiæ, atrociùs in Dei

ſpiritum immaniuſque peccantem. Quid enim

contumelioſius in ſpirtum ſanctum eſt; pe-
cuniam illi partim offerre, partimque detra-
here: an eum tanquam mancipium haſtæ ſub-
jicere, pretiéque redimere? Venalem eum
& putavit, & cupiit Magus in Samaria. Pe-
tro obtulit pecuniam, dicens: Date & mihi
bhanc poteſtatem, ut cuicumque impoſuero ma-
nus, accipiat.. Piget ſcribere;, quod illum
dicere non puduit. Ignoſce numen, ſi con-
tumelias tuas renovo, mente, non injuria.
Sed veſtras vos ante ceràâ aures obducite;,
ne ululatu accipitris conſternamimi. M cui-
cumque impoſuero manus , accipiat Wiritum
ſanbtum. Et vel puncto temporis uno tanto
crimini ſuperfuit Ariolus? Non de ſupplicio
ejus ambigo: ſed vereor, ne tardius occi-
derit. Et ſivit eum Petrus totam blaſphemiæ
proluviem in Eccleſiæ pavimentum effundere?
Ubi picea Danielis offa, quà Draco teterri-
mus dirumpatur? Et vivere tamdiu poruit
Samariæ Baſiliſcus? Tamdiun? Imèò perdiu vi-
Xit, & ne perſtrictus quidem ibi eſt, ubi tan-
tum veneni evomuit. Ubi tuus eſt, Petre,
gladius? Malchum vulneras, qui Chriſtum
vincturus erat: & Mago parcis, qui Colum-
bæ Domini pedicas plenas ſervitutis & dede-
coris injecit? Ananiamn jugulas, qui menti-
tur ſpiritui: Et Magum non perimis, culus
audaciaâ venalis jam eſt Spiritus Dei Deus?
Non peremiſie queror? Reconciliationi ftu-
det, expiationique ſtudet blaſphemantis Dra-
conis. Cor tuutz non eſt rectum coram Deo.

Scilicet. Non eſt rectum! Ergo ſideribus dun-

Oliva

taxat caret Ariolus. Non eſt cor ejus rectum.
Cæterum, non tabificum, non felleum, non
impium, non contumelioſum in Cœlum eſt.
Cor tuum non zſt roebtum coram Deo. Coram
Deo, inquit: in cujus conſpectu aſka mun-
da non ſunt. Ibi Magus non rutilat, ubi vel
Michaél expalleſcit. Verùm tonitrua fuere
hactenus, quæ Petrus in Magum emiſit. Mi-
tiora exinde audies. Pœnitentiam itaque age
ab hac nequitia tua: & roga Denm. En ad
Dei alloquium admiſſum Ariolum. En cum
thuribulo Aaroni Magum non imparem. Ro-
ga Deum. Iſaiæ labia igne aduruntur, ut per-
oret ad impios, quæ illæ taciturnitate de-
coloraverat. Hujus conſtupratum blaſphemiis
os thure Petrus adſpergit. Et roga Deum.
En quo modo vigor temperetur interdum,
ut qui primè mentientem Spiritui, nulla
ſpe veniæ objectà, raptim attriverat: Man-
gonem deterrimum donorum Dei ſpe pelli-
ciat ad Numen. IIle detruditur in ſepul-
chrum: hic deducitur ad altare. Anamias nec
lugere ſinitur poſt fraudem preti, nec vive-
re. Poſt mercimonium Numinis docetur fle-
re Magus, & jubetur pfſallere. Aſſuetudine
ità plerumque enervatur vigor criminum vin-
dex, ut quos primum molà conterit, mox
eos thuribulo recreet à ſqualore. Quid,
quod Tigris etiamnum videri in ſcelus Apo-
ſtolus poteſt, ſi cum Abrahami remollita ſe-
veritate conferatur? Objurgavit ſaltem A-
riolum Petrus; at Abraham nec Sodomorum
odiſſe penitus ſterquilinium potuit. Nam cum
ex Angehs intellexiflet urbis civiumque cor-
ruptelam: ſuſpendi ſupplicium initio noluit,
niſi acervus iniquorum liliis ſaltem quinqua-
ginta vallaretur. Verüùm, qui deleri pri-
mùm Sodomas patiebatur, niſi eas decuriæ
juſtorum quinæ propugnaſſent: mox eas ſub-
duci pœnæ oportere cenſuit, ſi vel decem
ibi degerent impolluti. Quid ſi inventi fue- Gen. 18.
rint ibi decem ?à Et dixit: Non delebo prep- 32.
ter decem. Abiitque Dominus. Ergo vel A-
brahamo tantus Gomorrhæorum putor tantil-
lo innocentiæ odore poteſt non putere? Haud
ille imitio Sodomas tricenis quoque juſtis co-
honeſtatas ſervaſſet à ſulphure, quas impu-
nitas eſſe orat, ſi tantis adulterorum cohor-
tibus una forté non mœchantium miſceatur
decuria. Quid ſi inventi fuerint ibi decem? S. loannis
Non ità ſanè Joannes, qui progrediendo ſe- Eeverita;
verior ſemper in peccatores, quos prius ar- * inmhiote
bores dixit infructuoſas, eos mox paleas,
vwiliori certè probroſiorique vocabulo, deſig-
navit: & quibus ſecurim intentarat, rogum,
ignémque interminatur. Jam enim ſecuris ad Matth. 3.
radicem arborum poſita eſt. Permindabit) a- 10. I2.
ream ſuam, & congregabit triticum ſium in
horreum, paleas autem comburet igni inextin-

beveri-
tas, ni
natiusr
obnita-
mur, non
rard mi-
tigatur.

guibili. En turgidiorem eundo factum ultio- Amwors

aduci, nen

nis Euphratem, quo terra ſalſugimis obrua- eta.

tur. Quod ſi quæras, cur Joannes eos acrius
territurus, quos viperas lapidéique dixerat;,
mox eos cum arboribus, paleiſque compo-
nat. Aio probroſiorem ſanè veneni notam
eſfſe, quam ſterilitatis. Sed tutior in ſuo ta-
bo Aſpis, quæ vulnerare facilius, quàm cæ-
di poſſit. At palea nulli non obnosia ſcin-
till?, ut mimis noxia; obnoxia certé magis
ſupplicio eſt, quàm anguis. Ergo, qui ad
vocabulum Viperarum non erubeſcebant per-
frictiſſimæ frontis ſcribæ, fragilitatem ſui cri-
minis

—

Nunni

Nhiu⸗

tthe
,In

ert
Ni, 10

et.

S

Stromatum, Lib. I. 2 2

minis expaverant in ſtipula. Non emim im-
pios criminum pudet, ſed eos poznarum dun-
Cain. taxat piget. Siquidem ex Caino originem
trahunt, quem non patratæ cædis pœnituit,
ſed in ſe à ſicaris patrandæ terror concuſſit.
Gen. 4. Igitur, qui invenerit me, occidet me. Hinc
15½. „ eſt, quod cùm dixiſlet Chriſtus futurum, ut
ohr ſi brevi traderetur, exanimati ſunt undecim ſo-

Paſſio. .. . . . 77. .
ineel, lo criminis monſtro. Et edentibus illis, di-
26. 21. Xit: Unus veſtrum me traditurus eſt. Et con-

triſtati valde, cœperunt ſinguli dicere, Num-
guid ego ſum, Domine ? Ai ipſe reſpondens
ait: Filius quidem bominis vadit, ſcnt ſerip-
tum eſt de illo:⸗ Væ autem bomini illi, per
quem ſilius hominis tradetur: bonum erat ei,
N natus non fuiſſet homo ille. Reſpondens au-
tem Judas, qui tradidit eum dixit: Numquid
ego ſum, Rabbi? Viden', ut cæteri, mill fa-
ctà de infligendo ſupplicio mentione, ſolo pro-
ditionis aſpectu exanimati ſuas excuſſere men-
tes, ſi qua fortè ibi, ipfis inſciis, abderetur
proditio. Tunc Judas expalluit, quum ſub-
ſequuturæ illum pornæ tonitruum perſtrinxit.
Impii enim non malignitate flagitu, ſed me-
tu crucis abducuntur à ſcelere. Verùm de his
alias. Redeamus ad noſtra. Abſit autem à me,
ut Danielem, Abrahamum, & Petrum non
ſummæ virtutis adorem, etiam cum ſuas vo-
ces in impios nobis ignotà charitate tempera-
runt. Numquam enim illi à ſe ipfſis deſcive-
re. Nobis non ità accidit, quùm à primo ar-
dore deficimus, non commiſeratione pruden-
tiæ, ſed imbecillitatis noſtræ trepidatione. Ut
verò Joannis ſeverior progreſſione fuit cenſu-
ra in perduelles, ita diriorem eſſe oportere
Prophetarum erga crimina ſeveritatem tum
Deus docuit, cùm tranſmiſſurus ad prævari-
catores Jeremiam, Virgam ei primum exhi-
buit, tum ollam ab Aquilone fumantem, ſpu-
Jer. I. 1I. mantémque ingeſſit. Quid tu vides, Jeremia?
Et dixi, Birgam vigilantem ego video. Er fa-
tum eſt Verbum Dei ad me ſecundo dicens.
Quid tu vides? Et dixi, Ollam ſuccenſam ego
Cenſan- video. Quis non videat diriorem effuſum iri
a „ ultionem ex olla, quam è virga? Durioribus
alleng, 2. propterea in dies plagis attritus eſt Pharao:
quæque virga præluſit in cyniphe, grandine
deinceps funeribuſque deſæviit. Sic David fun-
dà primum cum Gigante conflixit, quem de-
1. Reg. jectum mox ferro obtruncavit. Prævaluitque
17. 50. David adverſum Philiſthæum in funda & Ia-

bide. Cucurrit, & tulit gladium ejus: & in-

terfecit eum, præciditque caput ejus. Non elan-
guit;, ſed eviruit juſtiſſimus Davidis dolor in
blaſphemum, queémque ſparto proſtravit, fer-
ro cecidit. Et probroſum ſanè zelo eſſet, ſi
non is foret ipſe in flagitium, quam eſſe vide-
mus Invidentiam erga religionem. Nam enata
in diſcipulis contra Magdalenam livoris tem-
Peſtas criſpari primum murmure, tum baccha-
Matth. ri furore coœpit. Erent autem quidem indign
6. ö. ferentes intra ſemet ipſos, & dicentes: Potérat
ingaentum iſtud venundari, & dari pauperibus.
Et fremebant in eam. Submurmuravit initio
Livor, tum fremuit in unguentum, quantum-
que Pietas ex alabaſiro effudit odoris, tan-
tum ibi rabies veneni, ſpumæque refudit. Diſ-
cas ergo à ſævitie juſtitiam: diſce Judex eſſe

à² prædone. Si fuum ita zelus furorem auget

in pietatem: cur pro virtute zelus, cùm pro-
ficit, deficit? Cur proſtat ſecuris in implu-

vio ſanctitatis, ſi wirgulam jactat in ſubſel-

liis? Ova aſpidum ruperunt, inquit Iſaias: Et Ilai. 50.5.
uod confotum eſt, erumpet in Kegulum. Te-
nes ex aſpide Baſiliſcum: non autem ex bu-
fone ranunculum. Progrediatur ad acriora ſe-
veritas, nec relangueſcat excurrendo. Imite-
tur fominam Cenſor. Jahel enim lacte Pri-
muam Siſaram conſopivit, tum clavo in tem-
pus adacto jacentem ſuffixit. Aperuit utrem. Jud 4. 19.
lalctis, & dedit ei bibere, & operuit eum. An
non Lilia pullularunt benevolentiæ erga ho-
ſtem? Sed citòô flores obriguerunt in clavos;
emersitque è& cyatho malleus. Poſuit ſupra tem-
Pus oapitis ejus clavum, percuſumque malleo de-
Rxit in cerebrum. Non Jahelis domus ea pu-
tanda eſt, ſed Sapientiæ Academia, in qua Præ-
ſules edocentur; nunquam laſſari debere juſti-
tiam, quam ſatius eſt ſuam inchoare ultionem
ab Utre, in feretro eam conſummaturam; quaàm
inter decumanos fluctus ad inſtar procellæ
ſurgere, ut, criſpantis in morem ſtagni, Iu-

dat in ſpuma. Mare ibat, & intumeſcebat ſu- Jonæ r.

Pber eos. Concitabatur enim à Domino in Jo- 14.
nam: ideôque ſolo transfugæ jactu reſedit. Tu-
lerunt Jonam, & miſerunt in mare: & RNetit
mare d ſervore ſuo. Nullis compeici piacula- geveritas
ribus potuit. Non mercium egeſtu, non Jo- nen Fif-
næ confeſſione, non ejulatu nautarum furor zas.
æ quoris ſedabatur. Tamdiu crevit, quamdiu
reus non objectus eſt Ceto. Noli ergo aggeſtu Manera.
mercium ſedare ſeveritatem tuam: noli eamn
aut precibus, aut ſubmiſſione peccantis emol-
lire. Sta præferox, donec is, qui peccavit, Zudex
occumbat. Ergone tantis nequicquam merci vesalis.
bus Mare placatur, uno tantùm jactu trans-
fugæ quieturum: Et &quitatis ſubſellia unius
aggeſtu crumenæ tempeſtatem compeſci ſuam
patientur? quo inde digreſſum ſcelus vocifere-
tur in foro, non ſolam remolliri Danaën au-
reis ſtillicidiis, ſed ipſam quoque avolare Aſ-
træam & roſtris, ſi ſanior Dædalus aureis eam
pinnis ad fugam inſtruxerit. Proh door! To-
to paſſim exclamatur foro, durius, fortiuſ-
que in Areopago argentum eſle, quàm fer-
rum, diſtringique torquibus compedes. Se-
curim enim, quam nec clavâ Herculis retun-
deres, uno Cæſaris numiſmate obtundes. Nau-
fragabitur reortun Navis in prece, in luctu,
in vitæ morumque reparatione. Inuncta cry-
ſocollis velificabit in ſmaragdo. Nolo Me-
deam imitere, quò inſequentem te vindicem
membrorum laniena remorere. Merce feli-
cius, quàm cruore à ſuo curſu ſeveritas co-

hibebitur. Unum Mare eſt, cui & nulla ſa-

tis ſit rerum congeries, & unius rei ſit ſatis
projectus. Vaſis arciſque fruſtra complebatur:
ibat enim, atque intumeſcebat. Ejectu Jo-
næ illice conquievit. Velim Principes ſtupi-
diores non eſſe in ſuæ gloriæ ſolio, quàm ele-
menta ſint in abyſſis ſuis. Uno conquieſcant
Judices naufragio criminoſi, fruſtra muneri-
bus molliendi. Porrò Jacob, ad cujus ſcalam
noſtra hæc reſedit oratio, proficientis ſpecimen
dedit ſeveritatis. Etenim quàùm Simeonem &
Levi vix leviter de Sichemi cæde perſtrin-
xiſſet, eos deinde maledictis, diriſque mori-
turus oppreſſit. Quibus perpetratis audacter, Gen z8.
Jacob dixit ad Simeon & Levi,: Turbaſtis me, 34.
& odioſum me feciſtis Chanancis, Quam lenis
in homicidas objurgatio! Sanè: ſed metiri ve-
lim te Nilum in ſuo littore recumbentem, non
ebullientem in fonte ſuo. Terreberis minarum
alluvione; qui murmuris ſibilo in ſoperen.
reſol-

Gen. 49.
5.
Inimiei
dilectio.
Vnio læ ſa.

Chriſti
Paſſio.

Joa. 18.
29.

Ibid. 39.

Judex in-
ſlex ibilis
Eit.
Fuſtitia
wvera.
Luc. 23
24.
Humani

reſpeltus.

bid.

Luc. 23.
22.

Luc. 23.
14.

Conſilia
media.
Procraſti-
natio no-
g«t fudi-
eibus, &
fovet Ac-
en ſatores
in vidos.

Filiorum
educatio.

24 Oliva

reſolveris. Smeon, inquit, & Levi fratres:

vaſa iniquitatis bellantia. Maledictus furor eo-
rum, quia pertinax- & indignatio eum, quia
dura. In con ſilium eorum non veniet anima mea.
Dividam eos in Jacob: & diſpergam eos in I-
raö”l. Num tibi videtur Jacob tam lenis in fi-
lios? Excanduit ſuâ vapor progreſſione, qui-
que viſus eſt eruptione ſcintillare verius, quam
ardere, irruptione progreſſüque æſtuavit. U-
tinam Iraeli abſimilis non fuiſſet homo mini-
meè Ifraëlita: minori certè probro ſcelus no-
ſtrum Dei Filius expiaſſet. Quid initio ma-
gis inviſum Pilato, quam livor Pontificum?
Quæſtionem inſtituere recuſavit, quum de
flagitio Domini non liqueret. Quam accula-
tionem affertis adverſum hominem bunc? Ac-
cipite eum vos. Mox quum de impoſtura con-
ſtaret delatorum, judicium proſequutus eſt.
Ego nullam invenio in eo cauſam. Cædit dein-
de innocentem, ne occidat. Ad extremum
quos ſucclamantes primum repreſſerat, eis
tandem diſcerpendum tradidit, quem inſon-
tem eſle teſtabatur. Et Pilatus adjudicavit fie-
ri petitionem eorum. Ergo quem occidi ſatis ſu-
pérque fuiſſet Pontificibus, concidit primum
Pilatus, tum ſpinis coronatum medium inter
ſicarios ſuffixit in ligno? Ibi erucifixerunt eum:
& latrones, unum à dextris, & alterum à ſi-
niſtris. Ecquando tantum vel ſomniavit ſcri-
barum livor probrorum dolorumque? Impe-
travit, quæ non popoſcerat, in Dominum
ſupplicia, aſtus Principum præſerox. Adeòô
tetrior, ſæviéôrque livore Pietas eſt, niſi ſta-
tim invidorum poſtulata reſcindat in limine.
Afſueſcimus enimverò videre primum calum-
niarum zizanium, tum vivere cum frumen-
tis patimur, ad extremum ità illud falce au-
reâ demetimus, ut conjiciantur frumenta in
clibanum, inque horreum zizanium inferatur.
Succlamabant dicentes: Cruciſige, crucifige eum.
IUlle autem tertiò dixit ad illos: Quid enim ma⸗
li fecit iſte? Nullam cauſam mortis invenio in
eo, corripiam ergo illum, & dimittam. Prius
dixerat: Nullam cauſam inveni in homine if-
to ex his, in quibus eum accuſatis. Jed ne-
que Herodes. Emendatum ergo illum dimittam.
Viden' ut occalluerit ad calumnias delatorum

Præſes? Nam primô conteſtatur nullam ab

ſe in Chriſto cauſam inventam. Deinde cau-
ſam nullam ſe inveniſſe mortis in Chriſto ait.
Jam ergo, etfi non capitale, aliquod tamen
in eo crimen ſublucet aciei tuæ. Ità demen-
tamur aſfſuetudine mendaciorum;, quæ exhor-
remus in ſemine, in germine patimur, riga-
mus in culmo, maturam denique flavâmque
calumniarum ſpicam & metimus & recondi-
mus. Hinc Chriſti innocentia prædicatur à
Judice, hinc delatorum inanitas indicatur.
Et non revellis à frumentis zizanium? Se-

jungentur, inquit, in meſſe: cuùm, abſoluto

judicio, liber Chriſtus abibit. Abibit? Imôò
verò ante meſlem frumentum atteres, ut zi-
zanio blandiare. Corripiam, & dimittam.
Alterum duntaxat ex his implebis. Quod
eſt ſævitiei, perficies: quod æquitatis eſt
negliges. Corripies, & laceratum ages in
crucem.

Et erit tanquam lignum, quod plantatum
eſt ſecus decurſus aquarum. Pial. I.

X

Exorditur à ſatione ſelectioris præconia

plantæ Vates ſapientiſſimus, quòêd ſciat ma-
turitatem frugum & poſitione trunci pendere.
Debemus incunabilis, quæ in ſubſellis edi- Tyroci-
mus, ſeu cum laude geſta, ſeu cum dedeco- ninm.
re. Hæreſcunt enim primæ elementa inſtitu-
tionis ita ſuis alumnis, ut ab eis ne tum qui-
dem, cuùm divelluntur, abſcedant. Quanto
viarum curſuumque divortio ab ſeſe Alphæus
& Arethuſa ſeparantur, quàm ex Arcadia
in duos diducti alveos proruunt in Jonium !
Verùm, qui und ſunt fontis emiſſi alvo, uno
tandem excipiuntur ſmu, unique ſtagno im-
moriuntur. Ut fingantur conjungi in exitu,
quos origo conjunxit, inquiunt Poëtæ pari-
ter & Hiſtorici. Et tamen tamdiu, & tan-
tis terrarum fluctuumque anfractibus in di-
verſa excurriſſe videbantur. Itinerum nihilo
minus diſſlenſio in unius iedis exitum coa-
luit, compenſavitque flexuum diſſidium uni- .
tas littoris indiſcreta. Verùm cur fluminum Halitas
vorticibus aut volvi, aut etiam rapi tam Princ,tis
liquidæ cymbam patimur Vveritatis „ cum olſtandi.
eam in altum provehere liceat ſcripturarum,
ſine ulla ſcopulorum, id eſt, fabularum ſuſ-
picione navigaturam. Crevit ſimultas cum
Eſaüu, & is fratri vel in alvo Matris eſt vidia.
obluctatus, ſiupente naturà; quèòd in Illa
teneritudine latebræ, arena ſterni poſſet, in Eſaz.
qua fratri frater adverſaretur. Igitur, quæ Paniten-
in infante vagiverat, rugit cum adulto Ceen
quémque in ſinu Matris Eiaü tutuderat pug- Ge rard
nis, in Patris tentorio deſignavit ad cæ= ſuccedit.
dem. Venient dies luétus Patris mei, & oσ–⁰. Gen. 270
cidam Jacob fratrem meum. Adeò nec tem- 41.
poris diuturnitate, nec munerum varietate,
nec ſqualore ſepulchri compeſci ſcelus po-
teſt, quod edi potuit cum naſcente. Et qua-
re ita putas nidi, foveæque offenſum præ-
ſenſione CHRISTUM in diſcipulo, quem
votum nuncupaturum abjecit? Nequar te, Matt. 125
quocumque ieris. Imò verò non ſequêris.
Vulpes foveas babent, & volucres eli ni-
dos. Eſto, nidi fortè requieti inhiaverit
Tyro, crucis aut metuens, aut, quod ſuſ-
picor, ignarus. Repudiari propterea debuit,
cCæteroqui tanti ſpiritus cordiſque miles? Non-
ne ſpeluncis ſeſe Petrus abditurus erat, tri-
naà Domini ejeratione deſertor? Num reje-
us idcircò eſt? Quin & vocatus à Domi-
no eſt. An qui nmidum vidit in accedente,
ſpelæum in evocato non prævidit? an vVerò
midi vehementius CHRISTUM, quam ſpe-
luncæ pertæduit? faſtidiitque otium in alum-
no, qui fugam in Apoſtolo non odit? Sed-
enim, inquies, & in foveas cor candidati fa-
tiſcebat, non in nidos tantum. Num tu fo-
veam voragini comparaveris? Petri negatio-
ne quæ altior tetriorque vorago? Niſi fal-
lor, non nidus ſqualidior ſpelæo eſt: ſed Pe-
tro jam alumno dehiſcere in voraginem os
potuit trepidanti; obſtrui propterea trinæ
dilectionis aggeſtu facile potuit. At Scriba
ad Apoſtolum accedebat cum nidulo. Eum
deprumi nullo conatu poſſe CHRISTLUS præ-
ſenſit, qui ſciebat diſſimulari, non revelli
ea ſas eſle crimina, quæ nobiſcum renaſcun-
tur in fide. Si qua vorago intervenit pro-
currenti ad bravium in ſtadio, noxia eſt;,
ſed inevitabilis non eſt. Oppletur non rarò,
& plerumque declinatur. At in carceribus
fovea curſum remoratur, & evitari vix »
aut nunquam ſolet. Reprehenſum hanc ob

Cau⸗

Vnio laſa.

i

.

Stromatum, Lib. I.

eauſam Rubenum à Jacob dixerim, & quidem
vehementiſſimè amplexu Balæ fœdatum: à quo
tamen filii ancillarum objurgati minimè ſunt,
quos tamen Joſeph peſſimi apud eum crimi-
nis accuſaverat. Ruben primogenitus meus, ef-
Fuiſus es ſicut aqua, neé oreſeas. Ubi ad Gad
& Iſſachar & Aſer ventum eſt, nulla ſcele-
ris exprobratio. Crediſ-ne apud Patriarcham
immanioris reum fuifle flagitii primogenitum,
qui coiit cum ancillula, quaàm peſſimo ſœda-
toOSs, iniquiſſiméque flagitio vernas? Huma-
num illud eſt crimen, hoc facinus belluinum.
Nimirum peccarat Ruben jam grandior; ideô-
que elimari rubiginem poſſe, quæ maturo ſu-
pervenerat, Jacob ſperavit, eumque arguit.
At fili Balæ & Zelphæ peccavere impube-
res, Creverat ipfſis in crepundis impuritas cum
pueris. Ergo eradicandam tam altis defixam
fibris filicem, imoò cicutam deſperavit Pater.
Abfſtinuit propterea reprehenſione, quam in-
validam iis veneni radicibus extrahendis per-
Tyro de- Callebat Senex oculatiſſimus. Quod ſi, quæ
gener. noſtras inſedit cunas Iniquitas, nunquam,
aut nonnili rarò, nos deſerit, quæ nobis ſpes
fupereſt exuendæ peſtis, quam æſtus corwer-
ſionis non exuffit? Gigantes enimveròô renaſ-
cimur, qui naſcimur puſiones. Quotus nâm-
que quiſque eſt, qui Jobo infantiæ ſuæ non
optet dies, vires non miretur? Vide Za-
chæum, ipio reparationis ſuæ die, repetun-
darum non reum, ſed erogatorem in quadru-
plum. Vide Mariam, primas inter lachry-
mas, amore uberius, quàm unguento Chri-
ſti pedes alluifle. Vide propé Samariam, ex
Scorto muünciam Chriſti Gε τmminan evaſifle, re-
cusd in tubam hydrid. Paulum denique vi-
de ex lupo Ovem factum, in ipfo pulvere
furoris ſui. Ergo fervet ardor innovationis,
non vagit. Tu verô, in tanto æſtu charita-
„tis, propenſiones tuas abſumere nequiviſti,
quibuicum ad Crucem Domini tranfvolaſti.
Illas ego fuperſtites tanto ardori, non dixe-
rim fœnum efle ſeu ſtipulam, ſed trabe cre-
iderim duriores, & diriores ipſis ſquamis

Gen. 49

3*

141

106

Leviathan, quas æreas nemo, ne bipenni qui-

dem ſecuerit. Extergetur labes, quæ bravio
proximum infecit. At, quæ cum excurſuro
Pproſilivit in ſtadium, concreta eſt Athletæ,
non adſperſa. Quam citôò ab ejeratione Petrus
revaluit? Affricuerat ſe Petro perfidia jam
penè de propulſata cohorte triumphanti. At
Magus Simon nunquam non ſe ipſo deterior,
miquiôrque fuit, qui ad Chriſtum Petram non
Columbæ pinnis, ſed vulturinis inſtructus a-
lis advolarat. Neophytum Sacramentorum fe-
rales nundinæ polluére, nunquam ſatis bap-
tiſmo expiatum. Meritò proinde excutiendæ
ſunt accedentium Sarcinæ, num eas ſtacte,
an veroô ſulphure infarſerint. Nam Catechu-
menus pœnitens ſi limen ſubeat non purpu-
reus, ſcito eum nunquam non futurum Æ-
thiopem. Ideò Sponſa ſuas oſculis proſemi-
Can. I. r. navit areolas. Oſeuletur me oſculo oris ſui.

Ideô David rudimentum militiæ à cæde Gi-
Religioſi

&& sccle Bantum auſpicatur. Ideò Joannes exultat in
aſtiei Utero, ne vel in eremo, vel in carcere exta-

intentione beſcat. Non angulos tectaâve ſeu improba-
omnino vit, ſeu dilaudavit in domibus Chriſtus; qua-
l. . rum altera ſuccubuit profluenti, altera nec
Deo con- turbinibus ceſſit: non, inquam, in his an-
ſecrenur. Bulos, ſed fundamenta rimatus eſt. Arenis
illam, hanc Silici impoſitam modè turbo e-

LEthicæ Comment. Tom. IV.

vertit, modò typhon expavit. Unde ſurgas,
non quô evaſeris, expendi oportet. Nam te-
gulam aut reponas nullo negotio, aut etiam
ſine domfis excidio negligas ſua ſede dimo-
tam. At labantem lapidem angularem muro-
rum non poteſt ruina non ſubſequi. Iſmaël
inflavit Agarem vix conceptus? Necdum ple-
née adultus decepit Iſaacum. Adſperſit parenti
tumorem? Superſtitionem fratri afflabit. Nun-
quam non ſceleſtus eſt, qui cum crimine ger-
minavit. E contrario Rebeccæ auſpicia fuere
leviſſima, ſed quàm ocyſſima. IIIico ſeſe hoſ-
pitalem Oeconomo Abrahami præbuit: eãque
humanitatis indole deſignari potuit tanto Prin-
Cipi Sponſa. Effudiſſe ſe aquam Camelis cre-
didit. Verùm eà ſibi frigidâ honeſtiſſimi con-
nubii faces feliæ tyruncula ſuccendit. Cümque
eluit Cameli ſordes, naſciturum ex ſe Lilium,
campique florem irrigavit. Nihil proinde tam
eſt exiguum, quo non maxima portendantur,
ſi veſtibulum occupaverit. Plantatum, inquit
David, lignum eſt, conſitumque feliciter,
ſecus ſcilicet decurſus aquarum? Dabit fru-
ctum ſuum in tempore ſuo. At forte min-
get. Folium ejus non deſtuet. Quid ſi teredo

Filiorum
edacatios

plantam erodat? Omnia, quæcumque faciet,

Proſperabuniur. Cur? Quia ſata eſt, ſitaque
Perbenè.

Poſuerunr me cuſtodem in vineis: vi-
neam meam non cuſtodivi. Can. I.,

Miſereſcebat pleroſque mei, quèòͤd me cre-
derent invitum à Tyronum exercitatione ad
veteranorum palæſtram traductum. Sed fal-

Sußerior

onus ſud
exponens.

luntur. Ibi emm foſſorem me eſſe oportuit a- Superior,
gri, deſertique cultorem: hic vineis præero. di exor-

Quo ibi labore mihi purgandi campi deman-
dabantur, tantis profanorum morum ſentice-

ditur Præ-
feuurams

tis ſylveſcentes! Quâ veròô jucunditate hic frui

licebit, cùm non dumis eruendis, ſed exco-
quendis racemis præficiar? Id tantum caven-
dum eſt, ne me cuſtodem oderint vineæ ,
utque vineæ vineas ſe eſſe non diſſimulent. Si
vineæ ſunt, odorem ſuum dent, ut florue-
rint, neceſſe eſt. Si me verò cuſtodem eſſe
jubent, patiantur me apertis oculis, erecliſque
Palpebris excubare. Nam etiam, quæ in Can-
ticis effioruerant, vineas, parvæ, ſed edaces
vulpeculæ demoliri potuiſſent, niſi eas Spon-
ſa excubans abegiſſet. Capite nobis vulpes par-
vas, quc demoliuntur vineas nam vinea noſtra
NRornit. Quæ ſanè avertendi à vinea diſcriminis
ratio admonet nos, nec beſtiolas compeſci vo-
ce ſibiléque debere, in quas expediri laqueos

an. 2 ½
15.

ea quoque Villica juſſit, quæ oſculis aſſueta,

unguentis oblita, charitate initiata, non fe-
rociam, ſed blanditias edidicerat in cellariis.
Sponſa eſt myrrhæ prodiga, non Tomyris re-

gii cruoris hirudo. Ergo non barbaries, ſed

Charitas eſt, quæ pugnat in vulpes, non ver-
bo, ſed ſparto. Quid ſi Aper ſepem diſſipa-
ret? Quid ſi ferus ſingularis vineta depopu-
laretur? Num rore adſpergi monſtra teterri-
ma oportebit, cùm laqueis vulpeculæ impli-

centur? Verùm ut hæc in Davidis vineam

irruperint monſtra: Ignatii vineas ab excur-
ſione ferarum ſat legum murus contutatur.
Firmetur ergo murus, ſi firmat: ſi ſervat,
ſervetur. Ergo ſi qua rimula fatiſcet in parie-
te, licebit eam ſarcire: ità tamen, ut non
S liniatur

26

liniatur luto, ne me fortè objurget Ezechiel.
Dic ad eos, qui liniunt abſque temperatura,
qudd caſurus ſit. Quæ porròô hæc ſit litura, quò
non ſtaturus, ſed ſubruendus murus prænun-
ciatur, ſi ex me quæras, eam eſſle dixerim, quàâ
legum violatores vel tolerantur impuniti, vel
humanis duntaxat rationibus, aut blanditiis
utcumque in ſpeciem reparantur. Pacis normi-
ne diſſimulata transgreſſio appellatur. Ratio-
nes non æternæ, quibus prævaricator retrahi-
tur ad officium, luto abſque paleis deſignan-
bid. tur. Eo quod deceperint populum meum, di-
ceontes: Pax, & non eſt Pax: Et ipſe zdifica-
bai parietem, iälli autem liniebant eum luto abſ-
que paleis. Videtis, quàm ſit futurus & ærum-
noſus, & nocens excubitor, non modè ſi labi
parietem patiatur, ſed ſi eum liturà conveſtiat,
non veròô lapidibus pretioſis, hoc eſt, duriſſi-
mis ſarciat. Quid ſepes? Nonne diſſipanda eſt,
niſi dumis inhorreſcat? Nemo floſculis furem,
belluaſque arcet. Et de Torculari quid di-
cam? quod ſanè niſi comprimat, exuri debet.
Verùm hæc nec reparatore, nec fabro egeant:
Num pampinatio eſt vitibus neceſſaria? Num
decuti tum folia, tum palmites debent inter-
dum? Non quidem ſecuris admovenda eſt vi-
ti, ſed ulmo eſt adigenda: & falx contra lu-
xXuriem ſtolonum exerenda, eâque acutiſſimæ
aciei. Quoties ablaqueare vites oportet? Quo-
ties refodi debent? Quàm ſæpe vinciendæ?
Quaàm ſemper, quæ iis innaſcuntur herbæ, ex-
trahendæ ? Quæ ut perfecta fuerint, non ta-
men ofcitare cuſtodi licet. Vigilandum contra
Regulayuâ fures, ferâſque din noctũque eſt. Porrò tantus
e-ver- culturæ cuſtodiæque apparatus præſcribitur,
, ½. Ubi in vineto ſatæ ſunt, vigéntque vites. Quam
vigilet. verô cultura imperaretur crudior, ſeveriôrque,
ſi vites degeneraſſent in labruſcas, è& quibus
Religionis non Chriſtus botrus penderet ad illecebras cor-
berfectio. dis, ſed fellei, venenatique racemi depende-
rent, in perniciem animarum? Fel Draco-
num, & venenum aſpidum inſanabile, non
ex Anguibus Moyſes emunxit;, ſed eliquatum
Tepilitas. expavit ex vinea Domini Dei Sabaoth. Uſque
Aadeè, ſi vitis degeneret, non acorem modò
exprimit ex acinis ſuis, ſed venenum, toxi-
cumque propinat. Corruptio enim optimi,
nunquam non peſſima. An tu botryonem cy-
prium eſſe dices, quem ftillare paſſim ſedi-
tiones, corruptelas, rixas, & murmura nun-
quam non vides & nuſquam? Quam fellea ea
eſt uva, quæ de peponibus cepiſque Pharaonis
frequentiſſimè diſputat? Quæ ollas carnium ob-
trudit? Quæ jnon calici Domini vinum mini-
ſtrat, ſed Babylonico cyatho venenum putidiſ-
ſimi dogmatis ſubminiſtrat? Num hic pampi-
natio ſatis eſt, aut putatio. Quis non bipen-
nem admovendam, inferendumque ignem ar-
Ditretur labruſcæ feraliſſimæ? Ita eſt, inquies:
ſed ecquando inter Sponſæ vites gehennalis la-
bruſca ſubpullulat? Num reris ſola parricidii,
aut adulterii commendatione pro muſto exco-
qui toxicum in racemis? Quoties benè cur-
rentem retardaſti à comprehenſione patibuli 5
toties ex vite factus es aconitum: nec tuus

eſt Chriſtus botryon, ſed Satanas. Paſſurum
ſe multa Hieroiolymis edixerat J ESUS.
Quem Petrus excepit blandiori conſilio. Ab-
Nit, inquiens, à te, Domine: Non erit tibi
boc. Qui converſus dixit Petros Vade poſt me,
Conßilia- Satana, ſcandalum es mihi, Quia non ſapis
rii impii. ea; qua« Dei ſunt, ſed ea, quæ hominnitm. Petrus

1

Ezech.

13: 11:

Matth.

8

Oliva

non par Satanæ, ſed Satan eſt. Num ex Orco
doctrinam, quam inſinuavit, extraxit? Scili- .
cet. Sapit humana: & ideò larva eſt gehennæ. Pelitieanms
Sapis ez, quæ hominum. Mollitudo compatien- R int
tis Chriſto animi facit ex Petro Gerberum. Veris
Quid hi futuri ſunt, per quos inhumana pror- Eecleſta-
ſus iniquâque conſilia dicatis Deo meantibus in- Kici veri.
füillantur 2 Inſtillantur, ai0? Infundunt quin- g„v;
immo dogmatum proluviem, calcântque E- alo.
phod Iraelis Chaldæi palliati. Præferunt au-
rea Sacerdotii tintinnabula in ora chlamydis:
ſed ſiſtris ad corruptelam crepitant in latibulis.
Vade poſt me, Satana. Ut Petrus ſis, ſi de-
hortaris à Cruce Dæmonium es. Verùm ha-
Ctenus & citra ictum ſtetit reprehenſio, &
aliquid, quod deſiperet, protulit palmes. JQapis
ea, quæ hominum. Quid ſi non ſugillaretur;
ſed exſcinderetur Arbor non mali ferax, ſed
tantum frugum infœcunda? Audi: Ommnis er- Matth.
go Arbor, quæ non facit fruétum bonim, exci- 3: 10.
detur, & in ignem mitietur. Et incuſabitis vil-

Amicitie-

licum, ſi fortè ramum vellicet poma exco-

quentem immitia & inſalubria, quando niſi
ſuavia edat ſapidâque, non putari, ſed ampu-
tari debet, ferrôque fax jungi debet, ut car-
nificibus utrimque dilaniatus non ſuperſit ſe-
cCtioni illatus tignis, ſed incendio traditus in
favillas diffletur? Excidetur, & in ignem mit-
tetur. Viden' quàm ſolers ad culturam eſſe de-
bet Vinitor, quâmque non eſſe oporteat fyl-
veſtrem vitem, & infœcundam? Ergo & mei
vos & veſtri miſereat. Sola eſt, quam me-
tuimus;, ſævities, putationem differre, ut am-
putatio inferatur tum palmiti tum cuſtodi.
Aut falcem ad culturam, aut ad ſupplicium
facem pati debes, ſi vitis es. Nonne ſatius
eſt, cuſtodem imminere, quàm lictorem ſæ-
vire? Nonne melius eſt, racemis incurvari»
quaàm ſecuribus deſici? Cur non vinum præſtat
concoquere, quàm carbones aut parare ex ſe,
aut contra ſe pati? Porrô ſi nec uni parcitur
palmiti, ſi ſylveſcat; quomodo parcetur vil-
lico, ſi ſegnitiei ejus imputabitur ſterilitas vi-
nearum? Meam jubeor negligere vineam, ſi
excubare alienis vineis ſatago. Quid perferam:
ſi pro vineis dumeta, vepretâque nanciſcar ?²
Qui mei animi futuri ſunt angores? quæ ſtu-
diorum jactura meorum, ſi colochyntidas,
non vites excolerem? Abſit & à vobis, & à

me ærumnarum acervus luctuoſus. Imô cùm

vos ſitis Chriſti vites, ego non vinitor, ſed
cuſtos tantùm futurus ſum vitium. Ex ſeſe ſi-
quidem vitis Chriſti racemum parit charitate,
non vulnere. Pro falce, amore feliciùs puta- .
tur. Ideò Petrus Chriſti vineæ præficiendus;, Sen a
an amet toties rogatur. Simon Joannis, diligis at.
me plus his ? Vult enim Chriſtus amore palmi- Joan. 217
tes excoli, non terrore. Sed ſi charitate non
excolaris acomitum es, non vitis.

Lavare, & mundaberis. Deſcendit,
O& lavit in Jordane ſepties, & re-
ſtituta eſt caro ejus, ſicut caro pueri
barvuli. 4. Reg. 5. 14.

Tam tetram, diràmque luem quis non in Gorreckie
ſulphure expurgatum iri credidiflet? Eluta, e- mitis.
roſaque eſt Jordane. Jobum propterea cen- .
ſuerim, maluiſle teſtà ulcus exagitare, quàm glan3
extergere. Siquidem lino melius, quàm luto erigendi
Prurigo uleerum mitigatur. Id porrò factum
arbitror

——— =—

il

Stromatum, Lib. I.

arbitror in carne Syri, ut in corde Iraeëlita-
rum tabifico, quid ſit opus facto, condiſca-
mus. Extergetur lavacro melius animi ſanies,
quàm cauterio. Ideò Iſaias livori plagæque
tumenti, non ignem defuiſle, ſed oleum do-
Iſai. I. 6. let. Livor & plaga tumens non eſt cireumligata,
Exem- nec curata medicamine, neque fota oleo. Ade-
munizca- rat fortè ſcalpellum, quo ulcus incideretur.
tio rara Sed Prophetes faſcias, non inciſuras optabat.
K Qupiebat non aſperari in livorem, ſed potius
miti, ſ. leniri malebat. Oleum poſcit, non flammam.
Atqui non rarò putridum vulnus aduri, non
ungi debet: ſcatent emim ora vulnerum ver-
mibus, quos vix igne eneces. En ulcus, ex
Joan. 4. quo aſpides quinque erumpunt. Quinque, in-
18. quit, viros habuiſti, & nune, quem habes,
non eſt tuus vir. Num hi tibi videntur vermi-
Naaman culi, ſex mœchi uni ſœminæ implicati? Et ta-
6. Sres. men ſcortum impuriſſimum Chriſtus non ci-
nere, ſed aquâ eluit; utque efſet felicior,
Confſa- Chriſto duce, Samaritanæ, quam Syri ſub
rii nimis Elizæo, medicina: cùm utriuſque ſit ſanies
"sſeri. lavacro exterſa, ibi languidus deſcendit in
profluentem, hic medicus aquam ſitit, ut re-
Zelusa. Valeret infirma. Mulier da mihi bibere. Ne
nimarum aquæ quidem te pati volo rigorem: curabe-
cum amo- ris frigidas, ſed quâà non tu perfundare ad
re. tremorem, ſed ego à fatigatione reſpirem.
Verbo; ſanata eſt lepra fominæ teterrima
blandiſſimi præceptoris confabulatione perſua-
vi. Quod ſi curari ſcorta poſſunt hydrià,
eâque non effusâ, cur vagos, deſidéſque ſul-
phure, ut emundemus, picéque demergi-
mus? Furebat, fremebâtque major natu fi-
lius in agro, receptique nuncio fratris à Patre

in rabiem actus, videbatur à ſaginato vitulo,

quo frater recreabatur domi, in pardum ef-
feratus, parentem cum filio voraturus: Nun-
Luc.15. Tuam dediſti mihi hædum. Poſtquam bhic, qui
30. devoravit ſubſtantiam ſuam cum meretricibus,
venit, occidiſti illi vitulum ſaginatum. Quid
§. Eccle- truculentius poterat, aut amarius immugiri?
Ria Roma- Quo putas ſævitiem tantam repreſſiſſe Paren-
"a com tem in filio? Haſtis? Catapultis? Oceano?
Patiatur p . . . . Z=
lapßi Pactolum in furentem immiſit, rabiémque
non ferro confodit, ſed auro demulſit. Fili,
W u= ti ſemper mecum es, & omnia mea tua ſunt.
de erigen- Q : 14 — . .
di, gustn- Sentiat quiſque quod vult. Ego pluris facio
visconia- Senis patientiam in grandiorem, quam com-
maces. miſerationem erga prodigum juniorem. Hic
enim inflexione genuum, lachrymis oculo-

Labſi blä-

Haæreticei

Zlandèze. Tum, orationis ſubmiſſione, ærumnd, & to-

vecandi. tius corporis illuvie impetravit à Patre pati-
Eecleßa- Nahn & annulum. Ille verò non poœnitenti
ſtica ju. dejectus, ſed veneno turgidus, totius effuſio-
riſdidtio ne patrimonii à ſuo eſt tabo abſterſus. Facile
charitate eſt parenti filium amplexari lachrymantem. At
aind furentem, rabidumque non modô non argue-
re;, ſed filium compellare, ſed cordi inſe-
rere, ſed opimâ hæreditate in ipſo ferociæ
æſtu augere, arduum æquè ac rarum eſt. Ve-
rùm delinitus adeò eſt furor primogeniti iis Se-
nis illecebris, ut ne muſſarit quidem aut de
vitulo, aut de fratre. Viden' ut Iyrâà certiùs,
quam baliſtà ipſe quoque livoris Cerberus à la-
tratu, morsque reprimatur. Noli ergo mira-
ri, ſi, canendo, Satanam in Sauülis pectore Da-
vid fidicen excantabat. Navim intuere, quam
concitum ab imis & ſedibus & littoribus inge-
ſium pelagus vix loco movet, agitétque ve-
riüs, quam agat moles illa undarum: cum eam
Eteſiatum flatu videamus ab Euxino in Jo-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

27
nium ſecundiſſimo incitatôque curſu provola-
re. Quis neſciat à Chriſto Judam modô ad
exprobrationem criminis Satanam appellatum:
Unus ex vohbis Diabolus eſt. modò ad reconci- Joan. 6.
liationis oſculum amicum blandiſſimè ſaluta-.
tum: Amice, ad quid veniſti? Eà porrò a- Matth.
cerbitate vocabuli nequicquam inhiberi po- 26. 50.
tuit, quin adorandæ præceptori Cruci inten-
deret artubus univerſis. Remollitus, contra,
nimium eſt blaniäioris titulo nominis, poœmi-
tentiaque ductus crumenam regeſſit in a-
trium. Utinâmque ejeratàâ, ejectâque ava-
ritis, fataliorem cupiditate peſtem, veniæ
ſcilicet deſperationem non excepiſſet. Vixiſſet
ille ſane cum Petro Senator, non è& trunco
redux Cain pependiflet. Petrus certè tantæ
reus perfidiæ uno Chriſti aſpectu extrahi é
coœno potuit; nec jam Jordanem ſubiit, quo
lavaretur, ſed in exterſionem ſcabiei ſuæ,
Jordanem ſuis ipſe ex oculis emiſit. Quid ?²
Nönne recipiendæ arcæ ſuis ſeſe Jericho nu-
davit, exuitque mœnibus? Quin eam, in-
quies, parietibus ſpoliavit Joſue. Aio. Sed
quibus machinis dejecerit arces, ſcire ex te
velim. Tubis, ambitúque. Cam inſonuerit Joſu. 6.5.
vox tubæk, olamabit omnis populus, & muri
funditus corruent. Pluteos Vineâſque diſ-
jice, ut dejicias monia, quæ vallaſti. Quam
feliciùs corda mortalium expugnares, ſi ſono
pugnare malles, quam cuniculis! Patebit ti-
bi pectus perduellis balſamo remollitum, quod
ſulphure obrigeſcet in ſaxum. Liquore me-
lius, quàm ardore adamas diſſilit: & velo
longius, quàm remis, provehitur quadrire-
mis. Polymità, Jacob, ut à peſſimo cri-
mine filios abduceret impudicos, pudicum
intexit; ratus prætextâ fortius, quàm bacil-
lis hydram criminis teterrimam ſuo poſſe
tentorio depelli. Accuſavitque fratres ſuos a- Gen. 37.
pud patrem crimine peſimo. Iſrazël autem di- 3.
ligebat Joſeph, fecitque ei tunicam polymitam.
Quâ innocentiæ inauguratione ità fratrum
compreſſa eſt petulantia, ut nuſquam deinceps
eâ tabe fœdati deſcribantur. Degeneravit Vir- S. Moyſes.
ga Moyſis in ſerpentem. Ut venenum ex- Correctio
ſpuat, ſéque melior, auctiorque reparetur mitis.
rurſus in virgam, quid tu ageres? Aut mo-
lAà detereres anguem, aut pede omni niſu com-
primeres, ut attritu cruciata in priſtinam ſe-
ſe formam recuderet. Molam in abrupta devol-
vito. Nam dexterâ teneri Draco debet, ut
in virgam revireſcat. Quod ut blandius præ-
ſtetur, cave caput aſpidis attingas, ſed cau-
dam corripe, quà minimus Angui ſenſus eſt.
Extende manum iuam, & apprehende cau- Exod. 4.
dam ejus. Extendit, & tenuit, versaque eſt 4.
in virgam. Quid ſi non Virga tua exaſpere-
tur, ſed dextera extabeſcat tua? Quâ eam
pulveris acrimonià detergendam curabis ?
Quantum ignium, ferrique admovebis, ut
ſaniem cohibeas? Quibus eam balneis non
immerges? Erraſti. Nam ſinui reddita nitori
reddetur ſuo. Retrahe, ait leproſo Moyſi Ibid.
Deus, manum tuam in ſinum tuum. Retra- Id. 6
Xit, & protulit iterum, & erat ſimilis car-
ni reliquæ. Etiam-ne ſubvereris, an clemen-
tia felicior, aptiérque eluendis animorum
ſordibus, quàm rigor? Ut verô dubitatio-
nem omnem, ſi quà fortè ſuccuteris, excu-
tias, mecum in eremum digredi non pigeat.
Modè ibi rebellantes hiatu terræ, incendio-
que Moyſes depreſſit: modò virgæ virore ,»
H C 2 mnucleiſ-⸗

28
nucleiſque præcocibus delinivit. Quo putas
eventu? Inaudito, dictu, factuque penitus
incredibili. Nam Core cum ſociis depreſſis in
voraginem, non modè non relanguit liven-
tium contumacia, ſed revaluit. Murmuravit
autem omnis multitudo filiorum IWrazl, ſequen-
ti die, contra Movſen & Aaron, dicens: Vos
tedze- zierfeciſtis populum Domini. Cümque oriretur
res impio ſeæqitio, & tumultus increſceretz; Moyſes & Aa-
rums, 55 Je 2149 Imncd i . 4
vel demer Ton fugerunt ad tabernaculum ſwderis. En ut
ſos com iis rirmis emerſerint ex inferis furiæ in præcor-
mendant. dia, Orâque Iſraélis. Mox litem definiturus
aliquando Moyſes, Virgarum germine Sacer-
dotium tribubus deferendum ſanxit. Cum-
que Aaraonis Virga germinaſſet: ejus & fron-
dibus conſternati rebelles, & oppreſſi gem-

Num. 16.
41.

Protecto-

mis, procubuere ſupplices, armidque & lapi-

Num. Iv. des abjecere. Turgentibus gemmis erupeiant
10. Rlores. Dixerunt autem filii Iſraël ad Moyſen:
Ecce confſumpti ſumus. Num ufque ad interne-
cionem cuncti delendi ſumus? Inſanitis, an ve-
18 ſomniatis? Lethargo vos, aut certè phre-
neſi dixerim laborare. Ita-ne? Qui Orco fa-
tiſcente latrabatis, flore blandiente contre-
miſcitis? Timetis Amygdalas, qui carbones
deſpuiſtis? Num Abyſio hiante horridior vir-
ga eſt refloreſcens? Eſt. Ut doceare ſcilicet
potentius humanitate conterreri flagitium poſ-
Eceleſia- ie, quam cruciatu. Non igne, ſed aurâ Jo-
hicowum bi domus everſa eſt. Nullum eſt ſaxeum pe-

Correctio
mitis.

exemplo ctus, quod non auræ facilius, quaàm igni
Eccleſiæa- ſuccumbat. Vix unam deſignabis Turrim,
Kica Ju-

riſcictio Quam fulmen everterit. Urbes tibi ego ſub⸗
NRat, ter- Verſas commonſtrabo pacatiſſimà, tacitâque
riétque. alluvione profluentis. Quid non demolitur;,
Aaronis exeditque teredo in abiete? Quam leo totis
Bte unguibus explicatis vix ſummo cortice ſpo-
Pirrer. liaret, eam vermiculus exinanit, abſumitque
ſuctu veriùs, quàm morfſu. Ità quam monſtra
ferociendo plantam vix lancinant, exſugendo
vermes conficiunt. Nemo eſt qui hactenus in
aurum lutum flammis excoxerit. Sole quot-
annis ſubacta ex luto metalla egerimus e fo-
. dinis. Adeò aptiores ſideribus blanditiæ ſunt
obdurandis ſordibus in metalla, quàm æſtu-
antis flammæ, acriſque undæ ſupplicia. Lux
poteſt, quod ardor non poteſt. Atqui Phoe-
nix incendio reviviſcit. Et ideò inter Poëta-
rum rudera nidus ille naſcentis mendacii,
non alitis renaſcentis, à Sapientioribus reji-
citur. Quâ ſanè fabula, quamvis eam in hi-
ſtoriæ ſubſellia referamus, vix mea labat phi-
ppænix, loſophia. Ut enim ad immortalitatem con-
agret Phoœnix: rogum ſibi tamen amomo
thuréque ſtruit: nec è filice, ſed è ſidere
flamma promicat, quâ volucris non tam dam-
nata flagret, quàm fragret recreata. Quid
ſuum in iis curis habet Severitas? vix unam
eò jacit ſcintillulam, quam & Sole deducit;,
radio, quàm faci propiorem. Struem verò
reliquam ſola lenitas compingit, avectis ex
Arabia pretioſiſſimis, olentibuſque ſtipulis.
Adeò, etiam ubi opus eſt incendio, non riger
carnifex adeſſe debet, ſed Clementia ſuffici-
tur Antiſtes. Hinc eſt, quod Dominus, ne
ultra à ſe, ſuiſque legibus deſciſceret morta-
litas, repudiato eluvionis ſqualere, non ha-
ſtam cœlo ſuſpendit, non Anguem confinxit
in Aſtris, ſed Iridem colorum illecebrâ amoe-
Gen. g. niſſimâ expinxit in aere. NWon erunt ultrà aquæ
44. diluvii ad delendam univerſam carnem. Erit-

.

Oliva

de ſtabiliendo inter carnem Numénque fœde-
re agitur, illecebræ inducuntur, ſed terror
ad pleniorem ſecuritatem ablegatur. Non tan-
tuùm ait, Erit Arcus, ſed præmiſerat „ Non
erunt aquæ. Nolo facinus compeſcatur ſuſpi-
cione, metuve ſupplici, quod deprimendum
ſcio felicius triumphantis Arcu Pietatis. Iride,
non Catadupis coërceatur impietas. Non enim
Abrahamum ad Juſtitiam ſum inſtiturus An-
guium terrore, ſed oppigneratione, augurid-
que ſtellarum. Saſpice oœlum, & numera ſtel- Gen. 15.
las, ſi potes. Ut enim contra Draconem pu- 5.
gnaret in cœlo Mulier, non ferro eam Timo-
ris munivit, ſed Aſtris Charitatis incinxit. A- Apoc. I2.
micta Sole, & ſideribus galeata duodecim,
ſerpentis tum ſpiras eluſit, tum ſquamas attri-
vit. Verùm cur ità debellatum contra An-
gues miramur in cœlo, ſolo fulgore non ha-
ſtarum, ſed Aſtrorum à ſomina: quando, &
in terra Chanaan, per illecebras relata eſt de
Madiamitis victoria? Viden' ut dejecta tentoria
Madian paſſim jaceant, profligatis, diſſipatiſ-
que Ducibus pariter & Militibus? Quo putas Superior
disjecta fuiſſe caſtra inſtrumento? quàâve ma- enνα dus
chind? Revulſus à ſuis ſedibus Sinai in vallum t.
fortè hoſtium irruit? Hordeaceus panis unus
ſtruem illam caſtrorum primum impulit, tum
evertit. Videbatur mihi quaſi ſubeinericius pa- jud.7.13.
nis ex hordeo volvi, & in caſtra Madian deſ-
cenderer cüumque perveniſſet ad tabernacxulum,
percuſſt illud atque ſubvertit, & terræ funditus
coæquavit. Clamavere olim Afſſyrii; Una mu- Jud. r
lier Hebræa fecit confuſionem in domo Regis é.
Nabuchodonoſor. Exclatnare nos quoque poſſu-
mus: aggeres, turréſque Madian Panis unus
excuſſit. Quàm ſæpe everteremus in corde fra-
tris machinas vitiorum, ſi polline, non ful-
phure pugnaremus? IIllecebris certius, quàm
ſupplicis trophæum de ſubacto crimine figi-
tur, clariuique. Et ubinam jacta propugnacu-
la cenſes, quibus liceat Eccleſiæ ſceleribus ob-
luctari? Inter ubera Sponſæ. NDi murus eſt, æs Can. 8.5.
dificemus ſuper eum propugnacula. Crede mihi,
plus lactis immulgendum eſt, quàm effunden-
dum bituminis, ut obruas, captivéſque flagi-
tium. Ipſa ſecum adverſabuntur crimina, ſi tu
ea non flagello diſcrucies, ſed cantu erigas, ex-

trahſque & volutabro. Ut Tubis inſonuere, Judic.7·

teſtiſque emicuere Iſraëlitæ, tum enimverò ²3:
mutuis ſeſe vulneribus Madianmitæ confſecerunt.
Quid luce blandius? Quid ſonitu voluptuo-
ſius? Hiſce certatum eſt à Gedeone terrori-
bus contra hoſtes. Vallabatur excubitoribus
ſexaginta Salomonis lectulus fortiſſimis, mu-
nitiſſimiſque. Omnes, inquit, tenentes gladios, Can.3 7.
& ad bella doctiſimi. Nemo eò, ut obſeque-
retur, acceſſit. Emiſſis excubiis, columnas ſi-
cis ſubrogavit, ſeſéque non armis, ſed diade-
mate ſepfit: occurrêre illicè omnes Regem ex-
culturi. Egredimini, & videte Regem Sdalomon Can. 3.
nem in diademate. Trahuntur in ſervitutem a- 10.
moris corda, pectorâque mortalium blanditiis
melias, quàm minis. Quem tu vides inter li-
lia reſidere ſupinum, Sponſus ille eſt, qui non
deſidia, ſed vulnere decumbit. A quonam
autem confoſſus eſt ? Sponſæ jaculo ſuæ, ex
uno membrorum ejus excuſſo. Vulneraſti cor Can.48.
meum, Soror mea dponſa, vulneraſti cor meum.
Si uno membrorum ejus ſauciatus eſt Dile-
Qus, rimemur unde telum ſit diſploſum. Non
eſt, quèòd explorando laſſere. En Sponſæ
collum faſtigiatum in turrim, omni prorſus

bellico

lin

Ci

Can. 4.
4

Cln.

Can. 4.
I*

rin
1id

Iſa, 7. 2.

n d,

Can. 7. I.

(.

Gen. 21.
14.

CN;
10⁰0

C

Gen. 2r.
17.

bellico inſtrumento munitum. Sicut Turris

David collum tuum, quæ ædificata eſt cum pro-

pugnaculis. Mille Aypei pendent ex ea , ommnis
armatura fortium. Quis non videat, aut &
collo ſagittam evibratam, aut nullo prorſus
& membro Sponſæ intortum ſpiculum, quo
Salomon peteretur? Fallimur tamen, nam læ-
ſus ille eſt, ſed oculo Sponſæ, non collo. Val-
neraſti cor meum in uno oculorum tuorum. Sub-
eamus oculos, & exploremus, quæ ibi ad ter-
rorem ſint ſitz machinæ. Nihil ibi tamen æris
ſublucet: nihil chalybis vibrat. Aves ibi magis
aſpicio. Num Accipitres, quorum ſit ungui-
bus laniatus, imo & diſcerptus Rex? Quin
eò advolaſſe mihi tantum Columbæ videntar
pinnis tergéque deargentatis. Oculi tui colum-
barum. Ergo quæ molliſſima membrorum ſunt,
prorſũſque ad illecebram compoſita, iis Chri-
ſti membra fortiùs feriuntur ad charitatem.
Non turrita cervix telum exploſit, ſed penni-
ger oculus; jacétque Princeps non jaculo vul-
neratus, ſed plumâ. Oculi tui Columbarum.
Vulneraſti cor meum in uno oculorum tuorum.
An non hiſce hieroglyphicis edocemur, non
ſævitie, ſed humanitate corda hominum ſubi-
gi? Quæ ferro non invaderes, ea vel capillo
penetras, vel pupillà perrumpis. Id pugnæ
genus cum Iſaia ediſcemus, ſi expendamus
ad ſtragem ſcelerum tum illum ablegatum,
cùm vallatum Deum Seraphinis circumſpe-
Xxit, ſublimi ſpectatàque curuli exceptum.
Seraphim ſtabant ſuper illud: Sdex alæx uni,
& ſex alæ alteri. Vade- Excaæca cor populi hu-
jus, & aures aggrava. Et dixi: Uſquequò Do-
mine à Et dixit: Donec deſolentur civitates. De
ſtrage agitur, & ad everſionem Prophetes
eruditur. Quod ut præſtet, non Aſpides
ſpectare jubetur, ſed Seraphim: auditque
non ululatum, ſed ſymphoniam. Nonne lu-
ce clarius intueris, ea per ænigmata Prophe-
tem admonitum, ſubverſum tum iri ſcelera,
quùm ex Angelis non tonitrua didicerimus,
ſed harmoniam? non pharetris inſtruemur, ſed
plulnis. Vidi Dominum ſedentem ſuper ſolium.
Non inſidentem vidi Centurionem Elephan-
to. Per illecebras ad expugnationem iniquita-
tis vadendum eſt. OQuid videbis in Sanamite,
niſi choros Caſtrorum Foœderantur jaculs tym-
pana, caſtra choris junguntur. Adee, ut in
impium pugnes, non tam depromendus è
theca gladius, quàm pulſandæ in lyra fides.
Vide, quam minimè ſit Abraham in ſervam
vernämque immitis. Dei quidem juſſu utrum-
que, Agarem nempe & Iſmaëlem domo e-
mittit, non eos tamen objurgat;, aut cædit.
Verùm utrem aquæ & annonam ancillæ hu-
meris imponit. Tollens panem & ut tem aquaæ
impoſuit ſcapulæ ejus, tradiditque puerum, &
dimifit eam. Qu ſanè ſeveritatis miteſcentis
uſque in annonæ delicias ſcend, pompaâque mo-
nemur punituri, non omninoò exſolvendos eſſe
faſces, etiam quuùm feriendi ſunt improbi. A-
mandetur in exilium Iſmnaél: illuſit ſiquidem
Iſaaco. Non tamen aut exui, aut lacerari abſ-
ceſſurum decet: quin eum commeatu juves
neceſſe eſt. Dices ità refrixiſſe ſeveritatem
Abrahæ, quôd teneriori proſequeretur affe-
ctu exulaturos. Imò & Deus, quos juſſit eji-
ci in exilium, eos non diſcerpendos aut an-
guibus aut vulturibus objecit, ſed Angeli le-
gatione honeſtiſſimà & recreavit in eremo,
& erexit. Vocavitque Angelus Dei Agar de
Ethicæ Comment, Tom. IV.

Stromatum, Lib. I.

29
clo, dicens- Quid agig; Agar * Woli timere.,
Tolle puerum quia in gentem magnam factam
eum. Vel Deum æmuletur rigor tuus, vel Pa-
triarcham imitetur. Hic reis exilium indicit s
Ille reis exilium non remittit. Uterque verò
clementiâ ſeveritatem ità cenſuit temperandam;

ut nec poœnæ rei eximerentur, nec poenâ pe-

nituùs ſontes opprimerentur. Exulent; ſed ſu-
perſint. Ejiciantur, non cædantur. Neque enim
continuò dignus eſt ſepulchro, qui eſt ſuo cri-
mine indignus tabernaculo. Profuifle autem
damnatis manſuetudinem punientis, inde pa-
tuit, quod neuter exulum aut in cœlum la-
travit, aut allatravit Patriarham. Coloratur
in tempeſtate arcus; ut diſcas miſcendam ri-
gori humanitatem efle. Quod enim furere pe-
lagus extimeſcis, uniones quoque coralium-
Jue concoquit inter fluctus; ut quàm te gur-
gitibus terret, tam te recreet, ditétque pur-
Purd, gazâque ſuâ. Quod ſi roges, ex im-
miſta cum ſeveritate clementia, utra ſit pec=
canti ſalubrior, penè dixerim, benignitatem
æquitati præcellere. Intumeſcebat Mare, &
Jam jam Navis hauriebatur, ſéque iis flucti-
bus peti percallebat Jonas. Haud tamen, im-
pendente ſupplicio, in preces eſt inflexus. Nio
9, quoniam propter me tempeſtas hæc gran-
dis eſt ſuper vos. Hæc noſcis, & taces? Non
lachrymaris, vel moriturus? Periclitaris, nec
oras? Imò aut ſtertit in ſentina, aut garrit
in puppi. Certè ut ad jactum deventum fue-
rit, Deo ille cœli non fſilebit. Corripitur: non
tammen pfallit. Levatur, ut dedatur æquori:

& nmulla in perituro vox. In mare jacitur: &

conticeſcit. Et tulerunt Jonam, & miſerunt
in mare. Et ſilet etiamnum inter undas Pro-
Ppheta? Inter undas, quæris? A Ceto abſorp-
tus, tacet. Ergo nunquam Jonas oravit? O-
ravit, ſed in piſce, non in Navi; cùm qui-
eſceret, non cum exagitaretur. Oravit, in-
quam, in piſce, ſed non cuùm eum ad ſuppli-
cium Cetus exſorbuit; verùm tum Deo ceci-
nit, quando, elusà belluæ feritate, placidiſſi-
muin in ejus alvo nactus eſt portum. Et oravit
Jonas ad Dominum Deum ſuum, de venire piſ-
cis. Non in ore piſcis oravit, ſed in alvo. Ibi
enim rictu belluæ terrebatur: hic placidiſſimè
quieſcebat. Ergo, qui nec Oceani fremitu;
nec Naufragii jactu, nec Monſtri faucibus po-
tuit in vota flecti, ubi ſe ſenſit miſericordiæ
Patrocinio illecebräque circumſeptum, tum e-
nim verò miſerentis ſe Numunis deliciis expu-

Jonæ 12
12.

§. Zonas.

Superior
mitis pliss
prodeſt.

Amore
duci, non
metus

Jon. 2. 14

ghatus, Ceti hepate in Templi aram conver-

10o, thus hymnodiæ adolevit, non jam reus,
ſed vates, antiſtes, ſacerdos, victimaque &

lyricen Divinitatis. Adeò nihil infractam diſ=

criminibus monſtriſque duritiem, in hymnos
clementia Numinis emollivit. Et negas ſalu-
briorem peccanti clementiam, quàm rigorem
eſſe, quando non abſorptus, ſed ſervatus à
Ceto Jonas cecinit? Et oravit Jonas ad Do-
minum Deum ſuum, de venire piſcis. Sedenim
inquies, ingemuere Iſraëlitzæ ad Dominum,
oraveruntque, non Deo propitio, ſed infe-
ſto, adverſéque Pharaone. Ingemiſcentes Fi-
lii Wrael, propter opera vociferati ſunt: aſcen-
ditque olamor eorum ad Deum ab operibus.
Ita eſt; ſed expreſſus in lateribus luctus per
flagella in lachrymas exundavit crocodili. Si-
quidem flevere, non ut ſuis lachrymis elu-
erentur, ſed ut probroſiùs inquinarentur.

Quis enim peccavit audacius, quaàm IIraël

3 exemp-

Exod. 2.
42

30 Oliva

exemptus ſervitute? Vide, an Patris irriſor
Gham tanto maledictionis perculſus ſtratũſque
Gen. 9. fulmine, vel ejulaverit ſemel. Maledictus Cha-
25. naam, ſervus ſervorum erit fratribus ſuis. Quis
non examimaretur tam ſævo tonitruo? Falle-
ris: Rore meliùs eliquatus prædurus ille ſilex
fuiſſet in lachrymas, quàm tonitruo. Nullo
ſal malleo ità tundes, ut demutetur. Pulvis
quidem fit, ſed ſal perſtat. Rore illud ſi per-
fuderis, in nativas ſeſe undas transſundet. At,
inquies, abactus ad pecudes Nabuchodono-
ſor ità compreſlus eſt, ut in mugitu didicerit
pſallere. Imô pro me perorat Babylonius, qui
quamdin ſupplici tempus perduravit, non
cecinit,; ſed immugit. Emenſo autem poenæ
ſpatio, tum Deum cœli celebravit, uberiuſ-
Nabuche- que eum coluit, poſtquam & Senſum &
donoſor. Thronum recepit. In regno meo reſtitutus ſum:
Dan. 4. & magnificentia amplior addita eſt mihi. Wunc
34. igitur ego Nabuchodonoſor laudo, & magnifi-
Bahkaß 0 & glorifßico Regem cœli. En in laudes hym-
ſar. néôſque Dei cor Regis effuſum, non quum
diverſaretur in ſtabulo, ſed quùm ſolium glo-
riæ auctioris repetiit. Adeò domandis Chal-
dæis quoque monſtris ſceptrum aptius, quàm
pedum eſt; thuraque in virga regni, non
autem in fupplici baculo matureſcunt. Ex-
territus ſanè eſt Balthaflar literarum tum fe-
ralitate, tum interpretatione. Non tamen im-
pendentis viciniaâ funeris inflecti potuit, ut
Deo cœli ſupplicaret: quamvis & hinc Darii
gladio deterreretur à crimine, & Danielis
Dan. 5. inde cilicio provocaretur in luctum. Quin o-
16. ſtro ſui funeris interpretem cohoneſtavit: an-
xiuſque magis fuit, ne Danieli deeſlet mer-
ces, quàm ne in ſe fulmen literis evibratum
intorqueretur. Tunc-, jubente Rege, indu-
tus eſt Daniel purpurd. Enſis enim ferientis
Juſtitiæ non intexendis trajicitur ciliciis,
ſed prætextis infuitur exornandis. Si vis lu-
gere peccantem, inter olores eum ſtatue,
non inter accipitres. Torquibus illum co-

honeſtes, non vinculis diſcrucies, necefſſe
. eſt.

Er benedixit àälis Simeon: & dixit ad
Mariam Matrem ejus: Tuam ipſius
animam pertranſibit gladius. Luc. 2.

3 4.

Non ſanctior, nec humanier parens ulla

SBeazz Templum ſubiit Hieroſolymis Marid, Ma-
pirginis tre Domini. Nec ullus ex adytis tam ferox
Meriæ Prodiit Sacerdos, ut Simeon. Quæ enim illa
Purifea- fuit humanitas, quà Virgo fillum avullſit

Tribala- ſinu fuo, ut abdicatione ſibi tam diſpendios
zioutilis. Senis ſinum locupletaret pariter, & recrea-
Orationis ret? Qui veròô rigor inhumanior, quàm qui
Jons. Simeonem efferavit, ut pro filio gladium re-
de r,, poneret Virgim; ut Matri, à qua vitæ fon-
Cognitio tem exceperat, ferrum infigeret, mortis fu-
de Deo. neriſque miniſtrum? Ità-ne! Juſtum diffite-
Perſecutio ri qui audeam Simeonem, cùm eum juſtum
nrilis. Lucas appellet ? Qui eum Numinis ſuſpicer
contemptorem, quando illum Dei Vox timo-
Ibid. 25. ratum renunciat in ſcripturis? Homo erat in
Jeruſalem, cui nomen Simeon, & homo iſte
juſtus & timoratus. Timoratum & Juſtum non
inficior Simeonem: id enim extat in annali-
bus Dei. Sed minùs mitem, ſed paulò cru-
diorem aio: ſiquidem non calamo exaratum

tret fili ſui opes, vel eas doceatur.

id eſt, ſed ferro. Et dixit ad Mariam: Tuam
ipſius animam pertranſibit gladius. An non du-
ri ſenex eſt animi, qui ferrum ſtringit in Vir-
ginem, non ut cutem perſtringat, nec ut car-
nem perforet, nec ut oſſa medullàſque perva-
dat, ſed ut animam feriat? Feriat, dixi ²
imò ut animam utrinque perfodiat. Tuam ip-
ſius animam pertranſibit gladius. Atqui Wiri-
tus, inquit Lucas, Sanblus erat in eo. Ergo
ferociam ſub Columbæ magiſterio dedidicerat.
Neque enim Spiritus Sanctus vultur eſt. Et
ideò miror, ferocientem ſenem plenum fuiſſe
Spiritu Sancto, qui ſanè Spiritus, ſi Colum-
ba eſt, pulvillos conſuit plumarum illecebrâ,
non arma ſuppeditat, quibus Virgines lace-
rentur. Ego certè putaſſem, recepto à Vir-
gine Chriſto, accurſurum illicò Simeonem
ad arcam, indéque Cherubim duos detractos
in ſinum eos Matris locaturum, ut redditus
uberibus puer, quaſi Arca hinc & hinc An-
gelis vallaretur. Verum ſpe ſum dejectus:
Nam ſenex non ex arca aureos revulſit Che-
rubim, ſed à Cherub paradiſi aditum propu-
gnante flammeum abſtulit gladium, quo non
hortum Virginis clauſum tutaretur;, ſed quo
animam Virginis nulli, niſi Deo parentem,
perrumperet, non exſtructo oſtio, ſed hiatu
vi vulneris diducto. En Sacerdotem Holofer-
ni propiorem, quam Aaroni, qui pro thu-
ribulo telum circumfert. Imò ne Holoferni
quidem ſimilem ad ſpeciem. Nam ille vulne-
ratur à vidua, hic Virginem vulnerat. IIIe
in conopeo cadit: hic tonat in Templo. IIIe
ludit inter loricas: hic inter turtures thurâ-
que minatur. Bethuliam ille obſidet; hic pul-
chram ſicut Jeruſalem Dei Sponſam expug-
nat. Et tuam ipſius animam pertranſibit gla-
dius. Ergo-ne ferociorem fatebimur Afſſyrio
fuiſſe Hieroſolymis Simeonem, ſenem, Sa-
cerdotem, & Juſtum? Nodum hunc impli-
catiorem, duriorémque Gordio, ſuo ipſemer
Simeon aut exſolvat, aut incidat gladio. Pro
Filio Matri telum reponis? Repono. Et eam
vulneras;, à qua vitam accepiſti in ulnas tuas?
Vulnero. Ut vitam prodigat? Imò verô ut
fruatur vitâ. Etenim ſine vulnere nulli retru-
ſis in Deo Chriſto opibus contigit frui.
Meum proinde conſilium eſt, ferro, quaſi
terebràâ, vel oculum reſerare, vel palæſtram
Virgini in Virgine recludere, ut vel pene-
Si itaà
eſt, nemo Simeone humanior, nemo ſuaviùs
de Virgine meritus. Noſtrum ergo eſt, ex-
pendere, an aptemur per vulnera telâque ar-
canis Domini condiſcendis. Aio, tum nos
reddi capaciores divinorum, quùm ærumnis,
teliſque opprimimur. Quis ad imbuendas ho-
minum mentes aptior, quàm Chriſtus Dei Sa-
pientia? Duodecim ille, quos erudiret, diſ- .
cipulos totâ ſibi Galilæâ delegit. Verùm quum Perſecutio
eos & di exaſciaſſet, & dedolaſſet ſtudio- uriliſima
ſiſſimè, rudiores eos in dies expertus eſt, in 5sc6.
iſſimè, es eos in dies expertus eſt, in eſi Sa-
quibus notas imprimeret philoſophiæ ſuæ. pientia.
Hinc eorum objurgat tarditatem iis vocibus:
Adhuc & vos ſine intellelttu eſtis? O ſtulti, & Luc. 24.
tardi corde ad credendum in omnibus, quæ 25:
loquuti ſunt Propheteæ! Quam ſanè tarditatem Seientia

non Magiſter ſolàm reprehendit, ſed carpit Horet in

unus quoque & diſcipulis in condiſcipulis. Er ſpinis.
ipſ nibil horum intellexerunt. Nihil, in- Luc. 19.
quit, intellexerunt. Quid ſtolidius? At for-33:
te de divinis ad eos proceſſionibus ſermocina-

batur?
4

Lu.
49.

Cn

nſcd
l⸗e
ritet
i

jtndi

15.
fn
in,
H 19.

Pſ. 18. 5.

Luc. 2.
49.

Stromatum, Lib. I. 31

batur? Scilicet. De clavis, de flagris, de pro-
bris loquebatur. Sed in parabolis diſſerebat
vocum ambagibus involuta Sacramenta? Quin
nunquam planiori uſus ſermone eſt. Et eum
ità diſſerentem non penitus percepere? Peni-
tus, ais? Ne perparum quidem exſugere po-

tuerunt ex illo ſermone Domini tam vulgari

evolutéôque. Audi. Ecce aſcendimus Hieroſoly-
mam, & conſummabuntur omnia, quæ ſeripta
Jſunt per Frophetas de filio hominis: tradetur
enim Gentibus, & illudetun, & flagellabitur,
& conſpuetur, & poſtquam Ragellaverint, oc-
cident eum: & tertiäâ die reſirget. Et ipſi nihil
bhorum intellexerunt, & erat verbum iſtud abſ-
conditum ab eis, & non intelligebant, quæ di-
cebantur. Et quid egere ſublato jam Domino,
tam rudes in Palæſtina Diſcipuli? Sacramen-
tis eam, arcaniſque imbuèêre, non habitis tan-
tum orationibus, ſed datis etiam ad Judæos,
Gentéſque literis. In omnem terram exivit
ſonus eorum, & in fines orbis terræ verba eorum.
Triumphavere de Philoſophis, de Senatori-
bus, de Regibus. Crucem Labaris prætulere.
Quæ Petrus non intellexerat, docente Chriſto,
Crucis funeriſque myſteria, ea mox Judæis,
Ethnmiciſque difſeruit mirâ eloqui, ſapientiæ-
que ubertate. Et unde tanta interpretandi pe-
ritia in iis, quos tanta ediſcendi caligo obrue-
bat ? Nimirum, quum audirent docentem
JESUM, modèô ſpicas vellebant, modò co-
Phinos farciebant, modò coœnabant cum Pha-
riſæis, modô epulabantur cum Martha. Vide-
bant occurrentes ſibi Regulos, Centuriones
obſequentes, effuſa alabaſtra, direptos ex ar-
boribus ramos. Inter proſperioris delicias for-
tunæ Chriſtum noſcere inhibebantur. At ubi
Simeonis eos enſis tranſverberavit: territi,
exſibilati, cæſi, tum enimvero non intellexere

tantùm JESUM, ſed eum ipſis quoque carni-

ficibus colendum inſinuarunt. E conclavi,
quò eum metus recondiderat, ſeſe proripuit
Petrus, cùm horâ diei tertiã tanta de Chriſti
divinitate tam divinè Hieroſolymis peroravit.
Meritò proinde à Chryſologo dicebatur,
vapulando Paulum, non cædendo, Præcep-
torem ſeſe mortalibus præbuiſſe. Miramur
autem nihil in felicitate Apoſtolos didiciſſe,
qui tanta inter adverſa docuere noſtræ fidei
Sacramenta? Ipſam video Matrem hebeſcere
Sapientiæ, quamdiù filii laureis præpollebat.
Et ait ad illos: Quid eſt, quod me quærebatis
Neſciebatis, quia in his, quæ Patris mei ſunt,
oportet me eſe ? Et ipſi non intellexerunt verbum,
Tuod loquutts eſt ad eos. Dices, hebetes pro-
Ppterea fuiſſe Diſcipulos ediſcendis haurien-
diſque Chriſti arcanis, quòd è cymba tranſiiſ-
ſent ad palæſtram divimitatis. Rarum autem,
arduumque fœdus Academiæ & Littoris, vo-
luminum & remorum, tranſtri & exe-
dræ? Quis enim ſcalmum convertat in ſty-
lum? Quis cudat papyrum & reti? Quis ha-

mos remolliat in ceras? Vix licet ex piſcato-

re Philoſophum dedolare. Non ergo caruiſſe
gladiis, ſed excipulis ſtuduiſſe, Apoſtolis ob-

fuit, quo minùs JESUM & diſcerent & noſ-

Qan. I. I.

cerent. Adeamus Sponſæ limen, cujus vox pri-
ma fuit; Oſculetur me oſeulo oris ſui. Hæc in-
tuendo, noſcendéque Dilecto nunquam non
inhæſerat. Attamen vix eum pernoſcebat. Si-
quidem etiam blanditura Botrum eum „ aut
Myrrham „ aut Malum ſalutabat. Nihil de ocu-
lis ejus præfata, mhil de labiis interfata, loquuta

de ejus dextera nihil. Mox in ejus ità laudes
erumpit, ut, quæ præſentem ſibi Sponſum
vix dixerat Botryonem Cypri, aut Sylvæ
Malum, abſentem eum auro, gemmiſque ex-
Pingat, effingâtque. Dilectus meus, inquit,
candidus & rubicundus. Caput ejus aurum op-
timum, comæ capitis ejus ſicut elatæ balmarum.
Oculi ejus ſicut Columbæ. Genæ illius ſicut A-
reolæ. Labia ejus Lilia. MWanus aureæ plenæ hya-
cinthis. Venter eburneus diſtinétus Saphyris. Sat
eſt; fodinas enim Indorum exhauſiſti, & exi-
naniſti Phiſonem carbunculis, ut tuum nobis
Dilectum exprimeres. Quo, rogo, præcepto-
re, de Verbo tanta repentè didiciſti? An hic
ille botrus eſt Cypri? Qua in ſchola te amor
tantis imbuit Sacramentis? Furor, non me A-
mor edocuit. Non Præceptores interpretando,
ſed ſæviendo Lictores Dilecti me mei præco-
nia;, laudéſque docuere. Haſtis, non præcep-
tis notionem debeo Dei mei. In livore didici,
quæ in torque armilliſque neſciebam. Percußſe-
runt me, & vulneraverunt me: tulerunt pallium
meum mihi cuſtodes murorum. Cruore illa ſuo,
ſaniéque exaratam ſibi ſtylo ferreo Sponſi ſui
Theologiam excepit. Ideéque David excla-
mat. Diſciplina tua, ipſa me docebit. Quæ non
didicerat in thure, neque hauſerat ex Arca,
informandum ſe iis fugâ, latebriſque ſperabat.
Plus eum Abſalonis ſica imbuit, quàm batil-
lIum Samuelis. Idee Lex ſcripta eſt inter to-
nitrua. Loquutus ideò Deus ad Jobum fertur
de turbine. Ideò denique noſcendam ſeſe pri-
muùm Divinitas Moyſi præbuit è& medio ignis
in rubo. Quem etiam, ut aptiorem redderet
arcanorum, & calceis exuit, & angue con-
ſternavit. Vide quanta ſit divinæ durities Aca-
demiæ! Deus docet è rubo: Moyſes excalcea-
tur, ut audiat. Magiſter ardet in flamma: diſ-
cipulus præ ſerpente cohorreſcit. Nonne Do-
minus de navicula docebat turbas: ut mone-
remur nullum eſſe fundendæ Sapientiæ ly-
cæum accommodatius, quàm foœtum concuſ-
ſumque tempeſtatibus æquor? Deſtinatus à
Deo Jonas eſt evulgandæ pœnitentiæ. Sed
quamdiù in Navi fuit, ſtertere potuit, non pro-
phetare. Monſtro abditus prophetavit, emiſ-
ſüſque in littus, quam hauſiſſet notitiam Nu-
minis in naufragio, teſtatus eſt, quando trium
dierum urbem und, eâque breviſſimâ periodo
traduxit ad luctum à luxu. Nimirum Deum
noſcimus, enſe melius, quàm calamo. Habet,
inquit, in veſtimento & in femore ſuo ſeriptum,
Rex Regum, & Dominus Dominantium. Et
quare dignitatis ſuæ non fronte elogium præ-
tulit, aut certè pectore? Geſtarentur ſanè di-
ghniùs regii characteres aut & collo penduli, aut
annulis, digitôque inſculpti. Nimirum ſtellas
Chriſtus manu præferebat & hyacinthos. Suc-

Can. 5.
II.

Can. 5.720

Pſal. 177
37.

Exod. 19.

ob. 28.
Exod. 3.

Luc. 5.

Jon. 2.

Apoc. 19
16.

cinctum verò femur acinace oſtentabat. Accin- Pſ. 44

gere gladio tuo ſuper femur tuum, potentiſſime.
Ibi ergo indicatoriæ divinitatis ac Regni emi-
cant literæ, ubi ferrum perſtat ad vulnus. Vi-
den' ut ſcribatur non ſidere ſcientia divinita-
tis, ſed in gladio; ut moneamur, plagꝗ me-
lius, quàm luce, fore ut imbuamur ſcienti
divinitatis. Ergo ibi Rex Chriſtus infſcribi-
tur, unde pendere ſicam cum Davide ſuſpe-
ximus, non tantùm ut diſcamus ſeveritate fir-
mius, quàm luxu Regum jubar emicare: ibi
ſiquidem Rex, Dominuſque renunciaris, ubi
ferrum minatur, graſſaturque : verùm e-
tiam ut deſcribi elogia Domini ſciamus, feli-
C 4 cius

4

Severisas

Luxuss

22 Oliva

ciùs enſe, quàm arundine. Paulus propterea
Virgas primum ſuas, lapides, & naufragia Co-
rinthiis exeruit, tum raptum ſe ſcripfſit in cœ-
li gymnaſia, ubi ineffabilibus eſt informatus

11 Cor. arcanis. ITer virgis cœſus ſum, ſemel lapidatus
ſum, ter naufragium feci. Raptum exinde ſe
ait in tertium coœlum. Nio hujuſmodi hominem,
quoniam raptus eſt in paradiſum : & audivit
2, Cor. arcana verba, quæ non licet homini loqui. Et
12.4. quänam ille invectus eſt rhedà? Sportà Da-

maſcenà. Nam cùm ſe demiflum è& muro Da-
malci deſcripſiſſet, mox in cœlum ſubſilüſſe
ſe dixit. Exicendendo ſiquidem aſcendit, &
quòô magis periecutionis furore premebatur,
eò altiùs ferebatur ad exedram Sapientiæ. Com-
Plal. 652. Pede, quaſi pinnis convolabat in arcana. Quid?
Nonne David in terra deſerta,; & invia,; &
inaquoſa conſtitit, ut videret virtutem Do-
mimi, & gloriam ejus? Videbis Ezechieli pa-
tere, Leones inter & turbines, divinitatem.
Quam praæceſſiſſe quoque didicimus ex Elia
Ezech. I. tum ignem, tum etiam tempeſtatem. Vidi,
4. & ecce ventus turbinis veniebat ab Aquilone:
& nubes magna, & ignis involvens, &c. Hac
viſio ſimilitudinis gloriæ Domini, & vidi, &
audivi vocem loquentig. Quis non intelligat è
tanto procellæ, incendiique terrore, quo ad
Dei alloquium initiatur Ezechiel, nihil eſſe
aptius enodandis ſanctioris Philoſophiæ arca-
nis, quàam duritiem, ſævitiémque flamma-
rum? Eliam veròô ignis circumſtetit & tem-
peſtas, ut Deo frui poſſet. Nta coram Domi-
no: Et ecce Dominus tranſit, & Siritus gran-
dis, & fortis, ſubvertens montes & conterens
petras ante Dominum. Dubitas etiamnum,
Simeonis gladium, non tam enſem, quam
clavim fuiſſé, quàâ colum Virgim recludere-
tur? Caſtigaſti me, & eruditus ſum. inquit Je-
remias. Ergo Virga plumeſcit in calamum.
Ergo vulnus palleſcit in chartam. Ergo liber,
non livor eſt, qui plagam ambit. In ictu o-
culi ea didicit latro, quæ non tunc tam ple-
nè intellexerat, triennii magiſterio, tum Joan-
nes tum Petrus. Nimirum docebatur Sapien-
tiam Dei inter clavos e ligno. Citèò proficit
Sapientia, quam non corollæ enervant, ſed
roborant funes malleique. Fruſtra proinde Sa-
PpPientiam in otio lectuli tenere Sponſa ſate-
git, quam prope cataphractos duntaxat licet
amplezari. Paululim cum pertranſiſſem es,
inveni, quem diligit anima mea. Ergo non
culcitras inſidet, ſed haſtis incumbit Patris
Verbum & Candor. Tu verò quum audis ad
petras evocari Columbam & cavernas; non-
ne luce clarius intueris, in duritie frui nos
Canz. tantùm poſſe Sapientiã, quæ Deus eſt? Co-
13.* lumba mea in fſoraminibus petræ, in caverna
maceriæ. Salomon numquid Dei Sapientiam
non hauſit in lectulo, inquies? Ita eſt, ſed
ſtratum diſpice, quo modo non lemniſcis ni-
Oan: 3.6. teat, ſed ſicis inhorreſcat. En lectulum Salomo-
nis ſexaginta fortes ambiunt, omnes tenentes
gladios. An tibi otiari videtur. Princeps in ſtra-
to ſuo; qui ne tum quidem à pharetris feria-
tur, quum dormit? Labitur & Cœlo Sapien-
tia, l pertæſo ebur throni, ſed throni gla-
diis teliſque implicato. Tela, inquam, non
telas Sapientia adamavit in ſtrato. Vel Manaſ-
ſes, Regum iniquiſſimus, pro palæſtra nactus
eſt ergaſtulum Babylone. Incurvatus ſum mul-
to vinculo ferreo, & non eſt reſpiratio mihi.
Domine, qui ligaſti mare verbo pracepti tui.

Ezech.

2. I⸗

6⸗ Reg.

19. 12⸗

Jerem.
31.18.

2½ Par.
36: 23:

Quæ non didicerat in Templo, ea didicit in
cavea. Verùm is fuerat Hieroſolymis Prophe-
tiæ vel tinnitu in Dei notitiam erectus. Enu-
tritum ſtupeo Nabuchodonoſorem in ſuperſti-
tionis fimo, poſt actam cum feris vitam, præ-
conem evaſiſſe divinitatis. Igitur ſenſus meus Dan, 4.
redditus eſt mihi: Aliiſſimo benedixi „ & vi- 31.
ventem in ſempiternum laudavi. Lyrannis quo-.
que patet Divinitas, ſi pecudum villis purpu-
ram infuſcent, ſi thronum ſtabulo commu-
tent. Videbatur fœnum ut bos concerpfiſſe
Nabuchodonoſor, ſed revera thus legerat in
paſcuis: unguéſque erroni ſuccrevere, ut fi-
des lyræ ſuæ in Dei laudes certius commove-
ret. Quam è& Sidrac Miſac & Abdenago de
Deo cognitionem non hauſerat, eam inter
pecudes percepit: quò nemo dubitaret calami-
tatem edocendis mortalibus quàm Philoſophi-
am, quâmque Prophetiam eſſe, non modò
in Eremo, verùm etiam in Regia, aptiorem.
Miraris autem noſſe nos Deum inter vulnera,
qui vix à Deo ſine ferro dignoſcimur. Nunc
cognovi, inquit ad Abrahamum Angelus, quod
timeas Deum. Nunc, id eſt, non quùm bu-
tyrum nobis appoſuiſti, diverſantibus apud te:
ſed quum ad cædem te unigeniti comparaſti.
Ferri te prodidit fulgor: quique latebas in
meridie, ad occaſum Klii felicius effulſiſti. Er-
go inter adverſa & Deum noſcimus, & di-
gnoſcimur à cœleſtibus.

Ortuſque eſt ei ſtatim ſol, poſtquam tranſ-
greſſus eſt Phanuel: ipfſe verò olaudi-
cabat pede. Gen. 32. 31.

Gen. 22.
12. .

Quamdiu luctabatur cum Angelo, non Dei pre-
claudicavit, femur licéèt ejus emarcuiſſet atta- ſentia.
ctu pugilis. Ubi verò benedictione impertivit Religionis
eum Angelus, luxque illum perfudit, tum e- Pe leckios
nimverò luce ubertatéque opimum vidimus prodeſt.
claudicare, non tam injurià femoris debilita-
tus, quàm palmæ laureæque depreſſus fauſti-
tate. Dices, robur illum debuiſſe ſuum Dei S. acez.
domui: ſiquidem quamdiù moratus eſt in Pha-
nuel, ubi Deus ſpectatur, nec allidi potuit,
nec claudicare. Quo ex loco digreſſus captum
ſe pede mox ſenlit: Ut ſcias tamdiu te fore Apoſtata:
ſanum, quamdiù Deum ſpecçctaturus moratus
fueris in Phanuel. Ergo plus locus prodeſt, Oratio
quàm corona. ICtum, & jactatum claudicaſſe sege
in arena Ifraslem non ſcimus: quem victorem ſja Roma-
nemo non videt fluctuare, digreſſum è& loco na;
ſeſe Numinis oſtentantis. Poſtquam tranſoreſ- Religionis
ſus eſt Phanuel: ipſe claudicabat pede. Reſiſte munia
proinde, ſi ſapis, in Phanuel, ubi te umbra viliora.
præſtat incolumem, quem digreſſum fulgor
illicè affiget. Non enim vulnere claudicavit „n;
. gnitas
Jacob, ſed luce. Orto ille Sole crus trahere i, indi-
cœpit, quem ictum quidem fatemur in Pha- gauo.
nuel, ſed debilem non fatemur. Qui ſis, Sol
enimveròô indicabit. Quamdiù enim moraris in
Phanuel, umbrâ debilitas occulitur tua. Ubi
verò progrediêris in Solem, deprehendéêre.
Verùm hac de re aliàas. Libet interim expen-
dere, cur victor & promotus & fulgidus Ja-
cob claudicet, qui nec fugâ claudicavit nec
luctàâ. Niſi fallor, ſanioris eſt mentis Dei plus
rores reformidare, quàm fulgura. Fulgura ſi-
quidem vertuntur in pluviam: at rores non „ej gene
rarò concreſcunt in rubos, aut etiam degene- feia eti⸗
rant in rubetas. Dei beneficia expaveſco, non menda.

flagella.

„0
De

ti⸗

1

errn
loni,
ſin,
1 in,

.

enn

eifre⸗
ntin
Helgins
ech
Lous
is

hel

.

Hetns

n
gti
,Hle
1Nins
4
Nllzird
1i
Uint

Dpes
1 e⸗
.

Dil
fei⸗
ertt

Stromatum, Lib. I.

Felieizas Hlagella. His erudior; illis, niſi utar ad obſe-

noxia. quium largitoris „ paror ad ſtragem. Quid
Deſola- Manna ſapidius? Quid ea munificentius ad
tiones.

hominum illecebram confici potuit? V. ideas ex
ea tamen modo vermes ebullire, modò igne-
Manna. re angues. Si te ill ingurgites, quicquid men-
ſuram excedit, ſanies, non cibus eſt. Si te ve-
r illius interdum tædeat, à ſerpentibus diſ-
cerpêre. Paſſlus utrumque ſupplicium Iſrael
eſt, modò Mannæ cupidior, modô Mannam
pertæſus. Seu cupiditate labores, ſeu faſtidio,
obnoxius poœnæ es. En leges beneficii duriores!
Si murmures de duplicato onere, non plecte-
ris. Si de illecebra obloquare, intercidis. Ete-
nim oppreſſi à Pharaone Iſraélitæ Aaronem
Moyſemque allatravere: Videat Dominus „ G
judicet quoniam fœtere feciſtis odorem noſtrum
coram Pharaone. Quâ tumultuantis querimonid
populi nec Legiſlator excanduit, nec Deus
Num. 21. commotus eſt. Anima noſtra jam nauſeat ſaper
6. ibo iſßo leviſimo. Quamobrem miſit Dominus in
populum ignitos ſerpentes. Audacids queſtus eſt
in Egypto populus, quàm in Edom. Et hic
tamen ob murmur interit: ibi ne ob vocifera-
Pecesta tionem quidem percellitur. Nimirum ibi atte-
Islieinm rebatur, hic paſcitur. Suas commorderi virgas
& magnz non *grè Dominus tulit, qui delicias ſperni
„ ſuas paillus non eſt. Itaque annonæ faſtidium
Eee leſta, Morſu ultus eſt & veneno. Depreſſionis impa-
Kiei G tientiam novis ſignis demulſit. Adeò timeri
Reges mi- Numen debet indulgens, non ſæviens. Licet
enim ſine pœna contra ſtimulum calcitrare:
non autem licet faſtidire delicias ſine funere.
sze-r Quivis nævus in beneficio, vulnere, funeré-
s que curatur. In ærumna clamor, hymnus re-
neceſſaria putatur, non murmur. Occidére ſervos Patris
Ea ren familias tum vinitores „ tum convivæ. Sed
Seve,izas Féatus non imparis diſpar omminò exitium eſt.
majerſi: Nam, jugulatis ſervis, non lictores, ſed fi-
zes, lium ablegat ad agricolas. Cæſis nuciis, non
minor in ſequeſtrum, ſed cohortem immittit, quàâ urbs
ae" deleatur ingratorum. Audi: Et agricolæ, ap-
hee en brehenſis lervis ejus, alium ceciderunt, alium
zibus. ocâderunt, alium verò lapidaverunt. Iterum mi-
Corf⸗ſſar- ſit alios ſervos plures prioribus: & fecerunt il-
ii blandi Iis ſimiliter. Noviſimè autem miſit ad eos ſe-
Ve ern . Vum um dicene: Verebuntur Rlium meum.
non ecunm Ubi veroô de invitatis eſt ſermo, duriùs Mat-
Potenti- thæus agit. Tenuerunt ſervos ejus, & contume-
bas.. liis affectos, occiderunt. Adeſte famuli; ſed non
Matth. armemini. Nam ſi agricolas, cæſis famulis,
eti 12, novis nunciis demulſit: quis dubitet homicidas
7. iteratis legatorum blanditiis leniendos? Verùm
nuſquam ſervi adſunt. Miles, pro nunciis, ac-
citur. Rex autem, inquit, cuùm audiſſet, ira-
tus eſt: & miſſis exercitibus ſuis, perdidit homi-
cidas illos, & eivitatem illorum ſuccendit. Quæ
tanta ſuppliciorum imparitas in tanta crimi-
num paritate! Hi ſemel ſæviere, & mox cæ-
duntur. Bis illi bacchati erant in ſervos, &
pro lictore filium intuentur. Nimirum ab A-
gricolis exacturi pecunias acceſſerant ſervi: Ad
invitatos autem accurrerant, non ut eos ære
multarent, ſed ut illis delicias obtruderent. Er-
go, contumelia quæ vectigal bipaliumque e-
PFeccata merſit, pœnam penè evadit. Quæ verò patinis
Wt,. deſtinata contumacia eſt, cruore tantum ferréô-
felieium due deletur. Adeò idem aſpis, ſi & rubo erep-
graviora. tet, vel dimittitur, vel palpatur: premitur ve-
rò & calcatur, ſi proſiliat & roſa. En cædes mi-
ſeris remittitur, felicibus opprobratur. Ad eos
hæres, ut mitigentur, ad hos cohors emittitur,

Exod. 5.
21.

in Feli

33

ut evertantur. Vereamur proinde nos non coœ-
li fulgura, ſed Iridem. Et quare putas tam
durè increpitum Cham, vix irriſionis manife-
ſtum? Num eo Nembroth innocentior? Num
Tubal, quàm Cham prudentior? Haud gran-
de piaculum, deriſiſle Senem, vino ſomnô-
que ſupinatum. Sed ſervatum à Mundi natu-
ræ* ue naufragio Juvenem procacem eſle po-
tuiſſe, ſcelus eſt. Maledictus Cbanaan, ſer- Gen. 9
vus ſervoerum erit fratribus ſuis. Hinc eſt, quod as.
Nathan Davidem reum adulterii & Ccædis ter-
iturus, non laqueis, non ſecuribus, non mon-
ſtris vallavit, ſed eum laureis, oleo, ſceptrô-
que circumdedit; quò ſciret, deſperatiorem ſi-
bi poœnam impendere;, quèô illa non per ærum-
nas, ſed per fortunas ad ſe erat trajicienda. Fu-
rit Ira Numinis, quùm eſt ultura ſcelus non
calamitatum ſtimulo, ſed munerum illecebrâ
patratum. Ego unxi te in Regem, & dedi tibi *: Reg.
domum Domini tui, dedique tibi domum Iſrazl ¹*: 7:
& Juda. Quare ergo contempſiſti verbum Do-=
mini, ut faceres malum in conſpelctu meo?s Quam
ob rem non recedet gladius de domo tua uſque
in ſempiternumn, eò quòd deſpexeris me. Atqui
Dosg Idumæus, und die viros trucidavit oc- I. Reg.
toginta quinque veſtitos Ephod. Nec ei tamen 32.: 18.
ſecurim videmus impactam „ ut ſtirps ejus ex-
cidatur. Dices contumeliam graviorem habe- Irriſores
ri cæde, ideéôque puniri Idumæum mitius, & Perſe-
quàm Davidem. IIle ſiquidem jugulavit Sa- wοrà0ρ⁰
cerdotes, hic militem dedecoravit. Nam & Brerigte
gladius non ideò ſæviturus prædicitur, quòd fanende.
Urinam occidiſſet, ſed quòd David uxorem
Uriæ defloraſſet. Eo quod deſpexeris me, & tu-
leris uxorem Uriæ Hethæi, ut eſſet uxor tua.
Quis enim neſciat, pati nos æquias plagam, Laxurie.
quam probrum? Nam mori, hominis eſt. Ab-
jecti eſt, hircum eſſe, non militem. Dices li-
bidinem apud candorem æternæ vitæ dirioris
eſſe piaculi maculam, quam homicidium. Sævi-
tum proinde in Davidem raptorem ſœminæ,
diſſimulatà quodammodò Idumæi Satellitis cæ-
de. Nam & Davidi adactus enſis in genus eſt,
admotuſque aries domui ejus quatiendæ, non
tam jugulati flagitio Uriæ, quam abductæ libi-
dine Bethſabeæ. Verùm ego mifſüm cenſuerim
Doëg atrocioris reum cædis, David verò u-
nius compertum criminis damnatum, quòd hic
ſceptro, ille pedo mumiretur. Rex ſiquidem
David erat, at Princeps Paſtorum, id eſt,
Doëg Opilio. Ergo qui muneribus cohoneſta-
tus à Deo peccavit in beneficum, ſupplicium
evadere non potuit. Sponſam intuere cæſam,
nudatâmque. Vulneraverunt me, tulerunt pal- Can. 5.7.
lium meum mihi cuſtodes murorum. An illa pu-
doris lilia decuſſerat? Scilicet. Honeſtiſſima e-
rat fœminarum. Sed enim accedentem ad ſe
Sponſum repulerat. Ingrata beneficio intur reos
coacervatur, & cæditur. Nihil enim timen-
dum æquè in Sponſo eſt, quàm humanitas, quæ
impunè contemni non poteſt. Nonne vides, nu-
ptiali non comptum veſte in tenebras abripi?
Nimirum inter patinas, dapéique peccarat. Ni-
hil autem mimmum eſt, ſi Dei beneficentiæ
injurius deprehendare. Adam ideò addici ſup- Mat. 22.

plicio potuit unius morſu pomi, quòd illud "I.

in paradiſo libaſſet. Inde ſede ſiquidem bea-
titatis quicquid contra legem agas, lethale eſt.
Nefas enim eſt, vel pomum libaſſe, ubi &
veſci tot lignis licuit, & dominari Adam
potuit Animantibus, Avibuſque] univerſis.

Ex omni ligno paradiſi comede. De ligno Gen. 2.

autem ¹7.

Iſa. 1. 3.

3. Reg.

10. 27.

3. Reg.

II. I.

Lſai.2,9.

3. Reg⸗
14. 7

Correctio
libera.

SsveritaAs

Concio

Rorida.

34

autem ſcientiæ ne comedas. In quacunque enim
die comederis ex eo, morte morieris. Pomum fu-
nere luetur? Cur? inquies. Quia ſita eſt in pa-
radiſo Arbor. Tot autem deliciis vallatum ho-
minem quivis nævus non denigrat, ſed detur-
pat. Filios enutrivi & exaltavi: Lpſi autem ſpre-
verunt me. En qua excandeſcat flammà fulgur
Numinis ſævientis! Enutrivi. Inter blanditias
munificenti? meæ peccaverunt? Occumben-
dum illis eſt, & pereundum. Ideò Deus Sa-
lomonis facinus exaggeraturus fanum Moloch
exſtruentis, adventum Sabæ præmiſerat, o-
púmque deſcripſerat exundantiam. Fecitque,
ut tanta eſſet abundantia argenti in Jeruſalem,
quanta & lapidum: & cedrorum præbuit mul-
titudinem, quaſi Gycomoros, quæ naſcuntur in
campeſtribus. Quà recenſità regni ejus uberta-
te, Hiſtoricus: Rex autem Salomon adama-
vit mulieres alienigenas multas. Et ideò fortè
Davidi parſum eſt fornicanti, cùm revocatus
non ſit ad pœnitentiam Salomon mulieroſus.
Ille enim, dum bellaret, in umbone quodam-
modo procubuit: hic, dum otio frueretur, in
purpura reſupinatus eſt. Levius eſt, inter cuſ-
pides arcuſque peccare. Indignum commiſe-
ratione flagitium eſt, ſi otieris & pecces; ſi
ruas inter lances & abacos. Clamat Iſaias hanc
maximè ob cauſam in Sionitas: Ne ergo di-
mittas eis. Et unde crimini ſpes veniæ inter-
cluſa? Audi. Repleta eſt terra argento & auro,
& non eſt ſinis theſaurorum ejus: & innumera-
biles quudrigæ ejus. Opus manuum ſuarum ado-
raverunt: Ne ergo dimittas eis. In auro pecca-
vere? Diſpereant tantis Dei opibus, in inju-
riam Legis, abuſi. An non Ahias telum, quod

in Jeroboam intorſit, cote acuit munificentiæ

Domini? Quia exaltavi te de medio populi,
& ſcidi regnum David, & dedi illud tibi,
& non fuiſti ſicut ſervus meus David, ſed ope-
ratus es male ſuper omnes, qui fuerunt ante te.
IUdcircò ecce ego inducam mala ſuper domum
Jeroboam, & percutiam de Jeroboam mingen-
tem ad parietem. Ubi & illud animadverti à
peritioribus debet: non auro, ſed bitumine in-
terpungi oportere capulum teli, quo impius
feriendus eſt. Vide, quàm ſpurca in Jeroboa-
mum abutatur periphraſi Ahias. Uxori Regis
loquitur, & tamen mingentem in roſtra pro-
ducit. Nimirum nemo Crucem chryſocollis
inſpergit, niſi ſtultus. Ut enim in cilicio de-
liciæ iqualent: ita reprehenſionis decor de-
decus eſt. Placet Pardus ex horrido: & Leo-
nem non armillæ, ſed jubeæ, dum efferant,
comunt. Cœlum intuere, ut nigreſcat, quum
fulminat. Delirat orator, ſi laſcivit, & vul-
nerat. Terret Draco, antequam feriat: non e-
nim blandum ſuarum eſlſe peſtium natura vel
corium voluit: ſed quas veneno ad ſtragem im-
puit, eas ad terrorem ſquamis deformavit. Cur
ergo aut Ahiæ, aut Joanni noſtra non par eſt
objurgatio? Hic fœdè ululat: ille ferox irru-
git. Viperas, & ſecurim, & incendium præ-
fert, ubi ſeſe ad ſugillanda Hebræorum flagi-
tia convertit. Nos pſallimus, & cædimus. Et
ideò nec cædimus, nec pſallimus. Non enim
blandimur, quia pertonamus: nec terremus,

quia ludimus. Sed ad beneficentiam Domini

redeamus, in quam ſi pecces, peris. Cur, ſer-
vato Agag, damnatur Saül? Quia in triumpho
peccavit. Cur Soricibus Aſcalon & Gaza ever-
tuntur? Quia Victores Idoli conſortio Arcam
polluere. Cur Samſon excæcatur? Quia dele-

Oliva

tis hoſtibus, in ſinu Scorti decubuit.

Humiliavit ſemetipſum factus obediens
uſque ad mortem. Philip. 2. 8.

Demiſſior ſeſe in dies, tritiérque Chriſti Chrißi
fuit humilitas, quæ à ſtabulo curſum exorſa, Anmii⸗
in patibulo tandem, quod meta probrorum Chriſki
eſt, conquievit. Et in præſepio quidem ju- paſſio.
mentorum fœditatem Magorum accurſu tem- Fervor.
peravit. At in Cruce infamiam ſupplicii la- Prvepeſits
tronum ſocietate geminavit. Totam Chrifli reninenda
vitam intuere, depreſſiorem ſe ipſo eum nun-
quam non videbis. A præſepio in exilium,
ab officina in Jordanem, ad Dæmonas à Joan-
ne. Inde piſcatores cogit. Inde Satanam com- Humili-
peſcit, ſuas in laudes effuſum; quem neſcies u- 02 Glo-
trum luctantem in eremo, an obſequentem ns &
fortiùs vicerit in campeſtri. A regno tum re- Congræ-
ſilit. Mox cœnat cum Phariſæo, non tam ut mlationi
ejus aleretur dapibus, quam ut latratibus ejus Ztim cal-
appeteretur. di eſſet Propheta hic, ſciret, quæ cat.
& qualis eſt mulier, quæ tangit eum. Exinde Tuc. 7.
Samaritanus appellatur deæmonum debellator. z zat
Tum à Magdalena inungitur, ſed latrante Ju- mediocris
da. Et ipſe quidem plus diſcipuli rabie, quam exsltent.
mulieris obſequio lætabatur. Miſeret me tui
Magdalena, quæ, ſeu JESUM prandentem
perungas, ſeu coœnanti blandiare, in eas incur-
ris merces, quæ alabaſtri tui delicias deprecient.
Etenim & Phariſæi murmure, & diſcipuli fre-
mitu ità humilis Dominus oblectabatur, ut fra-
grantiam unguenti tui in diem rejiceret ſepul-
turæ ſuæ. Tum enim latrantis, ſpumâ Cerbe-
ri, non Turturis nardo blandientis oblectaba-
tur in cœna. Denique in horto à Juda prodi-
tur. Durum, ſed præviſum telum. In atrio eje-
ratur à Petro. Durius, ſed prædictum, jacu-
lum. In Monte cum iniquis deputatur. Id pro-
bri genus & inſolens & duriſſimum. Nam Ab-
ſalonem ſine Rege tædet vel Regiæ. Quam er- Ambitio
go perpeſſu aſperum patibulum cum latroni- diſcat hu⸗
Bus? Nemo cum Catilina in Senatu ſederet. "iliari.
Quis ligno cum impiis ſuffigatur? Pigeret cum Religionis
Gethego vivere: & mori liberet cum Sicariis? berfeckio
Vix roſam præ dumis legimus: & cum iniquis o; elt 9
Crucem patiemur? Nolo lilium in ſtercore, gig vilio⸗
clamat Bonaventura. Et ego patibulum in la- 4.
trocinio complector, Chriſtus proclamat mo-
riturus. Nullum culeo ſupplicium gravius,
quòd cum aſpide & cane parricida utri aſſuere-
tur. Nonne & cane blaſphemus, & angue la- Talenta
tro eſt putidior graviorque, quando feræ ve- eâ Spiri-
neno tument, flagitiis impii dirumpuntur? Er- ſomper
go crevit cum proficiente Chriſto humilitas, D marent,
quæ ne cum deficiente quidem QHefecit. Nam pervor
nec cadaveri ejus parcitur; & cùm lictores recuſas
Caro patiatur in ſaxo, Doctrina ejus in foro exalzari.
concerpitur. Seductor enim poſt Crucem ap-
pellatus eſt. Hinc eſt, quod in Cantico Salo- Can. 1;
monis Rex primum compellatur, tum Myr-
rha, deinde Botrus, Flos denique in campo,
quo nihil fragilius, & injuriæ æquè obno-
xium & penè obvium. Non ità certè Joſeph,
cujus geſta manipulis primum, tum ſideribus
deſignantur. Primùm ſiquidem effulſit poly-
mitäã, mox refulſit in purpura. David item à
funda progreditur ad ſceptrum. Peregrina-
tur initio Abraham in Ælgypto, peregrinos
mox Angelos excepturus. Vel Ifrael pri-
múm exultat, tum in gentem futurum
magnam

₰*½

Cin.

Ablir;
nerli
e.
Irni
Non ſae

lun.
Nelin,
nunig
lieyg,
Munili
14,

l.
D

Nzilte
l ſe.
Uren,

nil.
l.
n 1
6
gre.
tini
ncal
.
.7,
lerte
litei
glene.

Aulii
iſene
nilini
Mlpiri
zeflii
inum.

nis ii

1,

TAlit
⸗
efr
rni
gNei
n
nane
GNetn

„(l

⸗

Stromatum, Lib. I.

magnam intelligit: Quæque virum eſt Agar
Paſſa duriorem, legatum ad ſe Angelum ex-
cepit, in ſolatium exilii ſui. Miror proinde;,
cur pleriſque viſus ſit JIESUS Sinapis ea;
quam ſatam gratulamur in Evangelio. Quin
ipie arbor eſt, cùm ſeritur, truncus naſcitur,
ramus viret, & in granum moriens exarefcit.
Nam ab Angelo nunciatur concipiendus: in
foœno naſcitur: docet inter adverſarios: mori
cogitur cum latronibus. Sagenam illum verius
dixerim, quam ſinapim. Hæc enim cum ver-
mibus putreſcit ut vireat, Cœli aves receptura
cùm excreverit. At ſagena quamdiu trahitur,
inter uncos & coralia repit, ſabulo in littore
aſpergenda, quæque choreas piſcium in æquo-
ge ſentiebat, eorum agones patitur funera-
que, ut appulerit. Ità ſanè Chriſti & ſplen-
dida fuere inter Magos cunabula, & plenum
dedecoris inter latrones patibulum. Proluſit in
deteriora proficientibus oppreſſionibus Chriſti
ſuis Samſon ærumnis. Hic enim à lauro ju-
ventam exorſus, ad molam vitæ ſuæ funem
deligavit. Ità JESUS vagiens inter Reges,
impiis medius expiravit. Nihil eundo non pro-
ficit. Stilla excreſcit in flumen. Surculus aſ-
ſurgit in plantam. In margaritum duratur ros.
Lutum concreſcit in gemmam. Una Chriſti
humilitas in dies eum & altiùs depreſſit, &
omni pompæ ſpecie ſpoliavit. Et altare qui-
dem è& terra ſtrui juſſum à Moyle, ductu dein-
de juſfque Salomonmis, auro coruſcavit. Sed
Chriſtus ab auro ſuæ involucra infantiæ or-
ſus, ferro dumiſque tumicam funeſtavit ſuam.
Vidimus Sponſam modèò lanceis vallatam,
Can. I.8. modò racemis ſtipatam. Filii Matris meæ pu-
gnaverunt contra me, poſuerunt me cuſtodem in
vineis. Quam felix ab haſtis tranſgreſſio ad
palmites, à ſulphure in muſtum emerſio? Lu-
ctari præſtat, ſi arcus dilatantur in pergulas,
ſi arietes in dolia molliuntur. Chriſtus verò à
vite progreditur ad pharetras, tranſilit à pam-
Pinis ad patibula. Suo ſe nimirum ipſe vatici-
nio deſignarat, quando adumbravit ſe, pri-
mùm in Iſaaco armillis torquibéſque in mo-
rem gentis ornato primogenito: tum verò in
ariete ſeſe refinxit, quem cornibus hærentem

rubo mox Abraham cultro transfodit. Nimi-

rum & Jonathas laſſitudinem ſuam melle le-
„ vaverat, quâ mox illecebrâ in agonem ſuppli-
ci conjectus eſt. Adeò à Deliciis fit progreſ-
ſus ad ſecurim. Nupſit Eccleſia Chriſto. Sed
Canæ convivio quàm fuere hæ diſſimiles nup-
tiæ! Siquidem bonum ibi vinum in exitu re-
dundavit. Hic acore felléque ſuprema convivii
corrumpuntur. JESUM vellem imitaremur,
ne, qui à cophinis tyrocinium auſpicamur, ſe-

Aulica nes in exedris ſupinemur. Timeo, ne lapillum
Merekti- æmnulemur Babylonicum, qui primum ad ſi-
Vroni mulachri pedes devolvitur, & luteos, & de-

non fiden- generes: mox inopinatäâ ſtrage tumidus Sta-
dum. tuam hauſit, extumuitque in Montem, Mundi
Religionis plagas omnes oppreſſurus. Nimirum & Saüil

eitto, Ccanebat initio; Quis ſum ego, aut quæ eſt do-
Humili. Mus LPatris mei?“ Numquid non ſilius Jemini ego
tass. Jum, de minima Tribu Iſrazl, & cognatio mea
1. Reg 9. noviſſima inier omnes familias de Tribu Benja-
21. min Brevi tamen ita imperio aſſuevit, ut vel

Deo ſubdi detrectaverit. Sonat in limine VOX
modeſtiæ paſſim. Verum, ut in Aulam ſeſe pe-
Trpaatrat netraverit Candidatus, licere ſibi omnia arbi-
paſt fer- tratur. Putreſcit primùm glans, quùm defodi-
vorem. tur: mox viret in arborem, ne ſecuribus qui-

dem deſiciendam. Lambunt canes bimeſtres,
brevi mordent, mox lacerant. Nullum tam fe- Dignitas

tox animal eſt, quod blandiendo infantiam non "or es mus

tranſmittat. Vel in cœlo virga viſa eſt Jeremiæ “:.
non tam ſævire, quam excubare. Virgam vi= ,e-.
gilantem ego video. Brevi tamen ſeſe æther effe- H 14.
ravit in ollam, nec jam ſibilo excitat, ſed æſtu a.
terret. Ollam ſuccenſam ego video. Exarſere fo- erem.
lia in carbones, virga in ollam fatiſcente. Quis I: 11.
in cœlo metuiſſet poſt ſurculum clibanum,
prunaſque poſt pruna? Rari ſunt, qui ſibi tem-
perare poſſint, quin terrori ſint, ut aliquan-
tulum profecerint. Indum aut Gangem ſcruta-
re: & fupe ſtillant verius, quaàm fluunt. Certè
in ſuo fonte ſcaturiunt nuſquam non vado tranſ-
mittendi. Ut excurrerint, Naves, pontéſque
indignantur; & niſi metallis gemmiſque fartâ
alvo, in mare procurrerint, jejunos ſe aren-
téſque conqueruntur. En quò à ſtillicidio, à
rupe latex devenerit. Haud ita Chriſtus erupit;
qui ſe ipſo nuſquam non minor, minus ſe fore

miſerum credidit, niſi cum ſicariis penderet &

trunco.

Deeſt Panis, non ſunt Aquæ: Anima
noſtra jam nauſeat ſuper cibo iſto le-
veſſimo. Quamobrem miſit Dominus
in populum ignitos ſerpentes. Num.
21. 8.
Quid vociſeramini audaciſſimis vocibus in Talenta
atrio domus Domini? Deficimus. Num Sacra, Tediocria
num Oratio, num Cinis, luctuſque deſunt? Religionis
Quin ea ad faſtidium uſque ſuppetunt. At "unia
plauſus, at theatra, at libertas deeſt. Ergo, eor.
in morem Hebræorum, cœleſtis vos tædet an- i, c⸗
nonæ! Quod ſi, fluente Manna, illis non li- vis poſt-
cuit panem frigidâmque optare, quin moreren- abitæ.
tur: licebit nobis in azymo furfur eſurire? Quâ Deus no-
ratione, qui cœli pane ſaginaris, rabire cupidi- vilis
tate glandium potes, quin apris diſcerpendus
dedare? Oras, & luges? Litas & ureris? La-
chrymaris & pſallis? Audi Jeremiam pertonan-
tem in te. Et nunc quid tibi vis in via Aigybti, Jerem. 20
ut hbibas aquam turbidam ? Et quid tibi cum via 18.
Aſſyriorum, ut bibas aquam fluminis? Doceat
te Syrus Naaman peregrinos latices faſtidire.
Nam ſi ille Jordanem Abanæ præferre recuſa-
bat: cur tu Jordanem Nilo poſthabeas? Num- 4. Reg. 53
quid non meliores ſunt Abana & Pharphar flu- 12.
vii Damaſci, omnibus aquis Irasl, ut laver
in eis, & munder? Pudeat tanti eſſe apud
barbaros amnes patrios, & nobis tam flocci
fluvios videri noſtros. Vel Philiſthæis perpla-
cet Arca, quam plerique Hebræorum vVix no-
rant. Tuleruntque Philiſthiim Arcam Dei, & I. Reg;

imtulerunt eam in Templum Dagon. Nec intu- 5. 2.

lerunt eam modè in fanum ſuum, ſed, dele-
tis copiis hoſtium univerſis, nihil eos, e ca-

ſtris abſtuliſſe, niſi ſolam Arcam videmus. Et

arca Dei capta eſt. Pretiofior , Profanis Divi-
nitas, quàm initiatis plerumque eſt. Tædet
nos ſanctitatis, cujus ſe putant afflatu EÆgyp-
tii perbeatos. IIIi de micis menſæ noſtræ ſatu-
rari optant per colloquia noſtra: nos verô pa-

nem canibus projicimus noſtrum. Et ideò La-

zZaros nos efſe credimus, quòd epulemur azy-
mis ſinceritatis & veritatis; cùm purpuratos
eos eſſe jactemus, qui procul à menſa Domini
ablegantur. Colloqui vel cum opilionibus li- Opartis

bet, dum cum Deo loqui non Fogamur. . neglecta
. — ebis

4. Keg.
65. 5.

Spiritua-
Lia cate-
ris pohßt-
habita.

Matth.
26. 8.

Joan. 18.
38.

Matth.
26.4 .

Deus Vi-
lis nobis
eſt.
S. Peirkgs.
Roligioſi
olim vi
les, 7. re-
cn ſent pro
Chriſto
laborem
Luc. 5. 5e

„

Luc. 10.
40.

debis pleroſque in oratorio laſſari cum batillo,
quos ſarrire in agro & canere deprehendes.
Arare libet, & orare non libet. Stivam liben-
tiùs tractamus, quam hoſtiam. Securim imi-
tamur, quam in uſum cellularum ſuarum ac-
ceperant mutuam filn Prophetarum. Quot illa
trabes iecuerat in tigna, in lembos, in tranſ-
tra, in patibula! Domum Prophetis paratura
mergi maluit, quàm cædere. Cumque veniſſent
ad Jerdanem, cædebant ligna. Accidit autem,
ur, cum unus materiam ſuccidiſſet, caderet fer-
rum ſecuris in aquam : exelamavitque ille: Heu,
heu, heu, Domine mi, & hoc ipfum mutuò ac-
ceperam. Nos ex illo manubrio proruimus in
Jordanem. Quoties enim laboris nos tædet
pertenuis in exſtructione Lempli, corporiſque
Chriſti! quos maria exhaurire, & montes con-
vellere pro Theatri amplificatione non piget?
Unum ſi Chriſto profundatur vas, trecentis
denariis æſtimatur, clamatúrque, mulieris pro-
digentià ſubtractam annonam erronibus, foré-
que, ut brevi claudi & aridi totâ paſſim urbe
fameſcant. Potuit iſtud venundari multo, &
dari pauperibus. Quam effusè cum ſcribis, cum
turbis, cum militibus loquutus eſt vel de Ba-
rabba in Paraſceve Pilatus? De veritate cum
Chriſto tamdiu loqui non potuit, quamdiu
Dominus roganti Præſidi unâ ſatisfaceret, eâ-
que breviflimàâ fortè periodo. Dicit ei Pilatus:
Quid eſt veritas? Et cum boc dixiſſet, iterum
exivit ad Judæos. Subſiſte ſaltem tamdiu, quam-
diu, quod quæris, doceare. Scilicet. Mora quæ-
vis cum JESU ſæculum eſt. Miramur autem
morari cum vincto JESU Præſidem nequiifle,
quando cum orante ſtare Magiſtro neſciere diſ-
cipuli, verbo ſuo & Angelos è cœlo devocan-
te, & cohortes humi elidente? Et venit ad
diſcipulos ſuos, & invenit eos dormientes, & di-
cit Petro: Gic non potuiſtis und hord vigilare me-
cum ? Hi und excubare non poſſunt horà inter
lilia, oledſque pomarii. At atavis ſati Regibus
perferendo vigiliarum incommodo & inſueti
ſunt, & impares. Imoô abavis editi penè omnes
remigibus, vitam inter ſcalmos & naſſas, labo-
rioſiſſimo exercitii genere, traduxere, à cunis
ad tranſtra transgreſſi. Audi ipſummet Simo-
nem ſuas commemorantem Chriſto vigilias. Et
reſpondens Simon, dixit illi: Praceptor, per to-
tam noltem laborantes nihil cepimus. Audin?
Qui mod vigilare in horto und tantùm hor
pro Chriſto toties excitatus non poteſt, unam

exegerat integram ſolidämque noctem inſom-

nem in lembo, captandis nequicquam piſcibus
intentus. Ità pro Chriſto nihil non durum e-
tiam remigibus, quibus nihil pro lucello non
volupe. Age: audiamus, quid muſſet in Be-
thania contra Sororem Martha. Netit & ait:
Domine, non eſt tibi curæ, quod doror mea re-
liquit me ſolam miniſtrare *“ Dic ergo illi, ut
me adjuvet. Putaſ-ne adfuiſſe Mariam Mar-
thæ, quoties illa cognatis & Principibus cœꝙ=-
nas inſtruxerat? Vagabatur illa otio, deliciiſ-
que reſoluta. Sedenim modè Dei verbo inten-
debat. Ergo non ſe tum credidit à ſorore Mar-
tha in procuratione familiæ deſtitutam, quùm
illa illecebris ſolveretur: ſed tum ſe deſertam
queritur, cum Chriſto hæret. Adeò ipſis quo-

que exceptoribus JESU mihil ità oneroſum

eſt, ut laborare pro JESU. Reliquit me ſo-
lam miniſtrare. Et te tædet ſolitudinis in la-
bore? Nimirum Chriſto ſtruitur menſa: ideé-
que ſuccumbo;, miſi à Sorore juver, quâ nun-

Oliva

quam non carui, quoties epulum propinquis
apparavi. Proſecti ſunt & de monte Hor, per Num. 21.
viam, quæ ducit ad mare rubrum, ut circum- 4.
irent terram Edom. Et tædere ewpρ¶it populum
itineris ac laboris. Quemnam tædet itineris po-
pulum? Eumne, qui paucis ante menſibus ex-
coquendis laterculis opprimebatur, ſervitute,
virgis, faméque tantùm non enectus in A.-
gypto? Paleæ non dantur nobis, & lateres ſi-
militer imperantur. En famuli tui flagellis cæ- Exod. 5.
dimur, & injuſteè agitur comtra populum tuum. ¹.
Hos ergo laboris piguit ad libertatem feſti- Pati pro
nantes, quos Moyies abduxerat à cophino ad Chriko
vexilla? Peregrinantur inter palmas ac ſpolia "tum.
devicti Regis Arad, & latrant: quos luto ſu- L,/tor ſa-
bigendo vidimus inſudantes, & ſemiuſtos ad eularium
afflatum ignium & prunarum. Piget laboris gravis.
triumphalis, quos ſervilis oneris non tæduit? Yeyiditas
In lauro vociferantur, qui ſub fuſte ſiluere? „
Ità eſt. Ad Dei jufſum piget vel regnare, ec.
quos libet ſub Pharaone non premi tantùm, ſuave.
ſed mori. Proh jugi divini impatientiam! E-
tiam manna faſtidimus, ſi pluat è coelo. Eſu-
rimus & pepones, & cucumeres, & cepas
ipſas, ſi eas Nilus, ægyptidque ſanies exclu-
ſerint. Ergone ſub Deo Panis Cœlitum non
ſapit, & cepa ſapit ſub Pharaone? Cùm Chri-
ſtus in /die magno feſtivitatis exclamaret:
quis ſitit,; veniat ad me, & bibat. Has poſt
invitantis illecebras charitatis, nemo acceſſit
ad eum: & nonnemo de vinciendo illo con-
ſilium iniit. Quidam autem ex ipſis volebant Ibide
apprebendere eum. Adeò vel ſitienti pro vene-
no fons aquæ eſt, ſi & Chriſto ſcaturiat. Quid
plura? Vox de cœlo facta eſt, Chriſto voce
Angeli blanditurà: & quùm Judæos crede-
rem præ citharis cœli vocem laudaturos, ex-
horruere illam tanquam portentum, ſtrepitém-
que procellæ. Venit ergo vox, inquit, de cα IToan. I2.
lo, dicens: & clarificavi, & iterum clarificas .
bo. Turba ergo, quæ ſtabat & audiebat, dice-
bat tonitruuin eſe faélum. Quid hic fragori
conſimile? Si dixiſſet, Occidam, potuiſſet vi-
deri Angelus fulguraſle. Verùm cùm clamet;,
Clarificavi, & clariſicabo:- Unde furor;, ſtra-
géſve tonitrui? Nimirum nullæ tam blandæ
eſſe poſſunt Divinitatis illecebræ, quæ mor-
talibus tædio, faſtidiéôque non ſint. Nonne vi-
des Hebræorum oculos & à vultu Moyſis co-
ruſcantis averti, & in ſerpentem æneum in e-
remo intendi? Prophetam reſpicere nolunt;,
quòd fulgores Sinai non penitúùs exuiſſet: &£
anguem aſpiciunt, qui lutum, mortémque,
etiam cùm effugaret, ſuboluit. Crediderim
propterea, non ſidus, ſed Draconem Dei juſ-
ſu ad curationem pereuntium in eremo con-
flatum, erectúmque; quòd ſciret, affinem Di-
vinitati lucem exoſam fore populo, qui meon-
ſtra libentius, quam ſtellas, intueretur. Eae
ſerpentem æneum, ac pone eum pro ſigno. Mor- Num21
tis pronubum ad reparandam vulgi ſalutem 8.
exponis? Et quare non Solem conflas, cujus
in pennis ſalus? Aut ſi fingere animantes lu-
bet, Aquila figuretur, non anguis. Carerent;,
inquit Legiſlator, tum ſidus, tum avis ſpe-
ctatore, quòd & illud ceelo hæreat, & hæc
coœlum aut petat, aut certè reſpiciat. Sordet
populo, quicquid non ſqualet. Quamdiu Spon-
ſus aut in Botrum ſeſe coloravit, aut in Myr-
rham, Dilectus eſt, inque Sponſæ uberibus
retinetur. Aſt ubi, poſità olerum frugumque
perſons, ſua ſe Sponiæ nondum perſectæ
objectat

Joan. 7.
37.

Cin:

Gen.
3o.

1. et
1²

Tuds⸗

Gen
1n.

Stromatum, Lib. I.

objectat in ſpecie, repudiatur quaſi erro, pe-
NWunn Can. 5. 2, dibúſque ejus poſthabetur. Aperi mihi, Joror
4 mea. Lavi pedes meos, quomodo inquinabo il-
los?* Erraſti, Princeps, ſi tamen à Sponſa
excipi cupiebas. Debueras formam tuam Spon-
ſæ foribus non ſiſtere; qui enim rejiceris vir,
olus admittére. Præſtat intubum eſſe, quam
. Numen. Denique, qui Deus excluderis, ma-
Can.z.ez. lus inter ligna efferreris. Rcut malus inter lig-
na Blvarum, ſic & Dilectus meus inter filios.
N Ut humanitate fruare hoſpitis, truncum te eſ-
ſe decet, non Deum. Adeèò nihil apud im-
Pios divinitate vilius, & cœlo eſt. Vide La-
ban, ut generum conſectetur, quò idola ſua
repetat, revehâtque domum.
Dei minis exanimatus in via fuerit, non ta-
men incœpto abſtitit, rimatúſque vel ſtramen
Gen. 31. eſt, ne ſaxis ſuis deſtitueretur. Cur furatus es
0. Deos meos? Nrutantique omne tentorium, ait:
Ne iraſcatur Dominus meus, quia coram te
aſſurgere nequeo. Dic deluſa ſolicitudo quæren-
zis eſi. Abreptam in Azotum Arcam quis He-
lr braorum ferro mimmôve cenſuit repetendam?
as Niſi ſeſe Arca retuliſſet Bethſamen, ſuo Nu-
lr. mine din Ifraél caruifſet. Quid plura? A Le-
hon vVitis non repetita, reducitur Dei Arca in Ju-
i. dzæam à bubus. Ita, incurioſis de recupera-
6 tione Tabernaculi Sacerdotibus, Vaccæ ſata-
1. Reg. 6. ee 5
13. gunt pro Numine. Ibant in direttum Vaccæ
per viam, qua ducit Bethſames. Et plauſtrum
0. venit in agrum Joſus & ſtetit ibi. Compone
cum Labano Iſraëlitas: & vide, quæ ſit in re-
ne. ductione Arcæ incuria Hebræorum, cùm Sy-
id rus pro lapideis revehendis ſimulachris & ri-
ce xetur cum genero, & & domo abſcedat in de-
de. via. Conflatum & manubis Madianitarum E-
G. Pphod eſt à Gedeone: & mox auri fulgor He-
. Jud.S.27. Dræos in obſequium veſtis inflexit. Fecitque
l. ſtnn ex eo Gedeon Ephod. Fernicatuſque eſt omnis
en d rasl in eo, & faötum eſt Gedeoni, & omni
ie. domui ejus in ruinam. Quantum gemmarum
auri, purpuræque in extructione tum Ta-
bernaculi, tum Templi impenſum eſt, nec
ità advolutus eſt Arcæ populus, quin & Be-
ſir. elphegor in eremo litaret, fremente Moyſe,
& „ provocante Salomone, Aſtarti Sidonio-
rum Deæ provolveretur. En quâ ratione au-
rum allicit, ſi concreſcat aut in vitulos, aut
in ſcorta: ſqualet, ſi aut in Cherub obrigeſ-
ge cat, aut in Arcam. Itane? Nec aurum pla-
t; cet in Numine, & aurum placet in Ephod?
4 Febrim quoque coluere Romani, & Feli ſa-
crificavit Egyptus. Adeò quò quid corrup-
tius, putidiuſque, hoc eſt, quò eſt à Deo

. Lxode
Unl

ati
Cifn

A tanmn,

lrly
4d tulinin
Il grng
1! Miin
D Nn
gun
)Ci
nr ſne

nol⸗
e⸗
co⸗

Ge 1

i cœléque remotius, eò eſt impetrandis, ex-
torquendiſque victimis aptius. Uno non ab-
V. ſtinnit ligno Adam pro Deo. Et diù animan-
hr. tium veſci nervo non ſunt auſi Iſraelitæ, ne
viderentur inde ali, unde Jacob obtorpuit.
Gen 32. Baam ob cauſam non comedunt nervum Filii
Nor 32. Wrazl, uſque in præſentem diem. Ad conte-
ten ſtationem Saülis continuere ſeſe cohortes à
s melle in ſaltu defluo. Et aquâ ac pane abſti
r. nere ſe nequiit Propheta, quem Leo præfo-
ent, cavit in via. Libet à deliciis jejunare pro lau-
ſpe⸗ ro: nec ſecuribus cohibemur à frigida, ſi ob-
de⸗ ſequuturi Deo ſumus abſtinentiâ noſtrà. Je-
Ncet junant Centuriones à melle pro Duce ſuo.
von⸗ Pro Deo ſuo Prophetæ à potione frigidæ,
N ne ſupplicii quidem interminatione cohiben-
iius tur. Obſtrepebat prope Jerichuntem, au-
e réſque viatorum clamoribus Cæcus obtunde-
le Ethicæ Comment. Tom. IV.

Ctar

Et quamvis

bat;, ſtipem in ſubſidium vitæ d 1.
Quod cùm nunquam non ageret, nullum paſ-
ſus eſt objurgatorem. Tranſtulit mox à cu. Strerno⸗
piditate vocem ad ſalutem, imploravitque le- “n obli⸗
mel tantùm pro luce JESUM: Fili David mi- Li
ſerere mei. Quas ut in preces erupit, illicèò S
eum viatores compeſcuere: Et qui præibant,
inerepahbant eum, ut taceret. Ut taceret? E-= Irriſores
nimveròô nunc primùm ſuum in verba os di- Zaftorum.
duxit homo, und ſibi vitam clamoris impor-

tunitate vindicare ab ærumna ſolitus & à fu- Ses.
nere. Ecquando non ſucclamat mendicus? Cur dJucentes

ergo ſilere nunc eum jubetis, quem fſcitis nun- eos qui os
quam non clamaſſe? Clamabat olim, ſed Electio-
Mammonæ: nunc Chriſtum inclamat. Non *em ſta-
clamoris tædet, ſed piget implorati. En ut Br 75
impunè ſubſervire vox poſſit cupiditati, ſu- voluns.
gillanda, ſi Chriſtum appellet. Nec turbæ
id tantum faſtidii familiare cenſeatur, quando
& Apoſtoli eàdem prorſus nauſeâ conffictan-
tur. Eos nemo non ſcit, ab æquore ad Chri-
ſti palæſtram traductos. Et nemo eſt, qui
neſciat proluſiſſe Demoſthenem vulgi frago-
ribus, littoris fluctuumque patientiàa. Hi er-
go, quorum attriverat aures maris fremitus,
nimborumque ferocia, mulierem pati non poſ-
ſunt Chriſti opem implorantem. Et acceden-
tes diſcipuli ejus, rogabant eum, dicentes: Di-
mitte eam, quia clamat poſt nos. Pudet molli-
tudinis in remigibus. Num aſfluetas citharis
aures vox fœminæ agreſtior tutudit? Citharis
aſſuetas! Quin eas occalluiſſe deprehendes ſtre-
pitu, tumultique tempeſtatum. Verùm Ma-
ris non vox, ſed fremitus erat inconditus.
Vox Chananææ non fragor, ſed vox eſt JE-
SUM implorantis. Adeò pati poſſumus irruen-
tis fremitum maris in Syrtes: orantem pati
fœminam non poſſumus. At Chananæa clama-
vit. Quid Anna, quam tacitè pſallentem He-
li objurgavit. Uſquequò ebria eris digere pau- 1. Reg. t.
li per vinum, quo mades. Tolerabat ſenex im- 14.
bellis adulteria filiorum, quibus adoleſcentes
impudentiſſimi aras, focéôſque polluebant: &
tabeſcebat zelo, ſi una fortè fœmina muſſa-
ret in atrio. En quò Sacerdotum evadat Ze-
lotypia. Ophni fornicatur, & prædatur Phi-
nees. Nolite, filii mei: non enim eſt bona fa-
ma, quam ego audio. Anna moœrorem ſuum
precibus levat. Quouſque ebria eris * Salva
jam jura ſunt Sanctuari; nec eſt, quod ul-
tra'expiandis ſceleribus Numini perlitetur. Cæ-
ſa Deo eſt hoſtia maxima. Pontifex mmirum
Maximus fœminam increpavit, non eam,
quam Ophni corrupit, ſed quam orare non-
nullà labiorum trepidatione perſenſit. Au-
dax eſt David, & Erro: ſed quuùm pugnam
pro Arca non detrectat. Quod cuùm audiſſet
Eliab frater ejus, ait: Ego novi ſuperbiam
tuam, & nequitiam cordis tüi. Et unde tu-
moris eum arguendum putas? Luctam me-
ditatur cum Gigante. Num ferocior homo
altioris paulò cæteris ſtaturæ „ quàm Urfſus
eſt? Cur ergo non tum compeſcuiſti Davi-=
dem, quùm Leonem Urſumque impeteret?
Nam & Leonem & Urſum interfeciego; ſer-
vus tuus. Non eum abduxiſti luctaturum cum
monſtris: & pugnaturum cum ſpurio teme-
ritatis objurgas? Tuum ego melius conſilium
novi, quàm tu mentem certaturi. Nimirum
pro grege obluctabatur Urſo, Leonique Da-
vVid in paſcuis. Nunc verò init, pro Taber-
naculo, pugnam cum Golia. Audax eſt, quiſ⸗
quis

Matt. 15.

23.

Zelatores
indiſere-
ti.
1. Rege
2. 24.
Reforma⸗
teres.
Cerrectie
ſit in om⸗
nes.
Vrifor-
mitas.
Beli.

Superiof
nimis
minustude

1. Reg.
17. 28.

Ibid

38 Oliva

quis ſtaturam æmuli non metitur in arena.
Sagax eſt, qui Urſum Pardéſque, inermis li-
cèt, & ſolus, ad pugnam exſtimulat. Ità ne!
Ità planè. Quam nam ob cauſam? Quia ibi
pro Deo pugna: Hic verò pro grege conflictus.
Proh Divinitatis mortales immemores! Nihil
non licet audere pro armentis. Delirat fera-
rut debellator, ſi de reprimendo blaſphemo
deliberet. Quod ſi ab horrore bellorum ad
ridicula libet paululum digredi; ab acie ad
oram fluminis ſecedamus. Quinam ille eſt,
qui mergi Jordane detrectat? Aureis ut reni-
det fibulis bulliſque, ita maculis horret & pu-
ſtulis. Leproſus is Naaman eſt. Et lavari pro
incolumitate abnuit ſua? Nonne pro exter-
genda ſcabritie vero ſimile eſt; perpeſſu du-
riſſima paſſum fuiſſe eum Damaſci in Syria;,
qui modò ne Jordane quidem, amoœnifſimo
4. Reg. 5. amne, perfundi vult? Acceſſerunt ad eum ſer-
13. vi ſui & locuti ſunt ei: Pater, & ſi rem gran-
dem dixiſſet tibi Propheta, certe facere 4
ras : qilanto magis, qaia nunt dicit tibi, Lava-
re, & mundaberis. Si Medicus urat,; nemo
preci- reclamat. Si Propheta diluat, nemo non la-
piant. trat. Quis ſecari pro incolumitate recuſat?
Labor ſe- Ablui Naaman detrectat. Adeò quicquid lube-
æulerium ret, ſi Galenus imperaret: ſi Eliſæus ſuadeat,
aaX‿οιιι . . 3
ſpernitur. Voluptuoſum eſt demergi Aumine,
ſi tamen non eò à Propheta tranimnittamur.
Nimirum vel deliciæ loco tormentorum ſunt,
quoties eas vir Dei imperarit. Atqui deſihit
Naamarus in flumen. Deſcendit, inquit, & lIa-
vit in Jordane ſepties. Aio: ſed in gratiam non
ſuadentis Prophetæ, ſed Liberti deprecantis.
Nequit famulis repugnare, qui Eliſæo ſuccen-
ſuerat lavacrum;, blandiſſimum ſcilicet reme-
dii genus, ſuadenti. Nonne prædixeram tibi,
ut rideres, fore? Quis enim non ſubſannet
Naamanum refugientem à flumine, in quod
Eliſæus deſilire eum imperarat: & ſepties in
illud mergi non abnuit imperio, ut ità dixe-
run famulorum? Veràùm ad ſeria redeamus.
Demiſſo ante ſe è tegulis Paralytico noxam om-
nem JESUS remiſit, nullo plauſu expiati, &
multo, liventique ſpectantium murmure. Ho-
Luc.ꝭ.⁊o. mo, remittuntur tibi peccata tun. Et taces iis
funibus exſolutus? Surge, & vade in domnm
tuam. Et eonfeſtim conſirgens abiit in domum
ſuam, magnificans Deum. Viden' ut ſaxeus
perſtiterit ad lavacrum criminis? Vertitur in
olorem, ubi ei artuum vincula plumeſcunt in
pinnas. Magnificat Dei Agnum, non quòd
ſcelus expiarit, ſed quòd morbum expunxe-
rit. Quamquam quis id in mendico improbet,
uod geſtum videt in Petro? Rogaverat Si-
monem JESUS, ut liceret ſibi ad turbas e
Luc. 5.4. puppi cymbulæ ejus prædicare. Et ſedens, do-
cebat de navicula turbas. Dimiſsà concione,
laxatiſque in prædam retibus, coôpioſioriſque
ſtupore piſcatus Simon exclamat: Exi à me,
qutia homo peccator ſum, Domine. Rupor enim
circumdederat eum, & omnes, dqui cum illo erant,
in captura piſeium, quam cœerant. Exilire A-
poſtolis libet in piſcatu, quos vidimus in do-
Grina Domimi torpuiſſe. Ergo quum Sapien-
tiæ Margaritis Navis redundat; conticet Si-
mon; exclamat præ halecibus & mullis? A-
deône vobis quoque viluere divina, ut captu-
rãà mugilum geſtiatis, qui doctrinæ opulenti
Nil pra- torpetis? Et me ſanè puderet Apoſtolh, niſi
ser Denm. excuriuram ſe diceret poſt JIESUM Sponſa,
non Dilecti voto, ſed unguinis deſiderio. Ira-

Conſfeſſa-
rii inviſi,

ſi quid

*

lebue-

he me: poſt te cinrtemus, in odorem unguento- Can.I. 43
zum tuofnm. Reſidere malo vos, quam curre-
re. Ita ne? Ad Chriſtum convolatis, non à
Chriſto abreptæ, ſed unguento permotæ? Pu-
tet præ odore Dilectio, quæ roborari ad cur-
ſum & Dilecto nequit, & Nardo poteſt. An
amaſſe credi poſſunt, quæ alas mutuantur in
ſtadio non à pinnis charitatis, ſed à viſeo, pe-
nè dixerim, voluptatis? Fragrantiâ, non amo-
re cucurrere, quas vides ad verbum feſtina-
re. Adeòô vel in Deo humana diliguntur, non
divina; in deterius pronâ ipsà quoque procur-
ſuræ Sponſæ charitate. Quam ergo palæſtram
ſubibimus, in qua terrenorum pretium dediſ-
camus; ſi domus Sponſæ æterna depreciat „,
quando Deum, non divinitatis æſtimatione;,
ſed illecebrà conſecktatuf alabaſtri? Da mihi;
qui pro diſpellendis animi peſtibus medietate
ſe abdicet patrimonii. En tibi fœminam, quæ, Luc. 8.
ut ait Lucas; in Medicos erogaverat omnem 43.
ſibſtantiam ſuam, nec ab ullo potuit curari.
Decepta ſemper, nunquam tamen eam nova
piguit remedia, pharmacâque periclitari. Da
mihi, qui unam in Eccleſia hebdomadam per-
ſtet, ut paralyſim cordis exſolvat. En tibi Piſ- Joan.5. 30
cinæ porticum confertiſſimam, in qua pleri-
que annos non minas duodequadraginta ja-
cuere, ſpe revaleſcendi tenuiſſimàa. Erat au-
tem quidam homo ibi triginta & octo annos ha-
bens in infirmitate ſua.

Eſtote ergo prudentes ſicut ſerpentes,
& ſimplices ſicut Columbæ. Matth.
10. 16.

In Thabore diverſamue, an in Parnaſſo! Non ozt⸗
tica, ſed

Poëtas, an Scripturas evolvimus! Homerus- ſimplict
ne ludit, an JESUS docet? Quis enim de- ias Perſe-
fuiſſe neget ſuas Thabori chimæras, quando cutionum
Petrus ex eo in Aſiam exſcendet cervice an- rdiam
guis, pectore verò Columbus, ut pinnis gra- S, H
tus, ità trux horriduſque ſquamis? Verùm lu- Mißaſtics
pis occurſuros alumnos ſuos JESUS verterit ariſdi-
in Dracones. Quid Columbæ cum lupis? Quid dionis.
opis in conflictu ſimplicitas afferet pugnanti-
bus in feras? Quid opis? Quam Chriſtus præ-
ſagiit, à candore ſuis ſubminiſtrandam militi-
bus. Age, & videamus, ut Animi ingenui- §. Iacob⸗
tas & lorica & gladius ſit, eâque validius,
quàm ferro, contra æmulos univerſos munia-
mur. Nemo aut Eſaü lupum eſſe inficiabitur;
aut Columbam Jacob. Vel in utero Matris ii
conflixere. Sed ter fupplantatus à Jacob E-
ſaü, modò pede retinetur, ne naſcatur; mo-
dè lentè in mercimonium adigitur principa-
tus; modô patinâ deluditur, ſpéque ſuò deji-
citur. Et quibus pugnavit armis contra Dra-
conem Agnus? vellere ſuo; candore ſcilicet
& ingenuitate. Factus eſt Eſau vir gnarus ve- Gen. 250
nandi, & homo agricola: Jacob autem vir ſim- 27.
plex habitabat in tabernaculis. Gnarus & ferus
& captator benevolentiæ patriæ ſuo eſt ſub-
actus triumpho. Dum enim venatur, ut do-
minetur, ſervituti ſubjicitur fratris. Dominum S. 27:
tum illum conſtitui, & omnes fratres ejus ſer- 3:
vituti illius ſubjugavi. Qui enim recti ſunt, ha- Pro.a.21.
bitabunt in terra, & ſimplices permanebunt in
ea. Impii verèò de terra perdentur. En, ut ſua
ſtet mole ſimplicitas: quumque fugæ aptior
Columba videatur, quàm conſtantiæ, ſtabi-
litur ipſa tamen, pinnis in baſes obcuratis.

Len
6.

—

Dr

n
Job. 12.4.
Prov. 29.
10.
Pro. 28.
10.
Prov. 3.
33*
.
9.
unf,
NrM.
aa ,1
iui kiſ⸗
iimn
nnelin
nrle
tiel
t
ini
luck
1
⸗
11
.
⸗
⸗
14⸗
et
e⸗ Ct)
. 17.
b⸗
,6een! Sen. 20.
38. 6.
e-on
in
s
jor
Pr⸗

ie

1

Stromatum, Lib. I.

Et ſimplices permanebunt in a. Quis putaſſet
perenniorem futuram in terris Candoris, quam
Doli Sedem? Fortè, inquies, nullis illa op-
pugnatur adverſariis. Imô, ſi Jobo ſubſcribi-
mus, deridetur Juſti ſimplicitas. Imòô, ſi à Sa-
lomone noſtra non diſſentit fides: Viri ſangui-
num oderunt ſimplicem. Et tamen cuùm in pro-
bro ſit Candor & odio, triumphat de aſtutia,
jacétque anguis agni vellere obligatus. Audi,
& vide in arena lapſantem aſpidem. Qui de-
cipit juſtos in via mala, in interitu ſuo corruet,
& ſimplices poſſidebunt bona ejus. Quà freti ar-
maturàâ penetrabunt ſeſe ſimplices in poſſeſſio-
nem, prædiaâque Prudentiæ? Nulla: ſed iner-
mes ad arcem eos extrahet ſimplicitas regnatu-
ros. NRimplicitas juſtorum diriget egs, & ſupplan-
tatio perverſorum vaſtabit illos. Scio à Caſtita-
te Libidinem debellari: ſed immiſſis a Pœni-

tentia, Jejuniéque ſuppetiis. Scelus lachrymæ

reſtinguunt: ſed beneficio largitatis. Mergun-
tur enim in auro crimina. Vibrat ſua jacula
in perduelles Religio: ſed verbi ope, ſed ar-
cu Sapientiæ. At ſimplices ſola educit in are-
nam ſimplicitas: ſola inſtruit: ſolâque in Ca-
Pitolium inducit. Et ne fortè crederes de ho-
minibus triumphare duntaxat homines conſi-
lio, candoréque ſimphcitatis: triumphat &
de tenebris candor, ceduntque ſimplicitati
Principatus & poteſtates aeris, ut inquiunt,
hujus. Nulla Dæmoni machina elidendis, de-
jiciendiſque columnis Dei fortior, validiôr-
que, quàm mulier, quæ, què eſt imbecil-
lior, eò eſt ſubruendis mentibus aptior. Ada-
mum ſuccuſſit fœmina. Salomonem, Samſo-
nem, Davidem fœminæ proſtravére. En in
domum Abimelech inductam Saram, fœmi-
narum ſui temporis venuſtiſſimam. Quis im-
plicatum Syremi & idololatram & Principem
non putet præfocatum, quando caſtiora Pa-
triarcharum pectora tum Thamar, tum Ba-
la expugnavere? Et tamen plena cicutis la-
bruſcaâque Vinea, quam non legis tabulæ,
ſed gentium ſimulachra ſepierunt, vernat ut
lilium. Num eam fortè violavit Abimelech?
Neutiquam. Et quâ ſe munit loricâ, in tan-
tis regni ætatiſque illecebris, Princeps contra
fominam? Jejunio. At plerique in ſuperiori
inferiorique Thebaide cuùm cinerem eructa-
rent, ſulphur liguriere, hoc eſt, & Cruce in
amnplexus convolavere voluptatis. Cilicio ſe
forté armavit Abimelech? Armabatur Sacco
Hilarion, & quam non norat, venerem exti-
mebat. Num in throno fœminàâ, quæ reg-
nanti aderat, ſeſe Princeps abſtinuit: quum
Hieronymus in ſpelæo abſentium choreis fſoe-
minarum ſolicitaretur, & penè ſterneretur?
Abſtinuit Sarà præſente, nec jejunavit. Quin
epulabatur quotidie ſplendidè. Et vino Sy-
ren eludi potuit à Rege: quum una Baby-
lone fœmina viros duos, eôſque ſenes Pro-
Pè fontem aduſſerit. Nimirum ſimplicitate
communitus ſtetit in tanto impendentis ille-
cebræ conflictu Princeps immogus. Purpu-
ram tutatus eſt Candor, ne delolatorios in-
ter carbones vel minimùm afflaretur. Dixit-
due ad eum Deus: Et ego ſcio, quod Iimpli-
ci corde feceris; & ides uſtodivi te, ne pec-
eares in me, & non dimiſi, ut tangeres eam.
Da mihi huic galeæ ægidem parem. Pudi-
citia viret in throno, vallata quamvis eſſet
illecebris „ unis ſimplicitatis excubiis ſepta.
Adeò poteſt in purpura Candor, quod pal-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

lor non poteſt in ſacco. Mirum ergo videri
non debet, ſi, clariſſimum, ſpectatiſſimum-
que fide hymno, conſtantiâ, patientiâque in
fimo Jobum;, und ſimplicitate exuendum ſa-
tegit Satan, deterioris opprobratione Evæ.
Dixit autem illi uxor ſua Adbhbuc tu perma-
nes in ſimplicitate tua Hc Jobi gemma diſ-
cruciaris, Satan! Atqui Numinis teſtimonio
non erat ei vir Emilis in terra, ſmplex, & jobe 2. 32
reäétus, ao timens Deum, & recedens à malo,
& adbuc retinens innocentiam. Has tu gem-
mas Juſto non invides, quem ſolà exſpolian-
dum optas ſimplicitate per ſœminam? Enim-
verô de Juſtitia, déque Limore triumphavi
Dæmon inquit, non ſemel. At Simplicitas,
ſi me vicit in throno, quam de me edet fſira-
gem in cono? Abimelech ſerit lilia in pur-
pura, colono candore: quam leget meſlem
Jobus in nuditate, undante ſanie, ſi in ſua
perſtet ſimplex ærumna? Actum de furus eſt,
ubi Candor ſublucet. Cujus in typum victo-
riæ ſedit in lacu Daniel, nullà ferarum injuri4
violatus. Daniel, inquit, in ſuz ſimplicitate I. Mach;
liberatus eſt de ore Leoum. Porrô Simplicitas ² 60.
non à feris nos tantum Orcéôque eximit, ied
cœlo inſerit, jungitque Deo. Deum optas
amplexari? Induare neceſle eſt chlamydem
nuptialem: ne alioquin epularum appetitor in
tenebras retrudare. Quâ verò prætextd Deo
aptus reddére? Simphcitate. Nentite de Domi-
no in bonitate & in ſimplicitate cordis quærite
illum. At quæretur fortaisè a Simphicitate Di-
vinitas, ſed fruſtra. Fruſtra? Nonne vocem
Domini colloquentis exaudis? Audio. Et
quemnam evocatum putas in conclave Divi-
nitatis? Fortem? Pudicum? Largum? Lu-
gentem? Accedamus cubiculum propius, ut
dignoſcamus quocum ſermonicetur Divinitas.
Abominatio LVomini eſt iätlluſor: & cum ſimpli-
cibus ſermocinatio ejus. Ergo non quæritur tan-
tum a ſimplicibus Numen, ſed tenetur. Ve-
rùm ſi loquatur tantùm Deus cum ſimplici-=
bus, vocum ii fortè prodigentiâ deludentur,
uti verbis aulicorum cupiditati frequenter il-
luditur. Alloquitur Deus ſimplices, ſed non
tantum: cooptat quoque, nec inter ſervitia;,
ſed in filios. Cmnia autem facite ſine mur- Philip. 25
murationibus. Verba ſunt Pauli ad Macedo- 15⸗
nas & baæſitationibus, ut ſitis ſine querela, &
Rimplices Filii Dei, ſine reprehenſione. Non ad-
mittit enim tantùm ſimplicitatem Divinitas;
ſed amplexatur, ied ofſculatur, ſed amat-
Ncio, Deus meuns, quòd probes corda (inquie- I. par. 291
bat ad Dominum David) & ſimplicitatem di- I7.
ligas unde & ego in ſimplicitate cordis mei,
lætus obtuli univerſa. Nimirum agmen ducit
Simplicitas in choro virtutum. Vir erat in Job. I. r.
terra Hus, nomine Job- & erat vir ille ſim-
plex & rectus, ac timens Veum. Quem ſa- ſob. 2. 3.
nè ordinem non Hiſtoricus modò inſtituit,
ſed Deus quoque ſervavit, quùm Jobi lau-
des Satanæ obliceret. Hinc Paulus, quamvis
non ignoraret auro cœlum patere, Deum-
que libertate non frui tantum, ſed paſci:
Quod uni ex minimis meis feciſtis, mihi feci- Matth.
Ris; curavit tamen ſuperfundi ſimplicitatem 25. 40.
Eleemoſynæ, ut pretium aurum ab ingenui-
tate traheret. Qui tribuit, in mplicitate. KRom. I2.
Dimittamus proinde ſuas divitibus opes, qui-* D
bus aras excitant, hoſtias parant, Sacer-
dotes nutriunt, coœnobia ædificant: noſtra
ſit opulentia ſimplicitas. Melior eſt pauper, Prov. 193
D 2 4ui 1.

Job. 2. 2

Sap. I. I.

400 Olva

qui ambulat in mplicitate, quàm dives torquens
labia ſaa. Nec id tantùm de auro Arcæ judi-
cemus, verum & animi nos noſtri non pigeat,
ſi donorum paupertatem compenſat cordis ſim-
plicitas noſtri, divitiis copiarum ſuarum. Ne-
que enim, ut coœlo inferrere, monuit te, ex-
palleſceres inediâ, uütve thure fragrares: edi-
Xit tantùm;, ut fieres pumilio. Niſi effciamini
Ricut pätvuli, non intrabitis in regnum wρlo⸗
rum. Geminantur mihi proinde ſpectacula
Balthaſſaris, cum exſcribentes manus geminæ
viſantur, ambæ quidem & calloſæ, & Apo-
ſtolicæ, ſed calamis, liquoréque diſſimiles.
Nam Petrus lacteos ducit characteres calamo
aureo:; atras deſcribit literas Paulus arundine
trepidd. Siquidem alter invitat ad ubera, al-
ter revocat à veneno. Hic cum ſerpente lu-
Ctatur: ille mammis colludit. Paulus terret
conſternatus: Petrus mulcet, illicitque impa-
J. Pet.22: vidus. Quaſi modò geniti infantes rationabile
ſine dolo lac concupiſcite, ut in ipſo creſcatis
2. OCor. 11.: in ſalutem. Occinit Petrus. Tonat & regione
3. Paulus: Timeo, ne, ſcut Serpens ſequxit E-
vam aſtutid ſua : itd corrumpantur ſenſus no-
Rri, & exvidant à ſimplicitate, quæ eſt in Chri-
ſto Jeſt. Ergo & meta ſpei Apoſtolicæ ſim-
plicitas eſt; & ſuprema Apoſtolici timoris li-
nea contraria ſimplicitati aſtutia eſt. Et quam
putas ſolatio gloriæque fuiſſe Paulo ex innu-
meris virtmibus ejus unam præ ommibus? Au-
.Cor. I. di: Nam gloria noſtra bac eſt, teſtimonium
12. conſcientiæ noſtræ, quod in ſimplicitate & in-
ceritate Dei, & non in Napientia carnali, ſed
in gratia Dei comerſati ſumus in hoc mundo.
Nec raptu gloriatur ſuo, nec ſuas Paulus
plagas oſtentat, non Chriſto aut viſo, aut
nunciato exultat: gaudet apud Corinthios
ſimplicitate fulſiſſe. Cruoris ſui purpuram
Candori poſthabet ſinceritatis ſuæ. Et ad
ſimplicitatem non accurris tanti & apud A-
poſtolos preti, & apud Deum? Accurre-
rem, ſed quotquot illa amplexatur, coarctat
in infantes. Infantes, ais? Imô in Gigantes,
& Reges educat. Nonne Paulum ſimphicitas
comprehendit? Ut ab ea attingi meruit, ex-
1. Cor. clamavit: Cam eſſem parvulus, loquebar ut par-
3. 11. vulus, fapiebam ut parvulus, cogitabam ut
parvulus .quando autem fäbtus ſaum vir, eva-
cuavi, quæ erant paxvuli. An non vides de-
füſſe infantem eile Paulum, ex quo pro
Chriſto deſipuit? Nec magnum id tantum
eſt, ſed regium. Loquitur non piſcator, ſed
Princeps de Amano, ejuſque ſociis. Verba
Eſth.1s.6. enim Afſſueri ſunt. Mendaciorum cuniculis co-
nentur ſubvertere, dum aures Principum ſim-
plices G& ex ſuta natura alios ſtimantes, cal-
lidâ fraude decipiunt. Vin' mancipiorum cal-
liditatem ſociam efſle? cùm in fronte Princi-
pum ſimplicitas, quaſi ſidus præniteat. Ut Re-
gum ea ſit virtus, inquies, Oobnoxios illos de-
ceptioni facit & caſui. Quin thronum fulcit,
3. Reg. 9. & labantem ſtabilit. Tz quoque, ſi ambulave-
4⸗ ris coram me, ſicut ambulavit Pater tuuns, in
Vimplicitate cordis „ O& in æquitate: ponam thro-
num regni tui ſaper Iſrazl in ſempiternum. Num
tibi videtur is in ordinem redigi, qui nomen
dat ſuum ſimplicitati? Primum perennantis
in ævum ſohi fulcrum non ferrum, ſed can-
5 dor eſt. Juſtus, qui ambulat in ſimplicitate
ſua, beatos poſt ſe lios derelinquet. Hinc eſt,
quod Jobus, ut everſam domum repararet,

Matth.
18. 3.

6 .
10 mp.

Pro.20.7. attendi à Domino ſimplicitatem optavit ſuam.

Appendat me in ſiatera juſia, & ſciat. Deus Job. 3116.
Iimplicitatem meam. Quàâ ſanè ſinceritate ,
ut exſurrexiſſe ſtirpem ejus noſceremus, an-
tequam ei benedixifle feratur Deus, vectigal
ei ſolutum ab amicis legimus in inauri, &
ove, credulitatis ſcilicet & ſimplicitatis hie-
roglyphicis. Et dederunt unuſquiſque ovem Job. 425
Inam, & inaurem auream unam. Dominus au- 11.
tem benedixit noviſimis Job magis quàùm prin-
cipio ejus. Et facta ſunt ei quatuordecim mil-
lia ovium. En, ut inſtaurationi fortunæ ejus
tum amici tum Deus proluſerint ovibus. Nam
& Satanæ ſatis fuerat, boves à Sabæis abri-
pi, & diripi Camelos a Chaldæis, & domum
ſubrui ventorum appulfu: Oves verò, nullà
reparationis ſpe, non abdæit, ſed abſumpfit.
lonis Dei cecidit à cœlo, & tactas oves pueréſ- Job. 1. 16.
que conſumpſit. Hanc unam in viro Dei præ cæ-
teris ſupellectilem ſimplicitatis Dæmon oderat-
quam ita inſectatus eſt, ut eam non raperet,
ſed perderet. Nam, ut Salomon ait, Qui am- Prov. I0.
bulat ſimpliciter, ambulat confidenter. Et alibi: .
QOui ambulat ſimpliciter, ſalvus erit. Quare Pro. 28.
id nobis circa Apoſtoli armaturam præſtan- 18.
dum eſt, quod David egit, quum Saülis ar-
maretur galeis & loricis. Quàâ enim ratione

perferam cum Epheſüs, aut veritate incingi, Eph. 6.15.

aut juſtitià loricari, aut calceari Evangelio,
aut fidei umbone obtegi, aut verbi gladio ad
cædem carnis armari? Præclara ea quidem
ſunt, ſed cum Davide vociferor: NWon poſ- 1. Reg-
ſum ſic incedere, quia non uſum habeo. Unde 17. 32.
enim mihi verbi gladius in ſilentio? Unde lo-
rica Juſtitiæ, in ſolitudine, quàâ plerumque
delector? Unde ocreæ Evangelii, ſi lugere
malo, quàm docere? Ergo, ut muniar à Gi-
gante, quemadmodum ille Saülis armaturam
abjecit, itaà ego Pauli arma deponam, & in
ſimplicitatis meæ rudi, agreſtique baculo, tum
profluentem cum Jacob tranſmittam, tum
cum Davide adverſus Philiſthæum dimicabo.
Qui enim ambulat ſimpliciter, ſalvus erit. PFræ- Reg.
valuitque David adverſus Philiſthæum, inquit, 1. S*
in funda & lapide. Quo quid apparatu aut ſim-
plicius, aut ab omni fuco alienius adhiberi po-
tuit? Nullæ ibi machinæ: nullum ibi percola-
tum, excoctémve æs: nullum ibi ad incendia
paratum ſulphur. In ſaxo & ſparto debellavit.
Timet proinde ſuarum experimento cladium,
noſtri ſimplicitatem teli Lucifer, qui in veri-
tate non ſtetit, & ab initio mendax, odit, ex-
timétque ſinceritatem. Ut verò Satanæ inviſa
eſt ſimplicitas, ità Deo in deliciis una maximè
eſt. Hinc eſt, quòd exciſis ſua in carne vulne-
rum foraminibus Sponſam recepturus, alis eam
pinniſque Columbæ aut intexit, aut compfſit.
Surge, amica mea, ſpecioſa mea, & veni. Co- Can.2.13.
lumba mea, in foraminibus petræa, in caverna
maceriæ. Nuſquam cupidiorem fuiſſe Sponſæ

Dilectum invenies, quaàm hic, ubi eam in Co-

lumbæ migraſſe formam deprehendit. Hic e-
nim diducit in nidum vulnera: hic faciem
ejus oſtendi optat: vocem hic exaudire expe-
tit: vulpes denique hic vinciuntur: hic ver-
nant lilia, umbræ inclinantur, floret fragrat-
que vinea. Et quidem, quamdin Columba
non eſt, ut pulcherrima ſit, miſi ſe noverit,

abire jubetur poſt greges. Ubi verò Columba

primùm ſalutatur, jam hyems fertur receſſiſſe,
lam flores erupiſſe deſcribuntur in terra. Sed
enim, dices, ad coronam evocatur Sponſa,
nec Columba nominatur. Veni de Libano, co- Can. 4. 8.
ronaberis.

Car
10.

Ma

C

1

Stromatum, Lib. I. 4

yonaberis: An tu neſcis candere præ nive Li-
banum? Quid porrò in candore deſignatur ni-
vium, niſi animi, pectoriſque candor ingenui?
Ergo ſeu ad exugendum cruorem Domini pel-
liciatur in cavernam Sponſa;, ſeu regnatura
evocetur ad coronam, albore ſe ſignat cum mi-
vis, tum avis. Nuſquam, cùm placet; non

Can. 6. S. candet. Una eſt Columba mea, perfecta mea.

Ibide

Can. 1.

X15.
is 1

ole,

d⸗ 18

hon

Rer

s

. 16.

lr cvih
2
e Mat th.
⸗ 1 7. 2.

h,
5 .
i

Qudin pulchra ſicut Jeruſalem dicitur, haud
illa una eſſe fertur, unicâque Dilecto ſuo. Una
eſt, ſi Columba eſt. Nam exinde beatiſſimam
eam eſſe dixere Sodales. Una eſt Columba mea:
Viderunt eam filic, & beatiſſimam prædicave-
runt reginæ & concubinæ laudaverunt eam.
Quin venuſtatis origo & fons eſt ſolus fulgor
ingenuitatis. Ecir tu pulehra es, amica mea,
ecce tu pulchra es. Quam pulchra eſt, quæ &
admirationem decoris ſui in ſpecioſo præ filiis
hominum excitat, & geminati fulgoris com-
mendatione prædicatur! An aureas tum mu-
rænulas oſtentabat? An myrrham ſpirabat ab
ubereée? An radiabat in morem auroræ: Ego
certè pulchram eam eſſe audio, & nuſquam
aut ſidera, aut metalla, aut aromata circum-
ſpicio. Unde ergo decorem duxit? Audire
Dilectum debes, nam mihi non crederes ſua-
denti. Ecce tu pulehra es, amica mea“ ecce tu
pulchra es, oculi tui Columbarum. Aut care-
bat phaleris, aut iis comebatur. Si torquibus
caruit, ſolo licet candore fulgere. Si verò ar-
millis ornabatur: etiam inter phaleras, uberior
eſt decoris acceſſio & pinnis, quam è gemmis.
Nec tantùm pulchritudinem ſuam debet Eccle-
ſia candori, ſed quamvis ſolis oculis Columbam
referat, in decus exuberat. Pulehra es. Cur?
Oculi tui Celumbarum. Neque veròô mirari de-
bemus, ſi præ myrrha & murænulis adametur
in Sponſa candor: quando in acervo palma-
rum;, aromatum, Hliorum atque gemmarum,
unus agmen ducit in proſcenio venuſtatis non
rubor, ſed candor. Dictura enim de Sponſo;
& virere in capillitio palmas, & fragrare in
labiis lilia, & vibrare gemmas in mambus,
& aurum plantis ſubeſle, præmiſit, Dilectus
meus candidus & rubicundus. En unde ſit Sponſi
ſui laudes exorſa Eccleſia. Et quidem cùm
ſe ſciat ſervituti cruore ejus exemptam, ma-
vult tamen candori purpuram poſthabere. Can-
didus & rubicundus. Præfero, inquit, & auro
capitis, & genarum areolis, & pectoris ſapphi-
ris ruborem, quo redimor;: at rubori cando-
rem antepono. Ille gemmis gazæque univer-
ſæ præferatur: ſed iſti anteferatur ſimplicitatis
inſigne ſtemmâque, candor. Nam & ipſemet
decoris ſui pompam explicaturus in Thabo-
re, nullas aut gemmas advexit, aut ulla in-
ſperſit aromata, metallave inſeruit vultui, aut
prætextæ ſuæx. Unum non neglexit candorem;
quo ſe ſatis radiare credidit. Transkgauratus eſt
ante eos. Ergo Caput ejus aurum optimum.
Ergo comæ capitis ejus ſicut elatæ palmarum.

Can.5.II. Ergo genæ illius ſicut areolæ aromatum. Er-

go crura illius columnæ marmoreæ. Is enim
emicantis habitus ſpeciéſque Dilecti eſt, à

Sponſa colorati, expictique. Verùm ſine his

vibrat Chriſtus in monte. In epitomen enim
ornamenta redegit, unéque ſe albore abun-
dè radiaturum putavit, ratus ſe Sponſum ha-
bitum iri, ſi vultu veſtéque candicaret. Trans-
Rguratus eſt ante eos. Et reſplenduit facies ejus
Miecut Sol: veſtimenta autem ejus facta ſunt alba,
Kcut nix. Gemino frontis, chlamydiſque can-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

dore, quem è luce, mivéque hauſit, pompam
omnem triumphi, glo iæ u ſuæ definivit.
Adeò non Sponſa tantàùm unim in eo ſimpli=
citatem, præ dotibus ejus reliquis, effert ;
quum candidum eum eſſe deſignat in limine:
Dileétus meus candidus. Verùm ſuo ipſe calcu-
lo non principatum duntaxat Candori defert,
ſed Dictaturam. Veſtimenta autem ejus, ſicut
nig. Agno propterea ſeſe contulit attonſo;
chm ſuum eſſêt de vindicata mortalitate trium-
phum narraturus. Scut agnus coram tondente
Je obmutel et. Quæ ſanè Ovis, & agni voca-
bula paſſim inſinuata Scripturis releges, qui-
bus ſimplicitatem deſignari,; nemo ambiget;
miſi ſaxeus. Et cunctaris etiammumr; morariſ-
que, nec in amplexum convolas ſinceritatis?
Timeo. Quid expaves; ubi ſerpens obteritur;
ubi Satan exſpirat, ubi Charitas regnat, ubi
repullulat decus? Timeo, ne ſi tim plicitate
decreicam, ſpernar ut parvulus. Sperneére par-
vulus? cùm hos ad arcem ſuam advocet Sa-
pientia?: cum hos Chriſtus interat cœlo: cum
regno parvus deſtinetur à Sam uele David?
cùm Bos & ſiniſirum ſolus occupet latus in
rheda gloriæ; ſolulque, præ jugalibus, ſeſe
in Cherub demutet: Utrumque deprehendes;,
ſcilicet & demütationem Bovis in melius, &
jugatis in parte dextera Leomis virique facie-
bus, ſolam Bovis in aginem fulciendo finifero
lateri ſuffeciſſe. Facies lominis, & facies Leo-
nis à dextris ipſorum quatuor: & facies bovis
à ſiniſtris ipſorum quatuor. Accurre ergo in ſi-
num ſimplicitatis, eò altior procer orque futu-
rus, quô fueris ſinceritate humilior, atque de-
preſſior.

/

Iſa. 53. 71

Ezechi. 13
10e

Vox olamantis in d- ſrto: Parate viam
Domino. Marc. 1. 26

Ex Iſaia Marcus eloquium Joanni conte- Concis
xuit. Cujus non ſonora, led clamoſa fuiſſe vox leria.
fertur, quamvis novæ Charitztis legi viam;
ſedemque adornaret. Non enim ſolæ Moyſis
tabulæ inter tonitrua fulguraque conduntur:
verùm & Evangelium JESU à boatu Vaſtæ
vocis exorditur: quédque Joannes propè Jor-
danem in Judæa inchoat cum clamore;, al-
ter propè Mare Joannes in Pathmos cum fra-⸗
gore ſtrepituque fulm inum orfſus eſt ſcribere.
Ergo non Cygnis committi prædicatio debet;
ſed vulturibus; quorum quò tetrior truciôr-
que clangor, eò permovendis, emolliendiſ-
que iniquorum pectoribus aptior vox eſt.
Leo rugiet, quis non timebit * Tum nimi Amos 2;
rum fuccutiuntur animi perditorum, quum 3:
rugitus exauditur monſtri, eorum clacdhi pro-
ludentis. Potuiſlet equidem Deus, puliatis
citharis Jericonthinos muros evertere, led
noluit. Voluit eos clamore, ſtridoréque ſub-
Verti, ut doceare, non Canticorum inter-
pretatione perblanda, ſed horrenti Prophe-
tarum commentatione concuti oportere ar-
ces „ mœniâque peccantium. Cumque inlo-
nuerit vox tubæ longior, clamabit omnis po-
pulus vociferatione maxima , & muri fundi-
tus corruent civitatis. Vociferatione maximd Anima-
labat Jericho, non blanda muſicaque fidium ram Ye-
ſymphonig. Quod ſi Salomonis non debent Iw Ler as:
plena ſeveritatis cantica explicari, ut ſcele- Te⸗
roſi terreantur: quam eſt futurus evanidus ſzralari-
producentis Muſas in ſcenam roſtrave co- tus no ra
natus? Dilabuntur in Maſphat Palæſtini , Er gravis.
3 cadun-

42 Oliva

Gerietas. Cædunturque conſternati & trepidi. Et cla- unguem, aut lemniſcos reveriturum non eſt⸗

Sermo dem quiſnam edidit tantam? Litabat Samuel.
tiritue- Ita eſt. Sed non hoſtes Agni nidor effugavit,
1. Reg. 7. ſed cœli fragor. monuit autem Dominus fra-
10. gore magno in die illa ſuper Philiſthiim, & e-
terruit eos, & cæſi ſunt à filiis Irazl. Non
hoſtiæ ſufficit ſanctitas abſterrendis Palæſtinis;
vide an ſit Poëſis illecebra adulteros territura:
Nec nubilo, ſed tonitruo conterrentur æmu-
li Hebræorum; ut ſciamus, nequicquam Chri-
ſtiani declamatoris lepére procaciam rebellium
retundendam. Mirabar ego ſanèé, cur ver-
bum ſuum maleficio ſit paſſus comparari Deus
Pſalm. per Prophetas ſuos. Furor illis ſecundum ſi-
57. 5 militudinem ſerpentis: Vicut aſpidis ſurdæ, &
obturantis aures ſaas. Quac non exaudiet vo=
cem incantantium, & venefici incantantis ſa-
pienter. Pudet, pigétque ſimilitudinis. Er-
go-ne vox Dei voci confertur excantantis, &
niſi maleficiis antra ſqualerent, quæ ſit divi-
ni vis verbi non noſcerem? Quid Conciona-
tori cum Venefico? Cur mibi Dei verbum
Prophetæ lyra non exprimat, ſed buccina de-
ſignet, ſtridérque malefici? Nimirum atratur
coelum, tellus quatitur, elementa rebellant,
horrent agitanturque tum animantes, tum plan-
tæ, ubi excantationibus ſuis Manes venefica
excitat, ſuccéôſque commiſcet. Id ſqualoris
Numini placuit, cui curæ eſt non delinire,
ſed terrere ſui terrore verbi præcordia tranſ-
greſſorum. Mavult comparatione, fœda qui-
dem, ſed horroris plenàâ, ſuam ut vocem ex-
primat, uti; adeò nihil in verbo ſuo eminere
ità Dominus optat, ut ſeveritatem, terrorém-
que orationis. Tolerat ſe cum maleficis com-
poni, dum loquitur: fértque animo non ini-
quo, eloquentiam veneficio conveſtiri ſuo,
tantuùm ut eàâ impius cohorreſcat. Cur ergo
nos terrorem divini Verbi in illecebram ver-
timus, Iyrâ in roſtris uſi pro funda? Cur
fulgura in Irides effeminamus: molliturque
blanditiis noſtris verbi gladius in corollam?
Si rugit vox Dei, cur jubam monſtri in cir-
ros deflectimus, ut, quæ terrere deberet ora-
tio, corda mortalium, auréſque ſcalpat? Tu-
ne gangrænam, quam nemo non ſecat, adu-
ritque, opobalſamo exiſtimas percurandam?
Atqui JESUS Judam amicum compellavit.
Charitas illa fuit proditi Servatoris, non laſ-
civia perorantis. De concione nunc ſermo
eſt, non de correptione. Hæc florere inter-
dum poteſt, illa nunquam non debet perto-
nare, quamquam non fulminare interdum po-
teſt. Quid veròô protuliſti? Piget divinæ im-
becillitatem charitatis profiteri. Quem Ami-
cum Ghriſtus appellavit, demulſit quidem,
ſed non ſanavit. Imè illum ab oſculo ad la-
queum cùm miremur advolaſle, procul dubio,
diſcimus, non oleo inungendos proditores eſ-
Pfſal. 2.9. ſe, ſed vinculis coërcendos. Reges eos, inquit,
in virga ferrea. Quos autem Rex ne auro qui-
dem infrænat poteſtatis ſuæ; tu ſolo verbi tui
floſculo autumas compeſci poſſe? Nec Simon
à ſomno excitari valuit blandiori oratione Ser-
vatoris. Et tamen Agno tum Moyſis tum Pa-
tris ſaginatus, ſtaturum ſe pro Chriſto edixe-
rat. Tu veròô Oratione mellitâ à lethargo im-
pium ſuſcitabis, quem non agni ſagina, ſed aſ-
Pidum ſanies inſanabilis ad ructum uſque cha-
ritatis & legis infarſit? Tonitruis, ſecuribuſ-
que agendum contra ſcelus eſt, quod clavis
incuflum vix compeſcetur, adeò elegantiæ aut

Quis Pardum pro telo, flore defixit? Quis Ti⸗-
grim armillà revinxit? Monſtrum eſſet, ſi
Draconem holoſerico compedires, traheréſque
ſublicio. Catenis opus eſt, vinculiſque: qui-
bus ſi belluam domes, non impar Samſoni es.
ExoOratos proinde Oratores velim, ut ſeriò rem
ſeriam peragant. Nolite fidibus contra Gigan-
tes decertare. Nolite Baſiliſcos terrere violis.
Nolite in Cete grandia ramuſculis pugnare ,
ſed tridente, imò in ea ſcorpionibus, & cata-
pultis deſævite.

Terram, in qua dormis, tibi dabo, &
ſemini tuo. Dilataberis ad Orientem
& Occidentem. Gen. 28. 14.

Quam eſt inſipiens cordis humani Sapientia! Politica.
Quis enim, ut Urbem occupet, non excubet:?
Et tamen regni Jacob, rerumque potitur, Simplici-
quieſcendo. Quod ſi eam Jacob poſſidet ter-u.
ram, in qua obdormiit: quam nos domina- reren,
tum noſtræ carnis, quæ terra & humus eſt . lele.
felicius inibimus, ſi non illi excubemus anxii, Aulicus
ſed ſi ei generosè indormiamus? Ad quem ſa- verus.
nè nos Chriſtus ſomnum, & avium garritu, Dignites
& mollitudine liiorum provocavit; quuùm, ut“ Der.
cura corporis abdicaretur à nobis, intueri nos
juſſit & cœli aves, & flores agri. Quis autem Tentatio-
aut in lilio non cubet, aut inter luſcinias non num re-
ſopiatur? Ergo ut tuæ carnis principatu effe- vedium.
rare, tuæ carnis projice ſtudium. Negligen- “
do eam, illà potiere. Jacta cogitatum tuum Pl. 54.235
in Domino; & ipſe te enutriet. Sed vide, ut
non dormites. Dormiendum enim, non dor-
mitandum tibi eſt, in ea terra, cujus appetis
principatum. Nam plerique in morem lepo-
rum obdormiſcunt. Apertis ſiquidem oculis in-
terquieſcunt, ut, quamdiù quidem nihil peri-
culorum impendet;, toti pendere videantur è&
Numine. Quos ubi diſcrimen circumſtetit, ei
diſcutiendo & manus & pedes & latera, &
ipſos quoque cum cute pilos admovent, tam-
diu quieturi, quamdiu circa eos nihil non fue-
rit quietum. Fallimur profectò, ſi tum cœlo
ſpes noſtras committimus, quùm rores ex eo
defluunt. Tum abſtinendum Nilo eſt, quùm
nubis nullum exſtat in cœlo veſtigium. Tum
te pendere à Deo volo, cùm te ab eo deſer-
tum, ſpretúmque putaveris. Ibi Jacob indor-
miit, ubi non hortus, non gramen, non tho-
rus erat. Saxum duntaxat præſtô erat in cer-
vical, & dormitt. Tu quoque tui tum eſto
immemor, quùm lapis te tantùm excipit elum-
bem & vagum. Atqui dormire quis poteſt, Matth.
in tanta aut inopia, aut ærumna? Quis? Ja- 26. 40.

cobus. Quis? Joannes. Quis? Petrus. Sic non Amor. lui,
potuiſtis unà hordà vigilare mecum? Ergo in ar- Zelus ob-

morum dormimus ſtrepitu, ſi tamen ruinæ Jervantic
fragor non nobis, ſed Chriſto incumbat. A- Burm, bro
more quiſque ſui, non rerum fremitu „ excCi- “ “
tatur à ſomno. Quis enim tonantis coœli fra- Jear.
gor, ut Judæ, ut cohortis, ut Pontificum in Saperier
JESUM fremitus? Et tamen ſicariorum immi- ſuiſit im-
nente phalange gravantur diſcipulorum oculi v'emor,

. 2 7—. memor
ſopore, ſomnéque: qui tamen in ſuo diſcri- Dei

mine, cum cymbula quateretur, norant , Eccleßa-
uamvis fatigati, excubare. Noli ergo vigi- Kica la-
liæ tuæ patrocinium, velúmque arceſſere à "aidio
diſcrimine, fragoréque, quando inter toni- 6"“ mt.
trua carnificum obdormimus „ſi us Chriſtus E Silee⸗

elidatur;,

Gen.
j.

1 Re⸗
4

lidee

pple
1.
Deient
Serni.
e,
Alia
Neu,
Diti
Den

lnni
Nfe⸗
nelign.
llri
Lele,

lliſte

=S — —

=

-
⸗
0
1⸗

S=

⸗
, An.

6,40
1r rri
.AA.
rwarit
e znfl
1 o,N
en
1. gest.
. Gofne
ie
. zpih
l en
Ii. ,
, i
girue

. 0ℳ

rgiz
s
,

Stromatum, Lib. l. 43

Seandalz elidatur, qui ſibilo auræ pertenuis ſumus in-
non per- ſomnes, quoties eo ſpei noſtræ pampini diſtrin-
mittenda, guntur. At, inquies, ſi obdormiero, pericli-
tabor. Imòô, niſi ſopiare,; non evades. Dor-
miebat inter catenas geminas Petrus, & ſom-⸗
no ſuo ferrum exſolvit, perrupit arcem, He-
Act. 12. rodem eluſit. Percuſſoque latere Petri excita-
7. vit eum, dicens: Surge velociter. Et ceciderunt
catenæ de manibus ejus. Ecquando libertatem
recuperaſſet Apoſtolus vigilando, quam dor-
Perſecu- Miendo nackus eſt? Tutus Jonas, quamdiu non
tionii re- evigilavit. Ubi ſomnum abrupit, Navim Ce-
medium. to commutavit. Obvenere tum manipuli in-
Pei curæ curvati, tum obſequentes ſtellæ Joſepho ado=

ſe com- leſcenti, ſed dormienti. Vidi, per ſomnium,
den. 37. quaſi Solem & Lunam, & ſtellas undecim ado-
18. 37. pare me. Et mira ſanè quieſcentis in Deo fe-

licitas, mirâque calamitas vigilantis. Fratres;
qui dormienti Joſeph & manipuli fuerant, &
ſidera, fuere vigili non triticum, ſed zizanium,
non lumina, ſed fulgura. Etenim à quibus
dormiens adorabatur, ab iis & nudatus eſt vi-

gil & venditus. In mangones vigilia vertit,

quos ſomnus in clientes deflexerat. Adeò im-
perio quoque conſequendo, ut eſt oblivio ſui
perutilis, ità cura ſui eſt cuivis perincommo-
da. Quid? Nonne dilata ad biennium Joſepho
purpura eſt, quòd ſe commendatum Pharaoni
per pocillatorem cupiit? Regnaſſet ille ſanè
ocyùs, ſi continuando ſomno ſuo, potius quam
alieno exſolvendo ſtuduifſet. Sed dum avi-
diùs ſomnum interpretatur, quàm cuſtodit;
ſuam ſibi ærumnam vigil prorogavit, qui dor-
miendo felicitatem ſibi expinxerat ſuam. Mi-
raris autem uberiorem ſopiti fortunam fuiſle
Joſephi, quàm vigilis: quando Abrahæ, quod
nec peregrinanti à patria, nec litanti filium,
nec Lothum vindicanti, nec excipienti cum
Deo Angelos obtigerat Palæſtinæ ſceptrum,
Gen. 151 effloruit dormienti. Cumque Sol occumberet
27. Jopor irruit ſuper Abraham. In illo die pepi-
git Dominus fœdus cum Abraham, dicens: JNe-
mini tuo dabo terram hano d ſuvio Aig ypti uſ-
que ad ſuvium magnus Euphratem. Et ne for-
tè ſuſpicarere datum id non tam ſopori, quam
holocauſto Patriarchæ; non enim dormiebat
tantùm Abraham per id tempus, ſed litabat
quoque aves & bovem & pecus. En procul
ab aris ſtertentem in ſtragulis Salomonem di-
2. Reg. tione, regnéque auctum. Apparuit autem Do-
3. 4. minus Salomoni per ſomnium, dicens: Poſtula,
quod vis, ut dem tibi. Et ille quidem mille
omninò Deo victimas dudum obtulerat: qu
tamen hoſtiarum opulentià ad ſe Numen ne-
quiit devocare, quod coronarum effufione pro-
Pitium ſenſit in ſomno. Ut ſcilicet moneamur »

Promptiùs nobis per ablivionem noſtri regnum

obventurum, quam ipſum penè dixerim Pper
Numinis cultum. Nam Salomon „ quod ſacri-
ficando non dilatavit imperium, auxit dormien-
Pſ. 4. 9. do. In pace, in idipſiim dormiam, & requieſ-
cam. Acciſæ num ideò res Davidis ſunt quieſ-
centis? Imò mirum in modum amplificatæ.
Reviruit, non elanguit in ſopore ſpes. Siqui-
dem poſt ſomnum ſubjſicit: Quoniam tu, Do-
mine, Ingulariter in ſpe conſtituiſti me. Ecquis
non Deo votum nuncupet militandi, cujus ſti-
Ppendia mereri licet quiefſcendo? Benè de Deo
meritus es, ſi diu dormiiſti. In tua Dominus
quiete obſequium collocat ſuum: creditque
SEnavum te, ſtrenuumque inter excubias ſuas,
non ſi arci ejus invigilaſti , ſed ſi tuæ indormi-

iſti curuli. Noli pro te anxius eſle, & abun-⸗

dé rebus ejus inſudaſti. Sed enim, inquies 5

Reſpublica naufragium aget, ſi Proreta; ſeu
Navarchus indormierint. Nunquam te ego reg-
ni curis non excubare juſſi, ſed tuis indormien-
dum tibi eſle negotis inſinuavi. Werum &S
publicis utinam parcius excubaremus provin-
ciarum regnorumque negotiis. Is ſanè Panis;
quo impulſa Madianitarum caſtra corruerunt;
devolvi eò deprehenſus in ſomniis eſt. Viqi
Jomnium, & videbatur mihi quaſi Jubeineri-
cius panis eéx hordto volvi, & in caſtra Ma-
dian deſcendere. Quò ſe, ſuâque magis Deo
Coœloque commiſerit Dux, eò inſigniorem re-
feret de hoſte victoriam- Dormientem, ais
hoſtem Gedeonis hordeum oppreſſit. Facilè
eſt, ut tum Iſrael triumphet, cùm Madian
ſomniatur. IIlud anceps eſt, an ſit non vigil
ovaturus. Sionis certè obſidio de nocte, cæ-
ſaque Aſſyriorum in tenebris caſira, ꝗquo ma-⸗
xXimè tempore Iſtaélitæ quieſcebant. Ergo tuùm
Potiſſimuin pugnavere pro Rege Ceœlites „
quùm Ezechias non tam in ſuo ſtrato, quam
in Deo ſuo recubabat. Quod ſi Arces ſom-
no melius, quàm pugn ſervantur: quid de
Eccleſia fiet, quam ſeu in Eva;, ſeu in Na-
Vi adumbratam putemus; fateamur neceſſe
eſt, & in fluctibus à ſemiſomni vindicatam
ſervatore, & in paradiſo è dormiente Adamo
enatam. Tu-ne ergo anxietate curâque ni-
mius Eccleſiam educabis, quam è ſomno &
intueris emergere, & miraris non naufragam?
Dormiebat in puppi Chriſtus, quuùm cymbu-
la fruſtrà fluctibus quateretur. Jacebat Adam
in gramine, cùm ejus ex oſſe in Eccleſiæ ty⸗
bpum profluxit Eva. Utinam contemplatio-
nis nos quies frequentins, quàm curarum in-
quies occuparet; feliciuùs equidem & tempe-
ſtatibus ſubduceretur Eccleſia,; & ortus ſui
virorem, vigorémque repararet. Verùm dum
toti in curas, diſcurſuſque diſcerpimur, non
illa ſurgit, ſed nos accumbimus. Sponſam in-
tuere, quæ dum in ſuo lectulo non quiete frui-
tur, ſed curà exagitatur, ſuo fraudatur Dile-
Cto. In lælulo meo per noctes quæſivi, quem di-
ligit anima mea. Ergo non Otio recrearis in tha-
lamo, ſed ſolitudine diſtorqueris? Deſipio,
ſi tu ſapis. Num eum vigilando, diſcurrendé-
que inveniſti? Quæſivi eum, & non inweni. In-
terquieſce, & illum mox obvium amplexabe-
ris. Ego, inquit, dermio, & cor meum vigilat.
Vox Dilecti antis⸗ Aperi mihi, ſoror mea.
Vide, ut ſit ſomnus attrahendo Deo aptior, for-
tiorque quam vigilia. Oremus, & meditemur;,
& in contemplatione dormiamus, qui domui
Domini præſumus, non ignari res Eccleſiæ quie-
te mMeliùs, quam anxietate confici. Quid ſom-
ni vires Leinpli finibus circumſeribo, quando
regna otii tranquillitate ſanctioris roborantur?
Micant in tutelam Salomonis haſtæ, telque.
Quam nitidus Armorum fulgor Regem cir-
cumſtat? Lætiſſimam ibi video cohortem ad
bella paratiſſimam. Sexaginta ex fortiſſimis
Iſrael adfſunt Salomoni. At eum ubinam ar-
morum ſylva, ferax-ne an ferox, contuta-
tur? In arce fortè vallabatur gladiis? an ve-
r6 in tentorio? aut denique in throno ſuo?
Audio. En lectulum Salomonis lexaginta fortes
ambiunt ex fortiſumis Iſrazâl. Omnes tenentes
gladios, & ad bella doctiſimi. Succrevere in
pulvillo haſtæ, gladiique pullularunt è plu-
mis, obrigeſcente in chalybem vellere. Quò
. D 4 vide⸗

Judie: ys
13.

4. Reg.
19. 566

Gan. 5.1.

Can. 5F. 24

Gan.3. 75

Oliva

Sernpulo- videlicet doceamur, tutiofes nos nuſquam aut

N. . . . . . 2 .
S Itcirs eſſe, aut fore, quam in quiete, otioque qui-
4d, oraki. eſcentis in Deo animi. Munitior thorus eſt

„i. Salomonis, quàm turris David. Inde clypei
pendent ad cuſtodiam, hic vibrant acinaces,
non ſervando tantùm Principi idonei, ſed ap-
ti quoque hoftium cervicibus diffindendis.
Ergo non Monſtrum, ſed oraculum eſt,
Terram, in qua dormis, tibi dabo. Quam fe-
lix Hierololymis ambitus, ubi regno ſomnus
adrepit! Non prenſando, ſed quieſcendo for-
tuna calculos in tui exſtructionem ſolii tranfſ-
Ponis. Valeat igitur potiundæ anxitudo dig-
nitatis, quâ nullus non pallet, uriturque can-
Anlieus didatus. Mihi ſpes regni in ſomno eſt; cum
Ron Me- ſcilicet itaà curis mens indormüt, ut excubet
Daeo ſuo. Dilatatur ad Orientem & Occiden-
tem Jacob, non cùm fratrem ſupplantat;, aut
Cùm parentem fallit: ſed cùm in ſoporem re-
ſolutus, Deum videt innixum ſcalæ. Qut ſi-
IIa. 57. duciam habet mei, (Deus inquit per Iſaiam)
13. & 12., hæreditabit terram. Impii autem quaſi mare
fervens, quod quieſcere non poteſt, & redun-
dant fubctus ejus in conculcationem & Iutum.
Num hæc Sole clariora ſunt vaticinia? Quod
Mare non quieſcit, exundat quidem, ſed in
contemptum. Non enim conchas, aut cora-
lium eructat, quod tumet, pelagus: ſed al-
gas evomnit & cadavera. Uniones non tum
cœlum ſerit, quùm in imbres diſſipatur, ſed
cùm emollitur in rores. Sereno, non turbi-
do, turgidéve coelo gemmarum ſeges adoleſ-
cit. Ergo quò tu pacatior fueris, eô es futu-
rus beatior. Dormienti certé Petro converſa
ſunt monſtra in delicias: domuitque orbem non
Act. ro. ſtudio, ſed ſopore. Surge, Peire: occide, &
14. manduca. Quæ unquam id vigilia conſequuta
eſt, quod Petro obtigit ſemiſomni? Dedi-
cata eſt de Ethnicis in Centurione victoria:
quam Deus triumphi pompam auſpicari Apo-
ſtiolum voluit dormientem. Dormi proindè,
ſed terræ, ut, Deo vigil, & rerum potiare &
regni.

Magiſter, dic fratri meo, ut divi-
dat mecum hereditatem. At àle di-
xit ei: Homo, quis me conſtituit
judicem, aut diviſorem ſuper vos!
Luc. 12. I4.

Cura ſu- Qui peregrinatur, ut inviſat Lazarum,
terſtag. qui, ut curet ſervum, deſcenſürum ſe ait
in domum militis, qui à peccatrice inungi
zZelu, non abnuit, qui turbas docet;, qui Samarita-
animarà nas affatur, qui cænat cum ZLacchæo; Ju-
negotiis dex eſſe recuſat? Et quidem non latifundia
S. ian. obire, non audire rationes, non pro Tribu-
Eceleſa- nali conſidere rogabatur: unum duntaxat pro-
Nrici afß- ferre verbum orabatur, & abmuit? & iraſci=
nes non tur? & arguit oratorem? Die fratri, ut divi-
dit»ent. dat. Ouis me conſtituit diviſorem? Nimirum,
1renei qui à contactu lepræ non refilit, curas, fo⸗-
1 s rümque expavit. Hinc eſt, teſte Cypriano;
P. 6 quod à Synodo Africana defunctus quidam

Baron. . 5 4 .
Anno cenſuræ ſubjectus, & altaris ſuffragio priva-
Chriſti tus eſt, quòd auſus eſflet curatorem filio im-

257 uberi Sacerdotem inſtituere. Rati Patres ſunt
Religioſi aræ opibus indignum efle eum, qui ab Alta-
non trac-. . .
zens nego- revocaſlet Sacerdotes ad caulas & fſorum.
zia exte- Et ſanè quamn indecorum eſſet, ſi à Macha-

rerum. bæo Juda & mülitum ſyllabo expungerentur

vinitores: & Levitarum catalogo inſtitores ad-
ſeriberentur? Et dixit his, qui ædificabant do- i Mach.
mos, & plantabant vineas, ut redirent unuſ- 3 56.
quiſque in domum ſuam ſecundum legem. Er-
go pharetræ aratrum non jungitur, truditur- Deut 20.
que jaculo ſecuris: cum apud nos Ara roſtra- . 0.
que copulentur, fluirantibus interdum Scriba- Judic. 7.
rum Actis in calicibus Sacerdotum? Scripturis 3 ‧½
conjungimus adverſaria, unéque ex ore &
mella Huunt hymnorum, & fella defluunt li-
tium. Vide Abimelechum ne Davidi quidem
telum exhibere auſum, quod è& tholo pende-
bat. Ecce gladius Goliath, involutus pallio poſt 2. Reg
Ephod: Ii iſtum vis tollere, tolle. Samuelem 21.9.
intuere pené Numini repugnantem, quùm ad
inungendum Davidem in Principem Iſraelis
ablegaretur. Et ait damuel. Quomodo vadam? 1. Reg. 16.
Abnuêre Pontifices Davidem ſeu telo muni-²
re, ſeu oleo inaugurare: & , quùm illi ſe-
ſe abſtineant à regnorum curis, momentiſ-
que rerum maximarum: Nos ſæcularium gre-
ges, nos anſeres, nos, ſi Deo placet, ſues
ipſas procurabimus, non opiliones tantuùm &
villici, ſed penè bubulci in compaſcuis exte-
rorum? Audi Apoſtolos, ut àa diſpenſatione
quoque Collectarum manus retraxerint, tan-
quam à contagione ſerpentium. Non eſt æ- A. 6. 2
quum, nos derelinquere verbum Dei, & mini- 8
NRrare menfſis. Haud ibi de crapulis, litibuſque
agebatur, ſed ſtruebantur egenis meniæ & Vi-
duis, in quibus Chriſtus paſcebatur. Quid
æquius, quam JrsM in ſuis membris enutri-
re? Non id tamen æquum eſt à Sacerdotibus
confici: quos ſi nefas eſt inopibus ſubvenire, *
ne Chriſtus eſuriat: Num eos fas eſt laicorum
agros opimare, campiſque campos conjunge-
te, ut olim in benè fartis mundi accolis aut
digladietur Mavors, aut Venus laſciviat? Quid,
quod Pauli reſcripto definiendis Corinthio-
rum jurgiis ne Acolythi quidem præficiunrur,
ſed Eccleſiæ ſufficiuntur viliores, & quaſi Re-
ligionis quiſquiliæ. Ncularia igituy negotia (in- 1. Cor-
quit ad Corinthios Paulus) 1 habueritis, con- 6.4.,
iemptibiles qui ſumt in Eccleſia, illos conftituite
ad judicandum. Si à ſubſellis Eccleſiarum ſub⸗
movet Paulus non Doctores tantùm, ſed eos
quoque, quos ignavia non rejecit in vulgus;
ruderâque fidelium: Nos qu ratione ab aris
digrediemur ad haras, à Dei Agno ad hædos
exterorum demigrabimus, ab azymo electo-
rum ad frumenta diſcedemus affinium? Judex
eſſe non potes in Eccleſia, niſi ſis poſtremus;
& eventilandis alierum frugibus, verſandiſ-
que petaſoribus præficiere Sacerdos? Tuo tu
calamo dati acceptique rationes ſubduces in
domo aliena, qui deſcribendis apicibus legis
Amanuenfis factus es coœli? Pudeat à conſor-
tio Prophetarum ad rixas Præcipitare ſubul-
corum. Tu-ne, libato Chriſti calice, ad præ-
guſtanda implorantium te dolia tete abjicies?
Noli à thure ad lolia proſici. Noli à ſanctua-
rio in palearium ruere. Manum ergo evol-
vendis Evangelis deſtinatam, reſignandis »
obſignandiſque apothecis exauthoras? Paulus,
qui Viperam aliquandiu commordentem ſe
pertulit, Corinthiorum acta excuſſit & dex-
tera- Adee præ rerum cura innoxium eſſe
virus exiſtimavit. Plus tricas, quàm aſpides,
horruit Apoſtolus: cúmque neminem juſſe-
rit à Scorpionibus cavere, nullum non monuit
in Eccleſia, ut ab expediendis negotiis ab-
horreret. Et quis aut Chriftum imitatur, aut
Paus

Mat
31.
ſoan

loan,

lieng ,

Cenn
1/7

h

466¹

65

Matth.
2 1.
Joan. 2.
13.

4

Stromatum, Lib. I.

Paulum audit? Die, ut hæreditas dividatur.
Nolo. Chriſtus JEsüs unam erogare vocem
non vult terminandis diſſidiis fratrum ſaluta-
rem: Tu linguam, tu dexteram, tu pedes,
tu mentem, tu te univerſim impendes alio-
rum rationibus promovendis,; rixando, Icri-
bende;, maria, terräſque obeundo? Dei Ver-
bum verbo abſtinet, ubi de partiendis hæredi-
tatibus agitur: Tu nec verbo abſtinens, & vif-
cera profundis tua litigantium gratiâ, ne di-
cam, negotiorum ingratüs amicorum? Memi-
neris, ſeinel tantum ſæviiſſe JEsM, vibraſſé-
que flagellum: idque in inſtitores exertum Ta-
bernaculi. Ejiciebat omnes vendentes & emen-
tes in Templo. Quod ſi mercaturam odit in ſa-
Xis ſuis, tricas, & rixas, & lites patietur in
Sacerdotibus ſuis? Columbas de Templo abi-
git: & apros, cervôſque camporum in Levi-
tis patietur? Si corpora noſtra Templum ſunt
Spiritus Sancti, Sacerdotum corda nonne Di-
vinitatis ſunt Sancta? Ergo, quod non licet
Templi atrio, id ſanè Templo corporis, cor-
diſque non licitum. Ergo ſi cæduntur Turtu-
rum venditores, ubi ſeſe penetrarint in atrium:
concidentur profectò mango & tabellio;, ſi pe-
Ctus occupent Sacerdotum. Noluit Dominus
Prædiis tribum Levi implicari, ne tricis Ephod;
concerperetur. Et tum quidem ſibi Levitæ pro-
ſpexifſent aliorum opibus decimiſque non indi-
gi. Maluit tamen mendicum, ut ita dixerim,
Sacerdotum ordinem eſfle, quam numeris di-
ſtineri, momentiſque lucrorum. Nos veroô in
alienam carorum meſſem non falcem, quà ca-
remus, ſed verbi gladium, quo præpollemus;,
immittimus, fremente Mundo, & Orco ſup-

Ioan. 2.3. plodente. Deſiciente vino, dicit Mater Jeſu ad

eum vinum non habent. Dicit ei Jeſus: Quid
mihi & tibi eſt mulier? Subditus ubique paren-
tibus JksUS, à Matre tum quaſi defecit, quùm
eam intentam eſſe ſenſit exterorum hydriis
ſupplendis. Nihil aut humanius, aut oppor-
tunius, aut parcius exponi potuit, quam ut ſi-
tientibus convivis ſuccurreretur. Et nihil ja-
ci potuit in Matrem atrocius, cùm peratmnan-
ter hoſpitibus conſuleret. Orantem reecit il-
licò: mox vinum ſuppleturus vire quaſi con-
fregit omnipotentiæ ſuæx. Non enim fervere
mox muſtum juſſit, ſed ingeſtam vaſis aquamn
dulcore condivit. Adeò vel in Parente Chri-
ſtus vocem unam precationis non pertulit, qu
illa viſa eſt angi pro convivis. Laborantes to-
tam noctem Apoſtolos in piſcatu non modô
Chriſtus non arguit, fed capturâ recreavit:
qui tamen Matrem verbum facere vetuit, de-
ficiente vino. Hic nimirum rem ſuam age-
bant Apoſtoli; ibi Virgo exteris conſulebat.
Mavult Jrsos femigare in noſtrum commo-
dum nos, quàm pro exterorum compendio
vel orare. Preces rejicit Matris, remos retiâ-
que diſcipulorum locupletat. Diſpice, an ſit
auſus Zacchæus JEsUM afcilcere, cum de ſuo

Luc.19.8. re deliberaret. Ecce dimidium bonorum meo-

Gen. 198.

17.

um, Domine, do pauperibus. Ad quæ Domi-
nus haud muſſat. Laudat fidem, ſed uſuras
non excutit. Quam effusè de ſubvertendis So-
domis diſceptavere Angeli cum Abrahamo!
Vide autem, an vox una de multiplicandis gre-
gibus aut Coœlitibus exciderit, aut Patriarchæ.
Nunc vero fatigantur Sacerdotes, & rogan-
tur de inficienda abolla, de ſerico ſubtexen-
do, de ſocco ex aſciando; de catello, de car-
duelel, de vittis aures obtunduntur ſervorum

Dei. Quamquam ità garrientes nuganteſque
fœminas audierit tantum Preibyter non mag-
næ mentis. Non enim auderet id genus deliria
tuas in aures effundere anus, ſi te virum cre-
deret. Dei arcam imitaremur, optarem, quam
putori ſuo opitulatum auſi ſumt Palæſtini cir-
Ccumagere per urbes luas. Verùm illa excipien-
dis hoſtibus, non extergendo puri afſueta;
munus pertæſa Medici, non pharmacum pa-
ravit, ſed necem intulit. IUlis autem cireum-
ducentibus eam, fiebat manus Domini per ſin-
gulas ivitates interfectionis magnæ nimis. Te-
det chirurgiæ Arcam: & textrinæ Sacerdo-
tem non pudet. Tu de veſtium ornatu ſer-
monem non abrumpis, cum Arca de aver-
tenda peſte conſuli nolit? Exagitatus à Caco-
dæmone Saül levari Pſalte debuit. Nervi tui
duæxrent bominem ſeientem pſallere cithard, ut,
quando arripuerit te Spiritus Domini malus, le-
vius feras. Citharis, timpaniſque Tabernacu-
lum abundabat. Nam huic Cantores adhibi-
tos nemo non callet. Num vel lyriſten unum
arceſſivere & T'abernaculo, ut Regi medere-
tur? A pecude traductus puer eſt ad princi-
pem;, ut pſalleret. Mitte ad me David flium
tasum, qui eſt in paſeuis. Ne mitigando quidem
Regis delirio citharœdus admovebatur, ſi for-
té perſolvendis Deo hymnis eflet authoratus.
Et Miniſtri Numinis diripiuntur ab aris, imò
ſpontè provolant ab adytis Dei, ad Matro-
narum conclavia, ut de nuptis puellæ, tuſ-
sive febrientis horam unam colloquantur? Et
tolerantur iſthæc à Sacerdotibus: Tolerantur
aio? Adamantur non rarö. Cùm octoginta
quinque viri Ephod lineo induerentur, ex
iis neino aut in aula Regis fuiſle fertur, aut
non in Nobe Sacerdotum urbe adfuile ſcri-
bitur. Ergò, ut ex eis reſciret Saül, quid Da-
vide factum eilet, evocari ex Nobe debuere
omnes in Regiam. Miſit ergo Rex ad accer-
ſendum Achimelech Scerdotem, &, omnem do-
mum Patris ejus, Nacerdotum qui erant in No-
be, qui univerſi venerunt ad Regem. Si univer-
ſi venerunt ad Regem, ergo à Regia aberant
univerſi. Ergo nullus Levitarum Principum
atrium everrebat. Vide, an advocandi forent
in Regiam Sacerdotes, quorum cohors non
minima aliquando ante limen Primorum ad-
ſtat? Agnolcat ſuum aliquando jubar Sacer-
dotium. Non ſe proſtituat, ſeféve dimittat
cuivis & vulgo. Præſtet Sacerdotium, quod
præſtitit Necromantia. Nam Balaam & evo-
cari & rogari à Rege debuit honorarios per
nuncios, ut ſuis & ſpecubus vir inſignitè perfi-
dus profiliret in Regiam. Miſit ergo nmumcios
ad Balaam filium Beor Ariolum. De Ariolis
loquor: & iis Sacerdotes nonnullos novæ Le-
gis eſſe cupio non abfimiles? Utinam fœminis
Pythone turgidis efſent Levitæ Monachique
non impares. Quærite mibi, aiebat Saul, mu-
lierem habentem Pythonem, & vadam ad eam,
& ſciſeitabor per illam. Audiſtin'. Huc, ergo,
Sacerdotes. Vadebant Reges ad Sagas, itabânt-
que ad veneficas Principes, ſi quid fortè ex
maleficio peroptabant. Et Sacerdotes Dei al-
tiſſimi non modò domi non præſtolantur ſuæ
Dynaſtas & Reges, ſed atria perreptant Pro-
Prætorum: utinam diſtortorum non ſe pene-
trent in cubicula, quò gratiores reddantur
Principi, tam malis ertibus. Num tu vel Pa-
ctolum haurires, ſi quis potionem auream
profluentis matulà propinaret? Horreres ſanè
tantt

Familia-
ritas cusn
malieriè
bus ſerid
ſet.

1. Reg. 7
9

t Regs
16. 16

1. Regz

22. II8

Sacerdoz
tes & Re⸗=
as de Vs-
tent.
ellæ
moy
Familias
r. 12s etid,
Princi
nem non
ap eten-
da.
Num. 225
5
1. Reg-
28. 7

tanti frigidam pretii pateræ ſcœœditate violatam.
Et per ſervos abjectæ conditionis Regis gra-
tiam inire potes? Et potes inquinatiſſimis tranſ-
miſſam fiſtulis perpotare benevolentiæ aquam,
cui nemo carbones odii deſolatorios non præ-
ferret? Præſtat exulare, quàm caudinas per
furcças in Capitolium ſuccedere. Apage, ro-
go te, illinc. Sciant Principes nec à Centu-
rionibus acciri Eliam poſſe in Regiam, quo-
rum & domicilium in Carmelo, & in cœlo
4. Reg. Mens eſt. Homo Dei, Rex pracepit, ut deſ-
1. 10. cendas. Reſpondénſque Elias dixit quinquagena-
rio: Ni bomo Dei ſum, deſcendat ignis de o=
lo, & devoret te, & quinquaginta tuos. Itaà-
ne flecti quidem titulorum honorificentià Pro-
phetæ poterant, ut Reges adirent: Cùm nos
interim per ſemilixam trahamur quovis; nec
ad Reges, ſed ad equites convolemus juſſi,
injuſsique. Ad JrsoM certè tum Centurio,
tum Regulus acceſſere. Quid, quod Marthæ
domum non ſubiit, niſi certior factus per ve-
redarios de morbo Lazari fratris. Petrus cer-
tè de tranſituris ad Chriſtum Ethnicis arcano
lintei Sacramento perdoctus, quamvis non
uno evocareétur nuncio Cæſaream à Centurio-
ne Cornelio, moneri tamen à Spiritu Sancto
Act. 10. debuit, ne ire gravaretur ad Ducem. Ecce Vi-
19. ri, giti miſſi fuerant à Cornelio, aſtiterunt ad
januam. Petro autem cogitante de viſione, di-
xit Wiritus ei- Jurge itaque;, Deſcende, & va-
de cum eis: quia ego miſi illos. Ne ſurrexerat
quidem Apoſtolus, cùm jam nuncii adſtarent;
& niſi Dei juſſu ad Centurionem accedere ju-
beretur, ſubſtitiſſét, puto, in domo hoſpi-
tis, ut ad ſe veniret miles, cujus & Cælſari
ferrum, & aurum Domino militabat. Id fa-
ctitatum à Piſcatore, cuùm evocaretur à Cor-
neliæ Gentis Centurione. Quis noſtrüm ad
ſibilum rorarii militis non advolaſſet? Petrum
Veròô accitum per nuncios à viro principe, ur-
geri ad iter imperio Spiritus Sancti oportuit.
Adeò alieni erant Apoſtolorum animi à tricis,
quibus tot ſeſe implicant. Ergo, ſi rogere,
ut patrimonia partiare, dic cum Jrsw: Quis
me latifundiis prælecit?

Plaga tumens non eſt cirecumligata, nec
ourata medicamine, neque ſota oleo.

Ela. I. 6.

Dei tra. Non neglectam fuiſſe dicit populi ſui pla-
Tribula- galmn lſaias, ſed non curatam dolet iis artibus,
zionis er quibus percurari ulcera conſueverunt. Neque
mediutt. aut adſtricta faſciis „ aut fota oleo, aut em-
Pœniten- plaſtris pulveréque deterſa, plumis eventila-

zia. batur, ut ſuſpicor, aſpergebatur rore, ma-
Infrmi- debat unguentis, nulliique non corrumpeba-
tas. tur illecebris. Porrò, qui vulneri blanditur,
Confeſſ .

oeae non incolumitatem is reparat, ſed pus fovet
giangi. & ſamiem. Ut autem id ſcias non tantum à
Propheta deploratum, ſed factitatum paſſim
Zelus ob- ab impis, Philiſthæorum meminifle velim
ſervan- te; quofum quum extales diſtabeſcerent, non
tia. hoftiis ſuum facinus expiarunt, ſed membra
Superior ſua;, contra ſtragem, cædémque Divinitatis,
vig, s bie- pulvillis ſtolidiſimè muniverunt. Computreſ-
. Reg.5. cebant Prominentes extales eorum. Intulerunt-
5. que Gethæi conſilium, & fecerunt bi ſedes
Pelliceas. Num ærumnæ proſpexiſſe dixeris
ſuæ Palæſtinos, quos non expiando crimini,
ſed aſſuendis pellibus intentos nemo ſanus non

46 Oliva

rideat. Ergo Martetes & Vulpes ſuis vos vil⸗
lis contra fulminantem Divinitatem armabunt?
Fruſtra contra vos cœlum pugnat; quamdiu
non depilaverit muſtelas & mures? Id autem
genus beſtiolarum ut Ccompararetis loricam,
coacto conſilio delegiſtis. Iatulerunt conſilium,
& fſecerunt ſibi ſedes pelliceas. Ea ſunt hu-
manæ prudentiæ Senatuſconſulta, quæ nec
Therſites, ſine irriſione, ſubſcribat. An pe-
cus, & quidem decorticatum in Numen pug-
net, nec ſe toto, ſed ſpolio duntaxat ſuo? U-
na ergo Aquilonis & Numinis evadendi ratio
eſt, ſi pellibus muniare? Retuſa ſunt Dei ja-
cula, fruſträque elementa graſſantur in Phi-
liſthæos: Vulpes enim pro Satrapis pugnant
Gethæorum. Atque utinam Ethnicorum ea
tantàùm deliramenta eſſent: doleo Iſraélitas
ſtultius obarmari, ne, Deo ſæviente, per-
dantur. Peccantem Saül Spiritus Domini ma-
lus exagitare cœpit, ſupphicii genere acerbiſ-
ſimo. Quid amoliendæ excogitatum peſti cen-
ſetis à primoribus regni? Num litaviſſe in Si-
lo? Num conſuluiſſe Prophetas? Num jeju-
nium indixifle? Fortè cilicio ſeſe Princeps
communiit? Fortè cinere, luctúque Satanam
obruit? Scilicet. Ut vulpeculis ſeſe armavit
impietas contra ſævientem Arcam; ità Fides
fidibus pugnavit in Satanam. Dixeràntque ſer- 1. Reg-
vi Saul ad eum: Ecce Wiritus Dei malus exa- 16. 15.:
gitat te. Jubeat Dominus noſter, & ſervi tui,
gui coram te ſunt, quærent hominem ſcientem
pfallere cithard, ut quando arripuerit te Wiri- Delieie
tus Domini malus, pfſallat manu ſud, & levids nimia &
feras. Gratulor ego ſanè non obvium fuiſle Luxus.
Principi citharoedum, ſed è& paſcuis arceſſitum
in Regiam. Quæ certè totà urbe, regnéôque
luſtratio, hâàc noſtrà ætate tam canoràâ, omit-
teretur, quùm lyriſtæ proſtent ubique, nullæ-
que ſint latebræ in ædibus Magnatum, unde
ſuus non prorumpat Orpheus, utinam cum
ſua quoque non proſiliat Eurydice, ut in rap-
tum ſuique & conjugis Plutonem alliciat pari-
ter & Saturnum. Pudeat plus laſciviæ in do-
mo Equitis non impii eſſe, quàm in Regia
prævaricantis Saül. Tu citharoedos, tu tubi-
cines, tu tympaniſtrias habes in caſtris tuis,
& patrimonium dilapidas, ut Luſciniæ pariter
& Cygni lautiùs ſaginentur, quos non Regno
colorum, ſed Regiarum illecebrâ caſtravit,
aurum dixerim verius, quàm ferrum: cùm
tamen leniendo Regi ne unus quidem præſtò
eſſet in Regia, qui pfalleret, lyricen. Quæ-
rent hominem ſcientem pſallere cithard. Nec
aberat tantuùm citharodus, ſed is exquirebatur,
non qui ætatis laſcivià morbo morbum depel-
leret, extruſéque Satanà Regi Venerem inſi-
nuaret: is arceſſebatur, qui nullà pubertatis
invidid ciere Pſittacos poſſet in cantilenas.
Quarent bhominem ſcientem pſallere. Hominem,
non impuberem: hominem, non ſemivirum:
hominem, ut verbo dicam, non mulierem.
Vel commovendis ſilicibus ſat fuiſſe viros, M ſ.
eòſque agreſtes percallemus: & te ità ſaxeum ſiva Ca-
profiteris, ut pſaltrüs, non foœminis tantum, ſtitati, at
ſed effeminatiſſimis ne titilleris quidem. Una plarima
Amphyonis lyrâ veteres cenſuere ſaxa coaluiſ- oiαe
ſe in Thebas, deſtinatum ſceleribus theatrum:
& tot aut ſemiviris, aut ne viris quidem pfſal-
lentibus delinitus obrigeſcis in ſilicem, ut æ-
dificentur muri Jeruſalem? Sed cave, ne in
eam aſſurgas Sionem, in qua Bethſabea lava-
cro inquinatior facta,; quam luto, viri haſtam
adulte-

de

ſen

d
t
1 Nen
. lolſ⸗
3
1
. Dliin
r vinib
e Luik
le
t⸗
E-
de
n.
h⸗
l⸗
b⸗

di⸗

ſee
I)
el⸗
l.
ts
nas.
II,
un:
n A
05, „ imie
n ſud
n, fiuß
4 ,loies
1. gorit

Stromatum, Lib. I.

adulteri citharà remollvit. Verùm redea mus
ad furentis ſolatium Saulis. Orcum verlat
in pectore, & Monſtro tam immani non vi-
imis Princeps obluctatur, ſed ſiſtris. Inſa-
nior is ſanè fuiſſe videatur remedio , quàm
morbo. Nam premi Satang ſapiens quoque poſ⸗
ſit; lyrà verò pugnare cum Satana poſſit dun-
taxat amentiſſimus. At Saülem vel Aulæa fe-
fellerint, vel Auliei, Lothum filiæ quo ſola-
tio à moœrore recreaverunt? Ad pœnitentiam
urgebantur undique tum Patriarcha tum Na-

tæ, Angelorum contubernio, urbis excidio,

Den. 19.
32²°

conjugis funere. Hæc inter ſupplieia, quid
actum exiſtimatis à puellis, quas & pudoris
lHilio, & patriæ ſulphure, & matris ſale con-
tra illecebras Numen inſtruxerat? Mero pa-
renti, ſibi proſpexere inceſto, fumantéque
buſto urbis libuit Bacchum Venerémque tra-
here in Orcheſtram. Veni inebriemus -um vi-
no, dormiamuſque cum eo. Num tu moœrori,
luctuique hanc ſomniafſſes medicinam? Quovis
ex olere parari pharmacum poteſt dolori no-
ſtro, dum non legantur herbæ & viridario Sa-
lomonis. Cœlum complicetur, nam inde ni-
hil detrahi vohmmus in amtidotum ægritudinis.
Membra diſtabeſcunt? Sella pellibus intexa-
tur. Satan furit in pectore? Cymbalo ſede-
tur. Sodomæ flagravere? Mcœroris ighes faler-
no fallamus: cümque Bacchus in cyatho lu-
ſerit, illudens nova Venus Patriarchæ, non in
gramine, ſed in rupe laſciviat. Hactenus ta-
men Puelleæ, Aulici, Satrapæque in curatio-
ne pectoris deerrarunt. Quid ſi ſtolidiorem
Parando pharmaco Prophetam Satrapis nan-
ciſcamur! Periclitabatur capite Jonas „ navi
Penè fluctibus depreſſà. Nemo non orabat
nautarum: nemo ut diſcrimen averteret, non
impedimenta egerebat in mare. Porrô ſi re-

miges orant: quis in tertium uſque Colum

Jonæ 1.6.

Letitiea.

miſſa Re. F.

emenium.
PDeſola-
ziones o-
ratione
rantur.

non arbitretur Prophetam abreptum? Si mer-
ces à& vectoribus projiciebantur, quas in Syr-
tes recules ſuas Vates non abjiciat, cui pro
tentorio frutex erit? Audi, quod dictu audi-
tuque videatut penitus incredibile. Clamave-
wunt viri ad Deum ſuum, & miſerunt vaſa in
mare Et Jonas deſcendit ad interiora navis,

& dormiebat ſopore gravi. In tanto vitæ diſ-

crimine taméque votorum undarumque tu-
multu, ut moœrorem leniret ſuum vir Scrip-
turis innutritus, non thus comprehendit; ſed
Papaver. Somno meliùs, quàm hymno ſeda-
tum iri credidit animi pectoriſque procellam.
Et miramur calefaciendo Davidi Sunamiti-
dem conquiſitam? Et miramur rejectæ do-
lorem Vaſthi novis nuptiis ab Afluero tempe-
ratum? Et fricatione ſpicarum Scribæ arguent
famem repreſſlam Apoſtolorum? Ego certè
miror magis dolori ſuo pharmacum quæſiiſſe
Joannem, in Chriſti pectore recubantem.
Miror ſeu precibus Annam, ſeu Magdalenam
Iuctibus angori ſuo antidotum confeciſſe, dum
illa filum peteret naſciturum, hæc ſubla-
tum repeteret fratrem. Cur ad JESUM ac-
curris Magdalena? cur adoras? cur fles? Fra-
tris fünere contabeſco. Hanc ut leves ærum-
nam, num domi deſunt Tympaniſtriæ? Num
oris venatores præſtò non ſunt, quorum ex-
curſu agonem ſopias? Sed nimirum hæc ſa-
Pit, quæ ſuo vulneri non illudit, ſed mede-
tur. Vult ærumnam non lemniſcis delinire,
ſed fugare luctibus. Salutem quærit in JE-
„ non leyamen in Fidicine. Hc ſi tu

2

4 7

arte tuo ulceri medeare, hon arguéris a Pro-
Pheta inſcitiæ, nec plaga tua traducetur, qua⸗
ſi neglecta, exemptäque faſciis. Plaga tu-
mens non eſt circumligata; nec curata medica-
mine, neque fota olee. Gaudeo Annam ab-
nuiſſe tumori ſuo rorem inſpergere benevo-
lentiæ maritalis. Anna cur fes 8 Numqui
non ego melior tibi ſum, quàm decem filii? Cum
eſſet Anna amaro animo, oravit ad Dominum 5
Mens largiter, & votum vovit. Hæc ſanè in
apothecas ſe Domini penetrarat, quæ angori
ſuo non patinis, ſed precibus, non illecebris,
ſed lachrymis; voôtis, non blanditis medeba-
tur. A viro diligor, ſed careo Samuele.
Haud ſterilitatis meæ probrum viri oſculo;
dapéve compenſatur. Deus eſt, qui dolorem
meum levare poteſt. Ideéque non garrire cum
viro libet, ſed flere ante Dominum. Lauda-
rim inde quoque Naamanum, quem lavacri
tæduit, ratum opportuniorem ſibi fore Pro-
Phetæ dexteram, quàm aſperginem profluen-
tis. Putaham, quod ſtans invocaret nomen Do-
mini Dei ſai, & tangeret manu ſud locum le-
Præ. Proh luctum meum! Fugaturus lepram
Syrus thermas, balneâque faſtidit, mallétque
Dei nomine conſignari, quàm Jordane dilui.
Nos verò quàm avidè, Sacramenta Grtæſi;
Profanis antidotis inhiamus? Quàm vero Ra-
chel deridenda, quæ pro mandragoris, Liæ
virum commodavit. Dormiat tecum hbäc no-
te pro mandragoris fllii tui. Quàmque irri-
denda Lia, quæ, cùm præreptum ſibi à ſo-
rore Jacobum pertuliſſet, pati nequiit man-
dragoras repoſci à Rachele! Dixitque Rachel:
Da mihi partem de mandragoris filii tui. Illa
reſpondit: Parum-ne tibi videtur, quòd præri-
Pueris maritum mihi, niſi etiam mandragoras
Flii mei tuleris. Nihil audiri poteſt infantius.
Ità eſt. Tum de minimis litigamus, tumn
etiam linimur minimis. Æternorum incurioſi
ferimur in humana. His cruciamur, his gau-
demus. Peperit quoque Zelpha alterum., Dixit-
die Lia Hoc pro beatitudine mea. Propterea
appellavit eum Aſer. En quàm tenui beatitas

circumſcribatur vallo! Si abortiat ancilla, ca-

ritura eſt beatitate Lia. Si pariat, beata eſt.
Audi autem, unde fe jactet foœmina fortuna-
tam. Hoc, inquit, pro beatieudine mea: Beatam
dutippe me dicent mulieres. Garritu ergo ſo-
minarum beatitas ſeritur, filentio peritura mu-
lierum. Erumnam, quàm beatitatem, malo,
ſi mea pendet felicitas à nugis. Nolo parem ti-
biis proſperitatem, quæ canoræ inflatu ſunt,
torpéntque ſpiritu deſtitutæ. Tantum interdiu
eſſe poterat felix, fortunatâque Lia. Nam

§. Anni.

4. Reg. Fe
II.

Gen. 30.
15.
Tterno-
rum obli⸗
vio.
Spiritua-
lia omni-
bus poſt-
habita.
Gen. 304
12. .

Felicitas
vera in
Deo.

Felicitas
vera.
Conſola-
tiones ſpi=
rètuales.

Pernox eſſe nequit beatitas, quam garritus

animat ſœminarum. Hoc pro beatitudline mea.
Beatam me quippe dicent mulieres. Supereſt;
ut te quoque beatam facere Picæ poſſint, &
Pſittaci. Dicêris tum beata, non eris. An am-
pulloſa ita eſt beatitas, ut buccis renovetur in-
flatis, diffleturque compreſſis? Argillam ma-
nu fingimus, diuque verſamus, ut Noctuam
efformemus. Et beatitas raptim erumpet & la-
biis? Num luteum ſimulachrum tardius effin-
getur, quam ſolida, verâque beatitas? Ut bea-
titatem expingat Appelles coloratam, diu co=
gitat, adtnovet, reducitque pemicillum, pingit-
que Eternitati. Et beatitatem inſerent ſolidam
in corde Liæ, garritu uno, mulieres Palæſti-

næ? Improbiorem poſcit artem, ut effingatur;

felicitas. Sudandum diù, diuque adnitendum,
ut

48 Oliva

ut mortalitatis noſtræ dumis obluctatura feli- tum, & lac ebibit. Comedi favum cum melle Can.5. 12

citatis Roſa erumpat. Jactamur felices, non
ſumus. Siquidem plaga tumens non eſt ad-
ſtricta faſciis ad ſalutem, ſed pampinis ad lu-
dibrium redimita.

Et ipſe dedit quoſdam quidem Apoſto-
los, quoſdam autem Prophetas, a-
lios verò Evangeliſtas, alios autem
Paſtores & Doctores, ad conſum-
mationem Sanäétorum, in opus mini-
ſterü, in ædificationem Corporis Chri-

ſti. Eph. 4. II.

Eodem relabuntur univerſi. Nam diſtribu-
ta in ſua membra Eccleſiæ pulchritudo ex lu-
cro pendet animarum. Etenim Apoſtoli, Pro-
phetæ, Evangeliſtæ, Paſtores, Doctoréſ-
que nunquam feriantur à doctrina, curâque
gregis. Nuſquam aut Contemplatio, aut Lu-
ctus, aut Pſalmodia, aut Largitas inducuntur.
Ea tantùm advocantur munia, quæ aut eru-
endis è& luto mortalibus, aut extergendis er-
rorum criminumque putoribus deſtinantur. Ne
te verò ab animarum cura quietis amor ab-
duceret, ſcito fruiturum te Deo feliciùs, quum
percurandis ulceribus, quàm quùm contem-
Ebriſftus plandis ſideribus animum intendes. Dilectus
nbi habi- meus mihi, inter ubera mea commorabitur. Id
a cum audis, diſcis ſanè dignandum te eſſe hofſ-
pitio, adventúque Numinis, cum Chriſti par-
vulis tenuioris doctrinæ uber admoveris. Ne-
que enim aut in oculis Deum feret ſponſa,
quamvis Lux ſit; neque in labis ſtatuet, licèt
ſit ros: nec eum locabit in dextera, gladius
quamvis habeatur; ſed Deum ſuum ſuffigit in
mammis, quo ei dulciùs nutricatu parvulo-
rum obſequatur. Nec ſua illam fefellit ſpes.
Nam inter ubera non reſidet tantùm, ſed mo-
ratur. Inter ubera mea commorabitur. At, in-
Can. I. 4. quies, promptiùs expedita gregibus advola-
rem ad Numen. Promptius? Imòô tardiùs ad
Deum ſola deferrêre. ITrabe me: poſt te cur-
remus in odorem unguentorum tuorum. Quid ais?
Num eam dicis impigriorem, quæ raptatur,
quam quæ procurrit? Atqui ſola trahitur: Tra-
be me,; ſtipata filiabus advolat ad Dilectum:
oſt te curremus. Hic odore pellicitur: ibi tro-
chleis attrahitur. Tanti eſt, ſola-ne accedas
ad Sponſum, an ſtipata. Norat illa ſanè non
exquirendum, aut nequicquam quæri Dilectum
in conclavi, quem vallatum ſodalibus & au-
Can. 3. 1. divit, & ſuſpexit in horto. In lectulo meo quæ-
ſivi, quem diligit anima mea; & non inveni.
Can. 6.1. Dileétus meus deſcendit in hortum ſuum. Hanc
percallens Dilecti ſui conſuetudinem Sponſa,
non eum in latebris perveſtigat, ſed foris ex-
Can. S. 1. petit ad amplexum. Q mihi det te fratrem
meum, ſugentem ubera Matris meæ, ut inve-
niam te foris, & deoſculer te. Hæret uberibus,
qui paulèò ante haſtatis cingebatur, qui lilia le-
gerat, qui ad coronam evocaverat Dilectam
& ſpecubus Pardorum? Gigas ad ubera? Ni-
mirum efficitur ipſe quoque ſicut parvulus,
quò mammas lambat parentis ſuæ, quibus nu-
triri novit infantes in fide. Ea eſt uberum
gratia, ut etiam à Gigante preſſentur. Qui
ſanè Gigas quam opipare zelo noſtro paſcatur,
eluxit in horto: in quem cùm ſeceſſiſſet, po-
mque proſtarent non unius, ſed omnis gene-
ris iaporiſque, favum ille tamen libavit tan-

Gan. 1. 13.

meo: bibi vinum meum cum lacte meo. Utrum-
que animarum commodis erogatur. Lac enim
Chriſti parvulis immulgebatur à Paulo. Stil-
labat è labiis Eccleſiæ favus, quo ſanè prædi-
catio deſignabatur. Num ambigis, qu Chri-
ſtus illecebrà rapiatur? Melle ſaginatur & la-
cte; quibus profectèò liquoribus aut vox Dei,
aut Chriſti doctrina adumbratur. Chriſtum ego
ſanè tum ſtellis apparuiſſe comptum Joanni
memini, tum etiam munitum gladio. Sed ſi-
dera explicabat in dextera, enſem ore profe-
rebat. Habehat in dextera ſua ſtellas ſeptem, Apoc. I.
& de ore ejus gladius exibat. Strinxiſſet ille ſa- 16.
nè ferrum ſuâ manu opportunins, aptiſque
ſtellatus ore refulſiſſet. Verùm, cum & ſtel-
lulis contemplatio, & verbum enſe deſigne-
tur, rejectis in manum ſtellis, ferrum labiis
comprehendit: ut chariorem illi eſſe ſciremus 3
vocis imaginem ſuæ, quàm ſpeculum faciei
ſuæ. Ut ergo oſculis propior vox eſfſet, quàm
contemplatio, repudiatis quodammodo ſide-
ribus, ori gladium admovit.

Obvium habebis gregem Prophetarum,
& ante eos pſalterium, & tympa-
num, & tibiam, & cytharam; ip-
ſoöſque prophetantes. Et inſiliet in te
spiritus Domini, & prophetabis cum
eis, & mutaberis in virum alterum.
I. Reg. 10. J.

Ab epulo, oleôque regni digreſſus Saul Dei Spiritus
Spiritu corripitur, mutaturque. Sed tympa- Sandus.
nis tibiiſque inſinnata morum reparatio quàm ruan.
ſit evanida, ipſemet teſtatur Saul, ex Agaſo- e rere,
ne Vates, & prævaricator ex Propheta. Non kgenova-
enim ſanctioris inſtitutio vitæ aut virere po- tie.
teſt in cythara;, aut poteſt, ſi floruerit, non Treei-
illicò inter ſiſtra non deflorere. Cæcatur Sau- Sinum ra-
lus, eliditur, abſtinet, & objurgatur; ideô- vnum ſi.
que novum vitæ ſpiritum, quem inter durio-
ris tyrocinii exercitationes concepit, nec gla-
dio ſæviente, abortiit. Reparatus verò Saül
inter tympana, inter adoreas degeneravit. Sed-
enim, ais, Matthæus ex Publicano, inter ſo-
lemnioris epuli lautia, Apoſtolus factus eſt.
Falleris procul dubio. Nam ille quidem Chri-
ſto convivium ſtruxit, ſed jam Apoſtolus.
Quo ſanè celſiori dignitate non tum eſt initia-
tus Matthæus, quùm coœnam inſtruxit, ſed
quùm telonium evertit. Neque enim inter il-
lecebras benè jaciuntur vitæ fundamenta pu-
rioris. Ideò fortè non eſt adſcitus inter Apoœ-
ſtolos LZacchæus, quòd fœnus inter pocula
ejuraſſet. Nam Matthæus priùs nummos ab-
jecit, tum JESUM excepit. At Zacchæum
reparationem orſum à patinis ſubſequuta pecu-
niæ abdicatio non ità juvit, ut adlegi diſcipu-
lis poſſet. Ergo, ut demutemur in alios, quàm
qui ſumus, viros, non lyris deliniri, ſed cli-
banis nos oportet recoqui: alioquin colorabi-
mur in Prophetas, non mutabimur. Audire
memini me invectum in fucatam morum in-
ſtaurationem lapidis vapdriſque ludo veriùs;,
quàm demutatione, propoſitéque. Etenim ex-
cuſſus aut fundâ, aut baliſtâ, lapis fertur ſu-
blimè, avéque ocyor abit in cœlum: quéque
eſt ponderoſior, eò rapidior eſt ad volatum.
Nam plumeum, aut ſericum orbem vix jacere
licet, tum manu, tum funda. Veruùm diſploſum
in

pveritas

la 60..

gu
n
nos
eos
me
te
n. 4 tia
.
ar.
eni
nii
n
er
he

AI

6

ar,
6

Güin
. darag
Cemg.
Henng
-

Dmpt
D ſi, V
n H.
6. NN
⸗
.

l.
i-
.
i⸗
d
n.

cul
4b⸗

cl⸗
pu⸗

us,
ex⸗

Vyre dro-
bandus
Nam o
vatus Va
peor rela-
betur.

Severitas

Iſa. 60.8.

Pfſ. 67.
3

Amor in
Deum.

Pf. 82.
1I5.

Qan. 4.
16.

Stromatum, Lib. I.

in cœlum ſaxum non modèô rolabitur, ſed
terræ eò altiùs poſt ruinam infigitur, quòô il-
lud vis impellentis machinæ ſublimiùs extu-
lerat. Id autem eveniſſe nemo non videt, quod
ſaxi non immutata natura, ſed vis tantùm ex-
traria commodata. Paulò eſt aquæ à Sole de-
mutatio interior, quando in vaporem attenua-
ta, quæ ſqualebat in luto, in colum abit;,
coactäque in nubem modèô coloratur in arcum;,
modèò in vellera dealbatur. Eam quis non pu-
tet hæſuram cœlo, ſideribus, penè dixerim,
conterminam? Et tamen mox, ſeſe frigore in-
tendente, ſpifleſcit, defluitque in imbrem,
lutum iterum & ranunculos, bufoneſque pari-
tura. Qui ſunt hi, qui, ut nitbes, volant 5
Pauliſper remorare, & deprehendes in ruinam
degeneraſle volatum. Non enim ruet vapor,
ut ſubſiliit, verum cum fragore, tonitruiſque
relabetur, non tam ros, quam fax. En quò
evaſerit Vaporis raptus in ſidera. Ut paulu-
lum fuerit æthera pervagatus, difrumpetur in
fulgura. Saülem contemplare oleo, oſculô-
que, & epulo, à ſtabulo ad bellanda bella
Domini Samuelis inſtitutione traductum. Ini-
tio quidem vel regnum detrectabat: mox nec
Deo paruit. Quid ergo, inquies, agendum
eſt, ut introrſum demutemur? Carbo
adhibendus deſolatorius Charitatis. NRicut Nuit
cera à facie ignis: ſic pereant peccatores à facie
Dei. Ità flagrante lychno Cera conſumitur, ut
neutiquam in ceram coaleſcat. Da mihi fa-
cem abſumptam, quæ ullo artificio reparetur.
Saxa recidunt quamvis in altum excufla: Va-
Por in ſuum lutum relabitur. Non enim de-
mutata fuere intrinſecaùs. Nam baliſtæ non eæ
ſunt vires, ut quem excuflerit, lapidem gra-

100¹⁸

vitate ponderis exuat. Nec tantum Soli ineſt

virtutis, ut quam in vaporem aquam exte-
nuat, convertat in asrem. Ignis munus id eſt,
ut tum ſaxa tum ligna ità excoquat, & jacu-
letur, ut in aerem feioluta nuſquam prola-
bantur. Sicut ignis comburens ſylvam: & ſi-
cut fFamma comburens montes: ità perlequeris
illos in tempeſtate tua. Quo, rogo, impendio
abies traheretur, quéve iun ptu Pyramis Agy-
Ptia vel cubitum unum ſupra baſim levaretur?
Eructant non rarò tum Veſuvius, tum t-
na non fcopulos, ſed colles, qui excandefacti
in faces exardeſcunt, nunquam ex æthere di-
greffuri. Tu verò diſpice, ut nullis prelis tra-
bium humor exprimatur; quas igne ſubjecto
videas illico fumare, madere, tabem omnem
exſudare. Nimirum uni datum eſt igmi, ut,
quod nulla vis poteſt, poſſit ipie conficere.
Proinde, ſi cupimus demutari, reformandos
nos flammæ dedamus. Nam Apoſtoli, ex quo
eos ignis excoxit, ad injurias cædéſque im-
moti, dedidicere timorem. At, inquies, flan-
te auſtro, ſui horti defluxura Sponſa prænun-
tiat grata Verbo aromata. Surge, Aquilo, &
veni, Auſter, perfla hortum meum, & fluent
aromata illius. Primò quidem nihil ſenticetis
noſtris commune cum Sponſæ Lihetis. Quid
emim, ſi Virgo Verbo concepit filum, num
Saulus ſalutatione Gabrielis Deum excipiet,
niſi equo deturbetur, cæcetur, arguatur, je-
junet & ſqualeat? Adde: reflatu Auſtri non
germinaſſe, ſed tantùm aromata defluxiſſe. Et
Nuent aromata illius. Quamquam quis fluxiſſe
Auſtro arbitretur aromata, quæ ferro abs ſe
Sponſus demeſſa pronunciat? Nam poſt affla-

Oan. 5. : tum Auſtri vociferatur Dilectus: Veni in hor-

Ethicæ Comment. Tom. IV.

49⁹

un metm, Joror mea onſas meſſui myr-
rham meam cum aromatibus meis. Quaſi Spon-
ſæ inſuſurret. Fruſtra Auſtrum imploraſti,
quo aromata profluerent. Non enim Aurà, ſed
falce ſunt in faſcem coacta. Meſſui, non ſub-
legi, aromata horti tui. / Porroò ſi ne matu-
rare quidem, aut decidere poſſunt aromata
perflata Auſtro ſine ferro: germinare ea poſſe
ſine rigore autumabis? Et foſſione & ſtercore
Ficulnea excoletur, ſed proventu maximè du-
bio. Dimitte illam, uſque dum fodiam circa il-
lam, & mittam ſtercora; & ſi quidem ſecerit
frutctum; ſin autem in futurum ſuccides eam. Ni-
mirum non immutandæ tantùm, ſed etiam per-
ficiendæ plantæ, præſtantiſſima quoque agri-
colarum inſtrumenta remediaque ſunt invwalida.

Adeèò ſine igne nulla eſt in præſtantiorem na-

turam certa, abſolutâque converſio. Nonne
vides, poſt aquarum eluvionem, naturæque

naufragium deflexifle in ſannas Chamum? Si

libet in Mundi funere ridere, & quidem pa-

rentem, & poſt oblatam Deo hoſtiam, tantâ-

que miracula, quis morum ſperet correctionem
in balſamo? Nimirum expalluerat Chamus,
Mundi naufragio conterritus: ſed, cùm audiſ-
ſet coloratum a Deo Arcum iri in nubibus, ne
Mundus iterum opprimeretur: tum enimveròô,
pavoris loro exſoluto, præceps abreptus eſt
Cham in parentis ludibrium. Nam illico, ut
meminit Deus Iridis, & Noë bibit, & Chamus
illuſit, & compago virtutum, quam horror
ſuppliciorum continuerat, hilaritate ſoderis lIu-
xata eſt. Quæ morum ſequutura eſt corruptela
ſermonis noſtri blanditias, qui non ex Arca di-
greſſis, ſed in viola roſaâque torpentibus non
arcus tantum coloramus, ied paramus laureas,
teximuſque prætextam? Poſt Iridem Bachan-
tes & Bacchus erupere, Mundi etiam tum
buſto fumante. Proruit Cain in cædem, &
correptus quidem a Deo. Verùm metaphoris
uia Divinitas non hamum admoviſſe peccatu-
ro, ſed ſubdidiſſe calcar viſa eſt furenti. Jed
Iub te erit appetitus tuus, & tu dominaberis il-
lius. Dixitue Caäin ad Abel fratrem ſauum:
Eorediamur foras. Porrò Deus à ſeveritate
orius erat orationem, prænunciando fore, ut,
peractà cæde, ieſe ſcelus in foribus proderet.
Statim in foribus peccatum tuum aderit. Ve-
rùm, temperatà reprehenſionis atrocitate do-
minationis illecebra, fratricida, tonitrui im-
memor, ſuum in rore ſcelus excluſit. Voce
Domini diſertiffimà juflus eſt Saul, nulli par-
cere Amalechitarum. Interfice à viro uſque ad
lactentem. Quo ille oraculo exciri potuit ut
bellaret, non tamen frænari potuit, ne rebel-
laret. Pepercit & Regi, & opimis optimiique
gregibus. Nimirum juiiio Domini nullis ful-
ciebatur terroribus, quibus iniquus Princeps

„*

₰

Luc. 134
8.

Gen. H½¾
17 3
Gen. 9

2 2.

Timor
Dei.
Concios
nator es
blandie
Conc io ſes
ria ſit.

Gen.4483

Cancio ſes
vera ſit
continen-
ter.

Ibid. 75

1. Regg
15 ˙3.

à pra varicatione inhiberetur. Sanctiſſime mo- Gen. 16,

nitam Agarem ad Saram Angelus remiſit, ied 5

promiſſis ingentibus oneratam. Iis male tor-
quibus a crimine repreſſla peccavit iniquius,
Deique juſſu ablegata eſt in eremum cum pro-
le. Adeò nec vox Angeli ſine minis vernam
compeicit à ſcelere, quamvis eam ſpebus im=
modlicis in ſubjectionem inflexerit.

E xulta⸗

50

Eaultate, ſiliz Sion, & laztamini in
Domino Deo veſtto: quia dedit vobis
Doctorem Juſtitiæ, & deſcendere fa-
ciet ad vos imbrem matutinum & ſe-
rotinum. Et comedetis veſcentes, &
ſaturabimini, & laudabitis nomen Do-
mini Dei veſtri: & non confundetur
populus meus in ſempiternum. Joeêl. 2.

Lætitis Quæ ſunt animæ præ vini oleique copiâ læ-
ob aterna taturæ, non filii Sion inclyti prædicantur, ſed
Zantum. .

appellantur, quaſi per contemptum;, filiæ
Sion? Amiſit enim viri nomen & decus, qui
Deo coléque natus ſui facem gaudii non in
Solem erigit, ſed humi demittit, ne ſtipulæ
quidem par, quæ humi nata, adultâque ſter-
core, ut tamen exarſerit, ſolum, campéôſque
pertæſa, inſilit in cœlum. Ergo in fœminam
degeneraſti, ſi flammam lætitiæ tuæ non CœlO
inferas, ſed horreis includas. Exultate filiæ Sion.
Tempora- Quamquam bellua es aut ſtipes, non foœmi-
lium con- na, ſi ignis tuus frugibus innutritur: quando
temptus. filiabus Sion & exundantia nunciatur torcula-
. rium atque prelorum, & tamen in Deo tan-
En pre- tùm ſuo gaudere jubentur. Lætamini in Do-
e*r Denm. mino Deo veſtro. Vino oleôque redundabunt;
hanc ego abundantiam promulgo, inquit Joél.
Verùm cavete, ne gaudium vino corrumpa-
tur, néve oleo lætitia polluatur. Quæ porrô
eſt conſequentia, Dabit Doctorem vobis, &
vino torcularia redundabunt? Madere atramen-
to chartæ conſueverunt adventu Sapientium;,
non muſto lacus compleri. Vinitorem, ſeu A-
gricolam traducere debuiſſet in Jeruſalem Do-
minus, cujus & putatæ ſtudio vites, & oleæ
interraſæ pinguiorem civibus vindemiam pa-
rarent. Quid pugillaribus commune cum cor-
bulis? Quæ poteſt affinitas intercedere dolia
inter & codices? Num ceris agri ſtercoran-
tur? Num ſtylo arbores deputantur? Num
atramento agri compluuntur? Cur ergo de
vindemia loquuturus, non agricolam prelis
Fußitia. præficit, ſed Doctorem? Quia dedit vobis
bid Doctorem Juſtitic. Et implebuntur areæ fru-
mnento: & redundabunt torcularia vino & oleo.
Azrieul- Monitos nos enimverò Propheta optavit, Ju-
zere. ſtitià melius, quam culturd, ſeri arbores ,
Tribala- meſſémque comparari. Non enim Ceres, ſed
zionis re- Aſtræa campis excubat, quos libràâ felicius ſar-
medium. rire, quam raſtello potes. Atque utinam id
culturæ genus edocerentur tum ruri Agrico-
læ, tum chriſtiana in Europa cives. Nam ſe-
Felicita, Res non tam in agro viret quàm in foro: ibi
elietss jegitur, ſed hic excolitur. Siquidem non ſic-
pendet à — .
. citate ſata, nebulâque corrumpuntur, ſed per-
Trikula- uriis rapindque perduntur. Coœlum agelli tui,
zionis ve- ſanctitas, aut ſcelus eſt pectoris. 8i æquus
medium es, roraſti: ſi perfidus, fulguraſti. Jevit au-
Fervor & tem Iaac, inquit, in terra illa, & invenit in
on: ip 0 a0 centuplum. Quæris unde tanta ex-
Gen. s. Colendi in paſtore peritia, qui tum primum
ad aratrum à caulis acceſſerat? Raptæ ſibi ab
Abimelecho injuriam conjugis nullo aut vin-
dictæ voto, aut tabo tulerat querelarum. Pa-
tientià proinde Patriarcheæ exuberavere in
meſſem agri, culméſque puduit, in tanta u-
pertate virtutum, ſterilitate ſpem Domini de-
coxiſſe. Cùm te ergo agri cura ſolicitaverit,
abs te non ſidera velim explorari, ſed relegi

12.

Oliva

adwerſaria: non enim à vergilarum exortu
focunditas provenit, ſed aà litura occaſũque
uſurarum & fœnoris. Si rapinam expunxifti,
agros rigaſti: ſi fœnus remiſiſti, illuxiſti ſa-
tis: ſi diremiſti ltem, arbores, plantâſque de-
putaſti. Breviter, Non Arcturum, non bru-
mam;, non Boream ſeges extimeſcat, ſed ca-
lummam, ſed rixam, ſed ſui Domini horreat
ſæviorem hyeme livorem, rabiemque. Certè
Pharao quamdiu filios Jacob non emiſit, E-
gyptiorum ſata, meſſemque depopulavit. Ea
enim grando, quà Morus, quà Ceraſus, quâ
Ficus attritæ ſunt, non tam èê coœlo prorue-
bat, quàm in Regis conopeo ad perniciem ſe-
getum durabatur. Cor Regis ſævientis indura-
batur, & mox in excidium agrorum glacies
congelabat. Hinc fore intonat Iſaias, ut, ex-
ſolutis faſciculis uſurarum, in irrigua mollian-
tur ſaxorum abrupta. Solve faſeiculos depri- ſai. 58.
mentes. Et eris quaſi hortus irriguus, & ſicut“:
fons aquarum, cujus non deſicient aquaæ. Juſtitia
enim occantur Agri longè meliùs, quàm fer-
reis dentatiſque raſtris: Quæ ſi deſit, nulla
eſt culturæ tanta induſtria, quam proventus
non eludat. Occiderat Abelem Cain, cujus
mox ſarculus cruore fratris hebetatus eſt: mi-
rúmque in modum gladius permaduit, & li-
go infectus eſt. Nunc igitur maledibtus eris ſa- Gen. 44
per terram. Cùm operatus fueris eum, non da- rI.
bit tibi fructus ſuos. Viden'’ ut oppreſſione in- .
nocentis aratrum elanguerit, retuſaque jugu- Peceat:
lati ſanie tum ſecuri tum falce, nequicquam Kumng.
Cain vites oleâſque deputarit. Neque enim ſi- Yriéula-
derum obſervatio, ſed cuſtodia præceptorum tionam
Pproſcindendis, ſerendiſque novalibus eſt op-! 27.
portuna. Non quâ tempeſtate, ſed quà ſanchi- Agricul⸗
tate intereſt, terræ gremium molhamus. Non tura ben-
quid, ſed quis jaciat, attendas velim. Nam ͤhat. o⸗
in lolium triticum efferatur, ſi aratrum Ulyſf-·
ſes circumducat: cm avenæ miteſcant in fru-
menta aratore Solone. Vide, non qua duca-
tur in agro ſulcus, ſed quæ in adverſariis li-
nea conſignetur. Nam ſtylo, non ſtivæ, tum
penuria, tum copia ſegetum imputatur. Ut
enim fuerit tabularii æquitas tui, eam fore
crede opulentiam arcæ tuæ. Fruſtra propterea
Terram effoœtam incuſamus, quam non coeli
aut inclementia, aut etiam malignitas viribus
exinanit; quùm fori eam iniquitas exhauriat;,
incaſlum ligonibus ſubigendam, quam tabu-
lis periniquis obtundimus, nullo aut ſiderum
affluxu, aut aurarum benignitate recreandam.
Poſuiſti flumina in deſertum: & exitus aqua- Pſal. 106
rum in ſitim. Terram fructiferam in ſalſugi- 34.
nem, à malitia inhabitantium in ea. Miraba-
re aruiſſe latices,“ campéſque lapideſcere?
Scito non ſæviorem naturam eſle, ſed eam
noſtris nos ſceleribus ex Matre in novercam
convertiſſe. Scatent paſſim Scripturæ iis o-
raculis, quibus commonemur, ſervatis Dei
tabulis, fore ut nobis frugum copia, ſatiéſ-
que ſuppetat. Unum cæterorum loco Iſaiæ
vaticinium proferatur: d volueritis, & audie- Iſa. I. 18
ritis me, bona terræ comedetis. En quas ti-
bi vergilias juſſit Deus in agrorum culturam
exoriri. Legis apices tibi efle pro ſtellis,
voluit. Quamdiu non expunzxeris characte-
res Dei tui, tamdiu agri tui plantæ non de-
Horebunt. Tuum eſt, vel exhaurire agrum;
vel opimare. Dedit vobis Doctorem Juſtitiæ. Et
implebuntur areæ frumento. Nam & Dilecto
tum poma fuere horti gratiora, cum Sponſa
vulneri-

Ca

nrh⸗
Dei.
geien
nettſ

E

76 ,

Dror.

Licfi
(4.

oanl.

Apoc,.
15.

1

duor⸗
isl⸗
tun
e
er
oeli
itbus
Urit;
tabu⸗
etuunt
ir. Mr
eri
lnebe⸗
ſcete!

d en

Can. 5. 8.
Can. 6. 1I.

Verbum
Dei.
Scientia
neceſſaria

§. Eucha-

riſt:a.

Prov. 9⸗

1I
Lectio ſa-
erâ.

Joan. 13.
Te

Apoc. I.
16.

Stromatum, Lib. I. 51

vulneribus confoſla, non in antidota, ſed in
amplexus Numinis anhelaret. Vulneraverunt
me. Amore langueo. Dilectus mens deſcendit in
hortum ſium ad areolam aromatum, ut paſcatur
in hortis. Animadvertas velim, tum Sponſum
in pomarium ſeceſſiſſe, cùm cruore Sponſa ita
manaret, ut tamen non de obducenda cicatri-
ce, ſed de complexu Verbi meditaretur. E
patientiæ amoriſque conſtantiâ ſapidiora facta
ſunt Dilecto poma;, cui non tam horti arridet
illecebra, quam Sponſæ ſanctitas placet. Ve-
rùm, ne id confirmem, quod nemo inficia-
tur, videamus jam, quaâ ratione Doctrina e-
pulum antecedat. Dedit, inquit, vobis Docto-
rem Juſtitiæ. Et comedetis veſcentes, & ſatira-
bimini. Pudet meras literæ paleas mandere
cum jumentis. Ergo hoc putemus epulo deſi-
gnatas ſanctioris delicias commeatüs. Chri-
ſtus cibus eſt noſter: ſed quem nemo ſanus
præguſtet, niſi ſapiens. Pro ſtructore, Do-
Ctor menſæ adhibetur. Proludat volumen pa-
tinæ neceſſe eſt. Imò ſi Salomonem audimus,
ſola Sapientia & menſam parat, & poculum
miſcet. Sapientia ædificavit ſibi domum, &
miſcuit vinum. Diſce ergo à Bibliothecis non
refugere: inde ſiquidem ad aras tranſmittêre.
Ut ibi epulere, hic doceberis eſurire. Lege,
ut veſcare: Scribe, ut bibas: Audi, ut ſagi-
nere. Siquidem Doctorem vini oleique lacus
& latices conſequuntur. Et comedetis veſcen-
tes, & ſaturabimini. Ità ſaginamur, ſi pro
ſtructore Sapientia diſpenſet patinas, expan-
dâtque. Nam cæteri, ut Dei agno veſcantur,
haud eo tamen explentur. Debemus ſaturita-
tem æquè paginæ ac patinæ: nam Chriſtus
edi poteſt ab inſcio Scripturarum: mentem
verò ſine verbi ſui ferculis impinguare vix
poteſt. Ideò fortè in carnem ſuam azymum
converſurus, diutiſſimè ad Apoſtolos de ſe
Patréque eſt præfatus: quaſi epulo ſuo ſer-
mone proluderet. Licet apud Joannem ora-
tionem profuſiſſimæ doctrinæ perlegere, quâ
Chriſtus Apoſtolorum palatum in ſfaporem
azymi excitavit. Et comedetis veſcentes, &
ſaturabimini. Poſtquam ſcilicet Doctorem vo-
bis, inſtitutorémque Juſtitiæ tranimiſerit.
Huc facit ſpectatus à Joanne Inss enſem
ore depromens. Et de ore ejus gladius. Quid
ferro cum labiis? Manu & evaginatur, &
ſtringitur telum. Rejici proinde ab ore in
dexteram debuiſſet. Sedenim, teſte Paulo,
gladius Verbum Dei eſt. Defigitur proinde
in faucibus telum, ut diſcas excipiendis Agni
ferculis fauces optimè aptari ferro, quod eſt
verbum Dei. Tum enim non furdo palato ad
Agni epulas anhelamus, ſi doctrinæ Domini
non obſurduimus. Abrahamo certè vinum &
panem Melchiſedech prætulit, cùm, ſtillante
etiamnum cruore telo, regrederetur ex acie.
Quis enim non intelligat Verbo veriùs ſuper-
ſtitionem eo prælio afflictam, quàm ferro Re-
ges debellatos? Victoria ſiquidem divini ver-
bi Patriarchæ telo deſignabatur. Ergo epulo
Domini factus eſt Abraham enſe aptior: hoc
eſt, nos, qui fili ſumus Abrahæ, Dei ver-
bo ſumus convivio Domini aptiores. Ea por-
rò Euchariſtiæ Doctrinæque affinitas eſt, ut

non fſœderentur tantùm, ſed etiam in unum

Judic.7.
132.

coëant. Num tibi excidit, & evocatum à tri-
tico Gedeonem ad gladium: & viſum ex
hordeo panem, Gedeonis enſem tum fuiſſe
habitum, tum eſſe? Mirari proinde non de-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

quà in morem cibi nutrimur.

bes, ſi Salomonis in Regia „ut vibrarint gla-
dii, ferculum exſtruatur. Uniuſeujuſque, in-
quit, enſis ſuper femur ſuum, propter timores
nolcturnos. Ferculum fecit ſibi Kex Salomon de
lignis Libani. Nimirum emicantibus verbi te-
lis menſa ſtruitur divini capaciſſima epuli. Tum
enim Mens eſt idonea deguſtando Agno ;»
quùm verbi gladiis inhorruerit. Quis vel ſom-
niaſſet tam eſſe telis Agnum amicum? Et ta-
men ſine ferro Hieroſolymis non conatur:
quando Jrxss prius ſermonis ſui gladium
exemit, tum cyathum cruoris ſui convivis
propinavit. Dicerem;, duos præſiò fuiſſe gla-
dios, quos ſeceſſuri in hortum Gethſemani
ſecum Apoſtoli circumferrent, quòd ibi trans-
ferri calix & adhiberi noſceretur. At id non
interpretari Scripturas cenſeretur, ſed inep-
tire. Arceamus, rogo, haſce nugas à com-
mentationibus Scripturarum, ne videamur ſug-
geſtum Templi in Theatri proſcenium demu-
tatione fœdiſſimâ tranſtulifſe. Quid enim ca-
lici Domini commune cum cahice ſupplici?
Ità ludant, quibus ſanctarum literarum inter-
pretatio pro ludo eſt. Ludiones hi, non Ora-
tores ſunt quibus diſtorquere, ſecaréque Scri-
pturas in ſuum ſenſum, familiare flagitium
eſt. Ineptiarum, nugarûmque jam illos depu-
duit: & , dum garrire liceat, libet delirare-
Nos verò hærere literæ commentationem co-
gamus noſtram, quam is tantùm à textu Au-
thoris diſcludit, qui poteſt oris impudenti à
parente filiam abſtrahere. Sed pergamus. Co-
medetis veſceentes, & ſaturabimini: & lauda-
bitis nomen Domini Bei veſtri, qui fecit vo-
biſeum mirabilia. Lugere, non laudare libet.
Appendo ego quoque lyram meam, meâm-

Can 3 8

Concis
nimis a-⸗
cuminoſas

Joël 22
26.

que fiſtulam non in ſalicibus Euphratis, tæ-

dio Chaldæorum, ſed in lauro, cupreſſõque
Jordanis faſtidio Prophetarum. Ergo in Dei
laudem provocor non opulentia Divinitatis,
ſed ſaginæ ructu. Mihi ergo miranda Divini-
tas non dignitate ſuàâ, ſed ſatie mea? Lauda-
bitis, inquit, nomen Domini. Cur? Qui fecit
vobiſcum mirabilia. Nolo attendere, quid præ-
ſtiterit, ſed quid promereatur. At quænam iſt-
hæc, quæ mirer, laudémque, ſunt ? Putabam
Moyſis mihi tabulas commonſtrari. Putabam aut
tranſmiſſum mihi pelagus objici, aut refluum
in ſeie Jordanem expingi. Templum mihi Sa-
lomonis patere, Sanctâque credebam. Aut de-
bellatricem mihi Arcam effingi tum Satrapa-
rum, tum Dagonis. His enim, quamquam ſe
major eſſe non poſſit Deus, qui uno eſt ſeſe
maximus, mihi tamen lippienti ſubluſtris ut-
cunque eſt. Verùm ex torcularibus mihi mira-
cula fluxere cum oleo, & Numen jubeor præ-
dicare, quòd eſculentis ad ſatietatem ſim far-
tus. Comedetis veſcentes, & ſaturabimini: &
laudabitis nomen Domini Dei veſtri, qui fecit
vobiſeum mirabilia. Apris, an Viris Præfatur
Joël? Nobis ille ſanè profatur, noſtrum quèd
genium percalleat. Scit natas abdomini men-
tes arvind melius, quàm thure, in Dei lau-
dem excitari. Non enim ſideribus, ſed cotur-
nicibus oppletus Iſrasl nomen Domini cele-
brabat. Idee Chriſtus, cùm uni ſtatuiſſet Sa-
cramentorum feſe indere, non aquæ, quæ ta-
men janua vitæ eſt, ſe immiſit; non oleo im-
miſcuit ſe, quo tamen ad bravium ac metam
ungimur; non infudit ſe chriſmati, quo in
ſupplicia roboramur: Euchariſtiæ inſeruit ſe;
Quòd ſciret

E 2 gratiorem

Nil præ-
ter Deum
Gula.
Intentio
pura.

Gula ni-
mis poteſs
in Chri⸗
Kianis.

52 Oliva

gratiorem ſe ſuis fore, ſi eis azymo perſona-
tus ad illecebram blandiretur, quam ſi aut il-
los dilueret diffuſus in aquam, aut eliquatus
in oleum diſtringeret ad certamen. Cibo ra-
pimur: quique mori maluimus, quaàm eſu-
rfire, immortalitatem nuſquam avidius, quam
epulo reguſtamus. Id ſanè, ut mortalitatis vi-
tium ſit, divinitatis certè in delicias uſque no-
ſtras ſeſe abjicientis benignitas eſt. Qua ex
demiſſione Numinis id Principes vellem ediſ-
cerent, fruſtra ſe commendatum in chienti-
Aaliciz bus, ſerviſque credere, quos eſurie fodicant,
s ſa ag- faméque conficiunt. Jejunum os nequit in fi-
dam ſtulam flecti, quique dentiunt eſurie famuli,
mordere conſueverunt, non canere. Sonora
tum vox Servi eſt, quùm obeſis, opimiſque
„ faucibus trajicitur. Avi eſt ſervus abſimilis.
sispetionr Nam ſonantior in modulos vox volucrum eſt
provideat 4 12. —. ?BM
tempora- quô eam guttur expeditius emiſerit. Malè fa-
lia. muli canunt, niſi eos farto gutture garrire
Becleſia contingat. . Nam ſi Joël prænunciat ſaturita-
hici vedi- tem populi prius, tum laudem exigit Domi-
zus neceſ- ni. Quam nos decipimur, ſi fortè impran-
ſsrii. ſos, tabidéſque in præcomia erupturos famu-
los arbitramur, cùm nec Deus niſi à ſaturis
commendetur? Lauda Jeruſalem Dominum:
Ianuda Deum tuum QNion. Et quare canat, lau-
Pſal. 147, détque? Quoniam, inquit, confortavit ſeras
2. portarum tuarum: & adipe frumenti ſatiat te.
Vel Daniel dulciori modulo in Dei laudes ef-
Dan- 14. fuſus eſt, ex quo demiſſum ſibi in alveolo pa-
35. nem ſuſpexit. Daniel, tolle prandium, quod
miſit tibi Deus. Et ait Daniel: Recordatus es
enim mei Deus, & non dereliquiſti diligentes
te. Jurgénſque comedit. Viden'’, ut thura ubi-
que concreſcant, ſi ea non tam Arabiæ tem-
pPeries, quam illecebra excoquat commea-
tuum? Hymni fluunt, ſi lac, mellaque ex-
Can. 4. undent. Favus, inquit, diſtillans labia tua,
11. Wonſa, Mel & lac ſub lingua tua: & odor
veſtimentorum tuorum, ſicut odor thuris. Mi-
ra eſt, ſeu thuris fragrantia, ſeu oris melli-
tudo, ſi lingua natet in lacte. In morem flu-
minis ſuis ſeie ſignis ſuperfuderat Chriſtus Pa-
læſtinæ: erexerat claudos, mortuos excita-
rat, cæcis aciem refuderat, expiarat lepro-
ſos. Rara eum tamen ſubſequuta eſt laus; aut
ſi commendavit eum turba, non illi tamen
cohæſit. At paſtam in eremo multitudinem is
ſtupor oppreſſit, ut non in laudes tantùm iis
ſit ſportulis erecta, ſed in obſequium quo-
que deflexa ſit & clientelam Servatoris. IIlli
ergo bomines, cùm vidiſent quod JEsUs fece-
Joan. s. vat ſignum, dicebant: Quia bic eſt veré Pro-
14. pheta, qui venturus eſt in mundunm. JkrsUs
ergo, cum cognoviſſet, quia venturi eſſent , it
raperent eum, & facerent eum Regem, fugit
iterum in montem ipſe ſolus. Non tu certé,
vel in domo Marthæ, revocato quamvis è
conditorio Lazaro, id genus hymnum exau-
dies. Corona pullulavit è polline, & ex ari-
ſtis ſceptrum compactum eſt regnaturo. Et
quamquam Martha eum efle dixerit Filium
Dei: non ejus tamen in ſententiam ullus ivit è
turba. Nimirum annonæ tum Ara, tum Coro-
na reſervabatur. Quod enim & cineribus non
erueretur ſceptrum, id extrahi gratulamur ex
horreo. Propheta es, ſi paſcas: Rex eris, non
ſi aut viceris, aut oraveris, fori Martiſque
triumphator, ſed ſi Cererem in agro colueris,
aut Bacchum in urbem revexeris. Increviſſe
diſcipuloruin cœtum Hieroſolymis lugeo. Tu-

ne, inquies, Eccleſiæ incremento extabeſcis?
Sanè amplificatam enim Eccleſiam non doctri-
næ præſtantia, non vi ſignorum, lugeo, ſed
ſtructurà menſarum. Nam ut dividendis eſcis
ſeptem ſuffecti ſunt Levitæ ab Apoſtolis, tum
enimvwerô certatim in obſequium ſeſe fidei Tri-
bus dedidere. Hos ſtatuerunt, inquit, ame
conſpectum Apoſtolorum: & orantes impoſue-
runt eis menus. Et verbum Dei creſcebat, & Act. .7.
multiplicabatur numerus diſeipulorum in Jeru-

ſalem valde, multa etiam turba Sacerdotum

obediebat fidei. Proh dedecus! Non Cruce Do- Inteniio
miri, ſed diſpenſatione ſportularum, ſed con- ärava.
giario traducti nonnulli funt in Eccleſiam Eth-
nici, Judæique. Ergo, ut per ſportam dimiſ-
ſus eſt Saulus è& Damaſco; ità é Babel pleri-
que, licet perpauci & infirmæ fidei Neophy-
ti, ſunt in vallem Humilitatis ſubmiſſi per
ſportulas & cophinos? Niſi veſceremur, ex
iis nonnulli, qui crediderunt, non crederent.
In terram promiſſionis non hos mare ſangui-
nis, ſed meri flumen tranſmiſit: & dedica-
tum jejunio Chriſti Evangelium inſinuatum
eſt pauculis illis, gula crapulaâque ſequeſtri.
Puduit tunc Eccleſiam tyrocini eorum. Er-
go;, ut ex abundantiori Mannæ coriandro ver-
miculi erumpebant: ità Neophytorum in Ec-
cleſia examen tantiſper numeroſius fuit, quo
fuit & conſtantius & largius annonæ congia-
rium. Hos ergo filios apponi ſibi tolerabat
Eccleſia, quibus ipſa placentas apponebat. Si
iis non abſimiles nunc forent Catechumeni,
attrahendis ad Evangelium gentibus, non
Doctores præficeremus, ſed focarias, piſto-
réſque coacervaremus. In piſtrinum detrudi
nos compingique ſatius, quâàm in platanos
porticümque philoſophantium ſecedere. U-
nus poſt ſe gregem trahet alumnorum Eli-
ſæus, quòd in olla ex colocynthide mortem
inſperſione farinulæ compeſcat. Atque utinam
de pauculis tyronibus tantùm Eccleſiæ trium-
pharit ingluvies, unuſque traductus ſit & Car-
meli ſpecula ad Ollæ condituram Eliſæus: ti-
meo, ne abliguriendi prurigo in veteranis,
emeritiſque proſerpat: iſque ab eis prædice-
tur animarum Dux optimus, non qui Scrip-
turas interpretatur eloquenter, ſed qui pati-
nas in cœnaculis ſapidiores fumare aut patia-
tur, aut imperarit. Si ità eſt, benè Paſtores
appellamur, quando, ut de compaſcuis una .
eſt Opilioni anxietudo, ne parciùs Oves ſa- Superior
ginentur: ità noſitræ ſunt partes, ne Gula lu- , ⸗
Xuürietur frugaliès, fatiſque noſtro ſumus de- Sl.
functi munere, ſi ſubjectorum abdomen eſ- proritat.
culentorum farturâà diſtendatur. Paſti ſunt? Non
Præſul es bonus, ſed optimus. Ecquando eò
lapſuram Eccleſiam putavere Apoſtoli, ut ſe-
lectiores Crucis milites tum Duci ſucclamarent
ſuo, quuùm eis menſas ſtrueret lautiores? Far-
cimen nos, non chriſma gubernaculis præficit
Eccleſiarum. Væ nobis, ſi, quod nunc non
agitur, is eſt Navarchus præſtantiſſimus, qui
fodior eſt nidore patinarum. Si dolia Faler-
no, Chiôque ſpument: ſi penuariæ domi cel-
læ ſuo in ſinu, Noëmi Arcam æmulatæ, mun-
das, immundâſque aves, & pecudes conti-
nuerint, tum enimverò Patres patriæ nuncu-
pantur. Apud hos, ſi unquam tales in Ec-
cleſia erunt voluptatum ſervi, Joves ſui ſæ-
culi appellabuntur, quoties è ſuo cerebro hinc
Bacchus, inde Ceres profluxerint, annonæ &
vindemiæ præſides. Probrum illud jam maxi-
mum

Gula.

Euel
nlis.

(an. 1.

Nenrfei⸗
llin ur-

5.

ſeuly.

len

lutent⸗
nng,

ale

t
1,
von
lo
di
nos
U.
Ii⸗
tem
nath
U.
C.
: t⸗
lis
Cce-
G⸗
htr
atla⸗
ores
UIn
krin
ril
lr nnß
8 e: Cllns
6 e. nie
Noo
l⸗
elt
lu.
etait
on
u
det-
1 e⸗
Wub⸗
cont⸗
unh⸗
Lo-
iſe
ohin
Ne
Nl
Dun

8. Eaecha-

riſt in.

Can. 1.

Beneficia
elà m con-

ferenda.

Stromatum, Lib. I.

mum eſſet, fſi fortè animorum Præſidi expro-

braretur: ſapiens quidem, & religioſus, gna-
vůſque eſt, ſed ad ollas & lebetes improvi-
dus. Proh dedecus! Archimagiros, non Archi-
mandritas Chriſtianorum coetibus afleramus ne-
ceſſe eſt, quando ab ignavo clarus Ductor,
Magiſtérque magnanimus non prudentid, di-
ligentiaque, ſed illecebrà, & farturd diſcer-
nitur. Et comedetis velcentes, & ſaturabimini.
& laudabitis nomen Bomini Dei veſtri, qui fe-
cit vobiſeum mirabilia. Audis, ut vel Deus lau-
detur ex patinis, cui nihil adſcribi queat lau-
datius, quam quòd ad ſatiem uſque conſulue-
rit populo ſuo. At & ſyrtibus noſtra aliquando
tandem enaviget commentatio. De lebetibus
hactenus. Demigremus à focis, ſi placet, ad
aras, miſſäque interim literà, lignum ſcientiæ
glubere liceat, ut medullam Cedri raptu inno-
centiores, quàm abſtinentiàâ, decerpamus. Fe-
cit, inquit, vobiſeum mirabilia. Cur? Come-
detis velcentes. Compegit enimveròô in orbicu-
lum azymi ſuas opes, vimque ſuam Divini-
tas: quämque vix mirere Colum explicantem,
demirere neceſſe eſt, miniſtrantem tibi. Et
jure ſanè optimo. Nam ſtellis cœlum conſi-
gnhavit: at ferculo tuo ſuum Numen inſeruit.
Obſtupuit Sponſa, ut botryoni inſertum Spon-
ſum aſpexit. Botrus Cypri Dilectus meus mihi;
in vineis Engaddi. Vernabat ibi Dilectus in-
ter pampinos, non tam Sponſæ, quam ſibi:
at hic ſpumat in calice, tuis duntaxat deliciis
eliquatus. Et ibi quidem, ut amœnitate ſua
Dilectæ blandiretur, ſpectari tamen blan-
diens, noſcique voluit. Verùm hic latet, &
nutrit: cumque divinitate veſcare, pollinem
videris deguſtaſſe. Blanditur è latebra Chriſtus,
nuſquam aut tectior, aut profuſior. Laudaba-
mus effundentem olim æra Nicolaum Myren-
ſem, & proripientem ſeſe foribus, quas deau-
rarat. Quam ob fugam, ut lætarentur opulen-
tià benefici cum parente Virgines, præſenti4

tamen fraudabantur largitoris. Hic autem &

benefactore frueris & beneficio: cumque ad
illecebram ſubſit, ad pudorem recreati ab ſe
animi non proſtat. Nihil niſi JIsuk deguſtes,
& nihil niſi JExsoM non ſpectes. Avolavit ab
oculis, ut cordi blandiùs illaberetur. Quam
ſunt hæ dapes Heliogabali epulo diſſimnles!
Nam ibi colorata tantùm fercula ingereban-
tur, illuſura convivis: hic colores præferun-
tur, quibus ad ſaginam animi opes omnes di-
vinitatis recondantur. Nobis hic quoque im-
ponitur, ſed ad cumulum, exuperantiamque
beatitatis. Siquidem panis eſt, quem fucus de-
ſignat, Deus eſt, quo pectus impletur. Quis
beneficium aut non exenterat ſuum, ut ſua

„ . . . . .
proſtet beneficentia; aut illud non involvit,

ne, quæ latent in liberalitate, nundinæ de-
promantur? Unus eſt Chriſtus, cujus & pa-
tere beneficii holſent præcordia cum laude, &
latebris, ne effulgurent, deliteſeunt. Non ſor-
des muneris ſui, ſed pompas intexit: utque
terra fœnum exerit, abditque gemmas in gre-
mio: ità Euchariſtiæ color offunditur, opes
oculis ſubducuntur. Sol eſt, qui lucere vult,
& ſpectari non vult. Mandere Chriſtum in
azymo licet, videre eum omninò non licet.
Superatur amore amor. Nam mortalium A-
mor lippeſcit, Chriſti Amor excæcat, non ne
ſpectemus, ſed ne ſpectetur. Odit videri in
throno ſuo: quique egredi jubet Sionis filias
ut ſe videant in ſupplicio, ſqualoréque ſpina-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

rum: oculis eas favere jubet, ne blandiens ſuis
epulis videatur. Obtexerat divinitatem primò
carne ſuâ, nunc humanitatem colore non ſuo
obvelat. Vide, quàm non ſit prodigentiæ ſuæ
Dominus oſtentator, quâmque à liberalitatis
pompa in tanta congiari pompa, ſuperbiaque
abhorreat. Et comedetis veſcentes, & ſatura-
bimini. An ulli Medorum diſco id inſcriptum
ominis perlegiſti. Gaturabimini! Datum id tan-
tum pani vitæ eſt, quo ſi veſcare, non eſu-
ries. Verùm ſeruntur & prodigio miracula.
Nam; ut mirer ſaturitatem ex pane, cùm cor
expleri nequeat, miror illud vehementius,
hymno fſcilicet, non epulo ſecuritatem oppi-
gneratam, tutelämque Numinis. Et comedetis
velcentes, & ſaturabimini: & laudabitis no-
men Domini Dei veſtri: & non confundetur po-
pulus meus in ſempiternum. Ergo, ut periculis
eximare, non tam quid haurias ex altari, ſed
quid ex ore profundas, refert. Non confunde-
tur populus. Ita eſt: Eam vero ſecuritatem
non paſtioni debet, ſed laudi. Comedet. Be-
nè eſt. Nam ſaturabitur. Laudat? Beatitatis
arcem inſcendit. Non enim in ſempiternum,
inquit, confundetur. E thure propugnacula
turréſque compactæ ſunt. Tibiæ in pharetras,
in arcus organa tranſiere, pſallendéque val-
lum jacis, & muniris. Nec modò mœnia ex-
ſtruis hymnodiâ, ſed Deum quoque tanquam
machina in arcem inducis tuam. Et Cietis, in-
quit, quia in medio Iſraël ego ſum : & ego Do-
minus Deus veſter, & non alius. Aderat ipſe
certè in azymo, imèô panis aberat, & Deus
inerat. Continuit ſe tamen intra can doris val-
lum, quamdiù de convivio agebatur. Ubi ve-
ré agi cœptum eſt de laude, tum nimirum è
latebris ieſe protulit, aitque, fore ſe inter nos
medium, nec permiſſurum, ut ærumna, aut
iniquitas ad nos irrumpant. Qua ex profuſione
Charitatis quis non videat præferri penè hym-
num convivio, ſéque Deo aliquid quaſi gra-
tius ingeri poſſe, quando Deo plenus non id
aſſequeris, quod fartus hymnis pſalmiſque con-
ſequere. Deo ambiemur, non cùm veſcimur
Numine, ſed quùm Numen dilaudamus. Ea
eſt hymnorum dignitas, ut attrahendæ ad nos
divinitati, ipsa videantur divinitate potentio-
res. Et tamen nullius nos aut laboris, aut im-
pendi, ut hymnorum tædeat. Hærere Aulæo
Oſtiarium ad quintam ſextämque clepſydram
non piget. Juvat femur telis objicere. Libet
Alpes, nivéique tranſmittere aut mercis gra-
tià, aut etiam feræ ſtudio vinciendæ. Pfallere
ſeſquihoram non impar onus obſeſſo per decen-
nium Ilio, opúſque eſt. Ita-ne? Qui fuere Da-
vidi favo pſalmi dulciores, in acorem tibi ſunt
verſi, imôò in fel aſpidum ſunt converſi, &
venenum, ſaniemque Draconum? Tui id tæ-
dium palati eſt, ad cœli mella omninò ſurdi,
non hymni eſt ſalſugo aut acor.

Et diſceſzt ab illa Angelus. Exurgens

Gratiaris
adio.

Oßieium
d vinumg

Chorus
& Pſal-
r K1&ε
frequen-
tent ur ab
Eccleſia-
ſticis &

autem MWaria in di bus àllis abiit in Beatiſi-
montana oum feſtinatione: & intra- t Masis
vit in domum Zachariz, & ſaluta- vKiatio.
vit Eliſabeth. Et exultavit inſans in kiliunum
uteto ejas. Luc. I. 39. educatio.

In montana Maria! Quæ ſola in penetra-

Tyroeinii:

libus degere conſueverat, ne quo dege nere ſtatim

depravaretur affatu. Quæ in morem turturis

E 3 latitabat

fervens.

54 Oliva

Zelus g- latitabat in caverna maceriæ, ſodalium loco,
nimarum. ſiis tantum & recreata & comitata Cogitatio-

Luc. 1.
17.

Jerem.
I. 4.

Habitus
voni.

nibus. Quæ, ſicut lilium inter ſpinas, ità
cum ſororibus verſabatur. Quam vel filii Ma-
tris ſuæ vulnerabant, ſi eam fortè eduxiſſent in
ſuburbanam villam, & latebris conclavis ſui.
Quæ vel Sponſo Deo aperire cunctabatur.
Quæ denique hortus hactenus viſa eſt conclu-
ſus, & fons ſignatus. Vagatur, inquam, in
montibus Virgo: errâtque, & viſo Angelo;
& Deo excepto. Porrô quis noſtrum, ut Dei
Agnum admiſerit, non tantiſper ſecedit, quò
ſolus Numine perfruatur? Agarem verò quis
neſcit, viſo Angelo errare deſüſle, & do-
mum Saræ cum laude repetiſfle? Attamen
vagatur Virgo, & tum vagatur, quum Deum
admiſit, & emiſit Angelum. Nimirum effor-
mandus erat, qui Chriſto viam adornaret: ideò
contendit ad Joannem. Ad Joannem feſtinat.
Sedenim natus necdum is eſt. Sedenim an-
nis poſt triginta vix in Jordane conſiſtet, ut

JESUM turbis commonſtret. Quid agat cum

ſemeſtri puero Mater Domini, quem non ig-
norat & tardiſſimè loquuturum, & quam ocyſ-
ſimè abſceſſurum in ſylvas? Jejumio ille, cili-
cio/, & eremo in Chriſti vatem effingetur.
Abſtineat proinde peregrinatione ſe Virgo, u-
taturque fortund ſuâ, utque ſecum loquatur
Deus, ſolitudine Numini coaptetur, non tur-
bis miſceatur, & domos, oppidâque perrep-
ptet. Verùm pergit cum feſtinatione Maria in
domum cognatæ ſuæ, ut Joannem, catenis
exſolutum originarii criminis, Filius ejus mo-
nilibus ornet charitatis. Scit enim validiori æ-
tati infantiam proludere: & malè ſperari à vi-
ro, quod nequicquam affingere tentaveris va-
gienti. Ergo, ut Joannes peccata vir expiet in
Jordane, a crimine puer eximatur in utero:
utque Chriſtum deſignet ex eremo digreſſus,
ab eo conveniatur in ſinu matris conſtitutus.
Id vel ex Angelo Zacharias edidicerat, cum
de puero prænunciaflet, fore, ut corda Ju-
dæorum emolliret. Quod ut ſciremus viri fa-
cinus ex indole proventurum vagientis, priùs
illum expiandum in utero, tum in Jordane eum

aſſerit expiaturum plebem Ifraëélis. SPiritu San-

So replebitur adbuc ex utero matris ſitk G.
multos Piliorum Iſrazël convertet ad Dominum
Deum ipſorum. Pendet enimverò Autumnalis
vindemiæ copia ex germine floréque vernan-
tis ſuo tempore palmitis. Deſtinabatur Pro-
Phetes Jeremias ad Gentes; quod ille munus
detrectabat balbutiem oris cauſatus & ætatis
imbecillitatem. Neſcio loqui, puer ego ſam.
Quem tamen bono eſſe animo Dominus jubet,
edicens fore, ut nihil non peragat. Ad omnia,
qua mittam te, ibis; & univerſa, quxzcumque
mandavero tibi, loquéris. Et unde vis tanta,
conficiendarum rerum dictu, factúque incre-
dibilium? Antequam, inquit, exires de vul-
va, ſanätificavi te. Bellabunt adverſum te, ſed
non pravalebunt: nam infantiæ fundamenta
tuæ non nutant in ſabulo inſipientiæ, ſed in
juſtitiæ ſunt ſaxo ſtabilita. Proinde non eſt,
quod everti timeas. Ubi enim adolevit cum
divinitate infantia, humanitati juventus non
ſuccumbet. Miraris impollutam Joſephi pu-
dicitiam in ͤÆgypto, minis blandhitiſque Do-
minæ non emollitam? Accuſavit puer petu-
lantiam fratrum, oditque in filiis ancillarum
ſcelus peſſimum. Ergo ſtipata liliis pueritia,
riſit adulta carbones, ſulphurâque intempe-

rantiæ. Goliam David eliſit in acie? Præfoca-
rat Urfum in paſcuis. Caſta Judith in cono-
peo? Caſta & domi fuit, à viro aliena poſt
ſui vii decefſum. Sprevit myrtum Afſyriam,
quia cupreſſum nunquam abjecerat maritalem.
Quæ enim juventutem pudori dedicaverat,
fozdari grandior nec à victore potuit, & po-
tuit & caſtris caſlior regredi, cum manubiis
hoſtium in Bethuliam. Nemo Samueli gran-
dævo aut rapinam obhcere potuit, aut inju-
riam? Puer coram Heli miniſtraverat Domi-
no. Nunquam Jacob fratris ſui Eſau inquina-
tiſſimis moribus acquievit? Bellum ei vel in
utero indixit, carpsitque naſciturum. Vix ul-
lum dabis debellatorem criminum in Scriptu-
ris, quem non puerum videas triumpho ſuo
proluſiſſe. Contrà, in infantia ſata ſunt flagi-
tia, quæ in viro, ſenéve damnaſti. Hinc Da-
videm audias rebellanti contra ſe Abſaloni non
ſcelus tantum remittentem, ſed etiam vitam
impetrantem à cohortibus. Jervate mihi pue-
rum Abſalom. Ergo-ne Amnonis nece Sororis
inceſtum expianti non exilium modò indixiſti,
ſed reductum Aulæo tuo cubiculéque arce-
bas: & nunc parcis rebellanti? Pejeravit, ir-
rupit, laſciviit, uxores tuas propalam violavit,
te throno dejecit, ſibi ſceptrum, regnum ar-
rogavit, & parcis? Quid aut excogitare ini-
quius, aut potuit ille atrocius patrare, quam
ut thoro te, thronéque deturbaret? Et tanti fla-
gitii Crux ſalus eſt? Jervate mihi puerum Ab-
Jalom. Umbone inſoleſcentem propugnas, non
jaculo confodis? Tunc, inquit, elidenda nequi-
tia fuit, cùm ſereretur. Ideò adoleſcentem cæ-
de fratris inquinatum meo tecto diſcluſeram:
ideò meo illum & aſpectu & alloquio interdi-
xeram. Sed Thecuitides ſubmiſere Satrapæ,
quibus in rei oſculum deflecterer. Oſculatus
ſum adoleſcentis ferociam, pati debeo viri de-
fectionem. Quidni à Patre rebellaret, qui fratrem
impunè ſuſtulerat? Tunc plecti debuit, cuùm
meſſes Joabi incendit, cùum Amnonis jugulum

§. Judith.

I. Reg. 3

2, Reg.
18. 5.

Severitat

Scandala
non diſſi-
mul anda.
§. David

petiit, cùm currus ſibi paravit, & corda po- uy par-
puli pertentavit. Nam ſeges hæc ferrea ex illa eat Abſas

ſatione provenit. Non evulſimus herbeicentem
perfidiam, maturam toleremus. Diſcat Joab
non patrocinari ſementi, ſi eum tædet meſſis.
Submiſit Thecuitidem? Servet Abſalonem. Se-
ra aut pœnitentia patrocinii, aut flagitii vin-
dicta eſt, perſequi parricidam, quem fratrici-
dam defenderis. Aut perire debuit, cùm pe-
remit: aut, nec, cùm regnat, debet interfici.
Cur enim mortem hauriat è corona, qui oſ-
culum exſuxit & telo? Pepercimus cruento? ig-

loni.
Principiis
obſtandu.

noſcamus purpurato. Crimen ſiquidem eſt hu-

manius purpuram ſitire, quàm ſanguinem, ado-

leſcentem præſertim & Principem. Et præcepit 2. Reg-

Rex Joab, & Abiſai, & Ethai dicens: derva-
te mihi puerum Abſalom. Nefas eſt, quam fovi-
mus iniquitatem in ſemine, odiſſe illam in ole-

18. 5.

re. Præmetuat ergo pueritiæ, qui faſtidit fla-

gitioſam juventutem. Quem enim toleraveris
impuberem, eundem non puberem duntaxat,
ſed ſenem etiam patieris. Callebat hanc ſanè
Draco philoſophiam, qui naſcituro ex Virgi-
ne filio inſidiabatur inter ſtellulas obſtetrices.
Draco, inquit, ſtetit ante mulierem, quæ erat
Paritura, ut, quum peperiſſet, flium ejus de-
voraret. Tanta-ne in Dracone aut ingluvies
abliguriendi, aut corrumpendi fœtûs invi-
dia, rabiéſque, ut obſtetricetur puerperæ, &
ablactari non patiatur infantem * Novit ni-
mirum

Apoc.I2.

Gen
5

Gen.2
19.

Minh.
19. 14.

atth,
135,

INI
i⸗
ce.
m:
ad
de,
lung
ick.
genntal
CN Mil⸗

Pllt
hn Dnd

en
r li
ten n
4 Hiuß
n E⸗
1-
r⸗
e⸗
afci
gi N.
to'
r.
de.
hteeit
Une 18 ,
yr⸗
nin le⸗
idthr
erarend
Utat,
neln
g⸗
eices
julr,
gots
1s
ertn
oit i.
itund

Gen. 16.
He⸗

Gen. 21e
18

mirum reptilium ſagaciſſimus, fruſtrà ætatem
maturiorem tentari, quam enaſcentem tranſ-
miferis. Niſi animus venenum cum lacéte ſu-
gat, fruſtrà ablactato genuinum infiget aſpis
veternoſa. Inviolatas tamdiu animas mulla peſtis

corrumpet. Imô, ut etiam ægreſcat juventus;,

ſi pueritia non laboravit, brevi revaleſcet. E-
jus, contrà, deſperetur emendatio, cujus de-
ſediſſe perſpexeris in lectulo pubertatem. Li-
cet id in Agare & Iſmaële deprehendere. Re-
mittitur illa ad Saram, cùm ab ea profugiſſet;
tumidämque utero mentéque ſervam de ſub-
miſſione Angelus obſequiéque commonuit. Ke-
vertere ad Dominam tuam, & bumiliare ſub
manu illius. Rurſus eam cum Iſmaéle filio An-
gelus convenit, nec illam aut reditus, aut ob-
ſequii monet. Et tamen tum tumebat, nmunc
flet: tum profugerat audax, nunc inwita exu-
larat ab Abraham: tum erat juventute fero-
cula, nunc & grandior eſt, & expirantis jam-
jam filii orbitate cum moœſtior, tum etiam ad
obſequendum pronior. Cur ergo remittitur tu-
mens, & lugens ne admonetur quidem ſua-
rum partium. Enimveroô ſuo tum vitio diffu-⸗
gerat, nunc culpa exulat filii. Speravit Ange-
lIus fœminam emendari poſſe; poſſe puberem
corrigi non ſperavit. Miſsà ergo exhortatione
de reditu, qui eſſe poſſet in eremo puer, ma-
trem edocuit. Tene manum illius: quia in gen-
tem magnam ſaciam eum. Viden’ ut vernæ
grandioris non deſperetur inſtauratio, quamvis
morituri emendatio pueri non ſperetur. Altè

adeo ſagittæ deſident, quas vulnerum infan-

Matth.
19. 14.

Matth.
7° 2 Ke

tia tenaciſſima improvidé exceperit. Repre-
hendit propterea Chriſtus diſcipulos non im-
meritô, à quibus arcebantur pueri, ne Magi-
ſtro Ppropiùs accederent. QRinite parvulos, & no-
lite eos prohibere ad me venire: talium eſt enim
regnum cœlorum. Atqui ut noxæ, ità & prome-
riti mens eſt puerorum expers æquè ac incapax.
Ut reſtim ſibi puer ad laqueum non concin-
nat, ità nec lauream metit ad triumphum. Nec
Crucem infanti defigimus, nec Capitolium in-
ſternimus. Ità eſt: ſed tum curulis, tum pati-
buli in incunabulis ſeruntur ſurculi. Qui ſit fu-
turus domuum aut ſtatus, aut ruina, non ex
imbricum firmitate, ſed ex ſoliditate conjicies
fundamenti. Nutat malè fundata domus in ſa-
bulo. Perſtant contra profluentes & turbines
libratæ ædes in ſaxo. Irruerunt in domum: &
non cecidit. Cur? Fundata enim erat ſuper pe-
tram. Rurſus cùm dixiſlet de architecto impro-
vido: Tdificavit domum ſuam ſuper arenam.
Mox ſubſicit; Et cecidit, & fuit ruina illius ma-
gna. Si ità eſt, non eſt, quòd Aſtrologos con-
ſulamus, ſed foſſores percontemur, quo vitæ
eventum noſtræ diſiquiramus. Noli Aſtris hære-
re, ſed fundamenta eruderato. Hinc, non in-
de, pendet tuæ aut conſtantia domus, aut pro-
lapſio. Stabis, ſi adoleſcentiam tuam probitate
eruditionéque fundaveris: rues, ſi nugis, igna-
viâque primitias ætatis tuæ corruperis. Nam,
ut proba infantia cruore Martyrum prætextam
ſibi togamque imbuat, quò maturiorem æta-
tem exigat inter Senatores, Conſuléſque Ec-
cleſiæ: ità deſes adoleſcentia cruore ſuo vir-
gas aſperget ſecuréſque lictorum. Nam, ut pri-
mum ira ejus proritata fuerit, aut homicidium
capite luet: aut, ſi privato certamine confli-
gat cum æmulo, ſpurciſſimi ſanguinis, afflati
ſcilicet Eccleſiæ fulmine, coœlôque interdicti
ſanie animam humumque foœdabit. Ergo, qui

cum Philoſopho rimaris ſidera; ut in ſcrobem
incideris, ſpernêris ab Anu, qued inſcius 5
quà pedem promoveas, cœlo inferas oculum:
Reſciſſet infortunium ſuum ſtatua Babylonica 3
ſi attentiùs teſtam pedum exploraſlet; quàm
indagaſſet incumbentem ſibi aut iram; aut il-
lecebram ſideris. Quamquam non itaà cœlo to-
to aberrat Aſtrologia, ut non fateatur vitæ
exitum, ſeriémque non modò ab ortu, verùm
& à conceptu pendere potiſſimum. Non enim
indagat Magus, qui te juvenem ſuo crine Co-
metes illaqueet: ſed quo ſideris affluxu inun-
detur origo infantiæ tuæ. Ut te virum Satur-
nus effocet, ſi Venus emergenti obſtetricata
eſt, non extabeſces in ſanie; ſed laſcivies in
roſa. Non ego ex te quæro; qui ſis, ſed quis
fueris. Nam ut non malus ſis; peſſimus mo-
riere, ſi improbus vagiiſti. Contra, probus con-
ſeneſces, ſi, ut juvenis pudicus, ita honeſtiſ-

ſimam tranſmiſeris pubertatem. Tuus & cunis Jobs 16,
tuis ſeſe emergit horoſcopus. Audi Jobum: II.

Oſſa ejus implebuntur vitiis adoleſcentiæ ſuæx &
cum eo in pulvere dormient. Non modô antece-
dentem pueritiam adoleſcentia mox ſubſequens
non corriget; ſed collactaneam pubertatis ne-
quitiam Senectus nutriet, & uno eam ſecum
conditorio excipiet. Et cum eo in pulvere dor-
mient. Binos ergo in tuo funere ſterni lectulos
imperato, tibi alterum, alterum perfidiæ col-
lactaneæ: cum qua tamen jus ſepulchri unum
habebis. Nam cum eo, inquit, in pulvere dor-
mient. Sedenim, ais; videmus non raròô reſipiſ-
cere pleroſque, & viros ſapere, quorum de-
ploratiſſimam fuiſſe ſcimus pueritiam. Reſipuiſ-
ſe ais? Nego. Horariæ, aut menſtruæ nolo fidas
reformationi. Quamquam non reformatio, ſed
fucus ille eſt, & inductus virtutis color flagi-
tiis. Sit ille tamen aut emendato ſimilis, aut
etiam, quod mavis, emendatus; relabetur. Ni-
hil Gange aut purius, aut ditius, aut amœnius

excurrit. Ipſe eſt, inquit Scriptura, qui circuit Gen. =
omnem terram Evilath, ubi naſcitur aurum. Et II.

aurum terræ illius optimum eſt, ibique invenitur
bdelliun, & lapis onychinus. Num laxari pro-
fluenti potuit aut ſplendidior, aut locupletior
alveus? Cave tamen, ne lembum averſo flumi-
ne trahas. Nam a gemmis ad algas traducêris:
rapieris ab auro ad cadavera. Defluit enim;
emenſis tot fodinis & latifundis, in Oceani ſa-
bulum, ut lapillos glareis confundat, ut maris
ejectamenta, mari commiſtus, pro metallis
patiatur. Et quare, inquis, aut inter opobal-
ſama, thurâque Arabum non reſtagnat, aut in
fodinas non dehiſcit Ailyriæ? Quia per algas
cadaverâque meavit in Evilath. Fluxit ex æ-
quore? Eòô revolvetur, ſummo auri gemma-

rumque faſtidio. Audi Salomonem: Ad locum, Eccl.3.74

unde exeunt, flumina revertuntur. Quod ſi Phi-
ſon poſt ſmaragdos ad agnatas ſibi algas devol-
vitur: tantâque repetendæ originis ſitis eſt,
vel in flumine, ut auro ſaniem præferat, ut
gemmas arenis commutet: Quid te, rogo, fiet,
qui & coœno pueritiæ, non in uniones; coralia-
que ſanioris mentis juventam emiſiſti, ſed tan-
tùm parcius deliraſti? Sanè ſi Phiſon refluit à
lapillis ad algas, tu in coœnum rues à ſilice. Nec
te velim excidii immemorem fundatæ in ſabu-
lo caſæ. Nam ſi collabuntur ædes in arena lo-
catæ: quo fragore domus evertetur aut in ſa-
nie, aut in tabo ſtabilita? Prodigium, ſed val-
dè rarum divinæ Gratiæ eſt;, ut ab adoleſcen-
tia Senectus diſſentiat, utque optimus ſit vir,
E 4 ui

36 Olliva

qui fum puer inquinatus. Porrèò ut ad infantiæ
probra ſenectus reflectitur: ità infantiæ can-
dore ætas robuſtior dealbatur. Extremorum e-
rnim parvis, ratiéque, ſeu in commodum;, ſeu
in perniciem abreptorum. Traheris ad lau-
ream, ſi ſtipendia ſub æquitate feciſti prætex-
tatus. Protrahêre ad virgas, ſi jugum legis ex-
Prov. 22. Cſſiſti infans refractarius. Adoleſcens juxta Viam
. ſnam, etiam càum ſenuerit, non recedet ab ea.
Noli ergo mirari, ſi, cùm præjudicium tan-
tum fſit ſenectutis in puero, unis inclamet Sa-
pientia parvulis, ut ad ſe properent. N quis eſt
parvulus, Veniat ad me. Nam hujus tantùm æ-
tatis eſt indoles conſtans. Diſſimulantur enim,
teguntúrque ætatibus cæteris ſeu vitia, ſeu vir-
tutes. Sola eſt pueritia, quæ dotem ſuam & ex-
i ponat, & tranſmittat. In morem enim Nii,
qui, ut paululum excurrent, mergitur, iterum
erupturus, dehiſcit indoles & abſorbetur;, ſeſe
tandem cum fſoœnore è& latebris vel in lucem vel
in luctum extractura. Multatus propterea Da-
vid vaticinio gaudiéque poſt cædem, reddi ſibi
Pfal. 5o. alacritatem poſtulat & prophetiam. Redde mihi
14. lætitiam ſalutaris tui. Quà id ambis fiduci ſi-
carius & adulter? Quia jucunditatem innocen-
tiæ non peto, ſed repeto. Ideò non, ut detur,
oro, ſed, ut mihi reddatur, expoſco. Scio re-
curſuram, quæ abſcefſerat, innocentiam. Vir
enim adoleſcentiæ ſuæ veſtigis inſiſtat, opor-
tet: & nemo initas olim ſemitas non relegit.
Hinc Jonas Templum meditatur in Ceto. Spe-
Von. 2. 4. rat naufragus, quod abjecerat incolumis. Omnes
gurgites tui, & fuctus tui ſuper me tranſierunt.
Verum tamen rurſus videbo Templum ſanctum
tum. Reviſum abs ſe iri non dubitat Tem-
plum, quod olim inviſerat. Nam & Samſon,
quamquam eum robur defecerat jacturâ capil-
Ii, brevi tamen in Philſthæos revaluit, quibus
occumbendo fuit infeſtior, quaàm pugnando.
Citò virtus recaleſcit, ſi non advena, ſed po-
pularis intervemt. Quid? Ergo inquiunt, Dei
nos eſſe agriculturam abnuis, cùm tamen id
z. Cor. Paulus difertiſſimè conteſtetur. Dei, inquit, a-
3. 2. gricultura eſtis. Porrò ſi plantæ Domini fu-
mus, quis non videat miteſcere feram arbo-
rem poſſe in domeſticam, ſerique à pinaſtro
pinum. Proinde ferocior adoleſcentia in mitio-
rem juventam conſeretur. Nemo;, niſi ſtipes,
inſitionem irrideat. Nemo, niſi perfidus, agri-
culturam Dei tollet, quam Paulus inſtituit.
Non tamen propterea Spiritui Prophetarum
Sancto reclamarim, ſi dixerim, ſuis vix à ve-
ſtigis receſſurum ſenem, quibus puer domum,
patriäàmque conſignarit. Atqui arbores inſitio-
. ne miteſcunt. Et ideò monetur Iſaias id nos
Iſai. 40.6, dedocere. Vox dicentis, clama. Et dixi: Quid
clamabo 2à De ſuprema judicantis Numinis ira
pronuntiandum hoc eſſe loco credideram. Cre-
dideram demandatum Prophetæ, ut aut ge-
hermam recluderet, aut excidium Siormis edi-
ceret ſub Tito ſequuturum. Clama. Quid cla-
mabo * Omnis caro fœnum, & omnis gloria e-
Jus, quaſi Ros agri. Tantuſ-ne fragor perſtre-
puit, ut lilium enaſcatur. Parturiunt tonitrua,
S& flos prodit, non fulmen erumpit. Quid cla-
mabo? Ommnis gloria ejus, quaſi flos agri. Non
clamore, ſed Iyrà potuiſſet flos exhiberi. At
fragilitatis nos forté noſtræ monitos eſſe voluit
Divinitas? Eam veròô abundè David inſinuarat,
quùm mortales cum arbore comparavit, quam
& teredo exeſt, & pruina decoquit, & tur-
Plal. r. 2. bo explantat. Et erit tanquam lignum, quod

Prov. 9⸗
4.
Fervor
exrercitus
proderit
etid lap-

plantatum eſt ſecus decurſus aquarum. Imo hac
te de cauſa clamare jubeo, quèòd nolim homi-
nes arbore, ſed ſœno, aut flore deſignari. Cm-
nis caro fænum, non lignum eſt. Nam lignum
ſurculo miteſcit, & & pinaſtro pinum facere
licet. Quis autem fecit de gramine violam?
Quis Urticæ Lilium inſevit? Seruntur olera,
non inſeruntur. Qualia viruerint, talia deflo-
reſcunt. Nemo malvam demutavit in tulipam.
Fruſtra Narciſſum optes, niſi in areis tuis Ce-
pam, ex qua naſcatur, depanxeris. Accuſaverat
apud parentem Joſeph filios Balæ & Zelphæ de
crimine peſſimo. Quæ ſanè, aliaque permulta
liberorum flagitia Senex prudemtiſſimus non
ſtatim coërcuit. Nihil tamen moriturus impu- Gen. 45.
nitum in filis eſſe voluit. Damnavit Ruben, 2.
arguit Levi, Simonem objurgavit. Vernerum
tamen filios nullo ſeveritatis fulgure perſtrin-
zit. Num eum tanti facinoris fuifſe dicas im-
memorem? At cæterorum criminum centor
fuit accerrimus. Id fortè criminis volens præ-
termiſit, quòd ſciret humanum eſſe, eo pu-
re fœdari? At Rubenum exuit familiæ prin-
cipatu, reum duntaxat violatæ ſervæ. Credi-
derim verius uſum ſuâà Senem prudentiâ, in
damnatione ſcelerum. Eos proinde arguit, qui
grandiores peccarant, quod ex eis evelli poſ-
ſe flagitium arbitraretur. Qui ruerant jurio-
res, arguendos efle non cenſuit, non igna-
rus, fruſtrà elui teſtam, odorem ſervaturam,
quem recens ebibit. Ergo non criminis com-
miſeratione, ſed deſperatione curæ corruptam
fliorum adoleſcentiam inquinatiſſimo luxuriæ
tabo neglexit, non ſceleri adblanditus, ſed
peccantium ratus ægritudinem omni eſſe me-
dicinæ contumacem, id eſt, penitus immedi- .
cabilem. Oſſa ejus implebuntur vitiis adolef- Job. 10.
centiæ ſuæ. De tua actum eſt lepra, ſi eà, non 1
vir, ſed puer urgeri cœpiſti. Nullus te ſanat
Eiculapius, ſi peſtem contraxiſti prætextatus.
Quin fruſtraà te aut Eliſæus Jordane diluat,
aut Nathan Ove confoveat. Neutrum ſiquidem
audire potes, criminis anticipatione ſur daſter.
Furor illis ſecundum ſimilitudinem ſerpentis : ſi- Pſ. 57 5⸗
cut aſpidis ſurdeæ, & obturantis aures ſuas.
Qua non exaudiet vocem incantantium, & ve-
neſtci incantantis ſapienter. Et unde tanta Dei
vocibus in impio obluctatio? quæ tamen vo-
ces, cùm ſint omni ancipiti gladio, ut Pau-
lus aſſerit, penetrabiliores, peccantis tamen
mentem non ſolùm non pervadunt;, ſed ne
perſtringunt quidem. Ntcut aſpidis ſurdæ, in-
quit. Audi occaſionem ſurditatis. Erraverunt
ab utero. Id cùm præmiſiſſet, tum enimverò

aures Aſpidum inducit oppilatas. Viden' ut Va-

tem audire non poſſis, ſi te ſcelus adoleſcen-
tem in anteceſſum invaſit? Mirari propterea
non debes, ſi nec Rebecca, nec Iſaac diſſi-
dium Eſau cum fratre Jacob componere ſtu-
duerunt. Sciebant enim coortam geminis ſi-
multatem nulla poſſe ratione, conſiliéque

compeſci. Quare reconciliare alteri alterum

neglexerunt, quèd iis, quos ira in utero diſ-
junxerat, nequicquam dari verba percallerent.
Sedenim, ais, & Magdalena reſipuit, & in
ſanguine Agni dealbatus eſt Latro. Aio. Tu ve-
rô, qua ex hiſtoria eruiſti peccaſſe illos impube-
res. Quin Magdalenæ teneriorem fuiſſe dixe-
rim ætatem impollutam, quando eam prima-
ria in domo educatam, nemo non videat ab
omnmi fuiſſe conte gione ſceleris alienam. Et
verò non latrocinantur impuberes. Attamen
utrinſque

1
4 34

4 Reg

13,21,

Tobe,

6 en⸗

1r,

eng
1
1
.
-
I
n-
n 4. Reg.
di 4. 34.
.
i⸗
ni.
n⸗ 4. Reg.
⸗ I3. 22.
tan
ie
ſed
ne-
ed.
ler bels
unl
lunt
atis
lunt,
idem
aſte.
u
Dei
n10.
Pan-
ammen
d de
in-⸗
Verint Tob. 1I.
Gend 8.
te⸗
ſeſcer⸗
ptelei
i.
e ſr
nisl⸗
loögre,
Hemun
Salomon
elelt.
En
lu de⸗
pobe.
dixe-
prim.
lent 15
n. R 3. Reg.
temen 12. I.
an⸗

Stromatum, Lib. I.

utriuſque corrupta fuerit adoleſcentia: Num
tu adfuturum tibi JESUM eſle confidis,
à quo retrahare in cœlum à cœno? Num tu
aut in epulo lachrymandum tibi eſſe ducis, ut
cum Magdalena ſceleribus abſolutus remitta-
re ad tuos? Num in Cruce & mori vis cum
Latrone, & prædicare? Portenta illa fuere
charitatis ad illecebram aut epulantis, aut ex-
ſpirantis Servatoris, & Serpentibus Virgas Aa-
ron educentis, unde flores, pomâque decer-
peremus ſalutis, & obſequii. Haud ego ta-
lem mihi fortunam cenſuerim occurſuram.
Nolo vitæ meæ cymbulam procellis objicere
æquoris ſævientis, quamvis Navim videam
Petri ad portum appelli vel inter turbines.
Chriſti tum voce repreſſa eſt fluctuum contu-
macia, quàâ noſtræ procul dubio Liburnicæ
deprimentur. Audire malo Sapientiam, à qua
moneor hæſurum me veſtigiis adoleſcentiæ
meæ. Necio, an conatum excitantis Eliſæi
attenderis, cùm ſcilicet, tranſmiſſo incaſſum
baculo, totus filio Viduæ ſenex incubuit;
quo ille oſcitaret ſepties, & tandem Matri
redderetur ſuperſtes. Incurvavit ſe ſuper eum,
& caleſacta eſt caro pueri. Quanto Prophe-
tæ labore mors pellitur! Lues planè teterri-
ma, & tyrannis eſt Mortis ſæviſſima, quam
vix cadavere Vates tantus extrudat. Et tamen
jactus in Eliſæi tumulum defunctus confe-
ſtim revixit. Quidam ſepelientes hominem, vi-
derunt latrunculos, & projecerunt cadaver in
ſepulchro Eliſæi. Quod cum tetigiſſet oſa Eli-
IJæi, revixit bomo, & ſtetit ſuper pedes ſuos.
Præſtat mori Prophetas, quam vaticinari:
nam de morte, nullo prælio, triumphant in
ſepulchro, vix domi oratione, virg, inſuf-
flatione, procubitu vitam corpuſculo refuſu-
ri. Fallor, niſi Academia domus eſt Suna-
mitidis, in qua docemur vix mortem abigi,
ſi puerum iniederit: vix obluctari, ſi maturio-
ris ætatis virum oppreſſerit. Ad attactum ja-
centis Eliſæi mortuus ſubrigitur, ſed vir. Did
jacet cum procumbente propheta cadaver, ſed
pueri. Dilce, quam ſit Mors animæ à puero
tardiùs, quam à viro receſſura. Contumax
enim eſt perfidia, quæ adoleſcentiam perva-
ſit. Artubus nâmque rudioribus itaà ſeſe inſi-
mmat, ut extrudi nullis inde aut pharmacis, aut
ſuccis poſſit. Quæ ſanè tenacitas ut vitiorum,
ità etiam virtutum eſt. Nam ſtrenuum, con-
ſtantémque ſi mirere Tobiam humandis cor-
Pporibus, hoſtiis perlitandis, eum ſcito pueri-
tiam inter feretra aräſque duxiſſe. Hæc, in-
quit, & bis ſimilia ſecundum legem Domini

Puerulus obſervabat. Ploraverim ego propterea,

dum nemo Salomoni inaugurato non applau-
dit. Sapientem ergo regnare nolles? Imô gra-
tulor obtigiſſe Sapienti ſceptrum. Nollem ta-
men deeſſe purpuræ candorem ſuum. An tu,
inquies, de pudore ſubdubitas Salomonis? An
is malè olet, ſeu proſtitutæ pudicitiæ ſuæ reus,
aut alienæ prædo? Viret etiamnum & ſui cu-
ſtos, & alieni pudoris Cenſor ſeveriſſimus.
Sedenim ex alvo prodit Bethſabeæ. Atqui

cur malus & illa expiata jam erat; & hic alloquio Nu-

minis recreabitur. Quicquid id eſt, ſentinam
timeo, in qua concrevit. Virus trahet cor-
rupti olim uteri; & quamvis aurea ſint po-
ma, quæ hactenus cocta & ramis decerpſimus,
vitiatam tamen radicem metuo ſoli corruptio-
ne, in quo deſedit. Quid plura? Ammoniti-
das arceſſiit. Rex autem Salomon adamavit mu-

lieres alienigenas multas; Moabitidas & Am-
monitidas, Idumæas & Sidonias. En ut non ra-
dicis tantuùm, ſed terræ quoque vitium, in
qua illa viruit, tranſmittatur in truncum. Et
vivemus incorrupti, pueritià depravatâ; cùm
integerrimæ infantiæ Salomon extabuiſſe ſuam
horreat ſenectutem, virore corruptam non ſuo,
ſed uteri, in quo ſpiritum hauſit? Alvo dun-
taxat olim vitiat,, ex qua prodis, ſenectus
corrumpi tua poteſt: & vallabitur liliis ætas
maturior, quam pueritia anteceſſit deflorata?
Benè aget, qui necdum egit benè. Scilicet.

SNuccide ergo illam. Cur? Ecce tres anni ſunt, ex Luc. 13.
culnea bac, & 3⁸.

quo venio quærens fructum in fi
non invenio. At ille: Domine, dimitte illam &
bhoc anno. Trimæ ſterilitatem Dominus damnat,
& quinquennem deſperat agricola parituram,
ſi quadrima non abundavit. Dimitte illam &
hoc anno. Supereſt ſpei ſcintillula in trima: ſi
verò decoquat quadrima, exſcindatur. Non
enim à longæva ſperandum eſt, quod non le-
geris in pubeſcente. Suam quare Moyſes ex-

pavet virgam? Serpens eſt. Verſa eſi in colu- Exod. 4.

brum, ità ut fageret Moyſes. Reſiſte, eumque 3.
corripe. Timeo. Noli timere. Serpentem non
reformidem! Neutiquam: ſi tamen olim efflo-
ruit. Non enim diù Anguis erit, quæ non
Draco erat, ſed virga. Tenuit, verſaque eſt in
virgam. Vides, opinor, ut ſeſe indoles repa-
ret. Citò exſpuit, exuitque venenum, quæ ver-
narat in flore. Neque enim ſquamas non excu-
tiet, quæ gemmas in poma concoxerat. Vel
Jordanis retrorſum converſus eſt, ſuàmque o-
riginem latex adverſo alveo repetiit. Et ibi
quidem naturæ audiri leges nequiverunt, in
tanto undarum ſtrepitu, tumultéque repedan-
tium. At nos nunquam ſumus edictis gratiæ,
naturæque attentiores, quàm quùm id agimus,
quod egimus. Petrus nunquam, quod ſcia-
mus, improbus, JrsM præ cæteris amat;,
quamvis eum coram oſtiario non ſemel ejeraſ-
ſet. Adeò vel Chriſti transfuga eſſe poteſt,
poſt octiduum, pro Chriſto Eccleſiæ Paſtor,
ſi non adoleſcens defecit, ſed vir, & prius quàm
ancillam expaverit, in cohortem ſitricto ferro
irruperit. Quæ cùm ita ſint, tuuam quomodo
indolem marcere ſuſtines, aut etiam alienam

corrumpis? Ne adoriri quidem per ſe fœmi- Conſilia-
nam auſus eſt Satan, quòd crederet probro-i nmbiis

ſam vel Dæmoni alienæ indolis corruptelam.
Quin & ferarum nullam, nullam avium in cap-
tionem Hevæ ſtimulavit. Et quamvis ſeducen-
dæ fominæ aut Cervus, aut etiam Cygnus
aptiſſimi viderentur, ne Onagro, quidem aut
Bubone abuti auius eſt Dæmon. Adeò decep-
tionis tam vile, probroſümque miniſterium ar-
bitratus eſt. Ergo è luto extractum Anguem
trunco ſuſpendit, eòque uſus ſui doli veterri-
mo, teterrimôque interprete, non Adam, ſed
Hevam ſeduxit. Ut ſcias Te, aut foœminam,
non virum, eſſe, ſi ſeduceris; ſi verò ſeducas,
ne Coracem quidem eſſe, ſed eſle haberique

Serpentem. Serpens decepit me. Porrò ille quam Gen. 3:

temperans in ſua quoque intemperantia, falla- r3.
ciâque fuit? Non enim improbavit, ſed inter-
rogavit: non audacter, petulantérque invectus
aut in Legiſlatorem, aut in Legem eſt: vix
tantillum præcepti ſeveritatem non tam carp-
ſit, quàm pervulſit: Nequaquam, inquit, mo⸗
riemini. Et tamen tantâà Draco apud Divini-
tatem deceptionis flagravit invidià, ut, quam-
vis Deus & Adamum primùm interrogafſlet, &
Hevam

Hevam primò comediſſe pernoſſet, ſeverita-
tis tamen ſuæ fulmen illicò in ſerpentem ex-
cuſſerit, tranſgreſſionis patientior, quam ſe-
Gen. 3. ductionis. Nerpens decepit me, & comedi. Et
13. ait Dominus Deus ad ſerpentem: Ouia feciſti
boc, malediétus es inter omnia animantia“ ter-
ram comedes: & inimicitias ponam inter te &
mulierem. Quid evibrari potuit in animantem
atrocius? Nam cùm Virgo una fuperſit impio-
rum patrona, eam non tantùm non habebis
advocatam deceptor, ſed infenſam, iratâm-
que. Quam ergo moriturus afſciſces in opem
tuam, ſi ſuis te Virgo & tectis excluſit, & ja-
culis impetit? Vives, ſi te vita peroſa eſt? Ad-
de, quod Serpens antequam damnaretur, præ-
damnatus jam fuerat flagitio ſuo. Non enim ait,
Quia feceſti hoc, maledictus eris, ſed, male-
dictus es. Tu tibi ſquamas conſuiſti. Tu tibi
detraxiſti alas innoc ntiæ deargentatas. Tu
Præcidiſti tibi, quo ſervabare, ſpei funem: ab
ripieris propterea in Iræ Charybdim, non fre-
ti æſtu, ſed iniquitatis refluxu tuæ. Time pro-
inde ſi non commilitoni, quem depravas, ti-
bi certé, qui peris. Miſereat te tui, ſi te non
miſeret famäliaris, quem obvium telis exar-
mas. Achitophelem videas à nullo argui. Cai-
num Deus non ſemel admonet, & peccaturum,
ne proruat, & prolapſum, ut exſurgat. Nimi-
rum vel fratricidio innocentior es, quàm ſedu-
ctione. Abjicitur Achitophel, ſeductor Abſa-
lonis. Cain in Deum hoſtià, in fratrem telo
injurius, revocatur à ſupplicio, & niſi receſſiſ-
ſet à monitore, evaſerat mortem. Balaamum
Balaco nemo non iniquiorem pronunciet: quòd
ille conſilio fœminas in corruptelam Iraelis
exciverit, hic deceptus immiſerit. Et tamen
Coraces peſſimi nuſquam non crocitant, nuſ-
quam non Turturibus præferuntur. Vel in Ar-
ca Columbæ Corvus antecellit. Nam explo-
randis, renunciandiſque naturæ ſtragibus Co-
rax ablegatur, vix poſteriorem ſortità legatio-
nem Columbâ, tum emiſsâ, quùm ille, per-
fidiæ compertus, Arcæ ſaniem antetulit. Adeò
vel Juſtis interdum Crocitatus gratior Corvo-
rum eſt, quàm gemitus Columbarum.

Rexæx autem Salomon adamavit mulieres
alienigenas multas, filiam quoque Pha-
raonis, & Moabitidas, & Ammo-
nitidas, & Idumæas, & Sidonias,

Divitia
nexia. & Cethæas. 3. Reg. II. 1.
pelicitas? Poſt Plutum Venus. Enimverò cùm auri
noxia. argentique inundaſſe Hieroſolymis copiam pro-
xXimè ſuperiori capite Author recenſuiſlet, mox
patuifſe ait Regis thalamum exteris muliercu-
Luxus. lis. Tanta eſt luxuriæ libidiniſque conjunctio,
ut, ſi abundes, vix floreas. Id vel naturæ
3. Reg- ſuaſu edidicimus do fl decutitur
10. 12. „quando flos pomo decutitur.

Et primô quidem cohoneſtandis Templi ful-
Wi n cris ſupellex inſumebatur, mox ſolio impendi
cœpit, ad extremum luxui illecebræque man-
Caſtitats cipata eſt. Ignoſces Proinde timori meo, ſi
ſervat ubi vaſorum acervos conſpicio, & cortinas
Pauperias deprehendo, latere imibi Adonidem ſuſpicor,
euſtodita. imô non latere ibi Cupidinem clamito, qui,
ut nudus ludat, non niſi in ſumma rerum o-
pulentia laſcivit. Imô, quia nudus eſt, tuni-
catos togatéôſque vulnerat inimicius. Quid por-
ròô mirum, ſi Venus amburat, quos Cupido
tranſadigit. An non illa inimiciſſime, hoſtili-

Oliva

térque inſequatur, quos nato, quem nudum
expoſuit, tanto gazæ apparatu conſpicit diſſi-
millimos? Ergo inſidiatur nudus Amor paluda-
tis, quos citéò deſpoliat. Nemo enim nudatur
promptiäs, Amore graſlante, quam qui mol-
libus, duplicibuſque veſtitur. Nam pauper co-
ram latrone cantat, vacuitate ſecurus. Is & Sio-
ne decedens Jerichuntem incidit in Sicarios, qui
ità feriri potuit, ut etiam ad libidinem fura-
cium potuerit exſpoliari. Mirum ergo videri non
debet, ſi graſſatorum more Amor inſidiatur;,
quem nemo latronem, niſi latro inficietur. Pro- Luxrurid
inde Salomon, cùm, emiſſis in Tharſis navi- Polizics
bus, receptiſque, nataret in auro, in luto de- iniruſir.
preſſus eſt. Rex autem Salomon adamavit mu-
lieres alienigenas multas. Vide autem, quibus
miſer gemoniis gradibus in voraginem volup-
tatis præceps ierit. Primum ſiquidem Regis fi-
liam non tam procus, quam princeps, facem
regni jure præferente, thoro adſcripſit. Vela-
batur tum ſanè libido firmandi ſtudio fœderis;
votéôque connubii clarioris. Et quamvis ar-
dere tæda non poſſet nuptiarum exterarum,
quin Templi lychnus extingueretur: Sanctua-
rii tamen utcunque nox tolerabatur, tanti
generis jubariſque compenſatione. Quis enim
Lucernæ Reginam non præferat, ſi præſer-
tim cum Æ gyptiis ſpectare coœlum deſueſcat.
Verùm, qui Nilum intrare non timumit, non
intra Ægyptum conſtitit, ſed ad Æ thiopas
abreptus eſt, ut ipſam ſcelerum caliginem
domum inferret, hoc eſt, inveheret Æäthio-
piam Hieroſolymis. Siquidem adamatà Re-
ginàè, Moabitidas rapuit. Verùm hæ ex Lo-
tho, ſi non filio Abrahæ, certè ex fratre ne-
pote. Ammonitidas Idumææ exceperunt. Et
hæ Ifraelem ſapiunt, quando ex Eſaü pro-
fluxerunt. Jam nullo velata cognomine bac-
chatur libido, quando Salomoni Sidonias pro-
ſtituit. Inverecunda hic tamen Venus, at non
contumax eſt. Nam Sidon, ut Palæſtinæ nul-
lo generis vinculo conjungatur, non tamen
hoſtis eſt Abrahæ. Natione ſecubat, non re-
pudio. Cethæas verò, quas noviſſimè advocaſ-
ſe Salomon fertur, quis neſciat oriundas in-
fenſiſſimà Hebræis gente? Eô Venus excurrit,
ubi ſuo illam alveo non coeêrceas. A principe
conjuge ad Ammonitidem;, inde ad Sidoniam,
Cethæam tandem Ifraëlis ſanguine cruentatam
amplexatur. Reſilire proinde oportet te à con-
nubio non honeſto, ne in illicitum cadas, in
ſpurcum inde prolapfurus.

Parva in
malo.

Rogavi pro te, Petre, ut non deficiat Zelusa-
fdes tua. Et tu aliquando converſus Pinmaram.

confirma fratres tuos. Luc. 22. 23. Pæniten-
tia Verae

Perjurio Petrus polluetur, & eo ſanè non Religioß
levi, quando afflatu ſervæ conſternatus, JE- eher 35
SsUM ſuo ſinu excutiet, ut à lictore ſcilicet tar- Neiant.
diùs, mitiuſque, quàm ab Apoſtolo cædere- Vira mi-
tur. Nam CHRISTUM megatione Petrus ante .
damnavit, quàm Caiphas. Tum enim eſt JE- ſummi
sUS probrosé depalmatus, quům eum Primas meriti.
alumnorum abdicavit. Lanti verò compertume pe,;
facinoris Petrum quid acturum reris, ut ma- „egatio
culam fœdiſſimi criminis eluat? Quæ lachry- Zelo ani-
mæ notam extergant fidei, unâ tantùm lo- wmaruà ab-
quente verna profligatæ? Non toto eam Jor- Kergetur.
dane Petrus abluat, imò ne cruore quidem ſui
pectoris toto. Jejunet? Parum eſt. Vigilet ?*
. Oris

Cen,

Alleg.l

SS — — — — —

Stromatum „ Lib. I.

Oris vomitum impuriſſimum vigor luminum
empati non exhauriet. Sacco induatur & cilicio? Bel-
lapſis. lIuarum exuviis non operitur facinus, quod in
ipſo Pontificum atrio patravit. Agat , quod
Dominus ruituro præſcripſit. Et tu aliquando
converſus confirma fratres tuos. Sublevandi ſtu-
dium iniqui,, ſanior eſt affecti medicina. Et
quamvis non jam vomicàâ labores, ſed peſte;,
ut alium curaveris, convaleſces. Piſcina tua
fratris vomica eſt: in eam ſi deſcenderis pri-
le mus, quamvis Naaman demergare, Angelus
i emerges. Noli ergo medicinam tuo vulneri
inng facturus, aut ſuccos percolare „aut adire ther-
mas, aut denique uſtrinas intrare, ut torrea-
nan re. Quære peccantem; utque fratris & vulne-
nld re exluxeris mortem, vives. Lepræ tuæ nolo
Eliſæum quæras, ſed exquiras velim Naama-
num. Ego certè, ſi degerem in Samaria, &
n me meæ tæderet ægritudinis „ animo vitiato,
r. non Eliam convenirem, ſed Achabum, non
, Deboram alloquerer, ſcd Jezabelem. Sic
r. nim Petro transfugæ imperatur: Converſus,
1, inquit, confirma fratres tuos. Hoc eſt nolo
. Joannem adeas lilio coronatum, Thomam
nl conſequere, qui, niſi meum latus reſcindat,
hmm ſuum in corde vulnus non ſanat. Hinc eſt, quod
lr. . Paulus cùm viſum recepifſlet, non ad Apoſto-
Act. 9.ro. Ios Hieroſolymas profectus eſt, ſed cicatricemn
In Qeſperatiſſimis plagis ſuis obducturus, Syna-
gogam Damaſci perrupit Judæorum, vela-
en men eorum ex oculis ideò detracturus, ut eo
io⸗ ſuum vulnus obligaret. Et continuò ingreſſus in
Ne. dynagogas, prædicabat Jeſum. Videſ-ne, Ut ſa-
lo. mior Pfyllus os non papillis Eccleſiæ admovit,
le. . quo ſuam in Chriſto infantiam enutriret; ſed
l ceraſtarum gingivas exſuxit, ut veneni ſuctu,
r fui virus animi exhauriret, fugarétque flagitii
der ſanie facinorum purulentiam. Judæos ergo con-
venit, non Apoſtolos, ratus itaà barbariem
ſuam eradi poſſe, traductis ad Chriſtum con-
tribulibus ſuis, uti Petri fuerat curanda perfi-
dia, fratribus in fide roboratis. Nec id tantùm
pharmaci genus ſuis adhibuere vulneribus Pau-
Ius & Petrus, verüum & David gemino nota-
tus adulterii cædiſque ſtigmate, inuſtam cri-
minum infamiam abolendam ſibi eſſe ſtatuit
criminoſorum curatione, aut certè curd. Et-
enim quinquageſimo ſuorum luctuum carmine,
quod totum eluendis ſceleribus pangerat, cùm
diu abſtergi cupiſſet, exclamat tandem: Do-
Pſ. 5o. 15. cebo iniquos vias tuas, & impii ad te conver-
tentur. Ratus ſcilicet tutiorem ſibi ad veniam
aditum patere nuſquam, quàm ſi non ad lu-
gendum ſibi caveam effoderet, ſed, ad docen-
dum, exſtrueret civibus, exteriſque Synago-
lium gam. Volumine melius, quam cilicio tuum ex-
iin terges pus, tuàmque vomicam percurabis. Nee
mirum ſi codice, ut ſacco, flagitium peccantis
expietur: quando & ſua non deeſt volumini-
Apoc. Ic. bus amarities. Accipe librum, & devora illum,
8, r is 9. & faciet amaricari ventrem tuum. Et ſanè quo
etti⸗ nos dolore ſalutem gentibus pariamus, Paulus

1

lis

lere teſtatur, qui non modò parturire ſe Galatas di-
5 ale ,el xit, quâ ſanè voce nemo non videt, Evange-
el lor ⸗ lium parientis angore vulgari: verum & ad
Prines i vincula uſque pro populis laborabat. Quin
atin, coœlo malebat exulare, quàm pereuntis intereſ-
t nr s ſe naufragio Gentis ſuæ. Vide, quâ mentis an-
chr,⸗ n Xitudine Evangelium nuncietur, quando præ-
n res ſtat cœlum, quam ſynagogam abortum pati.

n . Unius diſpice Jonæ luctam pro Ninive. De-
lal nique diriorem pelago arbitratus prophetiam,
zlet

—

79

Cetum pati maluit, quàm Nimiven. Dormie-
bat in turbine, ejulabat in pomœrio. Adeò
quies eſt, ſi moriare, ne arguas: mors eſt, e-
tiam cùm edomueris impium, deſidere. Et quot,
rogo, ſunt, qui mallent cruorem ſuum occum-
bendo profundere, quàm alienum ſuffundere
commonendo? Quaàm ſanè acerbitatem docen-
di, & dedocendi pariter ſceleroſos is depre-
hendet, qui hieroglyphica expendet, quibus
deſignata Petro eſt modò Gentium victoria;,
modò ejus ſub Nerone mors. Ergo Dominus,
cùm Crucem Petro adumbraret, vinculi, faſ-
ciæque meminit: Alius einget te, & ducet quò Joan. 215
tu non vis. Ubi verò de traducendis ad Chri- 18.
ſtum Ethnicis moneretur, monſtra illi angueéſ-
que ingeſti ſunt, quos veneno ſaniéque cor-
ruptos, ſummo ſtomachi faſtidio liguriret. Oo- Act. 10.
cide, & manduca. Quis autem non intelligat ¹4:
acerbiorem Cruce ipsa prædicationem efle;,
quando illa vinculum eſt, hac verò Serpens
& Vultur? Nam, qui pro Chriſto jugula-
tur, ſemel moritur; qui autem JksM an-
nunciat, impiéſque revincit, quotidie mori-
tur. Audi plenam mortibus ammam. Quoti= I. Cor.
die morior, propter veſtram gloriam, fratres.15:3 1e
Et muſſas etiamnum, ridéſque pro cilicio E-
vangelium comparantes, cujus interpretatione
ſanentur? Age. Qui efſſe poilunt dunores pœ-
nitentiæ cruciatus, quam ſi cædare ſcorpioni-
bus, dumis coronere, agaris in crucem, felle-
diriſque patibulatus & cruciére, & profſcin-
dare? Iſta Chriſtus patiebatur in Calvaria;
nec tamen aut de ſpinis queritur, aut certè de
clavis: unam tantùm ſibi ſitim permoleſtam
eſſe lamentatur. Nitio. Moreris ferro transfi- voan. 19:
xus, & non ferrum, ſed ſitim incuſas? Cru- 28.
ciaris ergo dirius ſiti tuà, quam telis Synago-
gæ. Sané: Veruùm non potionem ſitio, ſed
Judæam. Ea me vexat ſitis, quâ olim apud
Samariam propè fontem laboravi. Mulier, da Joan.4.9.
mihi bibere. Quem mihi potum non hydriâ
haurire tuâ, ſed tuis mihi oculis profundere
potes. Si credis, bibo: ſi vivis, epulor. A- Ibid.
lium cibum habeo manducare, quem vos neſ-
citis. Ergo torquebatur Chriſtus non tam
Crucis immanitate, quàm rebellantis perfidiâ
Hieroſolymæ: Diſce jam, qui ſint Evange-
lizantis angores, quùm pro filiis privignos
educat Evangelio. Caligabat orbitate repen-
tinâ, captus utroque oculo Tobias ſemior: & §. Tobiag
quamquam omni ſuorum munerum fſolatio de-
ſtitueretur, ſerebat tamen ærumnam ſuam non
infractus. Ubi verò correptioni ſenſit uxorem
refractariam, tum enimverò & mori cupiit,
& ſepulchrum ſibi pro aſylo precatus eſt. Ex- Tob. 3.
pedit enim mihi mori magis, duàm vivere. 6.
Captivitatis, minarum, paupertatis, & lippi-
tudimis, imo Cæcitatis tolerantiſſimus ſenex;,

dum iterum parturire uxorem ſuam tempe- Correc-

Videte, ne tionis im

rantiæ nititur, abortu præfocatur.
d.-= batiens.

furtivus ſit. Ad hac uxoy ejus: Manifeſte va
na facta eſt ſpes tua. Tune Tobias ingemuit. Animaru
Riſiſſet Pardis ſenex objectus, luſiſſétque cum 2 las abs
Urſis: qui tamen hædi ſuſpicione furtivi di- e e⸗ .
ſcerptus, transfugit ad mortem. Securim, li- „„ 36*
Ctoréſque ſprevit Salmanaſaris: uxoris voce li- ſj aquat
Periori exanimatus eſt. Adeò torquet nos ze- Martyri-
lus animarum acerbius, quam in ærumnam no- bus.
ſtram conjuratæ tyrannis, ſervitus, Cæcitas, &
paupertas. Perſtat emim inter hæc ſenex impa-
vidus: qui tamen uxoris ſibilo, tanquam ru-

entis appulſu ſaxi non humi tantum elidinr 3
e

1. Cor.
15. 31.

60

ſed ſepulchro illatus præſepelitur. Expedit mi-
bhi mori magis, quàm vivere. Et ciliciolum
oſtentas, quo iri expiatum facinus autumas?
Et prædicationem alumnorum Jns ſubiſannas;

quòèd cum Dracone Narciſſo confligant, quum

fuis mederi ſe vomicis credunt alieni vulneris
curàa? Audiſti-ne quas Paulus pro Romano-
rum ſanitate pertulerit ægritudines? Et nos,
inquit, periclitamur omni horâ. Quis lugen-
tium horis ſingulis periclitatur capite? Nuncia-
tà Lerinenſibus à Capraſio Monachis, immi-
nente barbarorum excurſione in Inſulam, à qui-
bus forent in odium fidei trucidandi, nemo
non expalluit. Deerant fugientibus latebræ;
&, niſi Abbas diutinà eos oratione, diviné-

que viſu relevaſſet à metu, nemo Martyr oc-

cubuiſſet. Norant flere: ſed periclitari non no-
rant. Pallere jejuniis cupiebant, ſed diſcrimi-
num pallere vicinitate recuſabant. Potum miſ-
cere cum lachrymis expetebant, ſed cruorem
horrebant miſcere cum fletu. Cinerem pro
pane manducabant: ſed abnuebant feritate gla-
dii in cinerem verti. Verbo; quòôd quotidie
zelus patiebatur in Apoſtolo, quingentis in
Monachis, ne ſemel quidem ſuſtinere auſa eſt
Poœnitentia. Non immeritò proinde Paulus
tanquam levioris armaturæ rorarios famem;,
frigus, verbera;, nuditatem præmittit, ag-
menque oviaräüs claudit, inſtantia ſcilicet quo-
tidiana, & perpetud de prognatis Evangelio
Gentibus ſolicitudine. In labore & ærumna, in
vigiliis multis, in fame & ſiti, in jejuniis mul-

Oliva

is, in frigore & nuditate. Hi velites ſmt. Jam
cataphractis agmen muniatur: Inſtantia mea 1. Cor.
quolidiana, ſolicitudo omnium Eccleſtarum. Quis IH1. 28.
infrxmatur, & ego non infirmor 5 Quis ſcanda-
lizatur, & ego non uror? Uſtrinam cùm in-
tueare, non eſt, quèd mihi ſpeluncas com-
monſtres ejulantium. Mollius enim eſt lugere,
quam uri. Tua madet Poœnitentia, ſed Pauli
zelus Hagrat. Ideò labenti Petro non lachry-
mæ imperantur, ſed à Chriſto edicitur, ut
converius confirmet fratres ſuos. At enim quis B. virge
fratrem ſine Matre convertat? Ergo Petrus, Maria
ut Serpentes, Draconéſque occidat, gladium Teum
ponat, & Lilium mutuetur à Virgine. Occi- ittn wct
de, & manduca. Verùm cædem hanc crimi- 2
num flore melius, quam telo, conficies. Ideò
ſubſequuturum in cœlo prælium Michaelis
cum Dracone coronata ſideribus Muher ante-
ceſſit. Ut doceare ſcilicet, fruſtrà Satanam
in peétoribus aberrantium obſideri, niſi eò
pro tormentis MABIAM admoveas. Et quo-
niam opuſculi hujuſce mei unus eſt ſcopus a-
nimarum ad JksOMw traductio, adeſſe mihi 4Poc:
optarim Virginem. Nam ſi David ſparto præ- it. 6.
valuit in Goliam: ego Aaronis virgâ devi-
cerim Pharaonem. Si lacte Siſaram Jahél de-
bellavit: delebo ego Satanam felicius Virginis
lacte, in permciem hoſtis flore uſus, pro cla-
vo. Non enim ſcelus vivet, ſi aut in illud,
aut etiam in me adigam Lilium Matris. An
non vita eſt, ſi moriamur in Lilio?

FLINIS LIBRI PRIMI STROMATIUM.

e Laure
ſene.

Cenl4,9,

ſt
A
lreng ahl
A
Co
gon
nia
lie

lut

1.

Ine.

h.,
4
8 1 Mni

88TRO MATUM

FX DPIVINIS SCRIPTURIS
LIBER SECUNDUS.

Domum tuam decet ſanttitudo, Domine,
in longitudinem dierum. Pſal. 92. 5§.

T' olim in valle ſylve-
ſtri Reges quinque in

gnavere, ut paucioribus
bplures ſubderentur: Qua-
uor Keges adverſus quin-
due, inquit Moyſes: Ità
nunc in montibus uber-
rimis domus Domini,
duæ contra Virginis domum unam de glo-
ria confligunt : Lauretana nempe domus
cum antro Bethlehem, Templôque Salomo-
nis decertat, unâque, Cella verior, quam do-
mus, de domo omnium maxima, ut olim de
Gigante David, non quidem in valle Tere-
binthi, ſed in planitie Picena, haud lapides ja-
ciendo, ſed lapidibus gemmiſque coruſcando,
Mundo, Cœléôque Judice, triumphat: nec de
Templo duntaxat, verùm etiam refert hac ma-
ximè die de Antro palmam. Siquidem nec
Antrum, nec Templum diu ornavit ſanctitu-

do; cùm ædes Lauretanas & decus & magnifi-

mn Vin
. hnn
n
le
nte⸗
lamn
0
no.
.
ti ,t
1r.
err.
clr. dqes Laure-
ld, tanc.
A
Gena4. 9.
Ezec. 8. 9.

centia, & ſanctitas cohoneſtent in longitudi-
nem dierum. Hoc ut evicero, viciſſe pariter
domum Virginis domos Domini cæteras fate-

bimini. Cupiebam domum Lauretanam in aciem

educere contra Salomonis Templum, quaſi
contra Goliam Davidem. At nuſquam com-
paret. Cecidit, evanuit, reparari non poteſt.
An illud decuit Fanum ſanctitas in longitudi-
nem dierum,
ſiit? Extitiſle olim, dices. An etiamn cumn
ſtaret Domunculam vultis noſtram componi?

Subeamus cum Ezechiele parietem, ductore
Angelo. Et dixit ad me- Ingredere, & vide

abominationes peſſimas, quas iſti faciunt bic.
An ſanctitas eſt, reptilium, monſtrorumque
congeries, acervuſque Baal, Belial, & Beelphe-
gor? Eoece ibi ſedebant mulieres plangentes Ado-
nidem. Antiquiora iſthæc dices, nec tam facta,
quàm ficta per Angelum, qui Prophetæ va-
ticinabatur. Vultis noviſſimâ illud ſenectute
luſtremus? Videbimus abominationem deſola-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

quatuor Reges ità pu-

quod tot ante ſæcula eſſe jam de-

tionis ſtantem in loco ſancto, nempe Tiberii
equeſtrem ſtatuam in atrio. Num ſanctitas
fuit, pro Deo Cæſarem coli? Diſplicet fortè
rimoſam Templi ætatem attendi. Placet-ne ex-
plorari tum ſancta, quàùm Dominus in Templo
interpretaretur Prophetas? Enimverò quùm ip-
ſe roraret è labiis mella, ſulphur fulguraque
jaculabantur in eum Scribæ. Tulerunt ergo la-
Pides, ut jacerent in eum. JES US autem abſe
condit ſe, & exivit de Templo. Liceat quoque
mihi profugere de Templo, idque cum Na-
zarena domo conferre. Ibi aut Adonis lugetur,
aut Cæſar colitur, aut Jn sus lapidatur,
mod Præficis delirantibus, modò Centurioni-
bus debacchantibus, modò ſævientibus Scribis.
Hic verè Angelus nunciat, Virgo concipit,
Deus excipitur. Huc intrat Chriſius, inde au-
fugit: hic liliis vallatur, ibi effugatur lapidi-
bus. Hic vitam haurit, ibi extimet mortem.
Quæ ergo conventio luci ad tenebras, ea eſt affi-
nitas Nazarenæ domui, & Sionis Templo. Di-
Ges non æ uo Marte pugnari, quum Templi
ſenectam & domus infantiam produxerimus
in arenam. Prodeat in cunis Templum. Quid
ibi non Evanidum, fragiléque? Fumus, &
nidor & cruor. Mugitus victimarum, &
nebula complevere vagientem, ut ita dixe-
rim, domum. An tu boves illos cum Vitulo
Patris ſaginato compones? Nebulam cum So-
le Juſtitiæ? lapideas tabulas cum Chrifſto la-
pide angulari? cum Legiſlatore Legem? fu-

ſiles Cherubinos cum nunciante & Pprophe-

tante Gabriele? Mitto extructum à Salomo-
ne Templum, quod brevi labare coepit, de-
Imentato per mulieres alienigenas auctore ſuo.
Cùm Nazarena domus Virgine glorietur, cu-
jus vi Anguis protritus, & Draco compreſ-
ſus. Ruat jam Templum coram Virginea do-
mo, quaſi coram Davide Golias: neque e-
nim ſtare jam poteſt cum domo, in qua Ver-
bum effloruit, Templum lapideum, unde,
ne penitus areſceret, ſeſe proripuit. Quàm à
ſe Deus diſſidet, quuùm domum intrat Na-
zarenam; ut Liliis ambiatur, Templum-
que deſerit, ne obruatur ſaxis? Triumpha-
tura jam Domus erat dejecto Templo, ſed
antrum è& Bethlehem in campum advenit,
ut palmam præripiat. Et ſanè viciſſet, ſi qui-
viſſet in arenam, campumque deſcendere.
Verùm moveri non poteſt, in cippo, compe-
déque

Pſal. 84. II.

Matth. 24.
30.

62
deque captivum. Gemit in ſervitute ſpelæum,
Arabique ſervit, cui olim Principes ſerviere.
Cumque Nazarena domus in auro effulguret
purpurâque: Antrum Bethlehem vix in ſac-
co Franciſci à barbarorum vinculis, haſtiſ-
que reſpirat. Aſt olim Reges ex Oriente
vidit ſuis in ſtipulis cum muneribus provolu-
tos. Magos dixeris, ſi cum Matthæo loqui
mavis, non Reges. An tu Dynaſtas tres cum
Regibus & Conſulibus terræ, cœlique Pon-
tificibus conferes, qui innumeri procubue-
re in veſtibulo Lauretano, effuſis Indiarum

fodinis ante Virginis aram ?² Non medium

ibi JIESum denegaverim inter jumentum &
bovem jacuiſſe; ſed in fimo. Diſpice tu mo-
dò elevatum in ara Lauretana Chriſtum,
hinc Levitis, inde Dynaſtis ſtipatum. Foœ-
num tu illud huic byſſo comparabis, & fi-
mum thuri, & auro ſaxa? & ſtabulum Tem-
plo? & egeſtatem donariis? Adde Adonidem
ibi conſtitiſſe diu, hic Verbum ſemper ex-
cultum. Aſt natus in Antro JEsus. Quôd
defuerit illi locus in diverſorio. Hanc verô
domum elegit, in qua conciperetur. Ibi recli-
natus in præſepio: hic concretus in Virgine.
Ibi ad injurias tempeſtatis & Herodis expo-
ſitus: hic ſubductus contumeliis, & Matris
in ſinu recreatus. Quid plura? Alia, ſi qua
ſuperſunt, Domini Sanctuaria congredian-
tur, ut ſola Nazarena Domus inter omnia;
ceu inter ſidera Sol, fulguret. Adoro Do-
mini Crucem, & renitentem in cœlo, & in
Calvaria fulgurantem. Haud auſim noſtros la-
teres cum vitæ Ligno conferre. Obviant hæ
tamen ſibi, occurrunt Domus & Crux, non
tam ut pugnent, quam ut oſculentur ſeſe. Juſti-
tia, & Pax oſculatæ ſint. Jactat quæque in
Dei gloriam pompas ſuas. Crux ait, in me
Jrsus expiravit; JESus, inquit Domus, reſ-
piravit in me. Abſtuliſti tu vitam Domini;
Ego detuli. Tu ſanguinem ejus exſuxiſti; Ego
lac dedi. Atqui emicabis in cœlo. Ego in ter-
ris mico. Sed cùm te viderint Tribus, omnes
plangent. Cùm me tenuerint impii, Coœlum in
expiato peccatore lætatur. Ubique lachry-
mæ, ſed in limine Domus, nectareæ, in ful-
gore Crucis, ſulphurex. Hæ crimen extin-
guunt;, illæ gehennam incendunt. Hic lachry-
matur peccator, ut expietur; ibi ejulat, ut
fſordeſcat. Hic luget ad coronam: ibi deflet
ad incendium. Scio, Tunc parebit ſignum ſr-
lii hominis in cœlo. Si non tunc parebit, rap-
ta certè & ipſa eſt cum Paulo in tertium cœ-
lum, quando ſuis innixa pinnis, non qui-
dem ut ille fortè extra corpus, ſed in corpo-
re, ambulavit ſuper pennas ventorum, ſpre-
tôque Ephraim, Picenis apparuit. Contende-
bant de primatu inter ſe Petrus & Arca, hæc
Synagogæ arx, ille Eccleſiæ Petra, quùm
incertum foret, divimus-ne, fortiuſque Jor-
danis alveum exhauſiſſet Arca, migratura ex
eremo in Chanaan, an tumens ſuis pedibus
mare Apoſtolus compreſſiſſet. Illa hoſtem fuga-
vit, ne confligeret, vicitque obicem luctæ ex-
pers. Hic colluctatus cum hoſte, ſuâque in ſe-
de fremens monſtrum eliſit. Crederem ſanè
de flumine triumphaſſe Arcam, de Arca Pe-
trum, quando illa flumen ſubmovit, hic Mare
preſſit: niſi Nazarena Domus utrique præcel-
leret, mare prætervecta, ſed recta Coœlo.
Ruat proinde Magus Simon, plantâſque amit-
tat, qui alas Præſumpfſit. Coœlo vehi unis de-

Oliva

betur Ædibus Lauretanis. Nam quùm nata in
iis ſit Mulier amicta Sole, Deumnque in eis
conceperit, haud mirum eſt, ſi tantæ Princi-
pis munita teſſeris errare toto ſinatur Cœlo.
His dotata prodigiis Domus effulgurat, quæ
JESUM excepit. Licet & tibi Domum Dei
efle. Imô fas nulli eſt Domini Templum non

eſſe. Weſcitis, quoniam membra veſtra Tem- 1.Cor.6.19.

Pplum ſunt Spiritüs Sancti. Sed utinam in hoc
atrio non videamus abominationes longè pe-
jores, quàm, quas ſpectavit Ezechiel in Tem-
plo. Ibi Adonis lugebatur, hic vivit. Ibi Cæſar
proſtabat marmoreus, aut æneus: bic Daphne
ſtraminea, & carnea laſcivit Proſerpina. Inde
Chriſtus exire cogitur, ne lapides patiatur:
hic ſtare nequit, & in patibulum agitur. Va-
giit ſaltem in ortu ſuo inter hoſtias Sanctua-
rium: Tuum;, ad inſtar Herculis, Cor inter
aſpides lactatur. Litatus ibi Agnus: hic Lupus
phaleratus. Ibi thura, hic ſulphur. Ibi ara,
hic fornix. Prorſus Sionis Templo, quod in
ſpelæum converſum eſt, ſceleſtius Cor tuum
eſt; in quo Jksus non lapidatur tantùm;, ſed
& occiditur, & crucifigitur iterum, qui mori
non poteſt.

Homo natus eſt in ea, & ipſe fundavit
eam Altiſſimus. Pſal. 86. 5.

Laudavere cæteri Lauretanæ domus au-
ream ſupellectilem, argenteas thecas, gem-
meos calices, Principum accurſum, marmo-
reum atrium, cæterâque Sanctuari ornamen-
ta propè divina. Ego verô demiror in ea, non
quæ ſubſunt ornamenta, ſed fundamenta,
quæ deſunt: cümque domuum cæterarum è
fundamentis dignitas & robur pendeat, hu-
juſce decus domus inde augetur maximé;,
quod mole ſuâ ſtat, nullis innixa baſibus. Hoc
porrò non mirum eſt ſi demiremur in ea do-
mo, in qua Verbum factum eſt caro, quando
domus Domina ideò in his ædibus Deum
concepit, quòd omni terreno caruerit funda-
mento. Ergo hæreditas Dominæ iſthæc eſt,
quàâ domum ſuam aſperſit, quando ipſa me-
ruit intra hoſce parietes fieri Altiſſimi Tem-
plum, eâ inſtructa dote, elevationis ſcilicet ab
omni fæce terrarum. Contenderunt inter ſe diu
in Areopago Orientalis Eccleſiæ Humilitas &
Virginitas, utra primas in partu Virginis refer-
ret. Tandem ad tribunal conſtitere Bernardi,
quem ut Vir ginitas adiit, majeſtate vultus,
oculorum verecundiãâ, innocentiæ corollis,
candore chlamydis, & Lilio præſertim, quo ute-
batur pro ſceptro exculta ita permovit, ut etiam
ſilens cauſam peroraverit. Jämque illi adjudi-
canda Curulis erat à Bernardo, niſi eum in-
terpellaſſet Humilitas, quæ quò incultior, eò
comptior, citò eum traduxit ad ſeſe. Ergo Ju-
dex, cùm audiſſet Lucam Virginitati patro-
cinantem, qui ſcriberet miſſum à Deo An-
gelum ad Virginem: audiſſet Humilitati Vir-
ginem ſubſcribentem, quæ caneret ſuam reſ-
pectam fuiſſe Humilitatem à Deo, quàm Sa-
lomoni togâ diſſimilis, tam judicio concors
exclamavit: Nec tibi, nec illi, ſed dividatur
palma. Quam tamen Tertia in his Virtus ſu-
ſtulit, Elevatio ſcilicet Virginei cordis ab om-
mi concretione terrena. Cauſam pro ea di-
xit apud Bernardum Eſaias, qui Dominum
ab ſe viſum ait in Virgine, quaſi in nube
perlevi.

Lauretana
Domus
Sanctiſſ.
maæ Maria
Virginis.

un.

pl6.

(le de

4Meg2

Iſa. 19. 1.

Stromatum, Lib. II.

perlevi. Ecce Dominus aſcendit ſuper nubem le-

vem, & ingredietur Kigyptum. Quid, rogo, in

ren,

3 Num. 17.

Joſ. 6.

.. Lamntun
Dunt
r Sapchi;.
. lamt
. Vimn.

Can. 9. 7.
n

4. Reg. 2.

Apoc. 21.

nube promicat? Non pudor; ſiquidem ille in
nive deſignatur, hæc ignes jaculatur & ful-
gura. Non demiſſio; nam illa conticeſcit, hæc
tonat. Elevatio duntaxat laudari in Nube po-
teſt, quæ à fimo, paludéque ſubſiliens, ſe-
des Domini eſſe potuit. Cœlo, dices, id illam
dignitatis debere, ad quod accedendo; in
Dei currum converſa eſt. En in Tabernacu-
lo cum Chriſto flore Aaronis Virgam fron-
duiſſe: Quæ, ut avulſa eſt à trunco, inque
Arcam ab elementis omnibus ſegregata eſt, efflo-
ruit. Ut diſcas, concipiendo Verbo nihil æ qquè
Virgini contuliſſe, quàm à fundamentis ſecer-
ni. Reciſa germinavit Virga. Sed in Tabernacu-
lo, inquies, loci ſanctitate reviruit. Quid de
vellere Gedeonis autumatis, quod rore cœli,
hoc eſt, Patris filio completum eſt? Num illi
areæ, in quam projectum eſt, cineres, ſterco-
râve profuerunt? Reciſum enimverò ab Ove
vellus præripuit imaginem Servatoris in rore.
Nolite jam clamare Prophetæ, Aperiatur Ter-
ra, ſed elevetur terra, ac abducatur, & ger-
minet Salvatorem. Etenim Virgo ideò Chri-
ſtum in ſe domi ſuæ feliciter excepit, quòd;,
ab humanis avulſa rebus, uni ſit innixa Di-
lecto ſuo. Hoc enim & in Nubem concretus,
erectuſque a fimo vapor, & a ramo exciſa cum
flore Virga, & rore perfuſum vellus adum-
bram. Nam & propterea in ejus ad colum
triumpho Angeli occinuere: Quæ eſt iſta, quæ
aſcendit de deſerto, innixa ſuper dileltum ſunm?
Ac ſi dicerent, Dilectum ideò ad ſe rapuit,
quia à ſua eſt ſede diſciſſa. Aicendit, & pro-
pterea Dilecto fruitur. Cui Nazarena Domus
tanti hoſpitii ſpeclatrix parter & theatrum
iis Eliſæi vocibus fupplicat: Obſecro, at Spi-
ritus tuus dupiex in mee. Nolim, Virgo, inquie-
bat domus Nazarena, coronam ſiderum duo-
decim: Nolim ſolarem chlamydem: nolim lu-
nare ſubielhum. Elevari opto, & ab humo
revelli. Atqui Domus es, quæ ſine funda-
mento ſtare non potes. Mole meâ, imo tu,
ſtabo, ſi tecum elevari meruero. Dixit &
duplex Virgimis ſpiritus factus eſt in domo
Nazarena, quæ Laureti ſuà ſtat mole, nulli
innixa aut baſi, aut fulcimento. Imòô volavit,
quod Mariæ datum non eſt, & evolavit ſuper
pennas ventorum. Tu quidem, Paule , an in
cœlum aſcenderis cum corpore nelcis. Domus
Lauretanæ non pellis, oſsave, ſed lateres &
marmora toto ſunt colo pervagata. Viciſti Jor-
danem, Arca. Viciſti pelagus, Petre. Sed
triumphos veſtros una anteceſlit Domus Jonium,
Adriamque prætervecta. Nunc verò Urbes om-
ninò omnes exſuperat,ſuâ quùm mole ſtet. Quid?
Cùm exſtrueretur in colo Sion, excubia-
rum loco Pacem ſortita eſt, pro Sole Agnum
nacta eſt, Margaritis tanquam valvis compa-
Cta. Atqui cæteris tam diſcors humanis urbi-
bus; uno eximi nequiit fundamento. Quin, ut
Joannes ait, murus Civitatis duodecim ha-
buit fundamenta, in quæ jactæz ſunt gemmæ
omnes, omniäaque ſuperjecta Apoſtolorum no-
mina. Ergo quod Sionmi datum non eſt in cœ-
lo, Laureti datum eſt ædibus Nazarenis: Ut
nimirum nullum habeat fundamentum, & om-
ni abundet tum ornamento, tum præſidio.
Video, inquies, & apud Matthæum jactam in
arena domum. Tu domum vides; ſed ego rui-
nam ejus intueor. Etenim ad appulſum vento-
Eihicæ Comment. Tom. 1 .

avolare à throno expetiit.

6 3
rum & fluminum, facta eſt, inquit Matthæus,
ruina ejus magna, & cecidit. E contrario, nullà

. . . . . 2
fundamenti firmitate ſtabilita Domus Dominæ,

& lapſam in puteum puellam, relapſamque ſub-
levat, & infremens undis navibuſque pelagus
terret, & ignito bombardæ globo impetitum
Julii Pontificis tabernaculum, concuſſum-
que confirmat, victrix tum æquoris, tum flam-
marum. Illa Matthæi domus ruit in flumine;
hæc irruente cum quadriremibus pelago, ſtat;
ſervâtque puellam ab aquis, ab igne Pontifi-
cem. Hoc enimverò Domus præſtat, in qua
concretus eſt Deus, qui & Virginei oblectatus
eſt abſtractione, elevationéque animi. Imitare
tu quoque, ſi Virginem nequis, domum certè
Virginis, recedendo ab omni concretione ter-
rena, quò in te Dominus deſihre non recu-

Matth. 7.
7

ſet. Si naſci in te Dominum optas, nullum

ſit, præter JESUM, fundamentum tuum. Per-
tæſus aliquando David fuæ jubar dignitatis,
ſceptrum abjecit, diſcidit chlamydem, è ſolio
deſiliit, regnum pro alis prolaturus. Quis dabit
mihi pennas ſicut Columbaæ: volabo & requieſcam.
Ut quieſcas, evolandum non eſt. Quid enim
tam diſſimile, quàm quies & volatus? Quin,
ut quietem nanciſcar meam, avelli debeo;,
& evolare. Lectus Sanctorum Chriſtus eſt,
in quo in pace in id ipſum tum accubare Da-

vid optaverat, tum Joannes in cœna recu-

buit. Super quem ut hic requieſceret, à cym-
ba & retibus abſtractus eſt: ille ut incubaret,
Sedenim Abra-
ham terræ inhæſit, cui Dei Filius oppignera-
tus eſt, cujus videre diem & optavit, &
vidit. Inhæſit terræ! qui patriam reliquit:
qui peregrinatus tamdiun eſt: qui decimas
rejecit: qui domum viatoribus patefecit: qui
Lotho primatum ceſſit: qui Saram ſibi
eripi fuſtinuit: qui Agarem extruſit cum
utre: qui Iſmaëlem repulit: qui Iſaacum
occiſurus vinxit. Avulfus enimverò eſt, non
ab Ur tantùm Chaldæorum, ſed ab orbe
terrarum. Juxta fidem defuncti ſunt, inquit
Paulus, quinn oonfeſt fuiſſent, quòd peregri-
ni & hoſpites eſſent in terra. An tu, inquis,
imitari nos jubes Patriarchas? Imô beſtias,
quæ unum coœlum demirantur. Calcat bos
aurum;, calcat cum byſlo ſceptrum: At co-
gnovit poſſefſorem ſuum: At arcam à vitu-
Iis ſejunctæ deduxerunt. Si homo es, ipſe te
ab humo ſuſcitas. Elevare cum Nazarena do-
mo, ut Deum hic excipias in carne, ibi ado-
res in ſolio.

Surge, Aquilo, G& veni Auſter, perfla
bortum meum, & Ruent aromata il-
lius. Can. a. 16.

Plantaverat in Eden Dominus paradiſum
voluptatis, ut, dum illo innocens Adam frue-
retur, ipſe Adami corde, tanquam virtu-
tum pomario delectaretur. Optavit, & fa-
ctum eſt ita. Etenim paradiſi alebatur fructi-
bus homo, hominis puritate Dominus veſ-
cebatur. Brevi tamen, flante Aquilone, hoc
eſt, ſibilante Angue, qui ſuam ad Aquilo-
nem ſtatuerat ſedem, ità uterque vaſtatus eſt
ager, hominis nempe & Domini, ut & A-
dam paradiſo caruerit, & Deus Adamo. Ea
propter Eccleſia, ut noſtrorum hortum ani-
morum reparet, Angelorum Auſtrim contra
1 2 Aqui-

Pſal. 54. 7.

Hebr. 144.

15.

DeoSinte
Angelo
Cuſtods.

Aquilonis afflatum implorat, de feracitate hu-
mani cordis ſecura, ſi pugnet in Boream Au-
ſter, hoc eſt, ſi excubet Angelus noſtro in pe-
ctore contra anguem. Tria mihi explicanda
Propono; Primum, in Auſtro Angelum implo-
rari. Secundum, ſœcundari hortum per Angelum.
Tertium, expelli per Angelum Satanam, vel,
quod præſtantius eſt, ad ubertatem horti

Pſal. 54.7. beatiorem reſervari. Qui educit ventos de the-

Joan. 1. 14.

Luc.I. 26.

Dah. 3. 49.

Gen. 16.9.

ſauris ſitis. Inquit David. Qui ſanè venti cœ-
leſtes ſunt Spiritus. Quin & interiora Auſitri
illos vocare poſſumus cum Jobo 26. Jer. I.
Pſalm. 47. Joſ. I1. Prov. 2. Iſ. I4. Jer. 3. Ezech.
I. Dan. II. Joël. 2. His ita de Angelo Angué-
que, hoc eſt, de Auſtro & Aquilone conſtitutis,
diſpiciamus, an, flante Auſtro, procurrant aro-
mata, & horti conſerantur. Video in horto
Virginis vitæ lignum effloruifle. Et Verbum
caro fäctum eſt. Pudeat jam te, Cherub, rom-
phææ tuæ. Siquidem & vitæ ligno, non jam
pomum;, quo vivamus, ſed ipſam in meliorem
Evam tranſpoſitam cum radicibus plantam
gratulamur. Quonam afflatu eviruit Virgi-
nis Paradiſus? Gabrielis. In menſe ſexto miſ-
Jus eſt Angelus Gabriel à Deo ad Virginem.
Emicat hic ſanè vis Auſtri, quo flante, aro-
matum Univerſorum ſemen effloruit. At quis
degit in Nazareth, florum Urbe? Quis Vir-
ginis culturam exæquat? Quis à Deo delec-
tus eſt, ut Lignum vitæ parturiat? Væ no-
bis, ſi hos tantum hortos Angelorum affla-
tus inundat. Adeamus Babylonem. Quid te-
trius? Subeamus coram Idolo fornacem in-
cenſam ſeptuplum. Quid ſterilius? In eam tamen
ubi ſe cœleſtis Auſter infudit, tum enimverô
olere thus cœpit: expreſlâque ſunt, medios
inter blaſphemos ſatellites, Haammaſque Chal-
dæas, ex ore miniſtrantium Regi Epheborum
hymnorum aromata, & punica gratiarum.
Angelus autem deſcendit eum Azaria & ſo-
ciis ejus in fornacem: & fecit medium fornacis
quaſi ventum roris flantem. Tunc bi tres N
ex uno ore laudabant, & glorificabant, & bene-
dicebant Deum. Pernegas tu fortè aut Aromata
hic fuiſſe, ubi fluxere Pſalmi: aut flaſſe Au-
ſtrum, quando, roris aurd commotâ, pueri in
clibano cecinere? Haud iſthic abnuerim tum
Auſtrum, tum Aromata influxiſſe: dixerim ta-
men, ais, & verborumtenus feracitatem horti
conſtitiſſe, & non arduum fuiſſe Angelo ex
innocentium expreſſiſſe labiis tum hymnos,
tum laudes. En productam ab hymnis ferti-
litatem ad facinora, non quidem in hortis
innocentium, ſed in Æ£ gyptiæz horrenti,
ſqualidâque eremo. Succreverant in corde A-
garis urticæ, dumi, & aconita. Intumuerat
énimverò, exarſerat, aufugerat. An tu tri-
bus Babyloniæ Pueris Superbiam, Livorem,
& Rebellionem ancillæ conferes? Reducta
jlam tamen eſt, Dominæque ſubjecta Agar.
Quo cultore eradicata venena, & flores conſi-
ti, non tam in municipio, quàm in mancipio
Agareno? Auſtro perflante. Dixitque ei An-
gelus Domini: Revertere ad Dominam tuam, &
bumiliare ſub manu illius. O reflantis vim Au-
ſtri! Viret in corde Agaris Humilitas, quæ
ad Ccœli illecebras vix in ore Virginum efflo-
ruit: & flante Angelo, obſtetricatur Humili-
tas tum Iſmaeli naſcenti, tum Chriſto naſci-
turo. Ità-ne! Par penè Paradiſo deſertum eſt:
unaque Hummilitate fœcundantur Virginitas
& Defectio. Væ tibi, Sara; ſi jam Agar

—

Oliva

conciperet. Nam quùm humilitate concipien-
dus ſit Deus, parata jam ipfa foret, aliquem
Iſmmasle meliorem parere, cum eum ederet
Humilitas. Quid non aget Auſter in filiabus
Sion, ſi Ægyptiam divino penè ſœtui parem
fecit? Dices reductam ad Saram Agarem non
tam præcepto monentis Angeli, quam vio-
lentiâ torquentis jejunii. Quid enim ageret in
eremo ſerva, nullo inſtructa commeatu? Age,
& Labanum intuere præferocem, minas, cæ-
déſque deſignantem. Hic tamen non furo-
rem modè remiſit, ſed hoſtias obtulit, ictô-
que fœdere fulgura convertit in oſcula. Debet
has Jacob delicias perflanti Auſtro, cujus
vox illa ad Laban: Cave, ne loquaris contra
Jacob quicquam durius. Qui ſanè Angelus
ſpirantem in fratrem iras vultum pariter inſi-
derat Eſau, qui cùm inhæres, inopiæ ſuæ
litatum à ſe iri ratus, vitam Iſraélis devoviſ-
ſet, pro ſica ſubſtituit amplexus. Quam in-
culta eremus Cor Eſaü, ubi pro pergula ar-
cus, pro racemis jacula, pharetra pro torcula-
ri, prò muſto Sulphur, livor pro Sole, pro au-
ra furor, ceraſtæ pro vitibus. Ubi tamen Au-
ſter afflavit, in hortum exculta eſt charitatis.
Ideò enim viſus eſt fratri extimeſcenti non
furens Eſau, ſed blandiens Auſter. Sic enim
vidi faciem tuam, quaſi viderim vultum Dei.
Paraphraſtes Chaldæus habet: Sic vidi fa-
ciem tuam, quaſi viderim faciem Principum.
Apertius in Hebræo: Vidi faciem tuam, ac
Ii viderem faciem Angeli. Adſtantis, ut puto,
ſibi Angeli repercuſſu, fulgoréque, Leo ille
faciem præ ſe tulit oſculantis. Quod ſi cha-
ritatis aromata legi potuere è& Laban ſævien-
te, armatéque Eſain, flante Auſtro: Quæ
tam ſqualens eremus eſſe poteſt, quam, ſi per-
flet Angelus, non focundet? Singulorum hic
corda commota Turbam per Angelum exco-
lendam non evincunt. Num illa aut Agare ſu-
perbior? Aut Labano tetrior? aut ferocior
ſpurciérque quàm Eſau? Non ea, inquies, ſte-
rilior, ſed latius patens. Si me ſequare, unius
ad vocem Angeli cœtum univerſum filiorum
Iſraël ab idolis revocatum miraberis ad Deum.
Siquidem cùm eos de idolorum non ever-
ſis delubris arguiſſet, ait: Quam ob rem no-
Iui delere eos à facie veſtra, ut babeatis ho-
ſtes, & Dii eorum ſint vobis in ruinam. Cüumque
loqueretur Angelus Domini hæc verba ad omnes
klios Iſrazl, elevaverunt vocem ſuam, & ſte-
verunt. immolaveruntque ibi hoſtias Domino.
An non aromata victimæ ſunt, quas, loquente
Angelo, hoc eſt, Auſtro perflante, Iſraël immo-
lavit? Quid uberius prece, hoſtiis, & luctu?
Fluxere hæc, exundaruntque, unde prius ma-
nare conſueverunt defectio, abliguritio, hebe-
tudo, & idolorum ſervitus. Emiſerunt ge-
minos ex oculis fluvios, Jordanem pariter
& Pactolum, quibus & ornarentur, & la-
varentur. Quique erant ſaxorum manci-
pia, poſt vocem Angeli evaſerunt Numi-

Gen. 31. 23,

Gen. 33.16.

Judic. 2. 2

Correltio
mitis.

Lapſiblan-
Aterigendi.

Superior

nis Antiſtites. Vidiſſes in vultu Hebræorum & miris ſit.

Erythræi conchas in oculis, & Arabiæ thura
in labüs: & unde idololatriæ ſulphur erumpe-
bat, inde victimarum aromata profluxiſle.
Cor eorum ex Ætna Carmelus evaſit. Ubi;
graſſante Aquilone, canebatur: Emiſſiones tuæ
gehenna, dicitur: Emiſſiones tuæ Paradiſus. Suſ-
Picaberis hanc fortè invectam aremis feraci-
tatem, procellis, turbinibus, eluvione, at-
que tonmitruis: itâque florere Judæam, Auleo
præſi-

Can. 4. 13.

.

1)

0

4

al
Deir
let.

4poe

4poe⸗

lo,

J0a.12,

li

1.

—

—

on
ninn GNN
Hei
.
.
lio,
ile
he-

e
er.
Mo⸗
elr⸗
Cc
le.
nnnt
oun
eunn.
eſer
ſoder
.
ngte
ier
. e. e le
tino. ſnte
wenne
mmo-
Udul
8M-
bebe⸗
ge⸗
pallet
kr
nane .
UII
thura
une-
Ubi,

estoe

Fl. (26

ktad⸗
9 4.
huſto

Pell⸗ .

Stromatum, Lib. II. 65

præſide, ut, Nilo colono, revireſcit ⁵Ægyptus:
quæ, ut vireat, demergitur, peritque, ne pe-
reat. Credes fulguraſſe Angelum', igneimque
verſaſſe romphæam, ut arenas inverteret. Ad
minimum , ingeſta plantariis ſtercora puta-
bis: quod fackitatum legimus apud Lucam,
ad fibras inſœcundæ ficulneæ. Falleris. Flan-
do, rupes in areolas convertit. Cave, Laba-
no inſuſurravit. At lhic ſemifulgurat, aut cer-
tè ſibilat. Agari dixit, Revertere. Quid mi-
tius? Eſaü ne alloquutus quidem eſt. Quid
ſuavius? Fornacem, ut hymnos inſonaret,
rore perfudit. Quid blandius? Verùm non
omnes hiſce blanditis excoluntur. Jaculis ple-
Ppl. 77. 34. rique, enſibuſque percoluntur. Càm occideret
eos, quærebani eum: & revertebantur, & di-
lucul veniebant ad eum. Pſallebant, ſed con-
foſſi. Sic Heliodorus conſciſſus loris & cal-
1. Mach.3. Cibus reſipuit. Heliodorus autem, hoſtid Deo
34. oblatâ, repedabat ad Regem. Teſtabatur autem
omnibus opera magna Dei. Non tamen reſi-
puit Herodes, cujus evelli nequievere vepres,
etiam inter faſces, ſecuréſque Angeli deme-
A. t2. 23. tentis. Percuſſit eum Angelus Domini, eò quòd
non dediſſet honorem Deo, & conſumptus à ver-
„ aioni Tibus exſpiravit. Ubi vel unus poœrnitentiæ
Deiretet- floſculus, unumve daloris olus in corde proſ-
les. ciſſo? Sic nonnulli in cæde Angeli ſterilita-
tem ſuam mordicùs ſervaverunt. Et cæteri
Apoc. . . homines, qui non ſunt oceiſi in his plagis, non
egerunt pœnitentiam ab bomicidiis ſuis, ne-
due à fornicatione ſua, neque à furtis ſuis. Por-
1 hi nec pugionibus exculti fuere, & ſentes
duntaxat ſuos contutati ſunt. Augentur inter-
dum crimina, non flante, ſed pertonante
Angelo. Audi. Et quintus Angelus effudit phia-
boc. 1. Ja uam & commanducaverunt linguas ſuas
Io0. . 1g.

Obſtinati.

Præ dolore, & blaæſphemaverunt Deum cœli prg

vulneribus ſuis. Et, ne crederes Babylone
hæc tantuùm geſta, in ſede beſtiæ, ſuper quam
phiala effuſa eſt; Hieroſolymis, ruente de
cœlo voce Angeli, Turba, quæ ſtabat, & au-
dierat, dicebat tonitruum eſſe factum. Alii di-
cebant, Angelus ei loquutus eſt. Quid inter
hæc geſtum credis à populo? Seu tonitru in
Chriſti gratiam perſtrepuerit, ſeu perſonue-
rit Angelus, quis eos non compunctos fuiſſe
credat, addictéôſque Servatori? Scilicet. Dixe-
Tbid. re ſubtriſtes, Quis eſt iſte Filius hominis? Di-
lexerunt gloriam hominum magis, quàm Dei.
Quid moror? Inauguratum ab eis JESuM exi-
ſtimas? En coronam! Hæc locutus eſt Jeſus, &
abiit, & abſcondit ſe ab eis. Cùm autem tanta
ligna feciſſet coram eis, non credebant in eum.
Quod ſi tonitruo reſiſtitis Angelico, quà ratio-
ne cedetis afflatui? Aſina certè ad fulgorem
digladiantis Angeli excuſſit inſeſſorem, corri-
Num. 22. Puit, conſtitit, prophetavit. Cümque vidiſſet
27. AWina ſtantem Angelum, concidit ſub pedibus ſe-
dentis. Jumenta Philoſophantur enſe Angeli eru-
dita: & Judæi, tonante Angelo, rugiunt, &
bacchantur? Nee Aſina modò, ſed ſceleſtior
Ariolus ſubjugali, viſo Angelo, etiamſi ur-
geret Rex, fudit ſidera pro venenis. Quid eſt
Nam. *3. quod agis inquit ad Balaamum Balac. Üz ma-
. lediceres inimicis meis vocavi te: tu & contra-
rio benedicis eix. Cui ille reſpondit: Num
aliud poſſum loqui, niſi quod juſſerit Dominus
Quid Fiuna In eremo labiorum ejus non mi-
nus ſplendidus Chriſtus germinavit, quaàm in
is Davidici oris Paradiſo. Etenim, ad inſtar
Horis, JEsUs emicuit in ore Prophetarum: pro-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

Ja. 12.29.

diit & labiis Balaam, ceu fidus Iſralis. Orietur Num. 24.
Rella ex Jacob, & conſurget virga de Iſraël, per- 17.
cutiet duces Moab, vaſtabitque filios Seth. Penè
dixerim, os unum Arioli ori dexteræque emi- kalsam.
cantis apud Apocalypſim Servatoris non im-
Par. Nam, cùm Chriſtus ore gladium, ſide-
râque prætulerit dexterà, ex ore Arioli tum
triumphalis promicat Virga tum propitium ef-
fulgurat fidus. Tanta eſt loquentis vis An-
geli, hoc eſt, reflantis Auſtri cultura „ ut
damnata Divini eremus Virgas proferat vi-
Ctrices, ſideräque pro fono pariat. Quod,
rogo, probrum, ſi nec, perſtrepente Angelo,
fſoœcunderis, qui filius, & genus es Chriſti?
Timeo;, ne ſanctiores horti, ſteriliores quo-
que ſint? Auſtrôque contumaciores, quam
ſenticeta peccantium. Relatis per Eliam ad
Achab Angelicis minis, ferreo ſtatim & corde
abſtinentia, ſubmiſſio, cinis & ſaccus efflo=
Fruere. Objectis à Samuele caliganti Heli,
quæ Deus prædixerat, ſuppliciis, inanis erupit
filix, vox nempe illa jejuna aridaque, Domi- 1. Reg. 3.
es ſt, quod bonum eſt in oculis ſuis faciat, 1.
Ergone ad minas Angeli Tyrannorum nemo-
ra in areolas aromatum fœcundantur, & Sacer-
dotum, Paſtorumque Carmelus exſiccatur, &
migrat in Gelbos? Tu- ne Angeli tui non
extimes fulgura, qui voci ejus obaudire, &
ſubdi juberis? Obſerva eum, inquit Domi- Exode 4
nus, & audi vocem ejus. Vocem audis „ qui . HM
falcem ſpernis? Scito brevi in Aquilonem
vertendum tibi Auſtrum, quem lædis. Accu-
ſator erit tuus, qui nunc Colonus eſt tuus. Non
jam flabit, ſed tonabit, cædétque te. Jam ter-
tia orationis meæ pars enucleanda ſupereſt,
Aquilonem videlicet ab Auſtro pelli. Videas
tu Satanam & cubiculo Saræ abductum in de-
ſerto ſuperiaris ÆAgypti religari. Qua, dices, Tob. 8. 2.
pugnàâ, quàm cruentâ ?à Etenim ii Michael
in colo cum Dracone pugnavit: quæ non ex-
ploſit tormenta cuſtos Tobiæ Raphael ut Dæ-
monem alligaret? Quibus eum proſtratum, SanBme
ſubactumque machinis, percontaris? Fumo je- H
coris in carbones injecti. Protulit de caſſdili ſuo potemtis,
Partem jecoris, poſuitque eam ſuper carbones vi.
vos. Tunc Angelus apprehendit dæmonium, &
religavit illud in deſerto ſuperioris Æ.gypti. Vi-
deas iterum apud Joannem effugatum Aquilo-
nem ab Auſtro. Crediderim ego tamen for-
tioris eſſe virtutis, ut per Auſtrum retineatur 8
in horto Boreas, militétque pomario infremens
Aquilo. An non in Calvariæ vertice Aquilo
ſæviit. Et egred etur Diabolus ante Pedes ejus. Habag ief.
Vitæque lignum, non ut olim per Hevæ au-
daciam, pomo nudavit, ſed Spiritu omninò
ſpoliavit. Verùm laniena in cuſturam ceſſit.
Nuſquam enim vitalior Chriſtus, quàm ubi
periit, nunquam fſœcundior, quàm quùm exa-
ruit. Mirabar moœrenti in horto Servatori An-
gelum adfuiſſe, & defuiſſe exſpiranti in Cruce
ejulantique. Adfuit, ſed Aquilonem non repu-
lit; quòd ſciret, quò ille immanius in vitæ
arborem graſſaretur, eò fore illam foscundio-
rem. Angelis »inquit David, ſuis mandavit pfi o0. 11.
de te, ut cieſtodiant te in omnibus viis tuis. Quàm
exæquata „& perpurgata eſſe debet ſemita,
quam Angeli communiunt! Ubique aut vio-
læ renident, aut enitent Margaritæ, Scilicet.
Hic Draco ſibillat, inde Leo irrugit, hac
repit aſpis, illic conficit Baſiliſcus. Et adſunt
Angeli? Tot inter monſtra Coeæli milites dor-
mitant? Imô excubant. Ut enim triumphum
F 3 cohone-

66

cohoneſtent, angues, ferâſque non effugant.
Non ſi via expiaretur ambulares tu quidem,
Tentatio non autem vinceres. Cùm verò paſſim ſirata ſit
"itis ſemita belluis, non tam curris, quàm triumphas.
Ibid. Nuper aſpidem & Baſiliſeum ambulabis: & con-
æulcabis Leonem & Draconem. Expalluit ad
Holophernis adventum Bethulia, neſciaque
trophæum exhorruit ſuum. Minima fores ur-
bium, ſi te hoftis præteriſſlet immunem.
Fortunatam te reddidit calamitas. Ut enim qua-
ſi cotem Ifraelis ſupereſſe voluit Dominus Je-
buſæos, de quibus noluit ſemel Moyſem re-
ferre triumphum, què frequentiùs de eis po-
pulus triumpharet: Ita non trudit Aquilonem
Auſter ex horto, ut militet frugibus hoſtis,
déque Borea Ligna identidem triumphent.
Utiliores Ifraëlitis Galaaditæ extitere ſuperſti-
tes, quàm funditus cæſus, profligatuſque A-
malech. Non deſiciet de ſtirpe veſtra ligna ec-
dens, aqudſque comportans in domum Hei mei.
LVori pa- Hac de cauſa ſervatum dixerim Pharaonem,
rens. quaſi Aquilonem à Domino, ut adoream populi
dhuplicaret, augerétque ſæviendo lauream exeun-
Vria. tis. Receſſiſſent ſoli Hebræi de finibus regni, ſi
eos Pharao, ubi primùm admonitus eſt, emi-
Exod.5.2.: ſiſſet. Hæc dicit Dominus: Dimitte populum
meum, ut ſacrificet mihi in deſerto. Poſt quæ
Exod. 10. exactæ ab eo ſunt hoſtiæ, & pacificæ. Ite, &
24. ſacrificate Domino, Oves tantàùm veſtræ, & armen-
ta remaneant. Ait Moyſes: Hoſtias quoque &

Zoſu. 9. 23.

bolocauſta dabis nobis, quæ offeramus Domi-

Perſzeutio no. Cunéti greges pergent nobiſcum non remanebit
ntilis. ex eis ungula. Induratôque Pharaone;, ſed pla-
Exod. 12, gis edomito;, dicentéque, Ite, immolate Do-
zo. mino. Oves veſtras, & armenta aſſumite. Fece-
runt filii Iſrasël ſicut praceperat Dominus Moyſi-
& petierunt ab Egyptiis vaſa argentea & aurea,
veſtömque plurimam : & ſpoliaverunt Kgyptios.
En quò evaſit Principis contumacia! Quèô ſe
auſteriorem populo præbuit, eò nobiliorem il-
li ex Æ gypto profectionem inſtruxit. Abituri
primùm cum vinculis erant, tum verò cum
ovibus, ad extremum dimiſſi ſunt cum argen-
to, gazâque. Væ nobis, ſi ex horto exſufflare-
tur Aquilo. Vireret olus, non Laurus fronde-
ret. Fit cum tentatione proventus. Vel Pauli
debuere horti ſtimulo inarari, ne periret Humi-
litas. Etiam Paradiſus Dei, ubi Ligna duode-
cim ad ſalutem Gentium Regis dexter conſita
viſebantur, traditus fuit Satanæ, ut coleretur.
Luc. 22. 31. Loce Jatanas expetivit vos, ut cribraret ſicut
triticum. Sed paleam duntaxat excuſſit, pepu-
litque ex area Judam. Prorſus, niſi hyems,
graſſante Boreâ, in horto ſæviiſſet, flores in
terra noſtra nequaquam emicaſſent. Ergo ob-
ſtricti eo quoque nomine ſumus Auſtro, quod

Aquilonem non effugavit ex horto, ſed horto-

compulit inſervire.
ergend, Deſcende, priuſquam moriatur filius

pei miſe. menus. Dicit ei Jeſus: Vade, filius
vicor dia. — 27
tuus vivit. Credidit homo ſermoni, &
Deli dere- 7
linquentes. 2hat. Joan. 4. 50.
Dei pre. Quam felix filius à quo febris receſſit, tam

ſentia in Pater ærumnoſus, qui receſſit à Chriſto. Ergo-
ente. „ quum ideò credamus, ut accedamus ad
Monigti; Deum: Recedit à Deo Regulus, quòd cre-
dum exr didit? Credidit, & ibat. Hoc eſt, Sermoni ad-
beccaxricee heſit, receſſit à Verbo. Miſeret me tui, Regu-

Deo dica- . . „. Xr. . . . . .
reiur. le, cujus filius ideò vivit, quia peris. Videris

Oliva

non abſimilis mihi Navi propheticæ; quæ,
ne agitaretur, Jonam projecit. Perdidiſti præ-
ſentiam Servatoris, ne Natus æſtuaret. Fuga-
ta febris, ſed ubi Salus? Eiaü quoque famem
compreſſit, ſed dilapidato patrimomo. Ita tibi
evanuit & febris & domo, & ab oculis Jksus.
Vivit filius, ſed tu malè vivis. Quæ enim vita;
unde Chriſtus abeſt, qui vita eſt? Febris filium
reliquit tuum: Tu verèò loco, quamvis non fide,
reliquiſti ſalutare tuum. Videtur mihi hodiermi
ſcena Evangelii ad inſtar efſe Coeli nebuloſi,
quod ex arboribus alias imbribus fœcundat, alias
fulgure percellit. Ità Dominus filium ſanat,
& Patrem ferit; ab illo mortem arcet, hunc
ablegat à vita. Nimirum, ut è captivis apud
Joſephum, alius ad pateram, alius evocatur
ad palum: ita, filio morbis expedito, Patris ocu-
lIus, ſed carnis, non animi, exulat à ſalute. Va-
de, lius tuus vivit. Vade? Vox iſta fulmeneſt,
quo & Satanas Deum pertentans cæditur, &
Petrus perſtringitur, quum degenerat in Sata-
nam. Abiit corpore à JESu. Quæ ſanè Reguli
calamitas Sanctimonialis hujuſce felicitatem au-
get, quæ & ſanatur, & Chriſto fruitur ſalute
ſuà. Credidit, G ibat. Quò procul à vera vi-
ta progrederis? Satius eſt, perſtare in domo
febrim, quam evaneſcere ab oculis Deum. Hu-
jus calamitas Reguli dum retexetur à me, Re-
ginæ hujuſce Poenitentis felicitatem elucida-
bit, cujus ut revaleſceret Cor, Chriſtum non
amiſit: ſed admiſit, fugatà morte, & vitâ recep- Puygato-
tà. Quod ſanè cor non vivit tantùm febris abſ- aei
ceſſione, ſed regnat: quin & Chriſtum regna- fianaans
re quodammodo jubet, quem ſuo inaugu- uimag-
rat luctu, & dolore coronat. Vade, filius tuus
vivit. Vade! Domine, ad quem ibimus? Pla-
cet, quòd vivat filius: ſed Pater quo modo vi-
vet, ſi vitam deſeret? Præſtat mori, quàm à
Domino exulare. Reſponſüum acceperat à SPiritu Luc.2.26.
Sanbto Simeon, non viſurum ſe mortem, niſi prins
videret Chriſtum Domini. Non viſurus mortem
erat, niſi JESUM videret. IIli ergo Chriſtus
non Agnus erat, ſed Leô: ſiquidem quam diſ-
pellebat mortem à cæteris, eam Seni invehe-
bat. Ergo, quùm clamarent cæteri, Korate C& Ila. 45. 8.
li deſuper, & Nubes pluant Juſtum: vocifera-
batur ille ſanè, ſi ſaperet, Non aperiatur Ter-
ra, ne fortè germinet Salvatorem. Si enim is
emerſerit, ego demergar. Videre illum & vi-
vere fas mihi non eſt, qui tamdiu viſurusmor-
tem non ſum, quamdiu illum non videro.
Luſtraſſe illum diebus ſingulis Sanctuarii pavi-
mentum quis dubitet, ne qua fortè tellus hia-
ret, Dominum paritura. QConſtipabat rimas
omnes, fifſuras obſtruebat in Templo, ne pa-
teſcens Terra ederet Salvatorem. Deliramus
profectò, qui iſthæc de Sene ſuſpicamur in-
ſomnia. Illatum in Dei domum puerum non
refugit, ſed adiit, tenuit, amplexatus eſt, ma-
luitque mori cum puero, quam ſine Chriſto re-
gnare. Et ipſe accepit eum in ulnas ſuas. Quid
agis, infelix? Abjice illum. Serpens eſt in ma-
nu tua;, qui, ſi projiciatur à te, baculus erit
ſenectutis tuæ. Lamdin enim ſuſtentabit Te,
quamdiè eum tenueris. Amplexatur Simeon
JESUM, exclamatque: Nunc dimittit ſervum
tnum, Domine: quia viderunt oculi mei ſa-
lutare tuum. Ac ſi diceret, Hunc malo An-= & Simeon.
guem, quam Turtures. Non ſolæ in Ægypto
Cleopatræ Aſpidis tabo exſpirabunt. Feriat
me Serpens in Templo carneus, qui æneus
in eremo ſancios curavit aà vulnere. Qui
humni

Joa. 6.62.

Luc. 2. 28.

I[did.

D

„
1.

Can

CAn.5
(mn. 6

Deum.

lelicit
a.

8Euch⸗

ir.

iritne⸗
antur
unnm,
brrai
1Tim1
15.

Liluani
namm in
lulſef
der
54 7 .
kt.

Lican9

Danai

Hiſini
ltemia.
enay
nigilet,

Iuin.

= — —

E S—=

+—

Nten
tiu
nl.
ehe⸗
tecl⸗ lugl
len.
Jel-
ins
Vr.
mol⸗
Gero⸗
e⸗
O.
linns
N.
unds
n⸗
1 N
, ⸗
ſore.
ui urd
lne
5 elit
le
veo
n gi
ei A-
ur
yru
Periat
Alel
u
hunt

Stromatum, Lib. II.

Anor in humi reclinatus viſus eſt virga, mihi conver-
Deum. tatur in anguem, ut eum retinuero. Fugerit
Moyſes Serpentem ſuum, ego me implico meo.
Et quidem vitâ fruebatur non miſerâ, ſed per-
honorificé. Mutat tamen ephod inſtitis, exe-
Peü dere, dram feretro, Templum ſepulchro, fœtore
ugncte tchymiatna, Agnos vermibus: tantum ne Chriſto
careat. Et miramur ità Senem in Dominum
exarſiſſe, quando adoleſcens Abſalom occidi
maluit, quam Regis vultu non frui. Obſe-
2. Reg. 14, 67, ut videam faciem Regis: quod ſi memon

Felicitas
vera.

32. eſe iniquitatis meæ, interficiat me. Atqui glorio-

s& iſta jactantur, impigréque vita exponitur,
quamdiu à ſicis abſumus. Vide exſilientem Spon-
ſam à lectulo florido, à tignis cedrinis Pprogre-
dientem, mediâſque per haſtas vulnerandam,
Can. 5. 7. ſpoliandamque tranſire. Vulneraverunt me, tu-
lerunt pallium meum mihi. Quis te abduxit &
cedro? Quis urſit in excubias? Dilectus mens

candidus & rubicundus, eletus ex millibus. Vi-
deam faciem Regis, & jugulent me. Si eum vide-

ro, vivam in funere; ſi eo caream, captiva re-
gnabo in ſolio. Ideòè, cùm rogaretur quò ejus
Can. F. 7. declinaſſet Dilectus, exclamavit: Dileæctus meus
deſcendit in bhortum ſuum ad areolam aroma-

Can. 6. I. tuem. Quæ de Sponſo ſciſcitabatur tam anxia,
Vagâque ejus conſectabatur in compitis veſti-

/ ,te, gia, quo indice de Sponſi in hortum deſcen-
. iu certior facta eſt? Quod ſi abit ad areo-

Feliitas las, cur ipia non illuc advolat, quèò illum

vera. complexetur? Nimirum ignorat, quoò Sponſus

diverterit, quem conſectatur ſui etiam cum diſ-
S: 6 ¹ crimine tum capitis, tum pallii: ſcit tamen il=
. lum in horto eſle, non quòd in horto revera ſit,
ſed quòd amanti is ſit pro horto Locus, ubi Di-
lectus accumbit. Etiamſi vinciatur in cCarcere,
Cippus mihi pro horto eſt, ubi flos Campi eſt,
& Botrus Cypri. Si eum reperero, nacta fum
pariter areolas aromatum. Thus mihi ibi olet »
ubi Dilectus fragrat. ITu verò, Regule, cre-
dis & abis? Inveniſti JE Su M, & dimiſiſti?
Procul à vita, quam hauries vitam? Ita eſt Fi-
1a lius vivit ſed Chriſto à domus limine ſubmoto.
ho en. Filia verò Jeruſalem dimiſſa eſt ab infirmitate
rantur ſua, ſubeunte in cor ejus Salvatore. Et coelo
Pe geralzo. ruit, ne cadat impius, jaceatve, ſi cecidit.
1. Tim. 1. Ohriſtus Jeſus venit in hune mundum, beccato-
15. res ſalvos facere. Ubi enim de luſtrando homi-
Zilaur anl. nis pectore agitur, Rex Regum Legatione de-=
marum in fungitur. Ut paretur Paſcha, ablegatur in
Eceleſidſti cœnaculum cum Joanne Petrus. Ut veroô
c: berfe- Templum bobus & nummis expietur, ſuo J E-⸗
Luc.21, 8. Su s adventu atrium cohoneſtat. Euntes barate
nobis Paſecha, ut manducemus. Agnus compa-
ratur per Apoſtolos. Lupi verò non emendan-
Joan.2. 13 tur, miſi per JESUM. Aſcendit Jeſus Jeroſoly-
,mam. Et cum feciſſet quaſi Ragellum de funicu-
Ksie. lis, omnes ejecit de Templo. Videre hoc licuit in
Saperier Lazaro, qui peccantis imago eſt. Haud de illo
invigitet. reſcripſit ſororibus: Reſiſtite, nam frater vi-
vet. Quin Apoſtolis edixit: Lazarus dormit,
Joa. 1, ſo. ſod vado, ut d ſommno exoitem eum. Animad-
verti à te pervelim, ablegatos à Domino fa-
mulos, qué invitatos evocaret ad nuptias:
Luc. i4.17. Mi ſit ſervum ſuum hordâ cœnæ dicere invitatis,
ut venirent. Ubi verô de extrahendo à ſcele=
rum ſepulchro peccatore res eſt, Vado, in-
quit, ut excitem eum. Nec illud prætereundum
Marcr. 38. eſt, quod non ait eamus, ut olim apud Mar-
cum : Eamus in proximos vicos, ut & ibi præ-
dicem: Sed ait, Vado. Ac ſi diceret, Ubi de
ſerendo Dei tritico egimus, coadjutores vos

67

eſtis mei. At, quando purificandus eſt pecca-
tor, ego in opus ſine ſociis incumbo. Vado „
At eoite‿ο enm. Videas in domo Abrahæ Do-
minum Angelis obvallatum. Non autem eò ve-
nerat propter Abrahem, ſed propter Sodomam.
Ad quam quùm fſeſtinaret, ſtipatus licèt comni-
tibus, quos ſecum ad menſam adhibuit, non
tamen ait, Deſcendamus, & videbimus,
ſed, Deſcendam, & videbo, utrum clamorem
opere ompleverint. Videtur enimn in hac cura-
tione impiorum noluiſſe tunc Deus coopera-
tores ſalutis. Qui, ubi exundaſſe in regione
illa facinus eminus deprehendit, abſceſſit, di-
miſſis ad cædem ſociis. Vides non Iſaaci or-
tum, ſed Sodomæ funus cogitaſſe tum Domi-
num. Non enim infantis naféituri, ſed peri-
turi populi faſcis trahebatur, cui, ut opitu-
laretur, accutrerat. Quid? Nonne Adamum
ipſe convenit? Nonne Cainum curare ſuis
ipſe manibus ſtuduit? Adam, ubi es? Ubi eſt
Abel, frater tuus ? Modo languidum, modòô
languorem palpat. Quod ſi excuſaturum, &
periturum Dominus convocat: putatis defu-
turum eum oviculæ, quæ caulam ſitit, quæ
Paſtorem implorat, quam piget, pudétque
erroris ſui? En ipfſis Paſtoris humeris Ovem
revectam. Vadit ad illam, quæ perierat. Et
cum invenerit eum, imponit in bumeros ſuos
gaudens. Quaſi, quaſi perierat, niſi aberraſſet.
Tantæ gloriam rhedæ Chriſto illa debet er-
rantem profequenti. Elias in igne rapitur. O-
Vis, vectore Deo, reducitur. Memineris futu-
rum Afſcenſionis Domini triumphum per mu-
lierem nungiari. Vade autem ad fratres meogs,
& dic eis: u ſcendo ad Patrem menum. Lega-

Superioy
Ple agat.

Lat ſe exi-
gendi d
Lieperiore

Gen. 18 22.

Eccleſiaſtis
ci alia
gommit
tant aliis,
elum ob-
H
per ſe cis⸗
rent.

Luc. 15.4.

Joan. 20.
17.

tione, pro Dei trophæo, mulier defungitur.

Non tamen Petro aut Magdalenæ ait,
nete dubitantem mea de reſurrectione Tho-
mam. Verùm adeſt ipſe, tunicam diloricat, pe-
ctus exponit, ſucclamat peccanti: Affer manum
tuam, & mitte in latus weum⸗ & noli eſſe in-
credulus, ſed fidelis. Viden' margaritarum diſ-
Penlationem etiam foœminæ concredi. Trium-
phum Aſcenſionis evangelizet Magdalena. At
vulnera dubitantis ego, inquit, curabo. Tho-
mam conveniam, & ſanabo. Viſus ſemel Mat-
thæus eſt à Domino, tum fſcilicet, quùm pro-
Pè telonium computreſceret. Impiorum ſibi
medicinam reſervavit. Præcepit Petro, ut A-
gnos paſceret. Paſce oves meas. Quid ſi exta-
beſcant? Ego tecum adero. Et miraris conſul-

Joan. 20.
27.

ſoa. 21.18.

turum ovibus Dominum, qui Lupo proſpexit?

An non ipſe, poſità tunicà, Judæ pedes exter-
ſit? Clamet proinde coacta ex Gentibus Eccle-
ſia, Nigra ſum, ſed Jformoſa. Unde formoſa? In-
troduxit me Rex in cellaria Jua. Non Oeco-
nomo ſuo id muneris detulit. Coronam ipſe
ſuam in amoris vincula deflexit, quò me rape-
ret denigratam in cellaria, unde nive progre-
derer candidior. Atqui & ego criminum meo-
rum reſtem in torquem vertam Dilecto meo,
ut per me regnet, qui coronam pro me ſuam
abjecit. Ero diadema Regni in manu Dei mei.
Nos verò quid agimus, qui non convaluiſſs
modô videmus filiam Sionis a vulnere, verum
etiam conflatam ex ea coronam Domino grar
tulamur? Peccamus etiamnum, & rebellamus
à Deo? Ergone, reſpirante à febribus puero;
Regulus credidit, & domus ejus tota? Romæ
verò, in Urbe religiomis Principe, fugatâ non
ſolum febri, ſed inſit4 ovis olim transfugæ
velleri innocentiàa, regnéque jam aureo, reſi-

FF4 Piſcet

Can. 1. 4,

68

piſcet nullus, & nemo credet? Potes & tu,
ſi revertaris ad Dominum, in coronam regni
converti. Quod ſi renuis diadema eſſe Dei

tui, ſub jugum Satanæ mittéêris. Horribiles

invadent Te, niſi tu feſtines ad eum, qui mi-
tis eſt, & humilis corde. Quàm verò dura
peccati ſervitus, quæ nec de nocte te vin-
culis eximit? Quieſcere, nec quum quieſces;
ſinêris à culpa. Quàm verò amarum foret, ſi
ex filiabus Jeruſalem hæc Chriſtum corona-
ret, aliæ verò JESuM cruci ſuffigerent! Tu,
Zanites- quæ à crimine non exſurgis, plumas in clavos
ge. elaboras, quibus Dominus vulneretur. Quot
tu floribus laſcivis, tot ille dumis cruentatur.
Tibi veròô gratulor, felix Peccatrix, quæ
Magdalenà ortunatior quoque es. Nam cum
illa alabaſtrum effregerit, Tu Monaſterium
occludis: quùm illa unguentum ſuum effu-
derit, tu te obſtruis, ut Chriſto ſis bonus
odor: quùm denique illa pedes Chriſti inun-
xerit nardo, Tu caput diademate cohoneſtas.
Zach. 6. Intrabis domum Joſiæ ſilii Sophoniæ, qui venerunt
10. de Babylone. Et ſumes aurum & argentum, &
facies coronas, & pones in capite Jeſu Sacerdotis
magni. Non floribus innocentiæ Coronari
. vulſt Dominus ſimulachrum ſuum, ſed auro
Pœnitentiæ. Sumes non lilia, ſed argentum.
Nolo autem ex Ophir aurum arceſſas, unde
Sancta radiarunt, ſed abductum & Babylone.
Gratior corona eſt, quam è metallo Pœni-
tentia fabricatur, quàm ea, quæ per Innocen-
tiam & floribus intexitur. Quavis aurà Lilium
corrumpitur. Aurum verò uritur, tunditur-
que ſui incremento fulgoris. Vix tangitur In-
nocentia,; quin fumiget: Pœnitentia nec con-
fuſa reclamat. Jonas arefactæ dolore cucur-
bitæ ad mortem uſque æſtuavit. David, con-
ſcius adulterii inter lapides Semei, & con-
tumelias Abſalonis, thure ſanctiùs fragravit.
Zelus ani- Sané? Dei Mater coronatur à Chriſto, hæc
marum. Chriſtum coronat. Quod porrò dixeramus,
Eyiſeepi Dei tantùm eſſe curationem peccantium, nec
vigilantia paralyticum Piſcinæ latuit, qui à Scribis in-
circa ſpiri- crepitus, quòd in die Sabbathi grabbatum ſu-
rnalii. ſtuliſſet, rogatûſque, quiſnam is eſſet, qui &
Deheræ- paralyſim effugaſſet, & legem infregiſſet „om-
ei. ninò conticuit. Is autem, inquit Joannes, qui
ſanus fuerat effectus, neſciebat quis eſſet. Ubi
.* verò à Domino fuit & inventus in Templo,
tantsm eu. & de vitæ emendatione commonitus, tum
vantur. enimverò, Abiit, inquit, & nunciavit Judæis,
Ja.5. 16. qitia Jeſus eſſet qui fecit eum ſanum. Sciſcitor
erx vobis ego, undenam reſcierit Paralyticus,
quòôd JESUsS eſſet? A nullo eum prius edo-
Gum ſcimus, nullum percontatum fuiſſe le-
gimus. Tunc, ut audivit ſibi dicentem Chri-
ſfium. Jam noli peccare, ne deterius tibi ali-
c quid contingat. Deduxit illicè, nonniſi Deum
eſſe, cui curæ eſſet, ut à crimine reſiliret.
ia mike Ergo, qui Chriſtum non agnovit, quùm ab
præ Zele infirmitate reſpiravit, agnovit eum, quùm
niee,s" rewocaretur à crimine. Ac ſi curari Tonuiſ⸗
eiſzma. ſet à paralyſi etiam per Apoſtolum, à flagitiis
verò abduci nonniſi per Deum licuiſſet. Quis
Concio ſe. te curavit in Piſcina? Neſcio. Quis eſt, qui
Ms⸗ te correxit in Templo? JESUS eſt. Ipſe
Corrdie, enim ſolus ſalvum facere poteſt à peccatis.
Ergo & nos Salvatores Mundi ſalutabimur,
Superier non cùm paralyſim abigemus in probatica,
mvigitet. ſed cùm à ſceleribus cohibebimus peccantes
; in Templo. Jksus enim agnoſcitur non

§. Ignatii . . .
iroema. miraculis coruſcans, ſed correptione perto-

Oliva

nans. Neſcitur, quùm ſanat, prædicatur, Mpaent⸗
cùm arguit. ien e⸗

Attendite autem vobis, ne fortè gra-
ventur corda veſtra in erapula α
ebrietate, & ſuperveniat in vos re-
pentina dies illa. Luc. 21. 34.

Luctuoſam Dominus toto hoc capite ſce- Sula.
nam explicaverat, & deſolandæ per Roma-
nos Hieroſolymæ, & arſuri in Judicio Mun-
di. Hos tamen inter terrores tum ſævientis
gladii, tum ruentium è& cœlo ſiderum, ſta⸗
tuendæ ſunt, contra deliciarum intemperan-
tiam, excubiæ Continentiæ. Et quidem mu-
nienda ſunt non Epicureorum prata, ſed ca-
ſtra diſcipulorum. Proh dolor 1 Cœnaculum,
ubi Agnus immolatur, contra ingluviem mu-
niendum eſt. Scio & Lumbos Apoſtolorum
baltheo pudoris adſtrictos: verùm ibi ageba-
tur de nuptiis. Hic verò de terrarum orbis
excidio ſermo fuerat inſtitutus: & nihilo mi-
nùs aggeres opponendi ſunt Voluptati, etiam
in alumnis Calvariæ, Cruciſque Candidatis.
Vim autem Verbi Attendite expendas velim. Luc: a1
Nec omittendum eſt Dominum timuiſſe,
ne ipſa quoque Judicii dies tantis ſtipata
portentis bellorum, eluvionum, terræmo-
tuum, & fulgurum irruat in epulantes repen-
tina. Ità-ne obſurdeſcit ingluvies, ut ruen-
tis fragorem Mundi non audiat, improvi-
Ssâque illam invadat dies, quam antecedent
maris fremitus, & Cœli fragor? Et quid im-
paratos non opprimet convivantes, ſi ſupre-
ma Naturæ laniena, tanto elementorum com-
plorata ejulatu „ calices inter & patinas,
ipſos quoque Evangelii præcones latere po-
teſt? Et quis à Voluptate immunis erit, ſi,
perſtrepente Judicii lituo, cavere debent Apo-
ſtoli ab ebrietate & crapula? Meritò proinde
Paulus, fugatis jam tenebrarum larvis;, eos,
quos luce ſepſit,; & Chriſto veſtivit, uni .
Gulæ Monſtro monuit excubare. Mox præ- Rom. 13.
ceſſit... ſicut in die honeſte ambulemus. Indui- 21.
mini Dominum Jeſum, & Carnis curam ne fece-
ritis in deſideriis. Quid eſt CHEBISTUM indui?
Toto corpore concidi, & cruentari: pendere
in patibulo: perire inglorium. Hos inter cru-
ciatus & agones, num Chriſtum indutis ali-
quid pertimeſcendum eſt? Unum duntaxat
monſtrum. An ſuperbia, quæ, ut Angelum
cœlo expulit, ita in Crucem actum corrum-
pat! Num Luxuries, quæ Jobo illudere po-
tuiſſet in fimo, niſi ejus Dominus renes accin-
xiſſet! an Livor, qui erupit ex holocauſto!
Secura eſt Crux à faſtu, libidine, & livore,
ſed à Gulæ illecebris non eſt tuta. Induti jam
eſtis Chriſtum, ſed carnis curam reformidate.
Neque enim imaginem Chriſti Guttur exhofret,
quo Chriſtus in eremo oppugnatus primùm eſt.
Quis dolorum appetentior Elià ? Hic tamen
quùm audiſſet à Domino, Vade in Sarephta: 3. Reg. 1.
præcepi enim ibi mulieri viduæ, ut paſcat te.?.
Non tamen ſui curam abjecit: quique provi-
dentiam in ſe Domini expertus fuerat, ſuppe-
ditatà tamdiu illi per corvos annonâ, ultrô ab
anu eſcas efflagitavit. Vocavit eum, dixitque
ei: Da mibi paululum aquæ. Cämque illa per-

Polasptase

§. Elias.

geret, ut afferret, clamavit poſt tergum ejus dicens-
Aßffer mibi, obſecro, & buccellam panis. Cauſ-

ſante verò illà frumentariæ inopiam rei, preces

Elias

dicij

cies
Diihe,

Iney, Dei,

ering,

ler

t

tavat
un
run⸗
Ncci.
ol
wore,
tiſen
nidae⸗
lotret
mmet
tawnen

Mnle

K-

Judiciè

dies.
Dei Ira.

Timor Dei,

tromatum, Lib. II.

Elias iteravit. Fac, ſecut Jixiſti: zerumtamen
mibi primum ſac de ipfſa farinula ſubeineri-
cium panem parznlum, & affer ad me tibi ai-
tem & lio tuo facies poftea. Ita-ne? Advenit
in Sidoniorum urbem Propheta magnus, imo
Prophetarum Pater & Princeps, cumque ac-
curriſſem ut de moribus prophetantem audi-
rem, exciperémque de Lege & Dei cultu fun-
dentem oracula, de offis eum perorantem ex-
audio? Elias loquitur de placentis? Imò hæc
prima & tota vox ejus eſt in Sarephta. Et
pane quidem carnibuſque opiparè „ miniſtro
alite;, ſaginatus, à tabeſcente expirantéque
cum filio vidua aquam primùm expoſcit, tum
buccellam rogat, ad extremum panem effla-
gitat, ſibique ab anu conſuli priùs optat;,
quam filio. Mibhi primaum facn tibi auten &
hlio tuo facies poſtea. Munitus es Domini va-
dimonio, qui tuo de commeatu abhs ſe tranſ-
miſlas epiſtolas teſtatus eſt, & pro cibo anum
exoras? Utinam ei ſaltem Deum coœli prius
annunciaſſes. A pateris exordiris, & Elias
es! Nimirum in Vate ſuo ſanctiſſimo delinea-
vit Dominus noſtras illecebras. Ejus quidem
oracula ſunt, quæ videntur deliciæ : nobis
verò quàm facile impoſitura ſit Gula ſub-
indicatur. Scito & obſtructum offis Draconis
os, & réſerata, ſpe offæ, Prophetæ ora,
Elias & Cetus os diduxere, hic ut Jonam
hauriret, ille ut viduam exhauriret. Et quam-
quam uterque profuit cibo ſuo: bellua ta-
men rictum aperuit, ut abſtineret, Prophe-
ta, ut comederet, loquutus eſt, Prima Eliæ
vox apud Sidonios eſt, U. bibam. Noöëmum
miraris muſti ſitientem poſt imbres? Eliam
obſtupeſco prophetiæ immemorem & po-
tionis percupidum. Quæ omnia in illo adoro,
ut Sacramenta, oraculâque, quæ nos eru-
diunt, quam ſint nobis reapſe cavenda guttu-

ris tentamenta, quando ad ſpeciem, & quaſi

actà in ſcena re, tantùm Prophetam concuf-

ſere. Ille docet non petere, cum petit, alimo-

niam. Nos verô peribimus, ſi eam ardentius
expetamus.

Erunt ſigna in Sole, Luna „»O ſtellis:
O in terris preſſura Gentium. Luc.
21. 25

Ut mortis ſententia deſcribatur in im-
Pios, Coœli delabuntur characteres: expunctiſ-
que cum ſideribus tum Lund, tum Sole „nihil
ibi ſpectabitur, & legetur, niſi culeuns e
crux. Quod ſi naufragatur in cœlo Impius,
putas eum nacturum in ſyrtibus portum? Quæ;
rOgO, terrarum calamitas futura eſt, Domi-
no ſæviente, ſi beatitatis Regia ipſis in ſce-
nam funeris cœhitibus immutatur? Si nox
in Sole graſſabitur, quæ nobis lippientibus
incumbunt tenebræz? Non jam jubebitur
Abraham cœlum intueri, aut ſupputare ſtel-
las, quando hæ de coœlo ruent, & illud pli-
cabitur, ſicut liber. Tunc emimveroò ſignum
Filhij hominis parebit in cœlo, hoc eſt, fir-
mamentum non jam cœlum erit, ied calva-
ria; Utinämque blaſphemi ſtatueretur ibi la-
tronis patibulum; ſpes ſanè aliqua evadendi
ſupereſſet non furanti & pſallenti At cum in-
de Crux effulguret, quæ nec Deo pepercit,
quis ſibi de ſua blandiatur innocentia? Libet
igitur hujuſce terrorem explorare Theatri,

mim flammas ſiderum

quod cùm ſupremum omnium fit „ ità quaſi
calamitatum fæzx non tam ſubſidit in imo,
quam in ſummum enatavit, ut ipſum & in-
vaderet, & corrumperet cœlum. Erant ſigna
in Sle. Haud natum rogabit Heroina Ma-
chabæa, ut ad corlum refpiciat, quo ſartagi=
affluxu moderetur.
Periit laborantis aiylum innocentiæ, Parcids
terrebitur quoquo verſum deflexerit oculos re-
ligio, unum ſi cœlum non ſpectet. Haud lu-
det in cinere Judex, qui ſuppliciis ſui coœli
damnatione proludit. Hæzz dicit Dominus Deus:
Ecce ego ad te, & ejiciam gladium meum de
vagine, ſua, & occidam in te jußtum & impium.
Ergo hactenus non ſuo deſæviit Dominus gla-
dio, aut recondito in theca fſerro deſævit;
nec tam acie vulneraſſe credendus eſt, quàm
ſtrepero vaginæ fragore cecidiſſe peccantes.

Necdum ergo ſerrum eduxit, qui Onan &

Her occidit? qui phalangas Sennacheribi
profligavit? qui Jezabelem Præcipitem egit
& feneſtra? qui Adamum Paradiſo expulit?
qui Prophetam Leom diſcerpendum obje-
cit? Igitur David dedecoratur, fugatur, la⸗
Picdäibus impetitur, gladio Domm nedum
educto? Mergitur ſub Moyſe Pharao, & latet
Dei ferrum?: Mundus eluvione deletur, nec
ſuum adhuc Dominus enſem vibravit? Ange-
los in abyfſum actos ſud tantum furor Domi-
ni vaginâ percuſſit? Ità planè, Er ejiciam SIa-
diunum meum de vagina. Putas à me exagge-
rari diei ſtragem ſupremi! Chriſtum audi:
Erit enim tunc tribulatio magna, quälis non
Fuit ab initio mundi uſque modo, neque fiet.
Qualis non fuit? At funditus pluvio & colo
ſulphure ſubverſæ ſunt Sodemæ. Qualis non
fuit? At Dathan & Abiron infernus etiatn-
num viventes abſorbuit. O gladium! Et ta-
men educto non explebitur gladio ira Domi-
ni deſæviens. Ni acuero, inquit, ut falgir gla-
dium meum, An obtuſioris aciei Dei gladius
eſt, qui ità in fulgur exacuitur, ut ſæviat?
Quin ità ad incidendum præacutus eſt, ut
etiam thecæ incluſus loricam juſlitiæ & ſecet
& perforet. Et cum vidiſem eum, eecidi ad
pedes ejus, tanquam mortuus. Ecquid nam vi-
dit, quo terreretur, Joannes? De ore eus, in-
quit, gladius utràque parte acutus exibat. Ergo
non infixus, ſed viſus tantum Domini gladius
ità Apoſtolum conterruit, ut corruerit ſemia-
nimis: & putas ſævienti impios illuſuros? At
quem terruit? Joannem filium nempe tonitrui,
quem lilio loricatum carnis, cordiſque virgi⸗
nitas ſecurum præſtabat à vulnere. Is, viio
Dei gladio, intermoritur, qui & cognitio-
ne Aquilas, & pudore Turtures anteibat. Is
terretur, qui olim navim pro Chriſto dimi-
ſerat, qui & recubuerat ſuper pectus Domini
in cœna, qui tum & exulabat pro fide, &
ex amore rapiebatur ad divina. Attamen pro-
cumbit exanimatus „ quamquam Angelis
ſtiparetur, à ſeveritate viſi gladii conterri-
tus. Qui, rogo, tum gladii capulus? Num
Serpens aciem adſtringebat 2 Quin ex ore
Domini, unde favus mella diſtillat, enſis emi=
cabat, labiis Chriſti (quæ Lilia ſunt, ſi Spon-
ſæ credimus) affixus. Adde, quod tuin maxi-
mè, quùm gladium & labiorum Hlieto profe-
rebat, præferebat Servator ſtellas ſeptem in
dextera: Häabebat in dextera ſuu ſtellas ſop-
tem⸗ & de ore ejus gladius Urdque Parte aa-
Ius exibat. Ità=ne? Sideribus vallatur ale⸗

Matt. 24°

21.

Deut, 32
41.

Apoc. I. 17.

70

& tamen Joannem terret & exulantem & pu-
dicum, non cædendo, ſed emicando. Quid,
rogo, in te aget & epulantem, & aduhlte-
rum, quando, ruentibus è coelo aſtris, non
tam gladius erit, quam fulgur? Micabat tum
gladius & vultu, qui lucebat ut Sol in virtute
ſua: at in die ultionis corripietur ad cædem,
quùm Sol non dabit lumen ſuum. Et tamen
quaſi retuſum faſtidit, quamvis non cruentet,
ſed devoret perſceleſtos, eumque in fulmen
exacuit. Vide quam ſtragem intendat Deus
in die illa, cui gladius, qui vorat, ità torpere
videtur, ut abjiciatur, nmiſi tonet & fulguret.
Deut. 32. Gladius meus, inquit, devorabit carnes. Si
22. devorat, quando gladius eſt: quà ratione graſ-
ſabitur cùm evacuetur in fulgur? Non ergo
mirum, ſi malit Job in ſepulchro perſtare, ab-
dicatà immortalitatis & reſurrectionis pom-
paâ, cum vermibus, quàm adeſſe tanti fulminis
Job. 14. 3. aut tonitruo, aut ſtragi. Lun mihi tribuat, t
in inferno protegas me, & a bſcondas me, donec
pertranſeat furor tuus. Abſcondi Job optat. Et
quid expaveſcat, qui tulit animo non infracto
ulcus Satanæ peſſimum? Qui alloquentem ſe
Deum è⁶ turbine audivit impavidus? Qui ha-
bebat in ſinu ſuo repoſitum juſtitiæ, ſpeique
ſuæ margaritum? Mavult non reſurgere in-
nocens licèt, quam aſſidere gladio fulgu-
ranti? Timet enſem, à quo non eſlſet ferien-
dus, qui Satanam irriſit ſe cædentem ulcere
peſſimo? Ergo Satanâ enſis immanior. Ergo
ulcus peſſimum, quo ſauciatur à planta ad co-
mam uſque Job, impar eſt vulneri impiorum.
Ergo præſtat mori, quàm videre gladium?
quid ſi eum patiare? Nos verò fulgur exhor-
reſcimus, quod vapor eſt ad modicum parens,
cùm Dei telum non paveamus, licet non ful-
Dan-. 10. guri conferri jam poſſit, ſed fluvio. Fluvius
ioneus rapiduſque egrediebatur à facie ejus. Si
Padus exundet in öÆmilia, qui ejulatus, quæ-
ve luctuum proluvies? Et tamen undas ele-
Grémque vehit, ſiluris ubique ad prædam ex-
poſitis. Trepidamus in illecebra & gemma:
Et putas ad eluvionem ignei torrentis vel

Dei Ia. Montes conſtituros? Torrentis aio? Fluvius
. eeſt, non Torrens, hoc eſt, perennabit in ſtra-
Sarii ge furor. Ecquando enim non decurret flu-

vius? Aut quando extinguetur Ignis, qui
Timor Dei. Procurrit, & regnat in fluvio? Fluvius igneus,
rapidiſque egrediebatur à facie ejus. Nullo ex-
tinguetur latice flamma, quæ flumen eſt.
Nullo exhaurietur tempore fluvius, qui &
torris eſt, & torrens non eſt. Porròô, ſi delini-
tus Moabitarum oſculis Iſraël, ut vidit flentem
Eſdram diſciſſo pallio, exanimatus irrugiit:
1. Eſd. 10.1. Sic ergo orante Eſdrä, & flente: Kevit populus
Retu multo : Quam putas futuram conſterna-
tionem tribuum, ubi non pallio, ſed cœlo
conſcifſo, Sacerdos Chriſtus & Pontifex non
fleverit, ſed rugierit, non jam oſculantibus

Ammonitidum labris, ſed ceraſtis commor-

Joel. 3. 16. dentibus? Et Dominus de SRion rugiet, & de
Jeruſalem dabit vocem ſuam. Contabuit popu-
lus emancipatus à Perſis, quòd viderit lugen-
tem Eſdram: Et Satanæ mancipati perſceleſti
uâ ratione non diſſolventur, ubi tonantem
Gens zy. inaudierint Deum ² Irrugiit clamore magno
3:. vel Eſau, homo piloſus & agreſtis, benedi-
Ctione Patris, non benignitate, fraudatus. Et
tamen adhuc ſpes erat & oſculandi parentem
S& demerendi fratris, & conſequendi tum
ceœli rorem, tum pinguedinem terræ. Qua

Colôque excideris.

Oliva

ergo dirumpetur angore Peccator pro cceli 15 Reg. 4.
rore nacturus gehennæ ſulphura, nec jam Pa-
rentis oſculo dignandus, ſed Chriſti fulmine
percellendus? Jacturam Arcæ ut audivit Heli,
exſpiravit. Conjice, qui ſis futurus, ubi Deo,
4A, a, a, dixi; quia pro- Joël. I: I7.
pe eſt dies Domini, quaſi vaſtitas à potente ve-
niet. Quam ingens ærumnarum hinc acer-
vus (niſi lippias) apparet! Propè Joëli dies eſt,
qui etiam à nobis tam procul eſt. Magnitudo
equidem Mentis oculis impoſuit, diſtantiam-
que temporum moles calamitatum eluſit. Emi-
nus poſita ſolà ſeſe vaſtitate produnt, obje-
ctântque. Ergo, ſi aberat tam procul à Joële
amaritudo Judicii, & tamen tam ei proxima
viſa eſt: profectò quod longinquitas detrahe-
bat de apparatu, magnitudo molis ſupplebat.
A, a, a, dixi: quia prope eſt dies Domini. Co-
loſſus eſt, ſi, cùm eminus ſit, cominus tamen
putatur eſſe. Et quaſi vaſtitas à potente veniet.
Afſſyriorum ferociam, Perſarum barbariem,
immanitatem Græcorum, & Romanorum ſæ-
vitiem quanti putas feciſſe Joslem, qui diem
Domini, quaſi vaſtitatem à potente, futurum
eſſe pronunciat? Turbini, aut Fulmini, aut
Eluvioni, hydræve dixeris Lyrannides cru-
deliſſimas comparatas. Quin illæ viſæ Joeli
ſunt eruca, locuſta, bruchus, & rubigo.
Reſiduum erucæ comedit locuſta. En à Perfſis Joel. 1. 4.
abſumptos Aſſyrios, depopulatores IIraelis.
Et reſiduum locuſtæ comedit rubigo. Delevit Ti-
tus, quod Antiochus non expugnaverat. Por-
rò tot cædes, incendia, peculatus, & com-
pedes, quibus mihil atrocius elementa ſpecta-
runt, ſenſerêntque mortales, lippienti, ut
ità dixerim, Prophetæ decreverunt in vermes
& erucas: quàm ergo infinita ſit oportet cala-
mitas illa, quæ etiam caliganti, cui Chaldæo-
rum ferocia potentiâque eruca eſt, & vaſtitas,
& à potente eſt? Si Templum direptum, ever-
ſæ Aræ, urbs exuſta, abducti Reges, capti-
vus populus, morſus ſunt erucæ: quid perfe-
rendum erit, ubi non vermiculus erodet, ſed
potens devaſtabit? Ubi Joel vaſtitatem futu-
ram exclamat à potente, qui potentiam Per-
ſarum & Romanorum, imbecillitatem eſſe di-
xerat rubiginis & locuſtæ?

Vocavit ſervos ſuos, & tradidit illis
bona ſua. Et uni dedit quinque talen-
ta, ali autem duo, ali verò unum, Talenta

ei
unicuique ſecundum propriam virtu- masene
tem. Matth. 2 5. I4. Statut me⸗
Aiocris.

Quaàm miſer in ſervis eſt, qui noviſſimis pe, ure
inter omnes acceſſit! Diverſa ſanè agricola- ſeſe per-
rum atque ſervorum fortuna, & conditio eſt. mietere.
Siquidem & vinitoribus qui acceſſere no- „ee „on
viſſimi, eluſere laborem, & parem (ortiti aer r.
mercedem cum iis ſunt, qui æſtus laboriſque ai.
incommoda pertulere. Hi noviſſimi unà borâ
fecerunt, & pares illos nobis feciſti. At & ſervis Miattir. e0,
quàm inops, rejectuſque eſt, qui, poft pri- ⸗
mos, tertius acceſſit! Er uni quidem dedit
quinque talenta, alii autem duo, alii verò unum.
An non miſer poſtremus eſt? Quin imè miſer-
rimus. Et in hoc ſanè convenimus, nemô-
que noſtrum de ejus calamitate ſubdubitat.
Vereor autem, ne in radice diſſentiamus æ-⸗
rumnarum ejus. Infelix eſt. Aio. Propter unum Zalemo-
acceptum talentum à Domino. Itaà ſanè. "unm nſiss.

Ergo

lRegn

1Nee g.

Mn m.
ia ent
mihu,

Nt 609.

1
*

4

elr In

is ard
le.
Ii.
-
n-

uns a
ricol⸗e
S
1e 10. Vn
Ottttl nn⸗
ilhei⸗

E
11 he 1 le

elende,
llt
imm.
elc
hu
Anbs
er mum
t ſae.

5

Stromatum, Lib. II. 71

Dei rolun. Ergo una nobis & de radice, & de fruge
tantæ calamitatis ſententia. Imò veròô diſli-
millima. Siquidem ærumnoſum tu ſervum pu-
tas, quêd unum duntaxat acceperit à Domino
talentum. Ego autem infelicem illum pro-
nuncio, quôd vel unum receperit talentum.
Non creditæ pecuniæ exilitate, ſed pecuniæ
etiam minimæ acceptione periit. Miſerrimnus
planè fuit, non quod parum, ſed quèòd aliquid
erogandum, multiplicandumque receperit.
Denique in tenebras exteriores damnatus eji-
citur, non quòd ei unum tantùm fuerit à
Domino talentum concreditum , ſed quòd
etiam uni geminando talento impar, ſui Do-
mini pecuniam in terram infodit. Ergo, qui
nihil acceperant pecuniæ ſervi, nec quæſtio-
ni ſubjecti ſunt, nec ad tenebras damnati.
Is verò, qui talentum acceperat, duobus qui-
dem poſthabitus ſervis, ſed reliquo familiæ
gregi prælatus, ideò alligatur, quia & plu-
rimis antelatus. Quot putas circumſuſi ſunt
ei, ut unum illum & triumviris gratularentur
à Domino deſignatum. Ultimus ipſe ſanè in
triumviratu, ſed è triumviris unus, non mul-
nelicitas tum primario ſervo de pecunia concedens, &
Penè ſuppar ſecundo. Verùm gratulatio in
Dignicar ejulationem verſa eſt, quando ei manicas au-
in indigro. Trum peperit, illaque dextera onuſta eſt ferro,
quam nummis oppleverat Dominus. Nolo
Diin ias gaudeas de talento, ſi par talento non es.
e„ (Quam felix viſus eſt Saul, cum Amalec expu-

tati con.-
ormari.

novia,

merenti- 5 5 .. . . . .
bus. gnavit! Ideò periit, quia malè vicit. Trium-
Pho uti nequiit, victrici ideò coronatus lauro
1. Reg, 15. Hon ut arceret, ſed ut arceſſeret fulmina. Per-

7. cuſſt Gaul Amalech. Et pepercit Saul & bopulus
Aodg, & obtimis gregibus. Vixerat, ſi non vi-
ciſſet. Sed ut Regem accepit, regnum amiſit.
Pœnitet me, quòd conſtituerim Saiil Regem. Im-
Par victoriæ, ovando, profligatus eſt. Uſque
ades quo habitus beatior eſt, eò maximè
miler fuit. Goliam quis non miratus eſt, præ
1. Reg 17. ſtatura? Et egreſſus eſt vir nomine Goliath, alti-
F5. 1udinis ſex oubitorum, & palmi. Nonne bea-
tiſſimum illum prædicas, cùm ejus procerita-
tem, umbrâmque metiris? Hac ille proceritate
proſtratus eſt. Uno ſi minor palmo Davidi
occurriſſet, excuſſus è& funda lapis in irritum
abiiſſet. Fronte mortem excepit, ſublimitate
proditus, perdituſque ſuà. Tulitque unum lapi-
dem, & fund jecit, & circumducens, percuſſit
Philiſthæum in fronte. Eluſiſſet impetum ſaxi, ſi
demiſſioris fuiſſet ſtaturæ. Suum illi faſtigium
adverſatum eſt. Altitudinis ſex cubitorum, &
Palmi. In palmo cædes latebat: & quo videba-
tur ſecurior ab opprobrio, eo injuriæ vel ma-
Ximè patuit. Quam ſibi de victoria plauſere
Philiſthiim, ubi in ſuam redegêre poteſtatem
1. Reg.5.2. Moyſis, Deique Arcam! Tuleruntque Philiſthiim
Arcam Dei, & intulerunt eam in Templum
Dagon. Jam planè triumphavere Philiſthüm.
Quis enim cum eis colluctetur, apud quos
Arca diverſatur, quàâ Hethæorum & Phere-
7Z*ιοτtoties acciſæ ſunt vires, & legiones
abactæ? Jordanis cohortibus ejus patebit: Coe-
lum eis militabit: mors ab illis aufugiet: exu-

Nrm, en. labunt morbi, peſtéſque omnes ab urbibus
nia lice . . . .
mnis eorum. Apud Azotios Arca! E Junt Dii,

ti percuſſerunt Koyvptum omni plagâ in de-
erto. Verùm Arca, quæ Iſraëli profuit, ob-
1. Reg 5.9. füit Philiſthæis. Circumduxerunt Arcam Dei
Irazl. Illis autem circumducentibus eam, febat
mnanus Domini per ſingulas civitates interfe-

tionis magnaæ nimig. Quis inficiari potuiflet;,
receptione Arcæ, auctos Philiſthæos talentis
decem? Decem quin illi confoſſi ſunt jaculis.
Unde enim ſalus cæteris erumpebat, inde
illis mors emerſit. Neque enim felix es am-
plitudine talentorum, ſed capacitate. Unicui- Religionis
que ſecundum Propriam virtutem. Roboratur miunia vi-
Athleta ſolidioribus eſcis, quibus inſans præo EXGGd. 16
caretur. Manhu, Manhu, quid eſt hoc “ excla- 15.
mavere præ gaudio Hebræi, ubi pluviam è& co-
lo annonam ſuſpexere. Quid eſt hoc? Angelo Talenis
rum eſt pams, Hebræorum venenum erit. De- nsi, „0.
nique primùm vermes concupiſcentiæ ebul- dioeri

liet: tum nauſeam ſerpentibus opprimet. Fsrvori.
P PP

Glandibus fortunatiores eſſetis, quàm manna.

Si Porcis conviveretis „ viveretis: peribitis,
quia non ſapienter Angelis convivitis. Di- Exod. 16.
miſerunt quidam ex eis, inquit, uſque mane, 20.
& ſeatere cœpit vermibus, atque computruit:
& iratus eſt contra eos Moyſes. Quid Manna Invidia
divinius? Prodiere tamen Ifraeli ex ea inobe- de. A.
dientia, incredulitas, corruptio, & furor.
His autem laboravit populus morbis, quum
illam intemperantiùs appeteret. Ubi verò fa- Dei volun.
ſtidire eam cœpit, & iniquiùs peccavit, & pe- tati con.
riit deſperatius. Locutuſque contra Dominum & mari.
Moyſen ait : Anima noſtra jam nauſoeat ſuper Religionis
cibo iſto leviſſimo. Quamobrem miſit Domi wmunis vi.
nus in populum ignitos Jerpentes. Viden' ut non ni
omii palato Angelorum eſcæ proſint? Satius ſamß
fuiflet populo glandes mandere, quam aclipe ene
ſaginari nectareo. Non quid comedas, ſed pon ro.
qui veſcare, permagni refert. Crediderim motus gast-
complures invidiſſe Viro Dei provinciam illi "rar.
delegatam à Deo, abſterrendi à vitulis Je-
roboami. Ecce vir Dei venit de Juda in ſer-
mone Domini in Bethel, Jeroboam Rante Iuper
altare. Quid divinius, quàm à Deo ablegari?
Quid illuſtrius, quam ablegari ad Regem? Quid
grandius, quàm elementis imperare, modô
ad majeſtatem unius verbi altari diſciſſo,
modé Regis dexterà elanguente? An non
quinque talentis munitus is erat Propheta;
tam Clarus legatione, ſignis, & mims? Cum-
que ipſe rogaretur à Regibus, ut convivio
interefſet, olnnique Ifraehi clariffimus habere-
tur: reliquus Prophetarum grex in cavernis
deliteſcebat, ferarum ſocius & colocynthidas
carpens exclamaturus, cùm iis veſceretur,
Mors in olla. Veni mecum, ut prandeas, & da- 4. Reg. 4.
bo tibi munera. Planè feliciſſimus eſt, qui & 3. K Eg. 1.
Reges conterruit à ſacrilegio, & à Regibus 7.
rogatur ad conam. Quid, quod & patinas,
& Regis torques deſpexit. Quis jam eum vel
ſuſpicere queat; quem miratur Dei nuncium,
Regum fulmen, everſorem idolorum, mune-
um contemptorem? Veſtra vobis, rogo, ſpe-
lunca ſufficiat. Aut ex ea egredi ſi libet, adeſte
Prophetæ, cui Angelus ſepulchrum obſiruit,
cui Leo adimit vitam. Cum enim deceptus à
Pſeudopropheta, contra Dei præceptum, co-
mediſſet in via, illico audivit: Non inſeretur a. Reg. 12,
cadaver tuum in ſepulchrum PFatrum tuorum. 12.

3. Keg. 13.

Qui cum abjiſſet, invenit eum Leo in via, & oc-

cidit. Jugulatôque Prophetà, Jumento parci-
tur. Invidetis num etiam Prophetæ vos, eum-
que legatione fortunatum, vos verò miſeros
latebris exiſtimatis? Quaàm beatius actum cum
eo eſlet, ſi nec à Deo legatus fuiſſet ad Re-
gem, nec Regem & vulnere terruiſſet, &
ſanctitate obſtrinxiſſet, & opum contemptio-
ne deviciſſet! Neſcitis planè, quid petati.
Audeo

G

72
Audeo dicere, nec profuturas interdum alienas
animi gemmas inopiæ tuæ. Quis non op-
taſſet tum intereſſe Prophetæ omnium clariſ-
ſimo Eliſæo, quùm tantum auri gazæque Sy-
Oumia riæ, ſtupente Naamano, repudiavit? Tam
impiis co- generoſæ ſpectator deſpicientiæ qui Crœſum
beaues non rideret, qui Paupertati nomen non da-
ret? Imèô fortè ſata in te efſet rapiendi cu-
Gratiæ co- Piditas, ipſo auri argentique repudio. Id aio
daren. contingere potuiſſe tibi, quod primario diſ-
cipulorum ejus contigit per ſummum nefas.
4. Reg. 5. Dixitque Giezi puer viri Dei: Pepercit Do-
20. minus meus Naaman Dro iſti,; ut non accipe-
ret ab eo, quæ attulit. Vivit Dominus, qutia
curram poſt eum, & accipiam ab eo aliquid.
Non dico rapuiſſe Giezi, Eliſæo non acci-
piente; ſed aio, ad ſpectaculum Prophetæ
contemnentis munera, exarſiſſe in diſcipulo
flammam rapinæ. En qua ratione, nec vir-
tus quidem ſit tibi futura virtus, tibique ſit
2. Reg.6.7. Vitis non uvas latura, ſed tribulos. Sole
pluviaque rigatus ager, quaà Lilia; & quaà
Rubetas emittit. Una eadémque Arca &
Ozam interficit, & locupletat Obededom.
Numini te committe; à quo non rarò evehe-
ris, quum deprimeris. Quèòd talentis careas,
cariturus es vinculis. Admifſus ille eſt ad
Regis epulum. Quam felix, qui ex erro-
ne factus eſt Principis conviva! At nuptia-
, Mati 22. 1. ſis expers chlamydis, coturnices in ner-
vo regeſſit. Quod ſi nec ſacris eductæ gazo-
phylaciis ornando inſtruendéque cordi divi-
tiæ ſalutares interdum ſunt: quid tu de iis
talentis cenſes, quorum acceſſione & atrium
ornatur, & animus deformatur? Exulavit,
poſt ſcelus, non omninò perditus Abſalom.
Quam ſe ille beatum crederet, quam tu eum
expiandum crederes, ſi Davidis ore, unde
hymni, pſalmique manabant, contingere-
tur? En puerum Regis oſculo dignatum!
2. Reg. 14. Oſeulatiſque eſt Rex Abſalom. Quid eum pu-
ult. tas ex ore Regis hauſilſe? Pſalmorum fra-
rantiam? Humanitatis candorem? Pacis Iri-
dem? Superbiit, arſit, rebellavit. Audi, quæ,
24. Reg. 1Ww. nullà interpoſità mor, ſubſequuntur. Igitur
poſt hæc, fecit ſibi Abſalom currus & equites,
& quinquaginta viros, qui pracederent eum. Et
ſolicitabat corda virorum Iſrael. Patet, nec
ſanctimoniam è& thurificatis Prophetæ labiis,
nec felicitatem & Regis ore ſuxiſſe: ſed ab
oſculo ad proditionem digreſſus; & parri-
cidio litavit, & reus hæſit in quercu, incertà
etiammum Judæâ, pependerit-ne ex arbore
infelicior, an ſceleſtior. Nimirum beatior
fuiſſet Serpentis morſu, quàm Regis oſculo;
quique vixiſſet fortè poſt pœnam, poſt ample-
Xum & perät & vitam perdidit. Derides tu
divinantem. En ſatum murmur in Manna! En
Num. ar. fragrans in veneno thus ! Cur eduxiſti nos de
Kgypto? Anima noſtra jam nauſeat ſuper cibo
iſto leviſimo, Negaſ-ne fella & manna fluxiſſe,
i quando plebs ſaginata oblatravit? Miſit Do-
leidem. Dinus in populum ignitos ſerpentes;, ad quorum
plagas venerunt ad Moyſen, atque dixerunt:
Peccavimus, quia locuti ſumus contra Domi-
num, & te. Abnegas influxiſſe cum veneno
myrrham , quando ſaucii lachrymantur?
Beatior planè populus monſtro, quàm necta-
re. In illecebra Canis evaſit, in vulnere fa-
ctus eſt Cygnus. Latravit in epulo, in funere
& cecinit & revixit. Utinam;, abraſo crine,
latuifſet Samion inglorius in ſpelunca. Non

Avaritia.

Oliva

ille dormiiſſet in ſinu Dalilæ, damnandus ad
molam. Beatiſſimus profectò habebatur A-
chitophel, qui triumphanti de patrio regno
Abſaloni gratiſſimus, primus ei erat à con-
ſihis. Verùm reſti gratia illa tandem addi-
Cta eſt. Videns, quòd non fuiſſet Faälum conſilium z. Reg. 17.
ſuum, ſuſpendio interiit. Quid? Nonne diviti, 23.
inter uberes agri ſpicas, falæ ſuccrevit, quâ
medius ſecaretur, illà ipsà nocte meſſis ſuæ?
Deſtruam borrea mea. Quin ipſe ſubruéris. Luc. 1.
Amano facta ſæviendi poteſtas in Hebræos oc- 18.
caſio fuit exitii. Quid fauſtius Iſraelis in .gy- Eſh. 3.
ptum deſcenſu? A Prorege deducitur, à Rege
ditatur, colitur ab EÆgyptüs. Tandem paſcua
in fornaces abiere, lorâque excepere coronas.
Expugnata Jericho penè perdidit cohortes
triumphales. Corruêre muri, ut ipſi, qui
vicerant, proſternerentur. Sublatâ enim de
anathemate aureâ virgâ fugati ſunt à viris
Hai. Nimirum pullulavit Cuprefſus è lauro,
ut periret, peccarétque Iſraél poſt victo-
riam. Irriguam ſibi ad incolendam regionem
delegit Loth. Quæ univerſa rigabatur, ſicut Gen. 8. 1e.
Paradiſus Dei, & ſicut Egyptus venientibus in
Segor. Noli fidere ubertati. Nimiùm ne crede
colori. Quid plura? Captivitatem legit,
ſulphur, non lac emulſit, uxoris funus, non
gregum fœtus aſpexit, fugâ ſibi & vitam
ſervavit, & pudorem eripuit. Nemo itaà in-
felix in naufragio, ut Loth in irriguis, or-
batus urbe, armentis, affinibus, uxore, &
pudicitià. Exceptus à Jahele Siſara videbatur
ſibi nactus in naufragio portum. Domine mi, Iud. 4 ar
intra, ne timeas. Dominus ſalutatur in fuga.
Cumque ſitiret aquam, recreatus eſt lacte.
Quid felicius? Præſtabat adverſo Marte pugna-
re, ſi fugâà lac exhibetur pro frigida. Da mihi
paululum aqucx. Quæ aperuit ütrem lactis, &
denit ei bibere. Verùm Lacheſis, Parcarum in-
ſidioſiſſima, latebat in lacte. Planè inunda-
tionem maris, quaſi lac, ſuxit; cùm ab ube-
re tranſlatus ad tumulum eſt, malleo clavô-
que, poſt potionem, ſuffixus. Babylone auctâ, Pan. . a.
ornatâque Nabuchodonoſor, non illuſtrior fa-
ctus, fœnum cum grege comedit. Quo verô
triumpho advecta exiflimas vaſa Templi au-
rea in Regis veſtiarium? Mors in phialis, non
triumphus. Denique, ut primum eis uſi ſunt
Chaldæi, everſi ſunt à Medis, ſuumque neſcii
intulere Babyloni excidium. Præcepit ergo ut Dan. 5. 2
afferrentur vaſa aurea, & argentea, quæ af- .
portaverat Nabuchodonoſor de Templo. Eu-
dem nocte interfectus eſt Balthaſſar Rex Chal-
dæorum. Quàm ſæpe iſub perſona victoriæ cap- pecitas
tivitas latet! Quis vel ſomniaſſet naufragatu- nexia.
rum in patera imperium Chaldæorum? Pro-
pinavere ſibi convivæ in cratere ſancto, non
jucunditatem, ſed interitum. Pocillator, in
Veſpillonem verſus, Charontem Baccho per-
ſonatum exhibuit Principi. Et ubi mors non
eſt, ſi captivus crater & demergit Regem,
& regnum evertit! Nemo non ſcit, qu
ſit delibutus lætitiã Saül ob partam de viris
Jabes Galaad victoriam. Ait Saul: Hodie fecit 1. Reg. u.
Dominus ſalutem in Iſrazl. Verùm dolabantur 13.
iis & palmis cruces, latebântque in lauro pati-
bula. Quid plura? Domus ejus univerſa inte-
riüit in patibulis, quòd ipſe de Gabaa trium-
phaſſet. Dentur nobis ſeptem viri de filiis ejus, ut z. Reg. 21.
crucifigamus eos Domino in Gabaa. Perſtaret in 6.

hæc uſque tempora regium Saülis Ss, mi-
9 P 81¹ 1 genus;, Inimici

ſi, qu die ſe putavit beatum, triumphaſſet. ailectio.

D

—

bun,

6ll.:

..

1⁰9.

Num.

Num.!
Aulicux
non pro⸗
Vorus
luntati
May-
orel.

Cnpiti⸗
le Der.

ductiſt.
a Eu.

Alaritia

unne 5.
1;.

Luc.,.
3

Cegnitis
4 Der
iftili.

Diter ay.

.

Mate,
8.

Uue
DM 1

8
I
1t Centt
in
e
t,

ie
aGnro. 1
1o-
0) M
to1)
ho Pel⸗
NIs non
egen,
19 ll
le
le ſen 1491
Ehun
1o lin⸗
lu me.
iun .
ſiret
ler 1 ,
ntlhe
ln

geveritas
parcit,
8
cKn Pu .
nit.

Gen. 25.
18.

Num. 13.
2.

Num. 14.

22.
Aulicus
non pro-
mot us
Dei vo-
luntati

ſeſe con-

Jormet.

Cognitio
de Deo.
Sanctiſſi-

ma Eu-

chariſtia.

Joan. 5.
13.

Luc. 7.
36.

Cognitie
dAde Deo
difficilis.

Fides ar-

duss.
Marc. 6.

45.

Stromatum, Lib. II.

In morem Luciferi Aſtri caligavit in Sole. Si
peruſſlet, non perierat. Iu verò vide, qu
ratione Sauli, cùm parceret, David non pe-
percerit. Rejecta emnm in Deum vindicta
quanto eſt foznore cumulata! Nam Saülem
non occidendo, effecit, ut ipſe ſuo ſe gladio
confoderet, utque agerentur nepotes ejus à
Gabaonitis in Crucem. Ergo Saul in Davi-
dem deſæviens regnum ei, & triumphos pa-
ravit. Reveritus Saülem David, cædem ei,
crucéſque deſignavit. Uſque adeò inimicum
ſi diligis, perut, & odifle non licet, quin
triumphet. Sed redeamus ad talenta, quo-
rum cumulus acervum non rarò calamitatum
importat. Unicuique ſecundum propriam vir-

tutem. Invidit Liæ Rachel, cupiitque pare-
re. Verùm citò eam fœcunditatis pœnituit.

Quod emim Sorori præclarum fuerat, ipfi le-
thale exſtitit. Exclamare coacta eſt ſecundum
enixa ſœtum: Filius doloris mei. Et exſpira-
vit. Delecti ſunt primarii è ſingulis tribubus
Principes, qui terram mellis explorarent.
Mitte viros, qui conſiderent terram, ſingulos
de ſingulis tribubus, e principibus. Crediſ-
ne in deſignatione tanti muneris conſediile in-
curioſos tribuum candidatos! Quò veròô eva-
ſit legatio? Non videbunt terram, pro qua ju-
ravi, nec quiſquam ex illis, qui detraxit mihi,
intuebitur eam. I modò, & de primatu di-
gladiare in tentoriis. Ad punica videris aſcen-
dere, & deſcendis ad cineres. Blaſphemabis,

diffides, rebellabis, & in deſerto moriere.

Uno excepto cum Caleb Joſué, periere uni-
verſi.

Medius autem veſtrum ſtetit, quem vos
neſcitis. Joan. I. 26.

Quaàm ſumus in dignoſcendo Redemptore
hebetes! Planè ad humana lyncei, qui atomos
internoſcimus: ad divina noctuæ ſumus, qui-
bus nec is apparet, qui exultavit ut Gigas.
Proh lippitudinem, quando nec Gigantem vi-
demus! Ad unam Chriſti vocem evaluerat in
Probatica languidus: cumque tanto fuiſſet le-
vatus morbo à Servatore, eum tamen ignora-
bat. Quis eſt ille homo, qui dixit tibi, Tolle
grabatum tuum, & ambula. Is autem, qui ſar
nas fuerat effebtus, neſciebat quis eſſet. Quis fe-
rat tantam, poſt tantum beneficium, in Para-
lytico ignorantiam? Verùm nefcierit ipſe in
grabato obvium ſibi ex improviſo ſubſidiarium.
Quid ſi neſciretur ab iis quoque, qui eum per-
honorificè interdum excipiunt. Rogabat illum
quidam de Phariſxis, ut manducaret cum illo.
Num Phariſæo innotuiſſe Chriſtum credis?
Non modè non ejus agnovit divinitatem, ied,
an eſſet Propheta, addubitavit. Et ne ſuſpi-
carere id ei à me objici vitium, ſuo ſeſe ore
redarguit. Hic, ſi eſet Propheta, ſciret uti-
que, quk, & qualis eſt mulier, quæ tangit eum.
Parciùs hic tamen in domo Scribæ de Jäs am-
bigitur. Turpiùs in Petri cymba de Domino
dubitatur. At illi, ut viderunt eum ambulan-
tvem ſupra mare, putaverunt phantaſma eſſe. Di-
miſerant hi omnia pro Chriſto; & tamen non
noverunt Chriſtum. Et Phariiæus quidem epu-
lantem & inunctum non agnovit Deum: hi
verò miraculis ignoravere coruicantem. De
ejus ille ſubdubitavit Prophetia, quùm pal-
paretur à Scorto: hi Larvam, ſpectrumque
credidere, cùm elementis imperaret. IIIe in-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

7

73

tra ſe muſſitavit, hi verò exclamavere clamo-
re grandi. Et ubi, rogo, agnoſcetur Chri-
ſtus, ſi in Petri cymba non agnofſcitur? Di-
ces ab uno aut altero diſcipulorum putatum
eſſe phantaſma. Imò omnibus viſus eſt ſpec-
trum. Omnes enim, ait Marcus, viderunt eum,
& conturbati ſunt. Ergo, inquies, ſi nec Diſci-

pulis, qui ei adhæſere, innoteſcit hæc de Do-

mino Theologia, non eſt quòd Academiam fre-
quentemus. Quis enim Chriſtum noſcat, ſi,
qui ab eo curantur, ignorant eum? Si qui ex-
cipit eum, neſcit eum? Si, qui omnia dimiſe-
re pro illo, non Salvatorem, ſed Phantaſma
crediderunt illum? Quis Chriſtum noſcat? Sa-
maritana, mulier, extera, impudica, hydriam
bajulans. Dicit ei mulier: Domine, ut v'deo,
quia Propheta es tu. Venite, & videte hominem,
qui dixit mihi omnia. Numquid ipſe eſt Chri-
NRius? Quis JksM noſcat? Latro. Domine, me-
mento mei, quùm veneris in regnum tuum. Quis
noſcat Chriſtltum? Dæmon. Ni flius Dei es, Dic,
ut lapides iſti panes fiant. Dæmonem aio! LDæ-
monia efferata expavent JksM. Quid nobis, &
tibi, Jeſu, fili Dei ? Veniſti huc ante tempus
torquere nos. Exibant autem Dæmonia à multis
lamantia & dicentia; Quia tu es klius Dei.
Ethnicus & Centurio agnovit eum. Tantum
dic verbo, & ſanäbitur puer meus. Non inveni
tantam ſidem in Iſrazl. Ergo armati milites,
fœminæ meritorix, & Dæmones perfurentes
Deum noſcunt, quem Paralytici, quem Scri-
bæ, quem ignoravere Diicipuli. Nimirum, ſi
Eſaiæ credimus. Cognovit bos poſſeſſ rem ſuum.
Quaàm obvia de Domino ſcientia eſt! Vrazl au-
tem me non cognovit, & populus meus non in-
tellexit. Quam abſtruſa de Chriſto cognitio,
quæ vel Iraelem latet? Latet profectòô Iſraë-
lem, ſed peccantem. Ideò ſubjicit Eſaias: Væ
genti peccatrici, populo gravi iniquitate, ſemini
nequam, filiis ſceleratis: Ac ſi roganti reſpon-
deret Propheta: Miraris, Iſraëli non inno-
tuiſſe Dominum? Peccavit. Alias vel bos ſuum
agnovit poſſeſſorem. Mundare, & reſpice.
Obliga vulnus, & oculos aperi. Ea eſt viſio-
ni Domini, & peccato ſimultas, ut vel Pro-
pheta caliget, ſi regnet impius. In anno, quo
mortuus eſi Rex Ozias, vidi Dominum ſedentem
ſuper ſolium excelſum, & elevatum. Lux in te-
nebris lucet, & tenebræ eam non comprebende-
runt. Ecquid, inquies, aut mihi, aut illi con-
tinget incommodi, ſi eum non novero? Similis
eris Phariſæo, qui oſculum ei non dedit, qui
eum non lavit. Intravi in domum tuam, aquam
pedibus meis non dediſtie oleo oaput meum non
unxiſtis oſeulum mihi non dediſti. Negas oleum
Domino, qui Sol eſt, tu qui lychnum oleo
inebrias? Vel aquam da, ſi oleum non exhi-
bes. Et hanc negas? Ofculare ſaltem eum,
cujus in labiis gratia diffuſa eſt. Mel ſtillat ex
ore ejus. Accede, ut venenum egeras, & ne-
Ctar haurias. Obſurduit tamen, qui dubitavit,
an eſlet Propheta. Atque utinam Ignorantia
negaret oſcula;, & vulnera non infligeret:
oleo non aſpergeret, & cruorem non expri-
meret: & felle non rigaret, quem frigidà non
perfundit. Proſtat in Cruce Chriſtus, in eam
ab ignoratione actus. Ni enim cognoviſſent,
nunquam Dominum gloriæ orucifixißent. Oberit
ignorantia mea Domino, mihi certè non no-
cet. Ergo Deum crucifiges, tibique non no-

Joan. 4.
19. 29.

Luc. 23.
42.

Matth.
4. 3.
Matth.
8. 2 9
Luc. 4.41.

Matth.
8. 9.

Iſai. I. 3.

Iſa. I. 4.

Iſa. 6. I.

Joan. I. 54

Luc. 7.
46.

1. Cor.
2.8.

cebis? Audi: Cireumdabunt te inimici tui val- Luc. 19.
lo, & coanguſtabunt te undique, & ad terram 40.

G proſter-

Proſternent te. Et quàâ ratione urbs patuit ho-
ſti? Quia menti eorum Chriſtus non patuit.
Occluſere cor, & ofſtium patefecerunt. Eo
duod non cognoveris tempus viſitationis tuæ. En
aries, quo murus æneus diſſipatus eſt! At fe-
lix eſſet ignorantia, ſi Romanis tantum ſervi-
ret. Servit & vitis, non captiva tantum,
ſed impia. Quid, quod pejus eſt illum noſſe,
& ei non adhærere. Qui cùm coonoviſſent Deum,
non ſicut Deum glorißcaverunt. Quod illos ſup-
plicium involvit? Propterea tradidit illos Deus
in paſſiones ignominiæ. Sat eſt. Mittamus cæte-

Rom. I.
21.

ta, ne cœlum cruentetur, & molis ningat.

Quid ergo agendum? Sequendus ad Jordanem
Joannes. Poœnitentia oculum extergit. Excide-
rant enimverò duo: alterum de incommodis,
quæ ſubſequuntur ignorantes Deum: alterum
de raritate agnoſcentium Dominum. Et illud
Jer.9. 3. quidem à Jeremia indicatur, ubi ait: Omnes
adulteri ſunt, cœtus prævaricatorum. Et ex-
tenderunt linguam ſuam quaſi arcum mendacii,
non veritatis: de malo ad malum egreſſi
J Jſunt, & me non cognoverunt, dicit Dominus.
En criminum fibras! Erupit mendacium, pro-
rupitque adulterium è tenebris ignorati Nu-
minis. Ergo, ſi Deum nefcieris, non tantùm
Tyro ſubdêris in interitum carnis, ſed Sata-
næ tradéris in ſtragem cordis. Unde menda-
ciorum jacula in Sion? Unde deſolatorius li-
Pſal. 35˙,. bidinum carbo in Nazaræis? Et me non cog-
10. noverunt, dicit Dominus. Ut lippieris, peri-
ſti. Quoniam apud te eſt fons vitæ. Inde hau-
ries innocentiam, Dominum intuendo. At
quam rara in terris Aquila, quæ Solem Juſti-
Ioa. 1I4.8. tiæ valeat intueri! Dicit ei Jeſus: Tanto tem-
pore vobiſcum ſuum, & non cognoviſtis me. Ca-
ligat Apoſtolici quoque oculi acies ad intui-

Pirs tum Numinis, & putas noſtros intendi ocu-
e*rA. . 1
Sprigess los in cœlum poſſe:
qu rn-
dus pe Eoce Magi ab Oliente venerunt Hiero-
ardus . : .
ob ſi ſolymam, dicentes: Ubi eſt, qui na-
Epieba tus eſt, Rex Judxæzorum. Marth. 2. 2.
212.
Mortifi- . .. .
catio. Et apud Evangeliſtas perſonarum diſtinctio
Droei eſt. Nam, cùm & Paſtores & Magi pue-
ninmſre rum conveniſſent, de his perhonorificè, de
nuunm ſit.

Tentazio illis ne tranſcurſim quidem ſcripſit. Ecce in-
tilu. quit, Magi. Vox Ecce, admirantis eſt, cien-
Affelttn, tiſque adventantibus plauſum. De Paſtoribus
Eine effeétn verò nulla apud Matthæum mentio. Ea fortè
ie6 8 vana falſa ſuſpicio nos inceſſit „ quòd
Religionis telonio perfamiliaris Ewvangeliſta, in Regum
perfeétio laudes auri fulgore deflecti potuerit. Quid,
ob dari- quod & Coœlum Magos plus ſuſpicit, quàm
ziem. Paſtores? hos enim ſemel per Angelum com-
cérißi monitos non reducit ad oves: illos & ſideris
Epipha- 5 .
nia exortu abducit ab Oriente, & Angeli lega-
Nobiles tione ſeducit ab Herode, domumque deducit.
& Reges Ita-ne ipſis quoque Superis pallæ fulgor impo-
honoran- nit, gratiôrque cœlo ſtola, quàm pera eſt?
e⸗ zna- Fallimur in utriſque. Nam, quamvis negare
zum ac- hnoh auſim blandiores fortaſsè fuiſſe Magis,
ceptio nen quam Paſtoribus Superos, aio tamen, id non
AIt, ſed negetum pedo, datümve ſceptro, ſed blandi-
Poue tiarum profuſionem é rerum ortam eſſe præ-
e s ſtantia, diſertè promuntio. Et Paſtores quidem
Seclef à caulis Profecti ſunt ad antrum; nullis pue-
kicos ho- Lln factis, manuumque operibus, quod ſcia-
norare; mus ex Evangelio, cohoneſtarunt, de eo clan-
Regeseo- Culum colloquuti inter ſe ſunt. Ideò viæ fa-
lere.

Oliva

cilitas, bonorum operum jejunitas, & oris Suseyto
timor eorum apud Superos adventum irkrma & Rex
verunt. Et Paſtores erant in regione etdem : En "ne ,
itineris compendium. Loquebantur ad invicem. Lue 5
En ſermonis aggerem;, quo tanta de re com- 0:
memoratio in caulis reſtagnat. Videntes cogno-
verunt de Verbo. Videre tantùm, & receſſere.
E contrario Magi ab Oriente diſceſſere: Adie-
re Herodem: Munera obtulerunt. Quanta iti-
nerum importunitas? Quæ oris conſtantia?
Quam ſplendida donorum profuſio? Non his
profectò lutei pedes, quibus tantum viæ con-
fecerunt. His certè & manus aureæx, & os æ-
neum, quibus & Chriſtum libuit honeſtare
muneribus, & Herodi licuit novi Regis ortum
nunciare. Hæc demum germana virtutis imago
eſt, quæ Chriſtum per abrupta conſequitur,
& de ſuo expromit, quo eum, quem ado-
rat, bonis quoque operibus venerandum teſte-
tur. Faceſſat is ab antro cultus, qui & nihil
exhaurit moleſtiæ, & nihil operum exponit.
Venere Paſtores, & videre, vix inter ſe de
Chriſto colloquuti. Advenere Magi, conve-
nere Regem, JkxsM non ore tantum, ſed ma-
nu quoque coluere. Hanc adorandi Numinis
rationem præſtantiſſimam eſſe ut docuero non
perſonarum, ſed meritorum, apud Superos ac-
ceptionem eſſe evicero. Exceperat peregrinan-
tes in Sodomam Angelos lautè, opiparéque
Abraham. Convivii merces unus vix Iſaac
fuit, uxore priùs de mentis ambiguitate coëer-
cità. Habebit filium Gara uxor tua. Dixit au- Gen. 18.
tem Dominus ad Abraham: Quare riſit Jara * 1⁰:
Numquid Deo quiequam eſt dificile? Vix floſ- S. Alra-
culus erupit ex epulo, quem rubus reprehen- bam.
ſionis non vallavit modò, ſed anteceſſlit. Fi-
lium habebit: ſed quare riſit? Pariet: at in
præſentia arguitur levitatis penè nonagenaria.
Verùm in monte ſuis è lumbis & prorupturas Fervor.
accepit ſtellas, & cum ſideribus Solem emi-
caturum Juſtitiæ percepit ab Angelo. Multi- Gen. 22.
Plicabo ſemen tuum, ſicut ſtellas cœli: Et bene- 17. 3
dicentur in ſemine tuo omnes Gentes. Unde mer- ) en,
cedis diſcrimen tantum? Idem eſt Abraham, confera-
& par erga Dominum obſequium. Imèò longè mur.
diſpar, ideéque mercedis pretium omninèò im-
par. Ibi enim ſaginatus occiditur vitulus; hic Rex ques
ablactatus Aræ flius imponitur. Butyro prom- evehar.
ptum eſt peregrinantes in meridie adoleſcentes Auliciber-
recreare, & citò menſa inſtruitur. At exci- nè meriti
tanti de nocte Angelo cruore parêre, Arâm- t,
que in mente contra Filium ſtatuere, perar- antuche
duum. Quia feciſti hanc rem, benedicam tibi.
Epulo hæres nunciatur. Sacrificio oppignera-
tur Chriſtus, & Deus deditur. Què enim
durius obſequium in Numen eſt, eò largior
munerum copia promanat à Numine. Tum
Petrus in Palæſtina, tum Stephanus conciona-
ti ſunt. Nec illius languidior, quàm hujus
oratio fuit. Siquidem, etiamnum loquente Pe-
tro, deſilüt Spiritus Domini in eos, qui au-
diebant verbum. Et tamen Levitæ peroranti
Coœlum patuit, adſtânſque Patri Juss conſpi-
ciendum ſe Stephano præbuit. Intendens in Cæ- Act.7.55.

2

Act. 10.
44.

. . . 1 .— Lolus a-
lum viqit gloriam Dei. Nimirum perpurgatis, iznarum
humaniſſimiſque animis Petri ſermo excipie- ssiam „be

batur. Quis autem non benevolum alloquatur, nullus
erudiatque auditorem, in quem, ut declama- frudmus
veris, Dei Amor inſiliat? At ſermo Stephani
ſcopulos impluebat, & rugientes condocebat.
Non immeritò proinde jacienti inter lapides
ſemen verbi cœlum arriſit: quod Petro emol-

litum

in
ini
ſu⸗

gri
ſſa
ſuin
/,
duit⸗
w,
tior.

6.1

Iient
paua.

nor gepri
mit.

At. 9.

Dizita
toxferg. .
ur ne 1
in
erey.
at
l lud⸗

N
n 4
. elih 1
lin,
0-
e.
e.
l
A
is

e
tur,
o.
e.
li
nit.
de
e⸗
mm-
inis
non
a⸗
ar.
tee
lſax
el
tal.
7
ſol. 84e
eg lun.
li-
t n
narin.
htuns Inn
elnl-
Mli- un
henl, agtr
lnem.
Min⸗
lie luß
Hon⸗ ene
Celtes ℳi⸗
lenn.
n thi
nen.
Nenum
lerginr
Tum
ncton⸗
luſ e,
nne e
A⸗
mruni
869
it Ir. 11
getbn
excipke⸗ ien
Olem
Alhame-
ephen
ocebat
ppils
9 emol
litum

Genl

. Stromatum, Lib. II.

litum jam dià agrum conſerenti nec patuit.
Conjicies, opinor, hinc, cur Dei Arca &
domum Obededom fœcunditate ubertatéque
cumulaverit: & in Davidis illata Arcem ejus
zZila a- auxiſſe domum non feratur. Enimverò tum
nimzrum Arcam excepit Obededom, quùm calcitran-
inter ter tibus bubus nutabat, & contingentem ſe O-
Eecutiones zam occidebat in via. David autem reducen-
GKrsdtier. dam tum Arcam curavit, ubi ex ea non ſup-
Sife, pee mo eſt, qui non occurſurus Arcæ ſit melle;,
ſecutioni- aurôque mananti: fulgurantem verò Arcam
bus ſ ex- etiam David ablegat àa domo, inque Gethæi

agitabi inducit impluvium. Quo modo ingredietur ad
rin s me Arca Domini * Et noluit divertere ad ſe
2. Reg. Arcam: ſed divertit eam in domum Obededom

6. 110 CGethæi. Nunciatumque eſt Regi, quòd benedi-
xiſſet Dominus Obededom, & omnia ejus prop-
ter Arcam Dei. Dixitque David ibo, & re-
ducam Arcam cum benedictione in domum meam.
Falleris tamen. Nam Arca, ſi excipiatur,
cùm fulgurat, rorat & ditat: ſi verò roſcida
inferatur domi, illicò pluviam vertit in fulmi-
na. Et deridere Michol coœpit & deſiit pare-
re. Uſque adeò nihil refert, apud te diver-
terit Arca, an procul à te ſit: verùm illud
permagni intereſt, fulminanti obſequaris ar-
cæ, an verô irroranti. Et Judas Chriſto ad-
fuit, quamdiu fumabant patinæ, & alaba-
ſtra fragrabant. Ubi verò de ſanguinis pro-
fuſione, de pedum lotione, de demiſſione
animi haberi ſermo copit, prodere ſtatuit
Phariſæis, quem turbis Deum eſſe evangeli-
Joan. 13. zaverat non ſemel. Miſit aquam in pelvim.
nelisi Pxemplum dedi vobis. Cim hac, inquit Joan-
Hr . nes, dixiſet JEsus, turbatus eſt Wiritu: &
manda à proteſtems eſt, & dixit Unus ex vobis tradet
Religi ſs me. Ubi ſcilicet miraculis Reguliſque ambitur
ferventi- Chriſtus & rutilat, etiam qui vulpes ſinu fo-
Pus, cem vef baratus eſt eum conſequi quocumque
inviſa eſt. . . .
& aam lerlt. Ubi vero de demittendo ſeie lex ſcri-
nos depri- bitur, diſcipulus transfugit ad Scribas: & ſi
mit. Ooranti vincula adjiciantur, ab omnibus deſe-
Act. 9, ritur, a Petro ejeratur. Et quando ejespantis
meminimus Petri, ex te ſciſcitor ego, quare
Paulus Chriſtum profiteatur coram Feſto Pro-
conſule, & coram ancilla CHRISTUM Petrus
diffiteatur? Unde tanta in Petro inconſtantia,
tantäve animi firmitas in Paulo? Hic nec vin-
culis a Chriſto abducitur: ille vel verbo uno
abſtrahitur à JrsU. Niſi fallor, qui citò ad
Chriſtum acceſſit, nullo negotio receſſit à
Chriſto. Blandè fuerat à piſcatu ad expiſcatio-
nem hominum traductus. At Paulus ruin, con-
tumeliis, cæcitate, jejunio evocatus ad Chri-
ſtum, nec flagellis abduci ab eo potuit. Te-
nacior enim virtus eſt, quæ pluris conſtitit.
Miraberis nullum Moyſi fulgorem primis è
tabulis influxiſſe, quùm vultui ejus tantum lu-
cis ſecundæ legum tabulæ contulerint, ut ne
videri quidem frons ejus poſſet, abſque veli
interjectu. Has, ſi neſcis, ſibi Vates excide-
Exod.2r. Trat;, illas à Deo inſculptas acceperat. Deditque
18. Dominus Moyſi duas tabulas teſtimonii lapideas.
Exod. 34. En lucis imerpolationem. Præcide, ait, tibi
Pinirar duas tabulas lapideas inſtar priorum. En lumi-
soxferz. IUs ſcaturiginem. Nocteſcit facilitas: labor reſ-
zur poßt bplenduit. Haurire & ſaxo fulgorem nequiit,
labores, quod Deus dedolaverat: manavit è lapide lux,
et er quem Moyſes ſuis mamibus exciderat. Neque
casts iplendorem duntaxat & labore hauſit, verum
sà laude. . — .. ?. .
8. Moyſas. & excubare didicit legi. Siquidem ad tibiarum
Ethicæ Comment. Tom. IV.

Intentio
Prava.

plicia infligi, ſed conferri dona cognovit. Ne-

tinnitum primas cùm tabulas diffregiſſet, ſe-
cundas reſervavit, etiam poſtquam exhorruit
initiatum Beêlphegor Ifraslem. Tanti eſt, vel
recepiſſe, vel excidifſe ſaxum. Nimirum & Recleſia-
retinetur conſtantius, & micat ſplendidis Kui r
quæ viret cum labore, & inter incommo- hreme-
da;, Philoſophia. Et unde factum exiſtimas, venai.
ut ſata ex Abrahamo Synagoga defecerit, cum
coacta per Chriſtum Eccleſia, etiam fremen-
te Orco, ſit ſtatura. IIIa ſcilicet paſta melle,
& ſceptris ſuffulta adolevit ad interitum: hæc
lupis expoſita, Crucique deſtinata triumphat
in occaſu, non occidit. Abraham ſideribus
ambitur: Petrus adſtringendus vinculis exter-
retur. Hinc huic innixa fides non nutat: il-
lius ruit, rebellatque in poſteris ſpes. Excur-
ſura enimverò poſt dilectum Sponſa citò elan-
guit, ſuämque exuta tunicam cubat in plu-
ma, pulſantémque negligit Sponſum. Melio-
ra videlicet vino ubera experta, in odore un-
guentorum currit, in horrore nocturnarum
guttarum perſtat, ſudéque Domino calcanei
ſui lævorem anteponit. Vides ergo non im-
meritò Magorum antelatum occurium Paſto-
rum accurſui. Qui enim ad Chrifium per du-
riora progreditur, & gratior Deo eſt; ut
gratiores fuere non uno fortè etiam Apoſto-
lorum nec dum in carne paſſo, Stephanus,
epulantéque Abrahamo, Abraham immolans
filium; & conſtantioris quoque virtutis Pe-
tro Paulus aliquando tenacior, fortiôrque Ec
cleſia quam Synagoga fuit. Crediderim prop-
terea contemplanti Eſaiæ aduſſifie labia unum
de Seraphim, eique expiationem criminum Morzif-
Pprædixifle: cùm jejunanti in ſacco & luctu esatio ne-
Danieli ſit Gabriel adblanditus. Doctos nos arig.
ſcilicet cupiit Dominus, ineſſe maculas poſ- eie exter-
ſe, quæ carbonibus extergerentur, iis, qui- ne
bus Deus in ſolio gloriæ apparuerit. At vi- Religio-
tæ inftitutio durior apta eſt congreſſui, am- ** f⸗ 4
plexuique Gabrielis. Aduri Eſalas debet, l- Paidz
Cèt Dominum contemplatus. Arcanis Daniel oneran-
imbuitur in ſacco & cinere. Uſque adeò quèò 4æ.
uriùs concuſſa Mens fuerit, eò eſt & à no-
Xiis ſemotior, & coœlo gratior. Noli fidere Gen. 3r.
Viſioni. Etiam Labano apparuit in via Deus. N
. . um. 226
Num ideèò non ille perſceleſtus? Colloquutus 1.
cum Angelo Balaam. An eum tu ariolaſſe“
Propterea non credes? Etiam Agarem bis An-
gelus ſalvere juſſit; ſed periit. Rarò non al-
liditur quadriremis, quæ tantùm velificavit
in ſtagno: quæ nunquam velum obligavit in
mari: quæ flante duntaxat Favonio, ſolvit
à portu. In terra deſerta, inquit David, & Pfal. 62.
invia, & inaquoſa, ſic in ſantcto apparui ti- 3.
bi. En quèò ſeceſſit, ut vim animi in Dei le-
ge firmaret.

Iſa. &. 2.
Dan. 9.3.

2 1.

Beati pauperes Spiritu: quoniam ipſo-
rum eſt regnum cœlorum. Matth. 5. 3.
Humili-

Quid iſthuc eſt, Matthæe? Nonne reg- sa à Fi-
num cœlorum vim patitur, & violenti ra- eilima.
piunt illud? Ecquæ veròô ineſſe humilitati vio- Religi nis

lentia poteſt, ſi nulli ſubmiſſio reluctatur, ite,s.
omnibus cedit? Verùm ſibi Dominus diſſen Eecleſia-

tire, ſibique adverſari Sapientia non poteſt. i: pross
Fatendum proinde eſt, nuſquam tantum vio- ſunt, qui,
lentiæ adhibendum, quàm cùm erecta hominis eon P.
cervix inflectenda, contorquendaque eſt. Au-
dierat Judas lupis objiciendos eſſe diſcipulos; 4aliens
nec eum tæduit Evangelii, tradendos accepit non pre-
2 Apo- motas.

76 Oliva

AApoſtolos tum Præſidibus tum lorariis, nec
Relsie⸗ receſſit à Chriſto. Jejunavit, oravit, pere-
eriori⸗ grinatus eſt 3 nuſquam Apoſtolatum exoſus.
non ſper- Ubi verò Dominus ante diſcipulorum pedes
nat alios, Provolutus, de animi demiſſione legem ſcrip-
ſit in pelvi: tum enimverò furcifer perditifſi-
Joan. 13. Mus a cosnaculo transfugit ad atrium, confſe-
14. Ctéque iniquitatis peculio, argentum accepit;
ut ferro Dominus dederetur. At, inquies, pro-
ripuiſſe ſe Judam ad Scribas ait Matthæus;
ubi effuſum alabaſtrum eſt, ſuper caput Do-
mini recumbentis. Tunc abiit unus de duode-
cim ad PFrincipes Sacerdotum, & ait illis: Quid
vultis mihi dare, & ego eum vobis tradam?
Aio; quando id ait Matthæus. Pronuntio ta-
. men, nequicquam commotum Dominum eàâ
Zadas deſignatione flagitü. Conticuit, diſſimulavit,
Proditon. & , penè dixerim, de deſperato transfuga non
penitus deſperavit. Speravit abduci à ſcelere
etiamnum poſſe, qui livore alieni obſequii ur-
gebatur ad parricidium. At ubi humilitatis
odio, exagitatum cognovit perduellem, eju-
lavit confeſtim, deſignavitque proditorem.
Virtus ſo- Cùm hac dixiſeet JäsUsS, turbatus eſt Siritu,
lida & proteſtatus eſt, & dixit. Amen, amen dico

Mat 26.

nmilt. vobis: quia unus ex vobis tradet me. Quæ iſt⸗
76. . 89 . TDi
ſo. 13. 10. hæc fuere, quæ dixerat? Nempe; Ni ego lavi

pedes veſtros, Dominus & Magiſter: & vos de-
betis alter alterius lavare pedes. His Judas ſuc-
cubuit, qui lupos, qui lanceas non expaverat.
Ut enim naufragatus eſt Pharao in mari ru-
bro, ſuis cum rhedis, ità cum pinnis ſuis im-
quiſſimus Icarus in pelvi periit, ubi humili-
tatis æſiu ſuas diſſolvi ceras indoluit. Amen,
amen dico vobis: quia unus ex vobis tradet me.
Nunc tradar certiſſimè, quando in ſcenam Hu-
militas prodiit. Nam profuſi nardi poterat ut-
cunque transfuga obliviſci. At diluendis fra-
trum pedibus ecquando Superbiæ abortus ac-
quieſceret? Nimis arduum eſt, ut, qui ſupra
ſidera ſolium attollit, infra pedes minimorum
caput inflectat. Jejunavit, oravit; evangeli-
zZavit: ſubmitti non poteſt. Hinc diſcas per-
velim, quanti ſit tibi vocationis tuæ ſtatio fa-
Societas cienda, ubi Sacramentum Humülitati dicis,
JIESU. téque hoſtem fore implacabilem dignitatum
Religionis omnium polliceris. Vel Samuel tantæ Vir in-
perfectio. tegritatis non ſine ejulatu ſe Magiſtratu abdi-
Religionis cavit: & quamquam præefle nollet, invitus
S 2., tamen;, alium, qui regnaret, inunxit. Diſpli-
1. Reg. 8. zeit ſermo in oculis Samuelis eò qitòd dixiſſent:
6. Da nobis Regem. Tanta eſt Humulitatis violen-
tia, in ſumma quoque mollitudine mentis.
Ninurum perdifficilis deſcenſus animo eſt, qui
corpori mirum in modum accinit. Abſalonem
intuere non iniquè à Patre ferentem illatas
exilii injurias: eundem tamen pugnaturum
cum Patre, ubi de corona;, regnéque agere-
tur. Caveamus, rogo, ne nos ſuperbia vel-
licet, nam hæc & à Chriſto fugit, & Davi-
dem effugavit.

Dixit autem Dominus ad Abraham:
Quare riſit Sara? Gen. 18. 13.

Se veri- Modò naſciturum & Sara filium feſtivè An-
. gelus nuntiat, modé rifſum & Sara crepuiſſe
Superioy ſeverè arguit. Ut ſcias, non ità azymo buty-
d virler rôque remollitum zelum Angeli fuiſſe, quin
ters, holpitam paratus eſſet arguere de cachinno.
²¾ Porròô meditabatur, per id temporis, Angelus
evrerſionem fornicantis Sodomæ: & tamen

tantum cùm volutaret ſupplicium, tantumque
facinus, in ſæce criminum maxima, minimam
in anu honeſtiſſima maculam non neglexit.
Quare riſit Sara? Ubi es, qui vacare tibi per-
negas, què ſcurrihtatem inſequare; profligan-
dis criminibus occupato? Num incenſurus So-
domas accedis? Quas licet demolirere, pudi-
cum tamen in nonagenaria riſum præterire non
potes ſine ſupplicio, ſi Dei nuntius & Myſtes Ver ce:
es. Ne verô arbitrarere, ad hæc comprimen- di vc:
da ſi fortè abjiciaris, fore, ut dignitatis tuæ Epiſcopus
faſtigium decreſcat; animadverte, non tum corrigat. 5
Angelum appellationem Domini ſortitum;
cùm Saræ fœtum prædixit, ſed cùm illius im-
probavit nutantem fidem. Cui dixit: habebit lbidem,
hilium. Quis dixit? Vix ſcio. Angelus, ut mul-
tum dicas, eſt, qui partum enunciat. Dixe- Ibid.
rimt ad eum, Ubi eſt Sara, uxor tua? Verùm,
qui Anum inſimulat, non Angelus, ſed Do-
minus eſt. Dixit autem Dominus ad Abraham:
Quare riſit Sara? Ergo non minuitur ſeveri-
tate, & criminis tum diſquiſitione tum corre-
ptione fulgor, ſed augetur. Elucet id in Aga-
reé, quæ ab Angelo de fuga commonita, juſ-
ſaque ad Saram regredi, eique ſubjici, Voca- gen. 16.
vit, inquit, nomen Domini, qui loquehatur ad 133.
eam⸗ Tu Deus, qui vides me. Quæ ſanè an-
cilla, ut pro Deo hunc eſt reverita Angelum 5
à quo & ſceleris reprehenſa, & ſervituti red-
dita eſt: ità Angelum illum, cujus delinita
blanditiis & aquæ fontem invenerat, & futu-
rum in gentem magnam didicerat Iſmaëlem,
ne ſalutatione quidem impertiüt, aut ullo 11-
lum honore dignata eſt. Quæ videns puteum en.2
aquæ, abiit, & implevit uttem. Uſque adeò 30,
clariores & nuſquam futuri & nunquam ſu-
mus, quam cùm expurgandis crimimibus inſti-
terimus etiam Ancillarum. Meminiſſe velim
te, tum Dominum Davidis fuiſſe filium ſalu-
tatum, quùm & Templo ſæcem illam virorum
exturbavit, expiavitque atrium tum grege:
tum fœnore. Ejiciebat omnes vendentes. Vi- Mat. 21.
dentes autem Scribæ pueros clamantes, Hoſanna 3.
Filio David, indignati ſunt. Nam & Petrus,
qui JIksoM nutrientem vulgus innumerum di-
vinâ annonæ exſuperantiã Magiſtrum non di-
xerat, eum Præceptorem appellavit, ubi aruit-
ſe eam conſpexit ficum, cui Dominus maledi-
xerat. Et recordatus Petrus dixit ei: Rabbi, ec- Marc. 1l.
ce fcus, cui maledixiſti, aruit. Hinc eſt, quòd
antequam Paterfamilias in jus vocaret diffama-
tum villicum, Homo quidam dicitur. Ex quo
verò quæſtioni ſubjecerat villicum, Dominus
appellatur. Homo quidam erat dives, qui a- Luc. 16.2
bebat villicum.. Quid faciam, quia Dominus
meus aufert à me villicationem. Audin? Qui
homo tantùm dicebatur, cùm dives dicere-
tur, Dominus eſt, ex quo Villicus ambula-
vit in jus. Nimirum dicta iniquis dies facit
ex homine Dominum. Dices, nunquam eum

à Villico hominem dictum, ſed ſemper Do-

minum appellatum: ideéque ſciri non poſle,
an & ſeveritate tantus ei decor affulſerit. Quin
illum nunquam à Villico compellatum, di-
Gtumque Dominum audies, niſi cùm aut de
abdicatione villicationis agitur, aut certè à de-
bitoribus aut cori repetuntur, aut modii. Ut
ut verô locutus ſit Villicus, Lucas certè, qui
eum initio Hominem dixerat, poſt exautho-
ratum Villicum, appellat ipſummet Domi-
num. Et laudavit Dominus villicum iniquitatis.
En homo quidam quo modo in roſtris ſeve-
ritatis:

Severi-
tas.

VerA.

lLuc. le.
14.

Mlatt, 2n

7.

Lrod 4.
18. 19.

ritatis, dum ſervum dedecorat, ſe cohone-
Dignizas ſtet. Ut enim ille Villicus eſle deſiit, hic coe-
pit & eſſe Dominus & dici. Homo quidam
habebat Villieum. Et laudavit Dominus Vil-
licum. Accinit villicationi cœna, quam & Mat-
thæus à Rege, & à Viro quodam ſcribit Lu-

Vera.

1 . Matth. & cas inſtructam. Nimile factum eſt regnum cœlo-
8denet 22 t, num homini Regi, qui fecit nuptias filio ſuo. Ità
O. Matthæus. Lucas ê contrario ait: Homo qui-
Luc. 14. Jam feci Si regium eſt, ſiru-
“õ . dam fecit &œnam magnam. Si regium eſt, ſtr
1 xiſſe convivium, hic dici Rex debuit, cujus

mam XI12
dl fuiſſe cozna fertur perlauta. Cur ergo Rex

ille, hic homo dicitur? Nimirum cùm hic ac-

MKZ cubitus impleviſſet erronibus, ne lepram qui-
H dem in eis, ulcerâque exploravit. Ille verò &
ze-i intravit, & inquiſivit, & vel inornatum abri-
n, pi confeſtim juſſit in tenebras. Intravit autem

3 Rex, ut videret diſcumbentes. Quin hic ipſe
cùm nuptias apparat, ità Rex appellatur, ut

Ee etiam homo eſſe feratur. Homini Kegi, qui fe-
er cit nuptias filio ſuo. Ubi verò convivas circum-
ſpexit, & manicas expedivit, tantùm Regis
e. titulo compellatur. Tanc dixit Rex Miniſtris,
n ligatis manibus & pedibus ejus, mittite eum in
deg gen tenebras exieriores. Illud quoque & illum ex-
nd authoravit, inque ordinem gregariorum rede-
git, quod in ees;, qui coœnam præ bubus ne-
um glexere, illud tantùm perfrigidum verbum
d Luc. 14. pronuntiavit: Dico vobis. Quid dices, cùm
lnin 24. jugo ſit cœna poſthabita? Quia nemo viròrum
illorum, qui vocati ſunt, guſtabit onam meam.
en, Quam terrificum in perduelles tonitruum?
b Ut perdas iniquos, illud ais, quod ipſi præ-
elſt ſtitere. Non guſtabunt cœnam tuam. Hoc ut
edn aſſequerentur, emêre juga. Homo es. Homo
n d. quidam fecit oœnam magnam. Audi quid is
iſt. eflecerit, qui ferrum educendo, ſibi coronam
Velin Matt. 22: elaboravit. Rex autem cum audiſet, iratus eſt.
nſch⸗ 7. & miſſis exercitibus ſuis, perdidit homicidas il-

rorun los, & civitatem illorum ſuccendit. Regium
Geke Pialm. z. enimverò eſt damnare peccantes. Ego autem
6

. . un . conſtitutus ſum Rex ab eo ſuper Sion montem
llenmir Janttum ejus. Ut te Regem probes, quid ages?
betna, lbid. Reges eos in Virga ferrea: & tanquam vas fir
“ guli confiinges eos. Viden' non carnificis, ſed
ic Regis eſſe vaſa iræ diffringere. Non tam re-
iaul. gium eſt, arces exſtruere, areas explicare, re-
lelh⸗ nuntiare Prætores, Conſules deſignare, quaàm

li,erM fornices deſtruere, parare carceres, peccantes
,ani proſcribere. Rex es laudatiſſimus, ſi ferream
impingas clavam in luteas ollas contumeliæ.

ſgema⸗
E Non ergo mirum, ſi eodem puncto temporis
K*ãj/ Exod. 14. idem Hebræorum ductor, & Angelus appel-
ilelu ¹8. 19. letur, quuùm ad ſecuritatem Iſraelis nubem boſt
“ terga eorum circumegit; & vocitetur Domi-
nus, cum abs ſe ſubmerſum iri pollicetur E.-
nn gyptiorum rhedas & cataphractos. Nient E-
d Brod. 1. Oyptii, quia ego ſum Dominus, cum glorificatus
. Jfuero in Pharaone, & in curribus equitibus
ſg ii Exod. 14. . En Dominum, cùm demergit. Tolleénſ-
an eu 5.. 4. gue ſe Angelus Domini, qui præcedebat caſtra,
her Dr. abiit poſt :: & cum eo pariter columna nubis;
1 le, ita ut ad ſe invicem accedere non valerent. En
1. Cun in beneficio ex Domino Vigilem, tantumque
n,. Angelum, hoc eſt, Nuntium merum. Dabis
nan le lam, credo, manus, faterique cogèêris, non in-

eie⸗ decorum tibi fore, ſi animadvertas in impios,
odi. quando tunc Angelo legatio in principatum ef-
te, floruit, cùm Pharaonis exercitum, non bellan-

autho- do, ſed plectendo, profligavit. Mirari prop-
Don e terea deſino, ſi & aperuiſſe Dominus ſcribatur
iglitcli oculos Balaamo, ut ſtricti ab ſe ferri fulgore
1s Eif⸗ Ethicæ Comment. Tom. IV.
itab

Stromatum, Lib. II.

77

terreretu: & Angelus appelletur, cùm eum
ad vaticinandum miſſum facit invulneratum.
Aperuit Dominus oculos Balaam. Ait Angelus, Num. 222
Vade cum iſtis, & cave, ne aliud, quàm præ 31:35.
cepero tibi, loquare. Patet hinc ſané, cur ad
ſupplicium Pontificis Deum Paulus imploret:
& Nazarenum invocet JESsUM Petrus ad inco-
lumitatem claudi. Percutiat te Deus, paries Act. 23
dealbate. Ait ſubiratus Ananiæ Paulus. In no- 1 Gt. 3.
mine Jeſu Chriſti Nazareni ſurge, & ambula. !'3. 6.
Clamat Petrus ad Templi fores miſertus men-
dicantis. Nimirum Divimtatis eſt impium per-
dere. Nazarenum eſt, opitulari miſero. Ideò
in æquitatis ſolio conſidens Cephas, ut men-
titam Sapphiram plecteret, non Chriſto no-
men, ſed Numen Spiritus deduxit in concla-
ve. Ut claudus ſurgat, Chriſtus invocatur.
Ut perjurus cadat, arceſſitur Dei ſpiritus. A
nania, cur tentavit Satanas cor tuum, mentiri Acte 5. 3.
te Wiritui Sancto? Sat eſt humanitas verbi,
ut claudus erigatur. Collega Petri fit Spiritus
Dei, ut occidat fur. Cumque eſſet in itinere,
in diverſorio occurrit ei Dominus, & volebat :
occidere eum. Audin' Dominum eum dici An-
gelum, qui ferrum Moyſi in jugulum inten-
tabat. Et idcircò pereuſſit eum Dominus, eo quod Gen. 38.
rem deteſtabilem faceret. Viden'’, vindicem per- ¹0.
ditiſſimi Onan non maſtigiam dici, ſed Domi-
num appellari! Timeſ-ne adhuc quin tua ſtet
dignitas, ſi Angelos æmulatus, cachinnos vel
in nonagenaria reprehendas, quando prophe-
tans Angelus Iſaaci ortum, Angelus eſt, imò
ne dicitur quidem Angelus; & de riſu, mu-
tationéque fidei, Saram Angelus arguens in
Domini fulgorem, & nomen aflurgit?

Exod. 4.

Er aliud cecidit inter ſpinas, & ſi-
mul egortæ ſpinæ ſußocaverunt illud.
Luc. 8. 7.

Is ager humani cordis eſt, ut ſterileſcere, Agrieul-
otiarique non poſſit. Si ità eſt, cur ſpinis po- furz al-
tiùs, quàm culmis libet abundare? Receptum eg.
Chriſti frumentum ſi rejiceres, nec pungere- ei, ſe-
re; damnarem diſpendium, otium fortè non quentes.
improbaremn. Cùm verô dumis exulcerandum, Chriſum
lacerandumque cor ſit, niſi Domini ſui triti-legui.
cum nutriat, inſania profed eſt, cum feria- rse
ri non liceat, ſpinis infudare malle, quam De'gelex.
ſpicis. Tædere populum coœpit, propè Edom, ſtatus.
itineris & Mannæ. Num vacaſſet propterea Apoſtata;
aut à labore, aut à ferculis. Pertæſum coli Peczati
eſcas impudens guttur glutire deſiderio copit damona,
tum pepones tum cepas. Vides, aut Angelis
convivendum aut £Ægyptiis? Viarum oſor ig-
nitis Anguibus patuit. Nonne præſtabat am-
bulare, quam jacere? Chananæos cædere;
quam à Serpentibus vulnerari? laureis redimi- .⸗
ri, quam cataplaſmnatis obligari? Non reſpi-

rabis, ſi columnam ſequi deſieris, ſed exſpira-

bis. Aufugit & domo Abrahæ contumax Agar.
At quò evaſit? in Carmelum aſcendifſe eam
credes, aut propter Jordanis ripas conſediſſe.
Jacuit in eremo. Cämque inveniſſet euzm Ange- Gen. r15
lus Domini in ſolitudine, quæ eſt in via at in 8.
deſerto, dixit ad illam: Agar, ancilla Sarai,
unde venis, & quò vadis? Nihil exponi accom-

modatius ab Angelo potuit, quo mens Ancil-
læ ad ſaniorem frugem retraheretur. Unde ve-
nis à Et quò vadis? Quaſi erranti fubindicet!
Noli tentorium Dominæ tuæ declinare. Nam
RW 6 23 =

Jon. I. 4.

Vocatio

Preta.

Tepiditas
poſt fer-

Vorem,

78 Oliva

ſi verbis ibi durioribus carperis, hic fame,
inedièâque conficieris. Non enim à domo Sa-
ræ in hortos Aſſyriorum transfugitur. Eremus
excepit, quæ ab Abrahamo profugit, ancil-
lam. Ac ſi dicat, diſciplinæ te piget tritici?
Spinis obruêris ærumnarum. Antequam Dei
ſemen excutias, diſpice, quibus ſis dumis con-
ſerenda. Id, quod Agar non expendit, cùm

receſſit ab Abraham. Nam, cùm ex ea fciſci-

tatus eſt Angelus, & unde & quò abſceſſiſlet:
Unde venis* & qué vadis?“ Limen illa tantùm,
carceréſque deſignavit erroris ſui, metæ pe-
nitus immemor. Quæ reſpondit, à facie Sarai
Dominæ meæ ego fugio. Bene eſt, unde fuge-
ris, video: at quò evadas, nec te proſpexiſſe
conjicio. Frequentiſſimè id inſaniæ pus morta-
les exeſt. A Deo enim reſiliunt, ignari quoò
ſint deventuri. Tædet eos præceptorum Do-
mini, inſcios profectò, quàm duræ, diræque
leges eos maneant in campeſtribus voluptatis.
Vitaturus Dei faciem Jonas, naulum dedit, &
cum perduellibus Ethniciſque navigavit. Ur
iret cum eis in Tharſis, à facie Domini. Quò
vVadis, infelix? A Domini facie. Non iſthuc
ego te rogavi. Quò ſecedas, exquiro, non un-
de. Et quando metæ incogitantem te furor
abſtraxit à Deo, monebo te, quòô ferare. Nau-
lum primò exſolves, ne vel ipſa te gratis cala-
mitas elidat. Exhauſtà Arcâ, exhaurietur &
navis: ut enim aurum tu modò expromis, ut
fugias; ita nautæ tollent è carina te, ut nau-
fragium evadant, eriſque piacularis pereun-
tium hoſtia. Et primò quidem fluctuum im-
manitate terreberis, tum lethargo opprimère,
exinde vigilia laborabis excitatus à nautis,
mox cogéris tuum vulgare ſcelus naviganti-
bus, deinde nudaberis, poſtremò vitæ famæ-

que inops projicieris in mare, utque aliquid in

15§. Zonas.

Gen. 4.
16.

naufragio ærumnoſius naufragio patiare, hau-
rieris à Ceto. En quò evaſurus ſis à Deo pro-
fugus. Quam feliciùs tuis proſpexiſſes fortunis,
ſi, ad imperium Domini, triticum Verbi ger-
minaſſes. Noluiſti frumento abundare? Spinis
effocaberis. Tuis proluſit infortuniis Cain, qui
Dei vultum colloquiumque pertæſus, erro,
paviduſque terram circumiit. Egreuſque Cain
à facie Domini, habitavit Profugus in terra ad
Orientalem plagam Eden. Non te prolectet
Oriens ſuæ lucis alluvione. Peccanti enim,
exulantique à Domino nox paratur in luce.
Latet occaſus in Oriente. Nuſquam enim non
miſer eſt, qui à Dei vultu digreditur. Miſeret
me agrorum;, quos divini ſeminmis piget. Du-
mis obruentur, ſi Dei triticum non fovebunt.

Synagogam reſpice, quæ Chrifſti obluctata E-

vangelio, catenis, gladiiſque perimitur, nec
perit, ſuo ſuperſtes ſupplicio, funere in car-
nificinam vivax. Judam intuere e ficu pendu-
lum; qui, ut pudoris baltheum faſtidit, re-
ſtim ſibi concinnavit in atrio. Conwivas con-

templare, quibus, cùm coœna Regis inviſa eſ-

Confider=
zia in
Deo.

ſet, boum juga quinque impoſita ſunt. Nonne
feliciores in epulo forent, quam in lyra, ſul-
ciſque. Cœnaſſes cum Chriſto, qui ab eo tranſ-
fuga defudas in porcis, & agrum vertis.

mere. Matth. 14. 28.

Navigabant ex præcepto Domini, & mo-
ri timent. Quin ipſimet trepidantes Apoſto-

li non multò ante ſæviori concuſſi tempeſta-

te minas æquoris eluſerant. Et modò captivum
ſuum timent, præcepto licèt Domini commu-
niti. Ergone obluctatus Dei voci, imperiô-
que, Jonas exultabit in Ceto: & vectus im-
perio Chriſti chorus Diſcipulorum trepidabit
in navi? Hunc porrò metum utcunque tule-
rim: aberat enim Chriſtus, cum cymbula ja-
ctaretur in medio mari, idque noctu. Quis
autem timuiſſe de die ferat Apoſtolos, cùm
Irss dormiret in puppi? An mortis ibi per-
timeſcenda irruptio eſt, ubi vita conquieſcit?
Domine, ſalva nos, perimus. Dormiebatis, Matth.
qui ità pavori advigilaſtis. Hi porrò nuperri- 8. 25.
meè viderant à ſocru Simonis abactam febrim,
ſolo Domini attactu. Tetigit manum ejus, & Ibid.,
dimiſit eam febris. Ergone, cùm ægrotare A-
nus non poſſit, quam Chriſtus tangit, nau-
fragari Navis poterit; in qua ſedet JEsUs, &
reſpirat ? Quid timidi eſtis, modicæ ſidei ?7 Ni-
mirum & cœnam Chriſto parare conſuevit Mar-
tha, & Chriſtum inungere Magdalena non
dubitat, neutra tamen revicturi Lazari vati-
cinium excipit. Reſurget frater tuus. In reſur- Joa. II.
rectione, in noviſſimo die. Maria item: Ni fuiſ- 23.
Jes hic, non eſſet mortuus frater meus. Cecidit
ad pedes ejus, & dubitat. Tua primùm fides
corruit, ne crederet, quàm religio, ut coleret.
Ita-ne pedes, quos fide inunxeras, ſodas am-
biguitate? Adoras vitam, & de morte tre-
pidas? Rara ſanè etiam in Amante fiducia.
Quid quod Pythoni promptiùs fidimus, quàm
Numini? Mortuus eſt ergo Sail propter iniqui- I. Para.
tates ſuas, eg quòd prævaricatus ſit mandatum 10. 13.
Domini: ſed inſuper etiam Pythoniſſam conſu-
luerit, nec ſperaverit in Domino: propter quod Sasl.
interſecit eum, & tranſtulit regnum ejus ad Da-
vid, filium Iſai. Porrô cùm tergemini hic ſce-
leris arguatur Saül, ſpreti ſcilicet præcepti,
conſulti Pythonis, & ſpei in Deum neglectæ,
exutus quidem regno eſt propter Inobedien-
tiam, ne ſcilicet hominibus imperaret, qui
Deo non paruerat: occiſus verò eſt, quòd
Pythoni plus fiderit quaàm Numini. Sed inſuper
etiam Pythoniſſam conſuluerit, nec ſperaverit in
Domino. Sequitur. Propter quod interfecit eum.
Ut vides, rebellione ſceleſtior diffidentia eſt:
potuiſſétque Saül, etiam conſulto Pythone,
non perire, ſi de Domino non deſperaſſet.
Una eſt confidentia, quæ Deum in promum,
ſtructorémque noſtrum commutat. Jacta co- Pfal. 54.
gitatum tuum in Domino, & ipſe te enutriet. 23.
Unum hic libet raptim expendere: ut intelli-
gatur, quanta ſit confidentiæ gemma. Lpſe,
inquit, te enutriet. Meminiſſe velim te, ac-
cinctum cilicio Eliam in obſequium ſui vix
Corvum promeritum. In quem ſacrificulorum
cruore madentem Angeli miniſterio liberalior,
munificentiorque Domini fuit providentia. At
tibi non Ales aut Angelus, ſed ipſe miniſtra-
bit tibi. Et quidem non tranſiens, ut Apoſto-
lis, ſed ex condicto, conversâ in tui tutelam
ſui ſolii poteſtate.

Mortuus eſt Saül propter iniquitates
Jſuas, eò quòd prævaricatus ſit man-
datum Domini, quod præceperat. I.
Par. 10. 13.

Invaluere Philiſthiim: obſtitere certamini Jeccae:
montes: David pugnæ non interfuit, ideéôque, Trizala .
certatum eſt iniquo Marte, in jugis Gelboë. tionam

Falleris. fons.

dei

Sui

,
,hes
15.2²4

ledie
is e

let.

Ercon.
nunit
io tin
da.
EZtl
Kiia

ſalent

1 bar.
3.

5§. Btcle-
ſe Roma.
uu,
Neya dar
he⸗

Bei Irs. Falleris. Non loci iniquitate, aut hoſtium
numero oppreſſus eſt Saul, ſed ſuo in ſeeleré
occubuit. Mortuus eſt propter iniquitates ſuas.
Lorica, quâ dolones hoſtium eludas, Lex eſt.
Eà ipretàâ, telis hoſtium nudus pates: Vide
autem, ut Dei vox ſit præcipientis tibi vox
Eceleſßa- Sacerdotis. Inſimulatus enim ſervati Agagi à

Saul.

1 Sien 3 , Samuele Saül in ſui criminis patrocinium ex-
1 1, Reg. clamavit: Peccavi, qitia prævaricatus ſum ſer-
. 15. 23. monem Domini, & verba tua. Extenuare ſtu⸗
duit facinus ſuum, quaſi non cœlo tantùm re-
W obedien- pugnaſſet. Et Verba ta. At hic nulla de Sa-
lr iuß zis cuili- mnuelis edicto mentio ſed unius fuiſſe manda-
d. rurm Domim, quod Regi Sacerdos imperave-
4 i Excom- rat. Non enim ait, Eô quòd prævaricatus
A

makica- ſit mandatum Domini & Samuelis: ſed unum

ir. tio timen- ſpretum Numen Saülis funere vindicatur. Quid

e . ergo hümana deblaterat prudentia contra E-
Kici coli phod. Audin! Etiam, ubi Sacerdos Regem
r.

debent. alloquitur, non de adolendo thure, ſed de
non abolendo Amelech, non ſolàùm non ſperni
it. pPpoteſt, quin moriatur tranſgreſſor: verum;

u. l quæ Principi per eum indicuntur, non Sacer-
fiſg dotis, ſed verba ſunt Numinis. Non, inquam
Kicit Numinis & Samuelis, ſed tantùm Dei man-
ie data eſle credenda ſunt. Ità enim Dei Spiri-
lret tus ait, ubi ex Columba factus eſt Vultur, &
an. non jam Auſter eſt, ſed Aquilo; furens, non
de. 1. Par. 10. fovens. Mortuus ſt Saul, es quòd tranſoreſſus
Ccn. 3³. — ſit mandatum Domini. Ubi Samuel in elogio
Glin damnationis? Caveant, fogo, Principes, vi-
igti. deântque, An Epiſcopi animarum ſpernendi
Netunn l ſint in iis, quæ ad Eccleſiam ſpectant, quando
uuſr⸗ etiam in Lege non auditus Sacerdos à Rege
nod 1i. in iis, quæ ad imperium, bellumque attine-
4De. bant, ſolà morte imperantis potuit vindicari.
eſe At quà ratione mortuus? Gladio ſuo; inquies.
h, Eſto: ſed in ultionem violatæ obedientiæ, ob-
eelke, truncari, quamquam mortuus, debuit. Die
Eec S. Ecele- gilur altero, inquit, detrabentes Phili im
,gi k Roma.- WPolia aſorum, invenerunt Naul & ilios ejus.
cl Pæpa par Cimque ſpoliaſſent cum, & amputaſſent caput
ii, ulpe. ar miſcue mdaſſent arma ejus conſecraverunt in
Eri Jfano Dei ſui & caput aftxerunt in Templo Va-
e gon. Quam concors flagitio fupplicium! Spo-
: liatur phaleris ſuis, qui manubiarum cupiditate
3 regiam ſupellectilem non exuſſerat. Capite di-
ni minuitur, qui ſuum detrectavit revereri & fa⸗
lct teri caput Sacerdotem eſſe. Nudatur armis;
nm, 13 quando iis uti neſciit, ex mandato Samuelis.
Enig Denique Caput, quod ſubmittere Tabernaculo
unitei noluit, confixum ad ludibrium eſt in Templo
inelr Dagon. Meminerint Principes Græciæ Cæſa-
N, res, quam Petro ſubmittere cervicem recuſa-
te, . runt, inflexiſſe Mehemeto. Proſtat in Arabum
ſi n Spelæis Cæſarum infula, quæ à Templo Dei
guloton ſui defecit. Aut Deo, aut Dagoni ſubmitten-
enlil, dum eſt caput. Viciſſet proeul dubio Saül, ſi

Nra A Samueli paruiſſet. Contemptu Sacerdotis, non

niilte. imperium amplificavit, ſed ludibrium auxit-
ole⸗. Parendo lauream comparaflet: rebellando &
tuelin laure caruit & capite. Et caput aſxerunt in
. Templo Dagon. Fruere delubro Monſtri, qui
Dei tabernaculum refugiſti. Porrò in has con-
“ jectus ærumnas eſt, non ubi à Sacerdote de-
fecit: ſed cùm, defuncto Samuele, ſalva ſi-
4 nn bi omnia fore confideret, tum enimverò hau-
At l ſtus naufragio eſt. Contempti Sacerdotis etiam
einis inſequi ad ſupplicium poteſt tranſgreſſo-
. tes Coronatos. Porrò, quod dixeram, viola-
ertanini , tæ& per Samuelem latæ legis injuriam totam
Nihen⸗ in Deum redundale, & ſupplicio Dathan li-
Gelboe ſin
Filasſ

Stromatum, Lib. II.

——

cet intelligere. Mt ſimt, inquit; Dathan & Num. 46,
Abiron, qui ſurrexerunt oontra Moyſen & Aa- 922
Von, quano adverſus Dominum rebellaveruni.
Nec l hic loquitur, ſed ad Moyſem Deus
interloquitur. Et tamen non repugnare; ſed
litare Numini optabat Core. Attamen ſpre-
viſſe Moyſem, pro rebellione habetur in Nu-
men à Numine:

Aperi mihi, Soror mea, amica mea 3
Columba mea, immaculata meas

Can. 5. 2.

Columba eſt, quæ ſtertit, quæ Chriſto non Gorveczis
occurrit, quæ fores illi occludit, quam ma- mitis.
dentis in impluvio Sponſi non miſeret? Hiſ- Saperiof
ce blanditiis ſaniorem ad mentem revocatur. ſäoi da-
Nec fruſtra. Siquidem ſurgit confeſtim à le- 2 ͤ vos
ctulo, reducit peſſulum, explorat Dilectum; meta.
eumque in horto amplexatur. Tanta vis eſt
ad illiciendum in blanditiis, quæ ſanè vel ip⸗
ſis ſuppliciis potentiores ſunt. Et oravii Jo- ſon. 2.:
nas ad Dominum Deum ſuum, de ventre piſ-
cis. Terruerat eum Dominus, commot in il-
lum tempeſtate. Verum terrore non ad oran-
dum, ſed ad ſtertendum impulſus. Et Jonas deſ-
cendit ad interiora Navis, & dormiebat. Deni-
due oravere in Navi Nautæ, nec tamen Jonas
oravit. Uſque adeò ad permovendos ammos
invalidus Myſtes eſt Timor. Ubi verò a Pice
hauſtus tentorium paratum fibi ſenſit in mon-
ſtro, illicò benignitate Domini in preces effu-
ſus eſt. Vides, ut ſpernantur procellæ, utque
blanditis rebelles illigentur. Perſtrepuit in hor-
to Boreas, ſed maturuiſſe deprehendes aroma-
ta ad afflatum Auſtti. Acrior ſanè in peccan-
tem Saul Samuchs oratio fuit, quàm Nathanis
in Davidem. Ibi enim ſcenam umverſam expro- 1. Reg,
bratio & minæ occupavere: cùm hic & mitior 15. 20.
poœna infligatur, & ipſum temperetuf fuppli-
cium delatione donorum. Dedique tibi domum 2. Reg
HMraël & Juda: & ſi parva ſimt iſta, adjiciam 12. 6.
tibi muliò majora. Cærulei hujuſce arcus deli-
nitus illecebrà David roravit ſanè regiè. E
contrario; perſtrictus fulgetrà Saul Prophetæ
illuſit. Intuefe, an apud Jeremiam profuſa ab
Aquilone olla ullum in Iſraële ſcelus eluerit.
Nulla ibi plorantis gutta: non enim ros lucis
ſtillat ex urna ſupplicii. Nihil comminatus eft
Saulo Jrsos: Dicetur tibi quid te oporteat fa- Act. g. Je
cere. Et ideò flevic ubertim, & flantibus Ete-
ſiis velificavit ad Crucemm. Proſtabat ingens
languentium apud idololatriam acérvus. Ipſa
enim non deſerta modò, ſed inaccefla colonis
inviaque ſqualebat, tuôque in ſitu jacere co-
gebat tabidorum cœtum innumerum. Cæci,
ſurdi, muti, claudique in arena putreſcebant.
Quo putas collyrio proviſum lippis? Aut quoò
ſpecillo perfoſſas ſurdorum aures? Promiſſis,
& ſpe. Confortanini: Deus ipſe veniet, & Iſa.7534
Jalvabit vos. Tune aperientur oculi cæcorum,
& aures ſurdorum patebunt. Non Tiſaphernes
immittetur, qui vos excruciet: ſed Deus ipſe
ad ſalutem veniet. Quo nuntio tum aures pa-
tuere, tum oculi. Nec mirum ſi Ethnici ſau-
ſtitate promiſſi convaluere, quando Idololatria
deferta ſqualidaque non igne, ſed flore ex-
culta eſt. Et florebit quaſi Lilium. Quis ſqua- Ibidin. l
lentem vepribus agrum uno ſperaſſet Lilio ex-
cultum iri? Majora his audies. Quot impac-
tum iri malleos putas in ſilicem, ut exundet

4 in⸗

Num. 20.

1I1.

Num. 20.

8.

80

in flumina?

Ideéque indignatus eſt Dominus, quod bis
Moyſes petram percuſſerit, quæ ſemel icta
aquas datura erat. Quid aio ſemel icta? Etiam
intacta ſolo Prophetæ verbo in torrentes ex-
undaſſet. Loquimini ad peiram, & illa dabit
aquas. En qu ratione duriſſimi quoque fſili-
ces colliqueſcere poſlunt vel virgæ lſuſurro,
vel etiam ſolà, ſine virgis, voce. Revaluere
perjuri ab ignitorum ſerpentium laniatu non ig-
ne, ſed viſu. Nullum adpreflum exſpirantibus

Num. a. Cataplaſmma, & tamen, ſi vidére, vixére. Quem

„.

cùm percuſſi aſpicerent, ſanabantur. Frattes,
& ſi praxoccupatus fuerit homo in aliquo delicto,

Gal. S. 1. vos, qui ſpirituales eſtis, bujuſmodi inſtruite in

ſpiritu lenitatis. Delictum, non labeculam,
fatetur, nec eo irretitum, ſed occupatum ait.
Attamen non igne ſæviendum, ſed aurâ per-
mulcendum peccantem monet. Quin eum nun-
quam ſceleſtlum appellat; verùm invidia no-
minis devitatàâ, hujuſmodi meminit. Imôò nec
coërcendus, ſed inſtruendus eſt. Cur? Nimi-
rum homo eſt. An tibi excidit ferocientem,
rugientem in Jacob Eſaü non fulmine à Sene
compreſſum, ſed roribus reſperſum fuiſſe?

Gen. 27. Irrugiit clamore magno. In pinguedine terræ,

38.

Num. 25,
4.

Ibid. 5.

Apoc. 2.
17

& in rore œ&œli erit benedictio tuu. Quo ſanè
rore ità efferatus adoleſcentis animus refrixit,
ut cædem fratris primô diſtulerit, tum etiam
remiſerit. Venient dies luctus Patris mei, &
occidam Jacob. Rugitus ferocientis elanguit
in ariſtis, reſtinétumque indignantis eſt ful-
men in rore. Utinam reſperſus ità fuiſſet in
Setim laſciviens ſub Moyſe populus. Juſſus à
Deo Moyſes, ad terrorem fornicantium tri-
buum, principes crucibus ſuffigere, quòô hor-
ror increſceret frænandæ, plectendæque petu-
lantiæ par, expromi paſſim ſicas in pollutos
imperavit. Occidat unuſquilſque proximos ſuos.
Quis non putet in rubri maris vorticibus Vene-
rem perituram? Quin;, obſtetricante Sariſsà,
Cupidinem peperit, quem cruore ideò imbuit,
ne ruberet. Et eoce unus intravit ad Sortum
Madianitidem, vidente Moyſe, & omni turbä
liorum Iſrazl, qui flebant. Auſim dicere, par-
cius laſciviiſſet LZambri, ſi mitius in peccantes
ſævitum eflet. Commendo gladium Legis,
ſed opobalſamum Evangelii exſugo. Væ Do-

mini Eccleſiæ, ſi ad Joannis & Jacobi diras

Samaria conflagraſſet. Caruiſſemus Samarita-
næ hydriàâ, Samaritæ oleo, Samaritanorum in
Chriſtum fide; quæque recepit Samaria Ver-
bum Dei, deſilientem in ſe Columbam per ma-
mum Petri non admiſiſſet, ſi tonitruis, ad Fi-
liorum Zebedæi nutum, dejecta eflet. Et pu-
tas, inquies, ſerpentum plagam poſſe olei in-
ſtillatione ſanari? Puto. Nudum, & lippum,
& miſerum, & præ tepore egerendum jam
jam ex ore Chriſti Præſulem Laodicenum qui-
bus tu ferramentis & ignibus combuſſiſſes pari-
ter & ſecuiſſes! Auro Chriſtus & collyrio per-
curavit. Suadeo tibi emere aurum probatum; &
veſtimentis albis induaris: & collyrio inunge ocu-
los tuos. Nubimus, an curamur? Probatica-ne
hic languentis eſt, an epulantis Cana? Tot mor-
bis auro, byſſéque occurritur? Pone ergo vol-
ſellam & terebram; non ſectione aut ſul phure,
ſed candore & gemmà pelluntur animi frontiſ-
ue peſtes. Uno oculorum reſpectu Petrus à fi-
de lapſus ad cœli claves revocatur. Ipſa Naama-
ni lepra non ſudatoriis emuncta, aut inciſa no-

„*
Oliva
Exod Unius contactu virgæ emolleſ-
Od. 17. cet. Percutiéſque petram, & exibit ex ea aqua.

vaculis, aut eraſa, eroſâve bitumine: Jordane
diluta eſt. Luſit æger, ut mundaretur.

Sicut enim fuit Jonas in ventre Ceti
trihus diebus, & tribus nobtibus:

Sie erit Filius hominis in oorde terræ. Cella.

Matth. 12. 40.

perſectio.

Ergo-ne ſepulchrum Chriſti, quod glorio- Moniales.

ſum ab Eſaia futurum pronuntiatur, cum mon-

ſtro, carceréque transfugæ componetur? Com- Iſai. 11.10.

ponetur. Deſit enim Jonas eſſe erro clauſuræ

beneficio, & pſaltes evaſit. Qui dormierat in Tribala-
Navi, in Ceto prophetat. Ut enim Caro Chri- tio atilis.

ſti ex cadavere in beatitatis aram ſepulchri af-
flatu reviruit: ità monſtri ambitu concluſus
transfuga in Dei Vatem effloruit. Quod ſi
clauſtro ità ſcelus reparatur: quo mitore conve-
ſtietur pudor occluſus? An non audis claman-

tem Sponſum: Qoror mea, amica mea, Colum- Gan. 5.a.

ba mea, immaculata mea. Et quiſnam renun-
tiavit tibi immaculatam eam efle, & amicam?
Fores. Si intus eſt, ſine macula quoque eſt.
Vox Dilecti pulſantis: Aperi mihi. Ubi oſtium
circumſpicio, de candore non ambigo. Ipſam
percontare, & diſces, laviſſe illam pedes ſuos,
myrrhâque ſuos digitos perfudiſſe. Nimirum,
ut refloruit intra tabernaculum Aaronis Virga
recondita, ita Chriſti Virga, quæ in agro vix
floreret, nec nuces promeret niſi decuſſis flo-
ribus, intra ſepta gemmas cum flore retinet;
eâſque excoquit in amygdalas. Non ergo mi-
rum, ſi regio domus apparatu abreptus mini-
mè Chriſtus ſit in Sponſæ conclave. Deerat
enim tot inter decora, quo ipſe præ omnibus

trahi peffet. Lectulus noſter floridus: tigna ce- Can. r.
drina, laquearia noſtra eypreſſina. Noli orna- 17.

menta jactare, quæ ſine foribus ſqualent. Unum
oſtium raperet ad te Dilectum, quamvis & la-
quearibus careret aula, & contis fraxineis a-
trium fulciretur. Nuſquam aut cupreflus aut

ſtetit in medio, & dixit eis: Accipite Wiritum
GDunbtum. Quid eò pellexit JEsUM? Fides? Quæ
in Petro claudicaverat. Spes? Quæ peregrina-
batur in Emaus, demiſsâ fronte. Amor? Qui
pellebatur Timore, quo diſcipuli in latebras
abdebantur. Quid eò CHRISTUM accivit, un-
de Fides, unde Spes, unde Charitas intepue-

cedrus in cœnaculo. Et tamen, venit Jeſus, & 02. 26.
I.

rant? Audi: Cuùm ergo ſerò eſſet, & fores eſent lbid.

clauſeæ, venit Jeſus. Datum eſt clauſuræ, quod
Cedro negatum eſt. Meruere transfugæ in la-
tebris, quod, ſine Valvis, Sponſa in cupreſſo
non meruit. Nec plus tantùm indeptæ ſunt fo-
res, quàm tigna: verùm, quaſi adventu Chri-
ſti non abundè coronati poſtes Cœnaculi eſſent,
Spiritum Sanctum in Apoſtolos inſufflavit. U-
ius dilatus eſt Patris allapſus, ut aliquid ſu-
pereflet, quod illatis in coœlum diſcipulis ad
beatitatis cumulum objiceretur. Quin eas ita
fores reveritus eſt Dominus, ut, quod divini-
tatis ſuæ ſpecimen in Matre dederat, quam
naicendo non læſit, in oftio renovarit, quod

intrando non diduxit. Venit JESUS, januis Ibid. 271

clauſis, & ſtetit in medio. Vel recalcitrantem
Reſurrectioni Thomam convenire non dubi-
tat, ſi eum, obſtructis foribus, reſidere ſciat
in conclavi. Hinc eſt, quod alloquuturo par-
vulam Sponſo, non jam de laquearibus tig-
niſve conſilium initur à Sponſa, ſed tantùm
cedro fores compaginantur, & pinnæ muro
Sxtruun⸗

Can

1
12

Ma

Matth
21,33

1, HMMd.

Pccl.n

Luc10,
34.

4 Reg .

20, 2.

Cella
Nelgint
feuſec,

Mris
ie Minn
D
1 Ubale.
ir ie ui
D
we⸗
u
n. (n
Un.
n
eſ.
uin
Mün
lnot,
rum,
uge
WI
o⸗
bnet,
m⸗
mini⸗
Renet
rubrs
a le- (nl
oIni- in
Unum
l
beßs e
lus 1
e, 6 n
Pirtun
81
legtin.
r) i
ltehras
t, ⸗
egle .
lartſen lil
e) Aul
cuprelio
lnkr.
tn Ch-
liclen
Prit
in ens
d diin.
4 guun
t; o
N n
ſgere ſit
Utuno I.
Pbin ii⸗
tunin

ctuis i

Jer. 15.
12.

IIa:26. 1.

Matth.
21. 33.

2. Efd. 1.

Eccl. 10.

Luc. 10.
34.

4 Reg.

20. 2.

4. Reg.
24. 29.

Stromatum »L ib. II.

extruuntur. Si murus eſt, ædifiremus igng⸗
cula ſi oſtium eſt, compingamus illud tabulis
cedrinis. Refixit & tignis cedrum ut oſtium com-
pingeret: quòd ſciret non laquearibus prole-
ctandum Regem, ſed foribus. Et ſanè pruden-
tiſſimo conſilio. Ubi enim adductum peſſulum,
ibi myrrha, pedéſque diluti. Dabo te populo
huic in murum æreum & bellabunt adverſam
te, & non prævalebunt. En quæ trophæa ſta-
tuantur, ubi ſine pharetris, ſine milite, ſine
clamore, ſed non ſine muro pugnatur. Rides?
Haud Septo, ſed cœlo, ais; Ppropulſata ſtrages
à Vate eſt. Non pravalebunt, inquit: quia ego
tecum ſum, ut eruam te. Viden' non muro eru-
tum Jeremiam, ſed Deo? Aio. Tu verò per-
ſpicis, inde Deum non abeſſe, ubi murus aſ-
ſurgit? Non contemnendum præſidium muri
eſt, ſi accire etiam Numen conſuevit. Quid ſi
ipſemet Dominus non tantùm muro incubat;
ſed convertatur in murum? Salvator ponetur
in ea murus, & antemurale. Num etiam dubi-
tas, an ambitu muniare, quando te deſenſu-
rus Deus in murum extruitur? Liquet hinc ſa-
nè cur in pangenda vinea, cùm Dominus &
torcular, & turrim, & ſepem erexerit, negle-
cCtà turri, ſpretéque torculari, ſui objectu cor-
dis, vicem ſepis impleverint Angeli. Et ſepem
circumdedit ei. Hoc eſt, in Eccleſiæ præſidium
explicati ſunt tranſiniſſi & cœlo Spiritus. Neque
enim Supremi ſenatus Conſulares puduit ſepis
defungi tutamine, qui verſum in murum Nu-
men intellexerant. Hinc ille in Nehemia la-
chrymæ profuſiſſimæ perennarunt, ubi diſſi-
Patum ex Hanano accepit Hieroſolymis mu-
rum. Qui diſſivat ſepem, mordebit eum colu-
er. Quamvis perſtent & ad munimen turris,
& torcular ad vindemiam, ſi ſepes perfore-
tur, periſti. E contrario ſi occludare, con-
valeſcis à vulnere. Imponens, inquit, illum in
Jumentum ſuum, duxit in ſtabulum. Quid cu-
rationi cum ſtabulo? Eductum & via in qua
ſauciamur, clauſura ità fulcit, ut etiam ſine un-
guentis, duobus tantùm denariis abſolvi cura-
tio poſſit ſeminecis. Morieris enim tu, & non
vives. Flevit itaque Exechias fletu magno. No-
li lugere. Moriturus non fleam? Non morieris.
Atqui moriturum me prophetavit Eſaias. Vi-
ves nihilo minâs; & qui tibi ſepulchrum va-
ticinio patefecit, Templum cataplaſmate reſe-
rabit. Qui convertit faciem ſuam ad parietem,
& oravit Dominum. Ubi murum audio, ibi
adfuturam incolumitatem non ambigo. Nam
& propterea non in cœlum, ſed ad parietem
ſuſpexiſſe crediderim Ezechiam, quèòd præ-
ſagiret plus & muro affuturum ſibi, quam è&
cœlo, Præſidii. Salvator enim, qui ſidus non
eſt, murus, ſi credimus Eſaiæ, eſt. Joſias
peribit, qui vulneratur in agro Pharaoni oc-
curſurus. Quid, quod in domo nec ferire Da-
videm Saül, nec in ſpelunca à Davide vulne-

1. Reg. r8. rari potuit! Tenebatque Saiil lanceam, & miſit

11,

eam, putans quod configere poſſet David in pa-
Tiete. Falleris profectò. Davides enim nun-
quam in muro pereunt. Umbo mimirum pfſal-
lentium Deo murus eſt. Nec tu cæde ma-
culari potes, quamvis Satanas lancea debac-
chetur. Ea eſt ambitüs, vallique ſanctitas,
ut furentem à flagitio ex parte abducat, ut
Periturum in totum ſervet. Verùm „ qui intra
latebrarum ſepta nec ab hoſte confoditur, in
JIugo montis ſuo ſe gladio confecit. Tanti eſt,
9ccludare, an proſtes. In antro ſervaris ab

—

8
hoſte: in monkte irruis in ferrum tunm. An
neſcis, in bivio Thamarem Patriarchæ & So-
ceri compreſſam amplexibus: cùm in tentorio
Judith & cœnet impolluta cum Holoferne;
& impudicum obtruncet fœmina in conopeo?
Et coneluſit Vagao oſtia cubiculi, & abiit. Ma-=
le meritus de Domino tuo es; leno impuriſ-
ſime. Armaſti enim pudicitiam valvarum oc-
cluſione. Revellendi poſtes erant, ut pudicitia
opprimi poſſet, quæ, ut expoſita periclitatur;
ità concluſa triumphat: Egreſla Dina viola-

tur à Sichem. Obſepta Judith jugulat Holo-

fernem. Sedenim, ais, Jobi Sobolem oppreſ-
ſam domi. Primò quidem arceri non calami-
tatem, ſed ſcelus contendo munimento thuro-
rum. Tum, non ſtante, ſed ſolut domo, peri-
iſſe adoleſcentes comperies. Ventüs irruit, &
concuſſit He o angulos domus, guck corruens
oppreſſit liberos tuos. Neque enim aut in eos à Sa-
tana immiſſi ſunt Sabæi, aut deducti eontra il-
los ignes & cœlo ſunt. Sciebat enim accumbenti
intra parietes innocentiæ ſolam murorum de-
jectionem nocere poſſe. Tuta eſt Virtus & à
Prædonibus & à facibus, ſi domi eſt. Perit cum
muro pereunte. Corruens oppreſſit liberos. Ste-
tiſſent procul dubio cum ſtante, qui cum rfuen-
te corruêre. Non enim vel epulantes auſi ſunt
Jobi liberos invadere Chaldæi; qui, cum Ca-
melos abduxerint, rapacias, ſi licuiſſet, Do-
minos abſtuliſſent, quàm jumenta. Verùm 5
quando ibi vitiorum cum virtute conflictus ad-
umbratur; barbarorum manipuli tres puellarum

impuberumque chorum meritò expaverunt. E-

rant enim in domo ſua. Chaldæi fecerunt tres
turmas, & Ginvaſerunt Camelos. Quota merces
legionum trium præda iſthæc eſt! IIluc inſi⸗
lite, ubi, ſi captiventur adoleſcentes, Pacto-
lum Euphrati immittetis. Timetis: Octo ſunt:

Judith

14

Job. 1519

omnes impuberes, nec omnes viri. Timetis

etiamnum? Inermes funt. QCur non irrumpitis?
Epulantur, nec inſilitis? Pauci, inerméſque
ſunt; ſed domi ſunt. Pavemus ſepta, qui anhe-
lamus ad torques. Suffecit contra Regem &
fluvium ciſtula, nequiitque infans Moyſes in
ſinu mortis perire, fiſcellà; quaſi cellà obſep-
tus. Sumpſit fiſcellam ſcirpeam, poſuitqueé intus
infantulum. Naufragantis eluvionem Mundi non
ii evaſere, quos Olympus Coœlo admovit, ſed
quos Arca fluctibus objectavit. Et clauſit eum

Dominus de foris. Tantumque clauſurâ profe-

eit Cœtus ille ferarum hominumque, ut non
à naufragio tantùm ereptus ſit, verum & mo-
rum feritatem dedidicerit. Lupus enim cum
Agno, ſine cruore, divertit. Conſedit propè
Leonem Cervus, abfque vulnere: Vulturi-
que ficedula accinuit. Nimirum quod ad il-
lapſum è cœlo Verbi futurum prædixerat Eſaias,
& nemo Evangeliſtarum impletum commemo-
rat, hoc factum eſt afflata Arcæ. Imô cùm
Templi ſanctitas propellere Scribarum lapides,
quin tollerentur in IrsoM, non quiverit, ef-
fecit ambitus Arcæ, ut à Chamo Noë per id
tempus minimè rideretur. Qui ſanè Cham cur
maledicto ſolà nudati Patris deriſione obno-
xXius fuerit non intelligo. Quis enim reſupi-
natum præ vino Senem ſi videat, non cachin-
netur? Qui ſapit. Audi. Bibenſque vinum
inebriatus eſt, & nudatus in tabernaculo ſud.

Percellatur propterea, eruaturque de ſolo fe-

licitatis Soboles Chami univerſa, qui ità cæ-
cutiit, ut non perſpexerit ipſam quoque nu-

dati parentis ebrietatem Tabernaculi ambita

10

Exod.
3.

Gen. 7%
16.0

Gen. g.
21⸗

Exod. 24.

Exod. 24.
I2.

2. Reg. 4.
S.

Gen. 18.
12.

82

non expiari ſolum, verùm itaà cohoneſtari, ut
Chriſti in Cruce litantis imago ſit Noë reſupi-
natus in cubili ſuo. Nec ebrietas derideri debet,
ſi tabernaculo ſepiatur. Vide, quæ ſit futura
hymnorum in cubiculo ſanctitas, quando in cel-
lula non omninò profana eſt nuditas ſummi Vi-
ri inebriati? Aſcende ad me in montem, & eſto
ibi: dabéque tibi duas tabulas lapideas, & legem.
Cumque aſcendiſſet Moyſes, operuit nubes mon-
tem. Et habitavit gloria Domini ſuper Sinai, te-
gens illum nube. Giden ut accepturus Moyſes
tabulas ſevocetur à turba, abducatur in mon-
tem? Cui cuùm deeſſent parietes, extempora-
neum illi ex caligine murum injecit Divinitas.
Quem ut ſcires Deo peropportunum excipien-
do, ſediſſe ſuper eum cœli gloria deſcribitur.
Atque utinam & aſcendiſſet cum eo Aaron.
Quamvis enim fortè admiſſus ad Deum non eſ-
ſet, conflando certè vitulo non inſudaſſet. Aſ-
cendénſque Moyſes ad montem Dei, ſenioribus ait:
Habetis Aaron & Hur vobiſeum. Scilicet. Alter
obluctabitur poſcenti vulgo præambulones &
apparitores Deos; alter etiam acquieſcet. Fecit

ex eis vitulum conflatilem. Exarmata ſepto cam-

peſtria vel Aaronem probris, monſtréque pro-
ſtituunt. Quaſi verò, ais, intra parietum val-
lum periclitari nequeamus. Nonne à filiis Rem-
mon Berothitæ confoſſus eſt Iſboſeth in domo
ſua? Sanè jugulatus domi, ſed dormiens in ſuo
ſtrato. Intutum te quoque fore in domo pronun-
tio, ſi ad illecebram reſolvaris, non autem ad
orandum evigiles. Adde, quod minimi apud
Iſboſeth fuiſſe preti tum domus, tum ſeptum
viſa ſunt, quando & apertis foribus dormiebat,
& ſervandæ clauſuræ cum cribro ancillam præ-
fecerat; quæ latrones irrumpentes aut tolerabat,
aut etiam ità hebes erat, ut nec videret. Tu
quoque, ſi ad ſomnum abutare vallo, latroni-
bus exponéêris. Tibi cave, vel in adytis Sanc-
tuari, ſi lethargo, non hymno, vacas. At Noë
reſeratis foribus in ſuo tentorio requievit. Et
ideò fortè derideri potuit etiam à filio, quamvis
nuditate ſuãâ nuditatem Domini adumbraret.
Scio ponè oſtium tabernaculi riſiſſe Saram, de
Domini liberalitate ambiguam. Num vere pa-
ritura ſum anus?* Verùm,;, quid ſepta conferant
etiam peccanti, citò intelliges, ſi de Domini
omnipotentia diffidentem Moyſem cum Sara
promiſſa Domini deridente compones. Dubita-
vit Moyſes de ſaxo, an in undas molliretur:
Dubitavit Sara, an Anus effunderetur in foe-
tum. Quid creditu difficilius, fœminam parere,
an petram undare? Quæ contumacior fides,
quam ambiguitas ad irriſiones urgeat, aut quæ
in obſequium religione deflectatur? Sara deri-
ſit uterum ſuum. Moyſes ſilicem percuſſit. At-
tamen, quæ graviùs peccavit, mitiùs plectitur:
capitale verò vix peccantis ſupplicium eſt. De-
mique mori Moyſes jubebitur interdictus adi-
tu Chananææ: Sara ſinetur & parere filium,
& lactare. Tanti eſt; domi-ne pecces, an in
agro: tantique eſt vallari, dum ruis. Quèd
intra ſepta peccatur, ipſis ità interdum parieti-
bus integitur, ut vix crimen eſſe videatur. Por-
rò quanti faciendus ſit tentorii ambitus, ex eo
conjici poteſt, quod actum in Agar eſt. Foœ-
daverat ſuorum illuvie morum candorem Iſaaci
Iſmaël. Ubi id Saræ innotuit, quà putas ratio-
ne in rebellem animadverterit Mater. Exarſit
illicò, exclamavit, ultionem de perduelli ex-
popoſcit. Itum-ne fortè ad Virgas? an verò
injecti compedes? Quin & explicatæ, ſolutæque

Oliva

ſecures? Ejice, inquit, ancillam hanc, & filium
ejus. Nimirum fœminarum prudentiſſima re-
calcitrantem ſibi ſervam fuſte compeſcuit: ubi
veròô illudentem Numini verberonem conſpe-
xit, enimverò ad ſupplicia tranſeundum ſibi
duxit à loris. Ecquod porròô ſupplicium ſtatuit
in idolorum plaſten? Ejiciatur, inquit. Nam
inter ſectatores Domini Abrahæque poſteros
nullum gravius ſupplicium eſle poteſt, quam
domo carere. Ut tecto exceſſeris, ſiti vexabe-
ris, annondâ carebis, arcu vives, omniumque
in te manus illicò armabuntur. Quamvis Iſ-
maël ſis, quamdiu in domo fueris, ut immani-
ter pecces, colludes cum Iſaaco. At, ubi extra
tentorium erraveris, licèt & coelo Angelus tibi
fontem retexerit, ferus eris, & nulli non obe-
ris. Uſque adeò, quæ domi gliſcere barbaries
non potuit in ludente, efferabitur ad cædes in
errone, etiam poſt affatum Angeli. Quid lu-
dionem contemplamur Ægyptium evagatione
corruptum! Bis Eſau Rebeccæ filius hæredi-
tate excidit, deceptus primùm à fratre, à Pa-
tre deinde benedictione fraudatus. Et tum va-
gatus in agro fuerat, ubi lenticulà viliorem ha-
bere didicit titulum ſortis ſuæ: & venaturus
poſtremèòl exilierat & tabernaculo, cùm illi Ja-
cob primogenita ſurripuit. Qui certè Jacob non
cilicio, aut jejunio, aut etiam zelo fratri præ-
latus eſt, ſed tabernaculo. Factus eſt Eſau vir
gharus venandi: Jacob autem habitabat in taber-
naculis. Jacturarum lucrorumque ſcaturigines
Dei Vates indicaturus, illum ab agro impium
deſignavit, hunc verò initiandum prædixit do-
micilio tabernaculi. Nam, quamvis nunc apud
Chriſtianos, humana Feritas baptiſmo mitior
effecta, innocenter uti poſſit & ſoleat Venatio-
ne, ad levamen curarum, olim tamen ferarum
occiſione erudiebantur Viri improbi ad ſtragem

hominum: ideéôque Sanctus Ambroſius Nem-

brotho & Eſaü in medium productis, ſatis ſeve-
rè Venatores reprehendit. De his ego hic agens,
ità ſcribo. Porròô Eſau Scriptura divina nec agre-

Gen. zꝛr.
10.

Apeſtatge

Gen. 25.
27.

ſtem, heluonem, contumacem, ferum edixit:

nec pudicum, mitem;, paratmque ad omnia
Jacob renunciavit. Verùm cùm illum venato-
rem dixit, vitiorum tibi ſat ſcenam retectam
credidit. Illum verò cùm atrii incolam colora-
vit, ejus abundè flores animi explicuiſſe ſe Moy-
ſes eſt arbitratus. Rebellavit à Matre Eſaü, alie-
nigenas duxit, germanum ocdit, primogenita
vendidit! Quid miraris? Errabat in ſylvis. Pa-

rentes Jacob excoluit, Coelum vidit, Rachelem

dilexit! An his careret gemmis tabernaculi in-
quilinus? Inviſum etiam Deo vel in Rebeceæ
utero cenſuerim Eſau, quèòd moram illam clau-
ſuræ iniquiùs ferret. Inde luctamen illud inter
germanos exortum, cuùm alter, quaſi ſepta per-
tæſus, materni vallum clauſtri perrumpere co-
naretur; alter, latebrarum percupidus pro-
pugnando, firmandéque ſepto, vi, niſu, mem-
brorum objectu, aggeſtu corporis, pugnâà la-
certorum excubaret. Collidebantur in utero ejus
parvuli. Utrum ex eis clauſuræ pigeret feſti-
nata in apertum progreſſio ſubſignavit. OQui
primus SaR eſt, rufus erat. Protinus alter
egrediens plantam fratris tenebat manu. Proſilie-
bat ex utero Jacob, non ut excederet latebris,
ſed ut fratrem in utero retineret, quaſi amimo
præſagiret, quæ illum fugitantem clauſtri æ-
rumnæ manerent. Plantam fratris tenebaß
manu. Non invidebat, ſed proſpiciebat ger-
mano, quémque vagando periturum, ut ità

Gen. 25.
22.,

6eſn)

Mattit,

Ceſ 29
II—

In mr.

Urerei tis
irinig.
lie

A⸗
ti
be.
aries
in
Il.
kone
tedh.
IDr.
n.
nhe.
furu
Il.
bwn
e
ir Gen,
tber. n.
iene
hpion
ltco⸗
igd
tor
enuto⸗
arun
keen
Nen-
8lere⸗
ageth
cegre
ediut:
Nonnni
Venit
tteckun
lore.
eMor-
icle⸗
ueni
is r
Achelen
gebere
und.
ud Utet
Ptaler.
pere (o⸗
is y.
, metr.
H
ien e
et Elrn

1.

Yoolle
ltehrig/
41 Alilno
ufti
tenht
bat
. Ut 1t
luelin),

Sen. 38.
28.

Matt. 1.3.

Gen. 28.
II.

Iſa. 1I. I.

Cella.
Exercitia

ſpiritaa-
lia.

Can. 5. 5.

Stromatum, Lib. II. 8 2

dixerim, neſciens noverat, abripiebat in val-
Ium. Nec ſanctificati duntaxat uteri oſorem
calamitates excepere, verùm & pollutæ tranſ-
fugam alvi Zaram primogenitura deſtituit. Is
Domini ſobolem propagavit, qui cocco licèt
ad eruptionem provocatus ab obſtetrice, egre-
di & ſinu Thamaris recuſavit. Obſtetrix liga-
vit coccinum, dicens : Me egredietur prior.
Quin imò, ut purpurâ decoretur, intra ſepta
continebit ſe, ut progignendo è lumbis ſuis
Domino fotu valli reddatur aptior. lo verò
retrahente manum, egreſſus eſt alter. In dam-
mum tuum ex abditis prorupiſti, Lara. Naſce-
tur ex reſiſtente Servator. Phares autem genuit
Eſron. En quò profecerit infans, perbrevi licèt,
domicilio latebrarum. Delituit, ut ex ſe Reges
naſcerentur. Sors ea tamen, inquies, Iraëli
in aperto obtigit. Sub dio enim cubanti & coœ-
lum patuit, & ad amplexum Verbi ſcala ſup-
poſita. Sub dio cubanti, ſed in lapide, quo ſep-
tum exſtrueretur. Tulit de lapidibus, & Jup-
Ponens capiti ſuo, dormivit. Ut tanto dignaretur
Oraculo, quâ potuit ratione, parietem ſi non
exſtruxit, delineavit. Utque ſcires, id ſpectacu-
li lapidibus à Deo datum, JSurgens Jacob mans,
tulit lapidem, & erexit in titulum. Quin locum
illum, quem Luzam indigenæ appellarant, Be-
thel dixit, hoc eſt, Dei domum: ut docerere
ſcilicet, ubi cœlum patet, & ſaxa erigi, & do-
mum aut eſſe jam, aut certè futuram eſſe. Et
unde, rogo te, arbitraris factum, ut Chriſtus
non in Cruce, ſed in ſepulchro reviviſceret
quod certè & detractoribus os obſtruxiſſet va-
lidiùs, & munificentiùs Servatoris innocentiam
confirmaſſet, niſi ut moneremur, livorem &
plagam non tam ſuppliciis conſaneſcere, quàm
latebris? Vulnerata, attritâque criminibus
Mens non cilicio ſanandam ſe credat ſed receſ-
ſu. Quod enim carni Domini ſemel contigit
Hieroſolymis, hoc quotidie in myſtico Chriſti
corpore ubique terrarum uſu venit. In ſepulchro
refloreſces, non in Cruce. Latere debes, non
pungi. Granum frumenti cadens in terram ger-
minat. Et Ros de radice ejus aſcendet. Hoc eſt
non ſurculo gemmam debes, unde flos turget,
ſed fibris. Non ramus, qui cœli rore madeleit
ſed quæ humi radix defigitur, ſuccum Pplantæ
ſuppeditat, eruditque cauliculos in racemos,
Ergo Orationis tuæ ſeries intexi ſic poſſet. Cu-
rari latebris vulnera. Ideò vulneratus à Sama-
ritano in ſtabulum ducitur, ut etiam ſine fer-
ramentis & chirurgo, ſolo murorum ſepto con-
valeſcat. Id autem tentatum dices, ſed, an con-
tigerit, incertum. Certum tamen id eſt in Ser-
vatore, cujus caro percuſſa à Deo, & humi-
liata, ſub ſaxo refloruit. Exemplar cellularum
in eo ſepulchro conditum. Omnis in antro cu-
ratur animi livor. Memineris tamen, advolu-
tum immanem lapidem ad oſtium monumenti.
Ità enim ſecedendum in latebras nobis eſt „ut
in turbido putetur eſſe, quicquid in luce eſt.
Non, inquies, excrucior vulnere ſed gemmis
careo. Miſericordiæ tibi viſcera aggerentur, ſi
non ad horam deliteſcas in cella. Eluxit id in
Sponſa, quæ, dum clauſo oſtio jacet, in hæc
Verba ſalutatur à Sponſo. Aperi mihi, Soror
Mea, amica mea, Columba mea, immaculata
Mea. Joror mea. Qui ſine fratre in Cœlo eſt,
habet Sororem in terris: Nimirum, quod An-
gelorum nulli cœlum præſtat, id foœminæ cella
exhibet. Amica mea. Moyſes moritur ſervus
Domini. Daniel inter Leones à Propheta Dei

ſervus nuncupatur. Ergo, neque devictus Pha-
rao, neque ſubacta monſtra dare nomen Pro-
phetis poſſunt, dat mulieri peſſulum. At Apo-
ſtoli Amici iidem & Oves, quòd vix humo ſe

attollant. Adbuc & vos ſine intelletctu eſtis. Spon- Matth-

ſa verò Columba nominatur, quæ evolet ad 15.16.

medullas Cedrorum. Quid quod Immaculata
eſt, cùm nemo ſit mundus à ſorde , nec infans
quidem dieculæ umius. Et ne putares adblandi-
tum latebris Dilectum, audi, quæ ipſa ſit in

conclavi. Ego dormio, & cor meum vigilat. .- Cant. 5.
quat Levitarum Aras in thoro: non enim ſomno **

ejus orationis thus deeſt. Paſtorum vigiliæ præ-
ſtantiores non ſunt ſopore latitantis.

tus modè ſine livore, ſed ſine pulvere pes in cel-
la. Pulvereſcunt etiam diſcipulorum pedes in E-
vangelio pacis. Unde & pulvis pedum eorum
excutitur in teſtimonium rebellantium. Hæc

Dormio, Cant. 7.
ſed cor meum vigilat. Lavi pedes meot. Non vul- 3.

munda eſt univerſim. Digiti mei, inquit, ple- Cant. 5.

ni myrrhâ probatiſimd. Par videlicet martyri- 5⸗

bus non lacertis, ſed digitulis ſuis in domo fit.
Salutetur proinde Soror, Amica, Columba,
Immaculata Vidiſti-ne tu in myrrhæ faſcem
coarctatum Dilectum inter Sponilæ ubera con-
ſediffe? In tanta dignitate pignoris quibus eam
cohoneſtatam titulis arbitraris? Audi:
pulchra es, amica mea, ecce tu pulchra. Com-
Pone ſingularitatem amicæ cum ubertate Soro-=
ris, Amicæ, Immaculatæ „ & Columbæ, qui-
bus cumulatur nominibus, dum latet „ brevi-
que intelhges, plus latebrarum domicilio con-
ſequutam fuiſſe Sponſam, quam amplexu Dile-
cti ſui. Habet a faſciculo myrrbæ, ut amica
nominetur: appellatur Amica & Columba, &
Immaculata, & Soror latitans in conclavi. Ve-
rùm quæ immaculata intra vallum eſt, cruen-
tatur in via. Nunquam ſe retuliſſe aiebat Sene-
ca in conclave mores, quos inde extulerat. A-
liquid ex his, quæ compoſui, turbatur: aliquid
ex his, quæ fugavi, redit. Exareſcent Li-
lia, & vulnera in Compitis recrudeſcent. Joſias
in Mageddo occiſus eſt. Mageddo vertitur E-

nuntiatio. Dum nuntiaturus ofſtium recludis, Can. 1.

ulcus quoque hiat ad mortem. Vel in cella vi-
naria ordinatur in Sponſa Charitas. Si ſepta
non deſunt, etiam inter urceos „ & dolia inſcri-
bimur charitati. Cavendum duntaxat illud eſt,
intra parietum ſepta, ne laboribus delaſſemur.

Eece tu Can. I. 14.

2.

Excæcatus enim Tobias domi eſt Ccùm dormitu- Tob. 22

rus in parietem ſe reclinaſſet. Si otieris in cel- 10.

la, præſtô erit hirundo, quæ tibi lucem eripiat.

Oculi jus in pauperem reſpiciunt: inſi-
diatur in abſoondito, gJuaſi Beo in
pelunca ſua. Inſidiatur, ut rapiat
Pauperem, rapere pauperem, dum
attrahit eum. Pfſal. 9.

Si Pirata eſt Dæmon, cur cymbulas inſe-
Ctatur, non cùm onuſtæ opibus appellunt ad
Emporia, ſed cùm inanes, exhauſtæque è& por-
tu ſolvunt. Nimirum novit Satan gazas Pau-
pertatis inexhauſtas. Scit enim & puſillo gregi
deſtinatum regnum, & paratum theſaurum in
cœlo diſtrahenti agrum, & pauperibus coslum
oppigneratum. His cùm invideat gazis, inſi-
diatur egentibus. Tu verò non opes modò
animadverte Paupertatis, ſed etiam vires.
Nam cum illa Satanas congreſſurus, non Cor-
vus, aut Anguis, ſed Leo fit; cumque tanti
terro-⸗

—

84 Oliva

terroris larvam induerit, non tamen æqquo
Marte pugnare audet in arena. Verùm late-
Pris ſeſe abdit, ut dolis ſupplantet, quam lu-
Età non everteret. Et Saulem quidem Regem
Palam in medio domus ejus Satanas oppugna-
bat. At nudam Evam dolis aggreditur, fal-
litque blanditiis, non furore diſcruciat. An
non & timuifle, & plurimi feciſſe paupertatis
opes videtur Satan,; quùm expetivit, ut re-
rum omnium contemptores Apoſtolos cribra-
ret ſicut triticum? Cenſueram excalceatam piſ-
catorum turbam viſum Satanæ iri, non fru-
mentum, ſed ariſtas, ſtipulaàmque, quas palam
ſubjlectis facibus exureret. Verùm & triticum
eos fatetur eſſe, & non ſæviendo, ſed ſer-
viendo, cribrando ſcilicet, moliri eis inſidias
expetiit. Noſcant, quæſo pauperes opulen-
tiam ſuam, quam vel Satan cimmeriis licèt ob-
ſeptus, oppreſſuſque tenebris internoſcit. No-
li divitibus invidere. Illorum enim opes ſpinæ
ſunt: fames tua, nuditâſque, & triticum eſt,
& purpura. Cymbulam intuere Apoſtolicam,
Ioa.21.ri. & vide penè mergi præ præda. Cumque tot piſ-
ces attraberentur, non eſt ſeiſum rete. Ditat
enim paupertas, citra jacturam. Vide Eliæ
ſubcinericium panem, pro Aflueri deliciis, ad
tantum viæ ſuffeciſſe. Eliſezum contemplare,
vel mortem condire perſperſione farinulæ ſuæ.
Quid egentius Davide inermi? At fundà bel-
lum conficit, & manubiis locupletat Iſraé-
lem. Porrò Chriſti verba libet expendere:
Luc. 22. JSimon, ecce Satanas expetivit vos, ut cribraret
3 I⸗ ſicut triticum. Vide, rogo te, quà reverenti
pauperes Domini deveneretur Dæmon, etiam
cùm in illos graſſlatur. Cribro, non flagello
Apoſtolos appetit, ut non tam ſævire videa-
tur, quam famulari. Quod ſi non niſi excolen-
do Lucifer Chriſti ſervos concuſſit, vide, an
fas ſit palam illis illudere, eos malleis, loriſ-
que contundere. In palæſtra feritatis, à Dia-
Polo Chriſtiani Proceres diſcant ritum coho-
neſtandi, excolendique Sacerdotes. Eô deve-
nimus, ut quaſi malim Eccleſiam exagitari à
Satana, quam à malis Principibus excoli. IIle
enim, etiam cùm furit, excribrat. Hi non ra-
rò cum extollunt, allidunt. U cribraret ſicut
triticum. Si ità in ejerationes & flagitia trudun-

tur Diſcipuli à Diabolo: cur ita non expian-
tur Diſcipuli ab Eccleſiarum & Cœnobiorum

Primoribus? Nonne atrocior culpa, quam po-
na eſt? Ergo ſi pudori conſulit Satan proruen-
tis: cur Paſtor pudorem vulnerat reſipiſcentis?
Ille exitium intentat Apoſtolis, ſed elancu-
lum, ſed famulatu: Tu, qui vitam reparas A-
poſtoli, quare judicio contendis & buccind?
Ergone miniſtratio mortis cribro conficitur: &
Vitæ reparatio abſolvitur ventilabro? Quid ven-
tilabrum loquor? Patibulis in meridie contra
Solem fixis delictum eluitur peractum in te-
nebris: quùm hoſtis Apoſtolorum Satan eos
cribrando exauthoret. Ne, quæſo, plus phar-
maco, quàm ulcere dedecoretur Sacerdotium.
Caſuri pudorem Dæmon non profligat? re-
victuro parcat & Pater.

Laudemus viros glorioſos in generatione
ſaa. Eccl. 44. 1.

Concio- Ità eos tamen laudavit, ut non infecerit co-
nator ni- . . . .
mis exu- lites, quod paſſim à nobis actitatur. Neque

gerans in Enim mentiri licet in panegyrico, nec fas eſt
laude ſusque deque miſcere omnia, ne tua videatur

ITsndtorà, jejuna oratio, quam de rebus geſtis Sanctorum

1

inſtituis. Eò nâmque eloquentiæ noſtræ excre-
vit alluvio, ut, miſi cœlum petat, occupétque aßs;
Dei ſedem cum Lucifero, depreſſum abs ſe ſea
putet, quem dilaudat. Nemo Juſtorum non d/ka ſiti
Michael eſt. Quid Angelos commemoro? CGoncio
Triadem ſtultitia petimus, & , niſi Æterno 'nbra-
Patri æquemus eum, de quo loquimur, noſtræ Tig
nos piget, Pudétque tarditatis. Quid eſt Ivo ,
Pauperum advocatus? Chriſtus Juss, & quid Adalatio
eo etiam ſublimius. Quid Joſephum Mariæ in Landi-
virum eſſe dices? Grandius .Æterno Patre pro- as dan-
digium. Illum ſiquidem gemuſſe oportuit, szigie,
ut Pater diceretur: hic verò, cùm nuſquam 1
genuerit, Pater eſt Servatoris. Et ineptiarum
non ſubpudet? Num te pedi conſuluiſſe tuo
reris munificentiàs, ſi detractum Goliæ cal-
ceum indueris? Natabit in illa crepidæ vaſti-
tate palmaris pes, nec ambulare te ſoleatum
continget, ſed lapſare paſſim, & quaſi in
Oceano lintrem toties naufragium pati, quo-
ties progrediere. Expavit Saulis loricam Da-
vid, ſéque eâ non armari, ſed opprimi cla-
mitavit. Dixitque David ad Saül: non poſſum 1. Rege
ſic incedere. Et depoſuit es, & tulit baculum 17.32.
ſuum. Labat triumphaturus de gigante paſtor
ſub armatura paulèò ſe viri altioris: & totâ di-
vinitatis majleſtate circumamictos Eccleſiæ ve-
lites excurſuros antumas ad triumphum? An
lenior verbi Hypoſtaſis Saülis Caſſide? Si eâ
galeatus David moveri non poteſt ad luctam,
illà Ivo conveſtitus evolabit ad bravium? Quæ
iſta hypoſtaſeon prodigentia? quòdve immane
iſtud & roſtris congiarium, quo Numinis at-
tributa, communicari neſcia, erogantur, di-
ſpertiuntrque in vulgus? Nullus ergo refer-
ri in Divos poteſt, mii in Deum effingatur?
Aut admoveri nefas eſt aris eum, qui Tria-
dem adventu ſuo non effecerit quadripartitam?
Audi Moyſis laudes pangentem Eccleſiaſticum.
Dilectus Deo, inquit, & hominibus Moyſes. Eccl.45.1.
Similem illum fecit in gloria Nanétorum. Non
feliciorem Deo, ſed Sanctis parem, imèò non
parem dixit, ſed ſimilem. Ecquis inter ſupe-
rioris ætatis Heroas major Moyſe? Imè quis
eo non minor? cui mare ceſſit, cui cœlum
patuit, cui Numen affulſit. Attamen antiqui-
tatis ea fuit apud Eccleſiaſticum reverentia;,
ut virum à Deo in Deum Regis deſignatum,
non Deo parem, ſed Patriarchis ſimilem tan-
tùm fſcripſerit, etiam cùm ejus evulgaturus
eſflet res geſtas præclariſſimè. Quid quod &
à Deo Deum dici, appellarique Moyſem in-
audio, quem tamen ab Hebræis non Numen;
ſed ſervum Numinmis ſtupeo nuncupatum? Ec- Exod.- 7.i:
ce conſtitui te Deum Pharaonis. Ait Dominus.
A quo profectèò deſcivit, qui Prophetæ tu-
mulo inſculpſit: Mortuus eſt ibi Moypſes, ſer- Deut. 34
vus Domini, in terra Moab. Viden quàm me- ”*
ticulosè in ſui Prophetæ laudes Synagoga ef-
fuderit ſeſe? Famulum dicit, quem ſciebat à
Domino Deum nuncupatum. Et nos incom-
municabile Dei nomen & Numen, non mo-
dè cuivis ſanctorum audacter adſcribimus, ve-
rùm nos penè piget uni tantùm Perſonarum Di-
vinarum virum unum comparaſſe, niſi unum
univerſis Divinitatis hypoſtaſibus exæquemus:
quâmque Cœlites in tribus Perſonis expa-
vent Divinitatem, nos exundantiam illam
majeſtatis uno concluſam ſub Sole pectore
coërcemus. Apage ſcrutator, & conſarcina-
tor Trinitatis. Ergone laudari Heros non po-
teit, quin ſimilis fiat Altiſſimo, non Satan 3

lcc

enl 3

Gellius

Pt
ve
te
ti
Nh tu
Il.ll. ſeg

el

. cent
li ur. lu.

Pur

ſin dignum exſolvendo ſubligamini profitetur 2
1i, Horto, Turtut ique confertur à Deo Eccle-
Cng ſia, cujus tu digitum, unum nempe è& filiis
inm. ejus, Dei filio, imò Patri Filiéque coæquas?
ien Eccl.49. Memoria Joſiæ in compoſitione odoris, inquit,
uun r. facta opus pigmentarii. Citra cœlum, intrâque
“ areolam laudum ſtetit eluvio: & tamen coro-
äla nata proferebatur virtus in ſcenam. Excute
iurn Scripturarum ſupellectilem univerſam, & nuſ-
enr quam offendes non indutos ficulnearum exu-
iſtin. vis filios Adæ. Nam ſi tum maximè irriſus
1, eſt Adam, quùm Deo ſimilis renuntiatus eſt:
Gen. 3. Ecce Adam, quaſi unus eg nobis falctus eſt. Ir-
. 22. rides, an laudas, quam ex Adamo prolem
. parem eſſe Domino affirmas? Excidit tibi for-
tè, audaciam fuiſſe Luciferi parem Deo ſedem
dil cogitaſſe? Et, cùm videas ruentem & Cœlo Sa-
1 tanam, quòd ſimilitudinem cum alhtiſſimo ex-
d⸗ Gellius petierit: cur tu, ut cœlo inferas Juſtum, Ver-
. l.2.c. 11. Pi thronum incendis? Memini non ſine rubo-
lr re, à Romanis Tribunum, ſen Ducem quem-
n n dam non ante Latinum Achillem dictum eſſe;,
len n quàm innumeras & armillas, & coronas, &
e torques retuliſſet victoriis triumphiſque clariſ-
c. ſimus. Proh noſtræ exundantiam grandiloquen-
e⸗ tiæ! Ethnicos puduit Licinium Dentatum ci-
catricibus quinque ſupra quadraginta, averſis
4 nullis, omnibuſque adverſis renitentem, ad
an, inſtar cœli, aut Herculi componere aut Mar-
Ce ti: & nos Dei nomen & gloriam cuivis ob-
nale trudimus, putamuſque comparationis grandi-
tate non mimui, ſed augeri honeſtamenta,
⸗ decorâque Sanctorum. Audi Joannem, ut vo-
teke⸗ cet Eccleſiam parituram, non Sapientiam Dei
ur ex ſe Spiritum proferentem, ſed enitentem in
Ttir- Apoc. 12. Sole fominam. Mulier, inquit, amicéta Sole.
“ 1. Putaſ-ne tui Dei Verbum inter nos neſciiſſe
n. loqui? At ipſe in ſui Baptiſtæ & Præconis effu-
lg Matth ſus laudes ait, Joannes ipſe eſt Elias. Non ait,
N I1. 14. Joannes Spiritus Dei eſt, ſed Elias eſt. Imo
öwe cùm eum non Moyſem 5 ſed Eliam dixerit , VI-
rl⸗ venti etiamnum illum contulit, non è vivis ere-
6 Pto. Noluit enim carni ſanguinique obnoxium
ze vel cum iis Joannem componi, qui latebant in
nini⸗ tenebris, umbrâque mortis. Nam cœlitum ne-
* mo ità mimimus eſt, qui anteponi etiam Bap-
tiſtæ non debeat, quamdiu luctatur, oblucta-
inch Matth türque mortalitati. Qui autem minor eſt in
mtc. 11. 11. regno eœlorum, major eſt illo. Cur ergo nos au-
“ demus deturbare ſuis è& ſedibus cœli Primates,
cl ubi pro Juſto ſumus in Eccleſiæ roſtris decla-
en In. maturi? Coeno latex inficitur, quoties ſuas ri-
nen, pas exceſſerit: Et laus ſordeſcit;, ſi transgreſſa
nihr modeſtiæ alveum, excurrerit in hyperbolem.
Cnin Fucos faſtidimus in fœminis; probrumque eſt,
ee . 4 ſi Domitiano blandiare: Et licere adulationem
1, .Ne putas in Sanctos; quaâſque odiſle nos decet in
m me- Regiis blanditias, aſlentationéſque eas in Tem-
oga e⸗ plis conſectabimur? Nunquam Deus Ezechiæ,
ebet aut Jeremiæ dictus eſt Dominus, ſed Deus A-
imon- braham, & Deus Iſaac, & Deus Jacob inſcri-
Vo n⸗ bi conſuevit. Nimirum ſua ſemper inviolata ve-
, E tuſtati dignitas manet. Una Concionatorum li-
mun centia;, dum geſtit in laudes, irruit in abſurda.
urunm Hiai.11. 1. ta-ne prurit aflentatio, ut vel Coœlitibus im-
vennu: puriſſimè adulemur! Egredietur Virga de radi-
eht⸗ ce Jeſſe, & os de radice ejus aſcendet. En non
1 ilan Deam, ſed Virgam appellatam Virginem à
eClor Propheta. En Jrsom Dei filium, ejus quodam
Percin modo dignitate compreſsà, flori comparatum,
donle⸗ Ethicæ Comment. Tom. IV.
San
ſel

Stromatum, Lib. II.

ſed Joſeph? An putas ſine ſtomacho coæqua-
tum ſe Verbo Joannem pati, qui ejus ſe non

8 5

non Numini. Maluit nimirum Eſaias, etiam
cuùm effunderetur in laudes Domini, ejus de
majeſtate detrahere, ut diſceremus non divi-

mitati obtrudendos, quos Juſtorum. Senatui

adſcripſit Eccleſia. Parcamus, rogo, ſi non
nobis, illis ſaltem. Vereor enim, ne ità à
nobis alienis phaleris circumlati ſancti, illud
ſibi opprobrari timeant, quod Scutario To-
tilæ objecit Benedictus. Cujus ut prophetandi
Spiritum experiretur Princeps, regiis inte-
Ctum phaleris armigerum, quaſi Regem, præ-
miſit. Quem ut aſpexit Abbas, irriſit, mo-
nuitque ut chlamydem non ſuam exueret. Num
ità implumes ſunt Sancti, ut, niſi furtivis
plumeſcant tum criſtis, tum alis, reptare dun-
taxat queant? Suo abundè inſtructi ſunt ſuc-
co, nec alieno egent fuco, ut niteant. Quis
neſcit præſtantiorem bubus Leonem eſſe? Non
ideè tamen in Regum arvis ſub jugum mit-
tuntur feræ. Opimi illi ſanè, ſed boves ara-
trum ducunt in latifundiis Adriani. Quiſque
ſuam ſervare & naturam debemus & formam.
Pudiciſſimus Joſeph eſt: ſed vir eſt, non Ver-
bum Patris. Zelatur Ignatius, non tamen
aut homo eſſe deſüt, aut in Spiritum Dei
Sanctum reformatus eſt. Cupio abs te lauda-
ri Juſtos, ſed nollem ità Dei Turtures con-
veſtiri, ut ludibrio eos, plumarum nitore,
opponas, expondâſque deriſui. Paſiorem ſeſe
Jacob, non Principem etiam apud Ægyptios

jactavit. Paſtores ovium ſumus ſervi tui, nos, Gen. 47.

& patres noſtri. Potuiſlent illi ſan? Trium- 3³“

phantium ſe genus dicere, quando ab Abra-

hamo uno fuſos profligatéſque prælio Reges
quatuor acceperant. Sed aliquid reſervarunt,
quod de Abavis magnificentiùs, conſecuturis
temporibus, apud Regem jactarent. Cur er-
go in Patriarchis tanta præconiorum parſimno-
ia, & noſtris in Oratoribus exundantia, ne
dicam, proluvies tanta? Quicquid divinum
eſſe non mentimur, in cœnum a nobis dejec-
tum ſubveremur. Maurum is tantùm dilaudaſ-
ſe creditur, qui eum non Petro ſimilem, ſed
Spiritui Sancto pronunciaverit ſupparem. Ut
enim olim Spiritus Domini ferebatur ſuper a-
quas, ità undis Maurus innatavit in lacu. Su-
pereſt ut Spiritui Sancto par quoque efſe af-
firmes tum ſuber, tum verò etiam cucurbi-
tam. Innatant enim utraque Oceano. Viden'

ut effrænis in præconium laus effluat aliquan-

do tandem in cloacam. Nam ſi Maurus Dei
Spiritus eſt, quia in ſtagno non mergitur, ſu-
ber idem eſt, quòd aquis nuſquam non inna-
tet. Exuperantia laudis, dum ex homine Deum
fingit, facit ſuber à& Mauro, è& Monacho cor-
ticem. Sat extuliſti Maurum, dum eum ſan-
ctitate morum, obedientiæ præſtantiàâ, chari-
tatis ardore, viciſſe elementa, æquaſſe Pe-
trum dixeris, primogenitum tot in filiis S. Be-
nedicti. Reliqua mergunt Maurum in ſtagno,
non ſuſtollunt in cœlum. Perægrè tulit Olym-
pia Alexandrum Jovis filium appellari. Nobi-
litate enim generis, & Spurium illum, &
ſe Draconis pellicem intelligebat. Ita ſanè is,
quem parem Altiſſimo feceris, non Deum eſſe
eviceris, ſed Luciferum. Mitto inſuliam pari-
ter & tumultuoſam cùm orationem quorun-
dam, tum etiam actionem. Nam non obſcuri,
ſed infuſcandi nominis, clamoriſque Concio-
nator cùm affirmaſſet, ut vitâ, ita funere
quam ſimillimum Chriſto Jeſu Thomam A-

uinat od ſcilicet & ille novo in ſepul-
quinatem;, quo rd

868 Oliva

chro conditus eſſet, & is Foſſæ, ut aiunt,
novæ tumulum habuiſſet, tantà id corporis
lactatione efferre cœpit, ut ſedem diffrege-
rit, ex qua clamabat, rueritque in ſudore
naufragus aut Icarus, aut Phaëthon; nec emer-
ſiſſet ex occaſu clamoſus Orion, niſi eum non
quidem Delphin ad triumphum, ſed ad ludi-
brium ſuppedaneum ſcamnum extulſſet in ro-
ſtro, ne vulgus tam deridiculi careret & fa-
tuitate ſermonis, & renaſcentis theatro Phœ-
nicis. Doleo unum eſfle ſilentis Heli de crimi-
nibus filiorum, & efferentis doctrinam Tho-
mæ ſupplicium. Liquet hinc tamen, tædere
Coœlites ineptiarum: nec Coœlo placere aut
audaciam aut inſcitiam rabularum. Deſiperes,
ſi Regis prolem liquato & lilis rore ablueres ad

.

Eccleſiæ Jordanem. Non enim pretium, ſed-

veritas baptiſimi exquiri debet. Ita ſi Juſtum
indebitis laudibus proſequare, non illum lau-
das, ſed obruis. Rigari ſolent agri, ut in
meſſem exuberent. Eluvione tamen profluen-
tis non ſeges modè periclitatur, ſed ipſimet
campi opprimuntur. Jejunam Orationem no-
lim, ſed ebriam non patiar. Midæ mihi in-
curriſſe ſupplicium videtur Heros, quem ut
magnum efficias, enormem facis, aurique co-
piâ non coruſcum, ſed lapideum effingis. Deum
dicere non potes, quin ego larvam eſſe pro-
nuntiem. Apage ab honeſtiſſimis Sanctorum
genis fucos, & removeto ferrumina. Nativo
nitent decore, abundéque illos extuliſti, ſi
ſuum eis colorem reſervaſti. Aquinatem Tho-
mam pronuntia ſcientiarum omnium tum ſo-
bolem tum parentem, Scholarum Solem, EC-
cleſiæ columen, Docentium Cynoſfuram, Pu-
dicitiæ Lilium, Apoſtolorum alumnum, Dei
hæredem, cohæredem Chriſti, Divini Spiri-
tus non mendosè Victorem, ſed verè & conſ-
cium & interpretem. His ille nominum fulgo-
ribus ſua in ſede & micat & coronatur.

Vade, & olama in auribus Jeruſalem.
Jer. 1. 2.

Concio ſe- CQlama, inquit, non cane. Quod ſi perne-
ria. ceſſarius eſt tonitrui fragor, ubi ſermo eſt ad
Jeruſalem: Nos, qui coacervatos unum in Cco-
num Arabes, Medos, Ægyptios, & fortè
Gomorrhæos alloquimur, quomodo fulmen
in lyram demutamus? Thyrio-ne pugnabimus
in Dracones? Aprumque depopulatum vites
pampino vinciemus? Supereſt, ut coccinea
illiget vitta Leæxnam rugientem, cædatuúrque
Narciſſo Urſus. Clama, inquit, non cane: Sy-
ren alioquin es, non Propheta. Atenim Raven-
natibus Petrus aureus influxit, non ferreus: flo-
réque dimicavit in peccantes, non fundàâ. Uti-
nam iis tu quoque Liliis educerere in aciem.
Quam acer plerumque ille eſt, quàm ferox in
laſcivos? Quo paſſim impetu effunditur in a-
varos? Ubi non impiorum ſanguine cruentus
perſtat verbis, ſententiiſque præfervidus? Flo-
ret ipſe ſanè, ſed Magdalenæ Poœnitenti: Vi-
de autem, ut perfurat in Herodem. Rorat, ſed
ſuper emencdicantis Lazari vulnera. Num epu-
lantem irrorat divitem, cujus adurit byſſum
acrimonia-ne orationis, an ſulphuris ſui? Ver-
naverit ejus tamen ubique, virueritque ſermo.
Num tua laſcivire propterea oratio debet?
Imòô verò. Imò enimvero. Tu-ne Chryſolo-
gus es, qui ſolà oris, frontiſque ſanctimoniâ

Concio
vana.

convwertere ſaxa poterat in filios Abrabæ? Tu-

ne effloreſcentem tum integritate pietatéque

Ravennatem Eccleſiam in amplexus Domini
excitas, qui ruentes perituri jam ſæculi fæces
abſtrahis ab interitu? Pugnare vel in Gigan-
tem poteſt ſolà fundà David. Saul nec gladio
vulnus infliget, vel vulnus loricà evadet. So-
lis floribus de cœli rebellibus triumphabit
Chryſologus, tu nec tonando impios conter-
rebis. Idem ſermonis lepos, ſi non unis ſub-
pullulet labiis, modèò animos ardere cogit, mo-
dò jacere ſinit. Cujus ad pietatem non emol-
litur, flectiturque Mens, ubi unionibus,
gemmis, auro, odoribus collucentem, mi-
cantem fumantémque Aram conſpexerit? Eum
traducito ab aris ornatum in matronæ cincin-
nos, illicò eàs, quâ in lachrymas ſolvebaris,
pompâ in rogum agèris. Unde tibi Pœniten-
tia effluxit, erumpet illecebra: unuſque unio,
ſi emicet in altari, JkxsM tibi pariet, ſi re-
nideat in crine, ad perniciem tibi Venerem
excitabit. Uique adeò non quid ſpectes, ſed
unde tibi reſpectandum objiciatur, tua, meâ-
que intereſt. An non pullſatæ lyræ fides à Da-
vide abactum Satanam exulare jubent à cor-

de Saül: quas ſi Dalila tangat, in Samſonis

pectus Cacodæmonem coget? Vides, ut pu-
to, non omnibus prodefle omnia. In lacte
ad gutturis delicias molliri Cancros heluo
gratulatur, in quo ſi natet bufo, turget ad
noxam. Neſcis tumere thymo Apem ad mel-
la, araneum autem veneno imbui? Mitte er-
go Chryſologum, cujus eloquentia nutrire
Ravennates potuit: quam ſi æmulere, garri-
re tu tantùm poteris, & ſonum inanem e-
mittere ad ludibrium Evangelii, deſidiàmque
populorum. Memineris tabeſcenti jam mun-
do non rores aſpergendos, ſed imponendum
malagma. Aureo capite, quod effloreſcebat
in palmas, conſpiciendum ſe dedit Sponſus
Dilectæ ſuæx. Columba enim erat, a qua
Legem exigeres ſolà Sponſi venuſtate. Com-
preſſurus labantis in Aſia fidei audaciam Joan-
ni viſus eſt & faces ex oculis ejaculari, &
gladium promere è& labiis. His enim terrori-
bus retrahi à caſu Fidem oportuit Laodiceæ.
Si per hæc tempora non ſanctiorem eſſe putas
Europam, quam tum fuerit Aſia ſub Joanne,
projice liia, & enſem evagina. Neque enim
ad abſterrenda Italiæ ſcelera tu Chriſto po-
tentior, ut flore præſtes, quod igne ille gla-
diéque perfecit.

Hodie ſi vocem Domini audieritis, no-
lite obdurate corda veſtra. Pſalm.

94. 8.

Non opi-
nia lieent
omnibus⸗

Quæ ſanè corda niſi voci Domini recluſeri- vacations
tis, fatales in Ætnas convertentur, unde ad obludtans.

ultionem tarditatis erumpent ignis, ſulgur,
ſulphur, & mors. Quis enim impunè impe-
rio Divinitatis obſurduit? Atenim, inquies,
non vocanti obluctor, ſed vocem excutere,
diſcuteréque imperium libet, num me deceat,
meâque interſit. At rebellionis rudimentum
eſt, vocantem morari. Quid agitas, quidve
inquiris cùm de voce Domini prudentiæ tuæ
ſententiam rogas? Nonne vox iſthæc, qua
de agis, abductum ex Æ gypto Hieroſolymis
litaturum te ſiſtit, a laterculis ad victimas
tranſgreſſum? Et Pharaonis iſtam eſſe miſſionem
ſuſpica-

Procraſti⸗
natio.

Wi

ſl

l.
e
n
n.
dio
o.
di
ter.
lub.
mo.
mo. Nn.
nite
Ir WG
Dun
nen
datt,
Niten.
Gnnd,
r.
herem
ld
mei⸗
ADr.
Tcor.
mon
pr⸗
lae
belvo
get l
Ad mel.
iteer⸗
Nutre
gam.
ben e⸗
ümc
n mur-
hendon
lelcchtt
Oporln
e. Co-
m Jor.
tettar⸗
Lvoclcer⸗
lepuns
Joanne,
e enin
liſo po⸗
le gr

lir, N
Palen.

Gnde AN*.
le
e 17
iges,
utele
Ceceat,
wentn
(e
74
ente tu
n
olohen
ictina
Monen
ſulia⸗

Stromatum, Lib. II. 87

ſuſpicaris, qui te malit Sacerdotem in Silo,
quam figulum in Rameſle? An Satan liber-
tos eſſe optat innocentiæ mortales „ quos ſub
jugum iniquitatis nunquam non mittit? Avel-
leris à flagitiis, eximeris vanitati, virtuti ſti-
pendia facturus inter Dei milites legeris, S&
anceps tibi delectus eſt, vereriſque trahariſ-
le Numine, an Dæmone ſeducare? Ecquan-
do, ductore Satanãg, à vitiis transfugimnus;
ut probitati Sacramentum dicamus? Scilicet
zZizaniorum ſator frumenta ſuperſerit, part-
que Satan ſegetem horreis, non autem igni;,
rogéque ſtramenta. Sed circumlatum a Sata-
na JEsOM Opponis, quem Templi pinnaculo
repoiuit. Ais admotum à Satana Doëgum Ta-
bernaculo Domini. Aio & convectum in Tem-
plum à Dæmone Doëgum, quem abditum
lis latebris (cio, non ut pfalleret, ſed ut ſæ-
viret. Novi à Cacodæmone illatum pinnacu-
lo CHRISTUM, quem inde præcipitem agi cu-
Piebat lapſuum architectus. Te verò nec ab-
rupta, nec proditionem meditari ſum arbi-
tratus, cùm de Chriſti caſtris ſequendis deli-
berares. Quid ſi cuùm fugam meditarere à cos-
no criminum in Legis prata, hortumque vir-
tutis, ea tibi tantùm inceſſerat cura, ut, era-
dicatis ſcelerum vepribus, lilia ſereres pudi-
citiæ, pangeréſque Chriſtum vitem, ut novus,
& felicior Nos inebriarere virtute? Quæ iſt-
hæc ſine religione religio eſt, quâ in ſuſpicio-
nem adduceris, an innocentiæ devovendæ au-
thor ſit Deus; excuſsique criminis Chriſtus
vindex, an Dæmon ſit. Supereſt, ut explo-
remus Sacerdoſ-ne an Satan Concionatoris
defuncturus munere ſuggeſtum aſcenderit,
ütque fraudi plebs eximatur, quæ ſacrarum
Scripturarum interpretationi intereſt, diris
ante ſubjiciatur interpres, & exorciſmis ex-
pietur, ne fortè ſacerdotali carbaſinã obtega-
tur Satan, & invehatur in mœchos non Aa-
ron, ſed Core. Labat has inter religiones
Huctuantis animi jactum à Chriſto columen
ſtabiliendæ virtuti; quùm nempe affirmavit,
Pomorum qualitate de vitio ſalutéque arbo-
ris conſtare: quando Vox virtutum opifex,
ſonus non boni Spiritus eſſe poteſt. Quis e-
nim certiores nos facit, pudori nos Chriſtus
dedat, an Lucifer: laſciviam nos dedoceat è
cœlo, an ex orco ſubmiſſa vox? Dabo hoc
tibi, inquies, tam probi conſilii authorem
non eſſe Dæmonem: Num feſtinandum pro-

Ppterea mihi eſt, ineundæ viæ diſquiſitione in-

I. Joan.4. terdiétà? Nonne clamat Joannes: Probate Wi-

I

ritus, ſi erx Deo ſunt * Nonne Scripturarum
tonitruum illud eſt, inhibentium à caſu pro-
currentes in Sion: Wolite omni Spiritui cre-
dere à Quid ſanctius, quàm JksM conſequi
captivum ?à Ea tamen pietas Petrum impulit
in abrupta perfidiæ. Quid divinius, quam ig-
nem Domino adolere? Adolevit Dathan „ SG
conflagravit. Quid humanius, quam hoſti cæ-
dem remittere? Remiſit Saul, ideòque regno,
vitâque excidit. Ludos, ut video, inſtituiſti,
non palæſtram, verborumque phaleris laſci-
vire juvat te, diſputationis ambages pertæ-

ſum. Cur mihi, cùm de implendis manda-

tis Domini agimus, Saülem objicis, Dathan
& Petrum, quos Dei & vox & lex teine-
ritate conſequutionis, audaciâ ſacrifici, igna-
Vid lenitatis nequicquam abſterritos diſertiſli-
mis imperiis interdixit? Poteras & Jeroboa-
mum mihi opponere, cujus exaruit dextera
Ethicæ Comment. Tom. IV.

in ſacriſicio. Pôteras & Magum objicere Si-
monem in appetitione divini Spiritus, male-
dictis Eccleſiæ, coœlique fulguri obnoxium.
At delirare, jam te, finéſque certamiris e-
greſſum nemo non fateretur. Quærimus enim;

an bona mens injiciatur à Satana, non autem

an malo corde propelli quis poſſit ad aras do-
lo, aſtque Dæmonis. Neque enim is, quem
feſtinare ad Crucem prohibes, ea mente in
Calvariam provolat;, ut nundinas agat in pa-
tbulo, utque ambitionis exedram in Schola
Humilitatis ſtatuat. Atqui Magus Simon mer-
cimonium gratiæ cogitabat, dum Columbam
Spiritus haſtæ ſubjici peroptabat, divwinitatis
mango. Nam de Jeroboami fſupplicio inepta
quæſtio eſt, quem Vitulo litaſie nemo dubi-
tat, contemptu, non impulſu, Numinis.

Aliqualem Machinæ ſpeciem præ ſe ferunt de-

Promptæ ex adytis Scripturarum eæ voces 5
quibus probare Spiritus, an ex Deo ſint »
commonemur. Quamquam enim haud de il-
lis eventilandis excutiendiſque conſiliis, qui-
bus ad virtutes accingimur ; ſermo ibi ſit:
volo tamen ea te quoque referre; quæ non
eviceris. Age;, probandi Spiritus ſunt, ten-
tandâque vocatio. Tempori propterea commit-
tenda diſcuſſio vocationis eſt, quam ad conſi⸗
lii libram nemo non videt revocandam. Ergo
Parturiendus eſt Dei Spiritus, quem niſi men-
ſes novem ſolides integréôſque concoxeris, a-
bortire illum metuas, non parere? Vocatio-
nem, an meſpila verſamus, quorum maturitati
ſtramentis, ævéque conſulimus? Ergo Voca-
tionis & peponum una ſors eſt, quoruin ſapor
excoqui tum tantùm ſolet, quùm Sol à Leo-
nis juba in Caniculæ caudam transfugerit. Bi-
meſtris vox Dei, pro voce Satanæ habeatur:
bima;, cooptari poteſt in reſponſa Propheta-
rum. Ut enim deferveat neceſſe eſt muſtum,
antéequam aris inferatur; ità vox conſeneſcat
Dei, tum verô proloquatur; alioquin vagire
credetur & balbutire, non autem jubere &
conſulere. Trimeſtris Vox audiatur, aut etiam
menſtrua? Et quis infanti obaudiat? Quis? E-

tiam quæ non audiunt. Dixit Deus: Germi- Gen. 15

net terra herbam virentem, & facientem ſemen. I1.
Benè eſt: Secedat tamen Dominus ad quin-
quennium, quo tellus ſalubritatem diſcutiat,
1olo temporis beneficio retegendam. Abſtineat
ſe interim jumentorum efformatione, ne for-
tè, deficiente pabulo, intereant. Neque enim
ſapientis eſt feſtinare ad imperantis nutum „
indiſcuſſo mandato; quod maturitatem habe-
re non poteſt, niſi anni cœlique tempeſtates
vertantur. Num regnet in cunis vox?é Num,
quam nuper excepere à Deo vocem Agri,
confeſtim exequantur ?* Dices vanam ibi cun-
Ctationem fuiſle futuram, ubi nihil metui ab
imperio potuit. Quid enim reformidaret
Tellus à gramine ? Is verò, quem cuncta-
torem facis, quid reformidet in Lilo? Num
pudor, num frugalitas, num obedientia Ve-
neno perlitæ ſunt, ut, eas ſi admittat, im-
prudens habeatur, qui ante ſemeſtrem præ
foribus moram exceperit? Quin Ager time-
re non minimum debuit, ſi pareret. Exupe-
rantidâ ſiquidem metallorum frugumque &
laſcivire homo condidicit, & furere., IIIe
veròô; ſi à ſervitute criminum in ſinum virtu-
tis abierit, quid timeat incommodi? Ergo-
ne, ut juſſa fuerint elementa virere, foœcun-
dari fas ea eſt, nullà morâ diſcuſſi imperii:
2 Juſſus

88

Juſſus verò adoleſcens nomen dare Pudori,
niſi cunctetur, fallitur: quique præcocemn u-
vam in deliciis habemus, pudicitiam;, niſi ſe-
ram, non amamus? Quis allata ex horto pru-
na, niſi ſolſtitio poſthuma maturuerint, deſpuit,
projicitque, miſi amens ? Cocta an cruda
ſint, exquirimus: cæterum, quò maturius a-
doleverint, eò gratiora admittimus. Nom bo-
letos faſtidivit Claudius, quos unam intra
noctem extuberaſſe percallebat ? Quis unio-
mi pretium fecit a tempore?“ Quis pullum,
miſi annoſum, non conficit ? Quis Iridem;,
momento temporis ad imperium frænumque
turbinum coloratam, opificii celeritate feli-
citatéque contemnat? Lenteſcente enimverò
flammâ elixari hoſtia debet, aſfſarive, ne re-
torridam Ophni abjiciat. Luſerit hactenus ta-
men oratio, conflixeritque fungo, ubi fungind
Minervâ pugnabatur, rejiciendis ſubmoven-
diſque ab imperio Dei Vocibus, quibus tra-
beam imire non liceret, niſi poſitâ legitimée per
ætatem prætextâ. Proferre jam licet tibi no-
viſſimum, quod expohſti tamdin, telum. De
Vocatione diſceptamus, ais, non de botryo
ne. Et ideò affirmabam, ejus non metiendam
maturitatem ævo, ſenectaäve. Stans autem Za-
chæus, dixit ad Dominum: Ecce dimidium bo-
norum meorum, Domine, do pauperibus. Re-
ſiſte, fœnerator: non enim ad abdicationem
bonorum feſtinandum eſt. Quod quidem ad ra-
pinas attinet, quô iis te maturiùs expedieris,
eò eris beatior. At in quadruplum deſignata
erogatio maturari conſilio debet: & æris man-
ceps, ne ſui citò eum conſilii poniteat, tantum
pecumiarum efferre domo, quin omnia pera-
gitet, non poteſt. Diſſentit a tua cunctatione
Irsös, qui Publicanum largitioni ſtudentem
filium Abrahæ ex Mammonæ ſervitio renun-
tiavit. Eam porrò nummorum profuſionem in-
juſſus deſtinavit LZachæus, ne Chriſto quidem
in conſili ſocietatem accito, tardinſque ſtru-
cta eſt hoſpiti menſa, quam egeſtum à foe-
neratore aurum tanto labore, impendiéôque
partum. De vitæ delectu non hic actum à
LZachæo dices. Petrum negas & Joannem de
vitæ ſtatu deliberaſſe, cùm à Domino ad A-
poſtolatum à piſcatu traducti lintres retiâque
odere 5* Num hi, quaſi piaculares Jephte
Iphigeniæ;, inducias ſibi menſtruas popoſcere,
ut cunctando abjicerent rem * IUli autem,
inquit Matthæus, ſtatim, reliclis retibus, &
patre, ſecuti ſint eum. Sedenim à Chriſto vo-
cabantur. An te Dæmon avocat ad Crucem
ab ære 7 a cono ad palmam 7 a Hagitiis ve-
neréque, ad integritatem vitæ „ ſanctimo-
Joan. 20. niamque militiæ“ Nonne beati ſunt, qui non
25. viderunt, & crediderunt? Quidni eum quo-
que beatum fore putemus, qui Jxsok aufcul-
tet, nec audiat? Age verò, Elias-ne Chri-
ſtus erat? quem monentem conſequutus eſt Eli-
ſæus ab aratro ad prophetiam transgreſſus.

Luc. 19.

Matth.
4. 22.

3. Reg. OQui ſtatim, reliétis bobus, cucurrit poſt Eliam.
19. 20. Abiere illa tempora. Aio, & ideò Eliſæus

nullus, nullus qui Syriam ſubjiciat, aut cer-
tè devaſtet. Non illa tamen ità abiere jam
tempora, quin ea interdum revocari gratule-
mur. Is enim in Eccleſia mos invaluit, ut me-
ritoriæ, quæ lupanar exoſæ, fominæ ad Mo-
naſteria confugiunt, unius tantàùm horæ tyro-
cinium ponant, ipféque die & exuant vami-
tates, & in verba pudicitiæ jurent. Si reſiſten-
dum tamdiu adoleſcenti non improbo eſt, ut ad

Oliva

ſigna convolet Caſtitatis: quare Scorta vota
nuncupant, necdum calice pralibato Tempe-
rantiæz * Deliberandum diù eſt, in quo diù
perſtandum eſt. Atqui Sponſa, dum imperium
puliantis ad trutinam revocat, exquiritque
quibus artibus ſervet immunes pedes aà pulve-

re, abſceiliſſe interea plenum irarum Spon-

4

ſum vociferatur. At ille declinaverat. Cur ho-
die ſuamn audiri vocem Dominus jubet, ſi
comperendinare tam ſanum eſt? Licet, poſt
novendiales ferias, demortuo Pontifici ſnffi-
cere ſucceſſorem, quâ die ad ineunda ſuſſta-
ia coëunt Patres: & tantos in menſes deli-
beratio profertur, ne temeré Chriſto adoleſ-
cens adhæreat? Si diuturnitas tantum temporis
ſententias excoquit, de ſubrogando Pontifice
3 2

+ 00

Maximo quinquennis coitio ſit. Quod ſi tan-

tæ rei non immatura ſententia eſt, etiam quæ
diurna eſt: cur ſemeſtris eſſe debet conſulta-
tio de optimo vitæ genere conſectando? Sed-
enim, ais, tædet ſui non raròô adoleſcentes
conſilii. Tædet & Legis Eccleſiæ. Num debet
difſnaderi ea propter Baptiſinus, quo qui lu-
ſtrantur & decimas pendere Sacerdotibus, &
per Quadrageſunæ ferias eſu carnium debent
emperare? Quis enim non æri, carnique pro-
ſpicit ſuæx? Scio ab arrepto vitæ inſtituto tum
viros tum juvenes in antiquas tritioris viæ in-
ſidias revolvi: nego tamen ab alio, quam à
Deo, deductos eò, unde abducuntur. Come-
dit in regreſſu Propheta, qui de abſtinentia
conceperat votum, diſcerptuſque à Leone ja-

Can. 5. 6.

cuit inhumatus juxta jumentum ſuum. Ea

propterea vox Dei non fuit, quam ipſe & te-
nax propoſiti ſervavit, repudhato Jeroboami
convivio, & violavit deceptus à Vate ſimula-
to, gregarii panis frigidæque, apud Senem;,
reus? Quia non obediens fuiſti ori Domini, non
inſeretur cadaver tuum in ſepulehrum Patrum
toruim. Ergo & vocari à Deo is quoque po-
tuit, quem deinde poœenituit propoſiti. Excuti-

3. Reg.

13. 21.

tur a viris jugum, quod adoleſcentiam necdum
egreſſi præpropere ſubierunt. Excutitur & ab

iis, qui lentiſſimo gradu contenderunt ad ju-
gum. Utrique plectentur, non quèd temerè
ad Crucem acceſſerint, ſed quòd perfidiosè
deſeruerint Crucem. Receſſit à Chriſto Judas:
eum ideò-ne non vocatum à Deo dices? Quot
cunctando Vocationis Spiritum offocarunt! ad
quos plenus irarum loquitur Dominus: Voca-
vi, & renuiſtis. Vocatus & ille à Deo fuerat
ad cœnam, quem detritæ reum togæ in vin-
cula Princeps conjici imperavit. Multi voca-
ti . Pancxi verò elebti. Num tu, inquies, ad-
eundam illi Dei domum exiſtimas, a qua pau-
cis poſt menſibus, vel, quod turpius eſt,

Prov. I.
24.

Matth.
20. 166

multis poſt annis exceſſurus eſt? Aio. At quùm

id plenum dedecoris? Imèô pleniſſimum. Præ-
ſtat tamen paruiſſe aliquando voci Domini in
præceptis, quàm illam nunquam non ſpreviſ-
ſe. Etſi Chriſti ſervus non morietur ſigno-
rum deſertor, vixit aliquando tamen miles
Domini, ſub quo poſuit tyrocinium fervoris
ſui. Fateor probroſius in foro eſſe à Deo abi-
ceſſiſſe, quàm juſſum non acceſſiſſe. At cœlo
rebellis inviſus magis eſt, quam transfuga.
Hic obſequutus aliquando eſt: ille nunquam
non eſt obluctatus. Inſilire me ergo in crucem
jubes imparatum, improvidumque? Quin te

velim tentare, & qua gradiaris, & quò in-

vVoles. Explorationem verò eam opportuniſ-

ſimam, prudentiſſimamque eſſe arbitror, quam

non

D
.
Uuc,t, d

ten
1.

(l
ſn
Dr.
VIE
ſeer
kem
Dan
Mun
G
Ur
I
ſck
nan

ſim.
n
ulte.
dec
cente
Cebet
luih.
, &
Geben
lepr.
Gto tun
Uie i-
Jlam
(one.
Eürnta
ne .
n. L
e&t
toboani
nen,
1 Lannl
oteſe⸗
Eon.
Dpecdun
tur A
nt ad r
tene
ettlak
oNde:
6s1 Qot
unt! d
u: Jurki
Nofent
z in Vr⸗
hi emet 1
lies, &
gin.
Puns elt,
Arqin
uum Pe.
Dopidin
0 ſpern.
n e
Ven Ms
1 ſerrols
Deo .
N o
rnig-
Men
inolhei
(nt
i
pponul
ror,
Hon

.
1

Luc. I.
39.

Matt. 8.

non menſium diuturnitas, ſed conſilii diſqui-
ſitio produxit. Non ad clepſydras ineundæ ra-
tio vitæ percoquitur: ſed aut levitas, aut ma-
turitas pervadentis in deligendæ vitæ latebras
animi cum acerbam, tum præmaturam eſſe
facit deliberationem conſilii noſtri. Quid quod
in animis, ut in arboribus uſu venire putan-
dum eſt, ut perſpicaciori ſatis ſupérque ſit,
cutem quodammodo perſtrinxifle abs ſe ineun-
dæ vitæ, cujus exſuxiſſe medullas hebeſcenti
non ſatis ſit. Pleræque plantarum autumnum
ſuum, exeunte Maio, nanciſcuntur: cùm
clearum maturitas hybernet in bruma. Non-
ne paſſim & pueris alii evolant ad bravium
ſapientiæ, alii vix ereptant carceribus 2
Ego certé & Magdalenam dilaudaverim &
Matthæum, quorum in maturitatem prona
religio, ut cognovit, evaſit ad Chriſtum.
Quid enim ſperandum mihi è mora eſt, ubi,
momentis omnibus rationibuſque perpenſis,
jam mihi moriendum ſtatui vitæ hujus ille-
cebris & venenis. Immutationem duntaxat
conſilii mihi tempus inferre poteſt. Qui er-
go non deſipiam, ſi quam ocyſſimè delatus

in portum, vela iterum pandam, viaâſque re-

legam emenlſas feliciter, tantùm, ne videar
non diù navigaſſe? Pudet-ne fortè celerita-
tis? Video inanes eſſe ſpes vitæ fugaciſſimæ.
Video ſpes eſſe ſummas æternitatis. Cur aut
eas Ccalcare, aut has conſequi morer? Si poſt
exactum Deo octiduum, conſultôſque viros
nulli non pares, inops etiamnum conſilii præ-
ſtolari ſanam mentem à Kalendis Idibuúſve
compellor, mihi certé caries pro thure ex-
quirenda eſt. Non enim Prudentia, ſed an-
noſitas magiſtra vitæ eſt, & morum arbitra.
Vocationem cave magnifacias, niſi edentu-
lam. Vagit ſiquidem vox Dei, quamdiu be-
neficio temporis non exceſſerit ex ephebis. En
quò evadat tua iſthæc autumnalis in arripien-
do vitæ propoſito ſeräque maturitas. In diebus
illis exſurgens Maria abiit in montana, cum fe-
Rinatione. Non poſt menſes inviſura cogna-
tam contendit in Judæam. Vix dies aliquos
ſuſceptum de peregrinatione conſilium extra-
Xit. Quam ſanè feſtinatam Virginis in Anum
humanitatem nemo Patrum non laudat. At
Præcox ultrô ſe ingerentis Scribæ rejecta eſt
à Chriſto pietas. Nequar te, quocunque ieris.
Rejecta illa ſanè pietas, non quèòd præpro-
Pera viſa ſit, ſed quòd foret ſimulata. Me-
que enim, dum eum à ſe Chriſtus repelle-
ret, temeritatis illum inſimulavit, ſed calli-
ditatis. Vulpes foveas habent. Planè ſi eam in-
coctam deliberationem damnaſſet, abortus
meminiſſet, non ſpecuum. Et ſanè qui præ-
cocem rejiceret in Scriba Spiritum, à quo in-
cogitantem non evocatum tantùm adoleſcen-
tem ſcimus, ſed Patris quoque funere inter-
dictum? Scilicet extemporaneum alumnum fa-
ſtidiit, qui nullum diſcipulorum, niſi ex im-
proviſo, accivit ad ſe. Ergo cùm Mare ſæ-
viens ad Chriſti vocem non inducias expopo-
ſcerit, ſed deferbuerit ſtatim, in Piſcinæ mo-
rem, refuſum: cur nos tardiorem imperio
Domini ſurdiſſimis elementis mentem homi-
num facimus nunquam non auritam? Si tam-
diu protelandum conſilium eſt de ſtatu vitæ,
cur tantis præconiorum titulis efferuntur Dio-
nyſius & Damaris, qui, audito Paulo, ſuum
fidei dedere nomen, in ipſis ſubſelliis Athe-
narum; Cur non Samaritana deſpuitur, quæ
Ethicæ Comment. Tom. IV.

Stromatum, Lib. II.

ad oram fontis cum hydriam, tum laſciviam
abjecit? Cur Pelagia, cur Thais, cur An-
tonius dilaudantur, quorum facta eſt, in
ictu verbi, conſtantiſſima ad Chriſtum tra-
ductio ? Cur Candacis Eunuchus thiops
diluitur à Philippo, horarius Baptiſmi candi-
datus? Ecce aqua: quis prohibet Me baptiza-
ri? Dixit autem Philipphus: Di oredis ex toio
corde, licet. Non irriſit feſtinatam Zthiopis
cupiditatem, nec eum monuit, id genus con-
ſilia concoquenda perdiè eſſe; verum, ne-
glectis clepſydris, maturitatem cordis expen-
dit, non temporis. At hic regrediebatur è
Templo, evolverätque Prophetas. Quid non
imparatum in turba, non ignara modò my-
ſterii, ſed cruore à ſe proditi Servatoris e-
tiamdum imbuta? Eam tamen, non poſt an-
nos & tempora, ſed abſolutâ concione, Petrus

Act. 8. 371

ſacro fonte luſtravit. Chriſtum fecit Deus hunc Act.2.39.

Jeſum, quem vos orucifixiſtis. His auditis,
compunkti ſunt corde, & dixerunt: Quid facie-
mus * Peirus verèé ad illos: Baptizetur unuſ-
quiſque veſtrum. Et appofitæ ſunt, in die illa;
animæ circiter tria millia. In die illa, inquit:
non illo evoluto jam anno. Quid tergiverſa-
ris? Quid ais? Cur de vulgi inconſtantia non
extimuit Petrus? An non ibi de toto vitæ aſſe
jaciebatur alea? Numquid non ſœdius erat
à fide, quàm à colobio abſcedere? Numquid
non difficilius Chriſti carnifices perſtarent
in fide, quam Scribæ flagris, ſecuribuſque
oppugnabant: quàm nunc perduret adoleſcen-
tium pudor in clauſtro, ubi Lilia cum cœli
rore, tum humanitatis lacte rigantur? Si du-
raturam ſperat Apoſtolus fidem ſatellitum ig-
nes inter & gladios, quamquam eam adul-
tam ſciret intra ſpatium ſemihoræ: cur ego
deſperem auſpicatam juvenis pietatem ſtatu-
ram inter azymos panes & thura? Sed Petrus
tum perorabat. Nunc quoque Chriſtus loqui-
tur in Oratoribus ſuis. Abſceſſit-ne JksOsS, qui
affuturum nobiſcum ſe uſque ad conſumma-
tionem mundi eſt conteſtatus? Si hæc ita ſunt,
non eſt, quòd trepides inconſultam fore men-
ſtruam adoleſcentis transgreſſionem ad Chri-
ſtum. Si te audiret Paulus, haud ille Præfe-
ctum carceris, qui ferrum in ſe ſui ſtringe-
rat parricida, eâdem prorſus nocte cum uni-
verſa ejus domo baptizaſlet. Luſtratus eſt a-
quâ, qui ſe ſanguine, vivendi tædio, fuerat
fœdaturus: Et ego Chriſti veſte non induam
Crucis candidatum, & in Lilieto adultum O-
lorem? Compelluntur in Regis menſam er-
rones & claudi è& ſepibus ganeiſque extracti :
& adoleſcens ingenuus à ſinu Sapientiæ, ſi
transfugiat ad Crucem, quaſi temeritatis reus
abigetur? Non enim Oves Domini, Elephan-
ti in morem, ſeptennio partus ferunt, ut mon-
ſtris India exuberet. Phoenix;, ut arſerit,
replumeſcit. Quoniam autem tumultuariis ar-
gumentorum cohortibus confliximus, convul-
ſis quodam furore, non prælatis in pugna ſi-
gnis, liceat ſubindicare quonam explicari or-
dine argumenta poſſint, ut cum delectu pu-
gnetur. Aio itaque imperium non Satanæ:
ſed Dei eſſe, quo perurgemur in optima.
Si autem vox Domini eſt, ſine cunctatione
parendum. Elementa confeſtim & pullulant
& miteſcunt: quid-ni effloreſcat in pudo-
rem adoleſcens, ſi Dominus imperet? At
probandi Spiritus, ſi ex Deo/ſint. Ut per

eos agi nos ad Deum videmus, num ad di-

vinita-

H 3

90

vinitatem manuductor hominis Satan eſt? Pro-
bentur tamen Spiritus; ſed conſiliorum gra-
vitate, non annoſitate dierum. Eluxit id in
Eunucho Candacis; cujus metiri Philippo li-
buit cordis ſtabilitatem, neglectà pubertate ho-
rarii tyrocinii. Et, ne diceres maturuiſſe fi-
dem Æthiopis Templo Codicéque, vulgus ad-
eſt innumerum cruentæ etiamdum Chriſti ſan-
guine plebis, quam Petrus luſtrali fonte con-
feſtim expiavit. Quid Apoſtoli? nonne confe-
ſtim à lintre transfugere ad coenaculum? Sed-
enim eos Chriſtus evocavit. Et nos quis avo-
cat à flagitiis? An Lucifer? Age, Magdale-
na nonne injuſſa, ut cognovit, accurrit? Ad
JESsUM, inquies, acceſſit. An ad Mehemetum
per id tempus accurrimus, quo petimus Mo-
naſteria? Vis ne me imparatum ſub jugum mit-
ti? Num probandi non ſunt Spiritus, an ex
Deo ſint? Probentur, ſed meditatione, con-
ſiliéque, non clepfſydris. LZachæus feſtinare
jubetur, ne Chriſto careat. Quo caruit Spon-
ſa, dum cunctatur. Sed ii egere cum Chri-
ſto. Eliſæo num Chriſtus adfuit, qui ſtatim ab
occatione transfugit ad vaticinium? Prophe-
tam audierat. Quid Antonius? Quid Pelagia?
Quid Thais? Ut cognovere, excurrerunt ad
Crucem. Quin juſtorum fere nemo, non in
tu aut oculi aut verbi, evaſit in tabernacu-
lum. Tædebit eos conſilii ſui. Et eos tædet,
quorum deliberationem luſtra excoxere. Tæ-
deat nihilo minùs eos: ſatius eſt aliquando
Domino in ejus juſſis militaſſe, quàm nun-
quam. Ea ſaltem ſtipendia ſancta ſunt, quæ
ſecere ſub Chriſto. Fixum hoc firmumque ſit,
eos quoque, qui deſertores Crucis ſunt, acci-
tos revera fuiſſe nutu Domini in Calvariam.
Alioquin nec Judæ vocatio fuiſſet per Chri-
‚ſtum: & nemo vocatorum abnuiſſet imperium.
Id ſi ità ſe habet, ſeu receſſurus, ſeu ſtaturus
in caſtris ſis, ut cognoveris, irrue. Minor
enim jactura pœnitentiæ, quàm iobedientiæ
eſt: conſtantiæ autem locuples merces. Quis
autem perſeveret, ſi/ne inchoet quidem?

Adonias autem fſilius Haggith elevaba-
tur, dicens: Ego regnabo. Feoitque
di currus & equites. Nec corripuit
eum Pater ſuus aliquando dicens:
Quare hoc feciſti? Erat autem & ipſe
pulcher valde ſecundus natu poſt Ab-
alom. Et ſermo ei cum Joab, & cum
Abiathar Sacerdote. 3. Reg. I. 5.

Confſoderat Abſalonem Joab, non tamen
aut Adoniæ inviſus, aut ei ſuſpectus Adonias.
Uſque adeò, quas in Deum Amor amputa-
re ſimultates nequiiſſet, ambitio ſuſtulit: tri-
büúſque lanceis, quibus Abſalom periit, trino
quaſi ſceptro initiatus ad principatum eſt pro-
miſcuus Principis, Sacerdotis, & militis tri-
Religieſus umviratus. Quédque ignominioſum Cidari eſt,
in aula. in ultimam præoccupati regni Sedem rejectus
Eceleſia- eſt Sacerdos. Et ſermo ei cum Joab, & cum
Eca Abiathar Sacerdote. Obnubi tyrannis debuit
de ad- ephod lineo: itaà tamen, ut involucrum tantùm
ereant. & cortex eſſet, quò impuniùs graſſaretur auda-
cia. Cæterùm ſermo primum Adoniæ cum
Joab. Sedenim Abſalonem confecit. Ejus ei
remitto cruorem, dum meæ ipſe conſulat pur-
puræ. Citò coëunt hoſtes, ubi pro caducea-

Inimici
dilectio
tione im-
petratur.

Inimici

dilsctio.

Oliva

tore Dominatus intervenit: &, ſi deſit bellui-
nus cruor ad fecialia, fraternus ſatis eſt ad am-
bitionis ſœdus, eòque coagulo 4 donias & Joab
cohæreſcunt, quo inter ſe dirimi potuiſſent
Pelion & Ofſa, etiam cùm alter alteri ſactus
eſt faſtigium & baſis. Mergitur in Erythreo
jugulati fratris ſuis cum curribus non jam -
gyptus univerſa, ſed Judaa quoque & omnis
Hieroſolyma. Quæ nâmcue virtus, ubi fer-
vet vindicta, non perit? Una natat in ſan-
guine cupiditas, & ad ſceptri non tam tabu-
lam, quàam Virgam, preffus licèt occiſi à ſe
Principis ſpolio Joab non evadit modô;, ſed.
enavigat: éſtque alterius quidem carnifex fra-
tris, alterius verò legatus. I nunc, & impe-
ratam dilectionem à Chriſto vociferare natu-
ræ præceptum violentum. Nonne vides, ſpe
regni fœderatos Adoniam & Joab? Charitas
ergo, quæ viret in throno, exareſcet in a-
ris? quam ſtabilit ſceptrum, Crux non firmet?
Candet cruor confecti fratris regnaturo Ado-
niæ ſolo purpuræ objectu: & ſideribus coro-
nanda à Chriſto Pax cunctatur, pro contu-
melia gladium non reponere? Quod impe-
trat cupiditas, ſpes non extorquet? Verùm
de his alias. Vidiſti aurigantem Adoniam, & Correckis
jacentem David? clamantem filium, Ego re- adbhiben-
gnabo „ & ſilentem Patrem, ut ne quidem di- da.
ceret, Quare hoc feciſti ?à An non tonitruum Correczio
eſt, præcepti vox regni? Toleratur tamen à dificilis
Rege. Uſque adeò difficilis coërcendi ars eſt, Aſe.
ut nec filium Pater, nec rebellantem Princeps
objurget; verbo, non corripit, quem, ex-
ſolutis faſcibus, compeſcere ſecuribus debuiſ-
ſet. Clamat filius, Ego regnabo: & tanto fra-
gore non expergiſcitur Rex? Quonam, ro-
go, tutus eſt Adonias umbone à Regis gla-
dio? Genere? Frater eſt Abſalonis. Parente?
Filius eſt Haggith. Pueritiàs? Vir eſt. Virium
imbecillitate? Stipatur Satellitibus. Occulta-
tione conſilii ? Dixit, Ego regnabo. Locorum
diſtantia? Hieroſolymis furit. Vitæ promeritis?
Nulla ſunt. Emeritis ſtipendiis? Nuſquam pu-
gnavit. Quo ergo ſe ſcuto ſubduxit vulneri?
Joabo. Et ſermo ei cum Joab. En quæ mon- Aulici
ſtra ereptant, ubi è& ſervo Regulum feceris. Ffranandi.
Si Joab ſæviat, Davide propitio, occidit Ab-
ſalom: ſi Joab blandiatur, etiam invito Re-
ge, involat Adonias in ſolium. E Davidis
natis alter haſtam excipit in femore, virgam
alter circumfert in dextera, non inſcio modò
Rege, ſed invito; non conſcio tantùm Joa-
bo, ſed authore. Quid poteſtatis relictum eſt
Principi, ſi filiis & irrogari ſupplicium, & im-
perium deferri ſpectat, nec jubet? Ergone in
Regis horto alià quaàm Regis manu ſeruntur
tum funeris virgæ, tum regni? Servate Ab-
ſalom. Pendet & quercu ſagittis obnoxius. Va- 2. Rege
lidior ſervi furor ad perniciem pueri, quam 18.
Regis favor ad ſalutem. Regnabit Salomon.
Scilicet: Aurigatur ad imperium Adonias.
Obluctatur Auriganti David: ſed Joab pro-
vehit excurrentem. Impunitas ergo regnaturo
eſt, ſi famulus obſequatur, quamvis Rex per-
tonet. Nec corripuit eum aliquando Pater ſius zerbnars
dicens: Quare hoc feciſti? Atque utinam Joa- geceptio.
bi baltheus cum Dayidis funda pro rebellan-
te pugnaſſet. Profert umbonem Scriptura,
quo Adoniæ impunitatem datam ſubindicat. Izmicinio-
Ita-ne? Thronum invadit Adonias, nec occi- 12.
ditur? Quid ſecurim torpuiſſe queror, ubi
nec verbo defectio regnaturi compeſcitur ?
At

Severitas

Can 9

neditus
habernt.
Reandali.
Leri faci.
le, &G
Uemdati
reſcientes
imerfr.
inet,
Ceuſores
linum
Diſeretin

6
.

tl

eleieſ
aleyli.
Uirleſiz.
is re- 1.
Gine „e. V
aſerij
Auliei
ri
laier n
lleali (

,

le
linn, H
kalie
Peit4.
Uariis ter
lanla, i
lie: ir

i p

Ermet)

10 Acdo.

18 o.
cotn-
dinpe.
Verbmm
em, D n
idem er“
onutnn ng
„, 4.

Il 1,4
lem, e.
ehul
anto ſir.
mun, 1.
gs g
Patente!
. Vinm
Occultr
Loorun
Moldenit
1t Wlrei!
n keeiſ /
cilt A.
inito Ne⸗
E Deuids
e Ungen
gio noch
Utunm lur
icn
m, K.
ygoren
Gu ketunmn
erwate 4 .
ons 4
Ueri, di
GoN
AdoN&
ſocb .
0 egend
PRer e-
Puc ,
eum ſor
10 lebelien.
cuptala,
ſbialt /
Nec

ſinn
n N4

Stromatum, Lib. II. 9 1

At illi ſermo cum Joab. Poſteriora iſthæc mu-
nimenta ſunt. Interceſſit inter rebellionem
pueri duciſque obſequium parma firmior, quò
baccharetur Adonias impunitus. Nec corripuit
eum aliquando Pater ſuus. Non corripuit re-
bellantem? Non corripuit? Cur? Audi: E-
Familia- fat autem & ipſe pulcher valde. En umbo,
"itas eum quo impacti lapides repelluntur. En invictus
Perde in gigantem rigor, ut elangueſcat ad pedes
Modeſtia adoleſcentis. Rebellat, ſed renidet. Nullum
neceſa- non retunditur telum, hebeſcitque, ſi fortè
rin, &ι in venuſtatem incidat. Quo fato, imò & faſ-
„=Sss,“ cino torpet funda, ſolo frontis repercuſſu
CGireum- difloluta. Jam deprehendo, quà ratione ipſe
bektio, vel Naſus Sponſæ clypeatæ ſit turri compara-
Ar- tus. Firmior ſiquidem ad infringendas ſecu-
res, repellendâſque machinas ſeveritatis co-
. lor, quàm ferrum eſt. Triumphat de arcubus
pulchritudo: nec Samſon tantùm Palæſtinæ
terror accubat ad ſervitutem in gremio mere-
tricis: Veruùm & David Goliæ domitor, ig-
noſcit Adoniæ. Ibi enim haſtile monſtri quaſi
liciatorium texentium erat: hic verò filii ge-
næ ſicut areoleæ aromatum. Subſidunt in ve-
nuſtate tela, ſuumque in capulum enſis refle-
Can 659. Ctitur, ubi formoſitas ferienda eſt. Pulchra ut
Lnuna, eleéta ut Sol, terribilis, ut caſtrorum
acies ordinata. Cohortes & ſcribit & ducit
gecor⸗ tædétque virgarum, ubi cædendus eſt
0s.

Dixitque Saul ad puerum ſuum: Eoce
ibimus, quid feremus ad virum LBei!?
Puer reſpondit: Ecce inventa eſt in
manu mea quarta pars ſtateris: de-
mus homini Dei. I. Reg. 9. 7.

Religioſi
reditus
habeant.

Ergo pro Viro Dei haberi is quoque po-
teſt, cui aliquid erogandum ſit ab Agaſone,
ut prophetet. Eum porrò non mirum eſt,

Seaundali- . . .
brri faci tanquam Dei virum tum habitum ab explora-
7 — . . .
,, & toribus fugatæ pecudis, quùm de ejus tantùm

Cempati oraculis, & aruſpicina ageretur: Ecce Vir Dei
eſcientes eſt in civitate hac; omne, quod loquitur, ſine
e ſ aumbiguitate venit. Quis enim Vatem, quem
Cerſoie, eventa non fallunt, non lapſum è coœlo putet,
aliorum Numinéque conciri? At argenti non oſorem,
Diſeretio. ſed cupidum, quis, ſi divinet, non Pythone
bid. afflatum credat, ſed Deo? Attamen Saul,
quùm nemo illo ferretur in Iſraële ſanctior,
& mercenarium eſſe poſſe Samuelem cenſuit
& Prophetam. Quid feremus ad virum Dei?5
Et ſervus quidem adeundum Dei virum exi-
ſtimavit, nullum tamen fecit verbum de ſpor-
tula Prophetæ deferenda, ſervus ea tantùm,
quæ ſua forent excogitavit, quò ſcilicet abſ-
Religios ceſſiſſent Aſinæ ut indicaretur à Viro Dei.

S Saül verò anxius quidem eſt de jumentis,
Zicis ve ſibique conveniendum eſſe Samuelem puta-

ditus ne- vit, ità tamen, ut & illi proſpiceret. Va-

ceſſarii. Uicinetur, ſed & paſcatur: cumque ille ſuo
Aulieis munere defungatur, nos noſtro officio deeſſe
Hroviden- non decet. Ergo ſervilis eſt ingenii de mer-

Literali- Cede Prophetæ incogitantem, uni tantùm
tgr. reperiundæ pecudi incubare. Deſignatæ verò
Manera, ad imperium mentis partes eſſe conſuevere,
Eceleſia- ut ei conſulat, quem conſulit. Doleo au-

Teis a- tem, quod quartam ſtateris partem ſuffectu-
vitanda. Tram non prophetanti modò, verùm etiam
Anlici imperanti Samueli exiſtimaverint: cùm du-
svari. plicato ſtatere ne lixa quidem Sacerdotis com-

peſci hoc tempore poſſit, ſi fortè tibi ſube-
unti aulæum ſuſpenderit, ne inglorius adre- Aulies
peres in conclave. Præerat Ifrasli Samuel, veri.
junxerâtque Sacerdotium Præfecturæ, nihilo
minus tamen unus penè aflis, imò & terun-
cii pars quarta munerando Pontifici Principi-
que ſat eſt. Erui nunc Alpes oportet, extra-
hique in Solem Manes, ut cupiditas explea-
tur, non dico, pocillatorum, ſed eorum, qui
Præſuli vel Præfecto ſunt à fræno. Pudet mu-
nerum, niſi aurea quoque vaſa dimittantur.
Non æra, ſed æraria effundi debent in ſaccum
Perâmque pertuſam, unde, quod petis, nun-
quam emittetur; qua, quicquid infuderis,
labitur. Utram voraginum uberius defleam
neſcio, rapacitatem-ne alieni, an vero tena-
citatem ſui. Nihil non exhaurit, & nihil re-
mittit auri cupiditas. Et ad Samuelem qui-
dem acceſſere cum aſſe Saül & puer. At il-
le, cùm de jumentis fauſtiſſima nuntiaſſet,
haud tamen pecuniam recepit. Quin eos &
tecto excepit, & epulo. Quid ſi per licto-
res repeterentur non pecuniæ tantùm concre-
ditæ, ſed quæ nec ſolvi poſſunt, nec exigi
potuerunt? At Petrus ſurreptum ex agro æs
latronum funere repetendum duxit. Fateor S. Perres
Petrum ſui verbo zeli reos conjuges confo- .
diſſe. Aio tamen, non tam peculatum ab Severi-
Apoſtolo vindicatum, quaàm perjurium. Non s.
es, inquit, mentitus hominibus, ſed Deo. Ne- ACct.5.45
que enim æs prius à decoctoribus reddi ſta-
tuit, aut poſt ſupplicium, de illo quæſtionem
inſtituit. Ob furtum, mendacii eos arguit, &
Deo mentitos occidit. Utinam & Viri Dei
haberentur, etiam qui ali debent: utinämque
his, qui prophetant;, una ſit ſatis ſtateris pars
quarta.

Confiden⸗
tia in ho-
minibuse

Allevat Dominus omnes, qui corruunt:
α erigit omnes eliſos. Cuſtodit
Dominus omnes diligentes ſe: &
omnes peccatores diſperdet. Pſalm.
144.

Miſeratio te Domini ſuſtulerat allevantis Pescataz
prolapſos? Terreat te quoque Ira ſævientis in * mali-
Peccantes. Eliſos erigit. Sed provolutos in coœ-"4-:
no criminum obterit. Tu verò diſpice, quo- Olhtina-
rum Deum miſereat, corruentium nempe & 710⁰.
eliſorum. Hi, ut non fſubſtiterint, luctanti Concio-
obluctati tamen ſunt, ſed vi oppreſſi. Qui natores
verò corruêre, aut impegere improvidi, aut bandi.
incauti ſupplantati ſunt. Neutros contemptus
legis, peccandique libido in facinus impule-
re. Utrumque aut vis oppreſſit, aut caſus.
Hinc eſt, quod nuſquam criminis arguun-
tur, ſceleriſque notâ diſſimulatà, aut lapſi
vocantur aut eliſi. At qui peccatores dicun-
tur, haud illos clementià ſublevat ignoſcen-
tis, ſed expiantis ſeveritas, non vincit, non
torquet, non vulnerat, ſed diſcuſſit, penitũſ-
que diſperdidit. Niſi fortè putemus eos, qui
labuntur primàm, lapſos appellari verius,
quàm peccatores. Ut verò erecti à Domino
defecerint iterum, fœdiuſque ſeſe criminibus
obſtrinxerint, tum enimverò in album per- kecidivs.
duellium tranſcriptos Dei furor evertit. Pec- .
caſti? Noli deſperare. Cecidiſſe te veriùs, Sgerze⸗
quam peccaſſe David pronuntiat. Allevat Do- ge rers
minus omnes, qui corruunt. Peccaſti iterum; no-
li eſſe ſecurus. Nam Deus, qui elitos erigit,
II 4 opprimit

9 2

non omni-

res di . . S rae—
bus ruen- diſperdet. Ergo cum utrinque legis tranfſ-

tibus idè greſſores laceant ante Numen, hos Deus ir-
ſit. rorat, illos perurit. Hinc plena hyacinthis
Clemen- dextera gemmas compluit ad ſolatium: inde
ia. læva plenum fſulphuris iræque calicem effun-
aken dit ad ſupplicium. Alterà lilia ſerit, alterà ma-
,as Du jacit lanceas in rebelles. Nimirum, quam-

geveritas . . . .
in olſti- vis neutris Lex ſubſit in corde, eliſi tamen
natos. prolapsique protracti aut nolentes aut incogi-

Malirn tantes in volutabrum ſunt; at peccatores ul-
malas, trô ſeſe in lutum conjecere.

ignoras te, O pulcherrima inter mu-

“ lieres: egredere, & abi poſt veſtigia
regum. Can. 1. 8
piuiias. 38(S .

Religioſ⸗- BSi ſe ergo Dilecta neſciat, exulabit? Quid,
rum & rogo, ſuppliciorum pollutæ ſupereſt, ſi ſuum
Eccleſia- non intelligenti decus exilium imperatur? An
“ ignoſcetur negligenti verrucas, quæ ad Syr-
graviora. tes exportatur, ſi forté gemmas non explo-
ret? Et tamen Achabo cruore etiamnum Na-
Tepiditas buthi madenti pœna remittitur, ſtrictumque
poſt fer- in ſe Dei ferrum ſacco & hebetavit & retu-
veorem. dit: Sponſa verò ignorans tantùm abibit exu-
latum? Sanè: Cur autem? Quia Sponſa eſt.
Ne nævum quidem patietur in Sponſa Salo-
mon, qui puſtulas, vomicâſque diſſimulabit
non invitus in ſervo. Non ergo mirari debes,
ſi nec labeculas in tyrone perferam;, qui in
emerito ſtigmata utcunque ſuſtineo. Quis
enim expoſitum ſub dio ruſticum, eumque
ne velatum quidem, aut vix velatum algere
miretur hyeme, totôque corpore cohorreſce-
re? Nemo eum aut cibo aut potione inter-
dicit: inſaniiſſe me verò crederent, ſi fortè
illum ad Æſculapium curandum tranſmitte-
rem. At ſi pellitum, benéque fartum, focô-
que admotum adoleſcentem perlevi rigere fri-
gore, cùm viderem, deſiperem, niſi eum fo-
vendum Hippocrati traderem. Nemo enim non
videt, pejus habere eum, qui tantum ad ig-
nem non calet, quam eum, qui totis artu-
bus contremiſcit ſub dio. Febrientem neceſſe
eſt fateare, quem vides ſubfrigere in pellibus.
Fornicantem in gypto populum aut nun-
quam, aut leviſſime Dominus perſtrinxit.
Mochantem verò in eremo ſeveriſſimè tru-
cidavit. Prævio igne, pluvio cibo, patente
Oceano traductum Vulgus ad victimas, quis
immiſceri Moabitidibus patiatur? Vel capi-
te murmur luit Iſrael in eremo, Angue li-
ctore: quem ejulantem, latrantémque inter
lateres contra Moyſem & Aaron vindicta Nu-

minis præterivit. Lanti eſt, inter hoſtias pol-

lui? tantique refert, in luto blaſphemes, an
in thure. Tonat, non clamat Paulus in iis,
I1. Cor. 3. quas ad Corinthios literas dedit. Et ego, fra-
1. tres, non potui vobis loqui, quaſi ſpiritualibus,
.. ſed quaſi carnalibus. Nonne carnales eſtis, &
Religiof ſecundum hominem ambulatis? Quid in eos jaci

tebidi. potuit atrocius? An illi defecerunt à fide? Imò
pro fide occumbebant. Parricidium-ne, fur-
tum;, & perjurium exundaverant inter illos?
Renr * (QAun eos ſanctificatos appellat in Chriſto, &
in ommibus opulentos. Unde ergo carnalita-
tis eis probrum ingeritur? Cepham alii, alii
Paulum ſectabantur, & pleriſque dux erat ad
1bid. Pietatem Apollo. Cùm enim ſit inter vos zelus

& contentio, nonne carnales eſtis* Inter vos,

Oliva

Superier opprimit peccatores. Omnes, inquit, peccato-

inquit. Nam livore furtôque vix ignobiliora
capita inter homines cenſerentur ex albo ex-
puncta perfectorum. Corinthios verò doctri-
nis ommibus imbutos, Paulique diſcipulos, in
ipſo fervore ſubortæ lucis diſſidentes ſola ſen-
tentiarum diſſimilitudo carnalibus ſociavit.
Huc facit Eliæ de impendente imbre ex nu-
becula conjectura. Nam quamvis, qui ſe in
nubem induerat, vapor humanmi veſtigium
hominis non excederet, in tanta tamen, tâm-
que diuturna ærati cœli ſerenitate, humor
etiam pertenuis repentinos maximéôſque inde
imbres effluxuros certiſſimè portendebat. Ec- 3. Reg
ce nubecula parva. Aſcende, & dic Achab: 18. 44.
Junge currum tuum, ne te ooσοσοnaρſ1 pluvia.
Caini non pectus intumuit, biliſve efferbuit,
ſed tantum vultus expalluit. Illicè tamen à
cæde inhibetur. Cur concidit facies tua? Con-
ciderit vultus ejus, num propterea ad cædem
anhelaſſe fratris putandus eſt? Quot citra ſan-
guinem excanduere etiam hoſtes? Irrugiit in
fratrem Eſau haud illum tamen occidit 3
quin eum ille, quadringentis licèt lictoribus
ſtiparetur, oſculatus eſt. Pluſ-ne vulnerum
pallor concoquit faciei, quam pectoris rugi-
tus, aut compreſlæ ex felle lachrymæ? Qua-
re ergo à cæde compefſcitur Cain, mox ejus
ut frons concidit? Expalluit nimirum inter ho-
ſtias. Porrò in Ara, qui amplificandæ pietati
locus eſt, hauſiſſe virus invidentiæ, corrup-
tæ funditus mentis argumentum eſt. Nonne
legiſti ſævam in Iſmaëlem Saram? Ejice ancil-
lam hane, & filium ejus. Atqui luſit tantùm.
Luſit. Sed in domo Abrahæ propenſam indo-
lem pueri ad ludicra nemo non videt mox ad
laſciva proruptam. Quàâ ætate, quéve loco in-

Gen. 4,4.

„ . .
ſanias, refert. Rarò per æſtatem nubibus c;-

lum obducitur, quin fulguret: cùm hyeme
dies noctéſque ſine tonitruo pluat. Etiam Iris,
quæ ſerenitatem procellarum diſcuſſione præ-
ſignat, ſi non ad veſperam, ſed mane colo-
retur, deſignat tempeſtates. Quis paralyſim mi-
retur in Sene? Quis in adoleicente levem quo-
que commotionem artuum non lethalem enun-
tiet.? Poſt ſubmurmurationem proſilivit Ju-
das ad mercimonium ſanguinis. Tunc abiit Matth.
unus de duodecim ad principes Sacerdotum, & 26. 15.
ait illis: Ouid vultis mihi dare, & ego eum
vobis tradam ? Enimveròô ubi meretrix lachry-
mabatur, & perungebat, potuiſſe Apoſto-
lum oblatrare, maturati vis erat parricidii ad
haſtam feſtinantis. Quoties dormivit Petrus;,
nullà ei de impendente ruina injectà religio-
ne! Poſt eſum verò Agni, ad Orationem e-
greſſum & ſoporatum non tentatio modò con- V
cuſſit, ſed caſus evertit. Orate, ne intretis in Luc. 22.
tentationem. Vides ergo, pleraque cenſeri fa-
talia tyroni poſſe, quæ veterano ſine noxa
contingerent.

Laudate Dominum de terra, Dracones,
& omnes abyſſ: Ignis, grando, nix,
glacies, ſpiritus procellarum: quæ fa-
ciunt verbum ejus. Pſalm. 148. 7.

Nullus hic florum, & nuſquam coœleſtis Correcti
Arcus in Dei præconia provocantur: cùm ta- adhiben-
men & Dracones excitentur in hymnos è& ile 5.
luto, & in aére grando, nivéſque carmen ſervaniis
pangant Conditori. Cur aptior pſalmo An-

1 . . .
guis, quam viola? Cur Glacies Deo, quam Superio

nullum

118, zimeat⸗

Ce⸗

Eom
usn

zu⸗

Cne
ſi
Cinti
zaur.
land

3 her

21,2,

3 Reg.
18 45.

4 Reg.
ſ. lo.

4Rege,
36,

m.
mor
mde
bbrl
linig.
den 1
Con- enet
Edenn
ſan⸗
gütin
Cidit;
Cribus
nerum
ngr
Cr.
n ein
lter ho.
Pittin
Cornh⸗
Norre
e Mndl. benn
tartum.
n indo⸗
ONad
loco .
ibus e⸗
n Hhene
tamlit,
one le
ne (⸗
lümn.
Vem q.
lemenb⸗
lirt N.
Luie dit.
denn, 0 1
g en
ri lehn⸗
le olt.
miali 4
t Lang;
nelgv⸗
Mationeme
ondd 83
, intteis
Cenleik
h ſine 1l

Dracolelx
m: e
14R.
“
an “
ur: Clun 1 1
nos e
ve c n
ſalno 40
Deo⸗ gun
.

8) 5.

Stromatum, Lib. II.

Tris, gratior? Nimirum blandiri facilior Ars
Severitas eſt, quam ſævire. Qui ergo vapores ad con-
tferrendos perduelles efferantur in fulgura, gra-
tiores profectò ſunt, quàm qui ad hominum
laaesa. illecebram colorantur in arcus. Ea item ra-
do eſt, cur perſolvendis Deo hymnis id luti
Coseio fſeligatur, ex quo, non Roſa pubeſcit, ſed
Jerig. Draco fingitur. Ad inungendum Regem Je-
Conzio-: hu quivis diſcipulorum Eliſæi ſatis eſt: ad ar-
natores guendum veroe Achabum, nec ipſfſe tranſmit-
blandi. titur Eliſzus, verum Prophetarum tum pa-
Tens & myſtes accedere Elias jufſus eſt. Eaz-
Sus eſt igitur ſermo Domini ad Eliam Thesbi-
ten, dicens: Surge, & deſcende in occurſum
dchab. Loqubrit ad eum dicens: Occidiſti, &
pohediſti. Haæc dicit Dominus: In loco boc, in
quo tlinxerunt canes ſanguinem Naboth, lam-
bent quoque ſanguinem tuum. Ubi veròô non
impendentis calamitatis nuntio conterreri Rex
debuit, ſed defluxuri, poſt ſiccitatem, ſola-
tio imbris recreari, nec emittendus in pœ-
nam criminis cruor, ſed demittenda in repa-
rationem agrorum pluvia erat, non Elias A-
chabum, ſed alumnus Prophetæ convenit. Af-
cende, & die Achab: junge currum tuum, &
deſcende, ne occupet te pluvia. Uſque adeò
fortins duriuſque eſt, Draconis defungi apud
Principes munere, quàm hyacinthi. Quivis
alumnorum futurum imbrem nuntiare poteſt:
cædem veré Regi prænunciare unus tantùm
Elias poteſt. Ideò tam ſui diſſimilem fuiſſe
crediderim Eliſæum, in diſtringenda Naama-
ni lepra, eâque affricanda Giezi, alumno ſuo.
4. Reg. Nam Syrum curaturus, Miſit, inquit Scrip-
5S. 10. tura, ad eum Eliſæus nuntium, dicens: Va-
de & lavdre ſepties in Jordane, & recipiet ſa-
nitatem caro tua. At ubi infectum avaritia
diſcipulum percelli oportuit, non nuntium ad
eum tranſmiſit, à quo & criminis argueretur,
& moneretur ſupplicii. Verum reum domi
præſtolatus, eum coràm & damnavit, & in-
4. Reg.5, crepuit. Unde venis, Giezi? Accepiſti veſtes.
26. Sed & lepra Naaman adharebit tibi, & ſemi-
ni tuo uſque in ſempiternum. De ſanitate cum
Syro agit per internuntium Propheta: ſup-
plicium verò Giezi corrupto libidine mune-
rum ipſemet irrogat, damnaâtque Eliiæus,
non curat. Nimirum in Iridem colorari, ut
extergendam lepram denuntiet, etiam alum-
nus conſuevit: igniri in fulmen, inque gla-
ciem durari, ut peccantem exſcindas, partes
ſunt Principis Prophetarum. Vide Agarem,
ancillam Abrahæ, modò reducem in domum
Patriarchæ, modò è& domo viri ſui proturba-
tam. Eô autem per Angelum reductam de-
Prehendes, quam inde Domini conſilio, im-
Gen. r6. periôque miraberis exulaſſe. Dixitque ei Ange-
9. Ius Domini: Revertere ad Dominam tuam. Mul-
tiplicans multiplicabo ſemen tuum. En defor-
matum in violam Angelum! Fulgurandum
lam eſt in ancillam. Igneſcit non Angelus,
Gen. 2e ſed Deus. Cyi dixit Deus: Non tibi videatur
22. aſperum ſuper puero, & ſuper ancilla tua: om-
nia qukx dixerit tibi Sara, audi vocem ejus.
Viden' in ſævientem grandinem non Seraphim
concreſcere, ſed Numen. Et quando nomen
mihi excidit Seraph: Meminiſſe velim te ad-
moveri carbomibus Archangelum, cùm ex-
piari Raguelis cubile debuit tanto illo mœ-
rore, terroréque funerum. Aſt, quùm Eſaiæ
aduri oportuit os, unus ad eum de Seraphim
ignito cum calculo ablegatur. Extrahendo ad

J. Reg.
2.1. 27.

3. Reg.

incolumitatem piſci ſatis ſunt Angeli: corri-
Piendæ ver prunæ, ad luſtrationem polluti
oris, advolat à Dei latere dimiſſus Seraph ad
Prophetam. Er volavit ad me unus de Sera- Iſa. 6. 72
phim, & in manu ejus alculus, uem forcipe
tulerat de Altari. Ergo vel ſplendidius, vel
fortius eſt adurendi, quam percurandi, mu-
nus. At cur vagamnur, erramuſque per Afly-
riam, quum præſtô ſit, quod quærimus, in
ipſo Patriarcharum conclavi. Graſſari modò A-
braham jubetur in filum, modò vero mone-
tur ferrum in thecam reponere. Non is tamen;
qui gladium inhibuit, ferrum quoque Patris
diſtrinxerat. Veruùm, cùm parcendum eſt Iſaa-
co, Angelus ſubmittitur: cùm ejus impera-
tur laniena, Deus profatur. Audi: Tentavit
Deus Abraham, & dixit ad eum: Tolle F- Gen. 220
lium tuum, quem diligis Iſaac. Arripuit gla- .
dium, ut immolaret filium ſuum. Et ecce An-
gelus Domini de cælo clamavit, dicens Ne ex-
tendas manum tuam ſuper puerum. Divinum, ut
Patet, eſt, durioris mandati legiflatorem eſſe:
cumque Deus cædem per ſe imperet, mitio-
ris Præcepti à ſe abdicatun nuntium transfert
in Angelum. Quid? Nonne, cùm opiparè tri-
tico carnéque nutriendus erat Elias, annonæ 3 Reg-
convehendæ Corvus præficitur: Cuůùm tamen 12.
Prophetæ projecto ſub juniperum Dei Ange-
lus miniſtret, quòd ſubcineritiâ tantùm ſagi-
nandus foret offa, longiſſimæque viæ com-
mittendus ² Alitis officium eſt, ſtructorem co-
næ eſfſe, ubi ad delicias amatur, & enutritur
Propheta. Ruſticioris menſæ miniſterium quam
viarum implicatiſſimi productiſſimique fines
conlequuntur, ad Angelos ſpectat. Utinam
id perciperent animarum Præſules, & Præſe-
chi, qui cœlos ſe eſle tum tantùm putant, cum
rorant; quaſi veròô ſola vibrent in æthere Si-
dera, quibus nemo non videt aſſociari plerun-
que Cometes, eſſéque frequentiora in cœlo
fulmina, quam Irides. Petrus certè, cùm præ-
noviſſet ſurreptam ab Anania pecuniam, quam
Chriſto devoverat, non eum Diaconis arguen- Rex re-
dum tradidit, ſed ſua ipſe è& ſede in illum in- gat, &
vectus eſt. Nec immeritòô. Siquidem, qui Dia- Puniat.
conorum voces & minas deriſiſſet, vocem Pe- Saperior
tri tanquam vocem tonitrui magni ità expa- TWemer
Vit, ut corde corporéque conſternatus, ad eorr gafe
terrorem cæterorum ante arguentis ſolium ex-
ſpiraverit. Anania, cur tentavit Satanas cor
nuum mentiri te Spiritni Sanbéto.. Audiens au-
tem Ananias hæc verba, cecidit, & exſpiravit. de veritas
Didicerat, niſi fallor, à Chriſto Petrus artem Act. 5.2.
non ablegandi ad Acolythos puniendi munus,
quod PFontifices præcipuè decet. Quando Do-
minus Petro commiſit, ut numiſma ex ore
Piſcis educeret: ſibi verò flagellum reſervavit,
quod intenderet in atrii mercatores. Ergo ſi
aurum extrahendum eſt ex æquore, Diſci-
pulus arundinem cum hamo demittat: ſi ſæx
egerenda rapinarum fœnorumque è templo eſt,
Dominus & Magiſter flagrum è& funiculis te-
xat. Tum quòd ſeveritas ſublimiora Eccle-
ſiæ capita deceat, tum etiam, quòd vis ma-
jor ineſſe ſoleat Principum verbis, quaàm ver-
beribus Præfectorum. Dices factum qui-
dem à Chriſto flagellum è& ſparto, non eo
tamen in expiationem nundinatorum abuſum.
Et cum feciſſet quaſi fiagellum de funiculis, Joan: 2
omnes ejecit de Templo. Aio, nullum à Chri- 15.
ſto e ſacrilegis cæſum, nullumque ſolâ lori in-
tentatione non ejectum. Dicebam propterea
ſeverita-

1

Gen. 224
I.

Superior
ipſemet
judicet-

ſeveritatem Domini, quamvis non ſæviat,
Ccoeércendis flagitiis ſatis eſſe: cum miniſtro-
rum nec lamiena apta ſit cohibendo duntaxat
crimini. Ut moreretur Abſalom per manum
Joabi, non uno tantùm, aut altero, ſed tertio
confoflus eſt jaculo. Qui tamen parentis ſu-
percilio ità exanimabatur, ut mori mallet;,
2 Reg. dulam obliquis oculis a Rege deſpici. Obſecro,
14. 32. ut Videam faciem Regis: quod ſi memor eſt ini-
quitatis meæ, interficiat me. Miramur autem
adoleſcentem conterritum Patris Regiſque ſu-
percilio, quando triſtiorem in ſe vultum La-
Dani ſoceri ſui pati Jacob non potuit, tantis
inconcuſſus tempeſtatum, fraudiumque incom-
modis? Animadvertit Jaciem Laban, quòd non
eſſet erga ſe, ſicut heri & nudius tertius. IIlicòô
aufugit, ſummis licèt viarum, & infeſti ſibi
fratris diſcrimimbus objiciendus. Immutatio-
nem mercedum ſeptem vicibus tulit non ini-
què: gelu, niviumque incommoda pertulit:
æſtuavit in paſcuis non invitus. Mitiorem fu-
gam ſupercilio ſoceri exiſtimavit: maluitque
diſcerpi ab Eſaü, quam à Labano negligi. Uſ-
que adeò Majorum potentiora ſunt cilia, quam
inferiorum, & * qualium tela. Irruerant in
JEswM milites, ut eum raperent ad Annam.
Hinc audies Dominum enuntiantem, Ego
Jum: hinc Petrum videbis ſtringentem acina-
cem in cohortes. Utro putas repagulo com-
préſſam latronum fſerociam, gladio, an ver-
bo? Corruêre milites ad vocem Chriſti: Poſt
Petri vulnera comprehenſus & vinctus eſt
loan. 18. JrsUS. Ut ergo dixit eis: Ego ſum, abieiunt
6. retrorum, & ceciderunt in terram. En edi-
tam ſolo Domim verbo de cohortibus ſtra-
Joan. 18. gem. JNimon ergo Petrus habens gladium, e-
707 duxit eum, & percußſit Pontificis ſervum. Pro-
ipüiſſe ſe ſtatim ex horto quis non credat ſa-
tellites, effuſo in terram, cæséque Malcho?
Nam vocem unam ſi expavere, quam foœdè
dilapſi ſunt ad fulgorem, ſævitiémque gladii?
Audi, quid Malchi caſum conſequatur. Co-
Joh. 18. bors ergo & tribunus, & miniſtri Judæorum
12. comprehenderunt JrsoM „ & ligaverunt eum.
Non potuit ferrum diſcipuli, quod verbum
Domini potuit. Feriente Petro, graſſatur
cohors: Chriſto fugillante, humi cohors de-
jicitur. Uſque adeò validior Principum lin-
gua, quàm ſica, ſecuréique Prætorum. Ob-
dormierat fameſcens in ſolario Petrus, ad
quem & vas & cœlo demiſlum, & vox fa-
Act. ro. Cta ad eum eſt: Srge, Petre occide, & man-
10. duca. Occide! Num redditus jam thecæ gla-
dius rurſum expromi debet ad cædem? Non-
ne in lintei quadrupedibus Romam, Ethmici-
que deſignabantur, quibus inſinuare Evange-
lium tum Petrus jubebatur? Cur ergo con-
cionaturo non Clama ſucclamatur, ſed, Ju-
gula? Occide, & manduca. Ergo non verbis,
ſed jaculis Lex Domim evulganda? Occide!
Cur internecio ſuadetur, quod alloquutione
conficiendum eſt? Nimirum Eccleſiæ tum Prin-
ceps Apoſtolus erat. Ut autem ſciret, quæ
vis Pontificum eſſet, dum loquerentur, ora-
tionem ejus cædem maluit dicere, quàm ſer-
Corrvedio monem. Occide, &0 manduca. Ethnicorum
*X amoi*, mores ut argueris, interficies. Ita tamen Gen-
tes occidito, ut eas tibi futuras in eſcam fſcias.
Nolo odiſſe te, quos vulneras. Volo iis te
recreari, quos jugulas ad ſalutem. Sentiant
vulnerati tui, poſt correptionis vulnera, tuis
ſe præcordiis condi. Complectere, tuiſque

Sene 31.

I.

1

72

Oliva

viſceribus abde, quos occidiſti. Veruùm de his
alias. Illud inculcemus in ſuprema parte com-
mentarii, quod paſſim ſumus in totum proſe-
quuti. Ergo non Miniſtrorum, ſed Princi-
pum eſt, graſlari in peccantes. Ut Sponſa ad gaperio,
filium adducatur, ablegatur ab Abrahamo ſuæ odio ha-
domus Oeconomus. Ut vero Loth reducatur, beri non
occiſis profligatiſque latronibus, procurrit in e=nſet
aciem Abraham. Ergo ubi monilibus comi 9 g,
Nurum oportet, ſervus legatur. Ubi autem /4. S
plectendi ſunt peculatores, Abrahamus arma-
tür. Habemus in eo luculentius quoque do-
cumentum exercendæ per Principes familia-
rum ſeveritatis. Excepturus convivio Angelos
Patriarcha, in partem laboris Saram adfſcivit.
Feſtinavit Abraham in tabernaculum ad Na- Gen. 18.
ram, dixitque eis Accelera, tria ſata ſimilæ 8.
commiſo, & fac ſubcinericios panes. Exclu-
ſurus verò tabernaculo IſImaeëlem filium cum
matre, haud Saram accivit, quamquam au-
thor illa fuiſſet viro ejiciendi vernaculi. Sur-
rexit itaque Abrabam manè, & tollens pa-
nem, & utrem aqucx, impoſiit ſoapulæ ejus,
tradiditque puerum, & dimiſit eam. Si Patriar-
cha es, tuum eſt in colluſorem ſævire: epu-
lum verò, quamquam Angelis apparetur,
ſtrui poteſt per uxorem.

Humani

reſpeltus.
5§. Abra.
ham.

Gen. 21.
14.

In propria venit, & ſui eum non re-
oeperunt. Joan. I. II.

Et ubinam receptus tum eſt, ſi à ſuis non Religioſos
eſt exceptus? Num eum Gentes receperunt: zas
quæ tantis in Eccleſiam tormentorum turbi- “
nibus deſæviere? Certè ſi conferatur Judæa Religio ob
cum reliquis orbis terræ partibus, glorioſior edtn e⸗
. SS 5. riclitatur
& Judæis ſeges, quam ex Ethnicis pullula-
vit. Mitto Apoſtolos: mitto diſcipulos: mit- Act. 2.
to mulieres, quæ Chriſtum proſecutæ fuerant. 4-
Nonne ad unam Petri orationem adjuncta Act. 4.4.

ſunt Eccleſiæ animarum circiter tria millia ?

Nonne die alià Hieroſolymis conjectis in car- S.
cerem Apoſtolis, crediderunt Evangelio viro.
rum quinque millia ? Nonne ait de incre-
mento Eccleſiæ Lucas: Magis autem augeba-
tur credentium multitudo virorum ac mulierum.
Cur ergo non receptus à ſuis, & ab exteris
exceptus, quibus dedit poteſtatem Filios Dei Eecleha-
fieri, ſi tanta tam paucos intra dies relata Kicerum
eſt multitudo in fyllabum credentium 7 Si Laga,,
numeroſior ad id temporis fidelium coœtus?

Ingrati-
tudo.

Hieroſolymis, quàm uſquam fuit, cur ſui eum Tepiditas
non recepiſſe feruntur? Quia non omnes il- paſt fer.
lum receperunt. Nam cùm ad eos, & prop- vor? gras
ter eos veniſſet, ut excluſus dici poſſet, unius ”

nitur.

ſatis erat obluctatio. Gentium verô cùm penè “

negligeretur ſalus, quiſquis ad Evangelium ac-
ceſſit, pro legione fuit. Non mirum, ſi à ple-
riſque tuorum admittare: ſcelus eſt, ſi te u-
nus tuis à ſe arceat. Submurmurabant ad in-
vicem in Ægypto filii Jacob in ſuſpicionem
adducti proditionis: Meritò hæc patimur, quia Gen. 424
Peccavimus in fratrem noſtrum. Peccavimus * 21.
Atqui Judas non peccavit, qui, ne morere-
tur Joſeph in puteo, eum diſtrahendum cu-
ravit. Non Ruben peccavit, qui eum liberare
adnixus eſt. Quo modo ergo clamatis, Pecca-
vimus? Nimirum rei ſunt fratres, ſi ex eis
vel unus graſſetur in fratrem. Peccaſſe proin-
de feruntur univerſi, quòd duo tantum è de-
cem in Joſeph non conſpiraverint.

.

Stenti⸗
niuſen.

Van ſ⸗
4,.

t, Cor.
1, 19.

lCor. 1.
14.z0, (

meri
Ank, part
ig. hee
ne
te,
mim
ſet
hem
le it

rt “
CONI
lemi,
rnn.
e do. i
il. nb
gelor
Cni en
b a
Inlen
Dxch
N ci
en ar.
enr e. 8
ei,
Damur.
e: er.
tetn,

Nn ſe·

2uss non ,
n mub-⸗
r Ma
pullle.
los: Mi.41
efenn
Ahnht
n mII
Cis n e. 4
gelionn
t de incke-
ten lete.
erumn
40 eſtelid
es lelii, hn

tun 8 z .

Fuun cen

n n eun „

monnes NN
& N;

polet,u D

0 CAn Hen
utna
ngelun .
un, lihe
Ajle⸗
alant al.
hiccnen
tinl,
Pecnim
pe fhorele⸗
hendun
eurn lberare
1,e
ille po

Antumn ? 4

3

iH

6)

Scientia

Stromatu

Et hoc oro, ut Charitas veſtra magis ac
magis abundet in ſcientia. Phil. I. 9.

Diviſus eſt Chriſtus? mirabundus Corin-

neceſſaria thum verſus exclamabat Apoſtolus. Conver-

Lecétio ſa-
oræ.

r. Cor.
1. I9.

I. Cor. I.

24.30.

45˙.

Matth.

28.19.

Luc. 24.

ſus & ego ad Apoſtolum clamo: Diviſus, diſ-
junctuſque eſt Paulus a ſeſe? Qui cum dixe-
rit, Scientia inflat; & Littera occidit: na-
tare nunc optat in ſcientia in flante Charitatem .
quæ non inflatur. Quid Charitati, quæ vita
eſt, cum Litera, quæ Mors eſt? Qui appo-

nit ſcientiam, apponit & dolorem. Obliteren-

tur proinde mortuales hæ literæ, ut vivax in-
ſculpatur Charitas in pectore Sacerdotum. De-
leantur. Utinämque meo poſſem ego cruore
mortis literas eradere. Utinam vanitatis api-
ces, impuritatis characteres, politicæ unum
quoque noviſſimumque iota refigere lceret
mihi & veſtro meéque corde: Scriptum eſt e-
nim, Perdam Jdapientiam Sapientium? Ubi Scri-
ba? ubi conquiſitor hujus ſæculi? Græci, inquit
Paulus, Sabientiam quærunt: nos autem prædi-
camus Chriſtum Crucifixm. Hæc porrò de ari-
mali venenatâque Sapientia pertonuiſſe credi-
deris Paulum. Nam coœleſtis, divinâque Scien-
tia non modè repelli non debet, verùm is, qui
ingerebatur toti Græciæ pro Philoſophia Chri-
ſtus à Paulo, & Sapientia dicitur ab Apoſto-
lo, & nobis priùs Sapientia factus eſt, quàm
redemptio. Ipſis autem, inquit, Judaæis &
Græcis Chriſtum Dei virtutem, & Dei Napien-
tiam. Ex ipſo autem vos eſtis in Chriſto Jeſit,
qui faétus eſt nobis Napientia à Deo, & Juſti-
tia, & dSankétificatio & Redemptio. Præcellit
quodammodo vel Redemptioni Scientia, pri-
maâmque in Chriſto ſedem præ ſanctificatione
& æquitate obtinet, teſte Paulo, Sapientia.
Eam & nutriendæ per neceſſariam Charita-
ti, & Sacerdotibus opportunam ut ſuadeam,
vociferor, comploſis ad vos manibus, cum
Apoſtolo: Oro, ut Charitas veſtra magis ac
magis abundet in ientia: ut ſitis ſine offenſa
in diem Chriſti. Somniabant plerique exo-
culatam Charitatem eſle, ideòque cùm ſto-
ream ſibi dolabrà concidiſſen, ſecuiſſéntque
in colobium, igniri poſſe Mundum clamoribus
rati, ſine literis, ſine eloquentia, ſine ſcientia
Provincias oberrabant, ut corda nationum in-
cenderent Charitate. Objurgat eos Hierony-
mus, remittitque in caveas. Aut ſapite, in-
quit, aut ſilete. Non enim ſine Apoſtolorum
miraculis ruſticitas par eſt Apoſtolica permo-
vendis mortalium animis. Quamquam indo-
ctos appellari non patitur Apoſtolos Chryſo-
ſtomus, quos non ſignis, ſed rationibus de
Mundo triumphaſſe confirmat. Siquidem ſen-
ſum iis Chriſtus aperuit, ut intelligerent Scri-

pturas: tum eos emiſit in campum, ut Gen-

tes perdomarent. Non enim in ſui amorem
traduci Nationes ululatibus, ſed doctrinis vo-
luit: quòd ſciret non ignem charitatis, ſed te-
meritatis fulgetram eſſe, quam non ſcientia
parturit, ſed ſtrepitus abortit. Euntes ergo
docete omnes gentes? baptizantes eos in nomi-
ne Patris, & Filii, & Wiritus Santti. Doce-
te, inquit, non tantùm Inflammate. Qui e-
nim eſſet Amor, quem eruditio non lactaſ-
ſet? Porrò quùm hic fusè, in commendatio-
nem Sacræ Scientiæ, eam ſim cum Charita-
te ita comparaturus, ut aliquando ſapientiam

m, Lib. II.

9 5

divinarum rerum anteferam Charitati: id non
profero, de vera abſolutaque Charitate, quæ
nunquam excidit, quæ vincit omnes virtutes ;
quâ cor ſanctificatur. Huic enim cedit Sa-
Pientia. Pro Charitate, toto hoc capite, in-
telligo illam Animi Teneritudinem, quâ;
Perfuſi lachrymis, ſeu Proficientes ſeu Con-
verſi inclinantur ad bonum, & feruntur in
Deum. Hanc ego Teneritatem animi molli-
tiemque Devotionis poſthabendam affirmo
Scientiæ, quæ menti infundit non abolendam
cognitionem æternorum & Dei. Illa enim Te-
neritudo citò exareſcit: Hæc verò Cognitio;,
quum perduret, Animam revellit 4à mundo &
Chriſto firmius crucifigit. Hoc poſito: A-
gite: Nonne Charitas igneſcit in Seraphim ?
Videamus, an inter eos ignara, inſciaque
divinorum exæſtuet.
Kahant ſiper illud. Amabant utique conſi-
dentem Deum in ſolio. At erudiendo ſeſe,
Deique virtutem ediſſerendo, ſuum nutrie-
bant incendium. Et clamabant alter ad alte-
rum, & dicebant Sankctus, Janktus, Nanbktus
Dominus Deus exereituum, plena eſt omnis ter-
1a glorid ejus. Potuit vel in Angelis reſtingui
Charitas, niſi eam jugis de LDeo icientia nu-
triiſſet. Volabant amando, ſed clamando ſeſe
docebant. Abſtruſa hæc veròô ampliſicandæ
Charitatis ars non mirum ſi nota Cœlitibus eit,
quæ nec filiabus Sion ignota eſt. Non enim
clamoribus & vulneribus Sponſæ excitatæ Vir-
gines in occurſum Dilecti excurrerunt. Sed

cùm illa diceret: Nuntietis ei, quia Amore Can. 5

lIangueo: Illicò exclamarunt; Qualis eſt Di-
lectus tuus ex Dilecto, 6 pulcherrima mulierum?
Immotæ ergo ſubſtiterunt, ut Sponſi venuſta-
tem ediſcerent: cumque audiſſent rubicun-
dum eum & candidum, aureo capite, palma-
tà cæiſarie, pennigeris inſtructum oculis, ba-
ſibuſque marmoreis; tum enimverò; indagan-
di cupiditate Sponſi, amplexandique eum „
charitate ſuccenſæ clamaverunt: Qus abiit Di-
lectus tuus, 6 bulcherrima mulierum * QOuò de-

clinavit, & quæremus eum tecum * Tum dile-

Xere, cuùm agnovere, Dilectum. Non enim a-
marent, ſed furerent, ſi in ignotum ferrentur.
Cæcutit, inquies, Amor. Et ideò laſcivit &
vulnerat, apud eos, qui eum finxere caligan-
tem. Apud nos Charitas oculatiſſima eſt, &
ideò floribus exuberat, vulnerare paratior. Et
quare putatis unum præ omnibus de charitate

. „ —α. . . „ Joan. 214
rogari Petrum à Chriſto? Rimon Joannis, di-

ligis me plus his? Nimirum pleniorem ex eo
ſperavit amorem, cui ſciebat à Patre uberio-

rem de ſe cognitionem infuſam. Beatus es, Ni- Matthæz
mon Bar-Jona: quia caro & ſanguis non revela- 16. 17

vit tibi, ſed Pater meus, qui in cœlis eſt. Igitur
Petri Amor, quamvis Virginitatis careret Li-
liis in uxorato, ſentibúſque non careret crimi-
nis in perjuro, appetitur tamen à Chriſto præ
reliquorum charitate clientium. Qui enim di-
vinitatem noverat Chriſti, non poterat, in tam
bono lumine collocatus, non ardentiſſimo in
Chriſtum amore fervere. Quis nâmque diligat,
quod ignorat? Crediderim propterea fruſtra
quæſitum in lectulo quidem eéque florido, ſed
per noctes, à Sponſa Chriſtum, qui teneri
non vult à caligante. In lectulo meo per noctes
quæſivi, quem diligit anima mea, quæſiwi il-
lum, & non inveni. Sed ne invenies qui-
dem. Spernit enim tenebrarum amplexus »„
qui ſuum poſuit in Sole tentorium. Hoc eſt,
Amari

Seraphim, inquit Eſaias, Iſa. 6. 23

Cane 32

Amari à non ſciente quem amet, deſpicit.
Proceſſerat unus è& turba Scriba, qui ait . Ma-
giſter, ſequar te, quocunque ierig. Et dicit ei
Irnss: Filius bominis non habet, ubi caput
Pproeraſti- reclinet. Quà ille denuntiatione conſternatus à
natio ſan. veſtigiis reſilit Præceptoris. Sic enim dege-
6. nerat Amator in transfugam, ubi à Scientia
verro⸗ non ducitur, nec explicatur in aciem. Exar-
Drarione, ſerat in JksM Scriba ſed citò refrixit Cha-
& Exer- Titas, quam nulla de Chriſto præiverat ſcien-
citiis ſpi- tia. Si eum noviſlet, in egeſtate, ſiderum,
riali- terrarumque Conditorem, aut parciùs inopiæ
e. tædio, aut conſtantiùs illum divinitatis reve-
zanei rentiâ dilexiſſet. Ejus verò cum dignitatis tum
nde. Paupertatis ignarus amor, & raptim arſit, &
Propoſita confeſtim diſperiit. Nec ad ignotum acceſſiſ-
retinen- ſe illum oportuit: cumque ſe Scriba divimi-
da. tati Servatoris devoviſſet, refugere à Chriſti
eum non decuit impluvio. Filius hominis non
habet, ubi caput reclinet. Tu quidem, Domi-
ne, debuerat exclamare: pulvinari, in quo re-
cumbas, cares? At mihi, ſi te ſequar, nun-
quam non præſtoò erit reclinatorium ex auro,
quando conſequi JrsM, quies & otium eſt.
Sed oculis Charitas deſtituta, brevi pedibus
laboravit. Deſeruit enim, quem dilexerat
non notum. Ideò initiari Sponſam ſuam Deus
amore non eſt paſſus, niſi poſtquam illam
Can. 3.I. ſuas per opes circumduxit. Imiroduxit me Rex
in cellaria ſua, ordinavit in me Charitatem.
Ama, ſed vide; ut, quùm intellexeris digni-
tatem meam, à tua nunquam & nuſquam ex-
cidas Charitate. Atqui Sponſa ſtatim in am-
plexum Verbi abripi potuit. Oſculetur me,
inquit in ipfo congreſſionis exordio, oſculo
oris ſiti. Fateor ſuum eam ab Amore exor-
ſam eſſe colloquium. Nego tamen votum il-
lam ſuum ab amore inchoaſſe. Noverat opti-
mè quo ferretur, quemve optaret. En fibras
ſuppoſitas Charitati. Oſculetur me oſculo oris
ſui: quia meliora ſunt ubera tua vino, fra-
grantia unguentis optimis. Amplexum peto;
inquit, non ignoti, ſed mihi perſpectiſſimi
Principis. Novi enim & ſaporem uberum e-
jus, & madoris fragrantiam. Hinc eſt, quod
priuſquam in arenam Paulus cum monſtris
luctaturam traducat Charitatem, & Dei re-
munerationes ineffabiles toto illo ad Roma-
nos octavo capite, & inenarrabiles gemitus
Spiritus, & Filii incredibile ad nos delatum
munus exponit: ut tanto in lumine divinita-
tis noſter revelli à Chriſto Amor nullis afſul-
tibus poſſit. Non ſunt condignæ paſſiones hujus
temporis ad futuram gloriam... Ipſe Spiritus po-
ſtulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus.. Ji
Deus pro nobis, quis contra nos? Qui etiam
proprio filio non pepercit, ſed pro nobis omni-
bus tradidit illumn. Hæc cùm Paulus in bono
lumine collocaſſet divinitatis in nos & mune-
ra & præſidia, tum enimveròô de ſuo non ti-
met amore, vel ſi fractus illabatur orbis, vel
ſi Manes, ruptis terræ compagibus, ex Or-
co erumpant in lucem. Ait proinde: Quis er-
go nos ſeparabit à Charitate Chriſti?ë.. Neque
altitudo, neque profundum poterit nos ſepara-
re à Charitate Dei. Imbutam enim liberalita-
te humanitatéque Numinis animam nec con-
vulſus ſuis ſedibns ſeu Olympus, ſeu Atlas
aut opprimet, aut concutiet. Sciſcitanti pro-
inde Sponſæ, ubi & paſcatur, & cubet, re-
clamat Sponſus: In meride. Ubi paſois ? ubi
cubas“ In meridie. Non in igne Dominus, ſed

Matth.

8. 20.

Can. 1.
I.

Rom. 8.
18. 26.31.

bid. 3 5.

Cah Ie
6.

Oliva

—e

in Sole poſuit tabernaculum ſuum. Ut docea-
mur Scientiæ penè luce uberiùs eum delecta-
ri, quàm Amoris flagrantia. Hanc arbitror
ob cauſam ita Deum in igne rubi conſediſ-
ſe, ut ſolum ſibi à flamma mutuaretur lu-
men, quo Scientia deſignabatur, ſemoto ar-
dore ignis, quo Charitas adumbraretur. Vi-
debat, quod rubus arderet, & non comburere-
tur. Norat enim charitatis incendium deeſſe
non poſſe, aut;, ſi deſit, brevi conſequutu-
rum, ubi jubar fulgorque ſcientiæ intermicat.
Nemo certè non fatétur, in bravio gloriæ vi-

Exod. 3.
2

ſione nos Dei, unde amor erumpat, Pprimariâ

Can. I.
13.1

tanquam lauro coronari. Iter ubera mea com-
morabitur. Quiſnam moraturus tecum eſt, 6
mulierum pulcherrima. Dilectus, inquit ,meus
mihi. Ine eſt fortè, cui ubique contradici-
tur, lapis offenſionis, & petra ſcandali? Is,
quem patibulatum & Græcus exhorret, & Ju-
dæus fubſannat? Is non avelletur à te, quem
una vernularum abſtraxit à Petro coœli cla-
vibus, & horti gladio ſuccincto? Is mecum
morabitur. Et qua in arce? Qunbus eum ſe-
pfiſti propugnaculis, ut tot objectus inſidiis
propugnetur. Commorabitur, inquit, imter ube-
ra. Inter ubera, quæ omnibus patent, quæ
hoſtes dulcore ſolicitant, quæ machinas ſuà
nec poſſunt teneritudine arcere, & pati poſ-
ſunt? Tauri pingues obſident eum: & tu il-
lum reponis in ubere? Circumdederunt, inquit, Pſal. 117.
ſicut apes, & exaxſerunt ſicut ignis in Pinis. 1¹.
Et retuſuram præſumis te prunas, ſpinas &
aculeos tuarum mollitudine mammarum? Di-
lectus meus mihi, inter ubera mea commorabi-
tr. Quâ te loricà mumiviſti? firmiſſimà :
ſcientia nempe Dilecti mei. Novi eum , ideòô-
que non dimittam eum, poterôque cogritio-
ne præſtantiæ ejus illum vel inter ubera reti-
nere. Faſciculus myrrbæ Dilectus meus mibi.
inter ubera mea commorabitur. Scio eum, non
gramen eſſe, ſed aroma. Novi divinitatis &
Fragrantiam & vim. Myrrha eſt. Nemo ſperet
tam notum mihi ſurculum revellere & ſinu meo.
Arere poflum, quia fœnum ſum: abjicere
Dilectum non poſſum, quia Myrrha eſt.
Quis enim à theſauro, quem reperit, avella-
tur? Multi diſcipulorum ejus abierunt retrò, in-
quit Joannes. Dixit ergo JksUsS ad duodecim:
Numquid & vos vultis abire? Abſit ſucclama-
vere diſcipuli. Hæſere omnes, non charirate in
Dominum, ſed dignitatis ejus cognitione fir-
mati. Reſpondit ergo ei Gmon Petrus: Domi-
ne, ad quem ibimus *“ Magna conſtantia, re-
bellantibus à Chriſto cæteris, duodecim ab
eo duriori ſermone dimiſſos, perſtare immo-
tos. Eos dices agglutinatos Domino, quâ eum
deperibant, charitate. Quin illos abire à Chri-
ſto prohibuit non Amor, ſed Scientia. Audi:
Domine, ad quem ibimus?* Et quare non abi-
tis? Verba vitæ æternæz habes. Et nos credimus,
& cognovimus; quia tu es Chriſtus frlius Dei.
Cognovimus, inquit, non ſolum dileximus;
ideéque reliquorum exemplo ad defectio-
nem non impellimur. Hæ baſes conſtantia
ſunt, hic firmitatis cardo. Auſim penè dice-
re de Deo, Scientiam vices quaſi agere ip-
ſius divini Spiritus. Ut contra minas firma-
rentur, qui ſuum dabant nomen Eccleſiæ, il-
labebatur è coelo Spiritus, hoc eſt, Patris,
Filiique amor in corda credentium demitte-
batur. Nam, concionante Petro Cæſareæ,
quotquot intenderant Apoſtolo „ Spiritus
Sanctus

Oan. 6.
1e.

N 0

484.
AG.

— —

1
Mum pe⸗ el
fblitatur. tl

Gil
gn
da⸗
i4,
lon
1
ſei
l.
op
Ner
Vate
cort
re
ta.
Ki⸗
tat!
Imnn
Alſj.
tam

nnn.

rere⸗ int
kelſe
ltn⸗
nieat,
e V.
imnri
CN. n
el,du
t,melt
tracher
ltk,
& J.
emm
Eli d.
Mecunn
cunmſe.
inſclis
ter uhe.
N, Ge
hinas
Pati po.
ul.
t ingut, Ur
ſinng
tum? D-.
nmmtbr.
wüſhund:
unn, es⸗
. Crgntd.
nbela leir
leut nii
euch, M
Firitatis
emnohhert
ſinu men
1: Diier⸗
Gyrbe 4.
eit, Melr
Uumthrin.
1uleenti
It wcclame-
ſcharnaten
—
,nu: Din-
lantia,⸗
auocecln 0
hre mmr
oz d
dbrein.
ventie Al:
ure nil.
ugeliin
a fin i
kllo⸗
8, auſimm
n n he⸗
i ele 1.
mippiin⸗
Berkie,
eſt, Vunh
ium Genin⸗
0 Celle⸗
5 itus
nn

4

Can. I. 12.

Stromatum, Lib. II. 97

Ad.44. Janctus inſedit. Adhuc loquente Petro verba

hbac, ecidit Spiritus Santlus ſuper omnes, qui
audiebant verbum. Gratulor Cæſareæ; ſed Sa-
mariæ me miſeret, quam & Dei intentam
miramur verbo, & Dei Spiritus dolemus ex-

Act. 8.4. Pertem. Cum audiſſent, induit, Apoſtoli, quòd

recepiſſet Samaria verbum Dei: miſerunt ad
eos Petrum & Joannem. Qui cum veniſent,
oraverunt pro ipſis, ut acciperent Spiritum
ſanttum. Nondum enim in quemquam illorum
venerat ſed baptizati tantüùm erant in no-
mine Domini JESU. An eſt perſonarum Deus
acceptor? Si non homines, ſed merita expen-
dit: Cur Cæfarienſibus Dei Verbum audien-
tibus tantum ſuum dilargitur Amorem, quo
Patitur deſtitui Samaritas, non auditores ſo-
lùm verbi, ſed exceptores quoque, imo &
CHRISTI unda luſtratos? Baptizati erant,
& pleni Spiritu Samaritæ non erant. Non
erant Cæſarienſes baptizati, & Dei Spiri-
tus, hoc eſt, Charitas Dei gliſcebat in eis.
Num Cornelio, qui Cæſaream ſuis expiabat

unum pe- eleémofſynis, id dabatur? Num id negaba-
rielitatur. tur Simoni, qui pecuniis ſuis Samariam in-

quinabat? Credi hoc fortè poſſet, niſi gliſ-
cens in Mago virus etiamnum ſeſe viſceribus
loculiſque Monſtri contineret. Quamquam in-
de quoque Simoniæ conflatur invidia, quod
necdum orta interitum toti urbi parere po-
tuit. Verùm fauſtiora de Domino ſentia-
mus. Non largientis, ſed opitulantis fuit
Numinis demiflus in Cæſaream Spiritus
Dei. Ne enim ſuccumberent minis, Cha-
ritate loricati Credentes ſunt. Non deſpicientis,
ſed magnifacientis Dei Miſericordia eſt, quôd
initiatam baptiſmo Samariam ſuo aliquan-
diù Spiritu non ſtabiliit. Chriſti enim co-
gnitione cum noſlſet cataphractos jam eile
Samaritas, eos dimiſit ſcientiæ muniendos.

JOa. 4. 42. Et mulieri dicebant : quia jam non propter tuam

loquelam credimus: it ſi enim audivimus, &
Ncimus quia hic eſt vere Jalvator mundi. En
quâ muniretur ægide Samaria, quùm Dei
Spiritu necdum obarmabatur. Audivimus, &
ſcimus. Eo vallo graſlatorum ſævities arcebatur.
Neque enim habitus terrarum rerumque Ser-
vator Chriſtus ullis poterat deleri enſibus è
corde Samaritarum. Nam ſi JESsu M fatea-
re ſalutem Mundi, beatum eſt mori pro vi-
ta. Tardius ergo amore inſtruuntur per Dei
Spiritum, quos cognitionis lorica telis Ppræſtite-
rat inacceſſos. Aureas ſe Sponſæ fabricaturum
murænulas ſpoponderat Sponſus. Murænulas
aureas faciemus tibi vermiculatas argento. Nec
tamen tam ingens ornamentorum ſpes & Nar-
do Sponſæ vel tenuem odoris halitum ex-
preſſit. Ubi veròô, qui erogaturus erat armil-
las, dignitatis, thronique iui pompam expli-
cuit: tum ultrò fragravit Nardus, cognitioni
Domini, non beneficentiæ veckigalis. Dum
eſſet Rex in accubitu ſuo, Nardus mea dedit
odorem ſuum. Una hæc dilhgendi ars & ratio
eſt, non abripi, ſed ire in amplexus. Procurrens,

Marc. 1e. inquit Marcus, quidam genu flexo ante eum, ro-

gabat eum. Magiſter bone, Juid faciam, ut vitam
zternam percipiam Jeſus autem dixit ei: Ouid
me dicis bonum “ Nemo bonus, niſi unus Deus.
FPracepta noſti? Ne adulteres: Ne occidas- Ne
Jureris: Ne falſum teſtimonium dixeris. Ne frau-
dem feceris: Honora Patrem tuum & Matrem.
At ille reſpondens, ait illi. Magiſter, hæc omnia
obſervavi à juventute mea. Jeſus autem intuitus
Ethicæ Comment. Tom. IV.

eum, dilexit eum, & dixit ei: Unum tibi deeſt:
Vade, quæcunque habes, vende, & da panperi-
bus, & babebis theſaurum in cœlo: & veni ſe-
quere me. Qui contriſtatus in verho, abiit, mœ-
rens. Et cireumſpiciens Jeſus ait diſcipulis ſitis:
Ouàm diftcile, qui pecunias habent, in regnum
Dei introibunt! Antequam de inſerendo Cha-
ritati oculo diſſeramus, exemplo Chriſti non
ante diligentis æternitatis candidatum, quam
intuentis, expendamus nonnulla, quæ hoc
in congreflu contigere non contemnenda.
Et primò quidem non eſt ſe paſſus delini-
ri JEsus novd difcipuli adoratione. Quam-
vis enim Dominum ille, & de ſola ſalute
interrogaſſet, quod rariſſimi præſtiterant, &,
flexo poplite, palam Chriſtum coluiflet in
via; haud tamen Dominus adoratione Divini-
tatis deſideriéôque ſalutis inflexus, de Legum
cura, obſervationéque ſuum rogat, fatigât-
que cultorem. Præcepta noſti? Ut ſcilicet ani-
marum Paſtores officiis non ſe flecti ſinant à
ſubjectis, niſi morum comitas integritate vitæ
decoretur. Non enim ſubmiſſis ad aram ge-
nibus, ſed erectis in Legem manibus Numi-
ni gratificamur. Exorditur autem Dominus ſe-
riem præceptorum, non unde Lex ſcribi cœ-
pit in Sina, ſed, rejectis in poſtremum lo-
cum, aut etiam neglectis penitus primoribus
mandatorum, Tabulas à repreſſione laſciviæ
redorditur. Fræcepta noſti? Ne adulieres. Hanc
enim contagionis luem & difficilius evadi-
mus , & nuſquam non incurrimus luctatu-
ram. Quid, quod tot Legum ab incunabu-
lis cuſtos Innocentia & à Chriſto refugit, ab-
dicandæ terrore pecuniæ , & è regno Dei
quaſi eliminatur à Deo, nummorum fcœdior
turpitudine, quam hiliorum pulchritudine gra-
tior chariorque divinitati? Quàm enim divi-
tiæ noxiæ , quæ abalienare à Chriſto poſſunt,
quem nequiit à legum tabulis abſtrahere
adoleſcentia? Vel Virtus mavult Servatore,

quem flexo genu adoravit, quam Mammonâ

carere. Quam coelo Opes inviſæ, quibus ità
inquinatur vitæ Sanctimonia, ut eo locuples
exulare jubeatur vitæ Integritas, quamvis nul-
lis ſit obſtricta criminibus, plurimiſque virtu-
tum monilibus eniteſcat? Proh ferream ar-
genti compedem, quâ ipſa quoque coronata
legibus Pietas à conſequendo Legiflatore retar-
datur! Facilius eſft, Camelum per foramen acus
tranſire, qudàm divitem intrare in regnum Dei.
Sübjecit Chriſtus, exilii tonitruo conſterna-
tis Apoſtohs. Sedenim Dives moœchus non
eſt: Non eſt furatus: non pejeravit: Le-
gem implevit. Haud tamen intrabit; niſi fortè
trajici putatis rudentem poſle per anguſtiſſimas
acuum rimas. At ſubmiflus tibi eſt in genua.
Non intrabit. Dilexiſti tu tamen eum, Chri-
ſte, intuitus eum. Exulabit nihilo minus. Imô
hinc quid ſit actura excogitate iniquitas lo-
cuples, ſi Chriſtum ſpernit nummata inno-
centia. Oui contriſtatus in verbo, abiit mœ-
Tens. Si te pi get haſtæ, contubernii ſaltem non
te pigeat cum JESU, & fugæ pudeat. Reſiſte
cum praæceptore, ſi cum præceptis foœderari non
potes. Actum de fide eſt. Solà recordatione
prodigendarum opum revulſus a Chriſto eſt
Adoleſcens integritate vitæ Chriſto conjun-
ctus. Quod ſi Moyſis tabulis correptis Pudor
naufragatur: quæ ſupereſt evadendi cum auro
ſpes impudentiæ, cui nulla præceptorum ſu-
pPereſt tabula? Verùm à cupiditate Fedcannu

Adulatis.

Diegnitas
7 r buscons
J renda.

Superior
amet op⸗
titese5.

iberior
720 eve⸗
hat.

Fides mor⸗
tua.

Modeſtia
Jene biritu.

Regulark
ob ſerv n.-
ti2 virtas

ſolida.
Luxuria.

Divitiæ
noxiæg.

Patpertat
ardua.

Religionis
fer. Jebtio.

Matth. 19.
24.

98 Oliva

ad charitatem. Jeſus autem, inquit Marcus,
intuitus eum, dilexit eum. Ne is quidem, cui
omne cor patet, exoculatum ſuum efſe voluit
Amorem in nos. Reſpicit, & diligit. Unde
noſtræ audacia Charitatis, quam, Iſaaci mo-
re, caligare dolemus & amare jactamus? Sal-
tem ille, quem videre nequiit, manu contre-
ctavit: nec ideò a Jacob Eſau diſcrevit. Quò
noſtra, rogo, devehetur Charitas, ſi manca
orbâque feratur? Ruimus propterea in Ange-
los tenebrarum, lucis Angelum conſectan-
tes. Liam ſtringimus, Rachelem cupientes. Pe-
trus rejiciendo à Chriſto Crucem ratus eſt mu-
tari ſe poſſe in Cherub, & verſus repentè eſt in
Satanam. Gladium pro præceptore quum exe-
miſſet, civicà donandum ſe credidit, & oc-
caſurum audivit ſe ferro, niſi ferrum abje-

ciſſet. Evigilet proinde Amor;, audiatque Pau-

lum: Et hoc oro, ut Charitas veſtra magis ac ma-
San. 1. F· git abundet in Nientia. Ecce tu pulchra es,
amica mea, ecce tu pulchra es, Oculi tui Colum-
barum. Nullum præterea membrorum in A-
Corfdera. Mante dilaudat. Ergo Charitas manca licèt &
tio. Was Cclauda, quamvis defluxerint comæ, & lingua
Exeycitia torPeat ſi viſu pollet, Amica & Pulchra eſt.
Eiruualia. Cùm ſoli in ea laudentur Oculi, quando Ami-
ca ſalutatur, patet profectò, primarium in
eam decus & ſcientia, cognitionéque redunda-
re. Tu pulchra es, Amica mea. Cur pulchra?
Et quare amica? Caligare neſcit. Oculi tui Co-
lumbarum. Ut aliquid in circumſtante ſe cœtu
emineret, quo Regum careret Areopagus, li-
buit Deo feracitate ubertatéque membrorum
cohoneſtare Prætores ſuos. Aut manus erupiſſe
putabitis & digitis multiplices, aut in pectore
coſtulas exuberaſle credetis, ut amaretur ar-
dentins Numen à ſuis, firmiuſque Sedes Agni
muniretur. Audi, quæ pullulent in Amanti-
bus membra. In medio ſedis, & in circuitu ſe-

Oratio.

Apoc. 4. . . .
poc. 4. 4 Ji5 quatuor Animalia plena oculis anté & re-

tré. Diligi ſe Dominus non modèô a cali-
gante non vult, ſed vult noſtrum in ſe Amo-
rem oculis ſcatere intus & foris. Et quamvis ſo-
lium colluſtraretur lampadibus ſeptem, timuit
tamen, ne Amor lippiret;, niſi undique exun-
daret in oculos. Quo, inquies, commodo tan-
ta perſpiciendi fertilitas indita Senatoribus cœ-
li? Summo. Intus, inquit, plena ſunt oculis,
& requiem non habebant die ac noéte, dicen-
tia: Sanktas, Nanttus, Nanctus Dominus Deus
omnipotens, qui erat, & qui venturus eſt. Et cuùm
darent illa animalia gloriam ſedenti ſuper thro-
num. Procidebant viginti quatuor Jeniores, G.
adorabant viventem in ſæcula, & mittebant co-
ronas ſiias ante thronum. Quam illis cæteriſque
lumina ſalutaria! Nec ipfſa otiari potuerunt;,
ex quo oculis abundarunt: & qui illis intendê-
re Seniores, immoeti alioquin ad voces & to-
nitrua, quæ & throno ſedentis eruperant, pro-
cubuere voce inflexi, medios per oculos,
ad eorum aures pertingente. Et de throno
Apoc⸗4.5. procedebant fulgura, & voces, & tonitrua &
in conſpectu ſedis tanquam Mare vitreum. Non
his tamen procubuere terroribus Semiores. Ma-
Cancio do- Ii quid ſævius? Tonitruo quid ferocius? Ad
Ga. ea tamen inconcuſſi ſtetere Principes. Ubi ve-
171826 plena oculis Animalia cecinere, ante thro-
ds. ela- num ſedentis Agni, coeli Areopagitæ cecide-
runt. Et ecum darent illa animalia benedi-
tionem , procidebant viginti quatuor Seniores
ante ſedentem. Quo è tributo laudis permo-
veri felicius patet corda mortalium rationum

Lbid.

vi, quàm clamorum ululatu: quando Coœli
Satrapæ immortales, qui, fulgurante thro-
no, non ſuccubuerant Agno, plallentibus A-
nimalibus, quæ oculis abundabant, ante re-
gnantis ſolium ſubmiſere coronas ſuas. Vide
autem, quid oculis impetretur. liſdem hic
uſa ſunt vocibus Animalia, quibus olim, a-
pud Eſaiam, uſa fuere circumſtantia ſolium
divinitatis Seraphim. Una utrorumque vox:
Sandtus, Sanbtus, Santus. Unius tamen can-
tionis triumphus non unus. Nam hic ad vo-
cem Animalium Sanctorum Seniores viginti

quatuor ſuam dedidere laurum regnanti. Ibi

clamantibus Seraphim, unus vix Eſaias im-
mundum ſe eſſe labiis profefſus eſt. Clama-
bant alter ad alterum, & dicebant: Sanctus,
Sanbtus, Sanbtus, Dominus Deus exercituum. Et
dixi, Væ mibi, quia tacui. Ita ne? Inter carbo-
nes charitatis vociferantibus Cœlitibus, unus
vix Propheta captivatur: Et pſallentibus A-
nimalibus quatuor, quatuor ſupra viginti cO-
ronæ Seniorum ſedenti ſunt Agno dedica-

tæ? Et quidem ibi clamaſie feruntur Sera-

phim;, hic tantum dixifſe Animalia ſcribun-
tur. Ibi Deus dicitur exercituum; hic Deus
dicitur, qui eſt. Et tamen de uno ibi Pro-
pheta, hic verò de univerſo Seniorum Areopa-
go triumphatur. Uſque adeò Sapientiæ oculi
permovendis animis hominum & carbonibus,
& clamoribus, & exercitibus antecellunt:
Quæque Seraphim ululatu non impetrant, ple-
næ oculis Animantes extorquent. Penè dixerim,
rudem poſle agreſtémque Pietatem, ſi oculis
pollere credatur, quod pennata non poreſt
Charitas, quamvis cozli cardines evertat cla-
more ſuo. Porròô, ut vel coronæ ſubduntur
Agno, oculatà perorante Sapientiâ; ita ſub-
ducuntur Deo victimæ, exundantque flagi-
tia, non ſi charitas refrigeſcat, ſed ſi oblite-
retur Scientia Domini, expungaturque in
pectoribus Sacerdotum. Non eſt, inquit Oſee,
Soientia Dei in terra. Maledittum & furtum
& adulterium inundaverunt, & ſanguis ſan-
giuinem tetigit. Et tanta in crimimum colluvio-
ne nemo pro Deo pugnat? Nemo. An amor
refrixit? Imò defecit ſapientia, quàâ languen-
te, convaluere flagitia. Conticuit, inquit, po-
pulus meus, eò quod non habuerit. Quidnam
non habuit? Zelum-ne? An amorem? An gla-
dium? An dignitatem? Eo quòd non babuerit
Scientiam. Vide quid, expunctâà Sapientiä, con-
ſequatur Iſraelem. Non ſolum autern exun-
dant ſcelera, verùm & exauthorantur Sacer-
dotes, inque ordinem rediguntur, ut primum
deſtituti fuerint Sapientiã. Hic enim Levitæ
ſunt, qui populus appellantur: ideò popu-
lIus, quia indocti. Non enim thuribulo, ſed
volumine Sacerdotium ſtabilitur. Conticuit
populus mens, eo quod non habuerit ſcien-
tiam: quia tu ſoientiam repuliſti, repellam ie,
ne Sacerdotio fungaris mihi. Utrur eligas,
periſti ſine Sapientia. Aut enim populi nomine
vulgus deſignatur, aut non vulgus, ſed Sacer-
dotes defimuntur. Si Populi nomine Popu-

Ila. 6, 3.

Oſe. 4. 2.

lbid. 6.

Kientia
neceſſaria.

Theologia.
Religioß

urbibits
ſalutares.

lIus adumbratur, quùm tanta impunè vitia, non

dico gliſcant Hieroſolymis, ſed graſlentur,
vulgo ighaviæ tenebris implicato: quæ eſt
futura contagio criminum, ſi nox inſcitiæ
non tabernas opprimat, ſed obruat Sanc-
tuarium: ſi non olitores, ſed Sacerdotes igno-
rantiæ nebulà involvantur ? Comticuit populus
meus, eò qudòd non habuerit Sientiam. Quod
1

M1.166,

Deut. 311
I.

ſi vocabulo populi deſcribitur Sacerdotium
4. ignavorum: quis non videat vel Cidarim ex-

. ertem Sacerdotii coacervari trullis dolabriſ-

e que? Populus ſunt Sacerdotes ,niſi ſapiant.
N GOomicuit populus meus , ed quòd non habuerit
3 Neientiam. Levitas forté non zelus in illa cri-
u minum eluvione defecerat ſed ſcienti exar-
“ matos vox quoque, quàâ in impios pertona-
id. rent, defecit. Arbitrariſne tu nullum per to-
n. tam Saxoniam arſiſle igniculum zeli in Sa-
HRM cerdotibus, cum ſuum effudit virus Luthe-
rus? Æſtuavit Charitas in pleriſque, ſed ar-
Hr canorum ignaris argumentorum non ſuppete-
Glane, bant jacula, quibus ſua cum impanatione con-
is li figerent transfugam. Perſperſus ergo Theolo-
ua giæ farinulà heluo de aris, déque azymo
triumphavit, nullo ibi illicò revincente can-
Crdo dorem ſtare poſle ſine frumento, ubi Chriſtus
Umng adveniſſet in az ymum. Maledictum & menda-
du 4. cium inundaverunt. Conticuit populus meus ,
n. e quòd non babuerit ſcientiam. Exulante ab
leite Aris Sapientiâ, de hoſtia ſalutis triumpha-
der vit Apoſtata. Vel ſcivere Poëtæ, ubi & Jovis
ihn cerebro profluxiſlet Pallas, concoqui Bacchum
Den poſſe in femore fulgurantis. Quæ enim, emiſ-
i Mo- sà ſcientiâ, non pubeſcat temulentia, non ado-
Aredhe. leſcat ebrietas? Serpit hedera, ſi olea exareſ-
r cell cat. Turbati ſunt, & moti ſunt, ſicut ebrius:
dbommdin, bl. 06. 27. & omnis dapientia eorum devorata eſt. Periimus,
elbn: ubi perierit Sapientia. Quâm pulchra, ſanctâ-
ſant, e que ſunt tua, Iſraël, tentoria! Nullis inquina-
lwenmn, ris portentis „ nullis advolveris ſimulachris.
ſt oolls Unde, rogo, tantum, inter Chananæorum
dn Pore idola, faſtidium ſaxorum in populo ad ſuper-
eltt cl. ſtitionem propenſiſſimo? Non erat ocum eo
bduntut Deut. 3 ⁹² Deus alienus. Nullo-ne monſtro gradiens per
,tillb. lee eremum idolis confertiſſimam inquinari Iſraél
1e ligr potuit, qui continere ſe ab idolorum cultu
ſlophte. nec Hieroſolymis poterit, nec potuit in Sina?
Crate n Potuit non fœdari. Cur ? Quòd illi adeſſet
ger ee, Deus. Atqui aderat prope Sinam, & tamen
& fmundin conflatus eſt Vitulus, & excultus. Nimirum
keis e fulgurante tum Numine vallabantur, quum
1Coluti⸗ eos luſiſſe contigit in Horeb. At eos erudie-
Anahn bat Divinitas, quùm procul tentoriis ſaxa
Imger propellerentur. Circumduxit, inquit, eum,
wli /r &. docuit &. uſtodlivit uaſi pupillam oculi ſati.
Giidm Dominus ſolus Dux ejus fuit: & non erat cum
iangr e Deus alienus. In Chaldæo legimus: Collo-
amn cavit eos in circuitu Majeſtatis ſux, docuit eos
verba Legis ſuæ... Et non ſtabit in conſpectu
niia ejus oultus idolorum. Ut pupilla populus ſer-
teln der vVabatur, non ut Cor Dominmi. Noverat enim
non e ſ, arcendis à populo Gentium ſtatuis, ſaxiſque
n . conterendis validiorem fore ſcientiæ oculum,
in Leilep, quàm facem Charitatis. Nec amoliendis tan-
ie e⸗ tùm idolis, ſed & ſculpendo Dei nomini Sa-
ninho, pientiæ nihil aptius oculo. Ecce lapis quem
6 Sach. 3.9 dedi coram JEsu ͤ Luper lapidem unum ſeptem
lun HM oculi ſunt: Ecce ego cælabo Noulpturam ejus:
eN ait Dominus exercituum. Tot ſtratum oculis
gun ecſ⸗ Saxum ne uno quidem corde munitur. Senis
inne cur non immiſcetur ocçulis ſaltem cor unum,
,lelgee⸗ ut ſcalpro promptius lapis expoliatur? Imò de
vir Mhr Sculptura non dubitat Deus, ubi oculorum
rin, ſeptemviratu lapidem inſtructum eſfle de-
ralenu, prehendit. Inviſam, inquies, Deo prædicat
V e⸗ Sapientiam Paulus, datis literis ad Corin-
o Me 1. Cot. 1. thios. Nonne ſtultam fecit Deus Sapientiam
bret d 20. jus mandi? Apoſtolo non repugno, ſed Pro-
dotes e pPhetæ rurſus aſſentior, aiéque conſtratum ocu-
uit lnl lis Lapidem jamjam Dei artificio polien-
n. Ethicæ Comment. Tom. IV.

Stromatum, Lib. II.

dum. Super Lapidem unum ſeptem oculi ſunt. Ec-
ce ego cælabo ſculpturam ejus. Duo jacebant
in Mundo Lapides, Cor videlicet Judæorum
ſaxeum, & lapidea Gentium ſuperſtitio. Et
Judæum quidem ſilicem miracula inſede-
rant, quæ affectum, cordâque contingunt:
Gentium veroò porphyritem Sapientiæ oculi oc-
cupaverant. Audi Paulum: Quoniam & Judæi
ſigna petunt, & Græci Sapientiam quærunt. La-
pidea utraque Natio eſt, ſed alterius pate-
bat pectus ad prodigia, alterius intendebantur
lumina in ſcientiam. Utrum ex his Deo ap-
tius viſum eſt ſaxum; id-ne, quod oculo, an
quod corde implicabatur ?² Tunc conſtanter
Paulus & Barnabas dixerunt, ad Judæos ſcili-
cet Antiochiæ commorantes) Vobis oportebat
Pprimùm loqui verbum Dei: ſed, quoniam repel-
litis illud Ecce convertimar ad Gentes. Ergo
Gentibus Dei nomen inſculpitur, quæ Sapien-
tiam indagant oculis adumbratam. Dico enim
vobis, aiebat de his ſilicibus Baptiſta, quia
Ppotens eft Deus de lapidibus iſtis ſuſcitare ſilios
Abrabæ. Careat quamvis corde Ethnicus,
inveſtigandæ tamen veritatis cupidus non diu
ab Evangelio aberrabit, quod facilius cogni=
tioni, quam affectui, inſinuatur. Dedi te in
lucem Gentium, ut ſis ſælus mea uſque ad ex-
tremum terræ. Eſſe Chriſtum imperavit Pa-
ter, non Mundi flammam, ſed lucem. Non
tam igniri corda ad amandum cenſuit Deus,
quàm oculos ad intuendum luce perfundi.
Atqui optavit Apoſtolus expiari omni cri-
minum labe per Charitatem Epheſios: Ui eſ-
ſemus, inquit, ſanéli & immaculati in conf-
pectu ejus in charitate. Ità eit: ſed non cui-
Vis charitati nos expiandos tradit Apoſte-
lus, ſed ilh, quæ nos ante Chriſti conſpectum
ſtatuit. Qui ſanè Chriſtus, ut ibi Paulus ſub-
jecit, noſtra eſt ſalus. In quo habemus redemptio-
nem per ſanguinem ejus, ſecundum divitias gratiæ
ejus, qux ſuperabundavit in nobis in omni ſa-
pientia & prudentia. Viden ut donorum mul-
tiplicium penè immemor Paulus, unam nobis
& Chriſti Cruce ſcaturiiſſe ad ſalutem Sapien-
tiam conteſtetur? Mirabar equidem vindi-
caturi Moyſis baculum à ſervitute populum non
in Columbam, ſed in Anguem eſle conver-
ſum. Projecit, & verſa eſt in Colubrum. Horruit
aſpectum Monſtri Legiflator, cui Dominus re-
clamavit: Extende manum tuam, & apprebende
caudam ejus. An Lilio ſubigendam Colum-
baâve .gyptum arbitrabaris, Moyſes? Non dili-
gentis affectu Alitis, ſed ſapientis intelligen-
tia Draconis traduci Iraelitas oportet in Dei
regnum à laterculis Pharaonis. Amorem, pe-
nè dixerim, mittite, qui filios Jacob & Jo-
ſeph jugo criminis curatis eximere. Scientid,
non charitate vinciuntur pervicaces. Videſ-
ne, audiſ-ne profuſam in Chriſti laudes elo-
quentiam? Satellites hi ſunt, qui loquun-
tur: & Scribæ ſunt, ad quos loquuntur. Et
unde tanta aut patrocinandi innocentiæ in li-
Ctore libertas, aut pietatis tantum in militi-
bus ſtudium? Irruentes in ſe Chriſtus emolli-
verat. Quibus, rogo, ſignis petulcum ho-
minum genus inflexit? Nullis. Neque enim
coruſcando, ſed loquendo Apros exuit feritate.
Quare non adduzxiſtis illun? Reſponderunt mi-
niſtri:⸗ Nunquam ſic loquutus eſt homo, ſicut hic
hbomo. Lictore quæ animantum ferocior? im-
miſſo præſertim à Scribis. Et tamen Phariſæi,
recepere Prædicatores, quos emiſerant ſatel-
2 lites.

—

1. Cof. ke
22,

Act.13. 46,

Luc. 2. 8.

Ac. 13.4 7.

Iſa. 49. 6,

Eph. I. ⸗

lbid,

ExOd. 4. O.

Joa. 7:46.

100
lites. Chriſto enim ratiocinanti haſta quoque
ſuccubuit, habuitque Cygnos Scientia, quos
admiſerat Vultures. Quare non adduxiſtis il-
lum? Nunquam ſic loquutus eſt homo. Non eos
morum ſanctitas, non decor faciei, non ſigno-
rum vis, non clientum eos turba aut abſterruit,
Can. 5. 6. Aut emulſit: Loquentis Sapientiâ capturi ſunt
capti. Anima, inquit Gentilitas, mea liquefa-
a eſt, ut dilectus. Reſiſte; Scio enim, quo
fueris eliquata. Ut ſcilicet Dilectus effulſit;
ut auream jactavit comam; ut gemmeas ex-
plicuit manus; ut ambulavit ſuper pennas
ventorum; ut ſuam cum aromatibus myr-
rham demefſſuit. Scilicet. Anima mea lique-
facta eſt, ut dilectus. Scio quid ſis dictura: ut
nempe Dilectus in fſœno jacuit. Non. Ut ef-
fulſit in Thabore. Neutiquam. Ut in coena
ſuo te cruore nutrivit. Ne tum quidem cùm
pro me tradidit Spiritum. Ecquando ergo te
Sponſus eliquavit? Dixiſſem olim, niſi nar-
ranti non ſemel interceſſiſſes. Anima mea li-
quefacta eſt, ut Dilectus. Hac quoque vice liceat
divinare. Mollivit cor tuum Sponſus, non ſui
atrocitate funeris, ſed reſurrectionis ſuæ fau-
ſtitate. Liquefacta eſt anima mea, ut Dilec-
zus loquutus eſt. Subactæ ſunt Evangelio Gen-
tes Legis a Chriſto latæ Sapientiâ, non vi,
nec miraculis tantùm prædicantium. Sedenim,
inquies, aureà præcinctum ad mammas zo-
nà Chriſtum Joannes afpexit: qua certè pul-
lulans & corde Charitas deſignatur, Cæſa-
res Prætoréſque vinctura. Video Chriſti mam-
millis zonam adpreſſam: ſed video prorum-
pentem ex ore Chriſti acutum utrinque gla-
Apoc. x¹. dium. De ore ejus gladius utràque parte acutus.
16. Quis non videat, quaàm ſit zona devinciens
ſubjugandis Evangelio Gentibus feriente aci-
Pl. 44. 4. nace imbecillior? Accingere gladio tuo ſuper fe-
mur tuum, potentiſſime. Ut veròô tutius dimi-
caret & fortiùs, linguam maluit armare, quàm
femur: ratus nullum fore ferrum aptius Eth-
nicis debellandis, quàm ſermonem mentis
interpretem. De ore ejus gladius, utràque par-
te acutus. Hunc ſanè expavere gladium in
Apoſtolis Phariſæi, qui, cùm eos ſcirent
tam ſignis, quàam prædicatione præpollere:
ILcientiæ illos interdizere machinis, non autem
miraculorum inſtrumentis exuere. Præcipien-
4A.5. ²8. 0 præcepimus vobis „ ne doceretis in nomi-
ne iſto: & ecce repletis Jeruſalem doctrina ve-
ſtrd. Atqui miraculis ad Evangelium tum po-
tiſſimum turbam attraxerant, quùm illos Pon-
A. 5. 16. tifices vinxere. Magis autem augebatur creden-
tium in Domino multitudon ità ut in plateas eji-
cerent infirmos. Qui curabantur omnes. Exur-
gens autem Frinceps Sacerdotum, & omnes qui
cum illo erant, repleti ſunt 2 elo. Et injecerunt ma-
Relig'eß nus in Apoſtolos. Si vicinis ex oppidis multi-
, tudo confluebat, ut Petri umbrà curaren-
Stsnis tür infirmi: Miraculis, non ſermone inter-
& T heyo dicantur Apoſtoli. Non enim membris tan-
gnier tùm, ſed animis per ſigna diſcipuli medeban-
tur. Augebatur ſiquidem credentium in Do-
mino multitudo, & Petri umbra ſignorum lu-
ce emicante. Nimirum vaferrima Scribarum
natio percallebat „ eam tantùm fore ſtabi-
lem Fidem, quam Apoſtoli rationibus Scriptu-
riſque Judæorum mentibus inſeviſſent. Nam
ſata miraculis credulitas citò præſtigiis à bap-
tiimo ad circumciſionem retrahitur. Ideò
convocantes Apoſtolos tantis miraculorum ful-
AEt 4.40. goribus coruſcantes, Caæſis, inquit, denuntiave-

Oliva

runt, ne loquerentur in nomine Jeſa, & dimiſe-
runt eos. Abſcedat Sapientia, quæ diſſerit; &
fulguret miraculis, ſi libet, Charitas. Ab illa
ſecuri ſumus fide, quæ non fſcientiæ inniti-
tur baſi, ſed miraculorum eſt vento circum-
lata. Unum verbi gladium Moyſis culter refor-
midat, quo tantàm, qui cadet, non adjiciet,
ut reſurgat. Præcipiendopræcipimus vobis ne, doce-
retis. Tuum reconde doctrinæ gladium in va-
ginam, Petre, & tua, ſi placet, umbràâ ad
ſalutem colluceto. Præcepimus, vobis ne doce-
retis. Nec vanus fuit metus Pontificum: uno
ſiquidem verbi gladio triumphare de Mundo
Fides poteſt. Submiſſum è cœlo eſt cum qua-
drupedibus ſerpentibuſque linteum dormienti
in ſolario Petro. lIis Gentes deſignabantur
anguibus, quas Deus ſubjugandas Apoſto-
lo tum maximè tradebat. At quibus aut laqueis
irretire, aut machinis edomare illa monſtra
Petrus ſuſcepit? Offis Daniel pugnavit in An-
guem. Hydras titione compreſſit Antiquitas.
Diſcerpſit Leonem Samſon. Arcu Eſau pa-
renti feras in ſaltu venabatur. Petrus ipſe ha-
mo piſcem extraxit. Quodnam ex hiſce in-
ſtrumentis deligitur, ut monſtra domentur?
Nullum. Jugulentur verbi gladio, & itaà in
membra Eccleſiæ demittantur. Surge, Petre: A&10. 14.
Occide, & manduca. Adfuere propterea cohortes .
Romanorum Petro Cæſareæ, non umbræ ejus
exploraturæ miracula, ut crederent, ſed ver-
bis auſculaturæ, quibus occidendas ſe eſſe ſcie-
bant, ſed in vitam. Nune ergo omnes nos in con- A 10.32.
ſpectu tuo adſumus, audire omnia quæcunque ti-
bi præcepta ſunt à Domino. Quos ſanè cum
Cornelio milites, loquente etiamnum Petro
verba Scripturarum, Spiritus Sanctus inſe-
dit, inſeſſéòſque Spiritu luſtralibus baptiſini
aquis expiavit Apoſtolus. Numquid aquam pid. 47.
quis prohibere poteſt, ut non baptizentur hi,
qui Siritum ſanctum acceperunt, Nicut & nos?
Scientiæ mimirum dediderant ſeſe: ideôque ſta-
turos contra ſupplicia & Spiritus imbuit, &
Petrus inunxit. Audite hæc omnes Gentes: au- pſal. 48.2
ribus percipite omnes, qui habitatis orbem. Os
meum loquetur ſapientiam ; & moditatio cor-
dis mei prudentiam. Hiſce attrahendæ ſunt ma-
chinis Gentes. Scientia domet, non Amor.
Nam deſtituta ſermone Charitas reſtinguitur
flatu uno: ne flumimbus quidem Amor obrue-
tur, ſi eum ſermo ſuccendat. Lampades, in- Can. 8. 7.
quit, ejus, lampades ignis atque ammarum.
Aquæ multæ non potuerunt extinguere Charita-
tem, nec flumina obruent illam. Magna hæc ſanè
fax, quæ vivit in undis. Noli mirari: Scientia
eam contra torrentes munierat. Dixerat e-
nim Sponſa, antequam de ſuis ſe lampadibus
jactaret: Quis mihi det te fratrem menin, ut Can. 8. 2.
inveniam te foris. Apprehendam te, & ducam
in domum Matris meæ- ibi me docebis, & da-
bo tibi poculum ex vino condito, & muſtum
malorum granatorum meorum. Martyrum hic
ſanè cruor, Punicorum muſto coloratus, pro-
pinabatur Dilecto. Eum autem tum Sponſa
exhibet, cùm edocetur. Et tum quidem cùm
patruelis exſugens ubera inducitur, blandi-
tiæ oſculis finiuntur. Ubi verò, abdicatis
uberibus, characteribus Sapientiæ negotium
tranſigitur, non jam illecebris, ſed funeribus
Sponiæ Amor in Sponſum conſignatur. Quis
mihi det te fratrem meum, ſugentem ubera Ma-
tris meck, ut inveniam te foris „ & deoſculer
te? Vides Amorem in ubere & foris conve-
niri;

1Mich..

11.

Por, 9,2.

poe 58.

1c 4

1
4
3 Mich 7, 1
. „
1
1
0

.

3
.

Luc 1 46.

le-
n
ndo
un.
Henti
dntur
oſo.
Gbei
nſra
An.
luten.
i ⸗
len.
ten.
etur)
itan
Pete: “
Ohortes
re en
ed rer.
elleſce
1 in n. Aen
ngteti
nd cun
n Neto
n le⸗
bapnini
Agun il
tur M,
m
eoclelt⸗
nbut, &
ntet: dr il
rben. 0
itatio a⸗
ſuntmr.
on AM.
teſicgiu
nor obrve⸗
Irmon
n Cnie.
Uuheehn
i:. Wenin
Dueret ⸗
PyeibS
, min,
„, ben
bic,
6 llfns

2. Mach. 7.
21.

Prov. 9,2.

Apoc. 5·8.

Apoc. 4.5.

Stromatum, Lib. II.

miri, & oſculis excipi, ne dicam, eludi? At do-
centem & domi nanciſcêris Sponſum, & illi
non blanditias regeri, ſed latam pro eo mortem
refundi gratulabere. Apprehbendam te, & du-
cam in domum Matris meæ: ibi me docebis,
& dabo tibi muſtum granatorum meorum. Occi-
dentur pro te, ſi doceantur à te. Quamdiu im-
mulges ex ubere lac, velitabitur Eccleſia oſcu-
lis, non autem funeribus ſuis regni tui purpu-
ram imbuet. Eluxit, qua de agimus, Conſtantia
in Heroina;, quæ Antiochi torcularibus com-
preſſos ſui uteri botryones ſeptem Deo obtu-
lit, epotandos in menſa Patris. Ningulos Ulo-
rum, inquit de Machabæorum Matre Scrip-
tura, bhortabatur voce patrid fortiter, repleta Ta-
pientiũ. Sapientiâ, inquam, non amore & robo-
rabat filios Mater, & firmabatur. Quà factum
eſt, ut conditus paſſionis calix, ſpumante tan-
ti cruoris muſto, Deo cœœli offerretur à foemi-
na. Nimirum non Charitas, ſed Sapientia ædi-
Ricavit ſibi domum, immolavit victimas, & miſ-
cuit vinum. Quæ enim non exundavit in Ma-
chabæorum ore Philoſophia de ritibus, de im-
mortalitate, de æternitate, de providentia
Numinis, de iniquorum ſuppliciis, de juſto-
rum coronis, quùm cruoris ſui muſtum in
Dei cyathum moriendo pueri tranſmitterent?
Quis enim non imbutus æternitatis ſcientid mo-
ri potuit pro Lege? Corripuit propterea A-
gnus, in ſuorum funeribus à Mundi origine in-
terfectus, non unam lampadarum ante thronum
ardentium, ſed de dextera ſedentis librum: ut
teſtaretur ſuos ad perferenda ſupplicia robo-
ratos fuiſſe Prophetas non tam Amoris face,
uam volumine Sapientiæx. Et vidi Agnum
Rantem, tanquam occifum. Et accepit de dex-
tera ſedentis in throno librum. Atqui faces ſo-
lium circumſtant. Et ſeptem lampades arden-
tes ante thronum. Prætulit lampadibus librum
occiſus in ſuis Agnus: ut tribuendam occum-
bentium fortitudinem, noſceremus, non tam
Charitati, quâ flagrabant, quam Sapientiæ,
quâ contra ſupplicia obriguerant. Audi na-
tu minimum & Macchabæis, quo tela umbone

, Mach.7. repulerit. Non obedio præcepto Regis, ed præ-

30.

cepto legis: quæ data eéſt per Moyſem. Miraris in
mari rubro non naufragam pubertatem? Na-
tat in tabula. Doctus enim per Moyſem Mundi
cœlique philoſop jam, graſſantem Regis iram
contempſit. Obedio pracepto Legis, quæ data
eſt per Moyſem. Fruſtra literis loricatum im-
manitas oppugnavit. Non mirum ergo eit, ſi
ſuo nos Chriſtus exemplo præferendam Sa-
pientiam Virgini parenti ſuæ inſtituit, quando
à mœrente abſceffit Matre puer duodennis,
ut docentes audiret, rogarétque Scribas in

Luc. 2.46. Lemplo. Invenerunt illum in Templo ſedentem

in medio doctorum, audientem illos, & interro-

gantem eo. Et quamvis Scripturarum latex
nunquarn non decurrat aureus, emittebatur i
tamen temporis per ora Scribarum, quaſi
per latrinas & cloacas. Attamen Dei Verbum
fæculentiam alvei præ fluminis pretio non recu-
ſabat, tantam ratum eſſle Scripturarum melli-
tudinem, ut tum quoque anteferri & poſſet
& deberet uberibus oſculiſque Virginis, quùm
eas luteos per ſyphones miſtaſque veneno de-
fluere contingeret in exedris Sanctuarii. Quod
ſi Matri Domini præferri Scientia debet;
quo modo nugis, ſcurris, otiéque poſthabe-
tur? Ergo, quam Chriſtus parenti optimæ Præ-
ponit, tu eam theatris reris poſthabendam?
Ethicæ Comment. Tom. IV.

1O◻I

Quid agam, inquies, cum Scientia; quando
per ſtultitiam prædicationis ſalvos Deus fe-
Cit, ſi Paulo credimus, credentes. Placuit Deo;
inquit, per ſtultitiam prædicationis ſalvos facer
re credentes. Falleris, ſi exchuſam à Paulo ar-
bitraris Sapientiam eſſe, ejectàmque adytis
Sancétuarii. Pampinos is tantùm oſtentationis
decuſſit & garrulitatis, ne prædicationis ra-
cemos verborum umbrà laſciviens excoqui pro-
hiberet. Cæterùm & Paulum evolve: Quis
eo ſublimior? & Petrum perlege: quis illo ele-
gantior? & Joannem explorato: neminem illi
doctrind, arcaniſque parem invenies. Parati
ſemper, inquit Petrus, ad ſatisfaciendum ommni
poſcenti vos rationem de ea, quæ in vohbis eſt,
ſpe. Quid, inquis, cum Scientia agam? Græ-
corum Viden'’ ut acumina jaceant? Viden ut
Romanorum luxati Arcus torpeant? Viden'ut
Piſcatorum retibus nullæ aut Sapientium por-

ticus, aut Potentium arces ſint pares? Scien-

tià id totum confectum eſt, non Omnipoten-
tiâ, iràave Numinis. Prædixerat hos debella-
tæ per Sapientiam ſuperſtitionis gemitus An-
na, quæ, diffractis pharetris, ſcientiam ſepſit
ovaturam. Quia Deus ſcientiarum Dominus eſt,
& ipſi præparantur cogitationes. Arcus fortium

1. COr. I.

1. Pet. 3. 16,

1, Reg. 2.3.

ſuperatus eſt, & infirmi accinéti ſunt robore.

Ut autem videas non tam virtute, quam Sa-
pientiâ debellatum Hieroſolymis eſſe, partam-
ue ſermone efle lauream Eccleſiæ: cuùm præ-
miſiſſet in Actibus Lucas plemum gratià ro-
boréque Stephanum innumeris fulfſiſſe ſignis
in turba, non de miraculis ſolicitas fuiſſe
Synagogas ait, ſed de doctrina, quas obru-
tas commemorat non prodigiorum novitate, ſed
gravitate, dignitatéeque Scientiæ. Surrexe-
runt autem quidam de Gynagoga diſputantes
cum Stephano. Et non poterant reſiſtere Japien-
tiæ & Spiritui, qui loquebatur. Tunc ſubmiſe-
runt viros, qui dicerent ſe audiſſe eum dicentem
verba blaſphemixæ. Non tum inſidiati ſunt Ste-
phano, quuàm multis fulgeret ſignis in vulgo.
Tum eſt Libertinorum efferatus cœtus in Levi-
tam, cùm victum ſe eſſe intellexit Stephani ſa-
piemtiâ diſſeremtis. Ergo Deus non Miraculorum,
ſed Scientiarum, Judæorum pharetras con-
tudit, arcuſque diffregit. Eà enim ſe op-
primi ſenſere machina, cui diſſolvendæ ar-
tes omnes, omnemque conatum intendê-
re. Stephanus plenus gratid faciebat prodigia
magna in populo. Surrexerunt autem quidam
di putantes cum Nephano. Signis ille Prælia-
batur pro Chriſto: At hi non ſignis, ſed argu-
mentis adverſari cœpere, oppugnati Levi-
tæ potentiàâ, led ſapientiam impugnantes. Mi-
raris autem pluris factam efſe in Levita ſcien-
tiam, quaàm ſigna, quando plus acceſſiſſe di-
gnitatis ſapientiâ, quam imperio ipſis quoque
Regibus non ignoramus? Finito enim mulier-
cularum, coram Salomone, judicio: Audi-
vit, inquit, omnis Iraël, & timuerunt Regem,
videntes ſapientiam Dei eſſe in eo. Terrorem
incutit ſui purpura non gladiis, quibus ambi-
tur, ſed effatis, quibuſcum præeſt; & caritu-
ram putamus authoritate Cidarim, ſi luxui
phaleriſque vanitatis decus præferat pompam-
que ſcientiæ: Timetur non gladius in Rege,
ſed Sapientia: & negligetur Præſul, ſi vo-
luminibus ſeptus, auro, ſericéque non obrui-
tur? Ergo patinis, aulæiſque efferetur Epiſ-
copus, quando Regem fatemur terrori
ſe ſuis non ornamentorum ſuperbiã, ſed
3 ſoler-

Act 6

2. Reg. 3.
28.

E-cleſcaſii.-
coré pom-
paæ veriores.
Scientia.

Luxus nib

ſuiſ- prodeſt,

102

Eecleſiaßii. ſolertià Sapientiæ? Clamat Princeps ad Reges,
ee ut; conſciſſis velis, direptiſque periſtromati-
ſien am. Dls, unis ſe Sapientiæ inſignibus cohoneſtent.
Plal.2. 0. Erudimini, qui judicatis terram. Decet terra-
rum Judices Sapientia; & terræ coœlique
arbitros Sacerdotes ignaviæ, inſcitiæ ſqualere
ſitu patiemur ? Propterea, inquit Eſaias,
Ila. 5. u. aptivus ductus eſt populus meus, quia non ha-
buit ſcientiam. Propterea dilatavit infernus ani-
mam ſuam, & aperuit os ſuum abſque ullo ter-
mino: & deſcendent fortes ejus, & ſublimes,
glorioſique ejus ad eum. Liceat hac mihi ratione
philoſophari. Involutum vulgus inſcitid Manes
patefecit, aperuitque gehennam, nullis reo-
rum funeribus ſaturandam. Quid, rogo, in-
vehet incommodi caligans in tenebris igno-
rantiæ cum Sacerdote Levita? Et omnem qui-
dem laſciviæ apparatum præmiſerat hianti ge-
IIa. §. 12., hennæ: Cithara, & Lyra, & tympanum, & ti-
bia, & vinum in conviviis veſtris. Nec tamen
devorandis primoribus regni Orcus patebat.
Occluſa ſunt Legis volumina, & illicò gehen-
na ignis ad ſupplicium patuit. Quia non ha-
buit ſcientiam: Fropterea dilatavit infernus ani-
mam ſuam. Quis non putaſſet Iyrarum efſe fi-
dibus revinéctum vulgus laſciviens? Captiva-
tum eſt non citharàâ, ſed ignorantiãa. Quis,
ut olim aceto Alpes, ita nunc perforatos
patuiſſe vino Manes non crederet? Inſcitià
cœpit ità Orcus fatiſcere, ut jam coire non
poſſit. Propterea infernus aperuit os ſuum abſ-
que ullo termino. Satius, ut vides, eſt, tene-
re Lyram, quàm carere volumine: & ſi bi-
bas, ſilet gehenna; latrat, ſi neſcias. Evadere,
non undique rea, poteſt laſcivia: ſcelus inſci-
tiam non poteſt non ſubſequi. Hinc eſt, quod
damnaturus Jeruſalem Dominus, non lyras
coacervavit, ut canerent, ſed caliginem inve-
IIa. 6. I. Xxit, ne vidérent. Excæca cor populi bujus, &
aures ejus aggrava, & oculos ejus olaude ne
fortè videat oculis ſuis, & auribus ſuis audiat,
& corde ſuo intelligat, & convertatur, & ſa-
nem eum. Viveret, ſi videret: & ſanaretur,
ſi noſſet. Sua illum ignorantia opprimet. Por-
ròô perituri cor populi non igne charitatis
multavit, ſed luce ſcientiæ interdixit. Excæ-
ca cor populi hujus. Aliquantiſper diligat, dum
non intelligat. Nam licèt æſtuet, citò refri-
geſcet, ſi lumen eum intelligentiæ defecerit.
Et ne ſuæ fortè Præſules blandirentur cæci-
tati, quòd quamvis caligent ipſi, familiarium
tamen & manibus palpent; & oculis vi-
deant, hoc eſt, alieno ſapiant corde, oculé-
que proſpiciant: non curat Eſaias, ne populus
nonintelligat; tantàùm, ne proprio intelligat cor-
de ſategit. Ne forte videat oculis ſuis, & corde
Rex vegat. ſuo intelligat. Nam alienæ ſi tibi ſtandum erit
intelligentiæ, palpabis quaſi cæcus in meridie.
Elae Meminiſle velim te obſidentes Samariam Sy-
neceſſaria. ros, ubi repentina ſe cæcitate ſenſere per-
cuſſos, circumagendos ſeſe Eliſæo dedidiſ-

Epiſcoi ſe. Quid plura? Dum alienis, quamquam pro-
e⸗ be Phetalibus, oculis progrediuntur, non ſua in
vii, ieni. tentoria repedarunt, ſed in arcem ſunt ho-
tantur. ſtium deducti. Oſtendam vobis viam, quam
80 * 6. quæritis. Duxit ergo eos in Samariam. Aberuit-

que Dominus oculos eorum, & viderunt ſe eſſe in
medio Samaric. Has in inſidias mihitia incidit,
dit, dum agi ſe ſivit alienis oculis. Et quas tu
impactum te iri credis in Syrtes, ſi non tuo
intelligas corde; ſed Cubicularii tui, aut
Primnicerii eruditione imbuare ? Decipitur à

Oliva

à Propheta Arcus & Sariſſa: Et mercenarii
non falletur ſententia ſcioli Cidaris atque Co-
rona? Recole ſagacis villici fraudes; cujus dum
ſtat rationibus Dominus, decreviſſe coros tri-
tici ad dimidium, & modios olei plus juſto
ſubſediſſe non intelliget. Fallitur vel Iſaac ſuis
quoque in fhlis, quamvis contrectet eos &
palpet, dum non ſuis diſcernit oculis natu mi-
mimum à maximo, ſed alienis benedictionem
ſuam oppignherat oculis. Quis es tu, ſili mi? Gen. 27.]
Divitque Jacob: Ego ſum primogenitus tuus 18.
Eſau. Non ignarus ad benedicendum Se-
nex proceſſit. Sed quùm interprete uſus eſ-
ſet, alienâque eſſet imbutus intelligentiàâ,
hædos pro cervis abliguriit, extulit quem erat
ſubjecturus, quem coronare ſtatuerat, com-
pedivit & ſubjecit. Comedi, benedixique ei, Ibid. 4
& erit benedittus. Diſcutiet rationes Audi-
tor, cujus Sapientià informor. Num tu ſuppo-
ſititiis oculis videre potes? Sat eſt eburneis
oppleri dentibus, ne edentulus habeare: ſed
ne ſis, nullus te reddet dentatum Elephas.
Utinam oculatus te ſaltem caligantem in ſub-
ſellia induceret. Vel Heli lucernam Domi-
ni videre quùm jam non poſlet, non quem-
vis & Levitarum choro, ſed Samuelem ſuf-
fecit. Nunc verò cæcus cæco ducatum præ-
ſtat: & ideò ruunt ambo in foveam. Excæ-
catus muneribus rabula Præſulem de Mun-
do judicaturum ſcientià informabit? Nimi-
rum Columbarum caligantes præ inſcitia ocu-
los ſuà reparat Bubo perſpicacitate, ſupplét-
que. Heli jacebat in loco ſuo, & oculi ejus ca- L. Reg.3.2
ligaverant. Namuel autem dormiebat in Tem-
plo Domini. Quid, quod ſuo quiſque debet
corde intelligere, ut ſaneſcat; quantò magis
ſuo debet corde intelligere Præſul, ut ſanet? Vi-
deamus in ſummo Paſtore quam primum gem- .
mam Dei Spiritus infixerit. Et requieſcet ſuper Iſa. n. 2.
eum Spiritus Domini, Spiritus Sapientiæ & intel-
lebtus, piritus conſilii & fortitudinis, Spiritus
Geientiæ & pietatis. Et replebit eum Siritus ti-
moris Domini. Mitto gemmarum qualſi pri-
mogenitam & principem fulgere in Paſtore
Paſtorum Sapientiam: illud à te animadverti
pervelim, in judicaturo Gentes & Nationes è
donis ſeptem, quibus inſignitur ad præfectu-
ram, quatuor ad Cognitionem ſpectare &
Scientiam. Quis enim neget imbuendæ men-
ti non congruere Sapientiam, Intellectum,
Conſilium & Scientiam? Hoc enimveròô erum-
pente Flore tantis ſcientiæ teſſeris conſigna-
to, accubabit Leo cum Vitulo, educétque
infans & foramine aſpidem. Non nocebunt, Iſa. I1.9.

G& ' non occident in univerſo monte ſanéto meo:

quia repleta eſt terra ſcientiä Domini. Vide-
batur ad regnum ſpectare Charitatis foœde-
ratus Leomi Urſus, remiſſi in thecam gla-
dii, obvia omnibus paſcua, & tuta in Dei mon-
te ſecuritas. Et tamen Scientiæ ea Domini
tribuuntur: ut ſcias, omnia poſſe intelligen-
tiam, ſi ex corde, fidéque naſcatur. Non occi-
dent, quia repleta eſt terra ſcientid Domini. Com-
pone nunc inundationem ſanguinis apad O-
ſeam, ſcientiæ deceſſione, cum exterſo, a-
pud Eſaiam, cruore, acceſſione Sapientiæ, &
videbis, quid interſit inter imperitum & erudi-
tum Sacerdotum Præſulumque Senatum. Non
eſt ſcientia Dei in terra. Maledictum, & men- Oſe. 4. l
dacium, & homicidium, & furtum, & adul-
terium inundaverunt. Ruptis aggeribus fla-
gitiorum torrentes exundarunt, ubi Scien-
tI&

Apo.
9.

Leech8,

1

0
uun l

c
t
1

ti

luech ue, P
u
Iu
co⸗
Vimig tan
eſanis, ten
ngi
Gi.
d
Uurchn,
ſl
Ve
u

D
l⸗

i
.
em
itur .
R
il
n,
ne
Co.
e ei,
AN .
nppo.
Urnels
: ſed
ephas
alb.
Donn.
Aen.
.
n re
Eace.
Mon-
Ninr.
tia ol⸗
lupper
ela er er
le Eebet
1d mes
et! r.
m genr⸗
ſet aper n

Girin
pintu t⸗
al
n Paloe
Gnacrent
Natonest
eckie
de Mer-
elechun,
eld etun⸗
Coligee⸗
cdokelle
wwrbun,h
ſulkimg:
ats Hele
hecin e.
nDai
ea Domui
inreller
. Milar.
uminiC.
3 Al
ei 17

entn

8 1 di⸗

Ezech.s.6. literarum Scientia communierat.

Seient'a
neceſaris. tantæ extergendæ ſaniei deſtinatum? Novacul4

Correbtio
mitis.

Stromatum Lib. II.

tiæ fons ſtetit. Quam ſcelerum eluvionem
ſola Sapientiæ ſcaturigo exhauſit. Hinc eſt,
quod Joannes peccantem Mundum ut coër-
ceat, non phialas, aut citharas aureas, aut
etiam tonitrua, falcémve, ſed librum acci-

Apoc.io. pere jubetur de manu Angeli. Vade, & acci-

pe librum apertum de mann Angeli. Eo enim
ſcientiæ pharmaco mederi ſe poſſe diſcebat
Joannes laborantibus omni ſcelerum contagio-
ne mortalibus. Non orationum phialis, non
citharis, non ſeveritatis tonitruo, non ſuppli-
ciorum coêrcentur ſalce flagitia, quibus
uno benè volumine occurritur à Joanne.
Crediderim propterea ſtragi ſubducendam
apud Ezechielem innocentiam, non corde,
quo charitas adumbratur, non lilio, quo
deſignatur pudor, non ſidere, quo mentis
in Deum erectio pingitur, non denique ci-
licio, quo figuratur luctus, ſed charactere,
hoc eſt Thau, conſignatam: ut efformatione
literæ diſceremus meritò ſuppliciis eximi Ju-
ſtos, quos contra tela viti nequiſſima parens
Et illis di-
xit, audiente me: Percutite: non parcat oculus
veſter, neque miſereatur. Senem, adoleſcentu-
lum, & virginem, parvulos & mulieres interfi-
cite uſque ad internecionem omnem autem Ju-
per quem videritis Thau, ne occidatis. Sapien-
tiæ ſunt teſſeræ characteres. lis ergo notis
eripiuntur ponæ, quibus flagitia ſuperarunt.
Præferat ergo inter cædes incruenta Innocen-
tia in fronte literas, quaſi caſſidem Sapien-
tiæx; quæ impolluta inter crimina, dum
ſcientiæ ſamulatur, criminibus non ſervivit.
Quæ omnia in eo ſenſu à me ſcripta ſunt, ut
nec ſine gratia Dei aliquid Scientia poſſit; nec
formaliter, ut aiunt Theologi, expietur
animus ſapientid, quem ſola ſanctificans gra-
tia extergit, ſed ut intelligamus, ſi ex Dei
gratia non nos præoccupet Sapientia, malè
fundatum Fervorem citô extingui. Nec ſer-
vat, nos tantùm à lapſu Sapientia, ſed, quod
longè difficihus eſſe conſuevit, lapſantes in
Cœno criminum ad expiationem inducit ex-
tractôſque volutabro Aris, TempNque reponit.
Norat has machinas, thermäſque & diluen-
tis, & refigentis ſcientiæ Baruch, qui cate-
nato Dei populo, ut pararet lavacrum, quo
Contractas luxurie ſordes dilueret pœznitentia,

Baru. I. 13. librum tranſmiſit. Legite librum iſtum, quem mi-

IRimus ad vos recitari in Templo Domini: & di-
cetis, Domino Deo noſtro Juſtitia, nobis autem
confuſio. Peccavimus ante Dominum Deum no-
Rrum. Quanta luctuum è volumine ſcaturigo!
Legite, & lugete. Si conditam in libro ſcien-
tiam evolveritis, erumpetis in preces, quibus
divini furoris fulgura convertantur in rorem.
Nullum enim tantum flagitium eſt, quod ſa-

Ezech.2,.e Pientià non dometur. Increduli, & ſubverſores

Junt iecum, inquit ad Ezechielem Dominus, &
cum ſcorpionibus habitas. Hoſce dubitas in-
quinatiſſimos fuiſſe flagitiis? Emolliri tamen
eos, diluique cùm vellet Deus per Prophe-
tam, quo eum inſtruxifle inſtrumento cenſes

illum, ſeu ſtrigili, vel ferro, ignéve ſiſtendo

Ppuri admotum credes. Uno paſtus volumine
acceſſit ad impios.

ſunt. Ideò vades ad eos. Et ubi clavæ, quibus
venenatæ animantes atterantur? Ubi faces,
quibus remorſurus ferientem Scorpio exura-

Comede volumen iſtud, &
Ezech.a.1, Vadens loquere ad fclios Hraël. Atqui Scorpiones

103

tur? Pro clava, facéque volumen eſt. Mehus eeleßa-
enim contra pervicaciam ſapientiãâ, quam po- ca Yuri-

tentid, aut ſeveritate pugnatur. Libro te iſto
communio; miſi hoc viceris Scorpiones, fru
ſtra eos telis, haſtâque confixeris. Comede o.
Iumen iſtud, & vadens loquere ad filios Iſrasl.
Ut autem vel ſcorpiones verti pofſlunt in tur-
tures, ſi Sapientiæ voluminibus involvantur:
ità deſtitutæ Legis Codice Columbæ citò ab-
eunt in Angues. Quid enim putatis Antiochum
præſtitifſe, quum Dei Agnos commutare
Hieroſolymis ſtatuiſſet in Pardos? Libros conſ-
cidit; ratus ad idola nullo negotio vulgus in-
flectendum, ſi defeciſſet à Sapientia. Non illi
ergo Nymphas immiſit, quod præſtitere Moa-
bitæ: non choreas explicavit, non flores inſ-
perſit, non epulas ſtruxit: libros combuſſit,
violatâque ſcientià, de ſtabilienda ſuperſti-
tione non dubitavit. K.dificavit Antiochus
abominandum idolum, & in plateis incendebant
thura. Quà ſpe fretus aras monſtris erexit? Co-
dicum cinere. Incendebant thura, inquit, &
ſacrificabant, & libros Legis Dei combuſſerunt

dict 0.

Superior
amore dis⸗-
cat ſueos.

1, Mach. i.
57.

igni, ſeindentes eos, & apud quemcunque inve-

niebantur libri teſtamenti Domini, tmucida-
bant eum. Uno Sapientiæ cinere graſſaturam
illa ſe jactavit in urbe ſuperſtitio. Non timeo
quin Priapo litent Ifraelitæ, ſi ab eis libros Le-
gis excuſſero. Flagravere libri, & Libidini
Perlitatum eſt. Sacrificabant. Quo modo Hie-
roſolymis, in urbe ſancta? Et libros Legis, in-
quit, combuſſerunt. Nemo à Mehemeti Secta ad
Evangelium commigrat, quòd ſectatores ſuos
Perditiſſimus Arabs cimmeriis ignorantiæ te-
nebris, ablegatà omni Academiæ umbr, de-
merſerit nunquam emerſuros. Miraris Canda-
cis Eunuchum in tanta & corporis nigredine,
& felicitatis æſtu, tantum animi retinuiſle can-
dorem, ut Templum inviſeret;, tantämque præ
ſe tuliſſe humanitatem morum in purpura,
ut peregrinantem Philippum & curru ex-
ciperet, & diſſerentem audiret? Librum habe-
bat in dextera. Nequiit non candere Ethiops,
nequiit non demitti Eunuchus & potens, ne-
quiit Solis divini fœtus abſolutus ab aqua re-
fugere, quòd eum Sapientia ſuis ad pieta-
tem characteribus informaſſet. Dixit autem
SWpiritus Philippo- Accede, & adjunge te ad cur-
rum iſtum. Imô abſcedas velim a rheda. Ac-
cedat Levita ad currum? quo Æthiops vehi-
tur; Quem inſidet Eunuchus; in quo eſt is, qui
eſt ſuper omnes gazas & Foœminæ, & thio-
piſſlæ & Principis? Quid ibi non tetrum? Na-

tione, colore, conditione, & gradu quis alie-

Act. 8. 36.

Lebtio ſa-
1
era quaàm
utilis.

Eunuchus
Candacis.

nior à fide eſt, Æthiope, Eunucho & Gazæ Præ-

fecto? Ait nihilo minus Philippo Spiritus: Acce-
de. Iret ſaltem Æthiops Hieroſolymas: ſed
redit à Templo in Regiam. Quid illum cogitare
par eſt, animôque volvere niſi gazam, ad quam
regreditur? Ad hunc ergo Philippus accedat
quaſi Aprum, ab aromatibus religionis rela-
bentem in Avaritiæ opumque volutabrum.
Sedenim deſcendens ab Jeruſalem in Jericho
peregrinus latronibus objicitur, ferréôque con-
ciditur. Et tamen non procul à Templo abſce-
debat, & cæditur. Is recedit à Jeruſalem in
MEthiopiam, & non latroni deditur, ſed Levi-
tæ traditur, non tela, ſed thura ſenſurus, nec
ſanguine conſpurcandus ut jaceat, ſed aquis ex-
piandus, ut vivat. Adde, quod & curru vebe-
batur, deliciarum nec poſt victimas immemor.
Accedit, quod nullis eum, velut de Cornelio
I 4 didi-

Ibidem.

1. Mch. 3.
48.45*

1. Mach.
12.9.

I104
didicimus, aut jejuniis, aut largitionibus ca-
pacem factum eſſe baptiſmi ſcimus. Quo er-
go merito Avaritiæ cuſtos, mulieris ſpado; in-
ſcenſor curruum, ſi non deſertor, certè San-
Guari non inquilinus, non abſtinentiàâ, non
largitate Cclarus, vir coactæ truncæque pudici-
tiæ ultrò ad baptiſmum illicitur, jubente Spi-
ritu & Levitâ informante? Fidei ſeſe præſtite-
rat aptum tractatione voluminis. Accede, &
adjunge te ad ecurrum iſtum. Accurrens autem
Philippus, audivit eum legentem Iſaiam Prophe-
tam. En promerita Æthiopis. Capax expia-
tionis eſt nigredo tanta, migrabitque jlamjam
filius tenebrarum in regnum lucis, & Dei,
unius lectione libri, Olor ex Corvo. Sedenim
hærebat in vaticinio, neſciebaätque, quid iis
notis Propheta expreſſiſſet. Augeſcit hic
enimverò dignitas, viſque Sapientiæ: qri
tantùm perſtricti thiopes innocentià deal-
bantur. Putaſ-ne intelligis, quæ legis? Non in-
telligit. Num ideò non exſcenderunt uterque in
aquam Philippus & Eunuchus, aut non
baptizavit eum? Vivimus, ſi tamen ſcien-
tiæ mancipamur. Balbutientes illa nos hæren-
téſque in apicibus ſuis, ſuâ duntaxat imbutos
umbrâ Sacramentis initiat. Fugabatur nigre-
do, cupiditas, & voluptas evoluti ab Eunu-
cho ſanctitate voluminis. Nequit enim co-
ram Sapientia ſtare ſatum ſcelus imperiti.
Huc fortè collineavit Judæ Machabæi conſi-
lium, qui, antequam aut Ccohortes ſcriberet,
aut in aciem contractas legiones educeret;,
non tam vexilla, quam volumina explicavit.
Et expanderunt libros Legis, de quibus ſeruta-
bantur Gentes. Et, poſt hæc, conſtituit Judas du-
ces populi, tribunos & centuriones, & pentacon-
tarchos. Antecedit cataphractos Sapientia: ut
moneare tum tibi criminibus occurrendum:
quùm te ſcientia munierit. Debellabuntur Sy-
riæ milites, hoc eſt, vitia criminaque;, ſi Sa-
pientià obarmere triumphaturà de Legioni-
bus Lege. Gliſcebat in Palæſtina ſuperſti-
tio, immanitas graſſabatur, bacchabatur ini-
uitas. Ruebat ubique religio, natante in
melle idolorum cultu. Quas inter calamita-
tes & oflendicula virebat Machabæorum,
quaſi Lilium, innocentia. Quâ ſepe ſe Flos
tenerrimus adverſus haſtas & angues vallavit?
Moyſis volumine. Habentes ſolatio ſanblos li-
bros, qui ſunt in manibus noſtris. Vallavere ſe
libris Iſraëlitæ contra oppugnantes ſe im-
Pios, & labentes juſtos, & ſtetere non incru-
emti ſolum;, ſed pigmentati. At libros in quin-

cuncem explicatos non armariis recondiderant,

rubricatis integumentis oculorum illecebram
prolecturos: verùm illos thecis expromptos
habebant in manibus. Habentes ſolatio ſan-
ctos libros, qui ſunt in manibus noſtris. Alio-
quin ſi bullatis tantum codicibus, ad pom-
pam ædium, Bibliothecam ornamus; tanti
eſt abacum lancibus oneraſſe,; quanti ſar-
ciſſe voluminibus ſcrinia. Parum eſt libros
habere præ manibus: vorandi ſunt; & revo-

Apoc. I0. candi, ut ruminentur, in os & ventre. Accepi

10.

librum de manu Angeli, & devoravi illum⸗ &
erat in ore meo tanquam mel dulce. Iis ad Apo-
ſtolatum deliciis ſaginamur: iis ad perferen-
da ſupplicia loricis inſtriimur: iis ad aſtra
pennis aſcendimus : iis non contra Orcum
duntaxat, ſed, ſi Deo placet, contra cœlum
quoque mumimur. Everterat Joſias aras om-
nes idolorum, lucôſque ſucciderat, refecta-

Oliva

que ingenti ſumptu Dei domo, ſciſcitatus
deinde ex Olda prophetide, interprete nuncid-
que Helcia, quis futurus deinceps ſtatus eſſet
expiatæ Sionis. Pertonuit plena Deo fotnina
contra Jeruſalem: FHæc dicit Dominus: Ecce 2. Par. 34.
ego inducam mala ſuper locum iſtum, & pabita- 23¹*
tores ejus: quia ſacrificaverunt Diis alienis: id- Peccati
cireò ſtillabit furor meus ſuper locum iſtum, & damna.
non extinguetir. Atqui Deo coli perlitatur.
Ità eſt; ſed idolis olim litatum eſt. Expiato Teen.
quoque ſceleri falx imminet: utque urbes ever- tertets te⸗
tantur, peccaſſe eas ſufficit, quamvis non pec-
cent. Conjiciant, quæ ſit exceptura nec-
dum expunctum facinus ultio, ſi ruitura
Jeruſalem eſt, etiam cum neglectam Dei do-
mum auro, eboréque refecerit. Porròô ca-
lamitate Joſias ſubducetur, funeréque bu-
ſtum urbis indulgentia Numinis antever-
tet. Ad Regem autem Juda loquimini: Hac di- Wilula.
cit Dominus Deus Iſrazël . Quia audiſti Verba tioru re⸗
voluminis, atque emollitum eſt cor tuum, ſcidi- cattm.
ſti veſtimenta tua, & eviſti coram me. Jam 1egzz
colligam te ad Patres tuos: nec videbunt oculi era. o a.
tui omne malum, quod ego inducturus ſum. Pe- lbid.
rierat Joſias Princeps æquiſſimus, niſi perlecto, „.
Legis Codice, iis ſeſe corticibus contra cœli Tei o ſa.
fulgura obarmaſſiet. Non Templi inſtauratio-
ne, non idolorum odio, non animi conti-
nentiäã, non morum ſervatus eſt ſanctitate
Joſias, ſed Volumine. Tantæ ſunt Sapientiæ
etiam contra Coœli tela ſuppetiæ. Nec mirum,
quando cor ejus non æquitas, non pudor,
non ſeveritas, non zelus emollierat, ied vo-
lumen. Tradidit Helcias Sacerdos bunc li- 1bid.
brum: quem quum, Rege præſente, recitaſſet,
audiſſetque ille verba Legis, ſcidit veſtimenta
a. (ui ad idolorum aſpectum non cohor-
ruerat, audito Libro, lachrymatus eſt, ſus-
que fletu vibrata in ſe fulmina, tutior ſcien-
tia, quam innocentiâ, reſtinxit. Quoniam
audiſti verba voluminis, atque emollitum eſt
cor tuum : Jam colligam te ad patres tuos.
Vide, an deſpuenda lit Sapientia, quæ tot
inter aromata fragravit ſanctius. Memoria Eccl. 49.l.
Joſiæ, inquit Eccleſiaſticus, in compoſitione
odoris fabta opus pigmentarii. Bene eſt: fragrat
toti Judææ memoria Joſiæ; hinc enim valla-
batur Liliis, quibus continuerat ſeſe, hinc
aromatibus inſpergebatur, quibus Dei do-
mum expiaverat. Putruiſſet tamen, quaſi
unus de grege transfuga, niſi cum malleo,
quo Idola disjecit, ſecurique, qua ſacrificulos
ceciderat, Volumen corripuiſſet, cujus emol-
liretur ſapientià ad luctum & cineres. In
ommi ore quaſi mel indulcabitur. Sed planè
coaluiſſet mel ejus in fella, niſi eliquatæ per
Librum lachrymæ acorem influxurum aver-
tiſſent. Audeo dicere, reparationem quoque
illam Temph, idolorum everſionem, con-
ductas lapidicinas, ſarta tecta, fartas auro ce-
dréêve domus rimas, aggeſtam pecuniam, cæ-
saâſque hoſtias ex latente inter Sanctuarii rude-
ra ſuppullaſſe Volumine. Mundavit Judam, 2. Paral-
inquit, & Jeruſalem, deſtruxeruintque aras Ba- 34 5.
alim, ut inſtaurarent domum Domini, ut eme-
rent lapides & ligna. Unde tanta in populo
Levitiſque ſolertia, circa Dei Templum? Au-
di: Cüumque afferrent pecuniam, quæ illata fue- Ibid.
rat in Templum Domini, reverit Helcias dacer-
dos librum Legis Domini, per manuin Moiſi. En
fibras, unde Arbor vitæ ſuis cum pomis eru-
pit. Latebat in cæmentis Liber, & iupra tecta
tigna⸗

coe

Zervoy
poleß
eiiam de-
linmſti

oV. 9.4.
4

— — — —.6y

—

ſe
lon.64, C
n

hor
n türm
fitag
le
ule
be
Cur
tti

Ma
RX

. Mn,
Ndam
l.
1 Dene
iieſt
di,

Nato.
Colti-
htate
bentie

udor,

qoe NO

Monmilis

l

uin rele-
Ne, hune
en) gul
n Mhlen
Cctholis
ſw emd⸗
neles
Geller.
gutt K
Grum
ein gt
nein, n.
tasaulol⸗
Ulnetnj
Rveni ue
Wit

Ber voy

prodeſt

etiam de-
Seneranti.

Prov. 9.4.

Joan. 6.68.

Cor. 8. 1.

Stromatum „ Lib. II.

tignaque domüs ſubrigebatur Religio, idolo-
rum venenum, & pabulum hoſtiarum. Ità
ſanè nobiſcum agitur. Qui non rarò evigila-
mus à vitiis „ accingimürque ad pietatem;
neſcimus, qua ex radice ſata effloreſcat im-
provisaque religio. Scrutare peétus tuum;
Volumen ibi Legis offendes. Quæ enim hau-
ſiſti & ſanctis paginis adoleſcens, ea virum te
meliorem ad frugem exſtimulant. Librum Le-
gis inveni in domo Domini. Exclamavit ad
Saphan Scribam Sacerdos Helcias. Quaſi di-
ceret: Mirabare, nullo prophetante, nullo-
que monente, tanto repentè odio arſiſſe po-
pulum in idola, tantäque incubuiſſe illum curâ
in reparationem Templi? Librum Legis inveni
in domo Domini. His & prunis flamma illa
emicuit. Hi Legis characteres dedocuere po-
pulum ſuperſtitionis ambages. Quæ impube-
res legimus, iis adoleſcentes coërcemur, viri-
que frænamur. Tanta eſt depreſſlæ quoque
oblitæque Sapientiæ vis, tanta latentis po-
tentia ſcientiæ excitandis ad pietatem imbutis
mortalium mentibus ſuorum eruditione cha-
racterum. Hinc eſt, quèd Sapientia par-
vulis quoque & inſipientibus de ſuo pro-
pinat calice, non ignara, ſuo, aliquando
fore, ut muſto caleant etiam ij, qui avidiùs
lambunt ubera, quam craterem. di quis eſt
Parvilus, veniat ad me: & inſipientibus loquuta
eſt, Venite, comedite panem meum, & bibite
vinum, quod miſcui vobis. Scio infanti mu-
ſtum meum non ſapere. Sapiet tamen oppor-
tunè. Latebat in Templo Liber: & tamen
ignaros Legis accendebat in Legem. Rumpen-
tur vino meo ii quoque, qui illud hauſere nul-
là ſuarum virium ſuſpicione, aut guſtu. Nec
cicutà ſtatim præfocamur. Senſim illa vita
extinguitur. Ità epotum ab inſipiente vinum
meum, ut cœperit ſapere, quid meæ poſ-
ſint illecebræ, intelliget neiciendo. Nun-
quam aut agreſtiùs, aut obſcuriùs loquutus fue-
rat JESUS, quàm cùm verborum ejus pertæſi
ambages, multi ab eo diſcipulorum ejus abſ-
ceſlerunt. Et tamen rogatus Petrus, num vel-
let adiſcribi transfugis, præceptore deſerto,
oraculorum alias à Chriſto prolatorum itaà in ſe-
ſe fervere muſtum perſenſit, ut ad Chriſtum
converſus exclamaverit: Domine, ad quem ibi-
mus * Verba vitæ aternæ habes. Quomodo ver-
ba vitæ, quæ abegere diſcipulos? Olim verba
vitæ excepta in germen nunc fidei & charita-
tis erupere. Diu delitet granum, quod terræ
creditur. At culmus, qui deinde ſuccreſcit,
illo prorumpit & ſemine. Orat proinde Pau-
lJus, ut noſtra magis ac magis abundet Cha-
ritas in ſcientia, quæ crimina eradicat, quæ
vVirtutes proſerit, quæ in ſtudioſo exuberat,
quæ ne in oblivioſo quidem aut areſcit,
aut languet. Miror autem Paulum, qui nu-
pPerrimè ad valvas Eccleſiæ, quæ eſt Corinthi,
edictum contra ſcientiam ſuſpenderat, edi-
cens, ne quis nutriendæ ſtudio charitatis ad
horrea Sapientiæ accederet, quæ zizanis tan-
tùm veneniſque ſcatebant: Nientia inflat, Cha-
ritas verò ædificat. Nunc, mutatâ ſententiâ,
ablegat ad Sapientiam Philippenſes, quos
jubet orâtque, & Scientiæ cellis vitæ triti-
cum extrahere, Charitatem eruditione nu-
trituri. Et hoc oro, ut Charitas veſtra magis ac
abundet in ſcientia. Non à ſe Paulus
diſſentit: ſed & animalem ibi carneâmque
exulare Corintho ſapientiam juſſit: & Phi-

105

lippis divinam regnare optat innoxian que
ſcientiam. Metuendum illud duntaxat eſt, ne i ſe.
ſcientiam corda hominum inflexuram citharis ria.
& corollis eviremus. Prophetavit Iſaias ſu-
per Dei vineam, ſed fiſtulꝗ abuſus, non tu-
bâ. Quid legéère vinitores & palmitibus, quos
non minis, ſed cantu Propheta duxerat ex-
colendos ? Labruſcas decerpſere pro uwa.
Cantabo Dilecto meo Canticum Patruelis mei vi-
neæ ſu«k. Vinea facta eſt diletto meo, in cornu
Rlio olei. Nil dulcius. Præguſtemus excoctos
inter fiſtulas & oleum botryones. Expebtavit,
inquit, ut faceret uvas, & fecit labruſcas.
Ità vites ſylveſcunt; ſi non eas ſeriæ gravita-
tis ferro putemus, ſed blanditiarum oleo cor-
rumpamus. Scientia charitatem nutrit „ ſi
carere videatur charitate. Hauriamus & li-
bris non delicias miſericordiæ, quæ civibus
reſervantur, ſed Iræ fel, quo exules compri-
mamus. Et adhuc ſcientiam ſpernitis Sacerdo-
tes? Et adhuc plena Simiis, Pſittaciſque atria
interdum Deo hominum ſacratorum, in qui-
bus nec unus de lege codex, nec Moyſis vo-
lumen unum? Verbum Chriſti habitet in vo-
bis abundanter, in omni Sapientia. Non lo-
quax obſtrepat in Levitarum conclavibus Pi-
ca: ſed prophetet ſuis in paginis Eſaias. Ait
ad Aſphenez Nabuchodonoſor, U intro-
duceret pueros eruditos omni Japientiä, cau-
tos ſcientid, & doctos diſciplina, qui poſſent
Rtare in palatio Regis. Ergo honorarii Baby-
lone Ephebi, Lyranno ut cyathiſſent, omni
imbui ſapientià debent; & Chriſti calicem
omnis expers ſanctioris literaturæ Sacerdos
propinat Deo, & exhaurit ad aram? Plus
ſapiet Pincerna Babylonius, quam Levita
Evangelicus?

Iſa- 5. 1.

Ibid. 2.

Luxus.

Eccleſtaſti.
corum quæ
pompa ve-
riores.,

Col. 2. 16

Dan. I. 4.

Filiæ Jeruſalem, nolite flere ſuper me:
ſed ſuper vos ipſas fiete, & ſuper fi-

lios veſtros. Luc. 23. 28.

Ità Dominus conſciſſus virgis, onuſtuſque cprizi
Patibulo ad filias Jeruſalem loquitur. Nec ma- Paſſo.
nare eas lachrymis patitur, quando ipſe toto
corpore pluit, exundâtque miſtâ ſanguine e SN.
ſanie. Uſque adeò & ſui immemor, & noſtri
memor Amor eſt Servatoris. Futuras pluris Superior
facit ſaxorum moœniumque ruinas, quam im- Ter e⸗
minens, incœptúmque membrorum ſuorum“o1.
excidium. Periclitata Petri cymba in mari Zelus ani-
bis eſt. Sed fremente & quore, modò Domi- warum in-
nus dormit, modò ſuper undas diſcurrit, re- s
licto Monte, ubi Patrem pernox alloquebatur.
Motus magnus fatus eſt in mari, ità ut Na- Matth. 8.
vicula operiretur flubtibus: Ipie verò dormie- 23.
bat. Rurſus ſcribit Matthæus de Petri cym-
bula: Navicula autem in medio mari jaétaba-
tur fuibtibus. Quartä autem vigiliâ noctie, venit
ad eos ambulans ſuper mare. Supra mare JE SuS
tantâà divinitatis ſuæ oſtentatione, nullà pro-
vocatus laborantium voce, qui tam parcus
ſuæ explicandæ potentiæ erat, ut indignare-
tur, oblato ſibi energumeno à turbis? Ac- Mat. 17. 14.
ceſſit ad eum homo genibus provolutus ante eum, (Sarie,
dicens: Domine, miſerere filio meo, quia luna- erga alios
ticus eſt. Reſpondens Jeſus ait: O generatio in- vera.
credula & perverſa, quouſque ero vobiſcuméuſque „
quò patiar vos? Viden quam ægrè pateretur s vin,
trahi ſe ad pompam ſignorum. Et tamen, jacta- memor.
tà cymbâ, ultrô in mare devolat, Premitque
ui

Mat. 14.24.

106

ſui majeſtate veſtigii frementis ſpumas, mi-
nâſque elementi. Num modèô fluctuatur Na-

Raziones 2 1 0 are 1e
rivata. vVis, quam ante; incommodiùs „ graviorique
Cbarti diſcrimine? Imò nunc jactatur tantum; tunc
Waritas . .
veta⸗ verô operiebatur fluctibus. Cur ergo concuſ-

ſam minori impulſa Navem prodigis ſervat,
Zelus ob. quam graviori quaflatam turbine neglexerat
lervantic. quieſcendo? Nimirum erat ipſe quoque in
navi, quum dormiret; à Navi aberat, cùm
accurrit. Serius ergo communi ſibi cum Apo-
ſtolis diſcrimini obſtitit: cautius, promptiuique
procellam repreſſit, quàâ ſoli obruebantur diſ-
cipuli. Suorum disjecit, diſcuſsitque naufra-
gium, profuſis divinitatis ſuæ opibus in mare.
Suum ſuſtinet in puppi diſcrimen, dormiendo.
Ut doceamur mortales, Numen diligere, no-
ſtrorum ſcilicet negligentia diſcriminum, di-
vinæ veròô ultione injuriæ, averſionéque fla-
Reelehr. gitii. Dormiendum tibi eſt, cùm tu periclita-
Scdnadats Tis in mari. Excurrendum tibi in fluctus eſt,
mllan.. ubi non tua, ſed Divina naufragio, aſſilien-
tium impetu criminum, hauriuntur. Ità enim
Re i. ſuo Chriſtus indormivit naufragio, ſuorum
dicit. occurſurus periculo, ſpretâ quoque latendi
cupiditate, alloquendique Patris opportunita-
te intercisd. Ipſe verò dormiebat. Venit ad eos
ambulans ſüupra Mare. Non tam citò diſcrimi-
m ſubducemini, ſi cum Chriſto navigetis.
Ne enim proſpexiſſe videatur ſibi, vos deſe-
ret fluctuantes. Securi verò à naufragio eſtis, ſi
procul ab eo jactemimi. Ubi enim unis conſu-
lendum alumnis eſt, naufragium patitur non
invitus orationis modeſtiæ & Patris. Coruſcat
ſiquidem miraculis, orationem abrumpit,
à colloquio Patris abſcedit, tantùm ne vobis
in æquore laborantibus, opitulatus tardiùs vi-
deatur. Ergo, ne veſtræ frangantur anten-
næ, vitæ lignum, quod orando in delicias ex-
coluerat, abjicit. Mavult cœli rore, qui citò
pſallenti concreſcit in gemmas, non madere;
ne vos ſpumantium aſpergine fluctuum inqui-
Joan. 16. nemini. Scio, divinitati nos eſſe percharos. Ipſe
27. enim Pater, inquit, amat vos. Videamus autem,
utrum divinus in nos Amor exundet largiùs, ſi
Deo, an ſi clientibus ejus, obſequamur impen-
ſius. Intravit, ait de Chriſto Lucas, in quoddam
oaſtellum & mulier quædam Martha nomine
excepit illum in domum ſuam. Quàâ ibi & hu-
manitate & pompâ occurrerint Sorores Domni-
no, hinc patet, quod, ut nobis coloret Eccleſia
afſumptæ triumphum Virginis, non aliud no-
bis, quam Marthæ & Mariæ obſequium in
JESUM deſcribit. Miniſtrabat altera e ſorori-
bus, altera Chriſto auſcultabat. Nullis tamen
ſuæ in fœminas charitatis notas apud ho-
ſpitas JE Sus impreflit. Non illas dilexiſſe
fertur, non iis legitur adblanditus. Quin
Martham objurgavit, profuſioris in cœnam
ſtudn. M.grotat deinceps Lazarus: aſſident lan-
guenti Sorores, fovent æſtuantem, tabella-
rios tabulaſque ad Chriſtum deſtinant pro fra-
tre. Domine, ecce, quem amas , infirmatur.
Joan. I1.3. Perlectis codicillis ait Chriſtus ad Apoſtolos:
Infirmitas hæc non eſt ad mortem, ſed pro gloria
Dei. Subditque Joannes hiſtoriæ conſignator:
Diligebat autem Jeſus Martham, & Sororem ejus
Mariam. Gratulor Sororibus aureum planè

Luc.10.38.

Xenodo-
chium.

imbrem. Chriſtus vos diligir. Gaudeo. At cur

non illas dilexiſſe ſcribitur, cùm ab illis per-

honorificè exciperetur in Bethania? Cur Mag-
dalenam non dilexit in domo Phariſæi, ubi
Luc. . 47. ab illa amari ſe dixit plurimum? Dilexit

Oliva

multum. Cur nunc Magdalena diligitur, nec
tum fertur amata, cùm in cosnaculo Simonis
ità Chriſtum perfudit nardo, ut domus odore
compleretur? di beatiores ſunt, quæ Chri-
ſtum audiunt, quaàm quæ Chriſtum & pa-
riunt & lactant: quare conſidentem ad pedes
ſuos Magdalenam, avidâmque divini verbi,
Chriſtus non diligit? Domine, Ecce, quem amas,
infirmatur... Diligebat autem Jeſus Martham, &
GQororem ejus Mariam. Effuſo in ſe unguini,
reſeratæque ſibi domui, quinque pro fratre
exarata à Sororibus verba Chriſtus antetulit:
ut teſtaretur gratiora ſibi eſſe obſequia, quæ
ſuis, quàm quæ ſibi, impendimus. Exterſo pu-
ri Amor erogatur, non Nardo inſperſo. Ob-
ſequamini Lazaro, ut Chriſto gratificemini.
Quod ſi illæ & fratri miniſtrantes, & in ſe- ea⸗
rico violaque languentem circumſtantes dili-
gi meruerunt à Chriſto: Nos, qui putreſ-
centibus in ſacco & ſtipula blandimur agri-
colis, quid, rogo, conſequuturi à Chriſto
ſumus coronarum & charitatis ?à Levatus à
Sororibus Lazarus Amoris divini muſtum mi-
niſtrantibus eliquavit, jaceret quamvis in ſtra-
gulis, & in roſa nataret: quo recreatæ non
ſunt Sorores ad Chriſti pedes affuſæ, Chri-
ſtique patinis inſudantes, fuligine pulveréque
non indecorè ſordidæ. Uſque adeò uberius co-
ronamur à Chriſto in eum, quàm in imaginem
ejus, parciores. Lachæum ex Avaritiæ capti-
vo, gratiæ repentè libertum huic velim ſub-
ſcriptorem veritati. Deſilierat & Sycomoro Zachens.
Publicanus, Chriſtéque domi ſuæ menſam
inſtruxerat. Attamen tantis delinitum ob-
ſequiis Præceptorem, tenacem veniæ, laudiſ-
que miratur. Aliò ſtatim liberalitatis ſuæ flu- Dei Anor
men avertit Zachæus, ut, quando rigatus“ 0.
Jr Sus deliciis obſequenti ſterileſcebat, expe-
riretur, an uvas e dumis legeret, decerperét-
que punica & pinaſtris. Ergo à Chriſti epulo
averſus, Chriſti pauperibus famulatur. Mira,
novâque colendarum arborum ratio. Vitæ
arbor JEsus, quæ tantis à Zachæo culta
officiis nec commendationis folio viruerat,
ubi rigatos in campo palos agnovit à Publica-
no, illicò ei exuberavit in fructus. Ecce di- Luc. 19. 8.
midium bonorum meorum, Domine, do pauperi-
bus. Ait Jeſus ad eum: Quia odin ſeſe domui
huic faéta eſt, eo quòd & ipſe filius ſiüt Abrahæ.
Væ tibi, Publicane, ſi uni hodie obſequutus
fuiſſes Redemptori. Vivis obſequio paupe-
rum: adeò Chriſto gratiores ſumus in egenos;
quam in ipſum, liberales. Quid illò oculos,
orâque convertitis? Quid ſubalbido, expal-
lentique gratulamini? Exemptus vinculis eſt,
omni ei à Domino alieno ære remiflo. Et
quot ſuo Domino aſſibus obnoxius erat? De
aſſibus loqueris? debebat Domino ſuo talen-
torum decem millia. Et tanto deoneratus eſt
ære. Num proditores indicavit Domino ſuo?
Num urbes imperio ejus bellando adjecit? Num
cruorem pro illo fudit? Quin verbo uno æsS
tantum diflolvit. Patientiam habe in me. Mi- Matth. 15,

ſerius Dominus dimiſit eum. Cur iterum poſt il- Bimseſtara
lum itis? Vinctus trahitur in carcerem. Quo gshorum.

crimine? Quèòd conſervo talenta centum non Kkeligiofßs-

remiſit. NWatus Dominus ejus, tradidit eum tor- rur, inju-
di . . . rias &per-
toribus, quonduſque redderet univerſum debi- ſecutoner

tum. Proh Domini & in damnis ſuis cæcita- Eeclel Ar

7 acv

. . 7„ . . . . c
tem & noſtris in incommodis vigilantiam! s mr vrb.

Sævit in ſævientem, & decoctori blanditur. prian ulei-
Si ſervum tundat compedibus , torquetur: ſeantur.
ſi

A.

Cen 1,9

— ——— — ——— — — — — — -————.-.

fl
cei
ſen
l
Dr
Nath 16, nir
6

loe

kem
ler
neg
er
urh a (
1. * 3 1

6

Stromatum , Lib. II.

ſi talenta decies mille ſurripiat Domino, ſolu-

109

Nonne ſanctior, major, & toti Chriſti Ec-

4 tionem ſubmiſſione deludet. Nocentius ad cleſiæ neceſſarius „ magis aptiôrque Petrus;,
pœnam adeo mortalibus penè eſt, in con- quaàm uni Saræ tabernaculo Agar? Cur er-
e⸗ ſervum injurium, contumeliosumque efſe, g0, ut ſerva revocetur, ablegatur & loqui-
quàm in Deum. Hujus eluimus damna ver- tur Angelus in Sur; Et Hieroſolymis, ut
u, bo uno: illi quiſquis obfuit, læſionem ter- Princeps Apoſtolorum & cœno criminum emer-
nan, go luet & lorario. Suis enim, quam ſibi gat, unus fortuitò Gallus obſtrepit, garrit-
Deus diligentiùs conſulit. Aufugerat Agar à que deplumis? Nimirum Petri gravior ja-
umn, Sara. Nihil ea aut coram cœlo iniquius, aut ctura, quam Agaris: ſed in creaturam fuga
rütte coram Mundo vilius. ͤÆgyptia ſiquidem, & ſervæ, in Creatorem Petri perfidia redun-
dlt: ſerva, & petulans, & fugax erat, impuden- darat. More proinde ſuo Dominus ſua ſarcit
e tiamque & utero conceperat Iſmaële ſoœta, incommoda garritu pulli, damna verò Saræ
lope. & fronte pepererat contumax in Dominam famulæ ſuæ adventu, clamoréque Angeli
. ſuam. Proceſſerat multum jam illa viæ in de- reparavit. Uſque ades & nobis Dei provi-
Elini ſertum, cùm ecce tibi rupto aggere nubium dentia exundat, & ſibi ſtillat: remisitque
1n ſ. k Angelus & colo allabitur. Quò cœli Legatus conſervæ ſervam Angelus, Chriſto autem lu-
8 l. ablegatur? Quonam crederes? In eremum ad crifecit Apoſtolum garrulus è cella Gallus.
putrel⸗ Agarem. Cümque inveniſet eam Angelus Do- Cornix ſaltem adveniſſet & quercu, ne om-
tagn. mini in via Sur, dixit ad illam: Agar ancilla ninò Chriſti transfugæ negligi viderentur.
Chrifo Surai, unde venis? & quéô vadis? Quæ reſpon- Væ Petro, niſi Annæ ingluvies Pontificis re-
vatus 3 dit, à facie Sarai Dominæ mec ego JFugio. Di- giam pullitie inquinaſſet pariter, & oppleſ-
ni. xitque ei Angelus Domini. Quidnam ei Angelus ſet. Verùm temporum locorümque longin-
inſtr dixit. Forté ut Anachoreſim proſeminaret, quitate doctrinæ hujuſce interpellatur ex par-
te Non ſylvarum pronuba in deſerto. Vel eam arca- te Lux. In una videamus Magdalena, imò in
Chur⸗ na Legis edocuit. Aut mores denique il- unis Magdalenæ ſpectemus lachrymis, quaàm
Ferede lam dedocuit Ægyptios, genus Abrahæ noſtri ſit Chriſtus „ quam fſui ſtudioſior. Bis
i propagaturam. Neque enim his leviora actu- luxit uberrimé Magdalena in funere, La-
aginn rus cum ſerva demittetur à Cœlo Angelus in zaro ſcilicet ut parentaret, & Chriſto. Verùm
api. Sur, Audi quò tandem Legationis ſumma, la- allexere ita JESUM fuſæ à Magdalena Pro
lm ſb. bente, blandiente, & perorante ad ſervam fratre lachrymæ, ut non ſolum Bethaniam
conali Angelo, evaſerit. Dixitque ei Angelus Domi- peteret, ſed ſummo e9 accederet cum vi-
mmentah ni: Revertere ad Dominam tuam, & humiliare tæ diſcrimine. Eammus in Judæam. Rabbi, JToam1. 8,
Nun d Jub manu illius. Et rurſum: Multiplicans, in- nunc uarebant Judai lapidare te S. iterum
lcd. quit, multiplicabo ſemen tuum, & non mume- Vadis illuc * Tunc ergo JEsus dixit eis mani-
“ n D rabitur præ multitudine. Ita-ne? Ergo, ut unà feſte. Lazarus mortuus eſt- ſed eamus ad eum.
at vernularum Sara non careat, labuntur in de- Dixit ergo Thomas ad condiſcipulos Lamus
9 ſertum Angeli, Ancillis blandiuntur, Ara- & nos, ut moriamur cum eo. Pluebat in Palæ-
t, ehe. bůúmque gramina pinnis cœleſtis Spiritus inum- ſtina lapidibus: ſed guttæ lapides excavave-
teed brantur? Quéôdque Dei verbum conceptura rant. Nulla enim viſa eſt Chriſto durities
ifi eiil merebitur in conclavi Nazareno, Regum fo- ſilicum, Magdalenæ lachrymas eminus in-
n. Mn, boles Virgo, hoc ſerva habet in campo Sur tuenti. Maria ergo cum veniſſet, ubi erat lbid. 32.
o. Ve gehennæ datura primipilum? Tibi eram, Vir- JkESUS, cecidit ad pedes ejus. JESUsS ergo ut
e0 N go, gratulaturus illapſi dignitatem nuntii. vidit eam plorantem, & Judæos, qui venerant
wirverit/ Sed id datum ſerias tuo Lilio, quod prius in cum ea, plorantes, infremuit ſpiritu, & dixit;
Pebi vepribus ancillæ fugientis ſuſpeximus. Dixit- ubi poſuiſtis eum? Flevit ergo, plorante Mag-
luellu, que ei Angelus: Revertere ad Dominam tuam. dalenâ, oravit, exclamavit, evocavit quatri-
Hjußen⸗ Hac munificenti? Legatorum in domum duanum e ſepulchro. Luget paucis poſt die-
s Ammui Abrahæ remittuntur ſervæ. Videamus, an bus Magdalena, ſed Chriſtum luget ſublatum
1 Alrule. lii ſui dilapſam familiam pari ſtudio revo- ſibi. Dixit ei JESuS: Malier, quid ploras Joa. 20. 15.
obſequutu cet Deus. Vincto à Judæis in viridario Get- Nullo jam mortis periculo Dominus labora-
io paupe⸗ ſemani Chriſto, iis ſunt vinculis exſtimu- bat redivivus. Attamen citô apparet lachry-
in egenon, lati in fugam Apoſtoli. Quæ enim fuere manti, & citò diſparuit: eéôque temporis mo-
l oel, Præceptori compedes, fuere diſcipulis pin- mento, quo illam affatus eſt, amantem plus
lo, eltl næ; quique manus Paſtoris devinxere . pedes torſit, quam levavit. Siquidem & Olitoris per-
ineulack⸗ ovium expedierunt, in fugam. Tunc, inquit ſonatus iacco, & illam à ſe repellens, ejus vix
millo E Matthæus, diſcipuli omnes, reliéto eo, fugerunt. fletum exterſit. Noli me tangere: vade an-
etet! D Quot ruent è ſummo colo Seraphim, ut tem ad fratres meos. Quam ergo cumulatius
ſao tllen⸗ in unum Coactos Apoſtolos reducant ad J E- pProfuſæ Lazaro, quam Chriſto fuſæ 4 Mag-
neratus 8UM! Si enim revocandæ ad Saram unius dalena lachrymæ deargentatæ M Chriſto ſunt?
nino ſin gratia vernulæ, advolavit in deſertum An- quando lugenti fratrem advênit Chriſtus
ect: Nn gelus: quot Hieroſolymas illabentur Ange- per ſaxa, lugenti Chriſtum vix per aroma-

Ii, non ut Ægyptiam unam, ſed ut Apoſto-
los omnes a præceptore transfugas revocent
ad Magiſtrum! Nullus tamen hactenus appa-
ret Angelus in horto : nullus diſcipulorum
remittitur Domino ſuo. En, inquies, ad-
herentem Præceptori Petrum. Adhærentem,
qui à longè Chriſtum conſequitur, proximus
negaturo? Adhærentem, quem a fide ad
perjurium ancilla una uno verbo traducet?

ta agreſtis hortulanus apparet, diu ignotus,
nec eam ad ſe accedere paſlus, quum po-
tuit agnoſci. Præſtat ſub Chriſto Lazaro
parentare, quàm Chriſto. Nec ſeſe tantùm
negligentiùs lugeri Chriſtus, quàm ſuos, ju-
bet, quando impenſiùs fratri, quàm ſibi col-
lachrymantem proſequitur Magdalenam: Sed
Pater, qui filium diligit, ſervum, quam

filium, ulciſcitur ſtudioſms. Conſurrexit, in- Gen. 4.8.

quit, Cain adverſus fratrem ſunum Abel, & in-
terfecit eum. Et ait Dominus ad Cain: Ubi

Matth, 26, Obit deteſtari, & jurare, quia non noviſſet
7. bominem. Nonne fugaâ fozdius perjurium eſt?

Act. 2. 16.

Jo&l. 2.28.

ACt. 2. 22².
& ſeqꝗ-

Joël. 2. 16·

Inimici
dilectio.

LZelus ani-
marum er-
ga perſecis-
gores.

4

108
eſt Abel, frater tuus? Wunc igitur maledictus
eris ſuper terram : Cum operatus fueris eam,
non dabit tibi frulctus ſuos : vagus O profugus
eris ſuper terran. In hæc Deus tonitrua; in-
terfecto Abele, excanduit. Chriſtus occiditur
crudeliſſime Hieroſolymis. Quo Deus fragore
pertoniit in Judæam? Audi. Ubique Vel
Petri umbrâ curantur ægroti. Nullus in urbe
vicus, quem erectus claudus non deterat. Nul-
lum trivium, in quod Dei Spiritus non de-
miſerit ſeſe. Piſcina nulla, quæ plurimos bap-
tiſmo non eluat. Non bhi ebrit ſunt, inquit
Petrus, ſed hoc eſt, quod dictum eſt per Pro-
phetam Joël: & erit in novi imis diebus, dicit
Dominus, effundam. Quidnam effundet? Non
iræ phialas, ſed crateres, ſed urnas, ſed furo-
ris ſui catadupa in profanos effundet. Filium
enim Dei patibulo iniquiſſimi parricidæ ſuffi⸗
xere. Intuere, ſi placet, eluvionem. Efun.
dam de Siritu meo ſuper omnemn carnem: &
prophetabunt filii 'eſtri, & liæ veſtræ. Num
Dei miſericordia hoſpitio excipienti Chriſtum
Bethaniæ influere humanius potuit, quam
Chriſti cruentæ ſanguine Hieroſolymæ? Cœ-
navit, an expiravit in Jeruſalem Chriſtus?
Ubique enim benevolentiæ veſtigiis urbs par-
ricida conſignatur. Jeſum Nazarenum, dice-
Pat Petrus, virum approbatum à Deo..⸗ intere-
miſtis... Quid faciemus, Viri fratres? Pœniten-
tiam agite. In favilla procul dubio, & cinere.
In jejunio & fletu & ſacco. Egrediatur Wonſus
de cubili ſuo, & Sponla de thalamo ſuo. Poſt
quæ, quis ſcit an convertatur, & ignoſcat Do-
minus carnificibus filii ſui. Audi fragorem po-
nitentiæ indictæ crucifixoribus Chriſti, non à
Joanne, qui lilio fragrabat, ſed à Petro, qui
gladio ſævierat. Baptizetur unuſquiſque ve-
ſtrum in nomine Jeſu Chriſti, in remiſſionem pec-
catorum ⸗ & accipietis denum Spiritus ſancti.
En ſupplicia parricidii! Deicidium undà luunt
Iſraélitæ, columbãâ, & chriſmate. Baptize-
tur unuſquiſque veſtrum. Fudiſtis ſanguinem?
frigida, criſtalloque reſpergimini. Ferro ſæ-
viftis? JnsU nomine, quod oleum effuſum
eſt, madeſcite. More vulturum diſcerpfiſtis
authorem vitæ, ne ejus quidem parcentes ca-
daveri, quod ferro vallaſtis in horto, quod
in ſepulchri requie gloriosaà tumultu vigilum
perturbaſtis? Accipitres, inquam, fuiſtis &
vitæ Domini, & funeri? In expiationem
crudelitatis replumeſcite Columbæ pennis de-
auratæ. Et accipietis donum, inquit, Wiritus
ſancti. Parcius remuneratus Abraham eſt ſuum
Deo filium litans, quàm Dei filium Judæa
contrucidans. III ſidera oppignerantur:
huic faber ſiderum Spiritus illabitur. Compo-
ne nunc Abelis cædem cum cæde Chriſti,
cum fratricida Deicidas. Erraturus tremens
& profugus amandatur à Dei ſolio Cain. Ju-
dæos ambiunt undique gratia curationum,
genera linguarum, ſermo ſapientiæ, fons vi-
tæ, voOxX Patris, & Columba. Utinamque miſe-
ri non produxiſſent, torſiſſéntque peccatorum
ſuorum reſtem, quà tandem perduellionis rei
ſtrangularentur. Vixiſſent Chriſto ſuperſtites
Dei Filii & Sacerdotes, obiiſſêntque in oſ-

,%

culo Domini Deicidæ. Sed, cæſis Apoſtolis,

non potuerunt non excidi à Deo, qui ſer-
vorum impatientius vulnera, quaàm Hllii fu-
nus ulciſicitur. Adumbraverat cunctationem
Patris ſui in ulciſcendo ſe Chriſtus, feſtina-
tamque iram in ſervorum latrones non ſemel.

Oliva

Nam, ubi ejectus extra vineam filius eſt,
impudentifſimeque mactatus à ruſticis, ultio
paratur, ità tamen ut futura tantum prænun-
tietur. Malos male perdet, & vineam ſitamz Mat. 21. 41
locabit aliis agricolis. Ubi verò inaudiſſet re-
tentos ab invitatis nuntios, interfectéſque;,
raptim ſuis contractis immiſßiſque copiis,
omnia cæde flammâque vaſtavit. Tenuerunt Mat. 22. 70
ſervos ejus, & contumeliis affeltos occiderunt.
Rex autem, cùm audiſet, iratus eſt. &, miſſis
exercitibus ſuis, perdidit homicidas illos, &
civitatem illorum ſuccendit. Compone cum fu-
rore furorem. Cùm agitur de iis, qui filium
jugulaverunt;, Perdet, inquit: cùm agitur de
homicidio, cædéque ſervorum, Perdidit, in-
quit. Illi mali appellantur; hi dicuntur homici-
dæ. In illos nullum ſupplicii genus deſignatur:
in hos ferro, ignéque ſævitur. Nulla illorum
vel tentoriis inferetur injuria: horum nec
urbi parcitur. Tanto efſt ſeverior de occiſis
nuntis, quam de jugulato filo apud ſummum
Patrem vindicta. Laboravit proinde Heli ut
oculis, ità labis quoque, quuùm in filiorum
crimina invectus proloqueretur: Si peccave-I. Reg. 24
rit vir in virum, placari ei poteſt Deus: R 25.
autem in Dominum peccaverit vir, quis orahbit
pro eo? Et non audierunt vocem Patris ſui.
Quaſi dixerim, meritò: non enim in Numen,
quàm in homines eſt immedicabilior injuria,
quando ſervorum ſeverius, quam hæredis la-
niena vindicatur: & de Abelis, quaàm de
Chriſti parricidio ſumptum eſt tum maturius;
tůùm etiam immanius ſupplicium. Niſi nos
pigeat à vinea Templéque ſecedere in ere-
mum, videbimus, an impunius in virum
vir, quam in Deum peccet. Peccavit in
Deum non populus tantum;, ſed, ut populus,
ità pariter & Sacerdos, aureo primum Vi-
tulo conflato, tum etiam thure hoſtiiſque
exculto. Quid immanius? cuùm præſertim
Aræ Aaron inſcripſerit: Mi ſunt Dii tui, Exod. 32.
Iſraël, qui te eduxerunt de terra Wogypti. Tuhßit .
perægrè Dominus immanitatem ſacrilegi; ità
tamen, ut graſſaturus in perduelles ſuam exſol-
vi dexteram optaret à Moyſe, cujus perbrevi
oratione delinitus, vibratum jam in idolola-
tras fulmen abjecit. Dimitte me, ut iraſcatur
furor meus contra eos. Moyſes autem orabat
Dominum. Locutüſque eſt Dominus, ne faceret
malum, quod loquntus fuerat adverſus populum
um. Porrèò hac in Sina comtigere ſacinora
contra Numen atrociſſima. Mitiùs peccavit po-
pulus in Hebron, iter exiliumque pertæſus.
Fremens proinde viæ, timoriſque diuturnitate
delaſſata plebs adlatravit Moyſem, nec ſa-
Xis abſtinuit, citra ſanguinem tamen pla-
gâmque progreſsà ſeditione. Adſtitit illicò
Deus Moyſi ſervo ſuo, plenâmque furoris ol-
lam everſurus ait ad illum. Feriam eos peſtilen- Num, 14,
tiâ, atque conſumam: Te autem faciam Princi- 2
pem ſuper Gentem magnam & fortiorem, quàm
hæc eſt. Erumpentem ex urna peſtem vix la-
chrymarum effuſo torrente Moyſes retinuit:
Longâque oratione uſus ollam quidem veneni
ſemovit, ità tamen ut fupplici appendix,
quâ nullus ſeditioſorum terram lactis intra-
ret, ſtillaret & phiala, ſuis id guttis in Ifrae-
lem effectura, quod Erythrei vaſtitas pelagi
in Ægyptios præſtiterat. Dixitque Dominus: Ibid.
Dimiſi juxta verbum tuum. Aitamen ommnes ho-
mines, qui tentaverunt me, non videbunt ter-
ram, pro qua juravi Patribus eogrum. Etiamnum

1

ſ⸗

5 Beg
16, 34,

zReg.
I7., I.

a
I-
N Aun
le.
,
is,
nnt id
ninn.
6
mk.
Glumn
r r
it, in.
oniet.
Matur:
Ulorum
Im nec
Occiſs
Immu
Heli ut
liorum
ercve⸗l N
ells: ſi
6 Crabit
rit i.
Numen,
iurn,
tedis kr
uam e
haturnus,
N m
n ee
in Wruun
Ccait n

Populus,

§.

3. Reg.
16. 34.

3⸗Reg.
17. I.

hoſtülqre
hreſerin
Dii tui, Nul;
. Iun
legii; ii
amn exlo-
D Petbleil
in idololr.
intſetn

18.

ſen oralet
ne uleelik
1 lpelen
e hcinoti
ccitho⸗
e Pettenn
gintunnit
n, nec la⸗
tamen .
litit ilioo
ſurori
ſobihe⸗ 1
iann 3 mir.
en Ain
ſes 1eünun.
igen vehenl
aendin
lclis innts⸗
i in ide⸗
lis elg

18.

tiumm
bitas 4

Pſal. 50.

Luc. 15.

Stromatum, Lib. II.

dubitas, inexpiabilior-ne ſit Ira Domini in ſui;
quam in ſervorum ſuorum, hominémque in-
juriam. Nulla ſupereſt ſcintilla fulguris in ſa-
crilegos jaciendi. Tanta ſupereſt, poſt ve-=
niam, fax in rebellantes à Moyſe, ut ex iis ne
unus quidem ſupplicium evadat. Sapienter
proinde David veniam ſuo crimini petiturus,
violatum à ſe cœlum, quam Uriæ cortinas &
torum maluit profiteri. TLibi ſoli peccavi, &
malum coram te feci. An blaſphemaſti? Si mi-
lHiti tuo injurius fuiſti tantum, cur te reum
agis Divinitatis? Quèòd ſciam implacatiorem
mihi Dominum fore, ſi me in militem contu-
melioſum noverit, quàm ſi in ſe. Suas enim
promptius isjurias expunget, quam militis mei.
Sapis, David. Nam ſuas ad injurias torpet
quodammodo Divinitas, quæ illata mortalibus
damna etiam bacchando proſequi ſolet. Non-
ne cohorreſcis, ſtatuto fuper aram Baal in Iſ-
rasle? Et poſuit aram Baal in Templo Baal,
& plantavit lucum: & addidit Achab in opere
ſuo, irritans Dominum Deum lſraël ſuper omnes
Reges Iſraël, qui fuerunt ante eum. Et colum
ſtat? & tellus non dehiſcit? Et fontes non
rumpuntur abyſſi magnæ! Undenam ſpretum
Numen contra Samariam fulgurat? Quem
Prophetarum ablegat ad Achab? Quo illum
occaſurum ſupplicio pronuntiat? Mirum in
coelo ſilentium. Unus non ablegatus Elias
coelum ultrô rore imbréque exhaurit: alias im-
punè coram Baal Achabo litaturo. Et dicxit E-
lias ⸗ vivit Dominus- Ji erit annis his ros &
Pluvia. Tota ſupphicii ſcena Cœlum eſt, nuſ-
quam nebulis interceptum. Vivit Achab, laſ-
civit, imperat, annonæ quidem caritate ali-

qu laborante plebe, cui etiam opportunè ſub-

ventum eſt. Itaà Dei haſta refrixit in Regem,
rebellantem ab aris ſuis. Exarſit illa tamen;
ubi Regis contumacia ab aris Domini ad po-
pularis ſui vineta proliliit. Necdum attigerat
limen vineæ Achab, quam ei conquiſierat Je-

3. Reg. 21. zabel, cruore Nabuthi. Deſcendebat, inquit,

in vineam Naboth, ut poſſideret eam. Cùm ec-
ce tibi ſucclamantem Eliæz Deum: Surge, &
deſcende in occurſum Achab kegis Iſrazl, & lo-
guéris ad eum, dicens Haæc dicit Dominus:
Occidiſti, infuper & poſſediſti. Et poſt hæc ad-
des: In loco hoc, in quo linxerunt canes ſangui-
nem Naboth, lambent quoque ſanguinem tuum.
Quàm eſt ferale tonitruum! Idoh reus Achab;
rore tantùm non aſpergitur, nec Cœlum pluit.
Reus vineæ fatiandis canibus cruorem profun-
det, corpuſque eis objiciet vulneratum. Ità
Dominus & ſacrilego delicias coœli trienmium
ſubduxit, & homicidam diſcerpendum cani-
bus expoſuit, non regno, non uxore, non fi-
liis à ſtrage, funeréque immunibus. Ego autem
bic fame pereo: vociferabatur prodigus ado-
leſcens, glandes indignatus. Jdurgam & ibo ad
Patrem meum, & dicam ei. Quid dices pro-
pitium tibi Patrem facturus? Dicam ci:
Fater, peccavi. Non hactenus ineleganter.
Temperaſti ſiquidem amoris vocabulo erroris
titulum. Pater peceavi in cœlum, & coram te.
Conticeſce, juvenum amentiſſime. A ratione
longius, quam à patria; abſceſſiſti. Cœlum
& Parentem ofſtentas, cum te fateris peccaſ-
ſe? Nonne injuria eò eſt atrocior, quò is
dignior eſt, quem læſeris. Cur ergo ſidera
explicas, quæ commacules? Cur Parentem
Producis, quem errando affeceris contumelia?
Ethicæ Comment. Tom. IV.

109

Apage prohrum iſthuc. Dic te non in paren-
tem peccafle, ſed in fosminas, quas petulans
compreſliſti. Dic in fornices fuiſſe te, non in
coœlum, contumacem: quando non aſtra refi-
Xiſti divinitatis; ſed perrupiſti vela laſciviæ;,
ut eò eſſes pudore nudior; quèò eras flagitio
tectior. Fallimimi, inquit prodigus, ſui ne-
quaquam conſilii peenitens. Ibo ad Patrem
menm, & dicam ei: Pater, pepcavi in cœlum,
& coram té. Nunquam enim divinitatis eſt Ira
ſegnior, quàm ulciſcendis injuriis ſuis. Peri-
rem niſi mea in parentem & in coœlum colli- plo Deis
neaſie tela probarem. Nam impuniùs nuſquam lemen-
jaculum defigitur, quaàm aut in ſideribus co- tia.

Deà miſe⸗
ricordia.

Injuris
condond⸗
da exem-

li, aut in viſceribus Numinis. Væ peccanti,

ſi ſuis trajecit müſſilibus aut pro aſtris plantas,
aut mortales, non cœlites. Pater, peccavi in
o*lum, & coram te. Dixit autem Pater ad ſer-
vos ſuos: Citò proferte ſtolam primam, & date
annulum in manu ejus: & adducite vitulum ſa-
ginatum, & manducemus, & epulemur. Hac
ſupplicii feralitate plectuntur Adoleſcentes, ſi
in cœlum, Deumque peccaverint. In me pec-
caſti, inquiit Pater, & in ſidera? Securus eſ-
t0. Oſculis & Iyris ſcelus expiabitur. Citò pro-
ferte ſtolam primam, & induite illum. Ne for-
tè ſeſe purpurà veſtiendo, Suum ductor laſ-
ſaretur. Poœna quaſi parcior in cœlum, quàm in
terram peccantis. Spreverant Iraslitæ Deum,
blaiphemaverant Sanctum Iſrael, oppleverant-
que urbem, agrôſque idolis. Lavaämini, in-
quit Deus, quieſeite agere perverse, diſeite be-
ne facere. Et quidnam agent blaſphemi, bu-
bulque poſthabiti in cognitione Dei ſui, ut
vel quieſcant à ſcelere, vel ſanétimoniæ ac-
quieſcant? Thuribula profecto conflanda ſunt,
& idola difflanda. Audi, ità tamen, ut agi
cum blaſphemis & ſacrificulis memineris. Diſ-
cite benefacere, quærite judicium, ſubvenite
oppreſo, judicate pupillo, defendite viduam. Et
venite, & arguite me, dicit Dominus: Si ſue-
rint peccata veſtra ut coccinum, quaſi nix deal-
babuntur. Audiſtin? Nuſquam dejecta idola,
nuſquam imperatæ victimæ, nuſquam induéta
de reparatione Lempli à Deo mentio: hæc
non omittentur à populo peœenitente. Quatuor
ego impero tranſituris ad frugem meliorem,
ſubſelliorum æquitatem, levamen oppreflſo-
rum;, pupillorum tutelam, & patrocinium
viduarum. Quæ omnia non in Numinis cul-
tum, ſed in Reipublicæ utilitatem redundant.
Idolorum penè oblitus eſt, dum pupillorum
recordatur; maluitque fulgere ſubſellia pro-
pugnatis viduis, quàm fumare altaria hoſtiis
Jugulatis. Non obfuerat Ninivitis Jonas, ſed
defuerat. Exinde non ingemuerat coram Deo
Jonas, ſed excanduerat. Et iratus eſt, & oravit Jon. 4. k.
ad Dominum. Numquid non hoc eſt verbum
Wenm, propter quod præoccupavi, ut fugerem.
Quam leve eſt hominibus ſiluiſſe! Guam eſt
immane;, Deo peneè inſultaſſe! Hujus tamen ſa-

Iſa. I. 19.

. crilegii carnifex vermiculus eſt, arroſor cucur-

bitæ: IIIius eſt noxæ vindex & lictor Cetus,
non Navim ſui mole corporis territurus, ſed al.
vi ſuæ Charybdi abſtruſurus Prophetam. Ea eſt
apud Deum violatæ divinitatis incuria: ea hu-
manitatis neglectæ à Deo ultio. Eroditur hede-
ra, ne exprobrator Numinis inumbretur: Vates
naufragatur, ne ſpreta Ninive periclitetur inul-
ta. Monſtro transfuga intercipitur: oblatranti
Numen vermis adrepſit. Uſque adeò perditæ
K quo-

IIO

quoque Urbi peccanti proſpicit Deus abundan-
tius, quàm dignitati ſuæ. Balæna deglutiet te,
niſi Ninivem moneas. Divinitati cùm inſulta-
veris, virgulto multabere, lictore vermicu-
lo. Totis me artubus tremere fateor, quoties
latæ à Deo ſententiæ in Amalec recordor. Ver-
ba ſunt Samuelis ad Saul. Me miſit Dominus,

15. .
1:Reꝑg. 15. zr ungerem te in KRegem. Nunc ergo vade, & per-

2. Mach.
3. 6.

cute Amalec, & demolire univerſa ejus? non
parcas ei: ſed interfice à viro uſque ad mulie-
rem, & parvitlum atque lactentem, bovem, &
ovem, & Camelum, & aſinum. Num litavere
Beëlphegor? An Babelem reparavere Amale-
citæ, ut coœlo Deum detraherent? Antichri-
ſtus inde fortè oriturus eſt, an ibi eſt Chriſtus
occaſurus? Nam ſupplicium nec atrochus, nec
latius eſſe poteſt. Utque immitius Saul grafla-
retur, Corona in cotem enſis lævigatur. Me
miſit Dominus, ut ungerem te in Kegem. Nunc
ergo vade, & percute Amalec. Ac ſi dicat:
Nolo aras pro ſceptro. Nolo pro corona ho-
ſtias; hoſtem volo. Peto, ut reddas pro pur-
pura ſanguinem, pro diademate gladium, cæ-
dem pro regno. Regnaſti? Jugula. Quem?
Amalec. Audi vocem Domini. Hac dicit Do-
minus exercituum: Kecenſui quæcumqgue ecit A-
malec Vrasli: quomodo reſtitit ei in via, eum
aſcenderet de Egypto. Nunc ergo vade, & per-
cute Amalee, & demolire univerſa ejus. Non
me læſit, ſed vos. Ideò implacabilis furor meus
eſt, qui, ut ſacrilego fortè parceret, ità inſi-
diantem evertit. Non paras ei. Demolire uni-
verſa ejus. Quâ id ſtrage perficiam? Quà li-
bet. Catapultis utere, faces injice, tigrides im-
mitte, fluminibus obrue, ferro, veneno, an-
guibus pugha. Demolire, &, quod lubet, li-
ceat. Reſtitit enim tibi, non mihi. Quaſi ve-
1rôO, inquies;, neſciamus direptorem T empli
Hehkodorum aut calcibus humi eliſum, aut
virgis ad necem uſque conſcifſum. Aio repo-
ſitæ in Templo pecuniæ latronem intercidiſſe
inter lorarios exanimem. Audi tamen quorum
æs illud eſſet, cujus ita latrocinio vapulavit
Heliodorus. Tunc ſummus Sacerdos oſtendit de-
poſita eſe hac, & victualia viduarum & pupil-
lorum, quædam verò eſe Hircani Tobiæ, viri
valdè eminentis. Vindicatur ergo, lictoribus
Angelis, non Oniæ Rationale, ſed Tobiæ-mar-
ſupium. Imò tum plagarum legas expertem
Senem Antiochenum, qui, Regis juſſu, Sio-

2. Mach. nem aris, mensiſque occuparat, in quibus ſuil-
6. . laà carne inquinarentur Iraélitæ: prædonem
vero victualium viduarum Heliodorum profciſ-
ſum. Fateare proinde neceſle eſt, animadver-
ſum fuiſſe ſeverius in humani, quaàm in divini
juris violatorem. Atenim, ais, cum præmiſif-
ſet Eſaias ſpretum à plebe Deum, devaſtatas
Iſa. 1. 2. quoque ſubjicit Hieroſolymas. Filios enutri-
Rex, ſupe. Vi., & exaltavi: h, ſi autem ſpreverunt me. Væ
rior & genti peccatrici: blaſphemaverunt Sanbtum I-
Ecleſia- vaöël, abalienati ſunt retrorſum. Sper quo per-
Tiabe, cutiam vos lirà . addentes Pravaricationem ?
noß ſaa, Terra veſtra deſerta, oivitates ſuccenſæ igni. Fa-
ſed Dei teor non contemnendam irrogatam poœnamn eſ-
injurias ſe blaſphemis. Verùm incenſis Apoſtatarum ur-
uleiſcan- bibus, furoris divini videbatur exhauſta pha-
Pan Her zrrt⸗ Duper quo, inquit , percutiam vos ultra?
oppreſo-. Veruùm qui pagorum incendis ad ſatietatem
ves fra- Cledebatur ultus ingratos, nominiſque ſui con-
nentur. temptores: ubi infeſtos eos pupillo ſenſit &

viduæ, novam enimverò calamitatum telam

Oliva

redorditur, & quaſi renaſcentibus ſævioribus
in ſua pharetra jaculis, eos, quos ultra à ſe
dixerat configi non poſſe, novis miriſque ſup-
Pliciis addicit. Principes tui infideles, ſocii fu-
rum, diligunt munera, pupillo non judicant.
Propter hoc, ait Dominus Deus exercituum for-
tis Iſrazl. Heu conſolabor ſuper hoſtibus meis,
& vindicabor de inimicis meis. De hoſtibus
vindicaberis, ad quos dixeras: JSuper quo per-
cutiam vos ultra? Terra veſtra deſerta, civita-
tes veſtræ ſuccenſæ igni. Quo modo in hoſtes
graſſaberis, ſi lanienæ incendio ſaturatæ in-
ſtrumenta ſæviendi non ſuppetunt? Super quo
percutiam vos ultrà? Ita eſt. Nihil ſupplicio-
rum blaſphemis irrogaſſem igni abſumptis: at
oppreſſores quum eos videam viduarum &
pupillorum eſſe, inſtaurabo tormenta; meâque
dextera, quam in ſacrilegos elanguiſſe fate-

Iſa.1 . 23¾

bar, in raptores erigetur novis foœta ſuppli-
. . .

ciis. Uſque adeò ulciſcendis noſtris injuriis vi-
get Numinis manus, quam vindicandis contu-

melis ſuis delaſſatam nec Numen ipſum diffi-

tebatur. Imò cùm enumerando injurias ſuas
de ſceleribus enormibus conqueratur tantùm;,
coutemptu videlicet ſui, blaſphemià, & re-
bellione: damna ulturus noſtra Deus nec mi-
ſtum aquâ vinum præteriit. Vinum, inquit,
tunm miſtum eſt aqud. Adeò, qui Dracones
tantùm in ſe inſilientes transfigit, moleſtos no-
Bis araneos, imò & lacertos atterit, Came-
lIum, ut ità dicam, ſuis in contumeliis deglu-
tiens, qui noſtris in damnis cyminum deci-
mat & anethum. Aio & ego cum Eſaia; Væ
genti peccatrici, populo gravi iniquitate, ſemi-
ni nequam: Væ, inquam, filiis ſeeleratis: ſed
ſi in fratres injurii fuerint, non autem ſi pec-
cent in Deum. Super quo enim percutiet il-
los ultra, addentes quamvis prævaricationem?
Quod ſi, impunitâ in cœlum blaſphemi, fri-
gida duntaxat diluant muſtum in caupona;
regerent cruorem pro vino, nec furto inuſt
macula toto quoque Jordane diluetur. Vinum
tuum miſtum eſt aquäà * Deus eſt exercituum
qui vociferatur contra caupones tuos: Heu
conjolabor ſuper hoſtibus meis. Mirum ſanéè ad
ultionem illatæ nobis injuriæ fervere Deum,
qui abolendæ contumeliæ ſuæ obtorpuerat. Plus
tamen miror eum profuſiſſimum miſericordiæ
ſuæ, parcum penè reddi in ſua beneficentia,
ſi non noſtri, ſed ſui gratiâ videri poſſit mu-
nificus. Acceſſit unus ad IJnsoüm Princeps,
rogans eum;, ut defunctam nuper filiam ſuam
excitaret in vitam. Surgens Jkss ſequebatur
eum... Buravit, & tenuit manum ejus, & ſur-
rexit puella. Magna miſericordia: ſed pro fi-
lia Pater oravit. Quid, quod obvium in fere-
tro prope Naim adoleſcentem unicum Matri
redivivum dedit, nullis ad id prodigii aut pa-
rentis, aut civium poſtulatis inflexus? Ado-
leſcens, tibi dico, Nurge. Et reſedit qui erat
mortuus, & nvρ†D loqui. Et dedit illun Ma-
tri ſu«. Egrotat in Bethania Lazarus. Sorores
duæ Maria & Martha per literas & tabella-
rios Chriſtum deprecantur, ut febrienti ſub-
veniat. Sanè, qui ſolo Patris verbo puellam
erexit defunctam domi; qui nullis provocatus
viduæ precibus adoleſcentem defilire juſſerat
& feretro in via: Virum duntaxat ægrotantem
citò curabit, tantis ad id munus tabellario-
rum literarumque officiis provocatus. Attamen,
ſi Joanni credimus. U audivit, quia infima-
batur,

Ibid.

Iſa. I. 4.

Matte 9.
25.
Zelus a-
nimarum
nil quar-
141.

Luc.7 15.

Joa. : 74

La
Mſanatit.

1

loin.

Digrite
doy ami.
ci de, *
inia ſil
ptine
neriti,
eriir
Uneye. (
hat amé. 4

lerſi.

t
8
1
1
5
9
l.
Ee
ut.
tun
kec
der

eri

0

i

ſ
Nun
Ant. 4
ſ.
Hei,
idu
Per-
Gite.
noſtes
er do
Nlao⸗
Ptir 4
tum &
eigoe
D
uris w.
Pcontu⸗
in Eiff.
tus ſiu
tuntm,
le⸗
ec M
ingut ,El
Dracones
leſtos no
,Came.-
is deglr⸗
um ec⸗
ſtia; Ne
te, eni. lil
ralis: ſel
n ſier⸗
rutiet i
ationem!
Caupona,
rto innſ
Gr. Vimn
Vercituum
os: M
ſacead
re Demn,
Pleret⸗ Ds
Mletcordie
eekcentn,
politm.
Piieſe ⸗
Wiam fuam ,
eluehemm
is, . 1
ſel o l⸗
um nke .
un Mln
igi aut he⸗
xs? A 1
iMun Nr.
us. Gololes
nbeli⸗

riepti ſib.

ebo Muln

torK⁵Üα
llein
gtotinten
nbelani⸗
. Attamehj .
is itin F
,

Stromatum, Lib. II.

batur, manſit in eodem loco duobus diebus. Ac-
cedit tandem Bethaniam, fſublato interim é
vivis Lazaro. Defunctum eum à Martha in-
telligit, nec ad ſepulchrum accurrit. Nondum
enim, inquit Evangeliſta, venerat Jeſus in ca-
NRellum: ſed adhbuc erat in illo loco, ubi occur-
rerat ei Martha. Amplexatur Magdalena Jk-
SOM cum ejulatu, inquiens: Domine, ſi fuiſ-
ſes hic, non eſſet mortuuns frater meus. Eos ad
gemitus cohibere lachrymas Chriſtus non po-
tuit. Infremuit ergo Spiritu, & collachryma-
ri cœpit. Lazarus interea putreſcit in ſaxo. Itur
tandem ad ſepulchrum. Luget iterum Chri-
ſtus, turbatur, & orat. Pater, gratias ago ti-
bi, quoniam audiſti me. Videbatur antea exci-
tare Lazarum nolle, cùm, acceptis de morbo
ejus literis, biduum moraretur in eodem loco:
cùm Caſtello propior factus, oppidum non in-
greditur. Nunc verò non poſſe jubere mortuo,
ut reſurgat, ambigi poteſt, quando lachryma-
tur, fremit, & ſupplicat ante ſepulchrum qua-
triduani. Nec vanus timor. Siquidem ſaxum
removetur, inclamat magnis vocibus, & mo-
rituro propior quam reſurgenti Lazarus manus
pedéſque vinctus inſtitis progreditur & ſepul-
Chro, ſtaturus ſaxo gravior in lapide, niſi eum
Domeſtici exſolviſſent. Nequit, an recuſat Jk-
sUs ommipotentiæ vim ſuæ explicare in Monu-
mento? Subſtitit, acceptis à Sorore literis. Er-
go mavult mori Lazarum, quam fanefſcere.
Lachrymatur, orat, turbatur. Ergo imbecil-
lior jam eſſe cœpit ejus in mortem vis. Utrum-
que, quodammodo impius, fateor, aiéque &
ſegniorem & averſiorem videri jam poſſe Chri-

Latari ſtum ab excitando Lazaro. Cur? Peccarat-ne
Iuſcitatio. Lazarus, antequam moreretur? Atqui Para-
lytico & crimina remittit, & ſanitatem largi-
tur. Non ejus proinde retineri Omnipotentia
potuit ſceleribus putreſcentis: quæ tamen nulla
fuere in ægroto. Cur ergo tam pronus ad Pa-
tris preces, Matriſque ſilentium, gemitus pre-
céſque Sororum moratur? Audi miraculi re-
Ioa. I. ö6. moram. Diligebat autem Jelus Martham, inquit
Evangeliſta, & Jororem ejus Mariam, & La-
zarum. Ut ergo audivit, quia infirmabatur,
Dignitas manſit in eodem loco duobus diebus. En agge-
non ami- Tem, quo divinitatis fluvius in ægroti lectulum
cis defe- excurſurus, coeërceri ità potuit, ut vix ſepul-
venda ſed Chro influeret poſt quatriduum. Lazarus ami-
Te,zi, cus noſter dormit. Timuit, ne ſibi potius hof-
Superior Pitem, quam Sororibus fratrem recuperaſſe
non eve- Crederetur; ſi amicum ſibi caput inſtitis expe-
we am- difet. Timuit, ne ad extergendam ſaniern fra-
65 /*.

tris, permotus videretur nardo, unguentéôque
Sororis. Aliquid ſui abs ſe extrahi credidit de
ſepulchro, ſi Amicum ſibi, & fratrem hoſpitæ
repararet. Amore elanguit Omnipotentia. Ideò
Evangeliſta moram Chriſti narraturus, ejus in
Sorores ægrümque charitatem præmiſit. Dili-
gebat? Manſit. Ut autem amore retardatum il-
lum ſuo non dubites: cùm ad Apoſtolos dixif-
ſet: Lazarus, amicus noſter, dormit: ſed vado,
ut à ſomno excitem eum. Ubi ad ſepulchrum ven-
tum eſt, Amicitiæ vocabulum ſepoſuit, ne ſi
recordaretur Amoris, reparandæ eum vitæ tæ-
deret. Non ergo ait, Lazare; amice noſter,
evigila: Jed voce magna clamavit: Lazare, ve-
ni foràs. Potuit enim aliena à rationibus ſuis
Omnipotentia obliviſci quatriduani, ſi familia-
tis recordaretur. Militavit vitæ Lazari exulans
à Chriſto amicitia; quæ quamdiu regnavit in
Ethieæ Comment. Tom. IV.

1II

ore Chriſti, mori potuit, ſed vivere non po-
tuit. Amicus enim Lazarus putet: Lazarus
exilit: Lazarus amicus noſter. Quid agit? Dor-
mit. Lazarus nullo amicitiæ titulo inſignitus
quâ tabe diſſolvetur, ſi amicus interit? Imd
proſiliet & ſepulchro. Lazare, veni ſoras. O-
portuit à Chriſti latere Amorem ablegari, ut
poſſit Lazarus in lucem redire, qui à luce abie-
rat amicus, gratuſque Servatori. Perierat in om-
ne ævum, niſi pars ejus in illo melior ad tem-
pus periiſſet. Inter amicos eſſe deſiit, ut inter
excitatos eſſe inciperet: ideò redivivus, quia
Lazarus: ideò mortuus, quia amicus. Abſol-
vamus aliquando tandem hujufce telam argu-
menti. Magnis domi febribus ſocrus Simonis
conflictabatur. Rogaverunt illum pro ea: Et ſtans
Iuper illam, imperavit ſebri- & d'miſit illam.
Paucis poſt diebus, excitæ turbæ miraculorum
Chriſti famà, obtulerunt ei Paralyticum. In
quem Jrss converſus ait. Homo, remittuniur
tibi peccata tua. Nec eâ contentus humanitate,
blaſphemantium nequicquam ſcelere retarda-=
tus, ait Paralytico: Tibi dico, Surge, tolle le-
tum tuum, & vade in domum tuam. Utrumque
que ſanavit. Sed mulierem non modò non eſt
Chriſtus vitæ verbis alloquutus, verùm illi
quamvis adeſſet & febnenti, & vetulæ, & affi-
nibus orantibus vallatæ, febrim maluit affari;
quam anum. tans ſuper illam, imperavit febri.
Domine, verba vitæ æternæ habes, & infirmæ
non loqueris? & mavis cum lue, quam cum
æ*gra miſcere ſermonem? Socrus Simonis eſt.
Tantùm non illam non curavit. Cæterùm adeſt
vetulæ in ſilentio, ſtat, ne qua ſpes moræ arri-
deret,; & quùm loquitur, non blanditiis, ſed
poteſtate utitur, licèt febrim, non fœminam al-
loqueretur. Ea debet Sacerdotum cum fœminis
ſeveritas eſſe vetulis licèt, & æ& gris, turmâque
affinium orantium vallatis, ut nec eas alloqui
audeant, quamvis ſint miraculis refulſuri: &;
ſi morbum coram iis alloqui debeant, imperio
tonent, non rorent humanitate. Ea eſt & Chri⸗
ſti parſimonia moræ, verborum, & benevo-
lentiæ in Socrum Apoſtoli ſui: qui oblatum ſi-
bi a blaſphemis Paralyticum & peramanter cu-
ravit „ & compellavit humaniſſiméè. Nam ſi
Lucæ credimus, Homo, inquit, remittuntur ti-
bi peccata tua. Et parcius nobis Lucas, quam
Matthæus deſtillata in ægtum à Chriſto mella
propinavit. Ita enim ſcribit Matthæus: Confide,
Rkli: Sat eſt, Domine, ſat eſt. Non eſt, quòd
abigendæ paralyſi curam intendas. Sat felix
ſum com pellatone amofis & digmitatis plend.
Confide, kli! Jacere in grabato poſſum, par
Salomoni in eburnco ferculo conſidenti. Quin
& tacere potes, quam es daturus de ſceleribus
venmiam. An reus ero, ſi filius ſum? An dam-
nabor filius in tenebras? Inviſus erit, quem ad-
Optaſti filum? Feribit, quem fidere juſſiſti. Con-
Ede, fli. O vocem! O verba! Convalefſcat in ſi-
lentio Anus: nam mihi chariora ſalute & vit4
funt duo Domini verba. Quid, quod non filium

eum duntaxat appellavit, ſed flagitis abſolvit,

ſed exſolvit paralyſi, ſed cum grabato remi-
ſit domum. Ufque adeò alienum Chriſti eſſe
præſtat, cùm curaris, quam proximum. In-
venerunt, qui non quæſierunt me, dixi: Ecce
ego, ecce ego, ad Gentem, quæ non invocabat no-
men meum. Cupit videri nihil ſui dilexiſſe in no-
bis. Adeſt oſcitanti, ne;, ſi litanti adeſſet, non
hominem crederetur adamaſle, ſed thura. Ob-

K 2

Luc. 42
39⸗

Luc. 5⸗

200

Familias
visas cunm
mulieri=
Circume

Sebkio.

Caſftitazg

Matth. 5

2*.

Iſa. 6. 1

dormierat

II2

dormierat laſſus itinere Jacob;, uſus ſilice pro
pulvillo. Dormienti patet confeſtim cœlum,
protensâque in ſidera plenâ Angelis ſcalà, blan-
ditur Deus quieſcenti. Evigilat novitate ſpe-
ctaculi & promiſſorum granditate adoleſcens,
quem Dominus non theatro tantuùm, ſed &
imperio levarat ſtrati lapidis tædio. Erectum
illico ſilicem inungit Jacob, ſacrâtque Deo
uo. Votum exinde Domino vovit: tantiſque
onuſtus in Numen obſequiis itineri ſe commit-
tit. Sequar te, Jacob, quocumque ieris. Nam,
ſi oſcitanti cœlum patuit, haud raptum te iri
dubito in quartum cœlum, dedicatione aræ,
votique nuncupatione optimè de religione me-
ritum. IIlud exoratum te velim, ut tuus in
me Spiritus duplicetur, ne alioquin felicior
habeatur Eliæ comes, quam pecdiflequus Pa-
Gen.29. triarchæ. Profectus ergo Jacob, inquit, venit in
1 terram orientalem. Aſcenfuro in cœlum juve-
ni ſitus quoque opportunitate proluditur. Aſ-
cendet enim ad Orientem. Sequitur: Et vidit
Puteum in agro, tres quoqueé greges ovium ac-
cubantes juxta eum. En quo recreetur theatro
adoleſcens poſt ſaxum initiatum. Dormire,
quàm dedicare præſtabat. Ibi cœlo, hic pu-
teo excipitur: ibi diſcurrentibus Angelis ef-
fertur, hic cubante humi pecude divexatur.
Merces hæc aptior Democrito, quàm Patriar-
chæ. Vidit puteum. Num veritatem expiſcari
juvat procul à domo peregrinatum juvenem?
Quid ſideribus & pecoribus? Hoc tamen pe-
core vallatur, dedicatà Ard; qui Aſtris An-
geliſque coronabatur, ſtertens in ſaxo. Unde,
rogo, tanta dormientis & conſecrantis diver-
ſitas coronarum? Tanta-ne bravii deceſſio in
tanta acceſſione meritorum? Coœelum vidit in
ſaxo, & Angelos. Aræ dedicatione inſignior
videt in agre puteum, & oves ſtantes. Deſ-
peranti puteus reieratur. Nimirum Patri obe-
dierat Jacob, cùm peregrinantem à domo ſua
Obedien- cœlo Deus & promiflis excepit. Vocavit VHaac
“ . Jacob, præcepitque ei dicezs: Vade, & profi-
6 z,. ciſeere in Meſopotamiain Syrixk. Deo fuerat ob-
tia in Spi- ſequutus, quum, erecto in titulum ſaxo, gre-
rituali- gis puteique ſpectaculo deluditur. Tulit lapi-
bus. dem, quem ſuppoſnerat cabiti ſuo, & erexit in
titulum, fundens oleum deluper. Profeltus inde
Jacob, venit in terram Orientalem, Et vidit.
Huc, huc theatrorum inquilini. Et vidit. Vi-
deamus quid viderit. Nam huic vel dormien-
ti Angelorum choreæ datæ ſunt. Si co-lum vi-
dit ofſcitatione reſolutus, humique reſupinus:
quidnam videt primus Aræ deſignator, voti-
que reus deſponſatà ſibi panis & panni cupi-
ditate inopid. Et vidit puteum in agro, tres
quoque greges ovium accubantes juxta eum. Dil-
pice, quam cumulatius muneretur Deus pa-
renti oblequentem, quam litantem colo. Pa-
tris juſlu Jacob peregrinatur? Ominor. Sed
feſtinat ad nuptias virginitate cariturus. Omi-
nor nihilo tamen minus. Sed jacet, ſtertitque.
Ominor coœlum illi recludendum. Uberiora
vaticimnio conſequutus, vilior quamvis eſſet,
quam pingeretur abs te. Nam quieviſſe tu il-
lum dixeras tantüm: at ille in vigiliis ſectator
illecebræ, læyvigato in pulvillum ſaxo, pluma-
rum delicias in glarearum duritie nactus eſt.
Tulit, inquit, de lapidibus, & ſupponens capi-
piti ſuo dormivit. Scilicet perierat ephebus, ſi
noctem unam cervicali caruifſſet. Docti tunc
primi ſünt lapides in pulvillos miteſcere, tranſ-

†
1

Parentes
coli de-
bent.

Oliva S

greſſæque ſunt glareæ plumarum illecebram.
Dixeram vero ego fore, ut dormienti cœlum
recluderetur. At non cœlum modò ſtertenti
patuit, ſed Angeli colluſerunt ſomnianti, ſed
Deus innixus (calæ jacentem erexit promiſſo-
rum granditate. Dilataberis ad Orientem &
COecidentem & deptentrionem & Meridiem: &
benedicentur in te, & in ſoemine tuo cunctæ tri-
bus terræ. Ut nihil accidere jejunius poterat
Patriarchæ poſt erectum lapidis titulum: ità
nihil evenire auguſtius illi potuit, quàm quo
& frui & erigi meruit in ipſo ad nuptias ac-
curſu. Et quando in Jacobum parenti obe-
dientem incidimus, videamus eum non obſe-
quentem, ſed illudentem Patri, at Matri pa-
rentem. Fili mi, acquieſce conſiliis meis, &
pergens ad gregem, aßfer mihi duos bados, ut
actam ex eis eſcas Patri tuo: quas oum intu-
leris, & oomederit, benedicat tibi priuſquam
moriatur. Nihil imperari potuit aut difficilius;
aut alienius à ſimplicitate, quam Jacob ſecta-
batur in tentorio ſuo. Obedivit ille tamen Ma-
tri. Patinam intulit, calicem ingeſſit; ſtatimn-
que laudatus a Patre eſt, prælatus fratri, & „
quod ſupra votum erat, edendo ex ſe Re-
demptori initiatus poſt oſculum. Jerviant tibi
populi, & adorent te tribus: Eſto Dominus fra-
trum tuorum, & inourventur ante te filii Ma-
tris tux. Ergo, quod Abraham impetravit
ſtricto in Unigenitum ferro: hoc Jacob inde-
bitum ſibi felicitatum omnium compendium
ereptum fratri in ſe traduxit, ſtructâ coram
Sene mensd. Ergo Chriſtus naſcetur ex gen-
te Hebræa, delinitus tum Abrahæ tum Ja-
cobi obſequio. Sed quam diſpari? Servato-
rem ille ſacrificio, hic patinà demeruit; quam-
que ſupra familias omnes prærogativam ſuo
generi Abraham, jugulato penèe filio, vix ac-
quiſivit: ſuæ ſtirpi conquiſiwit Jacob elixo ex
grege hædulo. Obſequutus nimirum Abra-
ham eſt voci Domini, Matris Jacob conſiliis
acquievit. Ideòô tanti illi prærogativa conſti-
tit; tantillo hic obſequio horrorem trucidan-
di filii coæquavit. Quia feciſti rem hanc, &

Sen. 28.
14.

Gen. 27.

10.

Ibid.

Gen. 224

non peperciſti filio tuo unigenito propter me, be- 17.

nedicam tibi: & poſſidebit ſemen tuum portas
inimicorum. Miror munificentiam promiſſi.
Sed, quod Numini obſequendo fili penè fu-
nere conſequutus eſt Abraham, obiequutus
Matri Jacob eo potitus eſt, ſolo patinæ fu-
mo. Aut, ſi negas ſtabilitum tunc fuiſie Ja-
cob familiæ ſuæ principem, quum diſco il-
luſit Seni: negare certé non potes oppigne-
raſſle ſe Deum innixum ſcalæ dormienti Pa-
triarcheæ, dum Rachelem ducturus proficiſ-
ceretur in Syriam. Adeò Jacob vel patinaà,
el complexu Chriſti abavus eſlſe potuit, quam
Abrahamus dignitatem igne, gladiéque in fi-
lium deſtinatis, vVix conſequi potuit in monte
Moria. Petrus inter hæc, inquies, ſupremam
Eccleſiæ præfecturam Chriſti dilectione pro-
eruit. Simon Joannis, diligis me plus his?
Etiam, Domine, tü ſcis:, guia amo te. Paſce
agnos meos. Fateor amore, tanquam acu au-
reum fuiſſe filum Præſulatus in Petri togam
inductum. Aio tamen Pontificatum non Nu-
minis amore, ſed animarum paſtione fuiſſe
tum à Domino definitum. Imo cùm videas

non paſſioni, quæ tunc Simoni nuntiabatur,
ſed Amori, qui tum exigebatur à Simone,
delatas infulas Præfecturæ , conſice aliquid
in

Joan. 2l
16.

Elins.

1ſo
17.
Deid-
or inn
fuit 4
ue!
noſra 4
ret; 444

il d-
rut, niß
Ariam
Dei ma-
jnem.
Nil priter
Deum a-
belamut.

en 14,

n
enii
n Hen
ntE
le ti.
terat
1: t
n
id a.
n he.
n bl.
etri .
eis, Gent
d, n
n iite.
ilſſtun
ffliu
men Ma.
fiitim.
tri, ,
le Re.
biant tii li
niſnin ſri.
fli M..
mpettart
cob ide⸗
hpendhum
a coram
r er ger⸗
tum N⸗
Gervat.
lt; gun⸗
tivam ſo
0, TNN -
b elno et
Um Abrr
Ob Corllis
tridnn.
1 hanc,
ter e, e
nluyn lt
omil.
Ui here u.
Oblequun
latinz l⸗
es opplone.
mmenti V
s iiil
vel Detmd,
vtuit, Oiln
ioge in⸗
it in mo
ſupreivan
cione
e lu n
10 1. 1 ſ

Cen

14

Stromatum, Lib. II.

in Dei amore latere, quod Deum tantum
non ſpectet. Nam ſi ſola in Numen charitas
Pontificatum Petro detuliſſet, martyrio, quod
Amoris corona eſt, non charitate, Præſul in-
auguratus eſlet à Chriſto. Cur ergo affixæ
ſunt cœli claves non clavo, ſed amori? NRmon
Joannis, amas me * Etiam, Domine, Paſce
Eleimo- agnos meos. Scrutare Amoris in Deum fibras .
Iyna. & inwenies, quaſi rotam in medio rotæ, ità
in viſceribus charitatis in Chriſtum charita-
tem in fratres abdi. Cùm de Dilectione in
I. Joan.3. Deum agitur, Joannes conſulendus eſt. Cla-
Pe: 4- mat ipfe diſertiſſimis verbis: Qui viderit fra-
mor in nos trem ſunum neceſſitatem babere, & clauſerit viſ-
faecit, at cera ſua ab eo quomodo Charitas Dei manet
guali plus in eo Ergo amari ſe Chriſtus voluit à Petro,
H ut, dum ſuum in illo amorem ſerit, pullu-
Er. laret in corde Petri, cum Dei Amore Amor
Eccleſiz- pariter in fratres. Ama me, non ut mihi ob-
Zi Za- sönes, ſed ut paſcas Agnos meos. Mihi arro-
riſ, tio. go amorem, ut illis paſtionem proſpiciam.
Fes ,. Evaginavere aliquando enfem tum Abraham
ges & Su- tum Petrus, hic in horto, ut Chriſtum tuta-
perieres retur à militibus, ille in Hoba, ut captum à
nit u- Regibus Lothum eximeret ſervitute. Quis non
vent, niß putaret ſua illico Petrum generoſitate fidéque
Sterisn coronlahcdumn. Nam Abrahatno fortior ide ha-
Dei ma- . . . .
jorem. beri debet, quia & inermior pugnavit, &
Nilgrater ſolus: nec carni & ſanguini, ut ille, ſed cœ-
Deum ap- Io, Deéque militavit. Non enim in arenam
Peinmnu cum trecentis pro vindicando nepote deſcen-
dit, ſed ſolus, zelo exſolvendi Chriſti, co-
hortibus Romanorum obluctatus eſt, Et tamen
redeunti Abrahæ occurritur cum vitæ alimen-
tis & Euchariſtiæ primitiis. Petro cædes nun-
tiatur, niſi gladium retrudat in thecam. At
Sen. 14. vero Melchiſedech Rex Jalem, proferens pa-
18. nem & vinum, benedixit ei. Quæ aut ſan-
ctior, aut auguſtior, poſt pugnam, eſſe po-
tuit ovatio? quando & ſalutatur à Regibus,
& vitæ azymum delibat in pane triumphali.
Converte gladium tuum in locum ſuum. Omnes
enim, qati acceperint gladium . gladio peribunt.
Quid funeſtius intimari Sicario potuit, ſi O-
niam trucidaſſet in ſaltu? Doëg vivit, tot
Levitis interfectis: & moriturus eſt Petrus
Præcisd ſemiauriculà laternarii? Sed vixerit
Doëg, gehennæ hoſtia reiervata. Nolite flere
ſuper me, ſed ſuper vos ipſas flete. Lugere illis
licet murorum futurum poſt annos quadragin-
ta excidium, & Deum ſuum jam in Cruce
moriturum flere non poſſunt. Saltem, quod
ruenti lapidi impendi poteſt, labenti Deo li-
ceat impendi. Videns civitatem luxiſti; &
tamen ſtrues illa ſaxorum diu erat ſtatura Num
Chriſtus vilior eſt ſaxo? Si lapis es angularis,
ſine ut tibi iis lachrymis filiæ Sion parentent
collapſo, quibus lapiuris ſuæ patriæ ſaxis tuo
poſſunt & exemplo & conſilio parentare. Di-
dicit hoc Chriſtus in cœlo, ubi Patre ejus
fruebatur animus, quo nos Hieroſolymis im-
buit. Cornelius degebat Cæſareæ. RKeligioſus,
inquit Lucas in Actibus, ac timens Deum
cum omni domo ſua, faciens eleëmoſynas multas
plebi. Et deprecans Deum ſemper. Quatuor pa-
radiſus iſte fluminibus rigabatur, Religione,
Timore „Obſecratione, & Largitate. Duo
ex his latices Templum alluebant, Timor
ſcilicet & Religio. Hac in Deum fertilis ho-
ſtiarum, illo contumeliarum in coœlum ſteri-
lis; duobus, qui ſupererant, fluviis ſibi, pro-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

Matth.
26. 58

Act. 10.
.

K 3

Rex ad Doezg: Irrue in Sacerdotes. Converſi
que Doëg Idumaus irruit in Sacerdotes: & tru-
cidavit in die illa obctoginta quinque viros veſtitos
ephod lineo. Num à ſe ipſo diſſentit Deus? Mo-
dòô objurgari non ſinit Jacob à Socero, à quo
fugerat, cui idola ſurripuerat, cujus auctus
fuerat paſcuis. Modèò viros patitur trucidari
octoginta. Nimirum Paſtor tum Jacob erat,
erat Achimelech Sacerdos: ille ovibus, hic
victimis præerat. Porrò Deus tutatur Ovem
à Lupo, quamdiù pecus eſt; nam ſi hoſtia fiat,
objicit Lupo. Si lac ad illecebram grex fun-
dat, Paſtorem propugnat, ne vel verbulo læ-
datur à Socero: ſi cruorem effundant pecudes
religionis gratià, Sacerdotum cruori & ſtragi
ſuo ſanguine cædéque proludunt, exponuntque
tyranno cum Sacerdotibus Nobem. Exarmati

113

XiGque conſulebat: obſecratione à Deo, quæ
optabat, extorquens: largitate ea tribuens ege-
nis, quibus deſtituti erant præſidia. I, inquit,
vidit in viſu manifeſte, quafi horà diei nonaâ,
Angelum introeuntem, & dicentem ſibi: Corne-
Ii. At ille intuens eum, timore correptus, dixit:
Quis es, Domine?“ Dixit autem illi: Orationes
tugæ & eleëmoſynæ tuæ aſcenderunt in memoriam
in conſpelctu Dei. Et nunc mitte viros in Joppen,
& accerſe Simonem. Orationes tuæ & eleémo-
ſynæ tuæ aſcenderunt? Et de Timore Reli-
gionéque quid ais? In cœlum aurum fſubſilit,
& thura non aſcendunt? Ergo, quæ impen-
duntur mortalibus victimæ ante Dominum,
fragrare fumaréque non ceſſant: quæ veròô a-
dolentur Numini hoſtiæ, coram Numine nec
fumant? Orationes Cornelii, quibus poſcebat
familiæ ſuæ, ſibique, quæ deerant: Elesmoiy-
næ, quibus, quæ ſupererant, inopibus diſpen-
ſabat, hæ ſunt, quæ ſuo Deus in ærario répo-
nit. Timor & religio, quibus Centurio in
Deum ferebatur, timore à Dei injuria revoca-
tus, religione in Dei obſequium inflexus, hæ
inquam, humani cordis alæ deargentatæ cvo-
laſie in cœlum non feruntur, cùm oratio &
largitio aſcendiſſe ſcribantur ad Deum. Aceò
gratiora Deo ſunt, non quæ Domino, ſed quæ
famulis impenduntur. Quod autem in obſequio
miramur mortalibus præſtito, prælato religioni
timorique Dei, in injuriis Dei famulis irrogan-
dis clarius, niſi fallor, eluceſcet. Aufugerat à
Labano Jacob; nec immunis familiæ fuga,
quæ idolis & rapind inquinabatur. Conſequu-
tus Generum Socer eſt cum armatis, cui Do-
minus obviam in itinere factus: Cave, inquit,
ne quicquam aſpere loquaris contra Jacob. Pla-
cet ſervo ſuo adſtitiſſe Numinis providentiam.
Armati paſtique Davidis in Tabernaculo nun-
tio exaſperatus Saul, accerſivit ad ſe Achime-
lechum, cum Sacerdotibus & Levitis omnibus.
Miſit ergo Kex ad accerlendum Achimelech, &
omnem domum Patris ejus Jacerdotum, qui e-
rant in Nobe. Non objurgatione, ſed truci-
datione Regis ira ſedari vix poterat. Quàm er-
go ſeverè à cæde Deus Saülem abſterruit, qui
Labanum compeſcuit tam ſeverè à jurgio? Ca-
ve, ne loquaris contra Jacob. Quot ergo An-
geli ſatellitibus occurrerunt, ne Sacerdotes
evocarent? Quoties Dominus Saüli apparuit,
ut eum à fœdiſſima Levitarum ſtrage repri-
meret? Scilicet. Ivere Lictores, nullo obvio
& cœlitibus. Saül irrugiit, nullo coœli tonitru
exanimatus. Doeëg bacchatus eſt in Ephod,
nuſquam à laniena per cœlites abductus. Ait

6

Levitæ

Gen 31
4⸗

I. Reg.
22. 1Ie

1. Reg.

22. 18

7

3. Reg.
XI. 3.

Gen. 21.

I2.

Gen. 21.
10.

3. Reg.
12. 4.

3. Reg.
2. 14*°

1 I 4
Levitæ ſunt Ephod. Ne enim ſibi, arifque
ſuis proſpexiſſe putaretur Deus, Sacerdotes
omnes Saülis gladio non ſubduxit; qui Paſto-
rem Jacob vel contumelhis Labani exemerat.
Adeò tutiores haris ſumus, quam aris: &
butyro gladios retundimus, qui thure in nos
Regum faſces exſolvimus. Morabatur in do-
mo Abrahæ cum Iſmaéle Agar. Morabantur
in Salomonis Regia mulieres alienigenæ mul-
tæ, Moabitides, Ammonitides, Idumææ, Si-
doniæ, & Cethææ. Fueruntque ei uxores qua-
ſi Reginæ ſeptingentæ „ & concubinæ trecentæ:
& averterunt mulieres cor ejus. Mira Numinis
in caſu pari diverſitas. Una domo Agar ex-
truditur cum puero uno, invito Patriarchä;,
ſed jubente Deo. Cui dixit Deus: Non tibi vi-
deatur aſperum ſuper puero, & ſuper ancilla
ta: Omnia, quæ dixerit tibi Sara, audi vo-
cem ejus. Emiisique manè ſunt puer & Mater
ab Abrahamo cum utre. En quà ſeveritate,
ſanctitatéque oraculorum agatur, ne una ſuper-
ſit in domo Paſtoris ancilla. Deus interloqui-
tur, jubet, ſpondet, ſurgitque Judex Abra-
ham, lictorque uxoris & filii antelucanus. Nur-
rexit itaque mane Abraham, tradiditque pue-
rum, & dimiſit eim. De perfidarum verèô
centuriis decem exigendis Regiâ Salomonis
nec Angelus agit. Dices aſſuetum fuiſſe A-
brahamum alloquis cœleſtibus. Säanè: ſed non
inſuetum viſionibus Salomonem fuiſſe accepi-
mus, quem Deus ſomniantem & affatus eſt,
& ſapientia ſuper mortales omnes erudivit.
Num una nocentior Ægyptia ancillari annulo
præpedita, quam Sidoniæ ſeptingentæ coro-
nis infulatæ? Cur ergo Dei torpet providen-
tia in Reginas alienigenas mille, adeò in an-
cillam unam pervigil? Vigilantem miraris con-
tra Agarem Deum, ſegnémque in Cethæas?
Perechtabatur ibi Saræ filius de portione hæ-
Teditatis aliqua. Ejice ancillam hanc, & lium
ejus: non enim erit hares filius ancillæ cum fi-
lio meo Iſaac. At nulli & ſtirpe Salomonis infen-
ſæ Reginæ erant, uni tantùm cœlo infeſtæ.
Depravatum eſt eor ejus per mulieres, ut ſe-
queretur Deos alienos. Regnant Sidoniæ, pol-
luto Templo, Ægyptia exulat, depilatâ tan-
tüm hæreditate. Gravius puniére pecuhi cu-
pidus, quam faber idolorum. Sanctuari enim
ſii penè immemor Deus, uni excubat ærario
Patriarcheæ. Averruncetur Iſmaël, ne ſit co-
hæres Iſaaco. Aſtartem & Chamos & Moloc
idola Reginarum, unis impunè coluntur cum
Deo hofliis. Agetur de Patris ſacrilegio cum
filio Roboamo: interim ſub aulæis fſuis, um-
belliſque Reginæ laſciviant. Dices reveritum
fuiſſe Numen imperii purpuram in ſœminis,
quà Agar caruit. Scilicet Rex Regum Regi-
nas expavit. Suo te caſu docebit Jezabel ob-
jecta canibus, dejectaque præceps è& feneſtra
domus ſuæx, an Deus coronam reformidet in
fœminis. Imòô cùm videas occupatam Nabu-
thi vineam ſuo rigaſſe fanguine Jezabelem,
cum nulla Reginarum apud Salomonem vel
ſolis lachrymis accenſos idolis focos extinxe-
rit; fatere ſuas Deum negligentiùs ulciſci con-
tumelias, noſtras ſeverius. Quin & Roboam
regno non excidit; niſi poſtquam ſæviturum
ſe dixit in populum ſcorpionibus. Pater meus
cecidit vos Ragellis, ego autem cædam vos ſcor-
pionibus. Receßsitque Hraël à domo David, Aſ-
que in præſentem diem. Statuerat Deus de-

Oliva

nis imperii partibus multare Roboamum, ul-
turus Salomonis idola in filio. Attamen, quod
facturus credebatur violatæ irâ religionis, e-
verſæ grati multitudinis, oppreſsique caus
populi confecit. Pater tuus duriſimum jugum
impoſuit nobis: Tu itaque nune imminue pau-
lulum de imperio patris tui duriſimo, & ſer-
viemus tibi. Audim Domine. Regnaturus eſt
Roboam contra minas tuas, ſi de jugo po-
puli nonnihil imminuat. Et ſerviemus tibi.
Placet. Non enim meæ tantùm injuriæ cau-
sA regno illum excidere cupio. Si populo in-
jurius non eſt, imperet. Inulta emm religio-
nis eſſe poteſt injuria. Sed ſi multitudinem
opprimat, opprimetur. Videns itaque popu-
lus, quòd audire eos noluiſſet Rex, reſpondit.
Quæ nobis pars in David* Ergo non fimula-
chris Salomonis, ſed Roboami ſcorpionibus
Davidis eſt domus everſa. Potuerat regnare
Roboam ſeptus quamquam idolis, ſi vulgi
oppreſſione abſtinuiſſet. Nam, antequam ad
populi poſtulata veniretur, vel dejecerat ido-
la Patris Roboamus, vel coluerat. Si non
ea difflaverat, potuit, idolis etiam ſtantibus,
ſolium ejus non ruere. Nam clamat omnis
muhtitudo Iſrael: Imminue paululum de jugo
graviſſino, & ſerviemus tibi. Quod ſi ever-
terat Aſtarten & Moloc, quibus eum litaſſe
non ſcimus, potuit vindex divinitatis, poſt
expiatam idolis urbem, una populi contume-
lià interire. Receſsitque Iraël à domo David,
uſque in præſentem diem. Ità nec ſola vindi-
catur læſi Numinis contumelia, etiam cùm ſo-
la prædicitur ulciſcenda. Quia non cuſtodiſti
paëtum menm, diſpumpens ſcindam regnum tuum.
Lacerata eſt regni purpura in partes duas, ſed
ſcorpionum uncis, non digitis idolorum. Sæ-
vus enim, non ſacrilegus, exutus eſt tanto tri-
buum principatu Roboamus. Huic, quæſo,
& ſegniori ad ſua, & ad noſtra attentiori Di-
vinitati duæ ſubſcribant viduæ, quaàm pietate
pares, tam ſortis ſuæ ſucceſſu impares. Pau-
xillum farinæ, oleique guttas aliquot erogarat
Eliæ vidua. Egentiſſima item vidua æra duo
Domino congefſlerat in gazophylacium. Hæc
ærarium penitus ſuum largitione minutorum
exhauſerat: illa ſuam funditus penum exina-
nierat egeſtà placentà, quam Prophetæ obſo-
navit. Par utrique fides, obſequium par. Sed
hujus rugat crumena nullis jam aſſibus farta:
illius, in morem fluminis, Lecythus oleo in
delicias exuberat. Vere dico vobis, aiebat ad
diſcipulos Chriſtus, quia vidua bæc pauper,
plus qudm ommnes miſit. Nam omnes hi ex abun-
danti ſibi miſerunt in munera: hæc autem om-
nem viétum ſuum, quem habuit, miſit. Ab ea
deinde oratione tranſgreſſus, cœpit de Templi
lapidibus colloqui. Et quibuſdam dicentibus de
Templo, dixit: Venient dies, in quibus non re-
linquetur lapis ſuper lapidem. Et quod viduam,
quæ ſpei ſuæ viſcera in Templum egeflerat;
manet ſtipendium? Laudata eſt. Ergo verbo
tenus bravium excurrentis, ultra metam the-
ſaurorum, fœminæ ſtat? Eliæ certè non ver-
boſa tantùm eſt merces. Hæc dicit Dominus
Deus Iſraöël, hydria farinæ non deficiet, & lecy-
thus olei non minuetur. Quàm fuit inter nos fe-
licior & foœrminis, quæ Prophetam pavit, quàm
quæ Templum adduxit! Quò propior Deo es
liberalitate tuàâ, eò remotior es à bravio. Ga-
zophylacium ollà commuta, & cui data æra
nec

3. Reg.

12. 3

Roboa-
mus cur
berierit.

Eleëme-

ſyna.

Luc. 21.
2.

Ibid.

3. Reg.-

17. 14.

19,14.

Charitas
ea pro-
vinum.
. feree I
Miis.
2. Mach.
15.14. 1.

7

—

Cel
Ulentz den
varis. col

ilgs ,. in
ninarun enl
lenittat (h
ſal hu. lu
Nena,
ch
reriey I⸗
nſeſ. 11,
endan, ter
trun
bro
ore
I,
ke⸗
Catn
ece
ſin
Orat
eſt

d nec ſortem reddiderant, pro lecytho ſtillantis
8. olei, olei penè fluvio abundabis. Exundat
Dominus in nutricem Vatis ſui „ qui in Tem-
Gun ) es pli ſui cultricem anum nec ſtillat. Quam ta-
er l; men Domini conſuetudinem & experiri Elias
ſ. potuit. Nam cùm ſummis deveniſſet itineri-
dl bus. ad Dei montem in Horeb, gratificatu-
o. rus Domino , non affuſum viduæ oleum, ſed
i ſaerificulorum profuſum cruorem alloquenti
can. 3. Reg. ſe Numini oſtentavit. Quta ⸗ agis, Bin⸗ Kt
“D 19. 14. 11’1e re Pondit 2Lelo elatus ſum pro Domino
lg. Deo exercituum. Erraſti, Elia, tamdiù per
nen deſertum errando. Non enim placiturum te
Deo oportuit jugulatos oſtentare ſacrificulos
Sõ Baal, ſed excitatum exponere Viduæ tuis pre-
nlttn cibus filum. Non enim quid pro ſe egeris,
Umlelui videtur quodammodo expendere, ſed quid in
bnbu miſerorum peregeris ſolatium. Si me non au-
tegnete dis, Deum audi. Et ait Dominus ad eum:
inle Vade in Damaſcum: cüumque perveneris illuc,
luna unges Hazaël Regem ſuper Griam, & Jebu
nticd⸗ unges Regem ſuper Iſrazl: Eliſeum autem un-
Am ges FProphetam pro te. En quàâ ratione cruore
nibur, uam manantem ſtillantémque dexteram oleo
nmnis Perfuderit, ut non tam pro Deo ſæviat, quam
lig⸗ in Reipublicæ bonum roret, initiandis ap-
Reret⸗ tior Prophetis & Regibus, quàm trucidandis
n liale Deo cœléque rebellibus. Deſignans propter-
1, pol ea in viſione Onias Jeremiam Prophetam,
ontune. cum non ab iis, quæ pro Deo aut egit, aut
Dmid, Pertulit, extulit; ſed commendavit in Jere-
Vindt. mia ardorem, quo Domino ſupplicabat Pro
CüN- Chaæriuas Fatria. Hic eſt fratrum amator, & populi Iſ-
lſutiil erga pro- aöël hic eſt, qui multum orat pro populo, G.
ugun. 1 ximum. iniverſa ſanöta civitate Jeremias Propheta Dei.
lng, lel 8. Zere- LExtendiſſe autem (narrabat ſcilicet Macha-
. K. minm. Pæus) Jeremiam dexteram » & dediſſe gladium
Ltott⸗ 2. Mach. aureum, dicentem: Accipe Janbtum gladium
qun,ir 15. 14. mims d Deo in quo dejicies adverſarios populi
tiori D.r mei Vrazl. Viden' ut in Jeremia non receſfſlum
nient in eremum, non effuſas lachrymas contemplan-
. Pan. do, non cineres impoſitos capiti, ſed fuſas Pro
urbe preces efferat Machabæus. Quis porrò
enogali cum é theca ſua exprompturum Judæ munus
Ai n Jeremiam ſpectaret, non crederet aut cili-
tu Her cium, aut thuribulum, aut ſilicem extractum
inmmorun iri. Quid enim à viro hoſtiarum, ſohtudinis,
m een⸗ & luctuum ſtudioſiſſimo expectaretur, quam
er hſ⸗ doloris, ſacrificii, & ſolitudinis inſtrumenta?
Par. de Verùm ex Anachoreta factus jam Jeremias
bu int: Centurio Sioni excubat, Coœlique ac Templi
o Ceo In Talentz penè dixerim immemor, pinnas tuetur, &
ziebet 1 a, varia. cohortes profligat. Accipe ſanctum gladium,
pauher,, Zelus . in quo dejicies adverſarios populi mei. Quis
ier ⸗ nimarum enſe aureo quùm aſpexiſſet inſtructum Ma-
utenn N. demittat chabæum, non eo à Gedeone, aut à Joſusë
. Aben ſe ad hu- putaret accinctum? Jeremias Propheta, la-
ſe Temn mana. Chrymarum olim ſylvarumque ſectator, ar-
ennhu e gherior mavit Judam. Adeò viri alioqui Aſtris inten-
ur not /- conde ti, ubi Deo propiores facti ſunt, à Dei con-
viduam, cendar. templatione traducunt fllios Abrahæ ad fra-
egelleti,/ trum libertatem ; maluntque gladiis Macha-
go Vetbo bæos, quam batillis communire Levitas. Gra-
eumn de⸗ tiorem fore Judam ſignificavit Jeremias pug-
Punn get⸗ nâà, quàm libo quando eum non thure, ſed
Dmnint 11 ferro donavit, Reipublicæ „non Templo va-
, Gliy- n caturum. Et ſanè, ſi obſequii dignitatem mer-
, moke cede pendimus, ut id intelligamus, impen-
ner Gam ſam ſcilicet mortalibus, non coœlo operam,
gratiorem cœlo eſſe, non nobis Atlanticus
Gr⸗ eſt enavigandus Oceanus, ſed ora tantum le-
wio.
Qata 216 .

Stromatum „Lib. II.

—
I I

genda eſt Jordams. Non ſemel obſequutus
Legi eſt fluvius nulli cùm ortu, tum fam-
non præferendus. Nam & ſuum in fontem re-
fluus Arcam tranſmiſit, & ſuum in ſinum pro- Vr Dei in
fluus Syrum repurgavit. Obſequiorum ejus i Amaor.
merces illi perſoluta a Chriſto eſt, cujus ima- M 0
go ſub Moyſe praæceſſerat. IIIi quoque re- “ ſus
penſum eſt centuplum, ſed emundati à lepra urare
Naamani, non autem emiſſlæ cum Levitis Ar- videtr,
cæꝶà. Nam Chriſtus non eum tranavit, tranſ- Ge Ren
misitque, remiſſis in ſcaturiginem undis, ut . Eecke-
floribus inſterneretur, qui Sacerdotibus pa- ſiaßica
tuerat alveus. In illum ſe Chriſtus cum ini- Iur’ſai-
quis demiſit, evocato quoque ſuper eum de io Dei
cœlo Spiritu: ut, qui ſaniem exterſerat, pec- See2
cata purgaret, quique morbidum exceperat vsdoe
Syrum, Nazareni dedicaretur innocentid & hant, ſua-
merſione. Imo & Columbæ eſt expiatus al- ram Ra-
lapſu, qui Corvi viſus erat contagione non "iennm
potuiſſe non pollui. Venit Ixsos, inquit, à?* zue⸗
Nazareth, & baptiz atus eſt à Joanne in Jor- os, res,
dane. Et vidit cœlos apertos, & Spiritum tan- Zl. a-
uam Columbam delcendentem. En quot mo- aimawum
nilibus, gemmiſque reſpergitur fluvius, non 4s G
coœlo obſequens tranſmiſſione Levitarum, ſed Matn, .
Syro hoſpitalis exterſio e ulcerum atque pla 1o. ¹²*
garum. Quid, quod ſua, quam nobis Deus Xenodo-
inſerit, charitas, non illi nos, ſed fratribus biam.
obſequi docet. Innixam Dilecto Sponſam ita
charitate Numen incenderat, ut viſa cœliti-
bus ſit non tam nubere, quam uri. Lampa- Can. 8.6.
des ejus lampades ignis atque flammarum. A-
qug multæ non Potuerunt extinguere charitatem,
nec fumina obruent illam. Quô erupturam pu- Zelus z-
tatis Sponſam, has poſt faces charitatis? Ad vimerum
oſcula profectò & amplexus Sponſi convola- Srde—
bit, nam in ipſo veſtibulo nuptiarum iis inhia- =èòM
bat deliciis. COſculetur me olculo oris ſui, Cla- Deo gra-
mabat in amore tyruncula. Quidni æſtuans ta.
charitate tota in omplexus Sponſi acclinetur? Can. r. r.
Quin morte fortior præ amore, & eluvione
fluminum major, à complexu Verbi ad ſar-
cienda ſupplendâque Sorori ubera convertitur.
Lampades ejus, lampades ignis atque flamma-
rum. Joror noſtra parva, & ubera non habet,
quid faciemus Sorori noſtræ * Ità-ne: Antequam Ibid. 8.
incenderere, vociferabaris; Quis mihi det ie Can.8.1.
fratrem meum, ut inveniam te foris, & deoſ-
ouler te * Nunc verò, creſcente incendio,
flamma decreſcit, & amore auctior, Sororis
facta es ſtudioſior, quam Dilecti: nec jam il-
lum amlpexari ſtudes, ſed hanc optas exor-
nare. Quid faciemus Jorori noſtræ* Hi num
æſtus lampadarum? Hi ſanè. Nam docuere me
flammæ, ut Sponſo gratificer non oſculi de-
ſiderio, ſed cupiditate medelæ. Amare didici
Sponſum, non illi blandiendo, ſed Sorori
conſulendo. At quid Sorori exhibebis, ut nup-
tiarum ſolemni die Dilecto ſit gratior? Cora-
liis, vittiſque Sororis labia diſtingues, ut Ver-
bi oſculis aptior progrediatur è& thalamo? Ne-
ctar ori ejus inſtillabis, ut, quando manare
non ignoras Sponſi labia tum lacte, tum mel-
le, exundet Sororis tuæ ex ore miſta necta-
re ambroſia? Quin ornandi in Sorore oris ne-
gligens, tota eſt mammarum ejus intenta tu-
mori. Joror noſtra parva, & ubera non habet.
Ouid faciemus Jorori noſtræ in die, quando al-
loquenda eſt ? Quid uberibus cum nuptiis? Foœ-
derantur aut amplexibus aut oſculis Mens &
Verbum. Rectè. Sed répudiatur àa verbo
K 4 Mens,

Can. 8.7.

Can. 8. 8.

Amor in
Deum

Vertus
Charita-
tem parit
in proxi-
mts m.

116

Mens, quæ Deum oſfculari poteſt, & filios
fratréſque nutrire non poteſt. Gratior Mens
Deo eſt ubere, quàm oſculo. Nubet Deo, non
ſi Deum complectatur, ſed ſi parvulos lactet
in Chriſto. Ideò fozminarum prudentiſſima,
non Sororis dexteram murænulis inſtruit ad am-
plexus, non favo parat labia in oſculum, ſed
mammis ſtudet farciendis, ne aptam amplexi-
bus ſpernat Dilectus, ſi eam proximorum nu-
tritioni viderit immaturam, necdum turgenti-
bus a lacte mammis. Id, quo de agimus, elu-
Xit in Virgine, quæ, ut ſœtam ſe Deo ſenſit,
quòô dulcius hoſpiti blandiretur, non Amoris

cœpit deliciis indulgere, contemplationis, cel-

Luc. 1.38.

Pſalm.
50. 14.

lbid.

læque amantior: verùm, quæ Templo non diù
carere conſueverat, ne progrederetur in publi-
cum, abiit confeſtim in montana cognatæ præg-
nanti famulatura, & fuis excitatura vocibus
Joannem in ſaltus. Dixit autem Maria Ecce
ancilla Domini, kat mibi ſecundum verbum
tuum. Et diſceſſit ab illa Angelus. En Deum in
Virgine hofpitalem! Quis noſtrum vel ad ho-
ram non ſecedit, poſtquam involutum candore
azymi Numen excepit in ſe? Et tamen Virgo,
ut Chriſto cumulatius faciat ſatis, non illi, oc-
cluſis cubiculi ſui foribus, colloquitur, & pſal-
lit, ſed, recluſis domus ſuæ valvis, contendit
in Judæam, prægnanti miniſtratura. Putaſſes-
ne tu ſupra Virginis thura & lilia, aliquid à
Verbo expeti in Virgine? Quid aget Dei Ma-
ter Verbo placitura, quod plena Spiritu in
ſinum excepit? Non orationis Thus adole-
Pit in conclavi, ſed in domo Zachariæ domé-
ſticis officiis inſiſtet, ut cognatam fublevet.
Diſceſſit ab ea Angelus. Exſurgens autem WMa-
ria in diebus illis abiit in montana- & intra-
vit in domum Zachariæ, & ſalutavit Eliſabeth.
Et miraris ſolicitam de affigendis Sorori ſuæ
uberibus Sponſam, in die quando alloquen-
dam eam ſciebat; quando in ipſis alloquutio-
nis ſuæ primitiis Virgo non ofculis Dilectum
recreat, ſed ollulis: nec illi contemplatione
blanditur, ſed cognatæ famulatur obiequen-
do? Quis noſtrum dubitet prædicatione placi-
turos nos Deo, quam contemplatione, abun-
dantiùs, quando Virgo, ut Verbo gratificetur
apud ſe diverſanti, famulatui vacat, non ho-
ſtiis; nec Deo pfallit in conclavi, ſed aliena in
domo cognatæ mimſtrat, ab ofſculis charitatis
ad obſequia miniſtrantium inflexa. David prop-
terea cùm in expiationem criminis ſui, chari-
tatem Patris, quæ multitudinem operit ſcele-
rum, flagitaret: non eàâ uſurum ſe in cultum
Numinis proteſtatur, ſed in culturam iniquo-
rum. Redde mihi lætitiam ſalutaris tui: & Spi-
ritu principali confirma me. Quò te convertes,
ubi te Spiritus Dei, qui Amor eſt, inſederit
ad ſalutem? Quibus Deum hoſtis proſequêris?
Nullis. Si voluiſſet ſacrificium: dediſſem uti-
que. Sed ut mihi pecudibus plenæ ſunt caulæ,
ità plenus eſt ille holocautomatibus. Quid er-
go amore plenus Domino exhibebis? Docebo
iniquos Vias tuase & impii ad te convertentur.
Ergo Paracleto inundatus David non affigendis
Deo ofculis vacabit, ſed extergendo ſceleſto-
rum puri manus ſpongiâſque admovebit, non
ignarus amantiorem tum te fore Numinis, ſi
fratri diligentius, quàm Numini, famuletur.
Nam & Sponſa, quùm ad agnitionem Domini
extraxiſſet marceſcentes Sionis filias in umbra
geluque mortis, pulchritudinis elogium à Spon-

Oliva

ſo conſequitur. Eoredimini, & videte, kliæ Cam; ir.

dion, Kegem Salomonem in diademate, quo co-
ronavit illum Mater Jua, in die deſponſationis
illius, & in die lætitiæ cordis ejus. Illicò Spon-
ſus exclamat: Quàm pulchra es amica mea, qudm
Pilchra es! Oculi tui columbarum. Unde repen-
tèe pulchra, ſi non ſe compfit, ſed filias eduxit
in Regis occurſum? Et quare alloquentem lau-
daturus, non à labiis primum dilaudas, quibus
edocet filias, ſed commendas ab oculis, quaſi
non illas alloqueretur, ſed intueretur te? Nimi-
rum tum ſe reſpici Sponſus arbitratur, cùm Sio-
nis filias edocemus. Tum Sponſo Mens exor-
natur, cùm ſui negligens, in amplexum cul-
tumque Numinis pellicit Sorores. Egredimini,
& videte Salomonem. Quàm pulchra es, ami-
ca mea, Atqui non te amat interea, ſed filias
erudit. Quin amica tum mihi præcipuè eſt,
quùm me deſerit, ut fide meâ fuas filias in-
formet. Faſciculus myrrhaæ Dilectus meus mihi.
Et quò eum abdes, ut moretur tecum? Libet
divinare: Profectò in labiis morabitur; nam
Verbum eſt. Verbi autem ſedem os eſſe, quis
neſciat? In labis conſidebit, non ſolum quia
Verbum, ſed etiam quia Sponſus eſt. Nuſquam
enim charitatis vernant ſancta ofſcula felicius,
quam in ore. Ibi enim & naſcuntur, & vi-
rent. Imô procul ab ore nunquam adoleſcunt
ſanctioris in Deum oſcula charitatis. Et tamen
infra labia Verbum Patris conſedit, Sponſæ
pectore occupato. Agnoſco conſilium inſiden-
tis. Ut propius amorem Sponſæ delibet, pe-
cCtus invaſit, appetens cordis. Quid cunctamur?
Quieſcit Dilectus in pectore, non cordis, ſed
uberum deſiderio. Faſciculus myrrhæ Dilectus
mens mihi, inter ubera mea commorabitur. An
vagit Sponſus? Sponſus-ne tuus, eſt infans?
Necdum ablactato nupſiſti? Nonne ipſe eſt,
quem David allapſurum in te prænovit Gigan-
tem, non infantem. Exultavit ut Gigas ad cur-
rendam viam. Quid ergo lambit Gigas in ube-
re? Si Verbum eſt, requieſcat in ore. Si Spon-
ſus eſt, accumbat in corde. Nuſquam proſtat
Gigas probroſiùs, quàm in mammis. Nihilo
minùs ſola illi placuere ubera in ſedem amoris
& regni. Inter ubera mea commorabitur. Nimi-
rum ibi Sponſus delicias interpretatur ſuas, ubi
non ſibi oſcula, ſed nobis alimenta comparan-
tur. Lac vobis dedi potum, non eſcam. En quoò
ſe Salomon retrudat, unde ſuis, non ſibi præ-
noſcit delicias effluxuras. Hac fortè de cauſa,
tum Serpente tum Manna expreſſum ſub Moy-
ſe ſe dixit. Nam ſi Manna Chriſtus eſt, quo-
modo Draco eſt? In Serpente virus gliſcit, quo
pereamus: in Manna, quâà vivamus, dulcedo
latet. Utroque Chriſtus deſignatur, quia neu-

tro non eſt uſus Moyſes perituræ in antidotum

multitudinis. Nam appenſus in vecte anguis
tabidæ in mortem plebi remedio fuit; fameſ-
centi autem populo fuit manna pro annona.
hriſtus autem boni noſtri ſtudioſiſſimus ef-
fingi angue maluit, quàm Aſtro: quando pe-
reunti Iſraeli vitam repoſuit Draco, non Sidus.
Audeo dicere, præſtat Serpentem eſſe, quàm
ſmaragdum; ſi, qui rationale Pontificis ornare
in Templo non potes, jacentem potes popu-
lum in eremo ſublevare. Jacob autem, inquit
Scriptura, abiit in itinere, quod cœperat, ſue-
runtque ei obviam Angeli Dei. Quibus inde
geſtorum manipulis itaà auctior Jacob diſ-
ceſſit, ut cœlitum occurſum ſit promeritus ?

Can. 4. 17

Can. I. 13.

Pſal. 18.
6.

1. Corx⸗
3. .

Sen. 32:
I5

Unus

Gen. 71.
ij⸗

r

fuum

deletth⸗

(
Ne. VS
18,4. (ee
tunm
ſe
705
P
Uloe
Eh
nno
Mris
Mim. ad
N Er, ze
uemi, n
Z
cleſieſic Uiktr
luriſcit. n
tin Fuhe. Na.
fune, & N
Neges ail u,
Nte, (id
Deum
rant Ar

Tu
cell
ſt

u kt
Aui tlai
4 ,½ W. 1
Deun X

il e.
te, a oßf

ſahetin. K b
risNn

i

arn
vis
vi
kam
s,
V.
Cunt
men
Onle
den⸗
Pe⸗
mur!
led
ltur
An
luns!
eſt
gan⸗
cur. Mn
vbe⸗
Ppo⸗
voſtat
Whilo
moris
Nimi.
, ubi

Aan-

t; quo
cedo
la her⸗
Gotutn
Anguls
ſawel⸗
nnona.
s ⸗
do e⸗
Gds⸗
quan
ornate
os 6en,.
t, e⸗
1s inde
l.
U

Stromatum, Lib. II.

Unus vix Angelus apparuit Abrahæ, cùm fſer-
rum ſtrinziſſet in filium. Unus tribus interfuit
pueris in fornace, in quam legis ſtudio fue-
rant conjecti. Quid, rogo, confecit Jacob aut
filii facrificio, aut ignis perpeſſione conſtan-

Inimirci tius? Labanum, fratréſque ſuos, ſed poſt jur-
ailebtie. gium & rixas, exceperat epulo. Immolatiſaque

Gen. 3 1. vittimis in monte, vocavit fratres ſuos, ut ede-
. rent panem. Qui, ocum comediſſent, manſerunt
ibi. Paban verò de nocte conſurgens, oſeulatus
eſt filios, & filias ſuas. Ergo ſplendidiori ap-
paratu occurritur Jacobo, quàam Abrahæ. Hic
enim Deo filium litaverat: IIIe fratribus ex-
coxerat ſimilam. Largius menſam Dominus
muneratur, quam Aram. Imè cùm dona fra-
tri ſuo, nuntiôſque præmiſiſlet, illicò Dei Ver-
bum, in ſpeciem luctæ, ad amplexum Jacobi
accurrit: ut ſcilicet frueretur amplexibus Dei,
Gen. 32. qui hoſtem fratrem erat amplexurus. Cim-

13. qur dorzilſer ibi noéte illa, leparavit de his,

lbid. 23: quæ habebat, munera Eſau fratri ſuo.ae. Et ec-
ce vir luctabatur cum eo uſque mane... Et be-
nedixit ei in eodem loco. Vocavitque Jacoh no-
men loci illius Phanuel, dicens: Vidi Domi-
num facie ad faciem: & ſalva fabta eſt ani-
ma mea. Præteriri, omittive illud non poteſt,
wiſum ante Jacobo Deum innixum Scalæ, non
tamen tum aut ſalvum eum fuiſſe factum, aut
vocatum, ex ſupplantatore fratris, Numinis
ſpectatorem. Quæ omnia hic conſequutus eſt.
Nimirum ibi obedierat Patri: hic fratri ſub-
diderat ſe, muneribus hoſti ſuo ſuâ ſponte
veckigalis. Cùm autem vices penè Numinis
Parentes agant, non autem fratres, præſer-
tim impii: idee parcius fuiſſe miramur ſti-
pendium obſequentis Iſaaco Jacobi, quam
Eſaü blandientis. Uberiora etenim Dominus
rependit nobis, ſi fratribus noſtris, quam ſi
coœlo promptius obſequamur. Pavit Abdias
cœtum integrum Prophetarum, invitâ quam-
vis Jezabele Principe ſug. Nam cum interfi-
ceret Jez abel PFrophetas Domini, mit ille cen-
tum prophetas, & pavit eos pane. Quid con-
ſequutus Abdias eſt, pro tantis erga Dei ſer-
vos impenſis? Putant nonnulli, inde illum
prophetare cœpiſſe. Incertum id tamen eſt.
Illud extra dubium eſt, & prophetafle Jo-
ſephum & regnaſle, quòd, non Prophetis;
annonam congeſlerit in annos ſeptem, ſed
Gloria Wm.agyptüs. Adeò quò remotiora Cœlo ſunt
Dei ma- obiequia noſtra, eò nobis ſunt & colo cumu-
Jor, &c: latiora ſtipendia. Hæc porrò tantis Scriptu-

Iatentio rarum teffi 1
techta, Se- eſtimoniis coacervaverim, non ut mi-

cleſiaſties Miſtrare vos Numini dedoceam, ſed ut à Deo
Iuariſdie- Orma condiſcatur à nobis obſequendi Deo.
rio, Supe- Nam ſi ille ſuarum penè rationum obliviſci-
iere: 207 tur, dum nobis terræ vermiculis adblanditur:
7 7 quid nos agere decet, cùm tanto Principi,
Deum & ſoli Domino famulamur? Quis verô ad
duarant. Aram litat, quin abſtrudat in extis victima-
rum libellum ſupplicem non unum? Regulus
acceſſit ad JIxsM pro vita fillii. Martha ſcrip-
ſit ad Chriſtum pro valetudine fratris. Uxor
Zebedæi adorat, ſed petit aliquid. Hæmor-
6. t- rhoiffa tangit, ſed ut ſaneſcat cruoris efflu-
Amo, „ XUS. Unæ Mariæ aromata coëmere, ut Jk-
Deum SUDM tum inungerent, cuùm à Chriſto mihil
nit pre- aut poſtulare, aut expectare poterant. Hinc
ter Deum illæ fortè in Magdalena lachrymæ, cum eum

Unio

fraterna

8. Iacob.

3. Reg-
18.4.

Marc. 19 jam furrexifle accepit ab Angelis. Nurrexit,
. non eſt hic. Surrexit Dominus tuus, & plo-

117

ras? Niuun triinnpho invides redivivi? Ploro3
non quôd revixerit: ſed quòd ſeroô accefle=
rim ad jacentem. Unxi eum non ſemel: ſed
unxi aut laudaturum in cona leproſi Simo-
nis, aut exſoluturum me criminum vinculis
in prandio aulâque Phariſæi. Optabam Nar-=
do mortuum perfundere, ut illi aliquando;
non mihi, alabaſtra diffringerem. Si defun-
ctum inunziſſem, crederer unum Domini ob-
ſequium in obſequio Domini cogitaſſe. Nunce
verò, ſi regnanti blandiar, dignitatem vide-
bor in Dilecto conſectata, non Dilectum.
Mulier, quid ploras * Tulerunt Dominum Joan. 266
meum. Tuus-ne ſublatus eſt Dominus, quem 15.
ſürrexiſſe ex Angelis cognoſti? Redivivus
Izss non meus eſt Dominus; ſed defunctus.
Nam uberiora, ſi furrexit, acceptura ſum 5
quàm impenſura. Volo inſervire Chriſto meo,
dum nec propugnari ab eo poſſum, nec di-
mitti cum oſculo pacis. Una quoque Anna;
ut purius exultaret in Deo, filium abdicavit.
Quam miror, & ſemel aſcendiſſe in Taber-
naculum, ut prolem impetraret; & toties re-
petiiſſe Sanctuarium jam fœcundam, nihil jam
à Deo expetentem in domo Domini præter
Deum. Et tunicam parvam fatiebat ei Ma- 1. Regze
ter ſua, quam afferebat ſtatutis diebus, aſcen- 19.
dens cum viro ſuo, ut immolaret hoſtiam ſo-
lemnem. Aſcendebat cum tunica, ſed non pro S. Anna]
tunica, ſed pro ſolemni hoſtia. Quamquam
nec pietate caret, quod filium non commo-
davit Templo;, ut per filium familiæ unmiver-
ſæ conſuleret, verſis hoſtiis in patinas & præ-
textas. Non modè ſe ſuôſque proventibus Recleſta⸗
miniſtrantis in Templo fili, indui, nutriri- Kiei nen
que non ſperavit: ſed remiſſis Deo, quæ Dei Ene Ava-
erant, togam filio conſuebat, afferebatque ſta- , dier
tis diebus. Nec de altari contegi patiebatur ſacri o6
miniſtrantem Altari puerum; rata ſœnerari Deum,

tum filium Deo, non dicari, ſi miniſtrum ideò nen eb
aræ commodamus, ut in delicias noſtras ag- Eecleſia-

norum adipem, medullâſque hircorum inter- Kicos e⸗

ditis
Vertamus. 8

Eoce abſorbebit fuvium, & non mira-
bitut, & habet fiduciam, quod in-
Ruat Jordanis in os ejas. Job. 40. 18.
Noh Beemothum damnare inauditum. Im- Tesene
probas ingluviem, ut video, Monſtri, cui e plent:
exhauſtus cùm non ſit ſatis Euphrates, ſitit
tanto in hydrope, poſt flumen, fluvium. Ve-
rũùm non mirum eſt, ſi eâ laborent Dracones
ingluvie, quà Cygni & Columbæ hauriendo
Nilo inhiant, poſt Cedronem epotum. Non
Ethnicorum modò caducarum rerum ſitis in-
explebilis, ſed Ifraëslitarum quoque inſatura-
bilis hydrops eſt perpotando. Feliciſſimum fo-
re ſe putavit Abſalom, ſi, redux ab exilio, Pa-
tris aſpectu dignaretur. Obſecro, ut videam fa-
ciem Regis. Dignatus illum eſt Pater vultu;
oſculéôque ſupra votum adoleſcentis humanita-
tem extulit ſuam, filiique ſortem provexit. Vo- 2. Reg.
catiſque eſt Abfalom, & intravit ad Regem: 14. 32.
oſculatſque eſt Rex Abſalom. An non dice-
res, redundaſſe in Abſalonis pectore felicita-
tem, qui, cùm ingreſſum ambiret, & ingreſſu
levatus eſt, & cohoneſtatus amplexu? Re-
dundaſle ais! Imo verò abyſſus novam deſi-=
deriorum abyſſum in juvene perfodit. Qui
mox

118

mox ab ofſculo digreſſus ad currus, inde ad tu-
bas profectus, ſibi regnum in Hebron arro-
gavit, Patri fugam, exiliumque indixit. Sta-
2. Reg. tim, ut audieritis clangorem buccinæ, dicite:
15. 10. Regnavit Abſalom. En quô ſe ſaturata ofculis
Abſalem. ambitio promiſit, extenditque. Obſecro, ut vi-
Ambitie deam faciem Regis. Ut, cùm eum videris,
inexplebi- regnanti thronum ſubducas, per calcatum per-
1i. recturus patrem, per calcatam evolaturus fi-

Gloria . . .
vana. dem ad regni ſedem & virgam. Sed falleris.
Aunlici Nam dum lauro inhias, hærebis quercui: nec
Jaturari virgam decerpes, ut imperes, verùm ramo
ſa- Pofs inſerére, ut inſitione deſperatius exareſcas.
nt. . . . . . —” H..
Mosea Quis neget;, epoto fluvio, ſitiri à Cygnis flu

io Paſfoe- vium, quando Davidis ſtirps ſatiata comple-
num, non Xibus, dum Regem tenet, corripit regnum?
arum ſa- At, inquies, Anſer verius, imò Vultur, non
sric. Cygnus fuiſſe videtur Abſalom, cujus made-
re roſtrum cum fraterno cruore, tum paterno
rubore horruimus. Sakem non ſoli Alexan-
dro objiciet Philoſophia, cupüſſe illum ali-
quid poſt omnia: quando in ſinu ſuo Religio
ſenſit, unum èê filis Abrahæ expetiiſſe à Pa-
tre poſt oſculum, non aliquid, ſed omnia.
Regem tenebas, & regnum invadebas. Quaſi
verò à regnante patre aliquid repetere filium
liceat, præter oſculum & amplexum. Verùm
Ccoacervaverit Ambitio Draconibus Cygnum,
quando & prætuliſſe eum videri Serpentibus
poteſt: ſiquidem per cruorem hoſtis navigat
Alexander ad regnum, per fratris patriſque
funera adequitat Abſalom Solio. Age. An
Iſa. 5. 8S. Iſaias affabatur Ethnicos, cùm clangeret: Væ
qui conjungitis domum ad domum, & agrum
agro copulatis Numquid hbabitabitis vos ſoli,
in medio terræ?* Dices, abſorbuiſſe hos qui-
dem Tigrim, Indum & Gangem: ſed Balæ-
nis propiores fuiſſe, quam Columbis, quos
Tauro efferatiores inde quoque conjicimus,
quod affuſo ad Domini præſepe cum Bove O-
nagro, ſeun Aſino, Deum Ifrael non agnovit.
Hydropem execrari proinde poſſumus in Ac-
cipitre, non autem in Turture. Ducam fe,
ubi fateare neceſſe erit, ſuum non deeſſe Tur-
turibus hydropem, augerique hauſtu ſitim ter-
renorum, non expleri. Cùm ex Abrahamo
concepiſſet Agar, mente, quàm alvo turgi-
dior rebellavit à Sara. Hæc apud virum de
concubina queſta, citò ut eà abuti poſſet impe-
Gen. 16. travit à viro. Cui veſpondens Abram: Ecce,
6: ait, ancilla tuzg in manu tua eſt: utere ed, ut
Severitas libet. Ergo minis flagriſque compeſcebatur ver-
non impe- Mulæ procacitas à Domina. Quo foetus pericu-
dienda: lo cæderetur Agar, nemo non videt. Non ta-
öeze men ſitientiſſimus filiorum Abrahamus uxorem
non im- à ſervæ laniena revocavit. Aufugit tandem
pediat ſu- Agar virgarum impatiens, exciditque Abra-
periorem ham ſpe fœtus; nec doluit. Remiſſa aliquan-
Raligiaß to poſt ab Angelo Serva peperit Iſmaélem.
. l TPeperit deinde Iſaacum Sara. Cùm gemina in
di à S. Se- domo Abrahæ ſoboleſceret ſtirps, ad genium
de. utraque rediit, Domina, & ancilla. Hæc laſ-
civire cum filio, hæc pro fllio zelari parata.
Tandem Abrahamo edixit Sara, ut domo cum
filio ſervam quantocyùs proturbaret, quòd
hæredi molirentur foveam. E feneſtris utrum-
que dejice, ſi ſerò exulant per gradus. Itaà
Præloquutum in tanto dolore Saræ Abrahamum
Gen. 21. credes ad uxorem. Ejice ancillam hane, & fi-
zI. lium ejus. Dura accepit hoc Abrabam pro fi-

lio ſuo. Mirus ſanè hydrops, quem haufti la-

Oliva ð’

tices noſtris pectoribus invehunt. Cùm neu-
ter filiorum Abrahæ in tentorio ejus reptaret,
foœtam Iſmaeële, & cædi paſſus eſt, & fuge-
re, nullo emiſſo, qui fugacem retraheret. Cùm
verô binis jam filis vallaretur, nec degene-
rem exulare voluit, quamvis ſuam ſciret pro-
paginem dilatandam non Iſmaëlis laſcivia, ſed
innocentià Iſaaci. Adeò carere ſpe filii faci-
lins potuit, quam filio: uno non orbandus ſi-
ne angore vernaculo, cùm hæres domi ad ge-
neris ſolatium ſupereſſet. Viden', ut tibi tem-
perare facilius poſſis ab Euphrate, Jordane
abſtinens; quaàam queas non ſorbere Jorda-
nem, ut Euphratem exſuxeris. Amandatur
Agar à viro, prole deſtituto. Retinetur;,
quamvis contumax, enato Iſaaco, ne orbetur
Iſmaële. Utroque generoſiùs carere filio Pa-
triarcha, quam altero, potuit. Ergo non ſo-
lus Behemoth torrentem lambit, quum ſtag-
num abliguriit. Nonne ſatis ſuperque Lotho
erat vivere in Segor ſecedenti, tum feſtinan-
ti in montem, ne rogo Sodomæ involveretur?
Luæſo, Domine mi, quia magnificaſti miſeri- Gen. 19:
cordiam tuam, ut ſalvares animam meam, nec ²0.
poſſum in monte ſalvari. Eſt civitas hæc jux- voluptar
ta, ad quam poſum fugere, parva, & ſalva- inexplebi-
bor in eu. Verùm, cui vivere ſi licuiſſet procul lis.
à monte, beatitas erat, fumante etiamnum ur-
bium buſto, & vivere licuit, & bibere libuit,
& concumbere placuit. Inebriemus eum vino, Ibid. 32
dormiamiſque ecum eo. Huc evaſere pro vita
paciſcenda fuſæ preces ad Angelum? Huc in
Segor propiorem urbem ſeceſſio? Diſpice,
ut, quibus ſumma felicitas erat non uri, ja-
cere jam lubeat, & quidem cum inſcio pa-
rente filiabus. Nimirum ut Euphratem vitæ
exhauſimus, illecebræ Jordanem ſitimus in-
expleti. Talentéôrum decem millium ſummaâ
obnoxius quidam erat Domino ſuo. Tergo erat
& corpore repenſurus ſummam in carcere.
Verùm genu ante Dominum ſubmiſſo tanto
ſe ære liberavit. Dimiſit eum, & debitum di- Matth.
miſit ei. Exſolutam tanto æris ferrique onere 18. 27.
cupiditatem ſervi quieviſſe putatis? Imo verò
ex quo alienum æs diſſolvit, coacervandæ pe-
cuniæ ſtudere cœpit. Invenit unum de con-
ſervis, qui debebat ei centum denarios, & te-
nens ſißfocabat eum, dicens: Redde, quod de-
bes. Fœneraterem evaſiſli, & repetis fœnus?
Ergo non ſat eſt deoneratum efle te talento-
rum decem millium vadimonio, niſi te con-
ſervi aſſibus centum conlocupletes? Terreno-
rum hydrops hic eſt, ut ſitim pitiſſando pro-
ritet, accendat perpotando. Adumbratum id
in Joſepho eſt, qui, cùm primùm felicita-
tem ſuam ſomniando delibaſlet, circumſtan-
tes ſibi gratulatus eſt plenos tritico manipu-
los in obſequium affuſos. Putabam manipulum sen.37.
meum ſtare, veſtrôſque manipulos circumſtan- 7.:
tes adorare manipulum meum. Non hac exple-
tus eſt beatitatis ſcenâ adoleſcentis animus, ſed
ad majora per media tranſgreſſus, revulſis
ex orcheſtra ſtipulis, exſufflataque pale, re-
cudit ariſtas in aſtra, ſuffixitque in ſui obſe-
quium non jam agrorum manipulos, ſed co-lii
gemmas, & ſidera. Aliud quoque vidit ſom- Ibid.
nium, quod narrans fratribus, ait: Scio quid vi-
derit. Affuſos ſibi certè racemos, ut multum
ſpe creverit, ſomniavit. Nam ab ariſtis non con-
temnendus eſt profectus ad botryones. Scili-
cet. In adorationem ſui ſtellas inflexit. Andi⸗
Vids

EC-

—. —

- = =– —

—.

let
Pec
r
ter
tun
le⸗
che
tha
Pil
ſi
Dan. 1. V
1, te
g
hern
Den
ChiN
Mon
Ghn
geim
renn
dpon
dum
dam
riujr.
bebe
WN

En,
n 7

m⸗
re
.
aun
n,
dett
P.
nb.
ſti.
otho
nan⸗
etur
iſen. Een
) er 0.
ir. nige
ſalve nunll
Neili.
umur.
lübut
1 ie, li
0 I
Auc n
ilpice,
n, ir
lio ſe⸗
n ve
nus in-
ſummm
go eret
carcere.
0 tanto
tumn A Nl
e Onele i
no retd
nde e⸗
e ul⸗
,t
Gul E-
8ſenmst
talento⸗
te col-⸗
erteno-
o ro⸗
tatum
ſelte⸗
Cutnſetr
maniNx
nipnnin
cunlor!
1c eupk.
i, ſd
enli
Aeely ſe-
li .
di
blt ſn
id e
multun
non ℳ.
. Sl⸗

Dan. 2.
16.

Gan. 7.
120

Incomitatus ſpectari nollet in aula.

Stromatum, Lib. II.

Vidi per ſomnium quaſi Solem & Lunam, &
ſzellas undecim adorare me. Quid in rem no-
ſiram hoc lucis proſcenio effingi clarius, aper-
tiéſque potuit? A culmis inchoamus, ad ſi-
dera progreſſuri. Videas Romæ plerumque ad-
venam, qui beatum futurum ſe prædicet, ſi
uno levari aliquando ſemilixa poſſit à foci ol-
læque fqualore. Compos fit lixa optatæ con-
ditionis. Jam à foco ſeceſlit in atrium quid?
Deduci-
tur famulo. Tum inexpleta pediſſequo cupidi-
tas rhedam meditatur. Vehitur curru. Satia-
tumne putas terræ filium, quem à cacabo tra-
jectum Roma faſtidit ad quadrigas. Sejugo ni-
ſi triumphet in curru, reptare ſe humi cla-
mat. Nec ſubfiliendi æſtus interquieſcit, niſi
monſtroſus Phaéthon, & verus Lucifer, ſu-
per aſtra Mundi rhedam ſuam agat, in Pa-
dum progrediendi audaciâ relapfurus. Exili-
vit Joſeph, ut acclinatos ſibi manipulos cir-
cumfſpexit. Sed brevi, excuſſis theatro pa-
leis, Solem ſiderâque pro culmis defixit. Et
innocenter ille quidem iſihæc incrementa for-
tunæ paſlus verius eſt, quam voravit. Nos
ejus ſomnia verâ ambitione repræſentamus, à
ſpicis ad Aſtra aſcenſuri. En teſtem cupidita-
tis noſtræ incorruptum. Luctaturus cum Co-
loflo lapis & monte proſilit. Quem non pa-
lam auſus impetere, infimam pedum partem
palpaturo propior, quam bellaturo, invaſit.
Percuſſit ſtatuam in pedibus ejus ferreis & filti-
libus. Quis non tantâ putaſſet expletum lauro
Lapillum, cui congredi tantùm cum Coloflo
licuit, ſed & contigit Coloſſum evertere? Re-
pedare jam illum videre mihi videor ad mon-
tem ſuum, toti rupium ſaxoruümque Senatui
jura daturum. Quam ſe citò ab arena pro-
ripuit, ne vel ruind ſimulachri attereretur?
Triumphum cum à rupibus ſibi decerni pete-
ret, ictam à ſe jactabat ſtatuæ baſim. Ego
pedes perculi molis tam immanis. Ego potui
non modèô luctari cum Statua, ſed & par-
tem ejus ſuccutere. Scilicet. Sititur etiam aà
Capillo Jordanis, ſi Tigrim exſorbuit. Ova-
turus in monte Lapis, everſis pedibus ſimu-
lachri? Faſtidit etiam de Coloflo triumphum
devolutus ob cariem lapis & rupe. IIhcòô ſta-
tuam omnem in ſe trajecit, factuſque ex la-
pillo Mons magnus Aſiam, Europam & A-
fricam, ipſéôſque Antipodas occupavit, uno
vVix Mundo ſuam expleturus ingluviem. Lapis
autem, qui percuſſerat ſtatuam, factus eſt Mons
magnus, & implevit univerſam terram. Et Be-
hemothum incuſas, qui ſuam mitigat hydro-
pem gemini perpotatione fluminis, hauritque
cum Euphrate Jordanem: quando dilapſa è
monte glarea ità Colofſum abligurit, ut Mun-
dum eſuriat, imò & voret? Ludimus, non lu-
gemus mortalium ſitim rerum acceſlione ſævio-
rem, ſi miramur ità flores exploratum exiiſſe
Sponſam, ut à corymbo in ſpem ſtatim fru-
gum exarſerit. Mane ſurgamus ad vineas: vi-
deamus, Noruit vinea, ſi flores fruttus partu-
riunt. Reſiſte, oro te. De flore hactenus lo-
quebare, & mox ſpe præcipis poma? Abortire,
an parere arbores mavis? Sine, ut effloreſcant,
tum de frugibus cogitabis. Sed nimirum hu-
mano illa more & ruſticatur, & ſatagit. Foœ-
no primum recreamur, tum gramen pertæſi,
Horibus inhiamus, quos ſtatim ſpernimus, niſi
fructus raptim cupiditati illecebræque nofræ

119
Parturiant. Sat erat afflari Sponſam unguen-
tis, ut in amplexum Dilecti excurreret. Poſt
te ourremus, in odorem unguentorum tuorum.
Brevi tamen, ne à ſe abſcederet, coactus eſt
Sponſus in aroma ſeſe convertere, non ut
Sponſam perflaret, ſed ut elus inſereretur
pectori, vix eam toto ſe, quaſi ſaſce quo-
dam;, ne elaberetur, retenturus. Faſoiculus
myrrhæ Dilectus meus mihi: inter ubera mea
commorabität. Tu-ne illa es, quæ afflata odo-
re tantum aromatum eminus curſuram te ja-
Ctabas poſt Verbum? QCur modo non affla-
ri tantum aromatibus optss, ſed iis expetis
inſideri, opplerique ubera tua? Inter ubera
mea commorabitur. Ita videlicet afflatu pri-
mùm deliciarum explemur; tum earum nec
poſſeſſione reficimur, niſi iis ità obruamur;
ut eas nunquam à nobis ſciamus reducendas.
Faſciculus myrrhæ inter ubera? Quòô propius
admoveri potuit aroma? Appreſſiile illud ta-
men uberibus non eſt ſatis, niſi ſic pectori
affigatur, ut inde nullis queat machinis re-
figi. Inter ubera mea: ſed commorabitur.
Non mora tantùm illecebræ petitur, ſed ex-
petitur demoratio; alioquin ſtatura non eſt
cum Rege, quæ olim in odorem tantùm un-
guentorum excurſura erat poſt Regem. Quod
ſi iis continendæ ſunt deliciarum acceſſioni-
bus in officio, fidéque Sponſæ: quibus ſump-
tuum inérementis compeſcenda mancipia ſunt
à proditione, & fuga? Univerſa regni ju-
ra tradiderat adminiſtranda Isboſeth Magiſtro
militum Abner. Abner, inquit, klius Ner,
regebat domum Sail. Hoc eſt, Principi ſer-
vus dominabatur. Ea putas profuſione dig-
nitatis expletum Abnerum? Ecquid appete-
ret famulus, cui obtigerat regnare in Re-
gia? Quid expeteret ſervus, cùm Regiam
moderaretur? Proſtare ſibi Saülis thalamum

voluit, ut, qui regnare in Regis domo di-

dicerat, condiſceret in Saülis thoro laſcivire
cum Regibus. Verbo; Reſphæ compreſſio-
ne interdictus, à Saülis filio ad Saülis hoſ-
tem defecit. Numquid caput canis ego ſum.:
Et tu requifiſti in me, quod argueres pro mu-
liere hodie? Miſit ergo Abner nuntios ad Da-
vid. Qui olum catellis quoque Saulis accli-
nabatur, paulatim ad uxorum ejus ample-
Xum irrupit. Adeòô ſervorum petulantia, ni-
ſi pedum ſcatnno propellatur, in torum ſe
penetrat: deſpuique credit ſe, niſi & unâ uta-
tur cum Rege mensàâ, & thalamo uno. Ecce
abſorbebit fluvium, & non mirabitur, & ba-
bet fiduciam, quod inftuat Jordanis in os ejus.
Pudet Abneri: ſed vereor ne Centurionis hy-
drops Patriarchæ videri minor jam poſſit aut
ingluvie, aut, ut mitius oblatremus Jacobo,
eſurie. Baculo tranſmiſſurus Jordanem Jacob
voto ſe Numini obſtrinxit, inquiens: Ni de-
derit mihi panem ad veſcendum, & veſtimen-
tum ad induendum- erit mihi Dominus in Deum.
Viginti poſt annis, fugit à Labano Jacob,
omni contracta ſubſtantià ſua, quæ duabus
vix turmis dividi potuit. Camelos, oves, &
fupellectilem avexit innumeram. Surrexit ita-
que Jacob, & abiit. Tulitque omnem ſubſtantiazn
ſuam, & greges, & quicquid in Meſopotamia
acquifierat. A Socero fugit. Numquid Eſau,
hoſtis Jacob, defunctus eſt vità? Imoô cum cata-
phractis quadringentis occurret fugienti. Sed
eum faortè Jacob non expavet, aut fortiorem

ſe

Can. 1. 4.

Qan. te
13

2. Reg. 3
7*
Alnslici
izerplebie
les.

Ahbmner.

1bid. 8.

Gen- 28.,
2 I⸗

Gehe 314
172⸗

ſe fratre, aut mitiorem in ſe fratrem arbitra-
tus jam eſſe. En ejus ad Dominum preces.
Gen. 32. Deus Patris mei, erue me de manu fratris mei
11. Eſai, quia valdé eum timeo. Quo ergo ad fu-
gam ſtimulo Jacob perurgetur, cùm tantum
ſibi non neſciat imminere àa fratre diſcrimen in
via? Habendi cupiditate, quum tanta poſſide-
ret, abactus eſt & domo Laban. Sed & Pater
Gen.31.7. veſter cireumvenit me, & mutavit mercedem
meam decem vicibus. En tantæ fugæ unicum,
penè dixerim, calcar. IE-ne eſt Jacob, qui vo-
tum in Bethel voverat, quo nihil ſibi efflagi-
tabat à Numine, præter indumentum & pa-
nem? Is eſt. Et quo modo hædo, ove, Ca-
melo, mancipis locuples Jacob de una mer-
cedis defraudatione conqueritur? Rerum pla-
nè copiâ rei copit cupidiate laborare. Cùm-
uno tantuùm baculo ſupellex ejus univerſa, &—

cotylâ una definiretur, beatum ſe putavit of-

120 —„NOQOO⁊Oẽliva

ſaà & togâ. Ut verò abundare gregibus, au⸗-
geri familid, ſervis ccepit ambiri, ſibi viſus
eſt egere, cum nataret in lacte, & penè bu-
tyro mergeretur. Inhiamus Jordami, ſed poſt-
quam Euphratem ſorbuimus. Hydrops enimn
fluminibus paritur, non ſedatur. Verum,
quem duo Aſiæ flumina mitigare hydropem
non pofſunt, duo pofſunt ubera Virginis re-
ſtinguere; duo poſſunt extinguere vulnera Jk-
sU. Poſce tibi à Matre Jordanem ſanctio-
rem ; poſce àa fllio ſaniorem Kuphratem, non
ut ſis, iis epotis, ſed ne fis Behemothus. Pu-
deat Draconem flumini inhiare poſt flumen;
cùm nos in tanta ſiti tædeat vel guttarum.
Vis non ſitire Jordanem? Chriſti vulnus al-
lambe. Euphratem faſtidire optas? uber Vir-
ginis exſuge. His ſanè ſtillis duos ſitire deſi-
nes profluentes.

FINIS LIBRI SECUNDI STROMATUM.

STROMATUM

Paiſtina
yer Ma⸗
ne Stu4
ſenorenn
taal
nlun,

moger
Nlo Ni,
ejue)
iglun.
ſatum
i
ore ſt
rit 1
epet
lus 3P
thym
enletin
i
tunn 1
10 U
Non
fret,

,
De
tonet

ur le
60ra

1

STROMATUM
EIHX DIVINIS SCRIPTIRIèss

LIBER TE RTIUS.

Oſculetur me oſoulo oris ſui. Can. 1. I.

Beatiſſtraa T quare Virgo beatiſſi-
Pirgo Ma. ma non pedes, non ma-
n, nus, non denique cor
ſpiritualé ſitit Sponſi ſui, ſed os?
noſtrum. Quin & cùm ofſculum
expetat labiis duntaxat
ejus imprimendum, non
“ Ros, ſed totam ſeſe ſpe-
ia Chriſti oſculo ex-
piandam. Oſculetur me. Nimirum novit Virgi-
num prudentiſſima bona omnia, malave ex ore
difflyere: ideéque unius oris ſanctificationem
efflagitat, non ignara ex expiatis labiis ſanctita-
tem illicò in reliquas corporis ſui partes copiosè
affluentérque manaturam. Audi Sapientiæ pri-
mogenitum, Matri ſapientiæ concinentem: O
PtI. 36. 30. Juſti, inquit, meditabitur ſapientiam: & lingua

ejus loquetur judicium. Lex Dei ejus in cor de
ipſius. En effloreſcentem in corde Legem, ubi
ſatum fuerit in lingua Judicium. Proinde quiſ-
quis expiationem exoptat, os ſuum Sponſi
ore flagitet conſecrandum. Si enim purgave-
rit ore ſuo os tuum, totus eris omnino mun-
dus. Nam , ubi lingua Dei verbis manare
cœperit Dei verbo fœcundata, repentè ocu-
lus, pes, manus vertuntur in aras; ex quibus
thymiama pudoris aſcendat ad Sponſum. Oſ-
culetur me. Nihil ità ambio, ut os Domini 5
qui ofculatur, ſi loquatur. Et quamvis ori tan-
tùm meo os ſuum admoveat, me tamen ſpe-
ro undique vernaturam. Neque enim poteſt

non undique feliciſſimè germinare, cujus os
floret.

Majorem horum non habeo gratiam,
duam ut audiam fſilios meos in veri-
tate ambulare. 3. Joan. 4.

Talema ſi. LDimiiis Joanni eſt, quiſquis ſibi in filiis
ne ſyiritu. aliud à veritate gratulatur. Ut Tullius
tonet: fulguret ut Demoſthenes: alter habea-
tur Italiæ Ariſtoteles: Folia iſthæc ſunt. Si
soram Ohriſto ambulat, & proficit, gaudeo,
Ethicæ Comment. Tom. IV.

N

phaleras, ſed metalla expendebat, nimio haud

non quia Philoſophiam didicit, ſed quia Evan- Scientie 1
gelium non dedidicit. Quod ſi, quantum Poëſis ne ſpirita.
in eo excrevit, tantum decrevit Humilitas;
Bacchus exultet, nam Miniſter Chriſti la- Perſeve-
. — .. ranzia emn
cCchrymatur. Redierat, cæſis Amalecitis, Pa- hono.
triam Saül. Quantum ibi gloriarum atque pal-
marum! Lætantibus omnibus, Samuel rugit. Lyro dege⸗
Nimirum victoriis auctus Saül redierat, led Per-
obedientiam non minus, quàm hoſtes, Pprofliga-
verat. Dedidicerat parére, ex quo didicerat
triumphare. Proinde Samuel, qui in Rege non

credidit tum colori, tum fulgori, ſed victum 4
luxit, quem victorem Ifraël ſucclamabat. IIIe
concionatur, ut Paulus. Jejunat-ne, ut Paulus?
Vapulat, ut Paulus ut Paulus? in cœlum rapi-
tur? dine his Saulus, non Paulus eſt. Proce-
riſſimæ, feraciſſimaque Cedri, non poma ex-
hibent, ſed corticem oſtentant. Paulus alter4 te-
net manu PFentateuchum, ut Romam inſtruat,
alterâ virgas retinet, ut ſe concidat. Sed con-
cionatur. Paulus quamvis JESuM Prædicet, ni
caſtiget corpus ſuum, reprobum ſe fatetur.
Quare ergo gratuler effoſſam peroranti fo-
veam, in quam ruat neceſſe eſt, quia quan-
tum verborum effundit, tantum infundit fer-
culorum. SoCIETAS JESU, ſi JESuM a-
mas, noli in filiis aliquid amare, Præter JE-
suM. Si quod tibi naufragium impendere
poteſt, (quod abſit) hinc illud extimeto: ſi
nimirum magnificeris inflancem ſcientiam in
tuis , quamvis careant charitate ædificante.
Quis ſapientior Salomone? Quis Regibus &
charior, & auguſtior? Pacem Hieroſolymis
invexit. Sed invexit & Baalim. Arca ſunt om-
nigenæ ſcientiæz. Quamvis forent Arca Dei,
ſi pii non fuerint, exſcindent te. Ophni &
Phinees adduxere Arcam Domini in caſtra.
Deſperatiùs & ocyùs deletus eſt Ifrael. Balaam
prophetabat: ſed, qui prædixit ſtellam Ifraeë-
li, Cometas intulit Iſraéli, idemque & Chri-
ſtum prophetavit, & diſſeminavit ſcorta. En
quale zizanium etiam inter frumenta pullu-
lat, ubi ſator zizanium eſt. Gratulemur ergo
ſcientiam florere, ſed in humili: gaudeamus
Sacerdotes noſtros in domibus Regum eſſe;
ſed ſi mollibus non veſtiantur, ſed ſi Sa-
mueles ſint. Alioquin Aula Sacerdotem acci-
piet, & Ariolum remittet; nec aromata clau-
ſtri in aulas transferet, ſed Aularum taxos
L tranſ-

122

tranſplantabit in clauſtzo, quæ fructum ſuum
dabunt in tempore fuo. Brevi enim elevabi-
tur cor, & miraberis in Cruce Chriſti non
Chriſtos adolevifle, ſed Afſueros.
Srmunin. Et reverſus eſt Moyſes de monte, portans
duas tabalas teſtimonii in manu juan,

egesla- . .2
Peg, ASſer. fabtas opere Domini. Exod. 32. 1 5.
vantiam 4
Superior ä .
tegtur, Quiſquis in monte cum Deo fuit, tabulas
, ſu defert. Defertt autem non in ore, ut eas aliis
wesια.

indicat, non in humeris, ut eas cæteris impo-
§. Meyſei. hat; ſed eas defert in manu ſua, ut non tam
verbo, quaâm opere & veritate ſit Legiſlator in
Eccteſzaſti. IIrasl. Porrò tabulas quidem geſtabat in ma-

cAecreta nu ſua, ſed non eas ſuâ manu inciderat. Duas

condente. . .. . . . .
Ervenplo tabulas teſtimonii lapideas, inquit , ſeriptas

Rn: digito Dei. Videmus non rarò noſtrates Moy-

Erod. 31. ſes & monte quidem deſilire cum tabulis; imo
ipſimet toti abiere in tabulas, undique ora-
superi. Ccula fundunt, & præcepta ſonant. Quot ver-

e exem. Da „tot monita: & pedem movere neſciunt,
ℳ . . . . . .
“ quin in quovis veſtigio ſuo relinquant de-
obe. Ccrétum ſuum. Verùm has tabulas ſi ſpectes,

rum. non Dei, ſed ipſorum deſcriptæ ſunt digito.
Imèò ne digito quidem, quando nec digito mo-
vere volunt, quæ alligant onera importabilia.
Se zor Non noſtras nobis commendant leges, ſed, quæ
invigitet. Quiſque ſentit abundans in ſenſu ſuo, ea nobis

propinant: majorique vehementiã minarum
Singulari.- atque tonitruum effata inſinuant ſua, quam

ates. JEsu Chriſti Evangelium. Si mantile expli-
Zel⸗ cueris ſuper menſam, ad inſtar conciſi pepo-
mmd ſereii Mis, Pfophetas obedientiæ merito anteceſliſti.

QCur? Ipſi dixerunt. Cave, ne aquam in am-
Eirtus o, bulacro effundas: & ſanguinem, ſi lubet, ef-
oe, no⸗ fundas vel-Nabuthi. Vix enim aliquem plecti
ne ſpirita alldies, quèd fratris ſui famam laceraverit
quòd in Templo per horas omnes matutinas
& veſpertinas garriverit, tantumque taxillis non
luſerit, verio, nugis & jocis ejus, in popinam
Domini Sanckuario. Si verô culcitram non in-
werterit, Societatem penitus ſubvertiſſe credli-
tur. Sane Moyſes non es, ſi quas præfers tabu-
las, tuus, non Dei digitus ſculpfit. Sed in Mon-
te conſtiti. Etiam Balaam afſcendit in. Mon-
tem, imò & prophetavit in Monte. Nos non
credimus Moyſi, qui tabulas habet non Dei ma-
nu defcriptas. Quiſquis talis eſt, Moyſes non
eſt. Siquidem Moyſen ſcimus, hunc veròô neſ-
cimus. Quæ omnia, non ideò aà me ſcribun-
tur, quòd eveniant hac noſtrâ ætate, ſatis etiam-
num, favore Numinis, aureaâ; ſed ne;, proceſ-
ſu temporis quo Spiritus quoque novus,
non raròô veteraſcit, contingant. Uti fortè in
iis Monaſteris accidére , quæ in Occidente
occaſum religionis paſſa S. Benedictus repara-
vit, ſummo Eccleſiæ Domini bono. Moyſi lo-
cutus eſt Deus, hic autem & Deum non
audivit, & fumantia loquitur verba, quaſi
Deus. Sed videarmnus, quid occurrerit deſcen-
denti. Audiens autem Joſub tumultum populi
vociferantis, dixit ad Mopfſen: UWlulatus pugnæ
auditur in caſtris. Qui reſpondit: Non eſt clamor
S rie adhortantium ad Pugnam, ſed vocem cantantium
vag ego audio. En quale diſcrimen intercedat in-
iie Pa ter Joſne, qui in Monte duntaxat fuerat, &
* , , Moyſen Qui cum Deo in Monte egerat. Quod
ille ferociam putat, hic laſciviam intelligit.
Teviditas. Prorſus tu, qui etiam flagitia popuh, gene-
roſi animi fulgura interpretaris, in Monte

Exod. 32.
17. 18.

—

Oliva

te fortè confſtitiſti, ſed ut fumo, caligineque
tumultuantis Sinæz torquerere,; non autem ut

fruerere Deo. In cella latuiſti, ſed non ora-
ſti. Quid ais? Ille tanquam equus effrænus

quieſcit nunquam, garrit vel de nocte, cer-
vicem circumagit etiam ad Aras, & hafſce
luxati cordis notas, vivacioris ingenii ſcintil-
las appellas? Joſue es, cui temulentæ ple-
bis licentia, bellicoſæ viſa eſt triumphantiſ-

que indoles fortitudinis. Non itaà Nazianze-

nus, qui erectam in Juliano cervicem, & va-

gos oculos, futuri Monſtri prænuntiavit argu-
menta. Non ità Ambroſius, qui ſubfultan-
tem ante ſe Clericum ſubmovit à ſe, vaticinans
non modicam erupturam tempeſtatem ex li-
beriori audacioris ephebi commotione. Non
ità Elias, qui ex nubecula veſtigio homi-
nis figurata eluvionem impendere perſpexit.
Non ita Daniel, qui proruentern & Monte
lapidem exfurrecturum edixit in montem.
Non ita denique Moyſes, qui debacchantium
cymbala interpretatus eſt depopulantium fre-
mitus, quæ iocio viſæ ſunt velitantium tu-
bæ. Haud detractor eſt: dicax eſt. Falle-
ris: Non ille dicax, ſed tu Joſue es. Haud
impatienter agit neſcit torpere. Non pe-
riit inter cachinnantes pudor: ſed ætatis ſeie
ver explicuit. Non loquitur, ſed difertus
eſt. Crede mihi; quiſquis lutum deauras,
in Monte Sinai fumum hauſiſti, non Deum.
Scias pernicioſius te caligare, quàm Iſaa-
cum : non enim pro Eſau Jacobum ofcu-
laris, quod optandum eſt; fed pro Jaco-
bo Eſau locupletas, quod domum Abra-
hæ ſideribus coruſcantem, brevi arenis ob-
ruet, opplebitque. Si Moyſes es, ſi oraſti,
ſi cum Deo egiſti, ſtrepente populo, ex-
clamabis: Non trophæis exultat Iſraél, ſed
vitulo. Litat, non ludit. Ut enim in An-
gelum lucis ſe quoque Satanas transfigu-
rat : ità vitiorum nutrix blanditis charita-
tem ſe efle credit, ſi & ipfſa cooperiat mul-
titudinem peceatorum. Atqui IIraslitæ ſunt.
Atqui extra Ægyptum ſunt. Atqui veſcun-
tur Manna. Aarom denique ſubſunt. Ità
eſt; ſed Vitulo litaverunt. Væ nobis, ſi de
Ifraele ſuſpicari non audebimus, etiam in
eremo, facrilegia. Quamvis Ifraslitæ ſint,
Adæ quoque hæredes ſunt. Quod ſi ruit il-
le in Paradiſo, poſſunt & poſteri ejus in de-
ſerto corruere. Exterminii pars & origo po-
tiſſima Ifraëliticæ gentis, Machabæorum tem-
pore, inde fuit, quod falli non poſſe ſe cre-
diderunt à quibuſdam de genere Sacerdota-
li. Dixerunt enim: Homo Jacerdos de ſemi-
ne Aaron venit, non decipiet nos. Sed de-
ceptos ſeſe cognoverunt, cùm, ſexaginta ab
eo ex Primoribus interfectis, Cadaveribus
Seniorum parentarunt. Ubique aconita pul-
lulant: & , ſi palpemus vitia noſtra, Idolum
conflabitur, Ifrael inſaniet, diceturque lude-
re populus, ut Moyſis abſentiam patientiùs
doleat. Sed audi. Cumque appropinquaſſet ad
caſtra, vidit vitulum, & choros iratäſque val-
de, projecit de mauu tabulas, & confregit eas
ad radicem Montis. Et quare ita iraſcitur
populo, ut & tabulas diffregerit, & vitu⸗
lum comminuerit, & ad tringinta tria viro-
rum millia interſecerit? Qur ſtrages tanta?
cur projectæ tabulæ? Quia Idolum vidit &
choros. Atqui iſta ommia intellexerat aà Do-
mino;, antequam exſcenderet de Sina. Pec-
cavit

1. Mach. 7.
14.

Exod 32.
19.

.

110d. 31
9.

Ael
ju mri⸗
yon 4ℳ.
ient⸗

hng
le 4

munn

Eluiſe
rum me⸗
alilil⸗

Mſetuti⸗
Pmynn

Velhliki⸗
Haiali .V
len, 1
arine
miiu.
Hent

eni
oſaentia⸗
In
pe
re⸗
ſu
ES
in
(a
lnod n, Tat
n.
Vi
zud 1 a
luin
roe⸗
e
dor
Gdem
Geo⸗
!
Uh

deyintat.

rutini le
ipſee gli
lon vii. din
lodne, .
Ita
tol
adil

e
. ie
eig i
14, Uan
line ten
ſehe Illi
I

an
N
Olnn.
exi.
lonte
Nem.
tium
ſre.
in-
alk.
Haud
e⸗
3g eſe
llertos
uras,
Deun.
r.
r
Neco.
Abra-
is ob.
Okall,
er⸗
, ſd
in M-

e ſint)
1nutt i⸗
in Ge⸗
Nigo o-
tuln tell⸗
ſele cke
acetdott⸗
le ſeni.
decl E.5
Agioti 4
deetihi
oain iil
1, ldohn
be

Patiethu

9.
deun
& u.
iin nd⸗
eS lalll
5 ii
-

1at 3
Gina⸗

Stromatum, Lib. III.

ExoOd. 32. cavit populus uus, quem eduxiſti de terra M-
gypti. Receſſerunt eitò de via, quam oſtendiſti
Acuſaio. eis: fecerintque libi vitulum conflatilem, & ado-
ves mvidi raverunt. Si tæduit illum Monſtri, quare ta-
non au. Pulas non diffregit, cùm ſcelus tantum audivit
estan à Domino? Num Deo non credidit? Cre-
superor didit; ſed, ex conſortio Domini , didicit, ad
tardus ad ſupplicia non feſtinandum, Judicémque debe-
tœnam ie re ſententiam differre, donec ſuis ipſe oculis
flagitium ſpectet, quamvis Deus flagitioſos
acéuſet. Mira Judicis patientia! A Deo po-
pulus accuſatur, auditur inſanientium cho-
rus, nec tamen aut iraſcitur populo Moyſes,
aut eum damnat, niſi ſuis ipſe oculis impu-
dentiam intueatur delirantium. Quod ſi in re
tanta, etiam Deo indicium faciente, cun-
Religioſ. Ctandum eſt: Tu quis es, qui audeas inau-
rum infa- ditos damnare, quos non Deus accuſat, ſed
matope. Faunus livore tabidus inſimulat, qui ore non
Perſecutio tot dentes, quot mendacia geſtat, quibus
Juktorum. arrodat Rroborum vitam & famam?“ Ergo,
Moyſe Judice, accuſatore Deo, nec Idololatræ
kecte ſti purmuntur, niſi Idolum proſtet: & quivis ter-

ſtici coli

debent, li. ræ filius, qui ante dies quatuor ignorabat,

der e quid æra lupinis diſtarent, ſedebit pro tri-
wene. punali, Coœlique ſtellas tenebrarum arguet,

& relegabit ad Arcturum? Moyſes ſenten-
tiam diſtulit. Quamquam, ut, quod in ani-
mo fervet, effundam: Non ideò Moyſes ſup-
Apiſcopi plicium diſtulit, ut, audito Deo, audiret
rehdentia, & reos; ſed quia ſcelus lentius irritat audien-
tem, quàm ſpectantem. Quamdiù flagitia ad
nos deferuntur, humani cordis maculæ ap-
pellantur, reique dicuntur lutei, ac propte-
rea indulgendum fictili ſimulacro, ſi aliquàâ
ſui parte conteratur At ubi ſcelus ocu-
lis ſubjicitur, enimverò tantus ſubitò furor
in ſcelus exardeſcit, ut nec parentibus ignoſ-
catur. Sic Moyſes, cuùm crimen populi au-
diret à Deo, colliqueſcit in lachrymas, o-

Severitas.

Exod. 3z., rat, luget: Quieſcat, inquit, ira tua, & eſto

12. placabilis ſuper nequitia populi tui. Ubi veròô
Vitulum vidit, enimverô exarſit in fulgur,
Exod. 32. aitque: Occidat unuſquiſque fratrem, & ami-
1. cum , & proximum ſuum. Heus tu, exaudi
vocem tuam. Quieſeat, obſecro, ira tua. Qua-
re modò furis, qui antè flebas? Num fœ-
diora vidiſti, quam audieras? Haud equi-
dem. Sed tunc fœditatem audivi, nunc vi-
deo. Fervet inter palpebras Ira, quæ in aure
vix tepet: quæque in auribus ſcintilla penè eſt,
ubi ad oculos devenerit, incendium eſt. Li-
bet hic quærere, mentiti-ne ſint, cùm dixe-
Horatind runt, conflato vitulo: Iti ſunt Dii tui, IWrazl,
Religioſas qui te eduxerunt de terra Kgypti. An du-
e bium, inquis, impudentiſſimé mentitos? Aio

itaà dubium eſſe, ut magis putem ex eis ple-
roſque non mentitos. An credis omnes ideò
abiſſe ex Æ gypto, ut immolarent Domino in
eremo? Plerique profugerunt, ut ſpolia ex
.gypto aveherent, ut aureo litarent Mon-
ſtro, qui luteo duntaxat litabant. Sanè, ni-
ſi ſuaſiſſeét Moyſes, ut argentea aureâque vaſa
dolo ſurriperent Ægyptis, ſexcenta millia
virorum Viro uni ſecedenti in eremum for-
taſſe non adhæſiſſent. Utinam & nunc men-
tiretur quiſquis fumi appetens & auræ ſibi,

Beligis ſuique ſimilibus, ſub JESU, dicit: Mi ſunt

Tide Dii, qui eduxerunt te de terra Keypti. For-
tè non unum tantàm inſipientem, inter tot
Scienia millia evangelicè ſapientium ad eremum alle-
Vine Spiri⸗· . ſtri
zu. xXit fulgor ille metallorum, quæ in aris noftris

Ethicæ Comment. Tom. IV.

123

radiare miratus eſt: ſeu plauſus eum pellexit, ILatentie
quem in cathedris ſperavit ſibi non defutu- Prava.

rum. Breviter; non lapidea Lex, ſed aureus
vitulus aliquem fihorum Ifraël eduzxit de terra
./ gypti. Id verò quamquam nec diceret, nec
putaret in ſuo egreſſu: ita tamen fuiſſe tunc

Religionis
musra Vi⸗

liora,

intelligeret quiſquis „ inter optimos hebes

& vanus, gloriolam ſectaretur in ſchola hu-

militatis, &, ſi non verbis, opere fateretur,

cuùm aurum ſuum itaà fulgere videret in de-
ſerto,“ ut & populi ante illud procumbant.
Cùm docere cœperis, doceberis, quid te abdu-
ctum è ſinu Matris adduxerit in domum Chri-
ſti. Non Dei vox, non Moyſis Virga, ſed ſcien-
tiæ aurum, ſed prædicationis labor ille qui-
dem, verùm labor glorioſus, cuique vi-
tulo labiorum tuorum vituli immolandi
ſint, dum prædicatorem ſuum prædicaverint
univerſi. Hi, ſi neſcis, ſunt Dii tui, qui edu-
xerunt te ex £Ægypto. Nam ſi immolaturus
Domino adveniſſies, ſpes, horas, ſudores tuos
vitulo non litares, cui litas tua, ut litetur &
tibi. Et vitulus quidem inauris primum erat.
En technas! Quæ obedientia vocabatur, ido-
lolatria tandem eſſe convincitur. Cur exi-
ſti ex Æigypto? Ut vocanti Deo obedirem.
Subſiſte parumper, & videbis conflatum
ex inauri monſtrum. Domum jubearis ever-
rere; ſtudiorum tibi hora intercipiatur. Cla-
nabis illicò vocatum te ad cathedras, non
ad ſcopas: ideéque ſtudendum tibi, non ver-
rendum eſſe. En obedientiam in vanitatem
deformatam! En vitulum ex inauri! Utinâm-
que vitulus foret, & non Taurus, qui ob-
vios & terreret, & protereret. Neque tantum
Taurus; ſed is Taurus eſt, non in quo ſol di-
vinæ gloriæ conquieſcat, ſed qui præſumat in
Sole gloriæ recubare. Ita ut, ſtupente Mundo,
horrentéque Cœlo, non jam ſpecsctetur in
Tauro Sol, ſed in Sole Taurus videatur. O
Monſtrum! Taurus in Sole? Non ille divinæ
gloriæ militat; ſed ſibi, ſuiſque commodis Dei
gloriam, inaniſſimum caput, compellit ſamu-
lari. Verùm Deo gratias immortales, quod in
Eremo quantovis & ſtudio & pretio funda-

tur Idolum, Vitulus duntaxat prodit. Non A- felices ſunt.

quila, quæ imperet: non Phœnix, qui fra-

Religio
Wit.

gret: non Columba, quæ niteat: non deni-

que Leo, qui terreat: ſed Bos prodit, qui ad
laborem te factum doceat; quique tibi inaures
obedientiæ pertæſo durius enunciet impendere
jugum Idoli tui. Hoc tene: Si inaures diflol-
vartur, Bos tantùm conflari poteſt. Si non pa-
rueris, laborabis. Imô non laborabis ſolàm,
ſed idolum cudes. Quoties exoſus Moyſem obe-
dientiæ inaures projeceris, quamvis eas Aaro-
ni tradas, non ad animi delicias ſimulachrum
effingetur, ſed ad cordis excidium cudetur
Idolum. Nec tibi potes detrahere has inaures
inæſtimabiles, quin dicas: Fac nobis Deos, qui
nos præcedant. Aut obediens ſis oportet, aut
idololatra. Aurum tuum, ſi inauris non erit,
Idolum erit. Audi Samuelem. Quoniam quaſi

peccatum ariolandi eſt, repugnare, & quaſi ſeelus

idololatriæ, nolle acquieſeere. In .gypto qui-
dem ex inauri licet Anguem effingere ad orna-
tum, licet filium emortuum cudere ad ſola-
tium. At in deſerto aurum, ſi inauris non eſt,
quamvis efformetur in vitulum, adorabitur,
eritque Idolum multo funere diſſolvendum.
Proinde quiſquis, ductore Moyſe, mare tranf-
miſiſti, inaurem retine nam „ ſi eamn
L 2 fuderis,

Gbedientia

reta.

Exod. 32.

I⸗

1. Reg.
23.

15

fuderis, vitulus prodibit, qui hoſtias ſerat, ut
tibi funus metat.

Ego Dominas omnipotens: amhula
coram me; O eſto Porfeltus. Gen.

17. I.

Eiliorum Ità Dominus ad Abraham locutus eſt, non
educatio. cùm eum eduxit de Ur Chaldæorum;, ne-
que cum illum dimiſit in 5ͤgyptum, ſed
cùm ex Sara ſuſcepturum eum prædixit Iſaac
unigenitum ſuum. Ergo non abeunti ex pa-
Seniorum tria, non fratres, opéſque dimiffuro, non pere-
exempla. grinaturo inter impios perfectio neceflaria eſt,
ſed cùm educandus eſt filius, qui naſcetur.
Ac ſi dicat Dominus: hactenus Noë tibi &
Enoch inſtituendæ vitæ fuerint exemplaria:
Eeccleßaſti. At deinceps Deus tibi imitandus eſt. Cur?
c exemplo Iſaac naſcetur. Huc, huc, obſecro, Patres,
Sm. Matréſque familias, qui Monachos dun-
taxat perfectionem decere putant. Audiſtis?
Perſectus eſſe jubetur Abraham, non cùm im-
molaturus filium in monte eſt, ſed cùm ex Sa-
ra eſt ſuſcepturus. Ambula coram me, & eſto
perfectus. Sara uxor tua pariet tibi filium, vo-
cabiſque nomen ejus Iaac. Hactenus Cæteros
Vocationi Vitæ meritis anteiſti: jam & te ipſo in poſte-
relactans, rum melior ſis, neceſſe eſt. Mihi non abſimi-
quid dicat lis eſſe de . . .
hon seniam lis eſſe debes, quando filium educabis. Ut pa-
exitese ſe triam dimitteres futurus Monachorum chora-
ek ten, gus, quævis amimi virtus ſatis fuit. Ut verò

☚

filium educes, Deus eile debes, aut Deo quam-

Patres fa-
milias.

Superior
exomplo ſit.

TZelas ani⸗
marum
ess mplo
eſe debet.

Gen. 17.19.

Tiat s*τα.

rato glara ſimillimus. Quod ſi Abraham quaſi Deus

1, e eile debet domui ſuæ, ut unius Iſaaci altor
m',us. & Pater ſit: Epiſcopos, qui Sacerdotibus, &
ioa. Eccleſiæ præeiſe debent, quales eſſe opor-
renas5 tebit? Si minor, ut ita dicam, Deo eſt, uni

educando Iſaac aptus non eſt. Et aptus erit edu-
candis Chriſto Sacerdotibus & Levitis, qui
Elaü ideò non eſt, quia non unum tantùm
ſupplantavit in aula fratrem; quotiéſque ve-
natus eſt, non Patri pulmentum;, ſed Matri
venenum attulit, non à parente benedicendus,
Superioris ſed maledicturus vel cœlo? Hos canibus ſtipa-
munus ar- tos undique, & latratibus duntaxat aſſuetos
ausd. præficiemus Templo, in quo nec mallei tin-
nitus ſine piaculo audiri poteſt? Quæ licet
jam rugæ Eccleſiam Domini non maculent,
tamen ſuperioribus ſæculis eam foœdaſſe San-
Saperioris Ctiones Conciliorum in Clericos choro ſylvas
exempla. anteferentes & teſtantur, & lugent. Væ, ſi
quod nuſquam fere terrarum evenit, vel una
in regione accideret, ut initiati tonſurãâ, &
non uno inſtructi beneficio, quoties Templo
non ſerviunt, enſe accincti & minimè toga-
ti, nemora incurſarent & ſaltus. Quamquam
& Superiores hæc tanta Patriarchæ indicta
perfectio terret vehementer. Nam ſi Abra-
ham Deus fieri quodam modo debet, ut Iſaa-
cum educet, qui non mactabitur in ara,
ſed aræ duntaxat imponetur; quique & Re-
beccæ colludet in Achis, & Eſau edet, ut
edat. Qui, rogo, eſſe debemus nos, ſub quibus
adoleſcere debent tot Iſaaci, qui non unius,
ſed nullius uxoris viri futuri ſunt, qui non
Eſaü, ſed Chriſtum parere debent mundo,
quique non ſemel imponendi Aræ ſunt, ut
diuturnius vivant, ſed quotidie in ara jugu-
landi ſunt, ut diuturnius pereant & ſanctius:
de quibus cami illud Davidicum poſſit: Prop-
Pfſal.43.22. ter te mortificamur totà die facti Jamus ſicut

Oliva

oves occiſionis. Horret profectò animus;, cùm
iſta recogitat, & onus intelligit ſuum, cum
contuetur exemplar ſuum: Ego Dominas onmi- Gen. . r.
potens. aäambula coram me, & eſto Péer. Ffectus. No-
ta, Educaturus filium non jubetur intueri mi-
ſericordiam, aut charitatam Dei;, quas utcum-
que licet æmulari: ſed Domini omnipotentia illi
imitanda proponitur. Ego Dominus Omnipotens. Ibid.-
Ut nimirum, quiſquis filios educat, ea quoque
à ſe perficienda intelligat, quæ perfici non .
poſſunt. Nihil non debet poſſe, qui poteſt Iſaa- Dienitas
cos educare. Erravi. Nam non propter naſci-"u A.
turum filium, ſed propter deferendum ei im- gex egar,
perium, jubet illum eiſe perfectum. Ego Do- non delioe.
minus omnipotens: Ambula ooram me, & eéſto per- "ar.
Jectus. Daböéque tihi, & ſemini tuo terram pere-
grinationis tuæ, omnem terram Chanaan in poſ-
leſtonem æternam. Quid audio? Ea Dominus
præcipit regnaturo, quæ nos ſuadere verere-
mur Initiando: perfectionem mandat Principi,
quæ vix effloreſcit in Levitis. Ut video, regna-
re non eſt dehciari, nec, qui vocatur ad ſcep-
trum, à ſacco avocatur. Imôò perfectus jube-
tur efle Abraham, non cùm Sacerdotio fun-
gitur, filum immolando;, ſed cùm Palæſtino-
rum futurus Princeps deſignatur. Dabo, inquit,
non, do: & tamen ſola umbra Principatus fu-
turi, non futuram exigit in deſignato Prin-
cipe ſanctitatem, ſed maturam. Tibi dabo. Dienitæ
Sed, Eſto perfetctus. Sceptrum regni efflorebit, "oα, uis
ſed; Sanctimoniæ germen jam floreat. Non er- S ane,
go ad venationem, ad epulas, ad luxus vo- Gtnt⸗tur.
camur, cùm evocamur ad ſolium. Porrôò ſi,
qui ad coronam deſtinatur, efſe perfectus de- Eragted.
bet: qui inauguratur ad aras, qui tiaris Cco- zus.
ronatur, debetne otio, unguentiſque difflue-
re? Viden' Cidarim non umbraculum efle
debere oti tui. Non aſſutis ex ficu foliis ami-
cieris, ut ſub umbra ſylvarum lateas, à facie
Dei ſecundus Adam: verùm byſſus & purpura
indumentum tuum ſunt, ut Cœlum ſpectes,
ut ſanguinem tuum fundas.

en. 17. 8.

Ego Deus omnipotens: Ambula coram gig: m.
me: & eſto perſectus. Gen. 17. I. carnaide.
Infelix Synagoga, quæ, niſi imitetur Omm- cvze:
potentem, imperfecta eſt. Sed quaàm fortunata Paſſio.
Eccleſia, quæ, ſi nudum, pannoſum, & ærum-
noſum æmuletur Deum, abundè fulget. Non Orißi
. . . Imitatio.
jam audimus: Ego Deus omnipotens: Ambula“
coram me. Sed, Ego vir dolorum, ſciens infir- ke cleßi⸗
mitatem, & videns paupertatem meam. Quis felic ior
in valle dolorum non facillimè doleat? Quis zue .
non poſſit nullo negotio eſſe pauper, cum nemo Sae,
eſſe queat omnipotens? Et ſi ambulavero co-
coram Omnipotente, quid hauriam? At ſi am-
bulavero coram pannoſo, luxum projiciam &
faſtum. Ideò ibi Abrahæ dicitur: Ambula co-
ram mer hic mihi dicitur: Qui vult venire poſt
me., Siquidem, ut Sanctus Auguſtinus ait, vo-
Iunit Dominus ſuam a nobis non Omnipoten-
tiam, ſed Humilitatem adumbrari. Diſcite à
me, non Mundum fabricare, ſed, quia mi-
tis ſum & humilis corde. Porrò quis ambulans
coram Crucifixo , perfectus non ſit? Miſeret
me Eliæ, qui, ut perfectus eſſet, ſtare debuit
coram Deo regnante. Eſaias midari jube-
tur, & excalceatus prophetare. Tamen tam
dura imperantem vidit in ſolio excelſo ar-
genteis Angelorum plumis amiciri. Quomodo
potuit

Luc. 9. 23.

Emn⸗

lniſi
Rigmaa

1
ſn

Iu
1
tun
ſin

Gnn

. ü
e
On
. Din
n⸗
enn
N E

dern
Unn
ere.
di,
ep.
ube⸗
ſun⸗
ino.
c,
ue.
Prin-
rebit, ust
. .
ol el. i
V- e
nd , V
18 r .
ciflue
m elle
8 aum-
kie
purpul
Pectes,

CN ft

rOmmr
Cottoneia
Eenr.
Anllt
Lens iut,
1t: Qunz,
Orn neſn
ero .
At ſi all⸗
oficiam
mkbule un
venire
U alt 5 0.
mnnſoten
Dlaie?
ni.
) Miets
e gehut
lati obe⸗
mnen talſi
Lcello 41
ronol⸗
Polun

Stromatum, Lib. III.

potuit in tanto ſulgore & ſedis & chlamydis

IIa. 6. " magniſacere nuditatem? Vidi Dominum ſe-

Ibid. 3.

dentem ſuper ſolium ercelſum & elevatum. Ple-
na eſt ommis terra gloria ejus. In tempore illo lo-
cutus eſt Dominus in manu Iſaig filii Amos; di-
cens : Vade & ſolve ſaccum de lumbis tuis, & cal-

Idemzo., oeamenta tua tolle de pedibus tuis. Et feci ſic va-

igmeta.,. bus te contuli elapſo anno, Abelem videlicet

dens nudus & diſcalceatus. Omnipotenti paruit
Propheta obſequentiſſimus; ſed revera dicere
potuiſſet: Domine, quare mihi explicuiſti glo-
riæ tuæ ſcenam, ſi inglorium me eſle cupie-
bas? Quam durum eſt;, non ſolùm diſcalcea-
tum incedère, ſed Deo ſuo tam diſſimilem fie-
ri? Nunc verò, ſi jubeor dimittere omnia,
non erubeſco: Nam video Deum meum in ſta-
bulo. Ambulo coram Deo, qui Samaritanus
dictus eſt, ideò non confundor, ſi dicar & La-
tro, & ſtultus. Denique: Quocunque ire com-
pellor, antecedentem me Deum intueor. Hinc
jam audire licet, non coram me ambula, ied
ſequere me: venite ad me: Poſt me vade.

Cui comparabo te, vel cui aſſzmilabo te?
Thren. 2. 23.

Geminos, Franciſce, delegi Heroas, qui-

& Ilaacum: & quô magis adnitebar plagas
tuas eorum vulneribus comparare, eò te eis diſ-
ſimiliorem reperi, quod nec à Caino, ut Abel,
ſed ab Angelo conciius ſis; nec, ut Iſaac, de-
ſignatus tantùm ad vulnus in monte recipien-
dum, ſed vulneribus in monte conſignatus.
Ut à victimis gradum faciamus ad flores, quan-
doquidem in Ccomparatione defeci, hodie Te,
Franciſce, non comparabo Paradiſo, quem
Dominus plantaverat in Eden. Non es Pa-
radiſus, quia inde quatuor tantùm flumina
manant, ex te verò quinque ſcaturiunt flumi-
na Charitatis. Et illis quidem flumimbus ter-
ræ facies irrigatur: his autem profluentibus
tuis terræ facies exſiccatur; quocunque enim
ſanguis tuus fluit, ibi pompa;, ibi vanitas, ibi
opulentia exareſcit, & languet. At, inquies,
& ibi nuditas, & hic nuditas viret. Imô hic
Viret, & ibi aruit nuditas. Siquidem A-
dam, qui priùs nudus quieſcebat inter lilia
innocentiæ, mortuis peccatorum exuviis coo-
pertus damnatur ad ſpinas. Cùm, è contra-
rio, Franciſcum togatum primò ſæculi vani-
tate Innocentia feliciter ſpoliaverit inter ſpi-
nas, non ut ſcelus expiaret in dumis, ſed ut
de ſcelere pudor triumpharet in ſentibus. Ergo
Adam nudatus primum, & tum togatus:
Franciſcus verò, ne pudicitiam exueret, pal-
lium exuit, &, quem vidimus in ætatis flore
paludatum, vidimus deinde paupertatis ſemel,
atque iterum pudicitiæ ope denudatum. In
illo paradiſo Anguis adfuit, qui mulceret:
In hoc non defuit Angelus, qui feriret. Ibi A-
dam dormit, ut Mater mortis Heva naſcatur:
hic Franciſcus vigilat, ut vitæ parens Virgo
erumpat. Ibi epulæ, quæ mortem invehant: Hic
lejunia, quæ vitam reparent. E ſuo dimittitur
Paradiſo Adam, ut in ſudore vultus ſui veſca-
tur pane ſuo: Franciſcus verò in ſuum immit-
titur paradiſum, ut in ſudore ſui vultus &
ſuorum, veſcatur pane non ſuo. Illuc deſcendit
Dominus, ut lapſum damnet: huc Deus de-
labitur, ut complectatur innocentem. At uter-
que latitat inter arbores. Sed Adam latet, ne
Ethicæ Comment. Tom. IV.

125
ne videatur à Deo; latet verô Franciſcus,
ut Deum videat. Ille Dominum fugit in late-
bris, hic in latebris ad Deum confugit. Hinc
eſt, quod Adam ſcelus involvit ſuum, séque
denegat rebellem: cùm Franciſcus & fatea-
tur ſe, & ſe ſubſcribat peccatorem. Ibi ſcientiæ
arbor, ex quâ qui edit, moritur: hic ve-
riorem Philoſophiam, hoc eſt, vulnera Cru-
cifixi Domini quia in ſe tranſtulit Franciſcus,
non morietur in æternum. Quam ob rem il-
lud Hieronymi dicerem: Pectus ſuum fecit
Bibliothecam Chriſti, niſi quod non tan-
tüm pectus, ſed etiam pedes & manus in Bi-
bliothecam Chriſti, imò in Chriſtum Biblio-
thecam convertiſſet. Denique ſi ante illum
Cherubim, qui enſem habet, nec vulnerat:
coram hoc Paradiſo Seraphim adeſt, qui gla-
dium non verſat, & vulnerat. Et quæ, ro-
go, vulnera? Ea certè, quibus mundus di-
gnus non erat. Quæ Sponia ſomniavit, hæc
Franciſcus pertulit in corpore ſuo. Nec Do-
minus vulneratus eſt charitate. IIla vero vul-
nera vulnera fuere livoris atque furoris. At
Franciſcus à Seraphim, vulneratur. Ergo Pa-
radiſus ideò Franciſcus eſt, quia Paradiſus non
eſt. Nos quoque, quia Paradiſi deliciarum iu-
mus, ideò Francifci eſſe non poſſumus. In eo
ſiquidem ſanguis, in nobis balſama fluunt.

Communicantes Chriſti paſſionibus gau-
dete. I. Pet. 4. 13.

Abſcedant ex genis lachrymæ, & profluat
& corde cruor, ut lugeam mollitudinem
filiorum Crucis. Etenim, qui inter laniati Do-
mini cruciatus diſcerpti exultare debemus,
nec umbram dolorum ejus ſine gemitu ſuſti-
nemus. Clavos ferre debes cum gaudio, &
acus punctionem ululatu execraris? Exultare
debes in Cruce, & gemis in pluma, ſi deſint
violæ? Tuum eſt coronari ſpinis, & , niſi flo-
ribus coroneris, conquereris? Ut, quam pro-
cul ſimus àa ſpe vocationis noſtræ, clarius in-
noteſcat, videamus, & quid nos pati deceat,
& quam præferre debeamus in paſſione læ-
titiam. Quæ nas pati decet? Acerbiſſima. An
Peregrinari cum Jacob? parum eſt. An exula-
re cum David? Nihil eſt. An errare cum Elia?
Exiguum eſt. Num lapidari cum Nabuthe? Pa-

rum hoc quoque eſt. Num cum Eſaia exſeca-

ri? Neque hoc Chriſtiani nominis menſuram
exæ quat. Quamvis hæc omnia unus patia-
ris, Eſaiam & Nabuthem , non JESI M
imitatus es. Jacob emittitur à Patre, ſed à Ma-
tre diligitur. David à Saüle extruditur, ſed à
Samuele inungitur. Nabuthes lapidatur à Jeza-
bele, ſed ab Elia vindicatur. Fugatur Elias à
fœmina, ſed nutritur ab Angelo. Sub Manaſ-
ſe Eſaias ſerras patitur, ſed, defuncto Oziâ,
Angelorum & emundatur calculo, & ſyin-
pPhoniâ recreatur. Nullius itaà calamitatem exag-
gerabis, ut non multo condiatur melle, quam-
vis non multiplex ea ſit. At Chriſtus errat,
exulat, deridetur, lapidatur, depalmatur, in
Crucem agitur. Vir dolorum eſt, prodi-
tus, ne dum deſertus à fuis. Has tu debes
ærumnas pati, ut Petrum audias. Communi-
cantes Chriſti paſſtonibus, gaudete. Quic-
quid minus eſt, quam Crux, paſſio tua non
eſt; ideôque nec gaudere potes. Si in equu-

Pati pre
dr .

chrifſti

Imitatio.

Mori fca.

derium.

§& Franciſei
Stigmata.

Chriſti
Pato.

leo ſuſpendaris, geme, non quòd in equuleo
L

3 68 2

126
es, ſed quia non es in Cruce. Si quadrage-
nas und minus accipias cum Paulo, ejula, non
quia cæderis, ſed quia Domini tui ictus non
exæquas. Paucis omnia complector; niſi cum
iniquis deputeris, & damneris à Scribis,
imò & deſeraris à Patre, non communicas
paſſionibus Chriſti. Communicantes Chriſti paſ-
ſionibus, gaudete. Sed quali exultandum eſt
gaudio. Num eo gaudio, quo mulier reper-
tà exultat drachmà? An eo, quo, qui in agro
theſaurum reperit, & præ gaudio illius va-
dit, & vendit univerſa quæ habet, & emit
agrum illum? Prorſus ità exultandum eflſet.
Tamdiu enim cum muliere angulos omnes
domus noſtræ rimari debemus, donec didrach-
ma Mortificationis nanciſcamur: & quam-
vis multis dolorum drachmis abundemus,
ſi tamen non etiam, quæ deeſt, pona inve-
niatur à nobis, nobis exultandum non eſt.
Theſaurus iſte noſter eſt, quem comparare
debemus univerſi diſpendio patrimonii. Præ

22

Mat. 3.44. gaudio illius vadit, & vendit univerſa quæ

Jacob. I.2. Crucem deceat.

2, CoOr. 7.4. lum :

Orat. 20.

habet, & emit agrum illum. Veruům gau-
dium hoc non eſt gaudium Chriſti paſſioni-
bus dignum: Theſauro congruit, non Cru-
ci. Ab Apoſtolis mutuanda eſt lætitia, quæ
Jacobus ità clamat: Omne
gaudium exiſtimate frattres mei, cum in tentatio-
nes varias incideritis. En, quod gaudium ti-
bi effloreſcere inter ærumnas debeat! Debes
gaudere, non Ambitioſus in infulis, non ut
Miles in laurea, non ut Voluptarius in flo-
re, non ut Avarus in nummo. Gaudium tuum
debet ex ommibus gaudiis coaleſcere, ità
ut univerſim coacervatas exultationes cupi-
dorum, epulonum, ambientium, triumphan-
tium exultatio tua exuperet, non cuùm u-
nam delegeris calamitatem pro Chriſto, ſed
cùm incogitans incideris in eas ærumnas, quas
ne præoptaſti quidem; hæ autem ſint & mul-
tæ „ & multiplices. Non enim unius ge-
neris eſſe debent, ſed & mentem diſtra-
hant varietate, & cor acerbitate diſcrucient.
At hæc ſcribi poſſe exiſtimabis ab Apoſto-
lo, non autem & à nobis perferri. Falleris.
Et dici potuerunt, & impleri. Audi Pau-
Repletus ſam conſolatione, ſuperabundo
gaudio in omni tribulatione noſtra. Nota cum
Chryſoſtomo exundantiam gaudii: Repletus
ſum, inquit. Quin & gaudium continere non
valet. Unde & clamat: Superabundo gaudio,
& quidem in omni tribulatione ſua. Et quis,
rogo, tribulationes ejus enumeret? Virgas,
lapides, catenas, exilia, carcerem, ſtigmata,
naufragia, ſitim, eſuriem, nuditatem, pu-
gnas, timores, ſecures? Et tamen in omni tri-
bulatione non gaudet, ſed ſuperabundat gau-
dio. Sed, heu me! IIi ex calamitate gaudium
effioruit, mihi luctus germinat ex gaudio Pau-
li. Ergone ille omnmi gaudio exultat in colle-
ctione pœnarum ommium, & nos in una;, eâ-
que minima calamitate ſanguinem lachryma-
mur, & moœremus ità, ut etiam nos vitæ tæ-

deat? At ille Paulus erat. Intuere Barlaam, qui

Paulus non erat, quem Baſilius teſtatur, lan-
ceas pro Hliis amplexatum eſſe. Num Mona-
chus non poteſt, quod potuit miles? Quod ſi

militi non congrederis, ſaltem pueros imi-

tare. Machabæi, ſi Nazianzene credimus,
tormenta quaſi theſauros præripiebant, pe-
ricula pro lege ſubeuntes, quæ non magis il-
lata formidabant, quaàm relicta requirebant,

. 7.

Oliva

unum illud veriti, ne tyrannus à poenis de-
ſiſteret. Nec pueros æmularis? ſaltem noli
vinci à puella. Annos vix nata tredecim A-
gnes ad Leones, ad rogos, ad ſecurim, qua-
ſi ad nuptias, lætabunda feſtinavit. Non ſic
ad thalamum nupta properaret, inquit Am-
broſius, ut ad ſupplicu locum Virgo læta
proceſſit. O dedecus! 6 probrum! 6 luctum
noſtrum! Puellæ ex aulis ad rogos prope-
rant exultantes: & Crucis fili, in domo poe-
narum, ſcintillam unam ferre non poſſunt.
Apes putant vultures, & , ſi pungantur;, trans-
figi ſe credunt. Aiebat Bernardus, Iſmaëlem,
nempe delicias carnis, à ſervis JESU faci-
le ejici: Iſaacum veròô, Cordis videlicet men-
tiſque voluptates, non facile immolari. Nunc
verôò lachrymas ſuas ſiſtere ipſe poteſt, &
nos noſtras inhibere non poſſumus. Etenim
quàm facilè Iſaac immolatur, tam diffi-
cile Iſmaël extruditur. Quis enim oratio-
nes, victimas, lectiones aut non imminuat,
aut non omittat, levi etiam de cauſa? Si nu-
gaturus accedat quis, abrumpuntur quietis
nocturnæ ſpatia. Si exeundum in agrum ſit,
ſacrifici hora coarctatur in quadrantem u-
num. At Iſinaelem quis expellit? Auſim
dicere: nec ſextâ ferià Paraſceves, quan-
do Chriſtus felle potatur, paſſuros nos vi-
num, non dico ſi aceſcat, ſed, ſi mella non
quet & neétar. Vel fili Prophetarum ſub
Elhſæo ad omnem calamitatum perpeſſionem
eruditi, ut colocynthidas ex ſylveſtri vite
collectas deguſtaverunt, amaroris impatien-
tes exclamaverunt dicentes: Mors in olla
vir Dei! Scilicet! Revera immanis Mors,
quam in pulmentum modica farinæ inſperſio
dulcoravit! Quod etſi fortè prodigiosè factum
putem, putant tamen interpretes, etiam vi
ſuâ naturali potuifle aſperſione illa amari-
tudinem ollæ temperari. O mollitudinem
noſtram, quæ Mortem vocat, quod mi-
nus ſapit! Ad clavos vocati ſumus, & acus
dedignamur? Communicantes Chriſti paſſoni-

Serm. 34.
ex Earvis.

4. Reg. 4.
40.

chriſti

bus, gaudete. Verùm, ad quæ invitemur à Pe- Paſſio.

tro, intelligere non poſlumus, niſi ſciamus,
quæ Chriſti, paſſiones ſint. Has compendio-
sé noſtris oculis ſubjecit Eſaias iis verbis:

Deſpectum, & noviſſimum virorum, virum do- Eſa. 53.3.

lorum, & ſcientem infirmitatem. Vere languo-
res noſtros ipſe portavit . & nos putavimus
eum leproſum, & percuſuum à Deo. Quinque
hic proſtant vulnera. Primum: deſpectus,
imò & virorum ultimus Chriſtus fuit. Quid
quereris, quòd in religione aut ſtudiis inep-
tus habearis, aut Evangelio? Non dico ti-
bi, Vide, quot te ſequantur, dum vides,
quàm multi te antecedant. Sed tibi inter ali-
quos non primo, JESUM exhibeo virorum po-
ſtremum. At, inquis, genus meum electum. Et
Obhriſti generationem quis enatrabit à Quem
vides noviſſimum virorum, infixum in limo
profundi, hunc Pater genuit ante Luciferum
in ſplendoribus ſanctorum. Ergo Chriſto no-
viſſimo virorum, tu primus eſſe velles inter vi-

ros? Secundum: Vir dolorum eſt. Non uno la-

borat poplite, ſed doloribus toto corpore ex-
cCruciandus traditus eſt. Tertium: ſcit infirmita-
tem. Plerique dura patiuntur, ſed vel nati
infimo loco vilitatem ipſi ſuam vix ſentiunt,
nullà verèò ratione ſciunt: vel dolores etſi ſuſti-
neant, correpti phreneſi non agnoſcunt. Chri-
ſtus verò infirmitatem ſuam exactiſſimè pon-
deravit.

lbid. 4.

Act. 8. 3.

— — —— — — — — —

. E

—

e
el
li
aun
ut
1is
es
P
¹
ſie

“
nt,
ſon
Ch
Den
Cun
li
ſ
Ul
le:
1.
rui
gui
Ch
Cr
ſen
Pede,
e,

Uehr,
1).

l

lnfe
An

jetis
ſt,
nn.

lim
dn

Nuurr Ai
N.
a non
n ſub
lonen
1 ve
atien⸗

1

ſors, 4
Perlo
ctumm
an
athar⸗⸗
Cdinenm

Canms,
Nendo⸗
Felbis:
nuin Co-
lanur.
tavi t
Quinque
ſechus,
t. Qud
üs iney⸗
ico tr
mn wides,
interalr
orumn
hun. 4
, Qben ii
n in In
Lnciktun
Prito wo⸗
Ginter ſt
Cabbo .⸗
ooholeei⸗
tinfumne.
4ve Nil
leptiun
etli lulr
unt. Chu-
me on.
geraylt

2. Tim. 2.
12.

Hebr. II.
25.

Stromatum, Lib. III.

deravit. Quartum. Pro alienis flagitiis punitus
eſt. Cuam durum eſt, mihil peccaſſe, & tan-

ta pati? Illi peccaverant, à quibus damnaba-

tur: imò poœna ejns in opulentiam accuſan-
tium & Judicum vertebatur. Quintum deni-
que iImmaniſſimum eſt: ſine ſcelere damna-
rI, & tamen id non accuſatorum livori, aut
Judicum imperitiæ, ſed innocentis vitio verti,
& exiſtimare divinatn eſle ſententiam, quam
conſtat inhumanam eſſe, nedum humanam.
Hæc ſi pateris, exulta. Chriſti enim paſſio-
nes ſunt. Communicantes Chr'ſti paſſtonibus,

gaudete. Illud hic mihi non nemo objicit. In

Societate non tantam ærumnarum & dolorum
ſegetem meti. Fune cinctorum & Anachoreta-
rum hos eſſe dolorum faſces. Calamitatum at-
ue dolorum duo genera ſunt. Alterum,
quod ſibi quiſque, ad Domini ſui imitanda
veſtigia, deligit; alterum, quod cuique Dei
æquiſſimo judicio obvenit. Si de primis æ-
rumnis loquaris, ſapienter loqueris: Non enim
humi cubamus, cinerem mandimus, & ſacco
tegimur. Quod ſi hæc, quæ non ipſi deligimus,
occurrant, pati ea nos decet animo conſtantiſ-
ſimo. Non eſt tuum calceos extrahere : ſed
tuum eſt, ſi calcei non tibi exhibeantur,
nudis plantis incedere. Jejunia non indi-
cuntur nobis: at, ſi deſit quod comedamus;,
parati ſimus oportet, locuſtis ali, & ſyl-
veſtri, non dico melle, ſed felle nutriri. Iſta
pati non modò Monachus, ſed & Chriſtia-
nus debet. Num in eremo Job degebat? Et
tamen inflictam & orbitatem, & nuditatem
ſuſtinuit. Tu non debes imperitiam profite-
ri. Sed, ſi à Philoſophia extrudaris, tuum
eſt, interdicenti Philoſophiam remittere &
eloquentiam. Non jejunas: ſed, quoties ca-
ſus tulerit, ut panis aut minus ſubactus ſit,
aut minus candens, debes furfure oblectari
ut ſimila. Adde, quòd hæc dixerim de corpo-
ris caſtigatione: cæterùm de vilitate & deſ-
pectu nullus Monachorum ordo tam dura
præcepit, quàm dura nobis Lex noſtra imponit:
ſiquidem ſummam in rebus omnibus morti-
ficationem ſectari nobis præcipitur, & odiſ-
ſe jubemur, quæcunque Mundus conſecta-
tur. Dura ſunt iſta. Dura, ſed Chriſti ſunt.
Communicantes Chriſti paſſionibus, gaudete. Paſ-
ſiones ſunt, ſed Chriſti. Deſpiceris, ſed cum
Chriſto. Poſſem clamare cum Paulo: Si com-
patimur, & conregnabimus. Sed malo clamare
cum Petro: Communicantes Chriſti paſſioni-
bus, gaudete. Corona mea hæc eſt cum Chri-
ſto pati. di Moyſes maluit affligi cum po-
pulo Dei, quam in Regia Pharaonis impera-
re: quantò magis nos decet, cum Deo angi,
quam ſine Deo florere? Moyſes grandis factus,
inquit Paulus, negavit ſe eſſe ilium filiæ Pha-
raonis: magis eligens affigi eum populo Dei,
quàùm temporalis peccati habere jucunditatem.
Charius illi fuit, vinciri cum Scribis, quam
coronari cum Satrapis: & prætulit compedes
ſceptris, quòd Dei populum videret in com-

pede. Quo apud nos in pretio eſſe debent ſpi-

Mortifica.
tio corpo⸗
756.

næ, clavi, blaſphemiæ, quas in Dei vultu ſa-
tas & adoramus & novimus?

Et erat tribus diebus non videns, & non
manducavit, neque bibit. Act. 9. 9.

Paulus nonne oravit? Oravit. Sic enim ad
Ananiam de eo teſtatur Dominus: Ecce enim

129

orat. Verùm;, antequam os ſuum orationi ape-

riat, deliciis obſtrint. Neque enim illicò Ro-

ſa Contemplationis germinat, ſi eam Mortifi-
cationis ſpinæ non antecedunt. Sic Paulus an-
tequam diceret, in cientig, in ſuavitate, in
Wpiritu Sancto, præmiſit, in plagis, in carceri-
bus, in ſeditionibus, in laboribus. Nimirum
ſynceérus amicus Sponſi audierat vocem ejus,
proclamantis in horto: Meſui myrrham meam
eum aromatibus meis. Sub Moyſe populus non
alitur Manna, miſi tranſmiſſio tribulationum
Oceano, & epotàâ Maræ amaritudine. In fo-
raminibus Petræ Columba nidificare jube-
tur à Sponſo, ut quiique ſciat, Contempla-
tionis nectar & Mortificationis duritie ſtilla-
turum.

Sapientiam enim, & diſciplinam qui ab-
Jicit, infeliæ eſt: & vacua eſt ſpes illo-
rum, & labores ſine fructu. Sap. 3. 11.

Ne miſer ſis, imòô ut felix ſis, negligis diſ-
ciplinam? Infelix eris. Erravi. Infelix es: ità
enim ait Sapiens, & te & me ſapientior. Et
diſciplinam qui abjicit, infelix eſt. Aiebas in-
tra te: Si ſilentium neglexero, gratior ero
commilitonibus. Si rarius oravero, felicius ſtu-
debo. Si de omnibus loquar, ero omnibus
charus. Falleris. Imô, qui gratus futurus eras
omnibus, ſi legum omnium ſtudioſus perſti-
tiſſes, earum tranſgreſſor, exoſus eris & ovi-
bus, & Paſtori. Cùm enim aliqui tibi adblan-
diti fuerint, multorum convicia paſſurus es.
Porrô diſpice, quò non prorumpat homini-
bus placendi prurigo? Qui abjicit diſciplinam.
Non eam negligit, ſed projicit. Tanquam ve-
henum execratur nectar regularum. Et videtur
ſibi ſapere, qui ità furit, eéſque deridet, fa-
tuôſque putat, quos tenaces videt propoſiti ſui?
Sed deſipit. Nam qui diſciplinam abſicit, ſa-
Pientiam quoque abjicit: quin primòô ſapien-
tiaꝗ caret, & deinde exuitur difciplina. Num-
quam enim diſciplinam deſereret, niſi eum
antè Sapientia deſpexiſſeét. Unde & ſapien-
ter Sapiens ait: Napientiam, & diſciplinam
qui abjicit, infelix eſt. Priùs Sapientiæx, &
tum diſciplinæ transfuga infelix es, & quare
infelix? Audi, non me, ſed Deum proloquen-
tem. Et vacua eſt ſpes illorum, & labores ſine
fiuctu. Non enim pro re, ſed pro ſpe patrimo-
nium virtutis umverſum profligavit. Lego
apud Matthæum, dediſſe quendam bona ſua
omnia pro agro. Verum ex eo non ſperabat,
ſed certiſſimè ſciebat theſaurum à ſe erutum
iri, quem ſcilicet & repererat, & recondi-
derat. Tu verò Sapientiæ gemmas diſtrahis,
non quòd ſis, ſed ut ſis omnium ocellus. Quod
profligas, aurum eſt: quod recipis, non auri-
chalcum, ſed ſpes duntaxat eſt aurichalci.
Quid quod non ſola ſpes tibi exhibetur, ſed &
labor ingeritur. Quæ ſperas, futura ſunt: quæ
ſuſtines, jam te vexant. Laboras autem meſſe
cariturus. Homo natus ad laborem, non item
ad trituram. Diſciplinæ certa jactura, certior
labor, ſed ſpes incerta, imè certus ſine fructu
labor. Et labores, inquit, ſine frultu.

Qui fecit oœlos in intellectu. Pſal. 135.
„.

Quamdià terra excolitur & floribus exor-
L 4 natur,

Orationis
fons.

2. Cor6- FS

Can. §. I.

Vyro dege-
nexr.

Propoſita
retinenda.

Regila-
rum obſer-
vantia.

Felicitas
vera.

Tepiditatis
dammnaæ.

Humani
timores.

Ibid.

D guitæs
ctti canfe-
regtds.

Vocationis
beneficium

deduxit. Mira clementia deducentis.

Pſ. 106. 5.

128
natur, vox imperet, affectus expleat. At ubi
de coœlo zgizir, Mens jubeat, & laboret. Ni-
mirum ubr agitor de Luminaribus Mundi,
quæ præeſſe debent & luce & motu, ſpectari-
que undique ut Mundi gemmæ, ſeponi cor
debet, & Mens, ratioque advocanda. Joannes
cubat ſuper pectus, ſed in pectore JESu non
illi efffloruit Pontificatus. Matrem illi com-
mendavit, non Oves. Cordis eſt, tantæ Ma-
tri tantum filium adſcribere. At ubi de Ovi-
bus agitur, non qui amatur, ſed qui amat;,
eligitur, non quia charior, ſed quia divinitatis
Prædicatione, & petræ firmitate habilior habi-
tus eſt Eccleſiæ fulciendæ.

Et deduxit eos in viam rectam: ut irent in
civitatem habitationis. Pſal. 106. 7.

Grandis felicitatis eſt, viam rectam ſortiri:
ſed longè felicius eam inire viam, quam ci-
vitas beatiſſima excipiat. O nos ſelices, qui
non ambulamus vias difficiles, in quibus
Sol Juſtitiæ non ſolàm meridiem non expli-
cat, fed ne oritur quidem! quæque eò dedu-
cunt, ubi ejulando ſuſpirent defatigati: Ergo
erravimus! Quantum caliginis & fumi in via
vanitatis! Quantum luti & fimi in ſemita
voluptatis! Quantum ſpinarum & laqueo-
rum in itinere cupiditatis! Quæ rupes, qui
ſcopuli in ſemitis ambitionis! Et cùm diù tam
arduas triveris vias, vix devenis. Et quot
ſemper oberrant in via fruſtrati ſpebus ſuis!
Fac deveniant. Certè nec civitas erit, vel, ſi
erit civitas, non erit urbs habitationis. Ubi
enim non clangitur; Da huic locum? Omnia
tranſeunt, & quoquò accedimus, accedimus
abituri. Adde, quod Civitas dici non po-
teſt, quæ expoſita eſt latronibus, & mon-
ſtris univerſis. Ubi conſtiteris, mœror, & li-
vor, & cupiditas invadent te, exedéntque.
Religio veròô nulli pervia eſt incurſui. Urbs
eſt, cujus & murus & Antemurale Salva-
tor eſt. Quamquam non ipſa eſt Civitas,
ſed via eſt, quæ ducit ad Civitatem habi-
tationis. O Civitas habitationis, beata Sion!
Tu veré Urbs habitationis. Ergo & via re-
cta eſt, nullis anfractibus interciſa, nullis
abrupta præcipitiis, nullis obſita laqueis: Et
viæ finis certus eſt, & fortunatus. Porròô ,
ſatis erat indicaſſe viam rectam: ſed Domi-
nus non modò indicavit illam, ſed nos deduxit
in eam. Et deduxit eos in viam rectam. Nota,
non compulit, non abſtraxit, ſed humaniſſimè
quòôd non modò deduxzit in rectam, ſed &
ab ancipiti, lubricaàque abduxit. Erraverunt,
inquit, in ſolitudine, in inaquoſo. Eſurien-
tes», & ſitientes« Anima eorum in ipſis defe-
cit. Animam eſirrientem ſatiavit bonis. Neden-

tes in tenebris, & umbra mortis, vinétos in men-

dicitate & ferro. Et eduxit eos de tenebris &
umbie mortis, & Vincula eorumz diſrupit. Si gra-
talaris tibi rectitudinem viæ, in quam deductus
es: horre ſolitudinem, ariditatem, mendicita-
tem, eſuriem, ſitim, umbras, vincula diſtortæ
viæ, unde abductus es. Quanta evaſiſti diſ-
crimina & tormenta! Memineris quoque te
in is dia erraſlé, nec in vincula incurriſſe 1.
ſed in eis conſediſſe hbertatis aut immemo-
rem, aut irapotentem. Inde te JESUsS ab-
ſtraxit mendicum atque captivum. Dices,

Oliva

huic etiam viæ imminere perniciem. Imminet,
ſed deſidi. Ibi abriperis in laqueos: hic ſpon-
tè laqueos ſubis. Ecce abſorbebit fluvium (ſci-
licet Euphratem Babylonicum) & non mi-
rabitur: & habet fiduciam, quòd inftuat Jor-
danis in os ejus. Viden' quo modo;, qui Eu-
phratem ſorbet, Jordanem non abſorbet. Niſi
Jordanis in fauces Beemoth ultròô defluat, ſe-
curus ab Angue eſt. Ad clauſtrum nec ma-
lum accedit, nec flagellum appropinquat: In
gypto veròô undique laceraris. 8i Urſum
refugis, in Ligridem incidis. Keſiduum eru-
cæ bruchus devorat.

Introduxit me Rex in ocellarig ſua.
Can. I. 4.

Cellaria Domini vulnera Domini, in quæ
divini amoris ebrius Bonaventura irrumpere
ſatagebat, ut meraco Charitatis Chriſti re-
crearetur. Verùm quod ille ſitit, quédque
conſecuta eſt Sponſa, feliciùs aſſecutus eſt in
Alverniæ ſolitudine Franciſcus, ubi non eum
Chriſtus in cellaria abſtulit, ſed ipſa tran-
ſtulit in eum cellaria, deliciarum refertiſſima
& coronarum. O prodigia! Columba non
jam ad foramina cavernâſque provocatur,
ſed ipſas tranſpoſitas ſuis in membris caver-
nas demiratur. Nimirum, qui in ſe tranſtule-
rat Domini paupertatem , humilitatem,
charitatem, coëgit Dominum, ut vulnera
quoque in ſe transferret. Mirantur plerique
æterni gaudii exuperantiam, quâ fit, ut
non jam eo aſpergendus ſit animus, ſed
omninò ſit abſorbendus ab eo. Euge, ſerve
bone, intra in gaudium Domini tui. In terrena
hac regione unuſquiſque noſtrum habet gau-
dium in ſe, at ibi habetur à gaudio, &
naufragatur in gaudio. Plus ſtupeo felicita-
tem Franciſci vulnerati, quàm coronati. Co-
ronatus in gaudio eſt: exul veròô non eſt in
vulnere, ſed ſunt in illo vulnera Salvatoris.
Vere gloria Libani data eſt ei, decor Carmeli
& JSaron.

Sie omnis ex vobis, qui non renuntiat
omnibus, quæ poſſdet, non poteſt meus
ſſe diſcipulus. Luc. 14. 33.

Verùm hic, ubi abdicandum monet patri-
monium, non abdicandos imperat, ſed dete-

ſtandos eſſe parentes. Ji quis venit ad me, &

non odit patrem ſuum, & Matrem, non po-
teſt meus eſſe diſcipulus. Diſcipulus Chriſti es,
quamvis opes diligas, ſi eas deſeris. Chriſti
verò non es Apoſtolus, ſi parentes, quos re-
liquiſti, dilexeris. Imò non amare eos pa-
rum eſt, debes inſuper illos odiſfſe. Patriam
dimittere Abraham jubetur, non autem jube-
tur emittere Iſaacum, ſed jugulare. Egredere
de terra tua. Quàm promptum id eſt! Præſer-
tim cùm dicatur, Et veni in terram, quam mon-
Kravero tibi. Tolle filiun tuum, quem diligis,
Waacç, & oßfer illum in bolocauſtum, quam
durum, & arduum eſt! Et tamen Domi-
nus hoc exigit, qui venit in terram mittere gla-
dium inter cognatos, non autem faces immiſit
in oliveta & vineas. Hinc eſt, quod Jobo
duplicata reddidit univerſa, exceptis filiis.
Noluit enim Dominus amorem iis im-

pendi »

Job. 40. 18.

Josël. I. 4.

§. Franciſci
Stigmaia.

Mat. 25.21.

Iſa. 15. 2.

BParentum
odium ſan-
tum.

Ibid. 26.

Gen. 12. I.

Gen. 22,26

No 1

außerif

Allilif
mmisl

u
a
lg, d00
ir
Vi
ti
ImIn
en
nit
ſod
C
MWerne ſſe
enen. gut,
egne
. Eet;
; . Grn

Auji, Il
unni
line
le

Stromatum, Lib. III.

pendi, quos & ipſe à Patre abſtraxerat domus
Job 1. 21. excidio, & Deo Pater litaverat exclamando:
dit nomen Domini benedittum. Quare ergo
. Religioeg nos, qui ſemel repudiatum patrimonium ſem-
aisferi ſine per calcamus, toties in ſæculo conculcatos
6 iage. pro Chriſto parentes, contra Chriſti moni-
Tenibns. ta, alnplexamur? Si æra Monachus quotidie
verſaret, conderet, expenderétve, quam-
1 vis id non invito Abbate præſtaret „ tan-
quam Monaſterii lues laceraretur. Si autem
quotidie affines inviſat, eôſque in ore habeat
N, frequenter, & frequentiſſimè in corde, ne-
mo reclamat. Et quare obſecro, quæ abdi-
canda tantùm ſuaſit Dominus, itaà exhor-
ne. remus: quæ verò Dominus odio eſſe vo-
luit, in ſinu eſſe, & in deliciis patimur non
inviti? Plané Camelos deglutimus, ment
concisâ, qui Nummorum attactum expaveſci-
de mus, & parentum colloquia prenſamus. An

Pere in non hoc eſt, feſtucas ex oculo excutere; &
IIe. in oculo trabes tolerare? Porrò Dominus,
Cqe quando, relictà Matre, abüt ad Jordanem,
ſn inde in eremum tranſiturus, à Patre Filius
eurn Matth. 3. proclamatur, qui vel in Cruce exſpirans
tlan- dum Matrem habet juxtà ſe, à Patre, ad ſpe-
Wrm ciem, deſeritur: non quòd tanto filio tanta
4 non Mater obefſet; ſed ut intelligat cinis & pul-
atur, Vis, quæ paſſurum ſit lignum aridum, quan-
caret do tam dura irrumpunt in viride. Si JIESus
nſkule. à Patre quadam quaſi, in documentum no-
tem ſtrum, perſonatâ oblivione deſeritur vel in
Ulneta Crnce, cùm Matrem reſpicit: an te Deus
kne complectetur, qui in epulis & ſtragulis de-
t, u liciatis cumm Matre? cum ſorore? cum, pa-
, 1 truele? cum iis denique affinibus „ quos tibi
,Enelun non caro conjunxit, ſed Spiritus ambitionis
telletn malus agglutinavit?
e gar⸗
io, Ego dileldto meg, & ad me vonverſio
klene ejus. Veni Dilelcte mi, egrediamur in
i agrum, oommoremuar in villis. Mané
aa ſurgamus ad vineas, videamus ſi No-
Curmel luſi run vinea, ſi Rores frubtus partu-

riunt, ſi Horuerunt mala punica: ibi
dabo tibi ubera mea. Can. 7. 10. 11.
,untiat 12.

mneus .
Non in antris aut in ſpeluncis tantùm Spon-

Recreatio .
Zaſnlana ſus animarum latet. Nec Thamar eſt, ſed
S Sponſa , quæ & ſacrario progreditur ad
det halt ee⸗ agros. Ut vides, non ſylveſcit pietas, quam-
ſalcete / vis latebras demutet in villas: nec Societa-
Am,6 tis alumni rei ſunt corporis & ſanguinis Do-
C. mini, ſi, relictis libris, ad arborum umbram
Pniſt , captandam ſeſe convertant. Verùm Sponſa
Chrif imitanda eſt; ut ſcilicet ante totos ſe Chri-
vosle. ſto dedant: Ego diletto meo. Rurſus ad deli-
co r cias Dilectus evocandus eſt. Neque ait, ſub-
Pattin Jugiranter ſiſte, Dilecte, aliquantiſper: ſed, veni, in-
ein temers. quit, egrediamur. Planè ſanctius hæc egredi-
yatni al tur in campum, quaàm Judas in Templum.
PrælAt- ReDe Illa enim in agrum exit, ut JESUM la-
m nl. ee e„ ctet; hic Templum ſubit, ut JESuM vendat.
Alige neni cæte. Quam lentè ad dijudicandos fratres properan-
, gun 70o. dum eſt. quando „quæ delicias ſectatur, Chri-
Domm Zelus ndi. ſto ubera parat; qui verèò Templum ſubit,
neke Ar Waeus. Chriſto vincula deſtinat. Phariſæus ad Tem-
immit Plum achit, ut Publicanum diſcerperet, exa-
0d Noo adart cutâ oratione in ſecurim, quà infelix ulmus
ie fli⸗ dolentis de ſuo ſcelere crudeliter exſcinde-
is .
pendi,

retur: cùm, èe contrario, raptor LZachæus conſ-
cenderit ſycomorum „ ut JESUM videret.
Si orantem ſpectaſſes in Tabernaculo, quas
non ibi ſperaſies concreſcere margaritas? Si
verò Publicanum in arbore reſpexiſſes, quis
non putaſſet Baccho, Cererique litari? Et
tamen, emerſit inter hymnos Faſtus; flo-
ruit in ſycomoro fides. Quàm ſæpè, qui
Ppſallit, furit, & qui ſaltat, fragrat! Cer-
tè ſatius eſt, recreari, quam ſuperbire: &
malo Lilia ſerere in horto, quam in Tem-
plis exerere jacula; quibus non publicanus
compungatur, ſed confodiantur, qui in publi-
cum prodeunt, ut cum Sponſo egredientem
in villas Sponſam conſequantur. At de his
alias. Egreditur in campum Sponſa, ut vi-
deat, non ut epuletur: ut arbores contem-
pletur, non autem ut arborum fructus abli-
guriat. Quam innocenter ruſticatur, quæ ſa-
tis habet, camporum aſpectu oculos, ani-
mumque hilarare? Quid, quod in agro non
negligit Sponſum, ſed lautiùs excipit: Ibi
dabo tibi ubera mea. Hoc eſt, quidquid im-
penſura eram temporis & horarum in proxi-
mos, totum Chriſto impendam. Si non pero-
ravero, orabo: ſi non declamabo Pro Domi-
no, ad Dominum proclamabo.

Lætatus ſum in bis, qux dicta ſant
mihi: in domum Domini ibimus. Pſal.
121. I.

½ Cordata lætitia Principis, non in corona gip,is
exultantis aut devicti Goliæ, aut delati à Deo æterna.
imperii, ſed tripudiantis in beata ſpe bea-
titatis! In domum Domini ibimus. Quid fe-
licius? Niſi fallor, ſpes tanta & condire po-
teſt ærumnarum fel, & mella infatuare tem-
porariæ felicitatis. Job in ſterquilinio ver-
mes mirabatur, quaſi ſmaragdos. Cur? Audi.
Rurſum circumdabor pelle mel, & in carne
mea videbo Deum Salvatorem meum. Et quid
mirum, ſi regnaturus Salvator condire poteſt
amaritudines ulcerum; quando paſſurus tem-
perare valuit ignominias, verbera, lapides,
vulnera diſcipulorum? Cùm enim eos dimit-
teret concionatum per. Palæſtinæ oppida ,
tantorum laborum illud ſubjecit ſolatium:
Non conſummabitis civitates Irazl, donec ve-
niat Filius Hominis. Forti animo perferte
omnia: nam ego occurram vobis. Si recreat
tanta paflos paſſurus tanta: quæ gloria re-
gnaturis paratur, exſaturandis Dei vultu?
Videbitur Deus Deorum in Sion. In urbe ian-
guinum viſus Chriſtus vulnera vertit in Iti-
des: & viſa in Sion Divinitas infulatos non
cumulabit omni bono? Sanè beatitatem tan-
tam præripuerat ærumnoſus ille, qui le-
prà exeſus exultabat, lætitiæque cauſam per-
contanti ait: Murus effringitur, it ê carce-
re ſubſiliam in regnum, nec ridebo? Vin-
ctus Joſeph in carcere, captivus, infami4
notatus, ærumnas tamen illas temperabat
recordatione inſomnii ſui, in quo ſuum ma-
nipulum ſtare, cadentibus cæteris, viderat.
Eloquiumn Domini inflammavit eum. In tanto
timoris gelu ad ſpem erigebatur, & reva-
leſcebat futuræ felicitatis omine. Ità - ne? Sespre.
Somniata felicitas in tantis naufragum cala- mii Riite.
mitatibus adoleſcentem erexit: & ſperata, res re⸗
firmataque Dei vocibus beatitas æternum
dura-

Job. 19. 26.

Mat. 10. 22.

Pfal.- 83 8.

Pſ. 104. 19.

duratura reſperſos nos luctus imagine non eri-
get, non ſolabitur, non roborabit?

—

Inſeliet in te Spiritus Domini, & muta-
eris in virum alium. I. Reg. 10. 7.

Exercitiæa Ante ingreſſum Antri Manſerani, quò Spi-
ſpukualtia: ritum ſuæ mentis innovaturus ſeceſſit Igna-
tius, aureis characteribus illud inſculptum ex-
tabat Samuelis oraculum : Inſiliet in te Wiri-
tus Domini, & mutaberis in virum alium. In
Antro illa Apoſtoli verba unionibus diſtincta le-
Rom. r. gebantur . Woo- præceſſit, dies autem appropin-
12. Tua vit . Abjiciamus er go opera tenebrarum „ G.
induamur arma lucis. Et hinc quidem Angeli
ſuturas veteres projiciebant, inſtillabant vulne-
ribus balſama, extinguebant ſulphura „Draco-
nes præfocabant: inde verò Archangeli præfe-
rebant lucis arma, thoraces aureos, galeas ada-
mantinas, flammeos enſes, flores, lauros, tor-
. 5
ques, & coronas. Et, ne quis addubitaret, quâ
ratione aut luem illam tantam extingueret, aut
lucem iſtam indueret, in rudi, ſed elegantiſſi-

S§& Ignatius

mè colorato tholo duo illa Davidis verba fulgu-

rabant, topazis exſculpta: Vacate, &. videte.
Ubique verò in tholo oculi ſpectabantur hinc
clauſi, & inde vigilantes, illud innuentes, ut,
terrenis penitus eliminatis cupiditatibus;, uni
cordis oculos infigeremus æternitati. Ad extre-
mum in veſtibulo oſtu, qua erat Ignatius exi-
turus, illa Pauli extabant verba: Fuiſtis ali-
Eph. 5. 8. tando tenebræ, nunc autem Lux in Domino. Ut
Rklii lucis ambulate. Illinc exivit cum magno
ardore animi. Nec jam illi Mundus aiebat: Ego
ſum ille. Sed tam ipſe Mando, quam Mundus
ipſi, diverſi utrinque videbantur.

Eſ. 45. II1.

Et concupierunt conoupiſcentiam in de-

ſerso. Pſal. 105. 14.

Pereant Hebræi, qui nihil agentes, & nihil
acturi in deſerto, pepones eſuriunt, & optant
Seientia f. Coturnices. At nos ſcribimus, docemus, decla-

ne ſvirun mamus, hæc jejuno ſtomacho abſolvi non poſ-
Mortifica-

tionenm

odit. fuit, Hieronymus ſcripſit nihil, qui, ut volu-
mina ſua gemmis, ità ventrem fabâ compleve-
runt. Gregorius lupinis eſuriem vexans verius
quaàm comprimens, obtorpuit ut ſilex? Chry-
ſoſtomum non lego eſuriiſſe Phaſianos, quem
tamen, ut Aquilam perſtrepuiſſe ſcio contra
nequitiam. Bonaventura an cepis unquam
abſtinuit? Thomas verò ecquando carnibus non
abſtinuit? Ergo non Sapientia, ſed Concupiſ-
centia favos optat & turtures.

Eala.

Infirmus eram, & viſitaſtis me. Matth.

Renodo- Quid fodius Adamante rudi & impolito?
chium. Ambitiosè tamen lævigatur erupturi ipe ful-

guris è gemma. Anhelat, æſtuat, ſordidatur
argentarius faber, ut vas perpoliat. Et nos tæ-
debit ſqualoris, pædoriſque non diuturni, ut
duraturam æternuùm coronam architectemur &
languido, & nobis? Agricola quàm frequen-
ter fimum verfat, invertitque, ſpe ſegetis erup-
turæ? Et quare nos ſaniem averſabimur vel
ſemel tractare, qui, intra ſemihoræ ſpa-

ſunt. Scihcet. Bernardus ſiluit, Baſilius ſtipes

Olia

tium, non modè florere, ſed & matureſcere
viſuri ſumus ex arido mortis ſtipite, confeſſio-
nis ac vitæ poma omninoò aurea?
Quamobrem miſit Dominus in populum
ignitos ſerpentes, ad quorum plagas,
& mortes plurimorum, &.Num. 21.6.

Severitas.
Sat eſt. Plurimorum funera, & ignei An- Erceget.
gues? Quam ob rem? Tæduit illos & viæ, a1.
& mannæ. Et tædere ρ, populum itineris Ibid. 4.
ac laboris & . Ita-ne ex gentibus univerſis unum
vix Dominus habet ſibi populum obſequen-
tem, & hunc acervatim penè perdit, quoties
delinquit? Si litat; idolum triginta millium fu-
nere expiatur. Si moœchatur; penè totidem tru-
cidantur, ut abſtergatur macula fſœditatis. Mur-
murant, & mordentur. Domine, nullus te co-
let, ſi à ſtrage reorum non abſtines. Nullus
me, inquit, colat: malo enim nullum culto-
rem, quam impium. Unus ſufficit Moyſes, ſi
purus eſt. Hinc eſt, quod nec ipfi peper-
cit Moyſi, cùm ad ſilicem fluctuavit arenti cor-
de, & fluctuante virgàa. Quid quod, rece-
dentibus pleriſque, ob doctrinæ Domini ſub-
limitatem, permiſit & Diſcipulis, ut, ſi libe-
ret, abirent. Objurgavit frequenter, modé Religiones
imprudentiæ „ modèò arrogantiæ eos arguens; H
quin & Satanam appellare non dubitavit tum curent ſub.
Judam, tum Petrum. Domine, parcius, jectorum.
quæſo: nam duodecim duntaxat ſunt, quos
orbi terrarum ſubigendo deſtinaſti. Si bini re-
cedant, pauciores Eccleſia cenſebit Apoſtolos,
quaàm dies horas. Verùm Dominus à coër-
cendis diſcipulis non abſterretur, ut & nos diſ-
camus, non numero, ſed probitate exultare
diſcipulorum. Ne jucunderis in filiis impiis, ſi Eccl. 16.
multiplicentur. Melior eſt enim unus timens Deum, I. 2.
quàm mille fllii impii. Ab uno ſenfato inhabitabi-
tur patria, tribus impiorum deſeretur. Ego faceſ-
ſat degener orbitatis metus, & quotquot ſte-
rileſcunt in horto plantæ, fortiter amputentur.
Satius enim eſt unam extare Cedrum, quàm
innumeras propagari Sycomoros. Deſtituetur
Eccleſia Principibus, ſi quotquot ex eis putreſ-
cunt, abſcindantur. Non deſtituetur: neque
enim felicior hydra eſt ſectione, quàm Co-
lumba deplumatione. Si Anguis reparat Capita;
inſtaurabit & avis pennas, quamvis deargenta-
tas, ſi tamen eas candoris æmulatione proſiciat.
Imò quæ unum cunctata eſt lippientem ſibi
oculum effodere, utroque brevi cæcutiit. Abſa-
lone David carere non potuit, quòd ferream
dexteéram aurea cæſaries inumbraret. Et Ab-
ſalone caruit, & Amnone, utroque & reo, &
occiſo. Unum abdicare Ruben Jacob non au-
ſus, penè omnium orbitatem luxit. Impunita
enim libido in fratrem fratres armavit.

Poſt hæc vidi turbam magnam, quam di-
numerare nemo poterat, ex omnibus
gentibus, & tribuhus, & populis, Rex ag
. i incum⸗
ſantes ante rhronum . . in conſpeäctu n, duli⸗
Agni, amiäéti ſtolis albis, & palmæ in
manihus eorum: & clamabant voce ma- Sadin’
gna, dicentes: Salus Deo noſtro, qui ſedet

ſuos.

Non eſt hic ſanè aliud, niſi domus Dei, &
Porta;

Juper thronum & Agno. Apoc.7. 9. 10. Rr 24

li
(n 4 l. 0l
u
can
el
te,
e
eln
V
tin
tel
n
in

e

Unam
lt .

henie
eſit h
n
en⸗
ote
n.
n.
Mur.
ec.
dulln⸗
lto⸗
g, ſt
eper.
Uc.
lece⸗
ſob.
ilbe.
mOd Ne
It tuln un
Mcis n
. uos
dinn re
ſolos,
(el-
nos il.
Nultare
Deumn 1¹

1.

Utentu
qun
Ktituetu
Punel
Neque
m Co-
1 capit,
gente⸗
roicut.
tem 1hi
it. Abl⸗
1 leream
Et Ab-
Xleo, &
b non .
Dunpuon
t.

gul re
ſehu
int n,
1ſoet
uiſe 6 s
6.7.9,0. 6*

. Dei⸗
pon

Stromatum, Lib. III.

porta, imò & Aula Cœli. Unde profect Aulæ
ſuæ & mores ducere, & fulgores mutuari Prin-
cipes debent, qui pro Numine Rebus pu-
blicis præſunt. Ergo non unus „ aut alter dun-
taxat adſunt regnanti Agno, ſed turba thro-
num ejus circumſtat. Non enim Tiberius impe-
rat in cœlo, cui unus tantum cordi Sejanus eſt.
Aut ibi Afſuerus dominatur, quem unus in-
flectat Aman ad cædem, vel conjugis. Vix inter
Conſules reperies, qui infortunio Cyclopum
non uno tantùm oculo proſpiciat Provinciis in-
numeris, imo qui eas non deſpiciat fingularis
parſimonia luminis. Qui enim ſufficiat oculus
unus, & quidem ſuppoſititius, tantis gregibus,
in quibus quadrupedia omnia, & monſftra in-
numera; quando unam curaturus bovem Argus
centum luminibus cingitur, nec ſervavit? Au-
deo dicere, felicius Reſpublica Chriſtiana pe-
riclitaretur, ſi, qui eam regunt, omninò cæcu-
tirent. Malo enim cæcum Regem, quam luſ-
cum. Qui luſcus eſt, rarôò non eſt Hannibal. At,
qui caligat aut Iſaac eſt, quem etiam errantem
videas non errafle;, prælato Eſau Jacobo: aut
eſt Tobias, qui ſuamn non diffitens cæcitatem,
illuminari meruit non tam piſcis jecore, quàm
Angeli ſapientia. Palparent ſane Senatores &
1 Dominantes oppidis, quæ non vident, ſi fo-
rent exoculati: nunc verô videntes non vi-
dent, cùm uno inſtructus oculo aut Cyclops
ſit oportet, aut Monſtrum. Utinam ialtem
is, qui eis proſtat in fronte oculus non abſimi-
lis foret oculis Sponſæ, de quibus ita Salomon
Can. 4. I. occinit. Oculi tui columbarum, abſque eo;
quod intrinlecus latet. At ubi Columba? ubi
candor nullus, & nihil non dolus, & fraus
eſt? Exclamare cogimur, licèt, hac noſtrâ æta-
te, raro, Oculus tuus accipitrum, abique
eo, quod latet intus. Palam enim cadaver
eſurit, cruorem ſitit & prædam; breviter, vi-
vit rapto, quia & à Proconſule degeneri rap-
tim videtur. Intus verò eſurit non raréô fron-
tem ipſam. Eò enim collineant ſtudia ejus om-
nia, ut Babylonicum imitatus lapillum, ità
inſultantem Monti ſtatuam evertat, ut ejus
deinde cineribus coaleſcat in ſcopulum, ipfi-
met Monti leges daturum. Quam non abſimi-
les Conſularium otiantium oculi ſepùlchris Ju-

dæorum! foris candent, at intus ſcatent cine-

re occiſorum. Imè iis diſſimiles omninò ſunt:
præferunt enim ſecures, ut flagitia abſterre-
re videantur, effloreſcente in corde ſceptro.
Madent reorum cruore: ſed intus omnia re-
nident, & ſapiunt lauros. Eos dixeris Ery-
threi littoris conchas: foris terrent, intus lu-
Xuriant. Rudi rigentique ſub cortice acer-

vus concreſcit unionum. Præfert ſævitiem,

& fovet Margaritas. Mihi crede; non lanie-
nam, ſed Dictaturam meditatur, etiam cùm
jugulat. Non reſtes concinnat, ſed vittas. Cen-
ſuram ſimulat, ut Conſulatum invadat. Qui-
bus, aliiſque hujus generis incommodis con-
ſultum abundè efſet, ſi puderet Principes Mo-
nophtalmiæ: hoc eſt, ſi non unus aſſideret A-
gno vultur, ſed columbarum cœtus imperanti
cohæreret. Vidi turbam magnam. Turbam vi-
dit, non vulgus. Neque emm vulgus ii ſunt,
quibus nec ſtola deeſt, nec palma. Et un-
de, inquies, coactus præſtantium virorum
coœtus tantus? Ex Mundo univerſo. Adeflent
& vobis quoque Senatorum acervi, ſi non
unam deligeretis Provinciam, ex qua Dyna-
Joa. 4. zF. ſtas ſcriberetis. Videte regiones, dluia albæ ſunt

₰
ad meſſem: ſed nullus metit. Spicam duntaxat
unam perfricat, quam poſtquam ſtudiofiflime
expolierit, hordeum eſt. Si non racemare
vis, ſed vindemiare, exi in vaſtiſſimos impe:
rii tui campos, & non dico debiles aut clau-
dos, ſed robuſtiſſimos ſapientiſfimôſque intra-
re compelle. Impleri poſiunt non nuptiæ ſolum
diſcumbentibus, ſed & Areopagi Judicibus, ſi
cité exeas in vias & ſepes. Vel Ithaca ha-
bet Ulyſlem ſumm. Suum habet Anathoth Jere-

miam. A Nazareth poteſt aliquid boni efle:

imô is, qui ſciat reprobare malum, & elige-
re bonum, à Nazareth duntaxat eſt. Simile Matt. 13.
eſt regnum clorum agenæ miß in mare, & 4a7.
ex omni genere pijcinm oongreganti. Audiſtin?
Non in Gangem aut in Tigrim, ſed in mare
retia panduntur. Nec eum tantüm extrahit
piſcem, qui ſtaterem habet in ore: ſed piſ-
cium genus omne promiſcuè cogit in ſage-
nam. Quam, eum impleta eſſet, eduxenies, & Ibid. 48.
Jecus littus ſedentes, elegerunt bonos in vaſa, ma-
lJos autem foras miſerunt. Conſedere in littore; Rtrec-
non enim curſim eligendi ſunt quos diligas , tenda
quibuſque regnum credas. Verum, cum ab
optimis peſſimi ſecernerentur, non rogaban- Petria non
tur Piſces, Cujates eflent. Eligebatur Rhom- Dre .
bus, non quòd Puteolis innutritus, & ortus .
eſlet, ſed quèd Rhombus foret. E contra-
rio rejectæ ſunt Phocæ, quamvis Tarenti in-
ter oſtréa adoleverint, nullà patrii littoris ſu-
perſtitione. At nunc retis vox prima eſt: Cu-
jas es? Quamvis Cetus ſit Jonam voraturus;,
ſi Palæſtinus eſt, reponatur in vas; projecto in
littus Oſtreo, quod Carthaginenſibus ſaxis ad-
natum ſit. Numa;, licèt Sabinus, in Regem à Liv. 1 1
Rotnanis creatur, quòd illi ſupparem in decu- num 19.
riis ſuis non haberent. Non enim eſe diſtinétio,
inquit Paulus, Jiadæi & Græci. Nam idem Do- Idem ! 3.
minus omnium. Quocumque ſit nata littore Ca- umn. .
nicula, confodi debet. Debet Mugil non ingra- Rom. 10.
tus eſſe, ſive adnaverit Orcadas, ſive emer- 12.
ſerit ab Euxino. Hebræus libertus à Pharaone
Primus in Rgypto eſt. Et Chriſti cruce Co- –
rona Principum inſignita Syrophoenicem dif-
cernet ab Afro? Luciane, Cujas es? Chriſtia-
nus ſum. Perimnus, ſi Chriſti regnum Euphra-
te Taurôque partimur. Proh pudor , ſi impe-
rium Servatoris, quod Romanus Præles La-
tinis, Græcis, & Hebraicis characteribus deſ-
cribendum ſanxit, unius labii eſſe cogat Chri-
ſtianus Præſul! Certè quod maximè obfuit Ba-
belicæ moli, hoc exſiruendæ Chriſtianorum
poteſtati mirum in modum prodeſt. Ut enim
illam unmius labii populus excitavit: deſiitque

ſurgere, ubi primùm diſſegtus eſt Super-
biæ profluens in oſtia non fſeptem modoe,

ſed ſeptem & ſeptuaginta. Ita regna fide-
lia Imperantium, qui Eccleſiam adorant va-
riis linguis propagari coœptam, protendi non
poterunt, ſi una tantùm lingua ſonet, & gra-
ta ſit. Abſit, ut certum habeat littus quæ-
vis Chriſtiana quadriremis „ ubi ſuum ex-
plicet rete, quando ſculptum præfert in puppi
illud Majeſtatis elogium: Doni-

inamini piſoibiis
Maris. Verum non rare quod Navarchus ne- Gen t. 29.
gligit, Piſces non negligunt. Ipſi enim & lit- Patriæ
tus lequuntur ſuum, & Præ guſtari non poſſunt Sacn. e⸗
quin patriam & jactent, & ſapiant. Dimittere
jam poſſet Domitianus ex aula Montanum , mis irter
qui callebat primo deprehendere morſu, Bri- advenas.
tannica- ne eſlent Oſrea, an Circea;
Et ſemel aſpetti dicæbat littus Eobini.

Juven.
S2e 4

1

Fx Neno. Siquidem;, quod tu nec calles, nec inquiris, ipfſi
phontel.; mon fatentur, ſed inclamant Piſces quorum &
pinnæ, & ſquamæ, & Criſtæ patriam ad ſatieta-
tem uſque exploratorum jactant, prædicäntque.
O tempora, 6 mores! Clamabatur olim in Ec-
1. Cor. I. Cleiia, Ego qitidem Pauli, ego autem Apollo, ego
12. vero Cephæ: Quas non vocçes, ſed immaniſſimo-
rum anguium ſibilos execratus Apoſtolus, non
voce, ſed tonitru compreſſit latrantibus obla-
trans. Numquid Paulus cruciftxus eſt pro vo-
bis * aut in nomine Pauli baptizati eſtis? Divi-
Unio er Ius eſt Chriſtus? Quo nunc fulmine percelle-
Ciriſtianos Tet paſlim exclamantes, Ego ſum Numæ:
etian di ego autem Xerxis : Ego vero Mithridatis.
ve ſir O . . 1—
Piin ipi- Quid quod etiam ſitienti Chriſtum cervæ
béus ſubdi. ſua non deeſt ad collum ſuperſcriptio: Cæſa-
or. ris ſum. Non eſt, non eſt, quod ultrà Paſto-
res inter & bubulcos diſceptetur, ubinam
gentium naſcantur flores inſcripti nomina Re-
gum. Nimirum in horto Sponſæ, id eſt in-
ter Populos Fidei Evangelicæ, ad Sponſi con-
tumeliam, Lilia germinant, candore qui-
dem formoſiſſima, ſed notata Regum & Prin-
cipum teſſerà. Ita- ne? Abdicavit Dominus
patriam ſuam, delevitque, ut terræ plenitu-
dinem loco patriæ ſortiretur: Et te non pu-
det, unius urbis cenſeri vocabulo, unius Prin-
cipis opprimi jugo? Tædeat nos degeneris diſ-
cordiæ, poſt datum tanto Principi nomen;,
poſt datum à tanto Domino pretium tan-
I. Cor. 7. tum. Fretio empti eſtie, clamat Paulus, nolite
23. heri ſervi hominum. Dedecet Chriſtianum aut
Cephæ dici, aut Pauli, quibus tamen debet
. ſuas in Chrifio cunas, ſuaſque pro Chri-
ſto palmas: Et non pudebit Eccleſiæ accen-
ſitos aut Dy naſtas jactare, aut Senatores? Leo-
nes nos Dominus efle juſſit Aquilaſque, ex
quo ſuo nos currui fubjecit, & tanti dignita-
te vocabuli cohoneſtatos non tædebit jurare
per capreas, cervôſque camporum? Verùm
diu in Oceano divagatos ad ſe revocat Joan-
nes ſucclamans: Vidi turbam magnam, quam
dinumerare nemo poterat, e&X omnibus gentibus,
& tribubus, & populis, & linguis, ſtantes
ante Thronum, & in conſpetétu agni. Magna
Turba, ſed millus turbo. Quia nullus non
amictus ſtolà, nullus non onuſtus palmis. A-
miéti ſtolis albis, & palmæ in manibus eorum.
Tantum quiſque habet & indumenti & or-
namenti, quantum fatis cuique eſt. Non e-
nim onuſti, ſed amicti ſunt ſtolis: nec pal-
Serwis & mas bajulant, ſed præferunt. Ides cùm ne-

Ibid.

Eecleſtizſti.
ci reditus.

ei⸗ mo algeat, nulluſque ſordeat, tum ſtolà te-
con ſulen⸗- 8 . 7
dum, u (Qus, tum palimna inſtructus, omnes ante thro-
Fdiſint. nuin perſtant coram Agno. Doles tuos hac il-
lacque diffugere. Nudi funt. Si eos & veſtiviſ-
Silperior — le ſi le . X .
ondneraque ie8 , exornaſles, ſportulas non optarent.
amet. Atqui, inquies, turbæ tantæ conſulere quis

poſſit? Quiſquis um non conſulit. Verùm nuſ-
Fene- quam ferè non eſt Benjamin, qui dum & an-
munerenur. Hona & ſupellex duplicatur, coguntur fra-
trtres aut eiurire, aut algere. Majörque pars
Gen. 43.34. Yenit Benjamin, ità ut quinque partibiis e;=-
cederet. Plané ſi totus influat Jordanis in
agrum Loth: Abraham aut in Ægyptum deſ-
cendet , aut aſcendet in Geth. Noli chario-
rem ſtolis obruere, & nemo in turba tanta non
erit ſtolatus. Utinam autem ligno vitæ Pina-
ſtrum non rarò & cultura & cultu exæque-
Apoc. 22.4. MuIs. Audi Joannem. Et oſtendit mihi kfuviunt

procedentem de ſede Dei & Agni. In mediopla-

aqu«k Tivc, ſplendiduz tanquam oroſtallum

2 Oliva

teæ ejus, & ex utraque parte fuminis lignum
vitæe. Quod ibi prodigium Amoris eſt, uti⸗
nam apud nos non videatur cupiditatis porten-
tum. Ergone tam latè exundantis ſKuminis ri-
pam alteram occupaſſe ſatis non eſt Ligno
uni, quod revera lignum eſt: niſi utrinque
profluentis alveum exhauriat? Enimverô vi-
dentur metuere, ne illud Domini impleant
mandatum: Eſtote per ſecti, ſicut & Pater ve- arch. F

ſter cœleſtis perſebétus eſt. Ergo, ut Pater ge-

nerare non poteſt duplex Verbum, ſed u-
num tantùm. Nam alioquin pareret aliquid
non infinitum, nec, dum parit, vim ſuam pe-
nitus in illud profunderet. Itaà hi regni ſui &
opes, & viſcera ita in eum, quem elevant, ef-
fundunt, ut ſecundum evehere non poſſint,
effœto tum fſceptro' tum ærario in foœtura uni-
geniti. At, inquies, ſi ipſum impinguavero,
fidelior mihi futurus eſt. Falleris. Vulpes pin-
guior exire nequiit & camera frumenti, quò
macra irrepſerat. Aulici autem, etiam ſagina- Aulici in.
ti elabuntur per foramen acus. Imô tunc ma- ai.
ximè per foramen acus dilabuntur, cùm eos
in morem Cameli auro thuréque oneraveris.
Incraſſatus, impinguatus recalcitravit. Quid ſyl-
væ ſupererit, ſi trunco uni unus impenditur
Eridanus? Atque utinam lignum mortis non
in eo quoque lignum vitæ æmuletur, quòd,
cùm menſibus ſingulis ſibi exuberet, fohis
duntaxat circumfuſum ſibi vulgus non tam
exſaturat, quàm deludit. Et folia, inquit,
eus ad ſanitatem Gentium. Dantur bona verba ꝛ.
populis, nec ſemper dantur. Hinc videmus
interdum, dolemuſque mobiles ſylvas ſolum
vertere: cùm enim in horto Sponſæ fons ſigna-
tus ſit, paucis, aut uni duntaxat reſignandus,
diffugiunt ex Palæſtina in .Ægyptum, malunt-
que à Nilo allui, quam juxta Jordanis fluenta
exareſcere. Arbitrabar unum Behemoth, poſt
epotum fluvium, totum quoque ſitire Jorda-
nem. Ecce abſorbebit ſluvium, & babet fidu- Job. 40.
ciam, quòd inftuat Jordanis in os ejus. Proh is.
Deus immortalis, tantum aquarum in aquali-
culum unum, & tamen ſitit! Sed redeamus
ad thronum Agni. Stantes ante thronim, & in Apoc. 7,9.
conſpectu Agni, amicti ſtolis albis, & palmæ in
manibus eorum. Adhærerent certè tibi tui, an-
téque thronum tuum ſtarent nullam à te defe-
Gtionem meditantes, ſi eos deligeres, quos &
candor amicit, & palmæ cohoneſtant. En teſſera
ſtaturi ante ſolium Aulici, candor ſcilicet & pal-
ma. Verùm in Herodis aula argumentum in-
ſaniæ albedo eſt, feliciuſque in vinea Sponſæ
Vulpes ſaginantur, quàm Mures Pontici. Ni do-
lo irrumpat, remorabitur in foribus. Non pe-
reuntem, ſed regnaturum Theſeum Navis de-
vehit, ſi Vela non albicent. Utinam non Cal-
liditas, ſed Candor diadema rapiat. Porròô ibi
ſolum ſtolati candent, ubi Agnus in throno eſt.
Planè ſi Tiridates non Tigris, non Vulpes,
non Anguis ſit, plumeſcent in aula Cygni.
Nunquam verô afſidebunt vulturi Columbæ-
Abſalonem circumſtat Achitophel. Nabucho-
donoſori Holofernes & dextera, & cor eſt.
Quèò caput propendet, eò deflectuntur & mem- Regam
bra. Libet id in Sponſo deprehendere, cujus exempla-
dum caput fulget, vel pedes fulgurant. Ca-
put ejus aurum optimum. Inde factum eſt, ut Can. 5. II.
vel crura ejus inniterentur ſuper baſes aureas.
Mirandum proinde non eſt, ſi Senatorum al-
bæ ſint ſtol?, quando Princeps Senatus non
Leo, ſed Agnus eſt. Amicti ſtolis albis, & palmæ lbid. 5
in

Deut. 32.
I13.

Rex quot
evehat.

Dini
„ t 6
ilitsten/

ei⸗
Ad

tarr
tert

d
Rer⸗
Ner re. no.
ſu ſe
tuat
luce
Moh
id
tpoe, 7. Mun
10
de
dent
UMer
Dbi
eſt,

r
. Ant
E.
u.
dd
1e⸗
te
li,
unt
veto,
IGH
lgina. A,
n4
n ed
weris.
hl de
dnm
8 non
God,
on tin
lngen ſe
vetbin
idemm
8olum
slgn.
nndis,
malunt-
Koenre
th, N
Jorr.
bet ſhe ſu⸗
1. Poht
abll
tedeamm
m, Gin
pelne 1
1tui, rD
te Cele- at
gvod
Entelean
etel⸗
enturn ir

Stromatum, Lib. III.

in manibus eorum. Placet candor, ſed ſi non
torpet. Triumphalis innocentia evocari debet
Dignitas adſolium. Sine palmis candor, non innocen-
in indig- tia eſt, ſed fatuitas. Porrò palmas non oſten-
2, e uo tare domi pendulas, ſed præferre debent in dex-
ititsten. tera, qui throno adſunt. Cooptatur ille inter
Senatores quamvis trunco ſimillimus. Cur?
quamvis urticas in manu geſtet, ſuſpenſas
laqueari palmas ſpectandas objicit. Riſum te-
nestis amici. Ranunculus adicribi poſtulat in-
ter ſidera. Proteratur. Imo adſcribatur. Ex
Sole prodiit. Labant Imperia, ſi atavorum Pal-
rmnæ betam malvâſque effingunt in lauros. Proh
Pſ. 38. 7r dedecus! In imagine pertranfit homo. Qui enim
ex atrio nec pédem moveret, immigrat in
Na'litas Curules triumphantibus deſtinatas, quod fu-
D *moliores Sapientibus tabulas coacervet in por-
& e- ticu. A ppelli debet fortunam ſuam . inde enim
tibus non 6CoOloratur, quòd Majorum picturis non ca-
ſußitit. reat. Ideò non reſiſtit ut ſtatua, quia ſtatuis
abundat. Marmor addidit alas, tantumque
cucurrit citius evolante promerito, quia lapi-
deam trahit ſylvam poſt ſe. Ità eſt: vetuſta-
tem faſtidimus in trabe, miramur in ſervo:
quique domum noſtram attritis nolumus tig-
nis compingere, domum Honoris & Poteſta-
tis adverſus Perfidiæ machinas luctaturam im-
ponimus lapidi, non robore, ſed vetuſtate no-⸗
Rex eve- tahili. Et palmæ in manibus eorum. Niſi ſuà
bat etiam ipſe dexterâà & ſeverit, & demeſſuerit palmas,
Sardiles. Agni thronum non attingit. Primum locum in
agro Lillum obtinet, quamquam è cepa pullu-
let. Calcantur glandes in nemore, licèt eas è
quercu Boreas decuſlerit. Suæ quiſque infulæ
faber ſit, & nullus non erit ad aras Aaron.
Funda Davidem non excluſit à ſolio, quòd
avulſum Monſtri caput præferret cum funda.
Illud extremo loco adnotandum cenſeo, thro-
no adſtare, & in conſpectu Agni. Licet re-
verentiam tui incutere, quanquam non rugias.

Etiam Agnus ità turbam penè infinitam in of-

ficio continet, ut nullus ſedere audeat, mullus
audeat non adſtare. Nimirum quanquam non
terreas, inhibes, ſi in throno ſedeas. Utinam
id diſcerent Reges terræ, quos minimi olim
Hieri doluimus, quòd rarò conſederint in thro-
Rex re- noO. Princeps autem extra ſolium, quamvis
gar. ſtet, jacet, quamvis Leo ſit, ſpernitur. Mu-
tuatur Majeſtatem à throno, ut Luna à Sole
lucem. Notaſtin? Ex turba tanta nullus ſibi
proſpicit: cumque omnes ſint candidi, ne unus
quidem inter eos eſt candidatus. Una om-
Apoc. 7. nium vox eſt: SQalus Deo noſtro, qui ſedet ſu-
10. per thronum, &v Agno. Cur? Niſi fallor,
quòd Principem ſuum ſedentem in ſolio vi-
dent. Ubi enim de regno agit Aſſuerus, vel
Mardochæus labores ſuos coronandos confidit.
Ubi veròô, ſtertente Rege, Amano litandum
eſt, nec Eſther ſecura eſt à ſecuribus. IIlud
quoque cauſæ fuiſſe dixerim, quòd omnes &
adſtarent, & ſui forent immemores, ſcilicet
quôd palmas geſtarent in dextera. Nullum
hominum genus aut audacius, aut arrogantius
ſpectabis, quam quod ſarracum & ſtivam
olet. E contrario, quò quiſque clarior eſt &
genere, & rebus præclaré geſtis, eò Princi-
pem demiſſius colit. E ſtercore vapor evoca-
tus ad ſidera & Solem obnubit, & ſolus in
Ccelo perſtrepit, non jam voce, ſed tonitru.
Quot fulgent in cœlo ſidera? & inter ea ta-
14 men fragor nullus eſt. O, ſi ad thronum ſoli
accederent Viri triumphales, quam ſanctius
Ethicæ Comment. Tom. IV.

intus nos & in cute noverit.

13 3
Regum Majeſtas renideret! quàm parcius, qui
epulantur quotidie ſplendidè, vel micas men-
dicarent, compreſlo libertorum murmure, quo-
rum vox una eſt: Ego autem hic ſame pereo. Luc. 15*
Ità blaterare ſolent, ex quo glande veſci de- 17.
ſiere, & Coepere abundare panibus, quos non 5 Sa geg.
raròô ſublatos filis, canibus ingeri dolemus. „z, .
Qui palmas ſerit, ab Agno neque lac expe-
tit, neque lanam. Ubi enim famæ decorique gervie &
ſtudetur, rapacitas illicò conticeicit, & con- Aulicis
quieſcit cupiditas. Sed illud tibi arridet ma- onſalen-
Xximè, quod de his dicitur: Nantes ante thro- Sn, be
. 6 . . :. i ſint.
num, & in conſpeéta Agni. Quæris, qua id Apoc. 7.
ratione fiat? Sciendum primèò eſt, perſæpè non 9
fieri. Rari qui dicere poſſint: Puer meus ja- Matth-
cet in domo paralyticus. Quis enim puerum 3: 6⸗
revera dicere poteſt ſuum? Servi nulli minus
addicti ſunt, quam quibus famulari putantur.
Pompeio militat, qui Cæſarem deducit. Fe-
rè nullus in Aula eſt, de quo Hieronymus non
illud ſcribere poſſit, quod de Nepotiano ad He-
liodorum ſcripſit. Referet alius, quod ſub al-
terius indumentis alteri militaverit. Etiam Cer-
va, quæ in bullata aluta Cæſaris eſt, non eſt
Cæſaris, ſi non corium, ſed cutem explores.
Jane bifrons. Tot Jani, quot excubant ante
Principis januam. Lilia rigat, dum aquilas pal-
pat: & qui ſyrma ſimulatus Atlas extollit, to-
gam detruncat in ſagum. Si cauſam exquiras
fidei tam infidæ. IIlud primò dixerim: ideoò
tuum non eſle, quia non eſt tuus. Adſtaret
throno tuo, ſi tu non abeſſes à toro ejus. Ve-
rùm dum jacentem deſpicis, ille tibi regnanti
non adeſt. Aquis è rupe largo fonte proma-
nantibus, ne poſthac Nilum mirarentur, ait Phi-
lo de Decal. Imitare Deum, qui, ne Ægyp-
tum Iſraelitæ reſpicerent, fluvium eduxit in
eremo. Ea præbe, quæ ab alio accepturus fue-
rat is, qui tibi adſtat, adſtabit tibi. Deinde,
Agnus eſt, cui adſunt. Tigridi quis adſit? A-
lexander nulli infenſior fuit, quam ſibi militan-
tibus. Parmenio non perüflet, ſi exulaſſet. Ad-
de, quòd hi in conſpectu Agni ſtabant. Nunc Afabili-
verò non quivis Aulicorum videt faciem Prin- tas neceſ-
cipis. Et blandius, & faciliùs otioſi, quàm la- Jsvia.
borioſi admittuntur. Nuſquam Abſalones, &
nuſquam non vox Abſalom: Obſecro, ut vi- z. Reg-
deam faciem Regis. Ad extremum ſerviunt 14 32.
nobis; ſed noſtri non ſunt, quòd toties ſuc- duſurto-
ciſa, ſatäaque ſylva nullam non habet plantam, z, Handi
quæ revelli non poſſit vel minimo digito- ) Regiæ.
rum. Bené dixiſti- Quia non habeo virum. Rex ines-
Quinque enim viros babiiſti: & nunc, quem tur pro-
hahes, non eſt tuus vir. Hoc eſt, dum ſervos ome .
ità mutas ut togas, qui nunc tibi adeſt, nec e
tuus eſt, quia ne vir quidem eſt. Et quando joan. 4.
veſtibus Aulicos contulimus, dolendum eſt, 17.
quòd pallium perrarò aut nunquam mutetur,
tam ſæpè mutatâ ſubuculâa. Qui penitius nobis
hærent, noſträque ſciunt umverſa eos identi-
dem abjicimus, ac ſi nullus nobis Anſer ob-
ſtreperet. Hinc theatra & fora plena fabulis,
quas inficiari non licet, quòd earum Plautus
Porrò Cygni
tunc elegantiùs dulciuſque occinunt, cùm eis
ſpes nulla ſupereſt. Illud piget, pudétque;,
quod ut ille cecinit:
Optima, prima fers manibus rapiuntur
avaris:
Implentur numeris deteriora fuis.
Achitophel, niſi ſeſe laqueo præfocet, au-

dietur non ultimus. Gedeon faſtidio erit poſt

M dies

134 Oliva H

dies tres. Cete grandia grandes Imitantur, Jo-
nas non modò excipiunt, ſed condunt in viſ-
cera. Citô tamen revomunt incoctum Prophe-
tam in littus. Obequitat cum Saüle David,
ſed brevi exulat. Therſites conſideret in Thro-
no Dominantis uſque in ſenectam & ſenium.
Et quando ſupra in illud Davidis incidimus:
Vernntamen in imagine pertranſit homo. Li-
ceat hic lugere, quod non ſemel factitatum
Muners. ſcimus. Homo quidam ille eſt: quâ ergo ra-
D gai as tione ab atrio ubi jacere debuerat cum Mar-
in indig- dochæo, Aſluero aſſidet cum Amano? Quo
noyob Ma- modo tantum ſpati formica pertranſiit menfe
neras. uno, quod Elephas Olympiade totà nequiſ-
ſet abiolvere? In imagine tranſiit, & per-
tranſiit Aquilas. En theda, qu licet vel Si-
lici a veſtibulo ad ſolium devolare. Neſcio
quam Zeuxis tabulam Præfecto obtulit, &
ftatim admifſſus eſt; potuitque colorari ob co-
lores. Corinthium tranſtulit ſignum è& domo
iua in domum Amam, & ſtatim tranflatus
eſt de ſepulchro ad uterum; quique fœte-
bat quatriduanus in vilitatis & imperitiæ tu-
inplo „revoluto confeſtim lapide, prodiit non
ligatus inſtitis, ſed paludamento cohoneſta-
tus, & mirum in modum ſtatua efle deſiit,
X quo intulit ſtatuum. At quoquò irrum-
pas, ſatus ſtatuâ, Saxum & Statua futurus
es. Hæc curſim.

Pl. 33. 7.

Sargam, & cireuiho civitatem: per vi-
cos O& Plateas quæram quem diligit
anima mea. Can. 3. 2.

Qua fronte abes à Sponſa, ut æſtuantis au-
læ fumo torqueare? Abſum. At Eccleſiæ meæ
nihil deeſſe patior. Nihil deeſſe pateris Spon-
ſæ tuæ, quam pateris carere Sponſo? Nul-
lius capax gaudii Tobias eſt, etiam reduce
filio, etiämque receptà aà Gabelo pecumia, ſi
Cœli lumen non videat: & exultare Spon-
ſa poterit exulante Sponſo? Sed Templa in-
ſtauravi, aras ornavi, auro menſas, auréque
parietes conveſtivi. Et hæc, quæ plateas Ccir-
cumit! domum incolit, cujus & tigna ce-
drina, & laquearia cypreſſina,; & lectulus
floridus: ubi tamen abeſie Dilectum ſenſit,
Aulam Spelæum efſe duxit, torumque non
inſperſum lihis, ſed anguibus oppreſſum cre-
Can. 1.16. didit. Lectulus noſter foridus. Si floridus,
quare in eo non cubas. Quia unum malo Li-
lium convallium, quam foſculorum acervos.
Ergo tu quoque mœrentem, pfallentémque
ſcias Sponſam tuam, quamvis auro renideat,
ſi te ſuo Sponſo caret. Ad quam ubi acceſſe-
ris, intelliges, quas paſſa ſit ærumnas, Te
Cant. 5.s: abſente. Vox dilecti mei pulſantis, Aperi mi-
hi, Joror mea. Exſpoliavi me tunicâ med, quo-
modo induar illa? Lavi pedes meos, quomodo
inquinabo illos? En, abſente dilecto, exuta
Can. 4. 12. tunica illa, de qua olim ferebatur: Odor ve-

Epiſeopi
reſiden-
ria.

Seherter Nimentorum tuorum, ſicut odor thuris. Quin il-
Rax zgſs lam ità exuit, ut à ſe reſumptum iri non ſpe-
egs ret. Et quæ pedes lavit, ſanè Margaritas non

calcavit, aut purpuram. E contrario, vel è
deſerto ſubſilit deliciis affluens, ſi ſuper Dile-
ctum innitatur. Malo lupos ineſſe gregi, dum
Paſtor adſit: quàm non ineſſe, illo abſente.
Lupus cum ove comedet, non ovem come-
det, ſi vel Puer gregi præſit. Vitulus, &
Ma. 11. 6. Leo, & ovis ſimul morabuntur, inquit Eſaias »

& puer parvulus minabit eos. Noli dicere 5
Ah, ah, ah, quia puer ego ſum⸗ & illi non jJerem. 1.
ſunt Agni, ſed Urſi. Hæc præfari debueras, 16.
cum præferri gregi peroptaſti. Tunc te oc-
curfurum Goliæ jactabas: nunc occurſum ti-
mes etiam gannientis vulpeculæ. Eſto, puer
ſis: ſi adſis, Leones minabis: ſi abſis, licèt
Gigas, Oves ſævient ut Leæxnæ. Ut avulſus
eſt JIEss in horto ab Apoſtolis, quantum ja-
ctus eſt lapidis, ſtertere coperunt, qui ora-
turi advenerant. Recedat Sol, & quotquot
vernabant flores, aut pallent, aut languent.
Nolo dicas, quamvis abſim, nihil non novi.
Intuere, quæio te, ſancta quatuor animalia;
quæ plena oculis ante & retrò, ne geminas
quidem aures præferre referuntur. Nimirum;,
qui ante Thronum ſunt, diſcant, Præſulibus
non tam audienda facinora flagitiâque, quam
ſpectanda. Raròô auris non fallitur, & calca-
bis ut aſpidem, qui hlium eſt: ut roſam verò
leges regulum, tibi ſuſurronis veneficio colo-
ratum in florem.

Similitudo autem vultus eorum, facies
hominis, & facies Leonis à dextris
ipſorum quatuor: facies autem bovis
à ſiniſtris ipſorum quatuor: & fa-
cies Aquilæ deſuper ipſorum quatuor.
Ezech. I. 10.

Luſcinia aut Cygnus nuſquam in curru ap-
parent. Non enim vulnus, & livor, & pla- Coneis
ga tumens philomelæ blanditiis curantur, ſed P-
aut Leonum rugitu, aut ſtridore Aquilarum. ſackg.
Quis convaleſcat à vulnere inter citharas &
modulos? Unus ità curatus eſt Saül; & ideò
curatus non eſt: ſed lanceam intorſit in Lyri-
ſten, ut tandem diſceret, docerétque, non
benè Cacodæmonem extrudi fidibus, quibus
nulla prorſus eſt fides. Tu verò, qui eum

duntaxat Chriſti Oratorem pronuntias, quem

furere in roſtris vides, & ſuccuti: Ubi quæ-
ſo, Bacchantes intueris ſub curru? Aut ru-
giendum cum Leone eſt,; aut mugiendum
cum Tauro, aut clangendum cum Aquilis,
aut cum Homine perorandum. Nihil hic a-
greſte, quamvis nihil molle: nihil non mag-
nificum, quamvis nihil bellicoſum. At gla- Corredie
dius prodit ex ore Verbi utrâque parte exa- diſereta.
cutus. Gladius, non vomer: vulnerat, non
concidit. Ut enim Arboribus ſecurim im- Confeſſa⸗
pendere dixit, ità Laodicenam correpturus "ii nimis
Eccleſiam, bipennem poſuit, & gladium? ven.
exeruit. Furor enim, non juſtitia eſt, ſi ità
in homines ac in Sylvas deſævias. Argue,
non ulula: carpe, non autem diſcerpe. Ne-
mo ſecuribus vites putat. Quin ex ore Spon-
ſi non ad auditorum ſupplicium & terrorem
Nili Catadupa proruere videbis, ſed ſtillare
mellitiſſimas ex favo guttas. Uſque adeò non
is tantùm evangelizat, qui debacchatur: ſed
quiſquis non rorat, nec perorat. Viola æ-
gris mederi conſuevit, olet tamen, & ſine
dumis vernat. Porròô non ſolos hic adumbra-
ri puto Evangeliſtas, ſed etiam Præſules de-
ſignari exiſtimo. Qui ſi reſpiciant, ad labo- Eccleſßa-
rem & impiorum terrorem ſeſe advocatos Rlen g,
non dubitabunt. Abſterrere debes, & ju- iſdidkte
gum ducere. Verùm Gryphas paſſim videas Iaſtitis
metallorum fodinis incubantes, Leones om- e4
ninò non videas; niſi fort? eum, qui con- “
flantem

ruerit⸗

zepel

Ne ule

1..
Chriſtus
4 lud

mailut.

Curreckis
niti, 4
tiin

(ar
Ien
s
ſobt
lar
Ce
Dhe

ſend
8) le
⸗
.
ler
t
Nra⸗
Lot
ent.
nor
aln,
Nünns
run;
lides
Gum
Cala.
nverd
(olo⸗

ies
Tttis
ovis

tuof.

tru⸗
u, llti
lanmn
aras E
& ided
in Lyr.
e, M
guibis
Gun eun
3, Cen
Dbice⸗
Aut u.
giendun
Ails,
il bie e
non ag
Hatte er.

e tentolen
ſed ſüln
e ade iin
Pinn:
oh-
, ſr
. Adutoble⸗
loles 3
d he,,
avi
, N an
.6,

Severitæas, Hantem vitulos Jeroboam non attigit, & non
jejunum Prophetam in itinere præfocavit. 0
3.Reg. 13. ſtrennum zelotem, pellitum inermémque ju-
gulare, ſi comedat: & coronatum ſubverten-
tem populum ne terrere quidem, quamvis
idolum colat. Nimirum nulla firmior lorica eſt;

quam corona. Nullus vindictæ magnes poten-

tior cueullo. Si regnes, ſecurus es, vel à Leo-
ne; à quo ſecurus non eſt Propheta, poſt
miracula. Si pfallis, intutus es etiam à fera ;
à qua tutus eſt Rex etiam coram ſculptili.
Quam ſibi diſpar ſeveritas! Qui Prophetæ non
parcit poſt dapes, Regi poſt thura pepercit.
Uſque adeò non quid egeris reſert, ſed ubi
ſedeas. Et quare, Leo perditiſime „ Pro-
grederis & ſaltu, ut epulantem inwadas: &e
ſylva non progrederis „ Ut immolantem dif-
cerpas? Leo cs, ſed pannoſo; at Agnus es
purpurato. Profectò nimis diſtat à cavea thro-
nus. Nec Leo tantum viæ conficere poteſt.
. Veſtram, veſiram irriſit feritatem Salomon,
qui thronum ſuum duodecim Leunculis com-
munivit. Intellexit profectè coram Rege
Monſtra non monſtra eſſe, ſed ornamenta.
Porrò Leo ille, qui Vatem occidit, con-
tra Dei mandata, aquâà panéque refectum,
laudandus à nobis eſt, a Deo immiſſus in
epularum, & Dei Miniſter in refractarium.
Non verò Leones illi probandi, qui boni
Leonis imitatores peſſimi, non Dei juſſu,
ſed ſuo genio, Regi parcunt idololatræ, &
in Dei ſervos grafſantur, ſi ſe reficiunt,
poſt rejectas epulas vel parentum, vel im-
perantium.

Et edentibus illis, dixit. Amen dico vo-
bis, quia unus veſtrum me tradita-
rus eſte, & o. Cæœnantibus autem eis
aocepit Jeſus panem, & benediait,
ac fregit. Matth. 26. 21. 26.

De Juda⸗

Shriſtus
à luda
proditus.
Tria elucent ſidera in hac Domini ad Ju-
dam correptione, Nempe Correptio, ſecre-
tum, & Vitii explanatio. Plerique neſciunt
carpere, quin errantem prodant. Alii ita er-
rantem obvelant, ut ſcelus pariter tegant. Jx-
sUsS verò & proditionem dixit, & proditorem
ſubticuit. Neque enim, quia nomini parco;,
parcendum quoque flagitio eſt. Adde, quòd
& erranti non ſolum crimen objecit, ſed &
pharmacum paravit. Coœnantibus enim illis Pa-
nem in Agnum vertit, ut Lupus convertere-
tur in Agnum. Quid juvat ſcelus exprobral-
ſe, ſi quo modo ſcelus eluam, non paratur?
Ergo in Correptione tria hæc ſervanda ſunt,
videlicet, Ut nomini parcatur, Ut vitio non
parcatur, Ut pharmacum ægro paretur, ne
pereat. Clama : Unus molitur proditionem.
Verùm, ut à tanto ſe expiet piaculo, en fon-
tem. Noli appellare proditionem animi cor-
diſque levitatem. Proditionem dicito, ut ſuum
ille flagitium intelligat. Nunc verò regnandi
prurigo, animi efferveſcentia dicitur. Adula-
torum ſervitus prudentia inſcribitur. Rapacitas
providentia nuncupatur. Dicax eſt, qui Mo-
mus eſt. Chriſtus non fucandum cenſuit mon-
ſtrum. Proditionem ità expinzxit, ut ſeſe ipſa
colorat. Quid verô eſt, quod, edentibus il-
lis, proditionem aperuit? Fortè ſubindicare
voluit, ex appetitu deliciarum irrepfſiſſe argen-
teorum cupiditatem, quæ nec horreret Deum
Ethicæ Comment. Tom. IV.

Correctie
mitis.

Gula.
Tterna
rauthem.

135
haſtæ ſubjicere, ut Magiſtrum Cruci, & diſ-
Ccipulum laqueo addiceret. Vel certè cœnantes Zenmpesis
proditiomis arguit, ut inter Chriſtianos ſcire- bne:
mus, conſitnilis eiſſe ſanclitatis Cœnacula & &tuua
Templa, menſas & aras. Quod licet in Tem- ia emni-
plis, non dedecet epulum. Convivantibus e- bus im-
nim Apoſtolis non gratiora bellaria, quam miiſeen in.
correptiones. Imò Apoſtolus non es, ſi palato
tuo ſapidior non eit reprehenſio, quaàm pla- a zez
centa. Huc huc adeſte, qui illud Apoſtoli pe.
nitus obliti, opportunè, importune, ſuccla-
matis, Omnia tempus habent. Pernego: nam
quid dapibus cum ſatyra? Et tamen Dominus
Cœnantes arguit, miſcétque ferculis enſes, lan-
ces & lanceas una in menſa accubare vohut.
Ipſe nimirum eſt, qui uno ex ore & gladium
emittit, & mella eliquat: ut ſcias tantum in-
eſſe debere Chriſtianis cum vitiis diſcordiæ at-
que rixarum, ut non dedeceat mella gladiis
confundere, patinis infundere reprehenſionem.
Anguis vel in throno calcatur. Quovis loco
& tempore cicutam libet eradicare. Sive re-
cubes, ſive accubes, non iniquè feras ſcele-
rum lanienam. Etenim, ſi Libido defert epu-
lantibus caput Joannis in diſco: Cur Tempe-
rantiæ lancinare non liceat Sardanapali guttur
inter cyathos? Nuſquam Fides, nuiquam Re-
ligio lautius conant, quam ubi luxuries aut

eſurit, aut moritur. .

In nidulo meo moriar. Job. 29. 18.
. . 1. . : . Beatiſſi-
Elegi abjiectus eſ'e in domo Dei mei: ma- ma pirgi-
gis quàm habitare in tabernaculis pec- vis Maris
Pra ſenta⸗
catorum. Pſal. 83. I1. no.
Quod & Job prædixit, & David edixit, Relgieni;
hoc alterius filia, & alterius Domina MARIA Tr,„;z.
implevit, quando de utero patriæ domus tranſ- ,„
lata in timulum domus Domini Mundo peni- Mors al-
tus mortua eſt, ut Deo viveret. Quod non leg.
modè factitatum ab illa eſt, ſed & nobis imi- UWro ve-
tandum exponitur; qui ab uberibus paren- CGuoi
tum ad ſepulchri dominici tenebras commi- ſo vera.
gravimus, ut & nobis illud Apoſtoli aptari
poſſet: Mortui enim eſtis, & vita veſtra abſ- Coloſ. 3.
condita eſt, cum Chriſto in Deo. Quid in hac 3.
Virginis morte actum ſit, ut & in noſira
peragatur, expendamus. In nidulo meo mo-
riar. Duo hic latent Margarita: cilicet &
quèòd mortua ſit, & quod mortua in ſuo mi-
dulo. Moriar. Non adit Templum, ut vive-
ret, ſed ut moreretur. Nonnullis ſatis eſt in
domum Domini ſecedere, ut à ſagitta vo-
lante in die, & à dæmonio meridlano ſint
tuti: Nolo perfodi, nolo peccare; cæterum
volo vivere. Ergo non ad iepulchrum de ute-
ro confugiſti, ſed ad Arcem. Gratias Do-
mino, quod non ad hortum perſugiſti; quod
interdum certè, quamvis rariſſimèé, & vix
nunc fiat, à pleriſque factitatum exhorremus.
Hi efferuntur, non ut exedantur à vermibus, Religiaſi
ſed ut pomis novis pariter ac veteribus ſagi- dLidi.
nentur, verſo in pomarium tumulo. An pu-
tas corrodi eos in domo Domini, qui abdo-
mini delicatiùs militant in Cruce, quàm De-
licati in horto? Sed ad Virginem redeamus, Amore
quæ moriendum ſibi duxit in domo Domini. daci, non
Moriar, inquit. Non ait, Occidar, ſed occi- meta.
dam. Rarus, qui & in domo Dei moriatur, Mortiß-

Tyro non
Lerus.

niſi Superioris gladio juguletur. Etiam Pe- cationum

trus cingi debet, & , quò nollet, trahi. Alius Rris
2 in-

136
cinget te, & ducet quo iu non vie. Uſque adeò
rarum eſt, ſpectare etiam in regione umbræ
mortis, qui ultre moriatur. Da mihi Moy-
ſemm, qui in Monte Nebo, ſine gladio moria-
tuir, ſold Domini voce adactus ad funus. Mor-
et 34* ſcte& eſt ibi Moyſes ſervus Domini in terra
2: Moab, jubente Domino. Quis ſpontè moritur
cupiditatibus ſuis, niſi eum Samuel in fruſta
concidat, hortando, monendo, objurgando?
Vereor, ne ſuper interfectos populi mei illud
Hebr. II. inſcribendum ſit Apoſtoli epitaphium: Lapi-
37. dati ſunt, ſecti ſunt, in occiſione gladii mortui
fſunt. Jacet ille exanimis in domo Domini,
Ppallet, riget, vox nulla, nullus aut oculorum
motus, aut aurium. Putas illum, ad vocem
Domini jubentis nihil attingi de hoc ſæculo;
exſpiraſſe? Jugulatus eſt Superioris gladio;,
cogentis illum & cæcutire & pallere. Felix
Gen. 49. Jacob, qui, ut ait Scriptura, collegit pedes uos
32² Iſuper leætulum, & obiit. Utinam, qui mori
nolumus, caderemus ſaltem in gladio Samue-
lis, ut Agag: & non ut Ophni & Phinees
periremus, proſtrati ferro Philiſthinorum. In-
terdum quos Chriſti Amor mori non com-
pulit, emori coëgit objurgatio parentum; qui
ſucclamant poſt nos; Quandoquidem in ſe-
pulchro eſſe voluiſti, morere. Itaque morti-
icamur, non quò⅛d mortem amemus, ſed ne
propinqui reſciant, nos adhuc vivere. Hinc
15. videmus, pleroôſque pactum inire cum mor-
te: ſcilicet ad tempus exſpirant, ut iterum
convaleſcant. O quam ſæpe, quos exſpiraſſe
credimus, ſubridens Dominus dormire cog-
noſcit! Memineris Archiſynagogi, deploran-
tis filiæ ſibi chariſſimæ funus. Flebant om-
Luc. 8 nes, & plangebant illam. At ille dixit: No-
Uc. S.5 ſite flere: Non eſt mortua puella, ſed dormit.
Puella, Jurge. Et reverſis eſt Wiritus ejus, &
Jurrexit continus. Qui videre aut audire non
creditur, reſurget. Ecquando? Quando eje-
Matth. 9. Cti fuerint tibicines. Et cùm vidiſſet tibicines,
23. dicebat: Recedite. Et cuùm ejecta eſſet turba
Jilrrexit puella. Quis eſt tibicen, quo ejecto,
mortuus ſurgit? Niſi fallor; is eſt tubicen,
Iſa. 58. e cui dictum eſt à Domino: Clama, ne ceſſes.
qiaſi tuba exalta vocem tuam⸗ & annuntia
Idem 40. populo meo ſcelera eorum. Quieſcat Superior
6. à correptione; Non clamet, Omnis caro fœ-
num, & omnis gloria ejus, quaſi fos agri. Et
illico, qui videbatur non olfacere, non pal-
pare, non videre, palpabit, & videbit, mit-
tétque manum ſuam in patinas, butyrum &
mel comedet, diſcernétque inter ollam & ol-
lam. Plorat Martha, plorat Maria extinctum
Lazarum. Quantus ejulatus, ac fletus inter
cognatos & notos, quod eos ne audire qui-
Joan. II. dem velit, qui obdormiunt in Domino? Cui
2; (ccini illud poteſt. Keſurget frater tuus. Ne-
d, rc. que verò reſurget in reſurrectione in noviſſi-
Tepid’tas InO die. Veriun mox ut Chriſti æmulus An-
peſ fer- tichriſtus exclamaverit, non lachrymando, ſed
vorem. irridendo: Lazare, veni foras: prodibit,
qui fuerat mortuus. Quiſquis ſubſannaverit
illum, excitabit illum, efficiétque, ut, qui
Pf. 87. 6. latebat abjectus in domo Dei, advoluto ad
ofſtium ſepulchri ſui angulari lapide CHRISTO
JEsO, comminuto lapide, emergat non jam
Joan. 12, inter mortuos putridus, ſed inter epulantes
2. conviva, inter mortuos liiber. Lazarus veré
unus etat ex diſeumbentibus. O dedecus! A
tumulo ad menſas, à vermibus ad pullos,
à fünere ad delicias. Quod in Bethania fa-

18.

—

Oliva

um eſt ſanctè, fieret in Cœnobiis non ſan-
Rè: ſi Chriſti æmulus Lucifer mortuis in Do-
mino diceret. Surgite mortui, ut vitam re-
cuperetis feliciter amiſſlam, miſerrimè redu-
cem. At, qui ſurrexere ſub Chriſto aut puel-
læ, aut adoleſcentes, aut Dynaſtæ fuerunt.
Adoleſcens, tibi dico, ſurge. Surge puella. La-
zarus & oppidis præerat, nec juventutem ex-
ceſſerat. Libet, libet exclamare cum Prophe-
ta. Morientes non vivant, Gigantes non reſur- Ia. 26.
gant. Si fores Gigas, procul dubio ad ſibi- 24.
lIum auræ tenuis non reſurgeres. Diceres exci-
taturis cum Jobo: Ecce nunc in pulvere dor- Job.7.2r.
miam, & ſi mang me quæſteris, non ſub'ſiſtam.
Doleo, quòd puer unus, quamvis impoſito 4 Keg. 4.
Prophetæ baculo, non ſurrexerit; vixque of- 31*
citaverit ſepties, poſtquam totus ſuper eum
Elilæus incubuit: & tam citòô, tantæ molis,
ætatiſque in Chriſto perfectæ Viri, & tanti
& tot exſurgant, ſi Giezi eos non fuſte ob-
ruat, ſed folio tangat. Verbulum unum ſe-
pulchrum in theatrum vertit. Si Monaſteru
ſæcem audiant ſubſannantem inſultantémque
pietati, luctuique, confeſtim ad ſabulas à ſuſ-
piriis convertuntur. O mortuahis reſurrectio,
quâ vivit homo, ne vivat, qui feliciter vi- Tepiditas.
turus jacebat in ſepulchro! Quid, quod tsler
non modèò ſurgunt, ſed vividiores ſurgunt, ene
quam perierant? Adoleſcens furrexit qualis
& obierat. At granum Frumenti, etſi gra- Religioſß:
num pullulet, muhiplicatum pullulat. Sinapis n. i-
verô minima eſt inter olera cùm obruitur, N E d
ubi verô eruperit & ſepulchro, ſtaturam con- miſerins,
ditionémque ſuam pertæſa, non jam olus ex- eruat ſa-
ſurgit, ſed arbor. Ouod minimum quidem eſt Perbihi-
omnibus ſeminibus. Cum autem creverit, ma- eet⸗,
jus eſt omnibus oleribus, & ſit arbor. Gran- , .
dius & loquuntur, & ambiunt, & ſemtiunt ia
de ſe, poſt exactum in Sepulchro quinquen- Mat. 13.
nium, quàm olim in hortis Chaldæorum. 32.
Prorſus ut dicere poſſis cum Apoſtolo: JNe- 1. Corai5.
minatur in ignominia, ſurget in gloria. Qua- 43.
le hoc portentum, Deus immortalis! Chri-
ſti diſcipulus, qui nunc ſedet in tenebris,
manducat cinerem, fletum cum potu miſ-
cet, noviſſimum locum tenet cum rubore;
canem ſe dicit mortuum cum Davide, bre-
vi aſtra pertæſus, in Sole tabernaculum ſuum
collocabit, placentas eſuriet, Surreminum
aàa Setino diſcernet, primos accubitus occupa 2z. Reg..,
pit, & „ niſi cum Aquilis medullis cedrinis 8.
nutriatur, ut canem ſe deſpici clamabit cum
Abnero, projicique. Porrô indicia excitati
à funere Spiritus aut oculus, aut lingua;
aut guttur eſt. Filius viduæ Ccoœpit loqui.
Archiſynagogi filia manducavit. Excitatus ab
Eliſæo puer oculos aperuit. Et reſedit, qui Luc.7 15.
erat mortuus, & cœpit loqui. Et juſſit illi da- Luc. 8. 55-
re manducare. Oſeitavit puer ſepties, ape- 4. Reg 4.
ruitque oculos. Sanè ad has Syrtes allidimur;, 35.
cùm é ſepulchri portu ſolvimus perituri. Li-
berius loqui, petulantius libet circumſpice-
re, & lautiùs epulari. Nimirum his grach⸗
bus in mortem ivimus. Quando videhcet E-
va lignum vidit, pomum comedit, & Ser-
penti colloquuta eſt. His itidem gradibus a
beata Sanctorum morte digredimur, ut in
impiorum funus proruamus. Quod ne flat;
agamus quod egit Virgo, In nidulo meo mo-
riar, inquit. Sepulchrum interpretemur eſ-
ſe nobis non ſepulchrum, ſed nidulum , in
quo tunc felicius nos credamus plumeſcere;

u

Luc. 7. 14.

ANII.

Mlim.
49.19,
Cnderſt.
Vera, Il
In e-
m. r
Mnt al.
. opti.
na.
lnjif. 6
atig om- (l
Uinaota
aſeve.
mtism
i, et
Amxe ſe

lece
Ior
ð
to.
O

or

ann

l
e,
Inoce

. niſi tuus ſit; non morieris in eo, ſed dor- Hugo ex Carthuſia denuò ad infulas raptus,
6 Ue mitabis, robuſtior inde exiturus ad opus tuum, eremum ſecum invexit in ſolium. V Thomas
*N & ad operationem tuam uſque ad veſperam. Valentinam navim rexit, loco tantùm ſecre-
e⸗ Quare ille revixit poſt triduum? Quia mor- tus à remigibus. Laurentius Venetos demi-
. lr 7 tuus eſt in midulo non ſuo. Innocens cum eſ- rari coëgit fœderatam Patriarchæ opulentiam
b 44 1 ſet, ad exemplum neſcio cujus poœenitentis fla- cum Monachi nuditate. Eodem omnes uſi
gitiis onuſti, ejulare cœpit in clauſtro & ru- ſunt habitu, cibo, & animo. Revixere, ut
r ⸗ gire. Citôò tamen deſüt fletus, qui ex inno- palam quotidie morerentur. Illud extremo parenti
inn centia perennare vix poteſt. Prudentiùus hic loco animadvertas velim, nullum, miſi inter odium,
ltatte ſibi aureum intexuiſſet nidulum ex congeſtis cognatos & notos, revixiſſe. Adoleſcens pro-
i ſibi à Domino plenâ dexterà muneribus. Ut pè Matrem: Puella coram Patre: Lazarus in-
eun 1. enim unumquodque Ammal apud Ezechie- ter Sorores. Eliſæi quoque puer Parentis im-
nols, lem ambulabat coram facie ſua: ità apud Jo- portunitate oſcitare coactus eſt. Cui lhcuit
tant bum mori quiſque debet in nidulo ſuo, ut quieſcere in ſepulchro, propè cognatos? Vel
e d. eum non tædeat tum funeris, tum ſepulchri. oſſa arida ſtatura ſunt ſupra pedes ſuos, ſi ad-
k. Petrus cubat in cinere, & plorat amarè. Jo- fuerint parentes, idque non jubente Chriſto,
Afteni annes requieſcit in pectore, & tranquilliſſi- ſed Anti-Chriſto ſuadente. Quis mihi tri-
uque mèê dormit. Nimirum & illi perjuro debe- buat, ut languentibus vobis cum Sponſa ex
alal. batur nidulus ex cinere, & hujus debebat in- amore, ſeorſim redivivus inclamet Efaias.
lo, ſidere lilio Virginitas. Si in tuo moriare ſe- Hac dicit Dominus: Diſpone domui tuæ, quia Iſa.38. r.
et di. Pl.48. 12. pulchro, non exſurges. Et ſepulchra eorum, morieris tu, & non vives. Verùm & cùm hoc
domus illorum in æternum. Si tuum fuerit Se- dixerit Eſaias, non implebitur. Facilius enim
pulchrum, hoc eſt, & conditioni congruum, proruens in Occalum Sol Orientem repetet,
& expiandis crimimibus aptum, quaſi domum quam æger ſepulchrum petat. Uſque adeò
incoles in æternum. Quad ſi à me quæras, etiam ægrotanti ad mortem arduum eſt mo-
quid tibi præſtandum ſit, ut ſepulchro & im- ri, quamvis & Prophetes & Dominus eum
moriare, & immorère: illud implendum ſua- dixerint moriturum. Verbo: Convaluit Eze-
. ſerim tibi, quod David vaticinatus eſt. Cùm chias, qui non victurus damnatus eſt à Uo-
Hiald interierit, non ſumet omnia neque deſcendet mino ad ſepulchrum. Quamquam, ut; quod
,e, s⸗ cum eo gloria domus ejus. Cave, ne tecum ſentio, ediſſeram, non omnibus datur, ut
veraq. in ſepulchrum trahas vel fimbriam veſtimen- Sole repedante ad ortum ſuum, morituri vi-
Grm. A1 Tyio ve- ti tii. Poteſt enim vel fibula reparare pul- vant. Ergo quis ille eſt, qui, niſi portenta in-
H D 23 Verem in gigantem. Ut. ſæpè ſcintilla incen- terveniant, ità morictur, ut non vivat? Mo- lbid.
ingnen e. ,4 dium excitat: itaà honoris, ſtemmatis, de- rieris tu, & non vives. Ezechias: de quo ſcrip-
“ , liciarumque vel ſola recordatio mortuum in tum eſt: Kgrotavit Ez echias uſque ad mortem.
an l Marr S. Chriſto poteſt in Anti-Chriſtum recudere; En qui non vivat, ſi moriatur : qui, antequam
4 catio om- Converlo tumulo in cunas. Solus, nuduſ- moriatur, decumbit. Repentino plerique fu-
4 i nimoda que ſepulchrum ingredere. Porrò de mor- nere elati inopinatà quoque & citâ repara-
NN Perſeve tuo meo quam cuperem, ut poſt quatriduum tione revixere. Ita Heli ad nuntium accep-
tenebl, „ etiam Sorores exclamarent: Domine, jam tæ cladis exſpiravit. Cimque ille nomiénaſſet Ar- I. Reg-
n ui Amor fœtet: quatriduanus enim eſt! At væ nobis, cam Dei, cecidit de ſella retrorſum juxta oſ- 4. 18.
nbne, duei. qui etiam quadriennes fragramus in ſepulchro. tium, & fractis cervicibus mortuus eſt. Videas Procraſti-
Ee, d Joan. Ir. Quis Sororibus non fragrat? Quis amicis non non rarò pleroſque, ad infortunii fulgur toni- natio
lumkuun 3 5: redolet balſamum? Quis popularibus non a- trque, conſternatos, mori omninò Mundo, brudens
enuunnon momum olet? Niſi fallor, ſuavius aliquando projectis cum chlamyde faſcibus. Fateor, non
Crelt fragramus in ſepulchro, quaàm olim in hor- placet funus tumultuarium. Mallem moritu-
8 cerians to. Blandiores, verboſiores, dicaciores nos rum æ* grotare uſque ad mortem. Laboraret
uhit un Chaldæis exhibemus, poſt longam annorum vellem tum nauieâ honorum, tum ſiti æterni-
encitin moram in Palæſtina, quàm eramus civibus tatis, ut, compoſitis rebus ſuis, ſepulchro in-
t Ingu, noſtris, dum morabamur cum eis Babylone. ferretur, non victurus. Citò qui moritur,
HPit Pol lbid. t Ut proinde, cùm ab unoquoque noſtrum re- citò & reviviſcet. Cunctabundum funus radi-

Stromatum, Lib. III.

Cùm calamitoſiùs deplumamur. Rurſus, In ni-
dulo meo, ſcilicet, quem tu tibi fueris archi-
tectatus. Nolo Superior mihi nidulum ſtruat,
ego illum mihi contexam, recolendo Domi-
m vulnera; & ulcera mea. Nidulus enim,

cedunt, vox illa omnium ſit: Lazarus ami-
eus noſter, dormit. Notaſtin' qualis in ore
lepos, quantus ex ore riſus, quantum ver-
net in fronte hilaritatis? Urbanior, officio-
ſiorque eſt, ex quo contumulatus Chriſto
eſt. Planè quandoquidem ità floridus eſt,
non eſt ibi tumulus, lectulus eſt. Loquitur
ampullosè de Regibus, de Titulis, de Ho-

noribus in Domo humilitatis & Crucis, qui
Domi ſuæ vix iſta norat, & de Aulis &

foro balbutire tantùm poterat, non Nari.
Quatriduanus meus fœteat, ſileat, torpeaât-
que, neceſſe eſt. At, inquies, etiam qui
fœtebat, exſurrexit. Fateor, ſfurrexit, ſed
ad imperium Chriſti. Diſpice autem, quo-
modo etiam extra ſepulchrum neſciat mor-
Ethicæ Coimment. Lom. IV.

137

tem dediſcere.
lius ſaudario erat ligata. Vocanti Chriſto ob-
luctari qui poſſumus? Poſſumus tamen in-
ter vivos degere, velut mortui in ſepulchris.

ces agit in tumulo. Pyrus ut primum, ſævien-
te Boreâ, coœlum hyemat, projectis foliis, in-
termoritur. Eadem, ut cœlum intepuerit, flo-
ret illicò, vernâtque. Etiam Achab ad fulmi-

nantis ſe Eliæ interminationes florere deſiit. Ita- 3. Reg-
que, cum audiſſet Achab ſermones iſtos, ſeidit 21. 27.

veſtimenta ſua, & operuit cilicio carnem ſuam,
jejunavitque, & dormivit in ſacco, G. ambu-
lavit demiſſo capite. Verùm, qui citò defloruit,
citò refloruit, miniſque Prophetæ penè de-
functus ſæculo, uxoris blanditiis excitatus à
ſacco eſt. Din ægrotet quiſquis ità mori cu-
pit, ut in noviſſimo tantùm die ſurgat è& cine-
re. At quo modo occumbendum eſt? Non im-

miſſo gladio, ſed emiſſo Spiritu. Arripuit Gail 1. Reg.
gladium ſuum, & irruit Jſuper eum. Verùm ad- 31. 4

3 actus

N

Prodiit, qui fuerat mortuns, oa. 11.
ligatus pedes & manis inſtitis, & facies il- 44.

2. Keg. I.
9.⸗

Pſal. 103.
29.

Pſal. 145.
4.

Luc. I0.
30.

Apoc. 3.
3.

Luc. 10.
344

138
actus enſis mortem immittere non potuit in
Regem. Tenent me anguſtiz, & adbuc tota
anima mea in me eſt. Satius eſt, Spiritum
Mundi excludere à corde, quàm ferrum info-
dere cordi. Auferes Spiritum eorum, & defi-
cient, & in pulverem ſuum revertentur. Minus
adhuc placet genus hoc funeris: quamvis enim
ſine ferro ſit, non tamen eſt ſine manu. Ex-
trahitur Spiritus, quem vellem exire. Ideò
forma illa moriendi præ omnibus placet, quam
David expreſſit in Pſalmo quadrageſimo quin-
to ſupra centeſimum. Exibit, inquit, Spiri-
tus ejus, & revertetur in terram ſuam. In illa
die peribunt omnes cogitationes eorum. Niſi
diſpereat farrago cogitationum Ægyptiarum;,
aut non exſpiraſti, aut fruſtra exſpiraſti. Ergo
intus Mors naſci debet, ut verè moriare. E-
miſſus Spiritus non revertetur. Immiſſus en-
ſis citò educitur. Crede mihi, licèt feras in
pectore jaculorum ſylvam, non morieris. Si
autem Spiritum tuum extrudas è corde tuo;,
non vives. Ubi enim ſine Spiritu vita? Curan-
dum duntaxat eſt, ne unde emiſſus eſt Spiri-
tus, ibi opobalſama inſtillentur. Si enim con-
tingat condiri cadaver, in deliciis mortuum
vivet. Nec putreſcet cum mortuis, nec cum
viventibus loquetur, & operabitur. Væ mor-
tuo aromatibus perfricato: fruſtrà Spiritum ami-
ſit, qui animam emiſit, & admiſit balſama.
Porrò moriendum tibi eſſe, ne ſurgas, ex eo
intelliges, quod deſcendenti ab Jeruſalem in Je-
richo contigit. Incidit is in latrones, qui deſpo-
liaverunt eum, &, plagis impoſitis, abierunt ſe-
mivivo relitto. Quis non ſperaret, nunquam
exſurrecturum tam lethaliter ſaucium? Ne
mortuus quidem eſt. Quin & curatus eſt. Li-
ceat, hoc loco, pro latronibus Paſtores intelli-
gere animarum. Neque verò mirandum eſt, ſi
ego Præſules Latrones appello, quando ſe Jr-
SUs in Apocalypſi furem dicit. Si ergo non vi-
gilaveris, veniam ad te, tanquam ſur. Ergo
correptionis te gladio Superior confodit, vete-
riſque te homimis exuviis exuit, quòd ſciret iis
indutum, ſenſibuſque valentem omnino deſ-
cenſurum te ab Jeruſalem in Jericho. Noli
dicere, Vix vivo. Diſpone domui tuæ, quia
hæc dicit Diabolus, vives tu, & nequaquam
morieris. Quamvis enim tum Sacerdos, tum
Levites, ſalubria charitatis vulnera non igno-
rantes meliora eſſe, quam oſcula, jacere te ſi-
nant in ſanguine tuo, appropiabit neſcio quis
Samaritanus, qui & vulnera alligabit, & ci-
catricem obducet infuſo tum vino, tum oleo.
Cur jaces trunco propior, quàm homimi? O-
culos habes, & non vides? aures habes, &
non audis? Quare torpes? Ità mihi dixit, qui
duxit me, atque teduxit in viam rectam, cùm
ab Jeruſalem deſcenderem in Jericho. O te
miſerum! Extrahe citô ferrum è peétore. Stu-
por eſt, non religio, non uti ſenſibus. Brevi-
ter: blanditiarum oleo, & argumentorum ac
vanæ fiduciæ vino ità jacentem erigit, itaà ſe-
mianimem excitat, ut non jam ambulet, ſed
evolet; quique ante vulnera Lepus erat, poſt
cicatrices, Aquila & Leo eſt. Appropians al-
ligavit vulnera ejus, infundens oleum & vinum.
Quod Evangelicus Samaritanus ſanctiſſimè &
cum laude præſtitit, curando vulnera pecca-
toris, correctionis vino & ſpe veniæ: non
rarò in Coœnobis monſtroſi Samaritæ operan-
tur, in perniciem eorum qui elementis hujus
mundi feliciter moriuntur, ut Deo vivant.

Oliva

Proh dolor! Non eſt, quèd gladium ſpiritus
exſeratnus in eos, qui mori neſciunt. Siqui-
dem vulneratis nunquam deerit fallax Sama-
ritanus, qui degeneri pietate medicinam vul-
neri faciat. Curemus magis, ut quiſque ſuâ
ſponte moriatur. Enitendum eſt, ut in mo-
rem Lazari quilibet noſtrum exſpiret. Diu æ-
grotavit, feſtinatum enim funus non diu funus
eſt. Sepulchrum ſuum lapide communivit,
qui lapis Chriſtus eſt. Nam, niſi Chriſti mors
te mori cogat, ſepulchri te citò pœnitebit.
Sororibus putuit, poſt quatriduum. Si cum
tuis ille es, qui dudum eras, non obüſti. De-
nique prodüt è&è ſepulchro, ſed ad vocem
Chriſti. Nullis aut lachrymis, aut ſuſpiriis
Sororum exiit & tumulo. Nolo mortuos no-
ſtros, ad lachrymulam unam parcius epulan-
tis Sororis, aufugere & monumento, adire
forum, circumire ſubſellia, Prætorem fatiga-
re, ut in concha luxuriet tuorum gula, quæ
olim fortè furfures eſuriebat. Si Chriſtus vo-
cat, prodire non veto: ſed proſili inter vi-
vos, in morem mortui. Guod ſi Lazarus de-
licatulis fœtet, ſaltem moriens in pluma Ja-
cob noſtræ ſit mortis exemplar. Oollegit pedes cen. 42.
Iuos ſitper lectulum, & obiit. Pes tuus, inquit 32.
S. Auguſtinus, affectus, ſeu Amor tuus. Si
mori cupis, affectus contrahe. Facile eſt, ni-
hil cupientem mori. Ideò unuſquiſque vivit,
quod amare non dedidicit. Sed tu tuos recol-
ligas pedes neceſſe eſt, ut moriare. Collegit
pedes ſuos ſuper lectulumn, & obiit.

In nidulo meo moriar: &, ſicut Pal-
, multiplicabo dies. Job. 29. 18

Ideò ab ubere confugit Virgo ad Tem- Beatiſi.
plum, ut ſibi conſtrueret nidulum in domo mæa Virgi-
Dei. Niſi fallor, rari ſunt, qui ſibi nidum ex- zis Marig
ſtruant, rariores qui parent nidulum in atriis .
Domini. Miniſtrorum pars aliquando aliqua Templum
Theatra ſibi, in Chriſti ædibus, aut Roſtra,
aut etiam Capitolia architectatur. Ille decla- Nil prater
maturum ſe, quaſi redivivum Demoſthenem, Deum
pollicetur. Alius Principes ſibi autumat coro- Religioß
nam facturos. Alius impares ſibi credit in Sa- „sg,d
Ppientia futuros Solones & Stagyritas. Quis ſe e ri
contemptum iri, non dico, ſperat, ſed pu- prava.
tat? Nidulus ex luto ſtipuliſque compingitur.
Nec Anguis adrepens tantâà contentus eſt do-
micilii vilitate. Avis eſt, nec roſtro deſtituta,
nec plumis. Quæ inter Irides & ſidera volitat,
cubat in luto. Quid quod non oritur tantùm bPropoßita
in nidulo, ſed & moritur? Facile eſt in luto é?inen-
naſci. Etiam Aquilæ plumeſcunt in ſtipula.““
At ubi excreverint pinnæ, vel Bubo nidum
faſtidit. Sola Virgo nidum exſtruit, non ut
naſcatur & adoleſcat in eo, ſed ut in illo con-
ſeneſcat, & moriatur. Da canos in nido. Rari Religionis
nidulum ſtruunt: ſed rariſſimi moriuntur in uania
nido. Saül adolevit in ſtipula, regni vel ultrò vn
delati refugus. Sed extra nidum exſpiravit, u.
Imperii vel ab ipſo quoque Deo ablati uſque
adeò tenax, ut obſequentem ſibi ſucceſſorem
haſtà impeteret. At quid agis in Nidulo,
Virgo? Dies multiplicabo. O nobilem ſatio-
nem! O fœnus triumphale! O auguſtam
mercaturam! Dierum nundinæ in titulo in-
ſtitutæ ſunt. Dies una multiplicatur in millia.
Et ſanè, ut horas in menſes, & dies in ſæ-
cula propages, nidum ſubire debes. Sola
humilitas puncta temporis dilatat in luſtra.

Ideò

ſ
Nlen

II;

Lnlt.

Rex fe.

milyla-

eakt.
Zh ari⸗
par,
in in-

.

3

.
Melhe

Ut
50
H
lut
le
vii
Iu
Pot
eine
ta
Co
tne
tult
De⸗
wwor
rumn
hoer
r.
Cvo
ſind
ſe
llen
ccil
Ulr⸗
E t⸗
Tum
le
kepti
büne
nere
Ceinr
1.
In,
ſ
fnn
At
Delie

od

——

SS 7 7

Gm
De⸗
en
tis

hn.
Adire
igr⸗
Ge
8o.
r i.
de.
l⸗
Telen cnl

incit

t,n.
VIN,
jecol
Vllt,

Pal.
. 18.

Tein- Nig
1 Conno nn
lutnen⸗ el

digi er
Roka,
e eche Nie
henen, Mee
6t (o.
r.: (, Mi
lt in e e
Qus Eeu
ſed Pu. nin
Pingtur
8 eſt 0.
geſtwma,

1VOlitat)

do. 4 gei
linuntur 1n ,
vel nd e
Apiant
lati lve
cehoten
Mit,
lem ſiti⸗
Augulin
titulo in.
in ulla.
es in ſe
bes ol
in uſt.
leo

Pſal. 833.
11.

Stromatum, Lib. III.

Ideò David cùm exclamaſſet: Melior eſt dies
una in atriis tuis ſuper millia. Ilicô addidit .
Elegi abjeæctus eſſe in domo Dei mei. Ac ſi dice-
ret: Elurivi dierum uſuras. Quibus ut exple-

rer, abjectioni ſtudui; quòd, præ omnibus,

Luxis.

Rex re-
ga!.
Rcc eſia-
Nici ex-
emplo lu-
Neant.
Zelo ani-
marim,
non Pom-
guregt.

3. Reg.
16. 29.

uno conſueverit Humilitas diem unam in men-
ſium ſpicam protendere, imò & in annorum
ſylvam dilatare, numero ponderéque corona-
rum, horam vix unam.

Mortuus eſt autem Rex, & perlatus
eſt in Samariam. Et linxerunt canes
Janguinem ejus, G&o. Reliqua autem
Jermonum Achab, & univerſa quæ
focir, & domus eburnea, quam æ-
dificavit, cunctarumque urbium, quas
aſtruxit, nonne hag ſoripta ſunt in
libro ſermonum dierum Regum Iraël!

3. Keg. 22. 37. 39

OO Splendidum defuncti Principis epita-
phium! Utinam in Samariam Senatus con-
flueret tum Romanus, tum Athenienſis, ut,
ex ſepulchri titulo Achabi Principis, Reges
efflormare noſſent. Quidnam egit Rex tantus,
qui regnavit in Samaria viginti & duobus an-
nis? Num Leges ſcripſit, ut Solon? Num
Syros, Perſaſque ſub jugum miſit, ut Ale-
zander? Num Sacrificulis & idolis expiavit
Imperium, ut Joſias? Num Gigantes ſtravit,
ut David? Faſtidit hæc Achab. Quale ergo,
poſt ſe, facinus reliquit? Domum eburneam.
Haæc enim una ſuo nomine exprimitur. O
luteum decus, & ideo luteum, quia ex ebo-
re! Quéô pretioſius & elegantius Opus, eòô
vilior Animus. Qui tot regnavit annis in Sa-
maria, quot Ilium bis expugnari, & capi
potuit, Domum eburneam exædificavit, quam
cineribus etiain ejus Scripturarum monumen-
ta inſculpſere. Plané Regis & Scorti decora
conveniunt. Thais & Achab pares ſunt. Neu-
tri defuit ebur. O probra! Niſi Elephas eden-
tulus jacuiſſet, jaceret regius cinis ſine titulo.
Debet Rex Ifrael demortuus elogium ſuum
monfſtro. Perierat gloria Samariæ, niſi fera-
rum exuvias India tranſmiſiſſet. Quoôdque
horremus in Elephanto, in Rege demira-
mur. Monſtri dens tota laus eſt regnantis
duos ſupra viginti annos in Samaria. Et do-
mus, inquit, eburnea, quam ædiſficavit. Hoc
ſanè ad effeminati Principis dedecus inciſum
ſepulchro eſt à Dei ſpiritu. Et quare non ibi
inſculpta ſunt, in exprobrationem flagitiorum

ejus, aut Jezabel coronata, aut Nabuthes

occiſus, aut avecta ex Ammorrhæis idola in
Irael? Si Infamandus erat Tyranni cinis, cur
ex tanto vapinarum, cædium, & ſacrilegio-
rum acervo una deligitur ex ebore domus,
quæ Regem dehoneſtet? Audeo dicere, di-
repta vinea, & civis jugulatus parcius Acha-
bi memoriam funeſtaflent. Jugulare enim &
rapere, quamvis iniquum, regium tamen vi-
detur. At domum exſtruxiſſe eburneam, aut
ſola potuit fœmina, aut fominarum manci-
pium, non Rex, ſed ſemivir. Omnia congeſ-

ſit probra, qui & Regem dixit, & eburneam

domum. Sanè, qui tanto fuperbit ebore,
aut Elephas eſt, aut Achab eſt. Et quidem
Belluà non mitior Princeps, ſed miſerior;,
quòd illa ebur exſpuat, hic emat. An non

*

139

Monſtrum Achab in eburnea domo? Si na-
tivum jactaret ebur, belluam diceres; Re-
gem dices, ſi emptitium oſtentet? Ita-ne diſ-
cernis à domo dentem, ut qui in ebore epu-
latur, Elephas vocitetur & ſit; Rex autem
habeatur & ſalutetur, qui diverſatur & jacet
in ebore? Quod ſi Monſtro par eſt Rex ebur-
ned domo, cui erit Monſtro impar Sacerdos
non in ebore ſolùm, ſed & in margaritis, &
in ſerico epulatus quotidie ſplendidè? Si ele-
phantis armamentarium Regem dedecet: eje-
ctamenta Bombycis, & Oſtrei purgamenta
decent ædes Miniſtrorum Chriſti? Num pro-
brorum feracior Fera, quàm Vermis? Sanè
ſi contexta domus ex ebore Regem deornat,

conveſtiti ſerico parietes Levitam denudant.

Si Jezabeli mancipatus Princeps expolire non
poteſt ebur, quin deturpetur; quam nigro
fœdabitur carbone is, qui Eccleſiæ deſponſa-
tus pronubà Cruce luxuriatur in ſmaragdo ?
Smaragdum dixi? Exhaurientis cum Pactolo
Tagum, omnidque exſorbentis flumina O-
ceani, tum Smaragdi, tum Sardonyches non
gemmæ, ſed algæ ſunt. Nuſquam non au-
rum fulgurat. Nuſquam gemma non calca-
tur. Chryſtallum ſi fortè Menſis intrudatur 2
exilium redemit non nitore, ſed fragilirate.
Si rarius frangeretur, diffringeretur. Ideò
placet, quia perit. Perierat, niſi paſſim pe-
rire poſſet. Pudet commemorare pendula cum
aulæis ſpecula. Ità-ne? In tanta aſſeclarum
turba, ſi vitrum deſit, ſuos nec noſſe pote-
rit Dominus, nec emendare nævos. Quam
fragilis Principum pulchritudo, quæ pendet à
vitro! Quanquam, ſi maculas ſuas deprehen-
dere cupiunt, domum reſpiciant ſuam. Quò
illa venuſtior, eò ipfſi fœdiores. Quot in pa-
riete margaritæ, tot in corde puſtulæ. Sed
ad Achabum revertamur. Infamis jacet ob
eburneam domum, licèt urbes condiderit.
Quid ſi Conſularium faſtis domus tantùm e-
burnea attexi poſlet? Domum ille, ſed etiam
urbes ornavit. Tu verò, præter domum
unam, quid exornaſti? Domos, & villas;,
& hortos meos quaquà patet, & protenditur
Campanus ager, ornavi. Viciſti omninò Re-
gem, viciſti. Nequaquam cinis tuus Achabi
cineribus par: unam enim ille ornavit do-
mum, tu domuum decadem exornaſti. Ad-
de, quod Achab in Throno ſedit duos &
viginti annos, tu necdum in Magiſtratu duo
luſtra compleſti. Quantò ergo Rege lautior
Proconſul, qui non unam ex ebore domum
conſtravit, ſed ædium manipulum non unum
auro veſtivit, & ſepſit. Ecce pluſquam Salo-
mon hic; ſiquidem non aureum Templum,
ſed domos excitavit aureas. Et ille quidem
cùm tantum accepiflet auri à Patre, unum
vix Templum exſtruxit: hic fictilium tentůùm
hæres, non unas duntaxat exornavit domos
auro obryzo.

Quid abtum eſt, fili mi? Reſpondens
autem ille, qui nuntiabat, Fugit,
inquit, NWraël coram Philiſthiim, &
ruina magna facta eſt in populo: in-
ſuper & duo filü tui Ophni & Phi-
nees mortui ſunt: Et Arca Dei ca-
pta eſt. Cumque ille nominaſſet Ar-
cam Dei, cecidit de ſella retrorſum
M 4 juxta

L.

juæxta oſtium, & , fractis oervicibus,
mortuus eſt. I. Reg. 4. 17.

5 .
Si perior

Supe Quid mirum, ſi coram Philiſthüm Iſrael
invigilet.

Eyifopi ſtare non potuit . quando Sacerdos ſtare noluit
munas. Coram Domino. Heli, inquit, ſedebat ſitper
1. Reg. 4. Je'llam, contra viam ſpectans. An tempus ſe-
13. dendi, & otiandi, cùm populus luctaretur
Tribnla- cum hoſte? Non ſedit Moyſes in compitis,
os " ſed ſtetit, & oravit in Monte, colluctante Iſ-
wmeaium. .. .
Exod. 17. Taele cum Amalec: ideôque & fugatus, &
10. 11. Cæſus eſt hoſtis. Moyſes autem & Aaron, &
Becleſta- Hur aſcenderunt ſuper verticem collis. Cüum-
Rici o- que levaret Moyſes manus, vincebat Iſrazl. Jam

rent, non .
sienr, te compello, Heli. Fluctuat in acie populus,

Eecleſéz- & ſedes? Atque utinam domi conſediſſes, ut

Kici x laltem putarere non ſedere, ſed lugere. Ve-
emploſint. růùm in via coram populo otiaris in ſella, ut
Fame cu- Sacerdotis inertià doceretur vulgus non orare.
Eremala Prorſus neſciunt ſibi unis obeſle deſides. Ni
mala. Palàm peccent, minus eos privata negligen-
tia delectat. Atqui Arcam emiſit in caſtra. Et
ideò gravioris eſt rea flagitii deſidia Sacer-
dotis. Nam, periclitante populo, potuit for-
taſſe Senex non tremere. Arcàâ verò naufra-
gante inter arma, quo modo potuit in via
oſcitare, aut otiari Sacerdos? Heli, inquit,
ſedebat ſuper ſellam, contra viam ſpectans.
Nubunt-ne, an pugnant Iſraelitæ ? Certè
inter tympana & ſiſtra convivantium delica-
tius otiari Sacerdos nequiviſſet. Sedebat, in
via ſedebat, & contra viam ſpectabat. Eſ-
to; longævus annorum ſtare non poterat in
monte, ut Moyſes: quare orare non potuit,
conversà in Aram ſellà? Porrò ipſe & ſede-
bat, & ſpectabat. Populus oppugnatur. Pe-
riclitanti Arca non deſit. Extrahſtur de Ta-
bernaculo Arca. At Sacerdos quieſcat in ſel-
la ſua. Non parcitur Arcæ, & corpori parci-
tur? Si illa in aciem emitti potuit, quare il-
lud in genua ſubmitti non potuit? Enimverò
facilis jactura divinorum, corporis autem cu-
ra, nec pereunte Mundo, negligitur. Noli
dicere, opitulatum populo tranſmiſi chariſſi-
mos, clariſſiméſque ex domo mea. Etiam
Heli filios dimiſit in caſtra, & tamen perüt.
Sanitas Tu te cum Daniele afflictare debes, corpuſ-
negligen- que tuum oratione, jejuniéque torquere, ſi
da. pereunti ſalutem paras. Quanquam quis in

SS ſedente non illud demiretur, quod imperter-
v- . —. . I
hor. ritus audivit & fugam populi, & cædem fi-

. D 2 . 3 .
Eecleſia- liorum; ubi verô intellexit captivam Arcam,
Kiei & Ccorruit illicè, & , fractis cervicibus, exipira-
Religioſßt vit? Sanè quam otioſus in ſella ſua, tam for-

Bela, tis in funere ſuorum. Attamen „ qui ſaxeus vi-
mortifica- . „. . .
zione cor- ſus eſt in exterminio filiorum, in Arcæ cap-

pora, ſe- tivitate cereus fuit. Utinam vel reprobato Sa-
dare de- cerdoti ſimiles ſint omnes omnino Eccleſiæ Sa-
bent. cerdotes. Debet, debet Sacerdos ſuorum vel
internecionem non infractus audire: Arcæ ve-
1ô contumelias, ſi non exſpirat, cuùm pri-
mùúm audit, ideò perire debet, quia perire
neſciit. Sine filiis Sacerdos propior eſt Mel-
chiſedecho. Sine Arca Sacerdos eſſe non po-
Paren. teſt, Heli efle poteſt. Nos verò, pereunte
tzum ebli- Tabernaculo, ſedemus & ludimus. Si autem

vio. Abnepos quartana conflictetur, corripimur
Ecleßa- tertiand. O tardius vitâ ips perituram dege-
RKica Pie- PS B 8

riſdiézio, nerem in carnem & ſanguinem propenſio-
nem! Et quale, rogo, Monſtrum, ſi non
modò non præferretur Nepotibus Arca, ſed
Pro carne & ſanguine oppigneraretur? Quam

Oliva

procul hæc lues ab hoc noſtro ſæculo, tam
olim non irrepſiſſe modòè eam, ſed etiam
graſſatam lugemus, & luximus. Impinguen-
tur Ophni & Phinees; nam Arca per ſe ſta-
bit. Quid? quod coram Arca Dagon ſtare
non potuit, & caro non modè ſtat, ſed ſu-
perſtat. Vidimus Eccleſiæ temporibus, ante
Concilia, publicè luctuoſis, Carni & ſangui-
ni non ſolùm coram Arca litari, ſed ipſam li-
tari Arcam. Certè extrahebatur ex Arca Man-
na, ut Angelorum pane ſaturarentur, qui lu-
tum ſubigebant, & cepis alebantur. Utinam
Virga Heli virga ſit Moyſis. Spoliet Æ gyp-
tum, non locupletet. Verbo dicam; ſi Sa-
cerdos es, aut Arcam amas præ filiis, aut,
ſi eam filiis poſthabuiſti, Heli deterior es,
etiam morituro.

Faſciculus myrrhæ Dilectus meus mihi.
Can. I. 12.

Mirari ſatis quis poſſit patiendi non cupidi- Moriif-
tatem ſolum in Sponſa, ſed etiam pretium? css.
Non modò myrrham complectitur, ſed etiarn
veneratur. Myrrham non ſolùm non horret,
ſed quaſi vicariam Sponſi, imò eam non pro
Sponſo habet, ſed ipſum putat eſſe Dilectum.
Faſciculus myrrbhaæ Dilectus meus. Et David
quidem clamabat: Quoniam propter te mortifi- Pſal- 43.
camur totâ die. Exclamat Paulus, Ego ſtigmata *:
Domini Jeſu in corpore meo porto. Ille propter Gal.6z.
Deum;, hic in ſimilitudinem Domini confoſ-
ſum ſe putat. Sponſa verò eò myrrham pro-
vexit, ut non Dei putet eſſe ſeu munus ſeu
ſimulachrum, ſed Deum. Id verè plus mira-

beris, ſt à Sponſo murænulas illi aureas com-

mmemoratas expenderis. Murænulas aureas fa- Can. I.
ciemus tibi. Duriora ſupplicia ſunt, ubi ani- 1⁰.
mus præconceperit non tormenta, ſed orna-
menta. Nihilo minùs ſperantem murænulas
myrrha non ſolùm non dejecit, ſed ad com-
plexus cantuſque excitavit. Eaſciculus myrrbæ
Dileltus meus mihi. Dicere potuiſſet. Unde
myrrha in agro meo? Cacodæmonis hæc cer-
tè livore & ſuccrevit, & ſata eſt: nam Dile-
ctus monilia meo in pectore ſemmavit. Exſcin-
datur proinde, ardeâtque: ne amaritudo ter-
ram occupet torquibus deſtinatam. Non itaà de-
Hravit mulierum, ut pulcherrima, ità & pru-
dentiſſima. Verùm deliciarum immemor me-
tit, pro murænulis, myrrham;, eâthque ità de-
ligit diligitque, ut Sponſum putet non illi ſub-
eile, ſed ipſum eſſe. At quam brevi amari-
tudo ſapit, quàm citò deſipit ! Quæ modè Mortif-
myrrheum putat eſſe Dilectum, mox Botris alionis
delectata, autumat, exclamatque illis non dul-duame
corem tantàm, ſed & Chriſtuin ineſſe. Botrus
Cypri Dileétus mens mihi. Ita-ne? non deliciari
modòô vis, ſed ipfſum vis non abeſſe à deliciis
Sponſum, imèò eum arbitraris ipſas eſſe deli-
cias? Utere, ſi libet botris: veruùm ita botris
utere, uti deliri apud Sapientiam uſi ſunt roſis.
Quibus dum caput parant, lignum Dilecto de-
ſtinant. Teſtantur non ſoluàm non lubeſſe roſis Vitia pal-
JEsUM, ſed iis ita infeſtum efſe, ut, niſi eo l'sta.
ſublato, pratorum amonitate recreari non poſ-
ſint. Coronemus nos roſis aniequam marceſoaut. Sap. 2. 8.
Audi quàm candidè livorem ſuum furorem-
que fateantur. Circumveniamus ergo juſtum : Ibid. 12.
S inutilis eſt nobis, & contrariits eſi operi-
us oſtris. En rigatas cruore Juſti delicias Religioſ
non autem ſudore conſitas. Sponſa vero itaà eli-= Aelicati
quat

Can. 1.13.

ib e
is,
jultan-
lul C

Morti⸗
caliani
Aiun
6Glte-
ner in
guileſ
am ſiut
laef.
r 4lan
Solitariit

—

Eulleſe.
Mlgii
Mumililo-
n uti
Delicati
6Wele. I
inh Ge.

— -- —

ri.n ln
Vis
bu
ſel
ſen
bid., Iat
i
crie
le
Ver.
con
o
colt
Duta
ek,
Mon
are
0 tan
ilen
E
Ne
Iarn
S

lng

An
en⸗
le.
lare
ſu.
nte
gun.
al.
hlan.
uihn.
nmn
y.
or e,

mihi.

upidi s
dtium ) ain
1. (
letiam
hotret,
don e
lectan.
Dard
munff
lipnat
Proptetglt
conlol-
emn pro.
Grws ken
mIr.
reiscol.
en t. Cun
bi ari.“
d orm
Nürendl
1A coNr.
lar rtte
ſet. Une
s hec ce-⸗
muin Dl.
t. Euhu-
Uitoch t⸗
Non ace⸗
1 & r.
pemor e-
Neitrce
on Ulub
vi alnal .
lue o

le. Muucu
0n Geſiin
Celis
ele ei⸗
in Potis
ſunttos
Die
beſe ,ols HM
1 ℳ
ut, nilied
non 10 . nl
ereeſant
fmrn
. en:
deln
eroiti 1.
gunt

Stromatum, Lib. III. 141

Tepiditas Quat botryones, ut videri velit non delicias
paſ fer- Conſectata, ſed Sponſum. Nimirum familiare
quibuſdam olim fuit, ut ſcribit S. Hierony-
Eccleſia- mus, non ex animo, ſed ſolo habitu profiten-
4 rr tibus Sanctimoniam, ut in ipfis deliciis non
Pamy „: Epicuro, ſed Chriſto ſe militare teſtarentur.
mig, non Sic filii Iſfrael amaritudinem Maræ non melle,

TVorem.

eacuſas ſed ligno dulcorarunt. Crucem oſtentant, dum

ventur † crucem effugant; fontiſque amaritiem non

geat, a triumphali Moyſis virgâ, quâ ſervitutem eva-
“ ſerant, mitigarunt, ſed ligno, quo Chriſti

Crux adumbrabatur, in mella fel converterunt.
Lib de Marath fons, amariſſinus erat, inquit S. Am-
iis, qur broſius, miſit in eum Movſes lignum, & dul-
inian- gis eſt factus. O portenta! Quod ibi myſterium
tur. c. 3. fuit, jam exprobratis, ſugillatiſque à Hiero-
nymo Solitariis ludibrium, & probrum fuit.
Mortiß. Non unus tunc recedentium ex .Ægypto, de-
cation,g licias expiſcabatur à Cruce. Quod Dei Servi
dium putarentur, ideò & ſaälutationes in foro am-

rulk a- T. . . 3 1
doe⸗ biebant, & primos expetebant in cœnis accu-
geituſß bitus, contendebantque de primatu cum Co-

dam ſine nobiarchis, ex quo mimmi vocari cœperunt,
lege & patibulo Domini in ſolium gloriæ converſo.
ve dlba e Ne multa: ſqualentis fœtentilque vitæ palus
Solitatii uno Chriſti Iigno ità in eremo dulcorata eſt,
ut is interdum Manna faſtidierit, quem cepæ
faſtidire conſueverant. Certè falſus & exlex
eremicola, niſi in Cruce eſſét, olus prande-
ret & quadram. O bona Crux, miſer fortè
Eccleßa- Clamabat, quantum tibi debeo! Per te fugata
Kici & Maræ amarities: per te Mara in Pactolum ver-
RrsS fa. Centuplum hoc certè eſt: non illud tamen,
co nati G Que liberalitatem ſuam Dominus oppigneravit
Deliexti ſequentibus ſe. Infatuatur fictili centuplo au-
evade, reum diſcipulorum Domim centuplum. Pe-
rent, &c. riere protectò, ſi ideò perſtiterunt in Cruce,
& cavernis terræ, non ut in illa penderent;,
ſed ut per illam aſcenderent ſuperius; quibus
Satyrici illud aptari potuit:

Ep. ad Rure meo voſum quiduis perferre, patique .
Numo- 7 5. -5 . ”
nium, Ad mare cum veni, generoſum, & lene

reιι+⁷â².
Sanè, hi, quibus Fabritii rapa epulum do-
mi erat, in Cruce Chium pro Vappa fuit.
Vereor, ne & Eſaiæ, ſed monſtrosè, oracu-
HIa.3 5. I. lum per illos impleretur. Lætabitur deſerta,
& invia, & florebit quaſi Lilium Quique ata-
vis editus erat remigibus, atavis edito Regi-
bus niſi æquaretur, protritum ſe jactabat pro-
jectumque. Et certé non ignobile ipſe quoque
ſtemma oſtentabat, in quo, ſi Romulus dee-
Ibid. 7. Tät, ſuberat Remus. Exclamo cum Eſaia: In
. cubilibus, in quibus prius Dracones habitabant,
orietur vizor calami & junci. Eos junctus dolo-
re zeléque Hieronymo, ita alloquor: Qui
verſabas in corde tuo, cum primum ad Rupes
confugiiti, Aſpides & Dracones, hoc eſt, ſeu
ſcelera tua in quæ ſævires, ſeu tormenta, qui-
bus in antro pœnitentiæ lacerarere, violas ex-
colis & lilia; deberique tibi optima quæque
putas domus Iraél? Id autem eo luétuoſius
eſt, ſi tyrocinii tui auroram expenderis. Quid
non egiſti, qui Crucem Matri prætuliſſe vide-
bare? Mirabatur olim Eſaias oblectatam infan-
Iſa. 11.8. tiarmn ſuper foramine Aſpidum. Et delectabitur
infans ab ubere, ſuper foramine Aſpidis. Pla-
cet viperarum exterminium, ſed ubera non
placent. In ſinu parentum Monſtris congre-
di non arduum. Viperarum emim venena mam-
marum nectare temperantur. Milites verò Chri-
ſti, ut ſeſe viperis immiſcerent, Matris ubera

proculcarunt. Ideòô feliciùs de nobis Iaias Pro-
phetavit, cum ſubdidit. Et in caverna reguli, bid.
qui ablaltatus fuerit, manum ſuam mittet. En
ſine ubere cavernas. Et quidem non ſuper ſo- Tyroni
ramine, ſed intra foramen immergent dexte- gen ⸗
ras, ut novas poznarum probrorumque extra-“sduam.
hant adinventiones, quas non tantuùm Paſtor
divini gregis demiretur, ſed & ipſe exhorreat
matris Nero patriæque parricida, quôd vi-
Gum fateatur furorem ſuum, ab amore pa-
tiendi imberbium tyronum. Qui, ut duriſſi-
ma Crucis tormenta conſequerentur; ubera di-
miſerunt. Nonne ſicut exaltavit Moyſes ſer-
pentem in deſerto, ità Chriſtus ferpens in
Cruce eſt? Quo veroô ſtudio modèô geniti in
Ghriſto inffintes mittunt triumphales dexteras
in caverna reguli? Indagant ſcilicet, ubi la-
teant ſæviora opprobria & ſupplicia, indéque
extrahunt Dracones & Regulos, quos contra
ſe & irritant, & provocant. Verum;, apud
Eſaiatn; tantus infans & radice Jeſſe pullula-
vit ut flos: à lilis verò gradum fecit ad aſpi-
des. Nos verò caveamus, ne nonnihil pro-
brorum & nos contingat, ſi à nobis, noſtri-
que ardore tyrocinii deſciverimus. Initio ger-
minamus ut Rubus, ſpinas tantùm tractamus
& viperas, illas parimus, his tegimur: veruùm
Rubus caneſcit aliquando in Lilium, & ſpinas
ſceptris demutat, non jam ſuppliciorum, ſed
deliciarum candidatis. Eozedietur virga de ra- Iſa. 11. 1.
dice Jeſſe, & fios de radice ejus aſcendet. Quid 7
mollius? Noli tamen florem ſpernere, quem D
hortul herbarumque pertæſum, colluctantem
ſpectabis cum Aſpide, caverniſque regulorum Lapſi op-
incubantem. Et in ecaverna reguli, qui abla- eimi hen t.
tatus fuerit, manum ſuam mittet. Quid aut IIa. 11 8.
durius, aut fortius? Diſcas velim, nullum
contemnendum eſſe, ſi fortè delicatius ſaam
in Evangelio auſpicetur infantiam. Dracones Ure de-
conſectabitur, qui modò violas loquitur & Pla 2:er.
centas. Timendum magis eſt, ne vermis ex-
creſcat in Bombycem: ne, qui olere conten-

ro tole-
anaus.

tus erat & ſatur, ſericum crepet, exſpuaâtque.

Proh dolor! ad radices Alpium atque ſaxorum
erumpimus in morem fluminum, & quaſi a-
rentes rivuli procurrimus in Oceanum. Padus Tepiditas
vix fluit, cùm emergit; propè Adriam non flu- pſt fer-
T . X
men, ſed Mare eſt. Nos Mare expavet, cùm vorem.
erumpimus; putant enim Prophetæ & Mar-
tyres, ſuarum virtutum immenſitatem, com-
paratione palmarum noſtrarum, in punctum
coarctandam. Verùm Oceanus in rivulum,
imò in Simpulum deſinit. Qui exundabant Ni-

lo ſtagnantes Waſtiores, vix ſtillant.

Clama, ne ‿es, quaſi tuha eaalta vo-
em tuam. 8

.
Eia. I8. I.

Clama, ſed quaſi Tuba. Et quare Deus, Sene2
ut ſuum Verbum gladio comparawit, Orato- „es Se.
res ſuos non contulit cum Baliſtis? Inde dixe- 7et, ſid
rim ſactum, quòd Baliſta hoſtes impetat, L'u- Aoceaz.
ba verô cives in pugnam vocet. Nolo audito- Correcdtios

res tuos loco hoſtium ducas, eôſque concidas diſere a.

& laceres; tibi eos tanquam optatiſſimos, ſed Bas.

ſemiſomnes filios eſſe malim, quorum excita- sie ſit ra-
re debes ſtudium, torporem excutere. Hinc ea.
diſpice, non Spiritu, ſed œſtro agi cOs, qui
more Tigridum proſilientes in roſtra, dentes
acuunt, ungues exerunt, ignem ſpirant, lan-
ceas jaculantur & lapides, nulli hominum or-
dini parcentes. S.

Vacati
dile pro-
bandi.
Tyroci-
nium.

Coloſ. 3.
3

Iſa. 4. 2.

Mortifi-
eationis
odinm.
Religioſi
vani.
Naobilitas
non ja-

Kanda.

142

Si quis vult venire poſt me, abneget ſe-
metipſum, O& tollat Crucem ſuam,
E& ſoquatur me. Matth. 16. 24.

Ut moriantur rei, aguntur in patibula;
nos verò, poſiquam perierimus, & Crucem
tollere, & agi debemus in Crucem. Abneget
ſemetipſiim, inquit, & tollat Crucem. Nimi-
rum Crux noſtra, niſi huic ſæculo mortuos
nos excipiat, non ſupplicium eſt, ſed luctus
deliciarum. O Crux, quæ ut torques eos,
de quibus Paulus ait, Mortui enim eſtis, &
vita veſtra abſcondita eſt cum Chriſto in Deo:
ita inungis & coronas, quos lethalis vanita-
tum Spiritus alit in vitam. Et quot, quæſo,
ſunt, qui in Cruce non clavos metunt, ſed
ſceptra; non ſpinas conſerunt, ſed lilia? Con-
Nabunt gladios ſitos in vomeres, & lanceas ſuas
in falces. En quàm facilè dolorum inſtrumen-
ta in apparatum deliciarum commutantur. Quo
te confodere ſtatueras & laniare, ſegetes ti-
bi excolis & aromata. Linguæ gladius, quo
in te ſævire paratus eras vilitatem generis,
granditatem criminis, exilitatem ingenii de-
tegendo: non gladius, quo fama cruentetur,
ſed vomis eſt, quo inexplebilis honorum fa-
mes exſaturetur, dum, quicquid loqueris, aut
Anchiſæ ſtirpem, aut Hortenſii ſemen, aut
Platonis te jactas eſſe non tam alumnum,
quàm reparatorem. Et quidem falx iſthæc
tua metit, quæ non ſeminavit. Nam & quos
nunquam colligaſti faſces, Conſulare mentien-
do genus, ante nos explicas: & , quas non

ſemel atavi erexere ſecures, ità deprimis, ut

Infirmi-
1as.

Sen. ep-
99

quos dedolaſſe non ignoramus ſtatuas, his ere-
Ctas in foro ſtatuas palmari mendacio confin-
gas. Quid, quod non in noſtram duntaxat
debaccharis Crucem, eam in hortum demu-
tando, ſed eam quoque funeſtiſſimum in vi-
ridarium convertis, quam tibi Dominus con-
ſilio tuo architectatus eſt? Aut laterum, aut
pedum doloribus laboras. Egit te Chriſtus in
Crucem. Patere, & obmuteſce. Verùm do-
lores in delicias convertuntur. Timeo, ne &
illud nobis Philoſophi congruat: Ipſum dolo-
rem ſerutamur, an aliquid habeat jucundum
circa ſe, & voluptarium. Rem, ſi placet, ex-
planabo. Ut primùm tangi dolore cœpit Epi-
curi, in ſchola Chriſti, ſectarius: illicèò quid
ſibi ex ægritudine illa emolumenti proveni-
re poſſit, exactiſſime computat; tantumque
ex doloris fodina commodorum eruit & vo-
luptatum, ut, quem Dominus ſupparem

Martyribus efſe voluit per chiragram, non

imparem fateamur;, valetudinis occaſione de-
jlectæ, regnanti Sardanapalo. Statim enim
onera abjicit, juſtitium operum indicit, cu-
bat molliàs, lautius veſcitur, parciùs labo-
rat, delicatius amicitur, nuſquam jejunia;
nuſquam cilicia, tarò contemplatio. Rogo,
quare tam procul à Cruce eſt? Quia in Gru-
ce eſt. Erraſti, Domine, erraſti. Si dole-
re illum cupis „ doloribus exime. Par Mar-
tyri extitit, quamdiùè non doluit. Dolores ve-
rò inter & clavos Epicuri de grege Sus, imò
& Herinaceus eſt. Hic enim irrumpens in vine-
ta, botryonibus ita ſeſe affricat, ut ſpinis
duis tanquam hamis acinos deprædetur, tot
avectis & botryone acinis, quot geſtat in dor-
ſo dumos. Oι commenta voluptatis! Und

2

Oliva

compungi putatur, inde deliciatur. Spinis ad
pompam inhorreſcit, ut epuletur quotidie
ſplendidè. Fabula de noſtris Herinaceis canitur.
Podagra quid eſt, ſi oculum percomere, du-
mus eſt, quo miſer afflictetur: ſi verò men-
tem examini adhibeas, hamus eſt, quo inter
dolorum fluctus delicias expiſcatur. Doleret,
ſi non doleret. Ideò diebus ſingulis otiatur,
& ſtertit, quòd ſemel id anno, Apollinis in
morem, non rideat, ſed ejulet. Libet, libet
ſuſpirare, ſi, effractis deliciarum cataractis,
voluptatum totus in hortum meum Euphra-
tes irrumpit. Numquid colligunt de ſpinis uvas?
aiebat Dominus. Ita ſanè. Ex dolore delicias
colligunt, metunt in infirmitate voluptates.
Univerſum ſtratum ejus verſaſti in infirmitate
eius. An pernegas verſatum ejus in infirmi-
tate ſtratum, qui ſterquilinium, in quo lu-
gens & moœrens delictum ſuum torquere pro-
poſuerat cum Jobo, in culcitras molliſſimas
convertit; quas plumeſcere non putat, ſi ſuas
in delicias unus non deplumetur Phoenix. Et
quæ ſupereſt metendi ſpes doloris, ſi Crux
voluptates parit? ſi morbi parturiunt deli-
cias? Calculus & Podagra fodinæ non poœna-
rum, ſed mollitudinum ſunt. Non ea ſcribo;
quæ contingunt, ſed ea proſcribo, quæ pro-
cul dubio evenirent etiam in Domibus Cru-
cifixi, niſi in eis, uti nunc ſfanctiſſimè ardet
& regnat, nec viveret & ſerviret Amor Cru-
cis, & horror voluptatum. Tunc, quod munc
proferre non poſſlum, præaltà voce in deli-
catos Paſſionis Domini transfugas pronuntia-
rem: Non eſt, quòd miremur ab Eſaia Ag-
num è& petra deſerti exſpectari & expeti,
quando prodit hædus & calculo. Cum mire-
mur;, aves produſſe Dei juſſu ex æquore;,
quando ex morborum tam æſtu, quàm ma-
lacia cupedias emergere gratulamur? Cœna-
rent parciùs totam hyemem, ni lateris pun-
cCtionibus vellicati fuiſſent in Autumno. Pe-
tra Agnum emiſit, & Vitulum intromiſit.
Denique Epulo eſt, eritque, quia Lazarus
fuit. Si tamen Lazarus dici poteſt, qui, cùm
und laboret puſtulaà, delicus obruitur & ne-
Ctar haurit. Quàm ſuave & blandum vulnus,
unde tanta obſoniorum & poculorum copia
manat! Verùm tam longè divagati à Domi-
no, eum iterum audiamus. Abneget ſemetip-
ſum, tollat Crucem ſuam, & ſequatur me. Tol-
lat, inquit, crucem. Plerique ideò ſe nihil pa-
ti aiunt, quòd nemo eos in Crucem agat. Irri-
des tu ſanéè nos. Crucem ſi optas, non amas.
Tanta enim ubique poœznarum copia, ut quiſ-
quis eas non decerpit, faſtidire illas convinca-
tur. Non vult mori, qui optat, ait ad Luci-
lium Seneca. Optas rem tuam? Deos vitam ro-
ga, & ſalutem. Nemo te tenet, evade, qu vi-
Jum eſt. Quod ille de Morte, hoc ego de Cru-
ce proloquor. In Calvaria conſiſtis, & Cru-
cem quæris? An quærit, niſi amens, ſtillas in
fumine, frondes in ſylva, in rubo ſpinas?
Tolle, quod cupis, & morere. Samaritana
Meſſiam optabat, quo cum agebat. Quære-
bat Magdalena JEsUM, cui adſtabat. Nos quo-
que venamur, inter Cruces, ſupplicium. Tol-
lat Crucem ſuam, & ſequatur me. Pra ferri
vult à Diſcipulis Crucem. At ipſe eleémofy-
nam in abſcondito/ tribui juſſit. Quare ergo
proſtare voluit Crucem, & Aurum obtegt?
Nifi fallor, ut omnium injuriis pateremus.
Audebit enim quiſquis te viderit propalam
feren-

Matt. 7.
16.

Pfſ. 40. 4.

Epiſt. i7.

Mortif-
ationut;

Eis.

Oleilen- 1
1%
znilee.
11.

uihn
Criſe
Sperio-
res cont/a
ſlii-
irl I
.
Ut
fe
tin
ſia
Arye a
Mei, n
nely,

Ullamg pltat
ia t ſed
lrun. occh
Pell
Tm
Sun
latur
io⸗
Plun
bi⸗
fur
egrel
horte
4
Nlon
AIne
Mone
CoIN
leſcet
Dr
nonni
bune
udue
uud
Merares
Ditin

4
in
bet
,
ra.
8 Mit,
len l.
atez.
D Nlt
irm.
0 l.
tnes
ſuns
Et
Cru
delr.
peen.
cribo,
e pr.
6Crn.
ardet
Dr Crn.
od nune
in delr.
Dnunt
in Ag.

et

n mI-

ore 1
Un me.
Ccne-
eris pulr
mo. Te-
tromit.
Lavan
gui, Cha
ur & N.
n Nulns,
uun cot
Domr.
t ſeneli⸗
uihi hr.
agat. Ir.
non and
1u

i.n

P Vitn r.
e, A
4 Ge Orr.
6,
Gennatian

Obedien-
tic ſeſe
permitte-
7e.

Pati pro
Chriſto
Superio-
res cont ra
Je ſolici-

tando.

Amore
Auci, non
metu.

Volunta-
rius ſit
Fervor.

Stromatum, Lib. III.

fefentem Crucem, clavis te Cruci configere.
Amant plerique injurias, ſed ſi irruant. No-
lumus, inquiunt, contumelioſos in convicia

Pprovocare, oſtentatione patientiæ noſtræ. Bea-

tum me putabo, inquit alius, ſi à Paſtoribus

meis duriſſimmis oneribus opprimar. Verùm il-

lis ultroè non me ingeram, nec me candida-
tinn jactabo ponderum ſimul & ærumnarum.
Cùam hæc dixeris, Chriſtum non audiſti im-
perantem, ut Crucem tollas. Animanda eſt
Paſtorum vigilantia; ut nos onerent: provo-
canda eſt Pardorum immanitas, ut nos diſ-
cerpant;, nobis laniend gratificaturi. Deleatur
Pproinde vulgatum jam ex longo tempore pro-
erbium: Quifſquis Ovem ſeie exhibuerit, à
Lupis lacerabitur. Imô;, ut devorer à Lupo,
quamvis Leo ſim, Ovem me eſſe ſimulabo.
Et Dominus quidem eos damnat, qui veniunt
ad nos in veſtimentis ovium, quamvis ſint
intus lupi rapaces: At ego illos damnabiliores
dixerim, qui cuùm Oves ſint ad oceiſionem
paratæ, Luporum tamen præferunt integu-
menta.,. IIli, ut vorent; lupi apparere no-

lIunt; hi, ne devorentur, volunt videri lupi.

Commodate, rogo vos; vobis invicem invo-
lucra: Hypocrita; quandoquidem Lupus eſt;
villos induat; dolorum candidatus, ſi cul-
trum ſitit, vellus præferat. Nolo de te Hie-
ronymus canat: Intus Nero, foris Cato.
Sed & illud nolim occini tibi: Intus Cato,
foris Nero. Si ad contumelias paratus es, qua-
re ſitim tuam non prodis? Amethyſtus apud
Paraquariam concreicit in morem Punicorum:
ut maturuit, ranto niſu & emergit in fuper-
ficiem, & riclum diducit, ut fragore crepi-
túque fulmen putetur eſſe non gemma. Quo
fragore accolarum avaritia excitur ad præ-
dam. Ita ageres velim: Noli conchylium eſ-
ſe, ſed eſto Amethyſtus. Hic enim viſcerum
opes oſtentat, tubaque prædones in ſui capti-
vitatem armat. IIlud verô non ſilet tantàùm,
ſed & margaritarum fotum tam rudi cortice
occludit, ut terrere videatur urinatores, non
Pellicere. Uniones tui cordis proferto, theſau-
rumque tuum exentera, ut nimirum audeat
Superior quaſſare te pariter & confodere;, re-
laturus gratiam pro odio. Intelligat benedi-
ctionibus repletum iri cor tuum, ſi, ad exem-
plum cæterorum, exhauriat tenuem quoque
cubiculi tui ſupellectilem. Utinam Gehonem
fluvium æmulareris, qui è loco voluptatis
egreditur, properâtque. Quonam? fortè in
hortos Heſperidum, ut aureas irriget arbores,
& pomis viciſſim aureis compleatur? An in
Salomonis ſylvas, omni deliciarum apparatu
amoœniſſimas.? Scilicet. In Mare ruit, ubi &
nomen amittat & ſaporem, aurumque alg
commutet. Exinde nec Gehon erit, & ama-
reſcet, Phocâſque, Cetéque grandia educa-
bit. Quid, quod, ut naufragium faciat &
nominis, & dulcedinis, & opum, thio-
piam circumibit, pérque Syrtes;, rupes & ca-
tadupa diffluet anhelus, ſpumans, interciſus.
Quod tu non præſtares, ut nomen tibi com-
parares & opes, id flumen factitat, ut nomen

patrimoniumque profundat. Præſtitit id tamen

Paulus, a quo excurſum eſt ab Aſia in Euro-
pam, ut transfuga haberetur „ & cæderetur
ut latro. Quod ſi piget fluvium conſequi, Ar-
borem non te pigeat æmulari, eâmque fragran-
tem deliciis. Myrrha, cùm rorem ftillet, cul-
tros in ſe provocat otioſorum. Sanè, ſi te vi-

9

143
deam exſudantem balſama, quoôties compun-
geris: accedam impavidus, infigâmque gla-
dium non invitus, ſi non odio tui, certèe de-
ſiderio liquoris tui. Ergo tolle Crucem, ſi
optas crucifigi.

Non aſpiciam hominem ultra, & ha-
bitatorem quietis. Iſa. 3 8. 11.
In has voces exſpiraturus Ezechias reſpira-

Vit, dolorem funeris querelarum dolore aut
avertens, aut antevertens. Quarum medul-

Concor⸗
dia.

lam uni licet Aquilæ deprædari, rapina pror-

ſus ſalutari, Ergo invitus moreris? Cur? Quòd
ultra viſurus non ſim habitatorem quietis. O
pacis opes théſauris omnibus anteſtantes! Eze-
chias & ſanctitate,; & Imperio Regum præ-
ſtantiſſimus, nec Dynaſtis, nec Prophetis ſe
dolet cariturum, ſed unam ingemit orbitatem
filiorum pacis. Nec inter ſummos aliquem de-
miratur, nec inter ſanctos ullum commemo-
rat, præter habitatorem quietis. Uſque adeò
nec felicior, nec ſanctior haberi quis poteſt
hærede filiéque tranquillitatis. Quod non Eze-
chias modò moriturus, ſed & tranſiturus ad
Patrem Chriſtus teſtatum eſſe voluit Eccleſiæ
ſuæ, quando diſcipulis ſolam legavit charita-
tem. Hinc eſt, quòd regnum quoque ſuum
Pace Divinitas firmavit & ſepſit. Poſuit, in-
quit, ſines tuos pacem. Ac ſi ſubeuntibus beati-
tatis Regiam ſubindicaret Dominus, Felici-
tatem, ternitatémque Imperii ſui & inchoa-
ri, & communiri propugnaculis charitatis.

Et ait Rex: Numquid ſupereſt aliquis
de domo Saul; ut faciam oum eo mi-

ſericordiam Dei? 2. Reg. 9. 3.

Fumabat adhuc extincti Saülis buſtum, &
regnum Davidis nutabat inter reliquias deje-
cti principatus; qui in morem Hydræ, non
ità amputari poterat, quin portentoſa repo-
neret capita, ſi non regnatura, novo certè
Principi obluctatura. Nihilo minus David cùm
extinguere deberet fumantem rogum, fſcintil-
lam educat, fovétque; à qua quis neſcit mag-
num excitari & poſſe & ſolere incendium?
Denique diligentiùs hoſtis ſemen reparat quaàm
ſuum. Quanti diſcriminis plena eſt alea, ſi
oppreſſi Regis hæres non opprimatur? Quid ſi
ſublevetur? Quid ſi extollatur? Si inducatur
in Repian ² Si Regi aſſideat vel in menſa?
Conſule; quæſo, tibi, mi Rex. Ablegato Mi-
phiboſethum; &, ſi intefire non pateris inno-
centem; ſaltem obfuturum ſceptro tuo latere
permitte. Convivat Sacerdotibus, prolémque

Saülis Nathan nutriat, ut pſallat; non Rex

excipiat, ne regnet. Claudicat. Sed nemo ità
pedibus captus eſt, ut adrepere non poſſit ad
thronum: præſertim atavis editus Regibus,
quorum ſpes una, & ſolus hæres ſit. Non re-
ſtinguatur ſcintilla, veruùm, ne in regnum in-
cidat, amoveatur à Regia. O Davidis impa-
vidum pectus! Metuat, inquit, ſcintillam,
qui non extinxit incendia. Claudicantem ex-
timeſcam Nepotem, qui imperantem Avum
irriſi? Timere neſcit inermem, qui galeatos
profligavit. Ergone adoleſcentem refugiam, qui
Giganti occurri? Egone coronatus ante clau-
dicantem trepidabo, qui exul regnantem inva-
ſi ? Imbellium ſuſpiciones ſunt, quos Lepus ter=
rere

Charitas:

Pſal. 1471
14.

Inimicâ
dileäctiog

.

144
rere poteſt. Quiſquis Urſos, Leoneſque ſtra-
vit, repentem lacertum non calcat, ſed ſper-
nit, negligitque. Animadverte autem, quo
modeo uſurum ſe in illum affirmat non milſeri-
cordia tantum, ſed miſericordia Dei. Neque
enim humana eſt Miſericordia, reluctante Po-
litica, & hoſtis & Principis hæredem quære-
re peramanter, & regiè exceptum apud ſe in
Regia retinere.

Botrus Cypri Dilectas meus mihi, in

Servire
Deo Sum-
ma feliei-
tas.
Fagum
Ehriſti
ſaave.

Ibid.

Religioſi
auſteri &
bperfedkio-
7 6ss non
ſpernant
cateros.

Honor
mutuus.
Invid ia
inter ſpi-
rituales.

vineis Engaddi. Can. I. 13.

Quem exceperat quaſi Myrrhæ faſcem ſuis
in mammis, exceptum non myrrham ſenſit
eſſe, ſed Botrum. Faſciculus Myrrha Dilectus

meus mihi, inter ubera mea commorabitur. Sta-
timque addit: Botrus Oypri Dileétus men; Mihi.

Nimirum Chriſtus amarus occurrit, ſed illico
dulceſcit: & , qui Myrrha reponitur in ſinu;

requieſcit in ſinu non jam myrrha, ſed Bo-

tryon. Sic divina omnia amareſcumt ample-

xuro, ſapiunt amplectenti. Abraham aſcendit

montem funera meditatus; è monte deſcen-
dit ſideribus redimitus. Petrus dimittit rete.
Quid pauperius, quàm ablicere inſtrumenta
piſcandi? Horres? Petrum iterum intuere, &
ejus ad pedes jacere miraberis non rete, ſed
aurum, ſed divitum patrimonia. Sanè fulgu-
ra in pluviam facit Dominus ſervis ſuis, qui-
bus procellas convertit in Irides. Quid mul-
tis? Myrrham excipis, & frueris Botryone.
Non ità evenit coniectantibus Cæſares. Bo-
trus eſt Princeps cùm illabitur; ubi verò con-
ſederit, in ſaſcem myrrhæ degenerat. Aſſuerus
quam ſapidus Amano eſt? At, quem extulit,
ſtrangulat. Pendet è trabe, à cujus trabea
regna terrarum pendebant. Torques abiere
in laqueos, ſoliumque degeneravit in Crucem.
Non ità JEsUs, de quo vaticinatur Eſailas:
Egredietur virga de radice Jeſſe, & ſos de ra-
dice ejus aſcendet. Primùm terret ut virga;,
deinde flos eſt, qui recreet, quos terruerit.
Elias fugit à Jezabel. Verùm exul refevetur
ab Angelo. Quam durum fugari à ſœmina?
Quam vero munificum ab Angelo recreari &
paici! Eiurire cogitur Ifraél: ſed non diutur-
na fames cœleſti & perpeti annona compen-
ſatur. Eſurie ſatum, confectumque eſt Man-
na. Aulæ veròô laquearia ſubeuntibus mella
eliquant, ſtantibus exareſcunt, aut cinerem
tanquam panem demittunt. Quod ſi JIxsuM
& in ſinu Sponſæ Myrrham revera fuiſſe cre-
dimus, & in vineis Engaddi Botrum, mi-
ror hinc Sponſam quam maximè, quippe cui
non viſus eſt Antichriſtus Botryo, cùm ipſa
Chriſtum myrrheum complecteretur. Da mi-
hi, qui non putet latere larvas in deliciis, ſi
fortè cubare ipſe conſueverit in cinere. Quo-
ties, conſimili vivendi more non ſequuntur
InswM, qui nobiſcum militant Cruci, qua-
ſi Jebuſæos averſamur. Sed fallimur. Nam
idem Sponſus & Myrrha eſt & Botrus: alii
amareſcit, alii verò blanditur. Job in ſter-
quilinio, & David in ſolio. Uterque tamen
Deo gratiſſimus. Nec minus charus Deo Jo-
ſeph in compede, quàm in purpura. Errant
proinde, qui nolunt Eccleſiæ veſtem poly-
mitam eſle, ſed unicolorem. Vel in cruce
Demini regii nominis characteres coaluere
cum clavis. Alii ad beatitatem ſcandunt per
Lilia, alii per dumos, Et quâ ratione Do-

„

Oliva

=

minus anguſtam viam eſſe pronuntiavit, quâ

itur ad vitam? Num putas iuos deefle acu-
leos apibus, quamvis mella deſtillent? Inna-
ſcitur vel Roſæz dumus: Et putas Oſtrum ti-
neis non corrodi? Et lacerantur, & fulgent.
Imoô, incenſi thuris inſtar, quò plus olent,
phs cruciantur. Denique flagrant, dum fra-
grant. .

Neque ut dominantes in Cleris, ſed for-
ma fabti grégis eéa animo. 1. Pert. 5. 3.

Et meritò ad Paſtores ſic loquitur Princeps
Paſtorum. Non enim ad Principatum evehi-

Epiſcopi

.

Dignitas

mur in Eccleſia, ſed ad Sacerdotium, hoc fugienda.

eſt, ad regimen animarum, non ad celſitu-

dinem & coronam. Niſi fallor, quarto E kodi Eeccleſia-

capite, qui efle debeat Eccléeſiarum Præſul
adumbratur in virga. Quæ, ut ad præfectu-
ram Iſraëlis inauguraretur, non ad fſidera ele-
vata eſt, ſed humi dejecta. Dixitque Domi-
nus e Projice eam in terram: Projecit, & verſa
eſt in colubrum, ità ut fugeret Moyſes. Non in
Aquilam regnantemm;, ſed in repentem An-
guem verſa eſt prima virga regni Ifraël. Quòô
major in Clero es, eò humilior ſis, necefſſe
eſt. Non modò non Avis eſſe debes, ſed nec
adrupes eſle potes; repas oportet, lutum-
que comedas omnibus diebus. Wuper peclus
tunm gradiéris, & terram comedes ounélis die-
bus vitæ tüuæ. Noli delicias ſcrutari in cidari:
ſolus cinis epulæ tuæ ſunt. Quid, quod ſer-
pens eſle non poteris, niſi luto contentus ſis?
Ot enim caput tuum, Chriſtum fſcilicet, tuea-
ris & ſerves, debes expediri ab omni delicia-
rum cupiditatümque illecebra. Ideòô rari An-
gues in Eccleſia , quamvis Chriſtus clamet:
hote prudentes ſicut Serpentes: quòd nemo
nen ideò tiaram imponat capiti, ut eam ſibi
vertat in terram fluentem lacte & melle; quam
ut ſeraciorem reddat, Paſtoris virgam in ſar-
culum foſſoris commutat. Neque veròôò ex ſo-
la virgæ in anguem metamorphoſi licuit Moy-
ſi præfecturæ ſuæ ruſticationem onuſque con-

. ſtico rum

pompa
veriores.“

Exod. 4.
4.
Dignitas
mores non
mutet.

Gen. 3.

T4.

Mat. Io.
16.

Dignitas
Eccleſia-
ſticà veri.

jectare: veram & ſolitudinis horror, in qua Eceleſia-

conſtitit, & rubi aſperitas, unde factus ad
eum ſermo eſt de Iſfraële deducendo, eum do-
cuere non pompas ibi deſtinari, ſed ſudores.
Sanè ſi oculis inſipientium Serpens non ſcep-
trum appareret, ſed Virga directionis, hor-
rerent infulas, non ambirent Romanæ glo-
riæ papiliones. Hinc eſt, quòd Moyſes hor-
ruit virgam ſuam, ex quo eam tranſlatam vi-
dit à ducatu ovium ad populorum principa-
tum. Nolim verò Aarones efle Eccleſiæ in-
numeros, raros verè Moyſes. Huic enim in
Præfectura virga in anguem abiit: IIIi verô
virga Sacerdoti deſignatione flores deliciaſque
protulit. Quédque mirere vehementius, Ra-=
mus, qui in agro vix poſt annos flores, nec,
niſi projectis floribus, amygdalas concoxiſſet:
nocte und in Tabernaculo frondes, flores;,
pomâque produxit. Uſque adeò nuſquam
aut tam præcox, aut feracior Autumnus eſt,
quàm in Tabernaculo: ubi ſudore nullo vel

arens ſurculus revireſcit, frondeſcit, & fru-

c(tus mittit. Non ita certè Matthæo obtigit;
qui procul à Sacerdotio cùm aureis pomis
exundaret, inter Apoſtolos cooptatus itaà
exaruit, ut vix habuerit folia,; quibus te-
geretur. Paulus certé & nudus & eſuriens
bis mortua arbor dici poteſt, cùm careret
&

kici redi-

.

)

Iuchari.
ſie Sar-
iſima.

oriji.
latots
fulku,
7
9 eg. ci
y„
41
ha
lat
en

o

1 heg. tion
“

Eo
lis
ren
tur
tam
teo⸗
”!
eſle
inte
chet
Cbi

Cin.14, Ms.

ſi a
Golor
mn,
bat
ſtaret
tener

Hode luce

jual,
Il
ii/
Inter
Necu
Mn
eri
ter
ter 3
ciin
Ut P
rael,
IRO 0
Phete

.

3.

1 efl Mn

ra le nnn

Ucele
ſed nec
tom-
r gelnn
lis di.
ciden:
Tvoc ſe
tentusſ!
et, Mer⸗
di Eelce⸗
ani Ar
8 Clamet:
udd nend Ne
t eum Ihin
ele; un
en 1 1. 8
icuit Mce
lcve on.
o,euln d⸗
ſed odores
non ſee⸗
ons, IIr⸗
llanik 910.
Moyles
tllatamn
Eccllie in
Iic eiinn
t: Mun
gelu
nentis, e
ſlotes) ſte
corwlil
les, ue,
1es laten⸗
nmnm
Ne lo ſ
en diht/

N .

Stromatum, Lib. II. 14 5

& pomis, ad eſcam, & ad operimentum,
frondibus. Ergo non dominantes in Cleris, Jed
Forma gregis fabti ex animo, Præſules ſint. Ex
animo, inquit, non ut prædicentur in genti-
bus. Alio uin non forma, ſed larva eſſet, quæ
vultum exarat, ut ſamam metat. Sed quaàm
rarus eſt, qui præſit Clero, nec dominetur in
Clero!

, qui man-

Surgite, poſtquam ſedetitis
15 Pſalm. 126.

₰
7

aucatis pancm doloris.
2.

Et ſanè Euchariſtia panis doloris eſt, & do-
Euchari. loris tum ſin, tum noſtri. Etenim in qua no-
kia San- Kte tradebatur Dominus, fermentatus eſt Pa-
A Rtma. nis iſte: quem Elias manducare non potuit
niſi ſubter unam jumperum, ſpinis inhorreſ-

ue , centem. Quid, quod non modô ſpinis inum-
fructuz:. bratur juniperi, ſed & gladiis exagitatur Je-
zabelis, dum pane doloris veſcitur? Qui fub-
3. Reg. cinericius quoque eſt, ut ſcias, cineres inter

19: & mortes coqui ſolere panem vitæ. Certè
Abraham, poſt diſcrimina & luctas, obvium
habet cum pane Melchiſedech. At is evaſe-
rat pericula, cùm à Sacerdote excipitur. Ve-
ruùm David irruerat in diſcrimina, quando
profugus, exul, & penè conſectus Propolſi-
tionis panes & menſa ſuſtulit. Dices; in Can-
tico Canticorum, acervum tritici vallatum li-
liis exponi à Salomone. Num dolore propte-
rea carere putas triticum, quod liliis ſtipe-
tur? Imèô vero nullus æquè cruoris doloriſque
tam ferax flos eſt, quam Lilium: quod lu-
teos homines cogit in luto æquare Angelos,
& ſine carne vivere in carne. Si ſuſpicaris de-
eſſe Lilio dumos, percontare Benedictum,
inter ſenticeta & punctiones excolentem Pu-
dicitiam. Denique ſi legis in Cantico Triti-
cum inter Lilia, vide ibi & Lilium inter ſpi-
Can. 2.2. nas. Nicut Lilium, inquit, inter ſpinas. Quod
ſi adhuc dubitas, Panem Chriſti Panem eſſe
doloris, diſpice & quando ruat & cœlo Man-
na, & quô incidat. Nimirum noctu decide-
bat pabulum Angelorum, quo omnibus te-
ſtaretur, inter ærumnarum, pœnitentiæque
tenebras coaleſcere Panem doloris. Qui Solis
Exod. 16. Iluce non recreabatur, ſed ſolvebatur. Cumque
*1. incaluiſet Sol, liquefebat. Ut propterea mira-
ri non debeas, ſi in luce felicitatis & volupta-
tis, palato non ſapiat tuo doloris Panis, qui
inter umbras & frigora nocétis & coœlo cadit.
Dleque ſolum guttis noctium inſperſum eſt
Manna: ſed in arenti eremo duntaxat cecidit.
Sterilitatem Pœnitentiæ amat; & quamvis in-
ter dehcias ſiderum adoleſcat, ſolas tamen in-
ter arenas impluit, omnique deſtitutum deli-
ciarum apparatu reficit Ifraelem. Denique,
ut primùm terram lactis ingreſſi ſunt filii If-
raël, Manna defecit. Objicit hic mihi nonne-
mo ollam quandam, quam Eliſæus filiis Pro-
phetarum farinulæ inſperſione dulcoravit. Af-
Verte farinam. Cüumque tuliſſent, miſit in ollam.
* Reg.4 Ei non fuit amplius quicquam amaritudinis in
. illa. Ergo, inquis, dulcoris, & non dolo-
ris plena eſt farinula Chrifti. Aio dulcoris
pleniſſimam, ſed ſi in amariſſima immittatur.
Neque emm vel ſomniavi, amarum eſſe
Manna;, in quo ſapores omnes recondidit Do-
minus; ied ſapidiſſimum pabulum in arentiſ-
ſimo ſolo jacere, & egentiſſimas fauces ſa⸗
Ethicæ Comment. Lom. IV.

Gen. 14

1.⸗ Reg.
21.

tiare teſtatus ſum. Ità quoque farinula Eliſæi

ſapidiſſima eſt, ſed ubi infuſa fuerit in ollam,

in qua præ amaritie Mors ſit. Mors in olla.

Recreat profectò Euchariſtia, ſed mœrentes: Ibid.

ſapit, ſed afflicto: ſaginat, ſed confectos ine-
dià. Et famelici ſaturati ſunt. Vide; ſi non 1. Reg. 23
Dominus corpus ſuum ſubſtitui frumento vo- 5.
luit, quod ariſtarum aſperitate vallatur,; &
excuti ſtipulis neqiit, quin ſæviſſimè prote-
ratur. Ità quoque vinum delegit ad ſanguinis
inaugurationem, quod, niſi calcetur, & com-—
primatur, non manat. Uſque adeò ærumnas In Pl. r27
ubique ſparſit, Panemque ſuum Panem eſſe
doloris ſtatuit. Per cibum bonorum laborum
obtinentes Panem vivum inquit S. Hilarius. erem. 1r4
Hinc eſt, quod apud Sapientem lignum in . Sap.s;
Panem Chriſti immittitur ab iis, qui roſis co-
ronantur. Quod ſi favo mellis Euchariſtia non
immeritò comparatur, memineris à Jonatha
Præguſtatum Mel in ſummitate virgæ. Exten- 1. Reg-
ditque ſummitatem virgæ, quam habebuat in ma- 14. 270
nu, & intinxit in favum mellis, & oonvertit
manmim ſuam ad os ſuum, & illuminati ſunt
oouli ejus. Ubi virga doloris vulnerumque pro-
nuba, ibi mel ſapit, nec paſcit tantùm, ſed
& illuminat.

In terra deſerta, & invia, & inaquo-
ſa, ſie in ſancto apparui tibi: ut vi-
derem virtutem tuam, & gloriam
tuam. Pſalm. 62. 3.

En quèô divinus Spiritus deſcendat, unde „ ,
videlicet aſcendit mhil. In terra deſerta emi- Shn e,
cat gloria Domini; nec deſertae tantum, ſed qud deſi-
& invia, quò videlicet cultor accedere nequeat liaz.
deſertum commutaturus in hortum: imo &
inaquoſa, quam ſcilicet licèt excoleret Cin-
cinnatus aratro ſuo, ſterileſcere tamen eam
cogeret aquarum penuria. Neque enim fſuffi-
cit, ut cor tuum mihil omminò terrenum eger-
minet, cupiaâtque; verùm & inacceſſum eſſe
debet Achabo, qui vel in ſolo Nabuthæ ole- Pauper-
ra ſerit, quæ etiam Jezabel poſſeſſoris cruo- tas ſan-
re riget, & funere opimet. Quin iméò ità ſte- da.
rileſcat neceſſe eſt, ut, quamvis omnmis flos glo- Religionis
riæ ſeratur in eo, areſcat illicè, ommi prorſus?edio,
humore deſtitutus. Nec ambias, nec ambire
poſſis, alieno aut provocatus exemplo, aut
pellectus patrocinio. Squaleas vel inter blan-
dimenta Aſſueri, & Dei te flamma circumſta-
bit. Hinc eſt, quod Dominus ignem ſuum non
Palmæ, ſed Rubo injecit, cùm Moyſi emicuit.
Hinc illum videas in ofla arida irrumpentem;
quæ non adipe, non medullis impinguaban-
tur, ſed arida proſtabant in agro, ad inſtar ſi-
licum. Ergo liceat mihi exclamare cum Da-
vid: Effundite coram illo corda veſtra. Non Ar- Pl. 61.g.
ca ſolùm, ſed & cor exhauriendum eſt. Erravi.
Neque enim exhauriendum, ſed effundendum
eſt. Quod enim exhauritur, quamvis magnâ
ſui parte evacuetur, ſervat tamen nonnihil im-
miſſi liquoris. At everſum effuſumque vas pror-
ſus exinanitur. Quàm non amara effuſio eſt ;
ſi coram illo fiat! Quem enim ad tanti ſum-
mique boni præſentiam non tædeat inaniſſimæ
plenitudinis? Quis coram Deo lutum non pro-
fundat?

Nil braæ⸗
ter Deüu,

N „

Si mortiferum quid biberint, non eis no-
cebit. Super ægros manus imponent,
& benè habebunt. Marc. 16. 18.

Cbriſti
Aſcenſio,

Conſilia- En veræ Fidei teſſeras. Nec epoto veneno
vii impii. languet: & morituros revocat à fepulchro.
Propoſita, An te autumas credidiſſe, qui, ſtillicidio non
vetinen- boni conſilii præguſtato, ità langues, ut nec
da. te Samſon erigere valeat, cujus tamen robore
Jud. 16. & refixæ & lublatæ ſunt fores Gazæ? Stes

oportet exhauſto Zuinglii, Arii, & Calvini

veneno, totéque tibi infuſo ſua cum fæce Ba-
bylomis calice. Nec mortiferum, ſi tamen cre-
didiſti, nocere poteſt. Quantum veneni Pau-
lo propinatum eſt à Scribis, à Philoſophis, àa
Præſidibus, à Præſulibus! Stetit tamen im-
motus ruinas Neronianz immanitatis excep-
turus ſine ruina. Quid plura? Credidit, pro-
pter quod locutus eſt, non modò vinctus, ſed
& occiſus. Vivere deſüt amiſſo capite, loqui
non item. Ut enim credentis verbum allegari
non poteſt Proconſulum vinculis, ità nec ob-
truncari poteſt Cæſarum gladio. Quid quod
nullo ſeduci pravorum veneno debes; verùm
& ægros curare debes, etiam poſt epotum
virus, totàmque hauſtam Lernæ peſtem,
mortémque. O quantum tibi roboris ineſſe
debet, ſi credidiſti! Joſepho luxuriæ non mo-
dò virus non obfuit, ſed languentis ex amo-
re fſominæ factus eſt Medicus. Venenum in
pharmacum convertit, ipsaſque moriendi ille-
cebras in fulcimenta pudoris & vitæ demuta-
Humani Vit. Non ità Heva, quæ, ut propinatum a ſer-
Timoeres. pente virus libavit, non elanguit modò, ſed
& virum ſuum languere ità coëgit, ut, quem
Humani Mors exhorrebat, Morti exponeret diſcerpen-
Reſpecus. dum. Mortiferum non ſolum fœminæ nocuit,
Zelus ob- ſed & nocuit ſtanti, quem ipſa dejecit, ut
ſervantia cecidit. At Hevæ parcamus, quæ decipi po-
Pugnet. tuit à ſerpente. Parcamus & Arundini, quam-
s, vis ei Chriſtus non parcat, quæ turbinibus exa-
da. gitata, non mirum, ſi deflectatur. Quis Ce-
dro parcat, quam flatus auræ tenuis non mo-
dò commovet, ſed eradicat, éque horto Spon-
ſi in pomaria Jezabelis tranſplantat? Vox una
ſuſurrantis ſuccutit, quem manus Domini
plantaverat. Doleo medullas Cedro ſublatas.
At Aquilæ magnarum alarum quis reluctetur?
Quam turpe verô, ſi medullas Cedri rapiat
Paſſerculus, qui nec afſe venit, nec roſtro
venatur. Eſto, Purpuras Coronaſque reveri-
tus ille à ſua ſibi ſeveritate temperavit. Quan-
. quam pudet me noſtræ imbecillitatis, quan-
do à Diogene exceptum intueor Alexandrum
in dolio. Tu verô, ne pannoſi rictum pate-
reris, factus es de Platano Beta. Acquieviſti
homuncioni te à faſtigio ſanctitatis in vallem
Terebinthi provocanti, in qua Gigantis mo-
re caderes ſine funda, ludibrium & probrum
Iſraélis. Tu-ne columna ferrea? Tu murus
aheneus? Domum, quamvis fundatam ſuper
arenas, evertére non ſolæ pluviæ, ſed fœ-
derata cum Aquilone flumina. At tua an-
gulari lapidi Chriſto JInso innixa Domus gut-
tis noctium diſſolvitur , totiéſque ruis, quo-
ties eloquium inſipientis fluit, ut ros. Jobum

aſpice nullis tum verbis tum verberibus pro-

ſtratum, ſed toto infectum virorum, mulie-
rum, ac deæmonum veneno „ medentem æ&-
gris, & recoquentem blaſphemias in oracu-

.

Oliva

—–

la. Intuere Davidem & lapides Semei, & Joa-

bi turbines in Irides recudentem, effloreſcen- .

te charitate inter diras hoſtis & Ducis iras.
Hic ſanè ſine noxa virus ebibit, qui ſaginari Religioſus
potuit transfugæ contumeliis, & irritari ad ul- in aula.
tionem non potuit robore Primipili. Doleo
hic ego quam maximè Vaſa Domini in Vene-
ris calices Babylone deformata. Verùm in Familis.
menſa Regis, propinante Balthaſſare, non *αs cum
mirum, ſi, quæ religioni miniſtraverant, mi- Genlari
litent voluptati. Ubi verò nullus Balthafſar,
nec captivitatis veſtigium eſt, cur vaſa honoris
in vaſa contumeliæ commutantur; ut, qui pro-
pinandis Prophetarum oraculis deſtinati vide-
bantur, effundendis Poétarum ſcurrarumque
nugis lugeantur implicati? Ita-ne, vitta cocci- Can 43.
nea labia tua“ Imo veròô reſtis improba, quâ
rapis in Templum oves & boves, & pecora
campi univerſa, dum de omnibus, & cteris
quibuſdam, loqueris, ut placeas ob ſcurrilia,
quibus plus placeres ob oracula. Hinc fit, ut
Huvii Damalſci ſaniores Jordane ſint etiam Aſ-
ſyriis, quando Naamani lepra duplicatur elo-
quio tuo, non mundatur. Ut Euphrates, ſic

& Jordanis. Uterque Babylonem interluit,

neuter Arcam invehit. Quid quod tubæ Levi-
ticæ perſtrepunt, non ut diruatur Jerichoô, ſed
ut ædificetur. .

Sitivit in te anima mea: quàm multipli-
citer tibi caro mea! In terra deſerta, Nilprate
& invia, & inaquoſa: ſic in ſanéto nn.
apharui tibi. Pialm. 62. 2. 3. bam
Beata ſitis, quà Deus ſititur. Imò tam mi-
ſera, ut vel opulentiam Regis in exulis deſer-
tum commutet. Nonne Davidis rigebant pa-
vimenta auro: nonne ubique palmæ, tributa
undique? Nihilo minus in deſerto eſt. Cur?
Sitit Deum. Enimverò animæ ſitieni Deum
ſuum nihil omninò ſapit, niſi Deus. Dilata- 1. Rega:
tum eſt os meum ſauper inimicos meos quia læ- I.
tata ſum in ſalutari tuo. Lætata eſt, ut notat
Chryſoſtomus, non in Samuele, ſed in Deo.
Puer adeò exoptatus, & ſummis à Deo preci-
bus impetratus, qui parentis opprobrium in
trophæa converterat, Matrem non lIætificat?
Nimirum ſitiens Deum, Samuele non exple-
tur, ſed Deo. Zachariæ naſcitur infans, in Spiritua-
cujus nativitate multi gaviſuri ſunt; quin & lia cate.
os ejus reſolutum eſt. Quis non putaret tantis is biyafe-
obſeptum beneficiis, gratias acturum illicò, Tin:, 4
tum pro accepto filio, tum pro recepta vo- antum.
ce? Scilicet. Prophetat; ſed Chriſti duntaxat S. Anns.
memor;, vocis filiique immemor, niſi quod Zacha-
muneris eum ſui admonet. Benedictus Dominus t as.
Deus Iſrazl. Cur? An quòd Patrem te effe- „g..
cerit? an potius quòd eloquentem reddiderit
ex elingui? Quia viſitavit, & fecit redemptio-
nem plebis ſuæx. Gaudeo, non quòd Joannes
natus ſit, ſed quòd naſciturus ſit JxsS. Qca- Pf. 41. 7.
re triſtis es anima mea “ aiebat David: Wpe-
ra in Deo. Et quid ſperas? Sauliſ-ne funus,
an ſupplicium Semei, quibus deletis reſpiret
Imperium tuum? Audi, unde lætetur: Quo- Ibid. 7.
niam adhuc confitebor illi. Gaudium meum, &
corona mea non pendet ex corona mea, ſed à 1pid.
Domini laude. Si ille glorificetur, quamvis
exulem, regno. Miſer ſum, non ſi latret Se-
mei, ſed ſi ego non pſallo. Pereo, non cùm la-
pides immittuntur in me, ſed cùm à me hym-
ni

cicz:
Nlexlis
zur ipfer.
eM

1

r. 5
d
fu
ſa
U
Vi⸗
ſu
Tel
un
Ti
(aS
Ter
Gbe
ait per
ſPyigr. ther

ſeſie; 4
tuli
Cite
Tum
inter
Pitun
Capt
in. tento
Can
bean
Uroen
clit,
Mn
In,
per
dam
Kbn
. Deum
n 1. Denn
te
iit .
n
tandhn
Clin
tidi
onh

r.

in.
inan Sciextiz
olee Ve
ſene.
im in de;
Mnug
t n. ſal
nelr,
honort
inr.
A We.
tüne
ka cti. C
N,
pecon
(kieri
Uumlia, Judic.7.
ln, 7-
am A-. Scientia
tur elo⸗ non inſtet.
tes, ſie I. Mach.
terlut, 3.23. .
de lert.
icho,ſed
mnupitl.
G D 35.
1 ſonin
4,
. Ne
ͦtand
ulss Celer
ebant e
2, tribit
ek. On!
euti Deum
1. Mar it
6. gitlrt
, unon
ſed in De Laætitia
?c
tobrium n lia ſticos
letifcat! decet.
Non enple
inlans, n
tz ain
tum inch in Vrias.
teceti o⸗ 1i
ſti ummint! 4
Gs Doniii,,
tenn te E,
telileil
it teleniti
od lum
Ir. C
Dand: NH
leinn ob. 10.
is tehn 2.

tet Er. 1
eul,6
ſedt

Stromatum, Lib. III.

ni non emittuntur. Notat ſapientiſſimè Idio-
ta, Davidis ità eſſe Deum hæreditatis partem,
ut, præter eum, rihil admittat. Ubi ſunt
qui adeò effusè exultant in ſtipulis, fuméque
vitæ hujus, ut ſeſe non capiant, quoties pro
re minima laudem promeruerint? Scio Olivam
uberem exarſiſſe; ſed ad vocem exarſit lo-
quelæ grandis. Tanta de ea Propheta edixe-
rat, ut non potuerit non ſubſultare. Pinaſter

verô quare triumphat, in morem Lauri, vix

eum commendante bubulco? Auſim dicere;
Non lætus, Chriſto ſubeunte in cœlum, exul-
tat, ſed ſi Diſtichon ſcripſerit, Musa non
claudicante. O futilem lætitiam! O ſitim lu-
team! Doleo, quòd non flexo ſoluùm poplite,
ſed corpore proſtrato, bibatis aquam Gehon;
& quòd vix trecentos cogere poſſit Gedeon,
qui ità bibant de torrente, ac ſi non bibe-
rent, ſtantes ſcilicet. Horum ſitis non pro-
fluente, ſed Deo duntaxat expletur. His non
abſimiles fuere Machabæi ſub Juda, de qui-
bus hæc habes. Et acceperunt aurum multum,
& argentum & byacinthum, & purpuram ma-
rinam, & opes magnas. Et converſi hymnum
canebant, & benedicebant Deum in cœlum.
QOuoniam bonus eſt, quoniam in ſæculum miſeri-
cordia ejus. Nullâ lætitià exultaſſe leguntur,
ob prædam tantam. Gaudent, non quòd opu-
lenti facti ſint, ſed quoniam bonus Deus eſt.
Iidem, ſciſſis veſtibus, paulò poſt ploravere.
Nciderunt veſtimenta ſua, & planxerunt plan-
ctu magno. An revectam ex Gorgia victoriam
fugâ, cædéve fœdarunt? Imôò novo ex Ly-
ſia triumpho anteactum decus cumulavere.
Unde ergo lachrymæ in triumpho? Audi:
Viderunt ſanctificationem deſertam, & altare
profanatum, & paſtophoria diruta. Capitolii
ſui non videre fulgores, cùm attenderent
Templi Domini fuliginem, cineréſque. Uti-
nam pares militibus haberet Eccleſia Levitas.
Triumphales Arcus tanquam Caudinas fur-
cas exhorruit victor Judas, visâ deſolatione
Templi. Et Sacerdotes ſuis in cepis ſcriniiſ-
que exultare poſſunt, dum paſſim audiunt,
per totum Septentrionem atria Domini Lu-
thero Calvinéque proſtitui? Lætantur, quaſi
captâà præda, ſi maturiùs in agello effloruit
tulipa: quamvis audiant Hæreticis urbes de-
ditas. Hi ſcilicet exultant in Deo ſuo, quo-
rum felicitas Ranunculus eſt, aut repertum
inter rudera Numiſma, dum à Turcis diri-
pitur Provincia chriſtiana non una. Arcâ non
captivà, ſed captura, commorante tamen in
tentoriis, tectum ſuum intrare recuſat Urias,
quamvis in eo non Xantippen, ſed Bethſa-
beam ſibi præſtò fore non ignoraret. Et nos
proculcatà Arcaâ geſtimus? Vel Heli vitæ pu-
duit, Arcà non quidem violatâ, ſed captà.
Planè lutei ſumus, ſi luti ſeu jacturâà dole-
mus, ſeu acquiſitione gaudemus. Cœlum ruat,
impavidos ferient ruinæ. Quid ſi terra nutet?
quamvis inſtratum ſit Iride non und cœlum,
ſepulchris infodimur. Num hoc eſt ſitire
Deum? Diſceremus vellem hanc ſitim in
Deum, ex ſiti Annæ in filium Tobiam. Illa
autem nullo modo conſolari poterat, ſed quo-
idie exiliens cireumſpiciebat. Si Deum ſitis,
cùm ſermo feſtivior inciderit, hoc attendes
tantum, an, poſt feſtiva, ſermo tranſeat ad
Chriſtum. Si Deum ſitis, cùm ſeribis, op-
tabis ut quamprimum ad orandum evoceris.
Sponſa floridum torum quaſi feretrum exhor-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

ruit, quèd ab eo procul Chriſtus abeſſet Quid
plura? maluit inter enſes concidi, illum poſt
milites nactura, quàm ſine illo, cubare in
viola. In medio umbræ mortis David obe-
quitat, ſi Dominus non abſit. Paratus eſt Pe-
trus cum eo & in carcerem & in mortem ire.
Porròô dum ſitit in Deum anima, caro quàm
avidè illum eſurit! Sitivit in te anima mea,
quàm multipliciter tibi caro mea! Putant non-
nulli, devotàâ Chriſto mente, liberum eſſe
corporis ſenſuumque ludibrium. Ametur Deus;
at epulemur, & coronemur. Falleris. Si ju-
cundari poteſt in luto corpus, cor Deum non
ſitit. Imo verò multipliciùs caro, quàm mens,
exardeſcit in JEsUM. Nihil ſapit palato, nihil
auribus adblanditur, niſi Deus. Quamvis Si-
ren caneret, niſi Deum caneret, catadupa
foret, non Siren. Vel Tullius ſtrepit, ſi
Deum non loquatur. Ergo Caro ſimul cum
corde Deum ſitit, eſuritque. Nitivit in te a-
nima mea, quàm multipliciter tibi caro mea!
Sic eſt. Animadverte autem priùs ab anima
ſitiri Deum, & deinde à carne. Niſi enim
radicem agat in corde ſitis iſta; ſenſuum fa-
cile temperatur etiam ſtillicidio. Ideò Arca à
Noëmo prius intus linitur, ut eam deferis quo-
que oblimet.

Spiritus Domini ornavit Cælos. Job. 26.
13.

Mellitiſſimus Idiota de cœlo ità loquitur.
Habet Puritatem in materia, Specioſitatem
in forma, Sublimitatem in ſitu, Utilitatem
in effectu. Hæc ſi habueris, Cœlum eris,
& decoraberis à Spiritu. Puritatem, id eſt,
incorruptibilitatem in materia. Nec læditur,
nec mutatur, nec delaſlatur Cœlum. Quic-
quid in illud incidat, perſtat incorruptum.
Tellus non ità; Nam eadem ex humo, un-
de Narciſſus erupit, ſi, calente Sole, inci-
dat ſtillicidium, emergit regulus. Licet mihi
ſeu Roſam, ſeu Cicutam educere ex agro
meo. Ad omnia paratus Ager eſt. Frumenta
ſata ſunt, frumenta protulit. Superſeminavit
Zizania homo inimicus; Zizania pariter ſuc-
crevere cum Tritico. Eodem è& ſinu Violas
emittit & lumbricos. Fabula de nobis narra-
tur. Horã unà & maledicimus & benedici-
mus: lugemus & ridemus: odimus & ama-
mus. Saul Davidi modò filiam, & modò ha-
ſtam deſtinat. Nunc filium nominat, nunc re-
bellem deſignat. Quid Petrus? Unâà eadem-
que nocte Chriſtum propugnat àa milite, &
Chriſtum abdicat præ ancillæz metu. Vis vi-
dere corruptiom non obnexium coœlum? Jo-
bum intuere ejuſdem conſtantiæ in throno &
in fimo. Paulum ſpecta exultantem ita in com-
pede, ut in coœlo. Contemplare Sponſam æ-
què cupidam Sponſi ſui inter lilia & inter
vulnera. Eleva oculos tuos, & coœlum vide

147

Pſ. 62. Z

Mortiff-
catio cor-
poris.
Vir us ſo-
lida.

Fer vor
verus pee=
nas Amat-

Modeſtia
ſine Spi-

ritu.

Spiritus
Sanctisse

Cœælum
alleg⸗

Conſèan-
tia.
Vniformi=
tas.
Propoſita
retinenda

à Salomone coloratum tibi: Non contriſta- Prov. 12:
bit juſtum, quidquid ei acciderit: impii au- zr.

tem replebuntur malo. Abraham idem eſt ſeu
pariat uxor, ſeu rapiatur. Eundem in vultu
colorem, idem in corde robur ſpectabis, ſeu
ablactet Iſaacum, ſeu ducat, & alliget. Aëri
nos propiores, quàm Colo, modèò Irides co-
loramus, modò fulmina jaculamur. Quid
tranquillo aére feſtivius? Quid tetrius, quid
pernicioſius, quid ſævius tumultuante?
N 2 An

148
An non Jobi domum concuſſit? An non Jo-
nam coëgit objici monſtris? An non cum A-
poſtolis JEsoM penè demerſit? & , cui famu-
lata ſunt elementa omnia, Aéër in eum furere
non dubitavit; necéemque Domino, quam &
Phariſæi tentare non audebant, & Nazareni
fruſtrà intentare conati ſunt, penè intulit dor-
mienti. Videre licet interdum Achabos de-
flexo collo in cinere volutari & favilla: pfal-
mos mandunt, eructant prophetias, cruces
ſitiunt & ſecures. Mox verbulo uno commo-
ti Elias fugant, Nabuthos mactant, Jezabe-
lem evehunt, Aſtarotho immolant. Etiam Ab-
ſalom ſitit interdum Patrem. Verùm cujus
oſculum eſuriit, cruorem ſitivit, & hono-
rem peſſumdedit. En agrum flores ſimul &
viperas progignentem. Quaàm abſimilis Abſa-
loni Pater! Audi: Benedicam Dominum in

ri. 33. omni tempore: ſemper laus ejus in ore meo.
Non dulcius cecinit, cùm Goliam ſtravit,
quàm cum lapidatur à Semei. Imòô fortiùs
Exemple philoſophatus tunc eſt, cùm fugaretur à fi-

AWe. lio, quàam cùm à Rege deduceretur. A Pu-
ritate materiæ progrediamur ad Specioſita-
tem formæ. Immotos videas interdum, ſed
minimè ſpecioſos. Stant, ſed non vernant.

Scopuli non mutantur; haud tamen florent.

Quid validius quercu? Quid autem inamo-
mus? Glandes, foliâque explicat. Quam ra-
ri ſunt, quorum de mentibus dici poſſit:
Modeſtia Quàm pulchra es, amica mea, quàm pulchra
exter ior, es! Vix in millibus ummm deſignabis, quem
ne e. exemplo eſſe rudioribus deprehendas. Ter-
zatio cor- fam æmulantur, quorum bona introrſus ob-
poris. verſa ſunt. Foœnum explicat, & aurum re-
Huamani condit. Si exenterentur, fili Dei cognoſcen-
reſpeſtus. tur; ſi ſpectentur, unus ex nobis eorum quiſ-
Erabeſcé- que eſt. Loquuntur ſtipulas, & margaritas
zia Eva- concoquunt. Intus Elias, foris Achab. Vel
min ſi non Achab, certè abſimilis cordi vultus.
vita, ſo- Sepulchrum patens guttur eorum, cùm ſur-
ciat Tepi- gat in pectore ſanctuarium. Quod latet, ſi-
dis. dus eſt, quod patet, lutum. Oſtreum dicas,
Fervor foris rude, intus opulentum. Uniones habet
propalam in ſinu, ſquamas præfert in cortice. Abſimi-
ardeat. .—. 6 . .
les Phariſæis, ſed æquè noxii. Ubique can-

Imitandi ue
optimi dor, & oſſa ubique. Hoc tantùm diſcrimen
palam. intercedit, quòd vermes illi occulunt, hi oſ-

tenmtant. Minuùs fœtent Phariſæi, quamvis de-
ſperatiùs computreſcant. Ecquare ſi ſidus es,
1. Cor. 7. mihi non fulges? Si Lilium es, fragra. U ſit ſan-
34. cta corpore & ſpiritu. Clamat de vidua Paulus.
Amat Dominus Sponſam non ſolum impollu-
Vniformi- tam, ſed & ſine ruga. Si Indorum, thio-

zas. pumque volvis in pectore ſalutem, quare flu-
Fervor unt ex ore tuo Gallorum Hiſpanorémque diſ-
audeat. ſidia? Cur glandes loqueris, qui melle ſagi-

naris? Ex ore tuo te judicat infirmus frater,
peritque tuis in verbis, qui votis tuis robora-
ri poſſet vel ad cruces. Si cœlum ſpectas cum
Stephano, cur cum Alcinoo divagaris in hor-
tis? in quos ut admittaris, eodem tu penè
apparatu uteris in demerendo villico ,„ quo
Hercules in exſcindenda excetra. Si Dioge-
mis te dolium delectat, quare rimaris, aut
pPhrygia Platonis, aut rapinas Dionyſii? Re-
liquiſti omnia cum Petro, & domum ſubis,
in quam coacervata ſunt ommia, ad umbram
Petri? Fateor ſtupiditatem meam; hactenus
non intellexi, quâ ratione una in ſede mo-
rentur faſtidium noſtrarum, quas abjecimus,
opum, & prurigo explorandorum, quotquot

Oliva

—

in Urbe extant, Veſtiariorum. Non rarò; qui Curioſi⸗
Martyrum catacumbas nec ſemel luſtravit, a⸗ ui
uſque ſeptuagies ſepties circuivit domos om- aa.
nes, & omnia pomaria non Salomonis tan- Felices
tuùm, ſed Semiramidis. Supereſt, ut delicia- n5 admi.
rum ſuarum & præfectos & architectos nos randi.
deſignet Cleopatra: quam diluentem in potu
uniones, propinantémque Antomo patrimo-
nia, ſuis revulſa rupibus Thebais univerſa
putidiſſimè demiretur. Proh dolor! cuba-
mus in cinere, & violas dilaudamus. Con-
cors ſibi Diogenes ululavit: cœnavit olus, &
aulæa adulantis proculcavit. Floriferis non con-
tulerim cepis, quæ cùm putrefſcant in ſterco-
re, corymbum parem Iridi expandunt. Fer-
rum & cepas in lumbis, at blanditias cCircum-
ferimus in labis. Si cepa es, hortenſes imitare,
quarum flos non degenerat à ſtirpe, ſed ſœtet
truculentiùs. Ut vivis, loquere. Si Joannes in
lurmbis es, terreto, minitato, fulgurato. Joan-
nes in vinculis, non in aulis, non in epulis, non
in theatris. Obtruncari debuir, ut epulo ad-
eſſet. Saltantis ſpolium eſt, non Agonotheta.
Nunc verò Joannes tibicen eſt delirantis He-

rodiadis. Mentior, mi Sacerdotum interdum Familia-

hortatu epulæ inſtruuntur, & diſponuntur cho- vitas cum
reæ. Saltat Herodias, quia Jeremias pfallit. ſaculari-
Joëlis tuba, non in Sion tantùm ad Neome- bus nimis
nias canit, verùm & in Suſan clangit ad ludi- Serietas
bria Aſſueri, quæ nec Vaſthi pati poſſit. Lo- in Reli-
quor è turbine, quòd ſubobſcura ſatis ſint ver- gioſis ef-
ba, ubi probra Sole clariora eloquuntur. Ha- garer.
bet Cœlum Sublimitatem in ſitu. Quidam ſpe- Intenti
cioſitatem habent, ſed ſublimitatem non ha- vecta.
bent. Cujuſmodi fuere ii, qui aurum largie-
bantur, ut ab hominibus ſpectarentur. Ut vi- Matth.
deantur, inquit Dominus, ab bominibus. Quàm 6. 5.
ſpecioſum eſt, Patrem fieri orphanorum, &
Judicem viduarum! At quàm non ſublime, ſi
fulges, ut luceas. Pater tuus, qui videt in abſ-
condito ſatis ſit tibi. Doceat nos Adamas: de-
cus ſuum vix poſt tormenta prodit. Et tibi ſpe-
Ctator Deus non ſufficit? Una amygdala Aa-
ronis deſignat Sacerdotium, quòd nucleum
ſuum præ pomis obducat. Aliqui ſoli Deo pec-
cant cum Davide: palam tamen litant, non
tam Deo, quam laudi. Si quid peccant, obte-
gunt, vel mutuato ad involucrum criminis Si-
pario Templi, detractiſque & Tabernaculo pel-
hbus: Si verò jejunant, tubicinem præmittunt.
Vade ad roſaria, virorum inaniſſime, diſpice
fruticem ſuas emittentem ſine tegmine ſpinas,
florem veròô corymbo ità occludentem, ut Vix
foliorum explicet pompam, cùm maturus ſe-
pulchro flos eſt. Vix enim enata Roſa, cùmũo
deperit. Egreditur & conteritur. Tu quoque;, job. Ia.
ſi quid olet & vernat, quamdiu licet, obrui-J.
to: quæ verò pungunt, exerito. Quid ſi vitia Bona ve-
non rarò noſtra panderemus, ut ſplendidiuùs eultands.
præclarè geſta intermicent. Eſtate non rarô
extractæ vel & paludibus Æ.thiopiæ nubes con-
ſtipantur in cœlo. Eruptura undique fulmina,
& penè ruiturum firmamentum reformitas. Sci-
licet, ut diu cœlum inhorruit, interlucente
ex Occaſu Sole, Iris pingitur in Oriente. Tan-

Gloria
vans.

ta procellarum, fulgurúmque cataſtrophe de-

ſinit ſerè tandem in Iridem. Parturiunt Vul-
tures, ut deargentatis pennis Columba naſca-
tur. Retexit grandem tentationum ſcenam,

ut ſe reducem è& Leonum lacu Danielem ja-

Gtet. Porrô nugarum putor tantus, quòd
ſublimis ſitu non ſit, quòd gloriam emendi-
. cet

ilities,
o
tls
Pn
tin
bri
det
ſed
Tes
nicn
Ci
tiam
Vide⸗
INN
Lac
nz
ne ſu
Dolt
ſcli⸗
kedli
dace
ts
Phas
rad
Is,
let,
Dnoph
Jun
I, Il
Clnni
ſhe
larl
katl
Lellen

nt
S
On Nis
ter⸗ Ile
1Cl. Uiis
nod un
Notn
rumo.
lerkr
cba.
Con-
s,
n Co-
Kene.
1. Ee.
Grcun-
nitet,
ſeetet
Anneg in
0. onn-
Wlsnen
ulo Ar.
onothet,
Ats He.
mendun
nturcho in
8 Mllt i
Neonr.“
1 d hdͤ
ollt. Lonn
Pſit er
ntur. BrN
idimſpe ke

n non N-4

um luge
tr. Udi- N
r. Quunt
lorun 8
Fubhune,
etin dd.
Camnas: ⸗
Et tiiſe⸗
eddn Ar⸗
mncemn
Ni Deoſe⸗
litant,
cent, C⸗
ciwini .
mcio
tenmittuot
mme, Alhie
mune Pimne)
tem,
aturus 1.
Rola,
T Gvohe 1l
licet, Chn 1
ucl in,
Pplendoh
te on
2 nubes
e Gunmne,
ſorhitu r
teloent⸗
iette!

lnhet

Stromatum, Lib. III. 149

cet à vermibus, paratus non ſolùm cum Petro
ad carcerem, ſed & impavidus ad incendia
cum Abdenago, dummodô habeat ſpectato-
rem. Præſtat uri, quàm rorari, dum dici li-
ceat Victima Domini Dei Sabaoth. Pudet pu-
toris. Ita-ne? Cruciaris, ut videare? Sapientiæ
ſine Sole litatur, & quiſquis ſævit in ſeſe, ut
admirationem excitet ſui, non Aaron corporis
Zelus a- ſii, ſed Nero eſt. Neque enim holocauſtum,
nimarum. ſed lamiena eſt, ubi Satanæ Pœnitentia litat.
Erige te, & fublimare ſitu: clama cum Apo-
Phili. 3. ſtolo, Noſtra converſatio in cœlis eſt. Verum
20. ità plerique in cœlum abeunt, ut omnminò
recedant à terra. Ideò quartam edifleruit
Coli conditionem Idiota, nempe utilitatem
in effectu. Elongare, ſed prodeſſe memen-
t0. Quàm procul Sol eſt, quam à nobis ſub-
mota ſidera! proxima tamen influxu ſunt.
Paulus in Cœlo eſt, ſed miniſtrat omnibus. No-
lo nugas patiaris; decet te tamen debilia ro-
borare genua. Moyſes à Monte ad populum,
à populo ad tabernaculum, inde rurſum ad
vulgus. Mare ſine decremento ſui, ut teſtatur
Baſilius, occultas per fibras agros omnes ma-
defacit, fluviiſque Mundum rigat. Perſta in te,
ſed egentibus opitulare. Licet ſidus eſſe, quam-
vis lutum reſpicias. Chriſtus frequenter mora-
batur in Monte, ſed confeſtim ad littus deſ-
cendebat. Ipsd die, quâ Eliam inter & Moy-
ſem transfiguratus eſt, ad campeſtria deſiliit
infirmos curaturus. Lepram non faſtidiit, etiam
poſtquam in Monte fulſit cum Sole.

Collegerunt Pontifies & Phariſæi con-
cilium adverſus Jeſum. Joan. I1.

47.

Politiea. Non Tiberius, non Pharao, non Scythæ
conſpirarunt in JrsM, ſed Pontifices. Tu-
tus eſt Dominus à Latronibus, ſed expoſitus
Phariſæis. Apertius loquor: nec Avaritiam
timere debet Chriſtus, nec luxuriam, nec e-
brietatem, auſim dicere, ipſam non reformi-
det malorum ommium parentem idololatriam,
ſed Pſeudo-Politicam metuat, quæ vel Cida-
res infatuare, & efferare poteſt in ſecures. De-
nique videas ad pedes Jns lachrymantem laſ-
civiam; videas epulantem cum IJns avari-
tiam, videas advocatum ad nuptias JksM,
videas ad Philippum acceſſiſſe Gentiles „ ut
InsM adorarent. Magdalena illum irrorat,
Zachæus excipit, Sponſus advocat, Chana-
næa adorat. Milites, Publicani, vulgus om-
ne ſucclamat, acclamâtque prophetanti. Una
Politica irridet eum, infamat, conſpuit, in-
ſidiis appetit, lapidat, damnat, occidit, &
redivivum vocat impoſtorem. Quid ſanétius
Sacerdote? Ubi illi adrepſerit Politica, Pila-
tus æquior eſt Annà, ſceleſtior Herode Cai-
phas eſt. Aaronem infecit idololatria. Quid plu-
ra? Vitulum conflavit ex inauribus. Nihilo mi-
nuùs, poſt erectum idolum in Iſraél, thus ado-
let, Deo reconciliatur, colloquitur, aſſidet,
Prophetarum ſocius, anteſignanus Levitarum.
Quantum gratiarum poſt tantum ſcelus! Non

ità, ubi Politica graſlatur: demolitur omninè?

omnia, eradicâtque univerſa. Quid æquitatis
ſuperfuit in iſtis, quos Evangeliſta expinxit,
Phariſæis & Pontificibus? Mentiti ſunt, effe-
rati ſunt, bacchati ſunt, inſanierunt in inno-
centem, ſævierunt in cadaver. Reſipuit Aaron
Ethicæ Comment. Tom. IV.

poſt vitulum. Caiphas, etiam reſurgente quem
occiderat, non ſurrexit. Neque tantùm perdit
omninòô Politica quos inficit, ſed nullum non
perdit. Sponſa à quibus & nudatur & vulnera-
tur? A ganeonibus crederes, aut latronibus,
aut Iſmaëlitis. Falleris. A Politicis. Nullus
non Dei Columbam reveritus eſt, exceptis
Cuſtodibus murorum. Invenerunt me Cuſtodes,
gui oircumeunt civitatem, percußſerunt me, &
vulneraverunt me. Qui toti ſunt in propug-

Can. 5. 7.

Rationes

nando ſtatu, imperiéôque, vulnerant invulne- Private.

ratam vel in medio Moabitarum. David à fa-
cie Abſalonis trepidus profugit. Ita-ne? Gi-
ganti occurrit, & adoleſcentem declinat. Ti-
met filium, qui hoſtem non timuit. Nimi-
rum truculentior idololatræ furore Politica Iſ-
raélitæ eſt: ideéque imberbem refugit, qui
armatum ſpreverat. Quamdiu a cæteris peſti-
bus exagitabatur Abſalom, non modè non ti-
mebatur, ſed plectebatur à Patre. Incendit
agros Joabi. Luſit. Interemit Amnonem. Ef-
ferbuit. Sitit regnum. Periimus. Ante faciem
tanti monſtri ſtare non poterimus, fugiamus.
De Abſalone tunc tantùm deſperandum eſt,
cùm regnandi libidine agitatur. Et meritôò.
Cui enim pepercit? Sion invaſit, Regiam di-
ripuit, Reginas proſtituit, Patrem inſequu-
tus eſt. Quod Golias & Sennacherib tenta-
re non ſunt auſi, hoc adoleſcens perfecit. Uſ-
que adeò immanior quovis incendio fſcintilla
humanæ prudentiæ una eſt. Capite nobis vul-
Pes parvas. An ibi nullum ferarum genus,
exceptis vulpibus? Imòo Pardi, & Leones,
& Dracones ſæviebant. De cubilibus Leonum,
inquit, de Montibus Pardorum. Quare ergo
incurioſa Leonum, vulpes inſectatur? Quia
non ignorat Eccleſia deſperatiuùs lacerari viſce-
ra ſua gliſcente Politicà, quàm debacchante
crudelitate. Leonum unguibus quaſi aratro pro-
ſciſſa germinavit Eccleſia. Quot Martyres ſub
Nerone? At repentibus vulpibus nuſquam Mar-
tyres, ſed ubique excucullati, ſchiſmatici,
hæretici, athei.

Non ſicut manducaverunt Patres veſtri
Manna in deſerto. Joan. 6. 58.

Manhu, quid eſt hoc? Hactenus compara-
tam audivi Euchariſtiam cum Manna, nunc

verò ab eo audio ſegregari, idque non Petri,

2

Pruden-
tia politi=
6α.

David.

Ambitio
Abſalonis

Can. z.
15.

Can. 4. 8.

§. Eucha-
riſtia non
eſt Man-

ſed Chriſti voce. Non eſt Euchariſtia, quem- na.

admodum Manna. Tria ob capita pugnare
Euchariſtiam crediderim potifſimum cum Man-
na. Manna ſiquidem mane decidit, Sapo-
res ciborum ommum invehebat, penuriâ car-
nium Æ gyptiarum viluit Ifraelitis. E contra-
rio, Euchariſtia ad occaſum fermentata eſt; In
qua enim noëte tradebatur, accepit Panem Je-
Jus, ut teſtatur Apoſtolus. Rurſus, non ſapo-
res affert, ſed aufert rerum cæterarum. De-
nique quèò quis ſeveriùs jejunat à cepis Ægy-
ptiorum, eò avidiùs eſurit Euchariſtiam, quæ
tunc tantùm deſipit, cùm Pharaonis ollas abli-
gurimus.

N 3 Decrevit

I. Cor-
II. 23

150

Decrevit autem Salomon ædificare do-
mum nomini Domini, & palatium
ſibi, &c. Sic fac mecum, ut ædificem
domum nomini Domini Dei mei. 2.
Paral. 2. I. 4.

Eecleſia-
ſticorum
uxus.

Non laudo Salomonem, quòd ſibi palatium
architectetur: ſed laudo, quòd præponat pa-
latio ſuo domum Domini Dei ſui. Da mihi,
qui prius cogitet, quæ Domini ſunt, & ex-
tremo tandem loco, quæ ſua ſunt cogitet.
Videmus non raros domos ſibi aureas excitaſ-
ſe, quæ penè Veios emigrare coëgerunt non
Vvicinos tantum, verùm etiam & remotos;
quibus, ſi non domos ad areas amplifican-
das, lapides certè, & lapicidas abſtulere, ut
ſuperbiæ ſuæx molem & brevius, & imma-
nius colo luctaturam eveherent: Domos,
inquam, bi ſibi marmoreas excitarunt, Deo
ſuo vix excitato Templo lateritio. Quid ſi
ne ſacellum quidem Domino extruxiflent?
Quid ſi ne cogitaſſent quidem de ædificanda
Domino domo? Quid ſi eos deriſiſſent, qui
illam ædificaſſent? Quaàm indecorum, ut,
Rege præferente domui ſuæz Domum Domi-
mi, Sacerdos Domini de ſua tantùm loqua-
tur, & cogitet domo! Verùm & hic ali-
quid animadverto, quod nec in Salomone
omninò probatur. Nem, cùm ſtatuiſſet, &
Deo & ſibi quoque domum extruere, cùm ad
Hiram dediſlet literas, excitaturum ſe tan-
tùm ait Domum Domino. U ædificem domum
nomini Domini Dei mei. Nimirum, cùm di-
vinis noſtra miſcemus, ita agimus, ac ſi ea,
quæ Dei ſunt, duntaxa ageremus. Audias
paſſim Dei gloriam jactari etiam ab iis, qui
ſtudio inanis gloriæ abducuntur vel in Scyl-
lam. Septuaginta Operariorum millia, & octo-
Intentio ginta millia, qui ligna cædant, auri eboriſque

Templo-
rum or-
natus.

Eecleſia-
Nici poli-
zici
Eccleſia-
RKica fu-
riſaictio
bpalliata.

recta. acervi & tantus apparatus cui deſtinatur? Do-
mui Domimi. Scilicet. Domui Domini, & Do-
mui Salomonis. Sit in ore, quod gliſcit in
corde. Templum cur tanto impendio exorna-
tur? Ut nomen Domini glorificetur. Adde;
Et ut tuum celebretur nomen. Ne ſcilicet, me
Conſule, videatur Templum vilius fulſiſſe.
O involucra Pietatis! Non jam Jacob mutua-
tur pelles ab Eſau, ſed amicitur Eſau cando-
re & lævore fratris. Ambitio Religio vocatur:
& , qui ſibi palatium excitat, ſolam Dei do-
mum jactat.
Vovete, O& reddite. Pfſalm. 75. 12.
propoſia Non immeritò ità David vaticinatur, quam-
zetinen- vis haud ſatis aptè ratiocinari videatur. Cur
dAa. enim hortetur, ut reddant, qui ſua Domi-
Vos no devoverunt? Eos magis compellare de-
buiſlet, & ad munera cohortari, qui voto
nullo ad immolandum compellebantur. Vove-
Dro de, te, & reddite. Imo, qui iſtis, red-
Slacr. 5 . „ qui non voviſtis, re
Tepiditas dite: nam quos vota adigunt, abundè lita-
poſt fer- bunt. Sanè ità nobiſcum agi deberet. Verùm
vorem. neſcio quo infortunio, parciùs reddimus, ex

quo vovimus; quique, ante votorum vincu-
la, vincti eramus in Domino, emiſſis votis,
non ſervitutem, ſed licentiam videmur vo-
viſſe. Continentiores ſunt tyrones non raròô
Veterarmis, obſequentiores, modeſtiores. Fa-

Oliva

talis interdum Arbor Religio eſt, quæ ut Au- pia ſalu.
tumnum in Vere oſtentat, ità non rarò nec tis arda.
Ver reliquum habet in Autumno. Exorditur
à Pomis, ut cum ſolis foliis conſeneſcat. At-
qui, inquies, in minimis poſt vota deficiunt,
Deo maximis reſervatis. Videamus, an mi-
mimum dici poſſit, quod Deo ſubducitur. Ju- 1 Reg.
rejurando obſtrinxerat Saul populum, ne co- 1.
mederet. Jonathas ignarus legis à Patre la- Yonathas.
tæ, non epulatus eſt quotidhe ſplendidè, ſed pat,αν
paululum mellis in virgæ ſummitate deliba- malo.
vit; & tamen mellis guttula obſtitit, quò mi-
nas Dei oracula panderentur. Nec potuit Saul,
etiam detecto lapſu, perſequi Philiſthæos.
Rogo, quid tam minimum, quam gutta mel-
lis, curlim prægufſtata à Principe, eòque a-
doleſcente, poſt pugnam & triumphum, ig-
naréôque patrii jurisjurandi? Nihilo minus ta-
men penè perät Jonathas, oraculum conticuit,
Iſrael pugnare non potuit. Uſque adeò vult
Deus exſolvi, quæ voventur. Tu verô cuùm
uſurpes, quæ devoviſti; evaſurum te ſperas,
quòd maxima non invadas? Quid? Nonne
ſolam divenditi agri partem Ananias retinuit,
& periit? Oza non concidit Arcam, ſed tan-
tum ſuſtentavit, non tamen evaſit. Unius
drachmæ jacturam tanti fecit mulier, ut do-
mum everrere, & penè evertere non dubita-
verit, quòd mimmam jacturam mazximi fa-
ciendam ſciret. Filii autem Iſraël pravaricati Joſu. 7.1.
ſunt, inquit. Cur? Audh. Nam Achan filius
Charmi tulit aliquid de anathemate. Etiam
ubi audis aliquid, prævaricationem time,
quæ & lauros excidat, & lapidibus expian-
da ſit.

Ego autem venio ad te in nomine Do-
mini eaercituum, Dei agminum HM- Eecleſßa-

rael, quibus exprobraſti hodie. I. Nertas.
Reg. 17. 45. reogia⸗
. . . , nicatio.
Viderat Davidem Gigas, eumque & deſ-
. §. David

pexerat, & maledictis proſciderat: Deſpexit, *
inquit, eum. Et maledixit Philiſthæus David lbid. 43·
in Diis ſiis. Nihilo minaàs David ſuarum im-
memor injuriarum, adverſus Gigantem inſur-
git eo tantùm nomine, quòd caſtris Domini Superior
maledixerit. Porrò non multos ante dies affe- non ſe ul-
ctus fuerat contumeliâ David, ſed ipsâ horà Uatur.
luctæ audierat ſibi inſultantem Cerberum, nec
tamen, fervente adhuc contumeliâ, ſuccendi
in eo potuit privatæ injuriæ ulciſcendæ libido.
Totus fuit in vindicando dedecore, quo Dei
caſtra dehoneſtata fuerant blaſphemiis Philiſt-
hæi. Diſcant vel à milite Sacerdotes, quo am-
mo propugnanda adverſus Monſtra ſit Eccle-
ſia Dei. Non quòd te deſpexerit Gigas, ob-
terendus eſt, ſed quèòͤd Iſraëlem protriverit.
Noli expendere, quid in te effutire auſus ſit;
ſed quid in infulas evomuerit, & ſolas Liber-
tatis Eccleſiaſticæ maculas exterge, tuarum
incurioſus injuriarum. Quàm autem vereor;
ne interdum vel Siſara toleretur, ſi tamen,
dum latrat in Deum, nobis adblandiatur. Non
ſi rugiant, & diſcerpant, Leones ſunt, ſed
ſi rugiant in nos. Non ità Judith, quæ leno-
cinantem ſibi Holofernem obtruncavit, quòd
Bethuliam obſideret. Non ità Moyſes, qui
Pharaonis domum excldit verius, quaàm ceci-
dit, plagis decem , quamvis in ea & altus
eſlet, & penè coronatus.

Severitat

Si

a.

puufert
Arus¹,

⸗
gisti⸗
5ℳ,

ußerta
ulse ar.
luu. I;,
litini
gerfechi⸗

d ſauß,

3,Neg.
IiII.

— — —— — —

ci
din
le
chun
ſa
Neg obn
12,18. dae⸗
uin
ten
di,
tet,
Tot
Vich

fni i5. lunte
alins. lete
cin
ie 1, liget
17 alri⸗
1 tab
Kandn
E
lo eſ.

rnß
ned ie
utur
A.
nt,
m.
ed.
e le luil

nyir
ndste.
nticuid
ed wt
1d cumn
her,
Nonne
etinnit,
ſectan.
Unns
t .
h Gubite.
Wimi fa⸗
tcricat i
en flin
. Ltum
in time,
8 erhin

ine Do-
Ius
urt
ne &
Deßen l
cis DitN
arum in⸗n
Gtem inu.
s Dommg
dinai ou!
berum, Nee.
, Uicehl
, 00 D
is Phil
es,Coalt.
ltlal⸗
Cigu,
rotnirett.
te ulbſt/
ſolus Libe-
65 tunn
enn velet

60

Gula. &i fuerit Deus mecum, & dederit mi-
pauperias hi panem ad veſcendum, & veſtimen-
7 . . 17 2 . 3
ardua e. tum ad induendum, erit mihi Dominus

in Deum, & lapis iſte, quem erexi
in titulum, voçabitur Domus Dei.
Gen. 28. 20. 2 I.

§. Fr in. ECquando hæc Jacob effatus eſt? Quando
eiſci Stig- CCeli ſpectaculo recreatus, Angelos ſpectave-
rat deſcendentes ad ſe per ſcalas, & ſcalis in-
nixum Deum. Ita-ne? Inter delicias cœli, &
Pauperta; Divimitatis divitias perire non potuit ſolicitu-
valde ar- do ærumnoſa craſtini; meminitque Panis &
dua. Iae indumenti, cui Coœlum patet? Nimirum lues
ean. iſta nec Deo viſo compeſcitur, & , quæ ſæ-
vire incepit in paradiſo, ipſo propè demiſſo
§. Jacol. CO'lo, latrare non dedidicit. An non Eliam
Prophetarum ſui temporis maximum Panis
cupiditas ad fœminæ pedes abjecit? quique
Jezabelem imperantem damnavit & ſprevit,
3. Reg. Mualieri Sareptanæ ſupplicavit: Aſfer mihi,
7. 1e obhſecro, & buccellam Panis in manu tua. En
quò abjectus eſt Regum terror, ſacrificulo-
rum fulmen, militum malleus, vindex San-
Ctuarii, & Cœli claviger. Qui Reges alloqui de-
dignabatur, quique Dei dignabatur alloquio,
viduæ non colloquitur tantùm, ſed propemo-
dum adulatur. Uſque adeò panis dira cupi-
do, & ſamis horror demittere poſſunt vel
Prophetas ad viduas, quos ambitio inflectere
non potuit, ut Regibus blandirentur. At E-
lias id perſanctè egit, & juſſu Dei. Davidem
verò tam mitis ingenii virum annonæ coacer-
vandæ conſilium eò impulit, ut Sacerdotes Do-
mini univerſos, urbémque Levitarum Saülis
gladio, inſcius tamen eventuum incogitanſque
diſcriminis, exponeret diripiendam, everten-
dämque: quique, ut regnaret, Saülem per-
ſtringere expavit, ne fameſceret, Achimele-
chum Tabernaculo Præfectum ſublatis è men-
ſa panibus regiæ immanitati, quamvwis inſcius;
objecit. Converſuſque Doeëg Idumaæus, irruit in
Nacerdotes, & trucidavit in die illa ottoginta
quinque viros veſtitos Ephod lineo. Nobe au-
tem civitatem Sacerdotum percuſſit in ore gla-
dii, viros & mulieres, & parvulos & lacten-
tes, bovémque & aſinum, & ovem in ore gladii.
Tot Sacerdotes Domini victimæ cecidere Da-
vidici gutturis,; non quidem tantæ ſtragis præ-
ſago Prophetâ, tamen ne unus eſuriret venter,
tactari debuere Pontifices octoginta quinque.
Sale bo. Erravi. Ne fortè crederes id eveniſſe Davide
sntiα. non modéô inſcio, ſed ne quidem præſagiente ex-
Mortif- cidium tantum, audi Davidem ipſum conſo-
catio cor- lantem Abiathar filum Achimelech ſuper fu-
iaeF- nere Parentis optimi. Niebam in die illa, quòd
ocum ibi eſſet Doeg Idumæus, procul dubio annun-
bid. 22. Paret Saili: Ego ſum reus omnium animarum
Patris tui. Audin? Sciebat delaterem latere
in tabernaculo, & potuit tanto cruore fune-
ſtandum panem & petere, & vorare! Quis
jam miretur divendita ab Eſau primegenita
pro eſculento „ quando David tot Sacerdo-
tum ſupplicio quinque Panes fermentare non
horruit. Penè innocens Jezabel eſt in parrici-
dio innocentis, ſi Davidis fſames in ſcenam
prodeat. Illa enim, ut vineam raperet unam,
unum interfecit civem: Hic ne uno fameſ-
ceret die,; urbem unam, & Sacerdotum cho-
rum univerſum immaniſſimi tyranni ſubjecit

wmala.

15 Reg.

22. 198.

Stromatum, Lib. mI. 5 1

& enſi & facibus. Non equidem tantæ te-
meritatis feus ſum;, ut ſupparem Davidi Je-
zZabelem exiſtimem; quos ſcio animo & in-
tegritate diſſimillimos: verùm quamvis hæc illo
ſceleratior propoſito fuerit, fuit tamen hac
Ille ſanguinis profuſior, felicior ſanè innocen-
tià, ſed ſuppliciis funeribuſque infelicior. Mi-
tiora exinde viſa ſunt; quæ Jeremias Vates
luctuoſus lachrymatur in Sion. Dederunt, in- Thren. i⸗
quit, pretioſa quæqué pto cibo. Nulli parcitur, 1.
ut uni parcatur Gulæ. Verùm hi pretioſa de-
dere pro cibo, fames autem Davidis etiam
Sacerdotes dedit, ut expleretur. Sapienter
proinde Dominus, Matthæo teſte, proclamat:
Dico vobis, ne ſoliciti ſitis animæ Veſtræ, quid Mattlis
manducetis. Nonne anima plus eſt quàm eſca 6. 25.
Si licet interpellare Sapientiam, & ſermonibus
reluctari veritatis, pace dixerim Domini, Eſ-
ca plus eſt, quàm Anima; quando David non
ignorabat quinque ſupra octoginta Sacerdotes
capite periclitaturos, ni panibus duodecim
abſtineret, & eis veſci potuit. Sanè eſca plus
illi fuit, quam Animæ octoginta, &, mi fal-
lor, octingentæ. Hactenus tamen luſit inglu-
vies: & David aliquid ſuſpicatus eſt infortu-
nii, contfa ſe paſcentes, non verò eam Regis
immanitatem in Levitas vel ſomniavit. Excipi-
te, quod vix credi queat. In diezbus autem illis, Act. 6:I;
creſcente numero diſeipulorum, fabtum eſt mur-
mur Græcorum adverſus Hebræos, es quòd deſ-
picerentur in miniſterio quotidiano viduæ earum.
En Gulæ latratus Hieroſolymis. Quorum fe-
rociam ut Lucas exponeret, ſapientiflimè præ-
miſit, In diebus autem illis. Hoc eſt, cùm Chri-
ſti cruor ferveret, cùm Dei Spiritus deſiliiſ-
ſet, cùm & Apoſtolorum prædicatio proſpera-
retur, & miracula increbreſcerent, cum & Scri-
bæ manus darent Evangelio, & diſcipuli dor-
ſa carnificibus objicerent, in tanto & ſigno-
rum fulgore, & donorum fragore; & fune-
rum ſtrepitu, libuit Diſcipulis diſceptare de
menſis, & penè ab aris traducti ſunt Apoſtoli
Domini ad patinas. Won eſt æquum nos derelin- Ibid. 2
quere verbum Dei, & miniſtrare menſis. Quam
miniſterii degenerem vilitatem ſi evaſere Apo-
ſtoli, Apoſtolorum Levitæ refugere nequive-
runt, utque Eccleſia, cum naſceretur, non ſol-
veretur, Stephanus plenus fide & Spiritu San-
Cto à diſpenſatione ſanguinis Domini projectus
eſt, ad diſpenſationem eſcarum, viditque Ec-
cleſia ex Levitarum ordine Septemviros, quo-
rum munus non prælegendis tantum Scriptu-
ris, ſed ferculis dividendis explebatur. O emer-
gentis Eccleſiæ in ipſo Domini cruore pericu-
Ium! Ut aleretur Elias, putidiſſimum delegit
Dominus ex avibus Corvum: ut Græcorum vi-
duæ ſaginentur, ſelectiſſimos in Eccleſia Petrus
deſtinat Diaconos. Id autem obtigit in diebus
illis. Scilicet cùm effuſis ad pedes Apoſtolorum
patrimoniis, malebant diſcipuli perire; quàm
pavere. Ergo-ne devictâà protritâque Avariti „
quæ vitiorum radix & altrix eſt „ViItaâque op-
pigneratâ ſecuribus, una cibi cupiditas de-
bacchatur, carentémque ommi tum macula 3
tum ruga Eccleſiæ faciem fœdiſſimè inficit .
ac deformat? Cùm cæderentur, exultabant:
cùm exularent, pfſallebant: cùm trucidaren-
tur, triumphabant: ſi fortè eſurirent, proh
dedecus! murmurabant. Breviter; In funere
Cygnos putaſſes, in fame vultures. Cadere
vidiſſes, & canere victimas charitatis. Bor-
ruiſſes latrare, & deſævire, quoties parcius
N 4 Cogeren-

152 ORva
5 liva
cogerentur epulari. Prorſus victores Gentium, Quanquam non hæc dicta velim, ut Patriar-
Cæſarmque debellatores uni cefſere ventri; chæ diviniſſimo inſultem, ſed ut exultem in
quéſque ad Aras Aarones, in choro Davides, opibus Chriſtianæ Paupertatis, quæ Deum
in bello dixiſſes Gedeones æris ſanguiniſque plus diligit, quò diuturniùs & deſperatiùs e-
Prod gos; hos degeneraſſe doleres in queru- fürit. Scio peregrinantis Jacobi ſanctimoniam
os, quoties eos offis non oppleſſes. Nemo Iſ- non vulgarem, mirôrque Principum ſobolem ſum/⸗
raélitas pluvio de cœlo Manna murmuraſſe mi- ſolam exoptaſſe à Deo cum pane togam. Cu- 1
retur ſub Moyſe, quando, demiſſo è colo jus quidem victus non abdicatio tantum, ve-
Spiritu Dei, diſcipulorum cætus, Petro du- rùm etiam parſimonia quam ardua ſit, licet in-
ce, non ſatur latravit, penéque in cætum ad- telligere, Saülis & Joſue luſtratis cohortibus.
ſcriptus eſt Abiroris & Core. Planè inſultare Vetuerat Dominus, ne quis auderet ex ſpoliis
potuit impietas diſcipulis Crucifixi, fortéſque Jericho aliquid vel attingere. Strata erant pavi- Nnh.
dicere uſque ad patinas. Excalceari videas ſine menta auro, micabant undique gemmæ, ar- 1 17.
moœrore, excoriari, obrui, tantum non de- genti ubique plurimum, opumque copia penè
ſint pultes. Cæterùm ubi minùs palato ſapida incredibilis. Quis non dico Prophetas, aut Le-
fuerint pulpamenta,; exclamatur vel à Pro- Vitas, aut Senatores & Scribas » ſed milites
4. Reg. Phetarum filiis: Mors in olla, vir Dei. Vir- coërceat à rapina; præſertim poſt victoriam,
4. 40. ginitatem non propugnavit tantùm in Paradiſo & urbe undique patente, moœnibus ſolo æqua-
Adam, ſed & amavit: Virgo tamen & nudus tis? Scimus unum fuiſſe Eliſæo alumnum pe-
immortalitatem Pomo profligavit. Uſque ades ne Magiſtro paren, quem nemo ignorat in
durior lucta eſt Gulæ, quàm pudoris & nu- fyrtes improbiſſimæ cupiditatis impactum,
ditatis. Vel Sponſa, ut Deo arctiùs jungere- quando & prophetia in cupiditatem argenti
tur, admitti debuit in cellam vinariam, cre- degeneravit, & metalla ſævius, ſed ſanctius,
vitque inter calices Dilectio. Audi, & ſtupe. in pus & ulcus degeneravere „ mirante Sa-
Can. 2.4. Introduxit me in cellam vinariam, ordinavit mari4. Scimus denariis non plus triginta ſub-
in me charitatem. Ergo poſtquam ſedit, co- jectum haſtæ JEsM ab Apoſtolo. Quis ergo
medit, & bibit, adamavit. Audeo dicere; po- non irruiſſe putet ad rapinam cohortes om- 1Ng.
tuiſſet parciùs diligi etiam à Sponſa Deus, ſi ninò omnes proſtante auro, quando Prophe- “
fructus ejus dulcis gutturi illius non fuiſſet. ta & Apoſtolus maluit rapere, quam vivere?
Quid Sponſam loquor? En Jacob! qui quam- Nihilo minus ex multitudine tanta unus tan- .
vis vidifſet Deum facie ad faciem, non ta- tùm inventus eſt Achan, qui clanculum de
men illico ſeſe illi obſtringit. Ecquid putas fi- anathemate nommihil ſurripuit. Nam Achan Sy
lium Iſaac, & Abrahæ nepotem optaſſe, & klius Charmi tulit aliquid de anathemate. Non ðB
expetiſſe à Domino, poſt ſpectatam aulam tam parcè prævaricatus eſt Iſrael, ubi mili- Gula. .
beatorum? Num benedictionem? Num victi- tes annona pellexit. Nam, cæſis à Saüle Phi-
mas? Num Sacerdotium? Vel, ſi humani non- liſthæis, verſus ad prædam populus ſangui- 8
rihil ambitus inerat Patriarchæ; Num impe- ne, juxta Legis mandatum, non abſtinuit.
rium olim Avo deſtinatum? aut Sponſam Comeditque populus cum ſanguine. Conferto 1. Reg- 3
non degenerem? aut prolem ſideribus parem? nunc populum & populum. Ubi rapina irri- 14. 32 1
S. Jaeob. Nihil horum optavit Patriarcha initurus cum tat, vix unus transfuga reus & rapax eſt. Vbi
Deo fœdus. Quid igitur, obſecro, poſtula- epulum inſiruitur, nullus non eſt ganeo. Uſ-
vit? Panem. Devovendi ſe Deo ratio non ul- que adeò durior, rariôrque cibi, quam æris
Gen. 28. tima eſt, annonæ ſtipendium. Ni dederit mi- temperantia eſt. tn
20. bi panem ad veſcendum, erit mibi Dominus ti
in Deum. Non ſi deſtinatam Abrahæ Palæſti- . 3, „ . . .
nam mihi detulerit, non ſi genus meum mul- Attende tibi, & doctring. I. Tim. 4. iin
tiplicaverit ſicut ſtellas cœli; non ſi egredia- 16.
tur & lumbis meis princeps Regum terræ; ſed dun
ſi non eſuriero Deo dicabor. Quid ſi Panem Hæc Paulus non Anachoretis, non Mona- Rumerei-
non daret, an Deum abdicares? Minimè. chis, non Virginibus, ſed viro, ſed Clerico, „
Deo militarem etiam fameſcens. Nihilo mi- ſed Epiſcopo, ſed Apoſtolorum ſocio. Quod e i aus
nus, ante Chriſti adventum, major Domini ſi Epiſcopus uni ſibi & Evangelio vacare de- ſaculari- Mu
cultus pendebat ex ariſtis. Si ſpica ſuccreve bet, quo modo poteſt Coœnobita ſcrutari in bas. Mg
rat, litabant alacrius. Bacchus & Ceres Victi- lucernis non modò Jeruſalem, verùm etiam N
mis militabant. Quot manipuli, tot hoſtixv. Babylonem, ut rumorum inde omnium fæ- E
Melchiſedech Jacob eſt, non cùm defert, ſed ces & rudera conquirat, coacervétque in ſan- Vern
cùm recipit panem & vinum. Ut Pietatem in- ctuarium Domini? Quid, rogo, Religioſo dn
telligas Iraélis, noli Templum ſubire. Hor- cum Aulis, cum Capitolio, cum Foro, &, tun
reum ſat eſt diſquirere; quantum tritici illa- ſi Deo placet, cum Circo? Altiora te ne quaæ- Eccl. 3. bon
tum eſt in domum, tantum Thuris adolebitur ſieris, & fortiora te ne ſerutatus fueris ſed qu 22. . en ell
in altari. Quod profectò grati animi propoſi- praæcepit tibi Deus, illa cogita ſemper. Quod .
bid. tum eximium id temporis fuit. N& dederit mi- ſi altiora nobis digna nobis non ſunt, quàm Linene uin,
bi panem ad veſeendum, erit mihi Dominus in indigna ſunt nobis, quæ noſtris ſubjecta ſunt enre. nao
Deum. At quam fauſtiora ſanctiorâque Chriſtia- pedibus? Quæ ſupra nos, exclamabat Eth- gel; ß lehe
norum Vota in Eccleſia ſunt, quorum vox nec nicus non inſulſus, nihil ad nos. Qua er- Be: d,
3. 419- hhcude , mec nar- eit : 8i mon eclerir mini R ratione, quæ infra nos, tanti apud nos? Cella. “ ln
H Piaer . e Laletus inu in Deum. Fran- Eô devenimus, ut ipſi non rarò Principes ad e
has.. us, Honoratus, Ignatius nos concurrant, ut quicquid uſpiam terrarum :
Pauper- Deum amabant ardentins, cùm arctum pa- agitur, certins & plenius doceantur. Splen- Uhr
zas. nem & aquam brevem illis Dominus defime- dida ſanè exedra, ex qua Conſules diſ- ſenn
bat. Aloyſius pene exanimatus eſt, quà no- cant, Romanas Aquilas deplumaverit Phra- 8
cte apud Patruum regio apparatu eſt exceptus. ates, an nutrierit. Sanè quod olim Africæ Iitor
exprobra- Cie
N

A.
i
m
e.
lan
lem
(.
ve.
tin
ibu.
olis
Dart
A.
end
ule.
milte
Orian,
ae
un pe.
Writ in
dun,
Agerti
chis,
nte N.
nta ſub.
ig engd
es onr.
Drophe-
awete
Unns tir
ulum de
1 Achin
ate. N
Cbi mil.
ile Dhi.
ſugn.
ibſtinmt.
Conlenonl
bingint, iin
ganed. U
Gbinn and

non Mobe- er
Cen,
o. (lol ,,
Tacne Ee⸗ a
Ctuntariinke
erönn etin
örmmmum l.
tgneink⸗
, Relgoo
Polo,
1te te
ſunt, Olll
ſbecin
mabet Vh⸗ 1
. Qche

Stromatum, Lib. III.

exprobrabatur, Numquid ſemper aliquid no-
vi affert? Monaſteriis utinam non juſtiùs ob-
liciatur, Numquid ex Sanctuario nova & ve-
tera ſemper emanant? Sanè mihi audire vi-
deor urbanas Ciconias, producto obversôque
collo, crocitantes: Quomodo hic literas ſeit,
cùm non didicerit à An in ſpeluncis & caver-
nis terræ regnorum tumultus & conſilia Æo-
lus recondit, quo monſtroſas & ipſe Sybillas
habeat, quibus ſuus non deſit Eneas? Inver-

Joan. 7⸗*
25.

Matth.

1 . tum, ſeu elogium: Quod dico
10. 27. tiæ ſeu præcep . g Q⸗

vobis in tenebrie, dicite in lumine: Et, quod
in aure audiſtis, prædicate ſuper tecta. Nunc
verò quicquid in foro jactatur & luce ,„ ex
umbris emergit cavernarum. Periiſſe enim ſe
crederent Religioſi viri, ſi quid eorum ipſos
præteriret, quæ Batavi in Braſilia moliuntur.
Exclamo, quid cilicio cum vexillis? quid tym-
pano cum choro? quid aris cum gladiis, & fu-
ſtibus, & bombardis? Dedecent hæc plane Ana-
Choretas, inquis: ii verò, qui degunt in medio
nationum, rerum eventus ignorare qui poſſunt?
Abimelechus te vanitatis apertiſſimè coarguit.
Hic enim increpitus à Saüle, quòd Davidem
hoſtem ſuum paviſſet, armaſsétque, reſpondit:
1. Reg. Et quis in omnibus ſervis tuis, ſicut David fide-
22.14.15. lis, & gener Regis, & glorioſus in domo tua? Ab-
ſit hoc à me: Ne ſuſpicetur Rex adverſus ſervum
ſuum rem hujuſcemodi, in univerſa domo Patris
mei non enim ſeivit ſervus tuus quidquam ſuper
boc negotio, vel modicum, vel grande. Ubi cly-
peus actuoſæ vitæ ad fulgorem eruditæ inſci-
tiæ in Pontifice Maximo? Octoginta quinque
Sacerdotibus Præfectus Achimelech Davidis
caſum & fugam totâà Palæſtind vulgatiſſimam,
ne audierat quidem, regiæque iræ tonitru, cu-
jus fragore regnum umverſum intremuerat,
nec ſtrepuiſſe didicerat. Ergo de tanti Princi-
pis ira, belléque Pontifex tantus nihil ſcivit,
quo de Anachoretæ non dico periodos, ſed
Iliadas conſcripſiſſent; neque enim loquimur
tantùm futilia, curiosâque, ſed penè commen-
tarios quavis de re teximus, parciuſque Baſi-
lius Hexameron ſuum dictavit in Geneſim,
quam nos de regi equi fræno, purpureiſque
mulæ ephippiis, Annales verius, quam ſermo-
nes inſtituere putidiſſimè conſuevimus. Semel,
& iterum, ac tertiò quærimus, an Bais Seja-
nus redierit, diſceptamuſque lectica-ne an cur-
ru delatus ſit Tuſculum Cincinnatus. Pudet
nugarum rixarumque. Quæ vix lippis nota ſunt,
Notis illuſtrata faſtidies in domo Chriſti. I æ-
det eos reſcire tantum, quòd Eſther ſeſe orna-
verit, niſi penitius ſciant, ſmaragdis an car-
bunculis reniteat ſoccus ejus. Sciunt ad nume-
rum & menſuram, quas patinas Aſſuerus ap-
poni juſſerit Optimatibus ſuis. Verbo; illud
exſcribi poſſet in cubiculis togatorum: In por-
tis noſtris omnia poma: nova & vetera ſerva-
vi tibi. Mirum quanta rerum nugaruúmque far-
rago & illata ad nos, & emifla ex nobis ſit.
Felicem ſanè Habacuc, qui alveolum deferre
juſſus Danieli in Chaldæam, reſpondere potuit:
Dan. 14. Domine, Babylonem non vidi, & lacum neſcio.
34. Ille nec Babylonem mente volvebat; nos quic-
quid aut geſtum, aut pronuntiatum eſt Ba-
bylone, ipſis Medis & Satrapis renuntiare poſ-
ſemus. Verùm non tam Prophetam commendo,
quòd lacum neſcierit, quam Patriarcham de-
miror, qui Eſaü occurrentem ſibi cum qua-
dringentis, tunc primùm intellexit, quuùm

Can,. 7.
13.

ſum nunc lugemus illud Apoſtolicæ eloquen-

quoque filii Heli mortui ſunt Ophni & Phinees.

153
eum ſuis ipſe oculis adventantem conſpexit. E-
levans autem Jacob oculos ſuos, vidit venien- Gen. 33.
tam Eſai, & cum eo quadringentos viros: divi- I.
sitque lios. Animadvertendum autem eſt, il-
licò reſciſſe Eſau fratris in patriam regreſſum,
Jacob verò, etiam poſt collectam quadringen-
torum manum, ignoraſſe cohortem ſibi cum
fratre occurſare. Nimirum reproborum eſt om-

nia, quæ ſub Sole fiunt, perſcrutari; cùm ele-

Ctis ſit ſatis indagare, quæ ſupra Solem futura
ſunt. Quàm multi, qui ſciunt etiam, quæ apud
Garamatas geruntur, dicere poſſunt cum Ephe-
ſüs, Neque ſi Spiritus Sankétus eſt, audivimus.
Cùm omnia ſciant, ignorant, quæ ſola, ſi neſ-
ciantur, exitio ſunt. Porrò quàm turpe eſt, ſi
Cor Sacerdotis, quod Sancta Sanctorum eſt,
non uni pateat Deo, unumque admittat thy-
miama, excluſis bobus & ovibus, quamvis ad
holocauſtum deſtinatis! Videas quorundam
mentem Noëmi Arcæ quamſimillimam; in qua
reptilium & volucrum, & quadrupedum ge-
nus omne. Utinamque Arca ſit, quæ animas
ſaltem octo cum animantibus ſervet, & non
magis ſtabulum videatur, ubi ſolum pecus
computreſcat.
Quis fſerat uxorem, cui conſtant omnia ?
Clamat Satyricus. Quis autem perferat Cu-
cullum omniſcium? Hac encyclopædia nihil
inſipientius. Malo neſcire, quàm in Sapien-
tia deſipere. Ecquid agam, inquies? Quod Pau-
lus monet: Tibi attende & Doctrinæ. An duo
hæc, quæ Paulus indicit, tam facili negotio
impleri poſſunt, ut coacervandis ex toto or-
be terrarum nugis dies & menſes impendi
queant? Minam ſaperent, & intelligerent, & Deut: 32.
noviſima providerent. Si ſidera rimaremur, tæ- ¹².
deret nos fœni & palearum. Sed ſtipulas &
filices carpimus metimuſque; quid mirum, quòd
Coœlum cum Æ gyptiis aut rarò, aut nunquam
contemplemur?

Act. 19.

9
Juvenal.
Sat. 6.

I. Tim. 4.
16.

Nemo militans Deo implicat ſe negotiis
ſæzcularibus: ut e placeat, ocui ſe pro-
bavit. 2. Lim. 2. 4.

Gratias Domino immortales, quando no- Religioſi
ſtris hiſce temporibus habemus non ſolum Aod, bello non
ſed & Aaronem ambidextrum. Quâ enim ma- interſint,
nu Sacerdos Chriſti Pacis hoſtiam immolat, unραaa.
ea tormenta bellica evertendis Chriſtianorum virirkoe
mœnibus, circino abuſus & amuſſi, coæquat.
Quàm fauſto & inſperato hactenus fœdere Judic.3.
una coaluere in dextera thuribulum & bom-
barda! Arguatur degeneris animi Moyſes,
qui emittens contra Amalec Joſué, in Monte
ſubſtitit oraturus, ſi licet Sacerdoti in aciem
deſcendere non tantùm pro Iſraél, ſed & in
Ifraelem. Quid ſi Arcam Domini deducturi
filii Heli, mox ubi in aciem venerunt, ambo
periere, in pœnam non Tabernaculi dedu-
Cti, ſed inquinati? Arca Dei capta eſt: duo

Exod. 172
I2.

I1. Reg. 4

II.

Quà ratione Sacerdos, ſecundàùm ordinem

Melchiſedech, vivet, qui in aciem deſcendit,

non Arcam fœderis, ſed arcem funeris illatu-
rus? Et illic quidem pugnabatur in hoſtes Do-
mini, hic verò oppugnantur filii Dei. Ita-ne
pronubus Pacis Matrem proritat, funeribuſque
Iſraélitarum funeſtat Eccleſiam 7 Submovetur
ab aris, qui ægro aſſidet, ſi fortè ex amore

ità illum foveat vertâtque, ut maturiùs kunn
Obire

154

obire contingat. Et litat quotidie, qui quoti-
die tantarum reus animarum eſt? Qui mini-
ſtrat infirmo, unde coronam conſequitur cha-
ritatis, inde jacturam penè facit Sacerdotii,
rejectus à ſacrificio Pacis, quòd parum habea-
tur mitis, dum amoris opibus abundat: Et
agnum immolat cum Samuele, qui cum Sau-
le non ſanè in Agag, ſed in Davidem rugit

ut Leo? Si Propheta Domini es, tuum eſt à

3. Reg.
79. 12.

Luc. 9.54.

1. Cor.
S. 7.

1. Reg.
15. 3

quatuor ventis advocare Spiritum, ut, quæ ja-
cent ofla, reviviſcant: non autem debes ex-
cuſſo cum igne plumbo in cineres & favillas,
non milites ſolum, ſed & urbes diſſolvere. For-
tè celebritas Domini renovatur quotidie tibi,
& , ut quotidie inſtaurentur dies Pentecoſtes,
ignem, ſi non è cœlo, ex Orco certè exſufflan-
dum evocas, ut ex multis regnis atque provin-
ciis unum fiat ovile, & unus paſtor. Memineris
tamen ignem Domini à Spiritu Sancto demiſ-
ſum, qui Columba eſt, non Aquila. Imò ſi
Eliam audis, Non in igne Dominus. Et ſanè ſi
Dominus abeſt ab eo igne, qui nulli exitio fue-
rat; num eum ineſſe putas ferali, funeſtiſſimæ-
que bellicorum tormentorum flammæ, quæ
mandibulam æmulata Samſonis ictu uno mille
Viros interficit. An ignoras rejectos à Domino,
duréque increpitos Jacobum & Joannem, cùm
in Samaritas Domino inhoſpitales pluvium à
Deo ignem devocarent? Domine, vis dici-
mus, ut ignis deſcendat à cœlo, & conſumat eos?
Et converſus increpavit illos, dicens: Neſcitis,
cujus Spiritus eſtis. Filius hominis non venit a-
nimas perdere, ſed ſalvare. Apoſtoli neſciunt
cujus ſint Spiritus, cùm ignem & coelo tra-
hunt in hoſtes Chriſti: Et ille ſe ſcit divini
eſſe Spiritus, cùm in oves Chriſti tartareum
ignem explodit, urbémque Dei nomine coro-
natam diripiendam offert militi Chriſtiano qui-
dem, ſed militi? Samaria perire non debet
etiam cùm Chriſtum excludit; Chriſtianorum
urbes innocenter everti poſſunt, etiam cuùm
Chriſto ſacrificant ? Non hæc autem eo no-
mine dicta pervelim, ut Chriſtianorum Re-
gum arma vituperem. Qui enim ſum ego, qui
arbiter ſedeam inter Chriſtiani nominis Prin-
cipes Maximos Optimôſque? Nam quamvis
non ignorem, vix ullum diſpendium eſſe tan-
tum, cui ſarciendo Pax Dei violari & lacera-
ri poſſit, cum Apoſtolus clamet; Quare non
magis injuriam accipitis * quare non magis
fraudem patimini? Eam tamen ineſſe proba-
tiſſimis Regibus pietatem exiſtimo, ut utriuſ-
que cohortes ſanctiores habeam cohortibus
Gedeonis. Neutrius tamen bombardas & ma-
chinas ritè ductari aio conſilio, imperiéque &
Religioſi & Sacerdotis, cujus partes ſunt lu-
gere, non furere. Licet Laico in Crucem a-
gere, & ad ſcalas gemonias damnare latro-
nem: Sacerdoti non licet armis perſtringere
vel Cethegum, aut Syllam, Mariumve dam-
nare. Uſque adeò quæ bella non iniquè gerun-
tur à Regibus, ab inuncto ſacro chriſmate non-
niſi iniquiſſimè peraguntur. Vide Samuelem in-
dictum à Deo bellum contra Amalecitas nun-
tiare Saüli, non autem cum eo ad pugnam pro-
gredi. Nunc ergo vade, & percute Amaleo, &
demolire nzwer ejus. Sacerdos ex ordine Aaro-
nis bello abſtinet, quod ex Dei verbis indixerat.
Et Sacerdos ſecundùm ordinem Melchiſedech
bello intereſt, quod, ut iniquum non ſit, cer-
t S àa Deo indictum non eſt, & adverſus filios Ec-
cleſiæ eſt. Vade, & percute, inquit Aaronis
tradux: Tu verò, hæres Melchiſedechi, ea-

Oliva

mus, inquis, & occidamus: nec jam dicitur:
Num & Saul inter Prophetas * ſed pluſquam
Samuel inter loricatos. Si ex ordine Melchiſe-
dech fulgorem trahis „radici tuæ inhærere me-
mineris: Et, ſi rectè meminiſti, non proſequu-
tus eſt Melchiſedech Abrahamum feſtinantem
ad prælium, ſed redeunti ex acie eccurrit vi-
num & panem offerens, non baliſtas explo-
dens. Puto te non oblitum reconditi à Petro
gladii, qui nec in Malchum, haſtatorum au-
daciſſimum, exeri impunè potuit, quamvis
Chriſtus raperetur ad Annam. Verùm ne A-
poſtolicæ id celſitudinis fuiſſe dicas, mitto te
non ad Petrum Apoſtolorum Principem, ſed
ad Balaam Ariolorum Archimagiſtrum. Hic
enim divinatione ſceleſtior quàm vitàâ, imô &—
prophetiã & moribus inſignitè perditus, ro-
gatus non ſemel, ſed tertiò, & quidem non
à Dynaſta, ſed à Rege Moabitarum Balaco,
ire recuſavit contra Iſraëelem, a quo invade-
bantur Imperii Moabitici fines. Nec ullis in-
flecti aut precibus, aut muneribus unquam
potuit, uti, non dico Machinas bellicas in Dei
populum ſævituras dirigeret, ſed ut verbum
unum emitteret benedictionis non plenæ. Er-
go quod Ariolus horret, imò quod Arioli A-
ſina, tutante ſe Angelo, & portentosè elo-
quens damnat, improbâtque: Sacerdos Dei
Altiſſimi non modò non exhorret, ſed implet;
cumque ille maledicere nolit toties exoratus à
Rege, vereor, ne toties Regulo tu ſupplica-
veris, ut non verba tantum, ſed & mortem in
Chriſti Agnos jacularere. Audi Magnates re-
gni Regis mentem Ariolo exponentes. Nic di-
cit Balac filius dephor: Ne cuncleris venire ad
me: paratus ſum honorare te, & quidquid vo-
lueris, dabo tibi: Veni, & maledic populo iſti.
Audiſti Legatos? Audi Divinum. Reſpondit
Balaam; Si dederit mihi Balac plenam domum
Iuam argenti & auri, non potero immutare ver-
bum Domini. Rogo, quo te nomine Balaamo
anteponis? Ille rogabatur à Rege; Tu vel Re-
gem rogaſti, vel ad ſummum à regulo invitaris.
Ille provocabatur ad ſui regni propugnationem:
tu ad invaſionem irruis alieni. Ab illo verba
tantùm petebantur contra hoſtes: à te immit-
tuntur in filios matris tuæ Ignis, & ſulphur, &
ſpiritus procellarum, & quicquid violentum
aut lethale excogitavit immanitas bellicoſa. IIIi
obtrudebantur infulæ & coronæ;, ſi loquere-
tur. Tu, poſtquam detonueris, deſereris in
mendicitate tua, ut micas optes, qui ollas ex-
cutis. In eo te fateor diſſimillimum, quod ille
Augur, tu verò Sacerdos es. Et tamen ubi
Ariolus loqui timuit, miniſter Chriſti, Gen-
tium Doctor, hæres Apoſtolorum, interpres
Evangelii, Sacerdos denique audet rugire;,
ſævire, igneſcere, fulminare, tonare, mœnmia-
que, & turres, & ipſa Templa concutere,
quatere, evertere, demoliri. Cumque horrue-
rit Dominus in Petro gladium, ſuſtinebit hac
tempeſtate Chriſtiana Religio Presbyterum
cum tormentis & baliſtis? Dices te non furere.
Num exploſis bombardis, fulminare te per-
negas? Quod ſi non furis, cur placatus im-
mugis? Hoc doleo maximè, quod blandus ſæ-
vis. Minùs execror furentem ante lamienam Ti-
gridem, quàm Sirenem canentem & ſtrangulan-
tem. Subrides, & perdis non hominem, ſed
urbem. Ecquid immanitatis metuendum à te
eſt, quùm ſævies; ſi arces evertis, dum joca-
ris? Periimus, ſi & Pax fulgurat, & Iris ful-
. minat;

I. Reg.
10. I12=

Num. 22;
16. 17.

Ibid.

— —. — -

—„D— — —. —

MuN, 17.

-—--—ʒ— ——

—

r
ni
le⸗
Cot
ru,
di⸗
cul
ren
min
60l
lher. vocl
lj ji Veni
pice
Phel
Gle
tdo
Dale
mant
Ain
E
gui
Gos
barte
G ed
ten
naten
Mare
tum.
ſir 1
elt,
d e ſi de

zlo,
c i
dor,

mni
de N.
tto ſe
d E
H
md
1,10.
II non
alco,
imade.
l n.
nncam
in Dei
Vetbum
nr. E-
Wiol N.
toe el⸗.
cos Dei
4 inllet,
Arit
ſppler.
hortenn
nates.
8 Nr A- e
Tenife Ad uer
icgic e.
plifi D
Reponti I
n donun
nutare ter
e Belnno
Turel Ne
lo innin
gnutihren.
iloo vetn
te immt.
Cpbur⸗.
woErun
elicola. II
Gelerers n
n, C 1
t tamen Ul
ifi,er.
I, imelpts
get ngne,
are, MMbl
concutelen
e Holke-
Presbjteimn

Num. 17.
5⸗

1. Reg.

Job. 41.

910.

tem parturiret, & excidium pareret.

Stromatum, L ib. III.

minat, & Pietas eradicat, exuritque. Ergo-ne

tuus adeô feralis riſus eſt, ut etiam tranquillus

ferrum vomas, & faces immittas? Satius eſt,

ut te fatearis furere, cùm arces quaſſas: ne

ſævior monſtris habeare, ſi rides, & jugulas.
O ſpectaculum non viſum hactenus, nec ſpe-
. .
Ctandum in futurum! niſi fort, quod metuen-

dum omnino eſt, exemplo tuo armis togæ &

cedant, & militent. O ſpectaculum, inquam,
inulitatum! Sacerdos explodendis tormentis
bellicis ſummnmo cum imperio præeſt, tantumque
Cæſar non eſt, quia & ancillatur, & imperat.
Ipſe Annibal tuum extimeret occurſum, quan-
do & ſe haſtis, & te bombardis videret ob-
vVallatum. Neſcio an bellica tormenta inſignia
ſint Sacerdotis. Equidem Numerorum deci-

mo ſeptimo is ſacrificiis deſignabatur, cujus

virga erupiſlet in flores. Quem ex bis elegero,
germinabit virga efus. Germinabit, inquit „
non efferabitur, non obarmabitur, flores edet,

non ferrum. Quid floribus cim bombardis?

Illi fragrant, hæ flagrant. IIIi recreant, hæ
perdunt. IIlis Sponſa fulcitur, ut reſpiret: his
opprimitur, ut exſpiret. In floribus germen
vitæ, in tormentis bellicis ſemen funeris. Ut
video è& fimbriis Sacerdotis non jam argentea
ſuſpenduntur tintinnabula, ſed ænea tormenta
dependent: nec ſonitus, ſed ſtrepitus Sacer-
dotis inceſſum prodit. Miſeret me Apoſtolo-
rum, é quorum manibus excuſſus eſt baculus.
Si alid tempeſtate inaugurati eſſent „non ba-
culum duntaxat geſtarent in manu, ſed geſta-
rent, verſaréntque bombardas. Et quando me-
minimus baculi, ſi tecum congrefſurus eſſet
Golias, profectò non ſe ſpretum doleret, nec
vociferaretur: Numquid ego canis ſum, Tod tit
venis ad me cum baculo ⁶ Neque enim in la-
pide & funda occurreres pu gnaturo, ſed blaſ-
phemum perterreres in tubo & plumbo. Cum-
que ille ferreum jactaret liciatorium, æream
tu oſtentares trabem-ne dicam an Balænam?
Balænam dicerem, niſi quèd undas illæ vo-
mant, evomunt tormenta tua non flammas, ſed
Etnas; Cumque in eas & intrare Jonas poſſit
& vivere, metalli tui ea feritas eſt, ut etiam
qui procul ab acie ſunt, propè ſepulchrum ſint.
Non enim tam mitis bombarda eſt, ut laceret

quos vorat, verùm Pardorum ſupergreſſa bar-

bariem, ſtragem, non vorando, ſed vomen-
do edit, quando pulverem concepit, ut mor-
Habet
& Ignis, te authore, Cete ſua. Erravi. Cuùm
natent in Oceano Cete grandia, in Cetis tuis
Mare ipſum poœnarum fluctuat atque flamma-
rum. Uſque adeò ſæviora æquoreis belluis mon-
ſtra tua ſunt. Cete loquor? Leviathan Siren
eſt, ſi componatur cum tubo tuo. Quid enim,
ſi de eo Job ſcribat: Nernutatio ejus ſplendor
ignis. De ore ejus lampades procedunt, ſicut te-
dæ ignis accenſcæ. Halitus tubi tui, non ſplen-
dor, ſed excidium ignis eſt, exſpuitque non te-
das, ſed ollas, imo verô fulgura, fulminaque
viciſti, viciſti immanitatem etiam monſtrorum
monſtris tuis; & , ni fallor, metallorum tuo-
rum comparatione, Leviathan non ſerpens, ied
lacerta, imò & Columba eſt. Vide, quò fe-
ritatis ridendo, & circinando provectus ſis,
ut Orcum exæquaveris, & „ Coœlo tonante,
dedocueris timeri Jovem, dum ſævius & ſtre-

pit, collineante te, Lerra, & fulgurat. Ride-

re hic compellor Achimelechi meticuloſam ſu-
perſtitionem. Hic Davidi, ſi qua forent in Ta-

175
bernaculo arma ſciſcitanti, auſus non eſt gla-
dium tradere, ſed ait tantům: Ecce hic gla-
dius Goliath Philiſthæi eſt involutus pallio poft
Ephod : ſi iſtum vis tollere, tolle. Neque enim
hic eſt alius abſque eo. Ac ſi diceret: Sacerdo-
tis eſt paſcere fameſcentem, non autem obar-
mare pugnaturum. Cum eſuriret, panes obtu-
lit. Dedit ergo ei Sacerdos ſfanblificatum panem.
Enſem vero deferre non eſt auſus. Quæris
fortaſſe, Quare & panem dederit, & gladium
non porrexerit? Quia Sacerdos erat. Hor-
ruit vel contingere funeris inſtrumenta, no-
luitque defſtinatam ſacrificiis dexteram Parrici-
dliis ſubſervire. En panes; ſed gladium tolle.
Nolo victimis commiſcere cædes. Adde, quod
non ſolùm reconditus erat enſis in vagina ,
verùm & pallio obvolutus erat. Nihilo mi-
nus ferrum toties obtectum tangere expavit,
quo David vel in Saülem uſurus erat Dei
juſſu exregem, vel in Philiſthæos hoſtes Do-
mini. Porrò Achimelech cruentas iminolabat
Deo victimas, tu hoſtiam ſacrificas incruen-
tam: & tamen obvolutum gladium ille non
tangit, tu ſpirantem minarum & cædis in
diſcipulos Domini colubrum verſas, rever-
säſque, ne fortè tela mortis ſine ſtrage ferren-
tur. Libet hoc loco tornatiles Sponſi manus
conferre cum tuis manibus. Explica, rogo te,
dexteram tuam, dum ego revolvo dexteram
Sponſi. Si Sacerdos es, amicus Sponſi es. Ve-
rum jungere inter vos dexteras fas non eſt,

I. Reg.

2 1. 9

Ibid.

cuùm Manus ejus aureæ plenæ yacinthis viſan- Can. J.
tur, tuæ vere oppletæ ſpectentur plumbo, ſul- 14.

phuréque. Plané ut vox tua ſit Jacobi vox .
Manus certè tuæ manus ſunt Eſau. Imo ſunt
manus Eſaü, quando illæ ſagittas jaculantur,
ut Patrem paſcant, tuæ ferreos excutiunt or-
es, ut fratres perimant. Nec ſanctius dexter4
tuâ os tuum eſt. Cujus & fſœditatem & feri-
tatem is plenè intelligit, qui labia tua cum
labiis Sponſæ componit. De eis hæc habet Sa-
lomon. Favus diſtillans labia tua,

Wonſa, mel Can. 4

& lac ſub lingua tua. Audire te velim, cùm, II.

inflatis buccis, circinéque circumacto, ſatelli-
tibus tuis mandas, quam in partem tormenta
explodant deſperatius graſſatura. Per id tem-
poris num inter oracula cruoris & Cæis, præ-
ceptâque Mortis, tuis ex labiis mella fluere di-
cemus & lac, & non magis ebullire cum pi-
ce fella? Sub lingua tua non favus, ſed ſepul-
chrum; rariora enim inde emittuntur verba;,
quam funera. Quot ſyllabæ, tot cædes. O ſi
⁶ colo erumperet Paulus aciem ſpectaturus,
in qua, penè dixerim, militas, Téque modò
haàc, modô illàc diſcurrentem, anxium, anhe-
lum, indecoro pulvere ſordidum intueretur;
rogaret procul dubio Gothui-ne fores an Lon-
gobardus. Cui ſi quis Coapoſtolum te ejus
eſſe renuntiaret; exclamaret ſanè, Coapoſtoli
mei inter milites! Qui de diſſidiis Principum
Chriſtianorum loqui non poſſunt, promoven-
dis Principum diſcordiis & ſtragibus implican-
tur! Filii mei, clamarent Ordinum Funda-
tores, bombardis præſunt, quibus non licet
pro inſectatoribus ſuis non orare? Bella con-
ficiunt, qui Pacem nuntiant? Hoſce mihi quis
genuit? Numquid ego ſum Loth, qui neſcius
Pepererim Moabitas & Ammonitas? Iſimnaél,
quòd luſerit, ejectus domo eſt- Et qui non
ludit, ſed ſævit, penè eſt in domo Primogeni-
tus? Quod ſi Sara noluit apud ſe eſſe tenden-
do Arcui, & jaciendis ſagittis natum Hſtnae-
emn 3„

Joſ. 7. 26.

Jol. 6. 19.

Joſ. 6. 13.

.
Joſ. 6. 10

156
lem, bombardis incumbentem quare domo non
expellitis? Pudet me, non Sacerdotes orbi ter-
rarum dediſſe, ſed milites. Licuit non rarô
fieri ex milite Sacerdotem: Sacerdotem autem
in militem deformari nec Annibal pati poſſet.
Quod ergo Carthago non præſtitit, quod Ro-
ma, quod Babylon non ſpectavit, quod non
tolerarent Echbatanæ, quod Scythæ, quod Tro-
gloditæ, quod Arabes execrarentur, hoc luget
Eccleſia, & quidem prodiiſſe ex me, Sacerdo-
tem nempe & Bombardarium. Vos compello
poſtrema hac voce, viſcera mea; Nonne apud
vos reus eſt, qui verbum unum non ſtatis ho-
ris protulerit. Quâ, rogo, ratione ſcelus eſt
verbum emittere, & feſtuca eſt bombardam
explodere? Cavete, ne videamini decimare ci-
minum, & ſorbere camelum, ſi verboſum dam-
natis, & toleratis fulminantem. Ad has tan-
dem voces, ut video, expergiſceris. Ais tamen,
id per te agi,quod actum olim eſt imperio
Domini à Levitis. Reſiſte, quæſo te: ſat novi
urbem aà te Jericho contra præceptum Joſué,
in quam confugias, excitari. Sapienter ſanè &
emunctè. Videamus, an ſimilitudo velificet. Ar-
changeli mandato Sacerdotes clangentes tubis
urbem Jericho circuiere: cumque moenia cor-
ruiſſent, ſpolias ommia Domino conſecrata ſunt.
Percontor ex te, quinam Angelorum te de-
duxerit ad pugnam? Quæro, an Jubilæi tu-
bas cum Bellonz tormentis componas? Ex-=
quiro, an in Chananæos ſit bellum? Jerichun-
tém-ne oppugnetis perfidorum arcem, an ur-
bem invadatis Chriſtinorum? Demum ex-
plicetur diploma;, in quo mandatur: Quicquid
auri & argenti fuerit, & vaſorum æneorum, 2
ferri, Domino conſecretur. Nitque civitas hac a-
nathema: & omnia quæ in ea ſunt, Domino. En
urbs refugii tui quam luculenter exaggeret fe-
ritatem tuam. Quid tubis ſanctis cum tormen-
tis & machirmis? Ruêre muri, non dejecti ſunt.
Imòô hinc diſcas velim, quàm nalit Deus Mar-
tialihus Machinis profanari Sacerdotium,
quando armis uti vetuit Sacerdotes, etiamn cùm
impiorum Babelem evertendam ſanxit. Ar-
matus populus, inquit Scriptura, ibat anie eos.
Scilicet, non armatus Levita. Maluit Ange-
los ſuos vaſtatores eſſe, quàm milites Sacer-
dotes ſuos. Prodigis pugnatum illic eſt, ne a
Sacerdotibus pugnaretur. Quin itaà procul eſſe
omnem armorum ſtrepitum à Levitis ſuis cen-
ſuit, ut nulli omminò militum licuerit, vel
enſem evaginare in tantæ urbis obſidione,
quòd Sacerdotes ſeptem inſtructi tubis cohor-
tes anteirent. Ergo ubi Sacerdos adfuit, nec
miles militavit, ſolâque voce exclamavere co-
hortes, quòd dedeceret, coram Miniſtris Do-
mini, non ſtrages tantum, ſed furor. Excla-
maverunt aio? imò verô ſenis diebus urbem
circuire ſummo ubique filentio juſſi ſunt,
ſeptimo vix die indictà, ad voti ſanctitatem,
populari militarique ſucclamatione. Ergo co-
ram Sacerdotibus non pugnare modè dedo-
cti ſunt milites, ſed & hiſcere prohibiti ſunt.
„Won clamabitis, nec audietur vox veſtra: nec
ullus ſermo ex ore veſtro audietur. I, bone
miles, imò Sacerdos & miles non bone, qui

enim utrumque eſt, neutrum ſanè eſt. I, in-

quam, & quære refugii urbem apud Jebu-
ſæos; nam quam tibi deſignaras apud Chana-
næos, deleta eſt; téque prodidit, non prote-
Xit. Nam ibi Sacerdotes ſilere docuere Pha-
langas, hic tu Sacerdos ſtrepere inſtituiſti vel

Oliva

æra. Si omnia expendiſti „ inter Levitas eva-
ſit penè miles Sacerdos: non autem; quod
tecum agitur, didicit inter cataphractos pu-
gnare Sacerdos. Objicio iterum illud tibi, non
abs te Jerichuntem obſideri; quamyis in eo
non abnuam ſanctis Joſué cohortibus phalan-
gas tuas non abſimiles fore, quèd ſcilicet e-
versâ incensâque urbe ſolam ſint Rahab ſerva-
turi; utinam poœnitentem, non peccantem.
Genus enim ſœminarum hujuſmodi, quantum-
vis incendium ſæviat, ſuos nanciſcuntur M.-
neas, à quibus ſummâ, ſi ſuperis placet, pie-
tate vindicentur. Scortorum vix ullum non
Salamandra eſt. Faces inter & ignes vivunt
perditiſſimæ colubræ, cùm nulla earum non
perire deberet incendio. Regibus non parcitur,
& luparum vitæ parcitur. Scrutare Ilium; di-
rutis Fanis, fornices intacti ſunt. Templa fu-
mant, Lupanaria frigent. Enata ex undis Ve-
nus in flammis enatat. Verùm hæac feſtivius
quàam luctum & dedecus deceat cauſlæ, qua
de agimus. Quo te umbone tueris, cùm apud
Jerichuntem non modèô nefas ſit bellare Levi-
tam, ſed & miles cogatur, imbellium more,
ſine ſtrictis gladiis, ſine cæde, propugnacula
coram Arca circumire? Extorſiſti, ut video,
de manu Ezechielis laterem illum, in quo
ipſe Dei conſiho expinxit Hieroſolymam. Mi-
ſeret me tui. Quâ enim ratione tutum te fore
opinaris latere uno, qui defendi nequiviſti fir-
miſſimis munitiſſimæ urbis propugnaculis?
Age dum, edicito, quid in eo ſpectaveris,
quod te immittere poſſit & immiſcere cohor-
tibus ſine probro? Evolvamus, & perlega-
mus Prophetam. Et tu, fli hbominis, ſume tibi
laterem, & pones eum coram te: & deſeribes
in eo civitatem Jeruſalem. Et ordinabis adver-
ſus eam obſidionem. Num propterea tibi licet
obſidere Arces, mœnia dejſicere? Haud puto
ità te obſtupuiſſe inter tormentorum fragores,
ut neſcias, ideò expictam à Propheta obſidio-
nem, ne Jeruſalem obſideretur. Memini Am-
broſium ſupra Philoſophiæ commenta extollen-
tem Abrahamum exclamaſſe: Plus iſte fecit;
quam illa finzit. Cogor & ego multèò altius ex-
clamare; Major Ezechiele Sacerdos. Quod e-
nim ille pinxit, iſte expreſſit, & præſtitit. Ob-
idionem, & munitiones, & aggeres, & arie-
tes, quos Propheta adumbravit in latere con-
templando, tu militando ad amuſſim confe-
ciſti, Alexandro par, non impar Pyrrho, Ar-
chimede grandior; quas enim ille machinas,
patriam duntaxat ſervaturus, excogitavit, tu
eas erexiſti, urbem alienam everſurus. Mallem
ego te Apoſtolorum alumnum eſſe, quam Du-

Protecto-
rss im-
piorum.

Luxuria.

Ezech. 4.
1. 2.

cum. Porrô Petrus Bar-Jona appellatus eſt, id Matth-
eſt flius Columbæ. Tu verò haberi, & dici 10..

potes Accipitris fœtus, quando ſtragibus, &
funeribus ſaginaris. At, inquies, Jacobus &
Joannes Boanerges, filii ſcilicet tonitrui dicti
ſunt. Omninò. Tu verò non filius, ſed Pater
es tonitruum. Quanquam quis neſciat ideò mi-
tiſſimos fratres à Chriſto tonitruis compara-
tos, non quòd graſſaturi tormentis eſſent in
Catholicos, ſed quòd in hæreticos ſublimita-
te doctrinæ eſſent detonaturi? Utinam & tu
fores tonitru Sapientiæ. Verùm volumina Bom-
bardis, ſtylum haſtis, papyrum aggeribus
commutaſti, ſpretôéque Minervæ ubere, totus
pendes à Bellona. Noli, rogo te, ſtolam Sa-
cerdotii tui occiſorum cruore denigrare. No-
li tantz immanitatis notam inurere Ordini
tuo;

llen

zuli el·
ſrvil-
i

Lititis
Veri -
del!
Ratu
neliuris !
nleray. l
4. I
Nictati eſt

umng, .
Ie

Ii
cen
mun
Aang cl
le
lta.
Ia!
diri
imm
tra l
leran
alnar
Madr
tuilke
tamn
te⸗
Cn,
Orann
Dhen
lati
Verd⸗
bent
Kechin
bunt
ibhre
Unngvi

7
e. Gun n

nſil.
4 8

ey⸗
Juod
.
1, Non
in e
ln.
lcet e.
ſern
Ccanten.
Wamtum.
iret 3 ⸗
un II
e8 Vt le
Trum mn
Parom,
lium;⸗
enpha
Undis Ve
keſhri
ule, Jun
Chlnapl
lare Leyt-
umn mote,
ugnneue
It Wdeo,
n in
kumn te hre
egortühr.
uermcll
Pechifeit,
cere cohor.

Regula-
usm ob-

IBervan-

tia.

25.

Latitis
vera un-
de?
Stats
med iocris
toleran-
dis.
Peccati
damna.

abis a
rei tbi e
Haod pun
m lrigote
heta obln
lemint A-
Rta extoler.
s iſte ſel,
ltd duiser⸗
dos Qwole
eres, & arle⸗
in htete o⸗
nulltm oo⸗
1 Pynho- N
Ble muchins,
cogiunth 1l
Lorus Ml

le,gunh
veliuns 1

4 14
Aber!, Ebun

ſtraglo⸗
obil
, e
. tonutrun
ius, lel Me
elciat e .
ttuis Coinpan
elemn

Joa. 21.

21I.

Act. 11.8.

Vunitfor-
mitas.

Virtus

non ſoli-
da,

LOa. 10.10.

Stromatum, Lib. III.

tuo, & tuis, & tibi. Parce, ſi non tibi, tuis
certè, quibus invidiam & infamiam conflas
tantam, quantam expiare nec fuſus pro Ec-
cleſia cruor poſſit. Si pergas bellare contra
Chriſti agnos, non deerunt, qui à Domino
verba mutuati; exclament: Fur non venit, ni-
ſt ut perdat, &' malëtet.

dixit Doninus: ſie comedent fili I-
raéë panem ſuum pollutum inter Gen-
tes, ad qitas ejiciain cos. Ert dixi,
Aaa, Ebpmine Deus, Ecce anima
mea non eſt polluta, & morticinum,
& laceratam à beſtüs non comedi ab
inſantia méa uſqu? nunc. Ezech. 4.

13. 14*

Et

Prædixerat Dominus Prophetæ vincula:

Ezech.3. Eoce data ſunt ſuper te vincula, & ligabunt te

in eisg. Indixerat jejumum; imperaverat agge-
res, obſidiones, arietes; nuntiaverat dormien-
dum illi ſuper latus unum diebus quadragin-
ta: Quibus tam duris, tämque arduis nihil ip-
ſe commotus filuerat, nec inducias precatus,
nec deprecatus ſupplicium. Ubi veròô ſterco-
ratum, pollutúmque ſibi hordeum comeden-
dum aundivit, expavit, cohorruit, exclama-
Vit, Aa a, Domine Deus. Nimirum Heroi-
bus, ea tantàm dura putamur, quæ contra Dei
legem ſtatuuntur. Vinciamur, jejunemus, ve-
nundemur. Non inſuavia; irnò dulciora ſunt
hæc melle & favo, ſi ea Deus nuntiet tole-
randa. Contaminari verò pane polluto durum
eſt, quamvis Deus imperet, cùm Legi Domi-
ni obluctetur. Sic Petrus, cùm didiciflet à Do-
mino manere ſe compedes, clavos, & Cru-
cem, non expavit, non expalluit, Domine,
Hic autem quid Juſſus autern comedere im-
mundas ſibi è& cœlo demiſſas animantes, ex-
clamavit: Neæquaquam Domine: gitia commu-
ne aut imnmundum nunquam inrroivit in os meum.
Ita-ne? Catenas non horres, & horfes repti-
lia? An amarior patina eſt, quam Angelus con-
divit, quam Crux, in quam te Nero, Cæſarum
immaniſſimus, aget? Nimirum quicquid con-
tra Legem Domini eſt, nec ab Angelo ità tem-
Perari poteſt, ut ſapiat. Pro Chriſto autem etiam
amariſſima vertuntur in mella. Porrò unum ani-
madverſione digniſſimum cenſeo, videlicet tum
Ezechielem, tum Petrum, ideò recuſare po-
tuiſſe pollutam eſcam, etiam à Domino dela-
tam, quòd nunquam contaminati eſſent immun-
ditie ferculorum. Plerique enim modò Aarones
ſunt, & modò Nembrothi. Aliquando ſinapis
granum exhorrent, aliquando Pardos & Ele-
Phantos glutiunt. Phariſæi, promptiùs mori pa-
rati ſunt, quàm veſci illotis manibus. Mentiri
verò, rapere, & mactare nulla religione cohi-
bentur. Propter Paſcha in Prætorium non in-
grediuntur, Deum verò ipſo die Paraſceves af-
figunt Cruci. Saül capitis damnat Jonatham
ob prælibatam mellis guttulam. Idem Agago
pinguiſſimo percit, quem Dominus trucidan-
dum mandaverat. En! quam diſfſimilis etiam
ſibi eſt fucata religio. Mod parcit, modò per-
dit. Cain facrifictum prætermittere exhorruit.
Viliora autem immolare non erubuit. Videas
pleroſque ſacr Synaxi in Paſchate refici. Ne-
que enim audent ſacro abeſſe epulo: nuptiali
autem, an tartareâ induti chlamyde interſint,
Ethicæ Comment., Tom. IV-⸗

7 5*

157

non cufant. En quahtum impietatis in ipſa
religione! Idem Cain timet decimas non offer-
re: fratrem verò jugulare non timet. Quid
Petrus? Chriſtum nec inter ſatellites deſeren-
dum duxit, coram Ancilla ter ejerandum. Ne-
mo diſcipulorum ad hortum Orationis non
Chriſtum deduxit: Nemo, eo orante „ non
dormivit. Er egreſſus ibat, ſecundium conſuetu-
dinem, in montem olivarum. Secuti ſunt autem
illum & diſcipuli. Audiſtin quam frequentes
ad orandum convenerint? Audi, quàm inde-
corè reſupinati ſtertant, dum oratur. Et cun
urrexiſet ab oratione, & veniſſet ad diſcipilos
ſetos, invenit eos dormientes. Ipſe Judas, in qua
nocte & proditurus Dominum, & viſcera ef-
fuſurus erat, ab eſu Agni abeſſe noluit: cum-
que Legem compleilet, & ſibi reſtim, & Do-
mino Crucem adornavit. Uſque adeoò, etiam
qui perditiflimi ſunt, in pleriſque non modo
non incurioſi, verùm etiam religioſi ſunt. Quid
moramur? Abſalom proditionem Patris exor-
ſus eſt à ſacrificio. Parentem & Regem & Pro-
phetam fugare, feſtuca eſt. Rebellare autem,
antequam litaveris, trabs eſt. Abſit. Cüumque
immolaret victimas, facta eft conjuratio vali-
da, populuſque concurrens augebatur cum Ab-
alom.

Stantes ante thronum, & in conſpectu
Agni, amitéti ſtolis albis, & palmæ
in manibus eorum. Apoc. 7. 9.

Ubi ſunt, qui putant, efferari debere, &
ferocire Principem, ut in officio Servos „JSa-
trapſque contineat? En amictos ſtolis albis Se-
natores non coram Leone, ſed coram Agno.
Proſiluerant ſuis ex antris monſtra univerſa;
ut obvios quoſque lacerarent. Catuli Leonum
rgientes, ut rapiant, & quærant à Deo eſeam
libi. Quid actum exiſtimas, ut tot peſtes abi-
gerentur, & truderentur in locum ſuum:? Ful-
guribus & tonitruis cœlum rugiiſſe putas? Non
rugiit, ſed fulſit: non fulmina, ſed lucem emi-
ſit, & terrarum orbis rapinis ac lanienis expia-
tus eſt. Ortus eſt Sol, & congregati ſunt. & in
cubilibus ſuis collocabuntur. Si cœlum perto-
nuiſſet, nulla ferarum expalleret. Ut fulſit,

Luc. 12.
39.

Ibid. 4 5.

2. Rege
15. 12

Elemen
tia.
Superior
mitis ſitz

Pſal. 1033
21.

Ihid. 2 2⅞2

Saperior

vicit. Nimirum ineſt vis quædam Clementiæ, smore

quæ, dum mulcet, frænat. Hinc eſt, quod
effloreſcenti virgæ incubuifle teſtatur Eſaias

Ssat

non Sapientiam duntaxat, verùm etiam For-
titudinem. Eogredietur, inquit, virga de radice Eſa. il. 13

Jeſe, & ſlos de radice ejus aſcendet. Et requieſ-
cet Iuper zum Wiritus Domini, SWiritus Sapien-
tiæ & intellectus, Spiritus conſilii & fortitudinis.
Non miror inſediſſe pacatam Sapientiam Flo-
ri, armatam verò Fortitudinem quis non mi-
retur in flore conſediſſe? Quid haſtis & deli-
cis? Quid odoribus & terroribus? Quid gla-
dio & flori? Floribus ſtipatur Sponſa, ne lan-
gueat: Fortitudine Gigas eliditur, ne expro-
bret. Itaà eſt: adeſt ipſi quoque Clementiæ ter-
ror non contemnendus. Ut enim Api ſubeſi
ſuus inter mella lethalis aculeus: ita etiam 5
quæ blandiri conſuevit, manſuetudo terrere
ſolet & novit. Intuere Sponſi labia; Quid
fragrantius? Quid blandius? Labia ejus Lilia.
Videamus, an ſubſit ſuus quoque Lilio acu-

2.

Can. 5. 13

leus. Audi ſanctum Vatem: Percutiet terram Eſ. rI. 4.

Virge oris ſui⸗ & Spiritu labiorum Sorum in-
etet imnpinm. En ſepulchrum in horto
. 09„

—

158
Hos, ibi cædes, & iiſdem labiis, quibus odo-
re languentem recreat, furore iniquum per-
dit. Ut propterea miruin non ſit, ſi Sponſa
ipfa, cùm dixiflet, Labia ejus Lilia eſſe, te-
ſtata quoque ſit, ex eis myrtham ſtillare, quæ
Can. t-13. funus notat. Luabia ejus Lilia diſtillantia myr-
ham primam. Placet Clementia, ſed non fa-
Severita tuitas. Placet Lilum, ſed quo optimi ità re-

in impior. creentur, ut & iniqui cohibeantur. Pot
Secaznda-

loßi fra-

arridendo coercere flagitia. Eſto Lilium;, ſed
quo ſcelus contremiſcat. Quid morat

. ) . 2 1. -
s nal. tre Quid moramurt: Spor
ſi labia, quæ Dilectæ floruifle viſa ſunt, Joan-
Apoc. I. ni viſa ſunt ſœæviiſſe. De ore ejus gladins utra
16. que parte acutus exibat. Uter horum hallucina-

.—G

tus eſt, ea-ne, quæ florem ſpectavit in labiis
Domini, an is, qui enſem in ejus ore ſuſpexit?
Neuter. Non quod ex ore uno tum flos cum
enſis prodire poſſit: ſed quoòd ipſummet Li-
lium, & Lilium, & ſica ſit. Una, eademque
Clementia dum fragrat, ferit. Horret enim
ſceleroſus coram tanta erga ſe Principis ſuavi-
tate virus retinere, quo perdat, pereatque.
Efa.r6. I. V S id apertius ediſcere? Evolve Eiaiam. E-
mitte agnim, Domine, dominaiorem terræ, de
petra deſerti ad montem filiæ oion. Ecqtuid iner-
mis, & mitis agnus præſtabit? Quod Leones
tentare nequiverunt, Agnus confecit. Oppug
navit, delevit Moab. Sequitur. Et erit: Sicut
erunt ſiliz Monb. Id.

Ibid. 2.
pulli de nido avolantes, ſic
6 ululabit Moab ad
Izg eI, is .
Flagella eins uſque
iora ſperari potuif-
aveis Leonum ag-

Ibid. 7.

Superior

ad JQuzer pervenerunt. Mi
niitis ſit.

ſent, ſi effractis B 6
men irrupiflet 1¹ Quæ icandala non
tolles, ſi rugieris;, ſublata gratula
tio ſit ra- tlis tuis. Menmineris intonuifle Dominum fra-
c. gore magno, dum Samuel agnum lactentem
1I. Reg.7. unum immolaret. Tudit auuem Samuel Agnum
9. läaktentem nnum, & obtulit illum bholocauſtum
integium Domino. Intonuit autem Dominns fra-
gore magno in die illa juper I .
térruit eos. Quis vel ſomm
lacte ſanguinem,
das? Aghus contic
Enimverò, quod ſæp
terroris Clementia,

eſt, eò magis ſcelus

—

Excom

rtent caun-

thiim, & eg-
manaturum ex
Tigrides conſternan-
cit, & Cœlum tonat?
inculcavimus, plena
*, quô magis inermis
Xkarmat. Arca Domini

6
dum haſtis & baliſtis cingeretur, non modòô
non fugavit idololatras, ſed roboravit ad lau-
ream. Ea ad adventum Arcæ in caſtra, quô
prorupit immanitas? Confortamini, & bellate.
Pugnaverunt ergo Philiſthiim ,„ &' ca ſus eſt Iſ-
ratl. At ubi exarmata eſt, aureiſque donariis
exornata, & Dagonem protrivit, & hoſtes
cecidit. An dubitas, hoc te loco doceri, nun-
quam imbecilliorem efſe dignitatem, quam
cùm fulgurat, nunquam validiorem, quam
dum fulget. In aris triumphat: in caſtris cap-
tivatur. Inter haſtas illuditur: inter thura de-
bellat. Breviter; ſi non terreas, & terres, &
atteris. An ignoras ſubcinericium ex hordeo
Panem viſum militi, non Panem, ſed Gla-
Jud.7. 14. diimn Gedeomis? Eidebatur mihi quaſi ſubeineri-
8 erte Ciuts Panis ex hordeo volwvi. Reſpondit is, oui Io-
Temhora. Thebe eAe e hoc aliud, niſi gladins Ge-
lia, at Téonid. WXpalluiftis ad panem? Imo verò ad en-

1. Reg.
4. 10.

ſceandala ſem coherrüinus. Qui enim paſcendo allhcit,
tollat. idem feriende 1

. griendo ſcelera proftigat. An- non car-
Panis Et Pones ighis wocantur à Paulo ea, quæ in ho-
1aRiu aongarims; » —— . 4
Canes12. ſtem Songeruner manu pleniſſima, benefi-
Apoc 1. cla: onli ejus ſicut, Colnmba, inquit Sponſa.
14. Oculi ejus tanquam Namma ignis, inquit Joan-

es etiamm

armarentur. De te quam imtaniter ſtrepe- gi.

Oliva

nes. Coluinb quid mitius? Flanmâ quid ſæ- Reforma-
vius? Falleris. Nil ſævius Colutnba, quæ ofſ- io vera.
culando perfidorum corda perva dit, mollitia-
que convertit ad ſeſe. Aſcendarnus, rogo te,
in Thaborem: ibi nihil videbis, quod non be-
nignitatem ſapiat. Fulgor blandiflimus filii
trinmphantis, vox Patris & cœlo jucundiſſima.
Et tamen ruunt humi diſcipuli, & timent val-
dè. Et audientes diſeipuli ceciderunt in faciem Matt. 17.
ſudm, & timnerunt valde. Quid timetis? An :
vox Patris ea fuit, quæ ex filia, ruente mun-
lo, proceſſura eſt: ie malediéli in ignem æter-
num * An oſcitantes Pater incrépuit? Num fi- Id. 25, 41.
hus ſtertentes damnat? Scilicet. Blanditur Pa-
ter: Filius rutilat. Fateamur oportet, nihil
potentius eſſe Clementia, nihil validius Chari-
tate. Tonante flio, ſtabunt juſti in magna
conſtantia. Patre blandiente, Apofoli trepi-

dant. LDiſce, tunc te fore terrori, non quum
fulgetris fulminibuſque perſtrepueris, ſed quan-
do mella exſudabis, & Iyrà pfalles. Et, quan-
do Iyræ meminimus, David

em recorderis,
non baliſtis, non haftis, non fuſte malum Sau-
le Spiritum compreſſifſe, ſed Iyrà. Extimuit
hydra illa tot capitum harmoniam lyriſtæ,
quæ laniſtæ cæſtus & clavam irriſiflet. David 1I. Reg.
autem pſallehat manu ſud. Habet, habet & fe- 18. 10,
rociam ſuam, quam ſcelus extimet, illecebra
blandientis. Floruit, ut ſcitis, Aaronis virga,
præcôque & fauſtum ver invenit Itraéli. Vix
in tabernaculum relata eſt, cùm illicò excla-
maverunt fili Ifraéel. Ecce conſumpti ſumus, Num. 172
omnes perivimus. Quicumque accedit ad taber- 1.
navilum Domini, moritur. Ecquid illatum eſt
in Tabernaculum, unde tanta metui debeat
Calainitas? Num Phinees recondidit in eo aſ-
ſuetum cædibus gladium? Aut Pharaonis ſpo-
lia inde ſuſpenfa ſunt? An denique aureus vi-
tulus congeſtus eò eſt, qui Dominum Majeſta-
tis in vos irritet? Imô Virga relata eſt. Sed
fortè virga eſt Moyſis, quæ & afflixit Ægyp-
tum, & verſa antè in anguemn eſt, quam in
ſceptrum. Virga eſt, non Moyſis, quæ terret,
ſed Aaronis, quæ olet. Reſer virgam Aaron in lbid.
tabernagulum teſtimoniit. Guid ergo timetis à
virga? Floruit, non exarſit. Amygdalas pro-
tulit, non colocynthidas. Frondibus, non an-

guibus conveſtitur. An ſtragem exſpectatis à

floſculo? Nimirum etiam, quæ amoœniſſima
videntur, non itä inſulſa ſunt, ut ſperni que-
ant: imo ità plena vigoris ac roboris ſeſe ex-
hibent, ut montem reformidet, qui florem
intuetur. Præterire non poilum, quod propè
Bethaniam contigit. Venit vox de cælo. Atten-
damus, quid ſonet. Et Tarificavi, inquit;, G ſgane⸗
iterum clarifcabo. Turba ergo, quæ ſtabat, G. .
audierat, dicebat tonitrunm eſſe factum. Si, ut
deinde Petro, ità tunc Chriſto inſonuiſlet:
Oecide, & mandauca. Non mirarer tonitruum Act. 11.8
videri potuifle & cœlo factum, quando ſtrages
mandaretur. Ubi verô clarificatio tantùm in-
dicitur, cur timetur? Planè avelli nequit à
Clementia timor, quæ, etiam dum clarifi-
cat, pertonat. Quid ergo miramur, ſi coram
Agno candeant ſervi, qui fortè coram Pardo
nigricarent? Audeo dicere, palmas geſtant;, gerrs de.
quia Agnus es: nam ſi Leo fores, Draconibus mye an.
rent, ſi tu in eos graſlarere. De Domino lo-
quuntur, qui coram Domino loqui non poſ-

ſunt: inquit ad Lucilium Stoicus. In qua elo- Seneca

quenter hortatur Dominos; ne ſervis abu- Ep. 47.

tantur

8 4
g.b.
l.

r fl⸗

l⸗

miler -
mn mi-
marum
Eriletpti
niſcn-
tin,
7
iuiveri
nliriene
Cartanlt⸗

tts
Ner

II!

Joi
Mog . mat
Nex net, in

ten
Nrm in

ſec,
lt
Nud
lukr
Cert
lo
tem
an

od

enel
telit
Eegenet
det 1

Ei

Neſmnd
K inde
-
)
e⸗
Un
a.
dl.
ien Amnn
A 1
⸗

iſ

llecebra

I!
„e. lr

atonn &
I
Eebert
in eo d-
zons lho.
els di
Mktr.
eſt. Fel
Ghimm in
n teltet

1 4 A0
tilbeti:
4 1 4 .
gdilus
1s, Wll
hecht

ien

ilunule
rtnituun
ando Augs
tantunn .
l neit
donm al.
ut, D
Coreli D
SS
Drninis 6
nter e
Dommm

„ bol⸗
⸗ n 1

In Guae
ervs 4ln
ſert uu

Stromatum, Lib. III.

tantur ut jumentis, ſed ut quaſi miſeris ami-
cis utantur. Quæret hic fortè nonnemo, quo-
modo coram Agno aut candor tantus, aut
tot palmæ in dextera, togâque ſervulorum?
Quod vix Leo rugiens à mancipiis unguibus
morſibuſque extorqueret, quà, obſecro, ra-
tione à Prineipibus Agnus impetravit? Nimi-
rum coram Agno thronus duntaxat ſpecçtatur.
Da mihi, qui nullo trahatur ſtudio, nullà ra-
piatur curâà, throno excepto ſuo, & quam-
vis Agnus videatur, videbis ante illum nul-
vigil·t. lum adſtare aut maculà fœdum; aut ſine pal-
Epiſcopus ma inhonorum. Stantes ante thronum in con-
zi aget, ſpeltu Agni. Non circo, non palæſtris, non
Prete, Se ſpecubus, non piſcinis, non hortis oblectatur
maric,, Agnus iſte, ſed tantùm ſuo ſe jactat in thro-
Epiſzopi noO; ideò & albæ miniſtrantium chlamydes ſunt,
—& triumphales dexteræ. Præefle ſtudeant, qui

Rex re-
gat.

—

Dadpsrior

reſiden-
tiz.

Ereleßa- officio contineant. Urias, nec blanditiis Re-
i veri . 4 .—
Ei,we, gis, nec Bethlabeæ amore, ad delicias defle-
careant. Cti potuit, quòd Joabum Dominum ſuum ſub

Tentoriis degere noſſet, & ſolam in milite &

explorare, & coronare fortitudinem. Non ſi
Regi placuero, inquiebat, Joabum demerebor,
ſi boni militis partes exequar, pergratus Du-
2. Reg. ci fiam. Joab enim militat duntaxat. Domi-
11. 10. nus meus Joahb, & ſervi Domini mei ſuper fa-
ciem terræ manent Et ego ingrediar domum
meam, ut comedam & bibam? Atqui Regi pla-
cet, ut à militiæ laboribus nonmihil reſpires.
Regi placet, ſed Joabo militanti militis otium
placere non poteſt. Utinam, qui Principibus
adſtant, nihil viderent coram Domino, niſi ſo-
lum thronum. Audeo dicere, haberemus in-
cruentos Alexandros, & innocentes Mithrida-
tes. Non enim permagni intereſt, Columba
imperet an Aquila, ſi tamen hoc agat tantùm,
nempe ut imperet. Quid agit Agnus? ſedet in
throno. Vide quò evaſerim, & quàm procul
progrefſus ſim. Malo Davidem in acie, quam
in Tabernaculo: malo frequentiùs agere cum
Joabo de imperii finibus, quam de holocauto-
Pro. 8. 15. Matis cum Abiathare. Per me keges regnant,
Rexoret, inquit Sapientia. Non ait, per me Reges li-
Ied regat. tant, per me orant, per me ægrotis miniſtrant,
ſed, per me regnant. Nuſquam ſanctiùs pfal-
lit Princeps, quam cùm controverſias audit.
Nuſquam religioſiùs ſacrificat, quàm cùm urbes
luſtrat. Volo Principem in ſolio, non in Ara.
Certè fortunatè David pugnat: calamitosè re-
ligioſus eſt. Cùm fundam circumagit, Gigan-
tem ſternit. Cum Arcam circumducit, per-
cuſſum à Deo Ozam lamentatur. Contriſiatus
ſz autem David, eo quod percuſſiſet Dominus
Ozam. Hac autem non ea mente dixerim,
quòd pietatem in Rege improbem, quæ regno-
rum baſis, & coronamentum eſt. Abſit! Quò
in Deum & religionem pronior Princeps, eò
dignior coronâ eſt, & triumphis aptior. Hæc
tantüm moneo, ut thronum ità excolat „ ut
eum nec ob Aras negligat. Non eſt tuum,
gquamdiù regnas, affari reos, ſed damnare. Vir-
ga Moyſis, dum humi demittitur, non floret 5
ſed in anguem vertitur. Cùm veròô elevatur,
Prfharaonem hoſtéſque flagellat. Nolo demitta-
ris ad pulverem, ſi ſceptrum tractas: opto ma-
gis, ut in contumaces exardeſcat furor tuus.
Daniel humi jacet, & doctior ſanctiôrque ſur-
rexit. Moyſis nec Virga jacere poteſt, quin
degeneret. Nimirum Propheta ſi lugeat;, ſi
oret, ſi conteratur, ſe ipſo melior evadit. Im-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

2. Reg. 6.
8.

præſunt; & „ quamvis mites; nullum non in,

perio autem deſtinatus, non eo quòèd pſallat;
melior eſt, ſed quòd leges ferat, ſi oppreſſos
à ſervitute vindicet, ſi rebelles Deo cœléque

tyrannos Virgâ directionis ſuæ compeſcat.

Nunc igitur ego Nabuchodonoſor laudo,

OO magnifioo, & gloriſico regem cœli;
quia omnia opera ejus vera, & vicæ
ejus judicia, & gradientes in ſuper-
bia poteſt humiliare. Dan. 4. 34.
Hæc poſtrema & verba & geſta ſunt Nabu- Voluptas

chodonoſor Regis, poſt quæ à Daniele facino- fugiendas
ra Balthafſaris fili ejus inchoantur, quorum Dan.5. x1.

agmen ducit intemperantia. Balthaſar rex ſer- Gula.

cit grande convivium Optimatibus ſuis: & unuſ-
quiſque ſecundum ſuam bibebat ætatem. Quam PDelicie.
ſplendidum imperii auſpicium, cujus funda-
menta inter pocula & patinas jaciuntur! Neſ- Rex re-
ciremus regnaſle Principem tantum, ſi ejus 4“t,
reticeretur ebrietas. Verùm de Balthaflare Saperiorz
alias: nunc de Nabuchodonoſore. Audiſti vigiler.
non Regem, ſed Jobum redivivum? Imò üe r-
magnificentius Deum efferentem poſt vulnera in otin,
tenemus, miramurque Principem. Habet & &. deli-
Aula Jobum ſuum, ſed coronatum. Habent cias,
& conchylia, quo aureo Patientis ſterquilinio
præferantur. En relatus ad thronum ſuum
Nabuchodonoſor, quàm luculenter Dei lau-
des decurrat. Laudo, & magnifico, & glori-
fico Regem cœli. Et quare Deum laudas? An
quòd te Provinciis innumeris præfecerit? an
quôd Reges tibi ſubjecerit? an quòd imperio donoſor.
cCclarum, victoriis clariorem, Hieroſolymæ ex- Patien-
pugnatione clariſſimum effecerit? Non his de ig
cauſis Regem coœli deprædico. Quat ergo P ,a
ob cauſam tam effusè eum glorificas? quòd canfor-
me ejecit & ſolio: quòd armentis aggregavit: wari.
quòd mugientem cum bobus fſoeno paleiſque
non tam pavit, quàm torſit. Oppone nunc Re-
gi Jobum. Jacet ille in ſterquilinio, ſed Job
Jacet, vulneratus, ſed homo, quédque ſola-
tium non modicum videri poteſt, homo jacet
hominibus circumſeptus, & vulneratus à Sa-
tana. Rex verò, imoô exrex errat in agro non
inter homines, nec homo, ſed ferè bos, tan-
tique ſupplicii carnificem habet non ex Tar-
taro Cacodæmonem, ſed & coœlo aut Angelum,
aut Deum. Vox de cœlo ruit: Tibi dicitur Na-
buchodonoſor Rex: fœnum quaſi bos comedes.
An par calamitas eſt jacere in ſtercore, & mu-
gire in campo: à vermibus exedi, & feris ad-
ſcribi: à Dæmone cædi, & ab Angelo cum
feris agi? Compara modèò, ſi libet, laudibus
laudes, & deprehendes uberiorem in Dei præ-
coniis, quem faſſus es calamitate miſeriorem.
Dit nomen Domini benedictum, ait Job; Rex
verò exclamat, Laudo, & magniſico, & glori-
hco Regem cæli. Num par harmonia eſt, in tan-
ta diſparitate verborum & ſenſuum! At Job;
inquies, Deum extulit cùm jaceret in vulnere:
Regis verò præconia mira ſunt, ſed in throno.
Non enim cùm mugiret, occinmuit; ſed ab Ar-
mentis ad Optimates translatus, in Purpura
cecinit & in ſolio. Imò hinc vel maximè Re-
gis præconia demiror, probôque. Nam qui
vulneratus in fimo pfſallit, non tam pfſallit,
quaàm orat; & ſubvereri poſſumus, ne pla-
gas veriuùs deprecetur, quàm commendet. Qui
verò & naufragio emerlit, ſuéque jam ſceptro
fruitur, ſi Deum glorificat, non illum exorar⸗

Pœniten-
αα ſaffe-
rendæ,.
Nabucho⸗

Dan 4⸗
28.

Job. r. £

160
ſed eflert: pſallit, non poſcit. Dices lauda-
tum aà Rege Deum in throno, non ob im-
miilam calamitatem, ſed ob inſtauratam, ge-
minatamque opum & ſpohorum felicitatem.
Sates Falleris. In throno quidem laudibus extulit
med ecis Deum, non autem ob thronum: laudavit Deum,

. Tette- non quòd regnaret, ſed quòd mugierit. Audi
Harar * verbe ejus. Glorifico Regem c&li, quia gradien-
Dei vo- tes in ſuperbia poteſt humiliare. Da mihi, qui,
lantati cùm poſt ſupplicium revocatus ad regnum ſit,
confor- gratias agat, non de reddito imperio, ſed de
S irrogato ſupphcio. Moyſes certè, & IIraël
.* , univerſus piallunt Domino, non quòôd Pharao-

ni ſervierint in luto & palea;, ſed quòd flucti-
Exod. 15. bus hauſtum non extimeſcant. Canmemus Do-
1. mino, gloriose enim magnificatus eſt: Equum &
aſcenſorem dejecit in mare. Vides non dilauda-
tum Deum, quèd olim eos in coplinis depreſ-
ſiſſet, ſed quôd, obruto tyranno, eduxiſſet
compedibus. Quod Propheta non pra ſtitit,
Rex præſtat. Moy ſes reſpirat in triumphis, Na-
buchodonoſor exultat in dedecore. IIle laudat
Dominum, quòd equum dejecerit: Iſte Deum
glorificat, quòd in bovem dejectus & defor-
matus ſit. Canticum Moyſis gemmas oſtentat
& ſceptrum: Canticum Regis ungues præfert
& cornua. Propior Cygno Nabuchodonoſor,
qui de agone tripudiat. Libet Proregi Regem
comparare, & in Ægyptum regredi, ut Joſe-
phum a Pharaone in regni adminiſtratione ſe-
cundum contemplemur. Hic, excuſſis vincu-
lis, cum primogenitum fſufcepiſſet ex Aſeneth
Gen. 41. uxore ſua, vocavit nomen ejus Manaſes, di-
51. cens: Obliviſci me fecit Deus omnium laborum
meorum. O portenta! Filius Paſtoris, & in-
ter pecuarios pené natu minimus, in affluen-
tia dignitatis, copiarum, & ſobolis, Deum
ideò laudat, quòd compedum ne recordetur
quidem. Et Nabuchodonofor Regem tantum
non mirabimur;, qui poſt ſubactam Palæſtinam
abactus ad pecudes, & à pecudibus reductus
in Regiam, non modò non obhviſcitur depreſ-
ſionis iuæ in throno, ſed oppreſſionis duntaxat
recordatur, Deumque effert, non quòd deje-
ctos ad regnum revocet, ſed quòôd iuperbien-
tes & Regia proturbet ad gregem: quia gra-
dientes in ſuperbia poteſt humiliare. Hunc ergo
Regem tantum calamitate nobiliorem, quam
regno, & in regno ſtudioſiorem aratri, quam
ſceptri, Deo vota perſolventem in purpura pro
vulnere, Jobo parem in iſolio, majorem in
hymnis Moyſe, Joſepho ærummis addictio-
rem, quare non tranflatum legimus, ut Enoch,
aut raptum, ut Eliam, aut in ſinum Abrahæ
deportatum, ut Lazarum, verùm expunctum
plerique affirmant ex albo Juſtorum, & inter
iniquos Principes adlectum? Si de Salomonis
ſalute anceps judicium eſt, quia poſt ejus fla-
Zitia, actam ab eo poœenitentiam non legimus:
Nabuchodonoforis quare dubia damnatio eſt,
quem poſt actas Deo gratias peccaſſe non ſci-

Bayius mus? Audi quam ob cauſam inter iniquos re-
uIEd. putetur. Poſt recuperatum ſceptrum non pec-
olkina- Cavit, ſed peccarat. PFracepit ergo jam temulen-

tio. tus (ſubaudi Balthaſſar ) ut afferrentur vaſa au-
Den 5:2: vea & argenten, quæ aſportaverat Nabuchodo-

Re zedt noſor Pater ejus de Templo. Nimirum cantica
facilè concimantur; ſed ſupellex ſacra non ſa-
Avari- Cilé ex veſtiario extrahitur. Pfallunt etiam Prin-
zia. cipes; at prædam regerere nec Sacerdotes con-
Luxtts.

ſueverunt. Debuerat perditiſſimus prædo, ut
Primum ie vidit reſtitutum in ſolium, remit-

Oliva

tere in Templum vaſa. Verùm quiſquis præ- Pœniren-
atur, & Templo præſertim, Charybdis eſt, ⸗ ffa.
uæ nihil non hauriat, & regerat omninè ni- i weng
hil. Hymnorum & Canticorum ingens ſœcun- furia &
ditas, ſtaà tamen, ut vaſa & Templo avecta do- rapinas
mo non evehantur. Vox turturis audita eſt. abdicat.
Nunc verò vox Accipitris exauditur. An non Can.2 12.
ceciniſſe dixeris Vulturem, quando Nabucho- Rs:
donoſorem intueris & piallere, & rapere. Ore ia
glorificat Dominum, unguibus Dominum de- Achabi
prædatur. En tota ratio, quare Nabuchodo- avaritia.
noſor reus habeatur inter cantica. Etiam Achab
reſperſus cinere jejunavit in ſacco. Haud tamen
Nabuthi vinea, quam innocentis cruore coë-
merat, reſtituta hæredibus eſt. Sic etiam An-
tiochus fatetur mori ſe propter ſublata à Ta-

G
9
1

. S . I. M
bernaculo vaſa, non tamen ea reddi curavit, 65 ach.
& Sacerdotibus conſignari. Cinis, & ſaccus, Antiochi

& ejulatus etiam in Rege ſpectantur. At rapi- avaritia.
næ nec in favilla & cinere expiantur, quam- Virias nj
vis aut ſupplicium impendeat, aut etiam ir- Nlida.
rogatum, vel mitigatum quoque ſit. Elias mi-
nitatur? Lugeamus. Retineatur interea, quem
diripuimus, ager. In boves Dei juſſu degene-
ravimus? Iterum a fœno ad purpuras remiſſi
ſumus? Laudetur Deus cœli: Templi verò
ſupellex aurea hæredibus tranſmittatur, ne
fortè temulentus inter ſcorta Balthaſſar aut vi-
liùs inſaniret, ſi non in aurum vomeret, aut
innocentiùs fureret, ſi vaſa non ſanctificata
conſpueret. Atque utinam præterierint vanæ
jejunantium atque pfſallentium imagines pur-
puratz. Utinam in Chaldæa tantum hym-
nos concrepent, quorum Arcæ rapinis rum-
puntur. Utinam unus in Samaria Achab &
Jejunet, & rapiat. Inſtaurata ſunt ſepulchra
dealbata plena oſſibus mortuorum, quando
plurimorum pallent ora jejuniis, & Arcæ ſa-
cris vaſis, imò totis Eccleſiarum patrimoniis
tument. Quanquam non rapinas tantùm in pilioram
Rege Nabuchodonoforis improbo, verùm & educario-
hæredem damno, cujus quoque vitiis ſuſpi-
cor eum reprobatum. Nam qualem inſtitu-
tionem deſignati Principis fuiſſeé exiſtimamus
in Aula, & ſinu ſeun Avi, ſeu Patris, quem
auſpicatum didicimus imperium à convivis.
Balthaſſar Rex fecit grande convivium Optima- Dan. 5. .
tibus ſitis mille. En qualem regni ſui educa-
vit hæredem! Qui non ſolum Principatus ini-
tia ebrietate α davit, verùm etiam vaſorum
Templi profanatione & polluit, & prodidit.
Præcepit ergo temulentus, ut afferrentur vaſa lbid.
auren. Qui fortè Provincias regni ſui non no-
rat, ærarii ſui vaſa ita callebat, ut etiam te-
mulentus de iis deliberaret. Nimirum, quæ
maxima imperii ſunt, negliguntur non rarò;
quæ verò & minima ſunt & probroſa, in
numerato habentur. Balthaſſarem roga, quot
vectigales ipſi ſint in Perſide provinciæ? For-
tè nec Perſidem novit. De veſtiario interro-
getur. Regnorum plurimorum Princeps ratio-
nem reddet trecena-ne ſint myrrhina, an no-
vemn & nonaginta ſupra ducenta. Pudeat Bal-
thaflarem ſcire, quæ ſint domi vaſa. Oeco-
nomi id eſt, non Regis. Certè qui ità eum
efformavit, excluſus meritò eſt à cœtu ſan-
ctorum Regum. Nen enim non iniquiſſimi
Avi nepos eſt, qui ſtatim poſt Tutoris hym-
nos epulatus dicitur & temulentus. Eum
regnis ſuis præſfecit Nabuchodonoſor, quem
priùs bibiſſe didicimus, quàm regnaſſe. Ma-
luiſſem Nepotem ab avo benè inſtitutum,
tantis

Clgnini⸗
.
Lerver

jn 14, fa-
um A-

Nerfe- 1
. 1

Nel.2
.
Ullents

darig.

Nnom-
nis licut
mnituu.
M.2. 20, ,
=
iſn u-
iam
Nie ſ
emaan Ilt
(1nnl. (a
bn/
g
du
(ut
lere
ſem
Cita
Ete
ſb
Der
ſed
ſun
in 3u. dnn
l
ſn
etit
te
eu
.
rir .
lueliin. wetn
ipi. Aten
iam l
ti, 1bor
c
lin
uwi
iri
enimn

1. Nrng
, n
. krntg
an
Go. ſimnh
i
non Cnn
ho. en
Ote S
E Aieg
hodo. uni
Achib
tümden
e
n A.
4Tr.
rint,,
ſuen, 4
Atnini. u
. Qbam- ye]
iamn I.in
Cem
Cegene.
temnil
Il ved
tur, Ie
t n.
Iet, A
clifceti
iint Vane
ines pur.
hyr.
inis mn.
Acheb &
ſepulchr
, Jand-
Arcel
atrimmoni
tentim i
Verum Klun
nis l⸗
m inſinn⸗
xiſtumamm
trs, auen
1 Cohvinis
Cine- Duß
ſui edoca⸗
Piempin⸗
n wan

entur ℳ
vi nontn-
t etiaumnte
runn, Ce
r non 1d;
obroli, in
roga, N
nee? For.
tio inerlo.
nceps Iati⸗
na; Annd.
Pudeat U
al. Oeco⸗
tl l.
migini
Utoris Hjar
nts.
“ Ilen
goele “
2 ſitutud
nſin

P. odlt

Stromatum, Lib. III.

tantis præſertim regnis præficiendum, impe-
ri hæredem ſcribi, quàm ea in Deum præco-
nia cani. Verùm litamus hymnis, & rapinis
implicamur. Pſalmos edimus, & monſtra im-
periis obtrudimus. Quæret hic fortè aliquis,
quare Nabuchodonoſor non diligenter effor-
mandum filium curaverit. Niſi fallor, quia
quamdiligentiſſimè ſublata & Templo vaſa cu-
ſtodiri curavit. Neque enim qui ſupellectili
incubat, filiorum efformandis moribus incum-
bit. Scio à pleriſque patribus Nabuchodono-
ſorem inter electos reponi: ego tamen adduci
non poſſum, ut credam, gratum fuiſſe Deo,
qui Dei vaſa & violenter & Templo abſtulit,
& injuſtè retinuit in veſtiario ſuo, ut eis im-
Ppius Nepos inter ſcorta abuteretur.

Unumquodque eorum coram facie ſua am-
bulabat. Ezech. I. 12.

cevitt⸗ Feliciſſimè Currus divinæ gloriæ ſtadium
r. ſuum emetiretur, ſi ii, à quibus trahitur,
Fer vor

jurta fa- graderentur coram facie ſua. Aquila es? Itaà
tibi incedendum ſcito, ut à nobilitate tua de-
generare non liceat. Nolo, ex Aquila aut Cor-
vus evadas, aut Bubo. Quin & Columbam
Rexve- te eſle non patiar. Optimum eſt lugere: ſed
Sar. tibi non eſt optimum, qui in Dei curru Aqui-
lam agis, non Turturem. Dimitte lachrymas
Joel. 2. Sacerdotibus & Monachis, tu verò perſtrepe,
17. evola, & lacera. Inter veſtibulum & Altare
Talenta plorabunt Sacerdotes Miniſtri Domini. Sacer-
wer e, dotes provocantur ad luctum non Principes,
ei ,squibus pro gemitu eruditio imperatur. Et nunc
omnitus. Reges intelligite: erudimini, qui judicatis ter-
Pſ. 2. 20. ram. Quò evolas, infelix? ad Antrum, ut
Vocatio- Deo vacem & Scripturis. Ad antrum? Ana-

tum cu-
juſque.

ges, Go Choretæ id eſt, non Dictatoris. Apage. Cur-
grtea ſum reflecte a foraminibus petræ, ad Cedri cel-
quiſque P

ſequatur. ſitudinem. Non enim Aquila, ſed Columba ad
Can.2.14. Cavernas invitatur. Columba mea in foramini-
bus petræ, in caverna maceriæ. Quid precarios
globulos teris quotidie? Id quidem laudan-
dum, ſed malo in hoſtes fidei igneos à te ex-
cuti globos. Pugnare enim Ducis eſt, non pfſal-
lere. Ut enim temeritatis arguendum Moy-
ſem exiſtimaſſem, ſi, pugnante contra Amale-
citas Iſfraële, deſcendiſſet in arenam: ità timi-
ditatis reum pronuntiarem Joſue, ſi oraturus
ſubſtitiſſet in monte. Tabulas enim tradidit
Deus Legiſlatori, non ut pugnet, ſed ut oret.
Gladio Ducem armavit, non ut contempletur,
ſed ut militet. Lectulum ſuum, id eſt, ſolium
ſuum Salomon non Levitis, ſed fortiſſimis le-
Ctiſſimiſque militibus communivit. Non enim
Can. 3.7. thure regna propugnantur, ſed ſanguine. En
ledtulum Salomonis Jexaginta fortes ambiunt e
Jortiſſimis Iſrazël. E contrario Arcam Domini,
etiam impendente bellorum turbine, & furen-
te Abſalone, Levitis vallavit & ſepſit profu-
2. Reg. gus David enit autem & Sadoc Sacerdos, &
15. 24. univerfi Levitæ cum eo portantes Arcam ſæde-
ris Dei. Viden'’ ut ſuo quodque vultui confor-
metur. In throno es? adorare te volo, non
Eecleſia- autem ſequi thuribula, & Levitas. Fortiſſimos

Te Poli- delige, Sapientiſſimos conſule, ut prudentiæ
arri⸗ .. roboriſque ſubſidio fulciatur imperium tuum.

Arca es? Pudeat non Levitis, ſed haſtatis am-
Diri. Quid Epiſcopo cum militibus? Cur Arces
inviſas, qui ſervis altari? Tonet ſecum ipſe
Livius, ſi Clerici bibliothecæ inſeratur. Non
enim ad Exorciſtam ſpectat, quibus machinis
Eihicæ Comment. Tom. IV.

161
oppugnata ſit Saguntus, quòve dolo expugna-
ta Carthago. Acta Apoſtolorum evolvat dif-·
cipulus, & hæres Apoſtolorum. Mille clypei Cane4. 45
pendent ex ea. Quare acervus tantus clypeo-
rum? Quia turris eſt; & turris David. Ut
enim clypeis ornatur, ità thuribulis ſcdare-
tur: quamvis ferro aurum, & thuribula cly-
peis antecellant. Nihil aut ſanctius, aut ditius,
aut munificenti us inſigmibus Levitarum. Si ta-
men ſuſpendantur & Turri, ridebuntur. Præ-
ſtantiſſima ſunt, ſed ſi loco ſuo aptentur. A-
lioquin eà voce inquinarentur: Non erat his
locus. Quid auguſtius, quàm Rationale gem-
mis duodecim renidens? Sed in pectore Sacer-
dotis. Nam ſi eo ornetur Gedeon pugnaturus;
non ornatur, ſed oneratur. Denique ſcena eſt,
& fabula datur, quoties ſtolatus Samſon, aut
Aaron progreditur loricatus. Ummquodque eo- Recleſta-
rum coram facie ſua ambulet. Quale hoc fræ- Liei ſcan-
num eſt, & quam firmum repagulum! Laſ- dalſß.
civire geſtit ille & ſubſultare. Cur? Ætate & Tentatio-
. . nune re-
opibus floret. Annum necdum exceſſit quin- meatenm,
tum ſupra vigeſimum. Indulgeat genio, ſi Serietas.
id ei indulgeat Deus. Verùm antequam habe-
nas exultationi laxet, vultum ſuum intueatur.
Juvenis eſt, ſed Eccleſiæ baſis. Diſcat ruborem,
à Cchlamyde, & , cùm ſe meminit ſenioribus
Ifraélis antelatum, obliviſcatur adoleſcentiæ
ſuæ. Dedecet byſſum, quod juventam, per
Epicurum decet. Idem juventutis memor, im-
memor ordinis, in horto eſt. Licet-ne projectâ?
togàâ luctari, & ſaltare, corenari roſis, mergi
in piſcinam, & tempus fallere latrunculis? Si UVnifor-
licet in hortis dignitatem abdicare, licet roſis "itas mo-
non cingi ſolum, ſed & veſtiri, ut lætiori in- n"n p,a.-
duatur tunicà præ primo tertius hic Adam. Non ſentia.
rarò enim quem pellis tegit, pellex detegit.
Et hæc perſtringimus, non quòd hac tempeſta- Nan om-

1

te hiſce prohbris inquinetur Eccleſia, ſed quòd nia licent

ab eis, elapſis retrô ſæculis, immunis non fue- anibne.
rit. Ergo, ſi, ubicunque conſiſtas, Aquila es
magnarum alarum, nuſquam potes, Bubonis
in morem, ad ſordes inflecti. Quoties te aut æ-
tas, aut locus ad voluptatum illecebras tra-
hunt, incede coram facie tua: & illicò cani-
ciem duces à byſſo, cathedrämque in nemore
ſtatues. Quam cuperem, ut quotquot in Mo-
naſteriis Chriſtum induimus, quò quò, aut qua-
vis rapimur;, coram facie noſtra ambularemus!
Sive enim ſoli quieſcamus in cubili, ſive rus
ſeceſſerimus, & conceſſerimus Tuſculum, ſive
epulemur cum multis in littore; Locum muta-
re poſſumus, vultum immutare non poſſumus.
Suſanna, non ideò quod delic aretur in poma-
rio, minoris fecit itiam. Penéè caſtior in
Viridario, quàm in Tabernaculo. Et meritò;,
nam uxor Joachim erat ubicunque foret, cur
pudorem ſuum oppigneraverat. Solus cum

Domina Joſeph, non tamen propterea ſoli-

tudine exſolutum ſe credidit à lege. Domini
meminit coram Domina, quamvis & ſola, &
blanda, & minax, & pulchra, & violenta
eſſét. Demergatur in profundum Ulyſſes: vi-
cit Monſtra, ſed ab adoleſcente ſuperatus eſt: .
qui Sirenem & audire potuit, & perire non Tntage⸗
Potuit: quique & canentem eam non ama- „, diaam.
vit, & territantem ſprevit. Quam fortior §. Ioſeph
vanitate religio! Ulyſſes enim & lyras expa- Patriar-
vit Sirenum: Joſeph Sirenum nec fulgura cbæ.
exhorruit. Qui, ſi roges, quâ Monſtrum re- E. e
pulerit armatura: non alià profectè, quàm ?, Katri.
imagine vultus ſui-. Eo vultu, quo fœmina in tualis for⸗
2= præceps tunæ.

162
Eratiæ
sberan- cabatur caſu. Quà facie æſtuabat Domina,
mris ed famulus frigeſcebat. Quid plura? Cùm reſ-
Iuſtis co- Piceretur adoleſcens, Venerem excitabat;
terantur cuùm ſeſe intueretur, effugabat Venerem. U-
in gonam. nus idémque vultus & flammas difleminabat
in ſinun Dominæ, & Lilia ſerebat in corde
adoleſcentis: novâque ratione, decore adoleſ-
centis ſomina ſœdabatur, ornabatur adoleſ-
cens, & ſervabatur. Alebat intra ſe ſibique
Joſeph: mea hæc tanta oris corporiſque gra-
tia donum eſt Dei. Utar ergo in largientis
injuriam ed pulchritudine, quâ reddor mag-
nus in oculis dominorum? Non fœdabor;,
quia pulcher ſum: ſed ideò ero vel ſine næ-
vo in corde, quòd tam expolitum me Deus
finxerit in fronte. Non oppugnabo ſuis mune-
ribus Creatoretn. Ut propterea dubitari non
immerito poſſit, profuerit-ne magis an obfue-
rit ſuus Joſepho vultus, quando eo & op-
pugnari potuit, & ejuſdem præſidio tutus,
expugnari non potuit. Nam coram facie ſua
gradiens ſuper aſpidem & baſiliſcum ambula-
vit, & conculcavit Leonem & Draconem.
Aiebat Daniel, Recordatus eſt mei Deus- Di-
Dan. 14. cam ego, Recordatus eſt ſin Joſeph, & eva-
37. ſit. Vidit, & vixit. Non videbit me homo, &
vivet: dictum eſt Moyſi., Vidit ſe Joſeph in-
Exod.33. terioribus oculis, & ideè vixit. Non mirum
ergo, ſi tam ſeverè admonita Sponſa ſit à Di-
lecto, ut ſe ipſam imtueretur. Ji ignoras te, 6
Can. 1. 7. Pulcherrima inter mulieres, egredere & abi poſt

veſtigia gregum. Abiiſlet poſt pecudes Joſeph,

ſi ſe neſcifſet filum Abrahæ. Ubi vero ipſe
ſe latere non potuit, àa ſe degenerare non po-
tuit. Tamdiu porcis patienter convixit prodi-
gus adoleſcens, quamidiu faciem ſuam non in-
ipexit. Ubi vero ſe ſibi objecit,; genuſque
ſuum, & domum & menſam Patris recogita-

vVit, puduit enimvero illum & ſordium, &
Suum; ærumnosâmque perofſus ſervitutem,
repedavit ad Patrem. Nunquam infelix aut
gemmas profligaſſet, aut glandes abliguriſſet,
ſi coram facie ſua inceſſiſſét. Oblitus ſui in
Suem degeneravit. An non Tobias, ut ulula-
tus compeſceret contribulium ſuorum, qui in
pardos blaſphemando efferati videbantur, ſuum
ipſis vultum exhibuit, ratus nullo pharmaco
elui poſſe ſaniem illam, quam ſi ſe noſſent?
Nam, cùm illi excæcato Seni exprobrarent:
Tob. 2. Ubi eſt ſpes tua, pro qua ele‿moſynas, & ſepul-
18. turas faciebas ?* Commonuit oblatrantes: No-
lite ità loqui: quoniam filii Sankttorum ſimus.
Non eos conterruit flagellorum & compedum
commemoratione, ſed recordatione conditio-
nis & generis; hoc eſt, ſuum eos juſſit vul-
tum attendere, ut, cùm ſe noſſent ſideribus
comparatos, puderet eos lutum Hiri latratibus
atque blaſphemiis. Porrò quòd occaſione A-⸗
quilæ Principibus Eccleſiæ ſuggeſſi, dictum
velim & Bovi, qui, ſi ambulet coram facie
ſua, intelliget aratris ſe deſtinatum, non lau-
Religieſ: reis. Quid ergo Aulam ſubis, qui jugum Chri-
in ale ſti ab infantia trahis? Non eſt tuum, diſcep-
Bs⸗ ke vo- tare inter Optimates ſeu de Pinnaculo Tem-
a ig m. pli, ſeu de foſſa civitatis: tuum eſt de ſtiva
plicent. areadtue agere. Et bovi quidem trituranti os,
ex Præcebt legis „ alligandum non eſt. Bovi
verô in atrio Conſulum decernenti, an bellum
ſuſcipi debeat contra Jugurtham, & obſtrui
debet os, & fauces præcludi. Petrus ſi piſca-
tur, diteſcit: implet cymbam centum & quin-

Oliva

præceps agebatur, eo planè adoleſcens revo-

quaginta magnis piſcibus. Si in aulam irrum-
pat, jacturam penè fidei facit; Magiſtrum
certè proßicit. Ut enim Aquilam irriſimus
pſallentem, ità loquentem de ſcitis regnan-
tiomn bovem confpuamus;, neceſſe eſt. Cucul-
lum pratextas inter & Cchlamydes quis æquo
arim patiatur, niſi cum de Deo agit, ſua-
détque ſaccum trabeæ anteſtare? Columba,
quamvis Dilecto gratiſſima, haud tamen ad
ſolium evocatur, ſed ad rimas cavernâſque
ſaxorum. Columba mea in foraminibus peiræ.
Botrus in Vineis, Avis in ſaxo. Suus cuique
locus aſſignari debet. Columba, quamvis di-
ligatur; reponi in throno non debet. Quæ
enim inter ſaxa nidificat, pullos parturit, cu-
rules fimo niduli contaminat. Vellem à Salo-
mone diſcerent Principes Charitatem. Ametur
Bos. Non tamen debet propterea aut ephippiis
inſtrui, aut phaleris ornari, ut bellantibus
Elephantis miceatur. Trahere & ipfe poteſt
divinæ gloriæ currum, ſed ſi ambulet coram
facie ſua. Aut Arator aut Victima præſtantiſ-
ſimus habebitur, aras colendo, agros exco-
lendo. Quæ Bovis ſunt, impleat, & Leoni
non impar erit, aut commendatione aut lau-
de. Quod ſi rugire voluerit, non autem mu-
gire, riſum tenere auditum admiſſi non pote-
runt Amici. Dices, Nathanem Prophetam co-
ronando Salomoni operam impendiſſé, quæ
ſi defuiſſet, fortè Salomon non regnaſlet. Di-
xit itaque Nathan ad Bethſabee Matrem Salo-
monis: Num audiſti, qudd regnaverit Adonias
flius Hagith. Nuno ergo veni, aceipe conſi-
lium à me. En in Regia Prophetam, quem
Reginæ conſulant, ubi de Rege conſtituendo
deliberatur. Quæro, an ejus ſententiam audie-
it Bethſabee. Audivit, imô conſilio ejus con-
fecta res eſt. Nam verbis Prophetæ commo-
tus David, quod Adonias invaſerat, ſceptrum
tradidit Salomoni. Ergo ſuum debet imperium
Salomon Prophetæ? Sanè ità. Nam quùm reg-
na aut labant, aut ruunt, ſi ſuo ea Servi Do-
mini reparare conſilio poſſunt, poſſunt ſe im-

Cant⸗

3. Reg. 14

II.

Religioß
vrbibus
ſalutares.

Religioſt
au las li-
citè
magna

publicæ

rei utili-
tate ali-
quando

2 5 . requen-
miſcere Magnatum cœtibus, & Regum de- He⸗ 6
bent Aulas irrumpere. Ut veròô eos fulcimenta Zelus a-

proruentis Reipublicæ Nathani imitatione eſſe
jubeo, ita Prophetam æmulentur, qui, re-
bus imperii compoſitis, coronatéque Salomo-
ne, exceſſit & Regia, ſuum repetüt ſecretum,
nuſquam, quod ſciam, aut viſus Bethſabeæ,
aut regnanti ſud induſtriâ Filio ejus ſeu poſtu-
latis importunus, ſeu blanditiis percharus.
Quid, quod ſtabilitum à Vate Regnum non
dià ſtetit? At Dominus viſus in ſomnis Regi,
eum imbuit fapientiâ. Deſipiet. At Templum
Deo cœli molitus eft. Idolis Moabitarum de-
lubrum & aras excitabit. At Deo quàm dile-
ctus eſt! Quamprimum Deo inviſus erit.
Quid moramur? Moabitarum & idola &

nimarum
nil qua-
rat.

ſcorta urbe Templéque donavit, regnumque.

ſuum ità oppreſſit, ut à Roboame Tribus om-
ninò decem fœdiſſimà defectione deſciverint.
En quòô evaſit regnum quamvis laudatiſſimè
innixum Prophetæ. Nihil felicius Nathane;
cùm Reges arguit. Nihil ærumnoſius, cum
Reges renuntiat. Perbrevi oratione Davi-
dem, ex adultero, lachrymantem effecit. Va-
rio diuturnéque conſilio Salomonem præfecit
Iſraéli, at regnum unum in plura ſciſſum,
& uni Deo addicta Relhigio, in ſinu Moabi-
tarum, divinitatem exuit, fuperſtitione ad-
optatâà. Abſit autem, ut Nathan vatem ſanctiſſi-
mann,

le
he
fun
du

g⸗
let
ſeo
Nuna5 tit,
1. (en.
u.
Nult
Clun
ſn
tor
funen
ſbi
Pencd
neeS
uice
Vun 12 ters,
Der
lier
At cnhen

n ⸗ gimn 7
zlu Laſtit

Gn⸗
t
ms
nan-
Ucul.
Ao⸗
ſn.
umda,
den d
ſeire.
Gidren
Uunsdi
It, .
4 dal.
Ametut
pPbippis
Hennbrs
e Poreſt
t Corenn
eſtannl⸗
e.
X Leoni
art hu-
ten m-
don pote
etann c.
e, e
remn Jrlel
Adniu
ihe en ⸗
n, Cen
ſlbitvendo
lim aude.
eſts colr i,
2 CCII. 16

imperunn ,

ſalus

oinn e ii

detri Do- nen
ſulcimenta
gtone el
3 i, le⸗
e Gelon.
tſectetum,
Perhleber,
ſu olr⸗
erchards.
egnnoln ol
mnis Regn
gt Tenybnm
Pitatun Ge.
vm e.

nis er

Stromatum, Lib. III.

mum, divinéque non ſemel afflatum Spiritu,
veél latum unguem ab æquitate hac in re abſ-
ceſſiſſe impudenter ſuſpicer. Hoc duntaxat,
non ſine trepidatione, moneo; extra orbitas
viaſque ſuas vel Sidera Præclarè agendo ab ſe
optimè gefta, perverti à peſſimis non rarò do-
lere. Bos enim, quo campi & proſcinduntur,
& fœcundantur, ſi ſubducatur aratro, dedu-
catur in paſcua. Nam ſi in porticus & atria
raptetur, natabunt pavimenta lachrymis.

Beatus, qui tenebit, & allidet parvu-
los tuos ad petram. Pialm. 136. 9.

Docemur hoc loco ſceleribus occurrendum
eſſe, quæ, ut in cunis elidi poſſunt; ita, cùm
invaluerint, ne inhiberi quidem poſſunt. Flu-
minum inſtar; traſvadantur arenti peneè ve-
ſtigio,; unde profluunt, ubi progreſſione in-
tumuerint, vix navigiis tranſinittenda. Por-
r quæ de crimine dicimus, ea de criminoſis
dicta putato: qui, niſi quàm celerrime com-
peſcantur, vix compeſci poſſunt. Vinitores
peſſimi, ſi, cùm miſſos ad ſe ſervos contume-
lis obruerunt, ergaſtulis flagriſque repreſſi
fuiſſent, filium nequaquam extra vineam eje
ctum occidiſſent. Mirari non rarò ſolebam;
quam ob rem tam effusè & muneratus Phi-
nees & commendatus fuerit à Domino, quod
ſcortantem cum Moabitide Lambrim confode-
Num. 25. rit. Erit tam inſi, quàm ſemini ejus pactum Sa-
13. cerdotii ſempiternum, quia zelatus eſt pro Deo
ſuo, & expiavit ſoelus fliorum ITſrasl. Dices
nullum Deo gratius facrificium, quaàm ſuppli-
cium impurorum. Sanè: Verum jacebant paſ-
ſim cæſa in campo illo mœchorum viginti qua-
tuor millia. Quare ergo Dominus tot reorum
funere non placatur, & duorum cæde factum
ſibi ſatis teſtatur? Tria mihi occurrunt ex-
pendenda in cæde Zambris, quæ zelum Phi-
nees mirum in modum illuſtrarunt. Et primò
quidem uterque mœchorum clariſſimi erat ge-
Num. 25. neris. Zambri filius Salu, inquit Scriptura,
Dux de cognatione & tribu Simeonis. Porrò mu-
lier Madianitis, quæ pariter interfetcta eſt, vo-
Juſtitia cabatur Coxbi filia Sur, principis nobiliſſimi Ma-
*s* om- dianitarum. Quis autem neſciat Deo ideò cha-
ib5u. rius ſupplicium de Principibus ſumptum, quia

SeVeri-
tas.
Priscißiis

obſtanali.

& rarius. Fortè unus cecidit inter Principes

Zambri adulterii tantàm reus. Secunda ratio,
quæ audaciam percuſloris coronavit, ea eſt;»
quòd cæſis viginti quatuor millibus, nec duo-
bus, & Principibus quidem Phinees pepercit.
Pudet nos, tædétque funeribus funera cumu-
lare; cumque plurimos damnaverimus, pleriſ-
que ignoſcimus, ne Juſtitia videri incipiat ſæ-
viendi libido. Laſſantur & ſecures, nec pug-
nando ſolum, verum etiam feriendo fatiga-
mur. Equidem quod Deus ex clementia præ-
ftitit, Davide ſupplicante, nos ex inertia non
raròô, nullo deprecatore, præſtamus. Nam
chm triduum lues eſſet graſſatura, vix paucis
elapſis horis, enſem ſuum Angelus Domini in
vaginam recondidit, cùm ſtraviſlet virorum
atque mulierum ad ſeptuaginta millia. Tribus
diebus erit peſtilentia in terrz tua. De mane iſ-
que ad tempus conſtitutum, morizi ſunt de populo
leptuaginta millia virorum. Cüumque etendiſſet
manumn ſitam Angelus Domini ſuper Jeruſalem,
ut diſperderet edm, miſerius eſt Dominzs ſuper
aMliéliene, & ait Angelo percutienti populum:
Jußicit: nunc contine manum tuam. En imago
7

Severi-
tas.

2. Reg. 13.

28

163
inertiæ noſtræ divinæ miſericordiæ fucata, imò
perionata coloribus.
poſlumus, triduum ſævituri. Statim faſces
adſtringuntur: ſtatim fuſus latrunculi cruor
igneam romphæam retundit, extinguitque-
Confoſſo Abſalone Joab unius cruoreè ſatur,
tubis inhibuit cohortes, ne rebelles inſeque-
rentur. Cucuterunt decem juvenes armigeri
Joah, & bercutientes inter fecerunt gum. Cecinit
auttém Joab buccind, & retinuit populum, ne
perſequeretur fugientem Iſrael, volens parcere
weultitudini. Ergone palpitantem adoleicentem

Nec unum diem ferire

2. Reg;
19. 16

confodiendo viri decem itaà laſlati ſunt, ut ex

innumeris rebellibus ne unus quidem cædere-
tur? Quam citò ſeveritas elangueſcit! Qui
ſanguinis in tantum ſitiens fuit, ut, contra Re-
gis edictum, regium perpotaverit cruorem
pendentis & quercu adoleſcentis: ità perpaucis
ſtillicidiis ſitin omnem reſtinctam ſeniit, ut
nec calonis fundi ſanguinem paſſus ſit. Nec

abſimilis Joabo undecim fuere tribus, cum in

ultionem patrati ſtupri, & violotæ à viris
Gabaa uxoris Levitæ unius, univerſain tribum
deleverunt, ſexcentis duntaxat exceptis, qui
in Remnon fugàâ ſeſe receperant. Juraverunt
Klii Wrarl in Maſpha, & dixerunt: Nullus no-
Rrum dabit ſiliis Benjamin de filiabus ſuis uxo-
vem. Vix und elapsà die, pœnituit eos ſeveri-
tatis. Ductique pœnitentia ſilii Iſrazl ſuper fra-
tre ſuo Benjamin, cœperunt dicere: Ahlata eſt
tribus una de Iſraël, unde uxores accipient 2
Quid plura? Expugnarunt, & devaſtarunt
Jabes Galaad, ut direptas inde virgines miſe-
ris illis Benjamini reliquiis nuptui darent. Ra-
ra eſt in ſeveritate Conſtantia. Ut enim non
diu colum fulgurat, raréque fulminat: Itaà
non diuturnus æquitatis horror eſſe conſuevit:
cumque ſemeſtris interdum tranquilli cœli ſe-
remitas ſit, cœli nubilum vix diurnum eſt. Er-
go Phinees coronetur, qui, tantam poſt ſtra-
gem;, cùm duo peccaſſent, ambos interfecit.
Pudeat languidiores faſces eſſe, quàm falces.
Nam hæ quotquot erupiſſe ſpuria vitulamina
deprehendunt in vite, amputant: & palmites,
ſi ſylveſcant omnes, om nes abſcindunt. IIli ve-
r uno aut altero ex latronibus percuſſis, ti-
ment; ne nullus ſuperſit, qui excidium humani
generis reparet. Non itaà Dominus, qui Pen-
tapolim ſic pluvio demerſit ſulphure, ut om-
nes intérierint. Non itaà Dominus, qui ità Pha-
raonem cum curribus & equitibus hauriendum
undis objecit, ut nec tantæ cladis nuntius ſuper-

Judie. 212
1.

Judic. 2 r.

.

e veritas
ι lus
obſer van⸗
tis dura-
re debent⸗

fuerit. Tertia demum ratio, ob quam Phinees

palmam retulit, eam dixerim, quòd non in eos
ſævierit qui peccaverant, ſed qui peccabant.
Ingens ſtrages occiſorum? Verùm moœchati e-
rant. Lambri & Cozbi in lupanari mactati ſunt.
Ideò coronatus Phinees. Ideo David exclamat.

Beatiis, qui allidet parviulos tatos ad petram. Pſaler36

Naſcentem iniquitatem perdas neceſſe eſt, non
ſeneſcentem. Non tam reſert, quàm ſævias,
quaàm quando ſævias. Ut enim bis dat, qui
citò dat: ita ſupplicii opportunitas nunquam
reum obtruncat, quin Principem coronet. Bis
Chriftus flagellum in impios intendit, ſed pec-
cantes. Neque enim eos, qui Templum de-
honeſtarant, ſed eos, quorum mercimoniis in

9.

ſpeluncam vertebatur, ejecit, ceciditque. Ac- r. Machs
ceſſit quidam Judæus in omnium oculis ſacrifica- 2. 24.

re idolis. Et vidit Mathathias, & doluit, &
contremuerunt renes ejus, & accenſus eſt fſuror

ejus ſecundum judiciunz legis, & inſiliens truci- Mathar

4 davit

1 iAr,

164
davit eum ſuper aram. Procul dubio odoratus
eſt Dominus odorem ſuavitatis. Neque enim
aut Noë victimas, aut Abrahæ hoftias, aut
libamenta Melchiſedechi cum ſacrificio contu-
lerim Mathathiæ, cujus eo gratius holocau-
ſtum, quò nocentior, & magis inviſa victima-
En non dilatam vindictam! Ubi immolabat,
ibi immolatus eſt. Dices has véteris fuiſſe

“ 5. Legis Carnificinas. Imòô novi Teſtamenti non
antiquanda exempla ſunt. An non Ananias &
Sapphira ibi, loquente Petro, periere, ubi
corraſam pecuniam obtulerant. Ut autem in-
telligas, non obfuiſſe, ſed mirum in modum
profuiſſe Eccleſiæ tantam illam opportunita-
tem præcocis ſupplici; Exinde (ut ibi Lu-
cas teſtatur) & prodigiorum copia major, &
accedentium ad Eccleſiam ſeges uberior, &
. initiatorum cautior pietas. Audi: Et factus
Tbid. 11. eſt timor magnus in univerſa Eccleſia. Per ma-
nus autem s olaee hebant ſigna & prodigia
Excom. Wiulta in plebe. Magis autem augebutur cre-
muniea- dentium in Domino multitudo virorum, ac mu-
zio infli- lierum. Quot manipuli, ex quo duorum ca-
genda, daverum ſanie impinguatus eſt ager Eccleſiæ!
ded jnſiè. Planè exclamare compellor: uberiorem ſpecta-
vit tunc Coœnaculum Fidei meſſem filiorum
& miraculorum Ananiæ ſupplicio, quàm ſa-
Seama- crificio Petri. Et quamvis nemo non ſciat gra-
Is aias, tiarum Ccataractas Chriſti funere patuiſſe: pla-

wi exter- Cuit tamen Deo perditorum exterminio eam;
minanda. quam ſuo funere, ipfſe ſeverat, meſſem ma-
tureſcere. Equidem effeminata,; & vana tre-
pidatio eſt, ſi diſſolvendam timeamus Eccle-
ſiam, quoties produxerimus enſem. Nuſquam
populus aut murmuravit;, aut inſurrexit in
Moyſem cùm in eum ad internecionem penè

erer: multitudinis umveriæ deſæviit. Modò enim
Eecleſia- viginti quatuor millia cæſa ſunt, quòd ini-
hties lu- tiati ſint Beelphegor. Modè ad triginta mil-

riſdictio. lia trucidata ſunt, ut aurei vituli ſcelus ex-
piaretur. Natantibus non jam pavimentis, ſed
agris, littoribuſque cruore, nemo rebellavit.
Unde ergo ſeditionum initia, & fomenta?
Audi ducentos, & quinquaginta proceres Sy-
nagogæ. Cum ſtetiſſent adverſum Moyſen &
Num. 16. Aaron, dixerunt: Sßzciat nobis, quia omnis
3. multitudo Sanctorum eſt, & in ipſis eſt Dominus.
Cur elevamini ſuper populum Domini? Malè
quidem ac planè ſcejleſtiſſimè, ſed hominum
more. Non ſupplicii ſecures, ſed Imperii Faſ-
ces ſeditionum ſemina fuere. Non ſtillantes

E ,, cruore gladios vulgus faſtidiit, ſed ornamen-
Eeclaſta.- to dominantium invidit. Non odit, quòd ſi-
ſiei hare? lios ſuos à te jugulatos intueatur: odit, quòd
evehant in ſocietatem Præfecturæ admifſus à te ſit,
afines. non ſenior, ſed propinquior. Quod ſi vel

Aaron livorem excitat, ſi tollatur in altum,
quòd frater ſit; Quæ, rogo, invwidentiæ tem-
peſtas inſamiet, ſi & frater ſit, & Aaron non
ſit? Imô ſi Balaam ſit, nec frater ſit? Ser-
vorum ſola interdum aut aſſentatio, aut dex-
teritas eripit probatiſſimis bravium, & currum
evertit in ſtadio Magiſtratuum. O ſi hic quo-
que Aſina loqui poſſet! Haud ego hujuſmo-
di probris fidem præſto. Doleo tamen olim
in vulgus ſparſa, quæ ego & invitus audivi,
& libens prætereo, cum præſertim falſiſſima

Dignitas
cisi defe-
renda.

aut velim ea; aut etiam putem. Quod pro

me facit, illud eſt, non timendos tumultus
eſſe, quòd perditos perdideris, ſed quòd un-
xeris eum, quem tibi revelavit, aut caro,
aut ſanguis.

Oliva

Et ecce Mulier, quæ erat in civitate pec-
catriæ, cognovit, quod Jſus accu-
buiſſet in domo Phariſai, attulit ala-
baſtrum unguenti. Luc. 7. 37.

Ut olim apud Senecam quærebatur in Lug-
duno Lugdunum; quam enim urbem, pridie
occidente Sole, non ſalvam modò & incolu-

§. Mag-
dalena.

mem, ſed etiam florentiſſimam reliquerant ac-

colæ, poſtridie necdum enato Sole, flammis
penitus deletam attoniti rimabantur, non jam
cum Diogene in lucernis hominem exploran-
tes, ſed parem Romæ urbem quæritantes in
Sole. Ità ego peccatricem, quæ modò domum
ſubiit Phariſæi, in domo Phariſæi non intueor;
cùm tamen ibi nihil præter eam intelligam
aut debere, aut etiam poſſe ſpectari. Pecca-
trix intravit, exiit Magdalena. Uſque adeo
fortunatum eſt, ad Chriſti pedes accumbere,
ut, quæ Zizanium cecidit, ſurgat ſpica, imò
frumenti manipulus non modè plenus, ſed au-
reus. At non Magdalenam duntaxat in Mag-
dalena quæro: verùm in tanta ſanctimoniæ
exſuperantia fruſtra exquiro ſanctimoniam.
Ubi, rogo, vel umbra ſanctitatis in tanta
copia ſanctitatis? Laudatur, expiatur, coro-
natur, in pace dimittitur, ac ſi non modô din
pugnaſſet, ſed diu triumphaſſet. Vade in pa-
ce. Tantorum rea criminum quid egit? Ubi
ſaccus? ubi cinis? ubi ſanguis? ubi vulnera?
Video pro calvitio comas. Video pro fœtore
alabaſtrum. Si locum conſidero, non antrum
Eliæ eſt, ſed aula Phariſæi. Si opus exploro:
Epulum inſtruitur, non ſacrificium. Si actio-
nem ipſam peccatricis indago, oſcula, non
vulnera, lachrymas, non cruorem, illecebras in-
tueor, non lanienam. Unde ergo tanta in pec-
catrice & tam repentina ſanctitas, ſi nuſquam
non exſtant monumenta voluptatum? Ita eſt.
Nuſquam apparet Sanctitas, & nuſquam in
quemquam influxit uberius Sanctimonia. Ni-
mirum, ut Chriſtus teſtatus eſt, Dilexit mul-
tùm. Non eſt, quod quæras radicem gra-
tiæ, cuùm audias in Magdalena exundaſſe cha-
ritatem. Hæc ſi deſit, & membrorum exu-
ſtio, & æris dilargitio, & Angelorum elo-
quentia tinnitus ſunt. Econtrario mihil tam
abjectum, in quod ſi Charitas incidat, non
effloreſcat protinus, & refulgeat. O Amor,
exclamat Laurentius Juſtinianus, qui lutum

lbid. 50;

Pœniten-
tia Vera.
Ibid. 47.
Virtus ſo-
lida.
Charitas.
Religioſi
obſervan-
tic, &α
Spiritus
anſterio⸗=
ris non

transfiguras in Deum! Quid mihi dexteram ſpernant

objicis Midæ. Non modòô fabuloſa ejus por-
tenta, ſed etiam imbecillia ſunt. Quicquid

illa tangeret, obrigeſcebat in aurum. Opulen- gio.

tià ſuâ artifex perit. Charitas verò quicquid
imbuit, cœlum fit, & divinitatem ſapit. Hinc
eſt, quod Paulinus ultrè ad hortos ab aris
immigrat, nec fodere dedignatur, qui ſacri-

cæteros.
Lib. de
Incen-

ficare conſuevit. Sciebat enim vir præſtantiſ-

ſimus eam eſle Charitatis vim atque virtutem,
ut cepis hoſtias anteſtare non ſinat, æqueétque
raſtra thuribulis. Non lentiùs Antonius ab
Oratione tranſit ad Storeas, quàm ab opificio
ad ſacrificum. Nimirum, ſi Charitas Chriſti
urget nos, ejuſdem ſunt pretii hymmi & ſto-
reæ. Immutat enim Charitas lutum in Deum.
Hinc eſt, quod Magdalena, Deo placitu-
ra, non pretioſa deligit & ſanctuario thymia-
mata, ſed iiſdem, quibus peccaverat, inſtru-
mentis, oculis nempe, oſculis, capillis, & ala-
baſtro

in

ten.

el⸗
el⸗
ala⸗

lirgn
Dride in
oln.
rkantar⸗
Fanms
nonn
Phrn.
antes in
domen
ntuect;
telligmm
Deccx-
e aded
unbete,
la; ind
ſed an.

In Mg.
=

moriam.
in tannt
Ur, Cor0.
IOd di
le in t. l
G! D
1 Wneta!
ro enne
On antrunn
enplo:
acho⸗
ſcbla, non
ecebtasir⸗
nta n bee⸗
nuſquun
n Iu
uſquam 1
Omna. Nl
Dilexit ni 8
Gicem glrr ,
ndele cher
Nonun eb⸗
elorum elr
unl m/,
incidat, nn ſ
0 Ammk, g,
gi mi⸗
ni dentimn ,
la ei
. Qucq
mm. Oylleni⸗
er alil
nſiht H
Ortos 6. 6
n har.
ir Hlalul.
ue Gmuen
at; Agihi
Aronins
meh en
hantu Cri

1
§H. Achbra-

ane.

Gon 22.
1I6.⸗

Ator ia
Deum.
nen eße-
Atas.

Apoc 21.

2 Ie

Can. 5. 2.

Gan. 5. 2.

:

Stromatum, Lib. III.

baſtro expiavit ſcelus, Dominum irroravit,
SCCh ſiam boni nominis fragrantid recreavit.
ices, non demulceri rebus vilibus Deum,
qui ſumma repofcit. Nam Abrahamum immo-
lare jufſit unigenitum ſuum. Imè hinc diſcas
velim præſtantiam charitatis. Quâ videlicet
um eſt ut omnia obtuliſſe putaretur Abra-
ham, cùm revera obtuliflet nihil. Quia feci-
rem hanc, & non peperciſti filio tuo unige-
3

1

nito propter me: benedicam tibi, & multipli-

— 1 . 0. —
ſemen tunum, ſicut ſtellas cwli. Parcius,
„Domine: nec ſiderum, quæſo, prodi-
a. Neque enim fecit Abraham rem

—

uam I Gladium extulit, ſed incruen-

ſed amore.

et Unigenitum ad imperium
ni jugulafle. At, inquies, ſi tam æqua-

5

1
ta vid virtutis eſt, tämque expeditum ſubeun-

tibus faßigium ſanctitatis: ſi citra cruorem &
vulnera palinæ ſuccreſcunt ſola charitate riga-

: Cur Deus auro Civitatem ſuam inſtravit,
& exuritur,; & percolatur, & raditur?
1 & eos; dui aſperrima patiuntur, admit-
urbemm Sion. Itaà tamen ut ii nullà ra-
tione excludantur, quos nec ignis exuſſit, nec
ferrum vulneravit. Et duodecim portæ duode-
cim margaritæ ſint. Nullo ſupplicio tranſit
Margaritum ad delicias. Rore concipitur „con-
châà excipitur, auro innectitur. Non teritur,
non aduritur, non extergitur. Dehcatius con-
cinnatur, quam parturitur, cùm cunas habeat
in concha. An nen margaritum Charitas eſt,
quæ etiam, citra flammas & malleos, enitet,
fulgurâtque? Ita Magdalena fulit in domo
Phariſæi. Dilexit: & , inter alabaſtra comaſ-
que æ& quavit tum ſerras Eſaiæx, tum Jeremiæ
compedes ac lapides. Ama, &, ſi libet, epu-
lare. Audet Charitas merum opponere cruo-
ri: nec rarò, quas in equuleo palmas fortitu-
do ſerit, Amor demetit in purpura. Certè non
gratior Sponſa dum jacet, quam dum gemit!
imò eam dixerim gratiorem Sponſo dormitan-
tem, quam vulneratam, quôd in cubiculo lo-
tam quærit, & fruſtra à cruentata exquiritur
in plateis. Ego dormio, & cor meum vigilat:
Vox diletcti pulſantis. E contrario zit cùm urre-
xiſfet: Vulneraverunt me : tulerunt ballium
meitm mibi Cuſtodes murorum. Adjuro vos, filiæ
Jeruſalem, ſi inveneritis Dilettum, ut nuntietis
ci, quia amore langueo. Caret Dilecto inter vul-
nera, & à Dilecto expetitur inter unguenta.
Nimirum minoris apud eam eile voluit pretii
cruorem, quam Charitatem. Si Cor vigilet,
id eſt, ſi Amor ardet, quamvis dormias, Chri-
ſtus adeſt. Plenus myrrhâ, & nudatus pallio,
infectus ſanguine minus adamaris, quòd cordis
non memineris. Meritò proinde Sponſa, cùm
undique manaret ſanguine, non ſuum renun-
tiari vult Sponſo vulnus, ſed Amorem ſuum.
Adjuro vos, ut nuntietis ei, quia amore langueo.
Et quare Sponſo ſanguinis, & viro dolorum
vulnera tua non oſtentas? Quia expendi ſcio
in flatera ejus non tam cruorem, quàm Amo-
rem. Etiam incruenta placere Dilecto poſ-
ſum, ſi diligo: ſi minus amem, minus quoque

165
amer necefle eſt, quamvis & theriſtrum ami-
ſerim, & jacula exceperim. Hinc eſt, quod
rogata à filiahus Jeruſalem, ut ſuum eis Spon-
ſum expingeret, ait: Dilectus meus candidus
& rubicundas. Ac ſi diceret, & cruor patien-
tiæ, & Amoris candor gratiſſimi Sponſo. Uter
autem gratior ſit, ex eo diſcite, quòd cùm
poſtremus rubor in genis ejus ſit, candor &
primus eſt, & primogenitus. Amantis ſanè
candor rubori præſtat Patientis. Et quò putas,
in compitis Sponsâ vulneratâ, ſeceſſiſſe Dile-
ctum? In hortum. Dilectus meus deſcendit in
hortum ſuum, ad areolam aromatum. Quaſi
diceret. Noli in ſanguine ſuperbire. Non enim
cruor me rapit, qui ad aromata deſcendo. Si
dilexeris me, reperies me vel in horto. Quod
ſi Amor refrixerit tuus, nec me in cruore
fruêris. Vide, quid legerim in hortis; non ro-
ſas, ſed Lilia, ut docearis innocentiam Cha-
ritatis dumis anteſtare Ponitentiæ. Ur paſeatur
in hortis, & Lilia colligat. Non mirum ergo
ſi ſtatim exclamat: Ego Dilelto meo, & Di-
lectus meus mihi, qui paſcitur inter Lilia. Vul-
nerata es, & Lilia commendas? Roſas debue-
ras dilaudare quibus cruor tuus adumbratur,
& viret, non Lilia, quæ cruentatæ parum
conſentiunt. Diſcamus hinc, obiecro, non ſo-
lum vel in Martyre præcellere vulneribus Cha-
ritatem; verùm & ea a nobis non rarò prædi-

Can.§. 10.

Can. 6, 1

Ibid.
Ibid.

Religioſi
faciant
Amorem
in Deum,
quam
Mortifi-

. X. . . . N † . m.
canda maximè, in quibus minùs excellimus,“stionem.

& penè prætereunda, quibus maximè reful-
gemus. Candes? Roſas commendato Cruenta-
ris? Lilia dilaudato. Efferat unuſquiſque non
munera ſua, ſed proximi ſui. Qui pro Chri-
ſto nudatur, laudet eos, qui in Domino in-
duuntur. Qui Domino manducat, miretur, &
deprædicet pro Domino jejunantes. Hoc nos
Sponſa docet, quæ a vulnere rubicunda plus
Lilia miratur, quam Roſas. Verùm de his

alias. Quod pro re noſtra facit illud eſt, Spon-

ſam nempe ſtatim de Dilectione diſſeruiſſe.
Ego dilecto meo, & Lilectus meus mihi. Dile-
ctus meus mihi inhæret, non quòd vulnerata
ſim, ſed quòd ego adhæream illi. Libet hic
exponere ſeriem, quà ego partitus ſum oratio-
nem meam, cum Momales publicè alloquerer
Sancti Bernandi, ipſo die Sanctæ Mariæ Mag-
dalenæ ſacro. Lugdunum olim in Gallia quæ-
rebatur: Et hodie Hieroſolymis peccatrix quæ-
ritur. Non enim peccatricem exeuntem video
& domo Phariſæi, quam vidi domum Phari-
ſæi ſubeuntem. Exit enim Magdalena, quæ
peccatrix intraverat. Et quâà, rogo, arte Vi-
pera in Columbam demutata eſt? Igne-ne an
Spiritu procellarum, malleéve duriſſimo? Cer-
te quò fozdior macula, es mordacius lixivium
infundi conſuevit. Quid turpius peccatrice?
Et tamen nihil video niſi unguenta, comas;,
& oſcula. His deargentari feliciùs poſſunt pen-
næ Columbæ, quam expiari ungues & ro-
ſtra Accipitris. Nihilo minus his Magdalena
& lota, & expiata, & deſponſata Chriſto eſt.
Quo modoe? Quia inter delicias multas, ut
Dominus conteſtatur, Dilexit multum. Vivitis

Luc. 7.

pariter, & periſtis, Dilectiſſimæ. Poſletis non 47.

immeritèò iis verbis conditionem veſtram de-
Plorare: & Senatorem amiſimus, & Mona-
chum non fecimus. Id eſt, extra Mundum ſu-
mus, nec in clauſtro ſumus. Ubi ſaccus? ubi ci-
nis? ubi chaumeniæ? ubi cruor? Euphroſynas,
Theodoros, Marinas demiramur, quas cubaſ-
ſe ſcimus in favilla, & potum ſanguine tem-
peraſſe.

166
peraſſe. Felix Agnes, quæ incendio perit!
Felicior Thecla, quæ & flammis objecta eſt
& feris! Nos in clauſtro quid agimus? Qualſi
unæ de fatuis mulieribus loqueremini, ſi diu
in hæc verba erumperetis. Equatur ſacco pan-
nus, non impar oleri ſiligo, par acus lanceis,
ſi Charitas ſuppar eſt. Magdalena inter ala-
baſtra Prophetas antecedit, quòd diligat. Et
nos Anachoretis Superiores ſumus in panno &
patinis, ſi quantum eis rigore vitæ concedi-
mus, tantum præcedimus charitate, qu vel
minima ſumma fiunt. E contrario filiabus Ba-
bylonis miſeriores ſunt filiæ Jeruſalem, ſi, ut
pallent jejunio, ità exareſcant Charitate. U-
trumque corroborandum eſt. Magdalena ala-
Gen. 8. baſtris expiatur. Odoratus eſt Dominus odorem
21. ſuavitatis, immolante Noëé. Unde odor in m-
dore & fumo? Ex Amore immolantis. Quod
fœtet, fragrat;, ſi Charitas ſpiret. Quid puti-
dius, quàm epulari, videre, ſalutare paren-
tes, conſanguineos alloqui? Hiſce adjunge cha-
ritatem; & thymiama vile eſt hujus compa-
ratione fragrantiæ. Joſephum malim oſculan-
tem Fratres, quàm Saülem ſacrificantem hæ-
dum. Malim murænulas Sponſæ vermiculatas
argento, quam Achabi inſperſum cinere ſac-
cum. Libet iterum exclamare cum Laurentio

Juſtiniano. O Amor, qui lutum transfiguras

in Deum! Quid vilius quam colum verſare,
quam fila deducere, quam telas ordiri? Hoc
tamen lutum, artificio Charitatis, quamdam
veluti Divinitatem induit. Magna hæc. Ve-
rùm & ars ex luto aliquid, quod lutum non
ſit, compingit, & elaborat. Dei ſolius eſt,
ex nihilo aliquid extrahere. Quid ſi charitas
ex nihilo etiam ſumma erueret? An Martyrio
majus excogitari opus poteſt? Citra ſanguinem
haberis Martyr, ſi diligas. Vox Pauli eſt:
uotidie morior. Si vivis, quo modo moreris?
Mirabatur Nicodemus hominem bis naſci poſ-
ſe: quis non miretur Paulum quotidie mori?
Præſertim, ſi moriatur, & vivat. Amor Pau-
li, ait Iſidorus Peluſiota, Paulum non ple-
Ctit, & coronat. Ea enim vis Amoris eſt, ut,
cùm patiatur nihil, Martyrio cohoneſtetur. Et
Vos inter epulas , ſi ſecures ametis, Martyri-
bus adſcribemini. Ità in viola equuleos exæqua-
tis, ſi diligitis: ideò non eſt, quòd ſolitudines
Æ gypti ſuſpiretis. Si autem non diligitis, vi-
lius velum virginitatis veſtræ eſt phaleris va-
nitatis. Paulus ſi æs, ſi ſanguinem, ſi parem
effundat Angelis eloquentiam, nihil eſt, ſi for-
1. Cor. 13. t& careat Charitate. Charitatem autem non ha-
g. buero, nihil ſum. Tu, quid eris ſine charitate?
IIle, cùm omnia agat;, nihil eſt. Et tu, cùm
minima peragas, cum vix habitu, cibo, toro,
deliciis diſtes a Pherezæis, magna es, quamvis
non ames? At amo, inquis, Deum meum. Vi-
deamus, qualis ſit Charitas, & quæ ejus ſint
membra. Charitas, inquit Paulus, patiens eſt,
benigna eſt: non æmulatur, non inflatur. Non ſi
omnia deſint membra, ſed ſi alterum ex his
charitati tuæ non adſit, quamvis ardeas, pe-
ris. Et non vivere modòô te credis, verùm etiam
8& regnare ac triumphare te jactas, cum iraſ-
care, cùm oderis, cùm exprobres, cum invi-
deas, æmuleris, cüum murmures? &c.

1. Cor. 15.

Ibid. 4.

§. Ale- Hi ſunt, qui venerunt de tribulatione

Nius.
S. Marina magkna. Apoc. 7. I4.
ſub habi- . 2 .
, Monsa Quinam iſti? Alexius & Marina; altera,

Oliva

in Oriente, alter in Occidente, citra ſangui- ehi de.
nem, Martyres. Horum Virginitas planè ſi a/a.
cut Lilium inter ſpinas, quando & ille pudi- uod wir.
cus floruit cum Sponſa, & iſta viruit cum in- ginem es-
ſante. Neſcio autem utrius præferam fortitu- preſſiſſet,
dinem, an viri, qui Sponſam reliquit, an fo- Monaſe-
minæ, quæ filium recepit. Miror equidem A- rie riſs
lexium, qui in hortum deſcendit, ut abſtine- HH 6,
ret: qui potuit, non ut Babylone pueri, rorem ducare
in flammis experiri, ſed nancifci in rore flam- cogitur
mas, pati inter violas aſpides, ſuſtinere pro- anquam
pè fluenta mellis profluentis impetum amaritu- uum.
dinis. Plus tamen Marinam demiror, quæ
Perdicis rapinà in holocauſtum versà, lacta-
vit, quem non peperit, Virgo pariter & Nu-
trix, ac tantùm non Mater. Nemo mihi inten-
tantem gladium filii jugulo objiciat Abraha-
mum. Minus eſt, à Patre Deo filium litari,
quàm Virginem in dedecus pudoris ſui fihum
enutrire. Promptiùs litamus, quàm rubemus.
Ibi Abraham alienum effudit ſanguinem, imò
non effudit: hic Marina ſuum ſibi ſuffudit
cruorem. Ibi, poſt oblatum filium, ſideribus
Patriarcha coronatur: Hic Virgo, recepto fi-
lio, colaphis, probris, exilio dedecoratur. An-
gelorum voce ille filium exponit: Scortorum
dolo hæc filum non ſuum in ſuum reponit ſi-
num. Penè auſim Mariæ aliquâ ratione com-
parare Marinam. Utraque Virgo,; Utraque
cum filo: Sed non utraque Mater. Ideéôque
quàm felix & ſanctior Maria Prolis divinitate,
tam fortis Marina eſt non ſuæ prolis fœditate.
Illa enim Dei filum enutrivit & peperit: Hæc
filium iniquitatis non peperit, & educavit.

Jam enim hyems tranſüt, imher abüt
& receſſit. Flores apparuetunt in ter-
ra noſtra. Can. 2. II.
*
Felix hyems, quam flores conſequuntur. TWikula-
Nec modò poſt eam flores erumpunt, ſed ip- tio atilu.
ſa quoque Sponſa præ ea adamatur, & præ-
dicatur. Jurge, propera amica mea, Columba Can-2.l
mea, formoſa mea, & veni. Quare formoſa eſt?
Quare Columba eſt? Quia pertulit hyemem.
Jam enim hyems tranſiit. Ergo, quæ domum
cedrinam exſtruxit: quæ floridum inſtravit le-
ctulum: quæ aureis renidet, enitétque muræ-
nulis, fruſtra Dilectum quærit: & advocatur,
dilaudatur, adamatur, ex quo totam ſuſtinuit
hyemem. Neque enim alia aut præconiorum
aut Amoris ratio redditur, præter hyemem.
Surge, formoſa mea. Jam enim hyems tranſiit.
Nimirum bonorum omnium fons Tribulatio
eſt, ex qua flores, ob quam Sponſa & formo.
ſa eſt, & Columba. Verùm compleri debet Patien-
hyems, ut bona parturiat. Jam enim hyems tig.
tranſiit. Tranſire debet, non autem aut miti- Perſeve-
gari, aut eludi, aut etiam extrudi, diſpelli- vaniig.
ve poteſt. Noli fidere veri, quod non tota
præceſſit hyems. Abſalom exilium impatien- H
tiüs deprecatus eſt. Et Joabi calliditate, The- i. awpio⸗
cuitidis eloquentià, adoleſcentis ſubmiſſione m eis
tanto artificio cauſa apud Regem perorata eſt, nocent,
ut & revocari potuerit, & in aulam admitti. dum ei
Quin & Davidis exceptus eſt oſculo. O quale hrodeſe
Lilium poſt hyemem! Exul admittitur ad videnim:

amplexum Regis, & oſculo recreatur. Oſcula- 2. Reg-

tüſque eéſt Rex Abſalom. Verum hic flos apparuit 14. 35.:
non tranſactà hyeme, ſed fugatà. Quam ve-
reor, ne oſculi teneritudo in buccinam rebellan-
tem

„Reyli⸗ b⸗
Deive. li⸗
leusti 60

uufr. del

naii.

Ot
Eeret,
Hont
(iNst erorm⸗

ſis E
Can. . (b
ceh
berel
Egen
Accxr
4Ned n Cels
un
e eiſe
Uleire
eſen

ſinze Uil
kuni. IIl,
ln

1 ll

e

Mnnul
Aemnn

1
ſ lint,
Gdi. An

zm. Mn,
1 I- lin
itn,
le
A umg
Cüne. Ain

ſuen
an. gn H
ro⸗ ienne
Wünt./Vn,
)3 (e
& N.
inten.
Abrale.
Uun,
i flum
Cbemms.
m, imd
ſafücit
deridus
ceptof⸗
tur. An⸗
Cortotumn
eponitli
one co⸗
Utrane
ldeode
lwinmtete,
ſcedlitar.
erit: Her
lucarit.

ber
t in kel⸗

equunn. Iii
t, ſed i nin
,& e-
Colunhrc“
rmolsek!
t hyemen.
Ur Comunn
ltrarite-
gue Mine-
AArocatil,
In fuſtinun
ZCotüofun
t hyemen-
enns trit
Ttibulin.
kond⸗ .
hleti gehet 3
cin Hen 65
n aut in⸗
i, hel
d non ,
inhetel
btate, Ue
ſubmnilioe n⸗
eſt,nenn
eroratel i
un Sa 8
0. 4 gn
zrritur 44
Sappenun
ehr

iebelly⸗
mehen

.. N

tulſa.

tem degeneret. Prorſus in haſtam flos dege-
neravit. Brevi perditus adoleſcens intellexit
oſculo ſibi laqqueum nexuifſe. Quàm ſapien-

tior filio Pater, Abſalone David! qui, cum

avidis; non ſemnel fugare potuiſſet hyemem, quæ ſibi
conſtan-t, à Saülis perfidia ingruebat, nunquam tamen
tia in aſſentiri voluit aut Saülis perditioni, aut for-
malu. tunæ ſuæ. Hinc eſt, quod & hyems tandem
Ppperma Saülis funere tranſmiſſa eſt, & imperi KHos,
tere. qui apparuit, interire non potuit. Vis novam;,
& ſæviorem hyemem ſpectare à Davide non
diſpulſam? Quam ſæva hyems;, cum fi tus
per filium Pater à Semei & maledictis proſcin-
deretur, & impeteretur lapidibus! Præſtò fuit
Aquilo, qui procellam illam ſaxorum ſugaret
2. Reg. ſpiritu uno. Vadam & amputabo caput ejus.
16. 9. En quàm nullo conatu tempeſtas tanta exſuf-
flari potuit. Audi, quàm generosè Rex ob-
ftiterit Aquiloni, quaàm patienter retinuerit im-
2. Reg. Ié, brem graſſantem! Dimittite eum, ut maledicat:
10. Dominus enim praæcepit ei, ut malezdiceret Da-
Dei vo. vid. Hyems tranſüt, & flores apparuerunt,

—

luuiati ed lætiores, quò feralior Boreas eos concuſiit,
. 8 .
oo " nempe Achitophel & Abſalom, e quercu tra-

mari.

béque ſuſpenſis ambobus, illius disjectà calli-
ditate, hujus temeritate repreisa. Utinam Da-
idis ſuſtinentiam præſagüſſet Joſeph: & ci-
tiùs regnaſſet & fortiùs. Cùm diuturnior ei ca-
lIumniarum & carceris videretur hyems, iub-
miſit ſe non Pharaoni tantùm, ſed etiam Pin-
n credis hyemem? Ad bienmium produ-
Præpoſitus pincernarum oblitus eſt inter-
pretis ſui. Quin & tantorum ſæculorum infe-
lix Ifraélitarum ſervitus in Egypto expiavit,
ut ſuſpicor, feſtinatam per Joſeph hybernæ ca-
lamitatis explicationem. Patiamur, quæſo,
ſunm confici ſtadium à bruma. Niſi enim
hyems tranſeat, flores aut non erumpent;, aut
cité corrumpentur, aut etiam efferabuntur.
Optaverat Sponſa, ut Aquiloni Auſter ſucce-
deret; quo, matureſcentibus aromatibus, &
Sponſus invitaretur in hortum, & ipfa inter
Can. 4.16. aromata, recubaret. Jurge, Aquilo, & veni,
Auſter perfla hortum meum, & fluant aromata
illius. Diſceſſit Aquilo, advenit Auſter, Spon-
ſus & hortum ſubit, & myrrham meſfliuit.
Quèô evaſit Ver tam præcox? Repulſus eſt Di-
lectus: Vulnerata eſt Dilecta: clamoribus &
querelis completa Urbs. Quid quod aliqui ut
fugent hyemem; ad Beelzebub confugiunt in
Accaron? Audi Ochoziam, collapſum è& can-
4. Reg. 1. Cellis. Iie, conſulite Beelzebub Deum Accaron,
2. Atvum vivere queam de infirmitate mea hac. Vis
bid. 6. ediſcere qualem florem legerit ex hoc Vere?
Ideireo de letulo, Jſuper quem aſcendiſti, non
delcendes, ſed morte morieris. Duplicata hyems
eſt, ea potiſſimum de cauſa, quòd eam effu-
gare tentavit. Uſque adeò humanæ calamitati
nihil ſalubrius eſle poteſt, quam ipſam ſuſti-
nere calamitatem: quæ, ſi toleretur, & flores
. parturit, & formam inducit. Liceat mihi frag-
FPæniten- mentum hoc loco colligere, ne pereat. Audi-
via nona ſtir' à De Leclulo inquit, non deſcendes. Potuit
quam in- — 3 2 .
ita loqui Elias ad Regem Samariæ, non autem
ic loqui poſlet ad quofſvis Magnates exædifi-
catæ à Chriflo Hieroſolymæ: niſi eos fortè,
rigente bruma, ad decimum Kalendas Februa-
rii alloqueretur. Nam ad fſtertendum Optima-
tibus etiam (Chriſtianis perpaucis quidem,
nonnullis tamen, non jam lectulus, ſed ager
inſternitur. Videas eos non jam volvi, ſed na-

Can. 5.

Luxias.

Stromatum,

par Cæſari eſt,

Lib. III. 167

tare in illa vaſtitate plumarum atque lanarum:
tantumgque non veredaris egent, ut quæ in al-
tero tori angulo contingunt, explorene, dum
in altaxo, Auaſi in Oceano, crebràâ jactatione

thembroruth vellficant. Jam grex unus impar Leczalo-
eſt fareiendæ culcitræ uni. Penè m i e-
* ur monere Cogi- is De-

mur Quäirites, ut Veios migrent, ſi non & ticia.
Veios occupet torus unus. Quod ſi in Lectu-
lo Sponſa Chriſtum non invenit: putas in tan-
ta ſtrati tin immenſitate repertum iri à Dyna-
ſtis Dilectum, qui cubat in Cruce? Jacob re-
quieſcit in ſaxo: tu verô in tanto plumarum
acervo extenderis, ut anſerum phalanzx cer-
vical tuum infarcire non poſſit. Timeo, ne
quam diſpar es Jacobi cervicah, tam ſis ei diſ-
ſimihis & theatro. IIl Coœlum patuit in ſilice:
Tibi in pluma quid pateat, niſi Orcheſtra?

Habentes ſinguli citharas, & phia-
las aureas plenas odoramentorum,
Juz ſunt orationes oanétorum. A- S abute-
poc. z. 8.

Placet Oratio, ſed inter citharas. Ora, ſed Ofßcis
alacer, ſed lætus, ſed ſine pallore. Favus di- divina.
Rlillans labia tua Sponſa, mel & lac ſub lingua (atl, 4.
tua, & odor veſtimentorum tuorum ſicut odor ¹1“
thuris. Ubi thus, ibi lac, ibique mel. Quid
non feſtivum intueris, exaudiſque. Furor eft,
aut amentia, Orationem abſynthio tempera-
re. Quare ergo expalleſcis oraturus? Non a-
mat Deus in ſacrificio mel, quèd, quarn-
vis dulce, aculeo tamen compactum ſit. Et
Pputas Orationem illi tuam fore pergrat n,
quam timoris aculeus, imòô lancea perforat

& transfigit?

Tunc acxceſſzt ad eum Mater filiorum Ze-
bedæt cum lis ſuis adorans, & petens
aliquid ab eco. Matth. 20. 20.

Ambitios
Aulici
inexpleébi-
les. .

Rarè ſejunguntur adoratio & Poſtulatio. Si
adorat, aut petit, aut petet. Verùm quidnam
petit? Aliquid. O modeſtiam animi, ab eo,
qui omnia poteſt, aliqeid duntaxat exigen-
tis! Videamus tamen, quidnam iftud aliquid
complectatur. Forté cùm expifcandis pifcibus & Ecele-
victitent Zebedæi, aut remum, aut rete, S Mict o-
aut lembum expetiere? Audi quale expetie- e ei
rint rete. Dic, ut ſedeant hi duo flii mei, tes expe-
unns ad dexteram tnam, & unus ad ſmniſtram innt ſum-
in regno tuo. Rapacior ambitio, quam Luxu- was.
ria eſt. Hæc enim regnum petit ab eo, qui non lbid.
habet ubi caput reclinet. Illa oblatum ab He-
rode dimidium regni repudiat, unius Joan-
nis capite contenta. Quod ſi Piſcatores, quo-
ties eos inceflerit ambitus, regnum expetunt:
Quid appetituros credimus Moœcenates Lucul-
léſque atavis editos non remigibus, ſed Regi-
bus? Quid, quod non modè remiges fuerant,
ſed & Apoſtoli erant? Hoc eſt, poſſederant ni-
hil, & omnia pro Chriſto reliquerant, condi-
tione pauperes, profeſſione mendici. Et ta-
men, quos mendicitas enutrierat in ſordibus
& ſudore, quôſque pietas nuditati & ſangui-
ni deſtinaverat, audent a Legiſlatore Humili-
tatis & Paupertatis curules petere & coronas.
Quæ, rogo, Candidatorum modeſtia, ubi & Religionis
qui rogatur, nec diſpar wunigz
Pompeio eſt, qui ambit? Nec Medorum atque vilioranö
Perſa- vitanda.

Religioſe
e Eecle-

Perſarum coacervati in dexteram unam ſa ces
ſceptrâque unum explere cor poſſunt Piſcto-
ris, ſi ex lembo in Regiam immigret Candi-

datus. Meritò proinde Marcus teſtatur non
Marc. 10, aliquid eos optaſſe, ſed omnia. Magiſter, vo-
357. lumus ut quodcumque petierimue, facias nobis.
En quà ratione in aliquo quodcunque deliteat.
Porro hoc ipſo contextu & capite ità repreſ-
ſa Ambitio fuerat, ut à regno coelorum ex-
cluſeritt Dominus eos, qui non déerreſcerent

Marc. vo. infantis in morem. Amen dico vobis: LQuiſ-
14. quis non receperit egnum Dei velat pasutlus
non intrabit in illud. Quin & Petro dicenti
à ſe dimiſſla omnia reſponderat JESUS: Ne-
Marc. 10. o eſt, qui reliquerit domum, qui non acci-
29. piet centies tantiin, nüune in tempore hog.
in ſæculo futuro vitam aternam. Parum
Suam Dominus Crucem ipſo penè mom
Marc. 1o. temporis prædixerat. Eoce aſcendimus Ei
34. Jolymam, & ſilius hominis tradetur Principibius
Sacerdotum, & damnabunt eum morte: & il-
Ambitie. ludent ei, & conſpuent eum, & flagellabunt eum,
& interficient eumn. Poſt hæc, erupit ambitio
Superbia. regnorum ſitiens & Curulium. Ita-ne? Ubi⸗
Parvulus ad regnum evehitur; ubi dimiflum
rete ſceptro commutatur: ubi Rex gloriæ pa-
tibulo fuffigitur: In tanto horrore funeris,

Oloria

Vana.

1.

Matth.
19. 27.

in tanto honore Paupertatis, in tanta fuper-
biæ depreſſione: cuùm ſcilicet, qui non de-
creiſcit ut parvulus, eliminatur à regno, qui
rete dimiſerit ſublimatur ad ſolium, qui ro-
gatur 4 fratribus 4 agi debet in Crucem &—
coniſpii, audet Ambitio urgere ſeu Pifcatores,
ſen Apoſtolos ad faſtigia ſoliorum. Non op-
poſitu gehennæ, non cogli aggereé, non objectu
Crucis exundantia Ambitionis inhiberi potuit,
quin dexteram invaderet ſiniſiramque in impe-
rI0? Porròô vide, quinam mores ar bientinm
ſint. Quum rete dimittit ambitio, clamat cum
Petro: Eoce nos reliquimius omnia. Cuùm reg-
num optat, impetitque, ſuſorrat cum anu, ali-
quid ifibi ſore pergratum: Adorans, & petens
aliqiid. Riſum, quæſo, teneatis, amici. Quod
dimittitur, cet aflamemum ſit, 1
eſt, quam omnia: Quod petitur, regnum eſt,
& aliquid putatur. Et monſtra iſta ſpectantur
in Schola Chriſti, quando Crux erigitur, Pau-
pertas coronatur, & Superbia proſcribitur.
Qux, rogo, portenta non eruptura ſfunt in
Aula, quæ Superbiæ palæſtra eſt, ubi ommia
fulgent, mitent, eminent?

Quare aliam re ſje ſimulas! Ego au-
tem miſjus ſum ad te durus nuntius,
C. 3. Reg. 14. 7.

Correâtio. Hæc aliâque duriſſima præfatus eſt Ahjas
ſevera. Propheta in Silo ad uxorem Jeroboami Re-
Superior gis Iſraël. Incredibile autem diçtu eſt, quan-
alum ta exaggeraverit Propheta & de patratis

zimeat. . . .
Superior Jeroboamno ſceleribus, & de impendente fa-
mitisres Miliæ ejus exterminio. Libet hoc loco quæ-
zrinus

rere, quare Ahias in ſæviſſimum Regem mi-
Premat. nimè obvolutum correptionis gladium flrin-
Xerit: cùm Davidem, Regum mitiſſimum,
Severitas diflimulato penè crimine, Nathan vix verbi
in Ag cuſpide perforaverit. Minax durifſime, Mitis
* e. lenmiſſimè increpatur! Cur? Quia ille Minsx,
guſtira hic mitis eſt. Nimirum Deus Leonis in mo-

sgsa am- rem lepori abblanditur, Elephantes diſcerpid.

nituus. Mercenarierum eſt, Oves verberare, & Lu-

Oliva .,„

pum reveréri. Da mihi, qui cum Samuele
Saülem objurget: qui cum Elia Achabum in-
crepet. Num ſoli peccaverant Reges? Non
ſoli peccaverant, ſed ſoli corripiuntur; quòd
ipfi præ cæteris immanius rugirem. Cum in perſona-
Templo peccarent tum Plii Heh tum famuli, amac-
qui tridentem fuſcinulam immittebant in victi- ceprio.
mas, ut adipem extraherent Dominoerum ab- I. Reg.

. . 1 . . 2. .
domini: Satvuel teſtatus eſt Seni Deum ira- 132
tum, quod Elios non corripuerit. Eo quod no-
4159 ₰ 3 1 7 7 I. Reg.3.

verat indigné agere ſilios ſuos, & non corripue-
rit e9H. Audin? Plectitur Heh, ob impunita-
tem non ſervorum, ſed liberorum. Et certe
Rliis ejus non religioſiores ſamuli. Quid ergo
fuifle cauſæ putamus, quòd zquè 1celeroſos
non æqquè Dominus curavit ab Heli coërceri?
Quòd famuli efſent, & exarmati. Promptum
eéſt de fervis ſupplicium. De filiis vero ad Sa-
cerdotium evectis ardua vel ſola quæſtio. Pro-
inde Dominus non damnat in Sene indemnes
ervos, ſed Sacerdotes & fllios impunitos. II-
la, illa Deo victima chara eſt, quæ oblucta-
ri poteſt, & recalcitrare. Non miror;, ſi in
Jordanem excuſla ſecuris eſt, quâ hgna cæ-
debantur. Cumgque veniſſent ad Jordanem, ca-= 4. Reg.
debant ligna. Accidit autem, ut eaderrt fer- 6. 5.
um ſecuris in aquam. Perire emim debulit fe-
curis, quæ non Abietem, non Cedrum, non
Palmam cædebat, ſed ſine nomine truncos,
virgultäâque ad ripam fluminis ſuccrelcentia
concidebat. Uedebant ligna. Quiſquis in vul-
gus favit; ſvit. Ille juſtitiam tuetur, qui
celſiores populo cervices ſecuribus ſubnuttit.

Ta aliquando vonverſus vonſirma atres

Atqui peccavit. Peccavit: ſed nudus eſt. Becleſia-
Haud permagni intereſt innocens an ponitens ſtri de-
. r. . ereta con-
ſit, qui Eccleſiæ leges jurâque Tribit. Quam- Jenies,
maximèe verô refert æris mancipium, an ho- gebent a-
ſtis & triumphator ſit. Cave ſæculum, cla- varitiam
mat Ambrofius. Ille enim confirmare jubetur dat ſe.
fratres ſuos, qui dixit: Keliguimus omnia, & in ib. 10.
e 1 2. . n Luc.
ſocuti ſiimus te. Vides, tanti eſle dimiſſum, Marth.
abjlectumque pro Chriſto rete, ut infirmari 19. 27.
nec perjurio perfidiaque poſſit. Semianiinis ja- Eecleßa-
cet Petrus in vulnere. Si tamen omnia reli- Kici ode-
quit;, vulneratis occurrat, ſuccurrâtque. Quod vtt
cùm ita ſit, quàâ ratione audes tu labantes fra- „, kecle-
tres corroborare, qui fortè non omnia reliqui- ſaßtica
ſti pro Chriſto; verùm ſub Chrifſto aliqua Iuriſcdi-
comparaſti? Nudus eras cum procul efſes ab ae ,
ara: nunc verô, poſt aras, non alges. Et ta- tgie,
men auro effulgurans, ſi frater paululum va- paſſii
cillaverit, fucclamas, iraſceris, debaccharis.
Moyſes & confirmavit fratres & plexit. Ve-
rùm, qui tabulas defert, ſ(ceptrum rejecit.
Nemo recuſat ab eo leges ferri, qui maluit
errare, quàm rêgnare. Ubi verò Mammona
paſſim tonat, quis pati poſſit latas de Pau-
Pertate leges?

di dedero ſomnum oculis meis: & pal-
pebtis meis dormitationem. Donec in-
veniam loçum Domino. Pſalm. 131.
„

Mariæz

Quam diſſimilis Davidi Regi Joannes Pa- BeatiS

tricius? IIle „niſi vigilet, loocum Domino non „e Vigi-
invenit: Hic, ſi vigilet, locum Dominæ non na Tem-
molitur. Perierat Joannes, niſi dormiviſſet. plà all.
Ete-

„ 40
lenf 4
aſmn 14 u
ſnliug

i⸗
nen ſ
cunetle⸗ ſpe

. pet
nat

gu
I
wit. ſpe
“«”
Oimis
is coo. 1
derantur e)
bununn. 4
ll
Hyurnk. cto

uur ini
ißr de

in an ſoln
gitiines pun
Pere
FruS
Vine
mor,
nec
non
1 krll n rl
. agte
l
Jl
(ui⸗
1o h
rod
h
ſir
ricti
ny. Vice⸗
Lq
quns
leris,
Et
bu
tlkſca
Viteas
Ures
enun,
JCum
Plni
mlnf ig
n keſig⸗
do
Edr
goc.
Vulgs
tum
m ungr
Neit
tur eſſe
Cencin
Uerce
Wedat
lt.
Clrn
un
ninr
e
Uihur
Vr e
1

Uee
min.
Nn

d ed
Ccletdle

(OerCeri
tompun
0 ad de.

Cblache⸗
tor, ſi in
lena ce.
le, Ce- 4l

Nrum, Nen

le nncs,

Lcrelcenn
lis in i
etar, Il
ubnnuttt.

mdets e Ne
du. Qunn
n, en
chlonl, e ui
nare ell /

elanuinis a⸗
Oltia k
un 46
lebeames ,
bin elcur
hriſo Uiu 1
ocnl eles i,
lges Nir i
liclin ir
Gebecchas
ee ſ.
pleuit. N
trunn leſel⸗
, qoi elot
7
18 Mammo
latss Ge Par⸗

: 9 n
Malin 137
6
amgs ley,

,n D g
Dotmuno⸗ “

Domni 3 “D
YNNrEIN”
Ls⸗

Stromatum, Lib. III.

Etenim in ſomniis viſa ipſi eſt Virgo ſanctiſſima,
eique imperavit, ut qua incidiſſe in exquilias
nivem manè videret, ibi ſibi Templum moli-
retur. Libet primum exquirere, quare &
Virgo Joanni, & Salomoni Deus in ſomniis
Religiof arcana recluſerint. Cur non orantem, ſed dor-
außterioris mientem Virgo Joannem convenit? Nimirum
n uds ut jubet Paulus à jejunante manducantem non
zamies e- ſperni : ita dormientem deſpici Dominus
merẽè. vetat à vigilante. Nemo fratrem contem-
nat. Quod enim tu in cinere vigil non extor-
ques, alii in pluma quieſcenti deferetur. Salo-
zalena mon dormit, & ſapit. Jacob dormit, & cœlum

vwari. ſpectat. Joannes dormit, & ſœdus init cum Vir-
Ornnis gine. Dices exundantiam ſanctitatis in horum
1. .
zußi oo. ſomnmum redundaſſe. Num Petro ſanctiorem

bperantur exiſtimas Jacobum? Et tamen oraturo in ſolario
in bonum Apoſtolo monſtra ingeruntur, dormientem cir-
cumſtant Patriarcham ſceptra ſiderâque. San-

169

rigens Aquilo, ſed lenis Auſter mittit & cœlo,
hoc eſt, non Natura, ſed Gratia. Placet exæſtuan- Mortifica-
tes animi motus rationis ſeveritate, tanquam coe- o-
leſti nive, refrigerari. Sed cavendum eſt, ne aut zim.
Naturæ frigiditas, aut humanæ Prudentiæ gla-
cies ſit, quæ ebulhentem animi peſtem reſtin-
guat. Amor;, ceu triumphalis Nix, carbones .
deſolatorios obruat. Et Niæz dici non poteſt vi-
Ctrix, niſi ad Idus Auguſti & cœlo ruat; hoc
eſt, tunc animi æſtus rationis conſilio tempere-
tur, cùm maximè fervet. Si enim tunc cohibea-
tur, cum diu æſtuando laſſari cœpit; non vi-
Ctus, ſed ſatiatus elanguit. Quam multa Tem-
pori ſacrificantur, non ITemplo! Porrò Nix Al-
pium nec admirationem habet, nec coronam.
Eſt, qui gulam cepis torquet. Imnò dura ilia du-
riori compefſcit edulio. Alius diù tacet. Non lin-
guam domat, ſed atræ bilis bitumen impinguat.
Hic humi cubat. Quod'de duritie ejus conten-

Winc. ctorum nec ſomnus negligendus, non damnan- dant latera lateribus. Tangatur vel fimbrid ſin- Singular.
diſpsres dæ epulæ, non hortus diripiendus. Adam ſemi- donis ardens pes podagrà, & ejulatu conteſta- zas. .
viig con. ſomnis, imô immerſus ſopori in Eccleſiæ ty- bitur, expoſitum dio geluque caput non dolo.
antontz⸗ pum Hevam peperit. Abraham, dum vitulum res laceſlere, ſed indictum à natura robur exer-
peregrinis appomit, Dei Agnum amplexatur. cere. Vix diſcernes naturæ impetum ab impul-
Fruitur Deo Sponſa in horto. Quin & in cella ſu gratiæ: & , quamvis uterque pati videatur,
vinaria Charitate imitiatur, & luctaturus cum alter ſcalpit, alter diſcruciat ſufferentem. Sa-
morte Amor non in ſacrario, ſed in cellariis, crificat tam Cain, quàm Abel. Non eſt, quòd
nec inter thura convaleſcit, ſed inter dolia. ſtupeas abhorrentem ab aulis. Vilitati Cæſar lh-
Uſque adeò mihil non ſanctum pietati eſt, nihil tatur, non modeſtiæ. Irriſerim plumbum, ſi
non profanum iniquitati. Ozias & leprâ & ſa- ſubfilientem miretur flammam ad ſidera. Tam
2. Paral. 2. Crilegio pollutus eſt, inter thuribula. Natim- facilè illa in altum fertur, quam impigrè tu ad
19. que orta eſt lepra in fronte ejus, corandhaE ima devolveris. Prædicari tum pofſet ignis,
dotibus in domo Domini ſuper altare thymiamati Wn deſiliret ad terræ centrum. Vernans Amyg-
Judas piorum eleémofynis præfecltus fit prædo., MWala Sacerdotium deſtinat Aarom, ſed reciſa.
Quid ſanctius eleémoſynà? Verùm ex frumen- Theuc cum præconio floruit, cum à trunco præ- Mortifea-

to largitatis avaritiæ zizanium pullulavit, 66. ciſa florere non poterat. Molam dies noctéſ- ti, ver

Poeitioni aconitum.
omini odorem alabaſtri detract

Ad effuli ſuper caput que volvi quis miretur? Mirarer, ſi flumine im-
m fœtord

Pa ſionum,

S . . ſi naturæ
ulſa interqe(Ceret. Violenter ſtaret;, delica- taa repu-

Wpirare cœpit. An non invidentia Caini inter "tε rotatur. Nunquam ille quieſcit, non inter- gnas.
DP D 9 3

Victimas exarſit in fratrem? Verùm de his alias.“

.

Videamus, quid Virgini deſignet Templum in
Exquilis: duo, ni fallor, Mons & Nix. Quiſ-
quis ſuper vulgarem pietatis ſpeciem non attol“
leris, planities dici potes, Mons eſſe non potes.
Et quamvis nec ſentibus inhorreſcas, nec cauti-
bus intercipiaris, nec foſſis abrumpare, nec ſte-

JBervor.

rileſcas littoribus, nec paludibus obruaris, imo-

vireas, vernes, focunderis, niſi in Montem aſ-
ſurgas, Templo Dominæ aptus non es. Permulti
enim, inſtar exæquati campi, magis ſine vitiis,
quam cum virtutibus perſtant. Quod ſi Templo
planities apta minimè eſt, quàm inepta erit vo-
rago extruendo Virgini Templo? Si vulgaris
religio negligitur, non vulgaris tepiditas quo
modo probabitur? Non cogo ut Alpes exæques;
ſed volo, ut ſaltem exurgas in collem. Imô ma-
gis Colles probo, quam Alpes. Nolo populo
vulgéque convivas: verùm ità te nolim diſcre-
tum ſejunctuümque ab iniquis, ut nec probis ad-
jungare. Noli nimium eſſe juſtus, inquit Sapiens.
Nec ita facilis ſit aſcenſus ad te, ut magis videa-
tur eſſe deſcenſus. Non tamen ita in altum ſece-
dendum eſt, ut aut deſperetur acceſſus, aut,
intercepto ſpiritu, artubũſque ſudore liquatis,
accedatur ad te. Subire collem, nec piget, &
. prode ſt. Alpes tranſmittere, nec labore caret, nec
diſcrimine: quin & frequentiuùs labuntur pedes,
quàm promoventur. Dices abundantiorem diu-
turniorémque in Alpibus Nivem, quæ Virgi-
ni Templum architectatur. Diuturnior in Al-
pibus Nix, ſed minus prodigioſa. Non quævis
Nix deſignat Virginis ædes: ſed ea, quam non
Ethick« Comment. Tom. IV.

Singulari
Ltes.

Eccl. 7. 17.

diu, non noctu à fövendis iniquorum vulne-

. . . V'irtues ſo
ribus reſpirat. Utinam reſpiraret. Nonne in- i. ſe-

lida,

telligis, ſuam illum pruriginem ſcalpere; duriuſ-

que fore illi otium, quam ſudorem? Cuùm tot
annos tantà cœli vertigine in occaſum ab ortu
circumactus ſit Sol, ſtupet nemo. Nemo autem
non eum deprædicat, quòd ad imperium Joſue
pauculas horas ſubſtiterit. Proinde non eſt, quòd
demiremur hybernas in Alpibus nives, quas ne-
mo in Exquilino colle non vehementer & mi-
ratur, & veneratur æſtivas. Quamdiu naturæ
ducétui inſiſtimus, ferimur potius, quam imus,
nec agimus, ſed agimur. Silentium laudo in lo-
quaci, non in moœrente. Hac illacque ſi diſcur-
rat is, quem ſanguinis exundantia uno ſtare lo-
co non patitur, vagum, errantémque, non A-
poſtolum appellabo. Eundem, ſi domi ſedeat,
non otioſum, ſed quietum dixerim, & ſumma
mollientem. In timido cunctatio fortunam pel-
lit, in præfervido reſtituit rem. In Bruma, Nix
Alpium ſupplicium eſt. Ætate, Nix Colles
initiat, arrhaque eſt propitiæ Divinitatis.

Quæ eſt iſta, quæ aſcendit de deſerto de-
liciis afftuens! Can. 8. 5.

Mirantur plerique in Virgine delicias Pu- Best ſime
doris, Religionis, Humilitatis, Obedientiæ, Mie .
atque Conſiamtiæ, quipus hodie exundans Co- ſumptio.
lum petit. Ego verò cum Salomone non tam
deliciarum ejus demiror copiam , atque ex-
cellentiam, quam ariditatem deſerti,; unde
P ipia

Feror ve⸗
rus quàm
fægndss:

D

170

—

Oliva

ipſa delicias extraxit. Suprema virtus Virgini- ſa, ſi dehicis affluat in deſerto: Gratior & .

tas, luto major, cœlo par, ſuppar quadam ra-
tione divinitati. Sed in Agnete Cæciliaque non
mira. Ibi enim ſub Chriſto coluere pudorem,
ubi Veſtæ dicabatur Virginitas. Harum Lihum
vernavit, ſed in Viridario, ſed in Lilieto. Ma-
riæ autem Lilium floruit in deſerto, cilicet
in Judæa, ubi nec ſerebantur Lilia, & ſterilitas,
quamvwis pudica, obnoxia habebatur maledi-
cto. Religioſa & Romæ & Bethlehemi Euſto-
chium, ſed præambulà Marcella, ſed Paulà co-
mite, ſed hortatore Hieronymo. At Virginis
religio viruit inter ſibilos anguium, inter la-
tratus Scribarum atque Phariſæorum, quo-
rum ratio iniquitas, vox interitus, effata blaſ-
BZ. Vrgini: Phemiæ, Ppietas rapina, victimæ ſacrilegia. Hu-
an zen: milis David, ſed inter ſaxa Semei, inter Sauülis
rorarck. lanceas, inter contumelias Abſalonis. Maria tunc
humilior, cùm ſublimior. O prodigia eremi!
Ancillæ ſubtriſte folium ex aureo Reginæ trun-
co germinavit. Mater Dei ſalutatur, & ſer-
vam ſe profitetur. Conſtans denique eſt, dum
Petrus deficit, dum Andreas fugit, dum Sy-
nagoga abdicatur, & abdicat. Obedit fabro,
quæ vectigales ſuos ad pedes Magos ſpectavit,
quæ Regem gloriæ geſtat in ſinu. His deliciis
affluens innixa filio Dei Mater hodie Regiam
Imnandi Domini regnatura ingreditur; ſucclamantibus
Pauti.
in deſerto demeſſis, & ex deſerto erumpenti-
bus. Hoc & Deo pergratum, & Nobis perneceſ-
ſarium, quo modo impleri debeat, videamus.
R'ligie Quod autem pergratæ Deo ſint deliciæ Spiritus,
n A quæ ex arenis eruperint, ex Canticorum ſe⸗
cCcundo capite conjicio, ubi hæc habet Salomon.
Can. 2. 4. Introduxit me Rex in cellam vinariam, ordina-
vit in me charitatem. Nullam proferre poteſt

Locus non
obest.

. .—].Äoß . .1 „ 1- .
Deus è cimeliis ſuis nobiliorem gernmam Cha-Mailigi nor

Sagie ritate. Hac enim & in divinis germinat, ut ità
Juſtis coo- dicam, Dei Spiritus, imo Deus Spiritus; hac in
perantur 2

inhonum. Dei ſortem & regnum lutum mortalitatis no-
ſtræ feliciſſimè cooptatur. Hæc Martyres ar-
Gratiæ Dei mat: hac Seraphim igneſcunt: in hac Dei Sa-

ubique . . . .
HH pientia imperatur & conſidet. Quid ergo cha-
gum. ritate præſtantius? Quid verô ignobilius cella

vinaria? Epicurum in ea Voluptas initiandum
curet ad omnem deliciarum fæcem: Non au-
tem ſubeat illam Sponſus, ut inter muſta Di-
lectam initiet charitate. Præſto eſt cubiculum
cedrinum, præſtò aureum tabernaculum in qui-
bus ad equeſtrem Charitatis ordinem deſponſata
Unigenito Eccleſia promoveatur. Falleris: Ibi
charitas pro corona datur, ubi florere Chari-
tas debet, Domino placitura. Nemo Dei non
meyminit in Templo: nemo inter dolia non obli-
viſcitur Dei. Ergo ex deſerto erumpunt deliciæ,
ſi non luxu diſſolvaris in ſentina voluptatis, ſed
ames, ſed lites, ſed pſallas. Audi, quàâ ratione
Charitatis teflera cohoneſtari meruerit Sponſa

Can. I.3, In apotheca vinaria. Introduxit me Rex in cella-

ria ſua: Exultabimus, & lætabimur in te, me-
mores uberum tuorum ſuper vinum: Recti dili-
gunt te. Ergo ideòô cCharitate inſignitur in cella-
riis, quôd ſciverit vel in cellariis præferre Spon-
ſi ubera mammis utribéſque voluptatis. Ibi
Coronatur amore, ubi Amore conflagravit.
Num, inquies, ejus in Templo Amor re-
frixit? Imòô quam maximè arſit. Quare ergo⸗; ſi
dilexit in Templo, non coronatur in Templo?
Quia promptum eſt, inter victimas Domino

adhærere; durum autem eſt, inter pateras, non

Baaccho agglutinari; ſed Chriſto. Gratior Spon-

Angelis, ut ſtudeamus affluere deliciis, ſed

Charitas, ſi vernet, ubi voluptas debacchatur.
Mavult Dominus tenuem ſui memoriam in Rciestio
epulo, quàm opimnas in Templo hoſtias. Hanc it Tuaſn.
ob cauſam crediderim, tam contentiosé ap- e 9
petiſſe flores pomâque Sponſam, dum Amo- He, vor’.
ris exundantià fortunatè obrueretur. Fulcite
me floribus, ſtipate me malis quia amore lan- Can. 2. 5.
gueo. Quid malis cum Amore? Bacchantem
is decet apparatus, non Amantem. Si animum
laxare velles, non inſulsè floribus ſüparere. Cùm
autem charitatem nutrire ſatagas, noli delicias
effœminatorum coacervare, ſed thuribula &
thymiamata mutuare à Levitis, ut tuus in-
creſcat Amor: vel certé ambiri cura faci-
bus, plumbatis, ſecuribus, equuleis, quando
majorem nemo habet charitatem, quàm qui
pro Chriſto animam projicit. Nimirum ſcie-
bat fœminarum prudentiflima viliorem, quam-
vis ſummam, ſuam fore Charitatem Dilecto,
ſi non deliciis colluctaretur, ſed foveretur ho-
ſtiis. Optavit ambiri omni voluptatum fimo,
ut ſuam probatiorem purgatioremque faceret
cCcharitatem. Ut enim colores umbris clariores
intermicant, & ſplendidiùs fulgent in tenebris
ſidera; ſta Charitas nuſquam robuſtior, quàm
in floribus. Quod à me non tam probari cre-
deres, quaàm jactari. Videas implexum Eccle-
ſiæ JESUM, ubi primum fulciri ea cospit po-
mis ac floribus. Fulcite me fioribus, Nipate me Can. 2.6.
malis, quia amore langueo. Læva ejus ub capite
meg, &, dextera illius amplexabitur me. Langue-
bat præ amore, nec Sponſi eam dextera com-
plectebatur. Ut ejus ſtipatur floribus Amor,;, ir-
ruiſſe in amplexum ſuum Sponia JESuM gra-
tulatur. Fulcite me floribus. Ac ſi dicat, frigidius
illum amo, ſi abſit voluptas. Intelligat a me ſe
Ginodè in ſacco & cinere, verùm
etiam in flore & ſerico. Utinam ſui non fuiflet
mnitnis cito immemor propoſiti. En conqueritur
refugiſſe à ſe Dilectum. Peſſulum oſtii mei ape- Can. 5. 6
rui dilecto meo- At ille declinaverat, atque tran-
kerat. Tranſierat? Ergo aderat. Aderat, cumn
in lectulo ſterterem. Aufugit cùm exſurrexi;
digitéôſque extractis gemmnis annuliſque, myr-
rhà perfudi probatiflimà, hoc eſt, amariſſi-
mâ. Nolui aperiri oſtium, cuùm cubarem in
ſtrato, ne otioſam pervigil execraretur. Imòôò
ideò te faſtidivit, quòd ſtratum peſlulo, & myr-
thâ plumas commutaſti. Mirabatur enim me-
morem ſui in ſtrato, quamvis abeſſet: qui deli-
butam probatiſſimâà myrrhà reducentem peflu-
lum non miratur. Ego dormio, & cor menm vi- Can.5. 20
gilat. Vox Dilecti mei pulfantie: Aperi mihi, Toror.
mea, amica mea, columba meazimmaculata mea.
Hoc me rapit ad te, quod Amori vsces, Cum peyyyyer-
ſomno indulges. Tempus amandi, & tempus non eræ locun
amandi. Tu vero & dormis & alnas. Aut ubi & tempig,
tuus non exæſtuet, excurrâtque amor, ſi dor-
mit, & excubat? Notaſtin' quot cam titulis
cohoneſtet? Sororem, amicam, Columbam;
immaculatam appellat dormientem in toro.
Sponſam duntaxat vocat, dum eam accerſit à
Libano, ubi candor ſummus, & à cubilibusevo-
cat Pardorum, ubi cruor, & lucta, & corona-
rum plurimum. Veni de Libano, Ponſa m a, Veni Can. 4. 8.
de Tübano, ven ie coronaberis de capite Amana;

de vertice Sanir & Hermen, de cubilibus Leo-
num, de montibus Pardorum. Copiolius

Hilau-
datur in ſomno vigil, quàm victrix in Libano.
Quis enim non meminerit Dei iui, inter Leo-

nes & Pardos? Quis autem à Dei meinoria

non

aud
Iun,
lorp
llcn
eun
Ule
epi
Inax
Vith
pera
cli
Uanur
tiore
C
tot
tum
n
aunut
O
tium
E a
pantt
lleri
lota.
nullo
enpre
de . 3
I4 Ye
buere
batur
danle
Prude
Phicn
Huni
mect
exult
uo 3
duoc
t
1ei

non quieſcat, ſaltem cum dormit ? Ideò gratior
dortnitans Amor; quàm pugnax. Davidem non
ſemel miratus ſum ſtratum ſibi delegiſſe, ubi
Hetum ſuum libaret Domino. Lavabo per ſin-
Fſal. 6. 7. gilas nolles læctum meum- Iachrymis meis ſtratum
enim nmurater, ſi dormituro obortæ aliquando
lachrymæ forent in tanto admiſſi ſceleris æſtu.
Miror autem vehementer, quòd ſtratum deſi-
gnet ſibi; in quo lachrymarum ſuarum victi-
mas litet. Quare aut Labernaculum non ingre-
ditur ploraturus: aut ſylvas, antrâque non pe-
tit, ut lachrymetur? Quid lachrymis cum le-
Rulo? Diſſidium ſummum. Et ideò in lectulo
lachrymatur. Etenim non eum fugit;, gratiorem
tum maximè futurum luctum ſuum, cùm ibi

1 Ael
Celneng

dnd erumperet, ubi exareſcere potuit. Muſica in luctu
Gln ſck. importuna narratio, ſi audias Salomonem:
nzun idem imiteri ratiſſima Deo ho-
Dnd ſed ſi Davidem imiteris, gratiflima
nhlech,

ſtia Luctus in lecto. Tranſeamus, obſecro,
à luctu ad luctum, & Tobiam contemplemur

un ſd, à prandio feſtinantem ad feretrum. Cùm enim
ne Keent audiviſſet à fllio, Iſraélitæ cujuſdam jacere
1 Auim Tob. 2. 3. cadaver in platea: SNtatim exiliens de accubiti
teneh ſuo, relinquens prandium, jejunus pervenit ad
lorgiun corpus.: tollénſque illud portavit in domum ſuam
. Vi 194 .
robancr. occultè, ut, dum Sol occubuiſſet, caute ſepeliret

eum. Si ad occaſum ſepeliendus erat miſellus
ille, quare Tobias eum meridie ſuſtulit? Quia
epulabatur. Vidit oculatiſſimus Senex, quam
maximè à funere diſſidere convivium. Exili-
vit proinde, & à patinis ad ſarcophagum pro-
peravit, ratus nulla ſolvi poſſe gratiora Deo
juſta, quàm quæ inter epulas ſolverentur. Et
quid putatis in domum Phariſæi urſiſſe plo-
raturam Magdalenam? Quèòd cognoverit gra-
tiorem inde ſuum fore luctum, quò intempe-
ſtivior in epulo videretur. Audeo dicere: Si
cum Publicano fleviſſet in Templo, forſan non
tot laudibus coronata diſceſſiſſet ab aris. Mul-
tum fertur dilexiſſe, quia luxit, dilexitque lo-
co non ſuo. Brumalis ſi matureſceret Botrus;,
autumnali præferretur vindemiæ, pretium na-
ctus raritate. Ità Magdalenæ lachrymis pre-
tium acceſſit à pateris. Inter veſtibulum enim
& altare plorare ſolent, etiam qui riſui manci-
pantur: Inter calices & patinas lugere una con-
ſuevit Magdalena. Ideòque dimittitur exſo-
luta. Quantum mellis in Palæſtinæ ſaltibus
nullo præcentore exundabat? Quod Samſon
expreſſit, tot inſtillavit Sacramenta, quot gut-
. tas eliquavit. De comedente exivit cibus, & de
u die. 14. forti egreſa eſt dulcedo. Ubi vermes innaſci de-
buerant, apes prodiere: & unde ſanies expecta-
batur, inde mella fluxerunt. Haberemus & nos
Samſonem, ni robori Aloyſii Superiorum
prudentia obſtitiſſet. In concertatione philoſo-
phica, ubi gloria rugire & ſævire conſuevit,
humilitatem, ſtudiosè hallucinando, conſerere
meditabatur. Et ſibilis auditorum exceptus,
exultaſſet in Deo ſuo, hoc eſt, ex dedecore,
quo alii mœroris ſanie fœdantur, exultatio-
nis ipſe melle perunctus & altus eſlet. Verùm,
quod filio negatum eſt, parens extorſit Igna-
tius. Is Generalis renuntiatus commiſſa ſua

um Eecde-
ea CCepi

nö. Langk

d

Xtera con.
8 Atmmor,

ESUMN Gr.

5 Atl lſan.
Aderat, om
a exlulteii,
llqne,ut.
ſt, manli

abarenn in
latetut. lnd
AaloKmr.
enin r⸗
ſet: Gu Gele⸗
Centeln

AN 0n

tate conſuluit, ambitioniſque aà ſe Leonem
diſcerptum coëgit Verecundiæ & Poœnitentiæ
mella, pro vanitatis ſanie, conſtipare. Hæc por-
rô quam grata Domino! Edificavit autem Noé
altare Domino, & tollens de cunbtis pecoribus,
& volucribus mundis, obtulit holocauſta ſuper
Ethicæ Comment. Tom. IV.

Gen. 8. 0.

Stromatum, Lib. III.

meum rigabo. Non ait, lavi, ſed, lavabo. Neque

retexit ommia ei, quem de repudianda digni-

171
altare. Odoratiſque eſßt Dominus odorem ſuavitan
tis. Nuſquam Dominus odoratus fertur odorem
ſuavitatis, niſi in hac oblatione Noë. Obtulit
Aaron thymiama, nec odoratus eſt Dominus.
Obtulit Salomon hoſtias opimas innumeras: ob-
tulit Nehemias, obtulere Machabæi, nec gra-
ti odoris mentio habetur in Scripturis. Quin
& phialæ Angelorum aureæ plenæ odoramen-
torum inodoræ Deo ſunt. Nimirum non ditius,
non copioſius, non ſanctius holocauſtum Noë,
ſacrificiis aut Abel, aut Abrahæ, ſed præ om-
nibus inexpectatum. Quis enim in tanta orbis
terrarum orbitate de ſacrificio cogitaſſet? Quis
armenta tunc mactaſſet, quando tam erant
numero imminuta? Vivere vix licet, habita-
re omninò non licet, & aras ædificare, im-
molare libet pecudes? Hinc enimverô Patriar-
Cchæ victimæ placuere, quas Iridis apparatu
ſplendidè, regiéque muneratus eſt. Arcum meum
ponam in nubibus, & erit ſignum fœderis inter
me, & inter terram. Ac ſi diceret: Quia inter
Mundi funera holocauſti tui fides emicuit:

colorabitur inter horrores ſqualoréſque nu-

bium Iris, initi tecum fœderis argumentum.
Et quando meminimus Iridis, Eccleſiaſtici re-
cordemur nos in hæc verba monentis. Vide ar-
cum, & benedic eum, qui fecit illum. Quare
Arcum præ cæteris admirandum ſubjecit?
Quare Margaritas non exhibuit in quibus
Dei opificium demiremur? An viliores Iride
uniones? Certè iſtorum & uſus diuturnior, nec
decus ignobilius. Inde dixerim antelatam unio-
nibus Iridem, quòd illos cœli rore concre-
tos rutilare miretur nemo: hanc verò Pacis
pronubam & Mundi delicias & ſinu tempeſta-
tum erumpere;, intérque fulmina riſum naturæ
colorari, nemo non ſtupeat. Quicquid naturæ
obluctatur, ut emergat, pretium ſibi facit à
lucta. Quod enim minimè expectatur, maximè
expetitur. Reliquorum fluminum eluvio terra-
rum excidium eſt. Nili exundantia .Ægypti opu-
lentia eſt. Illa nimirum aut hybernis imbri-
bus, aut vernis nivibus tument, exundantque.
Nilus, ſummdà æſtate, eruptionem facit in agros;
quos Solis ardoribus deſiccatos opimat, & alluit.
Inſolita, & gratiora ſunt & ſalubriora. Uti-
nam haberet Nilus alumnos ſuos. Utinam II-

raslitarum infantes omnes Nilo feliciter mer-

gerentur, ut opportunam rerum à nobis geren-
darum importunitatem addiſcerent. Didicit eam
ſanè is, qui in ſummo ferculorum apparatu ſup-
plicium voluptati conſtituerat. Didicerat Eccle-
ſia, primis Cbriſti temporibus, cruore calens,
quæ, teſte Tertulliano, in cœna non Gulæ an-
cillabatur, ſed diſciplinæ. Didicerat Paulus,
qui, cùm luculenter viſiones, raptus, prodigiâ-
que ſua Corinthiis deſcripſiſſet, è& liliis an-
guem;, imèò è ſideribus Satanam inopinatô pro-
duxit in medium, tantumque prodigiorum coa-
cervavit acervum, ut inter decora ſua ſuum pro-
broſius dedecus palpitaret. Datus eſt mihi ſtimu-
Ius carnis merx, Angelus datanæ, qui me colaphi-
z et. Dices, non tibi tantum ineſſe artificii, ut ex
deſerto gloriarum humilitatis delicias extrahas,
Lugeo enimverò, cùm, Tertulliani calamo,
in inciſo Draconis cerebro Gemmam expiſcor
fulgurantem. Itane valuit ex veneni (œcibus
Adamas efformari: & nequit Chriſtiana ſoler-
tia elaborare aliquod Deo colum, inter ru-
dera quiſquiliaſque aut vanitatis, aut volup-
tatis? Franciſcus Borgia, dum venaretur, non
prædæ raptu oculos recreabat, ſed à ſpectaculo
P 2 aver-

Gen. 9. 13.

Eccl. 43.12.

2‧ Cor. I2½
7 ‧*

172 Oliva

averfis luminibus ſpeckandi cupiditatem crucia-
bat. Verum quid ego ex quiro Lilia ex arenis,
X eremeo delicia ias, ubi non rarò degenerat in lu-
Omnia im tum gemma? Obedientia 4 quid foecundius? Scru-
N geh tare diligenter & invenies in tanta ſoli i ubertate
malum. ſolas er upiſſe filices; imo non ſolas erupifle,
ſed cum filice dumos, & cum dumis aconi-
ta paſſim germinaſſe. Obediſti: ſed evanui-
ſti, ſed ſherall, ſed detraxiſti. Quid feracius
Oratione? Tamen ex ea frumenta, ſed Zi-
zZania meſſuiſti. Oratio nonne feraci Arabiæ
conſimilis? Permultis verò non thura inhalat,

ſed ſalphura: nec ſidera, ſed ollas incendit.

Invidiam Cain in aris meſſuit. Ozias inter
thuribula reſperſus leprâ. Litandi libidine ab-
ſorpti Dathan & Core. Alter Latronum,
inter labantis naturæ ſqualores tremoreique
audacter rebellavit a Chriſto. Judas à coœna
Agni ad antra luporum transfugit. Simonis li-
vor arſit in lae hrymis Magdalenæ. Loth, in-
ter demiſſum è cœlo ſulphur, & pallere potuit
& bibere. Noë, poſt mundi naufragium, ità
bibit, ut hudaretur. Cham nec ridere de edidicit,
poſt humani generis buſtum. Balthafſar, viſo
cum bubus patre, auſus eſt è ſacris pateris Pro-
pinare pellicibus. Hi profectò non deliciis af-
fluentes aſcenderunt è deſerto, ſed horrore cir-
cumſepti, & Carmelo proruerunt. Quaâm his
Can. 4. 8. Sponſa diſſimilisl cui Sponſus inclamat: Veni de
Libano, veni: ooronaberis de capite Amana, de
cubilibus Leonum, de montibus Pardorum. Ubi
ſfurmmum erat tueri vitam, coronam illa conſe-
quuta eſt. Ubi non vulnerari miræ felicitatis
videri poterat, non modè evaſit vulnera, ve-
rùm & Sponſum colli ſui crine uno vulneravit.
An non deliciæ è& deſerto, corollæ inter Leo-
nes & Pardos? Nos verò vulneribus ſcatémus
in areolis aromatum. Ipſo in Templo, ubi Cæteri
convaleſcunt, nos, garriendo, ridendéque, vul-
neramur. Et revera, quam dolendum;, ut ibi
Zizanium nugarum ſuperſeratur aà Sacerdoti-
tibus, ubi proſtat frumentum electorum? Uti-
nam æmularemur Alexium;, qui Paupertatis .
humilitatis, opprobriorum delicias ex arenis
paternæ domus & ſevit diligenter, & feliciter
neſſuit. Graciliores poenarim manipulos ſub
Nerone le Biſſet, quam ſub Parente. Quid Gon-
zZalus Sylveria: in Sororis opulentiſſima domo ità
ſeſe continuit, ut duriùs veſceretur, quam do-
mi noſtræ, & Æthiopi ſubſerviret, cui prima-
rios viros ad ſervitia déſtinaverat familiæ clari-
tudo. Latro in Cruce aram architectatur, ver-
ſo patibulo in Iemplum. Paulinus ex imagine
ſua locata in Templo cum imagine Martim
vilitatem ſuam miro artificio eduxit. Nollem
6. clamaret Sponſa: Nurge, Aquilo, veni, Auſter, &
perſta hortunz meum, & uent aromata illius. Ra-
Can. 2. riora autem aromata furente Bres ſed chariora.
Miratur Deus Lilium inter ſpinas: Mirabitur
Pſal. 6z. 3. & aromata in glacie. In terra deſerta & invia, &
inaquoſa: ſic in PKe⸗ 16t abpparui tibi. Quid quod
Dominus Ppunit ſever iſſimè hominem non ſoœ-
cundum omni aut loco aut tempeſtate.

San. 4. 1.

Veni de Libano, Sponſa mea, veni de
ITubano, veni: Coronaberis 4 apité
Amana. Vulneraſti cor meum, or
mea ponſa, valneraſti cor meum.

Can. 4. 8. 9.

Caſtias. OLibane; tua par ceœlo dealbatio. Ità places

Sponſo, ut, qui Dilectam rero vocavit, & ſæ-
pe negjexis: ter eam advocet coronandam.
Na uam Sponſum vulneravit, nmiſi candore
ſuo. Nundquin coronam ab eo Promeruit, niſi
cùm albicavit. Nec ex horto omnigenis flori-
bus: nec ex domo
quibus charitate initiata eſt Dilectum ad ſeſe ra-
Puit, ſed tantùm è& Libano. Veni, veni, veni. Sed
uid In irum „ ſi Præ Cætειε11S gemmis unus Pre-
tioſus ſit in Sponlſa Pudoris candor: quando in
Sponſo Candor Divir nitati penè præripit pal-
mam. Dileëtus meit andidus & ruhbicundus.
Candorem Virginit katis, ut, errando, Pudicitiæ
blandiamur tra; it Sponſus à Matre: habet à
Patre intextam cilicio noſtræ mortalitatis ſuæ
Purparam Divinitatis. Et tamen charior Dile-
ctus Sponſæ candore, penè dixerim, quam pur-
Purd. Quid, quod non ſolum in Sponſi præconio
Præfertur regno pudor, hoc oc eſt, rubori candor: ſed
& i,qui laverunt ſtolas ſuas: in ianguine Agni,
ſi Joanni credimus, non eas pur puriſſaſſe fe-
runtur, ſed dealbaſle. Dealbaverunt eas in ſan-
guine Agni. Placet vel⸗ Agno, cruori ſuo infuſas
ſtolas non ſuam referre purpuram, ſed ſuum præ-
ferre candorem. Porrò Caſtimoniæ Præſtan-
tiam S. Tlierongmus ex flumine conjicit quod
tranſvadare jufſſus eſt Ezechiel. Et primò quidem
divinæ Gratiæ profluens ad talos Prophetæ in-
tumuit: ut ſcilicet calcaneum, quod colubri
morſibus patet, dilueret. Secundo; pertigit ad
genua. Quæ Domino flectimus oraturi, ut cu-
rato vulnere, ad ſublimia provehamur. Ter-
tiè; ad renes uſque Ezechielis flumen incre-
Vit. Et ibi Propher & conſtitit profectus. Ni-
mirum, purificatis renibus, ſalva, ut pluri-
mum, ſunt omnmia. Ideò Eſaias cum prædixifler
ſore, ut ſolitudo floreret ut Lilium, illicò uber-

tatem illi Carmeli & Saron non defuturam

prædixit. Et Sponſa tota pulchra prædicatur,
ubi evocatur à Libano, qui mons candorem
ſonat. Verùm quam g grata Domino Caſtitas,
tam inviſa Luxuria eſt. Hinc Paulus clamat:
PFPer/e Auimig Pacem, & ſanctificationem, ſine qua
nemo videbit Deum. Violator Sabathi lapidatur.
Homicida occiditur. Debitor talentorum in
carcerem truditur. eſtitutus veſte nuptiah
damnatur tenebris. Qui Racha fratri dixe-
rit, tribunali ſiſtetur. Gehennæ reus eſt, qui
dixerit Fatue. At, qui Pudicitiam neglexerit,
exulat à Dei vultu Quod ſanè ſuppliciam ma-
ximum ſuppliciorum in gehenna eſt. Quin &
Dominus ita eſt peroſus libidinem, ut agere
Judicem ac penèe Lictorem non horreat ,dum-
modò libido truncetur. Percuſſit Dominus eum.
(Onam ſcilicet reum violatæ pudicitiæ) quod
rem deteſtahi em faceret. Erubuit Angelus capitis
regnique ſententiam in Balthaſſarem ferre;,
tantumque dexteram in pariete oſtentavit. Re-
nuere Elephanti triginta totidem ſibi reos ob-
jectos à Brocho Rege proterere. Et Deus, qui
Pater miſeric ordiarum eſt, ſuàâ ipſe, ut ita di-
xerim, dexterâ in Onam ſæviit.

—N

Noviſſima autem, boſt flios & MWater
oonſumpta eſt. 2. Mach. . 4 1.

lus miror non exſoluta Mac habæorum vin-
cula, quam Petri vincula difſoluta. Quin
& hodiernus triumphus non ſolutorum, ſed
fozderatorum vinculorum eſt, quando ſcili-
cet. Neronis catena, quæ Petrum vingit ad
Crucem

e drina: nec ex cellariis „ 1n.

Can. 5. 10.

Apoc. 7.
§. 17.

Exech. 47.
4.

El. 3 5. I.

Can. 4.

Hebr. 12.
14.

Luxuriæ

fæ litas

Deo valdà
eX. aſa

Gen. 38.
10.

Plin. lib. 9.
c. Y⸗

5§5 §. Ma-⸗
ehabæi.
Réguta,
rum obſet-
wantid,

l
eglgs. e l
Ulea
banti⸗ Dar

tit,
In
ll
Catetn
Delu
nuit,

Stromatum, Lib. III.

Crucem Herodianæ juncta catenæ eſt, quæ Pe-
trum ad Eccleſiam remiſit. Quod ſi Neronis ca-
tena mutanda in torquem eſt, teſte Chryſoſtomo:
quas nobis coronas nectet Catena Legum Chri-
ſti, ſi diffringatur aà nobis? Quod ſi Macha-
bæi pro ferrea ſcriptæ Legis catena tanta ſuſti-
nuere ſupplicia: quid nos pati decet, pro non
exuendis aureis vinculis Evangelii? Et illis qui-
dem, ne Lege vincirentur, obſtabant Scriba-

rum ſcandala, Regis minæ, carnificum Lanie-

næ. Nobis, ut Conſiliorum Domini catenâ vin-
ciamur, præſtò ſunt Seniorum exempla, Majo-
rum adhortamenta, ſociorumn blanditiæ, mode-
Tot penè nos calamitates

173

curvari coœpit. Poteſt- ne Synagoga fſilicis
latices, ubi Moyſes peccavit, cum lacte capitis
Ccomparare, quo laureæ candidatus Pantaleo
non frondes decerpſit & quercu, ſed baccis
oleam triumphaturus focundavit? Objicis mi-
hi ſubmerſos Pharaonis currus? Rotas tibi ego
Cæſaris diffractas, eversâſque repræſento. Mi-
raris Egyptios naufragos? Miror ego prolap-
ſos Nicomediæ Deos. At Virga Moyſis emicat
efferata in anguem. Micat Pantaleonis enſis in
ceram emollitus. An minoris putas prodigii eſſe
molliri chalybem, ne feriat, quàm efferari ba-
culum, ut vulneret. Denique quod Moyſes in-
columis non præſtitit, Pantaleo extinctus con-

liuatu ſe ratorum ſeveritas. Calal 1 .
rior Die⸗ circumſtant, ni vinciamur, quot illis impen- fecit. Pluit lacte. Et, ne uni ſuppar Moyſi eſſet
cuumpu. debant, ſi vincirentur. Et tamen malumus ple- in R in ſui eluvione lactis felicior Noëmo
Ipræcon’ cti, quam ligari aureo Evangelii torque; Cum extitit. IIle enim Poſt imbres ramuſculum olivæ
Cincr ſl illi maluerint perire, quam ſolvi ſerreò Moſaĩi- excepit foliis virentibus. Hic pluvio & venis la-
gn, cæ Legis catend. Tot poenis continemur in le- Cte ſterileſcentes oleæ ramos fructibus oneravit.
ilill ke. ge, quot illi arcebantur à Lege. Qui;, ut ait Na- Quid quod ad hanc uſque diem fuſus ab eo ſan-
ninſa. 2ianzenus, ſuo in robore non ſemel expalluere;, guis fervet; ebullitque ² Ac ſi puderet Marty-
o nillgn cùm ſcilicet ſubveriti ſunt ne laſſata Tyranni rem ſemel pro Chriſto cruorem Profudiſſe. Ru-
ſuungte. feritas ſæviendo ceſſaret à vulnere. Quæres; bri & hoc Maris Prodigium eſt, ſed anniver-
e ekin unde tanta in Pueris procul à clauſtris inſtitu- ſarium. Semel ibi unda refugit : Cruor hic ſuas
iid ui tis catenarum & ſuppliciorum ſitis? Ex ſiderum in annos ſingulos victorias inſtaurat.
öcien 2. Mach. 7. Contemplatione. Teto, nate, ut aſpicias ad wa-
H 28. lum. Fioc. eniiwerd pharmaco vulnera curan- Emiſzones tuæ Paradiſus malorum pu- Drccun.
ol allti tur omnia. I udeat, quæſo, nos in Crucis pa- nicorum oum pomorum fru Sihbas. Can ia.
S læſtra enutritos, non ſœminaâ adhortante; ſed 3
hein al Chriſto præeunte, nec Rege minitante, ſed 4. I3⸗
uned coronante Deo, non pueros, ſed viros, nec S oni⸗
dnun I blanditis ad Legem allici, à qua adoleſcentes £An hortus, qui Paradiſum emittit, diu, & Ses Hiri.
ſ . N ſupphiciis abduci nequiverunt. unqne erliie 3 berſistde rden T- tu.
r 5§ concluſus, ſoro ſponſa, hortus conclu-
in flnt üi, ſus, fons ſignatus. Ut exuties, Feſtagntes neceſſe bid. 12.
hprediwl, Et deduxit illos in via mirabili. Sap. eſt. Ut emuittas, occluder
geeiz . s, occludere. Quamdiu Thomas prperaſti.
irͤd 10. I17* AAquinas conſtipavit ſapientiam ſuam, quam natioſan.
Gefitmmg Theologiæ deinde alveum ſupergreſſam deflu- α.
Dredkai, Eacleſtac IIlos deduxit. Quos? Iſraëlitas profectòô. Lon- vifié gratulamur, quà Mundus patet? Dia ſi⸗
3 Canddten Synagoga. gè tamen mirabiliori ſemità novos ſub Chriſto luit Joannes, & Petro Hieroſolymis miſcen-
no Cifitih, Ffraeëlitas deduxit. Unus Nicomedia prodeat te omnia, nec balbutiſſe eum ſcimus. Ubi
lus Oimet SPantateo Pantaleo, qui adhuc Ethnicus, JESu nomi- verô corripuit ſtylum, grandior fulmine per-

Veſte muptnl

bani dn n
ſels elt, gol
a negerelt,
PplCin I
ek. uin’
m, Ar geſe
notrent,ln.

Dominur ,li agl

ne compellato, ad Chriſtianæ fidei exploran-
dam fidem, necatum à vipera hominem exci-
tavit, ſolo imperio eneétà viperâ. Quis mihi
cum Pantaleone Moyſem componat? Hic homici-
dio robur ſuum dedicavit, anguémque ſuæ ve-
ſtibulo Prophetiæ animavit ex virga: Ille homi-
nis reparatione, & internecione monſtri ſuam
eſt auſpicatus religionem. An major, qui ju-
gulat, an qui reparat hominem? qui Draco-
nem animat, an qui exanimat? Sacris exinde
Iuſtratus aquis caliganti aciem refudit. Paraly-
ſi laborantem erexit Cùm religatus ad palum

tonuit, elogiique tarditatem ſublimitate doctri-
næ compenſavit. Tempeſtatum penè poſtre-
mus Autumnus. Sed quòô lentior, eò feracior.
Diu Roſa corymbo implicatur. At ubi thecam
diduxerit, rubore ſuo rubere compellit vel ſi-
dera.

Erit tanquam lignum, quod plantatum
eſt ſecus decurſus aquarum: quod Ira-
ötum ſuum dabit in tempore ſuo. Pſ. 1. 3.

Lignorum non una fſocunditas. Nam alia al-

hetie euln unguibus ferreis Cæderetur „ & ureretur faci- . um non l- §. Bernar-
geluscgln bus, illicò, laxatis vinculis, extinctiſque fa- ternis annis germinant, ut Medica, & Cytria. Ti⸗ 4
5 1 . . . . . . — . . . . 4 42
aren kelle,, cibus, carmficum robur elanguit. Ollam li- Alia in annos ſingulos effloreſcunt;, ut vitis. .

ſenrant. ſe
ſbi en)

quati plumbi impavidus intravit, ex qua ſine
vulnere prodiit. Num rubri maris fluctus ebul-

Alia bis in annum, ut thus, myrrhâque. Vidit
Joannes his quoque feraciorem arborem, quæ

Et orgi lienti plumbo anteponis ² Quid quod grava- ſingulis menſibus fructibus abundabat. Lignum Apoc. 22.
ſe, Arft tus mold in mare mergitur, & emergit? Do- vitæ, afferens fruétus duodecim per menſes ſin- à.
mito æquore, Monſtris objicitur, a quibus lam- gulos. Ex his, quas debet arbores referre li-

bitur. Pluris facio blandientes Pantaleoni tigri-
des, quam excitatos in Pharaonem cyniphes.
Rotæ impoſitus, & præceps actus, conſeſtim
exilit, machinæ diſſolutione, protritis è vulgo
plurimis. Tandem concuſs tellure, & col-
lapfis idolis, ad Oleam alligatur, ut capite trun-
caretur. Verum emolhitus ad inſtar ceræ gladius
palpavit Martyrem, non cecidit. Tamen ut an-
nuit, decollatus pro cruore lacte manavit.
Quo irrigata Arbor repentè olivarum pondere
Ethicæ Comment. Tom. IV.

gnum, quod plantatum eſt ſecus decurſus aqua-
rum? Nullam. Ex quo enim Eccleſiæ arbores
& inſitæ Cruci ſunt, & Chriſti cruore rigatæ,
nullo non tempore fructum ferre debent. Sic
enim Paulinus ad Deſiderium teſtatur his ver-
bis. Omni tempore ſit maturus illi, cum quo,
vel in quo manſurus eſt ſine tempore. Ergo Ligno-
rum vitæ nulla tempeſtas non Autumnus eſt.
Etiam hyeme vernant: Vere autumnum occu-

ant, nunquam non curvâ florum fructuum-
4

P 3 que

9 =

174 Oliva

que ubertate. Id quàâ ratione Bernardus præ-
ſtiterit, videa nus. Prudentia & contemplatio
in Tyrone, nonne imago autumni in vere eſt?
T'anta mentis in Deum erectio, ut nec fſene-
ſtras Templi noſlet, nec cubiculi formicem.
In ſene modeſtia tanta, ut frænum aureum tra-
ctaret, nec videret: quid niſi maturitatem non
Modtſtia. elumbem appellabimus autumni jam emiſſi?
Cùm difficillimis implicaretur Chriftianæ Rei-
publicæ, graviſſimiſque negotis, lacum emen-
ſus eſt diei unius obequitatione, tantàâ in Deum
abreptus rerum divinarum meditatione, ut La-
cus littora neſciret a ſe emenſa. Ecquando in-
ter curarum turbines Contemplationis bo-
ramiliari tr yon maturuit? Quid dicam de ſorore unica,
tas cum ſa- Opulenta, pulcherrima, ornatiſſima, amantiſſi-
enlaribus. mque à Monaſteri foribus rejecta, quòd pha-
lerata adfuiſſet: & ægrè admiſſa poſt lachrymas,
primo ſtatim congreſſu ex filia Babylonis adle-
Ca inter filias Jeruſalem, abdicatione ornamen-
torum, & ſacræ chlamydis ambitu? Et ubi-
nam aureum hoc pomum effloruit. Quis ſoro-
rem odit adventantem? Quis ideò odit, quòd
fulgeat? Quis ita eam alloquitur, ut mundo ſuo
deſpoliet? Quis non magis ſororem horret;,
ſi pannis ſqualet? Quis affines non optat, do-
cétque latum clavum ſubtexere ſago? Planè
quod armati ſatellites gladiis vulneréque vix
eytorſerunt à ſponſa: hoc Bernardus congreſſu
uno ſorori perſuaſit, non cùm myrrh delibu-

Fervor.

perſa carni & ſanguini militaret. Clamare & ip-
ſa poterat: Lulerunt pallium meum mihi „ſed ſi-
ne vulnere. At quid miramur in Monaſticæ vi-
tæ autumno Vitæ arborem non infœcundam
fructuum, quando, & hyeme ſæviente, poma
in ea aurea maturuere? Adhuc in Mundi de-
ſerto errabundus & imberbis JESuM noctu
n. ſpectavit, & gelido in ſtagno, ut licentiorem
oculi jactum expiaret, merſus ſub brumam eſt.
Mitto ſpretas opes, irriſas ſpes, repudiatas ille-
cebras in ipſo flore ætatis, generis, & benevo-
lentiæ generatim omnium. Et unde fertilitas tan-
ta pomorum omnium quavis anni tempeſtate?
Ex ſitu. Nimirum plantatus eſt Bernardus ſecus
decurſus aquarum. Non ſecus aquas, ſed ſecus
decurſus aquarum. Hoc enim, cùm ſciret aptiſ-
ſimum fertilitatis inſtrumentum Ambroſius,
plantis ſuis inſinuare ſtudebat, cùm diceret de
opibus: Vides, quèôd affluant? Vide, quòd
fluunt. Nolo ego cophinum fimi plantis meis
apponi: nolo radices circumfodi: nolo ramos at-
tonderi. Sylveſcant; ſed ſecus decurſus aquarum.
Aquarum, inquam, non aquæ. Hoc enim, non
tantùm diſcant ex Ambroſio opes fluere, quæ
in ſæculo blandiuntur; ſed & cineres difflue-
re intelligant cum Chryſoſtomo, quibus vel pa-
nis in clauſtro amareſcit, & toga ſordidatur.
Ad hoſce aquarum decurfus ſi plantati eſſemus
& nos, procul dubio horis ſingulis floreremus.
Verùm non modòô non floremus hyeme;, ſed
=ðWð in Autumno fœcundamur. Bernardus in-
aliqui, ſ- ter æſtus curarum orat: Nos nec in otio ora-
Sy. gu mus. Ille dum contemplatur, lacum non videt,
. 8e tranſit. Nos, dum oramus, procul à lacu ſu-
mus, & tamen nihil videmus niſi lacus, urbes,
maria, Alpes, umbrâſque omnes & larvas. Pau-
lus, ut placidiùs contemplaretur, raptus eſt ad
tertium cœlum. Bernardus equitare poteſt, &
meditari: & quâ cordis tranquillitate Paulus
fruitur inter ſidera, eâ ipſe non caret inter flu-
Ctus tum lacuum, tum curarum. An putas pluris

Cant. 5. 7.

Mundi
contemp-

ta JESVUM quæreret, ſed cùm unguentis reſ-

eſſe, ea audiviſſe, quæ loqui neſcias, quàm ea
vidifle, quæ te vidifle non ſcias? Quod ſi Paulo
contemplatione impar non eſt: ſupparem quis
non credat Franciſco, quando ille nivem ſu-
bigit, hic immergitur glaciei? Par gloria, ſed
diſpar lucta. Franciſcus enim, ne pereat, al-
get. Bernardus non exæſtuat, & ſtagnum in-
ingreditur. Sed quam ſuppar, & forté major
Franciſco Bernardus minori in diſcrimine ſeve-
riùs ſe diſcrucians: ità nos Bernardo quàm diſ-
ſimillimi. Ille enim non procacem, non letha-
lem, non titillantem, ſed tantùm liberiorem
oculorum excurſum totius ſtagni frigore ple-
ctit: Nos petulantem & oculorum & cordis ja-
ctum nec guttis rediminus. Et quæ ſpes arbori
noſtræ in tanta fructuum ſterilitate, non hyeme
modò, verùm etiam autumno? Quæ Bernar-
dus, bracteatus in patria, protulit, Acinace pro
raſtro excultus: nos togati, in domo Chriſti ex-
culti Cruce, non edimus. Porrò Ficulnea nos
terreat De ea hæc habet Matthæus. Videns fici Matt. al.
arborem unam ſecus viam, venit ad eam: & nihil 19.
invenit in ea niſi folia tantuùm, & ait illi-: Nun-
quam ex te fructus naſcatur in ſempiternum. Non
in meditullio conſita erat arbor, ſed prope
viam, omnium & virorum & ferarum incur-
ſionibus expoſita, neglecta, deſpecta, deflorata:
adde, quod, ut teſtatur Marcus, Non erat tem- Marc, E.
pus ficorum. Et tamen ſterilitatem ariditate luit. 13.
Quid de nobis fiet, quos Dominus in medio hor-
torum ſuorum conſevit, ubi gurges aquarum &
ſanguinis, ubi Angelorum cultura, ubi mu-
rus & ſepes valida? Excidemur, & in ignem
mittemur. Quod utinam Bernardus extinguat
ſtagno ſuo, quo & ſupplicium noſtrum pereat,
& ſterilitas noſtra animetur ad frugem.

Oocurrerunt ei decem viri leproſi, qui Lemf E.
ſteterunt à longé: & levaverunt vo- angeii
cem, dicentes: JESU præceptor, mi- Bierm.

ſerere noſtri. Luc. 12. 13. rum obli.

vio.
Unde vos exultatis, inde mihi lachrymæ. Iufrmuas.
Leproſorum gemitus fons eſt jubilatiomis ve-
ſtræ, & mœroris mei. Et unde triſtaris, inqui- Siritualis
tis? Fortè ob eorum mendicitatem, an ob cala- Sca
mitatem eorum? Neutrum deploro infortunium. bus.
Lugeo eorum occurſum, orationem, fidem in
JESu M. At his quid ſanctius? Imèô quid his ini-
quius? Nam cùm hi geminà laborarent leprà,
cordis nempe & Carnis: cordis autem lepra ità
nedullis ipſorum adhæſerat, ut vel fugatà car-
nis leprà, iniquitatis & ingrati animi labe la-
boraverint: Tamen ſanandi cordis prorſus im-
memores, ſolam carnis curationem à Domino
flagitant. Quod eò iniquius videri poterir, ſi
intelligamus tranſmiſſum & coœlo Deum, non
ut languoribus, ſed ut ſceleribus faceret me-
dicinam. Joannes Baptiſta clamat, ait Bernar-
dus: Eoce Agnus Dei = ecce qui tollit peccata Joan. 29.
Mundi. Non dicit morbos corporis, non mo-
leſtias carnis, ſed peccatum, quod eſt morbus Serm. 6.
animæ , & corruptio mentis. Adde, quod an.
tempus hoc non eſt aſſignatum curationi car-
nis, ſed mentis, ut ibidem Bernardus ait. Ipſi
verô obliti interni morbi, externam duntaxat
ſaniem curavere. Sed utinam hi decem ſoli uni
carni curandæ vacarent. Generis humani uni-
verſi hoc vitium eſt. Quis enim pro recupe-
randa cordis incolumitate, vel unum promo-
vet pedem? Pro carnis autem ægritudine de-
pellenda

yl⸗
c Ni
ℳ.

Luc 0,
P
ti
Ve

bid6, .

di
I
gn
P
tu
ex
Ut
gl
det
tate

a

nnn
hen
6
64
lngn 10
ſjnd ſi
* n
inp
Tanm
cura
ice
I d
el,
net,
ſugt
lelat
tioe
Taten
grert
it
Nn
Verbi
Neg n Vle
19 Domi
tbiſn
Emil
ſi
Oot
Ulgnfin
Aen
Ilit
b
le don
Temg
eypech
e

n e
Panle
uns
a, ſed
K, A.
umn n.
me
ne ſere.
amchl.
n kihe.
erihfen
dore e.
Corcik.
pes abon,
on hhene
e Bema.
Cinace o
Chrifier.
Cülnea
Vilensfei
1:niin
ili: Mn.
num. Non
Ed prode
tumn imon-.
bCehorr:
n ennſ e
niditatelut
nedio hor-
adarunc
1, wbi mn.
2 in igren
extinguit
Umm petemm
emn.

3 Ille
erunt .
eptor, ⸗
ut
i Echryme i
latons ſe.
ſtans,mgur.
menobcAr s
nlortummun k
en,fdem n
Oquik iin.
ratent en,
Gten lepgein
el ſugtic.
imi lel⸗
lis Pnlonm
ema Dom
i Potetl,
Deum,un
sfacetetih.
t, ait Henmi
vlit ſtluil 1

Paralxpti.

Stromatum, Lib. III. 175

Pellenda quis non toto peregrinatur Mundo?
Naaman, Syrorum primas, à Regis latere
diſcedit, ancillæ credit, adit Bubulcum, is enim
erat Eliſæus, foribus ejus adſtat, orat, humi-
liatur, rejectus, non aſpectu dignatus , Jorda-
ni ſepties immergitur. Cur tanta ſuſtinet & du-

as Evan- ra, & abjecta Princeps tantus? Ut convaleſcat

gelii.

Luc.5̊. 20.

Ibid. 26.

à lepra. Nec Bubulci adſtare ſuſtinent Sacer-
dotibus, ut convaleſcant a lepra cordis, qui ta-
men non eos ad Jordanem dimittunt, ſed Jor-
danem eis Dominici cruoris delicatè ſuperfun-

dere parati ſunt, quamvis ſuis non exuantur to-

gis. Verùm & carnis curam, & cordis in-
curiam in uno habemus Paralytico mirè ex-
preſſas. Hunc, vel effracto tecto, per tegulas
demiſſum Chriſto ſiſtendum curaverunt. Cui
Dominus ait: Homo, remittuntur tibi peccata
tua. IIlicò cordis curationem conſequutus eſt
Scribarum latratus tantus, ut murmur colum
peteret. Quos ut reprimeret Dominus Paraly-
ticum erigit, & domum remittit. Tunc enim-
verò pſallere cœperunt omnes. Stupor apprehen-
dit omnes: & magnificabant Deum. Er repleti
ſunt timore dicentes: Quia vidimus mirabilia ho-
die. Sanatur Cor: & nemo exultat, imò ne-
mo non inſultat. Sanatur caro: nemo non ma-
gnificat. Vel Cerberi pfallunt. Qui olim blaſ-
phemabant, nunc commendant Chriſtum. Nec
turbæ ſolàm, verùm & Paralyticus, qui, ut
exoneratus eſt a peccatis, nec verbum dixerat,
ut ſurrexit à lecto, Deum magnificavit. Uſ-
que adeò nihili pendimus criminum expiatio-
nem, omni deriwwato pretio in carnis incolumi-
tatem. An putas à Nimivitis pro avertendis cri-
minibus interdictum iri homines & jumenta
aquâ & pane, quibus eos interdixere, ut im-

Po. 3. 7. pendens Urbi exitium propulſarent? Homines

& jumenta non guſtent quicquam, nec paſcantur,
& aquam non bibant. En quid ſufferatur, ne ca-

§ gernarq TO periclitetur. Et tamen caro non ægrotaret,
Jerm.6. de niſi anima inficeretur. Anima ſiquidem cor-

V.

2. Reg. 12.

13.

rupta in culpam, fecit ut caro corrumperetur
in ponam. Nos verò radicem negligimus, &
ramorum integritati ſtudemus: lepram carnis
curamus, lepram mentis deſpicimus. Dices,
ideò à te non curari mentem, quèòd ejus ſit cu-
ra difficililma. Imô & facillima Mentis cura
eſt, & carnis perdifficilis. Quanta æger ſuſti-
net, ut convaleſcat? ſecatur, uriturque, nec
ſurgit. Magdalena alabaſiro & oſculo conva-
leſcit. Quæ delicatior non cura, ſed amimi laxa-
tio eſſe poteſt? Odore & amore pus tam um cu-
ratum eſt. Aderat, inquis, Chriſtus, qui æ-
gram abſque ſectione curaret. A Davide abe-
rat, tamen felicius, faciliuſque convaluit.
Non flevit: non terſit, non procubuit, duobus
verbis immaniſſima cruoris & ſaniei obſtruxit
vulnera. Peccavi Domino. Et Nathan ad eum:
Dominus tranſtulit peccatum tuum. Ais, non
tibi ſuppetere Davidicum luctum. Num latronis
& militis ſuſpirium æmulari non potes! Ut Cæ-
ſarius teſtatur, Perditiſſimus miles vulneribus
confoſſus, clamans, Domine miſerere mei, ex-

L.iI.c. 20, ſpiravit. Statim energumena vehementius ſolito

excruciari cœpta. Adjuratus Dæmon faſſus eſt,
multitudinem in eam Dæmonum ſuperveniſ-
ſe, quòd militis animâ fraudati eſſent, qui tres
ob voces veniâ donatus fuerat. Quis dice-
re non poteſt: Domine, Miſerere mei? Cu-
remus proinde hanc animæ lepram, quæ tam
expeditè curatur. Non curemus carnis lepram,
quæ tanto impendio vix curatur. Præſertim

cum, ſalvo corde, ſanetur & caro: ſanatâ

autem carne, ægrotet animus. S. Antoninus

ſupra tectum inopum puellarum pſallentes An-
gelos vidit. Inviſas largo ære ſublevavit. Poſt
tempus rediit, & colludentes in tecto ſpecta-
vit Dæmones. Nimirum quô plus caro pre-
mitur, eò feliciùs cor aſſurgit. Si verò cor labo-
ret, Mens triumphat. Nunquam habitatore
Deo dignior extitiſti, ſcribit ad ægrotantem
ſororem Salvianus: quantò imbecillior corpore,
tantò purior ſenſu: vincentibus carnem tuam
morbis, mente viciſti. & c. Lazarus mentis no-
ſtræ oculis obverſetur à veſtibulo epulantis
raptus in ſinum Abrahbæ. Hunc ulerolhin gmu-
lemur nunquam de ulceribus ſuis ſolicitum.
Mutuemur ab his leproſis voces non mentem:
clamemus pro lepra cordis iis vocibus, quibus
hi exclamarunt pro lepra carnis, dicamuſque
occurrentes Domino: JxsU præceptor, miſe-
rere noſtri.

Ne ſolliciti ſitis animæ veſtræ, quid man-
ducetis: neque corpori veſtro, quid in-
duamini. Matt. 6. 25.

Si tunc Dominus hanc tulit de non quæren-
da eſca legem, quando ipſe eſcam emendica-
bat, & vel Phariſæorum, & Publicanorum in-
trabat domum, ut manducaret: Quis huic non
legi obluctabitur, quando non jam manducat,
ſed manducatur, nec eſcam à nobis quærit, ſed
eſca noſtra eſt? Nullus ergo ſolicitus de cibo ſit:
ità enim imperat Panis vivus, ſub quo eſurire
neino poteſt, niſi qui obedire cunctetur. Quaàm
autem non iniqua lex ſit, intelligemus, ſi ex-
penderimus, quaàm diſpendioſæ ſint nundinæ
ſæculi de eſcis. Ut autem id videamus, nolo
adeamus Caucaſi rupes, ubi ſola nix alget, ſed
deſcendamus, quæſo vos, in 5ͤÆggyptum, ubi
tantum ſpicarum eſt, quantum & arenarum.
Quanti conſtat frumentum, & auctionante
quidem Jeſepho? Aperuitque Joſeph univerſa
horrea. Aperuit horrea, ſed exhauſit æraria.
Primò omnem pecuniam Ægypti recepit. Se-
cundò, omnes greges; tertiò, agros omnes
fiſco addixit. Jubſetitque eam Pharaoni, &
cunctos populos ejus. Verùm hæc geſta tantùm
pPutatis cum .gyPtiis * Duriora paſli ſunt filii
Jacob. Prim enim aſperè excepti quaſi ex-
ploratores. Deinde conjecli in carcerem om-
nes ad triduum. Tum, emiſſis cæteris, unus li-
gatur obſes in carcere. Abſtraxere Benjaminum
cum ejulatu àa Patre Rurſus dimiſſi, pro ſcy-
pPho, retracti in vincula ſunt. Quot lachrymæ
fuſæ à Juda, pro recuperando Benjamino! Quod

Luc, 17. 13.

Tempora⸗
lium con⸗
temptus

Gen. 41.
76.

Gen. 47.
21.

Elebkto ſta⸗

tus.

Mundi
damna.

ſi etiam, quando frater auctionatur, tanti

frumentum Mundi conſtat: quo, rogo, impen-
dio emetur, cùm hoſtes licitabuntur? Audio ple-
roſque è peritioribus ſuſurrantes, ærumnas tan-
dem illas in opes epulaâſque converſas. Eſto.
Sed quò evaſere opes? Exodum evolvite: &
diſcetis aurum in lutum, ſpicas in ſtipulas, ſcep-
tra in virgas degeneraſle. Ad amaritudinem per-
ducebant vitam eorum operibus duris luti & la-
teris. Verùm à pretio gradum jam facimus ad
qualitatem frumentorum. Toleranda utcumque
eſſet æris diſſolvendi jactura, ſi par pretio mer-
ces foret. Verùm viſcera effudimus, & ſtipu-

las mercamur. Quid quod, ſi Hieronymo cre-

dimus, grana hujuſmodi aut in agro pereunt,
aut, ſi metuntur ex agro, è& manibus aufe-
P 4 runtur?

Exod. ieiq.

176

runtur? Quas tenes honorum ſpes, ſuſurro
ſyllaba una exſufflat. Pereunt? Utinam peri-
rent? Etenim pereuntia illudaunt, condita
perdunt. Perſtabat in acie Madianitica aber-
naculum, cœlo par. Putabatur Montibus oblu-
Gtaturum, cum Sole certaturum de lumine;
Cùm ecce repentè labat, cadit, diſſolvitur,
evaneſcit in cineres. Itane? Corruit militare
tentorium, cui fulciendo coaluerat cuin forti-
tudine regnum , conſpiraverat ſceptrum &
Gladius? Corruit. Quo impellente? Num fſuis
evulſus ſedibus Olympus in illud impactus eſt?
An arietes, machinæque Poenorum admotæ in
illud fecere impetum? Scilicet. Panis unus ex
hordeo Tabernaculum ſtravit. Videbatur mihi
quaſi ſubeinericius Panis eN bordeo volvi, & in
caſßira Madian deſcendere: cumque perveniſſet
ad Tabernaculum, percuſſt illud, atqueé ſubver-
tit, & terræ funditus cocquavit. Quis miretur
lapidis incurſione ſubverſum Babylone tantæ
nolis ſimulachrum, quando inter artis cata-
pultas Regii Labernaculi Aries Panis eſt? Imô
1. te non eſt Panis: Non enim ait: Panis fubcineri-
Flics, nen ius, ſed, quaſi ſubeinericius FPanis eN hordeo.
ſuperbian: Ubi verò ſermo eſt de excidio, non dicitur, qua-
ſi coæquaſſe, ſed omninòe Tabernaculum de-
jeciſſe: & terræ funditus coxcquavit. Ergòô quæ
paſcere videntur, commentitia atque fictitia
ſunt: quæ autem conſequuntur, ruinæ non fictæ,
ſed irreparabiles ſunt. Igitur cum ad te angu-
ſtioris Fortunæ Panis non accedit, ſed provol-
vitur, noli exultare ad procurrentis exundan-
tiæ riſum, ſed expalleſce ad impendentis luctum
excidii. Domus potentiſſima quo ariete con-
cuſſa eſt? Nam cùm filiis & filiabus abundaret,
paucos intra annos exaruit nullo ſuperſtite hæ-
rede. Felicitate eradicata eſt. Panis Laberna-
culum impulit in ruinam. Niſi floruiſſet, adhuc
floreret. Defloruit, quia floruit. Saulis genus
quamdiù Agaſones protulit, viros edidit ab hu-
mero & furſum populo altiores. Ad regnum
vix evehi copit, cum Palæſtinam funeribus
opplevit, unéque in Miphibeſetho turpiter
claudicavit. Jonathas jugulatus cecidit in Gel-
bos, quod purpurà veſtiretur. Denique Paſto-
ris filius din vixiflet: Regis hæres citò occu-
buit. Hordeaceus Panis Labernaculum ſtatu-
rum inter furfures, in ſolio & byſſo oppreſſit.
Sed quid miramur perniciem tritici in purpu-
ra, quod in area & mefle nokentiffſimum in
Evangelio deprehendimus. Dives ille, qui
tantum frumenti ex agro coacervaverat; ut
horreorum deſtructionem moliretur in ſtrato,
& vigiles trahebat noctes in ſerico, & ante
auroram inter ſpicas & horrea ſufſocatus inte-
Euc. 12. 2. riit. PHao nocle repetent animam tuam à te.
Non ergo mirum, ſi Job, antequam pane veſ-
ceretur, ejularet, quando tantarum calamita-
Job. 2.24. tuin ſæculi frumentum fons eſt. Antequam co-
257 medam ſuſpiro, & quaſi inundantes aquæ, ſic
Tugitus meus: QOuia ltimor, quem timebam, evenit
mihi, &, quoq verebar, accidit. Intellexit enim
vir prudentiſſimus, traditum ſe Satanæ occa-
ſione mimiæ felicitatis. Inde enim nactus eſt
Dæmon poteſtatem ſæviendi. Ideéque, dum fi-
li epularentur, & domus everſa, & direpta
S. Eucha. ſubfſtantia, & interfecti vernæ: ne dubitandi an-

Iud. 7. 13.

riſi tas äl „ .
a„s fſa Telinquerétur, an Panis Labernaculum Ju-
vera. ſti ctifſet. Verùm. hic, Satand debacchan-

te, Job cecidit, ut felicius oriretur & ſter-
core. Sod mæ veròô, ob abundantiam panis,
ſæviente Deo, proſtratæ ſunt, ab excidio nun-

Oliva

=—

quam emerſuræ. Has, æris, gregis, agri, liber-
tatis, & cordis diſpendio mercamim Calamita- S Ambr.l.
tes, quicumque de Egypti frumento;, contra in Luc.
Chriſti mandatum, loliciti eſtis. Quam ſa-
tius eſſet Chriſti frumentum, imèò Chriſtum
frumentum emere, cujus tot benedickiones
ſunt, quot inſunt frumento ſæculi maledi-
Gta! Evaneſcit triticum in manibus. Chriſti ve-
rô frumentum inter digitos, quaſi in agro, mul-
tiplicatur. Recordare ſatiatas turbas quinque
panum fragmentis. Videres incomprehen-
ſibili rigatu, quas non fregerant;, inter divi-
dentium manus fructificare particulas. Eradi-
cantur familiæ, copiâ ſæcularis tritici. Multi-
plicantur ſtirpes, exundantiâ electi frumenti.
4A fructu frumenti, vini & olei ſui multiplica- pfal. 4, 8
ti ſunt. Hinc de Jacob prædixit Iſaac ocula-
tè caligans: frumento & vino ſtabilivi eum. Gen. 27.
Ut enim Tabernaculum Madian Panis con- 37.
cuſſit hordeaceus: Ita tentoria Iſraél frumento
electorum firmata ſunt. Mundi tritico præfo-
catus eſt Dives: Pane Chriſti roboratus Elias.
Quin, ſi eo veſcaris, non quadraginta die-
bus, ſed annis plus quam quadraginta ambu-
labis ad Montem Dei Horeb æternùm regna-
turus.

Quis, putas, major eſt in regno oœlo-
rum! Et advocans Jeſus parvulum,
ituit eum in medio ecorum, G&. An-
geli eorum ſemper vident faciem Pa-
tris. Matth. 18. 2.

Cum triumphus hodie Angelorum agatur, SS. Angeli
adduci debuere in medium non PFuſiones, ſed
Gigantes, ut diſceremus, qualia nos doceant Humilitas
incrementa „»ut dignitatem aſſequamur Ange- Pllnise
licam. Quid puero ad Angelum? Quid parvita- Religionis
ti commune cum ſoblimitate? Nam cùm ad munta vi.
magna præmia;, ut ait Gregorius, non niſi per liora.
magnos labores eatur; profectò ad ſtaturam
5 . —. . Fratus M
Angelorum noônniſi per Gigantes ſcandere li- diucris op-
cet. Falleris. Ut ad ſtaturam tuam adjicias tandu.
cubitum unum, decreſcas oportet non unum „
cubitum. O ſauſtum; 6 facile artificium aſſur- adan
gendi! Quis in valle humilitatis parvus eſſe tus exal-
non queat? Væ nobis, ſi Magni eſſe debe- tabitur.
remus! Rari celſitudinem attingerent Ange-
lorum. Innumeri ſubeundi labores eſſent: &
frequenter nullo fructu. Quis enim adjice-
re poteſt ad ſtaturam ſuam cubitum unum?
Quam fauſta vilitas, quæ in tantum faſti-
gium elevatur! Verè ſinapis in arborem aſfſur-
git. Verè Lapillus Babylone, dum imme-
mor Montis, a quo exciderat, ſimulachri non Dan. 2.
pectus, non tibias, non caput, ſed pedes ele-
git, ubi conſiſteret , metallorum excidio in
tantam molem excrevit, ut Alpes excederet,
& Chaldæam occuparet. Quod ſi ad pedes Su-
perbiæ Babylonicæ procurrendo Lapis exſur-
git in Montem: ad pedes Chriſtianæ humilita-
tis quiſquis ſeſe abjecerit, quam ſublimis eva-
det? Davidem certè ad geminos Filii & Gigan-
tis triumphos evexere probra, quæ non fra-
Gus pertulit tum à Semei tum à Golia. Mira-
bar equidem, ſine artificio Humilitatis, mo-
lem tantam excreviſſe. Miraris & Petri dexte-
ra non hamos, ſed claves pendere regmi? Re-
cordare olim eum exclamaſle: Exi à me, Do- Luc 5. .
mine, quia homo pezcator ſum. Et quamvis non
tunc claves acceperit,; tunc tamen eas ſibi
feliciter

.

Hod. 4

6e1446..

Cen4. pul
Ip
.ae
ele
3
E c⸗
Dun
(tas
Natin

lt

gui 4
4ihte, IIS
Nullo
els nu

n
4 tt „

i. tercun
wmmnte, rat.

Aternt

Nun dmi, „
ne len

e.
0
btn

der.
Uita.
Ontranlr.
n ſa.
ſum
Mones
daledk.
lüire.
0, ul.
Aincde
Prchen.
er .
.Drad-
. Mlld.
frument,
ülihit
c Ocll.
lini an e,
id n. N.
fumente
coreh
tus Ehix.
ginta de.
ia anbu.
Untegn.

egno ore
Gfulln,
ciemn P.

Gn agimr g
liones, el
1S Cocennt e
Angn.
mur nge⸗
Mudparrtr ,,

Nam chmn dn

„— i

Non IIl e

1d ſannn,

ſcancen

Gath acin⸗

cin .
6 parvus ell ig⸗
n ele debe.⸗
gerellt Me⸗
es elan:
etild Ahſee.
bitum uoum
tantum “
bolen A.
dumm mne-
ſmmuhchtinnn⸗
ſed peles ee
In Allon
es exceleltin
ad eis
LaNs aſt⸗
tianz hunſt
n Cblingen-
Pini0e
que n i
Golu. Mur.

.. .
tatls,
mili det

Tett 0 N-

3. Reg. 18.
4 ½.

Exod. 4.
Gen. 44. 13.

Gen. 45.
14.

AℳAboſtatæ.

Religio
Knil
& binis.

mi⸗

Religio ob
aliguos de-
Leneres „
non viti⸗
beranda.

Religio ho- tiæ appendix, cùm medulla

noranda,
guæ 06 Ze.
lum ani
m irum, &
vitam miſ-
tam, navο
inter dus
contrahit.

Stromatum, Lib. III.

c hon negaveriin.

feliciter ex parte neg

Quas enim ſpicas 8, eas ſub brutnarn
jacta ſemina excolue excreſcas;,
decreſce. Joſeph, ut regnaret; ſervivit. LDa-
vid, ut fulgeret, delhituit. Jacob gurnrurn ge.
ſi t

e.

nus ſuum intellezit ut ſtellas coe!:
foret non abſimile arenæ maris. Nubecula, Eliæ
temporibus, co-lum obduzxit, & terram ſoecun-
davit. Ecce nubecilla parva, quaſi veſtigium
bominie, aſcendebut de mari. Non mmodò par-
va, led quamſimillima, non palmæ hominis,
quæ ſceptrum tractat non capiti, quod coro-
nam geſtat; non cordi, cui membra reliqua
ſubduntur; non oculo, quem fulgur illuſtrat;
ſed perſimilis veſtigio plantæz, quæ corpori

ſuccumbit, quæ pulverem terit, quæ luto hæ-
ret. En quam

ablectus nubeculæ exortus. Sed
Regem f : ſed Samariam alluit: ſed cor-
lum implet: ſed Mund reparat. A Regia
Pharaonis abactus Moyſes ad pecudes: à Paſ-
cuis raptus ad rubum. Verum à rubo emiſ-
ſus ad imperium, Quid quod virga ejus, ut
Virga directionis & regni evaderet, prolici de-
buit in terram . S& Serpens facta humi repfſit,
quæ elementorum prætecturæ deſtinabatur in
pulvere; Benjamin, antequam amplexu fratris
imperantis & ofculo dignaretur, latrocinii &
ſceleris in ſpeciem reus, inter ſatelltes vinctus
& catenatus eſt. Nimirum, niſi frumenta com-
putreſcant, ſeges non exuberat: quôſque ſpe-
Ctas flores in arbore, prodiere è fimo. Dam-
natur rubus ad ſpinas, ut roſam pariat. Info-
ditur Tulipæ cepa, ut tanta floris gloria e ſo-
lo erumpat in Solem.

₰w

Libet hic ſimilitudines aliquas explicare,
quibus uſus, vel abuſus ſum, dum aliqui non-
nulla ſciſcitarentur ex me. Percontarmti nonne-
mwini, An regreflurus ad Societatem eſſet .
qui abierat: Reſpondi „ Societatem piſcato-
riis Naſlis omnino diſſimilem. In eas enim
nullo negotio piſces illabuntur, verum exire ex
eis nullo conatu poſſunt. Societatis verò aditus
perarduus primô eſt, ſed exitus paratiſſimus,
regreſſu omninò obſtructo. Filum enim, quod
Creticum Labyrinthum ſubeuntes trahebant
ducendum eſt exeuntibus & Societate. Vix
enim aliquis regreditur. Rurſus cuidam glo⸗-
rioſo, quod in Congregatione quadam de-
geret, quæ, quòôd pauciſlimis conſtaret ca-
pitibus, omnino carebat iis maculis, quibus
reſperſas religiones nonnullas intellexerat;
reſpondi: Manum unam iis carere ſordibus,
quas integrum Corpus emungit è& naribus, &
exſudat & pedibus. Verum in ſua munditie
ſilet, jacet, ſtat. Corpus verò, etſi ſœteat in-
terdum, movetur, progreditur, eloquitur, ela-
borat. An tu malles Epidauri dominari, quam
regnare in Perſide, quòd pace fruatur Dalina-
Orientalis imperii
Perpetuis bellorum incendiis efferveſcat? Leo
alternis febribus æſtuat, cum Lepus incolu-
mis ſubſultet in agris. Verum malo languo-
rem Leonis, quam integram Leporis valetudi-
nem. Quantum al gæ, monſtrorum, & fuctuum
in Oceano! Sed dquantum margaritarum, co-
raliorum, atque gemmarum? Nullæ tempeſta-
tes in piſcinis Luculli. Sed & opes nullæ. Ma-
Snorum corporum magna vulnera. Sed & ro-
bur ſummum. In Populo Iſrael, poſtquam
auctus eſt crimina multa. Murmuravere .
cOicupiere, fornicati ſunt, initiati ſunt Diis

1277
atque Deabus. Verum & compedes effregere,
& demerſere A.gyptios, & Madianitas fuga-
runt. Aperta eſt terra, &. deglutivit Dathan.
t, Deéôque collocutus eſt
»cum Septuaginta efſent,
innocentiores fuere: ſed fuere & ignobiliores.
Quid moramur? PFaverunt Pecus. Frequen-
tius lapfſi ſunt, cum ex Wgypto excefle-
runt: at urbes expugnarunt, Reges preiſerunt,
Tabernaculum Doino erexere. Erupit ex
eis Core; Sed & Joſuë emerſit. An tu Præ-
ferres manipulum Paſiorum Multitudimi bel-
lantium, quam Deus pavit Mannd, colum-
naà duxit, nube texit, trünmmphis extulit, im-
perio nobilitavit? Adde, quod etiam duode-
cim Patriarchis ſui non defuere nævi. Quid
dico nævos? Ulcera quoque paſſi ſunt. Ha-
bent etiam minima vermes iuos. Et ſtagna
tempeſtatibus intumeſcunt. Non ſolus Jonas in
amplitudine Maris periclitatus eſt. Veruùm &
in lacu Geneſareth Apoſtolica cymba fluc-
tibus hauriebatur. Quid, quod Jonas in
*quore dum perit, emergit, nactus in
monſtro cymbam. Non raro, in vaſtiori Ocea-
no ipfſis ad pietatem lapfibus eruchmur. Sævio-
res lacuum procellæ, ipſis littorum anguſtiis
exaſperatis collisiſque fluctibus. Amplitudo
Maris ſui vaſtitate dum undas excipit, mi-
tiores excurſiones facit. Exigui agelli cultura
delicatior, & areæ nitidiores. Sed meſſis aut

S
Moyſes

rara, aut nulla. Agrorum neglectior cuſtura,

ſed ſeges uberrima.

lis:

2

Scatet Nilus Crocodi-
ſed campos oblimat. Quoò latins exundat
fœdiùs, eò certior & copioſior meſſis eſt.
Non rarò Naves in Oceano hauriuntur. Non
deò tamen, annis ſingulis, non multi in In-
diam ſolvunt. Non eſt proinde, quòd glorie-
Tris de raritate macularum „ quando nævorum
raritas raritate dedecoratur coronarum. Alius
quæſivit, quâ ratione Tyro, etiam in mini-
mis maximus eile poſſet? Dixi, ſi Chriſtum la-
titantem æmularetur in Pane. Tantus enim &
totus eſt in fragmento, quantus in tota hoſtia.
Seu parvum, ſeu majus fraginentum hofſtiæ
ſit, Chriſtus idem ubique eſt. Ergo ſi idem
ſis, cumm ad aram litas, & chm ruſticaris in
horto: ſi eo conatu & ſtudio pavimentum ever-
ris, quo Evange lium interpretaris, maximus
es in minimis. Moyles iiſdem coruſcat ſignis,
dum oves ductat in deſertum „ quibus efful-
ſit, dum Iſraëlem eduzit ex TWgybpto. Propè
rubum tam religioſus perſtat, ut virgam in
anguem vertat: ut Deum allequatur intér oves.
Abraham itaà otiatur in meridie, ut Angelos
Pelliciat ad ſe ſe. Qualis Amos in agro, qui
vellicat ſycomoros, & prophetat? Non enan
ſacrificando, ſed ruſticando fundit oracula. Ar-
mentarius ego ſum, vellicans ſvoomoros. Certè
Gedeon diviniora conſequutus eſt cribrando,
quam Aaron ſacrificando. Cumque Gedeon eou-
teret atque purgaret frumenta, aPpäriit ei An-
gelus Domini. Eliſæus non ab aris , ſed ab ara-
tris traductus eſt ad prophetandum. Pro ſoblus
inde Elias reperit Eliſæum ſrlinzm, Naphay, aran-
tem in duodecim jugis bonm. Certè Do
ventum ſuum non in thuribulo expPf
ſed in flore: ut ſcias ſimmam ineile
ctitatem in ſumma tenuitate vel floſculi. Egre-
dietur virga de radice J.
aſcendet, & reqitieſcet ſ,. nr
ni. Petrus à reti raptus eſt ad claves. Denique,
cùm à piſcatu transfugiflet ad Chriftum, audi

₰

& fos de adice efats
eum dbiritus Domi-

Pſ. 10 5.17.

Parva.

Uniformi=
tas.

Fervor.

Amos 7.
.4.

Jud. 6. I1.

3. Reg. 19.
19.

IIa. I. I

Joan. ult.

Cant. 4. 9.

Kterno
rum cura.

Zempora-
lium con-
temptus.

batent io
Prava.

Tentatio
utilis.

Ambitio.

1
178
vit: Paſce oves meas. Uſque adeò olentem retia
eò amor provehere poteſt, ut regno cœlorum
præficiatur. Da amantem, & nihil tam mini-
aum eſt, ex quo non maxima eliciat. Quid vi-
hus capillo? iis non modò Samſon pugnavit;,
ſed & Magdalena litavit, quæ aram Pœnitentiæ
ſuæ non in Templo, ſed in Triclinio, nec inter
holocauſta, ſed inter patinas dedicavit. Deni-
que non fundendo ſanguinem, ſed unguentum
effundendo dilexit multum. Quod ſi in con-
vivio verti poteſt tigris in olorem: quis non
videt, non ex magnitudine rei, ſed ex gran-
ditate ſtudii pretium pendere laurearum. Non
quid, ſed ex quanto agas permagni intereſt.

Sponſa Dilectum in uno colli crine vulnera-

vit. Quid enim tam minimum, quod; ſi exco-
latur, non ſummis æquetur?

Nolite theſaurizare vobis theſauros in
terra. Matth. 6. 19.

Nulla utilior Lex. Nobis enim conſulit, non
ſibi, quando ideò proſcribit theſaurorum con-
geriem in terra, quòôd eos aut ærugo abſu-
mat, aut fures ſuffodiant. Ergo ut noxia non
ſit opum coacervatio, inutilis certè eſt. Nam
aut alienorum patet inſidiis, aut ipſa ex ſe pa-
rit raptores ſuos. Quod ſi nobis theſaurizare
non poſſumus : quàâ ratione conſanguineis, &
non rarò alienis, licet Crœſi opes congregare?
Quid, quod mendacem Dominum facimus,
quando eétiam in iis, quæ theſaurizamus in cœ-
lo, tineas & Særuginem cogit emergere cupido
theſaurizandi ſuper terram? An non exeduntur
tineis dicatæz Deo Aræ, quas ad nominis im-
mortalitatem teſleris & elogiis ambitiosè fœda-
mus, ſi ſolius gloriæ inaniſſimæ voto, eas au-
ro, gemmiſque nobilitamus? O monſtra! Etiam
chm theſaurizare videmur in coœlo, in terra
dementiſſimè theſaurizamus. Famam compara-
mus, dum opes immolamus. Gloriæ plauſi-
büſque ſtudemus, dum Chriſto obſequimur.
Uſque adeò proſerpit lues iſta coacervandi in
Mundo, ut nec cilicia tuta ſint à tineis, &
ærugine jejunia exedantur. Quam nos abſimi-
les Judithæ, quæ in phaleris colo militabat.
Quam procul ſumus ab Eſthere, quæ ſidera
ſerebat in ſmaragdis! Sanctior earum luxus;,
quam cinis interdum noſter. Audeo dicere, plus
Tobiam meruiſle repetendo à Gabele pecu-
niam, quam nos opes Lazaro remittendo.
Quod enim ille præſtabat, ne rapina ſuam in
domum irreperet: nos agimus ne vanitas abeat
& foribus noſtris.

Tuno reliquit eum Diabolus. Et ecce An-
geli acceſſerunt, & miniſtrabant ei.
Matthæi 4. I1. D

Prodiere olim ex Manna vermes. Nunc ve-
rò prodit, poſt vernes, Manna. Ut enim to-
nitrua fulgurâque Iris ſubſequitur: ita luc-
tæ,, Satanæque ſuccedunt Angeli epulæque.
Quam grata Tentatio eſle debet, quæ, poſt
nubes, Lilia profert! Quis miretur ſata in flu-
Ctibus coralia, quando ſpectamus larvis Ange-
los ſucceſſiſſe? Libet hoc loco quærere; quan-
donam à Domino receſſerit Satan? ITunc re-
liquit eum Diabolus. Quid eſt tunc? Scilicet
cum Satanam deferentem ſceptra & principa-

Oliva

Ibid. §.

tus contempfit. Oſtendit ei omnia regna mundi, id

& gloriam eorum. Deſperavit Satan Cætετ
machinis ceſſurum Dominum, quem ſenſerat Hymilisas.
irriſiſſe dominatum. Ergo recefſit, ex quo
vidit invalidum eſſe contra eum arietem impe-
rii. In quo illud etiam libet advertere, in cæte-
ris congreſſionibus nihil auſum à Domino pe-
tere. Cum lapides verti optat in panes, ni-
bil offert, aut exigit. Cùm præcipitium ſua-
det, eum ait non paſſurum detrimentum. Ubi
verô ait. Hæc omnia tibi dabo, audet impera-
re adorationem ſui. Uſque adeò Ambitioni fi-
dit Satan, ut ob eam ſperet etiam iniquiſſima
patrari poſſe ab illo, quem & jejunaſſe ſciebat,
& victorem non ignorabat. Meritò proinde
Lucas ait: Et conſummata omni tentatione,
Diabolus receſſit ab illo. Sanè oblitus eſt Lucas,
tres dumtaxat jactas à Satana ſagittas in Jrsux,
quem Gulã, Ambitu, & Præſumptione oppu-
gnavit. An his tantùm telis militat Cacodæ-
mon? Ubi Ira? ubi Avaritia? ubi Livor? ubi
Libido? Nimirum, quem invictum expertus eſt
contra Ambitionem, fruſtrà credidit cæterorum

Religionis
munia vi-
liora.

Tentaso=
nusm reme.
dium Hiu-
militas.

Luc. 4. 13.

vitiorum inſidis appetendum. Quamvis enim

tribus tantùm telis aggrefſus ſit JESUM: ta-
men, ſi inter ea non deeſt diriſſimum Ambitio-
nis jaculum, non ſupereſt in Satanæ pharetra
nocentius telum, quo Chriſtus transfigatur.
Quæret hic fortè aliquis, cur Satan libidinis Luxuria,
in eum machinas non admoveérit? Aio: tum
quòd jejunum noverat, & gulæ triumphato-
rem: qui enim lapides in panes verti negligit
eſuriens, libidinem profectò elideret. Tum Gule.
quòd non ignoret Dæmon pernicioſiſſimum qui- a
dem Libidinis zizamium eſſe, ſed illicò in ſillgi- um eme
nem convertendum, ſi noſtro in corde non ſen- diam.
ſuum noſtrorum ignavâ temeritate, ſed hoſtis D
importuna calliditate ſeratur. Præſentiſſima
Mors eſt in veneno Luxuriæ, ſi tu illud oculis, Tematio
oréve ſeviſti. Ut aſpexit David;, periit. Si au- Pnra
tem inimicus homo illud ſuperſerat frumento “S e⸗
tuo, pharmacum, quo vivas eſt, non vene-
num, quo pereas. Hinc eſt quod David, ut vi- Faber quiſ
dit, corruit. Joſeph verò & vidit, & tentus, & e .
tentatus eſt, non tamen cecidit. Quam enim ille Modeſtia.
peſtem attraxit, lavantem ſe ſominam reſpicien-
do: hanc is repulit, Domino miniſtrando. Er-
go non opponit libidinem Chriſto, quem ſcie-
bat nuſquam veneni ſemina aut hauſiſſe, aut
etiam non averſatum eſſe. Nam quamvis Do-
minus, extincto fomite, ex ſe ſe luem parere
non poſſet, aut pati: à Dæmone tamen obiici
ei potuiſſet larva libidinis; præſertim cum Dæ-
moni non pateret, Dominum ſuà contra iCtus
omnes obarmatum eſſe, vallatumque Divini-
tate. Ergo, ſi titillaris, cor tuum incuſa, quod
per oculos carbones tranſiniſit in lumbos. Quod
ſi exæſtuas, nec vidiſti, ſcito cor tuum in
morem auri non uri, ſed purgari. Sed Hie-
ronymus inter Scorpiones ſulphura experitur.
Quæ Romæ congregarat inter puellas atque
choreas. Ità ſtatuas, aconitum, quod aliena
ſatum eſt manu, in laurum laureâſque abitu-
rum, quod, ſi tuâ ſereretur dexterâ, botryo-
nem in aſpides, & oleas in hellebora commuta-
ret. Ergo, ſi zizanium homo inimicus, & non
tuus agricola ſuperſeminavit in agro tuo, ſine
excrefcat, non ut in clibanum mittatur tem-
pore meſlis, ſed ut recondatur in horreum re-
cuſum in frumentum. Exciderat in Davidis &
Joſephi comparatione, illum Pſalmis Hymniſ-
que aſſuetum, hunc verò luctu curiſque diſtra-
tum.

Einilia

Nleiad
mmvi. Cla
limn.

Ohumij:

lilinu.
„ mun

gle Hl
intenta
Imon e
(en „. Cum R
1 kelit
radicit
ſolium
bellum
leth. .
Nim, 4
benecich
no ſt,
G eſen
Jlejetnr
le do
kind ſtun
non Gob
eho nter
lg nie
Uüm Dan
TI eſt
legnen,
t ore
eſcat 4
t Clr .
un o

er elis

n

l
er-
df.
n
et,
ClNde
ele
as,
un,
.
Code.
drkub
ttuset
roru.
8 eninn
M:t.
anbito⸗
Pharete
Klgetu
lbicinislen
10: tun
unphat-.
negligt
et. ke
dinſlr.
le nonſet- n
ſd holſis
ſentilina
lud oculs,e
t kumenoke
Don Nel.
zwid, un⸗ ue
tennp,
n erinie
m eſicer
ſtranco. I.
gben hee⸗
haullle, al
almesDe⸗.
len hunt
tannen Obd
utn cun De
4 cone n
nque Din
incule

Stromatum, Lib. III.

Aum. Et tamen qui Deo toties colloquutus
fuerat, ut aſpezit, evanuit. Qui autem ſacri-
legis miniſtrabat, obligatus ab angue eſt, & eva-
fit. Uſque adeò, quæ ſeminaverit homo, hæc
tantùm metit. Perire non potuit etiam in ſinu
Mortis Joſeph, quòd in eam non prudens
irruerit, ſed invitus inciderit.
à lue David non potuit non perire, dum pro-
caces conjecit oculos in fœminam; quæ, dum
ſe diluit, Regem infecit. Gigas adeſt ocrea-
tus ære, haſtatus liciatorio, ferreis non lami-
nis, ſed parietibus communitus. Si Ifraëli oc-
currit, lapillo ſubvertetur. Nullum extimeſci-
to hoſtem, ſi non tu illi, ſed ille tibi occurrat.
Metire non umbram ejus, ſed occurſum. Cadet
ad arenæ ictum par Caucaſo moles, quoties
procaci audaciâà occurſabit tibi.

Cum invitatus fueris ad nuptias, non
diſoumbas in primo loco, ſed va-
de, tecumbe in noviſſimo loco. Luc.

14. 8.

Numiluas

Religioni Nuſquam virtus otiatur. Vel in convivio lu-
munia vi- Catur animi demiſſio cum faſtu. Porrô quis
Tarag. non eligat abjectus eſſe in domo Dei ſui, quem
videt noviſſimum virorum, imo non virum,
8. Framaif⸗ ſed vermem? Quis mihi tribuat, ut ſtaturæ mexæ
ci Stigma. detraham cubitum unum? Pudet erim me non
ta. minimum inter homines eſle, quando JESuS
noviſſimus virorum eſt. Miror moriturum Ja-
cob cùm tanta præviderit, Vilitatis, ſen Ab-
jectionis opes non pervidiſſe, quam ratus non
gemmam, ſed fulmen eſſe intorſit in Ruben.
Gen. 49. Effuſus es Rcut aqua, inquit, ne reſcas. Itane?
Ergo hæreditas Domini exbæredatio eſt ince-
ſtuoſi? Quod Reges atque Cæſares, opum at-
que Provinciarum effuſione, mercati ſunt, hoc
intentatur in filium, qui ſuper parentis thala-
mum effuſus eſt ſicut aqua? Libet exclamare
Gen. 27. cum Rebecca: In me ſit iſta maledictio. Quamn
13. felix pars mea eſſet, ſi excreſcendi ſpes omnis
radicitus exſcinderetur! Efferat ſuper aſtra Dei
ſolium ſuum Lucifer: Nam ego detraham ſca-
bellum meum ad algas, arenâſque Geneſa-
reth. Abſterge,; Ruben, lachrymas tuas;
nam;, quæ tibi videtur maledictio, non modòô
benedictio eſt, ſed benedictiomimm ſumma. Ne-
mo juſtorum non miratur ſortem tuam. Ne
creſcas. Hæc ſumma votorum eſt. Hanc ut aſſe-
queretur Ambroſius, ſcortis ſeſe immiſcuit ,
ades honorum incrementa pertæſus, ut ſtatu-
ram ſuam, ſedemque ſuam meretriculis vallare
non dubitaverit, tantum ne creſceret. Quem
ego inter ſcorta domi verſatum, ne populo ap-
tus videretur ad infulas, non contulerim tan-
tum Danieli, ſed penè prætulerim : quando du-
rius eſt famam tuam objicere Meretricibus, ne
Tegnes, quaâm corpus tuum Leonibus objectare,
ut ores. Cur latet Gregorins ſub rupe? Ne
creſcat. Cur fugit Paulinus in ſylvas? Ne creſ-
cat. Cur Ammomus autem ſibi præcidit, lin-
guam quoque, ni Clerus deſiſtat, evulſu-
rus? Ne ab eremo ad ſolium gloriæ conſcen-
dat. En Ruben, quæ ſit pars tua! Sanè primo-
genitus es in multis fratribus. Sine, ut ſcep-
trum Judæ deferatur, tu tantùm ne creſcas.
Videbis projectas imperii virgas a Regibus, ut,
decreſcendo, tuo potiantur patrimonio, tuam

2. Reg. 9. adeant hæreditatem. Quis mihi det, ut, quæ
13.

Ambitio.

Procul verè

1279

me geſtat, vitæ ſors nutricem æmuletur Me-
phiboſethi: nempe, ut, fugiendo, ità me humi
abjiciat, ut inde ſurgam claudus utroque pede.
Vellem nan ſolum non aſcendere in Montis
faſtigium, ſed nec aſcendere pofſſe. O felix
Rubeni culpa, quæ primogenitum Jacob ad-
Evangelicam primogenituram, ſi paupertatis
noviſſet opes, evexerat. Perieras, niſi periiſſes.
Quam tu iniquitatem patraſti abreptus ſcele-
re, Ambrofius ſimulavit affatus divinitate. Ut
effundi videretur ſicut aqua, pellices accerſi-
vit. Imô, ne thronum Patris alcenderet, effu-
ſus eſt, ſed pudicè, ſicut aqua. Verùm redea-
mus ad locum noviſſimum, quem ſibi Franciſ-
cus delegit in nuptis. An non in noviſſimo
loco, qui inter omnes minimus eſt? Sed po-
ſtremum tenenti locum dixit Dominus Ut aſ-
cenderet ſuperius, quando pannis obſitum,
ſylviſque abditum, ad Regis ſtaturam & ſta-
tum evexit. Amice, aſcende ſuperius. Quis al- Luc. 14. 10.
tior locus in Amoris nuptiis, quaàm forma &
ſimilitudo Domini? Quis aſcendet in Montem Plal.23. 3
Domini, aut quis ſtabit in loco ſancto ejus? Fran-
ciſcus, qui unus præ omnibus Crucem Domi-
ni non fuſtulit, ſed tranſtulit in corpus ſuum;
imò ſuum convertit corpus in crucem Domi-
ni ſui. Ut proinde parcè Franciſci inopiam di-
laudaſſe videri poſſet, qui de eo ſcriberet, quæ
Nazianzenus conſcripſit de Cæſario. Tantum
ſcilcet ſuperfuiſſe ei minuta duo, Corpus vi-
delicet & Crucem. Sipuidem Franciſco unum
tantum ſupereſt Corpus, quod vulneribus un-
dique perfoſſum in Crucem converſum eſt.
Effecit Amor, ut, quamvis confixus, in ſuo
cenſu patibulum non haberet. Nimirum viſus
ſihi eſſet parum inops, ſi aut clavos habuiſſet
in dextera, aut trabi incubuiſſet periturus.
De corpore ſuo Crucem adornavit membris
ſuis, quibus cum pœnarum inſtrumenta de-
ſint, ne ferri trabiſque poſſeſſlor haberi poſ-
ſet, vulnera, ſuppliciiqque non deſunt. Da
mihi;, qui cum Franciſco aſcenderit ſuperiùs,
quem ita nudum videmus, ut, etiam Cruci-
fixus, careat vel cruce. Qui ita vulneratus eſt,
ut Chriſto confixus ſit Cruci.

§. Fanciſ
ei ſtigma-
ta.

Et egreſſus eſt Goliath de Geth, altitu-
dinis ſe ubitorum & balms, O.
1. Regum 17. 14.

Felicitas

RKluxa.

Mortis
memoria
Tempora-
Iium con-
ten, ptum
arit.

Imago hæc eſt Fortunæ tam benè compa-
Ctæ, ut caſura non videatur, quamvis in eam
junctus Ofiæ Pelion impingatùr. Et ſanè im-
pavidus Gigas ruentem in le Olympum exci-
Peret. Quis enim felicitatem avertat, quam vi-
det firmatam ſtipatàmque non loricis ſed mon- Eiectio Na-
tibus? Nihilo minus lapis unus ſtantem evertit m.
molem. Sed lapis eſle debet ,eductus de tor-
rente. Elegit ſibi quinque liznpidiſſimos Iapides de 1. Rege Wre
torrente, & miſit eos in peram paſtoralem, quam 40.
habebat ſecum. Stat obarmata felicitas contra
Dei caſtra, ut Iſraélitas demutet in Philiſtæos,
latrat contra cœlum in morem Cerberi, vomnit
ſulphur in Arcam. Non eſt, quòd timeas mo-
lem tantam; Glareâ torrentis dejicitur. Objice
exprobranti tibi felicitati, humanarum rerum
defluxum. Dicito, Torrens obarmavit me. Qui
enim vidi undarum gurgites præterfluere, non
ignoro ſuam ineſſe ferro æruginem, ſuum non
procul eſſe occaſum a Gigante. Torentis
te ſabulo repello, aggredior, ſterno. Nec de
torrent

—☛R

180

torrente tantùm lapides ſuſtulit, ſed etiam in
peram paſtoralem repoſuit; quæ cùm ferarum
exuviis conſuta & texta ſit, mortalitatem pro-
cul dubio tot linguis docet, quot villis inhor-
ret. Ergo, ſi fragilitatis humanæ recordatione
inſtructi ſimus, reformidare non debemus in-
ſultantem, quamvis immenſæ molis felicitatem.
Vel lapillus palpando Babylonicæ molis cadu-
citatem in teſta, non modò ſprevit regnorum
machinam illam tantam, verùm etiam attrivit.
Quid? Nonne Vermiculus opacam Prophetæ
hederam virentémque morſu uno eroſit? Ni-
mirum ſepulchri ſola recordatio effloreſcentem
voluptatem arefacit. Præſertim autem arrodi-
tur hedera vermiculo diluculi: id eſt, ſi cogi-
temus humanarum fragilitatem tantam; ut in
exortu non procul ſint ab occaſu. Hunc credo
vermem diluculi lactaverat cordis ſui lacte Da-
vid, dum clamatet; Notum fac mihi, Domineifi-
Plal. 38.5. em meum, & numerum dierum meorum dTitis eſt ut
ſciam, quid deſit mihi. Non annos, ſed dies ſup-
putabat, ideòque humilior in purpura, quam in
pera fuit Numerum dierum meorumrut ſciam, quid
deſit mihi. Mihi, inquit, non domui meæ. Non
ità certè Princeps in Eccleſia quidam, qui, advo-
Catis propinquis, quos ex lapidibus potens fue-
rat coæquare filiis Abrahæ, videlicet ſideribus
Coœli, & maris non arenis, ſed margaritis, in
hæc eos verba affatus eſt. Dies meos breviari
ſentio, & ſepulchro non procul abſumus. Proin-
de, dum vitæ ſcintilla gliſcit aliqua, pervidete
diligenter tabulas omnes, an aliqua validiori ne-
xu firmanda ſint. Proh dementiam cubitalem!
Excaudicandus jam jam ſenex meditatur, an
aliquid deſit ſuis, quibus ne aliquid deeſſet, &
famam ſuam, & ſalutem fortè ſuam oppignera-

verat. Huic ſanè terrenarum rerum fluxus haud

perſpectus erat, quas moriturus non dimitte-
bat ſuis, ſed infigebat.

X zule. Ohſecro vos ego vinétus in Domino, ut
digne ambuletis vocatione, qua vocati

eſtis. Epheſ. 4. 1.

pyx exrem. O Charitatis æſtrum planè divinum! Paulus
pierum. Compeditus ad ambulandum exſtimulat Ephe-
ſios. Medice, cura te ipſum. Qui prædicas ſta-
Regala. dium, noli ſtare, noli jacere. Vox enim ener-
tmm obſer- vis eſt, quæ/, cùm curſum imperat, torpet.
wanmtid. Verûm Paulus non fallitur: nam in ſtadio non
ſtat, ſed omnes antecedit, quos provocat ad cur-
ſum. Num vinctus ambulat? Imò in Chriſti ſta-
dio nemo currit, niſi vinctus. Audi excurren-
Job. 33. 27, tem Job. Poſuiſti in nervo pedem meum, & ob-
Jervaſti omnes ſemitas meas: & veſtigia pedum
meorum conſideraſti. Ex quo alligatus eſt Job,
feliciuùs cucurrit. Hinc eſt, quod Tertullianus
ad conſecutionem bravii excitat compeditos in
carcere. Licet corpus includatur: ſpatiare ſpiri-
tu, inquit, vagare ſpiritu. Enimverò cùm ad
Crucem vocati ſimus, quis non videt, non ner-
vis ſolum, ſed & clavis in curſum nos agi. Quô
magis vinctus es, eò propior Crucifixo es.

Gaudete in Domino ſemper: iterum di-

Læritie 6ο, gaudete. Phili
Eirimualis. * ilipp. 4. 4.
Rerestio Non modô Tuſculi, ſed & Hieroſolymis
e We exultandum. Verùm non in Sion tantum,
EEe.

ſed & Tibure gaudendum in Domino. Erat

=

Oliva

autem populus jucundus, ſecundum faciem San- Judith. 6,

ctorum. Non diſſolutè hilaris ab Auguſtino pi-.

cta eſt exultatio Chriſtianorum. Porròô, ſi vulgus
ita exultabat, ut Sanctorum præferret majeſta-
tem in vultu: quam, rogo, debet Clerus ve-
recundiam in exultatione retinere; quam Mo-
nachi debent exhibere ſanctimoniam? Quàm
indecorum eſſet, ſi populus, ſub lege, de fu-
gatis Aſſyriis exultaret, in morem Prophe-
tarum: & , ſub Chriſto, Exorciſtæ atque
Levitæ, ſubſultarent, more Satyrorum! Vo-
lo rideas, ſed ità, ut Chriſtus non gemat.
Volo in hortum deſcendas, ſed cum Sponſo,
ſed ut lilia colligas, non autem ut lilia prote-
ras; & filicem, imò zizamia, toxicâque & po-
ſteris ſeras, & tibi ſociiſque demetas. Ergone
manducare non licet & bibere, quin ſurgas
cum transfugis ex Iſraël, ut ludas, & initieris
Beelphegor? Nullum ſit pratum, quod non
pertranſeat feſtivitas, non autem licentia tua.
Quaàm timeo, ne interdum ita epulemur,
ut Joannes, pudor ſcilicet, obtruncetur! Ab-
ſit à choreis noſtris Herodias, quæ Gratiam
amputet.

Et populus, què creabitur, laudabit Do-

1 4 Renovatig
minum. Pſalm. 101. 19.

totalis.

Clamabat Apoſtolus, Renovamini ſpiritu Eph.4. 28,
mentis veſtræ. Et terrebamur;, quaſi tonitru
duriora imperantis. Nunc veròô, Paulo catena-
to, difficiliora purpuratus David, altiorâque Tyrod-
indicit, non innovandum pectus, ſed recrean- Zium.
dum, imòô & creandum. Et populus, qui crea-
bitur, laudabit Dominum. Non ſarcienda, aſ-
ſuendâve ſunt vetera, vel rudia conſummanda:
verùm ità innovandum eſt pectus, ut, negle-
ctis deletiſque characteribus humanæ pravi-
tatis ſeu prudentiæ omninò omnibus, abolitiſ⸗
que Adæ veſtigiis, ex nihilo ſubjecti novus
Adam emergat. Horrebas exertam falcem,
quæ laſcivientes pampinos putaret? Ampu-
tanda vitis eſt, eradicandâque, ut vitis ve-
ra conſeratur, in qua Botrus aliquando Cy-
pri appareat. Quiſquis autem, in tyrocinio in-
ſtaurationis ſuæ, non creatur, Dominum non
laudabit, ſed crucifigendum proclamabit cum
Scribis. Hac de cauſa ſaucius David inclamat:
Cor mundum crea in me Deus. Nolo mundes; Ppl. 50. u
ſed peto, ut mundum crees. Nam & putata
repullulant, & mundata fosdantur, & repara-
ta corruunt, & diſſuuntur aſſuta. Sola Vir-
tus, quæ omnino creatur, nova, improvi- Perſove⸗
ſa, & nihil habens vetuſtatis, perdurabit nun- ramis.
quam infracta, nec tempori ceſſura, nec te-
pori. LXX. legunt: Et populus, qui creatus
eſt, laudabit Dominum. Qui creabitur, tam
eitò mutatus in totum eſt, ut jam creatus ap-
pareat. Non paulatim, nec tardè, ſed illicò
creari debes. Sic Panis ad ultimam Sacerdotis
vocem evaneſcit penitus, & tranſubſtantiatur
in Corpus Chriſti. Colore extimo ſpeciebuſ-
que aliis permanentibus. Clama, Ego non
fum ille. Vides in azymo, quod videbas. At
ille non eſt ille. Chriſtus eſt, non Panis. Vivo Gal. 2. 10,
ego, jam non Ego.

Vyro verut

ENS

—U

N
1.
N.
Jyve·

B
K.

Mnil. .
Nliionis
nui⸗
e/410. Ge
dei
Urcſentis
eteres-
Mu, (Iln
l
kol
ſn
ler

„.

me
ſlo
Ada
Nenmu. Olli
zuntait as
„ ul
Mnpß. il
mtukaſ. I
ſunn Vter
6mnin- n,

1 Proke

“ ünct
e
At
1 en
Gat
(ation
tam 1
un
Iuibus
keiſt,
Cgrin
I3
la N
Gene
hntte
entier
“ X
N

n. i
.
lgrs
eſtr.
dve.
Mo.
un
eh.
aigbe
IVo.
Gent
honl,
Prote.
Dtgr
ſuge
initets
od mon
tia tun.
lemur,
rA.
Gratam

lirr.

6
N

i ſinn
li tontn
Clocten-
Aliorigeh
d tedtean.
gi e⸗
Gtcta
Uummand:
t, negl⸗
ne Plif⸗
, oboltl
ei wonn
in faleen
t! Aupr-
1t witis ve⸗
nando 0
oenidin
minum mon
mabit cun
Aindlamat:
lo wundes;1
n & Nun
kinui
, in roſf⸗,
Aurabit une ,
Ia, r
i (ſetti
bitur,
Ceatis 4
,ſed iin
Senls
ſipſtmint
heiinl.
„Ton
4
jdebas

Hans 190

Stromatum

7

ſus autem tenens manum ejus, ele-
vavit eum, & ſurreait. Marc.

9. 26.

Cenver- Argumentum fugati ex corde Dæmonis eſt,
. 5 . . „. . 8
ſio, & Re- jacentis & diſcerpti imago cadaveris. Itdà at

novatio multi dicerent, quia mortuus eſt. Si itaà vivis,
1bid. ut nemo te vivere non dubitet, Satanam con-
Vro ve. ſopiſti, non autem diffugaſti. Quid! quod;
us. qui jacet abacto hoſte, non exſurgit . niſi à
Domino elevetur. Plerique jacent intermortui,
ſed quos videas brevi, quieſcendi tædio, ſpon-
te reſurgere. Alii dià jacerent: ſed aut ſibilis
blandientium, aut fulgetris irridentium, aut
Religioſus tonitruis comminantium excitati vivunt, ne
verus. vivant. Surge, qui dormis: & exfurge a
mortuis, inquiunt. Quamdiu torpes? quam-
dià vagis in cunis? Jam hyems tranſiit tyro-
cinii: imber abiit poenitentiæ: flores erupe-
re ingenii tui: reſtat, ut vox tua ſonet in au-
ribus noſtris. Et ipſi Columbam provocant ad
cavernas, ut in Vulturem convertatur. Nulli
obaudias elevanfi, niſi uni IEsU. Quando te
ille relevat, affurge; hoc eſt, ſola te chari-
„. tas & obedientia ex luto ſublevet humilitatis
Bor M. & luctus ut affulgeas caligantibus. Imitare
Religionis ſubſilientes vapores e fimo, quos videas pro-
munia Péè ſidera efferri: ſed Solis lacertis, non A-
lendida quilonis aut Euri ſpiritu. Fateor & in Iri-
ex ſola O- dem colorandum interdum, qui jacet cum Jo-
bedientia 3
eerzes- bo in ſterquilinio. Sed eum Chriſtus elevet,
mus. qui Sol eſt. Sed cùm aliquandiu diſcolor ef-
fulſerit in cœlo, relabatur iterum in fimum
ſuum, vel eliquatus in pluviam, vel in ro-
rem exſudans.
Eaſpoliantes veterem hominem cum alti-
bas ſais. Colofl. 3. 9.
Quale portentum, ut nemo non libentiſſi-
mè veterem chlamydem exuat, ſi melior præ-
ſto ſit: & nullus non cunctetur exuere veterem
Adam, cum novo optiméque ſtatim indui,
Renova- Orhafique pofſlit? Veſtes non amamus, nili no-
tzio totalis. vàs: & carioſam ità mentem retinemus, ut
. malimus perire, quam renovari. Porròô quid
rekr. de iis dicemus, qui, cùm audiant hominem
ſienum Vetereln exuendum, veteris hominis vix co-
omnimo- Mas, aut oculum unum abliciunt? Neſciunt
da. profectò hi, vel unum ſat eſſe ſurculum ad
Virtuas reparandos ramos omnes, arborémque propa-
ven Lie- gandam: ut proinde inanis labor ſit, tot inta-

Ctis cum trunco ramis, folium unum decutere,
aut unam excutere virgulam. Hydra enimve-
rô eſt homo vetus, qui, niſi penitus exſcin-
datur amputatione progerminet, & detrun-
catione fœcundetur. Putas modico ſermento to-
tam maſſam corrumpi poſſe? & autumas ocu-
lum unum obluctaturum membris omnibus;
quibus habenas remiſiſti, dum illi fræmmn in-
jeciſti? Et Achab totum caput inflexit in ob-
ſequium Poœnitentiæ: citò tamen Mens indo-
mita à cinere retraxit Regis frontem ad flo-
res. Ni totus abjiciatur vetus homo cum pro-
le, pullulabit vere cordis iniquitas, quam hye-
me putaſti. Paulatim Dæmon imperio conte-
ſtantis Sacerdotis coar ctatur in calcaneum: vix
ſentitur : vix palpitat. Nulla tamen inde læti-
tia. Nam ſi toto non excludatur corpore;, à
Ethicæ Comment. Tom. IV.

„Lib. III. 181

pede citò & deſperatiùs in membra omnia ex-
tenditur, eòque debacchatur immanius, quòô
impatientius doluit violentum ſævitiæ ſuæ, co-
ram Sacerdote, juſtitiuum.

Qui ſunt hi ſermones, quos confertis
ad invicem ambulantes? Luc. 24.

17.

De JEsU NWazareno. Mira res, ſemen JESU
Nazareni eſt ſermo de Jxs Nazareno. Ut hic
cecidit, ille germinavit. Uſque adeò abeſſe
non poteſt Dei Verbum à verbo Dei, ut,
quamvis fides peregrinantium vacillaret, co-
mitem ſe tamen viæ obtulerit colloquentibus
de ſe. Magdalena quamdiu luxit, ut Chriſtum
attraheret? Hi, ut locuti ſunt, gaviſi ſunt.
Quid, quod lugenti Magdalenæ attactum pe-
dum ſuorum negavit: loquentibus verô diſci-
pulis, non modéô non interdixit oſculum pedis,
ſed totum obtulit corpus? Uſque adeò ei etiam
quæ dilexit multum, quæ multùm flevit, quæ
ſtetit propè crucem, quæ aderat ſepulchro;
Diſcipuli duo profugi, mœſti, dubii ante-
feruntur, quòd de Domino colloquantur. Au-
deo dicere, ſermonis gemma placet vel in lu-
to, placet eloquii lilium etiam inter ſpinas
mœſtitiæ, diffidentiæ, timoris, & fugæ. Mi-
rari jam deſino, cur Dominus, qui membro-
rum penè omnium jacturam imperavit, quo-
ies nobis officerent, uni pepercit linguæ,
quam eradicandam cum oculo, manu, pede
non ſuaſit. Si oculus tuus dexter ſcandalizat
te, erue eum, & projice. Et ſi dextera manus
a ſcandalizat te, abſeinde eam, & projice.
Et ſi pes tuus te ſcandalizat, amputa illum.
Quaàm immanis membrorum penè omnium la-
niena! Et tamen, in tanto cruore, lingua per-
ſtat incruenta. In illis membris, ſi credimus
Hieronymo, impii amici deſignantur, qui;,
quamvis loco oculi, pedis, dexteræ nobis ſint,
abdicandi tamen ſunt, quoties ſcandalizaverint
nos. Quod ſi aliquis vice linguæ fungatur, &
oflendiculo ſit, erui Dominus non Præcipit. Ea
enim eſt divinorum eloquiorum utilitas, ut, qui
ſanctè loquitur, quamvis non ſanctè agat, e-
tiamſi in lapſum te videatur geſtis nefariè rebus
impellere, erecturus tamen te ſit è& luto in cœ-
lum, ſanctorum machinis verborum. Mergi-

Sermo ſpi-
ritualis.
Ibid. 19.
Chriſtas
tat ²*

Matth. 5
29.

Marc. 9⸗
44.

tur Pharao, & parcitur Balaamo. Nam quam-

vis Tyranno non ſit Ariolus innocentior, bene-
dictiones tamen eæ, quas effuſurus erat & mon-
tis vertice ſuper tentoria Ifraeël, irruentis in il-
lum gladii aciem retuderunt. En erutam dexte-
ram exerentis virgam imperii, inque fluctus ru-
bri maris projectam. En linguam ſceleſtiſſimi
Arioli, prophetiæ ſuffragio, immunem à fer-
ro. Diſpice hinc, quàm gratum futurum ſit os
tuum Chriſto, ex quo ſola fluunt cum lacte mel-
la: quando perire non poteſt ſcortorum Dux,
quòd ſtellam ex Jacob orituram prædicat. Con-
ferto nunc Heli cum Balaamo. Hic Deæmonum
Myſtes, ille Sacerdos Altiſſimi: tamen Sacer-
dos, linguæ vitio filios non emendantis, fractis
cervicibus, exſpirat; Ariolus, beneficio linguæ
prophetantis, euntem in ſe Angelum evaſit.

Imn

182 .

Sveritas, In matutino interficiebam omnes pec-
catores terræ: ut diſperderem de ci-
vitate Domini omnes operantes ini-
quitatem. Pſal. 100. 8.

Principiis Non miror exarſiſſe Davidis ſpiritum in im-
shtandum. pios, ſed miror in matutino efferbuiſſe. Quod
an dal primo cogitabat David, exterminium erat
iiiss tol- Inpiorum. Vel certè in matutino peccatores
denda. interficiebat, quòd non præſtolaretur iniquo-
rum meridiem, compreſsà velut in ſemine
nequitii. Quàm Davidi diſſimiles, qui ſce-
Ius vix in occaſu profligant! Tamdiù ſupphi-
cium differunt, donec iniquitas exſaturata cri-
minibus maturitate ſua delaſſetur. Præcox eſſe
debet ſeveritas, & imitari Vermem debet, qui
Jonæ hederam, altero poſt exortum die, corro-
ſit. Doceat te Pharao, quâ ratione Vagien-
tem ſuffoces iniquitatem. Ut enim ille Iſraéli-
tas enecabat in cunis: ità ſceleroſos perdas opor-
tet, dum erumpunt. Non ultra octiduum pro-
telari fſas erat Circumceiſionem. Porrò ſi Da-
vid tantum cruoris effudit, ne Hieroſolyma
pollueretur urbs ſanguinum; Quanto auſterita-
tis rigore ſæviendum eſt Romæ in iniquos,
ne civitas Apoſtolorum & Prophetarum pra-
vorum vitio coæquetur Babyloni?

Cumque eſſet in itinere, in diverſorio

Filiorum . .
sducatio. ocarrit ei Dominus, G& volehat
7 — . R ◻ 7
Snperinrs ooαιαaere eum. Tul lioo Sep ora acu
o nm. tiſſimam petram, O& circumcidit præ-
Truci. Putium ilis ſus: Leligitque Pedes ejus,
nium. & ait: ſponſus ſangutnam tu mi-
es. Et dimiſit eum, poſtquam di-
S. Moyſes. hi es. E 977 1 ſte

gerat ſponſus ſanguinum tu mihi
Bro exer. es, ob ireumciſionem. ExOd. 4. 24.
cendts: 2
25. 26.

Quis non inhorreſcat, totiſque artubus con-
tremiſcat? Digreſſum, mox à Dei colloquio
Moyſem, regni abdicatione;, gyptii interfe-
ctione, legatione ad Pharaonem, ſignis, vir-
tutibus, virgà inſignem Angelus Dominus
non arguit, non fHagellat, non vulnerat, ſed
neci deſtinat. Nimirum incircumciſi filii ſce-
lus tam grande eſt, ut deſtinatum ad maxima
Prophetam ſupplicio ſubjecerit perditorum.
En coæquatum Balaamo Moyſem! Utrique
necem interminatur Angelus. En duriùs habi-
tum Prophetam, quàm Templi expilatorem
2, Mach. 3. Heliodorum. Hunc enim ærarii opes corraden-
16. tem Juvenes duo loris ceciderunt. Moyſi veròô
Mors impendet. Et quamvis opus tantum, egreſ-
ſum ſcilicet Iſraelis ex .Æ.gypto, abruptum iri
ejus funere non dubitet Dominus, mavult ta-
men ſexcentorum millium animas, præter foe-
minarum & puerorum vulgus innumerum,
periclitari, quam reatum neglectæ in filio cir-
cumcilionis non puniri. Pereat Iſfraël univer-
ſus, blaſphemet Pharao, promiſſiones factæ A-
brahæ diflerantur, imperatrix Regum atque
elementorum Virga reducatur ad caulam,
dum is, qui filii educationem neglexit, occi-
datur. Sed Deo colloquutus eſt, ſed Jethroni
valedixit pro Deo, ſed in Deum conſtitutus
eſt Pharaonis, ſed annis quadraginta ſervi-

Oliva

vit pro tuenda lege, annis item quadraginta
pro tuenda juſtitia exulavit. Summa ſunt hæe
ſanè, inquit Angelus; tantum tamen incir-
cumciſi pueri piaculum eſt, ut ſolo funere pa-
rentis expiari poſſit. Volebat occidere eum. Quod
ſi neglecta, imò dilata pueri circumciſio in
tantum adduzit diſcrimen virum tantum:
Quantum fſupplicium iis impendet paren-
tibus, qui non ſolum non expiant filios ab
Adæ crimine, ſed propriis iniquiſſimiſque ſce-
leribus inquinari eos ſinunt, nec rarò cogunt!
Ceremonia adhuc non latæ legis neglecta Moy-
ſem ſubjicit ſecuribus: Et vivet, qui fliorum
innocentiam in fyrtes flagitiorum omnium
allidi non vetat? David mœchatur, nec fla-
gellatur: occidit, nec occiditur. Moyſes penè
trucidatus eſt, dum filio parcit. Uſque adeò &
Bethſabeæ violatione, & Uriæ iuternecione
imman'or quodam modo reatus eſt, filius incir-
cumciſus. Quærere hoc loco libet, quare nunc
primumn ſupplicio Moyſes deſtinetur? Quare non
in eremo occiſus eſt, quando, ibi eo commo-
rante, filius erat incircumciſus? Nimirum Iſfras-
li praficiendus ablegabatur in Ægyptum: deſi- Wai es
gnata proinde præfectura Prophetæ crimen du- c⸗
Pplicavit. Quod enim ductori ovium puer eſſet
non circumciſus, ſcelus erat, ſed quo domus Eecleßeaßti.
una pollueretur. Ubi verôò ex ovium Paſtore
populorum Princeps factus eſt Moyſes, privatæ Kianktse
domus lues in omnium perniciem redundaſſet.
Quis filiorum circumciſionem non deſpexiſſet,
incircumciſo filio Moyſis, tantis à Deo ſignis at-
que portentis ad Regem able gati? Ergo ,quò al- Paterfe
tior es, eò tuæ & tuorum graviores ſunt macu- mitia, ſi
læ. Et putas toleratam in ſervis omnem libidinis "igil.
ſæcem nuon futuram exitio Dominis præſertim
infulatis, quando non indiſum præputium fllii
Moyſem impulit in Charybdim. IIIud quoque
nontemerèe crediderim, deicendenti in Ægyptum Zelu ol.
Moyſi fuifſe diſcrimini puerum non circum- Wencg⸗
ciſum, quòd in eremo minori periculo dege- lerki
re licebat incircumciſo. At in Egypto, ubi Religionis
& circumciſi prolabebantur, non poterat non felicnar.
perire incircumciſus. Uſque adeò quæ non niſi
ſummi forent diſcriminis, ſi in .gypto fores, Rligick
in Religioſæ vitæ eremo innoxia ſunt. Vel cer- idi.
tè dixerim, inter Madianitas habitare non cir-
cumciſum, non ſummi reatus negligentia eſt.
At convictus Iſraelitis, niſi ſanctificetur, Ange-
lorum ferrum exacuit. Quamdiù ergo commo-
raris in terra Madian, non circumciſo puero,
tutus es. Ubi verô deſcenderis ad filios Abra-
hæ, non modèô cùm deveneris ad eos, verùm in
ipſo itinere ſanctificare debes puerum tuum,
alias periturus neglecti vulneris victima. Nimi-
rum non contubernium duntaxat Juſtorum,
ſed & vicinia exigit à nobis vitæ diſciplinam ſan-
cliorem. Porrô prudentior- ne Sephora, an pa- Tr:lalazh.
tientior Moyſes fuerit inter Angeli minas & ful- aa eme-
mina, incertum eſt. Illa enim, cum videret ada- dium.
ctum penè ferrum in viri pectus, non expalluit;,
non flevit, non ejulavit: verum, omiſſis queri- i u
moniis, ad remedia confugit, ſtatimque intelle- fomari.
Xit pueri immunditiem in parentem redundaſſe.
Ergo, ut calamitatem avertat, non ſupplicii Tribulais
miniſtrum exorat, ſed reatus fontem obſtruit, V'renda.
filio circumciſo. O ſœminam viris pParem;, quæ k„pcuſatio⸗
citò didicit, ærumnarum noſtrarum ſcaturiginem nes frivole.
in nobis efſe. Sed & virum tantæ conjugi po-
rem: qui minacem ſibi Cœlitem non declinavit, rei te
non mitigavit, non repulit. Non ſua expo- g, ,di
ſuit in Deum promerita, non Domini erga aande-

ſe

Servi.

Superior
negligens.

Ulizioſe
rum pel⸗
ala gr⸗
vinna.

Aului
ſunitti l

Chll
ſam
aſig. n
ülon z
MMinigi..
Cgnit, on
. Lepl
ſier. le ſ
ſin de. „.J.
fe. (cdi
liints n.
licnzig. Elll
. bin

Diidoli⸗
uaicg⸗ gran
rnar, .
heerine gint
atlige. tanten
t, del
enien, N
mi. U
, ſed 10 ſl
Mlrs, ſinch
ut in.
a cha
Uhni, kun.
n ſen. titi hben
iſan Egh Pr
ud al e

naz. . 1
7 Nüin
Aumn. Mete
Nutiez. Uter
ler h. ole 1

ſtiine (
*Rãl ,
herior Ereh
ukr Eli

l

in

ten.
8
ſe.
ntl
Hlor.
rn
nnn
.
8en
inerr.
e nn
enon
Ommo.
Iuas-
dr deſ.
en r
er elet
Cond g
aſoretn
Printt
Pevilet,
lignise:
d,od 3
nt Muol- i
nlbidinns i
Deen
btuum fli 1
goe
alo e.
o,
telat kol
Ge ONn
lto ne
nt. Velr.
le non er.
geltn el⸗
tur, Ag⸗
60 CoONIIO-
alo puero,
losAbrr⸗
N, Vwrnn
runn tuun,
t Dühum:
ipkmmdr
Phornen Es
icerta⸗.
0n eiel⸗ e
nilagu
mritle f⸗
nnin, 5
lang
nenn

nlerig
on Gechommn g

Stromatum, Lib. III.

ſe benevolentiam aperuit, non negligentiæ ſuæ
velamenta ſuppoſuit. Stetit immotus, non mo-
dò non conſternatus impendentis atrocitate ſup-
plicii, verùm ne verbo quidem de Domino
queſtus, quod cùm non ſemel ei & viſus ſit
& locutus, nunquam tamen eum amicè de ſan-
Ctificando puero monuiſſet. Non dixit: Qua-
le in rubo Numen, quod imperium deſignat,

& ſupplicium infligit? Virgam mihi tradit præ-

fecturæ, & reorum me gladio ſubdit. An hic
fraus non ſubeſt, quando ablegatur ad Pharao-
nem Paſtor, quem transfodiendum in via li-
tori objecit? Haud ita latravit Moyſes, qui
fortius jugulum percuſſuro ſe Angelo præbuiſ-
ſet, quàm olim .gypti jugulum hauſerat.
Religioſe- Miratur nonnemo, quâ ratione, poſt Dei col-
n 1 „ loquium, tantâ ſeveritate plectatur Moyſes.
Imo, nonniſi poſt Dei familiare colloquium,
de non circumciſo puero accuſatur, & reus
eſt. Non enim Dei familiaritate decreſcunt cri-
mina, ſed increſcunt. Ut enim ſciret non oſci-
tantius ſibi poſt viſiones agendum: excalceatur
in monte. Manus verô leprà perfunditur, non
Aulici gelnmis coruſcat: virga non floret, ſed ſer-
franandi. Pit: ut intelligeret initum cum Deo fœdus
non delicias ſibi, non otium, ſed laborem,
doloréſque pariturum. Ideò vix à Deo digreſ-
ſus capite periclitatur. Utinam & Regum be-
nevolentia frænum aulicis inſiceret. Verùm; ut
primum admiſſi ſunt ad colloquium Principis,
calceantur, impinguantur, non vulneribus dex-
tera ſordet, ſed ſmaragdis intermicat; non ple-
ctuntur, ſi filios non circumciderint, ſed
evehuntur quoties non circumciderint. Ipſa
Præfecturæ Virga in argenteam columbam de
repente vertitur, imò convertitur in aureum
vulkturem. Quæ enim avis ab horum rapaci-
tate tuta eſt? Qui, cùm antea in morem anguis
laterent in cavernis terræ, ſolo pulvere ſagi-
nati, in Aquilas mox mutati, ſolà Cedri me-
dullà veſcuntur? Porrò quis de ſe nimium præ-
ſumat? quis ſua in cauſa vel foœminæ conſilium
Couſilia- non anteponat ſuo? Cùm in Angelum incidiſſet

e j:. Moyſes ſibi mortem intentantem, obtorpuit
Cognitio 1Hlarus;, quid conſilii caperet. Perierat, niſi

ſui. Sephoræ prudentia percuſſurum Angelum cruo-
Cenſcien- re filii mitigaſſet. Confeſtim puerum circum-

tia ate. cidit. Nec vulnere contenta fili imperterrita
:, „„ TCmina, divini furoris ſatellitem perhonorifi-
Terio. (C Sponſum ſanguinum appellavit. His voci-

PDifßfden- bus delinitus Nuntius Domini ignovit viro;,
tia ſui. dum fœminam videt & in filii vulnere impi-
Dei volu- gram, & in ſupplicio conjugis imperterritam
Ftmari. & devotam percuſſuro. Quæ fœminarum, eva-
Saperior ginato jam ferro, militem viro mortem inten-
coli de- tantem ſuum dixiſlet ſponſum? Porrèò cùm An-
bet, vel gelus Moyſem occiſurus dixiſſet omninò nihil:
Seee, unde Sephora perſpexit, ex filii præputio vi-
as, ſel 10 funus imminere? Enimverò in illa vultus
non Ira, ſanctitate Sole clarius relucebat, mihil vindicari
aut Vin- ab eo poſſe, niſi unam violati Numinis inju-
dida. riam. Radiabat in occiſuro tanta miſta ſeveri-
Supe/ ior tati benignitas, ut nemo non intelligeret, ſolà
legis propugnandæ cupiditate incendi potuiſſe

non ſe ul.
ciſcatur.
Zelus ob. ad perdendum Prophetam charitatem tantam.

Iervan- Proinde eam, quam ſolam in cœtu ſuo ineſſe
ve. noverat maculam abolevit, minimè dubia,
ogt⸗ ulal 1.
obliter iri
uz ato crimine viri, ferrum Angeli non

io In- Poſſe non torpere, Quàm vellem, ut in ſuppli-
zentione Ciis, Eccleſiaſticis præſertim, nemo non cre-
reita. deret, folum ſcelus puniri: Doleo, quòd, cùm
Superior inta præfari ſoleant Infulati iniquos damnatu-
cum Pœ- Licæ Com 1.
Ethicæ Comment. Tom. IV.

ri, dubitetur nihilo minus, non rarò, an Cri- nitentias „
men in reo damnetur. Summa Angeli felicitas, Ien pœ-

qui nihil præfatur de Judici ſui æquitate: & "ne, infti

2 . . 1 . 2 . git.
tamen perituri conjux ſolam intelligit ab illo Piſeas.

legem vindicari. Scilicet cœleſte ferrum quàm severitas
avidè peccantis ſanguinem ſitiebat, tam ſanctè Eceleſia-
morituri ſupellectilem dedignabatur. QOocurrit Kiei avas⸗
ei Dominus, & volebat occidere eum. Occide- .
re, inquit, non ſpoliare. Non ità rem geſſere id.
cum Sponſa cuſtodes murorum, qui eam ità
vulneribus confecerunt, ut & pallio rapaciſſi-
mè denudarint. Vulneraverunt me, tulerunt Can. 5.75
pallium meum mihi. Hic verô nulla exſpolian-
di cupiditas: ſolus fervet ardor occidendi. Vo-⸗
lehbat eum occidere. Nos verò nolumus occide-
re, ſed rapere volumus, & ideò inviti jugu-
lamus. Nabuthes lapidatur, non ut excederet
& vivis, ſed ut è& vinea emigraret. Appetitur
vitis, & ideò vita impetitur. Da reum eque-
ſtrem, qui non ideò vinciatur, ut ſolvat. Ra-
ra in ſubſellis hirudo, quæ ſolum cruorem
damnati ſitiat. Rubi ubique, quibus chlamys
apprehenditur. Si rei Joſephum imitarentur,
dimiſſo pallio, evaderent compedes. Quod
enim illi vincula peperit, nos vinculis exime-
tet. Neſcis venationem Caſtoris agi? non vita
exquiritur tua, ſed opes appetuntur tuæ. Puta
tribunal Mare eſſe, in quo nunquam tam decu-
mani ſunt fluctus, ut nudus non enatet. Salva
eſt Quadriremis, ſi ſeſe exoneret. Nunquam
periret in judicio Phocion. Si aurum mergit;
non mergetur. Cos imminentis ſecuris argen-
tum eſt, quo bipennes acuuntur, ſi procul eſt,
retunduntur, ſi propè ſit. Projice, ſi ſapis, ar-
gentum, & mox ferrum carnifex projiciet.
Quanta fori infamia eſlet, ſi paſſim non unus ex-
clamaret latifundia abdicans Phocion: Ipſe vos
mergo, ne mergar à vobis. Non ero innocens,
quamdiu fuero opulentus. Creſcit inter opes ci-
cuta. Ergo in Irum demutor, ne muter in So-
cratem. Aurum magnes ferri eſt. Hoc ſupereſt
Ppracohii in ſubſellhis, quod noſtri ſæculi Judi-
cibus illud rapacitatis elogium exprobrare non
poteſt David: Dextera eorum repleta eſt mune- Pſ 25. 10.
ribus. Quis enim Judicum quantavis aggera-
tur, munerum copià oppletur? Atque utinam Severi-
muneribus inhiarent, & non ſpolis miſerorum. 662
.— Filioruns
Sed videamus, quo tueatur umbone Moyſem gucatio.
Sephora prudentiſſima fœminarum. Tulit illi- Exod. 4.
c&acutiſimam petram, & circumcidit præputium 25.
Rlii ſui. Non obtuſiorem delegit ſilicem, ſed Tyroci-
ſæviorem, ut ſanctius filium circumcideret: Ra- 5uame
riſſima non eum ſtringit molliſſimà cuſpide. Confiſa
Quid, quod & in viros irrepſit palliata crudeli- 1 ,,
tas. Narciſſis & bombyce nunc veriores Iſraé- landi.
litæ inciduntur. Vix reperies, qui vulneretur,
dum circumciditur. Et ideò poſt circumciſio- Zyro pro-
nem multitudo incircumciſorum innumera. bandus.

. . . Beatiſſi-
Faſciculus Myrrhæ Dilectus meus mi- me Marie
i: inter ubera mea commorabitur. Vugini

Mortifi-
Can. I. I2. cationum

ſitis.
Quis VIRGINEM non miretur, cui cùm ad-
ſit in ſinu Puer, ſub cujus lingua mel & lac,
in cujus dextera hyacinthi & aurum, de cu-
jus ſiniſtra fluunt regnorum ſortes, unam ta-
men exprimit myrrham è& Sponſo. Alii hauſe-
re à Domino vinum, alii eſcas, alii lucem, alii
vitam. Cæci vident, inquit, claudi ambulant, le- Matthi
proſi mundantur. Verbo; virtus de illo exibat, GI: 5.

2 ſanag

184

Luc. . 19. ſanabat omnet. Manducaverunt omnoe & ſa-

Matth.
14. 20.

Joan. 2.

turati ſunt. Una Virgo ſolam extrahit amari-
tiem è fadinis Divwinitatis. Nato Domino;
Paſtoribus gaudium evangelizatur, apparent
Angeli;, harmonia coœleſtis reſonat. Has inter
Paſtorum delicias, Virgo moratur in ſtabulo,
verſatur cum bubus, Paſtoribus vallatur. Nuſ-
quam in praſepio Angeli, nuſquam in fœno
citharæ. Reges deducuntur à ſidere. Virgo pa-
triâ extruditur ab Herode. In Cana Galilææ
guſtat architriclinus aquam vinum factam. Ma-
ria audit, Mulier quid mihi & tibi? Doctores
in Templo recreantur doctrinâ Chriſti: Mater
Chriſti latibulis in vicinatu diſcruciatur. Juxta

Crucem Latro ad regnum evehitur. Virgini

propè Crucem, Matris titulus negatur. Joan-
ni renuntiari Dominus curat prodigiorum ſuo-
rum gloriam. Virgini quis ex Chriſti verbis

Oliva

pompam coruſcantis Domini nuntiavit? Si re-
fulgeat in Monte, Petrus adeſt, MARIA non
adeſt. Si blaſphemetur, & crucifigatur in Mon-
te, Petrus abeſt, Virgo adeſt. Quæ quando
ſolam amplexatur myrrham in filio, & . hanc
ingenii mei amaritiem dignetur amplecti. En
Virgo non literarum, ſed myrrhæ faſciculum
meæ, non tua inter ubera locandum, ſed pe-
dibus ſubjiciendum tuis. Ne ſpernas, precor,
vectigal mentis tibi ſuis in fœtibus omminò de-
votæ. Quicquid unquam naſcetur in agro pe-
ctoris mei, non aliud habebit horreum, quam
Pedes tuos. Illud opto, ut mortis meæ faſcicu-
lus planè myrrheus inter ubera locetur tua,
quibus ſcilicet eluctantis animæ laborioſa ca-
lamitas recreetur. Non erit mors mea Myr-
rhæ faſciculus, ſed erit Dilectus tuus; ſi ta-
men tua inter ubera commoretur.

FINIS LIBRI TERTII STROMATUM.

STROMATUMNM

Mntif⸗ ſin
aing
ſ.
lali /
Ceniſe. ker
an
ne M⸗ Tetu.
en ſeci
lfi i
Henyl⸗ Eu
ſum
ceo.
borri
ſam
ee
les
In l

laua
DFin
divinen
Clirici o.
hin, (le
Uin che. Ioret
1i, G elle,
galin,
carn
Ia

entſeh,

1M

EX DIVINIS

Ego, quaſi vitis, fruétificavi ſuavita-
tem odoris: & flores mei, fruéctus ho-
noris & honeſtatis. Eccl. 24. 23.
= debeo primitias omnes mei tum
laboris tum ſtudii, & me ip-
= ſum devoveo. IIIi vivam, illi

(ſribam, pro qua mori opto,
Mortif- ſine qua nolo vivere. Ergo Maria non ger-

UDEAT aliunde librum ex-

ordiri, quam à Virgine, cui &

cationis minat, ut Malus, ſed ut Vitis, hoc eſt, fer-
Faner ro pullulat & vulnere. Malus emim, ſi con-
Pati pro S .
Chriſto. ſeratur, ſat eſt: At vitis, niſi reſecetur, &

amputetur, non floret. Uſque adeò amavit
Bestißi. Vulnera Dei Mater, ut ſterileſcere ſibi vide-
ma Virgo retur, niſi incideretur. Vide autem, quanti
Marism. faciat Pudorem, & modeſtiam. Cùm enim ſe
Modeſtia. vitem nominet, non Botros jactat, ſed flores.
Exemplo Frulctificavi, inquit, ſuavitatem odoris. Si fru-
eſſe. Ctificaſti, ubi fructus? Penè, inquit, oblita
ſum fruéctuum, dum florum ſuavitati congau-
deo. Flores mei fruüctus honoris. Non careo
botris, ſed floribus capior. Dum his Eccle-
ſiam fragrare novi, penè reliquam feracitatis
. meæ pompam deſpicio. Certé & Iſaac non
dapes, ſed odorem indumentorum demiratus
in Jacob, eum benedictione ditavit.

Laudate Dominum, quoniam bonus éſt

ofenn Pſalmas. Pial. 146. I.
divinam.
Cleriei Si bonus eſt Pſalmus, quare tu ab eo diſ-
ii cerperis & ureris? fortè, quia ſuo non loco
men ho- floret. Memento, Perſica in Europa delicias

res, & eſſe, in Perſide verò funus. Lauda anima mea
aiela. Dominum: PLaudabo Dominum in vita mea:
Pfal. 145. pſallam Deo meo, quamdiu fuero. Et ubi,
quæſo, terrarum Pſalmus effloruit tantarum de-
liciarum ferax? Ubique, unam ſi aulam ex-
cipias. Ideò Propheta ſtatim addidit. Wolite
confidere in Principibus, in ſiliis hominum, in
duibus non eſt ſalus. Ac ſi dicat. Miraris, quòd
me ſpondeam daturum pſalmis operam, quam-
diù fuero? Quæris, quomodo Pfſalmus ita mi-
hi ſapiat? Abi ex aulis, Dictatori ne adhæ-
teto; & ubi primum aulæ limen excefleris,

Ibid.

non ſpinas leges ex Pſalmo, ſed violas, nectar

Ethicæ Comment. Tom. IV.

STROMATUM

SCRIPI URIS

LIBE R QUARTUS.

exprimes ex hymnis, non fel. Pſallam Deo
meo, quamdiu fuero. Quäa ratione tamdiu pfal-
les? Clamat illicò: Nolite confidere in Princi-
pibus. Quamdiu Magnates excoles, pſallendi
non ſuppetet tempus. Quod ſi cupitis me imi-
tari præconia Domini quotidie laudaturum,
Prætorum obliviſcimini. Deſinite ſperare, &
pfalletis, Templum & Palatium ſejuncta ſunt.
Si non adoraveris Dominos, Dominum ado-
rabis.

Ego ſos Campi. Can. 2. I.

Quandoquidem ſtatuit Dominus unum ſibi Lau⸗
locum communem eſſle cum ſervis, inquiens: Sancti.
Volo Pater, ut ubi ego ſüm, illie ſit & miniſter Joa. 17.
meus, liceat mihi & Bernardum uno cum Chri- 24.
ſto inſignire vocabulo, & Florem illum dice- S. Ber-
re, quem ſe Dilectus dixit. Ergo Bernardus "a das.
flos Campi eſt. Flos, inquam eſt, ſed Cam- Gan:
pi, non Horti. Quinque expendenda ſunt in
flore campeſtri. Et primo quidem in Campo
flos non rigatur ſtatis horis, nec cœli ſiccita-
tem hydria temperat agricolæ; uno rigatur
rore, aut demiſſis & cœlo pluviis fœcundatur.
Nimirum ſolatium non aliunde, quàm à Deo, Religigſiss
ſperat expectâtque Bernardus. Clamat cum emedi-
David, Renuit conſolari anima mea memor cans con-
fui Dei, & delectatus ſum. Et ne crederes ſo- ſelalio.
latii fuiſſe contemptorem in tranquillitate, te- .
nebras memorat anguſtiarum in ſe irruiſſe. In pſal. 7
die tribulationis Deum exquiſivi. Nimirum M.- 3.
gyptus cœlum non reſpicit, Nilo exundante
per agros: Palæſtina fluviorum inops ſolum
reſpicit cœlum, & cum Prophetis clamat: Ro-
rate, &„l, deſuper, & nubes pluant juſtum:
litivit anima mea ad Deum fontem vivum.
Hinc eſt, quod floribus ſuis proclamat JksUs:
Si quis ſitit, veniat ad me, & bibat. Et in joa. 7.37.
Bernardo hoc demirandum eò magis eſt; quod
Babylonis & M.gypti undique fluminibus cir-
cumſeptus, unius tamen ſemper impetum flu-
minis expetiit, quo Dei civitas alluitur. Non
Regum, non Pontificum ſibi blandientium de-
licias unquam eſuriit. Aut Virginis ubere,
aut Chriſti vulnere rigari duntaxat voluit.
Porro quam arduum ſit vel divinas non faſti-
dire dehcias, vel non ſitire terrenas, filii Iſ-
raél teſtati ſunt, qui, inter coturnices & man-
na, cepas concuplere ſerviles, & ollas dolo-
rum potius, quam carnum. Uſque adeò pla-
23 Cet

9.
5.

ſa. 4 5. 8

186
cet Egyptus & Cœlum deſipit, ut tædio ſit
manna ſi fluat & cœlo, & cepæ ſint in deli-
ciis, ſi propè Nilum proveniant. Secundè:
Flos campi, non evulſis, ut in horto aut vaſe,
hinc inde herbis, ſolus viret, aut inter flores
Imitandi floret. Cum fono, cum filice, cum dumis,
eptimi. cum aconito viret in campo flos. Et cum undi-
Vita mi- que aut noxiis, aut decoloribus ſtipetur oleri-
la. bus, ſuum ipſe & colorem ſervat, & pudorem.
Nec à filice vilitatem ebibit, nec cum dumis
pungit, nec à cicuta venenum ſugit, ut mor-
tem effundat. Sic Nosë inter impios pius; ſic
Joſeph pudicus cum nefaris non ſolum domina-

bus, ſed etiam fratribus; ſic Samuel inter fihios
Belial Dei filius & miniſter adolevit. Ita Ber-

nardus inter aulicos Monachus, cum Regibus
abjectus floruit, plenè ad Jobi exemplum fra-
Amoere ter Draconum, & ſocius Struthionum. Ter-
duei. tiò: in campo flos nulla culturâ, nulléque vi-
Superior ret colono. Væ flori, qui, niſi ſuperiorum aut
quiſque blanditiis, aut minis excolatur, exareſcit. Po-
ſaas . pulus Iſrael aut coturnicibus, aut ſerpentibus
compeſci debuit, & contineri in eremo. Intue-
re florem in horto virentem, cùm rigatur: Con-
ktebitur tibi, inquit, cùm benefeceris ei. At
Bernardus ubique viret, & in cella, & in aulis,
& cùm nullus illi excubat, vigilat; & in agro
ejus, etiam cùm homines dormirent, ſolum fi-
Religienis ne zizaniis triticum germinavit. Nos verô vix
SSõ floremus exculti. Quartò: flos Campi modò
legitur, & vel Regibus blanditur, modèò pre-
mitur, & vel pecudi pro fœno eſt. Ad omnia
& omnibus floret. Sic Abraham modè peregri-
nis miniſtrat, modò Sacerdotes obvios habet .
modò triumphat, modèò famulatur, modèò quin-
que Reges fugat ut nepotem ſervet, & modèò
uni ità ſervit Regi, ut uxorem ei tradi toleret
in pellicem. Filium modèò impetrat, modò fe-
rit, quique Iſaaco aram excitarat, Sacerdos fit
arietis. Sic Job butyro modêò pedes lavat, modò
teſtà excruciat: & ſedet in ſterquilinio, qui con-
ſidebat in ſolio. Bernardus modò Conciliis præ-
eſt, modò ſubeſt Monacho. Modèò excipitur à
Regibus, modèò exploditur à calonibus. Ali-
quando prophetat, aliquando fallitur. Exponit
neci, quos immittit in barbaros, & , dum Chri-
ſti ſepulchrum vindicat, ſepeliri & latere cogi-
tur in clauſtro, tot hoſtiarum myſtes „quot mi-
litum inaugurator. Abſolvamus omnia. Quin-
to demum loco, ità flos campi eſt, ut & Lilium
in convalle ſit. Imò, ſi ſequimur LXX. ſimul
& Roſa, & Lilium eſt. Ego Roſa campi, & Li-
lium convallium. O florem Apoſtolicum, qui
omnibus omnia fit! Plerique orare ſciunt, ſed
Obedien- docere recuſant. Alii docere non ceſſant, ſed
s „„“ Orare nequeunt. Nonnullos videas abſtemios,
bus. verùm hâc unâ contenti virtute, cæterarum ne
Religienis vultum quidem reſciunt. Si Chriſtum æmula-
ma ia ris, & Lilium ſis oportet & Roſa. Imô Dile-
variz & ctus modèò myrrha eſt, modò flos, modò Ma-
Wien, lus, modò Hinnul do accubat in ſolio;
Singula Us, Inodô Hinnulus, modo accubat in 5
ritaes. Modô madet ante fores, idémque Botrus eſt &
Zelus a- Rex. IIlud autem advertas oportet, cùm om-
nimarum nia fuerit Chriſtus, non tamen ubique omnia
asd omnes fuiſſe. Nec in Campo Botrus fuit, & in vineis
. Lilium, aut domi Ce ſuper montes
xia indif. Li „ aut domi Cervus, & uper monte
ferens. Rex; vVeruùm in vineis Engaddi botrus eſt, in
Dei volu- campo flos, cervus in montibus, & in accubitu
tati con- Rex. Leo quoque eſt, ſed non in horto, imò
Tormazi in horto Dilectus eſt. Ut videlicet doceat nos;
ubique quidem excellere debere, ſed ſingula-
res eſſe non debere. Eſto inter illos, quaſi unus

Pfſ. 48. 19.

Oliva

ex illis, inquit Bernardus. Plerique cum in geligieß
horto ſunt, Leones evadunt & apri, rugiunt, ere, te
fremunt, delicias omnes proculcant, inclaman- Kas⸗
tes, cum animus relaxari deberet, pœniten- „zoni
tiam agendam, non hortos inviſendos, lugen- zempere.
dum;, non ruſticandum, ajuntque Adam hæ- Qenſores
redem ſpinarum inſtitutum à Deo, non lilie- erezen.
rum. Hos ſanctiores dixeris Joanne, qui non in ie, .
deſerto, ſed in horto prædicant pœnitentiam. 4
An verô locuſtis victitent, incertum eſt; cer-
tum autem eſt, cibum illorum mel eſle, utinam-
que ſylveſtre. Alii in convalle abietes efle ſtu-
dent, ubi ſat eſſet Lilium eſſe. Quæſo, noli
plus ſapere, quam Chriſtus ſapiat. Cùm in hor-
tum deſcendit, non horridus, non madidus,
non Urius deſcendit, ſed amabilis. Audi: Di-
lectus meus, inquit, deſcendit in hortum ſuum, Qant. 6.1.
ad areolam aromatum, ut paſcatur in hortis, &
lilia colligat. Ut paſcatur, non ut lugeat, ut
lilia colligat, non ut ſpinas demetat. Si vis lu- Examen
gere, noli ad hortum deſcendere. Omnia tem- conſcien-
pus habent. Subi antra, ſi cinerem amas. In 7.
ſterquilinio conſtitit Job, cùm teſtâ extergere e
ſtatuit vulnera ſua. In domo viduæ vel Elias Hageug.
placentas & oleum eſuriit; qui tamen in deſer-
to ſolo ſubcinericio, & ſolà frigidà famem, vi-
tæque tædium levavit. Si in vineis Engaddi es,
quare non Botrus es? In eremo doces? In Aca-
demiis luges? Eſto, quod es. Eſto, inquam, Imitand;
in vineis Botrus. Botrus, non Pampinus in vi- optiwi.
neis: Nolo ſis in convalle Cedrus, ſed nec filix
ſis, Lilium eſto; hoc eſt, in tuo genere eſto,
quod præſtantiſſimum eſt, In campo nolo ſis vi- Zelus a-
tis, ſed nec foœnum, flos eſto. Ego os Campi. nimarum
Inter ubera ſponſæ dedecet, ut deformeris in Afatin.
ſpinas; aromata referre debes, ut nimirum & ,2s, ſed
fragres, & decori ſis, ſed myrrham refer, non gravu.

cinnamomum te exhibeto. Faſeiculus myrrhæ Can. I. 12.

Dilectus meus mihi, inter ubera mea commora-
bitur. Pretioſus eſto, non vilis: ſed inter aro- Familia-
mata illud delige, quod & pretium habet & ſacgleyi-
amaritudinem. Sic in ſylvis Chriſtus non flos as.
eſt, ſed lignum; lignum, inquam, eſt, ſed
non ſterile, at ſœcundum: Nicut Malus inter Can. 2.3.
ligna ſylvarum. Quod ſi dicere mavis, Chri- Zelus a-

ſtum ideò in ſylvis Malum, in vineis Botrum, SS
in campo Florem, Cervum in montibus eſſe, „nia

quod uniuſcujuſque aut genio aptetur, aut me- fat.
ritis. Si Campus fueris, tibi IEss non Cedrus, Gratiæ
ſed flos fœni eſt. At ſi fueris vinea, tumeſcet ooperan-

in Botrum. Alligamentum quoque regiæ gut- oe, :
tæ, ſeu myrrhæ fiet, ſi Sponlſa fias. ubi ati-
tat.

Faſciculus myrrhæ Dilelctus meus mi
hi: inter ubera mea commorabitur.

Can. I. 3.

Ità-ne? Vir dolorum, & ſciens inſirmitatem, Piſereti
attritus propter ſcelera, cui nec decor nec color
erat, unde & Leproſus habitus eſt, non faſcis ropoßita
& quidem prægrandis & prægravis, ſed faſci- ..
culus myrrhæ eſt? ſanè non tu eum in Calvariæ
monte ſuſpexiſti, ubi Mons myrrhæ eſt, imma-
nior altiorque Alpibus. Suſpexi, inquit, eum-
que non faſcem abnego, ſed mihi faſciculum te-
ſtor eſſe, quèòd è tantis doloribus & ærumnis ejus
non omnia mihi temerè deſumpſerim imitanda,
verùm ea mihi delegerim, quibus impar omninò
non eſſem. Ideè ſpero, quæ delegi non abjectu-
ram, quia ea duntaxat ſelegi, quæ vix non obruta,
humeris geſtarem, ſed quæ circumferrem pecto-
re»

uut.
C15.5
Nit, 13:
Mterata
urant.
jſeve-
untis

ſons,

Duiffi.
ſeli
Viuur
Dan.
Huresti⸗ 0
UIa.
Canla⸗ ſn
iu
4
1
Ge
ue
ſuu
nte
U.
tur,
leet
Dreu,
is
ute
uee
uin⸗
es
nec
lemnu, lecet
Ppo
Olin, D
Eagtn
lltat, ler⸗
ecr

Relg
t, ſKnin

n. Veng
D tieni
nnen
r. (,
li. Ain
n Uin
at. n
er.
mün.
elr.
l
ahor.
han,
.D.
ſunn
t,
15 l. N
latenmn nſi
. Int.
ndeler.
em, T.
addies,
In Ax.
ncen, ois
inri g
nechi
re ete,
loſorr An
5 Canpi. nen
mmenun 4
Aer, von gn
1 Nrhe 1i⸗
nnrt.
inter ad. .
Ron N,
ſalus iine, n
8Bonm, ,
tbiu ele, ⸗
r, t Me- i,
n Cetis, 0
8. ie
1

neltt ſi
poraht.

, 3W
fmmtenn
l
or het 6
, non hln
3, lahſi. 1
in ClKa
,iniig.
uit, eun.
ſulumt

Stromatum, Lib. IV.

Religiof re, & uberibus lactarem. Faſciculus myrrhaæ: Proin
auſeri, de addit: Inier ubera commorabitur. Ac ſi dicat,
niſi ſanéti ſi totum ſuſtuliſſem dolorum faſcem, citèò eum
lint, foci ab ubere in humerum rejeciſſem. Dilectus enim

H V ſi ſalcis ſit, citò in onus vertitur, quod aut
Religio Projficimus, aut non ſine gemitu in dorio ge-
minus rimus. Solus faſciculus inter ubera commora-
außere bitur, diligendus, ut gemma; lactandus, ut
tarazis .

⸗ filius. Hinc invenies in Cantico Canticorum

tendeſeet 1 . a. 3;
ſer en nuſquam myrrham fluere, ſed ſemper ſtillare.

Can.5. 5. Manus mecæ ſtillaverunt myrrham. Labia ejis

Ibid. r13. lilia diſtillantia myrrham. Nimnirum ne tædio
Moderata ſit, vix ſtillet myrrha neceſſe eſt. Ideò ſpon-

enkde. ſus in horto non ſolam meſſiut myrrham, ſed
rautia una cum aromatibus demeſſuit. Meſſui myr-
fons. rham meam cum aromatibus Meis. Certè J acob,
Ibid. I. ut benedictionem extorqueret à Patre Veſti-
mentorum fragrantià manuum aſperitatem tem-
peravit. Et Samarites, cùm vinum infudit ſe-
mineci, oleo vulnera delinivit. Nimirum hor-
ruiflet ad ſolam vini auſteritatem vulneratus 5
citéque exſolviſſet faſcias, niſi admiſta fuiſſet
mordacitati ſuavitas. Moyſis ſceptrum modô
Anguis, & modò Virga; ut mimirum quiſque
ſe & mordeat interdum, & levet.
Num, quem diligit anima mea, vidiſtis!
Can. 3. 3⸗
Deibre Sponſæ charitas es devenit, ut Sponſum
Tnize. e, Omnia putet, ne uſquam eo careat. Si ad vi-
Deum. Neas divertit, cùm dixeris ei, ut paululuùm à

Recrea:io Chriſti amplexibus requieſcat, quòd à templo
vera. abſit: illico proteſtabitur, penè felicius licere
Can I.14. frui Sponſo inter vites, quâàm inter aras. Bo-
rus Cypri Dilettus meus mihi, in vineis En-
gaddi. Sic in campo florem illum agnoſcit;
ideéque, dum flores intuetur, Chriſtum con-
tuetur, non flores. Si aromata fragrant, Chri-
ſtus myrrha illi eſt; ſi ſylvas adit, Malus eſt
inter ligna; ſi montes ſubit, Chriſtus eſt Cer-
vus. Breviter; Ne à Chriſto unquam avoce-
tur, illum ubique ea eſſe dicit, quæ ipſi in ob-
lectamentum objeceris. Aurum ſpernit, quòd
pretioſius in Sponſi capite refulgeat. Hyacin-
this plenas afſerit Sponſi manus. Ebur candet
in utero: marmor nitet in cruribus. Prorſus »
quicquid dixeris, illa in Sponſo reperit, ne
uſquam ab ejus avellatur amplexu. At, in-
quies, in ſolo eum lectulo quæſivit ſponſa,
nec invenit. Et ideòô fortè ab hoc quantociùs
recedendum eſt, quòd in eo Chriſtus nec aà
Sponſa inveniri ſoleat, quamvis omni ſtudio
Aium. exquiratur. Quod ſi & Sponſa, & vigilans, &
Delicati. Juærens, Chriſto caret in lectulo; Quis, ob-
ecro, Chriſto fruetur ſtertens non nocte tan-
tùm, ſed uſque in meridiem? Invenitur Chri-
ſtus vel in horto, vel in cella vinaria, ſed non
in lectulo. Uſque adeò Sponſus otium torpo-
rémque deteſtatur. Quid ais, inquiunt? An non
Dilectus adſtitit antè fores cubantis in lectulo .
oſtiumque perforavit? Sanè ſed madidus, gut-
tiſque noctium infectus: non enim dormire po-
teſt Sponſa, quin Sponſus contabeſcat. Adſti-
tit, non ut indicaret ſibi placere ſtertentem,
ſed ut teſtatum eſſet, eam eſſe lectuli luem ,ut
repudium Numinis ſuaderet Sponſæ, eâmque
cogeret ad preces Dilecti ità obſurdeſcere, ut
ne pulſanti illi quidem & perforanti oſtium,
aditumque reſeraret. Adſtitit ſemiſomni; non
quèôd diligeret dormientem, ſed ut innoteſce-
ret, à ſemiſomnmi Sponſa ſpermi poſſe Sponſum,

Lomnas.

187
vel obſecrantem. Et quidem in tantam ingra-
ti animi voraginem prolapſa, ſolo corpore dor-
miebat, cum clamabat: Ego dormio, & cor Cen. 5.2.
meum vigilat. Quod ſi corde vigil, ſed corpo-
re ſtertens Sponſum pedibus poſthabet, quò
evaſuri ſunt, qui totis præcordiis jacent? In
lectulo meo, per noctes, quaſivi, quem diligit
anima mea: quæ ſivi illun, & non inveni. Fortè
in ſolo lectulo inveniri noluit, quòd ex morti-
ficationibus hanc minus amet utpote nocen-

Can. 3.1.

tiorem, quæ ſcilicet corpori inducias denegat.

Lectulus enim veluti ager orationis eſt, in quo PDiſereis
dum oratio obruitur, feracius pullulat. Sicut in worti-
enim granum frumemti non exſurgit in ſpicam, ert.
niſi cadens in terram mortuum fuerit; itaà .
mens, niſi interdum ab oratione quieſcat, in
oratione ſterileſcet. N dormiero, inquit Job, Job. 7. 4.
dicam, quando conſurgam ? Ut Phoœnix, niſi
moriatur, non vivit; ità Oratio, niſi pereat,
diſperit. Arcus ideò remitkitur, ut intendatnr.
Cur Amygdalus folia projicit? Ut frondeſcat.
Non odio foliorum, ſed deſiderio defrondeſcit.
Ità Sponſus inveniri noluit in lectulo, ut extra
lectulum & quæreretur, & teneretur. Deni-
que;, tranſiniſsà nocte, vix domo pedem extu-
lit, cùm illicò & eum reperit, & complexa eſt.
Paululum cum pertranſiſſem eos, inveni, quem Dan. 3. 4.
diligit mima mea Tenui eum, nec dimittam.
Plane niſi, abſente Sponſo, paululùm ab Ora-
tione ceſſaſſet, eum tam arctè haud tenuiſſet.
Somno & ſitis inquirendi, & robur crevit ad
complectendum Dilectum. Certè Jacob ità
ſomno Orationi ſuæ vites addidit, ut, etiam
quieſcendo, Deo frueretur. Verbo; dormienti Henor
coelum recluſum eſt, & ſcala exhibita. Ergo mank
non damnanda Lex, quæ de nocte quæri non
vult Dilectum, qui à Sponſa fruſtra per no Tcatio-
ctes conquiſitus eſt. Sicut enim qui non vigilat Ttenra:
venerari debet media nocte ſurgentes, quibus „ zs.
Dominus ideò miniſtrare credendus eſt, quôd
eos in ſecunda & tertia vigilia invenmiat vigi-
lantes: ita nemo deſpicere debet eos, quibus
Chriſtus in nocte abeſt, cùm eum ſimul cum
Sponſa de die non reperturi modòô ſint, ſed
ita detenturi, ut ultrà non dimittant.

Mihi autem abſit gloriari, niſi in Cruce

Domini noſiri JESU CHRIOTI.
Gal. 6. I14.

1 S. Pran-
Unuſquiſque ſuam juſſus eſt Crucem tolle- 8: Eran

re, & ſequi JrsoM. Tollat Crucem ſuam, matgs.

inquit, & ſequatur me. At Franciſcus ita ſuam
tulit, ut tandem in ipſam Chriſti Crucem con-
verſa ſit. Porrò quanta laus ſtigmatum Fran-
ciſci, quorum comparatione reliqua virtutum
ejus pompa hebetatur. Denique faſtidit omnia
Præconia ſua, hoc uno excepto vulnerum fi-
gillo. Mihi autem abſit gloriari, niſi in Cruce
Domini noſtri. En ſumma gloriarum mearum,
imô en ſola gloria mea! Hæc ſtigmata patri-
monium meum ſunt. Ergone hæreditatis ab-
dicatio, martyri ſitis, novæ prolis ſœcundi-
tas, Eccleſia ſuffulta, jejunia, ſaccus, muadi-
tas, viſiones velut alga viluere tibi? Ut Pau-
lus Chriſtum audiret, rapi debuit ultrà ter-
tium cœlum, Te vero ut Chriſtus comple-
plectatur, ſupremum cœlum demittit in ter-
ram: Et gloriari in his rentus? Cùm Paulus cla-
met, N voluero gloriarè, non ero inſipiens. IWihi
autem abſit gloriari, niſfi in Cruce Domine zoſtri

C 4

188

Quæ Apoſtolo fuere margarita, hæc Fran-
ciſco fuere arena, præ magnitudine theſau-
rorum ejus. Porrô quam ſingulariter hoc Fran-
ciſcum præconium deceat, gloriandi ſcilicet in
Chriſti Cruce, hinc elucebit, quòd præ cæ-
teris Chriſti Paſſionem ſuis in membris expreſ-
ſit. Tres, niſi, fallor, tabulas ſuorum vul-
nerum Dominus ſui teſtes Amoris præmiſit,
nempe Iſaacum in monte feriendum, Jobum
in fimo vulneratum, & Agnum in cœna con-
ciſum. His omnibus imaginibus quam viva-
cior fuerit Imago, quam Amor in Franciſco
coloravit, videamus. Et Iſaac quidem à ludo
tranſivit ad aram, de quo, ante ſacrificium,
hæc tantum legimus, nempe epulum in abla-
ctatione, poſt ablactationem ludum; ideôque
ligari potuit ut victima, ſed abſque vulnere
conſtitit holocauſtum. Imago quidem Chriſti,
ſed incruenta, quam non cruor, ſed obedien-
tia coloravit. Franciſcus verô à lachrymis tran-
ſivit ad ſanguinem, qui luſit quidem, ſed
non cum Iſmaële, at adverſus Iſmaëlem &
Agarem, carnem nempe & concupiſcentiam
ejus, quam flammis dimicantem gelu domuit.
Ergo non abductus à Patre, ſed ſpontè dela-
tus in montem, non ligari modò potuit, ſed
potuit cædi, ſuperſtes quidem funeri, non ut
prolixius viveret, ſed, ut diuturniùs morere-
tur. Felicior Iſaac fuit in montis aſcenſu, quam
in deſcenſu; quippe qui montem non ſine lig-
no ſubit, deſcendit verò è monte non Victi-
ma, ſed Miniſter. Franciſcus autem nec ſine
Cruce Montem adit, & illinc diſceſſit Cru-
Cifixus. Levita aſcendit, & deſcendit, non jam
Levita, ſed victima. Denique Iſaac, poſt ſa-
crificium, nuptiis hilaratur: Franciſcus, poſt
ſtigmata „ lanienam amoris & doloris gemi-
nam paſlus eſt, præferens in veſte cinerem,
in corde ignem, in cute ſanguinem. Altera
Crucifixi imago, ſi Gregorio credimus, Job
eſt. Verum hujus vulneribus & deliciæ prolu-
ſere, & divitiæ fecere medicinam. Ideò non
felix in vulnere, quia & ante vulnus felix,
& poſt vulnus feliciſſimus. Hanc Jobi imagi-
nem ſi non rudiorem, certè viliorem dixerim
Iiaaco; in illo enim Chriſtum ſi non expreſſit,
adumbravit certé Abrahamus: in hoc veròô
Crucis artifex Dæmon eſt, qui ulcere peſſimo
non tam coloravit, quàm decoloravit vulnera
Redemptoris. Quam vivacius Franciſcus vul-
nera Redemptoris expreſſit, qui non à felici-
tate ad vulnera, ſed à nuditate progreſſus eſt
ad ſtigmata! Qui nec ante vulnera felix, ſed
ægrumnoſus, nec ærumnoſus in vulnere, ſed
fortunatus: quorum vulnerum artifex non Dæ-
mon, ſed Cherubim, imò & ex Seraphinis
unus. Quis mihi Iſaiam mundatum calculo,
ope Seraphim, objiciat, quando conſignatum

Redemptionis charactere Franciſcum intueor.

Libet jam Francifcum cum Moyſis Agno con-
ferre quem nemo ignorat, ſuo præſignaſle fu-
nere Domini lanienam. Verùm quid mihi cum
pecude? Reſigno in membris Franciſci veri

Agni non nigurata vulnera. Quod ſi cruor pe-

coris aſperſus liminari luem repulit: Quid non
exſpectandum ab hoc cruore, ſi eo cordis ſu-
perliminare fuerit communitum? Debes, Ro-
ma, Apoſtolorum cineribus plurimum: puto
amen quod exterminatorem non minus & fu-
gavit, & fugabit humanus cruor, quaàm olim
fugaverit belluinus. Si enim in Agni ſanguine
Mors exhorruit futuras Domini victorias qua-

liva

re in cruore Franciſci non exhorreſcat actos
jam, renovandéôſque triumphos? Quid dico
exterminatorem arcere poteſt cruor Franciſ-
ci? Temperaret ſibi jam à luctu Joannes, qui
tam abundè flevit, cùm obſignatum ſigillis
ſeptem volumen Scripturarum à nullo corona-
torum reſignari poſſe intellexit. Prorſus aut
nullus præter occiſum Agnum illud aperiet,
aut unus aperiet cum Agno Franciſcus, qui
ſolus imago eſt occiſi Agni ab origine Mun- Scientia
di. Paterent, credo, quinque Redemptoris eget Mor-
ſignis ſigilla ſeptem: quédque ferre non po- ifcatione
tuit Domini vulnera, Domini vulneribus in *"†ooris.
Pranciſci corpore inſtauratis, putas obſiſteret?
Pateret, imòô & patet, & Scripturarum intel-
ligentia, quà Ordo Seraphicus præpollet, huic
debetur cruori; qui, ut Domini dolores ex-
preſſit, ità ejus beneficentiam uberius conſecu-
tus eſt. Ergo, quod ſenes non meruere proci-
dentes ante thronum, PFranciſcus meruit pro-
cul à thronis. Nimirum feliciùs funis, quaàm
diadema reſignat Scripturas: quôdque Anima-
lia plena oculis nequiverunt, plena cruore vul-
nera impetrarunt. Magna ſiquidem affinitas
Scripturis & ſanguini. Cruor enim atramen-
tum Agni eſt occiſi ab exordio lucis, quo u-
trumque Teſtamentum obſignavit. O trium-
phalem ſanguinem, quo & Scripturarum arca-
na recluduntur, & exterminator exterminatur!
Næ tu, Impuritas, audebis cum vulnerato con- Lentatio-
fligere, quæ olim cosgiſti vel inter nives arde- num re-
re nudatum? Cruor te potentiùs terret, quam medium
Nix: & , quæ ſtantem valentémque pertenta- neagtekt⸗
ſti, vulnerari times a ſaucio. Plus expaves poru eſt.
Franciſci vulnera, quam tela. Obriguiſti inter
calentes plagas, quæ frigere vix didiciſti in gla-
cie. At, inquies, quare Franciſcum cum Abele
non confers, qui primaria imago Redemptoris
eſt? Prima, ſed ut puto, non primaria Abel:
Franciſcus omnium poſtrema, ſed fortè inter
omnes primaria. In illa enim imagine Pietas ſi-

mul coiere & Impiefas. Excogitari non poteſt,

ſine horrore: ut videas Abelem martyrem, vi-
dere debes Cainum parricidam. Ut alter è fra-
tribus imago Chriſti fieret, alter imago Lucife-
ri factus eſt. In hac verô imagine noſtra, ut
Franciſcus crucifixus appareret, Seraphim con-
verſus in Crucem eſt. Adde, quod Abel non vi-
xit, ſed periit imago Domini. Franciſcus tot
penè annos vixit crucifixus, quot horas JusUs
in Cruce vixit. Audeo Alverniæ montem, ſi
non Calvariæ monti, certé Gethſemani compa-
rare. Ibi Angelus, & hic Seraphim; ſed ibi ut
JESUM ſoletur, hic ut Franciſcus transfigatur.

De qua natus eſt ESUS. Matth. I. 16.

Vix nata eſt, & jam de ea natus Jnss præ- Beatiſi-
dicatur. Quid hoc portenti eſt? Non Mariæ na Virgi-
Nativitas, ſed partus commemoratur, & an- Na⸗ioi-
te Dei parens, quam Annæ filia ſalutatur. ℳ.
Niſi fallor, ſuo in ortu Virgo Dei Mater di- Fervor
citur, quòd ſe talem exhibuerit in cunis, ex Karim,
qua Dei filius naſci poſſet. O cunas beatiſſi- Prveraſii-
mas, in quibus creſcit, quaâ nulla fœmina- aer “
rum major excreſcet! Hoc illud eſt, quod a.
Eſaias vaticinabatur, cùm aiebat. Lætabitur Tyroci-
deſerta & invia, & exultabit ſolituda: & flo- nium ſit
rebit ſicut Lilium. Gloria Libani data eſt ei Erengun.
decor Carmeli & Naron. Quid tam deſertum, Iſai⸗z5.
quam infantia? Nullo rore coeli ſozcundatur,
nulla ſoh pinguedine decoratur. Et quidem
Eætat e

uM .
adi 1
linun
uie e

,
Cinnl,. Im
o⸗
dle
lege
me
&
eul
No⸗
Cnn. Mu
mer
mns
Tedke,
Di
Kht
lte
Mirr
ilu
iuii
Nituc
No
Vinitat
Clare.
in 80, icere
ber. 4
iſigu

1, ſan
erit /
nebre,
Elorat .
lut,
lts 1
lbi lte
li
Cenner, hnn
unt
Da I
1 poe⸗

A

et,
G
ln. 8

uit
tortee

o. ſene
S fft
elet)
tl.
. ue
e⸗
nlecn
Proct
t pr.
Gbamn
tmim.
ewul.
luntas
tamen-
Gvon.
triam.
m arca⸗
nimntrl
1t0 Colr Lus
SS
eteltr i,
eihmei i
ltintet

dle
Genptors
tia Ma:
otte ine
e Pietul⸗
vo hoe⸗
Vrein,r⸗
leitr
g Lucle.
noſte

Pun

phun col-
bel urr
Gclles tor
lolas NN
mohtell) 1
Nann con.
ttarvtgeu.

thr bi
e ,N
ESS e ,

Non Mu ,

2a ſiloutli /4
ei Murel . 4
n N, ,
Unas beatl

Stromatur „ Lib. IV.

ætates reliquæ non raròô ſterileſcunt. Juven-
tus æſtu libidinis quàm frequenter torretur!
Senectus Avaritiæ glacie quàm ſæpe obrigeſ-

Laus Pue- Cit! Media ætas, dum inter utrumque, flan-
ri ſandi. te Politicâ, volat, nec hyems nec Eſtas eft.
Filierum Verbo; deſertum ſunt, ſed non invium. Si
Eauzatio. enim micet è& coœlo Lux, & Venus friget, &
Avaritia torpet, & Prudentia fœcundatur.

Sola infantia nec excoli poteſt, nec conſeri
tum Dei verbo, tum hominum voce. Unius
Virginis infantia ſierilitatem ità neſcit ut om-
nem ſuperet focunditatem. Floruit ut Lilium,
& germinavit ut Carmelus. Exæquavit Pa-
triarchas omnes, imò & ſuperavit. Hoc illud
eſt, quod de ſe ipſa dicebat in Cantico: In le-
tulo meo, per noctes, quæſivi, quem diligit
anima mea. Enimverô in tenebris infantiæ, ubi
Jacet & torpet mens, Heroina pudoris non ob-
torpuit, ſed candidata facta eſt candoris lucis
æternæ. Prorſus Lux in tenebris eluxit Virgi-
ni, quam tenebræ nunquam comprehendéêre.

Canei.3. Imô 8. Ambroſius legit: Quem dilexi. Non

modèô in cunis Jksht dilexit, ſed ante cunas
dilexerat adhuc in utero conſtituta. At, inquis,
lege, quod ſequitur: Quæſwi illum, & non

inveni. Itaà eſt: ſed hoc & noſtrum dedecus,
& Mariæ auget decus. Illa quæſivit & dilexit

eum;, qui nec inveniri poterat, nec advenerat:
Nos præſentem & faſtidimus & amittimus.

Can.13. Dum eſſet Kex in accubitu ſuo, inquit, Nardus

men dedit odorem ſuum. Nos verò eum habe-
mus in accubitu noſtro, nec fragramus. Sed
redeamus ad umbras Infantis. An non licet no-
bis de Maria profiteri, quod ille de Agnete
ſcripſit. Infantia quidem computabatur in annis,
Jed erat ſenectus mentis inmenſa. Dicamus de
Matre, quod S. Bernardus dixit de filio: Par-
vulus ſed plenus, in quo habitat plenitudo divi-
nitatis. Parvula, ſed plena, in qua habitat ple-
nitudo divinitatis. Carnem enim Verbi ferre
non poteſt, quia nec lactare poteſt: ſed Di-
vinitatem Verbi ferre poteſt, quam poteſt dele-
ctare. Ergo Spiritus Domini ſuper aquas, ac ſi

Can. 8.8. diceret: Joror noſtra parva, & ubera non ha-

bet. Ac ſi dicat, Ego jam ſuperveni in illam,

ipſãque jam capax eſt Verbi, & ſi haberet ube-

ra, jam Mater fieret Dei. At, inquis, tenebræ
erant ſuper faciem abyſſi. Ità ſuper faciem te-
nebræ, non intra ſinum. Deforis, ut filia Adæ,
plorat, & jacet: intus, ut Dei Sponſa, trium-
Phat, & pfallit. Ad inſtar Maris Maria prope
littus, ubi patet, algâ obſidetur; in profundo,
ubi latet, margaritis locupletatur, & coraliis.
Videbatur parva, & Gigantes ſuperabat. Vi-
debatur jacere in tenebris faſciarum, & Dei

Gen. 1. 2. Spiritu fovebatur. Tenebræ erant Iluper faciem

abyſſi, & Spiritus Domini ferebatur ſuper aquas.
Quam vorticoſum infantiæ pelagus! quævis au-
ra procellas ciet. Modô ſubridet placidum,
mod inſanit procelloſum. Hoc tamen Mare &
intra ſe Margaritas fovet, & ſupra ſe Spiritum
Domini geſtat foventem ſe. Quod ſi naufra-
gium metuis in æquore, exſcendamus in littus,
& quieſcamus in agro. Cor noſtrum Ager eſt,
& Virtus triticum. Hoc ſi ſeratur & baptiſ-

mate irrigetur, vix creſcit, ſed ut apud Mar-
Marc. 4. cum Chriſtus ait: Terra fructificat primum her-

bam, deinde Picam, deinde plenum frumentum
in ſpica. Quàm tardè matureſcit in homine
virtus, & quaàm frequenter non matureſcit!
Quàm ſæpè, quod natum eſt triticum, in zi-
zania degenerat, imò & aconitum matureſcit,

189
In uno Mariæ agro ſimul & ſata virtus & ma-
tura. Adeò ut digna penè fuerit, quæ Verbum
in cunis pareret. Soror noſtra parva, & ubera
non habet. Nec dentes habet, qui futuri ſunt
ſicut greges tonſarum: nec capillos habet,
quibus Cor Sponſi vulneret: ſed & Vox illi
non eſt, quam tamen ſuavem Sponſo ſcitis.
Cur ergo, cùm tot illi deſint, de uberibus dun-
taxat ſoliciti eſtis? Quia, ſi ubera non deeſſent,
parere jam Deum poſſet. Ità enim in cunarum
deſerto floruit, ut Florem campi edere poſſet,
ſi poſſet alere. Lætabitur deſerta, & invia, &
exultabit ſolitudo, & florebit ſicut Eilium. Mi-
ra res! cCùm Carmeli Libanique fertilitas in
eam tranflata ſit, ſolum Lilium emicat. Nec
vitis, nec olea, nec Palma, nec Cedrus no-
minantur. Cur? Quia ubi Lilium fulget, cæ-
tera vix fulgent. Ea eſt Virginitatis Lux, ut ſi-
dera minora virtutum ante eam diſpereant. Imô
poſtquam floruit ſicut Lilium: enimverò Car-
meli Libanique feracitas univerſa in eam con-
fluxit. Uſque adeò ubi Lilia non deſunt, mihil
omninò deeſt. Apud Joannem in Apocalypſi
coram agno, qui amicti ſunt ſtolis albis, ſtant,
ante quem Seniores cadunt. Nimirum coronati
Procumbunt, & candidati accumbunt cum
Agno, quem ſequuntur, quocunque ierit. II-
lud tamen advertas pervelum, hic Montium
duntaxat fertilitatem delatam florenti ſicut Li-
lium. Decor Carmeli, & gloria Libani. Nuſ-
quam Camporum meminit. Nimirum Lilium
in Campo, planitiéque vix floret. Montes ex-
celſos Virginitas amat, quos difficilè ſcandas,
& ſibi propiores Cœlum compluat. Ut enim
blanditiarum & ſitiens & prodiga exæquata

fuerit in planitiem, Lilium eſſe deſinet, &

Citò ſingularis feri, aprique incurſioni patebit.
Porréô ſi Virgo ita floret in cunis, quàm dede-
cet nos, nec canos candere! IIla explicat in au-
rora meridiem; & nos in vitæ occaſu necdum
Auroram virtutis emiſimus. Quam dedecet de-
ſertum infantiæ Carmelum præferre, & ſup-
parem efſle ſolitudini pinguioris agrum ætatis?
De illa diximus, Infantia quidem computabatur
in anmis, ſed erat ſenectus mentis inmenſa. De
nobis utinam non dicatur: Neneclus quidem com-
Putabatur in annis, ſed erat infantia mentis im-
menſa. Quæ magis immenſa infantia, quàm
quæ audit, Puer centum annorum à Certè Stoi-
cus Turbo multorum fuit annorum, ſed ſep-
tem duntayat vixit annis. Conſummatus in
longo, explevit tempora parva. Ergo Argu-
mentum ita partiri licebit. Primòo Mare infan-
tiæ Marianæ extra tenebris, intus luce „ & ſu-
pra ſe Dei Spiritu tegitur. Secundo; ſed quia
in mari plerique ſtomacho laborarunt, eos ab-
ducamus in lectulum ubi Maria per noctes in-
fantilium tenebrarum Dilectum quæſivit. Ter-
tiò, à lectulo exeamus in Montes, & videa-
mus ætatem VIRGINIS inviam & incultam,
non modèô florere, ſed ſtatim florere, quod
in agro noſtro non fit. Ex Marco, Ità floret,
ut jam apta ſit Granum frumenti parere. Cur?
quia floruit ſicut Lilium. Et forebit ſicut Li-
lium. Tunc enim dicitur: Germinans germina-
bit. Ergo hoc Lilium duo habet, quæ ame-
mus, & duo, quæ timeamus. Primum, quod
amemus eſt, quod ubi floruerit, bona omnia
conſerit; ut patet in Virgine. Alterum, quod,
etiam priuſquam floreat, ob hoc ſolum quod
naſciturum prævideatur, optima demetit. Duo
autem illud diſcrimina circumſtant. Primum:,
quòd

Caſtita⸗
tis laus.

Iſa. 35. 23

Caſtitas
ex Fervo-

Senex te-

bidus,

Iſa. 6. 20.

Caktitass

190
quòd nuſquam floret, niſi inter ſpinas. Secun-
dum, quòd eiſdem ſi tangatur, perit. Cæte-
rum Sponſus, cùm Botrus dictus eſſet à Spon-
Can. ri ſa, maluit ſe Lilium, quàm Botrum dicere. Bo-
an. 1. i4. 9 7 .
Can. 2. 1u. Trus COypri Dilectus meus. Ego los Campi, &
Lilium convallium. Uſque adeò Virginitatem
dihigit, ut, dum ejus inſignia præferat, malit
ſterileſcere cum flore, quàm ſœcundari cum
Meniales, botro. Dicet Chriſti Virgo: O nos infelices,

& Reli quæ in clauſtro ſepultæ jacemus; & beatos eos
, Sc: quos Eccleſia ad evulgandum Evangelium ab-
ats e legat ad Indos, ubi Chriſtum, hoc eſt, vitam
quant ſerunt, & mortem demetunt. Noli flere. Li-

Zelum a- lium floret? Si lilium viret, omnia virebunt.
vwimarum. Ubi lilium, ibi gloria Libani non deeſt. Hanc
retinete, nam hæc ſufficit, ut Deum pariatis.

Ibant Apoſtoli gaudentes à conſpeäétu
Concili; quoniam digni habiti ſunt
pro nomine J ES& Ucontumeliam pati.

Act. 5 .„. 4.
Sandi A. Ibant gaudentes à conſpectu Concilii. Ha-
poſtoli. Renus non miror. A Concilio enim Sacerdo-

Wuns- 1 tia, gradus, dignitates exſpectabantur. Quo-
hrdel. niam digni habiti ſunt pro nomine JESU. Dig-

ni habiti ſunt? Prorſus vel purpurati, vel co-
ronati inde diſceſſerunt. Digni babiti ſunt.
Quid? O portentum! Contumeliam pati. O
Latitia prodigia charitatis! Obrui, & exilire: expro-
ſpiritua- brari, & exultare: gaudere & pati. Quid mihi,

lis. Bernarde, tria inſociabilia proponis, nempe fer-
T rum & teſtam, Virginem & Matrem, Carnem
Religioxi & Verbum: habeo & ego quartum, quod ad-
munia dam, his fortè non minùs prodigium, nempe
viliora. Exultationem & Contumeliam. Hoc illud eſt,
quod in Apoſtolis præ cæteris miror. Rerum ab-
dicationem, jejunia, peregrinationes; zelum
domus Domini in aliis & lego, & miror veteris
Inſtrumenti Heroibus. Moyies quadraginta dies
jejunus tranſmiſit, qui etiam ſpem regni dimiſe-
rat. Eliſæi jejunia, peregrinationes, zelum lego:
ubi rideri cœpit, vel in pueros Urſos immilit.
Nimirum, contumeliam pati, & exultare,; A0
Sal.6. 14: Poſtolicum eſt. Mihi autem abſit gloriari, niſi in

Cruce Domini noſtri IESUCHRITTI. Non ait,
Glorior in Chriſti doctrina, in miraculis ejus, in
divinitate ejus, ſed in probris. Et is quidem in
eis ità gloriatur, ut Eccleſia ei triumphanti non
aliud, quàm Carnificis gladium exlubere auſa ſit,
pro trophæo. Ità-ne Paulum ut efferas, non Ely-
mas excæcatus, non trepidans Proconſul, non
Navis naufragio ſuperſtes, non vipera domita,
non territa Corinthus, non Aretæ Præpoſitus
eluſus, non Achaia converſa, non Macedonia
expiata, non luſtrata Arabia, non ſubacta Roma
ejus ſubjiciuntur pedibus, ſed cruentum reiſque
deſtinatum ferrum à Carrmificis dextera in dex-
teram Pauli tranſtuliſti? Prorſus vel Pauli epi-
ſtolæ Pauli gladio conferendæ non ſunt. Non glo-
riatur Paulus in Scripturis ſuis, & in infirmita-
Pſ. 88. 51. tibus ſuis libenter gloriatur. Memor eſto, Domi-
ne, opprobrii ſervorum tuorum: quod continui in
ſinu meo, multarum gentium. Non dicit, recor-
dare jejuniorum, lachrymarum, ciliciorum:
vel, ſi de captivis prophetabat, recordare car-
cerum, exiliorum, compedum; ſed, recorda-
re opprobrii, hoc enim omnibus ærumnis du-
rius. Catenas in brachiis, compedes in pedibus
patior. At opprobrium ſinum occupat, cor vul-

nerat. Ideò & Ccæteris ad poenam acerbius, &

Oliva

ad mercedem pretioſius; unde reliquorum co-
ronas negligo, ſi hujus non obliviſceris. At, in=
quies, non arduum fuit Apoſtolis, terræ fliis,
& retibus ſcaphæque mancipatis, honores ſper-
nere, & contumeliam ſuſtinere. Falleris: Nam
Gloria ubique ſerpit, & Ambitionis tinea æquè
purpuram ac pannos exedit. Uxor Zebedæi
on timuit optare filiis primas in regno ſedes,
quos noverat non rarèò retia laviſſe cum Patre.
An non, Domini imminente paſſione, conten-
tio facta eſt inter piſcatores de Eccleſiæ princi-
patu? Non erubuit ambitio ſuas lavare togas &
dealbare in ſanguine Agni, & candidatos ſolii
exhibere Diſcipulos, dum Dominus in Cruce
rubet. Ergo cùm audis, Ibant Apoſtoli gauden-
tes à conſpectu Concilii, quoniam digni habiti
ſunt contumeliam pati. non rudes dicito, ſed hu-
miles prædicato. Expende, quòd non in vulne-
re gloriantur: hoc enim Romanum eſt: ſed glo-
riantur in contumelia, quod Apoſtolicum dun-
taxat eſt. Et quantum, Deus immortalis, con-
tumelhiarum pondus! Non à ſcurris, non à mi-
litibus, non ab idololatris, non ab uno Sacer-
dotum, ſed ab univerſo Concilio, unde Lex
pendet & Prophetæ, palam Hieroſolymis cæ-
duntur. David quidem probra ſuſtinuit Semei,
ſed ſpe commutandæ à Deo calamitatis. At
Apoſtoli ſine ſpe ulla, non a Semei, ſed à Con-
cilio/ univerſo contumelias ſuſtinuerunt. Tu ve-
rô cùm hæc audis, audes honores ſitire? At;
inquies, jejuno bis in Sabbatho, decimas do om-
nium, quæ poſſideo. Optarem, ut carne paſce-
rere, & abſtineres fumo, ut jejunares à purpu-
ra, quod Petrus Damiani & commendat &
præſtitit. Quid enim te juvat, ſi ora pallent,
ut toga rubeſcat? Tu-ne audes ambire thro-
num, cùm JESUM ſpectes in patibulo? Non
meâ;, inquis, causâ id ago, ſed meorum. Et
hoc ferri non poteſt. Chriſti Crucem Conculcas,
quæ tibi ſapit, quèd tuis non ſapiat. Exclama:
Ahbſit mihi gloriari, niſi in Cruce. Quis dabit
capiti meo aquam, & oculis meis fontem lachry-
marum, ut deplorem ærumnoſos filios Eccleſiæ.
Cur? Num quod miſeri ſunt? Imò quia ærum-
narum ſuarum pretium non agnoſcunt. Video
latifundia feraciſſima ſylveſcere. Video probra,
dedecora, ærumnas, vulnera, quæ Apoſtolis
peperere coronas, Chriſtianis ſpinas parere. OG
ſi cum Jobo ligone patientiæ armatus exclama-
res! Dominus dedit, Dominus abſtulit. O ſi cum
Paulo rigares meſſem tuam proclamando! Li-
benter gloriabor in infirmitatibus meis. qua-
res ſine ſanguine Martyres, exæquares ſine
prædicatione Apoſtolos. Quam durum ſit ex-
probrari, David teſtatur, dicens: Totaâ die ve-
recundia mea contra me eſt. & confuſio faciei
meæ cooperuit me. Tot inter delicias ſolantis il-
lum divinitatis, tot inter delicta cruciantis eum
conſcientiæ, opprobrii ſui oblivilci non pote-
rat. Et vere, Dileæctiſſimi, inquit S. Valerianus,
diſicile eſt, ut, acceptäâ injurid, dolor non in
quacunque parte corporis deſœviat. Gladius illud

Luc. „3.

Gal. 6.14.
ler. 9. I.

Injuria

ferendæ.

Perſecutie
utilis.

Job. I.21.
2.COr. 12.

9.

Pſ. 43,16.

Ho. 12.

torquet membrum;, quod vulnerat. Contume-

lia vultum rubore, frontem pudore, dolore
cor vexat. Ideò clamat Propheta: Neque irri-

deant me inimici mei. Feriant, captivent, ma- 3

Ctent, ſed non exprobrent, non irrideant. Ma-
lo ſanguinem effundi meum, quaàm ſuffundi.
Cave, ne honores, ne decora coacerves: hæc
enim in cœlo paleæ ſunt. Frumentum electo-
rum ſunt ignominiæ, verbera, vulnera.

Pſal. 247

Lui

Entlr.
in
Dem 1
. .
Auligl
netu
in
M.
euinni
lectsnt
,,;
Gt.

Dignita
tui ufe. 4
rendc G
umt.
Ii
Mju6. V

Yyjui.
in, ir
Ii
Vn
l
ter.
ſtrue
in l.
inker
Glo

mand

1

inde
iſe
Ned,
ltti
Immol
Mene
obeſil
,
lente
ſeptt
lacich
turig 4

li⸗
ier
Ul
Minn.
lee Do⸗

„ 10
w. 10ho
i hn

0 Ael⸗

De Ler

mace
t Ken,
tatb. At
ed a.
t. Tur.
ie! 4,
s A.
ne le. P
sapunhr.
menget &
pllen,
bite to
bulo? Nen
Oronn. I
cohcilce,
h Exckn:
temn lattt,
osEc
Cult. N ,
e Aolo
uete.
us Enchel.
6.Olen
maokol Iyn
ri. a
durum 1
coltſo ii
is ſolants 1.
crucnutzenn
li n e
5 Vlkum,
Cl
Ghahuln
Contum-.
Cole

.

tat.

6

Stromatum, Lib. IV.

Qui præcipit ſoli, & non oritur: & ſtel-
las olaudit quaſi ſub ſignaoulo. Qui
exiendit colos ſolus. Job. 9. 8.

Gonfden- Vivimus, inquis: Inveni ſiquidem gratiam
1ia in coram Rege. Imô moreris, niſi invenias gra-
Dewz. tialn in oculis Domini. Quamvis enim Sol ti-
ii orer bi arrideat quin S cum Sole ſidera blandian-
niſi in til, nemo favebit tibi, ſi Dominus non fave-
Deo. rit. Etiam poſtquam & Regem tibi & Dyna-
ſtas devinxeris, nox tibi pro die orietur. Nec
H Rex evehet nec Dynaſtæ pro te loquentur;
eb pes, quamvis omnes te cupiamt inter primates pri-
&v. mum. Ergo naſciturus Sol non naſcitur; ſi Do-

minus obſtet. Porrô vide, quomodo Dominus
Cœlos ſolus extendat. Nimirum, ubi de affigen-
dis co-lo ſideribus, unde agrorum ſperatur fe-

191
6
glacies & grandines reverentur dum ruunt;, ho-
mo ſpernit & ſtat? Porrô, cùm audis, quod
ſpiritus procellarum; etiam dum ſæviunt, pa-
rent Deo; noli quamcunque ſævitiem damnare.
Licet furere, & fervere: ſervire licet & ſævi-
re. Certè Phinees, cum ferit, litat, Impurorum
cruore impudicitiam expiavit;, nec in peccato-
rum ſanguine fodavit dexteram, ſed ſacravit.
Illud tantùm adverte, ea omnia, quæ in furore
ſuo Dei Verbum implere dicuntur, in terram
quidem inſilire, ſed & cœlo. Placet Ira, ſed ſi
concreſcat in cœlo. Fulmen percellit: grando
exurit: procellæ evertunt: ſed prius ſubſiliere
in coœlum, quàm in terram deſilierint. Oraſti-ne,
antequam plecteres? Cave, ne non Fulmen, ſed
Fluvius ſis. Ira tua non fulgur, ſed eluvio eſt.
Exundaſti, non quod agri ſitirent; ſed quia in-
tra te cohibere nequiviſti undas tuas. Flumen non
exit, ſed exundat. Petrus obruit, ſed fulminis

Dei larid
ta n ens
4sdarρ

Intentée
recta in
Severitä⸗
te.
Excom-
mer nica-
tis & Ec-
Zuriſdi-
Go,aαια b.
ſerwantik
ob Deum.
Superior

racitas, vel timetur ſterilitas, adjutores Domi-
mus feſpuit. Tu quoque;, quamdiu de animan-
do luto, terræque praficiendo Principe agitur,
Dignitas Conſiliarios audi, & dic, Faciainus. At, ubi de
cui confe- ſtellis agitur, quæ undique ſpectantur, & c=

inſtar, non fluvii. Sapphiram & Ananiain per- nen ſe al-
culit, ſed zelus ejus concrevit in colo. Quod ciſeature
mentiti eſſent Spiritui ſancto eos confodit. Ali-
qui; ne nihil agant, præfocant, & jugulant.

renda, &
quo modo.

Pl. 32. 6.

Tyroci-
nium,

Dei vo-
luntati
coꝝ for-
mari.

lum ornant, tu intra te abi,; & extra te ſolus
prodi, Mundique luminaria noli tenebrarum fi-
liis committere. Dominus Cœlos extendit ſolus.
Verbo enim Domini Cœli ſirmati ſunt: & ſpiritu
oris ejus omnis virtus eorum. Quod ſi Aulicos
tuos advocare non debes, cùm ſtellas condis,
multò magis audire non debes vitia tua: Ergo
ſolus non es, ſi, quando effingis ſidera, tecum
colludunt caro & languis, imò & illuduut tibi.

Quaſi Navis inſtitoris. Prov. 31. 14.

Queruntur plerique, quod in ſtagno nutrian-
tur, & exinde in Oceanum emittantur. Bien-
nio toto, inquiunt, in abſcondito faciei Do-
mini adoleſcimus, tum Muſis, Nugis, Lupis,
Vulturibufque exponimur, planè de utero tranſ-
lati ad tumulum. Sapienter ſanè, imòô inſipien-
ter. An neſcis, te Navim eſſe? in littore ex-
ſtrueris, ſed ut lucteris in æquore. Et cymbam
in ſabulo fabricaris, quam acturus es Scyllam
inter & Charybdim. Vultures plumeſcunt in ni-
dulo, pabuléque innocenti nutriuntur; quos ta-
men rapinis cædibuſque natura deſtibat. Quos
mandere nunc gratularis in nido olera, brevi
miraberis vorare avium artus, oviumque ca-
davera. Samuel educatur in otio Temph, ut
inde inter hoſtium buccinas, & rebellantis vul-
gi fremitus conſeneſcat. Accingitur Ephod li-
neo, ut acinace præcingatur, & Agagum con-
Cidat in fruſta. Quale Chaos tranſiniſit, qui ab
immolatione Agni anniculi, immaculati; ad la-
nienam tranſüt, vitiis non minùs quam adipe;
obeſi Principis! Apoſtoli inter miracula nutriun-
tur, & inter verbera caneſcunt. Joſeph in pa-
rentis ſinu creſcit, inter aſpides & compedes &
ſceptra victurus. Jacob certè domi enutritur
placidiſſimo in otio, tantarum ærumnarum fu-
turus bajulus.
lIgnis, grando, nix, glacies, ſpiritus
Procellarum; quæ ſaciunt verbum ejus.

Pfſal. 148. 8.

Pudet me hominem eſle. Pudet non eſſe Eu-
ronotum ſiwwe Boream. Ergo voluntas Domi-
ni, quæ theſaurorum medulla & adeps eſt, an-

Cillantes ſibi procellas ſpectat, & , quam gla-

Magiſter attuli klium meum ad te, ha-
bentem ſpiritam mutum: qui, ubioun-
gue eum apprehenderit, allidit eum,

& ſpumat. Marc. 9. 17.

Planè ſi mutus eſt, ſævus eſt. Nullus trucu-
lentior Satanas, quàm qui linguam obligat.
Ut enim Dei filius eſſentialiter Verbum eſt: ità
Diaboli abortus naturaliter ſilentium eſt. Por-
rò& Dominus ſciſcitatus eſt, quandonam loqui
deſierit Faſſus eſt autem Pater, quòd nunquam
loqui cœperit. Quantm temporis eſt ex quo ei
hoc accidit * At ille ait: Ab infantia. Spumat
ille, & eliditur, frequentérque in ignem nec
rarò in aquam proj'citur; nec Superiorem adit;
ſilétque. Crede mihi; non munc elinguis eſſe
coœpit. Ab infantia tacefe conſuevit. Cœpit ty-
ro vel filere; vel balbutire. Viæ explicuit abo-
minationes E.gyptias. Vel eas tantum ad pe-
des Sacerdotis; dum crimina expiaret;, ape-
ruit: quod certè loqui non eſt, ſed elinguis om-
ninòô ſilenti ſemen eſt. Ideò enim de te locutus
es, ne Superior ad te loquatur. Quale veròô
monſtrum foret, ſi, qui diſerti fuimus in in-
fantia, balbutire inciperemus viri, & ſenes ta-
ceremus? Quot; obiecro; Dracones & Baſi-
liſcos ulerò egerebant tyrones, à quibus jam eme-
ritæ militiæ viris lacertos & ſcarabæos è& corde
non trahas, ſi vel cor extrahas. Imô, ut ſaniùs
dicam; qui tam delicati erant ſtomachi; ut fe-
ſtucas olim evomerent, nunc trabes retinent, &
Cconcoquunt. Qui levifiima Superiori retegebant
nec interrogati, adjurati Vix pandunt non levia.
Monſtrofi ſanée Moyſes, qui impeditioris facti
ſunt linguæ, non ex quo Deum videre in rubo,
ſed ex quo in rubo Deum ſomniarunt. Qui ni-
mirum in dumis ſuis, hoc eſt; vel in ira ſuà, quA
alios pungunt, vel in morſu conſcientiæ ſuæ;,
quo ipſi lacerantur, Deum, etiam reclamante
corde, & latrante conſcientia, ineſſe ſibi fingunt
in igne, cùm Scriptura clamet: Non in igne Do-
minus. Si is quem diligis, incendit te, ſi ardes,
dum eum vides, ſané non charitas Chriſti urget
te, ſed carnis cupiditas urit te. Quid, quod &
ardere ſe fatetur, nec comburi. Rubus uritur,
& non comburitur, inquiunt, ideôque ſilemus.
Ote beatum, cui prodigia, & viſiones magnæ
inno-

Conſcieus
tia ape-
rienda«

Caſtita⸗
tis citra,

3. Reg. 19.

I2.

Amicitio⸗-
la ape-
riendæ
Sesperiori.
Familia-
ritas nöi

192
innovantur! Tibi in igne Deus, mihi Venus
in igne. Tu ureris, & non combureris: ego,
ſi caleo, ardeo. Utinam, qui adeòô calles, non
caleas. Crede mihi, quiſquis in igne eſt, non
callidus eſt, ſed calidus. Adde, quod Rubus
eſt, qui fortè uri poteſt, & non exuri. At Ce-
drus, & Cypariflus, & Lilia, ſi calent, fla-
Gircum- grant. Qui cilicio tectus eſt, qui pædore obſi-
edtio, tus, qui pallore ſuffuſus, qui ſermone & habi-
Non om- tu horridus, denique, qui Rubus eſt, poteſt in-
nia licent terdum uri, & non amburi: lucta erit, non cap-

eraſi tivitas. Tu veròô, qui opobalſama diſtillas, qui
bHvoαωnι ο . . . .
aga. totus gemmeus, totus floridus es, qui nugaris,

S& cachinnaris, & epularis, putas te non arſu-
Iſa. 40. 6. rum in fammis? Omnis caro fœnum. Fœnum, ſi
Delieati. Mittatur in clibanum, perit. O portentoſum
Tenta- Moyſem, qui nec loquitur, cùm ardet! At,
zionum eſto, adſit tibi Deus in rubo, Deus tecum locu-
remediun, tus ſit, mum ideò impeditioris linguæ eſſe debes?
Moyſes, inquit, impeditioris linguæ factus eſt,
Moriif- ex quo cum Deo locutus eſt. At nempe;, ut
catio cor- qifficilius cum Pharaone loqueretur. Tu verò

kori, eloquentior evaſiſti, poſt viſiones tuas, cum
Conſcien- . . . . . ajori
tia ape- Pharaone & Primatibus ejus, cum Majoribus
rienda, verò tuis elinguis factus es. Dedignaris retegere
etiam à jumori cor tuum. Cave, Nam & Moyſes, cùm

Epiriua- dexteram in ſinum abſcondit, eam inde lepro-
Tibm. ſam retraxit. Planè quicquid non patet, ſor-
et. Rarò, rariſſimè, quod occulueris, non
fœdabitur. Latebræ & maculæ ſæpiſſimè fœ-
derantur. Porrò animadverte, quid Ppræſtiterit
in puerum ſpiritus mutus: Qui, ubicunque ap-
prebenderit eum, inquit, allidit eum, & ſpumat.
Non ſtas, quoties ſiles, quoties Prælato tuo non
revelas viam tuam. Noli dicere jam inter Sacer-
dotes adlectus ſum, jam adlectus ſenioribus Do-
mus Dei. Ubicunque invaſerit te Spirirus mu-
peccata tus, allidet & ſternet te. At quid præſtat, ſi
Inere non ex ore Verbum non exeat, & ſpuma exeat?

boſſunt. Mehor vox ſpumæ, quàm oris. Ut jacueris,
ſpuma occinet caſum tuum. Elidi nequis, quin
ſpumes: nec potes non allidi, ſi te corripit Spi-
ritus mutus.
Domine, quid me vis facere! Act. 9. 6.
.
G Pau- Hæc imago verè Pœnitentis eſt, qui, cum
Peinen- audifſet àa Ins ſcelera ſua, non ait, Peccavi,

ia vera. Domine, in poſterum non peccabo: ſed ſta-
tim exarſit ad opus, non ignarus aromatum
CGon verſio copiã obruendum efle plagarum pus. Pleri-
Teig. que in ſinu Otii flagitia ſua deponunt, rati ab-
unde ſe pro deliétis ſatisſacturos, ſi ceſſent à
facinore. Confeſlarius, inquiunt, monuit, ut
in poſterum non peccarem: de commiſſo verò
ſcelere noluit me eſſe ſolicitum. Cain vulnus,
ad inſtructionem noſtram, ita curatum à Deo
eſt; ſed nullo commodo. Recruduit enim vul-
nus, & opobalſamo delinità plagâ, ex Invido
factus eſt parricida. Peccaſti? Quieſce. Scili-
cet! Conſurrexit illicò in fratrem, & interfecit
eum. Ideò Dominus ad Jeremiam non dixit, ut
tantùm malé conſita evelleret, ſed ad opus hor-
tatus eſt, ne revulſa feracius, & iniquius pullu-
Jer.I. 10. larent. Ut evellas, & deſtruas, inquit: & diſper-
das &ö diſſipes: & ædifices, & plantes. Hinc eſt,
quod Petrus non ſolum deſtitit à perjurio, ſed
etiam amarè flevit. Et fortè Judas ideò periit,
quia pretium ſanguinis duntaxat evomuit, qui
debuiflet & crumenam ære iniquitatis exhaurire,
& cinere doloris conſcientiam implere. Non ta-
lem ſe Job præſtitit, qui venialis piaculi labe ma-

S

Oliva

culatus aiebat: Nuno autem oculus meus videt Job. 42.6
te: Idcireò ipſe me reprehendo, & ago pœniten-
tiam in favilla & cinere. Ergo ludimus, ſi tan-
tùm à ſcelere ceſſamus, quando videmus opera
tenebrarum operibus lucis redimenda. LZachæus
non modèò non fozneratus eſt, ſed quadruplum
reddidit. Porrò Saulus quid ſibi faciendum pro-
poſuit? Nihil. Sed quod ſummæ perfectionis
eſt, ait; Domine, quid me vis fſacere? Nulla
præſtantior doloris victima, quàm nihil pro
Deo aut recuſare, aut adamare. Ad quævis &
loca & munia ſe paratiſſimum Chriſto exhibuit,
ut Chriſto placeret.

Vinea facta eſt Dilecto meo, in cornu ſi-
lio olei. Eiſa. 5. I.

In cornu, id eſt, in colle, qui habet figu-
ram cornu. Ergo Eccleſia Vinea eſt, & fide-
les Vites ſunt. Et Prælati quidem ac Principes
in vertice collis ſunt, cæteri in inferiori parte
conſiti effloreſcunt. Quid, quæſo, plus habent
vites ſuperiores? Quod & gravius ventorum in- p,zee;
curſione quatiuntur, & fulminibus periculoſius nen ad-
ſubjacent. Inferiores verò & tutiori, & pinguio- mirandi.
ri loco fruuntur. Porrèò ſi una aut altera ex ſu- Statu,
premis Vitibus totum ſibi humorem attraheret Vegnere⸗
vitium reliquarum, quid acturum crederes agri- WH
colam, ſi præſertim uvarum ipſæ ſteriliores fo- viliora.
ent, quàm reliquæ? Exſcinderet profectò eas, Eecleſia-
& exureret. Et victuros credis eos, qui in Hioorum
Chriſti vinea ſuccum omnem in ſe derivant, ut ae .
ne quidem aliis de altari vivere liceat, ipſis in- ar,
terim de pinguedine altaris ſi non luxurianti- Eccleſfis-
bus, certè exundantibus, qui fortè nec bis in Kicos.
menſe ad altare accedunt, ne de iis loquar, qui
& in ſolio Eccleſiarum conſident, nec tamen
initiati ſunt. Prorſus ubi nullus ordo, ibi ſem-
piternus horror. Quod ſi ficulnea una ſterilis,
quæ unius locum occupat, exſcinditur: quam,
rogo, ſecurim patietur itis, quæ tantarum
plantarum ſuccum uſurpat, non botros datu-
ra, ſed paritura labruſcas?

Surge, & ingredere civitatem, & ibi
dicetur tibi, quid te oporteat facere.

Act. 9. 7.

Quo modo ex Saulo Paulus evaſit? Nihil g pau-
eorum omittendo, quæ ſibi noverat ab artifice Iuas.
imperata. Licet ex ære ſimulachrum fundere; Typoci-
at ſi æs non impleat formæ cuniculos omninò „ium.
omnes, monſtrum prodibit, non ſtatua. Quic-
quid ex iis, quæ Tyroni præſcribuntur, non
impleveris, ſatis eſt ut monſtrum ſis.

Nonne cor noſtrum ardens erat in nobis,
dum loqueretur in via, & aperiret
nobis Scripturas. Luc. 24. 32.

O Luctum! Non jam Scripturæ aperiuntur, Coneio-
ſed proteruntur. Licet, licet aperire, & oſtium natores
recludere Scripturarum: ſed diruere, & peni- inepti.
tus convellere ſacrarium divinitatis non licet. , i,.
Audias paſſim, non exponi, imò exponi ad cien- tera.
dos cachinnos Sacramenta Scripturarum. Planè,
ſi per oſtium intras, paſtor populorum es: ſi
aliunde irruis, populator, & fur, & latro es. Mors
eſt „ quæ intrat per feneſtras: Et mortem inve-
his, quiſquis in arcana Scripturarum, non per
oſtium

=

Kolid
non
fumm!
Drace
AA N
atgi
Abre
ui d:
d inn
Kita
Plie,
ſecemc
morum.
timrie
lcet ln
lus Agn
throno:
imnd nor

re Kniptu

Cadant 0
trn ape⸗
Orationib
tionemn 4
n. Nin
In throno
Mancdlos
ii ihrm
tetprere.
Jammris
eta, M
VIY in ſin
erete
ehe,
benlitore
Ceconon
Alltemn
lli, a
aucher
fterne
Blgin
NS Klenan
Hon ngler
ieg
eun .
E

1o.
Dri
ul
duit,

1l

.
fnehes
fi ſere
haben
rumn.

d r
lilik ,

ingni n
la e ſ. imn
sgit,
ſores ſor e
eOd e, Ne
i nie
vattu
ihlein i
wutialt, i
ec bon ,
Gber, G
dec talden
bikn⸗
naferltz,
: in,
e tannanun
ttO i

3, ο Apoc. 5.5.

r fuefi

tibatfteb
nfnteei Wi
Plos OlhN ℳ
tue. (.

Stromatum, Lib. IV.

oſtium literæ ſubis, ſed per audaciæ poſticum
irrumpis. Nimirum, qui auditorum cor ſuc-
cendere optat, Scripturas aperit; non violat.
Qui verò auditorum riſum præſtolatur, ſacras
paginas non explicat, ſed diſcindit. Tædet
aninam meam vitæ meæ, dum paſſim audio
ſacris è roſtris, non Paulos aut Chryſoſtomos
fulminare, & tonare, ſed Æſopos & Mimos
movere riſum; recuſis Scripturis in Feſcenni-
nos. Ità-ne? Non eſt inventus in cœlo; qui ſa-
crarum literarum volumen auderet reſignare:
& adhuc perſtaret obſignatum ſigillis ſeptem,
niſi unus produüſſet & throno Agnus, qui non
ludens, ſed ab origine Mundi occiſus, cruore
ſuo ſigilla diffringeret. Et in luto quivis ſan-
ARum volumen recludit, non vulnerum ſacra-
mento cœli hoſtia; ſed nugarum deliramento
ſeenæ hiſtrio? Audeo cum Alexandrino Cle-
mente exclamare: Cœlum ſcenam feciſtis, G.
Deus vobis factus eſt altus. Scripturarum Firma-
mentum, ubi quot arcana, tot ſidera, in mimo-
rum orcheſtram converſum eſt. Viginti quatuor
Seniores librum ne tangunt quidem: & barba-
tuli totâ die ac nocte illum terunt, ut conterant.
Non audent ſancta quatuor animalia, plena
oculis antè & retrô, vVidere arcanos apices; &
ſtolidum pecus omni prorſus deſtitutum lumine
non veretur impudentiſſimè myſteria Propheta-
fum in delicias convertere ſtertentium? Sanè
Draco ſtellarum partem maximam è& coelo refi-
xit, dum ſanctorum voluminum Sacramenta
ad plauſus & inſanias deflectuntur. Videmus
margaritas in ſabulum deformatas. Lugemus ex
arbore verioris ſapientiæz non aurea decerpi po-
ma ad animarum delicium, ſed glandes decuti
ad ingluviem delirantium. Caupones tui viao
Scripturarum non jam aquam miſcent Philoſo-
phiæ, ſed fabularum amurcam, & hiſtrionum
fæcem commiſcent. In Jordanem confluunt Mi-
morum atque Scurrarum cloacæ maximæ, mi-
mimaque. Quod in ſcena vix licet, in ſuggeſtu
licet. Iterum exclamo: O luctum! In cœlo ſo-
lus Agnus librum accipit de dextera ſedentis in
throno: & in Eccleſia Scarabæi emergentes;
imò non emergentes & luto ſæcis, loco Agni,
Scripturas ediſſerunt. Non aperitur liber, quin
cadant coram Agno ſemores coronati, & tan-
tum aperitur inter Angelorum phialas plenas
orationibus Sanctorum: & hic ad interpreta-
tionem ſancti voluminis riſus ubique & ſubſul-
tus. Nimirum ibi liber in dextera erat ſedentis
in throno: & ideò uni Agno traditus eſt reſig-
nandus. Et venit, & accepit de dextera ſedentis
iæ throno librum. Puto non egere vota mea in-
terprete. Si Eccleſiarum Præſules; rariſſimi
quamvis ſint, qui tales cenſeri poſſint, in dex-
tera, non divitias & gloriam locarent, rejectis
Vix in ſiniſtram Scripturis; procul dubio Manna

flueret & roſtris, non verò defluerent EÆgyptiæ

cepæ, alliâque. Si tanto conatu deligerent Diſ-
penſatores myſteriorum Dei, quanto ſeligunt
Oeconomos & promos, procul dubio Scripturas
audiremus, non fabulas. Agno, inquam, non
anſeri, aut lupo contradi liber debet. Nec Ag-
nus duntaxat ſit oportet Scripturarum promus,
ſed cruentatus, ſtillare undique debet non rores,
ſed ſanguinem. Is tantum aptus eſt ſacris pagi-
nis reſignandis, qui Agnus eſt ſine macula, qui
non unguenta ſpiret, ſed vulnera. Aper de ſyl-
va & Chriſti vite ſel draconum eliquat, & ve-
Renum aſpidum inſanabile. Enimverò non natu-
rà, ſed ſaginà toroſulus, & obeſus prædicatorz
Ethicæ Comment. Tom. IV.

193
ſuo natus abdomim, quas non evomet glandes;
ut phaſides abliguriat? Valedicat neceſſe eſt de-
liciis ſuis , qui Roſtra debet terere; & terrere
delicta. Denique inter Seniores viginti quatuor
primum liber reſignatus ab Agno eſt. Judices
priùs habeat, quàm auditores, paginarum ſan-
Gtarum interpres: nec audeat docere Ifraélem;
niſi Seniorum calculò comprobatus audiat: Dig=
nus es accipere librum, & aperire ſignacula ejus.
Cur? Audi: Quoniam occiſus es, & redemiſti
nos Deo in ſanguine tuo. Dignus eſt, non quia
Agnus eſt, non quia doctus eſt: non quia in
medio throni eſt: ſed quia occiſus eſt ab orfigine
Mundi, ut Mundum Deo redimeret. Ergo ad
interpretandas Scripturas non fatis eſt ſcientia,
non dignitas, non innocentia, ſed cruor ſtillet
neceſſe eſt, & vulnera proſtent. Hinc diſcant
Concionatores, quàm indecorum ſit, ſi deh-
ciarum nundinas in Scripturarum expoſitione
inſtituant; quas primum Agnus vulnere, fu-
neréque reſignavit. Sanè quod Chriſtus cruore
emit, tibi efſe non debet illecebræ vadimonium.
Nimirum niſi pati pro Mundi inſtauratione pa-
ratus ſis, librum explicare, & interpretari non
potes. Porrò; quanta ſit evolvendarum Scrip-
turarum dignitas; hinc patet, quod ſupremus
Semorum Senatus coram Agno non procubuit,
cùm pro Mundo mactaretur, ſed cùm Mundo
panderet arcana Prophetarum. Et cùm aperuiſſet
librum, quatuor animalia, & viginti quatuor Je-
niores ceciderunt coram Agno. Proh Deus immor-
talis! ruunt Semores, aperto libro, qui, immo-
lato Agno, non ruerant. Penè pluris apud Se-
niores ſunt ſacri apices, quàm cruenta vulnera.
Quis neſcit, longé præſtantiora eſſe Scfiptura-
rum apicibus Domini vulnera? Tamen vulne-
rum merces; interpretatio Scripturarum eſt.
ignus és, Domine, accipere librum, & ſolvere
Jignacula ejus quoniam occiſus es, & redemiſti
nos Deo in ſanguine tuo. Ergo Chriſtus moritur,
ut doceat: Tu verò ideò doces, ut vivas. Quæ
monſtra? In terra Sanctorum Eccleſiaſtes ca-
chinnos ſerit, ut dapes metat. Aſſumere jubetur
Propheta planctum Draconum, & luctum Stru-
thionum: & nos (licet vix aliquis nunc ſit, qui
ità deliret, exturbatis; Pontificum decreto, lu-
dionibus è ſuggeſtu) mutuamur à luſciniis vo-
cum illecebras, & à ſcurris inſulſos ſales. Càm
videritis abominationem deſolationis ſtantem in lo-
co ſancto, inquit Dominus, tunc actum ſcitote
de Mundo. Et quid calamitatis non imminere
credendum eſſet Eccleſiæ; quando hiſtrio Evan-
gelium infatuaret? Num & Saul iner prophetas?
aut inter Apoſtolos Mimus? Domine, nonne bo-
num ſemen ſeminaſti in agro tuo? Unde ergo fa-
cetiarum zizanium ſuccfevit? Planè Satan eſt;
qui frumentum electorum nugis contaminavit.
Inimicus homo hoc fecit: ſed ecum dormirent ho-
mines. Qui certè ad Evangelii ludibria non dor-
mirent;, niſi homines eſſent. Si enim Dii forent
Epiſcopi, uti hac noſtrâà ætate ſunt ferè univer-
ſi, procul dubio ſcurrilitatum avenas combure-
rent igni inextinguibili. Paleas autem, inquit
Scriptura, comburet igne inextinguibili. Audim'.
Non ſatis eſt exacuto in haſtam lilio fugare ho-
ſtem ex agro Eccleſiæ. Dicam clarius. Non ſat
eſt, ſcenicos Prophetas ſubridendo monere; ut
paulò ſapientiùs, graviſque Scripturas inter-
pretentur. Debes eorum nugacitatem non palpa-
re, ſed exufere, & quidem flammis inextingui-
bilibus: ita ſcilicet & roſtris proturbare Facetos,
utt nullis aut precibus, aut officiis ea illos repetere
R patiaris:

Apoc. 56
8.
Ibid.
Qoncio-
nator ve-
rius morti-
Kicatione
corporis
deſigna-
tuer.

Concio⸗
natoris
dignitas.

Apoc. 5

„

Concio ſe⸗
ria ſit

Matt. 24
15.

1. Reg.
II. I2.
Matth-
13. 27.

Ibid

Matth. 5.
I12.

194

patiaris. Inextinguibili igne paleæ comburun-
tur. Quod ſi paleas flamma manet, quo, obſe-
cro, igne damnabuntur urticæ, ſentes, & aco-
nita? An venenum eſſe dubitas, quo Sacramen-
ta Prophetarum in perniciem depravantur popu-
lorum? Quod ſi Petrus Ananiam & Sapphiram
ſuos ad pedes confodit, quòd partem pecuniæ
retinuerint: an non transfodi oportet corrupto-
rem pecuniæ Domini ſui? Qui talentum humi
defodit, in tenebras projicitur: & non merge-
tur in lacum, qui eloquiorum Dei argentum
depuratum nugarum ſtercori infodit? Balthaſſar
ſacras pateras ut in epulis expoſuit, periit: &
ſcurra epulabitur ſplendidè, poſtquam calicem
Domini Babylonicâ fæce oppleverit, ut cachin-
nos delirantibus propinaret? Horreo dicere, ſed
tamen dicendum eſt: Irrupit Jezabel in vineam
Scripturarum, ut olus conſerat: quia nullus eſt
Naboth, qui malit lapidari, quàm prodere pa-
trum hæreditatem. Sciant vinearum Cuſtodes,
non ab urſis, aut ab apris Scripturarum vineta
vaſtari, ſed à vulpeculis, quæ, dum rident, co-
Can. 2.15. gunt irridere prophetas. Capite nobis vulpes par-
vulas, quaæ demoliuntur vineas. Plus nocet in ca-
thedra ſcurra, quàm hæreticus. Hic, dum fre-
mit, terret; & cavetur dum rugit; ille blandi-
tur, & ſtrangulat. Unus Jonas in Cete incidit.
At in Sirenes unus non impegit Ulyſſes. Blaſ-
phemos exhorremus: Mimis plaudimus. Quid
dicam, neſcio. Unum ſcio, fontes ſibi lachry-
marum Jeremiam optaſſe, ut prophetaret: hiſce
(ſi tamen vel unus ſuperfuit ex iſtis totà jam Ec-
cleſià averruncatis) interim Prophetis nugas un-
dique & lepores congerentibus. Eſaiæ labia exu-
runtur, ut adurerent: & adulterati Apoſtoli vio-
lis ad prophetandum inunguntur? Joannes è ſyl-
vis progreſſus viperas loquitur & ſecures: Hi
Muſas fantur & Nymphas. Nimirum pœniten-
tiam nuntiat, qui locuſtis veſcitur: At quibus
par turturum, aut duo pulli columbarum, juxta
Epicuri præſcriptum, non ſatis ſunt in patina
una, ut ridere coëgerint alumnos Crucis, cau-
ſam perorarunt. Nimirum, ne prodigi filii ima-
go ſint, malunt panibus abundare, quam eſuri-
re: utque ſe jam Deo reconciliatos conteſtentur,
non glandibus veſcuntur, ſed vitulo ſaginantur,
ſtolaque primà, &, ſi Deo placet, annulo quo-
que ſubarrhati exornantur. Chriſtus Jeruſalem
intuetur & lachrymatur: hi Pentapolim vident,
& rident. Nonam ſcilicet inveherent, ſi adhuc
extarent, putidiſſimi heluones beatitudinem,
nempe; Beati, qui rident. Audite Dominum
. 6. fulminantem „ & ſucclamantem: Væ vobis, qui
ridetis. Perit, qui riſum continere non poteſt:
& qui riſum erumpere cogit, vivet? Audi,
an riſum commoverit Agnus, cùm Scriptura-
rum volumen explicuit, inciſo ſignaculo. Et
*. vidi, cuùm aperuiſſet ſigillum ſextum: Et ecce ter-
motus ſallus eſt, & Sol faëtus eſt niger tanquam
Jaccus cilicinus: & Luna tota facta eſt ſicut ſan-
gilis, & ſtellæ de cœlo ceciderunt, & inſulæ de
locis ſuis motæ ſunt. & Keges terræ, & princi-
pes, & tribuni, & divites, & fortes, & omnis
ſervus & liber abſeonderunt ſe in Peluncis, &
in Pelis Montium. En riſus & cachinnos, quos
exicivit Agnus, dum librum reſignavit. Vi-
de, an urbanitatibus conſpurcari, & ſœdari de-
beant arcana Prophetarum: ut, quæ olim Mon-
tes concuſſere & Principes, nunc vel a pueris
rideantur. Pudet tantæ impudentiæ. Tædet
ſcurrilitatum. Riſus iſte convertetur in luc-
Pl. r25.6, tum. Prophetæ infelices, qui eunzs ibant, &

Apoc.

12.

Oliva

Rebant mittentes ſemina ſua; ut poſt eos Pſeu-
do-prophetæ accedentes plauſus meterent &
tripudia. Ezechieli imperatur, ut, antequam
prophetet, lachrymas coacervet: & tu hilari-
tate oppleris, ut prophetes? Et tu, inquit, af-
ſume planctum ſuper Principes Iſrazl. Et Mi-
Chæas clamat: Nuper hoc plangam, & ulula-
bo: vadam ſpoliatus & nudus faciam plan-
tum velut Draconum, & luctum quaſi Nru-
thionum. Joanni certè viſus eſt Dei filius ex
ore, non Narciflum ad illecebras, ſed enſem
ad terrorem emittere, gladio uſus pro lingua.
Et de ore ejus gladius uträque parte acutus exi-
bat. Licet-ne ridere, ubi ex ore non facetia-
rum balſama ſtillant; ſed minaces ad excidium
promicant gladui? Et cum vidiſſem eum, inquit, Ibid.
cecidi ad pedes ejus tanquam mortuus. Diſſimi-
lis es filio hominis, ſi ante te, etiam ante-
quam audiaris, non cadit Virgo & Apoſtolus.
Tanta debet eſſe oris tui majeſſas & gravitas,
ut, te viſo, vel innocentia contremiſcat. Ve-
rùm is tantùm geſtat in ore enſem, qui ſtellas
præfert in dextera. Habebat in dextera ſua ſtel- Ibid.
las ſeptem: & de ore ejus gladius.. Nimirum
cujus dextera plena eſt muneribus, hujus os
non gladios parit, ſed violas. Blanditur, non
vulnerat, qui aliud optat, quàm divina. Cœlum
tibi ſit merces, & fulminabis. Aliud à ſtellis eſu-
rit, cujus è labiis mella promanant. Cùm audis
Eccleſiaſten non vulnerare, ſed mulcere audito-
rem, reſpice dexteram, & numera ſtellas, ſi po-
tes. Quiſquis non vulnerat, cùm loquitur, huic
in dextera fulget non Numen, ſed Nummus.
Nunquam careret gladio, ſi non careret ſidere.
Paulus ideò virgam minatur, quia undique ſideri-
bus ſcatebat. Noſtra, inquit, converſatio in Cœlis eſt.

Ezech:
19. I.
Mich. .8.

Apoc. I.
16.

Philip. 3.

20.

Amiäéti ſtolis albis, & palmæ in mani-
bus eorum. Apoc. 7. 10.

Caſhtita-
tis cura.

Sanè quiſquis candet, luctatus eſt. Nuſquam
candorem mefſſuit Pudor ſine pugna. Ideò,
ubi ſtolæ albicant, palmæ vernant. At, in-
quies, exarmatum floret Lilium, nec dumis
vallatur. Imô haſtas parturit, nec alia habet viſ-
cera, quam lanceas. Caret quidem ſpinis Li-
lium, quia neſcit Pudicitia punctiones: cæte-
rum introrſus, quantum quantum eſt, totum
armamentarium eſt. Viſcera recudit in haſtas;
& , quas geſtat exteriùs ſpinas Roſa, eas intus
in tela Lilium convertit; ut moneat malè tu-
tam eſſe pudicitiam, quam extimæ cuſtodiunt
excubiæ, niſi ipſa-ſe intus præſervet. Ut Lilii Superie-
haſtæ in flore ſunt: ſic valla pudoris & pro- . mar 4
pugnacula in corde ſunt, aut nulla ſunt. Fru- ie⸗ .
ſtra ergo illum tutaris, qui ſe ipſum prodit. épeatio
Non rarò moœchia in corde regnat, dum floret non foret
in genis pudor. Non dico Danaé ſed & Suſan- i Jabit
na perit, ſi corpus intra ſepta ſit, & cor in aerie
agro. Ideéque illa in turri concipit, hæc ma- ſti quiſ.
vult perire quàm parere vel in horto. Quid que ſit.
proſunt arces, ſi mens vagatur? Mæchatus, Matth-5
inquit, eſt eam in corde ſuo. Quod ſi dicas, Li- 28.
lii haſtas blandiri, non pungere. Aio, vel flo-
reas ſatis eſſe lanceas ad arcendum hoſtem, ſi
tamen è& præcordiis erumpant, cùm ferreæ non

ſatis ſint, ſi adjungantur extrinſecùs. Denique.

Pudicitiam certum eſt non florere ſine armis, Amor
nec ſine lucta virere: quod ſi Lilium, ut con- duei, mos
tendis, exarmatum & blandum eſt, ideò flos sα.
eſt, quòd hodie eſt, & cras in clibanum mit-
titur. Mollis pudor citiùs aret, quàm viruit.

Quis

nun
aiſen hil
4
In Pun
lis M⸗
ben
pell
met
Mc. na,
4 et
.
N9r. ſ
Thren.
19. i
lan,
obji
Gi
dor
tiſſin
ſerdil
lazrf. ſu
ſta
Iueſe
leit
deat
Tilitat
CuIN
tit, ſe
e C.
Peerigr
Geinde
oleis n
Uun (llo.
ingnit
Arca N
in Mun
ſanti i
n. Wülnera
ter,
i ver
Uobllitit
len. Comm
44 Verum
le verel
In morte

Cauden
Nunm

mnni

lumn. Inin
m brarinn
wenirent
„ dliel n
Mumngo
lat. Hoe
luri⸗ Pene
i I ſolun
ant, ſe
ro ad
u, leſicen
lyler 1
edte i
uund
1atione in
lpr et⸗
depub
Ui

en
8
in
lui.
tha pe
lle
N.
hn.
e
alen
n ex⸗.
ler
d
Uon Ni
Diän.
in inr.
Pokeolu.
granie,
cat. Ve.
liifela
ieel
Nümmum
hunn
ur, N
n.Celn
dſelisehr
Cümauds
cle aulin⸗
ellle.
witur,ue
Nunm
tetetlcen.
icre le⸗
dinCriteſen

e in nani⸗

. Nlnnt
ne. Tkin
t. AyI
, nec nnd
liahuhettl.
nlnuli
ones: (el⸗
ekt, totun
it in uks;
a, Esil
ent maletn.
e ltimt
et Uli D
Goris & e,
la un in ,

Procraſti-
natio ſan-
ta.
Fervor
prudens.

Marc. 4.
28.

Pf. 91.
13.

Thren. 3.
28.

Iſa. 3 5. 5.

Pf. 1. 2.

Luc. 21.
31.

Luc. I.
34.

Laus San-
btouαſ +“⁵,

Ezech. 1.

12.

Imitandi
pauci.

Joan. 21.
22.

Stromatum, Lib. IV.

Quis es, Domine 1 Act. 9. 5.

Cunctabundum Paulum exhibeo feſtinanti-
pus ad pietatem, Non ſtatim Saulus inclaman-
ti è cœlo ſe dedidit. Et ideò, ut ſe ei tradidit,
Paulus evaſit ex Saulo. Fateor, non placet ni-
mium præcox, & feſtinata deditio. Quicquid
audiunt plerique, amplectuntur. Quicquid ju-
entur, implent. Lilia non laborant, neque
nent: ſtatim florent, & ſtatim defloreſcunt. Fru-
menta din cunctantur; ſed reponuntur in hor-
rea ad annos plurimos. Ultro enim terra frublifi-
cat, primum berbam, deinde ſpicam, deinde
plenum frumentum in ſpica. Juſtus, non ut Per-
ſica germinat, ſed ut Palma. Juſtus, ut palma,
florebit. Lentè ſurgit, ſed celſitudinis ejus vix
erit finis. Sedebit ſolitarius, & tacebit. Quid
inde conſequitur? Dabit percutienti ſe maxil-
lam: ſaturabitur opprobriis. Non ſtatim genas
objicit depalmanti. Non in alapas irruit. Secum
din meditatur, & vires metitur ſuas: & ſeden-
do robur vel acquinit, vel confirmat. Sapien-
tiſſimè hoc nobis Eſaias expreſſit in ea eremi
fertilitate, quam expinxit, capite oraculorum
ſuorum quinto ſupra trigeſimum. Lætabitur de-

ſerta, & invia, & exultabit ſolitudo, & florebit,

quaſi lilium. Exultat, ſed non ſtatim vites, o-
leâique emittit. Primèò floſculum parit, ut vi-
deat, an, poſt tantam tàmque diuturnam ſte-
rilitatem, apta ſit ſegetibus progignendis. Ideò
cum Lilium feliciter peperiſſet, non ibi ſubſti-
tit, ſed germinans germinavit, Libanique at-
que Carmeli feracitatem æ quavit. Quàm ſatius
plerique à flore inchoarent, ut progrederentur
deinde ad vindemias defæcatas! qui, cùm ab
oleis vitéque inchoent, deſinunt tandem in floſ-
culo. Et in lege ejus meditabitur die ac nocte,
inquit. Quid tum? fructum dabit in tempore ſuo.
Arca Noë centum annis vix abſoluta eſt: ſed
in Mundi eluvione enatavit. Sponſa, quæ pul-
ſanti dilecto cunctanter aperuit, illum, nec poſt
vulnera, quærere deſüt. Et illis adoleſcentibus
alter, qui Patri obluctatus eſt, fideliùs paruit:
is verò, qui ſe iturum dixit in agrum, domi
ſubſtitit. Vel Virgo Angelo obſtitit, inquiens,
Quomodo fiet iſtud, quoniam viru non cognoſco?
Verùm quam dilhigenter enutrivit, quem pare-
re verebatur? Petrus paratus in carcerem;, &
in mortem ire, ter abnegat Chriſtum in atrio.

Gaudeamus omnes in Domino, diem fe-
ſtum oelebrantes ſub honore ſanctorum
omnium.

Tria, niſi fallor, implevere Beati, ut ad
bravium perfectæ conſummatæque virtutis de-
venirent. Quæ nobis in ſanctis animalibus Eze-
chiel ſanctus expreſſit. Et primò quidem. U-
numquodque eorum ante faciem ſuam ambula-
bat. Hoc eſt, Qui ad bravium contendit ſu-
pernæ vocationis, mihil, & nullum reſpiciat,
niſi ſolum bravium. Noli videre, quid alii a-
gant, ſed pervide, quid te agere oporteat.
Petro ad Crucem deſtinato, ſed ad Joannem
reſpicienti ait Dominus: Quid ad te? Tu me
ſequere. Ambula ante faciem tuam. Noſſe de-
bes te ipſum, & vel ſcelerum recordatione
tuorum, vel divinorum luminum commemo-
ratione intellige, à te aliquid non immeritò
ſupra cæteros exigi. Magdalena nullum vidit
in epulo lachrymantem: ſed & nullam videbat
Ethicæ Comment. Tom. IV.

195
cum Chriſto peccatricem. Plura præſtitit, quæ
plura debebat. Rurſus Zachæus dimidium bo-
norum ſuorum retinuit: Petrus verô vel rete
dimittere coactus eſt. Nimirum ad Apoſtola-
tum evectus, non ibi reſidere potuit, ubi ſub-
ſtitit Publicanus. Id quod in Matthæo eluxit,
qui omnia reliquit, quòd nobiliori bravio de-
ſtinatum ſe noſſet. Super cuſtodiam zieam ſta-
bo, inquit Propheta, & fgam gradum ſuper
munitionem . & contemplabor, ut videam
quid dicatur mihi. Noli tranſilire de cuſtodia
ad cuſtodiam, ſed reſiſte in loco tuo, & at-
tende, quid tibi, non autem quid aliis, dica-
tur. Non enim Deus omnibus eadem imperat.
Eſaias nudus incedit, Aaron veròô infulatus.
David aſcendere jubetur ad ſolium: Jecho-
nmias deſcendere compellitur in caveam. Judith
triumphando, Job putreſcendo lauream me-
ruere. Verbo; Attende tibi, & gradere ante
faciem tuam. Secundò; Ubi erat impetus Wiri-
tus, illuc gradiebantur; Non ubi aura lenis
perflat accedentes, ſed ubi impetus ventorum
exagitat acceſſuros, properandum eſt. Væ iis,
qui ſibi non ſumma proponunt. Quiſquis me-
diocria ſectatur, hærebit in infimis. Samſon
à cæde Leonis exorditur triumphos ſuos. Da-
vid, ubi primum in aciem exit, Gigantem
ſtravit. Abraham tyrocinium ſuum poſuit in
abdicatione ſuorum & patriæ. Moyſes odii ſui
in Ætügyptum ſemina jecit non in alapa, non
in vulnere, ſed in jugulatione Ægyptii. Chri-
ſtus ærumnas ſuas non in caſa, ſed in ſtabulo
dedicavit. Jacob, ut primùm exceſſit &à domo,
cubavit in ſaxo, Cœlum recluſit, Aram ere-
xit. Paulus, poſt caſum, orat, jejunat, evan-
gelizat. Penè dixerim minora Paulus præſti-
tit, quàm Saulus. Iertioè; Nec reverteban-
tur, cum ambularent. En corona palmarum!
En bravi comprehenſio! Nemo non interdum
& carceribus proſilit: ſed, heu nos, vix pe-
dem aliquis extulit, cùm illicò refert. Unus
David, occiſo Golià, inſequitur Philiſthæos.
Unus Abraham toties Agarem ejicit, quoties
& peccat. Duo tantùm ità ex Ægypto exceſ-
ſere, ut terram ſanctam ingrederentur. Vineæ
florentes dederunt odorem: ſed lege mihi bo-
tros in vineis Sponſæ. Nuſquam vindemia in
Canticis, & ubique germina. Nimirum faci-
liüs floremus, quàm matureſcimus. Citò Sam-
ſon palmas commutavit in compedes, & , qui
Philiſthiim ad internecionem exquirebat, in
ſinu Palæſtinæ conquieſcit.

Converte gladium tuum in lo-um ſuum.
Omnes enim, qui acceperint gla-
dium, gladio peribunt. Matth. 26.
52.

Obſecro Principes & Reſpublicas, ne Chri-
ſti legem ſupremam, quam moriturus legavit
& dictavit Eccleſiæ, ruere patiantur. Pereat
ferro, qui ferro perdidit. Non exilia, non mul-
tas, non carceres indixit Chriſtus parricidis,
ſed funus. Niſi jugulas homicidam, legem
violaſti. Quod ſi Petro, qui Paſtor eſt O-
vium, Lex ſcribitur perdendorum parricida-
rum: Quid, quæſo, Judicibus Mundi præſcri-
bitur, qui exterminatores luporum ſunt? Et qui-

dem ſi gladius ferire non poteſt, ut Chriſtum.

ſervet: quomodo impunè feriet, cùm Chriſtũ
in fratre jugulat? Si Malchus nec à Petro vul-
Nerari debet: Quis impunè aut vulnerari po-

Habac. 2,
1.

Ezech:
I. 12.

Fervor.
Tepiditas

Conwerſio
vera.

Ibid.

Propoſita
retinen-

da.

Homici-
dæ.
uſtitia
446α om-
nibus,
Se veritas

§. Petries.
Zuſtitia
4 4Hι.ι om-
nibus.
Severitas
ſine Per-
ſonarum
acceptio-
ne.

Iſa. 4. 5.

Ibid.

Clemen-
zia.
Dei miſe-
ricordia.

196

teſt, aut vulnerare? Porrò vide, quomodo
verbo uno homicidas omnes Chriſtus damna-
verit. Omnes enim, inquit, qui acceperint gla-
dium, gladio peribunt. Non vermes tantuùm pro-
teri debent, ſi mordeant: ſed & diſcerpi debent
Elephanti, ſi noceant. Et Conſularis & grega-
rius uni ſubjiciuntur ſupplicio. Caini cauſam
Deus ipſe cognovit. Sodomitarum verò crimen
Angelis diſquirendum reliquit. Vides, quam
atrocior ſit apud Deum parricidæ cauſa, quam
eorum, quos ut plecteret, cœlum in gehen-
nam permutavit. Achab Idola coluit, nec ar-
guitur. Virum unum occidi patitur, & minis
obruitur. Jezabel idololatriam invexit in Iſ-
raél, nec perit: ut verò Samariam Nabuthi
cruore imbuit, à canibus laniata eſt. David
Templum Domino excitare non permittitur;,
non quòd torum alienum violaverit, ſed quòôd
ſanguinem effuderit alienum.

Converte gladium tuum in locum ſuum.
Matth. 26. 52.

Cur reponendus in vaginam gladius, qui in
Chriſti hoſtes exeritur ² Quia gladius Petri
eſt, non Chriſti gladius. Converte gladium,
inquit, tuum. Quia tuus eſt, recondatur; ſi
foret meus, benè educeretur. Et quare non
Chriſti, ſed Petri eſt? Duas ob cauſas: Et
quia infimos vulnerat: Et quia à ſomno ad cæ-
dem proſilit. Dei ferrum altiora invadit capi-
ta: Nec evaginatur, niſi coram Deo exacliſ-
ſimè impiorum causâ trutinatä. Et quidem
quod Dei gladius proniùs feratur in coronas,
quàm in compedes, audi hac ſuper re vatici-
nium Eſaiæ. Inebriatus eſt gladius meus in ·
lo⸗ Ecce ſuper Ildumaæam deſcendet. Primò An-
gelos cecidit rebellantes: & deinde hominem
expulit comedentem. Et rurſus: Inebriabitur
terra eorum ſangiine, & bumus eorum adipe
binguium: Quia dies ultionis Domini, aunus re-
tributionum, judicii Son. IHlud obiter noto,
cùm Idumæam cædit, diem ultioni aſſignat;
cuùm vero ab Idumææ injuriis Jeruſalem vin-
dicat, benevolentia protegentis ad annum pro-
tenditur. Verùm de his alias. Redeamus ad
noſtra. Madet humus non lachrymis miſero-
rum, ſed pinguium adipe. Gladius in terra vix
ſtringit, at in coœlo cruore inebriatur. Nonne
recordaris, non primum Hevam inquiſitam ſce-
leris, ſed Adamum primò quæſtiom ſubjectum
fuiſſe. Nobiliorem ocyùs convenit: Serpentem
veròô ne interrogat quidem. Noſtræ ſeveritatis
apparatus pompam judicii ſui univerſam & ex-
pandiſlet in angue, & conſummaſſet. Hunc
reſpondere non valentem interrogaſſemus de
crimine, hunc fugere non audentem ob ſcelus
calcaſſemus; Deus verò Adamum & quæſtioni
ſubjicit, & morti addicit. Nimirum Sauül eſt,
qui minuta quæque Amalecitarum demolitur:
Samuel verò, qui Sacerdotum imago eſt, ſup-
plicium exorditur à Rege. Non pincernam Ju-
dith obtruncat, ſed Holofernem. Obſidionem
ſolvit, quæ Ducem ſuſtulit. Babylone Simula-
Chra iniquitatis feriuntur in plantis: AtHiero-
ſolymis Golias in fronte vulneratur. Ex iniquo-
rum cçorpore non vulgares impetendi ſunt, qui
pedes ſunt: Caput feriendum eſt, quod pedes
trahit, quòdque blaſphemias evomit. Sedenim,
inquies, tacto pede, totum Babylone ſimula-
chrum corruit. Hoc te ad ſtragem capitis im-
pellat. Nam ſi, icto pede, totum corpus intre-

Oliva

muit & corruit: Quid, obſecro; terroris non
incuties, ſi verticem concufſleris? Non te ter-
reat aurum, quod fulget in capite: tantùm au-
de, & ruet. Memineris autem Lapillum dici,
qui pedem attigit. Mons ſi in ſtatuam inſiliſ-
ſet, capiti procul dubio incubuiſſet. At Sponſa
parvas capi vulpes imperavit. Et ideò vineam
non ſervavit. Vineam non cuſtodivi. Hydram,
ſi ejus obtrunces plantam, non obtruncas, ſed
irritas. Securim ad radicem arboris imminere
teſtatur Joannes. Nunquam Chriſtus Væ fa-
bris, Væ nautis, Væ cæmentariis dixit: ſed in
Synagogæ principes exarſit, & ait: Væ vobis Matth.
Scribeæ, & Phariſai, hypocritæ! In domo Pha- 23.
riſlæi, lugente Magdalena, non unum credo
murmurafle, ſed unus arguitur Simon, quèd
Primas eſſet. Apud Pharaonem piſtor ſuſpen-
ditur, pincerna abſolvitur. Dei veròô judicium
incipit a domo Dei; inchoat à Principibus.
Hinc videas non primèô ſtellas Judicii flagella
ſentire, ſed noviſſimè. Erunt ſiona in Sole, Lu- Luc. 21;
na & ſtoellis. Sol obſcurabitur, & Luna non da- 25.
bit lumen ſüum, & ſtellæ cadent de cœlo. Hinc Matth.
cecinit Moyſes: Dominus quaſt vir pugnator, 24. 29.
Omnipotens nomen ejus: Currus Pharaonis & Exod. 15.
exeritum ejus projecit in mare. Miſit ſigna & bpſal.34.
prodigia in medio tui, gypte: in Pharaonem, 9.
& in omnes ſervos ejus. En quo modo nobiles
primum obruat, tum gregarios. Abſorpti ſunt
currus, & deinde vulgus depreſſum. Sic in cæ-
de primogenitorum primus numeratur in fu-
nere, qui primus erat in ſolio. A primogenito, Exod. 12.
inquit, Pharaonis, qui in ſolio ejus ſedebat, 29.
iſque ad primogenitum captivac quaæ erat in
carcere, & omne primogenitum jumentorum. En
quo modo Dei gladius non virgulta, ſed Pi-
nus excidit. Ideò Deus ipſe cædis author in-
ſcribitur. In noctis medio percuſſit Dominus om- Exod. 12.
ne primogenitum in terra Agypti. Et ecce Do⸗ eg,
minus tranſit, & SWiritus grandis & fortis, ſub- 15. 11,
Verténs monteés, &. contv'r ens PéIras Anté Do-
minum. Non arundines concutit, non arenas e-
ventilat, non undas impellit: ſed ſaxa & mon-
tes ſubvertit. Montes commoti ſunt ab eo, & Nahum.
colles deſolati ſunt. Rurſus: Increpans Mare, G. I. 5.
exſiccans illud, & omnia flumina ad deſertum
deducens. En quo modo Deus priùs mare exſic-
cat, quàm flumina, & ante commovet mon-
tes, quam colles. Nos mari parcimus, & in
rivulos deſævimus. Ergo, ſi excidium incipit
à domo Principis, Deus eſt, qui percutit: ſi
verô captivæ filius trucidatur, non eſt Deus.
Pharao cùm à Moyſe objurgaretur, & vexaretur,
captivos Iſraëlitas torquebat. Quem reum pu-
tabat, non attigit, quia virgam geſtabat. Quos
innocentes ſciebat, oppreſſit, quia compedes
trahebant. Audi ex ore Joëlis, quomodo Dei
ira deſæviat. Exſieccati ſunt fontes aquarum, & jocl. I.
ignis devoravit ſpecioſa deſerti. En quo modo 20.
Dei flamma non rivulos, ſed fontes exſiccat,
non infructuoſa corripit, ſed ſpecioſa campo.
rum. Et paulò ante: Luxit humus, quoniam de- lbid. C.i
vaſtatum eſt triticim, confuſum eſt vinum, e- 10.
languit oleum. Ubi exciſum olus? ubi demeſ-
ſum fœnum? ubi exuſtæ filices? Enimveròô Ig-
nis Domini non à fœno, ſed à tritico ſtragem
exorditur. Ergo Petri gladius meritò recondi
jubetur, quòd à ſervo ordiatur ultionem, quam
Dei gladius orditur à Duce. Alterum, quod Severi-
in Petri ferro Chriſti oculos læſit, illud eſt, 6 .
quod à ſemiſomni evaginatum ſit. Petre, vigila- “
re non potuiſti horà unã, & gladium evagi-
nas? Furor eſt, quem fervorem jactas. Ideò
Malchum

Can. 1. 5,

1
,6
piri 1
G irct;.
uteh4 n
win. (

1 Neg

Hengr el
ſa
ie
II

.

1,1
Ilnn
dit⸗
Derdai (it:
ler tini ſbal⸗

Mynra,

Matne

Nec o
digui
ſec ep
ſaciet
vibu,
linget
ebet
leponer
Rllmen
bbllit
rn
unn.)
ſi
Keent
1e ghh
Mod
tes add
ſeces
tteidere
ſ Iman
Uoresne
l, non
n lngz
on
da
I .)
a
Ctn 1
I 1
Ur de⸗
Menn 4

li

ncch

Aralien,
reh
o nobles
lorpeihet
Ricnck.
tur in fr.

,s are ·.
On alenize
Wa ENNr.
t ab 41, 0
ie Mra
d grnm
me eili⸗
moret hol-
s, & n
lum imit
Hekevttt:
n ek Den⸗
& vevalein⸗
emn teumß.
eſtabet
ia conhet

Allafun.

Endon

nteeilccn
.

ciol n 6
1ſ

,(0

Stromatum, Lib. IV.

Malchum vulneras, quia anté pugnam dor-
miviſti. Non benè vulnus aperit, qui malè clau-
Superior ſit oculos. Jeremias vigilantem ſuſpexit in coœ-
dih oret, lo virgatn. Si vigilaſſes, & oraſſes, vel non fe-

anteqd rires, vel ſapiemius ferires. Agag in fruſta
14. Rcg. conciditur à Samuele, ſed coram Domino. Gla-
15. 33. dius, quo Golias obtruncatur, in tabernaculo
1. Reg. ſuſpenditur: & & tabernaculo eum David ſu-
21. 9. ſftulit Saülem à ſe propulſurus. Judith Holo-
fernem interficit. Sed ad cædem ab oratione
Deut. 32. eſt progreſſa. & acuero, ut fulgur gladium meit.

Quid pPræſtabit gladius exacutus in cœlo; ut
fulgur? Audi: Inebriabo ſagittas Meas langui-
ne, & gladius meus devorabit carnes. En quo
modo non in anguem;, fſed in fulgur verti de-
bet gladius, ut carnes devoret. Inebriatus eſt
Eſa. 34.5. in c&l, inquit, gladius meus: Ecce ſuper Idu-
mæam deſcendet. Gladius tuus zelo non furore
inebrietur, ut ſæviat; ſed inebrietur in coelo.
Alioquin non in Idumæam irruet, ſed in Jeru-

ſalem. Ideò in Apocalypſi primò Templum pa-

tet, & deinde grando decidit. Et apertum éſt
Templum Dei in cœlo: & viſa éſt Arca teſtamenti
ejus in templo ejus, & ſacta ſunt fulgara, &
voces, & terræmotus, & grando magna. Ut vi-
des, Mundi extermimium, ut ſit æquum, è
Templo profluit. Devaſta, ſi libet; Aſiam, de-
populare Africam, Europam obrue: ſed tor-
cens Juſtitiæz tuæ non ex antro Iræ, non ex
ſentina Politicæ, non ex Avaritiæ cloaca pro-
ruat werùm & Templo manet. Ora;, &, ſi pla-
Apoc. 9. cet, macta. Et vidi Rellam de cœlo cecidiſſe in
“ terram, ait Joannes, & data éſt ei clavis putei
abyſſ. Et aperuit puteum abyſſi: & aſcendit fumus

Apoc. 11.
12.

Judex a- patei, ſicut fumus fornacis magnæ. Non Draco-
guus. ni, ſed Sideri clavim tradidit furoris ſui Do-
Muznera. minus. Non;, inquam, Serpenti „ qui prudens
quidem eſt, ſed humi repit, ſed terram come-
Rex deli- dit: Verùm ſtellæ Iræ iuæ latellites Dominus

gat Mini- ſubdidit, quæ nec alimento eget;, & hæret fir-
Nros. mamento. Non benè is Juſtitiæ præficitur, qui
nec orat, & devorat. Stélla ſit; quæ punit.
Siquidem ſidus puteum abyſſi non effringet,
ſed aperiet: nimirum ſervatis juribus ultionem
faciet de hoſtibus Domini. Aperiet Juſtitiæ cla-
vibus, non furoris ariete Giffringet. Non dif-
fringet;, ſed aperiet, ut iterum obſtrui polſit.
Debet enim ſeveritas necis inſtrumenta tandem
reponere. Ira; inquis, mea de colo ruit. Etiam
fulmen ruit de coelo; ſed de ſtercore in aftra
ſubfilüt. Furor, non zelus eſt, quem non co-
lorat Dei gloria, ſed ambitio noſtra peperit.
Apparuit Joanni Dominus vomens ex ore gla-

dium. Nimirum non manu, ſed labiis enſem ge-

ſtat, ut videlicet, unde oratio emittitur, inde
ſeveritas dimittatur. Ideò acutus ex utraque par-
te gladius ille fuiſſe fertur, quòd non in læva
nodò conſiſtentem plebem, ſed etiam refulgen-
tes ad dexteram tuam Magnates & Equites diſ-
ſeces. Hoc enim præcepit Dominus, cum non
recidendos ungues; non eradendos capillos,
ſed manus oculéôſque præcidendos edixit, cha-
riores nempe, utilioréique tibi aulicos. Erue,
ait, non autem claude, aut loco ſuo dimove.
Non luxa pedem, ſed reſeca, & projice abs te.
„ Abhoquin citò coaleſcet in locum ſuum. Facien-
dum id autem eſt, ſi ſcandalizet te. Te, inquam,
non tua. Nam ſi lædant ambitionem noſtram,
vel avaritiam non expleant; nec Caiphæ par-
citur, Si verò ſalutem noſtram perdant, parci-
mus vel Malcho. Quod ſi habere cupis exem-
plar cœleſtis ſeveritatis, audi. Primo quidem
puteum aperit, ut aiebam; Secundò, non ignem
Ethieæ Comment. Tom. IV.

„*

197
educit e puteo, ſed fumum. Mavult enim ter-
rere, quàm perdere. Et aſcendit füumus Putei. Apoc, 95
Tertiò, non ſibi parcit, non ſuis: verum coe- 2—
lum prius, quam terram inficit. Et obſeuratus IWuts
eſt Sol, & aer de fumo putei. Si ſtella es, nec ,
Soli parces. Nullum Ira ſervat, quæ & coœlo Ibid.
ruit. Quantavis fulgeas radiorum pompaà, abyſ-
ſi clades te obruit, ſi tamen eam ſidus è colo
emiſſum aperuit. Quartô, Non emittit & puteo Zadex.
Leones, ſed Locuſtas. Rarò, Juſtitiam dum Commiſ-
implet, non lædit, qui, cùm rugit; vix gregi- Ialat.
bus expletur. Mordeatur, vulneretur, perima- ian
. . . —. Salvian.
tur, qui reus eſt, ſed carnificibus locuſtis. Quæ ib . d
ſunt non modò urbes, ſed etiam municipia, Provi-
ubi non quot curiales fuerint, tot tyranni ſunt? dentia-
Id ego non dico, quod tantus vir ſcripſit. Aio
tamen; Cur is ad cauſam cognoſcendam unius
Civis ablegatur;, qui ſatellitum, & ſervorum val-
latus phalangibus, ut civem judicet, Provin-
ciam exhauriat? Audi: Et de fumo putei exie- Apoc. 2.
runt locuſtæ in terram, & data eſt illis poteſtas, 3.
licut habent poieſtatem ſeorpiones terræ: & præ-
cepium eſt illis, ne læderént fœnum terræ, neque
ommem arborem “ niſi tantum bomines, qui non
habent ſignum Dei in frontibus ſuis. Nota: prius
mandatur locuſtis, ne noceant agris, quam ut
noceant ægris. Ad vulnerandum os illis aperi- Fiſeus fe-
tur, ad comedendum obſtruitur. Vetuit Sidus, "iat, ſed
convivium efſe, quod fupplicium erat. Hinc * edsn“
eſt, quod ferire jubentur non ut hirudo, ſed ut SS
ſcorpio. Hirudo ut ſugat, ferit. Scorpio autem judex.
ideò ferit, ut vulneret. Non ſanginnem haurias
oportet, ſed venenum fundas. Quid eſt aliud
quorundam Præfectura, quam præda? Nulla
ſiquidem major pauperculorum eſt depopulatio,
quam Præfectorum poteſias. Unius honor, or-
bis excidium eſt. Quid eſt enim aliud dignitas
interdum ſublimium; quam profcriptio civita-
tum? Venatio Leonis, onzger in eremo. Quam Eccl. 132
mihi lapillus placet, cum in ſimulachrum Ba- 83 ſvian
bylonicum, nullo impulſore, impetum facit: a e
tam mihi non placet, cùm intueor, eum, ad- Provi-
junctis ſibi proſtratæ mohs reliquiis, in montem dentia.
excrevifle. Satius erat ſimulachrum Babylone Dan. z.
pati immane, quàm Montem toti mundo in- 35.
cumbentem tolerare. Non tu pingueſcere, ſed
impius perire debet. Lupus mordet, ſed devo-
rat. Scorpio non vorat, ſed perimit. Suum ef-
ſundit adipem, ut tu animam effundas. O miram
ſeveritatis ſcenam, ubi aſtrum eſt choragus! Odi
lanienam, quæ, vultures æmulata, ideò avem
lacerat, ut cadavere ſaturetur. E' cœlo ruas ne-
ceſſe eſt, ſi, dum in impios locuſtas immittis,
cædem imperas, prædam interdicis. O nobile ſe-
veritatis elogium! Præceptum eſt illis,ne læderent
fœnum terræ. Ità expletur Juſtitia, ubi in cœlo
diù fuit, qui excidium parat. Porrò debere ſe-
veritatem exardefcere in oratione hinc diſcimus, rante
quod quando Filius hominis prodit proferens ex oratio-

ore gladium, non modè inter candelabra ap- eaier.

Apoc. 1.

Pro er-

paret, ſed & dexteram ſideribus opplevit, ut ni- Ctionis

mirum, ubi gladius reponi debebat, cCœleſtia e- affectu
micarent. Ergo antecedant enſem ſidera;, ut, effundat-
poſtquam diù divina manus expenderit, tandem Sic vigi-
ferrum ad ultionem exerat. Quid non juſtiſtimè let in ore
agat ferrum, cujus capulus cubat inter ſtellas ſe- tion ur in
ptem? Tu quoque; ſi vis gladium ſtringere, non corde nõ
lutum lucri, non deſolatorios iræ carbones præ- dormitet
ferto in dextera, ſed cœlum præfer; ut videli- oratio.
cet gladium non manus, ſed firmamentum im- Sn aeen
pellat, quò ſanctius æquidſque ſit vulnus. Er αbno
ecce, apertum eſt templum tabernaculi teſtimonii ApoOC. 1).
in ooο & exierunt ſeptem Angeli babentes 6.
D R 2 ſepten

198

Jeptem plagas de Templo. En, ad pumienda ſce-
lera, quo modo non è tribunali, ubi doli; non
& throno, ubi violentia; non è& conclavi, ubi
politica viret; ſed è& Templo diſcedant Ange-
li, ubi diù oraverint. Et unum de quatuor ani-
malibus dedit ſeptem Angelis ſeptem phialas au-
reas, plenas iracundiæ Dei. Vidimus ſuperiori
Capite phialas iſtas plenas fuiſſe orationibus ſan-
Apoc. 5. Ctorum. Fabentes ſinguli citharas, & phialas
8: aureas, inquit, plenas odoramentorum, quæ ſunt
orationes ſanétorum. Viden' ut in iis aureis phia-
lis modò Oratio concludatur & modò ſeveri-
tas includatur? Ibi flagrat Iræ furor, & ibi
fragrat fumus aromatum. Breviter; Eadem ur-
na, quæ modò excidium iracundiæ Dei effun-
dit, reconditorium fuit orationum: ut diſcas,
nonniſi inter thymiamata Iram concreſcere de-
bere, ut ſit Ira Dei, & non furor tyrannicus. Me-
rito ergo abjurat Chriſtus, ſuum eſſe gladium,
quem Petrus, Orationem pertæſus, exacuit oſ-
citando. Ideò evaginatus in ſomno gladius, nec
cùm vulnerat, vigilat. An non ſomniat adhuc
gladius, qui vincientis Chriſtum, non manum
abſcidit, ſed aurem? Ligat dextera, & auris
amputatur. Sanè, Petre, non oraſti in horto,
ſed dormiſti. Evigilabis, quùm in Coenaculo
Sionis, poſt longas preces, accepto Spiritu San-
to, Ananiam & Sapphiram vVerbo tam acri
conſternabis, ut fulguriti non vivant. Tunc tu,
non ferro, quod terræ innaſcitur, ſed fulmine
quod è& coœælo ruit, percelles ſacrilegos.

Et abſterget Deus omnem lachrymam ab

ooulis eorum: & mors ultra non erit,
neque ludtus, neque olamor, nequé
dolor erit ultra. Apoc. 21. 4.

vis ſalu. Poterit Deus aliò curas ſuas intendere: ſi-
ris aréka. quidem Divites, ut Domimi laborem levarent,
omnem jam lachrymam ſuis è& genis deterſe-
runt, imòô fontem ipſum exhauſeérunt lachry-
marum. Non luctus, non clamor, non dolor
Pradeſti- in eorum domo diverſatur: verum choreæ ubi-
natio. que, & cantilenæ, & epulæ. O luctum! Ulu-
late, divites, quòd non ululetis. Deus eni n ab-
ſterſurum ſe ait ab electorum oculis fletum, &
dolorem è& corde diſpulſurum promittit. Proin-
de metuendum eſt, ne non ſitis electi, qui his
caretis. Certè, qui epulabatur quotidie dives,
guttam emendicat. Qui roſis coronabantur, à
luce aberrarunt. Quid alii ſentiant, neſcio. U-
num ſcio, Chriſtum Dominum diſertè pronun-
tiaſſe arctam eſſe viam, quæ ducit ad vitam.

Felicitas
noxia.

Vidi ſtellam de cœlo cecidiſ’ in terram,
E& data eſt ei clavis putei abyſſi- A-
poc. 9. I.

Clemen- Iſaias verò ait: mebriatus eſt in cœlo gladius
tia. meus, & deſcendet in Ildumæam. Quid eſt, quod
Eſa. 34. 5. Gladius deſcendit „ & Sidus cadit? Nimirum
Coœleſtia tanta decet clementia, ut quoties ad
impiorum flagella ſeſe demittunt, ſuâ videantur
excidiſſe dignitate. Et ideo fortè, quamdiù Stel-
la cœlo hæſit, clavem abyſſi non accepit, quæ
ei data eſt, poſtquam lapſa in terram eſt. Nun-
quam cœlum fulminat, quin ſeſe obtegat. Ac ſi
Severitas invitum, nec ſine rubore ferret, ſuo è& ſinu ſup-
plicia emitti, unde gratiarum rores impluere
Zelus ob- conſuevit. Vel certè, inverſo ordine, dicamus,

ſervan- ad impioruumm cædem enſem deſcendere, & ſtel-
tid: .

Oliva

lam ruere, quòd promptiùs inviſa exequantur Eccleſia.
munia, quæ ſunt in cœlo præſtantiſſima. Ad ſtica u.
ultionem inimicorum Dei ocyùs properat ſidus, "idictio.
quàm gladius. Stella enim, quæ fulget in fir- tmgen.
mamento, ut Deo obediat, vel ut Deum vin- faen F
dicet, non cunctatur deſcendere è& coœlo ad pu- .
teum abyſſi: imò moras omnes pertæſa, non
deſcendit, ſed ruit. Pro Deo ſidus carnifex fit.

Domine, quid me vis facere, Act. 9.
Non dixit, Domine, Ecce me: Tuus ſum
ego, verte me quoquò libet. In manu tua Converße
ſum, elabora me in vas ſeu honoris, ſeu ab- Tyro ſi
jectionis, ſed non iræ. Sed, Quid me vis fa- dur ſui.

cere? Ego ſculptor ero mei, ſed ad imperium Fervor,

tuum. Sat eſt, ſi ſubindices, quid magis optes. Superior
Enimverô ſapienter; Nam ſi ſuus quiſque faber quiſqu-
non ſit, fruſirà ſculptorem opperiris. Granum hbi ſir.
frumenti à colono quidem jacitur, & ſepelitur: unz,
cæterum ipſum ſe conficit, ſurgit, affurgit; renig.
herbeſcit, matureſcit. Lachæus à Chriſto roga- peze,
tur, ut ſe excipiat. Quis veròô illi perſuaſit, ut qaiſzue
dimidium bonorum ſuorum egenis eroget? Ip- ſoriuna
ſe ſeſe recudit in Apoſtolum;, reddendo qua- Iue.
druplum. Factus eſt autem ſonitus, prophetante Ezech.
me, inquit Ezechiel, & ecce commotio: Et ac- 37.7.
ceſſerunt oſſa ad oſa, unumquodque ad junctu-
ram ſuam. En quo modo cadaver debet ſeſe Gratie
reparare. Propheta inſonat, ventus per flat, ſed eooperan.
mortui inſtaurant oſſa ſua & ſuos cineres. Non dam.
enim aut Spiritus, aut Ezechiel os oſſi con-
junxit, ſed ofla, flante quidem vento, ad oſſa
acceſſerunt. Paulus plantat, Apollo rigat, Deus
incrementum dat, ſed tuum denique eſt divi-
næ gratiæ corroboratum vi, ad uberiora pro-
vehi. Juſtus germinabit, ſicut Lilium. Non ſta- Oſe. 14.
tuæ comparatur;, ſed Lilio. Illa enim decorem s.
ſuum exſpectat ab artifice; hoc verò & faber,
& rudimentum fui eſt. Intuere Phonicem:
ipſe ſibi cunas in rogo exſtruit, ipſe carnifex &
faber ſui, ſe, ut ſe inſtauret, extinguit. Qui
ſemetipſum libenter funerans renovat, inquit
Tertullianus. Davidem quis coëgit lugere, pal-
lere, eſurire, pſallere? Nathan eum de pecca-
to monuit, & fili funus nuntiavit. Cæterum
ipſe faber ſui eliſit ſe, & excudit. Et jeiunavit
David jejunio, & ingreſſus ſeorſum, jacuit ſu-
per terram. Quis hæc Davidi indixit? Quis Mag-
dalenam impulit, ut tot de ſe holocauſta offer-
ret, quot olim emiſerat flagitiorum torrentes?
Non modèò nullus ſuaſit, ſed ex Apoſtolis non
pauci & murmurabant, & fremebant in eam.
Hinc eſt, quod Paulus ad Coloſſenſes (cribens,
ait: Fratres, Induite vos, ſicut eleéti Dei, San- Colol. 3.
Eti & dilecti, viſcera dd benignita- 12.
tem, humilitatem, modeſtiam, patientiam. No-
ta: Non ait, Accedatis ad me, & ego vos in-
duam: ſed, Induite, inquit, vos viſcera miſeri-
cordiæ. Ac ſi diceret, veſtrum eſt, ornare vos.
Niſi vos induatis ipſi, ego vos fruſtra induerem.
Hac fortè de cauſa Sponſus ait in Canticis ad
Dilectam. Pone me, ut Jignaculum ſuper cor tuum,
ut ſignaculum ſuper brachium tuum. Si ità cupis
ſigillum tuum in corde Sponſæ, illud in ea im-
prime. Falleris: Niſi ſe eo ipſa conſignet, fru-
ſtra ego eam ſignarem. Debert quiſque faber
ſui eſſe. Non duraret ſignaculum, quod alienâ
manu in corde Sponſæ inſculperetur. Propte-
rea Paulus arma exhibet Ephefſiis, ſed iis non
eos obarmat, hortatur autem, ut ſe quiſque
armet.

2. Reg.

12. 16.

§. Pauli

Can. 8.6.

64 I. det

ut endio

gul
1e
Vol
Ins
im
On
tu
gu.
o
are
os
clela⸗
Cint .1, tr.
hon
leco
exhube
truitun
igle co
& mel
I, ckus
. net i,
ſehuati
politan
Nat ſibi
ſe ſuis (
NN Cexclan
1 ußi,
Iltellexit
non i
nobig. DB
oOX
ler llo⸗
Aleſi iß
tin Plen
Mten oonn
non
nenn
Clnnes i
Dunckione
Tupueile

Ptt g
lng r
1fr.
Vin. 1
W
Erkt.

,

ſn
nn tn r
Reud. 5
perumz,
n0ten,
e ſidetn
Crammns
elinnl
lrgt,
ſonagr
lualt, u,
oget,lei
o ger
fopkeuneh
io: LA. 1
40 ulcr.
Gebet lb
petkinpliue
neres NNA&
8l an.
o, Mol
ligedDen
e eſt in⸗
elioka o⸗
.. Nonkrd⸗
mn decoken
hcenucen!
Culleld
ungai.
Nat, U
tlngel,N
n ce pecer
. Cgtelunn

Er jeſnenlt ,

e .
Cankal
torkelteſ
dpoel
Dantin ein
nles Citen
Ciei 0
e, Nelghirn
ientinnid
ego
ilcera ler
, Oril ſos.
fmilleen
Cties
per uln
1. Ati ann

6

armet. Accipite armaturam Dei, ut poſſuis re-
ſiſtere in die malo. Et galeam Jalutis aſſimite,
& gladium ſpiritus. Sed enim, inquies: Spon-
Can. 1. ſus ait: Murænulas aureas faciemus tibi. Et ideò
fortè omnia in ea commendat, & laudat, præ-
ter manus. Laudat oculos, collum, pedes; Ma-
nus non laudat. Cur? quia eas ipſe ornavit au-
reis murænulis. Illa enim Deo ornamenta pla-
cent, quæ nos nobis (ejus tamen ſuffulti gra-
tià?) comparamus. Aiebat aliquando Sponſa,
hujus artificii inſcia: Trahbe me- poſt te ourremus.
Scilicet. Et quid conſequereris? Non qui tra-
hitur, ſed qui ultrò currit, devenit ad braviu.
Pfſal. 118. Audi: Beati immaculati in via, qui ambulant in
1. lege Domini. Non qui trahitur, ſed qui ambu-
lat, beatus. Et certè ſi voluptatis abortus ſeſe
roſis coronarunt, vociferantes: Vino pretioſo,
ap, S. . & unguentis nos impleamus: Et non prætereat nos
Nos temporis. Coronemus nos roſis, antequam mar-
ceſcant : nullum ſit pratum, quod non pertranſeat
Iuxuria noſtra: ubique relinquamus ſigna lætitig.
quoniam hæc eſt pars noſtra, & haæc eſt ſors. Quid
agere decet primogenmitos Crucis? An exſpecta-
re debent, ut dumis ab alio coronentur? Ergo
voluptas roſas leget, ut luxuriet; & Pietas ſpi-
nas non colliget, quibus crucietur? Ili vino ſe
implent; & non tu te implebis felle? Prata
omnia illi pertranſeunt, ut flores deligant: &
tu eremum non adibis, ut dumos alliges? Vide,
quo modo ſibi quiſque conſulat, & quando auro
non poſſunt, coronant ſe ſaltem roſis. Noli ſpe-
rare, quòd tibi à Domino dumi deferantur, niſi
/ eos metas, non habebis. In horto quidem Ec-
cleſiæ ſeritur, & floret myrrha; ſed nulli meti-
Cant.5. . tur. Audi: Veni in hortum meum, dSoror mea
Wonſa, meſſui myrrham meam. Viden' ut ne Di-
lecto quidem metatur? Punica quidem mala
exhibentur, aromata apponuntur, domus ex-
truitur, lectulus ſternitur: At myrrham, niſi
ipſe colligat, non habet. Colonus enim quiſque
& meſſor ſit neceſſe eſt doloris, imò & profe-
ctus ſui. Nt qais vult venire poſt me, abneget ſe-
met ipfüm, & tollat Crucem ſuam quotidie, &
ſequatur me. Tollat, inquit, hoc eſt, non im-
poſitam ſufferat, ſed jacentem tollat, & impo-
nat ſibi. Delapſus aliquando eſt in ſinum Spon-
ſæ ſuis cum ærumnis Dilectus: exultavit illicè,
Can. 1. & exclamavit, Faſeiculus myrrbhæ Diletctus meus
12. mihi, inter ubera mea commorabitur. Sed citô
intellexit, non diù pietatem eam durare, quam
non ipfi nobis comparavimus, ſed quæ obtigit
nobis. Dilectum enim, quem modèò in ſinu ha-
Can 3. 1. bet, mox ne domi quidem habet. In lectulo meo,
per noctes, quæſivi, quem diligit anima mea:
quæſivi illum, & non inveni. Et ubi illud eſt
tam ſplendidum felicitatis elogium: Inter ubera
mea commorabitür?* Nimirum. Chriſtus, qui
non à nobis attrahitur citò elabitur. Qui modò
à Superiore confoſſus videris Chriſti plagas
omnes in tuo corpore circumferre, brevi ne
punctionem quidem præferes. Satius fuiſſet, ſi te
pupugiſſes, quàm quòèd te Dux tuus vulnerave-
rit. Chriſtus illapſus elabetur. Ideo, quæ tam
citò abiiſſe illum diſpicit, ſuo jam doctior diſ-
Can. 8. Pendio, clamat: Fuge, Dilecte mi, aſſimilare ca-
14. precæ, hinnuloque cervorum, ſuper montes aroma-
tum. Hæc ſuprema verba Canticorum ſunt. Non
odit Dilectum Sponſa, non odit; ſed conſcia in-
geſtam oblatamque pietatem facilè elabi, con-
quiſitam verò diuturmiùs perdurare, cupit fati-
„ gatione & venatu apprehendere fugientem, ne
Alioquin brevi fruatur ultròô ſeſe dedente Dile-
Cto. Chriſtus enim in ubera delapſus, elapſus

Ephel. 6
13.

10.

Can. I. 3.

Luc. 9.
23

.

8

Stromatum „ Lib. IV.

fretus auxilio exſequar. Scribat, Induite vos viſ-

199
eſt. Tu tibi quæras dilectum oportet. Tu te
doceas, Chriſtum imitari. Illum in te pingito.
Mirum illud eſt, quod habemus Canticorum
quinto. Pulſat Dilectus ad oſtium, compellat
Sponſam, impellit oſtium. Surgit tandem illa,
& oſtium reſerat: At ille declinaverat, atqueé Can. 5.6
tranſierat. Pulſat, & fugit. Fortè cunctabun
dam dedignatus eſt? Imô eam in horto & præ-
ſtolatus eſt, & blandiſſimèe excepit. Cur ergo
abiit? Quia citò deſeritur, ſi non diu quæratur,
ſed ingeratur nobis. Debuit ſuum ipfa Dilectum
ſibi quærere;, ut cautius deinde retineret. Te-
nui eum, nec dimittam. In hæc erupit verba,
non cùm illum ſibi ſenſit inter ubera conſediſſe,
ſed cùm illum & in toro, & in vicis, & per
plateas, & inter milites conquiſitum, vix tan-
dem reperit ſemotum à turba. Retinebis Chri-
ſtum, non ſi tibi eum ſuperior obtrudet, ſed ſi
tu eum delegeris, & conquiſieris. Denique per-
fectio ſimilis eſt, non Lilio in campo expoſito,
ſed theſauro abſcondito in agro, quem, qui
invenerit, divendito patrimonio, coëmit. Ex
iis, qui ad epulum abducti ſunt, citò unus ſor-
duit, & ſine veſte nuptiali inventus eſt. Hinc
eſt, quod in Apocalypſi aurum perfectionis
Dominus non tradit, ſed vendit. Suadeo tibi Apoc.3.
emere à me aurum ignitum, probatum; ut locuples 18.
NRas. Emat, ut ditefcat? Si optas illi opes, au-
rum largire non vendas. Imèô vendo, ut plus
diteſcat. Citô enim gratuitum profligaret the-
ſaurum, quem ſervabit diù, ſi emerit. Hortatur
Paulus Coloſſenſes, ut ſe induant hominem no-
vum. Et quare non tu illos induis? Quia brevi
nudarentur. Exſpoliantes vos veterem bominem Coloſ. 3.
eum abtibus ſuis, & induentes novum. Hac fortè ²:
de cauſa, cum juſſus fuiſſet Moyſes, ut Aaro-
nem ſacris veſtibus indueret, nuſquam lego id
ab illo perfectum. Et lotos aquâ indues ſanctis
veſtibus. Totum evolvi caput, nec video, id à
Moyſe factitatum, cùm reliqua omnia imple-
verit. Imòô lego, non à Moyſe Aaronem & fi-
lios ejus dilutos, ſed ſeſe abluiſſe. Laveruntque 1bid.
Moyſes & Aaron, ac ſilii ejus manus ſuas & pe-
des, cinm ingrederemur teöbt ſœderis. Ergo quan-
do ſuſpicari non licet, à Moyſe prætermiſſa,
quæ fuerant à Domino demandata, eos fortè
ipſe induit, ſed id literis non conſignavit: Ne
videlicet deſes ſperaret, ſe indutum iri novo ho-
mine ab alio, quam à ſe ipſo. Clamet proinde
Paulus, Domine, quid me vis ſacere? Ego ego
ero colonus mei cordis. Tu impéra, & eégo tuo

Can. 6. I.

Qan. 3.4.

Exod. 40.
12.

Coloſ. 3.

12.

ℳ

cera miſericordiæ. Nolite à me exſpectare, quod

à vobis impetrare poteſtis, imò & debetis. Ve-

Puſillani-
mes.

Lapſi op-

timi füt.

rùm quid ais? Domine, quid me vis facere? Tu
ad omnia paratus es, qui adhuc cruorem ſtil-
las, & cædem ſpiras? Emimverò hoc præ cæte-
ris unum demiror in Saulo. Non eſt deterritus
tantorum mole flagitiorum, quin ſe ad omnia
quam aptiſſimum crederet, ſi ei Deus non de-

foret. Peccavi, inquis; noli timere, ex Saulo

potes Paulus evadere. Non modô non inquina-
bis quod ſupereſt vitæ tuæ, ſed & recuperabis,
quos profligaſti, annos. Suaviſſimè Joëlis lacte
temperat Deus deſperantium abſynthium. Er
reddam vobis annos, quos comedit locuſta, bru-
ebus, & rubigo, & eruca. Ergo licet non emen-
dare tantùm vita, ſed & recuperare. Annon re-
cuperarunt horas, qui poſtremi laboraverunt
in vinea „ quos Dominus ſuppares eſle voluit
primis in denario? Laodiceis ſuadet aurum coë-
mere ignitum, non modò ut nuditatem obte-

gant, & pellant egeſtatem, ſed ut locupletentur.
R 4 Ue

Joël 2.
24.

200

Apoc. 3. Ut locuples fias, & veſtimentis albis induaris.
ia ver 2 Domine, quid me vis ſacere? Non dixit: Scio,
wera, &. quid faciam. Jam Evangelium evulgatum eſt,
vera Pæ illud implebo. Jam quid agant Apoſtoli, notum
nitentia eſt, eos imitabor. Non ità dixit; ſed dixit: Quid
alios non me vis facere? Non attendo, quid cæteri facti-
SH tent, ſed quid præſcribatur mihi. Ego enim non
tia vera. uin ſicut cæteri: ideò Dominus duriora a me
Non om- exiget, qui plus peccavi, qui fortiùs eductus
nia licent ſum è& luto ſæcis. Hoc enimveròô decipit multos.
omnibus. Non omnes una decet via. In Ezechielis curru
g „„ aliud animal ſimile Leoni, aliud Aquilæ, aliud
an du. Bovi, & aliud Homini. Alius quidem ſic, in-
zat viâ. quit, alius verò ſic. Non omnes ad currum A-
1. Cor. quilæ ſunt. Unus currum trahet volando, alius
7. 7. arando. Bos factus ad laborem eſt, Aquila verò
, omnes ad volatum. Leo, ſi rugit, currit; Homo, ſi
imperet, trahit; Aquila;, ſi laceret, ſat prodeſt:

und du-
as via. Bos non ducit currum miſi ſudet, & jugum du-
cat. Martha epulum parat, & Chriſto placet.
Magdalena plorat, ejulat, proſternitur;, ut pla-
cet Chriſtum. Matthæus & Zachæus uterque
Publicanus: verùm alter omnia dimiſit, alter
bonorum dimidium ſuorum reſervat ſibi. Meſ-
Cant. 5y. Nti, inquit, myrrham meam, cum aromatibus
1. meis. Tolle quod tuum eſt, & vade. Non quævis
Matth. aromata tua ſunt ad téque ſpectant. Ea demete,
20. 14.

quæ Dominus conſevit tibi. Alii catenula myr-
rha ejus eſt: alii verò laniena expiatio ejus eſt.
Cùm prædixiſſet Dominus Petro Crucem, per-
contatus de Joanne, ait: Hic autem quid Au-
Joan. 21. divit autem à Domino: Sdic eum volo manere,
2u¾, donec veniam, quid ad te? In me ſequere. Me-
mineris, Petre, quod tu claves accepiſti, &
ille codicem accepit; Tu ejeraſti Chriſtum, cui
ille pendenti in Cruce adſtitit. Denique illi non
deeſt Lilium, tibi non defuit uxor. Patere er-
go; ut ille in ſinu Virginitatis conquieſcat, ciun
tu cogaris trinam in atrio admiſlam negatio-
nem, tribus in Cruce clavis expiare. Achab vix
ſacco tegitur, & impendentium calamitatumn in-
dulgentiam promeretur. David volutatur in ci-
nere, & fiio vitam non impetrat. Nimirum pa-
res quidem in crimine Achab & David :ſed ille

inter idola peccavit, hic verô poſt pſalmos moœ- .

chatus eſt. Ut ſtella à ſtella in claritate differt,
ità delinquentium non una eſt pœnitentia. Super
cuſtoqiam meam ſtabo, & contemplabor, ut vi-
deam, quid dicatur mihi. Noli attendere, quid
aliis præſcribatur, ſed quid præcipiatur tibi.
Quod enim uni ſatis eſt ad morbum diſpellen-
dum, alii non eſt ſatis. Alius helleboro vix cu-
ratur, alius curatur juſculo. Petrus reſpicitur,
& lachrymatur. Judas lavatur, inauguratur,
ſaginatur, dignatur oſculo, arguitur: perdit
nihilo minus & perit. De ſanctis animalibus
quid ſcripſit Ezechiel? Et unumquodque eorum
coram facie ſua ambulabat. Nullum reſpiciebat
ad jugale ſuum. Docuere nos non decere ut bos
manna eſuriat, quo homo veſcitur. Et dedece-
re Leonem fœno cum Bove ali, quem decet

Habac. 2.
I.

Ezech.
I. 12.

triumphando annonam ſibi parare. Iſaiæ labia,

ut prophetet, exuruntur. Jeremias verô vix ta-
Jerem. Eto ore vates deſignatur. Et miſit Dominus ma-
1.9.
Dominus ad me: Ecce dedi verba mea in ore
tuo. Ille verò exclamat: Et volavit ad me unus
de Jeraphim, & in manu ejus calculus, quem for-
cipe Tulerat de altari. Et tetigit os meum. Dice-
re potuiſſet, Domine memorare juſtitiæ tuæ
ſolius. Jeremiæ blandiris, & me crucias? Ilum
tangis, & me uris? Rurſus, Jeremiæ fœcun-
datur ad prophetandum pectus, tacto tantum-

1

Iſai. . 6.

num ſuam, inquit, & tetigit os meum: & dixit

Oliva

modè ore ejus. Joannes verò, ut prophetet, Apoc. 10.
devorare jubetur librum, cujus amaritie con- e.
torta ſunt viſcera ejus. Domine, quiq me vis fa-
ceres Fœderantur rarò inter ſe, ſed pretioſo
vinculo hic Humilitas & Confidentia. Et primò Difiden-
quidem elucet Humilitas mihil de ſe præſumens. tia ſui.
Non enim arguenti ſe Chriſto, & ſitienti ſalu-
tem ſuam dixit: Domine, jam placare. Exinde „
habebis non hoſtem, ſed tubam Evangelii tui. ſi
Quandoquidem & luce circumfundor & colo,
& Dei alloquio ſublimatus, novus jam Moyſes Humili.
ſum, eôque inde felicior, quòd ille Montem aſ- zas.
cendit, ut Deo frueretur; ut verò me Deus al-
loqueretur, deſcendit in campum. Quando,
inquam, & Deum vidi, & cœlum patuit, &
prodigia renatum me in Chriſto circumſtete-
runt. Omnia per te poſſum in Eccleſia. Non itaà
dixit, ſed exclamavit: Domine, quid me vis fa-
cere * Ac ſi diceret Lucis vociſque immemor,
Neſcio quid agere debeam. Stipes ſum ità he-
bes, ut non modò non valeam me movere, ſed
ne ſciam quidem, quid mihi agendum ſit. Quan-
uam cùm hæc ex ore emiſit, multum quoque
teſtatus eſt, ſibi ineſſe fiduciæ in Deo ſuo. Si-
quidem ſuorum obrutus exprobratione ſacino-
rum, non ait: Domine;, lugebo, abdar in ſpe-
luncis, expiabo cruore meo funera occiſorum.
Ait magis: Domine, quid me vis facere? Quic-
quid juſſeris, implebo. Quid ſi juberet, ut no- Lapßi oß⸗
men ejus Regibus nuntiares Mundi Apoſtolus? riw iar.
Irem; poteſt enim Chriſtus, quod Saulus non pußilani.
poteſt. Poteſt Saulus in Chriſto, quod Petrus mes.
poteſt. Sine Chriſto Petrus fidem prodit. Cum
Chriſto Saulus fidem prodit. Cum Chriſto Sau- Gratis
lus fidem provehet. In manu enim Davidis vis.
lapis Gigantem ſternit. Haſta verò Saülem ini-
quiſſimo flagitio exponit. Quid autem lapidem
commemoro? Non ſaxum modò Goliam deji-
cit: ſed & lyra Dæmonem extruſit, ut David
fides pulſavit. Ego quidem nihil agam: ſed Gra-
tia Dei nihil non aget. Lætabitur deſerta & in- Iſa. 35.1.
via, & exultabit ſolitudo, & ſorebit quaſi lilium.
Ità, inquis. Ubi mihil erat Horum, Hlium eru-
pit. In me verô non modòô flos nullus, ſed in-
numeræ ſpinæ, ſed aconita, ſed angues. Non
ſolùm non egi opera lucis, ſed me contaminavi
operibus tenebrarum. Et ideò tibi quoque Pro-
pheta occinit: In cubilibus, in quibus prius Dra- lbid.
cones habitabant, orietur viror calami & junci.

.

Gratig
neceſſitas,

Poſuerunt in cœlum os ſuum: & lin-
gua eorum tranſivit in terta. Pſalm.

72. 9

Exultant plerique, cùm audiunt Momos de Marmu-
Luminaribus Eccleſiæ, fanda infandâque vul- "atione:
gare. Subrident, cùm vident tertiam ſiderum e te
partem Dracanis non cauda, ſed linguà in lutũ 7 geiake-
devolvi. Plaudunt, ſi ad maledicorum afflatum fieihone-
Stellæ cadant de cœlo, decoloretur Sol, & Aſ- randi.
trorum virtutes commoveantur. O ſtulti, & tar-
di corde, ad dignoſcendam Momorum imma-—
nitatem! Pulveri parcet, qui non pepercit ſideri?
Si cornu ſuo Solem eventilavit, lutum non pre- perſemn-
met? Poſuerunt in cœlum os ſuum. Quid tum? tores Re-
Non ſatiat, ſed irritatà maledicendi prurigine. ligioſma⸗
Et lingua eorum, inquit, tranſwit in terra. Poſ- niſi a-
ſunt ipſi dicere de gladio oris ſui, quod Deus Paleſe
prædixit de gladio Iræ ſuæ. Inebriatus eſt in œlo nivos vor
gladius meus: Ecce deſcendet in Idumæam. Aqui- honora-
la illa magnarum alarum, apud Ezechielem, bunt.
medullam quidem Cedri primò depaſta eſt, ſed Iſa 34. 5
deinde

1

ſel

bula

z1 pur
. t
Ma
poß
⸗
le
in
lii u. mira
bie
ſed
Pobtr. o!
Ie ho
Clc
I, ht
loltti

durumm

LAH
Uun lo
gum, .
Uuchne
rit)
ledet

lu
nan
hor.
Culi
ley,
ur,

17.

14 Mhin

. ACNNN
Mgn NN
lun. 4 1
kritgr t, Un

. Oolnm
. )roen

le

CON- n

Půũ Ezech. deinde & frondes Cedri decuſſit. V/enit ad Li-
tich S HWZ banum D Gα tulit medullam Cedri. DWimmitatem
niz Fee. frondium ejus ulſit. Et nunc Reges inteli
D ebe. Le erudimini, qui judicatis terrain. Qui Quis
ülh. Politici, de Chriſti Vicario blaſphemare & blaterare

—M & Aulici non timet, nec verebitur Reges proſcindere.
Pnm impii Re- Qui tiaras calcat, diademata proculcabit. Ignis

in, 26 bre comedit ſpecioſa deſerti: & famma ſuccendit
ah 7671. 1. omnia ligna regionis. Mira, ſed vera exæſtuan-
Mnſan 19. tis maledicentiæ immanitas. Specioſis exſatura-
nnäkn tur, & debacchatur in arida. Quò quidem quis

Deunl juſtior, eò avidius & voluptuoſius ab impio

unn, Severita; Caärpitur: Specioſa enim comedere dicitur. Ve-
unt,G in impios. rum reliquos lacerat, non quia eſurit, ſed quia
anlker furit. Quod ex Alpibus ſaxum devolvitur, pri-
aNn mmô quidem abietes pinuſque ſternit, tandem
Neiife verò ſegetum exterminio cervical aptat in agro
mmmeno, ruinæ ſuæ. Crede mihi, Detractor exorditur à
umitik. B ſummis, ſed minimis non parcit: arbores deji-
reteſſtl Plal. 134. Cit, ſed & ariſtas proſternet. Ab homine uſque
ſteor. 8 ad pecus. Lues illa, quæ Ægyptum perdidit,
e Eod. rz. ab aula & toro Princilpis incepit, ſed progreſſa

0 kvo. ad compedes, ne in carcere quidem ſubſtitit,

ne hend. ſed & primogenita pecudum mactavit in ſta-
Mdainſe bulo. Ita ſanè detractio: Nulhi parcit, & pur-
Ccchorun Job. 31. puram invadit, & pannum exedit. Ignis eſt, ut
Nei. 12. ait Sanctus Job, omnia eradicans genimina.
et, udrl Magdalenam irridet, Publicanum conſpuit, A-
Apohn“ poſtolos voracitatis arguit, JksNM Samariten
eNln vocat, & Satanæ mancipat. Leo Pardos Urfôſ-
Tnod Nnn que diſcerpit: Detractor verò & Feras lacerat
Moct Cn & Agnos. Quod olim ECcleſiæ prædizit Eſaias,
Chrito re in ore impletur detrahentis. Leo & ovis ſimul
im Dnadan Iſai. II. morabuniur non quidem ut paſcantur, ſed ut
Gailen n 6. rabiem inexplebilem detractoris non exiaturent,
ten giln⸗ ſed irritent explendo. V ide „ ne de hoc mon-
Glm e, Iob. 41. ſtro Dominus Prophetaverit: Jub' ipfo erunt ra-
zuhn r. dii Solis, & ſternet ſibi urum utaſi lutum. Rlon-
eKic⸗ ne hoc eſt, quod Paul ante dicebam: Male-
limne bl dicos videlicet, poſtquam denigraverint divi-
thuſlin na, humana proculcaturos 9 En quo modo,
inmer Ppoſt ſpretos coæli fulgores, metalla proculcat &
M. le aurum. Et quidem immanius terrenas proterit
Ulus, R Poteſlates, quam cœleſtes. Radios enim ſubji-
angves N cit; at aurum pro luto habet, & prémit. Ecce
eohntilnn Job. 40. aAbſothebit ſiuvium, & non mirabitür: & habet
iogehn 18. Rduciam quod influat Jordanis in os ejus. Nimi-
ufinh rum poſtquam exhauſerit Euphratem vel Ti-
Nani O . grim, qui è& paradiſo exundant, ſorbebit &
Jordanem, qui in mare Sodomæ mortuum pro-
n: r currit. Momus eſt? Pelle illum. Mihi non ma-
znn. Mo. ledicit. Maledicet.
In arduis ponet nidum ſuum. In petris
Unt Mins manet, & in Præruptis ſilicibus com-
Enlir i, moratur, atque inacceſſis rupibus. In-
enun hn, Qe oontemplatur eſcam: & de longeè o-
n ouli ejus proſpiciunt. Pulli ejas lam-
un ih, benr ſanguinem: &, ubicunque ca-
dhir daver fuerit, ſtatim adeſt. Job. 39.
molun 1 7.
etctl
Plurl De Aqui. Mihi non tam Aquila, quæ Solem reſpicit,

V uidnn la. ſed cum Cæteris Ordinmibus ſanctis Societas, quæ
ndi lun Religione: JESUM bajulat, hic videtur exprefſla. Et diſpi-

ntent N, Hera. ce, unde tantæ avis Sacer ſcriptor exordiatur
. wa , 6sv. eloginm. In arduis nidum ponit. Emimverèò niſi
n Eind 1. riei. Tyrocimum ſtrenuum ſit, & præcelſa reſpi-
lenems nium. Clat, non Aduilas nutriemus, ſed Corvos. Non
1Diehica, in ſinu deliciarum, non in violis blanditiarum,
. r . ſed in rupibus Mortificationis tyrones adoleſ-
ehenc

Stromatum, Lib. IV.

201

cant. David Gigantem ſtravit, quia inter Leo-
nes & Urſos infantiam exegit. Joannes in car-
cere luſit, quia à mammis progrefſus eſt ad ru-
Pes. Ponet, inquam, nidum ſuum. Et nidum po-
nat Societas neceſle eſt, & ſuum ponat. Sic
quoque agant Religiones aliæ, Societate noſtrâ
& Antiquiores & IIluſtriores Non expedit ab-
duci & ſua domo & ex palæſtra Lyrones. Plu-
meſcant, & adoleſcant in nido, alioquin, ut
evolaverint, ruent. Sed ſuum ponant nidum.
Ponet nidum ſinum. Non degeneret à ſuo robo-
re. Metuendum eſt, ne paulatim à luſciniis ni-
dulos mutuemur, quamvis Aquilas nutriamus.
Tanta in educandis tyronibus lenitas, tanta ver-
borum amoœnitas, tanta verberum parcitas, neſ-
cio an nidus Aquilarum ſint. Apage illecebra-

rum farraginem; Apoſtolos educamus non Poë-

tas, Crucis alumnos mitrimus, non Muſarum
abortus. Candidatos autem Crucis malè edu-
cCat, qui eos non paſcit dumis, flagris, clavis, op-
probriis. Quâ ratione, obſecro, adoleſcet in ſpi-
nis, qui vagiit in viola? An inter ſtudia Cru-
cem ſectabitur, qui fervoris & poenitentiæ pri-
mitias dedicavit in pluma? COſeuletur me oſculo

oris ſiti. Ita deſponſata viro dolorum, & Spon- Canele
ſo ſanguinis, non vulnera ſitit, ſed oſcula? Ni-
mirum inter ubera enutrita, non clavos eſuriit,
ſed blanditias. Memores uberum tuorum ſaper vi- en I.

num. At, inquies, quamvis in odore attracta un-
guentorum, & initiata in cellariis, faſciculum
tamen myrrhæ amplexatur. Faſciculus myrrhaæ Can. 1:
Dilectus meus mihi, inter ubera mea commorabi- 12.
tur. Complexa eſt amareſcentem Dilectum, ſed
citò dulceſcentem eſuriit. Illico enim iubdit:
Botrus Cypri Dileclus meus mihi, in vineis En- Can. 15
gaddi. Quid Chriſtum reſpicis reſidentem in vi- 3:
neis, quæ Chriſtum tenes conſidentem in mam-
mis? Eninvero, inquit, ibi Botrus eſt, hic myr-
rha eſt. Amo Dilectum; ſed botrus, quæſo, non
myrrha ſit. En quo modo unguentis innutrita
initio quidem geſtit ad myrrham, ſed brevi eſu-
rit botros. Breviter, quæ myrrheum Dilectum
commoraturum dixerat inter ubera, nec receſ-
ſurum, ità eum vel amiſit, vel ablecit, ut nec
in lectulo repererit. QLuæſivi illun, & non in- Can. 3.1.
veni. Nimirum, ſi tyrocinium non in arduis,
ſed in uberibus pones, ad myrrham primèò exul-
tabis, ſed eam citò faſtidies, Dabit pereutienti ſe Thren. 3;
maxillam. Cur? Audi: Ponet in pulvere os ſuum. 30.
Quia faciem proſtituit in luto, ideò genas ex- 1bid. 3
poſuit cædenti. Proludas neceſle eſt luto alapis.“
Ut colaphos patiaris, genas prius in pulvere
merge. In arduis ponet nidum ſuum. Quid tum?
In petris, inquit, manet. Morabitur in petris,
quia adolevit in arduis. Rurſus, ponet in arduis
nidum ſuum. In arduis pone nidum, ſed tuum.

Interdum non Apoſtolos educare videmur;, ſed

Anachoretas. Ità eos ſilentio, ruſticitati, te-
tricitati, conmtemplationi addicimus, ut non
Aquilas cadaveribus, ſed Phœnices aromatibus
nutriamus. Quid juvat tam ſolitarios tyrones Socieratis
eſle, quos ablegaturi ſumus ad populos? In Seholaſti⸗
arduis ponet nidum ſuum. In petris manet, & 6t.
in præaruptis ſilicibus commoratur. Pudet ſubli- Superior
mitatis noſtræ? Obſecro, ſi in arduis pullos pa- in vigilet.
rimus, non eos deinde tranſmittamus ad hortos. Pp,ohh,
Aquila in ſaxis nidum ſtruit, ſed & in rupe ssg,
commoratur. Væ nobis, ſi Tyrones naſceren- Mortif-
tur in ſilice, & in viola adoleſcerent. Cur tan- cationuts
tus in nido rigor, & tanta poſt nidum, com- Riis.
miſeratio? Tanta cum naſcente durities, tanta
mox lenitas cum adulto? Dum vagiret, fella ſu-

xit ex ubere, & vir mella potat & nectkar. Paulus
primô

202
primò lac immulget;, ut duriori cibo ablacta-
tos excipiat. Nobis autem cavendum eſt, ne
infantes ſolido cibo, & lacte viros nutriamus.
Tepiditas Inter ubera Crucem glutimus, ablactati mel &
poſt fer- lac præguſtamus. Fallimur. Aquila locat in ar-
vorem. dquis nidum, & exinde non ad prata profilit,
ſed demoratur in petris. Cur omnia liceant,
exacto tyrocinio, cui in tyrocinio nihil licuit 2
Ab aquis nivium ad nimium calorem progredi,
non paradiſi imago eſt, ſed gehennæ porten-
tum. Apud Jeremiam, qui poſuerat in pulvere
os, genas non unguentis obliniit, ſed alapis ex-
Thren. 3. terminavit. Ponet in pulvere os ſuum. Dabit per-
22. cutienti ſe maxillam', ſaturabitur opprobriis.
Quaàm indecorum eſt, ut Gigantes gemant ſub
aquis, qui Alpes ſuſtulere puſiones! Quaàm
turpe, ſi poſt rupes tranſeas ad areolas aroma-
tum! An Roſæ ſumus? Germinamus ſenticoſi,
& ſpinis undique ſcatemus, ut pariamus tan-
dem, & erumpamus in florem. Quid expecta-
bas poſt infantiæ ſpinas, niſi ut, appetente ve-
Tyro de- Te, Pareret haſtas? Scilicet: Concepit dumos 3
gener. ut Roſam ederet. O, ſi ſpectaremus in quaàm
Seientia viles illecebras degeneratura ſit ſitis hæc tanta
Rir. patiendi! Qui nunc clamitant, Crucifige, Cru-
Propoßira cifige; non aliud ſibi ſucclamari patientur,
zetinends quam Oſanna, & Benedictus qui venit in no-
mine Domini. Nimirum cùm ſibi Crucem exo-
ptabant, Chriſto palmas ſubſternebant: deinde
verò, ſi ſibi, quod abſit, palmas decerperent,
Crucem Chriſto adornarent. Donec producçant
Pſ. 57. ſpinæ veſtræ rhamnum. Niſi ſpinæ ſpinas pariant,
10. monſtrum eſt. Debent tyrocimii ſpinæ duriores
parturire rhamnos, quos ſuo tempore pariant.
Paulus ſuæ converſionis initio jejunat, non ut
Apoſtolatus ſui tempore ſplendidè epuletur,
J. Cor. ſed ut verè de ſe ſcribere poſſit: In fame & ſiti,
1I1. 27. in jejuniis multis, in frigore & nuditate. Et eſu-
1. Cor.-4. rimus, & ſitimus, & nudi ſumus. Chriſtus in
11. ſtabulo naſcitur, ut moriatur in Cruce, non ut
Severitas exſpiret in throno. Intuere Cœlum, atratur
ſemper priùs, tum lachrymatur, deinde fulgurat, ad
major Ei, extremum tonat, fulminâtque. Semper fune-
zt Fervors . . . * .
& Pœni- ſtior doloris, horroriſque ſcena eſt. Ita & Pau-
zentia en lus, duriùs quotidie ſecum egit. Quod ſi quæ-
perſeve- ras, cur & in Coœlo & in Paulo pompa dolo-

antia. ris excreſcat: illud eſſe cauſæ crediderim, quòd
Pesr neuter gratis ſævit. Verùm & vapores & fimo
Veris.

virius ſo- Coœlum attraxit, & fuis ſeſe Paulus ſceleribus
Iida. circumcinxit. Poſt imbres non fulguraret Co-
lum, ſi non undique nubibus vallaretur: Nec
Cognitio Paulus caſtigaret corpus ſuum, niſi flagitiüs ſe
ſui. ſuis circumdaret, inquiens: Qui prius blaſphe-
mus fui, & perſecutor. O Aquilam magnarum
alarum, quæ, poſtquam Solem & vidit, & pe-
nè rapuit rapta ad tertium Coœlum, ſuorum fa-
cinorum cadaver eſuriit, non ut iis aleretur,
ſed ut eis alas ſibi detraheret, ut, quæ ad pri-
matum laborum merito evolabat, ſcelerum re-
cordatione rueret ad Apoſtolorum veſtigia. Ego
enim ſum minimus Apoſtolorum, qui non ſunz
dignus vocari Apoſtolus , quia perſecutus ſum Ec-
cleſianz Dei. Ideè poznas auxit & dolores ſuos,
quia ſui non obliviſcebatur. At nos ſtatim Pha-
raonem cum curribus & equitibus in pelago re-
ligioſæ vocationis ità demergimus, ut ne recor-
demur quidem, peccato olim nos ſerviviſſe: &
ideò, qui in exitu ex EÆgypto agreſtes lactu-

S. Paulus.

Ccas deguſtabamus, ad interiora eremi progreſ-

ſi, vel manna pertæſi melopepones eſurimus.
Nec pepones tantum, ſed & coturnices appe-
tes. En quò decidit eſus lactucarum? Ab a-
maritudinibus paulatim deventum eſt ad deli-

Oliva

cias opulentorum. Enimverô rari Aquilas æ-
mulantur; quæ in arduis nidum extruunt, ut
deinde commorentur in ſilice. Imitantur potiùs
Babylonicum ſimulachrum, cujus plantæ vel
luteæ vel ferrex, non in argentum modè ſed
in aurum tandem afſurrexere. Quis crederet,
ut jacta in luto fundamenta aureo tandem ver-
tice conſummarentur? Quot hic adſunt, qui
modèô teſtam tantùm loquuntur & ferrum, ſuæ
memores humilitatis, & in ſe ſævi; qui, exacto
tyrocinio, argenteum præferent pectus, & ca-
put efferent aureum? Proh Deus immortalis! ſi
nolumus Paulum imitari in anteriora exten-
dentem ſe, æmulemur ſaltem impios, ut quos
habent proceſſus in voluptate ſceleſti, eoſdem
habeat in ſuis doloribus pietas. Audi volupta-
riorum in deliciis progreſfſum. Uamur creaturà,
tanquam in juventute, celeriter. Vino pretioſo, Sap. 2. .
& ungiuentis nos impleamus. Coronemus nos roſis.
Nullum ſit pratum, quod non pertranſeat lu-
xuria noſtra. En quo modo in deliciarum ſta-
dio ad ulteriora protendatur impietas! Primò
utitur, deinde fruitur, demum abutitur crea-
turâ. Rtamur creaturà., Benè: hoc omitti po-
teſt, ſed poteſt etiam admitti. Vino nos implea-
mus. Hic jam exundat illecebra. Bibe, ſed no-
li oppleri. Verùm neque hic deſinit, ſed obli-
nit ſe quoque unguentis. At corpori hactenus,
ſi non necefſaria, ſalutaria certè adhibentur.
Quid verò Corpori cum coronis? Quæ utili-
tas roſarum poſt unguenta? Jam non conſuli- Parva in
tur incolumitati, quando nec roboratur caro, malo.
nec impinguatur, ſed tvoronatur. Quid? quod paupertas
nec coronata voluptas conquieſcit, niſi quos laſa.
Præfert in capite flores, pedibus proterat, ut Tepiana-
videlicet delicatiùs repat, quaàm regnet. Coro- iis dam.
nemus nos roſis: nullum ſit pratum, quod non na.
pertranſeat luxuria noſtra. En Roſas non jam im- Voluptas
poſitas capiti, ſed pedibus ſuppoſitas? Non e- H
nim ſat eſt voluptati, quòd floribus coronetur, lit.
niſi & flores calcet. Quod ſi exquiras, quo mo-
do itaà ſuos protenderit fines Voluptas: aio, ideò
tam latè ſuos produxiſſe terminos, quòd ſta-
tim ſumma ſibi in mente propoſuit. Non enim
ſibi utendum creaturis cenſuit, ſed fruendum.
Venite, inquit, fruamur bonis, quæ ſunt. Hoc Sap. 206.
jacto fundamento, ab uſu exorſi ſunt creatu-
rarum, ſed citò progreſſi eò ſunt, quò luxu-
ria eorum collineaverat. Gamur creaturâ, in-
quiunt. Audi modeſtos. Wamur. Et Timotheo
hoc Paulus indulſit. Uere modico vino. At uſus . Tim. 5.
in abundantiam, & coronas, & proculcatio- 23.
nem deliciarum exundavit. Impleamus nos vi-
no, coronemus nos roſis, gradiamur in pratis:
ut molliùs figatur pes, quàm caput amicitur,
Exardeſcat, obſecro, has inter voces ardor pa-
tiendi. Dicamus & nos, & animemur. Utamur
Cruce, felle non aſpergamur, ſed repleamur:
Coronemur ſpinis: ubicunque myrrha olet, &

dumus germinat, ibi quieſcamus. Nulla ſit ſo- pervor

litudo ferax aſpidum, & ruborum, quam non fatim.
decurrat noſter in Crucem amor. Veruùm, niſi Tyre ve-
ſtatim ſupremas nobis præfigamus poznarum tus confe
metas, in carceribus conſiſtemus. Dixere illi, im ar-
Venite, fruamur bonis, quæ ſiint. Statuamus & "at:.
nos, non uti Mortificatione, ſed frui: hoc eſt,
non eas tantùm deligamus pœnas, quas adhi-
bere nobis cogimur, ut mortem ſævientis in nos
concupiſcentiæ arceamus, ſed quas aſſumere
ſuadet illecebra patiendi. Fruamur bonis, quæ
Junt. Nullas illi à ſe alienas duxere delicias: Nul-
los nos non convemire nobis dolores cogitemus.
Non ſibi ab alio propinari ſuſtinuerunt, ſed ſeſe
vino

1
e
l
Ulint
puvera .
lind,
blur t
nii. un
le. .
url:. C.

Gnid
tet.
o
Tham
, l
al
umyr
Nnf. kn ,
iuimi (Ohleri
im. n t
Himn ſcium,
Chih, pando⸗
Mmii alnod
t. Glatgg
ninn Pwoal
Auin, Iit: itd
intn
intano
Elelc
TonNr)
ſiurorun
tenna ſen
ietn,
u, &
Cet, I
balat

alur. Nei

Raiſe i Tpibu
in aan Claos ma
☛
1“ Cummen
ordnn.
l Alas
⸗ ulei6
Ulnnp glin
u fmage,
Nin Lebe tenn
Niin, p Monreh
tel Kietir
ionnle
ſellumg &

nn
8 en le
N d 1
hrnn
ireitt e h
Ihand

beſl N

t,
tpoti
Nde v
dſed
etent,
enye.
n, Ni
tun l
l,eid
,Ks.
mortlel
Cla ehten.
,er
li elen
di 1le
1, fennn,
1o rei
nus orfoſt
ralſn h.
Ciarumn ke
ts Hind
Utitur ree.
nniti o.
nt intle
ibe, ſedto⸗
t, ledobl.
i hackenn,
adhibernn.
Que unl.
on COhlll-
Oratur 0, ¹
Quidgool
t, nl
Protett,
regnet. Enri
n, d m
8non pnmin-
ſitas! Ne⸗
us corontu,
ras, Cvonr.
tas: 10,l
98, Gbol l
Wit. Nnenn
ſed fuendhn
gue ſir. Hg
Ct den
it, d un.
Cretttfi, I.
Er Tirodben
Diin AUi,
e Proollem,
leanons M.
ummn nlttn
caput Aolcru
voces Gnß
nemun Uin
ſed replemn
nynthe Oe
. NulR- 8

*

Stromatum, Lib. IV.

vino repleverunt: Nec nos ſupplicia ab aliis ir-
rogari nobis patiamur; quin ea avidiſſimè præ-
ripiamus. Denique coronam illi non in imperio,

Religionis ſed in voluptate conſtituerunt: Coronemus nos
muners roſis. Neglexere purpuras, ut flores redolerent.
viliora, Ita tu quoque non in Scripturarum interpreta-
H tione, non in animarum cura, non in populo-
anur. Tum ad Chriſtum traducétione, ſed in dolore
Iavidia luctûque tuum eſle regnum putato, dicitéôque:
inter «- Coronemus nos ſpinis. Al orineruur : alii
Tuales. Præſint: alü interpretentur: Ego moriar in Cru-
ce: ego cum Chriſto cædar. Quanquam, cur à
flagitioſis in popinis & pratis diſcimus, quod
ab Eccleſiæ Sponſo addiſcere in promptu eſt?
Can 5. 1. Meſſui, inquit, myrrbham meam cum aromatibus
meis. Nota: Non carpit, ſed demetit myrrham,
abundè amariſtudines coacervat omnes, & undi-
que. Quam myrrham ſuam vocat, vel quòd ſi-
bi maximè amäreſcentia deligat, vel quòd quic-
quid amarum eſt, ſibi, votiſque ſuis deberi pu-
tet. Et eam ità diligit, ut vel tunc demetat, cùm
aromata metit. Nihil enim illi ſaperet, ſi myr-
rham non ſaperet. Quam nos eſſemus miſeri,
ſi, dum Sponſus vult vel in deliciis amarorem,
nos cuperetmus, & quereremus aromata, vel
in myrtha? Juſti, vel dum epulamur;, crucian-
Mortiß- tur, & ſerunt in ſolatio ſupplicium: Impii verôò
cationis conſerunt delicias in pœnis, ut jam jejunium
odium. non tormentum ſit concupiſcentiæ, ſed ſub-
Pati pro ſidium, cùm & lautiùs & delicatiùs coœnent,
Chriſto, quando ſcelera expiant, quàm cùm patrant. Qué-
ſaltem dü admodum enim in deſerto felicius eſuriit & ſa-
Pite je ginatus eſt Iiraél, quam in «.Ægypto; & cuùm
juninm ProOcul erravit ab ollis carnium, manna deliba-
illadat, Vit: ita diebus cinerum felicius Gula velificat
in Erythreo pœnitentiæ, quàm non cucurrerat
in campo Senaar bacchantium feriarum. Verbo;
& deliciæ in cilicio, & in jejunio illecebræ, ut
monſtra Monachorum ſunt, ita aliquando Chri-
ſtianorum ſunt ritus. Cœlum pluere cogunt, ubi
terra ſterileſcit. Sed redeamus ad noſtra. Ergo
Societas, ſi Aquila eſt, & nidum locet in ar-
duis, & domicilium in rupe collocet: ut Icili-
cet, quos Crucis lactat amaritie, eos nunquam
abducat a Cruce. In præruptis ſilicibus commo-
vißtatio- ratur. Neſcio, an tam effuſa noſtri cum ſæculi
ne. filis & tenebrarum communicatio teſtetur, nos
Familiæ- in rupibus inacceſſis diverſari. Magnum certè
ritas cum Chaos firmari deberet nos inter & eos. Verùm
ocnlari. communem jam alveum habent fluvii Damaſci
bus. & Jordanis. Paſſim aulæ Servis Chriſti, & clau-
ſtra Aulicis Ducum exundant. Nulla jam diſtin-
Ctio Judæi & Græci, ſed idem Dominus om-
niuin, quia unus omnes dominatus in ambitionis
cena. yrtes agit. Morandum tibi eſt in rupibus & ſi-
Zelus ex licibus præruptis. At, inquies, ſi Cellam incola,
Oratione, Inpii non reſurgent. Imô exſurgent, ſi tu did in
cella fueris. Audi: Inde contemplatur eſcam... Et
ubicumque cadaver fuerit, ſtatim adeſt. E cella
deſilimus & promptiùs & felicius ad cadavera.
Quod ſi non habitemus in ſilice, crede mihi, non
ad cadavera, ſed ad florulentos, & epulantes deſ-
cendemus. Ergo tria implenda nobis ſunt, quo
Aquilam exprimamus in noſtro zelo. Primo ad
cadaver accurrendum. Nempe peccator requi-
rendus eſt, non ſtolatus, ut illum excites, non ut
tu te efferas & oſtentes. Secundò; ſtatim accur-
SeE rendum eſt. Tertiò; Non ſatis eſt, quòd impi-
idife- gr ad impios vel noſtri indigos properemus;
rons, ſed ubicumque hi jacuerint, & noſtram implo-

raverint opem, accurrendum eſt. Accurrit quis
ad peccatorem jam jam agentem animam. Num
dives eſt? Non. Sed famulus Magnatis eſt. Imus,

203

non quia, qui rogat, petit; ſed quia, qui im-
perat, muneribus invitat. Non qui rogat, ſed
qui erogat, aquilas è rupe detrahit. Hoc enim-
verò non eſt delibare cadaver, ſed Principes e-
ſurire. Si cadaver eſuris, tam in triviis, quàm
in aulis conſiſtentem peccatorem convenies. Au-
di: Et ubicunque cadaver fuerit, ſtatim adeſt.
Quid veròô de pullis noſtris? Non cadaver co-
medent, ſed ſanguinem lambent. Dedecet aqui-
larum fœtus alio nutriri lacte, quàm ſanguine.
Non licet Lyroni deglutire cadaver, ne ipſe in
cadaver convertatur. Non, inquam, ſtyrom li-
cet ſcrutari renes & corda peccantis, ne abſor-
beatur, dum ſorbet; ſed licet illi cruorem lam-
bere, errata corrigere, concupiſcentias terrere,
axiomata Babylonica emendare. Verùm diſcat à
pullis cruorem non calcari, ſed lambi. Non e⸗-
nim licet adoleſcenti aliorum flagitia, niſi ſua-
viſſimè reſecare. Aquila laceret; at pulli lam-
bant. Porrò nota verbum illud: Inde contempla-
tur eſcam. Hoc eſt, ex inacceſſis rupibus. Et ideò
ubicunque cadaver fuerit, ſtatim adeſt. Cur fri- Zelus a-
get interdum Zelus animarum? quia non om- nimarum
nes de animarum cura ſecum ſeriò meditantur. * Ora-
De proximis duntaxat agunt, cùm agunt cum o.
proximis. Aquila ſua è& rupe non videt modò,
ſed & contemplatur eſcam. Inde, inquit, con-
templatur eſcam. Si enim eſcam videret, horre-
ret: ſed quia non tam videt cadaveris foœdita-
tem, quam ſibi alimentum in illa foeditate pa-
ratum, ſtatim advolat. Planè ideò aliquis mi- Xenodo-
nùs ardens, quam’cæteri in Religionibus ardeant, chiun.
inopes, & impios faſtidit & negligit, quia o- Zens s
culis tantùm luſtrat eorum ſordes ſeu panno- nimarum
rum, ſeu vulnerum, ſeu ſcelerum. At, ſi non indiffe-

videremus pannos eorum, ſed noſtras contem- 7ens.
in b⸗ ſ ſi de reſpi- Cenhide-
plaremur in pannoſo coronas; ſi corde reſpi .
. ratis ai⸗

ceremus non jam vermes in paupere, ſed Jr-
SUM ; ſi intelligeremus ſemina illa doloris in
laurearum & exultationis manipulos adoleſce-
re: profectò invaderemus impios, & noſtram
augeremus ſanctimoniam. Rurſus, Inde con-
templatur eſcam. Attendit ſcilicet, quâ parte
cadaver impetat: videt enim non ubique figen-
dum roſtrum. Ubi jam putruit, non eſcam,
ſed ſaniem invenies. Ergo &. nos ſeriò atten- Correctio
damus, quo ex latere peccatorem aggredi de- prudens.
beamus. Si enim ſtatim languidiorem cordis e-
jus partem tangamus, vermes & aſpides nobis
ſcaturiet. Quod ſi prudenter ſaniora palpamus
membra, ut imbecilliora deinde curemus, non
ſaniem odii, ſed lachrymarum nectar curatori
ſuo impius exhibebit.

get Telu.

Fidelis Deus: Per quem vocati eſtis in
Societatem filii ejus, JESU-CHRISTI.
I1. Cor. I.

Oh ſcelus! Putant interdum aliqui minus fi- Societas
delem Deum, quèd ſe advocaverit in ſocieta- jsst.
tem filii ſui JusU. Fidelis, inquiunt, Deus iis, Apeſtat«
quos vel ſolitudini deſtinavit, vel, Apoſtolico "5 Perſe-
ritu, detractis calceis, und cooperuit tunic. sstene

Ibi enim inter pſalmos & plauſus ſanctimonia Sezete
vitæ floret, ubi carnis interitus ſpiritui famu- Opprobria
latur. Societas verò Jks ubique impugnatur;, pre Chri-
conſpuitur, blaſphematur. O ſtulti, & tardi cor- Ca 24
de ad credendum! Imò ob hoc gaudendum eſt. Tuc- 24.
Si enim non exprobraremur, Societas noſtra
non Irs, ſed Joannis eſſet ſocietas. Porrò
quod ſapienter ob exprobrationes lætari de-
beamus, tres ob cauſas exiſtimo id contingere.
Prima 5

„

204 li
204 Oli
Prima; ob difficuitatem actis, ſuſtinentiæ vi-
delicet opprobriorum. Secunda; ob acts præ-
ſtantiam. Tertia; ob præmiorum magnitucdh-
nem ipſi deſtinatam à Domino. Quæ omma ſi
probaverimus, æquo animo permittemus, ut
alii plauſus inter & pſalmos ſuas coronas con-
texant, nobis exſultantibus in opprobrio no-
ſtro. Rideris? ride. Blaſphemaris? exſulta. Ma-
lediceris? Benedic. Perſecutionem pateris? Su-
ſtine. Pars noſtra hæc eſt, & patrimonii J ESU
pars non ultima. Prædives, inquam, pars E-
vangelicæ perfectionis eſt, ferre conſtanter op-
probria, quia & difficillima eſt. David collu-
Gtatus cum Golia, quas non virtutes exercuit?
Zelo armatur, fide munitur, charitate audet .
ſpe pugnat, oratione triumphat. Nihilo minus
tantarum virtutum moles par non eſt choreæ,
Lib. 27. quam ante Arcam duxit. Quid de ejus virtu-
mor. c. tibus ab aliis ſentiatur, inquit Sanctus Grego-
277 rius, ignoro. Ego David plus ſaltantem ſtiupeo,
quàm pugnantem. En quomodo fortius eſt, irri-
ſiones pati, quàm hoſtem perdere. Obarmato
Gigante & ocreato nocentior eſt Michol ſub-
ridens. Acrius confodit irriſio, quàm lancea:
& malumus effundere cruorem, quam ſuffun-
dere. Noli ergo invidere, ſi videris ante jeju-
nantem proſtratam jacere voluptatem, carnem
tremere, delicias exſpirare. Occinatur illi ba-
culum præferenti, David decem millia fuga-
vit. Quo modo pallet, aiunt, qui epulabatur
quotidie ſplendidè: quo modo ſacco tegitur,
qui olim induebatur byfſo. Planèe Goliam ſtra-
vit, qui Mundum ſubegit cum pompis fuis. Ita
Canunt non viri, ſed puellæ. Cæterùm conten-
tus eſto opprobriis tuis, quamvis non cilicio
tegaris, ſed panno: quamvis non expalleſcas
jejunus, ſed ſaturatus opprobriis erubefſcas. Da-
videm de carne triumphantem puellæ näran-
tur: Gregorius irriſionibus appetitum Davidem
admiratur. Pugnando quippe, inquit, hoſces ſith-
didit, ſaltando autem ante Arcam ſemet ipfum
vicit. Vis noſſeé, quantô facilius ſit pallere je-
junio, quam rubere opprobrio, & fame peri-
Clitari, quam fama. Eliiæus delicis, pompis,
pibuſque Calcatis, ferre noluit, non dic Pru-
8. Eliſaus. dentium ſales, ſed puerorum infultus. Cum enim
audiſſet, Aſcende, Calve; Maledixit eis in no-
mine Domini: egreſſique ſunt duo ur ſi de ſaliu,
& lacerarunt ex eis quadraginta duos piteros.
§. David. Promptius ſanè eſt, aurum calcare, quàm au-
ram. Qui theſauros Syri Naaman rejecit, ſuſti-
nere non potuit infantium clamores. O quàm
facilius mutatur caro, quaàm vultus! Quam du-
rius eſt, rubore tegi, quàm ſtoreã? Quaàm
ſuavius eſt carere dapibus, quam carere plauſu!
Audeo dicere, Humilitatis corticem duriorem
eſſe medullà Humilitatis. Audi Gregorium: Nil
Irriſores Je eſſe niſi pulverem favillämque perpendunt. ſed
Zuhterum. tamen coram hominibus deſpecti apparere refu-
Erubeſeê giunt. Certè David, qui aliquando uxoris de-

Ibid.

4. Reg 2
24.

reFZ riſiones irriſerat, qui humiliter de ſe ſentiebat,
elii diffi- . . . .
S teſtatur tamen, non abjeciſſe ſe animum cùm

vincitur. füugeret, cᷣm exularet, cùm quæreretur ad
Ferſecutio hecem, cum inter hoſtes degeret: ſed cùm de-
ferenda." rideri ſe intellexit à ſamiliaribus ſuis. Factus ſum
Pſ. 30. 14. tanquam vas perditum, quoniam audivi vitupe-
rationem multorum commorantium in circuitu.
Peregrinari libet, derideri non libet. Nudis in-
cedere plantis militaris conſtantia eſt: at ſperni,
ſcurrarum eſt. Samſon non inmiquè tulit cate-
nas, carcerem, cæcitatem, fupplicia. At ubi
illudi ſibi ſenſit, tunc enimverò ſe credidit ca-
Ptivum, & vitam pertæſus, perire maluit, quàm

L

Va
erubeſcere. Circumagebatur ludibriis, quod du- Epiſt. 70.
rits, inquit ad Vigilium Sanctus Ambroſius,
& ultra ipfam captivitatis ſpeciem tolerabatur.
Wam mori, naturæz functio: ludibrio eſſe, probro
ducitur. Cupiens igitur tantam contumeliam vel
ultione ſolari, vel morte prævertere, exclama-
vit: Moriatur anima mea cum Philiſthiim. Hinc
eſt, quod apud Jeremiam ærumnas ſuas com-
memorans Jeruſalem, obſidionem, famem,
vulnera, deditionem, ſtrages quaſi patienter
narrat: ubi verò irriſam ſe meminit, tum enim-
veròô exundaſſe in ſe iræ Dei, & ærumnarum
profluentem proteſtatur. Factus ſum in deriſam
omni populo meo, canticum eorum totà die. Et Thren.3
quid poſt hæc? KReplevit me amaritudinibus, 14.
inebriavit me abſynthio. Fatetur ſe jaculis con-
foflam, nec ſe putat amaritudine repletam.
Miſit in renibus meis filias pharetræ ſuæ; & ſu- Ibid. 13.
ſtinet. Ridetur: & ſe illicò ſuſpirat inebriatam
abſynthio. Uſque adeò difficilius eſt, irriſiones
excipere, quam jacula. Planè probrum, fel eſt.
Porrò non arduum modòô, ſed & plenum coro-
narum & roboris opus eſt, rideri & ridere. Si-
ne, ut David Gigantem ſternat, tu irridentem
Michol patere, & major es Davide. Hanc ob
cauſam, puto Sponſam cæterarum penè arbo-
rum immemorem unius flores punici indagaſſe.
Veni, dilecte mi, egrediamur in agrum. Videa-
mus, ſi floruit vinea, ſi flores fruttus parturiunt,
Ii ſoruerunt mala punica- ibi dabo tibi ubera
mea. Nota: Ubera exhibet, non ſi vinea ger-
minaverit, ſed ſi floruerint punica. Rubor enim
ille, quo perfundimur, cùm pro Chriſto deri-
demur, pretium vel exæ quat, vel etiam exce-
dit ſuppliciorum. Minus æſtimat paſſionum
torcularia, verécundiæ & confuſionis compara-
tionem. Et vide, quod flores arborum reliqua-
rum ſpernit, ſi fructus non pariant : Ji ſlores
Iructus parturiant. At in punicis, quæ verecun-
diam exprimunt ſuſtinentis opprobria, ſat eſt, ſi
flos renideat. di foruerunt mala punica: ibi da-
bo tibi ubera mea. Quid ſi fructus non parerent?
Num ſolis floribus ubera oppigneras? Oppigne-
ro. Verecundia enim exprobrati, etiam non
conſummata nec abſoluta, ubera promeretur.
Ut enim in Sole non meridiem tantùm, ſed &
auroram commendamus: itaà ipſum Verecun-
diæ rudimentum pretioſum eſt, & ubera ad ſe
trahit. Hinc Dominus, cùm & alapis, & fla-
gris, & dumis numerum præfiniverit, oppro-
briis tamen uſque ad ſatietatem expleri voluit.
Et ſaturabitur opprobriis. Clavis, alapiſque veſ- Thren.3.
ci Dominus potuit; inexplebilem tamen pro- 30.
merendi famem ſui cordis ſolis potuit oppro-
briis explere, quæ vel cùm minima ſunt, pon-
deris ſunt maximi, & ſummi pretii. Hoc, niſi
fallor, David ſubindicavit, cùm expoſitis ma-
ledicorum in Juſtos conviciis, fore prædixit,
ut quot impiorum lingua contumelias ſereret,
tot non jam racemos, ſed vindemias Juſti coa-
cervarent. Poſuerunt in cœlum os ſuum, & Iin- Pl. 72.
gua eorum tranſivit in terra. UIed convertetur 10.
Populus meus hic- & dies pleni invenientur in
eis. Ubi impii blaterant, Juſti abundant. Non
enim ferre contumeliam licet, quin promeri-
tis replearis. Chariſimi, communicantes Chri- I. Pet. 4
Ri paſſionibus, gaudete ut & in revelatione glo- 3.
riæ ejus gaudeatis exſultanes. Ni exprobraminiin
nomine Chriſti, beati eritis: quoniam, quod eſt
bonoris, gloriæ, & virtutis Dei, & qui eſt ejus
Wiritus, vequieſcit in vobis. Quid, quæſo, aut
uberius, aut cumulatius in opprobriorum en-
comium congeri potuit? Videtur Divinitatis
æarium

Can. 7.
12.

ti
E
ſa
can
In
ſanr
1.
Cl
nage
Leg
nent
rona

Qit
bratio
Gtn
ilio
ſicce
Drzmin
Nliin
Uikfo
Lero,
Gollame
Math. Nerint 7
blu Fint on
erſultat
li. N
COntum
allos,
Dreros en
n ben
Nerces e
munbert
Eeden d
nobis
bil
d pokt
tur,
entiles
kaite

ilehͤ
l,
bang
n del
lin⸗
in te
scn
enen,
atenter
mmenin.
mmmrun
1de N
iikae 4
lscnn.
rehleun
4; Kll
nebriaum
zütiime
n lck
Uum cor.
idere, §.
rridenten
Hacd
Pend ardo.
intatle.
en. le .
darlurinn,
0 tibi lber 4
rireigr.
bor enin
hriſtocet⸗
etiall eice⸗
Paſiomon
isconpar⸗
unn rekigur.
læ vefecu-
niylrchl
nica:ititr.
on partlen
810 n.
etiam Holl
promereur
atum, Eed
In Verecnn-
dbetaalt
lipi,8 l.
verit, oPro
leri olut
Aepliveneel⸗
n tamen rß
potuit Gf⸗
mma ſum,t.
etü. MhN
1 eiholten⸗
Core ellih
meluas lne,
. .
65 mumn
ininitid

buncent N

ele
Gin P von ,0

ieente

cnekrini,,
t
ianm, 4 “
guic
vrp in
et⸗

Stromatum, Lib. IV.

æratium exhauſiſſe, ut medullatam redderet
victimam exprobrati. N exprobramini, beati.
Cur? Quonmiam viſcera divinitatis requieſcunt
in vobis. Honor, gloria, virtus, & Spiritus Dei,
non lambunt, non oſculantur; ſed domicilium,
ſed ſedem figunt in te, ſi exprobraris. Ambit
Divinitas, ne ſine ſe videatur homo tantum
valuiſſe, ut in exprobratione exſultaret. Ruit in
te cohors univerſa virtutum, & in te figitur,
quod nec conſtantiorem, nec digniorem ſedem
putet efſe, quam Animam, quæ verecundari
pro COhriſto poſſit. Apoſtoli à Concilio cæſ
ſunt, & ejecti, & proſcripti. Nihilo minus in
ſuo triumpho ommum obliti, ſolas prætulere
Act.5.41. cContume lias. Ibant Apoſtoli gaudentes à con-
ſpeétu Concilli, quoniam digni habiti ſunt pro no-
mine Jr. contumeliam pati. Contumeliam pa-
ti? Imô & flagris conciſi eſtis, & alapis cæſi,
& cruorem ubique fillaſtis. Ita eſt: verum hæc
ſidera ſunt, quæ in Sole injuriarum non emi-
cant. Exprobrarunt, irriſerunt, conſpuerunt.
In his gloriamur, & exſultamus. Porrô præ-
ſtantiam facinoris licet dignoſcere ex pretio co-
ronarum. Moyſes præcepta ex monteé detulit,
Chriſtus beatitudines in monte dictavit. En Sy-
nagogæ & Evangelii diſcrimen. Ubi Moytes
Legiilator eſt, Pracepta ſcribuntur, quæ fræ-
nent. Ubi Chriſtus eſt Legis conditor, quæ Co-
ronant, Beatitudines evulgantur. At cur Præ-
cepta decem, & Beatitudines tantum octo?
Quia ubi ad octavam devenit, in qua de expro-
bratione & Ccontuméeliis agitur, donorum ſuorũ
effudit copiam, penè dixerim, omnem: itaque
Captus eſt excellentià hujuſce roboris ſufferentis
irriſiones, ut ultra progredimon curaverit. Ac
ſi diceret, Et vos ſatis perfecti eſtis, ſi expro-
bramini pro me: Et ego ultrà non progredior,
quia, hac delibatâ ſuſſerentiâ, virtutes cæteras
vix poſſem præguſtare. In eam dona ommia con-
gero, quia in ea video virtutum omnium me-
dullam eſſe repoſitam. Beati eſtis, oum maledi-
xerint vobis, &- perſecuti vos fuerint, & dixe-
rint omne malum adverſum vos: Gaudete &
exſultate, quoniam merces veſtra copioſa eſt in
&lis. Nuſquam triumphum adornat, niſi ubi de
contumeliis agit. Pauperibus regna, Pacificis
titulos, Jejunis ſaturitatem prædicit. Expro-
bratos exſultare vult: ac ſi ruere vix poſſent, &
jam bravium gloriæ eſſent conſequuti. Quoniam
Mmerces veſtra copioſa eſt in cœlis. Coronas alia-
rum beatitudinum Dominus explicavit; at mer-
cedem deſtinatam irriſis Verbum ipſum Patris
nobis nuntiavit. Copiola, inquit, eſt. Quafn
copioſa? Quærit S. Hieronymus, Cur iis, qui
horàâ poſtremâ advenerunt, denarius primò red-
datur, cùm minus laboraverint? Et reſpondet,

Matth.
5. 12.

Gentiles ad fidem converſos Circumeiſionis,

& ſacrificiorum, atque purgationum duritiem
quidem non ſuſtinuiſſe: cæterùm injuriis expo-
ſitos & probris, nec jam decora regnorum ip-
ſis propoſita, ſed probra Crucifixi; ideéque
Cæteris in mercede antelatos. Voca operarios, &
redde illis mercedem, incipiens à noviſſimis. Sy-
nagogæ terra lactis promittitur, Eccleſia pro-
vocatur ad Crucem, ad irriſiones ad probra.
Pl, 38. 9y. Hinc audacior factus David clamat: Ab omni-
bus iniquitatibus meis erue me. Et quare? An
jejunaſti? an aurum profudiſti? Quid verò ais,
ab ommbus? Recordaris-ne adulterii & homi-
cichi ² Recordor, & omnia obliteranda non mo-
dò ſpero, ſed & præſumo. Quam ob rem? Au-
di: Ab omnibus iniquitatibus meis erue me: op-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

Matth.
20. 8.

205
probrium inſipienti dediſii me. Grande eſt, ſce-
lera expiari. Denique Verbum Patris hanc ob
cauſam de cœlo ruet. Verùm opprobrä vis
tanta eſt, ut expiatum putem genus omne meo-
rum ſcelerum, quòd exprobratus ſim. Penè
quod Chriſti profuſus ſanguis præſtitit, ſuffu-
ſus Davidis cruor impetravit. Ideò & confi-
denter addit: Obmutui, & non apeérui os meum, Ibid.
duonian tu feciſti. Amove d me plapas tuas. Sa-
cerdos, dum Chriſti cruorem ſuper confiten-
tem effundit; ſcelera, non Poœnas relaxat. At
Opprobrium iniquitatibus pariter & plagis Da-
videm exſolvit. Quid? quòd non modé opta-
tur, ſed exigitur propitiatio. Verba iniquorum Pl. 64. 4
prævaluerunt ſuper nos: Et impietatibus noſtris
tu propitiaberis. Non jatn optat propitiationem,
ſed exigit, tenétque. Et quidem, cùm di
fleviſſent, ait Propheta: Quis ſeit, ſi conver= Jon. 3. 50
tatur, & ignoſcat. At hic, ubi non cinis, ſed
contumelia perorat, de propitiatione non am-
bigitur.

Domine, quid me vis ſacere? Act. 9. 6.

Jam ſuperiùs diximus, in hæc verba Pau- peœviten-
lum erupifſe, quòd ſciret, non ommibus und ria vera.
gradiendum vià, nec eâdem ſibi ſemitâ ince-
dendum, quàâ Joanni; cùm ipſe cædem ſpira- us3
ret & ſtragem, ille liliis ſepiretur & libris. Foœ- S
num rigamus, ut creſcat; Vitem, ut excreſ- cat vid.
cat, putamus. Abies inter nives ſata ſuccreſcit S. Pa ulus.
ad aſtra. Cedroôs ab Aquilone tuemur, ut flo-
reant. Simulachrum ex cera digitis compingi-
mus, ex marmore; malleo ſoalpréque incidi-
mmus. Oocuprerunt ei duo deæmonia habentes. apud Matt. 8.
Matthæum. Apud Marcum veròô: Et attulerunt Ma
. „1. 2à El 2 arc. 9:
zum. Et cum vidiſſet eum, ſtatim ſpiritus con- 26.
turbavit illum. En illi ſpontè adeunt ad Medi-
cum, hic attrahitur. Comminatus eſt ſpiritui
immundo, dicens illi: rde, & mute ſpiritus;
ego præcipio tibi, exi ab eo: & amplius ne intro-
eas i eum. Abi. En quanto conatu expellitur !
Non ſufficit dixiſſe, ſed imperium & minæ ad-
duntur. Non omnes und egent curâ. Noli mira- Eecleſta-
ri, ſi diversâ ratione tuus te Faber elaborat ,& KAica fu-
recudit in Apoſtolum. Exclama potius: Ouid TWictio
uIl. Potin modo mi-
me vis facere? Andreas inter Apoſtolos voce und csn, mo⸗
cooptatur. Saulus eliditur, arguitur, luce, vo- do ſeve-

Saperior

céque terretur. Dæmoniaci duo liberantur à rihs agat,

Chriſto ſuaviſſimè: Gi ejicis nos hine, mitte nos 1 In 667
. 1 . 77: . 7. 2 . e
in gregem poroorum. Et ait illis: Ie. At illi exe- T⸗lus

. . . .. ervantia
untes abierunt in porcos. Ut vides, exſoluti ſunt argerz
à ſpiritibus ſtantes, nullo dolore, nulléque ſen- 21.

u. E contrario, quam lanienam ſuſtinuit puer, Gonfeſſa-
cum à Dæmone ſolveretur? Audi: Et excla- rii ſint
mans, & multum diſcerpens eum, exiit ab eo, & diſereti.
factus eſt ſicut mortuus. At, inquies, Dæmon ere de
hic ſævus erat: Quli ubicunque apprehenderit, Hid.
allidit illum. Et de illis, quid non ait idem
Marcus? Dirupere catenas, comminuêre com-
pedes, habitabant in ſepulchris, errabant in
montibus, lapidibus ſe concidebant: Et, di-
cente Chriſto, Quod tibi nomen eſt ?* dixit: Le- Marc. 5.
gio mibi nomen eſt, quia multi ſumus. Nihilo 16.

minus hi tam multi & tam ſævi placidiſſimè

pelluntur voce unà, Iie: cùm alius à puero tan-
ta cum ſtrage expellatur. Ab aſpectu lumborum Ezech-
ejus, & deorlum, ignis, & d lumbis ejus, & 8. 2.

Hurlum, quaſi aſpectus ſplendoris, ut viſio electri.

Domine; an in corpore Eccleſiæ tuæ pedes
ſpernis, & caput ornas? Non eſt acceptio per-
ſonarum apud Deum; ſed indicare voluit, in
Eccle=

206

Eccleſia non omnia omnes decere. Alii placi-
dioris naturæ ornari poſſunt electro devotio-
nis, alii naturæ rebellantis igne indigent, &
uſtione. Magdalena laudatur, & in pace dimit-
titur. Adultera verò vix abſolvitur, & mone-
tur, ne relabatur in ſcelus. Cur illi, quæ toties
Luc. 7. Peccaverat, dicitur: Fides tua te ſalvam fecit,
50. vade in pace. IIIi, quæ fortè ſemel ruerat, au-
Joan. 8. ſterè dicitur, Vade, & jam amplius noli pec-
12. care. Nimirum hæc rarius peccaverat, ſed &
frigidius doluerat. IIla peccatrix fuerat, ſed
multum diligebat. Denique hæc ſaxa devita-
bat, quæ timebat: hæc Chriſtum, quem ama-
bat, oſculabatur. Fervor admonitione non eguit.
Idem Chriſtus, & ubique Dæmones, & ſævi
dæmones. Non und tamen ratione curantur ob-
ſeſſi. Alius laceratur, aln ſtant, & exſolvuntur.
Rogo, quam facili ratione filia Jairi excitatur!
quo verô cônatu evocatur Lazarus è ſepulchro!
Puer Sunamitidis, ſi baculus admoveatur, non
oſcitat, & leni Prophetæ aurâ revocatur ad vi-
tam. E contrario, in campo Ezechiel clamare
debet, & excitare ventorum turbines, ut Oſſa
reviviſcant, &, niſi fiat commotio, jacent. Pa-
Pl. 28. 9. rit Cerva, obſtetricante tonitruo. Vox Domini
Praparantis cervos. Aliqui, niſi irruat fulmen,
non compunguntur. Alii colliqueſcunt ad vo-
Can. 5.6. cem. Anima mea lique facta eſt, ut dile &tus locu-
tus eſt. Somnus in alio pigritia eſt, in alio mors.
Elias milites combuſſit, devocato ex aſtris igne.
Eliſæus, eductis ex antris urſis, pueros lacera-
vit. Nathan contrà, & Samuel contenti fuere
pudore eorum, qui peccaverant. Diverſis uſi
ſunt remediis, inquies, quia diverſi quoque fuere
ſpiritus. Num diviſus eſt Chriſtus? Tamen ven-
dentes oves cecidit; adulteram dimittit moni-
tam, ne in poſterum peccaret. Petrum in pro-
fundum perjurii prolapſum vix arguit; imò tan-
tùm aſpexit. Scribis & Turbis prodigium expe-
tentibus probra ingerit, vocâtque generationem
perverſam atque adulteram. Verùm Petrum, ut
reſpexit, erexit: illos verò à ſomno perfidiæ ne
excitavit quidem concuſſione terrarum. Quid?
Luc. 18. Nonne & cæcis alium ſanat ſold voce: Reſpice.
33. Et confeſtim vidit. Alium tranſmittit ad Silos,
Noan. 9.6. & luto inunxit? Lutum fecit, & unxit oculos
meos. Et abii, & lavi, & vidi. Cete grandia,
& Elephanti emerſere unius beneficio verbi.
Adam quanto ſtudio formatus eſt! Et Adam
quidem ex luto fingitur; Heva verò ex coſta.
En quàm diſparem operam, quanquam non diſ-
Pares effectus erumpant! Non ergo mirum, ſi
Saulus exclamet: Domine, quid me vis facete?
Ac ſi dicat: Non attendo, quid alii agant, ſed
quid me deceat. Naves à procellis devehuntur:
cymbulæ verò niſi malacia refundatur, ſubdu-
cuntur in littus. Non unos erraſſe crediderim Ga-
latas, ſed ſoli arguuntur à Paulo amarâ expro-
Gal. 3. 9. Pratione ſtultitiæ. O inſenſati Galatæ, quis vos
faſceinavit non obedire veritati? Petrus quater
labitur, in horto dormiens, in mari titubans ,
in agro Crucem Domino deprecatus, in atrio
Chriſtum Pernegans. Idem tamen Dominus eun-
dem Petr um non iiſdem curat pharmacis. Modò
modicæ fidei compellat; modò Satanam appel-
lat . modòô hortatur tantum, ut oret: modèò reſ-
picit, & erigit. Uſque adeò idem ab eodem non

und ratione curari, & dirigi debet. Maria &
Aaron de Moyſe murmurant. H
illa verò lepràâ curatur. Samſon
Judic. 13. ter proludit abſtinentiâ vim
4. ergo, ne vinum bibas ac ſicera
quicquam comedas.

lic ſolo pudore,
i naſcituro Ma-
& ſiceræ. Cave
m, nec immundum
Paritura Samuelem Anmna

Oliva

abſtinere non jubetur. Nimirum ille in acie,
hic in tabernaculo vitam erat tranſacturus.

In viis juſtitiæ ambulo, in medio ſemita-
um jaudicii, ut ditem diligentes me, &
theſauros eorum repleÄam. Prov. 8.
20. 21.

Virginem feſtinantem ad Templum quæris? . Virzi-
fruſtra quæris, ſi non eam quæris in viis Ju- nis Maris
ſtitiæ. Nota: Non in via Juſtitiæ ambulat, ſed Praſenta-
in viis Juſtitiæ. Sunt, qui Juſtitiæ unam dun- Vorven
taxat viam eſſe putant. Nempe quiſquis non ſi- Diſirctio,
let, pallet, ſordet, alget, eſuritque, apud non .
Paucos exorbitaſſe creditur à Juſtitia. Etiam i, 4
Juſtitia, quæ ſeveritatem ſonat atque rigorem, & Cle-
non unam habet viam. In viis, inquit, Juſti- mentis.
tiæ ambulo. Non quieſcit, ſed ambulat. Quam- Superior
vis ſemitas Juſtitiæ ingrediaris, ſi non curras, non omnes
at quieſcas, ambulantem in eis Virginem non nrc at
aſſequêris. In viis Jiſtitiæ ambulo. Juſtitiæ au- Fervor.
tem vias dicit, & non ſemitas; ut ſcilicet eos Sirgula-
irrideat, qui ſingularitatum diverticula quæ- ritater.
runt, vid regia relictà. Quid inter ſenticeta
diſcurris, novorum dogmatum ſectator & ſa-
tor? Juſtitia non aperit diverticula, ſed vias.
Omnibus patent, & rectà ad Chriſtum ten-
dunt. Quanquam, cùm audio ambulantem Vir-
ginem in medio ſemitarum judicii, penè cano
Palinodiam. Erravi. Si Virginem aflequi cu-
Pis, non modô in viis Juſtitiæ omnibus, nulla
Prætermiſsd, ambulandum tibi eſt, ſed etiam
in ſemitis Judicii incedendum. Quæ ſunt ſemi- Fervor:
tæ&?? Ea videlicet ſanctimoniæ opera, quæ ſibi mitandi
non Juſtitia, ſed Fervor deligit, atque præſcri- pauci.
bit. Niſi ultra leges tuas aliqua tibi imperes,
non manducabis fructus adinventionum tuarum,
ideéque nec beatus eris. Neceſſe eſt, ut ſupra
id quod debes ex Juſtitia, ex Judicio præſu-
mas, quod impleas. Adverte tamen, prius am-
bulandum in viis Juſtitiæ , & deinde in ſemitis
Judicii. Plerique, ut incedant in ſemitis, relin-
quunt vias. Primòô, imple, quæ cæteri agunt,
quæ tibi Religio indicit; mox, cùm ea exple-
Veris, ſi licet, ſingularia perfice, quæ tibi fer-
vor ſuadet. Animadvertentendum Præterea eſt,
In medio ſemitarum ambulandum. Si enim qui
peculariùs perfectionem ſectatur, non omnino
ſe perfectioni contradat, ſed in ipſa ſingularita-

Kumani
reſpectus.

te ſtudii ſui nitatur cæteris propinquare, cor-

ruet. In confimio ſemitarum nulli dia licuit in-
cedere, ſine lapſu. Aut in medio ſemitæ ince-
das neceſſe eſt, aut à ſemita recedas, contentus
viâ. David aut Juſtus, aut mœchus. Dumreſ-
Picere non veretur, à medio ſemitæ receſſit, &
periit. Heva, ut vidit, victa eſt. Ur Jitem dili- Spes va-
gentes me. Pereat peccantium non ſpes, ſed auda- na pee-
cia. Virgo ditat, ſed diligentes ſe, non fron- nati,
des, non cœnum conſectantes. Et ubi ditat? In ſalutn.
viis Juſtitiæ. Audin? Non in via peccatorum,
ubi ſtas: ſed nec in via miſericordiæ, quam tibi
ſternit non ſurgendi deſiderium, ſed deſperatio
Proruendi. Et theſauros eorum repleam. Non di-
tat pannoſos, ſed opulentos. Habenti dat; Re-
plet, non teſtas mendicantis ſed theſauros opu-
lenti. Denarius redditur etiam noviſſimis ope-
rariis: ſed nulli ſolvitur otianti. Extra mercedé
eſt, qui extra vineam fuit. In nuptiarum die, non
dico à Judice, ſed à Sponſo, excluduntur non la-
trones, non Scorta, non ſacrilegi , ſed Virgines.
Quæ etſi oleum non habuerunt „lampade certè
non caruerunt. Tu verò, qui ſanctimoniam nec

habes,

ui ſi
Niin.

nen
e
Tebi
Oriet
nibu
zucee
as I
polle
delp⸗
Mnuti agri
lun tate!
Juſtit
det n
nelcit

lyn
l.

herir en
aue o
nc Chrit
n, 4
Imus ab
colit
ſto ren
copl,
Jelume
ie ver
Niſue in
ere in
tro pende
Cltientenn
Ton nonne
Gideenmn
elthk
Tenpli 1,
ominn⸗
uenn
lam, halcd
nn, le
t, inuen
ſt on
eiſfecke P
Vid e oſt
Derdere P
len unng
laban
m. bje
Ihrlann

e 1

nita.
1,

V. 8.

bernn,
n r n
ht, ENn
Rmanh.in

um imn
hCüIts, Me
em non 1
ilcet enn i
la qnr- i
ſentietn
tor K ſr
ſed wis
ſum ten⸗
intem Vr.
penè can
leni er
bus, nul
ſüntſemi. n
1, eſbi
lnepreſei⸗e
i inperes,
mntuunmn ,
1, utſn
icio Prel⸗
prilgan⸗
e in ſenitt
witis, eln⸗
eteti agult,
m er eide
guethi ſe.
rztele h
Kerungun
ponODNN
ogelntr.
lare, .
din lout-
ſemmite me⸗
as, Coltelils
. Domte-
tæ receſti
IrAien
e, nN n.
tubichtrll/,
Peccilnn
umdl

Apoc. 6.
Zadicii
die .
Dei ira.

Deſperati
Perent.

Superio-
riem
exempla.

Epiſcopi.

Stromatum, Lib. IV.

habes, nec cupis, in die iræ & funeris ſperas
coronam à Judice, non triumvir, ſed ſeptem-
vir mulierum perditiſſimus, cùm Virgines in-
cendio unà cum lampadibus deputentur? At
Agnus Judex eſt. Rectè ais: ſed cùm ſcriptu-
ras aperit, cœlum in fulmina convertitur; ruunt
ſidera, proruunt jacula, ſeniores cadunt. Quod
ſi tantus eſt elementorum fragor, & tanta in
colo concuſſio, quando reſignat volumen deli-
ciarum ſuarum & arcanorum: Quæ, rogo, ſub-
verſio cœli terræque futura eſt, ubi agnus ſine
macula macularum tuarum & delictorum li-
brum aperiet, ubi tot ſcelera, quot & apices?
Cùm Agnus eſt, fulgurat: & cùm Leo erit,

blandietur? Infulati ſenes in cœlo corruunt præ

timore: & peccator in cœno catenatus lætabun-
dus exiliet? Exſiccatur vertex Carmeli, & du-
mis ſe obruit fertilis innocentia, ad recordatio-
nem judici; & coram Judice lætabitur deſerta,
& exultabit ſolitudo, & recreata ſpe regni efflo-
rebit ſicut Lillum? Ubi habitavere Dracones,
orietur viror junci: cùm videamus expoſita Leo-
mibus, & ſaxis contuſa pectora ſata Liliis? O
audaciam! Nec Virginem reperies, extra ſemi-
tas Juſtitiæ: & cum Agno non videbis, niſi im-
pollutos. In viis Juſtitiæ ambulo. Libet-ne in
deſperationis prærupta abreptos poenitentes in
agrum ſpei revocare? Nolite diffidere, ſed ſpe-
rate in Domina. At, inquiunt, in viis ambulat
Juſtitiæ. In viis Juſtitiæ ambulat: ſed in via ſe-
det miſericordiæ. In illis ambulat, quia ſtare
neſcit in ſemitis ſeveritatis mater miſericordiæ.

Oportet Epiſcopum irreprehenſibilem cſe.

1. Lim. 3. 2.

Reprehenſibilis quoque ſit, ſi Epiſcopus
eſt, coli debet. Debet, ſed vix poteſt. At
Chriſti imago eſt. Sed malè coloratam tabu-
lam, quamvis Chriſtum exprimat, ſubmove-
mus ab oculis. Etiam ſaxeus adoratur Chriſtus,
& colitur, ſi Phidiæ artificio ſolà voce à Chri-
ſto diverſus ſit. Non refert, ubi ſit natus Epiſ-
copus, nec quo ſit genere: ſed quàm ad vivum
Jeſum exprimat. Luciferi eſt, & Judæorum
ideò verbum Patris irridere, quôd luto, pan-
niſque involutum apparuerit. Magi illum co-
juere in fœno, ſed ſtellas proſeminantém. La-
tro pendentem è& patibulo confitetur, ſed con-
cutientem mundi, naturæque fundamenta. Aa-
ron nonne imago Dei erat? Tamen quam ſplen-
didè eum veſtivit, & ſepſit, ne videlicet Dei
majeſtas læderetur in panno. Quò propior Deo
Templi pars, eò ornatior. Sedenim juſſit tibi
Dominus aram exſtrui in eremo ex terra: ergo
& luteum Epiſcopum excolemus. Jam dixe-
ram, haud intereſſe, ex qua materie ſimula-
chrum, ſed quale ſit. Ex luto ſit, ſed ara ſit.
Sit, inquam, ex terra vili ortus genere: Verùm
ara ſit, non Arca, victimas expetat, non lucra
exſpectet. Forma, non materies attenditur. Da-
vid de poſt foœtantes acceptus eſt Jacob paſcere,
& perdere Philiſthæos. Sed quia bellator & ſa-
piens, unus ei clàm objecit, quòd filius eſſet
Iſai. E contrario, nobiliſſimo ſatum ſanguine
Roboam abjecere Iſraëlitæ; & ſtirps Iſai publicè
eſt appellatus, quòd tenax eſſet. Etiam Euchari-
ſtia, ubi putreſcere cœperit, ex Eccleſiæ præſcri-
pPto, non modô adoranda non exponitur, ſed
exuritur. Et Scorpius, ſi Chriſti ſanguinem lam-
bat, non in theca reponitur, ut in eo Domini
majeſtas adoretur: ſed flammis concrematur;: ut
Ethicæ Comment. Tom. IV.

207

violati numinis reus. Quiſquis enim Chriſtum
geſtat corde non ſancto, non Tabernaculum,
ſed Charybdis eſt Divinitatis. Ergo Epiſcopus
irreprehenſibilis eſſe debet, ut in eo Dominus
excolatur. Alioqui fruſtra clamamus; Templum
Domini, Templum Domini, Templum Domini eſt.

Jerem. 7=
4.

Ego ſum Paſtor bonus, & cognoſco

oves meas, & cognoſount me meæ.
Joan. 1I0. 14.

Tigrides ſunt, & non oves, quæ Paſtori
ſuo non explicant cor ſuum. Si Ovis es, debes
à Paſtore noſci. Tu quoque, ſi Oves noſcere
cupis, fac, ut ab Ovibus agnoſcaris. Noli eſſe
foris Cato, & intus Nero. Noli candorem in

vultu præferre, & iram ſervare in pectore. Ver-

bo; Et Ovis Paſtori, & Ovi Paſtor patere de-
bet: illa, ut ſervetur à vulnere, hic ne gladium
tegat ſub oſculo. Verùm Paſtores remittamus
ad ſupremum Paſtorem, & paucis Oves com-
pellemus. In die illa viſitabit Dominus, in gla-
dio ſuo duro & grandi & forti, ſuper Leviathan
Jerpentem vectem. Leviathan modèò Draco eſt
rapax, modèò Siren laſciviens, modè ſuperbiens
Pavo, & modò Hydra ferociens. Dominus ta-
men effundit in eum Iram ſuam, non cùm for-
nicatur, aut furit, ſed cùm, humanæ pruden-
tiæ æſtu in vectem verſus, conſcientias obſiruit
parvulorum. Iterum clamo, ſi Ovis es, Paſto-
ri pateas, neceſle eſt. Non pates? aut Lupus,
aut Aſpis es. Quia ecce tenebræ operient terram,
& caligo populos. Ubi tenebræ, ibi lutum. Te-
nebræ non operirent te, ſi cœlum eſſes: ſed,
quia terra es, tenebreſcis. Nec ſolùm terra es,
ſed ſterilis es, & infozcundus. Non enim dicit,
agros, & prata tenebris involvenda, ſed ter-
ram. Si floreres, luceres. Hinc eſt, quod quam-
diu infocunda fuit mundi facies, obtexit ſe,
quæ, in luce, germinavit, & floruit. Ert tene-
bræ erant ſuper ſaciem abyſſi. Viden' Abyſlum
latere ſub umbris? E contrario, ubi flores eru-
piſſe leginus apud Sponſam, ibi quoque nebu-
las omnes, & caligines diſpulſas intuemur. Jam
hyems tranſtit, imber abiit, & receſſit. Et unde
tanta cœli ſerenitas? Flores, inquit, apparue-
runt in terra noſtra. Nulla ibi caligo, ubi flo-
rum copia eſt: quia ibi tenebræ, ubi ſcelus.
Præ fulgore in conſpectu ejus nubes tranſierunt,
grando, & carbones ignis. Si Deus tibi adeſſet,
nubes evaneſcerent. Porrò non credas, nube
te tantùm contegi. Ubi nubes, ibi & ignis,
& grando eſt. Non ſoluùm conſcientiam non
aperis, ſed procellas nutris & vitiorum, &
ærumnarum. Sciant Paſtores animarum, inde
exſpectandos deſolatorios carbones, & deva-
ſtantem grandinem, ubi nubes obtenditur. At
ſub pedibus Domini caligo eſt. Et caligo ſub
pedibus ejus. Imòô hinc diſce calcandam eiſle ca-
liginem. Caligo non eſt ejus, ſed ab eo proteri-
tur. Fulgor ejus eſt fœtus. Præ fulgore in con-
ſpebtu ejus. Et caligo ſub pedibus ejus. Si ſub pe-
dibus tuis fuerit, non erit in corde tuo. Extra
te erit, ſi ſub te fuerit. Hinc eſt, quod, cæſis
in ara victimis, Abrahamum tenebræ involve-
runt. Cur? quia ignis concupiſcentiæ, qui vi-
ctimis imminebat, odit lucem. Deſcenderunt-
que volucres ſuper cadavera, & abigebut eas
Abraham. Cum ergo occubuiſet Sol, fabla eſt
caligo tenebroſa, & apparlit elibanus fumans,
& lampas ignis trankens inter diviſiones illas.
8 2 Augu-

Conſcien-
tia ape-
rienda.
Susperior

prabus ſit.

Eſa.27. 14.

Eſa. 5o. 2.

Gen. 1. 2.

Can. 2 11.

Ibid.

Pſ. 17. 14.

Pſ. 17. Ii.

Gen. I5.
IIe=

208

Ser.5S4-de Auguſtinus
tempore.

Ignem hunc libidinem eſſe putat,
quæ diviſos, & ſectarios occupat. Ergo, ubi
caligo tenebroſa, ibi clibanus fumans. Juperce-
cidit ignis, inquit Propheta, & non viderunt
Tentatio- Jolem. At, inquies, lacerabant aves hoſtiam,
num fons etiam antequam Sol occumberet. Si non oc-

Pfſ. 59 8.

Conſeien- cubuerat, faltem occumbebat. Quod ſi im-
ia von minens duntazxat occaſus immittit vel in victi-
patefacta.

Confaſio. Mas Abrabæ vultures; quid, obſecro, non
metuendum hoſtiis eſt poſt lucis occaſum?
Etiam Apoſtoli, per totam noctem laboran-
tes, nihil ceperunt. Et quamvis eſſent Apo-
ſtoli, ſemper in ſiniſtram jecerant rete. Ad-
vVertas autem velim, antequam Sol occumbe-
ret, irruiſſe in ſacrificium aves, ſed eas Abra-
ham abegiſſe. At ubi Sol occubuit, qui aves
arcebat à victimis, ne fumantes quidem chiba-
Gen. 15. nos ab eis ſubmovit. Cümque Sol occumberet,
12. Jopor irruit ſuper Abraham. Et apparuit cliba-
nus fumans, & lampas ignis, tranſiens inter di-
viſiones illas. En quo modo, regnante caligi-
ne, & Patriarcha dormit, & hoſtiæ exuruntur,
& ignis abſque pavore inter diviſiones graditur
victimarum. Tu, qui paſſeres, lucente ſole,
abigebas ab ara, metuens, ne victima decolor
appareret; ut videris latere poſſe diſpendia ho-
Pſ. 10. 10. ſtiarum, dormies, vel furente clibano. Oculi
eſus in pauperem reſpiciunt: inſidiatur in abſcon-
dito, quaſi Leo in ſpelunca ſua. Neque ſolùm
inſidiæ in ſpelunca, ſed & deprædatie; ne di-
dieeres, IIla inſidiatur, ſed ego non incido. Au-
Ibid. rz. di: In laqueo ſuo humiliabit eum. Scis, quid ſit
humiliari? Luxuria eſt, quæ faſtum deprimet
incidentis in ſpeluncam. E contrario, aperienti
conſcientiam Job prophetat victorias, dicens:
Job. 5.23. Et beſtiæ terræ paciſicæ erunt tibi. In Hebræo. Et
beſtia agri pacifica erit tibi. In agro non lædéê-
ris, in ſpelunca humiliaberis. Neque dicas, lo-
qui Jobum de lacertis atque locuſtis. Iinò lo-
quitur de tigride; alioquin non poneret pro por-
tento: Pacifica erit tibi. Si tibi, ergo non om-
Pſal. 103. nibus. Tigris eſt, ſed in agro non nocet. Poſii-
24.
bunt omnes beſtiæ ylvæ. Quod non erumpet in
corde ſcelus, ſi celes Paſtorem cor? Omnes be-
ſtiæ ſylvæ mentem invadent tuam ſi eam tene-
bris viderint involutam. Catuli Leonum rugien-
tes, ut rfapiant. Pellam, inquis, & diſpellam
eos. Quo modo? In arcu, & gladio meo. Ora-
bo ſpiritu, orabo & mente. Caſtigabo Corpus,
ne Leo accedat. Falleris. Non jaculo fungantur
catuli, ſed luce. Niſi pateat Paſtori anima, pa-
tebit urſo. Audi: Ortus eſt Sol, & congregati ſunt.
Detecta iniquitas in antrum refugit. Unam ve-
retur lucem, quæ ſola adoleſcit in nocte. Poſt
tenebras funera. Vel in Egypto noctu primoge-
Prov. 4. nita periere. Via impiorum tenebroſa. At cœli
19. complicabuntur, ut liber. Itaà eſt; ſed poſtquam
ſidera verſa fuerint in cometas. Lege Prophe-
Iſa. 34. 4. tam. Er tabeſcet omnis militia cœlorum, & com-
Plicabuntur ſicut liber oœli: & omnis militia eo-
rum deſtuet, ſiocut deſtuit folium de vinea. En
quod excidium & ſubſequatur, & antecedat cœ-
lorum complicationem! Quoties videris colum
complicari, ſcito cœlum in cœnum verſum. De-
fluxere ſidera, aut defluent, ubi primùm colum
deſiit patere. Si is, qui fervebat „& radiabat,
Matth. 8. occludit ſe, nec Paſtori ſuo cor ſuum reſerat,
19. ſcito prænoſcens, quod non ſidera , ſed arenas
1bid. geſlat. Maoiſter, Jequar te, quocunque ieris. Re-
Serz. de jectus tamen eſt diſcipulus tam impiger? Cur?

verbis
Domini. Vulpes ſoveas habent, & volucres cœli nidos »

Ibid.

1bid.

Rti tenebras, & facta eſft nox: In ipſa pertranſi-

Oliva

inquit S. Auguſtinus. Nota, non dixit, video
vulpes, ſed video foveas. Ac ſi diceret „ non
eum rejicerem, ſi vulpes haberet in aperto: ſed
ideò repello eum, quia ſi habuerit vulpes, ad
eas obtegendas foveas habet. Minus diſplice-
ret, ſi elephantum geſtaret palàm in ſinu.
Nunc verô odi vel habentem innocentes cœ-
li aves, ſed in nido. Ut autem magis terrea-
re, non modôò repulſus eſt ab Apoſtolatu; ſed
teſtatus eſt Dominus, deeſſe ſibi in eo locum,
ubi caput reclinaret. Extendens oœlum, ſicut Plſal.3.3.
pellem. Si Coœlum eſt, extendetur. Adam,
cùm ſe obtegit, & occulit; manducavit. Ideò
Peccatrix anima, antequam ærumnas & pla-
Zas ſuas recenſeat, ait lugens: Me minavit, Thren. 3.
& adduxit in tenebras, & non in lucem. In te- 3.
nebroſis collocavit me. Sola vulnera exſpectare
potes, ſi jam in tenebris te hoſtis collocavit.
Ideò ſubdit: Miſßit in renibus meis filias phare- Ibid. 13.
Iræ ſuEk. Viſitabo oves meas, & liberabo eas de Ezech.
ommnibus locis, in quibus diſperſe fuerant in die 34. I¹.
mihis & caliginis. Non in die grandinis &
fulminum, non in die vaſtatioms & belli;
ſed in die nubis oves periere. Nindite corda Joël. 2.
veſira, & non veſtimenta veſtra: Neſcierunt, Pal.5
neque intellexerunt, in tenebris ambulant: Mo- “ 1
vebuntur omnia fjundamenta terræ. Cave: nam Cor pa-
ubi florem credis virere, anguis adoleſcit. Por- zeat, non
rô in tenebris non Cœlum ædificas, ſed ter- éaro pro-
ram exſtruis. Quod etiam fundamentum non-ur.
ſtabit. Illud autem miſerrimum omninèò eſt,
quod in tenebris non hærent cunctabundi,
ſed ambulant. Putant ſibi licere, quæ null
ratione licent. Ideéôque, ubi prata eſſe cre-
dunt, ibi prærupta offendunt. Certè Sponſus
in meridie cubat. Et per noctes nec Sponſa
Dilectum reperit. Cùm videris, ab hora ſexta
diffundi tenebras ſuper terram, ſcito Chri-
ſtum in Crucem agi, & brevi moriturum. Sed
velum temphi ſciſſum eſt à ſummo uſque de-
orſum, cùm Chriſtus exſpiravit. Ergo pro-
ſtare conſcientia poteſt, & mori Dominus.
Imô argumentum tibi morientis JEs eſt, ſi
quod uni patere debuit ſummo Sacerdoti, om-
nibus proſtet. Pandimus viſcera noſtra iis, qui-
bus & cutem obtegere deberemus: & ei oc-
cultamus vel pellem, cui nefas eſt, non pro-
dere vel oſſium medullas. Etiam Judas prodi-
tionem ſuam prodidit: ſed Scribis. Quid vultis Matth-
mihi dare, & ego vobis eum tradam? Chriſto ꝛ6. 15.
veròè, & Apoſtolis ſciſcitantibus, quis eſſet,
qui eum traderet? ſcelus obtexit. Nimirum
non Medicis, ſed hoſtibus plagas noſtras re-
velamus: & velum Sacrarii diſcindimus à ſum- Amici-
mo uſque deorſum, ut vulgo propaletur, tiole.

quod uni retegendum erat Sacerdoti. Imitare Exod. 1o.

ſaltem Ægyptum: Luceas Iſraëli, & tene- 23.
breſce Idololatris. Moyſes videat interiora
tua, non Pharao. Quoniam tu illuminas lu- Pf. 17.25.
cernam meam: Deus meus, illumina tenebras
meas. Quoniam in te eripiar à tentatione. di fun-
tenebræ fugentur, ſperat ſe evaſurum. Quid tia aje.
verô de iis dicemus, qui cor ſuum, dum re- ienda.
tegunt, obtegunt. O utinam non cogantur Su- Iſa. 55.
periores interdum illud ſceleratorum uſurpare: 10.
Impegimus meridie, quaſi in tenebris. Auro- Qicon.
ra eſt, cum de hebdomada benè, an malè brotin.
tranſacta, ratio redditur: Meridies verò eſt, un ma⸗
cùm, poſt ſex menſes, arcana cordis Superiori ris.
reteguntur. Quid ſi in ipſo meridie cimme- Plal. 64.
rias patiamur tenebras? Quid ſi amarum ex- 8.

— . . .OQuod la-
Ponatur ut dulce, & ità ſe Ovis palliet, ut, ubi D emer-

anti- gar.

i

h

Mh

bit
lei
el .
ubie
vle
ie
las e
ipls
106
dam
eorun
ch no
bola
le
ſelus
ſuntin
Uide,
Urum,

l. P

bns, Maro.

1¹
(cl.
uit,
Volvant
Therent
KKaute
clo ſi
ſa. H
urnane
bellte,
Umbris
ejtetur
ſmn keyel
eſl⸗ ln
Tenebre-
lget 4
Meit,
Inanute
te gen
Kan⸗ i
rat. I
Pecer ern
enin
ld lun

nni, Ie
NYt.
hechne
bonit
Plan. l
en de ui
tingehn
lin &
bell,
te rde e
ſieniit, g,
Ant: Mo-
Ge: hun .
it. M. 1
ſec tel n
Nturm non“
nind ek,
Aabundt,
gur ul
ell ge⸗
1e Gorlu
nec Dol
hora ſent
ſito Chn⸗
runn. Nl
ulque d⸗⸗
Ergo Mo⸗
Dommmm
E80 elt,l
erdoti,
Kra is,⸗
& ei .
t, mn .
chs gtocl⸗
lid vllit N
n: Chnilout
,giscle,
t. Nummum
8 nolris .
Pimns alr 14
nopcleu 8E.
Poti. Iritne e
i, & ben
eat intelni
ilummn iel
mina tlleni
entotinle. Nc
Urum. (li,
um, ns,
cogalul
unn ulalſin. 6

ee

Eſa. 13.2. antidotum ſperas „ venenum nutrias? Super
montem caliginoſum levate lignum , &xaltate vo-
cem. Quamvis mons ſis præ Contemplatione,
& ſcientia Scripturarum, ſi caliginoſus fueris,
hoflibus oppugnaberis. Caveamus, quod E-
C.59. II. ſaias ſubdidit: Rugiemus, quaſi Urſi omnes.
Tum paſtor deceptus, tum decepta ovis ulu-
labunt: ille, quia vulnera non intellexit; hæc,
quia non curata eſt, ſed telis expoſita. Rugie-
mus omnes, ſed fruſtra. Cave, ne, in tyro-
cinio præſertim, obtegas conſcientiam tuam:
nam deinde, etiam cùm eam retegere cupies,
Eſa-13. f10, non reteges. Audi Prophetam: Obtenebratus
eſt dol in ortu ſuo: & Luna non ſplendebit in lu-
mine ſuo. Tyro Sol eſt, qui totus patet Paſto-
ri ſuo. At ſi Sol in exortu obtenebretur: ſi
Tyro palliet vitia ſua, dum Sol eſt, & pri-
mum fervet, lucétque: profectò in graviori
ætate faciet Deus, ut nec ea manifeſtare ſciat,
cum ea maniſeſtaverit: Et Luna non ſplende-
bit in lumine. Aut Tu illa narrare, aut te II-
le intelligere nequibit. Illud etiam cavendum
eſt, ne & Sol ſis, & tenebreſcas. Per Solem
ubique nævos deprehendimus, præterquam in
Sole. Per quem omnia reſpicimus, ipſum reſ-
picere non poſſumus. Plerique aliorum macu-
las detegunt ſplendidiſſimée, quicquid coram
ipſis peccatur, Paſtori narrant. In ipſos ve-
r quis reſpicere poteſt? Porròô gradus qui-
dam tenebrarum ſunt. Et primò Tenebræ ſunt
eorum, qui naturali quadam verecundià cor-
da non pandunt. Secundòé; Caligo, & Ne-
bula eorum eſt, qui artificio quodam, dolô-
que vitia obtegunt ſua. IIk non expandunt
ſcelus, hi obvolvunt. Ibi deeſt Lux, hic ad-
ſunt involucra. Tertioò; ſerunt tenebras in me-
ridie, qui Paſtorem adeunt, garriunt diem
unam, & , cùm innumera dixerint, dixere ni-
hil. Porroô nihil eſſe nocentius hoc cordis invo-
Job. 3.5. lucro Job teſtatur, cum ait: Obtenebrentur ſiel-
læ caligine ejus. Et quare non dicis, ſtellæ ruant
& cœlo, ſi eis ſupplicium optas? Sinite, in-
quit, eas in cœlo eſſe, dummodè caligine ob-
volvantur. Pejor eſt caligo, quam ruina. Si
ruerent in luce, fortè ſuis locis redderentur
Si autem obtenebrentur caligine, quamvis in
coœlo ſint, brevi non ſidera erunt, ſed mon-
ſtra. Hinc eſt, quod cùm diem malediceret
humanæ ſuperbiæ, non illi grandines, ignem,
locuſtas, fulminaâve imprecatur; ſed tantuùm
umbris eum deſtinat, & tenebris. Dies ille
Job. 3.4. vertatur in tenebras, non requirat eum Deus
deſuper, & non illuſtretur lumine. Obſeurent
eum tenebræ, & umbra mortis, occupet eum ca-
ligo, & involvatur amaritudine. Patet verba
efle languentis. Idem per diverſa loquitur.
Tenebreſcat, non clareſcat, inumbretur, ca-
liget. Ac ſi quis Arbori comminans clamaret:
Excidare, incidare, ſecuris te vaſtet, bipen-
nis amputet ramos tuos. Dicito potius: Irruat
in te grando, rubigo exedat, vermis rodat,
ſecuris incidat, fulmen dejiciat, flamma com-
burat. Ignoſcite, inquit Job, ut omnes im-
precer ærumnas, unam imprecor caliginem.
. Hæc enim ſi ingruat, perit dies. Quin &
Tbid, 6, nocti hanc opto in ſupplicium. Woctem illam
tenebroſus turbo poſſideat. Addatur verecundan-

ti naturæ artificioſus pudor, quo ſe involvat.

Non ſatis eſt turbo, niſi turbini caligo adjun-
gatur. Libidinem non evaſit Joſeph, niſi pro-
liciendo involucra. Ut vides: Caſtitas caret
Ppalhio, Adultera retinet operimenta. Hæc
Ethicæ Comment. Tom. IV.

Stromatum, Lib. IV.

. 5§
209
primòô arripuit, quia per hæc ſemper luxuria
triumphavit. Ideéque Amorem ſtultè finxit

Antiquitas denudatum. Sic habemus, quod

Hehodorus poſt calces & flagella, caligine
tandem, tanquam ultimo ſupphcio affectus eſt.
Subitès autem Heliodorus concidit in terram .
eumque miltäà caligine circumfuſunm rapuerunt.
Audeo dicere, poſt calces, & verbera non
rues: at, ſi caligine obvolvaris, in luto vo-
lutaberis, actumque de te eſt. Et ecce tribula- Iſa. S. 22.
tio & tenebræ, diſſolutio & anguſtia, & caligo
Pperſequens. Et quid poſt caliginem exſpectan- lbidem.
dum? Audi: Et non poterit avolare de angu-
Nia ſua. Ut Mundus emergeret ex inopia, &
confuſione ſua, primò colluſtratus eſt lucis
exortu. Itaque ubi caligo, nulla ſpes eſt
emergendi.

2. Maclt.
3‧27.

Melior eſt obedientia, quàm victimæ. I.
Reg. I5. 22.

Adeò melior, ut ſine ea victimæ vertantur Okedien-
in ſcelera. Præſtat litare, ſed auſpice obedien- zis in re-
tid. At, ſi obediero, non litabo. Imô lita us Piri-
. . . tualibus.
bis, non quidem Ovem, ſed cor. Videtur
mihi Obecdlientia ceu Sol eſſe, cujus exortu
ſidera extinguuntur. Sed quàm fortunata ja-
ctura, ubi ſideri dies ſufficitur. Ut obedias,
nec pfſallis, nec jejunas. Noli lugere: ſidera
receſlere, ut Sol oriretur. Quin, ut Sol non
extinguit, ſed magis illuſtrat ſuo adventu ſi-
dera, quanquam ea præ Solis jubare non vi-
deamus: ita Obedientia, non palmas virtu-
tum cædit, ſed geminat. Quicquid enim op-=
tas, ſed, ut obedias, negligis, coram Deo
impleſti: ideéque nec jejunii cares mercede,
& obedientiæ infulis coronaris. Non exhau-
rit Oceanus Tagum aut Tigrim, ſed in ma-
re convertit. OQuæ flumina erant, jam ma-
re ſunt. Amiſere nomen, vires auxere. Itaà
virtutes non abſumit Obedientia, ſed perfi-
cit. Quod enim jejunium foret, Obedientia
eſt. Sol Obedientiæ non hebetat, nec delet
ſidera, ſed obvelat. Neque dicas, Ego Sole
libenter careo, ſideribus contentus. Væ tibi,
quid metes, ſi Sol non ferveat? ubique algor,
& nix , & ſpiritus procellarum. Quin &
Stellæ ipſæ, Sole recedente, plus lucent,
ſed minus ſplendent. Non enim eas clarius
de nocte diſpicis, quòd plus fulgoris emit-
tant, ſed quòd in umbra etiam puncta lucis
effulgurent.

Fratres, nolite diligere Mundum. I.

Joan. 2. 15.
Cur? quia ipſe ſe Mundus negligit. Bal- Scsnds
thafſar tertiam regni partem ſomnium unum Ha,
interpretanti promittit. Herodes dimidium
regni pro ſaltu exponit. Diabolus verò omnia
dilargitur, ſi genu flectas ante illum.

Exiit, qui ſeminat ſeminare ſemen ſuum.

Audias fratrem, in fratrum cœtu, electo- Sermo
rum frumentum ſerere. Sed heu nos, quod Spiritus-
Chriſto contigit, nobis contingit. Alhud ſecus S
viam cadit, in eos ſcilicet, qui de omni- vanus.
bus loquuntur, ut nihil loquantur. Modèò verbo Dei
de gehenna, modèò de hortis proloquuntur. non apti
Aliud cecidit inter ſpinas, in eos videlicet, "walediei.
5 3 qui;,

Sn

Lontra-
dittiones.

Murmu-
ratio, ex
occaſtons
ſermonis
ſancti à
pari.
Concio-
natores
sarpentes
alios Re-
ligioſos ex
Invidia.

Zelantes
indiſere-
ei.

lJerem. 9,
21.

Joel. 2.
31.

*

210

qui, quicquid dicitur, reprobant, & dixiſſe
ſe non putant, niſi contradixerint. Pungunt &
carpunt, lacerant, Præfocantque frumentum
electorum contradictionum dumis. Vel certè
ſpinæ ii ſunt, qui acceptum Dei verbum in
Satyras ſtatim vertunt, & quamwis propoſitam
rem in fratrum detractionem convertunt & ſa-
mam. Si in vitium inveharis , ſtatim confir-
mant ab exemplo. Si laudes virtutem, ge-
munt, quèd eâ tot alii careant. Planè zZizania
detractionum, vel inter frumenta ſuccreſcunt .
& naſci nequit Jacob, quin eodem partu
erumpat & Eſaü. Quis non lugeat? Ex man-
na vermes ebulliunt. Quod tu è cœlo chari-
tatis eliquaveras in commendationem virtutis,
detractor transfigurat in exprobrationem fra-
tris. Non modò una in domo adoleſcit cum
Iſaaco Iſmaël, ſed naſcitur ex Iſaac. Sermo
tuus murmurationem peperit. Nimirum uti
purpuræ vermis innaſcitur, à quo illa in lacer-
nam deformetur: ità detractio ex verbo Dei
erumpit, quæ frumentum Domini in ſpinas
convertat, & jacula. Ex inauribus Idolum
conflatum eſt, & ab Aarone quidem. Orna-
menta verbi Dei, & aurum divini ſermonis
non in Vitulum fœnum comedentem, ſed in
rugientem Leonem, & Aſpidem ferientem
conflatur; & hoc non rarò ab Aarone. Is, qui
pacis hoſtias Deo litat, detractionis monſtrum
architectatur in cœtu charitatis. Enimveroô
Jordanis, ut allueret terram lactis & mellis .
ſtagnare tandem cogitur in mare mortuum.
Heu me, illud impletur in nobis ejulantis Pro-
phetæ! Mors aſcendit per feneſtras. Scilicet un-

de Lucem, inde luctum, & ubi Solem præ-

ſtolabar veritatis, ibi detractionis Mortem ex-
cepi. De Jejunio loqui coœpi, ut ille heluo-
nem fratrem proderet. De Oratione ſermonem
inſtitui, ut alius nugarum accuſaretur. Quam
diverſa ſors noſtra à fortuna Samſonis? IIlle ex
ore Leonis mella expreſſit, nos in melle Leo-
nem, imò & Baſiliſcum efformamus. Prorſus
exoriri non poteſt Roſa, quin ſimul ſpinarum
Phalanx oriatur. Atque utinam non ocyùs De-
tractio, quam ædificatio matureſceret. Ve-
rüùm, dum alius de charitate diſſerit, alius,
arrepto charitatis verbo, fratrem inſimulat in-
vidiæ, citiuſque hic innocentem confodit,
quam ille commendet innocentiam. Nimirum
non ſolùm cum Jacob Eſau concipitur, ſed pri-
mogenitus naſcitur. Sic dum Roſa parturitur,
ſpinæ pariuntur: ideôque in horto Sponſæ non
naſcitur. Tardiùs is, qui Spiritu Dei agitur,
ſimplicitatem laudat, quàm Detractor doloſum
arguit, & execratur. Dum Urceus fingitur,
currente rotà, amphora exit. Phialam elabo-
ramus auream, & olla amaritudinis ſuccendi-
tur, ut incendat. Non dolerem , ſi convenien-
tibus in unum maledicis, fratrum vita carpe-
retur. Nunc verôò quis non aſſumat planctum
Veluti Draconum, cùm videat ſeri verba Do-
mini,; & Diaboli aconita pullulare? Paſtorem
dixerat Dominus intrare per oſtium, furem
verò aliunde irrumpere. At nunc per eandem
lanuam Sermonis Domini & fervor intrat „ &
murmuratio irrepit, ut furetur „ & mactet,
& pPerdat oves. Jol convertetur in tenebras „G.
Luna in Janguinem. En quo recidere fulgo-
res verbi Domini! Nox & Solis viſceribus
erumpit, & unde ſolatium noctis ſperaba-
mus, inde ſtillare cruorem exhorremus. O
portenta! Ex Luna ſanguis, ex Sole tenebræ,

Oliva

Eloquia Domini peperere abominationes ma-
ledicentiæx. Habent & grana paleas ſuas, ſed
non cicutam. Non miror, ſi nugæ miſcean-
tur interdum cum verbo vitæ. Quo modo ve-
rô verba Mortis cum vitæ verbo commiſcean-
tur? Vitulus & Urſus paſoentur: ſimul requigſ-
cent catuli eorum. In eodem prato, ubi flo-
rent divini ſermones, alius ſaginatur ad victi-
mam;, & alius enutritur ad lanenam. Eodem
ſoeno Vitulus impinguat adipem, qui in odo-
rem ſuavitatis Domino immoletur; & Urfſus
ungues dentéſque corroborat, quibus agnos,
oveéſque dilaceret. Quàm amoœnum pratum
eſt ſermo Domini! hoc propoſito alius effer-
veſcit in victimas, alius efferatur ad maledi-
cta. Hic ait; Volo immaculatus eſſe: ille ulu-
lat; frater maculis, & plagis ſcatet. Apud
Iſaiam ſolitudo florebit ſicut Lilium: apud nos
autem paradiſus exhorreſcet, ut rubus. Non
jam lætabundi exclamamus: In cubilibus, in
duibis prius Dracones habitabant, orietur vi-
ror calami & junci. Sed ejulantes ad invicem
dicimus: ubi oriturum ſperabamus juncum,
aut calamum, Dracones emerſere & hydræ.
Hanc fortè calamitatem liber ille præſignavit,
quem Ezechiel de mann Angeli devorandum
ſuſcepit. Qui erat ſcriptus intus & foris:. &
ſcriptæ erunt in eo lamentationes, oarmen 2 O.
væ. En, quà ratione, ubi Juſtus carmen le-
git, maledicus lamentationes, & væ demetat.
Eadem cithara, & carmen idem dæmonem
conſopit, & Saülem exagitat. Canente Da-
vid, mitefcit Satan, & Saul furit. Uſque adeò
plus veneni ex verbis Domini impii hauriunt,
quam Dæmones. Imô Lucifer placatur hym-
no, invidus agitur in furias, O maledicen-
tiam, quæ nuſquam abes! Videtur ità nobiſ-
cum agi, uti olim actum cum Paulo eſt. Cum
congregaſſet autem Paulus ſarmentorum aliquan-
tam miältitidinem, inquit Lucas, & impoſuiſ-
Jet ſuper ignem, Vipera à calore cum proceſif-
Jet, invaſit manum ejus. Videas rarò eos „ qui
& Mundi naufragio noviſſimè emerſerunt, ut
frigus ſcelerum temperent, & cor incendant,
Chriſti, qui vitis vera eſt, ſermones, tan-
uam ſarmenta colligere, ut concaleſcant. Vix
pyra ardere coœpit, cùm illicò maledicentiæ
erumpit Vipera, quæ nec Paulo parcit. Quid
ergo præſtandum eſt? Quod Paulus præſtitit.
Et ille quidem excutiens beſtiam in ignem, ni-

Eſa. 11. 7.

Iſa. 35. 1.

Ezech. 2.
9.

bid. 5.

bhbil mali paſſus eſt. Ex ſermone Domim ma-

ledicentia proſiliit? Sermone Domini obrua-
tur. Argue arguentem. Noli ab incepto ſer-
mone deſiſtere: quò ille amariora loquitur,
tu loquere ſanctiora. Non poſſumus tamen
non lugere, quòd paſſim præſtò ſit monſtrum
illud planè teterrimum. In eadem urna aurum
eſt & vipera, inquit ad Lucilium Seneca. Quic-
quid loquaris, maledici obloquuntur. Si de
Verbi generatione ex mente Patris diſlerere
coœperis: IIli de Pontificum decretis oblatrare
incipient, quòd nimirum non ſint ipſi unum
cum diplomatibus ſuis, quaſi aliud ſcribant, &
aliud ſint, cùm Pater Unum cum Verbo ſit.

Prodiit quaſi ex adipe iniquitas eorum. Quid Pl. 11. 76

pinguius, quàm ſermo de Trinitate? Ex hoc
tamen adipe ſterilitas prodit exprobrantium
Chriſti Vicariis, & cœli terrarumque ſupremis
arbitris oblatrantium. Et mentiuntur, & tu-
ment. Planè aliud cecidit inter ſpinas. Quid?
quòd & in cœlo, dum Angeli adſunt, & Job
landatur à Deo, ex ipſa commendatione lesle
egit

6
ntir
er
witi. 41

ſen
hor
laar
ſatl
Munt
ot
hui
Cemmd
D 30
balet
lle dé. e ali

m
hinia
. hete
Dilig olle.
len Gbieſe
Deiin- ſent
MMrien, Den

4
eas

Jurere

ldeè or

ſmin,
lwili⸗
liſert.
ie cere
6 108, M
.
ne hi⸗ unn
oe Megro

Aoue⸗
lu

Ma.
ſedl
ein.
e.
ein.
Ho.
i.
Doden
1n do.
Uie
onmd,
Dkatum.
eck.
ledt.
llerhr.
Al,
dNe
Us. Non
liu, nn
Tietur
Hinmwien
uncum,
X Müre
elgnari,
VOrandon
ri. E
Aſen, 65
Carmen l
7g Genhett.
dæmoen
mnente Dr.
ſcbed
i hanunt,
cann ijn⸗
mmiledicen-
Uritn wbl⸗
lock. Cin K
mn dlitud⸗
in mrouſß⸗
r8 e0s, I
elerunt, u
r incendult,
hones, ii⸗
Aeleunt. Vit
dldtennt
loret. u
hes peftt.
4 ien, . l
Domum m-
ominn Ohr.
inceſto r
ta logonu;,
ſit montumn
, urnu uui N
Seneci ⸗
Uuntur. Al
trs AMet
retis O
Unt iln
d ſcubent,

Vun ſal f

4
uren. Cn
uo

itatet Pr.
erolrmti⸗

nqe D
zuntut W
ſia di
dſunt, “
endation i

Stromatum Lib. IV.

legit Satan, unde carperet Jobum. Videtur
mihi novum emergere virgultum in hortis,
nempe ex roſis ſpinas ſuccreſcere. Dum lau-
das, alius vituperat. Quod ſi in vitia invehi
Cœperis, brevi non jam ſcelera, ſed fratres la-
cerabuntur. Arca Philiſthæos primùm cecidit:
at brevi (illa juſtiſſimè, hi perfidè & injuſtiſ-
ſimè) proſtravit de populo Ifraeël ſupra quin-
1. Reg.6. quaginta millia. Et percuſſit de populo ſeptua:
19. ginta Viros, &. quinquaginta millia plebis. Ar-
ca perdidit etiam Ifraelem. Perdidit, ſed tra-

Concis- 1 1 1 1
narores Cta aà vaccis. Video loca illa Scripturæ, quæ
Invidi, alius in ſcelera intorſit, ab alio in fratres con-

torqueri. Prorſus Arca eos vulnerat; ſed cùm
eam trahit animalis homo. Reducta autem Ar-
ca non per beſtias, ſed Levitarum humeris in
domum Aminadab, nullum perdidit, ſed pa-
1. Reg. 7. cem invexit. Et requievit omnis domus Iraeël
2. poſt Dominum. Noli dicere, Arca eſt, quæ
ſtragem edidit. Vaccæ ſunt, quæ mugientes
ſævire Arcam coëgerunt. Scripturæ vitia, non
homines infamant. Lapis ille, quo David cum
Gigante conflixit, Scripturæ ſunt. Eo autem
unus Golias dejectus eſt. Tu verò illo & Go-
liam, & Jonathan vulneras: vitia carpis, &
fratrem laceras, dum eloquia Domini profe-
runtur. Quod ad eos transferri nullo negotio
poteſt, qui Scripturis abutuntur, ut eos, qui-
bus invident, vulnerent & conficiant. Recor-
demur, obſecro, nil amarius Chriſto eſſe poſ-
ſe, quàm ſi ex frumento electorum, non panis
baretur electis, ſed venenum. Verùm hac de
Luc. 8 6. re alias. Tertio; Semen cecidit ſupra petram,
& natum arttit, quia non habebat humorem. Vi-

derne deas non rarò quoſdam plaudere quidem, &
2— . . . .
17 capere verbum Dei; ſed illud multiplicare non

Tepiditas. Poſle. Itaà eſt; Sapienter ſanè; & illicò con-
Verbum quieſcunt. Meminerint hi cuſiodem accepti ta-
Dei im- lenti damnatum ad tenebras, quòd pecuniam
plendam. Domini non auxerit. Nocentiores ſpinæ, ſed
& petra non innocens. Ibi præfocatur verbum,
hic exaret. O ſterile pectus! Vel lapides accep-
tam vocem, Echo obſtetricante, multiplicant;
Tu verò verbum ne reddis quidem, & lapis es?
Luc. S.6. El natum arnit, quia non habebat humorem.
Ideò oritur, ut exareſcat. Et aliud cecidit in
terram bonam, & ortum fecit fructum centu-
Plum. En, Character boni pectoris. Si, audito
ſermone Domini, illum excipias, illum fo-
veas, illum multiplices, ità ut, ſi quis de Deo
aliquid eloqui cœperit, per totam horam nihil
nifi Chriſtus ſonet in ore, & conventu tuo,
terra bona es, cui benedixit Dominus.

Argus, obſecra, inerepa in omni patien-

Concio . . .
non livori . .
ſerviens. Argue, ſed impios. Increpa, ſed flagitio-
ilaris ſos. Tu verò peccatori adblandiris, & juſtos
gugte laceras. Audias paſſim è ſacris roſtris non ava-
sbit i r0Ss, non luxurioſos, non [parricidas corripi,

Murmu. ſed infamari Sacerdotes & Monachos: neque
vatienem. ex his unum deligunt, quem vulnerent, ſed
ArPin. integros Sanctorum cœtus, familiämque Ju-
gum Dei, ſtorum univerſam coœno oblinunt infamiæ, &
Eccleſßa- demergunt in profundum maledicentiæ. Ita-
Kiei & ne Babylonica fornax Juſtos non attigit, fune-
Religioß re contenta impiorum: Et ignis divinarum
coi de⸗ Scripturar Cleophas arſit, innoc
bent, non P um, quo eop as ariit, inno entes
ecarpi. torquet, ſceleroſis verò in rorem vertitur? Et
Dan. 3. non tetigit eos omnino ignis, neque contriſtavit.
48. Erupit, & incendit quos reperit juxta fornacem

211

de Chaldæis. Viden'’ quàâ ratione livor Ignem §. Serip-
Domini Babylonico igne immaniorem facit, "uris abn-
dum Scripturarum flamma Chaldæos perflat, 4,,
concremat verò, exuritque Iſraelem. Moyſis dum de-
virga Ægyptios cruciat, non filios Jacob & erahit de
Joſeph. Nunc verô ſacrarum literarum virga aliis ordi-
ſublevat de ſtercore alumnos luti, & verberat Pibas Sa-
innocentes. Ne tunc quidem, cùm in eremo“
peccavit Iſraël, auſus eſt Moyſes virgam exe-
rere in ultionem peccantium: ſed gladium Phi-
nees exacuit, & Serpentes ignitos devocavit,
quibus pars magna populi proſtrata eſt in ſoli-
tudine. Uſque adeò ſacrilegum eſt, Virgâ Scrip-
turarum in juſtos furere, ut nec eâ percuti de-
beant, cùm deliquerint. Hinc eſt, quòd Do-
minus nec dormienti Petro, nec Judæ proditio-
nem aut molienti, aut implenti teſtimonia
Scripturarum objecit: quibus tamen non ſemel
& Satanam confudit, & Scribas confodit. IIIi
dicit: Seriptum eſt. NWon in ſolo pane vivit ho- Matth. 4.
mo. IIIis verò in ſugillationem perfidiæ ait: 4.
Nunquam legiſtis in Reripturis: Lapidem, quem Matt. 21.
reprobaverunt ædificantes, hic factus eſt in ca- 42².
Put anguli. Quam ergo florentiſſimam ſimul &
Potentiſſimam virgam Dominus non adhibuit,
cùm oſculantem ſe Judam argueret: Tu non
Moyſes, ſed redivivus Balaam, ut Juſtos per-
das, exeres? Quid dico Balaam? Ne ipſe qui-
dem perditiſſimus Ariolus auſus eſt in damnum
Iſraëlis abuti prophetia: verùm illum ſcortis in-
fecit, oraculis extulit, cui tu maledicta ex pro-
Phetis innectis. Negat ille licere ſibi maledi-
cere Juſtis, & prophetare: OQuomodo maledi- Num. 23
cam, cui non maledixit Deus * Exclamas tu, 8.
Maledicam eis, quibus Dominus Summorum
Pontificum ore toties benedixit. Quod ſi non
eſt paſſus Dominus, ut à Pſeudo-propheta Iſ-
raël objurgaretur, ne vel umbra Prophetiæ vi-
eretur in Juſtos militare; Quàm indecorum,
rogo, eſt, ut non ſemel Prophetarum oracula
in Prælatorum Monachorümque exprobratio-
nem & dedecus coacerventur? Proh dolor!
ſolatia Miniſtrorum Domini vertuntur in eo-
rum ſupplicia, & hoc per Verbi interpretem!
Dicebamus olim cum Machabæis: Habentes ſo- I. Mach-
latio ſanctos libros, qui ſunt in manibus noſtris. I2. 9.
Nunc verò nihil ità metuimus ut ſanctos libros,
unde tot in perniciem noſtram non jam ſagittas
intorquet, ſed tormenta livor explodit. Ergo-
ne è& turri David, unde ſcuta pendebant ad
propugnationem Juſtorum, ad ſanctorum ſtra-
gem pendet jaculorum & machinarum farra-
go univerſa? Non jam dicimus: Mille olypei Can.4. 4.
Pendent ex ea. Sed lugendo clamamus, Mille
lacula exploduntur ex ea. Et ubi, quæſo, re-
fugium ſperandum nobis eſt, ſi ad turrim Da-
vid confugere non licet, imò quàm procul ab
ea refugere oporteat, quando Invidentiæ aſtu,
unde ſolatium exſpectabamus, inde ſupplicium
ſuſtinemus? Scripturis petimur: Scripturis
confodimur: Scripturis obruimur, quibus re-
creatum iri ærumnas noſtras credebamus. Ver- Job. 30.
ſa eſt in luctum cithara mea, & organum meum 300
in vocem flentium. Aiebat Job. Cithara non
jam cithara, ſed pharetra eſt, ex qua non ſo-
num, ſed luctum, ſed vulnera, ſed funera ex-
ſpectare poteſt innocentia Templis Eccleſiæ &
Coœnobis dedicata. Quôdque luctum auget,
illud eſt: Quod invidus canendo cruciat, & ,
cùm citharam pulſare credatur, baliſtam ex-
cutit. Horret animus, in hortum Sponſæ deſ-
cendere, quòͤd non jam in Scripturis ad Pro-
4 borum

212

borum delicias Lilia effloreſcant, ſed haſtæ

Can:é. I. germinent & gladii. Dilectus meus deſcendit

in hortunz ſuum ad areolam aromatum, ut paſ-
catur in hortis, & lilia volligat. Scilicet. Erim-
verò areola aromatum eſt, quæ arena gladia-
terum eſt, & gladiorum area, ubi amici Spon-
ſi non vocem columbæ audiunt, ſed ſibilos
Serpentum, & Tigridum fremitus ſuſtinere
coguntur, nec fremitus ſolùm, ſed & lania-
tus patiuntur, converſo in luſtrum horto. Pla-

X . . . . . .
4 o-
Pf. 72.14. Mé non jam illud Davidicum occinimus, E

terminavit e6am Aper de ſylva, & ſingularis fe-
rus depaſtus eſt eam. Cùm potius aliquando
proſiliant ex ea Apri & Struthiones, quibus
vinea Juſtorum in locum horroris & vaſtæ
ſolitudinis demutatur. Quis jam de Scripturis

. . . . . — 1+— /2 —
Can.4 13. illud ingeminet: Emiſſiones tuæ paradiſus ma

lorum punicorum, cum pomorum fructibus.
Quando ex iis interdum amaritudo jocorum,
& aconitum detractionis prodeant in probrum
Levitarum? Nimirum punica emittebat Hor-
tus Scripturarum, quando concluſus hortus
appellabatur, unis pervius Sponſo & Spon-
ſæ. Nunc verô, ſi permittatur in eum ingre-
di audacia, non punica, ſed cicutam emittat,
nec paradiſus erit charitatis, ſed campus livo-
ris. Ager, inquam, maledicentiæ fieret pa-
radiſus Scripturarum, ubi hædi paſcerentur,

Zach. 5. 1. S& oves Chriſti perirent. Er converſus ſum,

inquit Zacharias, & levavi oculos meos: Et vi-
di, & ecce volumen volans. Videamus an ædes
Principum Dioœceſium ac Monaſteria evertat.
Educam illud, dicit Dominus; & veniet ad do-
mum furis, & ad domum jurantis in nomine meo
mendaciter: &v commorabitur in medio domus
ejus, & conſumet esdm, & ligna ejus, & lapides.

Ibid. 4. En quò Dominus immittat volumen ſuum.

Non in Sancta ſanctorum, ſed in domum fu-
ris & pejerantis. Tu quis es, qui volumen vo-
lans repere cogis, ut adrépat in domum Do-
mini, quèò ſceleſtius livor tuus phialas defor-

Pfſ. 28. 8. met in lebetes artificio Scripturarum? Vox Do-

mini concutientis deſertum. Deſertum concutit,
non hortum aut Liliis conſitum, aut tiaris de-

Deut.32. coratum. Gladius meus, inquit, devorabit car-

42.

nes. Nunc veròô gladius Domini carnem ſovet,
& Spiritum contrucidat: hoc eſt, iniquis blan-

Iſa. 34. 5: ditur, Juſtis verò oblatrat. Quoniam inebriatus

Matth.
13 . 3 .

eſt in cœlo gladius meus: Ecce Juper Idumcæam
deſcendet. Si non in cella vinaria, aut adulatio-
ne aut livore inebriaretur gladius eloquii tui,
ſed in cœlo, divino exardeſceret zelo, non in
Jeruſalem irrueret, ſed in Idumæam. Peccata
argueres, non Magiſtratus & Miniſtros San-
Etuarii. Atque utinam tuus deſæviret in Sion
gladius: nunc verò & gladium Spiritus, quod
eſt Verbum Dei, videmus & dolemus inter-
Pretatione tuâ invidâ furere Hieroſolymis; &,,
cadente Ifraele in ore gladii, Moab, & Am-
mon, & Amalec, & alienigenæ exſultant, in-
ſultantque proſtratis. Et quis noſtrum miſere-
bitur, ſi gladius Domini devorat nos? Com-
Paravit Dominus, ſi Hieronymo credimus, ſa-
Cras paginas grano ſinapis, in cujus ramis Co-
lumbæ & Turtures requieſcunt. Fit arbor, ità
ut volucres eœœli veniant, & habitent in ramis
ejus. Verùm non ſolùm non habent aves coæli
habitaculum in Scripturis, ſed inde ſibi ex ar-
bore Vitæ adornari patibula intuentur; adeò,
ut nihil ita filios Dei cruciet, vexétque, quàm
pravéè ab hæreticis, & tabificis contorta Scrip-
Aura Dei. Uſque adeo livor & error in fella

Oliva

vertit etiam mella prophetarum. Cogunt Pro-⸗
phetas ſævire in Sanctos Domini: & non ra-
1r0 Eſaias, qui ſolitudinem vernaturam præ-
dixit ut Lilium, dum ejus oraculis abutun-
tur, ſylveſcere cogitur, pravitate interpre-
tum, ut Rubetum. Daniel, qui Leones in
agnos convertit, fit in agnos Tigris. Jonas,
qui vel in Ceto cecinit, in Templo, horum
maleficio, rugit. Breviter; quicquid Prophe-
tæ de impiis vaticinantur, Livor & Hæreſis
ad juſtos transferunt, ſummo ſanè incommo-
do & luctu tum Prophetarum, tum Prælato-
rum. Quod ſi ità improbantur à David ii,
qui linguas ſuas exacuerunt in juſtos: Exacue-
runt, ut gladium, linguas ſuas. Quale, rogo',
ſupplicium non merentur, qui linguam Chri-
ſti, ſub qua mel & lac fluit, exacuerunt in ha-
ſtam, quâ non Abſalom perduellis, ſed Salo-
mon pacificus & ſapiens confodiatur? Unde
non jam cum Petro dicimus: Domine, ad quem
ibimus, verba vitæ æternæ hubes ſed potius ex-
clamamus: Domine, ad quem ibimus, verba
mortis habere te cogunt corruptores Evangelii
tui, quanquam ſis verbum vitæ? At, inquies,
Chriſtus Joannem alloquitur, vomens ex ore
gladium. Et de ore ejus gladius. Alloquitur, ſed
non obloquitur. Coram Joanne, non contra
Joannem linguam conflavit in gladium. Imò
trementem eâ erexit voce: Woli timere. Et in-
de ego te non Chriſtum, ſed Antichriſtum
ſuſpicor, quòd videam ante te non pallere mo-
dò, ſed gladio oris tui confoſſos jacere Apoſto-
lorum & Evangeliſtarum ſucceſſores. Nimi-
rum, qui Apoſtolo dixit, ut à gladio non time-
ret ſui oris, ſtellas habebat in dextera, & inter
candelabra emicuit. Quare nec unde erumpas
ſcio, nec quid præſeras, quando à gladio ma-
ledicentiæ tuæ ſoli ſecuri non ſunt aut Præſules,
aut Evangeliſtæ. Ergone ſancti Angeli neque
arboribus nocere audent, quoad Servos Dei in
frontibus obſignaverint: & tu audes Ordinem
univerſum lacerare Sanctorum? Vel tribus in-
ceſtuoſi Ruben duodecim millia ſignandorum
numerat: tu verô tribum Juda, ex qua toties
Chriſtus natus eſt, ream pronuntias, & Mun-
do noxiam? Parcit Dominus vel zizanio, ne
ſimul eradicetur & triticum: & tu frumentum
eradicas, ut zizaniorum manipulus unus exſtir-
petur? Arca Domini circumducta à Levitis Je-
richuntem devaſtat, non Hieroſolymas. Sed &
ex Bethſamitis innumeros interfecit. Interfe-
cit Bethſamitas, ſed poſtquam occiderat Phi-
liſthæos. Adde quod non ſunt deleti ab Arca
Bethſamitæ, cùm deferretur à Sacerdotibus,
ſed cùm traheretur à Vaccis. Sanè Bos es, ſi
dum Arcam ducis, Iſraëlitæ jugulantur. Et
quando Arcam ducis, ut à Vaccis reducéta eſt,
ceſſaret plaga ab Iſrael, ſi ut illæ mactatæ ſunt
cum plauſtro coram Arca: ità tu Verbi gladio
transfigerere, ut non jam argueres, ſed argue-
rere. Huic ſanè occurreretur incommodo, ſi ſoli
Optimi interpretarentur Scripturas. Sed cum
eæ ne bonis quidem aliquando ediflerendæ tra-
dantur, hinc ex Evangelio adulterato non
protectio, ſed interitus Juſtis expullulat. Sic
Terra, ex quo deſut à Conſularibus excoli, ſpi-
nas copioſiores protulit quàm ſpicas, ut Plinius

Pſ. 63. 4.

Joan. 6.
69.

Apoc. I.
16.

Ibid. 17

querebatur. Verum quidem, Epiſcoporum vi-

gilantid, hac jam peſte ferè pemitus liberatam
Eccleſiam, quâ, ſuperioribus ſæculis, nec
rarò, nec parcè conflictabatur. Silet Livor:
utinam & heæreſis conticeſceret. Hæc latrat, ut

QCerbe-

rilir .
l

lial .

Ni

er⸗
⸗ NI- 8
st. A
Giun. b.
n I
nu hi
II
gu⸗
Al
(4!
No
nr i
Teltin

. Vella
ſuule alllt⸗
m Ad
ine iore⸗
Men.
1. Mort.
ſicun
ledem
tentian
morten
cemn,;
mur n
horwin
Gbande
wony. Gn A
lor Necer
gböd 4
Cni- NMlptig-
Uulrer tem

SS ,
tie ui

lyo. U voarj
1,, Angele
nti, beit
„ Datltat
, en

Catoribus
Cinint,
ine Ucimu
36 6 ſat 1.
en mimn
toniteig,
tanunt
Ecet, Ut!
Tatlonemn
tamn ſeru,
Aeltia ern
a Diſi

.
I1.
Dre.
lun.
1re⸗
in
ſn,
horun
ropbe.
lereſt
Dmmo.
1rlin.
gidi,
Dune. e
10nn,
nC.
Ntinle.
dal.
Unde
41 en
Gtiner ,
, Verba
anggli
indores,
er Ne i
Uitut, ſdi⸗
On Coltt
um. Ind
ge. Lrin g
dtichniten
llerem.
re Aholr.
Opontine-
ta, Einte
de erunes
glacho ma-
t Drehle,
geli nedr
twos Deii-
8 Ordien
el tiibwsin
gnandhnn
1 Iln
8) Mr.
Zianio, ſe
Ofumenrun
unS euſt⸗
zLerts
t. Iotett⸗
cciderat Ur.
elei dd
erctbu⸗,
ne Boen
lantur. 1
recheh
maclat? in
Vetbi Gudn

es8, ſed Agl⸗

minodo, li
ras. lan

ilerente r
Auutento n

puliler

. ſ⸗
s excoli⸗
148, ut Pis

itohonm,
ntus lben Zn
ſeculi, h.
Get Li

e latlat,

Cerberus, mendax, furens, & ſubdola.
Quaſi plantatio Roſæ in Jericho. Eccl.
24. 18.
Familia- Non licet ubique Lilium eſſe „ quamvis ſis
ritas cum Lilium. Si in Jericho es, non Lilium, ſed
ſaculari- Roſa ſis, neceſſe eſt. Ita fragres, ut etiam

derie- ..” 5. . .
wid „e= Pungas; & coloris illecebra doctrina ſit pudoris.
dolezt. Sponſus Lilium eſt convallium: at in Monti-

Serietu., bus aromatum ſalt ut Cervus. Nimirum, hu-
Sermo milibus fragrat, ſuperbos vulnerat. Nonne la-
3 ". bia ejus Lilia ſunt, dum Sponſam alloquitur?
qui tamen Eccleſias Aſiæ correéturus enſem vo-
mit ex ore? Fateor, non placet tanta mellitudo
quorundam, qui etiam cùm fihos hujus ſæculi
alloquuntur, balſama loquuntur & mella. Ar-
ca non graditur inter Philiſthæos ſine ſtrage.
Non cantus, ſed lucétus excitat inter impios.
Confeſſa- Valdè dubito, an Arca ſis, qui nec Dagonem

rüblan- proturbas, & hoſtium Domini non pavorem nu-
di . 5 . 2 . „ . .
. tris, ſed cachinnos. Quid? quod non impios
Thsologi Q 4 5

71. jeſtas tui, & oris decus. Angelus, etiam cùm
Scanda- fauſtla ominatur, non blanditur, ſed concutit.

Ft ſzve- tantàùm, ſed & juſtos terrere debet pudoris ma-

la non Audi, quid præſtiterint parentes Samſonis cer-
ed! tiores facti de filio naſcituro. Proni ceciderunt
naα. .

Judic. 13. in terram. Et dixit ( Manue) ad uxorem ſuam!:
10. 23. Morte moriemur, quia vidimus Dominum. Quod,
ſi cùm blanditur Juſtis Angelus, nuntiatque hæ-
redem & triumphos, tantam ſui incuſſit reve-
rentiam, ut etiam poſtquam evanuit, Manue
mortem expaverit: Quid, obſecro, de iis di-
cemus; qui riſum cient collocutoribus ſuis, &
mortis metum excutiunt? Verum quid mira-
mur ruſticum hominem ad aſpectum Angeli
horruiſſe, qui vix nomen reſcierat Angeli:
quando Joannes, qui filo Dei convixerat;
quique toties coeleſtibus prodigiis intererat,
Apoc. 19. cùm Angelum ſpectat, corruit? Ert cecidi ante
10. pedes ejns. Dices, ideò cecidiſſe Joannem,
quèd Angelus Mundo excidium minaretur. Imò

Concio- nuptias Agni nuntiabat. Gaudeamus, & exſul-

natores, temus, & demus gloriam ei- quia venerunt nup-
ridicuti, tiæ agni. Beali, qui ad em nuptiarum Ag-
Apoc. i vocati ſjunt. Tremunt Apoſtoli loquentibus
19. 9. ngelis, vel cùm gaudium evangelizant, &
Concio beatitatem, & nuptias: Et nos ità viluimus,
ſeria ſit. ut, etiam cùm de Ppœnitentia ſermocinamur;

ſubſultus, & comploſiones comprimere in pec-
catoribus nequeamus. Nimirum illi etiam cùm
canunt, fulgurant: nos, vel cùm ejulamus,
Apoc. ludimus. Et audivi quafi vocem turbaæ magnaæ,
19. 6. & ſicut vocem aquarum multarum, & ſicut vo-
cem tonitruorum magnorum, dicentium Alle-
luia. Quid exſpectafſes nuntiandum à tubis &
tonitruis, niſi funus & bellum? Alleluia nun-
tiarunt. Uſque adeò ſervos Domini gravitas
decet, ut tonare quoque debeant, cum exful-
tationem indicunt. Enimverò divina omnia
tam ſeria, tantique ponderis ſunt, ut ipium
Alleluia erumpere debeat inter tubas & fulmi-
na. Diſpice nunc, an tu, dum Babylone agis,
debeas tam feſtivè cum filiis tenebrarum con-
verſari, ut etiam dum gehennam loqueris, face-
tias proloquaris. Angeli nuntiant nuptias, per-
ſtrepentibus tonitruis: & nos hædorum ſuppli-
cium exaggeramus, olente nardo, & ſtillante
1. Reg. balſamo? Sacrificante Samuele, intonuit Domi-
7. 10. nus fragore magno. Puto ſubindicare Dominum
voluiſſe, Sacerdotem tantam ſpirare debere ma-
jeſtatem, ut, etiam cum Agnum litat, Mun-

2 Lib. IV.

dum terreat, & Coœlum turbet. Miniſter Do-
mini Domino non abſimilis eſſe debet. Deus
autem, etiam cùm blanditur, concutit. lonis
in conſpelétu ejus éxardeſcet, & in circuitu zius
empeſtas valida. Niſi, te loquente, ploretur:
imè ſi, nec loquente te, ſed tantùm præſente,
impri non conturbentur, & ardeant, Domini
Miniſter non es. Ignis à facie ejus exarſit. Non
riſus, ſed flamma coram eo exarſit. At; in-
quies, Non in igne Dominus. Sanè cùm Eliæ
apparet. Tibi quoque permitto aut auram ſpi-
rare, aut etiam ſtillare mella, ſi Eliam conve-
nias. Quanquam Dominufn, etiam cùm adeſſet
Elias, & turo, & ignis, & ventorum commotio
anteceſſerit. Uſque adeò nec cùm Prophetam
alloqueris, debes nimium molleſcefe „ſed ma-
jeſtatem retinere, compunctionémque proſemi-
nare. Etiam cùm Juſti adſunt, debent ante te
tremere. Recordamini, quæſo, Domini emican-
tis in rubo. Coram Angelo Moyſes primum ex-
calceatur, deinde manum leproſam è ſinu extra-
hit, tum Virgam in Anguem verſam exhorret,
demum tardioris linguæ factus, non loquitur,
ſicut Nr & nudius tertius. O quam ſplendidè
emicaremus in rubo dumoſæ profefſionis noſtræ;
ſi eos, qui nobiſcum agunt, excalcearemus vel
operibus mortis, vel feralibus opum exuvis: ſi
& ſe leproſos noſſent, cùm ſibi incolumitatem
non deeſſe credebant, Virgàmque deprehende-
rent;, te loquente, non fulcimentum eſſe, ſed
monſtrum: ſi denique à te diſcederent impe-
ditioris, ſed ſanctioris linguæ. Hoc autem
non fiet, ſi tu eos pellexeris, vel, quod vi-
lius probroſiuſque eſt, eos importunus adieris,
debes tu ab illis conveniri: debent ipſi ultròô
ad te accurrere clamantes, Vadam, & videhbo
viſtonem hanc magnam. Non Angelus Moyſis
colloquium eſurüt: ſed flammis & dumis ſuis
rapuit illum in admirationem fui, & attraxit
ad ſe. Dumis, inquam, non lilis, non fa-
vo, ſed ſumo, At, proh dolor! vidi ego in ru-
bo Sacerdotem ſpinis undique aſperrimæ vitæ,
& igne religioſæ obedientiæ circumdatum, non
uri flammâ pœnarum, & exuri Ambitionis
incendio. Spinas ipſe patiebatur, & fratri ro-
ſas optabat. Non vifgam principatus verte-
bat in anguem, ut germanum deterreret à pur-
pura, ſed convertebat in florem. Non am-
bientium & paſtorum dexteram maculoſam
oſtendebat, exaggerando principum diſcrimi-
na, ſed hyacinthis opplebat & Smaragdis.
Denique non colloquentem fibi excalceabat;
ſed purpuraicere edocebat: nec tardioris in pe-
tenda purpura reddebat linguæ, ſed promptio-
ris efficiebat ad ambiendum concupiſcentiæ.
Proh Deus immortalis! Quæ portenta iſthæc
ſunt! Recedam, ne videam viſionemn tam de-
generem. In rubo Myſtes, in igne aſſecla
crucis rores loquitur & ſceptra? Profectò lo-
cus, in quo ſtas, terra ſanéta non eſt, ſiqui-
dem accedentem ad te non excalceas, ſed co-
ronas. Sed redeamus propiùs ad noſtra. Quid
gravitatem nobis ſuades, cùm Chriſtus, qui
Leo erat, ut agnus apparuerit. Apparuit ut
Agnus: ſed in cœlo. Quid, quòd etiam cùm
Agnus eſt, Aquilas Leonéſque terret, & ſenio-
res non pallere modò & tremere, ſed & cade-

Pſ. 49. 3

Pſ. 17. 9

3. Reg. If.

124

Serietas

Exod. 34
3°

re cogit in conſpectu ſuo? Er cùm aperuiſſet Anoc.
librum, quatuor animalia (inter quæ Leo Aqui- 7. 85

lque) & vigintiquatuor Jeniores ceciderunt co-
ram Agno. Has licet tibi blanditias Agni æmu-
lari. Hic Agnus loquebatur, tanquam pote-
ſtatem

214

ſtatem habens. Hic Agnus voce un irruentem
in ſe cohortem ſtravit. Hic ſcribas „ hic mili-
tes, hic ſatellites, hic delatores , hic murmu-
ratores oris majeſtate tam ſæpè compreſſit.

Et tabeſcet omnis militia cœlorum, &
complicabuntur ſicut liber cæli, &
omnis militia eorum defluet, ſicut de-
NRuit folium de vinea. Iſa. 34. 4.

Eceleſia- Etiam ſidera plectenda ſunt, ſi peccent,
Kiei, & ſed non propalam. Militia cœli tabeſcat. At

Reliciofß, cœli complicentur: quò videlicet nec ſtellis
dante- ſupplicium deſit, nec fama ſiderum periclite-
enat.

tur. Hedera Prophetæ eradicari debuit, quòd
cor tanti viri infatuaſſet. Verùm non turbo in
eam immiſſus eſt, à quo convelleretur, non
emiſſus & ſylva Aper, qui eam dentibus lace-
raret; vermis medullis ejus innatus eſt, à quo
& corroſa. Perüt, ſed ſine pompa. Cælſa eſt,
ſed nemo carnificem ſpectavit. Hinc eſt, quod
David non tam excidium vineæ lamentatur,
PIg. 14. Juàm quòd palam exterminium ſit paſſa. Exter-
wiinavit eam Aper de ſyla, & ſingularis ferus
depaſtus eſt eam. Vulneretur & Sponſa, ſed
de nocte; ſed ità, ut, miſi ſuas ipſamet plagas
indicet, & publicet, quòd vulnerata eſſet, non
Can. 5. 7. reiciretur. Vulneraverunt me, tulerunt pallium
melum mihi. Nudata pallio eſt: nec tamen vul-
nera apparent. Uſque adeò qui revera cuſtos
murorum eſt, pudori conſulit, dum conſulit
quitati, ut vagam vulneret, ſed ſine ſangui-
ne. Murmurat de Moyſe cum fratre Maria.
Num. 12. Statim lepr Ccorripitur, Aarone intacto. Num
gravius Maria, quam Aaron deliquit? Imò
gravius Aaron. Sed noluit Dominus vel coram
ſorore conſcia criminis Sacerdotem ſœdari: Ut
intelligeremus maluiſſe Deum æquitatem ju-
dicii ſui, quàm famam ſacerdotis ſupplicio ob-
nubilari. Quod ſi nec coram ſocia ſceleris pec-
cans ſacerdos punitur: mum in amphitheatro
exponi debent Miniſtrorum Domini flagitia at-
que ſupplicia? niſi fortè interdum, ad terrorem
audacium, & fulcimen diſciplinæ aliud aut Fi-
des expoſceret, aut cenſeret Eccleſia. Non
evaſiſſet Aaron, ſi ſolus fuiſſet Sanè quando
cum Moyſe hæſitavit ad petram, ſupplicium
non effugit. Coram Moyſe Aaron plecti po-
teſt, coram fœmina non poteſt.

Heu, heu, mi frater: Cumgue plan-

iſſent eum, dixit ad filios ſaos: Cum
mortuus fuero, ſepelite me in ſepul-
Ahro, in quo vir Dei ſepultus eſt. 3.
Reg. I3. 31.

Eecleſa- Scis, de quo loquatur Prophetes Bethel?
Vas kane- De Elia, ſeu Abrahamo illum loqui exiſtima-
Religioſi bis. Loquitur de Propheta ob inobedientiam
colendi, interfecto in itinere à Leone, quem ipſe coë-
duamvis gerat contra Domini præceptum epulari. En
beceent. quo modo vel rei Prophetæ „ & damnati coli

askac⸗ debeant. Tu quidem illum funeſtiſſimis nomi-
e- nibus dehoneſtaſſes: Hic autem, etiam cùm
ab eo ſperare aut metuere nil poſſet, & quan-
Judican- quam eum à Deo damnatum videret ad be-
ses teme- ſtias, ob violatum præceptum Domini fra-
1 0. trem tamen appellat, & virum Dei nuncupat,
ſuâque oſſa cum ejus oſſibus componi jubet.
Uſque adeò non deſpicere, ſed venerari debe-

—

Oliva

mus Viros Dei, quamvis labantur interdum,
Deôque jubente plectantur. Non quicunque
aut cadit, aut damnatur, deſpici debet. Da-
vid & punitur & peccat: nihilo minus pupilla
Dei eſt, & , qui in eum rebellavit, filius pe-
pendit & quercu. Sponſa Dilectum excluſit, &
vulnerata eſt, non à latronibus, ſed à cuſto-
dibus murorum; nihilo minùs, amiſſo pallio 8
ſponſo, à filiabus Jeruſalem non deſpicitur, ſed
in foœditate vulnerum mulierum pulcherrima
ſalutatur. Qualis eſt Dilectus tuus ex dilecto, 6 Can. 5. 8.
Pulcherrima mulierum? Et quid miramur ſi poſt
excluſum Sponſum, & confoſſum pectus mag-
ni fiat à filiabus Jeruſalem; quando eam Spon-
ſus ipſe repudiatus, cruentatam licet appel-
lat perpulchram? Pulchra es, amica mea »ſua- Can.6. 37
vis & decora, ſicut Jeruſalem, terribilis, ut ca-
Rrorum acies ordinata. Quam tu inimicam ob
repudium, indecoram præ nuditate, ob vul-
nera imbecillem compellaſſes, hanc Chriſtus
amicam, decoram, terribilémque pronuntiat.
Amica mea. Si ſororem dixiſſet, affinitatem
indicaſſet; at, cùm amicam nominat firmitu-
dinem teſtatur charitatis. Nimirum deſponſati
Chriſto Animi, quamvis vacillent, & deſe-
rantur interdum à Domino, venerationi eſſe
debent, ſiquidem eos Deus ipſe commendat.
Quid? Peccat Moyſes ad aquas contradictionis,
& à Domino damnatur, ſublatàâ illi ſpe ingre-
diendi in terram lactis. Num idcircôò deſpici
eum permiſit? Imòô damnatum frequenter al- Num-26,
loquitur: neque ſolùm viſionibus recreat, ſed & 21.
ejus ad preces ignitos angues repreſſit. Non-
ne ebrius Noë innocentiæ ſuæ maculam inuſ-
ſit? Procul dubio. Verùm, qui eum irriſit,
Cham malediétioni ſubjecit. Non vult Domi-
nus;, ut contemnamtur Juſti, vel cùm plectun-
tur, vel cùm peccant. Semei, quòd Davidi
inſuſtaverit, Dei ordinatione exulanti ob pa-
tratum adulterii facinus, ſupplicium etſi di-
ſtulit, non abſtulit. Revereri enim debuerat,
etiam in damnato, pudoris buſtum, & quem
ſciverat juſtum, honorare debuit & reum.
An non vides Leonem ipſum divini furoris ad-
miniſtrum perimere quidem Prophetam con-
tra Dei mandata epulatum, ſed occiſum Teve-
reri, nec tangere. Quod ſi carnifex reveretur
reum ſuum, imèò non reum, ſed cadaver præ-
damnati: Tu Leone efferacior & ſceleſtior la-
cerabis, quem fortè Dominus, poſt poœnam,
non execratur ut reum, ſed ofculatur ut ſi-
lium? Nec Salomonis voluit Dominus certum
eſſe ſupplicium, ne reprobatum exhorreas,
quem approbatum excolueras.

Vox clamantis in deſerto: Parate viam
Domini: rectas facite in ſolitudine ſe-
mitas Dei noſtri. Iſa. 40. 3.

Si hortus Sponſa eſt, cur Sponſi amicus in “ .
deſerto clamat? Cur non exclamat in Jeruſa- nr,
lem, ſed in ſolitudine? Nimirum in horto
diſpoſitæ in quincuncem arbores, exædificata Se
in Sion palatia, non permittunt „ ur Dominivenese
Præcurſor viam Domino exæquet. Tædet agri-
colam non viæ, ſed ruinæ. Non libenter era-
dicat pinum, aut cedrum, quam obſtare vi-
det, parandæ Domino viæ. In ſolitudine au-
tem, ubi nec ſegetes, nec plantæ ſunt, ſta-
tim via ſternitur, qua qua juſſerit Joannes. Væ Nil pra-
iis, qui ſuo in corde arbores ſeu gloriæ, ſeu ter Deum
ſcien-

1i

1

PBün Un i

aign
uſfni o.
Snſar. Pelt

uir. (al
Nii l- tn
lnatt iea
aſt. i
mi

Unn

nec

ti in

Mrth. Fkan
11,8. ,

tem
ken
Cioru
arbot
bis,
Clrid
tan
Ceploi
Lende,
ſonez
lel 114
ſo l

10 am

Cle dias De
nmm in ſoli

Gban L
duͤteri

Diri .
tui⸗
inin
lihe

ſe

Mt
lne t
luußi Prodit 1
nmg. ld, ſe

Deur me
bareberi
la) ,

n,
. D.
Popl
I de.
N
al.
Nalin.
iur, lel
henin
blc ,
r
Cnsmz.
ar Dr.
1, e
ltixee
lin, Nte.
nican
9 I.
Chuihde
dMonunti
ſlinttaten
,fümutn.
delponlat
1 ele.
rationn ele
Lormmenket
echcione,
iſhenngr⸗
ircd eid
bentet IR
ectent, el
eſſit. Nr.
Culam im.
eum init,
VuIt Domi-
nn pechrr
Gd Darii
lapti e⸗
tum etl d⸗
n Gehvenn,
n, & glen
it & lemm
ni Korortel⸗
n C

ler terctetu
Cabarer pre-
ſteleſterk.
pol Panin,
atul u 1.
Winus Certum
1 enholleis)

Purn dind
Uurudin

3.

nli anc ,
at in Jerukr ,
. exeeife 6
,Ut Domm
.
Taædet i
libentet e
. obſtae ſl⸗
oliwcine .
te ſunt,
Namm

I,
90 ſcer.

ſey,
un

L Stromatum, Lib. IV.

ſcientiæ, ſeu vitæ plantaverunt. In his non
clamat Joannes, qui ſolum in deſerto clamat.
Libet his Chriſto iter ſternere, ſed futuro ſæ-
culo profuturas arbores eradicare non libet.
Ficum evellam, cujus foliis tam ſæpe obtecta
eſt turpitudo mea, dum iniquitatem aut ex-
cuſationibus, aut mendaciis obvolvi? Scientiæ
boni malique excidam plantam, cùm tam ca-
lamitoſas in Syrtes is incurrat, cujus non ape-
Chrifi riuntur oculi, ut ſit ſicut Dii? Omnia eradi-
Imitatio, canda ſunt, & in deſertum converti debet hor-
Dei vo- tus, ut recta parari poſſit Chriſto via. Parate

luntati viam Domini. Non dicit, viam Domino, ſed
aut. viam Domim. Neque enim exiſtimare debes

uni patere debere cor tuum Chriſto; pateat
neceſſe eſt & Chriſti vicariis. Neque ſolum
Chriſtum amplecti debes, ſed debes & com-
plecti Judam, ſed pro Chriſto. Parate viam
Domini. Triumphalis aperitur via ovanti Cæ-
Mortif- ſari. At non ſolus per eam incedit. Ne fortè
catio Paſ- crederes, uni tibi vacandum Contemplationi
Bonum efle, in qua verbum Patris excipias. Aliqui
omnnimo ramos cuperent cædere de arboribus, ut viam
F, "o“ non tam pararct narent Chriſto.
alizualis. on tam pararent, quam exornarent
Nullæ tunc revulſæ arbores, ſed tantùm ſtra-
ti in via rami, & nihilo minus Chriſtus trium-
Matth. phavit. Alii autem cædebant ramos de arbori-
21. 8. bas, & ſternebant in via. Animi ergo ſenſa,
béſque meas non eradicabo, ſed ex eis par-
tem Domino litabo. O luctum! Quomodo
legis? Triumphus ille ſeminarium fuit ſuppli-
ciorum Domini. Qui ramos præciderunt de
arboribus, Crucem Domino, paucis poſt die-
bus, adornarunt. Ut autem videas, quanti
Chriſtus pompam illam fecerit, ſcias, plau-
iu tanto delatum Hieroſolymas, non rores
depluiſſe, non erexifle claudos, ſed flagel-
Tid. 12. lum in profanos extuliſſe. Et eſiciebat omnes
vendentes. Enimverô hi, qui affectus & paſ-
ſiones animi omnes non Chriſto immolant,
ſed, ramis ei oblatis, plantas alunt, viam Chri-
ſio parant per triumphum ad patibulum. Por-
ròô amimadvertas pervelim, vel in ſolitudine
Cellæ vias Domini dirigendas: Rectas facite, inquit,
damna. in ſolitudine ſemitas Dei noſtri. Ergo ſolitudo
Religioſ: non ſola ſufficit; imò ſola monéètur, ut rectas
auſteri faciat ſemitas Dei noſtri. Interdum enim,
Rir,. quam Domino paramus viam in eremo, ſuper-
bia terit, & proterit.

Dixi: Deus meus es tu: In manibus
tuis ſortes meg. Eripe me de manu
inimicorum meorum, & à perſequen-
tibus me. Illuſtra faciem tuam ſuper
ſervum tuum. Pſal. 30. 16.

Beatiſßt- Niſi fallor, in hæc verba erupit Virgo Dei-
mæ Virgi- para, cum primùm erupit. At ſi primùm cùm
1 Marie prodiit, iſta protulit, quo modo non ait,
ma u“ Dico, ſed inquit, Dixi. Ecquando dixiſti
immacu- quit; J »
lara. Deus meus es tus Si nunc & loqui incipis,
& eſſe? Si non eras paulò ante, quo modo
loquebaris? Quo modo locuta es, antequam
eſſles? Dixi. Enimveròô reſpexit Virgo, tot
ante ſæculis divinâ æſtuaſſe charitate Patriar-
chas & Seraphim: ideéque puduit illam, tam
ſerò ſuum in Deum amorem inchoaſſe. Ergo
tam procul jaculata eſt amoris ſui ſagittam, ut
beatos ſpiritus amore anteceſſerit, cum pri-
mùm amavit. Egone, inquiebat, tanto tem-
pore Deum non amavi. Diligebatur ab An-

culpam deſerunt non ut inimicam, ſed ut ſpon-

.

215

gelis Deus, & non diligebatur à MARIA? Hoc
enimverò probrum non ſufferam. Dixi, dixi,
Deus meus es tu. Deo adfui, cùm mihi defui.
Loquebatur Abel, quando non erat: Quidni
& MARIA quodammodò dilexerit, cùm non
fuit? Longius ab efle eſt, qui eſſe deſiit,
quàm qui eſſe incipiet. Si ille clamat in Cain,
cùm periit; quare ego non amaverim verbum
quando ante omnes colles parturiebar? Dixi:
Deus meus es tu. Invidit Virgo Deo non om-
nipotentiam, non majeſtatem, non divinita-
tem, ſed quòd ſe adamaverit ab æterno. Ex
abyſſo theſaurorum Dei unam hanc deperibat
gemmam, Charitatem nempe, quâ cupäüſſet
Deum & ab æterno & ſine confinio amaviſ-
ſe. Dixi: Deus meus es tu. Nota: Non ait,
Liberator meus es tu. Neque enim catenata
erat criminis compede. Non ait, Remune-
rator es; Dominus es. Hæc enim ſeu ſpem,
ſeu metum indicant; quæ à corde Virginis
quaàm longiſſimè abſuere. Deus meus es. Tan-
tùm de holocauſtis agam & cultu. Nihil exi-
go, nihil metuo. Porròô quis iſtius Dixi ex-
primat pondus? Dixi; hoc eſt, Tantà me
tibi firmitate devovi, ut non hoc dicam; ſed
ità dico, ac ſi longè ante dixerim. Inſurgit
hic fortè aliquis, & rogat, ut recitemus, quæ
conſequuntur verba, in quibus concepta evi-
dentiſſimè comprobatur Virgo in ſinu culpæ.
Ait enim: Eripe me de manu inimicorum meo-
rum, & à perſequentibus me. En captivatam
Virginem aà culpa: En gementem ſub onere ca-
tenarum. Scilicet. Quæ Charitatem loquitur
& fovet, ſubſervit ſceleri. Ecquando Chari-
tas in vinculis ingemuit? Adde, quod, quæ
nata ſeu concepta in culpa eſt, non hoſtem,
ſed Tyrannum patitur: Nec perſequentes to-
lerat inimicos, ſed ſatellites tolerat deprimen-
tes. Ergo non tolerat ſcelus, ſed horret. Non
ſubjacet Satanæ, ſed eum refugit. Imòô hinc
elucet culpâ Virginem caruifle. Qui enim con-
cipitur filius iræ, culpam cum qua prodit,
non averſatur ut hoſtem, ſed ut germanam
amplexatur. Nemo in ſcelere compactus ſce-
lus odit. Proinde ſi Virgo culpam horret, ho-
ſtémque vocat, non culpæ filia, ſed gratiæ
primogenita eſt. At timet perſequentes. Hinc

conjice opulentam. Etenim coram latrone, ; in
ut viator vacuus cantat; ità nummatus pa- erfadhur.

vet. Non ergo inopià virium, ſed copiarum
exundantià timere cospit non calcantes, ſed .
perſequentes ſe. Qui profectè, dum Virgi- Bæn’ten-
nem perſequuntur, eam & liberam efle teſtan- i⸗ e -
tur & prædivitem. Eripe me de manu inimi- tiene, in-
corum meorum. Da mihi, qui ſcelus hoſtem diga Sa-
putet. Facilius ab ubere divellimur, quam à eramenti.
ſcelere. Etiam plerique, qui peccare deſinunt, Contri-
tio Vera.
ſam. Ita nos à peccato diſcedimus, uti Lothi
uxor receſſit à Sodomis. Recedebat, ſed re- Pæniten-
ſpiciebat. Deſerebat patriam, ſed, niſi immi- “ verg.
neret incendium, non abſcederet. Multi, dum
eos peccati pœnitet, non quidem amant cri-
minoſam voluptatem, quia nulla tunc eorum
foret poœnitentia: at, ſi gehenna extinguere-
tur, quâ abducuntur à flagitio, ſcelus, ut ſimile
vero eſt, accenderetur in eis. Virgo verò ſta-
tim ſcelus, ut inimicum execratur. Vaccæ il-
læ, quæ arcam trahebant, ſtabulum deſere-
bant, ſed cum mugitu. Et nos, ut arcæ hæ-
reamus, à flagitiorum ſtabulo abimus: verùm
gemimus, non exſultamus. Propendemus enim
in

2. Reg.
18 5*

Peccato
hares, ni-
ſi oderis.
Mortifi-
catio
Paſſioni⸗
generoſa.

Plalm.
143. 13

2. Reg.
12. 13.*

„

21 6
in vitia, non horremus. Deſerimus, ne perea-
mus, non perdimus, ut omnibus pereant. Una
MARIA eſt, quæ ſtatim faſtidit ſcelus ut luem,
declinat ut larvam, devitat ut Charybdim.
O ſceleris odium, quam rarò flores in terra
noſtra! Devitamus illud, ne naufragemur:
non illud odimus, ut perdamus. David Ab-
ſalonem inſequebatur, ne regno excideret:
ſed cùm illum perſequeretur, vitæ ejus pro-
ſpiciebat, clamabatque, Jervate mihi puerum
Ahbſalom. Et quare pugnas in illum? Non
quòd illum oderim: ſed quòd me diligam.
Quia, illo regnante, ego exulo; ideò protur-
bantem me regno, ſolio proturbo. Cæterum,
ſi fieri poſſet, vellem, Abſalone regnante,
regnare. Lugemus ſcelus, ſed abundantiori lu-
ctu extinctum, quàm rebellans. Ne regno ex-
cidamus, flagitia calcamus. Si autem liceret
peceare ſimul & vivere, ante vitam abſolve-
remus, quàm culpam. Iſmaël domo pellitur,
non odio, ſed imperio. Niſi Deus gehennam
minaretur, nobiſcum vitia conſeneſcerent. Ra-
ri, aut ſaltem non omnes, etiam pœnitentes,
cum Virgine clamant: Eripe me de manu ini-
micorum meorum. Et medullam, quæſo, ver-
bi perſcrutare. Erui optat non à preſſura, quæ
ſcelus ſubſequitur: non ab exedente cor ver-
me, qui culpam comitatur: non à reatu, quo
infectus animus gehennæ addicitur. Manum
timet ſceleris. Ipſum in ſcelere ſcelus exhor-
ret. Non gladium, non compedes, non ig-
nem timet, quæ ſcelus præfert in dextera,
ſed ipſam ſceleris dexteram exhorret. Iſraë-
litæ non Ægyptum pertæſi clamaverunt ad
Dominum; ſed virgas, compedeéſque horrue-
re E.gyptiorum: &, ſi non eos Pharao fla-
gellis cecidiſſet, libentiùs ſub Pharaone, quaàm
fub Moyſe militaſſent. Nimirum rarèò ſcelus

diſplicet, ſi non ſtrangulet. Perpauci, qui

ſceleris non haſtam, ſed manum execrentur.
Sirenum, non vox, ſed ungues fuere horro-
ri. Si tantùm canerent, Ulyfſes non cerâ au-
res obſtrueret. Exoſus eſt illecebras, ne la-
nienam pateretur. Peccatum odimus, quèd
longam ſecum trahat ærumnarum Iliadem. Cæ-
terùm, ſi blandiatur, nemo non ei blanditur.
Impii illi, quoniam & promptuaria exunda-
bant, & filiæ exornabantur, beati habiti ſunt
etiam in ſcelere. Promptitaria eorum plena,
boves eorum craſſæ. Beatum dixerunt populum,
cui hæc ſunt. At impii funt; at filii alieni à
Deo ſunt. Impii ſunt, ſed abundant: pla-
nè beati ſunt. Uſque adeò impietas, ſi felix
eſt, non lues appellatur, ſed beatitas. Filios
Jacob parricidii tunc tantùm tæduit, cùm ob
ſcelus in graves ſe conjectos anguſtias intel-
lexerunt. Nuſquam leges, tantos Patriarchas
tanti facinoris puduiſie, niſi in gÆgypto in-
ter calumnias & compedes. Vel David adul-
terium non luxit, niſi, cùm increpitus eſt à
Nathan „ & probris expoſitus. Doluit, in-
quies, ubi primùm ſcelus ſuum agnovit, ait-
que, Peccavi Domino. Ità eſt, ſed quando
moriturum ſibi natum filium ob ſcelus audi-
vVit, tunc non tantùm dixit, Peccavi, ſed co--
ronam poſuit, abjecit chlamydem, rejecit e-
pulas, ſaccum induit, cinere ſe conſperſit.
Pené vel Prophetæ pozna magis, ſceleris æ-
rumnoſa appendix, quàm fſcelus diſplicuit.
Quod tamen de perfectiſſimo Poœnitente ne-
mo ſentire poteſt: quando illum puduit, Deo
peccaſſe, & plus longè doluit oflendiſſe Nu-

Oliva

men, quàm filio perfodiſſe ſepulchrum. Ad
ſpeciem tamen extimam, argumenta in eo
crevere doloris, ubi minis Domini eſt per-
culſus. Miremur proinde Virginem exclaman-
tem in ſuæ veſtibulo conceptionis, Eripe me
de manu inimicorum meorum. Porrô David
etiam quum innocentiam cuſtodiret, non ità
iniquitatem pertæſus eſt, ut eam pro hoſte aver-
ſarétur; ſed duntaxat non ſibi familiarem cen-
ſuit. Erue me, inquit, de manu ſiliorum alie- Pſ. 143,
norum, quorum os locutum eſt vanitatem, & dex- 11.
tera eorim, dextera iniquitatis. Non hoſtes, ſed
alienos appellavit flagitioſos. Virgo non ita: Secig
Eripe me, inquit, de manu inimicorum meorum. perfectis
Nobis verò tria hic Virgo ſubindicat. Primum neceſſa-
non fugari Satanam pietate, ſed irritari. Ut ".
enim dixit: Deus meus es tu. IIlicò affuſos ſibi Tτatie
hoſtes & miratur & extimet. Eripe me, ſubdit, Tan.
de manu inimicorum meorum. Adfuit Diabolus nis.
Chriſto non in nuptiis, ſed poſt jejunium. Quin
&, teſte Habacuc, in Cruce pendenti adſtitit.
Et egredietur Diabolus ante pedes ejus. Cum præ- Habac.3.
ſtantiora edideris, & ſuſtinueris duriora, tunc ?:
acriùs impugnaberis. In cubilibus, in quibus Elſa. 357
prius gaaen Dracones, orietur viror calami
& junci. Vel naſciturus juncus Draconem pel-
lexit. Cur ibi Dracones habitant? Non dico,
quia jam enatus eſt, vel quia præfuit Lihum,
cujus odor adhuc ſupereſt. Non hoc dico; ibi
adſunt, quia inibi flos naſcetur. Uſque adeò
ubi Pietas, ibi Satan, ut etiam adſit, non ubi
illa eſt, ſed ubi futura eſt. De quâ ſeptem dæ- Luc. 8.2,
monia exierant. Nempe ploraturam Magdale-
nam dæmonum phalanz occupavit. Et væ il-
R, ſi non antè effudiſſet urnam gehennalem,
quàm alabaſtrum unguenti. Hinc fortè eſt,
quod ante cœnam Diabolus ad cor Judæ ac-
ceſſit: ne ſcilicet, ubi panis vitæ brevi futu-
rus erat, virus ſceleris deeſſet: & ibi Belial *
conveniret, ubi adventurus erat Chriſtus; &
antè calicem dæmoniorum participaret, quàm
calicem Domini. Alterum, quod docemur, eſi; Oecaße
ut ſceleris non vincula tantum & catenas, ſed mala.
manum quoque horreamus. Eripe me de manu P rineibiis
inimicorum meorum. Noli exſpectare, ut te ſce- Aanas.
lus vinciat. Si tenuit, & catenavit. Expediam Der pra⸗
me;, inquis, à Libidine, quamvis ſœminas allo- Pe.
quar. Non enim implicat, ſed trahit miſtus ſer-
mmo cum Virgine. Falleris. Manus ſceleris cate- Tentatio-
nis ſœtæ ſunt. Si tenet, obligat. Denique vide, num re-
quibus te armis muniat, ut hoſtem evadas. II- medinm.
luſtra faciem tuam ſitper ſervum tuum. O Dei
vultum armamentarium innocentium! Ideò vul-
neramur, quia non inde obarmamur. Non ait, O*α1ι
. —. . Tentatio-
ut ab hoſtibus eruar, jejumiis, ſacco, cinere me giâ vane-
adobrue: ſed, illuſtra faciem tuam ſuper ſervum dium aft,
tuum. Nimirum ſapienter alibi clamat Prophe-
ta: Oſtende faciem tuam, & ſalvi erimus. Vis Pl. 79. 4
erui de manu hoſtis, noli avertere oculos tuos .
à Deo tuo. Oculi mei ſemper ad Dominum: Pl.tl
quoniam ipſe evellet de laqueo pedes meos.

Oratio

Maltiplicabo ſemen tuum ſiout ſtellas
l, & velut arenam, quæ eſt in
littore maris: poſpdebit ſemen tuum
Portas inimicorum ſuorum, & bene-
dicentur in ſemine tuo omnes gentes
terræ. Gen. 22. 17.

Sicut ſtellas, & velut arenam? Ità eſt: A- Talans
pud Deum enim pretii ej uſdem ſunt ſidus & "nedie-
glarea.“

7

ſiea

nin,

. 1
1

, min
„ Ma
ſace
tns
an
bus
Kt
UG
marunz Mil
exaNK; OS
ni
i ſſis
11440 -
maeen d 4
ſilan eb
. (Itäl
Hunl⸗ tkudke
u. 6.
Mer um
Menh na, 1

in Mo

Aſahle togemn
.
Eeze

lte,
rio
Me l
Mas ſae
Pablatn
Agvors

Uulſe. O utin⸗

1 eickis,

CkanuII

lien. gentts!

napie

mit. fünl, dl

Ulb ogli
chumm VI
Veroblin
6. ltranti-
Ulivere
En go
Elnt.
lmmium 6
teltenigl
Petut en
noon eyter
dhenon
kepeng, e
un erco
heltu
il S

Ar
Ukteclk

lthn I
nunckyoil
Ulnn d

liliee

ed
er⸗
Man.
e
Mid
cher.
ncen.
le. Un
Gcer. n
ed,
Nn dn

bümmn .
t. U 4.
ne ül
Ubi Mr

Dibin
mn Qun
iaditt
Aunpre e
la, tone
n gilu 1
r calani
Dnemel.
Nondho,
it Llun,
cico;
Ne
t, vondi
ſepten hrli
Migkae
Et rel.
emngen,
lone el,
1 ude a-
bremi un-

,ibi lla

hriſtus;
tet, (in
emun he
Atenis,
ne de n,,
e, utele
Ehedin Dif
Eennmas dlr
t miſus kr.
ſelens cit.
kenigte ite, 8
eMids 4
un. 0 De
Imlleon.
nur. NMan 16
, Cnele ,
ſien ſgumni
mathige 1
gin. N
je Cellibtlii,
4 Donmim:
,r err.

gu⸗ 6

men l
G r.

Status
melio-
era.
Oratio.

TLrierno-
rum me
marias.
Humili-
ta: s Fon-
tes.
Reæligionis
munia
iliorg.
Philip. 3.
20.

Zelus 4
nimarum
ex oralio-
né.
Familiz
ritas hi-
rri aà bis
ſaeulari-

bus.

Hamili-
15.
Zelus a-
nimarim
sab lis.
Superiar
Mmicts.

Aßfabili-

24.

Eecleſia-
RLita fa-

ri d ittιο.

Exc.
1i.
Correittio
miiis.

Joa. 18.
6.

Stromatum ,„ Lib. IV.

glarea. Tu, qui fulges, ne extollaris. ITu ve-
1r0, qui ſordes, noli mœrere. Tanti es, ſeu Co-
lum ornes, ſeu Mare frænes. Quod ſi ad inte-
riora libet Sacramenta deſcendere, prius ſtellas
coli nomninat, quos deinde vocaturus eſt arenam
maris. Nimirum, ut evadas abjectus & mini-
mus in domo Dei, qui & floétibus tundaris af-
ſiduè, & loco tuo non decedas, debes diu ante
in Cœlo eſſe, converſatione & cogitatione. Pau-
lus benedicit, cùm maledicitur. En arenam Hu-
cCtibus Mundi contuſam, & adobrutam. Verùm
clamat: WNoſtra autem conv'erſatio in &lis eſt.
En ſidus in Cclum & raptum & affixum. Om-
ninòô, ſi ſtella non es, nec arena cris in littore
Maris, ſed margaritum eris. In ora æ&quoris
jacebis, non ut jaceas, ſed ne jaceas. Inter flu-
Gtus Mundi non ex ſidere arena, ſed ex arena
margaritum evadere ſatages. Vocari ab homini-
bus Rabbi, & falutari in foro, erunt vota tua,
& trophæa tua: Nec ad Synagogas accedas,
ut cum rubore incipias in domo Dei noviſſi-
mum locum tenere, qui in domo Pharaonis pri-
mos accubitus habuiſſes, ſed ut cathedris obtru-
daris in ſchola humilitatis, qui in luto fæœcis hæ-
ſiſſes ſub ferula Luciferi. Ommino ni cœlo men-
te adhæreas, non frænum Maris, ſed Maris il-
lecebra & delicium eris. Margaritæ Mare re-
creant & honorant: Arenæ Mare domant & re-

trudunt. Si Babylonmiis blandiris, margaritum

es. Arena es, ſi efferveſcentes concupiſcentia-
rum undas Babylone compreſſeris. Portô Are-
na, ut Oceanum frænet, non in (copulos, aut
in Montes intumefſcit, ſed parvitate ſuâ ruentes
in ſe undarum Alpes elidit. Non debes in filios
ſuperbiæ ſuperbiendo inſurgere: non tibi aut ar-
roganter loquendum, au tumidè jactandum
genus eſt, ut, conciliatâ apud impios authori-
tate, eis loquaris cum poteſtate „ & cum impe-
rio arguas. Arenis, non Rapibus fuctus ſuos
Mare ſubmittit: quique impacti rupibus ipu-
mas jaculantur in Solem, excepti ſabulo ita
paulatim attenuantur, ut non AHuctus videantur
æ quoris, ſed oſcula, ſed am lexus, ſed tributa.

c

4
.

O utinam id ſpectarent animarum Duces; Ia-

riuùs, credo, Virgam directionis exercerent. O-
ceanum arenarum humilitas reſorbere cogit ru-
gientes fluctus ſuos. In horto phalanx ſatelli-
tum, ductore Judà, in JxstM irruit. Dum Pe-
trus gladium evaginat, cohortem invadit, Mal-
chum vulnerat, Chriſtus catenis vincitur. Ubi

verò blandiſſimè Dominus loquitur, & ſibi ob-

latrantibus humaniſſimè ait: Ego ſum, cohors
umiverſa monſtrorum in terram retrorſum abiit.
En quo modo Mare inter Montes debacchatur
& ipumat, exceptuimn autem arénis detumeſcit
& ſtat. Enſis enſes exacuit: humilitas verô fub-
limium colla delecit. Nimirum hümanæ po-
teſtatis hydra, ſi amputetur, pullulat, ſfi pal-
petur, extinguitur non rarò. Ignitos ſerpentes
non exterminavit Moyſes, eos proculcando,
ſed honorando. Qui ſæviebat Anguis humi ad-
repens, exaltatus in vecte medicinam fecit cul-
toribus ſuis. En, qu ratione imago monſtri,
dum excolitur, menſtrum exarmat. Protrita
Nardus plus olet: Et proculcata nequitia per-
ſapè obſtinatius fœtet. Vitem lædis; ſi non

IAdas. Sylveſcit atque ſierileſcit, ſi ferro, vul-

neréque abſitineas. At inquies, ferro interdum
& ſcelus indiget. Transſigatur; Verùm lacte

prius inebrietur. Jahel Siſaram confixit: verum

non clavo illi obviam proceſſit, ſed pater; nec
illum objurgavit, ſed lactavit. Ergo Arena
Ethicæ Comment. Tom. IV.

217
eſto, non Rupes, ut Mare frænes. Eſto, in- Exemplo-
quam;, arena, ſed & ſidus. Si tantum arena eſ-un Lox.
ſes, calcarere: ſi autem ſtellam pariter & pul-
verem te eſſe viderint, cedent tibi. Paulum re- Superior
verebantur Galatæ, non ſolùm quia pro Chri- & Ecele-
ſto in nervo erat, ſed etiam quia in colo Chri- Sshica
ſto aderat. Rapti ad paradiſum hominis vel ſo- a . Zie-
leas adorabant. Nihil auguſtius arenis, in qui- exemble
bus ſidera & lateant ſimul & luceant. Verùm Gns, om-
aliam quoque hinc gemmam eruamus. Malti- vin hote-
plicabo emen tuum ſicut ſtellas cœli, & velut are- Set
nam, quæ eſt in littore Maris. Audin’ quò Deus Reseri
evehat hæredes Abrahæ, & quò etiam deturbet? Tiltora,
Quid ſplendidius aſtris? quid arenis vilius? etiam peſt
quam procul à littore Maris Firmamentum cos- Praſan-
lorum eſt? Et tamen Deus eoſdem & ſtellas eſſe Himza.
vult & arenas. Nimirum optat Dominus in l.
alumnmis ſuis eam animi magnitudinem, quæ ſervan-
Pro Chriſto & ſumma aggrediatur, nec infima tia.
dedignetur. Vult te modò adſtare fabro, modò Talenta
cum Regibus conſidere. Abraham & Iſmaëlis eemn Li-
pater eſt, & Iſaaci. Hic Regum proavus, ille Pign ta⸗
venator aut raptor. Utrumque tamen nutrit: mor:s hu-
quique vir Saræ eſt, idem ad ſe Agarem intro“ militatis
duci non erubuit. Magos per ſtellam Deus vo- *αν
cat, ſed ad ſtabulum. Miror diſſonantiam. Cuùum , „
ibunt ad Herodem, ſtella eos antecedet: decet , „.
enim ſolii nuntiam efle Solis filim. Ut veròô
Hieroſolymis Bethlehem concedunt; fœnum
ſeu ſtipula flagret in aedre, ut ductor cohæreat 7*²*
ſtabulo. Si ſtella ducit, Auli excipiantur. Si 2s en
ſtabulo excipiuntur, non ſidus effulgeat, ſed “ irer
carbo. Tu quidem ita, ſed Chriftus longè di- eos non
verſa decernit. Vult accedentes ad ſe & ſideri evehat.
ſimul alſueſcere & præſepi. Vult eos, quos ad Keligio
ſe vocat, paratos eſſlé, & duci ſidere, & ſtabu- e 7,
lo excipi. Et ecce ftella, quam viderant in O- deprimir.
riente, antecedebat eos, Aſque dum veniens ſtaret Matth.
upra ubi erat puer. Hoc & Paſtoribus indica- ². 9.
vit, cùm ad eos & Angelos deſtinavit, & pannis
involutum puerum conveniendum ſuaſit. En!
ſimul Chriffus & pannis involutus ad probrum,
& per Angelos ad decus annuntiatus? Quid?
Nonne in eremo modèô oppugnari ſe fentit à
Satana, modô miniſtrari ſibi gratulatur ab An-
gelis? Porrô id apertiflimè quoque in ſuis ex-
preifit. Exigentibus publicanis didrachmam;,
Chriſtus ad Petrum ait: Vade ad mare, & mit
te hamum, & eum piſeem, qui primus alcende-
rit, tolle. Cur hoc Petro mandatur? Piſcator
erat. Et quare ſtaterem non jufſlit ex ore agni,
ſed ex oré pilcis educi. Rurſus, ſi piſcatore
Chriſtus egebat, præitô erant ſili Zebedæi, quos
vocaverat & navi. Quare ergo non Joanni, non
Andreæ, ſed Petro id muneris delegavit? Ut
ſuſpicor, quia, proximè ſuperiori capite, Petro
c&li terræque principatum detulerat.“ Et tibi
dabo olaves regni cœlorum, inquit. Voluit Do-
minus in eadem dextera & hamum eſſe & cla-
ves. E manu, quâ cœlum obſtruis, quâà ge-

Autl zus
non pro-⸗
metus

Matth.
17. 26.

Matt. 16.
19.

hennam recludis, corripe arundinem, & ha-

mum mitte; ut ſimul te Mundus & imperan-
tem Aſtris ſuipiciat, & piſcem extrahentem
deſpiciat. Nos verò longè diverſa & præſtamus,
& optamus. Non admiicemus ſideribus arenas,
ut vileſcamus, ſed arenas ſiellis inſpergimus, ne,
vel cùm vileicimus, vileſcamus. Ni murus eſt,
ædificemus ſuper eum propugnacula argenten. Si
oſtium eſt, compingamus illud tabulis cedrinis.
Invenit gloriæ cupiditas, quomodo exæqua-
ret Murum Aris, & Cedrum Tabernaculo

deſtinatam vel oſtio privatzæ domus inſeruit.
T Uſque

Gloria
ana.

Can. 8.⸗

218

Uſque adeò etiam infima ad excelſa ſuſtolli-
mus, nec pati poſſumus, ut ſordeſcant vel ſor-
dida. Non unus Aſſuerus ex ſolo ſerico, auro, ebo-
réque convivii ſui apparatum omnem inſtruxit.
Quod in Templo Salomonis miraculum muni-
ficentiæ fuit, in domo Chriſti portentum ſuper-
beicæ eſt. Nempe vel emunctorium lucernarum
„„„„ex auro eſt. Cæmentarius in clauſtro archite-
Gbedientia . . .
zmadifferens. Ctus appellari debet, ne indignetur. Hac etiam
de cauſa factum arbitror, ut Joſephi principatus
modòô in manipulis, modèò in Sole Aſtriſque ad-
umbraretur, ut videlicet, qui ſideribus cinge-
batur, paleis ſtipari non erubeſceret. In manna
& delicias ſimul aulæ, & ſepulchri fæces con-
geſſit. Idem cibus & ſaporem habebat omnem,
& vermes ebulliebat: ut tu quoque ad ommia te
factum ſcias. Modò Panis Angelorum eris, &
modèò eris vermis. Moyſis, in conſpectu Domi-
ni, & lingua præpeditur, & expeditur virga ad
portenta. E quatuor animalibus, qui Bos erat,
apparuit Cherub. Eundem & ſumma decent,
nec dedecent abjectiſſima. Una Moyſis virga
& repit, ut anguis, & terret, ut fulmen. Da-
vid nunc triumphat, nunc exulat. Ut benedi-
ctionem Jacob extorqueat, & aſperari debet
pellibus, & fragrare. In odore delicias, in exu-
viis hædorum duratas labore manus recognoſ-
ce; ut tibi incedendum ſcias inter inopiam co-
Pl. 90. 12, Piânque. In manibus portabunt te, ne ſorté of-
Jendas ad lapidem pedem tuum. Super aſpidem
& baſiliſcum ambulabis. Modò Angeli ſuppo-
nunt manus, ne incurras in ſaxum. Modèò ſu-
per aſpides & Dracones ambulare te ſinent.
Non quidem mordeberis ab eis, ſed ambu-
labis ſuper eos. Quanto cum horrore calcas e-
tiam, quos vincis? Si ſaxa ſubmovent, cur aſ-
pides non ſubmovent? Jonas à Ceto, Deo nixus,
ſe ſervat: & hederam ſuam à vermiculo non
Ppræſervat. Triumphator Ceti, triumphatur à
verme. Nec Jonæ David abſimilis, qui Regem
Achis mulcere potuit, & filium uteri ſui demul-
Dias volun. Cere non potuit. Qui Giganti occurriſti, fugies
iati coxfor- filinm. Elias ſatellites exuſſit, Sacrificulos jugu-
Mari. lavit, & ftandem profugit à fœmina. Quale de-
, decus elementis principantem ſolas femellæ unius
Dei curæ ſe . . —
germittere. Minas pavere! Qui Corvos ſibi ſplendidè mini-
ſtrantes ità gratulabatur, ut tot haberet in men-
ſa miracula, quot fercula: brevi à vidua emen-
dicare cogetur pauxillum farinz cum oleo. O
ſidera, 6 arenas! Qui cœlum claudit, eſurit:
Qui mortem fugat, mortem refugit. Cujus ad
gelicitas imperium ignis e Ccoœlo ruit; ſubcinericio alitur.
soleranda. Unaque in via quàm eſt a ſe diverſus! Nunc
fugit a ſœmina, nunc ad Deum contendit. Nunc
mortem timet, nunc petit. Nunc fatigatus ja-
Uniformi. Cet, nunc indefeſſus ambulat dies noctéſque
ias in omn; quadraginta; & ſub junipero habet pro dapi-
Tortuna. bus cineres, habet pro famulo Angelum. Tibi
Angelus famulatur, ſed ſubcinericius panis te
paſcet. Juſſiſti, Domine, & ità factum eſt, ut
ubique Prophetis tuis & decora affluerent & de-
decora, & mella fluerent & fella. Is, qui Joan-
ni apparuit, in ore gladium, in dextera ſtellas ge-
Ktabat: Ut Apoſtolo prænuntiaret, non illi defu-
turam cum beatitate luctam. Simul te gladius
lacerabit, & ſimul ſidera recreabunt. Dum ope-
ra effulgebunt, præcordia torquebuntur. Qui
ahis lucem effundes, ex te tibi luem eflundes.
Denique ad aliorum ſolatium ſidera diſſemi-
nabis;, ad cruciatum tuum enſem vomes, nec
poc. I. eVomes. EFabebat in dextera ſua ſtellas ſop-
16. tem, & de ore ejus gladius ulräque parte acutus

§. Elias.

Trihulatio
ferenda.

Patientia.

21

—

Oliva

exihat. Eccleſia nonne ſimul & filium parit,
qui ad Dei ſolium rapitur, & à Dracone fugere
cogitur in deſertum? Et Draco ſtetit ante mu-

. . 21 Apoc. 12.
lierem, quæ erat paritura. Quid ſplendidius, 4.

quàm regnaturum cum Deo filium parturire?
Quid ærumnoſius, quaàm ſibi minitantem Dra-
conem pati, coram ſe non exſpirare protritum,
ſed furere voraturum? Simul & Chriſtum in

ſinu geſtabat, in quo regnaret; & Draco-
nem ad pedes ſpectabat, ſub quo paveret. Evol-
ve Scripturas, & videbis Juſtos omnes Stellas
ſimul fuiſſe & arenas. Noë dominatur in Mun-
do primus poſt aquas: ſed, qui timebatur à ſe-
ris, irridebatur à filio. Abraham dives, ſed ſine
liberis. Tobias cum filio, ſed ſine luce. Eſ-
ther grata Aſſuero, ſed inviſa Amano. Abel
propitium Numen habet, ſed infeſtum fra-
trem. Ab illo exaltatur, ab iſto occiditur. Eli-
ſæus, dum gratulatur ſibi Naamanum adhærere,
luget à ſe Giezi deſciviſſe. Syrum purgat, &
diſcipulum ſpectat inquinari: dumque adve-
nam emundat àa lepra, alumnum non emundat
à ſcelere. An non ſidus eſt, dum idololatram Araritia.
ad Deum rapit? An non arena eſt, dum Fadtze:
cupiditate ſibi eripi alumnum dolet? Tanta oderim.
poteſt in advena, & nihil in cliente poteſt.
Leproſus in Jordane purgatur, & Propheta- Pauperta:
rum filius in domo Eliſæi aurum ſitit. Planè N.
plus hic imbecillitatis eſt, quam ibi virtutis. § Eiſam.
Faciliùs enim credidiſſem Syrum leprâ carere
poſſe, quam filium Prophetæ auro carere non Perſieui
poſſe. Quid mirum, ſi lepra in Jordane purga- Hnos.
tur, ubi purgantur & ſcelera? Quam mirum, ſi & gelige.
in Prophetæ domo ardeat avaritia, ubi lepra ex- Jorum.
tinguitur! Cedunt morbi, & vitia non cedunt.
Moyſes timetur à Pharaone, & à Sorore deri- . oze
detur. Quem Deus commendat, Sacerdos im- Ge⸗
probat. Omninòô fulgor & vilitas coaleſcunt
in filüs Abrahæ. Nonne uni Herodi Joannes
& ſidus eſt & ſabulum? Sidus eſt, dum eum
& pavet, & audit, & obaudit: Arena eſt,
dum propter adulteram captivat, & propter
pfſaltriam jugulat. Videntur mihi deſignati Ju-
ſti in horto Sponſæ, ubi Myrrha cum aroma-
tibus demetitur. Ni murus eſt, ædificemus ſuper Can. 8.9,
eum propugnacula argentean., Imô, quia murus
eſt, non ſuperimponas argentum. Tunc lice-
ret pretioſa ſuperexſtruere;, ſi ebur eſſet, ſi fo-
ret ebenum. Præterea nuſquam infelicius de-
poni poteſt argentum, quàm in muro; qui ho-
ſti patet, qui primus & indaditur & diripi-
tur. Falleris: Deus conjungit metalla cæmentis:
& ideò argentum apponit, quia murus eſt.
Diſcrimina & Ornamenta, metalla & late-
res copulantur ab eo in Sponſa, qui in Abra-
ham arenas ſideribus commiſcuit. Vitulus & Eſa. 11. 6.
Leo & Owis ſimul morabuntur. Ubi Ovis, quæ

⸗

delicias parat; ubi, qui culturæ deſtinatur,

Vitulus aratro initiatur, ibi Leo rapiens &
rugiens. Ergo ut Eccleſia habet in ſe & O-
ves à quibus nutriatur, & Leones, à quibus
laceretur: Ità Eccleſiæ filii ſidera ſunt & are-
næ, ſpectantur ſimul & calcantur: ſimulO-
ves circa ſe habent & monſtra. Ipſe Domi-
nus in Cruce, hinc, ut arena, blaſphematur
ab altero & latronibus, hinc invocatur, ut ſi-
dus, ab altero. Quemadmodum & in ſtabulo
adoratur à Magis, ut Deus, & ab Herode, ut
reus, ad necem deſtinatur. Joannes adſtat Do-
mino cum fulget in Thabore: idem aderit,
cum in oliveti colle vincietur. Denique imple-
tur oraculum: Multiplicabo ſemen tuum ſicut
. Rellas

n
Ci 14. De
„1ſ
Re
ſf
co/
Po
ru
hol
gen
cen
Ut
lkef
parte
utr Hye
gban
pone)
Pek
Pine
incene
potel
Non 4
Miuſa ſuus .
iiu, allell
nol
Non
Iemi
an1,
nduttr
ſeckon
Gle rit
R,cur
(eteri
Gdumm a
Quam m
rocon
Eltende
u hum
I gege
den e⸗⸗ nfine
krori
66 eor
lonki
fibre
Deſant .
Thänuntn
tenm el
eir, uuc⸗
Nmiey. It Noſra!
retedi
ig6 EhI
u ed
nnuun

de

it,
Agere
mn.
une
ADe.
utun,
fun 1
rac.
t Hrol.
N
1n Mnn.
r ſe.
elſte
e bi.
no. Ael
tun r.
nn. E.
Aheret
lget, &
Oue are.
emundit
lolanem4
e! Tante
e potek.
tPropher
Eit. Nn
ibi vummn
lepriant
9 Catkencn
dane ue,
Ammirun,lo
Nbilepraer
ONCNNt.
rote et⸗,
acetc.
8 Cokleſeut
rodi Jonom
Kt, dumem
Alenn el,
,& prope
Gelgan
Cult arnnr.
lifcen i
5, Ouia nnn
n. Tuoe he
eler,üſr
nbigüͤtr
tur & Enr
lla neni:
a MMunds e)
etalle Er.
. . 6
Gt. Vla
biOrinjd
are Geſinn,
Leo tahen
et in ſeS
ones, 1atn
en itd

Stromatum,

hellas cœli, & velut arenam, quæ eſt in littore
maris. Audin? Quicquid agas, quicquid ſis, a-
rena es. Sed ſidus ſum. Quamvis ſis ſidus, are-
na es. Ità Dominus dixit, & ità fiat, neceſſe
eſt. Quid exiſtis in deſertum videre, arundi-
nem vento agitatam? Si aura flaverit, videre
Relig eſus licet commoveri Arundines omnes, quæ non
Be aaie undare modoe, ſed & avolare videntur ad
weszhuma- bravium. Commotio magna;, ſed iter nullum.
nas. Noli ramos, foliâve attendere; attende radicem.
Videbis hærere ſuo in luto arundines, quam-
vis huc illucque, labore ſummo, progreſſu
nullo, concurſent. Et quidem in ipſa agitatio-
Glena ve. ne progrediuntur nunquam, ſed non rarò

Raligiaſus

in aula.

Matt. II. J·

Cura ſu-
perfluæ.

na, franguntur. Religioſi interdum Viri, à Viris

Religioſis ſui Ordinis vitâ & vanitate diſtantes,
ſi flaverit ambitionis gloriæve aura, moventur,
commoventur, agitantur, videntur in aula

profeciſſe, videntur prævaluiſſe in foro: ve-

rùm commoveri poſſunt, moveri omninò non
poſſunt. Suo ſemper in luto hærebunt. Re-
deunt domum, incommoda paupertatis, obe-
dientiæ jugum, legum compedes illos excipiunt,
ut duriùs reduces crucient poſt prælibatas Au-
læ, forique illecebras. Quare illud Jobi eis ex
parte aptare, ex parte verò non aptare poſſumus:
Job. 4. 2. Egreditur & conteritur, fugit velut umbra, & nun-
quam in eodem ſtatu non permanet. Pannus
non exuitur, jejunia ſtata ſunt, cella dilatari non
poteſt. Quantumcunque flammarum injeceris,
ſpinæ non exurentur. Religio Rubus eſt, qui
incendi poteſt ambitionis igne, at exuri non
poteſt. Videbat „ quod Rubus arderet, &
Exod. 3.2. non combureretur. Quiſquis ambitione exæ-
Relig ioſus ſtuas „ illud tibi perſuade, rubum religioſæ
sidus, auſteritatis in aula flagrare poſſe, ſed abſu-
mi non poſſe: uretur, ſed non exuretur. Imò,

non ſola radix arundinis luto hæret, ſed &

rami non modò poſt auram, ſed etiam, flante
aur4â, reflantur in locum ſuum, & quantavis
induſtriâ aliò inflectantur, eodem rurſus de-
fectuntur. Non modò non mutat locum, ne-
que vitæ ſtatum immutat, ſed & commotio il-
la, curſus, recurſuſque, colloquia, ablegationes,
cæterâque hujuſmodi cefſant interdum;, etiam
dum aura ſpirat; nam ſi exſpiret aura, nun-
quam non ceſſant, & arundo omninò tota ſuo
loco conſiſtit immota. Filii Jacob in Ægyptum
deſcenderunt, Regis gratiam inituri. Excipiun-
tur humaniter: ſed quos paverunt in Palæſti-
na greges, eoſdem paverunt & in Ægypto.
Gen. 47.6, Conſtitue illos magiſtros pecorum meorum. Quin
& favor ille tantarum fortunarum ſator non mo-
dò eos ab operis duritie non avulſit, ſed citôò
luto paleiſque atque flagellis confecit. Omnino

filii Abrahæ, quamvis fulgeant, ut ſidera, are-

næ ſunt. Petrus & Joannes dæmones abegerunt;
fugarunt morbos: ſed poſt plauſus & prodigia
iterum relabuntur ad retia, & in ſtagno to-
Hiotnn tas noctes remigando laboraverunt. Porròôò nos
Beligns ita noſtra in vilitate exſultare deberemus, ut
liora appe- tæderet nos eſſe ſidera, arenarum munere,
fenda. titulôque contentos. Educétæ ſunt à Philiſthüm
& præſepi Vaccæ, quæ Arcam Domini trahe-
1. Reg. 6. re Cœperunt. Coronis, ut vero ſimile eſt, redi-
mitæ incedebant, cultu, donariiſque ubique,
tanquam ſecunda poſt Arcam Numina;, exci-
piebantur. Verùm vilitatis ſuæ non immemo-
1. Reg. 6. res, inter honores mugiebant. Itinere uno gra-
12. diebantur pergentes, & mugientes. Et quidem
non tunc trahebant Arcam, cùm captiva ab-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

Lib. IV. 21I9

ducebatur; ſed quando victrix reducebatur Religigſis
onuſta auro ſpoliiſque, ſtipata Satrapis, terror mictnzn,
regionis univerſæ. Nihilo minùs ambiebant ſta- in aula.
bulum, nec ſine gemitu inter odores & victimas
gradiebantur. O utinam vel bruta æmularemur, Dignitas
qui nos pares Aquilis æſtimamus. Gaude, ſi ter,
concludaris in ſtabulo: mugi, ſi Arcam tra-
here cogaris, cùm triumphat. Recordare cellulæ Arce &
tuæ, cùm advocaris ad ſolia. Manna in tenebris cc.
præbebat delicias, in Sole evaneſcebat; putreſ- cse amor
cebat ſi excreſcere cogebatur ultra menſuram in honore.
Gomor. O imago animi verè lleſtis! Quamdiè
latere ſinitur, quid non præſtat? Ad omnia vi- Pignäas
detur factus. At, ſi exponatur in luce gloriæ, Eienda.
torpet; & quò grandior eſſe compellitur, eò Glorie
minùs valet. Quin pro deliciis vermes parat. odium.
Non ità Superbi, qui, ut Botri, niſi apricen-
tur in Sole, aceſcunt. Chriſtus inter turbas quid
non exhibuit miraculorum? In domo Herodis
ſignum nullum edidit. In deſerto panes multi-
plicat, Hieroſolymis non multiplicat. Quomo- Luc. I. 29.
do fiet iſtud ? Et turbata eſt in ſermone ejus. Pe- 34.
nè Virgo Verbum Patris excuſſit: uſque adeè „
regni Davidici nomen exhorruit, comitatu con- Whsnio,
tenta fabri. Penè maluit carere Filio, quàm argere.
obſcuritate carere ſuàâ. Et niſi ex verbis An-
geli conjectaſſet, non temporalem futurum
Principem, cujus regni finis non futurus præ-
dicebatur, audeo dicere, abdicaſſet Verbum,
ne à vilitate abdicaretur. Et ideò fortè Gabriel,
cùm de regno filii multa dixiſſet, eam nun-
quam ſalutavit Reginam. Quin tot inter titu-
lorum fulgores unum ipfa ſibi ſepoſuit An-
cillæ vocabulum, exclamans cum Sponſa:
Dum eſſet Kex in accubitu ſuo, Nardus mea de-
dit odorem ſuum. Thronos inter & ſceptra non
florum princeps roſa fragravit, ſed proculca-
ta Nardus effloruit, imperiique proſeminatis
ominibus, ſervitutis nomen & omen non co-
luit modò Virgo, ſed meſſluit. Hanc fortè fuiſ-
ſe cauſam crediderim, quare poſt Mago-
rum adventum fugere jubeatur Joſeph in £-
gyptum. Mirata enimverò Virgo eſt Regum
tributa, tantéôſque ad ſe delatos cultus: quam
ut ſolaretur Dominus, ſeceſſum in Æigyptum
eo quoque nomine fortaſſis imperavit, ut trium-
pharet in fuga,; quæ inter munera cuncta-
batur. Nimirum, qui ſe novit arenam eſſe,
recuſat fulgere cum aſtris. Lætabitur deſer-
ta, & exultabit ſolitudo. Dominus deſertum
fœcundat non voce ſuàâ, ſed adventu ſuo. IIIi-
cò exſpectaſſes punica eruptura cum cinnamo-
mo & opobalſamo. Vix florem emiſit. Et flo- Eſa. 35. 1.
rebit, quaſi Lilium. Vix à ſua ſterilitate re-
cedere potuit: & niſi gloria Libani data ei
fuiſſet, & decor Carmeli & Saron ei
quodammodò violenter inſitus, uno fœta
Lilio, ſœcunditatem non excepiſſet, ſed ſimu-
laſſet. Nimirum, quæ diù inculta jacuerat,
& invia, & deſpecta, cultorum, emptorum-
que accurſum pati timuit, ſtructuras inſuper
exoſa arcuum atque thermarum. Rubus ille in
eremo flagravit, ſed ſpinas ſuas non amiſit.
Imò, cùm vidiſſet Virgam Moyſis in Anguem
verſam, & ex baculo Paſtoris, in Virgam Le-
giſlatoris commutatam portentis deſtinatam, Raieien,
non ambivit & ipſe in auguſtiorem recudi for- ai v
mam. Non dixit, ramus in manu Moyſis immu- liora.
tatur: & ego, qui Deum excepi, ex Rubo non

Can. I. 1I.

Iſa. 35. I.

evadam aut Cedrus, aut Olea? Rubus manſit, & Talenta

„ Eu m ſpirit
poſtiquam Deus abſceſſit, & cùm Deus advenit. izedi

T 2 Coram binnt.

220
Coram ſe, Paſtor in Principem, & Virga in
ſeeptrum evadunt; ipſe verò in ſua ruſticitate
Auticns ns permanſit. Quanquam & in ipſa virga ineſt,
Pematt“. quod mireris. Projecta à Moyſe, ut humum at-
Sizus me- tigit, vivere coœpit repsitque non jam truncus,
dioris pla- ſed anguis. Recepta à Moyſe iterum in virgam re-
ceaz, poſt diit, non floridam quidem, ſed aridam. Quæ
eritt. itam delibaverat in anguem verſa, vitæ ſaltem
Moyſisvir. Feliquias retinere potuiſſet, virga quidem, ſed
Ega. germinans, præſertim cùm olim ramus fuerit.
Nihilo minus quæ & ramus fuerat & ſerpens,
in baculum reverſa eſt: ut te doceret, illud tibi
vitæ genus gratius chariuſque eſſe debere, quod
vilius eſt. Non quod olim eras, nec quod mo-
dè fueras, ſed, quod tibi obtigit, obſcuriſſi-
mum vitæ inſtitutum reſume. David ad trium-
phos provocatur. Regio thorace induitur, re-
giamque haſtam aſſumit. Sed iis oneratus, non
inſtructus, explicat ſe omni illo apparatu. In-
cedere non poteſt cum armatura Regis: à Duce
ſaltem arma mutuetur. Non equidem: verum
fundà baculéôque obviam it Giganti. Ut, quan-
do non poterat non eſſe ſidus triumphando,
arena eſſet luctando. Gigantem vicit. O ſi-
dus! Fundà pugnavit. O ſabulum! Porrò &
illud notandum eſt, quod non arenæ primum, &
deinde ſidera ſunt fili Abrahæ; ſed ait: Mul-
tiplicabo ſemen tuum ſicut ſtellas ocœli, & quaſi
arenam. Poſtquam illuxeris, debes vileſcere.
Et Aaronis quidem virga ſimul frondes, flores,
fructuſque parturiit: ut ſcilicet tu ſimul &
ſumma, & mediocria, & infima obire non re-
cuſes. Paulus, quo tempore Magos excæcabat,
& Proconſules alloquebatur, tabernacula in-
. texebat, Oneſimum erudiebat in fide. Denique
zu. lapis ille, quo Gigas proſtratus eſt, ut jacere coë-
mn, jacere non erubuit. Neque e-
aut fublatum legimus è terra, aut illa-
tum in tabernaculum. Lapis verè ille, qui ſi-
mulachrum Babylone contrivit, ut dejecit ſta-
tuam, non modôò jacere non ſuſtinuit, ſed &
lapis eſſe noluit, ſtatimque excrevit in Mon-
tem, mundumque penè univerſum complevit.
Plerique tamdiù humiles ſunt, quamdiù fortia
non egere. At, ubi præſtiterint aliquid, intu-
meſcunt; &, pro ſtatua, quam delevere, Mons
eſſe ſtatuunt.

Davidis
funda.

Eaxſulta, & lauda, habitatio Sion: quia
magnus in medio tui, ſanétus IN-
raél. Eſa. 12. 6. Onus Babylonis, G&.
Efa. 13. I.

Dei pra⸗ Cum dixiſſet Propheta adeſſe Deum in me-
ſentia. dio Iſraëlis, ſtatim Babylonis excidium præ-
„ dixit. Ut ſcias, nihil ita hoſtes noſtros profli-
Tentatio-

num reme. gare, ac perdere, quàm Dei in mente præ-

dium. ſentiam. Circumducta Arca Jerichuntem diſſi-
„Ppavit. Hinc eſt, quod Philiſthiim, ut audierunt,
RarsWR adveniſſe in caſtra Iſrael Arcam, actum de ſe
rinia. Putaverunt. Timueruntque Philiſthiim, dicen-

1. Keg. 4. teés: Venit Deus in caſtra. Et ingemuerunt dicen-
3. tes Væ nolts. Viciſtis, & ploratis? Vicimus, ſed
quamdiu abfuit Arca. At, inquies, etiam poſt
adventum Arcæ cæſus fugatuſque Iſraël eſt. Pe-
riit Ifrael, non quòd Arca adveniſſet, ſed quòd
non victimis, verùm ſolo clamore eam exce-
perit. Adde, quod Arca, ſicut cum Dagone lo-
Cata Perdidit Philiſthæos, ità ab impiis ſervata

Oliva
non ſervat. Erantque duo filii Heli cum Arca Ffœ- 1. Reg. 4.
deris Dei, Ophni & Phinees. Si non fuiſſet cuſto- .
dita Domini Arca, cuſtodiviſſet. Vide, quid tua

in mente cum Deo adſit. De Domino cogitatio cæ Jurif.
Arca eſt: ſed Arca non vult eſſe cum filiis Heli. dicdtio; ſed

Erecleſiaſti.

ber pios,

Quæ Domini ſunt cogitas; ſed & recogitas, quæ byrofezt

ſunt Mundi. Væ tibi, non vives. Felicius ſine
Arca pugnaviſſent Hebræi. Quanquam ea Ar- Digvnas
cæ potentia eſt, ut perire præſtet cum ea: quàm * rdig,
ſine ea vincere. Victa vicit, & Iſfraëlem tum e :
jacturàâ erexit, tum triumpho. Capta eſt, non
ut Iſraéëlem perderet, ſed ut everteret Phi-
liſthæos. Irruere ſivit hoſtes in caſtra, non
ut ipſi vincerent, ſed ut ab Heli ejuſque
filis Iſrael purgaretur, quorum flagitüs popu-
lus periclitabatur. Ergo vel cùm nocere cre-
ditur Arca, prodeſt. In cæde, impios ab Iſ-
raêle exterminat: In captivitate, idola ſubver-
tit: In triumpho, aurum revehit & pacem.

die non potuiſtis und horâ vigilare me-
cum! Matth. 26. 40.

Ecquis orabit, ſi Apoſtoli non orant?quando Oratio ne.
autem non orant, cùm nuperrimè Sacerdotes gleda.
inaugurati eſſent, & Chriſtus ſanguinem exſu-
daret. Ergo Apoſtoli, & ex Apoſtolis om-
ninò primarii, orante Chriſto, hortante Chri-
ſto, minitante Chriſto, paſſuro jam Chriſto,
orare nequeunt una horâ? Et hi quidem non ex
Equeſtri ordine Senes delicati, ſed ex duro agre-
ſtique piſcatorum grege delecti erant filii ter-
ræ, & nihilo minùs nec per horam vigilant. Di-
ces, ante Apoſtolatum quidem labori aſſueve-
rant: poſt Apoſtolatum veròô, ut nonnullis evenit,
laborem ferè dedidicerant. Utinam non id & vi-
deret aliquando Eccleſia, & lugeret! Crux Do-
mini non clavos & dumos, ſed dapes interdum
& togas germinat, excipitque calones, ut recu-
dat in Conſules. Nulla ſylva talem profert fron-
de, flore, germine. Verùm Apoſtoli a Domino &
eéſurire docti ſunt & laborare. Nonne vellebant
ſabbatho ſpicas, ut famem arcerent? Rurfſus de
eorum vigilis hæc habet Marcus. Et videns Marc. 6.
eos laborantes in remigando, & circa quartam 43.
vigiliam noctis venit ad eos, ambulans ſapra ma-
re, Et aſcendit ad illos in Navim, & ceſſavit ven-
tus. Caſu id inquies contigiſſe, unaque decli-
nandæ tempeſtatis gratid, remigando vigilaſſe.
Audi Lucam, ſi Marco non credis. Præceptor Luc. 5. 5.
per totam nobtem laborantes nihil cepimus. Quid airgeli⸗
apertius? Quare ergo qui remigare totâà nocte ere.
potuerunt, horâ undâ vigilare orando non poſ- habita.
ſunt? Nimirum libentiùs remigamus, quaàm
oramus: &, quamvis piſcatores, quod labo-
rem ſonat, & quamvis Apoſtoli, quod orare co-
git, & quamvis Chriſto monente, minante, &
paſſuro, quæ omnia noctem in diem vertunt,
horulà unà vigilare non poſſunt. Recordamini,
obſecro vos, vaccarum, quas Phil iſthiim Arcæ
Domini ſuppoſuerunt. Ibant autem in difectum ¹. Reg.5.
vacceæ, pergentes & mugientes. Proh Deus im- *
mortalis! Quoties & graviora traxerant, & du-
riuùs laboraverant, nec mugierunt. Vix perge-
re coœperunt cum Arca, & ſtatim mugiunt. In
ſtabulo emunguntur, & ſilent. Tacuiſlent, cre-

do, ſi aratrum ducere per diem noctéêm que coa-

ctæ eſſent. Arcam ſine mugitu non trahunt. Et
illas quidem non miror, nam & bruta erant,
& fortè dolebant à ſe derelictos vitulos. Nos ve-
13 quàâ excuſatione mugitus noſtros obtegimus,
qui

Cen
hor
non
Gebi
1 n⸗
ninn
ſe 4
er
Ora
oppl
e N
rati⸗
Gere,
ſule:
honce
ur, 0
ſebant
ſilte
Eelur⸗
lcidt
lntb mnle
Morth
Aper;
uam
g. Olnn
. emen
Pures
ba eni
Wlit,
voni po
Mgcan
IuI,&!
Ile/ſo ſt. Ana
Una Aunn erit
Nen 5 tegnol
ten ſu
amde
tegnumm
Mmirun
rara eſt
Chriſto
una e
Hülominn
thrum de
Mun exun
tam, pok
Oratoren
miiti
lenen ſe
Tumn non
lut. tit Cod
(e. ke
be a
ſunt Dn
bis,
z ͦnnn
Inteeret n,
nlece
late Nn,

Ner dor
int 14. l
1 4 enn er
orſlD

Man. iſicg
Uihie

4t. De
Iinn ne
Ntun 4
t )Uon
.
3,
eie
upr.
e le.
RE.
rer.
cen

Ge i.

undote
cerotel
dem erl
Kols on.
ute Ch-
1 Chrio,
Hemmcne
dnoegr
nt flite⸗
iglum D.
In Alre.
bllserenit
onid &⸗
Cruxe
8 interam
es,Ut ec⸗
rolert or⸗
Domms

me velebam.

t: Ruſue:
iren Mumm
nr Amint.
ieſtitet
hniqledel
Ke Num
epimu⸗ u⸗ 5
e totl ei
mdo unſi
mg, n
5 no
Godoat
„minnte
Hem veni
Recorcunmn,
Uifkim he

7

ten in .
Ptoh⸗

lm

Stromatum, Lib. IV.

qui aratrum trahimus non rarò læti, ſemper in-
ſomnes; Arcam verò Orationis circumducimus,
& mugimus? Ruſtici totâà die in agris æſtuant,
quos ſtupeas quadrante uno Aris adſtare ſine
ejulatione non poſſe. Lilia ſpontè fragrant: Nar-
dus preſſa olet: Aromata contrita redolent: In-
cenſum, niſi flagret, non fragrat. Quantum la-
boris, induſtriæ, & ſupplicii adhibendum, ut
noſtra ad Deum aſcendat Oratio. Jonas vorari
debuit à Ceto, ut tandem, poſt tempeſtates &
fugam, Deo pſalleret. Et oravit Jonas ad Do-
minum Deum ſuum de ventre piſcis. Et David de
l. ng. 1 ſe ait: Ad Dominum, cum tribularer ,„clamavi.
Pl. g. I. Breviter; Juſtorum cruore flumina exundarunt:
Orationibus verò etiam Sanctorum vix phialæ
oppleri potuerunt. Habentes ſinguli citharas, &
phialas aureas plenas odoramentorum, quæ ſunt
orationes Sanctorum. Si in re tam ſeria liberet lu-
dere, dicerem, omninò leve orationum pondus
fuiſſe: ſiquidem & aurea erant vaſa, hoc eſt,
ponderis non modici, & à Senioribus geſtaban-
tur, qui non ſolas phialas, ſed & citharas ge-
ſtabant non in dorſo, ſed in manibus. Quas certè
phialas, niſi exiguo liquore refertæ fuiſſent,
geſtare omninò non potuiſſent, & canentes, &
rocidentes coram Agno. Vadam ad montem
Can. 4. 6. myrrhæ, & ad collem thuris. En quantò latiùs
Mortificatio ſeratur, quàm Oratio. Illa occupat
Alpes; iſtà vix collis conſeritur. In Cruce Latro
quamvis & tanta optaret, & tantorum reus fa-
cinorum eſſet, quam ſtrictim oravit? Domine,
memento mei, cum veneris in regnum tuum. Penè
plures excepit clavos, ut moreretur, quàm ver-
ba emiſit, ut regnaret. Chriſtus autem, qui
norat, quàm rara Orationum vindemia ſit , La-
troni poſt quinque verba regnum vendidit, qui
Magdalenæ poſt tantam unguentorum, oſculo-
rum, & lachrymarum effuſionem veniam indul-
Luc.7 5o. ſit. Amanti dicit, Vadqe- Oranti ait, Hodie me-
Idem 25. cum eris. Illam ablegat à ſe, hunc ſecum in
Aat 14 ⸗3. regno locat. Et, dimiſsà turbu, aſcendit in mon-
tem ſolus orare. Bis tantuùm lego Dominum, poſt-
quam docere cœpit, ſolum ſeceſſiſſe, nempe cum
regnum fugit, & cùm ad orandum alcendit.
Nimirum quam eſt difficilis Humilitas, tam
rara eſt Oratio. Etot hominibus nullus cum
Chriſto orat. Secuta fuerat eum turba iſta je-
juna uſque in deſertum, ut illum audiret. Ni-
hilo minus, quæ jejuna adhæſerat locuturo, ora-
turum deſerit, etiam poſtquam prodigiosâ pa-
num exundantiãâ JESUsS illam expleverat. E-
tiam, poſt miracula, qui Dei verbum eſuriunt,
Orationem faſtidiunt. Quid, inquies, ſi eam di-
miſit? Dimiſit, ſed non ejecit. Et quare, quæ vo-
lentem ſecutæ fuerant, ut eum audirent, Oratu-
rum non conſequuntur, cùm eas blandè dimit-
Matth. 14. tit? Quod cum audiſſet IEdU§, ſeceſſit in Navi-
13. cula: Et cum audiſſent turbæ, ſecutaæ ſunt eum pe-
deſtres. At turbæ abierint; cur diſcipuli non ad-
ſunt? Dimiſit eos. Aio: ſed quamdiù avelleretur à
turbis, non autem ut abeſſent, cùm oraret. Au-
Matth. 14. di: Compulit JEsUSdiſcipulos aſcendere in navi-
22. culam, & præcedere eum trans Fretum, donec di-
mitteret turbas. Et dimiſſa turba aſcendit in mon-
tem ſolus orare. Donec dimitteret turbas, diſ-

Jon. 2. 1.

Apoc.5. S.

Luc. 2¾.
4².

cipulos abeſſe juſſit; qui, ut viderunt eum ad ora-

tionem ſecedere, maluerunt remigare, quàm o-
rare. Nam, dimiſsâ turbâ, non acceſſerunt. Quin
nec poſt horas redierunt ad orantem, ſatiuſque
Matth. 14. duxerunt perire, quam meditari. Veſpere autem
24. facto, ſolus erat ibi. Navicula autem in medio
mari jactabatur fluctibus. En! quam rara eſt vel
Ethicæ Comment. ILom. IV.

221
in Apoſtolis oratio! Hinc eſt, quod Dominus
tanti eam fecit in Saulo. Quære, inquit ad Ana-
niam, in domo Judæ, Saulum nomine Tarſen-
ſem; Ecce enim orat. Mira res: Caligabat Sau- Act. 9. I1.
lus, jejunabat, lachrymabatur. Et Dominus, his
præteritis, unam in Saulo Orationem deprædi-
cat: quam velut obſidem paventi Ananiæ tradit
demutati in ovem Lupi. Ac ſi dicat: Quid times
Saulum? Heri ſpirabat cædes: ſed hodie candida-
tus eſt fidei & Apoſtolatus. Et quale ſignum tan-
ti prodigii? Unde ſciam Tyrannum jam Apo-
ſtolum evaſiſſe? Orat. Si orat, jam Paulus eſt.

Et percutiet terram virg oris ſui: α
ſpiritu labiorum ſuorum interficiet im-
pium. Et erit Juſtitia ingulum lumbo-
rum ejus. Eſa. 11. 4.

Ubi ſunt, qui Deum exarmant, &, ad facino- cncionato-
rum ubertatem, eradicant de corde Domini Spi- res blandi.
ritum furoris & iræ? Vel linguam in virgam ver-
tet, non ut percutiat, ſed ut perimat impium. Pei a.
Ubi, quæſo, vanæ ad peccandum ſpei illecebræ,
quando & Juſtitià præcingitur, & ore vulnerat?
Adde quod itaà ſævit, non cùm Leo eſt de tribu
Juda, ſed cùm Flos eſt de radice Jeſſe. Egredie“
tur, dixerat paulo antè, virga de radice Jeſſe, E. Eſa. I1. I.
Flos de radice ejus aſcendet, Grequieſcet ſuper eum
Wiritus Domini. Quod ſi cùm Horet furit; quis,
rogo, illum feret, quando ſe ait ſæviturum, ut,
raptis catulis, Urſam? Occurram eis quaſi Urſa
raptis catulis, & dirumpam interiora jecoris eo-
rum : & conſumam eos ibi, quaſi Leo. En, Domini
miſericordias in impios! En, ejus in peccatores
blanditias Miſericors eſt, ſed in lugentes, non in
ludentes. Si convertaris, vives, non ſi pervertaris.
Quid dicoꝛimpiis ſævus eſt? Etiam Joanni non ſo-
lo Apoſtolatu, ſed etiam Virginitate decorato
apparet in ore non linguam, ſed enſem geſtans.

Severitas⸗

Oſe. 123. 8.

Montes Gelboë, nec ros, nec pluvia ve-
niant ſuper vos: neque ſint agri primi-
tiarum: quia ibi abje ctus eſt elypeus for-
tium, olypeus Saul, quaſi non eet un-
&tus oleo. 2. Reg. I. 21.
Liceat mihi cædem Iſraêlis ad luctam luctum- „ ,,
que noſtrum transferre. Et ego cogor impre- Merda vi.
cari mala omnia Montibus ſuperbiæ, quos mon- liora agpe-
tes Gelboé, non immeritò appellarim, tum tenda.
quòd Gelboz ſonet apud Hebræos, Revolutio in-
veſtigationis, tum quòd & in ſuperbiæ vertice
pereant non rarò fortiſſimi ex Iſraẽl. Quot enim
vitiorum atque ſuppliciorum victores um Su-
perbiæ non manus dedere, ſed dedidere cor, &
caput devoverunt! Multa evenere in hoc po-
ſtremo Saulis prælio, quæ arrogantibus uſu ve-
nire conſueverunt. Et primò quidem Saül non Glona va-
aſcendit in Gelboë, quin Samuelem conſulat; na.
ſed per Pythonem. Cupiunt enim arrogantes
animari ad aſcenſum ſuum, etiam per Prophetas. Amdlnio.
Verùm antequam Prophetas exquirant, inqui-
runt Pythonem. Quamvis autem Samuel eos de-
terreat, excidiäümque minitetur, ſubeunt ta-
men montem Gelboeë, non ut quieſcant, ſed ut
pugnent. Ecquando pax eſſe poteſt inter ambien-
tes? Secundé, Saül gloriæ ſuæ meminit vel in
funere, maluitque perire, quaàm illudi. Per-
cuie me, ne forts veniant incircumciſi iſti, Reg. 2r.
& interficiant me, illudentes mihi. Hoc unum
curant vel morituri, qui ſuperbiæ mancipa-
ti ſunt, ut ſcilicet gloria eorum effloreſcat;
3 &,

Superbia.

222

&, ne hæc pereat, perire ipſi negligunt; imò
& ſe perimere ſtudendo, vigilando, algendo
Wwid. non exhorreſcunt. Arripuit itaque Sauil glæadium,
& irruit ſuper eum. O montes Gelboë! Non ve-
niat ſuper vos Orationis ros, nec verbi pluvia:
Vos enim ſepulchrum eſtis unctorum, & for-
tium. Expendamus autem maledictiones, qui-
bus David ſuperbiæ montes devovit. Carebunt
rore, ptimitiva non germinabunt. Nihil boni
Eccl. 10.9. exſpectet Religio ab arrogantibus. Quid ſuper-
is, terra, & cinis? Ex cinere quod unquam
germen effloruit? At non ſola ſterilitas montes
hoſce depopulatur: ſed & ſede ſuâ dimoti pro-
jiciuntur in mare. Transferuntur montes in cor
maris. Non ſolùm in ſæculum proturbaberis,
Eſa. 16. 5. ſed in deterrima ejus devolvêris. Tu auten ad
infernum detrabéris in profundum laci. At, in-
quis, Lotho dictum eſt, ut in montem ſecederet:
Gen. 19. 7. In monte ſalvum te fac. Et ego quæro, an ſe fe-
cerit ſalvum in monte. Certè & bibit & Sodo-
mas jam deletas inſtauravit in ſpelunca, non jam
avus, ſed pater Nepotum. Aio, pleriſque, ut
evadant lutum luxuriæ, ſuaderi poſſe, ut ad al-
tiora feſtinent: ut, dum Mens grandia pertra-
Etat, cœnum faſtidiat. Verùm & nobiſcum aſ-
cendunt illecebræ, &, poſtquam in monte ſu-
mus;, polluimur. Non enim Lilia convallium in
monte florent. Sedenim Iſaac immolatur in
monte. Imô non immolatur. O quoties victi-
Dignitas Wmas Iſaaci meditamur, dum montes ſubimus,
msres mu- qui deinde, pro Iſaaco, obvium fortè arietem
766. jugulamus! Si elevaverit me Deus ad Dignita-
tum verticem, abdicabo, quos homo & non
Deus mihi adjunxit. Verùm ut gladium erexeri-
mus divini zeli, ut carnem & ſanguinem amo-
ee. veamus à nobis, illicò adeſt non Angelus lucis,
Ave, ſed Angelus Satanæ „qui enſem in lilium, imò
bant. S& in reſam vertat: propterea, qui in ara ſpi-
ritus perire affectui noſtro debebat, purpuraſ-
cit in ara. Dicunt enim, ad ſimilitudinem An-
Gen. 22. geli lucis, Angeli tenebrarum: Non extendas
2. Manium tuam in puerum: Sat Deo eſt voluntas.
Decet Præſulis hæredem non victimam eſſe, ſed
Sacerdotem, vivatque de altari, non autem mo-
riatur in altari Riſus tuus. Atque ità, repoſito
gladio, vel in arietis jugulum defoſſo, non verus
Abraham Pater fit multarum gentium, & naſ-
cituros poſt ſe affines ſideribus coœli gaudet eſſe
comparatos. Ibi offeres eum in holocauſtum ſu-
Sen. 22. . ber unum montium, quem monſtravero tibi. No-
li dicere, ſi evehar ad montem, immolabo
Iſaacum, hoc eſt, riſum meum; delicias ab-
dicabo & fabulas, ut muneri meo totus im-
pendar. Falleris. Riſus tuus vivet, & in
monte non cadet, ſed orietur ut Lucifer.
Evehéris, & ridebis, & voluptati libera-
liùs indulgebis. Loquar ad Dominum, cum
ſim pulvis & cinis. Domine, vis- ne immo-
lari tibi Iſaacum? Noli montem deligere. Vix
aliquis ex fortiſſimis Iſraël in honore carnem
ſuam odio habuit. Porrò hæc non contra ſan-
ctum Patriarcham dicta ſint, quem litaſſe novi
ſanctiſſimè filium tum voto, tum corde: in
eos potius effuſa ſunto, qui ſe jactant litaturos
in monte carnem & ſanguinem, pro quibus
deinde & oves emungunt, & ſibi agnos im-
Gen. z1. 2. Pinguant. Certè in monte Rachel idola abſcon-
dit, ſub ſtramentis. Nimirum etiam, quæ pepe-
rit caſtitatem, Contemplatio in cacumine ho-
noris idola obteget, & quamvis cum Jacob in-
cedat, qui cœlum vidit, litabit affectibus. Cer-
tè Eſaü, rejectorum Anteſignanus, montes in-
Gen. 36 2. coluit. Habitavitque Eſaii in monte § eir, ipſe eſt E-

Pſ. 4 5. 3.

Dignitas
noxia.

Oliva

dom. Quid ais? Nonne in montem Moyſes aſcen-
dit, ut Legem acciperet? Aſcende & tu, ſi Moy-
ſes es, ſi tabulas expetis, exoptaſque. Si autem
de populo es, audi edictum: Cavete ,ne aſcen- Exod.
datis in montem, nec tangatis fines illius: Om- 12.
nis, qui tetigerit montem, morte morietur. Quod
ſi etiam cùm Dominus in monte eſt, & Lex
ſcribitur, lapidatur, qui ad radices ejus dun-
taxat acceſſerit: Quid, obſecro, non patie-
tur incommodi is, qui montis verticem pe-
tit, non cùm in eo Deus Legem ſcribit,
ſed cùm ſanguinis Legem proſcribit, clamat-
que: Hæc omnia tibi dabo, ſi cadens adora- Matth. .
veris me. O portenta! Speravit Satanas in 7. *
monte, unde ſpectabantur tantum imperia,
vel Chriſtum in idololatram converſum iri:
Et tu fungus putidus putas ibi, ubi ſublimi- Dienitas
tas non videtur, ſed tenetur & tenet, te ſi- i a cen.
ne vulnere evaſurum? Cave, ne tibi quo- tenda, aum
que illud occinatur, quod de filiis Iſraël di- esd.
citur, qui contra conſilium Moyſis aſcendere vess ang,
voluerunt ad montes. At illi contenebrati nione inye.
aſcenderunt in verticem Montis. Arca autem enda.
teſtamenti Domini, & Moyſes non receſerunt
de caſtris. Deſcenditque Amalecites & Chana-
næus, qui habitabat in monte: & percutiens eos
atque concidens, perſecutus eſt eos uſque Hor- Num. 14,
ma. En, quo modo vicere, qui deſcende- 51.
runt, victi verò ſunt, qui aſcenderunt: &
quamvis Arca comitaretur aſcendentes, nec
deeſſet Moyſes, periere. Nolo dicas, & pſal-
lam in monte, & orabo, ſacrôque pane re-
ficiar: peribis nihilo minas. Ibi enim habi-
tat Amalec, qui interpretatur Lambens, ibi
Chananæus adeſt, qui dicitur Negotiator. Hi
non ſolùm percutient te, ſed concident te.
Minutatim te confodient, ut nec audias,
nec videas, nec loquaris ultra, quæ Dei
ſunt. In monte Hor Aaron nudatur & mo- Num. 20.
ritur. Quo ex monte profectus Iſraël, & Nm. 21
nauſeare cœpit ſuper Manna, & terram la-um. ah,
ctis neglexit. Etiam cùm de ſublimitate deſ-
cenderis, iter tuum, & cibum tuum ada-
mare, & abſolvere non poteris. Porrò in Deut.34
monte Nebo Moyſes moritur, nec tranſire po-
teſt ad terram lactis. Rarò enim, inter ſu-
blimia, Lex non exſpirat: & promiſſionis qui-
dem terram inde videre licet, ſed in eam in-
de tranſire an tibi liceat, neſcio, Moyſi cer-
tè non licuit. Si Moyſes exſpirat in monte, J E- Matt. j.
SUS in Thabore non modò vivit, ſed triDumu-
phat, ſed fulget, ſed glorificatur. Placet, ſed
eamus & nos in montem illum, & videamus,
an tam fauſtus ſit ſubeuntibus illum. JESUS
in monte fulget, ſed Petrus dormit. Ne-
que ſolus dormit Petrus, ſed & Joannes,
qui & in mari JEsu M agnovit, & propè
Crucem JESU adſtitit, dormire coœpit in
monte. Petrus veré, & qui cum ilio erant, Luc. 3. 32.
gravati erant ſomno. Quis, rogo, non ex-
horreat montem, ubi vigilare non poſſunt
vel Apoſtoli, cùm adſunt Prophetæ, cm
Chriſtus fulgurat, cùm nubes terret, cùm
Pater & cœlo clamat? Neque tantùm ſomnus
irrepſit in Apoſtolos, ſed & diſſeminandi per
mundum univerſum Evangelii tanta eos obli-
vio cepit, ut vocationis ſuæ immemor
Petrus exclamaverit: Præceptor „ Bonum eſt Ibid.
nos bic eſſe. Et vide, quo modo non jam
unam Ohriſti gloriam ſpectet, ſed quietem
& delicias ſuas maximè expendat. Non enim
ait; Bonum eſt tibi, ſed Bonum eſt, nos hic
zſe. Quid, Quod tunc tantum exiſtimavit
ſaluta-

19,

33.

4

lueg

.

eis
o
u M.
non
roe⸗
loqu
e
Con
mon⸗
und Ee
tueri

ſum
lrg. ini
t
nonte
xeritii
Uen
leg Uienten
ſtinn
Foluit
Morre
Junne⸗
uanel
iDhumne
Noſfra
abo ol
elis a
ſai degl
Peratuse
lum et⸗
tumn pen
hu ſun
gies,
nn Nruntab
Uon poten
Valle lud⸗
tur. Vern
1lr, in (4.
Metür, g

M15,

e y .
, G
lahan
Tegen
“
Alanal
Sus
g. lſcir
nnmne
G
.
n, 2⸗

en
lor.
em
er
O. .
Q
Ele
n.
ie.
enn e.
labt,
Qhantt.
alne
tanu n
nhet,
mi.
Iln N
etyte ein
enkeey,
teielaiin
et alten
receſerint
hene.
ſetieg en
ne Hr
Geſcenle.
Gerunt: &
lentes, e
66, & ſl.
ſe pene k
enuln Hibr
mbenr, ii
Ctigtn. Hi
DUncident t
lec audis,
, que Di
tar & M-N
Iidl,
tertn k.
Plimitar el⸗
mn tuun Alr⸗
38. Pond ne
c trahlleſe⸗
im, Ie l
Onnilionin⸗
d in eamnin
o, Mod e
in monterl
it, ſ nin
ut. Denlt
‚& Töhend
ilum Nin
Cormt N
& Nudhe
it, 5 i
mire ot ¹
un ill ui
go, M 8
te von i⸗
ophet?,
N
ez telltl . 4
ummin hn

an
Nmen
mn 4,g
n eyl e
nnm . ſhs

Stromatum, Lib. IV.

falutarem ſibi eſſe manſionem in monte, quan-
do Elias evanuit, qui abſtinentiam præfe-
rebat, & evanuit Moyſes, à quo lex evulgaba-
Luc.9. 3z3. kur? Et factum eſt, cum diſcederent ab illo,
ait Petrus ad JSUM.: Pracepior, Bonum eſt,
nos hic eſſe. Laudatur in Dignitate Lex, lau-
datur abſtinentia, ſed eminus conſidentes.
Quis non jactat tabularum præſtantiam in
monte? Sed quis eas ſecum in monte re-
tinet? Excitatur tabernaculum Legi, ſed able-
gatur. Commendamus aliis ejus in dignitate
dignitatem; Nos verò interdum, ut benè
nobis in monte ſit, illam abire vel ſinimus,
vel urgemus. Breviter, Abſint Elias & Moy-
ſes, &, ſi non ſatis ſunt tabernacula, templum
eis excitabimus. Ideòe Lucas cùm narraſſet,
architectatum eſle Petrum jam diſcedentibus
Prophetis tabernacula, ſapientiſſimeé addidit:
Neſciens, quid diceret. Loquuntur qui à Deo
non vocati ſeſe Honoribus intrudunt; nam
vocatis à Chriſto Chriſtus adeſt & ineſt;
loquuntur, non probè elevati de Lege, dé-
que Jejuniis, cùm revera non ſciant, quid
commendent. Denique vox de Coelo facta
monet, ut Chriſtum non viderent, ſed au-
dirent. Ipſum audite. Ac ſi dicat: Nolite in-
tueri fulgores, ſed excipite diſciplinam. Ip-
ſum non videatis emicantem in monte, ſed au-
Matt. 7.9. diatis in exſcenſione docentem. Wſum audite.
Et quid dixit? Audi. Et deſcendentibus illis de
monte, pracepit eis JLUS, dicens: Nemini di-
xeritis viſionem. Nolo enim habere, qui me
fulgentem ſequatur, ſed qui aſſequatur mo-
Luc. 9. rientem. Addo, quod Chriſtus eſt, qui ful-
ſiit in monte, & fulſit dum oraret, & ſecum
voluit cum Elia & Moyſem. Si Chriſtus es, in
Monte fulgebis. Si minor Chriſto es, quamvis
Joannes aut Petrus ſis, dormitabis & dormies.
Quanquam unus eſt Thabor, in quo dealbamur:
innumeri autem Montes ſunt, in quibus facies
noſtra ſupra carbones denigratur. Neæque enim
dabo vobis de terra eorum, quantum poteſt unius
pedis calcare veſtigium, quia in poſſeſtonem E-
ſau dedi montem Seir. Gigas certé a David ſu-
peratus eſt in valle Terebinthi. Et Chriſtus Li-
lium eſt conwallium. Inter medium autem mon-
tium pertranſibunt aquæ. Porrò valles abunda-
bunt frumento. JESUS Montes tranſilit. At,
inquies, in campo Senaar Turrim erigere coe-
Gen. II. . Perunt abnepotes Noë. Et hoc complorari ſatis
non poteſt, quod ſuperbia etiam in humilitatis
valle luctaturam cum coœlo turrim architecta-
tur. Verùm ſuperbiæ opus in Monte abſolvi-
tur, in campo ſi inchoatur, antequam conſum-
metur, diſſolvitur.

Ibid.

Mat. 17. J5.

Deut. 2. 5.

Seraphim ſtabant ſuper illud, ſex alæ
uni, & ſex alz alteti: duabus ve-
labant faciem ejus, duabus velabant
Pedes ejus, & duabus volabant. Et
olamabant alter ad alterum: San-
tas, Sanbttus, Sanktus Dominus
evο ι mͤ: plena eſt omnis terra
gioria ejus. Et commoia ſunt ſuper-
liminaria oardinum a voce olaman-
tis, & dqomus repleta eſt fumo. Et
diai, Væ mihi, Jquia tacui. Eſa. 6. 2.

223
Angeli ſtabant, & , cùm ſenis alis inſtru- Se mo ſpi-
cti eſſent, non volant? Velabant faciem ualas
ejus. Cujus? Illius, in quem deſiderant Angeh
proſpicere. Num Deum videre non cupiunt?
Cupiunt;, ſed videre nolunt. Nimirum cuùm de
Deo loquerentur Seraphim, tantus eos charita-
tis ardor invaſit, ut tot alis evolare veriti ſint,
ne fines ſuos in Dei cognitione & amore tranſ-
greſſi, fierent quodammodò velut Dii, ſimiléſ-
que forent Altiſſimo, dum clamantes interiora
Dei perſcrutantur. Quamdià de Deo nullus 85. Angelo
ſermo erat inter ipſos, alas omnes expandere Peen.
licebat, poterântque Deum videre, nec Di
eſſe. At ubi clamare cœperunt, & laudes
Domini ex cordis plenitudine eructare, tum
enimveròôò ità exarſerunt, ut, niſi alas démitte-
rent, & quæ in Deo funt præſtantiſſima ſibi
obvelarent, præ amoris exundantia non jam
Seraphim, ſed imago quodammodò divini Spi-
rits eſſent. Ergo inchoatus tantum de Deo
ſermo ità ardorem itâque curſum promovet,
ut cogantur Angeli & alas contrahere, &
Deum obtegere. Videmus non rarò Naves
denis interdum velis devehi, quæ, ſi vehemen-
tiüs perflare cœperit Boreas, uno, eôque mi-

nimo ſuſpenſo velo delatæ, reliqua omnia con-

trahunt. Ità quoque Angeli Deo adſtabant,
& ſtabant: ubi verò loqui occœperunt, dua-
bus tantùm alis evolabant, non a Deo, ſed
in Deum. Quod Dei viſio non præſtitit, pe-
nè dixerim, de Deo ſermo exhibuit. Uſque
adeò omnipotentior quodammodo omnipoten-
te ſermo eſt de Omnipotente. Quod cum
Propheta intellexiſſet, exclamavit viſis Se-
raphim, Væ mihbi, quia tacui. Et quare, cùm IIa. 6. 5.
Angelos intueris, Virginitatem non luges à
te inter Matrimonii Syrtes innocenter qui-
dem, ſed luctuosè deperditam? Quare, eo-
rum flagrante charitate, non deploras frigus
amoris tui? Cur non tibi iraſceris, quòd à Deo
abfueris mente, etiam cùm corpore in aris
aderas, quando Seraphim & volant, & ad-
ſunt Deo? Væ tibi, quia tacuiſti? Imoò, Væ Familiaris
mihi. Vidi enim divini ſermonis vim pror- sascun, ſar-
ſus divinam. Vidi, ad vocem eorum „ non ſpirualis.
ipſos modò flagrare, ſed & Mundi cardines
commoveri, fuméque flammæ indice coœ-
lum univerſum oppleri. Ideò lugeo, quòd ta-
cuerim; Si enim clamaſſem & ego, arſiſſem
pariter, & Judæam univerſam divino Spiritu
ſuccendiſſem. Planè, etiamſi Dei ſaeies non tibi
in oratione pateat, volabis, ſi tamen clamave-
ris. Loquere, & alæ duæ, etiam obvelato
Deo, ad evolandum ſunt ſatis.

Ecce Agnus Dei, Ecce, qui tollit pec-
cata mundi. Joan. I. 29.

Mira res: Chriſtus & Leo, & Lapis, & correcfio

Gladius, & mons eſt; pugnaturus tamen muss.

cum ſcelere, & Mundi facinus fügaturus,
non rugit ut Leo, ſed blanditur ut Agnus.
Reſorbe, quæſo te, frementes rugitus tuos, ſi
vitam peccatoris optas, & non mortem. A- Lapſebiädè
gnus peccatum tollit, non Leo. Sedenim Go- erigenai.
lam lapis ſtravit. Ità eſt: At Siſaram lac con- Eecleſafi.
ſopivit. Quanquam & Gigantem non demiſſa es galriſai.
mola, ſed emiſſus lapis dejecit: ut ſcias non tio abtti-
tanto fragore proſterni poſſe turres tan- negr Gorisf
tas. Legimus, inquies, apud Eſaiam, quod exiommer-
Chriſtus interficiet impium ſpiritu oris ſui, "icotiene.

T 4 .

Susperi or
mitis ſit.

224
Eſa. 11. 4. & ſpiritu labiorum ſuorim interficiet impium.
Optimè ſanè. Dicas tamen velim, ecquando
impium tam immaniter confodit? Num quan-
do in igne Dominus? auti quando, ut Urſa
raptis catulis, occurrit impio? Audi: Egredie-
tur Vüga de radice Jeſſe, & flos de radice ejus
aſcendet. Ut impium confodias, ſatis eſt, ſi
flos evadas. Imò ſi flos non eſſes, impium for-
tê ne perforares quidem. Percutiet terram vir-
gâ, ſed non virgâ ferreâ, at virgà oris. Et ſpi-
ritu labiorum ſuorum interficiet impium. Non-
ne ipſe eſt, qui gladium in Apocalypſi geſtat
præacutum? Quare ergo interfecturus pecca-
torem, eum non oris gladio, ſed ſpiritu interfi-
cit? Ut diſcas, felicius ſpiritu, quàm ferro
ſcelus extingui. Juvat quidem, quòd gladius
ori ineſſe cognoſcatur, quò ſcilicet vehemen-
tius admiretur impius armatum os non ferire „»
ſed loqui. Cæterùm ſpiritus labiorum in pec-
catore ſcelus confodiet, peccatore ſervato.
Hinc eſt, quod apud eundem Joannem quam-
vis vomat enſem è gutture, nullum tamen
ferit, ſed perduelles hortatur, ut à ſe aurum
coëmant ignitum. Ferrum oſtentat, & aurum
præbet. Labia ejus lilia ſtillantia myrrham.
Myrrham eliquat, ſed ex flore. Scio à Da-
vide cani, ſagittas ejus acutas: ſed ſcio quo-
que unctum oleo lætitiæ perhiberi. Accingere
gladio tuo ſuper femur tuum, potentiſſime. Sed
& additur: Wecie tuâ, & pulchritudine tud in-
tende, proſpere procede, & regna. Gladius Chri-
ſti pulchritudo Chriſti eſt: ut vincat, non vul-
nerat; blanditur. Quid actum credis, ut ſyl-
varum monſtra univerſa fugarentur, quæ pro-
ruperant ad prædam? Non immiſſa è& cœlo ful-
mina: non tranſmiſla ex Alpibus flumina: non
exploſa tormenta: ſed Luce fugata ſunt. Ca-
tuli Leonum rugientes, ut rapiant. Ortus eſt Sol,
& congregati ſunt: Et in cubilibus ſuis eolloca-
buntur. Luce felicius, quam ferro Mundum
ſcelere expiabis.

Quæ eſt iſta, quæ aſcendit. Can. 8. 5.

Propoßta Ea demum Chriſti Sponsa eſt, quæ ſem-
veinenda. Per aſcendit. Niſi ſe ipsa quotidie major ſit,
Can. 7. 12. Ponſa non eſt. Videamus, ſi Roruit vinea, ſi
Rores fructus parturiunt. O quot flores partu-
riunt nihil? Vide, quo modo ſtatim progreſſum
exploret. Floruit. Non eſt ſatis. Debent flores
Can. 6. 9. ad mMajora admiti. Quæ eſt iſta, quæ progredi-
tur quaſi aurora conſurgens? Progreditur. Hoc
illud tandem eſt, quod Sponſam ornat. Po-
tuiflet eam quidem meridiem dicere, ſed au-
roram maluit appellare. Quanquam enim ful-
gidior meridies, quàm Aurora ſit: Aurora ta-
men de luce in lucem proficit, cuùm Meridies
de fulgore in occaſum vergat. Ulio enim terra,

Eſa. 11. 1.

Ibid.

Can. F. 13.

Plal. 44. 4.

Pſal. 44. 5.

Pſ. 103. 21.

Fervor.

Marc. 4. inquit Chriſtus, fructiſicat, primùm herbam,
deinde ſpicam, deinde plenum frumentum in
Nica. Samſonis robur in leone proluſit, ut ad
concuſſionem Templi progrederetur. Nos veròô
& videmus & lugemus pariter plerofque, qui
in ipfis ſui tyrocini cunis Dracones diſcerpie-
runt; quos deinde ſpectavimus à facie anguis
refilire, imò & fugere à cauda lacerti. Da-
vid Giganti nihil infractus occurrit inermis
snperior S unus: qui deinde Saülem expavit armatus,
nn gel quin & Abſalonem filium ſuum timuit, quam-

vis ſtrenuiſſimis Ducibus ſtiparetur. Dicere
Tipiditas ihterdum licet, paucis permutatis, illud Can-

poſt fervo- ticorum: En iſte ſalnt in montibus ranſiliens
rem.

Oliva

colles. Qui Alpes inſcendebat labore nullo, non Can. 2. 3.
impiger modò, ſed & lætus, jugum clivi u-
nius declinat, & , quicquid campus non eſt, O-
lympus illi eſt, tumuluſque Gaucaſus ſuper-
impoſitus Pyreneis. Murænulas aureas fa-
ciemus tibi vermiculatas argento. Ut te tibi
exhibeamus, quæ poſt aurum purioris ſan-
Ctimoniæ delapfſura es ad vilioris ſtudii metal-
la. Oſculetur me oſculo oris ſui. Væ tibi! Al-
tius, quam par erat, inchoaſti. Timeo, ne
poſt oſcula uberum recorderis, & à mammis
delabaris in cellaria. Omninò ità. Ideò con-
veniri nequiit in meridie Sponſus. Indica mi- Can. 1. 6.
hi, ubi paſcas, ubi cubes in meridie? Nuſquam
vel à Sponſa in Meridie potuit reperiri. An
lucem faſtidivit? Faſtidivit lucis exundan-
tiam, quam à ſummo fulgore tranſituram me-
tuebat ad ſummas tenebras. A ſummo cœlo Plal. 18.7.
egreſſio ejus, & occurſus ejus uſque ad ſum-
mum ejus. Si Chriſtum ſequeris, à ſtabulo pro-
gredi debes ad Crucem. Porrô Salomon noſter
fecit ſibi ferculum, ad quod non ſtatim lice-
bat aſcendere, ſed ibatur ad faſtigium illius
per gradus. Ut tu ſcias, iis illum ſummoperè
delectari, qui ſemper ad ulteriora progrediun-
tur. Unde ait David: Beatus vir, cujus eſt au-
xilium abs te: aſcenſiones in corde ſuo diſpoſuit,
in loco quem poſuit.

Can. I. Ie.

Can. 1. I.

Pſal. 35.6.

Verbum Chriſti habitet in vobis abun-
danter. Ad Coloſſenſ. 3. 16.

Cur in vobis ?à Quia diſcipuli mei eſtis: „nze.
Quia ſegregati eſtis in Evangelium: Quia nus.
cor expurgaſtis omni cura. Imô, ſi ità profe-
cerunt, non egent Dei verbo: indigent po-
tiùs, qui adhuc labant in luto Ægypti. Falle-
ris: Quòô quis purgatior, eò diligentiùs cu-
ſtodire ſe debet ab omni vanitate. In corde pu- Crcumſie-
ro æ q què bona ac mala ſemina feraciſſimè pro- ne,.
veniunt. Semen, in petra ſi floret, aret: in- Gtibr bus.
ter ſpinas germinat, ſed præfocatur: In via
matureſcit, ſed diripitur ab avibus: Quod Luc, 8.
ſi cadat in terram bonam & optimam, fru- odeßi
ctum facit centuplum. Verba mortis ſi audian-is.
tur à Mercatore non germinant; vix enim Caſßuatis
domum pedem retulit, cùm illicò arcam cuare.
adit, aurum luſtrat, & inter coacervandi t
æris ſpinas, ſufſocat quicquid audivit. Am-
bitioſus item, & dives dum honorum aut ter-
renarum rerum recordantur, obliviſcuntur eo-
rum, quæ perceperunt. Monachus veròô qui
nihil in corde habet præter verbum, quod au-
divit, illicò recolit illud, fovet, expendit:
& quamvis invitus multiplicat zizanium uſ-
que ad ſexageſimum. Ager ſpinoſus vel am-
bitioſi, vel Avari ſunt, quorum in corde ſe-
men tum bonum, tum malum præfocatur. Pe-
troſus eos repræſentat, qui torpidæ naturæ ad
nihil commoventur. Via ſunt, qui in hono-
re ſunt, quod omnibus patere ſemper de-
beant. In purgatam & vacantem domum ſep-
tem Spiritus nequiores primo ingreſſi ſunt. E-
tiam poſtquam frumenta in terra optima pul-
lularunt, jJacta zizania ſuccrevere. David, ut
fominam vidit, rapuit. Quot ſcurræ Bethſa-
beam viderunt comptam monilibus, & ſpre-
vere? Propheta, ut primùm eam aſpezit, pe-
riit. Nimirum in ſpineo nebulonum corde,
tot vepribus ſcelerum oppreſſo, germina-
re vix potuit ſemel conipecta fœmina. At in
cexpur-

Familiari.
tas eum ſa.
cularibus.

N
1

run
og
tenn
N.
1e ſe⸗
lere
tulun
Qua
Sn
geni
cum
jerun
wv11. 4
Den
ſt,
totam
Medo
magnl
“
ſuum,
Corm:
od
Covert
Ett, ve

ſena
Mhead
14
ut
Ma
luun
enr
nune
hrem

u Fi de
niuns. etur
Uer ean
0NiMi iſor
I
ltata en
tſonhee
At in pe
e iner
ein liln
I eſt
tann pine⸗
ecundlar⸗
ſhünn,
Atem ind
lket En⸗
Cn iee
gue ſepe 90
Mind
reret,
Uer camm.
lerein inl
kritten
UN . E
ll hr
n lat Uintor.
N Aeſ,
ſiddi Ibre

on
R expurgato Prophetæ pectore viſa mulier uſ-
90. que ad adulterium germinavit. Chriſti prodi-
het.
eini ni morte & loquebantur & cogitabant. Ve-
l. rùm aliis atque aliis emergentibus curis, ex-
metl. cogitatum facinus non explebant. Judas au-
A tem, quod ſemel arripuit, nunquam dimiſit.
,u Luc.22.6, Et exinde quærebat opportunitatem, ut eum tra-
unn AQeret. Nuſquam feracius inter Iſraélitas, ado-
dan. levere ſcelera, quàm in eremo. Denique Vi-
Nenn tulum conflavere , coturnices expetierunt.
ldun. Quamdi in verbere & luto opprimebantur;
ri. AN ſi qua vitia ſubrepebant, anguſtiarum atque
NWuNNn. gemituum ſpinis enecabantur. At in eremo,
tamne. cùm mihil agerent, quicquid concipiebant ſe-
n mnl i lerum, & pariebant. Anima Jaturata calca-
1n. Prov. 27. bit favum & anima eſuriens etiam amarum
dlomn. 7. pro dulci ſumet. Quanquam Mel ſit, quod
n mler Dæmon apponit, reſpuetur, ſi Mens plena
in l. ſit, quamvis oleribus redundet. Licèt diem
n Alqu totam cum Voluptario „ aut cum Avaro de
uumpet Medorum Afſſyriorumque purpura, ſceptriſque
geitr magnificè loquaris: neuter tamen domi ſuæ
* vel ſceptri recordabitur. Hic enim lutum
t ſuum „ ille coœnum revolvet. Occupata aut
ſcorto aut lucro Mens negligit vel coronam.
Quod ſi ſemel duntaxat ſceptrum Servo Dei in-
ſonuerit, virgam illam nec poſt annum exſcin-
bis ahe⸗ det, verùm, etiam cùm oraverit, ambiet.
6.
Oſtendam vobis quid ego faciam vineæ
hei d, inea: auferam ſepem cjus, & erit
ium: Qius in direptionem : diruam maceériam
linſk. jus, & erit in conculcationem. Et
nden bn ponam eam deſertam: Non puta-
Nr kirs bitur, & non fodietur, & aſcen-
igenticz er eres ſying; E Hi
lnonteſi ent vepres & ſpinæ: nubibus
Nillimeſr mandabo, ne pluant ſuper eam im-
t, aet: F brem. Eſa. 5. 5.
Nur: In
idus: oll Si deſerta eſt, ſi non putatur, ſi dumis obſi-
ümam, r emo detur, cur mandat Deus nubibus, ne pluant
ortbſ Adi ſuper eam? Imò compluant, quia quò co-
1; nir enng perki Dei. pioſior fuerit imber, eò abundantior erit ſpi-
ilicd arom narum copia, quàâ omninò iylveſcat. Non
4 Ceiäll putata enim vitis, quamvis pluat, non bo-
ANGrt. A. tryones edet, ſed aut in filices degenerabit;
orumn an E. aut in pampinos eviſcerabitur. Nubes proin-
lrilammmer de ſuper eam pluant. Imô non pluant. Ea
hus et n enim ſalutaris aquæ, hoc eſt, Eloquiorum Dei
bum, At⸗ Vis eſt ac virtus, ut prædamnatam nec cul-
et, elt tam vineam ſi rigent, germinare cogant ac
t ziuti fœcundari. Sine hoc imbre, etiam ſi fodiatur .
ols ſepiatur, putetur, non germinat. Cum hoc
non “ autem imbre, etiamſi deſint omnia, florent
mn 6 vites, & torcularia redundabunt. Ideò Deus,
ee cùm vineam omninò devaſtaſſet, deſtituiisét-
ide nn r que ſepe, culturà, ſcrobibus, putationéque, ni-
g neet. hilo minus veritus, ne ſolius Verbi allapſu re-
eie lnn, floreret, ſeverè mandat nubibus, ne pluant
M 5 ſuper eam. Et nubibus mandabo, ne pluant ſu-
ingteli per eam imbrem. Hinc eſt, quod David cùm
7. d 1
Ia hmn ſterilitatem imprecaretur montibus Gelboë,
ele. non ait: Exurantur aratra, boves pereant;,
tſume nullus foſſor vos excolat, nullus vos conſe-
bus, 22. R. rat vinitor: Verùm, his omiſſis, clamat: Mon-
mahei, 23, = tes Gelbos, nec ros, nec pluvia veniant ſuper
lonun vos. Ac ſi dicat, Satis damnati eſtis, ſi divini
ſlo, dec verbi imbre non fœcundamini. Hinc eſt, quod

Stromatum, Lib. IV.

2275

in deſerto populus periturum ſe credidit, ſi
defuiſſent aquæ, quamvis manna aleren-

. . . . .
tio non in corde Scribarum, ſed in corde ma- tur. Da nobis aquam, ut bibamus. Cur feci- Exod, 17.
turuit Apoſtoli. Frequenter inter ſe de Domi- Ri nos exire de Egypto, ut occideres nos, G

liberos noſtros, ac jumenta ſiti. Exundat Man-
na, Pharao periit, ſed ſi aquæ non ſcaturiant,
pereunt. Quicquid in clauſtro adſit, ſi unum
Dei verbum non profluat, domus Dei ver-
tetur in ſepulchrum. Notandum autem eſt,
quod, ut Manna cadat & cœlo, non exeri-
tur virga prodigiorum; ut autem aquæ ma-
nent, repoſita virga profertur. Virgam, quâ Exod. 17.
percuſſiſti fuvium, tolle in manu tua, & va- j.
de. En ego ſtabo ibi coram te ſipra petram Ho-
reh, percutiéſque petram, & exibit ex ea aqua.
En quot Sacramenta! Non adfuit Dominus,
cuùm Mare ſcinderetur, cùm Pharao extin-
gueretur, cùm primogenita necarentur, cuùm
manducarent paicha, cùm Manna coœlum
ningeret, & adeſt, ubi divini verbi imago
manare debet ex petra. Neque ſolum adeſt
Deus, ſed & Chriſtus ſibi Petræ illius no-
men vendicat & omen. Bibebant autem de 1. Cor. 10.
Wpiritali, conſequente eos petra inquit Pau- 4.
lus; Petra autem erat Chriſtus. Ut verò aquâ
illà ſaturati ſunt, illicò fugatur Amalec.
Qui orat, impetrat: qui luctatur, trium-
phat. Fugavitque Joſue Amalec, & populum ejus Exod. 17.
in ore gladii. Quam facilis eſt victoria, ubi; 14.
poſtquam divini verbi expleta ſitis eſt, hoſti oc-
currimus? Neque ſolùm fugatur Dæmon, ſi
Dei verbum exundet in militibus IESu,
ſed & conciditur. Ità vincitur, ut etiam de-
leatur omninô tentatio. Dixit autem Dominus
ad Moyſen- Delebo memoriam Amalec ſub cæœ- Ibid.
lo. Cùm manna populus ſaturatus, Amalec
Vivit. Non evadit Amalec, ſi, qui de Chriſti
petra Evangelium potaverunt, prælientur
in eimn. Vide autem, quo modo Satan in
nullo omnino ſignorum Moyſis fidem oppu-
gnavit, niſi cuùm ventum eſt ad petram. Tunc
enimverò vel Moyſi titubationem aliqualem
injecit. Neque enim ità exhorret Satan,
quam ſi aquæ ex Petra ſcaturiant. Edatur
agnus, mergatur, inquit, Pharao, palmas
legant, alantur manna, tantùm unda èê petra
non profluat. Sperat ſe victurum, ſi Dei
verbum deſit. Deſperat ſe ſtare poſſe, ſi in om-
ni verbo quod procedit de Chriſti doctrina
potetur Ifrael. At, inquies, Apoſtolus, cùm
narraſſet de conſequente illos petra bibifſe,

addit: Sed non in pluribus eorum beneplaci-, Cor. 16,

tmim eſt Deo- Nam proſtrati ſunt in deſerto z.

Imô hoc Paulus tanquam portentum affert: ut-
que oſtendat, nullum de ſalute ſecurum eſ-
ſe debere, ait etiam illos perüfle, quos in
divini eloquii figuram ſalutaris unda potavit.
Nimirum beneficiorum Dei atque donorum,
niſi fallor, hæc undæ emanatio figura fuit.
Exinde fugatus Amalec, & data Lex; ac ſi
Deus è theſaurorum ſuorum ærario præſtantiſ-
ſimam hanc gemmam eruiflet, ut deſiliret è&
coœlo, & populo jam ſacri eloquii ſalutari
aquaâ recreato, roboratéôque tabulas in Sina
ſcriberet. Sed ſi placet, redeamus ad Prophe-
tæ verba: Et nubibus mandabo, ne pluant ſuper Concionæ-
eam imbrem. Nonne ſat erat dicere, Manda- vores blan.
bo nubibus, ne pluant? Cur addidit, ne
pluant imbrem? Nimirum non ſola flumina conciona-
cum exundant, lutum invehunt, verùm nu- zores Invi-
bes quoque propheticæ non raro pluunt d.

non rores, ſed coœnum;, ſed fella, ſed ſagittas.
Non

226

Invidia in. Non Politici duntaxat, qui fluviorum more
er „us doctrinam ſuam in luto fluere gaudent, cupi-
ditatem, voluptatem, licentiamque ſuadent
auditoribus ſuis: verum & hi, qui ut nubes
volant, qui cœlum vitæ eminentis celſitudi-
ne petierunt, rariſſimi quidem, ſed tamen ali-
quando aliqui, pro imbre Sacrarum Scriptu-
rarum, lutum compluunt, ea interdum ſua-
dendo, à quibus deterrere Eccleſiæ filios de-
berent. Neque ſolum pro Scripturarum rore
lutum aſpergunt, ſed ad incrementum auda-
cCiæ, impudentiſſimè Scripturas ipſas pervertunt
in aſſentationes ſeu ſatyras. O facinus! Au-
dias, nec rarò, Pſeudoapoſtolos Prophetarum
teſtimoniis abuti, ut derideant eos, qui ſa-
lutis viam cum Chriſto arctam eſſe teſtantur.
Quæ porrò nubes illæ, quæ plenæ felle, livo-
re, omnique amarulentiâ aſpides depluunt &
flammas, non quidem in Gomorrhæos aut
Hethæos, ſed in Melchiſedech & in Moyſem?
Obloquuntur de Monachis, detrahunt de Cle-
ricis, ſeséque Dei vineam compluiſſe jactitant,
ſi ſuper hortum Dei clauſum contumeliarum la-
pides, & facetiarum limum depluerint.

Si conſiſtant adverſum me caſtra, non
timebit cor meum. Si exſurgat ad-
verſum me prælium, in hoc ego
ſperabo. Unam petii à Domino,
hanc requiram, ut inhabitem in do-
mo Domini omnibus diebus vitæ meg.
Urt videam voluptatem Domini. Pſal.
26. 3.

Dæmon O pectus impavidum! Non enim ait, ſi u-
non ztimen- nus aut alter occurrat, ſed ſi Caſtra adſint,
eg. non timebo. Erravi: Non ait, ſi adſint, ſed
Tentatio ſi conſiſtant, hoc eſt, quamvis non prætereun-
nes timen- do, ſed ex condicto immineant, adhuc ta-
e. men non expalleſco. Scio quoque; non alios à
tot tantiſque hoſtibus peti, ſed unum me.
Quid, quod ſi non tantùm obvallaverit me
Phalanx, ſed etiam in aciem pugnatura prodie-
rit, perſto immotus? Hoc autem non ſolum
de ſcelere ait, ſed etiam de illecebra, vitæ-
Conſtantia. que vanitate Propheta jactat. Enimverô, ſi mi-
Pyepoſita les Chriſti es, non modò ſi unus in te hoſtis ir-
esinada. Füat, ſed ſi moæſtitiæ, vanitatis, depreſſionis,
odiique circa te caſtra conſiſtant, ne timeas.
EYocatiens Imô ſi & vulnerent te, aude. Si tamen Vo-
F i cationem tuam tanti feciſti, & facis ut hoc
ciendum. unum à Deo expetieris, ne ſcilicet à do-
mo ejus diſcedas. Illud autem quæro, quare
ſi conſtiterint Caſtra non timeat, & ſi prælien-
tur, ſperet? Nimirum ea nocentior tentatio
eſt, quæ non luctatur. In lucta ſpes triumphi
eſt. Si adſit hoſtis, nec pugnat, perire potes,
triumphare non potes.

Ecce video cœlos apertos. Act. 7. 55.

ria ſalutis

Patuit Co-lum. Sed cui patuit? Stephano
arbta.

Levitæ, Virgini, Diſpenſatori ſacræ pecu-
niæ, ſancti Evangelii propugnatori. Nec tunc
patuit, cùm miniſterio & pudore floreret,
ſed cùm loqueretur audacter de Chriſto,
cùm fremitum in ſe ſævientis Concilii forti-
ter ſperneret, cùm oblatrantium in ſe Alexan-
driiorum & Cilicum accuſationes patienter fer-
ret. Ut ſciant fili tenebrarum, non tam facile

Oliva

—

patere colum etiam pudicis. Quid? quod, poſt-
quam vidit cœlos apertos, non torpet, non
præſumit, non gloriatur, ſed ſtudioſius ſuum
in munus incumbit. Evangelizat audaciùs, o-
rat frequentiùs, lapides excipit, adverſarios
fovet, Chriſto commendat Spiritum. Tu verò,
qui aut Levita non es, aut, ſi Levita es, faciem
non Angeli, ſed hominis præfers; qui non vi-
duis miniſtras, ſed viduas expilas, & Mimos im-
pinguas, qui Evangelium non propugnas, ſed

proculcas: Qui non pro Chriſto lapidaris, ſed

Chriſtum in ſuis lapidas: Qui non veniam hoſti,
ſed diras imprecaris: qui Spiritum non Deo,
ſed Mammonæ commendas: qui non ponis hu-
mi genua oraturus, ſed effers caput in cœlum,
dum ſuperbis: Qui non pro fide moreris, ſed

emortuâ fide vivis, plenus non gratia, ſed faſtu,

roboratus non fortitudine, ſed vitiis, non pro-
digiorum patrator in populo, ſed ſcandalorum
ſator, contemptor Evangelii, irriſor Juſtorum,
Eccleſiæ abortus, fidei dedecus, orationis oſor,
pudoris hoſtis, hoſtia improbitatis, quo modo
cœlum vides apertum, quod tibi tot ſcelerum
ſeris obſtruxiſti?

Dixit Jeſus Petro, Sequere me. Con-
verſus Petrus vidit illum diſcipulum.
Joan. 21. 20.

Mira res, ſtatim Petrus illum reſpicit,
quem JESUS diligebat. Non Andream, non
Thomam attendit, ſed attendit dilectum. Por-
rò JESUsS non ait Petro, Antecede me, ſed
SNequere me. Debent Eccleſiæ Principes habere
Aſſeclas, ſed quos poſt ſe trahant, non quos
ſequantur. JESUS præcedit, Petrus ſequitur.
Quaàm indecorum, ſi Princeps eat poſt ſervos!
In Sole poſuit tabernaculum ſuum. Non in Ce-
dro, ſed in Sole locavit ſolium ſuum. Quòd
Sol ſtellas illuſtret, non autem colluſtretur à
ſtellis. In Cedro verò à flore fructus effor-
matur. Quod vilius in planta eſt, componit,
quod præſtantiſſimum eſt. Ni fores fructus par-
turiunt, Obſecro fructus potiùs parturiant flo-
rem. Carduus florem ex fructu gignit. Qui &
recubuit in Cœna ſuper pectus ejus. Audivi à
quodam illud graviſſimè elegantiſſiméque ad-
notatum, Joannem videlicet in Domini pectore
quieviſſe, non autem Dominum dormiviſſe ſu-
per pectus Joannis: quòd deceat quidem Au-
licum curam ſui, rerumque omnium ſuarum
Domim benevolentiæ committere: dedeceat
veròô maximè Principem ſtertere in ſinu ſervi,
in eum rejectâ Reipublicæ curâ. Ego verè il-
lud emiror, quòd JESUS, quem tam cha-
rum habebat & familiarem, non tamen ad fa-
ſtigium Eccleſiæ evexerit: verùm, eo omiſſo,
Petrum extulerit. Nimirum & ſenior Petrus,
& in Apoſtolatu Joanne antiquior erat. Ergo
amare licet pudicum, modeſtumque, &,
quod ad benevolentiæ argumenta ſpectat,

§. Joannin
Aulici.
Invidia.

Rex perſe
regat.
Aulici

franandi.

Pſal. 19.6.

Can. 7.12.

Joan. 21.
20°

Dignitas
cui cone
renda.

præberi illi poteſt pro cervicali vel peçctus.

At ubi de infulis agitur, non charior, non gra-
tior, ſed is evehatur, qui altius de Chriſti
divinitate diſſeruit, qui fortiùs cohortem in-
vaſit, qui diuturniùs Domino miniſtravit. Por-
rò Invidia rurſum emergit. Exiit ſermo in-
ter fratres, quod diſeipulus ille non moritur.
Semper beneficia collata Dilecto majora vi-
dentur. Non dixit JESUS, non moritur: Et
fratres dicunt; Non moritur. Qui &. eg⸗
uit

Invi lia.
lbid.

Ibid.

ſup
gul

ſua

pro
mit⸗
es!
Aiſu pii
id ſ
Ctor
Qu
Uiil
Fiden
tiO
ur pe
nun
n n
lberos
lumſu
gelet:
Gore
Teſcit
Ain IEthun
. I In
koſcen
Crint
Ii ed e
Jun 4, eſ
cher
„ Hun n
nſe rt N
ſolcitſe
Ml 4, Pprocul
* Moram
i ſeclt
n, ut
Ulluntis
Ech Ch
Ein (a

Reſtn
1. 4.

nn cen
ue tutle

Pümca
ſenge. ta pzl
EE Gee ttiſe
„ ſharA :.
Mi her Ine
a Nllptaris
7, Rrit,
nz dum Korere
ner Nlt
Mlen I teſt .
Eelt⸗

e, Ul n
lie Ne⸗

Uit nn
. (
lahieber . 8

olt.
on
nn
8,0.
lino
ſerd,
Hcen
nony,.
nodin
Nesſel
, ſd
wlot,
no,
vonatr.
ncelm,
retk l
ledhihn,
npr.
tndklonmn
Puſorum,
Oniohe,
Gvo mod
tſeelenumn

ne. (.

ſehulin.

n reſiit,,
dream, m
lectum Du-
ede me, ſl
Nipes kider 5
t, non n,
rb ſegiinn ,
tpolt ſenan⸗
Non ne ;
ſumm. Qo
collukreun
ruchu eh⸗
K, conhonn
fes Fchn rn
Uertnin i⸗
ju Aucdim
riinecbee
Dominielee
Gormirtler⸗
n güden
miun ſum
nete: lele⸗
re in ſon n
4 bro
emn 6⸗
non umentl⸗
tumm, e ,
Llenc u,
gnior i⸗ .
ſeſtumgbe 4
Grmenta “
dcli e e
ais nhi
iis den
afma .

ſrai.
ninſtann 1

Stromatum, Lib. IV.

buit in cœna ſuper pectus ejus. Joannes Chriſti
pectore uſus eſt, ut quieſceret, non autem ut
ibi ſereret ſibi infulas, ſociis præcipitia. Quid
agit ille recumbens in ſinu Domini ſui? Dor-
mit. Scilicet. Imò Dominum conſopit. Aſcen-
Pſal. 2:·6. ſones in corde ſio diſpoſuit, in valle lachry-
marum. Potitus enim Domini corde;, poſt-
quam Cor Domini cor ſuum eſfſe fecit, ibi aſ-
cenſiones ſibi diſponit. Sed dum ſibi Montes
ſtruit in corde Domini, aliis valles lachry-
marum parat, quòd nemo aſcendat, niſi cæ-
teri deprimantur. Ergo Joannes contentus eſt
ſuper pectus Domini obdormire. Imô, ſi Au-
guſtino credimus, ex illo pectore non decora
ſua expreſſit, ſed Domini præconia. Ibi ſuxit
proozmium Evangelii ſui, quo Chriſti divi-
nitas innotuit. Porròô ſupra pectus Domini Joan-
nes recubuit. Aulicum ſi propiùs admoverit
Princeps pectori ſuo, ſciat illum non gnavum
ſtrenuumque futurum, ſed torpidum. Si pe-
ctori admotus fuerit, crede mihi dormiet.
Quamdià enim gratiam Domini aucupatur,
vigilat, diſcurrit, laborat, æſtuat: ut vwerô
viderit ſe ſuper pectus, recumbet, ſuoque
otio ſtudebit, non negotiis tuis. Filiis debe-
tur pectus, non ſervis: imòô ne filiis quidem,
nam & natura noluit, ut à patre fihi lactaren-
tur, quòd dedeceat arcanis amimi & cordis vel
liberos admoveri. Quod ſi à Patre natura fi-
lium ſubmovit, ne, dum lac ſugit, ſecreta exſu-
geret: quam indecorum eſt, ut ſervus in pe-
Gtore Domini recumbat? Neque dicas, non
reſciturum ſecreta, quamvis ei pectus pateat.
Et Joannes verbi generationem exſuxit & Chri-
ſti ſinu. Quamvis non indecorum vel Chri-
ſto ſuerit in ſinu Apoſtolum excipere, quando
divina tantuùm recondebat in pectore; vel Joan-
ni eò accedere, ubi ideò obdormivit, ne dein-
ceps dormiret. Qui & recubuit in cœna ſuper
bebtus ejus. Miror Joannem, quòd torporem
ſuum non obtexerit coram Chriſto, ſed rete-
Hypocrifs. xerit. Nos quidem coram Dominis inſomnes,
ſolicitéſque aut ſimulamus, aut effingimus;
Matth. 24. Procul verô ab eis ſtertimus. Sic ille, qui dixit,
49. Moram fſacit Dominus, & bibit, & dormivit,
qui ſectus medius poſitus eſt cum hypocritis,
quia, ut puto, coram Domino ſobrietatem
vigilantiämque præ ſe tulerat. Joannes ſupra
pectus Chriſti dormit: ſed in atrio Sacerdotis,
& in Calvariæ monte non dormivit.

Aulici fraæ-
nandi.

Auslidi in.
kdi.

Joan. 21.
20.

Reſiduum erucæ comedit locuſta. Joeël.
1.4.

Darperes Videtur Dominus ità naturæ leges conſti-
mendici. tuiſſe, ut ubi plurimum recondidit pretii, ibi
Religioſi minimum extare voluerit ſplendoris. Sic ma-
tepidi. la punmica duro obtexit cortice: Sic frumen-
Sauts me- ta palearum vilitate obſepit: ſic aurum in luto

dioeri. merſit ſic margaritas non rudi modò, ſed &
Talena aſperd ingluſit concha. Sic denique & in
mediocria.

Scripturis tabernaculum pilis pellibuſque aut
d, ae obtexit , aut protexit. Sic Sponſam,
evehe=t quam florere juſſit ut Lilium , ſpinis undique
i Vallavit. Sic Pauli ſapientia tanquam aurum
melioes, in teſta delituit vilioris aſpectus: unde & cla-
mabat. Habemus theſaurum iſtum in vaſis ſiéti-
libus. Denique in Evangelio mendicus Laza-
rus moriturus inter Angelos, inter canes vi-
xit: & cujus Cor omni gemmarum fulgore
radiabat, caro ſordibus ſcatebat. Nunc verò

2. Cor. 4,7.

227

Chriſti pauperes & foris ſordent, & intus fſœ-
tent. Inopia vultum decolorat, & ſcelus men-
tem commaculat. Inanis arca, inquit S. Augu- Zerm. 29.
ſtinus, inanior conſcientia: Foris nihil, intus Ponmnni.
nihil. NWimirum reſiduum erucæ comedit locu-
Ra. Quæ deforis ſunt inopia conſumpſit, quæ
verò intus ſunt, iniquitas. Fehiciores longè
his ſunt mortuorum loculi. Hi enim quam-
vis pleni ſint intus omni foœditate, exterius
tamen ebore aurôque exornantur. At ſcele-
ſtus mendicus & in corde & in corpore ſqua-
let. Foris vaſtabit eos gladius „ & intus pa- Deut. 32.
vor. Anguis non indecorô, ſed verſicolori ſer- :
pit amictu, quamvis intus venenum conco-
quat. At regulus putidiſſimi coloris eſt, &
perditiſſimi veneni. Abſalom Amnonem per-
dit, ſed illi adblanditur. Necem apparat,
ſed in convivio. At Semei & odium nutrit, pauperes
& lapides jacit in Davidem. Vos omninò La- ſim patien-
troni ad ſiniſtram Chriſti pendenti non abſimi- es en M.⸗
les eſtis, quippe qui & clavos in mamibus ge- Rroez.
ſtatis, & in ore blaſphemias. Vexamini, & Dei volun-
peccatis. Divites quidem pereunt, ſed in byſ⸗ zati conſor-
ſo: vos peritis, ſed in nuditate. Inciderunt "nuri af
illi in Sirenes, à quibus præfocantur, ſed in-
ter citharas. ITu verò ærumnosè impegiſti in ZTiibulatio
Cerberum, qui latrat, & jugulat. Siſara trans- ferenda.
figitur, ſed epoto lacte, & ſomno recreatus.
Aman verô, æſtus inter & curas amiſlæ gra-
tiæ, ſuſpenditur è trabe. Putabam, vos Roſas
eſle, quòd ſcilicet, poſt ſpinas temporariæ ca-
lamitatis, flores ederetis nunquam interituræ
ſortunæ: Verùm Rhamnos vos eſſe deprehen-
do, poſt dumos, aculeos progignentes. Quid
igitur remedii adhibendum eſt, ut tantæ cala-
mitatis molem arceamus? Scelus pœsnitentia
abolendum. Sed quænam eſſe debeat Pœeniten-
tia expunctrix iniquitatum, audi. & autem im-
pius egerit pœnitentiam ab omnibus peccatis ſuis,
quæ operatus eſt, & cuſtodierit omnia præcep-
ta mea, & fecerit judicium & juſtitiam, vi-
tâ vivet, & non morietur. Et primò quidem
intellige, non te impulſum à dæmone, aut
deceptum ab angue, ſed diſce te tuopte inge-
nio operatum efle. Studio nempe & artificio
quedam in flagitia proruiſti. Tum verò non
de turpioribus criminibus dolendum, ſed de
univerſis. Deinde Præceptis non modò pare-
re & ſubdi debes, ſed eorum cuſtos eſſe de-
bes, & propugnator. Neque ſolùm cuſtodias,
neceſſe eſt aliqua: ſed omnia. Non autem
ea cuſtodias, ſi coram aut filius pejerat, aut
ſocius latrat, aut fornicatur affinis. Porrò Ju-
dex quoque eſſe debes ſcelerum tuorum. Non
Medicus ſis, ſed Judex. Vexat Medicus, ſed
quam blandiſſimè poteſt: Judex verò torquet,
ut cruciet. Quid quod Judicem eſſe non ſuf-
ficit, niſi quam ſtatueris ponam, exſequa-
ris. Tortor ſis oportet facinorum tuorum,
non tantum Judex. Si hæc præſtiteris, vitâ
vives, nunc enim mortem vivis; Anima, enim, Ezech. 18.
quæ peccaverit, ipſa morietur, & mortua quo- ⁰.
que eſt.

Patientia.

Pœnitentia
vere.
Ezech, 18.
21.

Apparuit gratia Dei Salvatdrie no-
tri omnibus hominibus erudiens nos.
Tit. 2. II.

Quo modo, aut in quo erudit nos? ut „„
. . . . . riſzi
abnegantes ſæcularia deſideria Ambitionis Nai:vien:
& Gloriæ, humilitatem Domim ſectemur Hamilits-
jacentis enm ferit,

=

228 Oliva
Religionie jacentis in ſtabulo. Regnaverit ſuperbia ab mihi feciſtis. Deſpicis ſtabulum? Chriſtum
yis "i. Adam uſque ad Chriſtum: at, ubi Rex re- deſpicis, cujus ſtabulum eſt. S. Chryſoſtomus
. gum in fœno cubat, quis non faſtidit ſceptra, optaſſet videre concionantem Paulum: Ego .
mbisio eâque ut angues fugit? Virga Moyſis regnatu- Paulinum libenter vidiſſem ruſticantem. O 1
vincaiur. ri, ut terram ſanctam deſerti attigit, in an- ſi ſpectaſſes illum in horto Regis, quo ſtu- r.
Qgeuem verlſa terruit quem fulcire conſueverat. dio anethum & mentam excolebat. Quid agiss
= "5 Ità & Virga regni, ſi Verbum fonum & ter- Non iſthæc vaſa ſunt ſacra, ſed olera: no- ſe
7E sUα TaT factum decidat, deformatur in mon- hergo tantaâ diligentia laborare. Abſit, in-
contem. ſtrum, nec jam allicit, ſed fugat. Audi. Sci quit Paulinus: Mihi enim ejuſdem ſunt pre- 6.
rarn. 3. Mis, quoniam, cum apparuerit, ſimiles ei eri- tii areæ & aræ: in illis Agnum litabam Patri, l
. mus, quoniam videbimus eum, ſicuti eſt. Vides in his Agno immolo olus. Tiara, & ſarculus 1
Deum humilem, nec demitteris? Audes non apud me ſolo nomine diſſentiunt. Eâdem Pie-
conformari Deo, quem intueris in antro? tate atque ſolicitudine adſto Horto, qu ad- n
O Joannes, tu quidem dixiſti, Simus, quo- ſtiti Templo. Senatus mihi Conſuli non gra- lum
niam, cùm apparuerit, ſimiles ei erimus. Sed tior, quàm mihi villico campus. Quot olera, olm
ſcientia iſthæc tua non modò de contingenti- tot Conſulares. Concionaturus ad equeſtrem in
bus, ſed de non contingentibus eſt. En! Verbum ordinem, menſem unum quæ dicturus es, me- Qui⸗
apparuit pannoſum inter pecudes, nec tamen ditaris: & ruſticos edocturus, ne unam qui- nanl
genus hominum apparare vult ſine honore. At, dem horam tecum recogitas, quæ ad eos di- tons
inquies, prophetat Joannes de viſione Dei glo- cturus es? Accede ad puteum Sichar, & le
rioſa, ob quam immutabitur corpus humili- diſpice, quas Sapientiæ opes coram Samari- nl
tatis noſtræ configuratum corpori claritatis tana Dominus profundat. Parcius Scribas & Ceien
hriſti. Imôò hinc abundantins gemo. Ergo, Apoſtolos inſtruxit, quàm Scortum. Altare Exod- 20 nti
visà Dei gloria, corpus corruptibile incor- de terra, inquit, facietis mihbi, & offeretis füu- 24. fur,
ruptionem induet; ergo, quod pondus animæ per eo bolocauſta & pacifica veſtra, oves ve- Colun
eſt, monile futurum eſt animæ; quæ ſpinas ſras, & boves in omni loco. Alii pro pre- Oed
parit impurarum cogitationum, lilia germi- tio aræ victimarum conſtituunt pretium. Si al- ile a
nabit & crocum: & vagiente Deo inter ſordes tare fulgeat, præftantiſſima immolant: ſi alta- kum
& pecudes, lutum neſcit vileſcere? Nonne re ſqualeat, vix immolant. In ara aurea ne- Sponſi
longius ab incorruptione immortalitatéque di- mo non adolet thymiama. At in altari figli- Imelka
ſtamus, quàm ab humilitate & vilitate? Et no apis una, aut unus culex victima maxima ſed int
tamen Dei gloria elevabit lutum ad gemmas, funt. Non ita certè juſſit Dominus. Etiam in As et
& Dei humilitas non dejicit in luto lutum. creta imponi juſſit non oves tantum, ſed bo- celetet.
Gimiles ei erimus, quoniam videbimus eum, ſicu- ves quoque. Tu quoque ſi ſapis, fervorem Cln el
ti eſt. Illud autem hoc loco quærere libet, tuum explicabis tum in ſplendido, tum in Cngue
quâ ratione gerere ſe quiſque debeat, cüum obſcuro munere: Non ex ebore tantum Phi- uren ſ
ei viliora religionis munia demandantur. Tria, dias ſciebat facere ſimulachra, inquit Sene- gat tan
niſi fallor, præſtanda ſunt. Primè; ità ſe ca. Sic Sapiens Virtutem, ſi licebit, in divitiis Celan,
gerat in vilibus, quemadmodum ſe geſſerat explicabit: ſi mins, in paupertate. Quam- Fen. Ep. Ilumm
in ſplendidis. Secundò; Gerat ſe tanto ani- cunque fortunam acceperit, aliquid ex illa me- 85. ſetdn
mi ſenſu, tantâque occultatione decorum morabile efficiet. Paulus non ſolùm Diony Minuma
ſuorum, ut verè credatur ad ea factus, imèé ſium ex tribunali traduxit ad cathedram led Der are. le min
& in eis factus putetur. Tertiè; non id ſo- Oneſimum fugitivum ità elaboravit in vin- Aifiremsad Uun in
lùm exiſtimari debet de eo ab alis, ſed & culis, ut ex mancipio Epheſiorum Epiſco- Pauperes. fabniceti
ità debet ipſe ſeſe apud ſe deprimere, ut pum effinxerit. Suſcipe illum, ſieut me. Reſi- 1 Gindoum
ad majora vel ſe ineptum credat, vel etiim ce viſcera mea in Domino. Quantum, rogo, grin ein Porrd r
evectum fuiſſe obliviſcatur. Exordiamur à Sapientiæ atque doctrinæ diſſeminare debuir (lechrion
primo. . Aliqui non ex omni ligno Mercu- Apoſtolus in arenis illis ſervilibus, quò ap- Asi iln hitn ſar,
rium effingunt. Si in luce reponantur, om- tæ redderentur ad infulas, ad Evangelium, i a g. te defe
nia præſtant : ſi verò dimittantur in luto, ad Martyrii palmas & ubera charitatis? Om- bere: in ſſe nn
agunt nihil. Vapor „ quamdiù in cœno eſt, ninò ſi Paulus efſes, ita elaborares Apoſto- , Uesfn Aicen i
fumus eſt odoris teterrimi. Ut verò ſupra nu- lum ex ſilice, ut ex auro. Nulla materies tam . cGH⸗ iami E doll,
bes fuerit, coruſcat non jam fumus, ſed ful- vilis eſt, in quam tu non debeas opificii tiuii datetin imn initen
gur;, tonat vulneraâtque non jam vapor, ſed ſtudia omnia conferre. Et tu, fli hominis, ſu- w uſcl eſi Celin
fulmen , Iris denique eſt, non vapor. David me tibi laterem, & pones eim coram te, & Etc Unl,. tllins ſ
in campo, ſpeclante Rege, & aulà demiran- deſeribes in co civitatem Jeruſalem. Noli ne- imn ſ:
te, Gigantem ſtravit: Idem verò in eremo, gligere laterem. Tu quidem vix in eo Co- Contigt
nullo ſucclamante, Leonem Urſumque diſcer- rozaim, aut Canam Galilææ oppidulum car- zaetkun.
pfit. Advenere ex Oriente Magi dedicatu- bone ruditer deſignaſſes, at Deus exaétiſſi- n. icten
ri Salvatori theſaurorum ſuorum primitias. meè expingi in eo juſſit Hieroſolymas: ut in- 4 ſri⸗
Ubi verò pro Aula ſtabulum, pro rege pan- telligas nullum tam vile tibi munus committi, elne
nis involutum infantem repererunt, non illos in quod elaborandum non toto conatu incum- ns n
conſilii ſui poœmituit, ſed, quæ regnanti deſti- bere debeas. Non in ſolo topazio inſculpen- ne t
naverant munera, vagienti in fœno obtule- da eſt Jeruſalem, ſed etiam in latere. Hinc eſt, le D
Matth.2. rurt. E 3 dderii d n e teale e i quod S onlus non ex ſolo auro, aut ebore nnſen.
Debes Sale , thus & myrrham. Audin'’? tantùm e ingi voluit membra ſua, ſed e- 8 Hlgn
dem ingenii & fervoris tui gemmas tiam ex floribus, quibus nihil fragilius: ſed 1 l,
effundere in oppidulo non minus, quam Ro- etiam ex lapide, quo quid vilius? Tabia ejus Can. 5. g. men
mæ. Timendum „ne & nobis illud occinatur à lilia. Crura illius columna marmoreæ, Propè ſap- Ut ee
Chriſto: Quod uni ex minimis meis non fe- phyros & ebur locavit & marmor. Juxta elatas lnen i
Matth 25. ciſtis „nec mihi ſeciſtis. Amen dico vobis, palmarum & areolas aromatum lilia fevit: ne ltieNude
47. duamdiu on feciſtis uni de minoribus iſtis, nec tu minori ſtudio, quæ fragiliora videntur in “ Ie b
Ec- Call

ton
Hamn Eccleſia, curares: ſed ità te impenderes in
In ſplendidis ac in vilibus, cum utraque videas in
8 „ —„ X.
n. 0 unum Sponſi corpus coaleſcere. Lugeo, cum
dd . video, non ſolum non poni curam omnem in
Nige vilioribus muniis, ſed lætitiam omnem in eis
deponi, eâque non modô aliquos non excole-
IN. — . .
lten re, ſed exhorrere, ut monſtra. Audi » quid
lnt Senec. ſcribat Philoſophus. Leonibus, inquit, Magi-
R ep. 85. ſter manum inſertat“ Oſculatur Tigrim ſuus Cu-
R ſzos. Nio ſupiens eſt artifex domandi mala. Ergo-
*R ne Awaritia oſculari nos docet Tigrides; &

JneUS. CHRISTUS, filius Dei, non impetrat,

ut minus ſplendidum locum õ HRM
t rum ita lignum, ut argenrunn autar en
ornare nemcis, niſi ea, à qui gus ſartaris 9 r
,l in capite Virginis corona ex ellis ne ur
H Quia micant in umbris: quia no em exor-
nant. Ad deſignandum Antiſtitem, Virga Aa-
dtnd romis non fructus tantùm aut flores, ſed fron-
ch, d des quoque produxit: ne tu inanioris officii
n Kut tanquamm folia deſpiceres, quæ Deus tanti
daibe l facienda docuit Sacerdoti. Hinc eſt, quod in
mn. Am Cantico Canticorum nunquam Apes laudan-
Aferets ſen tur, cùm tamen laudentur & Turtures &
Wes de Columbæ : præſertim cum Sponſus favum
i o r comederit cum melle ſuo. Nimirum induſtriæ
etntn. N. ilæ quidem ſunt, & mellis architectæ, ſed
lant: d. ſavum nomiſi ex thymo ſtruunt. Spernit
a Ares . Sponſus artifices tantas, quòd ex ſolis floribus
Atun tel. mella compingant. Præclara edunt plerique,
ina manm ed inter præclara. Etiam ex fœno ſi favum
US. PEtimm n Apis efformaret, Procul dubio Aquilis ante-
m, db. celleret. E contrario, Bombyx ex foliis ſeri-
Eyjlen cum elaborat. Sic tellus glandem excipit,
ido, tun 1 eâmque non ſpernit, ſed ſovet; itâque vili-
tantkm. tatem ſeminis excolit, ut in arborem aſſur-
incut r gat tam validam, ut ventos eludat, tam pro-
it, in Enti ceram, ut nubes exæquet. Et unde, noge ,
tte. (rt lilium ager educit? ex cepa. Dum cepam fo-
d er dane; vet, florum principem parit. Tu quoque etiam
lmn Den⸗ minima magnifacito, etiam vilia excolito ne
lnn Ai Sole minor ſis, dum major es cœlo, qui tan-
thectinik,⸗ tum induſtriæ ponit in luto, ut ex luto aurum
Ke fabricetur. Calca ſuperbiam, & perinde deſu-
Drun E dandum tibi ſtatue in vilibus, ac in ſplendidis.
ſeu m. ii Porròô ità te exercere debes in mimmis, ut
utum, leen Credaris nunquam maxima præſtitiſſe. De Pau-
anie I. Ppiſt. 27. la ita ſcribit S. Hieronymus. Tantd ſe bumili-
bu, 0 A, tate dejecit, ut, qui eam non vidiſet, ipfſam
Eyangeliny, eſſe non &ederet; ſed ancillularum ultimam.
Hartme: 01, Religi⸗ S Ahqui ità ſe ad vilia demittunt, ut majora &
ares Ae „in nosi. ſe poſſe, & aà ſe præſtita nutu, Verbis, vultu
Nameteiesti lis regaz indicent. Unde ipſis accidit, ut nec maximi
eis Dnini, genus ſuu. eſſe deſinant, cum fiunt minimi „quod magni-
Gi nnisS Hamili- tudinis ſuæ quædam ſervent vel in vilitate ve
enut; tas rara. ſtigia: unde & hinc & inde, ut olim cæco
ſalen. Ml contigit, ſucclamatur ab iis, qui magnum fuiſ⸗
ie n al. Joan.4.8. ſe putant. Nonne bhie eſt, qui ſedebat? Alii
opgidllmner Arrogan- dicebant, quia hic eſt. Alii autem nequaquam,
Deus l e Lin- ſed imilis eſt ei. IUlle verô dicebat: Quia ego ſim.
lolymsu ſee. O dedecus! Dum alii ambigunt, an ipſe Ma-
guns Commun gnus fuerit, ipſe ſe maximum profitetur, neſ-
GutRAe : citque, nec delitere in latebra, nec in ſqua-
lner oer lore ſordere. Non modèò gaudet, ſi digito de-
D Pc monſtretur, & intentis in eum oculis dicatur,
liet Hic eſt. Sed ſi aliqui addubitent, prodit ipſe
o,n de Tbid. ſe, & clamat: Quia ego ſum. Tentatio iſta vel
bte iun 4 Jobum exterruit, vel;, ſi non eum illa perſtrin-
bni Xit, eam ipſe in ſe coloravit, ut eam in no-
is) ⸗ bis expungeret. Dum enim ſederet in ſterqui-
mtet⸗ linio, ne ibi natus crederetur, exclamare cœ
mor. uti pit: Quando lavabam pedes meos butyro, & petra
um Il or Ethicæ Comment. Tom. IV.
ore e

Stromatum, Lib. IV.

229
fundebat mihi rivos olei. Quando procedebam
ad portam civitatis: & in platea parahant ca-
thedram mihi. Principes ceſſabant loqui, E& Jobe 29.
digitum ſiperponebant ori ſuo. Ita-ne? in ſter- 6.
core conſides, ut te demittas, & tam ſplen-
dida de te jactas, ut ſterquilinio thronum im-
miſceas? Verùm, ut dicebam, non ſuam »„
ſed noſtram ipſe exprimebat amentiam, qui
nec maximi eile dediſcimus, cùm ſumus infi-
mi. O ſi vidiſſes aut Paulum texentem taber-
nacula, aut Paulinum rigantem olera! Nun-
quam aut illum Doctorem Gentium eſſe cre-
deres, aut hunc Romanum fuiſſie Conſulem
putares. Ità enim ille in officina, & hic in hor-
to occuluerant fulgorem ſuum, ut nonniſi ter-
ræ filii crederentur. Intuere Amygdalam, poſt-
quam, ſæviente hyeme, comam abjecit. Ità
pompam omnem foliorum exuit, ut non hye-=
mare credatur, ſed aruiſſe. Trunco propior,
quàm arbori, in agro ſtat. Non vales virorem
ejus dignoſcere, miſi ramum aut decortices, aut
frangas. Et arbor quidem ità ſe occulit, nos
verô non ità nos recondimus: verùm;, etiam
dum latemus, emergimus. Sol quoque, cùm
nubibus obtegitur, diem facit. Scimus, non
fulgente Sole, Solem fulgere. Quàm ſæpè, dum
aut ſaccum aut pannum præferunt aliqui Re- gaa à
ligioſorum, ſericum objectant. Nuſquam Sol, Religieſo
ſed dies eſt. Sordes ubique, ſed per ſordes um- vero.
bra quædam non ſpretæ, ſed abdicatæ nobili-
tatis intermicat. Dum manus piloſæ ſunt, &
ruſticantem Eſaü ſimulant, vox prodit Jacob.
Noli tam faſtuosè loqui, ſi cupis in lacerna ru-
ſticari. Iſaac, dum Rebeccam Sororem dicit,
frater creditur: ſed, dum illi colludit, vir 42.
ejus deprehienditur. Proſpiciens Abimelech Rex Gen. 26
Palæſtinorum per feneſtram, vidit eum jocantem 3.
cum Rebecca uxore ſua. Et accerſito eo ait. Per-
ſpicuum eſt, quòd uxor tua ſit. Initio quidem di-
Xit, Joror mea eſt, eämque ut ſororem habuit.
Cüumque pertranſiſſent dies plurimi, inquit Scri-
ptura, Abimelech vidit eum jocantem. Nimi-
rum non odio Rebeccæ, ſed metu mortis eam
quodammodo abdicaverat: reputans, ne forté
interficerent eum, propter illius pulehritudinem.
Ubi verô refrixit metus ille, tum enimverô
vel coram Rege jocari cœpit cum conjuge.
Tu quoque gloriam abdicaſti, ne perires:
verùm, exacto tyrocinio, quam non ſolùm
non appellabas uxorem, ſed nec dicebas ſoro-
rem, imò ut alienam declinabas; paulatim ità
illi adblandiris, ut, qui nunquam cum gloria
domus tuæ domi tuæ convixeras, in terra a-
lienigenarum colludas ei, & ea jactes in Mo-
naſterio, quæ ne ſomniaveras quidem in atrio
paterni domicili. Audivi ego putidiùs gloria-
ri de ſuo ſtemmate perpaucos Cœnobitas-
quaàm Babylonios. Parcius interdum nobilita-
tem jactant Equites, quàm Sacerdotes, & Glo-
riæ illi alumm fſunt, hi verò mancipia, niſi
fortè mavis eos dicere ſponſos. Quod ſi, etiam
Cùm occulitur nobilitas, non latet: quid quæ-
ſo, fiet, quando ejus non modò vultum, ſed
& viſcera exponemus? Saul Pythoniſſam la-
tere voluit, nec valuit. Quare impoſuiſti mibi? 1. Reg.
Tu es enim Saäl. Sic etiam uxor Jeroboam la- 28. 124G
tere non potuit Ahiam caligantem: Ingredere 3. Reg˖
uxor Jeroboam, quare aliam te eſſe ſimulas Er- 14. 6E
go ſcintillat etiam repugnantibus nobis Gene-
ris fulgor, quo modo micabit, ſi propaletur,
non ſolum clangore veritatis, ſed etiam ſtrido- Religioſus
re mendacii? Videntur mihi pauci guicern 4 in auta
e

Nobilitas
non ja-

Bona &
Nobilitas
occultan-

Ibid.
S8. Waac.
Ibid.
lbid.

ſed aliqui è ſervis Chriſti Moſaicæ V irgæ non
abſimiles. Ut enim illa lapſa humi eſt, in an-
Exod4.3 guem verſa ipſum fugavit Moyſem. Verſa eſt
in colubrum, ità ut fugeret Moyſes. Cur fugis?
Coluber eſt. Rideto. Si tangas iterum illam,
virga erit non Paſtoris duntaxat, ſed regnhan-
Ibid. tis. Extende manum tuam, & apprehbende cau-
dam ejus. Extendit, & tenuit, verſäque eſt in
virgam. Videas interdum aliquos ad Coeno-
bium velut ad Eremum Moyſis confugere, ibi-
que inter ardentes rubos, & alloquentes An-
gelos humi ſe abjicere, ut non jem virga re-
gni, ſed angues videantur & terram come-
ſturi, & ſuper terram humillimè adrepturi.
Si eos videas ſuæ initio converſionis humi re-
pere, virus in mundum vomere rudes, ſylve-
ſtres, Moyſes ipſos conterentes, dices illos
nunquam erupturos è& cavernis, nihil præter
lutum comeſturos, homines & fugaturos &
fugituros. At, ſi ſubinde ad eos accedas, vix
eos paululùm elevaſti, cùm illicò verſos vi-
deas in virgam; ſine qua Moyſes nec aulam
ſubibit, nec regna elementâque commovebit.
Ex Aulico Coœnobita, ex Cœnobita Aulico-
Religioſus rum primas. Et quidem non aulam intrabit,
aut Ec-- ut Pharaonem terreat, ſed ut Pharaoni blan-
3Heſaſßti. diatur, imò ut agglutinet Pharaoni Moyſem,
gs „s. ne dicam ut Moyſem virorum mitiſſimum in
veaz, ne Pharaonem convertat immaniſſimum tyran-
adalazio norum. Virga illa Ægyptum concuſſit, &
ne attt eduxit Iſfraelem. Hæc veròô virga elevabitur,

Tÿologid non ut Egyptum perdat, ſed ut Ægypti fi-

7leſiaſti. Hes producat: nec excutiet à filiis Abrahæ ju-

caà juriſ. gum Pharaonis, ſed ſummo ſtudio adnitetur,
diétionem ut traducat in ͤtgyptum filios Jacob & Jo-
Politieæ ſeph: nec quieſcet, donec Jordanis influat in
Tatdet. Nilum. Et quoties luximus à filiis Eccleſiæ ju-
ra Eccleſiæ in Dynaſtarum jura tranſpomi? Ni-
mirum Virga, quæ humi verſa in Anguem
eſt, non vertitur iterum in virgam, ut Oves
ductet, ſed ut præſit tribubus, & Duces aut
creet, ſi obſequantur, aut perdat, ſi relucten-
tur. Religioſo Viro nemo humilior, quam-
diùè humi fuerit: ne ambulat quidem ſuper
terram, ſed repit, non quadrupes, ſed ſer-
pens. Nemo tamen eo altior turgidiorque, ſi
elevetur: præſertim ſi non Dei voce illum ele-
vet Moyſes, ſed ipſe ambitionis dolo non Pau-
li manum corripiat, ut ſæviat, ſed Petri ar-
ripiat dexteram, ut blandiatur. Sapienter ſanè
Paulus, qui anguem ſibi adhærentem excuſſit
in ignem. Anguis, inquit, es, humi repe.
Quod ſi reptare tædet, conflagra. Utinam &
Petrus Serpentes, qui ſerpere nolunt, ſed ſu-
pra humum ad dexteras Principum Apoſtoli-
corum aſſiliunt, excuteret, ſi non in flammas,
Laus ſan- ſaltem in cœnum. Serpens eſſe elegiſti ex Vir-
Sa Proba. ga? non eſt tuum, imperare, ſed repere. Ter-
tiè non modò debet vera humilitas ità abdere
lucem ſuam, ut Nox & eſſe & fuiſſe creda-
tur; ſed ipſa debet ità ſe vilitati dedere, ut
nec recordetur aliquando fulſiſſe. Proba, inquit

Ep. z. ad S. Fulgentius, edm ſit avis ataviſque nata no-

Gallam. bilibus, & deliciis Regalibus enutrita, tanta
illi eſt humilitas infuſa“, ut amore ſubjectionis,
& aſu ſerviendi, Dominam ſe aliquando fuiſſe
Can. I.5. Jam neſoiat. Ita fœminarum Proba nobiliſſima:
ſed non ità in ſui amoris tyrocinio Sponſa,
Arrotan- quæ clamat: Nolite me conſiderare, quöd fuſ-
e,, „ ean im, quia decoloravit me Sol. Miror fuſcam;
Di ie⸗ ſed odi memorem pulchritudinis. Adhuc non
lis zil a tibi omninò nigredo placet, quæ ſcis, tibi

230 Oliva

eam advenifle. Proba neſciebat ſe Dominam ſe dicat,
fuiſſe, ades immerſerat ſe penitus ſervituti. e ſe .
Audias paſſim decantari putida illa Poëtæ: Fui- Ria ui,.
mits Troës. Et illud: Ille ego, qui quondam. Krem.
Non ità Chriſtus, qui ait, Ego autenz ſüm ver- Pſa.».
mis, & non homo. Non quid fuerit, ſed quid ſit, Hamili.
recordatur: nec recolit occurrentes ſibi regu- tas vera.
los, ſed inſultantes ſcribas, & latrones blaſ- bid.
phemantes commemorat. Opprobrium hominum, Ibid
& abjectio plebis. Addit & ibi: Omnes videntes ld.
me, deriſerunt me: locuti ſunt labiis, & move-
runt caput. Deriſerunt? Si diceret in Cruce: vi- Oloris
dentes me derident, fortè intelligerem oracu- aa.
lum: At, dum ait, deriſerunt me, quis non Cegnitis
ſtupeat? Num Apoſtoli, qui ommia reliquere, Iui.
deriſere te? Num Centurio tam demiſsè lo- Gentgra.
quens? Num Jairus rogans? Num Chananæa tulatiores
clamans? Num turba, quæ te Regem creare non rumi-
cupiebat? O Humilitas inter dedecora, im- aandea,
memor honorum ſuorum! Veni, inquit, in al- 1 ,.
titudinem Maris, nempe Humilitatis atque de- Taingls
preſſionis, & tempeſtas demerſit me. Nihil vi- Pf s8. 3.
deo, nihil recolo niſi probra mea. Omnes viden- Perſecutio
tes me, deriſerunt me. Magdalena videt me, ſed bura ſi.
ego illam non video. Non enim video illachry- Ginis 1
mantes Cruci meæ, ſed oblatrantes. Vidi Pe- vana -
trum;, quia abnegaverat, ſed Joannem non at- dium.
tendi, qui adhæſit & vincto & morituro. Vi- Perſecutis
de luſciniam emortuam. IIlicò vermes ebullit, "wande.
ex quibus nullus evolat, nullus canit, nullus non
fœtet, non repit. Atqui Materies illa ſylvarum
delicias enutrivit. Enutrivit, ſed cùm jam dege-
neéraverit in Vermem, ſuæ prorſus immemor
dignitatis, in cœno volvitur. Certè Job non
exhorruit, ſed dilexit ſterquilinium. Verumta-
men in nuditate recordabatur opulentiæ: Oculus Job. 29.
Jfui cæco, & pes claudo. Pater eram pauperum. 15.
Expeclabant me ſicut pluviam, & os ſuum ape-
riebant quaſi ad imbrem ſerotinum. Audiamus,
rogo, Apoſtolum inſonantem ubique terrarum:
Ouæ quidem retro ſunt, obliviſcens: ad ea ve- Philip.3.
70, quæ ſunt priora, extendens me ipſum, ad 13:
deſtinatum perſequor, ad bravium ſuperna voca-
tionis. Utinam tam feliciter oblivioſa Humili-
tas eſſet, uti eſt Celſitudo. Vix enim Joſeph
principatus mella prælibavit, cùm ſtatim obli-
tus eſt ſervitutis & compedum. Vocavitque Gen. 41.
nomen primogeniti, H dicens: Obliviſci 5r.
me fecit Deus omnium laborum meorum, & do-
mus Patris mei. Non cedat Gloriæ Humilitas:
ſi illa fulgore ſuo eradit è mente catenas: hæc
obliteret in corde infulas ſui pulveris foœditate.
Addam hic aliqua, quæ in ſecundo puncto
exciderunt. Si lates, non luceas. Ità te abji-
ce, ut ab aliis credaris abjectus. Videas inter-
dum virum doctiſſimum ad ruſticos concionem
habere, & quia pecudes fœno veſcuntur, ru-
ſticè perorat. Tamen, ſi unus, aut alter adſit
paulò erniditior, ne credatur inelegans, miſ-
cet Theologiam ruſticitati. Clamo: In fœno
quid agùnt Lilia? Quid facit ſidus in ſabulo?
Ruſticos alloqueris, & loqueris academicè?
Contaminaſti humilitatem ſuperbiâ. Non ità
Chriſtus, de quo Paulus ſcribit: Semet ipfum Phila5-
exinanivit ſormam ſervi accipiens, in ſimilitu-
dinem hominum factus, & babitu inventus ut
bhomo. Qupiebat homo non tantùm eſſe, ſed
& haberi. Et aſcendens in unam Navim trans- Matthz-
Fretavit, & venit in civitatem ſuam. In unam r.
Navim? Petrus ambulat ſuper aquas, & Do-
minus, ut transfretet, aſcendit in ſcapham? Au-
di S. Chryſoſtomum: Cum pedes poſet tranſire,
navigio

66

.

M f.
1

1 .
lin n

e.
tüun

ara,

enun
nee en
lat en
jet.
letit;
tenti
erecua
nita

il. aunlcn

e,

lMet. Mn eſs
². cuin

lere. I
Ut pari
acula,

lia b Hemorrl

ite b
Eenine
Uitats .

bil. Kete woll

. Hine-
hetlos ab

litt. guenet
1, Min ueri

Cln wope
natlcurn en
lin incredt
eun uſn

Auc. Ne; Er in

le Cononicn
, 1

iln

lie nee
net, 0
Pne zadren
& Dhuls
nun kalic
nninmn
tet le,
mnzeuls!
e amn il
Imnmn. Ne
gen.
te ſpperill
glis g

Pilonem 1

S

Kuizmi

Echr WDl

Ge
en Dricl.
di⸗ M
eitti
lnikh
Channz
den geilen
Son, i. n
t, id.
Vankb
Unet nile
idet net⸗
. Wülen
Inenn none
hortutn
Unes edlln
in uluumn
um ſin E.
ſis inmeme
te ob m
m. Venm
lentir,
ANn, getpermn 4
ſin
n. Audemu,
que terranun.
es: AA eltel
ne igin,
nſihmnuttnt
mwiol Hunt
erinn Mn
m faumon
m. Mumileie
en. Okluſſit
neenin,
Uie Hunii
te catenes.
lvers ſelun
ſecundo un
eas Iu t 0
e. Vikaihk
ſtroscNN
o veſunnd,

ene
1 A
3, aut Alter An

e

t
4

.
.

mnelegib,ii
Hhamo: I in
ſidus in “
eris NAli
perbit nan⸗
bit: Nnen ſe
jens, in ſult
bitu immentu ,
antünn ele
mn NMNNN r⸗
un. h⸗

Stromatum, Lib. IV.

Ho. 3o: navigio conſcenſo trajecit: Ne humanitatis ſita
in Matt. myſterio derogaret. Maluit humilitatem cuſtodi-

Bona oc-
cultanda.

re, quam divinmitatem: & , ne illa periclitare-
tur, hanc expoſuit. Dices: ſed ad litora Beth-
ſaidæ undas calcavit, Calcavit, ſed ut opitu-
laretur Apoſtolis, ſed ſolis ſpectantibus Apo-
ſtolis, imò ne illis quidem eum dignoſcentibus,
tum noctis obſcuritate, tum immutatione fa-

Humili- Ciei. Uique adeò erubuit apparere ſuper undas,

tas Chri- ut vix ab eis agnoſci voluerit, qui eum & ma-

Ei

jora potuifſé, & grandiora poſſe ſciebant. Ur

Marc. 6. viderunt eum ambulantem ſuper mare, putave-

49.

Joan. 2.4.

Ibid.

Luc. 8.
52.

Luc. 8. Hemorrhoifſa, ſubiratus clamavit;,

46.

runt phantaſma eſſe. Hinc eſt; quòd tam æ-
grè Dominus tulit in Cana à ſe prodigia peti.
Duid mihi & tibi eſt, Mulier? Nondum venit
hora mea. Non poterat miraculorum pompam
expandere: &, ſi homines credidiſſent doctri-
næ ejus, nunquam prodigia edidiſſet. Vene-
rat enim ut hoino eflet, non ut Deus appare-
ret. Hinc eſt, quod etiam poſtquam hora ap-
petiit prodigiorum, obſcurare adniſus eſt por-
tenti lucem. Non enim vina eaundare juſſit in
evacuatis hydriis, ſed eas prius implendas cu-
ravit aquâ, ut minori fulgore prodigii gloria
coruſcaret. Implete hydrias aqud. Hinc etiam
eſt, quod, cùm ad Jairi filiam deveniſlſeêt, ait:
Non eſt mortna puella, ſed dormit. Voluiſſet;
ſi lcuiſſet, non Creator, ſed medicus appa-
rere. Detraxit de miraculo quantum potuit;

ut parum de humilitate ejus, etiam inter mi-

racula, detraberetur. Quin & in via tactus ab
Luis me te-
tigit? Doluit à ſe virtutem profluxile attactu

Marc. 5. ſœminæ; cujus prodigis timuit, ne ſuæ Divi-

31.
Ibid.

Matth.

12, 39.

Matth.
17. 16.

Prov, 8. ciæ meæ eſſe cum filiis hominum. Quomodo nunc

31.

nitatis majeſtas proderetur, cùm ipſe tunc ful-
gere nollet. Nam ego novi virtutem de me exiſ-
ſe. Hanc quoque ob cauſam tam acriter repre-
henſos ab eo crediderim ſcribas, cùm prodi-
gia expeterent. Generatio mala & adultera, ſig-
num quærit, & ſignum non dabitur ei. Sic etiam;
cùm rogaretur à quodam;, ut filium ſuum lu-
naticum exſolveret à de'mone, ait: O Genera-

tio incredula & perverſa, quouſque ero vobiſ-

eum è uſquequs patiar vos? Afferte huc illum ad
me: Et increpavit illum JsUS, & exiit ab eo
dæmonium. Quid? Nonne tu dixeras: Et deli-

clamas, Quouſque ero vobiſcum? Poœnituit te
fortè adventus tui? Dum Angelorum citharas
& Phialas recolis, ſuſpiria & morbos homi-
num faſtidis? Imò deliciæ meæ eſſe cum filiis
hominum, ſed ut filium hominis. Volo eſſe in-
ter illos, quaſi unus ex illis. Quid mihi cum
miraculis? Vulneror cùm operor. Deliciæ meæ
eſſe cum filiis hominum, non fſupra filios ho-
minum. Non dehicior, niſi lateam: crucior,
ſi fulgeam. Nimirum Gloriæ radiis paulô an-
te ſuperfuſus à Patre, ſperabat ſibi inducias a-
liquas à gloria, monitiſque diſcipulis, ne cui

viſionem Thaboris edicerent, Humilitatem &

latebras in deſcenſu è monte mente præripue-
rat. Eſt illi erepta ſpes delitendi, occaſione
oblatâ prodigiis. Proinde vilitatis præconceptæ
jacturãà mœrens ſucclamat: Generatio incredu-
la atque perverſa. Ecquando ero inter homi-
nes, ut homo? Si fulgere voluiſſem, vel per-
ſtitiſſem in monte, vel non deſcendiſſem è& cœ-
lo. Ergo-ne vel Dæmones fulgores meos pro-
dere debent? Ergo nec in loco campeſtri licet
non eminere? FHlinc eſt, quod divinitatis ſuæ
pompam oſtenſurus, ne Prophetæ, qui eam
prædixerant, mendaces haberentur, non modò
Lithicæ Comment. Tom. IV.

2 q1
ſeceſſit à turbis; ſed etiam ab Apoſtolis receſ-
ſit, tribus duntaxat delectis, quos etiam &
nube obvolvit, & voce terruit, & ſomno he-
betavit. Quin & Solem ſibi locavit in vultu,
non ut videretur fulgidior, ſed ne in fulgore
ſuo videretur. Quis enim in Solem reſpicit?
Uſque adeò & coactus aſcendit in montem:
& ſtudioſus gloriam ſuam Diſcipulis, etiam
cùm revelaret, obtexit. Et duo illi, qui cum
eo apparuere Prophetæ, tanquam exactores
mihi fuiſſe videntur illius pompæ, quam, cum
Prophetæ, Dei juſlu, prædixiſſent, juſſlu quo-
dammodo ſuo à Dei fllio exegerunt. Qui ut
evanuere, illicé Jkss totum illum triumphi
apparatum diſſolvit, monitis etiam Apoſtolis,
ne cui dicerent viſionem. Nimirum de eo Da-
vid præmiſit illud Humilitatis elogium: Ponens
in iheſauris abyſſos. Obruit divinitatis gemmas
luto humanitatis. Intelligetis, ut credo, cur
Dominus indoluerit, cùm illum cohors circum-
ſtetiſſet in horto. Tanquam ad latronem exi-
Ntis cum ladiis, & fuſtibus comprehendere me:
quotidie apud vos ſedebam docens in templo,
& non me tenuiſtis. Num mortem timet? Imòôòͤ
à Petro defendi non vult. Quid ergo timet?
Gloriam ſuam. Maluiflet in Templo teneri;,
uam ab armatis circumveniri; tum quia &
citius pro nobis paſſus eſſet, tum quia vinciri
potuiſſet ſine gloria. Tæduit illum miraculo-
rum, non vinculorum. Horruit quod in luto
opprobri tanti ſerere cogeretur margaritas
omnipotentiæ ſuæ, eliſione cohortis, & Mal-
chi curatione. Ut ergo dixit eis: Ego ſum, abie-
runt retrortim, & ceciderunt in terram. Et;
tm tetigiſet auriculam ejus, ſanavit eum. En
quid timebat Dominus! Horrebat lucem pro-
digiorum in tenebris catenarum. Voluiſſet li-
gari, ſed radiare noluiſſet. Et hoc quodam
modo illud eſt, quod fertè deprecabatur à Pa-
tre, cùm cdiceret: Pater mi, ſi poſſibile eſt,
tranſeat à me calix iſte. Viderat in illo Calice
Paſſionis ſuæ fuppliciorum vinum dilutum la-
cte miraculorum: viderat inter fæces alapa-
rum, ſputorum, virgarum, Crucis, & lanceæ,
enatare nectar reſtitutæ Malcho auris, & mi-
litum proſtratorum; ideéque calicem rejicie-
bat, non metu pœnarum, ſed prodigiorum
odio. Cupiilet non illum, ſed alium calicem,
eum nempe, in quo ſola fæx opprobriorum ei
propinaretur, nullo divinitatis mero temperata-
In Cruce certè;, ubi facultatem accepit obte-
gendæ penitus divinitatis, Latroni profitenti di-
vinitatem ſuam;, maluit cœlum, quam vitam

redonare. Et affirmantibus ſcribis, ſi deſcen-

diſſet à Cruce, ſe ei obedientiam præſtituros:
penè dixerim, neglexiſſe ſalutem Synagogæ»
ne in ſinu Crucis, ubi dehiciis Humilitatis ſa-
ginabatur, fulgorem potentiæ expanderet. At;
inquies, Velum Templi ſciſlum eſt, & monu-
menta aperta. Sanè, ſed poſtquam emifit ſpi-
ritum. Lege Matthæum: JEUNautem iterum
clamans voce magnäà, emiſit ſpiritum. Et ecce
velum Templi ſeiſum eſt in duas partes. Quid
ais, inquies, de tenebris ab hora ta proſermi-
natis? Aio, non à Chriſto id præſtitum, ſed à
Patre: Et fortè, abſit verbo invidia, ideò cla-
mavit JksUs: Deus meus, Deus meus, ut quid
dereliquiſti me ?à Enimveròô quaſi ſperaſſet à Pa-
tre id obtenturum ſe, ut vel in Cruce liceret
ſine miraculorum gloria expirare: Ut vidit
portentosè pallere ſolem, & mundum treme-
re, quaſi fraudatus & ſuâ ſpe, & deliciis ſuis,
V 2 Clama-

2

Pſ. 32. 5

Matthe

26:5 55

Faan. 18.

Luc. 22.
5 2e

Matt. 26
9.

—

Matt. 277
5Is

Ibid.

232
clamavit ſe deſtitutum. Certè Matthæus teſta-
tur Dominum in hæc verba erupifſe non cùm
configeretur à milite, nec cùm blaſphemare-
tur à ſcribis, nec cùm derideretur à turbis, ſed
quando in confirmationem Divinitatis ejus in
noctem dies degeneravit. Audi: A ſexta au-
tem hora tenebræ factaæ ſunt ſuper univerſam ter-
am, eſque ad horam nonam: Et circa horam
nonam elamavit JkSUS voce magnu dicens: Eli,
Eli lammaſababtani. Si non ob prodigia, ſed
ob ſupplicia Chriſtus ejulavit, quare Matthæus
clamorem non ſubjecit, tormentis, ſed porten-
tis? Audeo dicere, Humilitatis Magiſter; qui

gloriam nuſquam amavit, in Cruce illam exhor-

ruit, acriuſque pupugere illum miracula;, quam
Clavi. Illud fortè percontaberis, qui fieri poſſit,
ut ego non modò humilia conſecter, ſed peni-
tus obliviſcar honorum, & decorum? Si Cor
tuum Chriſto oppleveris, nec delectaberis ſub-
limitate, nec ſublimium recordaberis. Intue-
re infirmum, in cujus ſtomacho exundet virus
copioſum bilis ac phlegmatis. Non, ſi quæ ap-
ponantur, ſuavia rejiciet, ſed nec ea recolere
poteſt, niſi cum tormento. Denique cum an-
gore, ſi memoriæ obverſentur dapes, quas o-
lim deguſtavit, pretioſæ, etiam quas ad nutri-
mentum invitus glutierat, faſtidioſus ejectabit.
Da mihi animum plenum ſputis, clavis, contu-
meliis, flagris, & Cruce Chriſti: hic ſanè non
modè non eſuriet honores & faſces, non modò
Conſulatum non ambiet, aut Epiſcopatum non
optabit, ſed tædebit illum nobilitatis ſuæ, & ,
ne fungatur Sacerdotio cum gloria, ſecedet in
ſylvas. Cruciabitur, quoties recordabitur ſe in-
ter ſerica reclinatum, vagiente in fœno JksU.
Sed væ illis, qui, quando vallatos ſe vident
contumeliis, & obviantem ſibi vilitatem in-
tuentur, ad ſolatium ſuperbiæ ſuæ, inter ſco-
pas ceptra recordantur, & pannos, quibus ob-
deguntur, inaurant commemoratione ſerico-
rum, quibus Babylone obvolvebantur. Sic æ-
ſtuantem febri allevat recordatio fontis, quo
Superbia, olim æſtuans mergebatur. Quid, quòd fortè
aliquis, cùm vilitatem ſuam levare non poſſit
recordatione anteacti honoris, quo nunquam
defunctus eſt, portentosâ ſpe ſublevat non tam
ſperatæ, quam deſperatæ, & fortaſſe nunquam
futuræ in ſchola humilitatis putidiſſimæ celſitu-
dinis? Si Chriſti ſervus es, ponis in theſauris
Can. 8.9. abyſſos, non fuperponis abyſſo gemmas. di mu-
rus eſt, ædificemus ſuper eum propugnacula ar-
gentea. Imò ſi propugnacula argentea ſunt, ſu-
perexſtruamus turrim lateritiam. Noli dicere in
corde tuo: cepa Narciſſum pariet. Dic po-
tius, flos, qui hodie eſt, cras exſiccabitur, &
projicietur in clibanum. Quod modò olus eſt,
quamprimum fœnum erit. Modèò verro pavi-
menta: at brevi ero pavimentum, & ab om-
nibus proculcabor. Audi animam grandem vi-
Thren. 3. litatis ſuæ ſpe oblectantem ſe: Ego, inquit,
1. vir videns paupertatem meam. Scenam omnem
wilitatis ſuæ, & quâ premebatur, & quam
præſtolabatur, explicabat ante ſe, eôque ſpe-
cCtaculo fruebatur. Tu quidem avertis oculos à
Paupertate tua, invitus recolis, ſi quando vi-
luiſti: Propheta verò paſcebatur recordatione,
expectationéque opprobräi ſui. Quidam verô
1. Reg. 2. canunt illud Annæ: Nuſcitat de pulvere egenum,
8. & de ſtercore elevat Pauperem. Ut ſedeat cum
PFrincipibus, & ſolium gloriæ teneat. Verùm
dumn feliciuùs ageretur nobiſcum, ſi illud in-
elicitatis elogium inſcribi poſſet ſepulchris no-

Gloria
vana.

Oliva

ſtris? Compiuruerunt jumenta in ftercore ſuo. Joel r.

U ju- 17

Rogo eos, qui cum Propheta dicunt:
£ „ P FPT..

mentum factus ſum apud te ne inter aromata
effloreſcant non ſua, qui fehciter elegerunt com-
putreſcere in fimo ſuo. Sed væ nobis, quòd ex Dignita;
11s Animantibus, quibus Dei currus traheba- mores mu.
tur, quæ viliſſima putabatur, ſacta eſt omnium : in An-
Ppræſtantiſſima. Bos enim non in Aquilam, aut e,
in Leonem, ſed ne in hominem quidem, ve-“
ruùm in Cherub demutatus eſt. Facies una, fa- Ezech.
cies Cherub: & facies ſecunda; facies hominis: 10. 14.
& in tertio facies Leonis: & in quarto facies A-
itilæ. Tptum eſt animal, quod viqeram juxta Religioſas
luvium Chobar. Unus Bos faciem induit Che- zon nebi.
rub. Non rarô viliſſimi non quieſcunt, niſi ſe 3 viuer

. 2 r: . 3 .. S per-
viderint in faſtigio montis. äam.

lbid.-
Surge, illuminare, Vruſalem, quia ve-
nit lumen tuum. Iſa. 60. 1.

Orto Chriſto, Lux miſeris orta eſt, & or- In Xeno-
ta felicibus nox. Tota enim divitiarum pom- dochio
pa jam evanuit, & nuſquam fulgores poten- Peutis
tum effulgent. E contrario, Paupertas & .- “
gritudo fulgere cœperunt, ex quo Chriftus meg are,
Dei filius inopiam ſimul & vulnera in ſuo cor
pore dedicavit, Vir non ſolùm dolorum, & Infi mi.
ſciens infirmitatem, ſed & Vir, ut Jeremias 1as.
vaticinatur, videns paupertatem ſuam. Porrò Ciri
in paupertate & frigore naſci voluit, qui voluit Narivi-
mori in vulnere & nuditate. Videamus, quanti tas.
gemmas iſtas ipſe fecerit, ut diſcamus, quanti
ſint nobis faciendæ. Ergo reclinatus eſt in præ-
ſepio. Ità illicò exſultavit in gaudio infans, u-
Angelorum choros pfallentium ablegaverit ad
Paſtores, & Magos exortu ſtellæ ſuas ad de-
licias evocaverit. Quod ſi ex illo ſciſcitatus eſ-
ſes, libentius-ne in ſinu Virginis, an in gre-
mio paupertatis recubuerit, audeo dicere, reſ-
ponſurum fuifle eum: Libenter requievi inter
Lilia Matris, ſed libentiùs conquieſco inter
paleas ſtabuli. Amo ubera Virgimis, ſed mal-
lem jacere in fœno. Et, niſi ſperarem me à
mammis iterum regreſſurum ad ſtipulas, ab-
dicarem ubera, quæ ideò placent, quia propè
ſonum me lactant, & ideò non tantùm pla-
cent, quia à ſtramentis me ſublevant. Miraris,
quòd ſinum Matris poſthabeat paupertati? Pau-
pertatem Patris dexteræ antepoſuit. Ex illa de-
ſiliit, ut ad iſtam deſcenderet. Audi Bernar-
dum: Hanc Dei filius concupiſeens deſcendit, ut Serm. 1.
eam eligat ſihi, & nobis quoqe ſud æſtimatione in Vigil.
Faciat pretioſam. Video nonneminem heæfſiſſe in nar.
illo verbo, Concupiſcens deſcendit: ubi enim
concupiſcentia appetit, non tam pretium rei al-
licit, quàm expetentis ardor impellit. Vide-
mus enim non rarò & fœda adamari, & vilia
coëmi, & deligi diligique nocentia. Ita eſt: ſed
Concupiſcentia hujus infantis Prudentia eſt,
non Cupiditas. De ipfo enim ait Propheta:
Butyrum & mel comedet, ut ſciat reprobate ma- Iſa. 15.
lum, & eligere bonum. Ut autem ſcias in hoc
non deceptum JrxsUM, tanti fuit pretii inopia,
quam adamavit, ut & nos locupletaverit
paupertate ſuà, & Mundum inopid ſimul &
dolore redemerit: tantique gemmas haſce fuiſ-
ſe pretii vel Dæmon agnovit, ut reluctari
non ſit auſus cœlum impiis recludenti. Ergo
tu ſpernes, quæ Chriſtus amavit, quæ Pater
admiſit, quæ Dæmon exhorruit? Quam Chri-
ſtus prætulit paternæ dexteræ, hanc tu pau=
pertatem

gu
gbe
Iiti
vol
eget
lle⸗
1n
t wobi
4 un
nte
,
jecte
illos
Dron
Clico
focen
egeſi⸗
gelum
Lust
egelt
rent.
cho,
Jercho
ruſlen
emur.
II,

Ehl

em tuanti,

d Jerulale
Unw hello,
NH
Lititi⸗ uner 1
unn. Aalnott
gelun. llt Me
Nikl. n, G
um, no
I, Eed
Vy non
eis Edn
Plnnta f
Mecum
Ed cur
releign
g. Oun
ns Deo-
1le mn
11 ore, ne
dis, de h
ardin
ocio,
icl orr P,
1 in ⸗
ter acmi,
Nocte
iben, n e
. (annat: 0
Naſer
1,
ni .
4
ilegt M
64 ek, ſa
Exi
Moa
a
acen
Walt⸗
en o

nt M
tcon.
W
rehei. n
Mnni uin
n n

glin

k, Korn
tun ſon
les doer
1tas &Ei
o Chniu
n.
lorum ,
Ut Neremun.
buum Lun-
t, Cineling
Annud n.
Amus,enn
eſtinſe⸗
10 inlend,
legerett 4
e Was dce⸗
ſeiſcintue
s, in n e.
eo Ecele tl.
teieinnt
nqnneſo in
nns, ſen.
beraten n

fiprlas,

t, guis ene
hn tuntumßr
erent. Mind
aupetttt N-
ſut. Prihc-

1,,.
ſid Olineiet
inemtls
di: N
pretuumnn⸗

nhelt ſe

Pamati, A

ntia Iu 1
Prudenti

-P
t efrehii
temm ſcs n nn

t Tretiinhin

. Stromatum, Lib. IV.

pertatem pedibus proteres? Ut videmus, in-
quitis, nobis non compateris. Imô compatior
Marc. 8. Maximne, & illud meum identidem repeto:
2. Miſereor ſuper turbam; Non quia inops eſt, ſed

quia inopiæ ſuæ divitias non agnoſcit. Et ſanè

quem non miſereat ejus, qui congeſtas marga-
ritas & ſcriniis, qui delatum ex Peruvia aurum
profundat in Tiberim? An non & vos, dum
egeiſtatem & vulnera veſtra deploratis, pro-
culcatis gemmas, quas Chriſtus antetulit aſ-
tris? Ignoſce, Inso; haud tu ſervaſti, quæ
nobis ſuaſiſti. Dicebas enim, WNolite dare ſan-
ätum canibus, neque mittatis margaritas veſtras
amte porcos, ne forte coneulcent eas pedibus
Lauis, & converſi dirumpant vos. En à te pro-

Matth
7. 6.

jectas vulnerum & egeſtatis tuæ gemmas ante

illos, qui & eas proterunt, & blaſphemant
providentiam tuam. Quare non eis ornas Fran-
ciſcos, Bernardos, Hilariones, qui ſuas pro-
fudere opes, ut ſibi compararent dolorum &
egeſtatis tuæ margaritas? Hi ſanè cognovere

gemmarum tuarum pretium. Quæris, unde

Lux tanta in eos defluxerit, cujus beneficio in
egeſtate opes, & in dolore lætitiam pervide-
rent. Quia fuere Jeruſalem. Surge, illuminare,
Jeruſalem, qitia venit lumen tuum. Non Jeri-
cho, ſed Jeruſalem tanto lumine colluſtratur.
Jericho urbs quidem, ſed abſque muro. At Je-
ruſalem validiffimis moœnibus cingebatur. Tu-
ne muro cingeris, ut nec impii conſilii machi-
nas, nec arietem impiorum exempli verearis?
Si blaſphemantem ſequeris, ſi obaudis tumul-
Iatentio tuanti, Jericho es, quæ pates vel hoſtibus. Imo

reda. Jeruſalem ſum, non enim aut pejlero;, aut re-
Timor bello. Quamvis nec rebelles, nec pejeres, non
Dei ſii ſale ſi hæc declina Chri-
* tamen Jeruſalem es, ſi hæc declinas non Chri-
Tentatio- ſti ſed ti e ſuibplicil. Audi
numre. ſti amore, ſed timore ſupplicii. Audi quænam

medium. ſint mœnia Sionis. Nalvator ponetur in ea mu-
Eſa. 26. 1. rus, & antemurale. Rejliciatur ſator zizanio-
rum, non equidem, ne Kenodochio extruda-
ris, ſed ne Chriſtus objurget. Pudicitiam ſer-
va, non ut hominibus placeas, ſed ne diſpli-

ceas JEsU. Epulare, furripe, maledic, ſup-

planta fratrem, dehoneſta Patrem, domum
mecum ſubverte. Nequeo, inquis. Benè eſt:
ſed cur nequis eſſe nequam cum ſocio! Quia,
ſi reſciatur, exulabo. Salvator non eſt murus
tuus. Quia nolo blandiri amico, ut ſim inimi-
cus Deo. Gaude. Murus tuus Salvator eſt. Sed
ſi ille murus eſt, continentiam, quam ſervas
in ore, ne audias impudicus, in corde retine-
bis, ne habearis impurus a ſcrutatore renum
& cordium. Rurfus Jeruſalem viſio Pacis eſt.
Si odio, livoréque contabeſcis, Lux tibi non
Ephel. 4. oritur. Hinc Paulus clamat. Jol non occidat ſu-
26. per iracundiam veſtram. Ira enim Meridiem in
noctem vertit afflatu ſuo. Hinc Joannes ex-
1 Joan. *, Clamat: Qui diligit fratrem ſuum, in lumine
manet. Qui autem odit fratrem ſuum, in te-
nebris eſt, & in tenebris ambulat, & neſcit
qué eat. Porrò Jeruſalem non intelligentia Pa-
cis eſt, ſed Pacis viſio, Pax tua videri debet,
& palpari. Nolo dicas, Quamvis fratrem non
alloquar, pro eo tamen oro. Falleris: Jeru-
ſalem Pacem habet, quam oculus videt, &
auris audit; nec in cor hominis aſcendit, ut
quem fovet oratione, dedignatione confodiat.
Ergo, ſi Lux tua non tibi affulſit, diſpice,
an ſis Jeruſalem. Surge, illuminare, Jeruſalem.
Et quâ ratione ſurgemus, ſi claudicamus? Sur-
getis, ſi, quam dixi, paupertatem amabitis.
Claudus ille, qui jacebat ad ſpecioſam Templi
Ethicæ Comment. Tom. IV.

*

„7

23
portam, ut deſüt ſitire opes, ut excepit illud
Apoſtoli, Argentum & aurum non eſt mihi: il- Acj.6
licò ad vocem Petri Jrsom compellantis, ſo-
lidatis baſibus ejus, exilivit in Templum. Ab-=
ſolvamus cum 8. Auguſtino; qui ait Cam-
pum fœdari cum ſtercoratur, ſed ad fertili-
tatem fœdari. Verùm,; ut notat S. Bernardus, Ser: 1512
quidam fimum pervertunt in lapides , & unde Temp.
Nwcundari bumilitate, Patientiâ, vitæ Mundi- Ser. 2. in
dque contempin, caſtitate, ohedientid deberent, die Apo-
omnino ſterileſecunt cupidi, blaſphemi, impudi- ſtoloru.
ci, rapaces.

Venter tuus ſicut acervus tritici, valla-
tus Liliis. Cant. 7. 2.

Fatentur omnes Chriſtum eſſe frumentum, S. Eucha-⸗
& adeò quidem copioſum, ut eo animæ ſa- 1iKia.
turentur. Sed rari putant non germinare hoc Conſola⸗
frumentum „ non cum paleis modò, ſed e- tiones
tiam cum ſpinis. Non credunt ſuavem efſe Pei.
Ohrifti Ppræſentiam, ſed ſanctam: ſanctam,
inquam;, ſed ſpineam. Aiunt enim Chriſtum
füturum in rubo Moyſi apparuiſſe: deſigna-
tum in ariete corrnibus innexo vepribus: adum-
bratum in Tabernaculo Salomonis, in quo
gemmæ, ſed ſub pellibus: præfiguratum in
Jacob, cujus vox mellea; ſed piloſæ manus.
Breviter, ſeu Aaronis virga ſit Chriſtus, ſeu Familia-
Moyſis, hæc terret in Anguem verſa, illa blan- viras cum
ditur in nucleo, ſed fatigat duritie corticis. tulari-
Quamvis, inquiunt, eum dixeris Manna, nec Tes ſris
huic deſunt cum voluptatibus vermes. Si Iris
eſt, ſulget nuntius pacis, ſed inter turbines.
Denique Joanni candet, ut nix, ſed ardet,
ut fulgur; &, ſi dextera illius ſtellis blandi-
tur, lingua enſe præacuto conterret. Vix ty-
pum Chriſti invenies, cujus, ſi medulla fovet,
cortex non feriat. Malus eſt, ſed in horrore
ſylvarum. Lilium eſt, ſed inter prærupta con-
vallium. Cubat inter ubera, ſed converſus in virus ſo-
myrrham. Aromata ſua demetit, ſed cum lida.
myrrha ſua Flores apparuiſſe nuntiat, ſed pu- Mortife
tationem indicit. Columbam evocat, ſed ad sse
cavernas. Pulcherrimam dicit, ſed poſt hædos E c
abire eam jubet. Ornamenta parat ex auro, Zugam
ſed murænis, vermibuſque contexta. Mam- Chriſä.
mis argentum ſuperextruit, ſed in propugna- Religionis
cula faſtigiatum. Sororem nominat, ſed & rfecte
hortum concluſum. Accedit ad dormientem,
ſed & cunctantem deſerit. Coronaberis, in-
quit, ſed ex Monſtris. Reperitur, ſed inter
milites, ſed poſt vulnera, ſed non in lectulo.
Labia ejus lilia, ſed diſtillantia myrrham. Ver-
bo; nec Sponſa cùm ſitit oſcula, uberum ejus
recordari poteſt ſine vino: uſque adeò vel la-
cti miſcet auſteritatem ſuam. Quod ſi in Can-
tico, ubi deliciatur cum Sponſa, & fugit, &
amareſcit, & vulnerat: quid, obſecro ſeveri-
tatis inferet, ubi peccatores perpurgat? Cha-
nanæam priùs arguit, quàm audit. Lunaticum
ante increpat, quàm exſolvat. Seminecem cu-
rat, ſed in ſtabulo. Vel in nuptiis, antequam
convivis vertat in vinum aquam, convertit
mella Matris in fella. Quam cùm Joanni com-
mendat, ità commendat, ut abdicet. Hinc eſt,
quod dum Magdalenam fovet, Phariſæum fe-
rit: dum triticum congregat, zizania exurit:
dum noviſſimos in vinea muneratur, primos
objurgat. Quid? Nonne Simonem & Petram
nominat & Satanam? præfert omnibus, & retrò

Severitas

Pati pro
C. briſto g=
riditates.

t ſß

234 Oliva

amandat? Et cui claves regni tradiderat, an-
cillz ſubjugandum prænuntiat? Hæc illi. Sed
ego nihilo minus clamo cum Sponſa: Sicut
acervus tritici vallatus liliis. Et quare non ais:
Myrrham demetit, ſed cum aromatibus: Zi-
zZania eéxurit, ſed ſupplicium diſtulit: Opera-
Zusum rios arguit, ſed ut exuberet in mercede: Mu-
rænas fabricatur, ſed ex auro: propugnacula
excitat, ſed argentea: Sponſæ oſtium decli-
superior nat, ſed hortum inviſit. Quod ſi ubi amari-
mitis ſit. tiem præfert, mella eliquat: quantam profun-
det ſuavitatem, ubi adoleſcit ut Lilium? An non
in Thabore & vultus interlucet, & veſtis can-
det? In campo nonne flos eſt, ſine ſpinis? Re-
deunti filio quid auſteritatis immiſcuit? Vitu-
lus, ſtola, annulus, & oſculum tota ſcena po-
nitentis eſt, cui unam addere potes ſymphonia.
Sed hæc mittamus, & Sponſæ verba expen-
damus. Sicut acervus tritici, vallatus Liliis.
Da mihi, aliquid in ſæculo, quod, ſi frumen-
tum eſt, acervus frumenti ſit. Vix grana ſunt.
Etiam Joſephi ſuprema dignitas in manipulo
adumbrata duntaxat eſt. Quod ſi ſecunda poſt
regiam in 5ͤgypto fortuna manipulus vix eſt:
quid, quæſo, Prætura eſt? quid Quæſtura?
quid Centurio? quid demum Decurio? Nec
sServire ſpica ſunt. Si verò à Principatibus gradum fa-
Deo. cere, libet ad Principes: Da mihi, qui ſit
acervus inter eos. Vix grana colliges & qui-
dem non in ſudore tantùm, ſed in rubore quo-
que vultus tui. Et rarò, quæ ſeminaſti, illa
& metes. Quis enim non clamat in aula: Se-
minavimus multum, & intulimus parum. Se-
minavimus purum triticum, ſed, quod ger-
Aulici. Minavit, triticum cum paleis eſt. Aurum ex-
pendimus probatum terræ, purgatum ſeptu-
plum : quod autem recepimus aurum cum
plumbo eſt. Non enim licet, uwas legere ſine
tribulis, & , quod mihi contraditur, partien-
Elecio dum eſt cum ſocio. Primitias aliis pendo, &
Ratus. ſola mihi ſupereſt in imo fæz. Neque ſolùm
Aule da- Principes ſpicæ ſunt, in quibus & modicum
na⸗ tritici ineſt, & plurimum ariſtarum, verum
Amlitio Obvallant ſpicam non flores, ſed aſpides. Per
miſera. Dracones & Baſiliſcos patet non rarò iter ad
Conßden. ſpicam, imò non patet. Quantum palearum
tia in ho- Mandendum eſt, ut ſpicam, non dico legas,
minibus. ſed videas. Hoc eſt, quod Dæmones maximè
conantur eradicare, nempe, ne quis putet Eu-
chariſtiæ ineſſe delicias. Venite, inquiunt,
Jerem. mittamus lignum in panem ejus. Efficiamus,
TI. r9. aiunt, ut non convivium medullatorum, ſed
zifean deſperantium credatur eſſe ſupplicium. Non
tam panis putetur, quàm patibalum. Hinc eſt,
quod frumento electorum ſuperſeminatum eſt
zizanium irriſionum; ut videlicet, dum evel-
lere nitimur contumelias hominum „eradice-
mus & triticum Angelorum. Sed quid ait Do-
minus: JSinite utraque creſcere. Rideare, dum
ſagineris. Sanè cecidit & inter ſpinas granum:
ſed à ſpinis non ſuffocatur, niſi in corde in-
ſulſo. At Chriſtus non ſpica eſt, ſed acervus,
acervus, inquam, tritici, non manipulus,
Oinni omnino exutus palearum involucro: &
depuratam frumenti maſſam „ non angues val-
Matth. lant, ſed Lilia. Sicut acervus tritici, vallatui
13. 30. Liliis. Vel Roſas ſubmovit à ſe, quèd pun-
gant; quos recreant; noluitque proſtare ante
tribunal ſuum ruborem, ſed Candorem. Quid
innocentius lilio? quid gratius: Ergo licet a-
dire ad triticum per flores. Exundat copia in-
ter delicias. Porfô Lilia in Scripturis non mo-

dèò Candorem præferunt, ſed etiam teſtantur
Principem juxta ſe locaſſe non candidatos, ſed
candidos: eos ſcilicet, non quos aut genus;,
aut ambitio extulerat, ſed quos bonus odor in
Aulam tranſtulit. Lilia enim convalles ferunt
apud Salomonem: apud Eſaiam verò germi-
nant in deſerto. En unde legi debeant, quos
tibi admoveas in ſolio. Si quicquid domi naſ-

citur, vallare te debet; in circuitu tuo non

erunt olivarum novellæ, ſed beta, ſed parie-
taria, ſed foœnum tectorum adſtabit.

Domine, quid me vis facere?! Act. 9. 6.

Enimverò non ludit, qui ità ad Verbum s. Paulas
loquitur. Tria Saulus præſtiterat, quæ omnia Pœniten-
Paulus in optima demutavit: Catenas ad vin- is vera,
ciendum diſcipulos prætulit, Eccleſiam filiis
orbavit, JESsUM immani odio proſequutus eſt.
Vide, quo modo, qui vinxerat, clamat; Ego Epheſ4.
vinttus in Domino- Qui odio exæſtuarat, ex- 1.
clamat; Quis me ſeparabit à charitate COhriſti? Rom. 9.
Denique, qui Eccleſiam orbaverat diſcipulis, 3.
totum Mundum obit, ut filios pariat Eccle-
ſiæ, & vel anathema optat eſſe, ut Judæi
Chriſto cohæreant. .

Cui reſiſtite fortes in fide. I. Pet. 5. 9.

Fides alia mortua eſt, alia intermortua, alia piges I.
vivax, alia armata, alia coronata. In impio zationum
Fides vivens mortua eſt: In pueris dormit: In vemeaia
Juſtis vivit: In Proficientibus aliquando lucta- &.
tur, aliquando triumphat. At in conſummatis Eierna
Eccleſiæ Heroibus regnat fides & abundat, nec zantum.
munit modèò; ſed ornat, ditâtque. Quocunque
miſſi fuerant, deliciarum locus putabatur, in-
quit de Sanctis exulibus S. Ambroſius: Neque serm.
enim quidquam illis deerat, quibus Fides locu- 20.

ples ſuppeiebat. Fides armata te propugnat à

vulnere; ſed fides opulenta evehit te, tuâque
locupletat. In domo divitis vel ephebi, & qui
à pedibus ſunt, omnéſque apparitores ſerico;,
villiſque veſtiuntur. Vel ſuppedanea ex argen-
to ſunt. Ità ſanè, ſi fides noſtra dives ſit, no-
bis continget. Nullum tam vile opus exequéê-
ris, mhil ages tam exile, quod Fides non co-
honeſtet, gemmiſque diſtinguat.

. .*
Mirabiles elationes Maris: Mirabilis in
altis Dominus. Pſal. 92. 4.

Dum occinit Babylon, Mirabiles elationes Argamen.
Maris: canit, pfallitque Sion, Mirabilis in be he
altis Dominus. Videtur admiranda reprobis “
Aula, quæ lutum recudit in ſidus: ſed filiis Eieci
Dei Chriſtus videtur mirabilior, qui ex Sau- Zatus.
lo Paulum effingit, facitque de Piſcatore Pe-
trum. Sed animadverte, obſecro, felicitatem Felieitas
elatorum. Evehuntur Ambitioſi, ſed à Mari, novia-
ubi elevatio naufragium eſt. Adde, quod
nunquam Mare Naves effert genio, ut ità di- Aula ni
cam, ſuo, ſed ventorum impetu. Non te a- N.
mat Princeps, cùm evehit, ſed, ut murmur
comprimat applaudentium tibi, vel, ut alium
non extollat, tibi dicit, ut aſcendas ſuperius.
Denique non tuæ celſitudini proſpicit, ſed ſuæ;
nec, ut tu magnus imperes, ſatagit, verùm
curat;, ut ſibi a magmis ſerviatur. Ideò non
Navis, ſed Maris elationes mirabiles prædi-
cantur. Et ſanè mirabiles, quæ, dum videntun

Nayign

N
ſaln
(i
bit
ſko
, gli
ℳ (n 1
At
1 tone
Fatut
V
intue
gunt
tanto
elabo
llel
Ubique
Cepit
ue
tig

AAitis Neo

ℳ
Ilt, &
jektits
lecl
Dnunn 1
Eult he
lhiet
in byl⸗
m, 4
Uec eler
leat ſo
MM n
let in o
Rn, tom i
. es Aut
6 3 In is ven
. le grand
MI. Mns, Al
Il.

1h. ni, 6
lii Ar.
wi. lue.

h

=

,

lnn . annuihier .
It Unn.
liyn. bemn par
tur lele
ſeur lii

Chniſtmn⸗

ne t.
I lkeit n

Antor
8E
enn,
Ndor 1
Ernt
Lermn.
,
n
o⸗ Ud

ak.

496.

Vetmn 6ne
Uü onm ke
adir
un ls
Puunmek
hmt, on
Uarat,elel

te Cnifike

Glilke,
iat beck.

U dl

Pe ſ

mottin, dlu
8Conmt: hn
uncoldr!
Cohlulnmette
Dondet,mers
Qoomnge
Utabatur,ir
oſius: Mele
Fides Mr
Propugnn
1t te, ult
Phebi,t
kitotes ennn)
nea e, aker
dieslti
e Ohugelehb⸗
IEces nond-
.

L Muolii 6

Stromatum, Lib. IV.

Navim elevare, undas elevant, viæx Navim
recogitantes. Quod ut ſcias, videas liſdem un-
dis tum Navim, tum Cymbam, tum Cucur-

bitam elevari. Quicquid obvium fuerit,; unda

ſuſtollit. Evectus eſt, non quia clarus eſt, ſed
quia unus evehi debebat. Non itaà Chriſtus,
qui mirabilis quidem dicitur, ſed non in ſua
celſitudine, ſed in ſublimitate ſuorum. Mira-
bilis in altis Dominus. Nota, quæſo, quàâ ra-
tione in Mari nihil appelletur altum, aut ele-
vatum, ſed tantuùm elationes commemorantur.
Vix reperies opus, ſed operationem duntaxat
intueberis. Nunquam plenè elevant, quem eri-
gunt, ne excelſus recalcitret. Verùm paulatim
tanto ſtudio, tantâque prolixitate celſitudinem
elaborant, ut illud Evangelicum ubique in au-
lis reſonet, Quouſque animam noſtram tollis ?
Nimirum mizabiles elationes Maris. Elevatio
ubique, nuſquam elevati. At, inquies, ille in-
cepit primum locum cum rubore tenpere, jäm-
que cœnumn in ſidus abiit. Ut ſcilicet lutulen-
tias ſordeat inter lumina. Sed eſto: erectus de
Aalicis ſtercore ſolium gloriæ tenet. Num elevatum
providen- Piltas? Elevatur. Veſtis fulgurat, ſed crumena
Pigatta pallet. Data ei eſt ſtola, & annulus; verum,
mS nereproborum teſſeram præferret, vitulum eſu-
rit, & glande veſcitur, purpurâque & Pyſſo

Eledtio
ſtatus.

Servire
Deo.

Joan. 10.
24.

veſtitus epulatur quotidie miſerè: unus, idéem-

que & Epulonem in veſte exhibet, & fame La-
zZarum reêpræſentat. Quanti mercenarii abun-
dant panibus, non ſaturatis iis, quos ſtolatos
ſuſpicit Mundus! Enimveròô ut cohæreant vel
in byfſo, Lazari ſunt purpurati. Mirabiles pro-

inde elationes Maris. Quid enim tam miran-

dum, quam tot annis virum unum elevari,
nec elevatum efle? Et quando in Mari ſumus,
liceat joco uno exilire in littus. Si Petrus ha-
mum nunc mitteret in Aulæ Oceano, reperi-
ret in ore piſcium non ſtaterem, ſed inſcrip-
In. 21. tum iis verbis plumbum: Cuſtos, quid de no-
11. Ae* Aut illud: Et quando hæc erunt? Vel Ex-
Matt. 24. pecta, reexpetta, modicum ibi, modicum ibi. In
In iis verô piſcibus, quos Mare inflavit in Ce-

3
lſa.28. te grandia, illud Davidicum perlegeret: Ele-

10.
Pſ. 101. vans, alliſiſti me.
II.
vesiſt. Et poſtquam impleti ſunt dies purgatio-
me Vr-. mnis ecjas „ ſegundum Legem Moyſt.
genis 4:- Luc. 2. 38.
riæ Puri-
kKicatio.

Virginitas pretioſa eſt, ſi ſterilis non eſt.
Zelus a- Quæ enim pudorem ſterilitate redimit, infelix
imarum. eſt. At quid pariat Virgo? Audi. Ecce Virgo
concipiet, & pariet filiun, & vocabitur nomen
ejus Emmanuel; butyrum & mel comedet. En
Iſai.35.1. quem parit Virginitas. Chriſtum parit. Læta-
bitur deſerta, & exultabit ſolitudo, & orebit
ſicut Liliun. Sed metuendum eſt, ne, quæ
Chriſtum concepit, pariat Antichriſtum. Chri-
ſtus concipitur; & Antichriſtus naſcitur? Sa-
nè. Nonne Manna imago Chriſti eſt, veri pa-
ms? An non ex illa vermes? Ergo non ſo-
Iùm, concepto Chriſto, ſed & nato, Anti-
Gal. 3. 3. Chriſtus ſuccedit torpore noſtro. Nic ſulti eſtis,
clamat Apoſtolus, ut; cum Spiritu cœperitis,
Religionis nunc carne conſummemini? Unde ergo dignoſci
wunce Poterit, an peperimus Chriſtum? Si fœtus tuus
ea ſufferat, eaque deferat, quæ Mariæ JksUS
detulit & pertulit. Chriſtus reclinatur in fœ-
no. Si Spiritus tuus vilibus diſtineri non refu-
git, Chriflum peperiſti. Et quidem non à Jo-

Iſa 7. 15.

235
ſeph, aut ab Herode reclinatus Chriſtus eſt
in præſepe, ſed à Matre. Pannis eum invol- Lucez 90
vit, & feclinavit eum in præſepio. Non modò
pati debes, ſi tibi vilia demandentur; ſed præ-
eligere debes ea, iiſque Spiritum tuum impli-
care. Secunde, Chriſtus octavo die circum- Correctio
ciditur. Si nihil de tuo Spiritu detrahendum "nis
putas, non peperiſti Chriſtum, ſed Antichri- eceſaris
ſtum profudiſti. Chriſtus, quamvis impollu- oledien-
tus, conciditur: Et tu ſenſus omnes tuos in- ia etiam
tactos eſſe vis? Vel Aurum habet ſcoriam erfecgi;
ſuam: Vel Adamas teri debet: Debet & Vi- 5 Rek-
tis non modò circumfodi, ſed & putari, ut neceſſaria
germinet. Petrus inhibetur ab atrio, à Taber- Conſii
naculo, ab enſe. Joannes fulmina devocans in ¼ e
Samaritas arguitur. Magdalena vetatur tange- rienda
re. Et tu, quicquid cogitaſti, ſanéctum putas? tiam d
Quicquid impleili, retinendum exiſtimas? Sol berfectise
ipſe defectum patitur. Sed ego, inquis, Chri-
ſtum peperi ignorantem eclipſim. Ignorat ec-
lipſim, ſied Circumciſionem non abnuit; ideéô-
que quem nunc peperiſti, non eſt Chriſtus.
Chriſtus enim circumcidi non recuſat. Patiar P'ænitοa
& ego, inquies, Spiritum meum concidi; ne teki-
ſed non arguant, non puniant, non expro- „anag.
brent. Ut audio, Non circumcidi velles fœ= Correctio
tum tuum, ſed ungi. Circumciſio aut ferro feren-
perficitur, aut lapide, nec ſine vulnere, cru- .
-Sctie al . ; 1 ſ. Lelus a-
oréque abſolvitur. Præcidi debet tuus iſte opi- iari
ritus, & quidem durè, & quidem cruenté: ſd er g.-
Et tunc vocabis eum JEsUM, alioquin non erit dientia.
in ſalutem clauſtri, ſed in deſtructionem. Ter- Talenta
tiè; Chriſtus non eximit Matrem 4 Lege en Gi-
purgatur emim, & Templo ſe ſiſtit. Scias, te Regalart
Matrem eſſe Antichriſti, ſi Monaſterii aut obſervan-
negligis, aut violas Legem. Chriſtus vel mo- zia.
riturus celebrat Paſcha. Quartè; Chriſtus ſi- Scientia
ſtitur Sacerdoti. Planè Antichriſtus aut eſt, cum ſpiri⸗
aut futurus eſt Spiritus iſte tuus, ſi eum Præ- i ge.
lato tuo ſiſtere aut formidas, aut erubeſcis, tia in ſpi⸗
aut etiam negligis. Leproſus, ut primum mun- risnali-
datus eſt, audit: Vade, oftende te Nacerdoti. bus.
Si leprd careres, Sacerdotis vultum non ti- Matth
meres. Novus Adam palam loquitur, lucem
non odit, Simeom exhibetur. Vetus veròô A- Conſcien-
dam conſuit perizomata, latebras quærit, ti tini,
met, latitàtque. Verbo; ex quo;, beneficio, .
imò verò, maleficio ſceleris, videre coepit,
videri timuit. Sed Chriſtus, inquies, medid
nocte natus eſt. Verùm, ſi Ambroſio credimus,
Sol quoque cum eo natus eſt, & diem Lux ar-
revertit. Lux præterea Paſtores circumfulſit:
Sidus Magos evocavit. Iinò ſic te loqui decet.
Chriſtus ſ:atim ac exortus eſt, Paſtores vel per
Angelos advocat, quos Ambroſius Sacerdo-
tum fuiſſe typum affirmat: Paſtores, inquit,
ſunt Sacerdotes. Ergo, ſi ego peperiſſem Sal-
vatorem, Salvator non rêfugeret Paſtorem
ſuum, ſed accerſeret. Quin & Agnus Dei à
Joanne dictus eſt: ut ſciamus, non illum Chri-
ſtum eſſe, ſed Antichtiſtum, cun ingratam vi-
des eſſe Superioris præſentiam. Lupus enim
Paſtorem refugit, quem Agnus conſequitur.
Viden' quàâ ratione timendum ſit, ne Antichri-
ſtus ſit œtus tuus, qui timet Paſtorem ſuum?
Quintò; Chriſtus excipitur à Sene, & ab An-
na laudatur, hoc eſt, ab anu. Timeo Spiri- Familia-
tum, qui Seniores timet, nec timet adoleſcen ritas cum
tes. Sponſa verſatur inter adoleſcentulas, qua- Ppuer s.
ſi inter ſpinas. Nicut Lilium inter ſpinas, ſic Care 2e
amica mea inter filias. Fateor,; non placet tan- 2.

ta erga juniores proclivitas. In Coœlo Jksus,
V 4 cùm

L. 2. in c.
.Luc.

236
cuùm Agnus eſt, adoleſcentes trahit, ſed im-
pollutos. In terra verò, cum homo eſt; Piſ-
catoribus convivit. Hinc eſt, quod excitatum
Lazarum ſecum habet in convivio: Adoleſcen-
tem autem, quem propè Naim erezxit in ſere-
tro, dimiſit. Et reſedit: qui erat mortuus , G.
o&it loqui. Et dedit illum Matri ſuæ. Cur? Non-
Senes ho- he, qui Mortem delibaverat, idoneus erat
norandi. Prædicatiom? Omninèò: ſed jumior erat. Ado-
Ibid. leſcens, tibi dico, ſurge. Breviter; Chriſtus A-
nui placet, & placet illi Anus, quæ non mo-
de caſta, orans, jejunans, ſed & annos nata
dicitur octoginta quatuor. Ut nimirum ſcias
non ſufficeré virtutum merita, quibus ætatis
Luc., 2.3v. Maturitas fidem non conciliat. Er baæc vidua
aſque ad annos obtoginta quatuor. Jam eamn Pro-
phetiſſam dixerat: Et erat Anna Prophetiſſa,
Flia Phanuel. Cur poſt præconium prophetiæ
teſtimomum additur ſenectutis? Quia non ſa-
tis Chriſtum dignoſcis, ſi à Prophetiſſa lau-
detur, niſi quæ floret prophetiàâ, frigeat ſe-
nectute. Morum candor ſine candore comæ
non eſt ſatis. Imò abſque canmis Candor faci-
lèé nigrorem aut infert, aut refert. Sextò; De
Chriſto prophetat Simeon: Et in ſignum, cui
contradicetur. Is „ cui omnes applaudunt,
non Chriſtus, ſed Antichriſtus. Placet-ne om-
nibus converſatio tua? Placet. Chriſtum non
peperiſti. Paulus, ſi hominibus placeret, Chri-
ſti ſervus non eſſet: Et tu hominibus pla-
cens, non ſervus modò Chriſti, ſed etiam
Mater es? Falleris. Lilium convallum, non
in agro benè culto, ſed in neglecta floret ere-
mo. Lætabitur deſerta & invia, & exultabit
ſolitudo, & Rorebit, ſicut Lilium. Chriſtus
perſecusio madet guttis noctium, excluſus vel à Sorore;
ergamen- non autem applaudentium hymnis effertur.
ta n pber Joannes eſſe poteſt, quem turbæ Wirantur:
Fectionis. Si Chriſtus eſt, à Geralenis emittitur, a Na-
Homini. zZarenis extruditur, à Judæis lapidatur à Scri-
us non bis ſuffigitur. Et, ne multa dicamus: Erit in
placendu. ſignum, cui contradicetur. Ni Mundus Vos odit,
Luc. 2. ſcitote, quia me priorem vobis odio bahitit.
34. Chriſtus in ſignum, inquam, erit, cui contra-
1 6a. 15. dicetur. Non ipſe contradicet, ſed ipſi contra-
Amieitio. dicetur. Lapidabitur, non lapidabit. Ideò tur-
14. tures obtulit, non accipitres. Quorundam Spi-
Serietas. ritus, niſi laceret, nmiſi devoret, miſi exurat,
Concio- frigere videtur ſibi. Nec in Samaritas, dum
natores . . . . 5 5 „
invidi, 6 excluditur, ſivit Dominus ignes fulminâque
qui eſſent. devocari. Ecce Agnus Dei, clamat Joannes.
Joan. r. Nicut Agnus coram tondente ſe obmuteſcet, ex-
36. clamat Eſaias. En! quo modo Chriſtus dura
D pertulit, non intuhit. An putas Chriſtum eſſe
inaiſerei: inter ubera tua, cùm ommibus reluctaris „nul-
li non obluctaris, nullum pateris contradicen-
tem tibi? Septimo; Prædictum quoque de
Luc. 2. illo eſt: Poſitus eſt hic in ruinam & in reſur-

Luc. 7. 15.

1bid.

Mua.

Ila. 3 5. I.

34. reétionem multorum in Iſrazl. Quorundam Spi-
ritus rores depluit & balſama. Quorundam
tonat ſemper ac fulminat. Neutri peperexe
JEsSsUM. Ipſe enim nec parcit ſemper, nec ſem-
per vulnerat. Ut emim nullo modo ſeveros
Probo, ita pari ratione eos improbo, qui blan-
Confeſſ. diuntur vel Urſis. Nolo demetas cum fœno
rii nimis Lilia: Nolo Lothum exuras cum impiis: Nolo
blandi. calces columbas, ut angues. Cæterum viperas
mulcere, lactare regulos, dracones tigridéſ-
ve palpare non pietas eſt, ſed immanitas. E-
Confeſſa què damnandus eſt, qui nullum, quàm qui
n T. omnes vulnerat. Plerique nec Holofernem,
4 0

non dico truncarent, ſed nec perſtringerent.

.

Oliv

Parcerent vel Pharaoni. Si Chrifti te Matrem Supertos
jactas, habet ille cadavera impiorum ſub ſe. diſirem:.
Poſitus enim eſt in reſurrectionem, ſed & in Zelus
ruinam. Nolo cædem tantum: nec tantùm ſervaxn.
volo blanditias. Qui Abelem concidit, Cain ta.
procul dubio eſt. At, qui Cainum non dam-
nat, Deo non obſequitur, a quo damnatur.
Zizamia non ſtatim, ſed tandem exuruntur.
Din Sodomæ luſerunt, ſed demum confla-
grarunt. Semel Abſalon ſecurim evaſit, brevi
tamen confoditur. Excita victuros, peritu-
ros verò & perempturos quare lictori ſubdu-
cis? Tolerentur ſpinæ, ſed quas novimus Ro-
ſam parituras. Rhamnum veròô cur non ex-
ſtirpas, ex quo poſt ſpinas dumos exſpectas?
Judas oblatrat Magdalenæ? Protrudatur; a-
lioquin haſtæ JkxsOM ſubjiciet. In Amnonem
Abfſalom conſurrexit? Exulet: ſecus, qui fra-
tri non ignovit, nec Patri parcet. Beatus;,
non qui tenebit, & lactabit; ſed, qui allidet
parvulos Babylonis ad petram. Elidantur, in-
quies, Babylone parvuli, quos timendum eſt,
in Nabuchos & Balthafſares converſum iri. At
in Sion cur allidantur? Quia & Hieroſolymis
hydræ ſuccteſcunt. Sedechias non in Ægyp-
to, ſed in arce David adolevit. Ideò fertur
Chriſtus in ruinam futurus in Iſrael. Poſitus
eſt hic in ruinam, & in reſurrectionem multo-
rum in Irazl. Ubique ſecuris exeri debet. E-
tiam in Sion, Zacharias inter Templum & a-
ram cadit. Imô nonniſi in Sion Caiphas ſedet,
Herodes ſævit, Judas prodit, Præſes timet.
IMebriatus eſt gladius meus in cœlo. Num tu
mitior Deo? Si ille mactat: Tu quis es, qui
omnibus æſtimas blandiendum? Nec omnibus
oblatrandum, nec omnibus plaudendum eſt.
Propé Moyſem ſtet tam Aaron cum thuribu-
lo, quam cum enſe Phinees. Ille, ut Deum
mitiget, thus adoleat: hic, ut ſcelus expiet,
adulteros contrucidet. Octavòô; ſi Chriſtus eſt,
æ*⁰ernæ vitæ cupiditatem ſeret vel in Principe
Sacerdotum. Ut eum Simeon excepit, pertæ-
ſus Cidarim, feretrum exoptavit. An Chri-
ſtus eſt, quem aliis exhibes amplexandum,
quo non vitæ tædium, ſed Sacerdotii ambi-
tio proſeminatur? Te loquente, non Pontifeæ
ſuperhumerale faſtidit; ſed gregarius, ſi dici
poteſt, Clericus Rationale incipit eſurire. No-
nò; Tunc te Matrem Chriſti eſſe intelligas,
cùm transfodi ſenties cor tuum doloris ferro.
Et tuam ipfius animam pertranſibit gladius. Non Luc, 2
adoleſcit Chriſtus inter lilia, ſed inter enſes. 3 .
Tot;, tantæque deliciæ, quibus non jam Moy-
ſem oles, ſed Epicurum, tuo non reſidere in
ſinu JusM proteſtantur. Crede mihi, ſi cares
vulnere, cares & Chriſto.

Ibid.

lla. 345.

Et poſtquam venerunt in locum, qui vo-
catur Calvariæ, ibi erucifixerunt eum.

Luc. 23. 33.

Quid miraris in Domino Cruci ſuffixo? II- Chrißt

lud ego miror, quod in Cruce more cruci- Paſyo.
fixorum perſtitit. Neque aut delicias admiſit, Tepinitaß

aut prodigia patravit in Cruce: Verùm do-
lores, contumelias, clavos, ſpinas, & mor-
tem pertulit. Plerique in Cruce ſunt, ac ſi
forent in throno. Non ſpinis torquentur, ſed
floribus coronantur: Non aceto potantur, ſed
nectare recreantur: Non nudantur ad ludi-
brium, ſed ad pompam gloriæ veſtiuntur.
. Denique

Den
Gent.
e 7uloe
, terunm
ni R
uſe
9 tn!:1
lBumo
6. Xus In
Gor;,
di aun
bo. N
Nol1

in Cn

ui
Uriinf 4
iiif. 190
.
nie Nn

pentes.

i E enle. 9

,at clelt in

ie hat: Nen
Nen.

1 ( Cetal
hne Dr
Pbllzen
lat honmn
Ceno inhe
Noricenti
18s vel 8
Alöd Chr
ſinl
E. Ie
Te guilen
lun Ali
ulnoni
Gere Velen
nnirn
nin E
enchüint
⸗ H
ly.. lſele⸗ en
3 i i Mox 4
hdim

den

4

e

en
n ne
nr.
ch.
brert
ertd.
dbir
o.
er.
u
U;e.
oren
uiſte.
kann,
Alide
Ur, in-
nneſ,
ini NAN
lolrit
Egr⸗
Krumr
ſnek
0 Multe
ebet. .
un e
lebet,
s dinet
Nn ul
iges,
e olnnsbu
ndumck.
n thurdb
Ut Deum
s ehit,
hriſtusek,
n Pniche
pit, ent-
An Or:
lexandun,
Coti andi.
on Poniſe
i, 1
ſurire N--
mellg,
dlons kend⸗
in. No
iptet elle,
n r⸗
n telleen
ki,ſas

M;, 1
xerunteink

Denique non ſanguine manant, ſed nardo ma-
dent. Quid, quod non vulnerati ſunt, ſed
Religiſu; Vulnerant. Confixi ad ſpeciem ligno ſunt: cæ-
in aula teruùm & manus, & pedes, & caput vertunt
Aa ca- quaqua libet. Quod lubet, agunt;, què libet,
veat. accedunt. In eo JksM duntazxat imitantur,
quòd ommium linguis infcribi poſſunt & ſalu-
tari Reges, non jam Judæorum;, ſed Regum.
Unuſquiſque eorum habet in femore ſculp-
Apoc. 19. timm : KRex Regum, & Dominus dominantium.
r6. Clamo : Aut deſcende de Cruce: aut, ſi in
Morift. Cruce perſtas, eſto Crucifixus. Porròô Crucifi-
catio nbi- Xus novere nequit ſe, tantùm moveri ab alio

44t. poteſt, & nunquam ſine Cruce. Non offen-
dor, ſi te videam interdum extra Calvariam.
Si autem te video extra Crucem, tunc impro-
bo. Noli te movere: Noli floridus apparere:
Noli manum, pedémve attollere. Hæc enim
in Crucifixo monſtra ſunt.
Et ipſe accepit eum in ulnas ſuas, &
benediait Deum, O& dixit: Nanc di-
mittis ſervum tuum Domine. Luc. 2.
Chriſtus
ubi habi- 28.
tat.
Deum de- Non omnes capiunt verbum iſtud. Aliqui

ſerentes. Chriſtum non ulnis excipiunt, ſed pedibus
proterunt. Sic Nazareni eum in Montis ſuper-

Beatiſſa- T.. . .
m4 er cilium deduxere, ut præcipitem darent eum
nis Ma- & rupe. Sic Judæi ſuſtulerunt lapides, ut ja-

ris Vuri- cerent in cum. Sic luxuriantes ſtulti clama-
eatio. bant: Venite, mittamus lignum in pvanem elus.
nenn. Alii emittunt eum, excluduntque: Kecede à
job. 2l. nobis, & ſcientiam viarum tuarum nolumus.
14. Sic Geraſeni coëgerunt eum abire è regione
ſua, quòd porcos permiſiſſet in mare agi a
legione Dæmonutn. Ita-ne? Invadi, inqui-
unt, à dæmone ſues permiſit. Sed à dæmone
popularem veſtrum exiolvit. Nimirum maluiſ-
ſent hominem perire, quàm ſues. Uſque a-
deò vel beneficus in nos Juss extruditur, ſi
Ccœno inhærentes voluptates perdat. Alii ho-
norificentias dimittunt, indignos ſe profiten-
tes vel Synaxi, vel Contemplatione, non
quòôd Chriſtum venerentur, ſed quòd tædeat
eos ſimul cum Chriſto Dagones ſuos ſtare non
poſle. Ideéôque Philiſthæos imitati, honori-
ficè quidem, JnsM dimittunt in regionem
ſuam. Ali manu und Chriſtum complectun-
tur, & quidem ſiniſtra. Hi ſum, qui Deo
ſimul & Mammonæ adhærere cupiunt; qui
litant eandem in Ara Ambitioni & Cruci, &
patrimoni quidem effuſiones Gloriæ, minuta
veròô duo Chriſto impendunt. Quos certè ri-
dere vellem, niſi terrere mallem exemplo
Domini proteſtantis, Neminem poſſe duobus
Dominis ſervire. Ali demum ambabus ulnis
excipiunt Jks, ſed nequaquam conſtrin-
gunt. His facilè aut excutitur, aut excidit.
Canr. 1. Sic Sponſa, quæ dixerat: Faſciculus myrrhaæ
Dilebtus meus mihi: inter ubera mea commora-

Nil pra- p„; . .
zar Deg. bitur. Mox eum, ne in lectulo quidem repe-

2. Reg. 4
4. ſeth, dum nutrix fugeret, cecidit è& ſinu ejus,
& claudicavit: itaà pleriſque, dum feſtinant

dervire
duobus.

mimium ſeu ſugere à gladio, ſeu confugere ad

Virtus as ſceptrum, Chriſtus elabitur,

ſalide. & nunquam in

eis non claudicat. Unus Simeon & in ulnas
accepit puerum, & benedixit Deum, & pro-
phetavit. Et ipſe accepit eum in ulnas ſuas.

At quis eſt, qui eum accepit in ulnas? Ipſe.

rit, nedum in pectore. Sicut enim Miphibo-

Stromatum ,‚ Lib. IV.

Nempe Simeon, in quo tot virtutu m ſidera
emicabant, quot anni vernabant. Juſtus enim
& timoratus, & plenus Spiritu ſancto, & ex-
ſpectans redemptionem Iirael perhibetur. En
qui poſſis tuis in ulnis Jxs excipere.

237

Et anima mea illi vivet: & ſemen meum

ſerviet ipſi. Pſal. 21. 31.

Et quare non ais, quòd anima tua illi vi- Propohita
vat? Quòd Dominus gratiorem ſibi teſtetur resinende
quodammodo eſſe futuram perfectionem no-
ſtram, quàm præſentis temporis. Uſque adeò
oblectatur corde de futura perſeverantia gene-
rosè moliente, ut: præ ea, quam parturit vir-
tutem, virtutem penè negligat, quam pepe-
rit. Hinc eſt, quod Sponſa ſe quidem malis sSenex
ſtipari optavit, cùm langueret: at Sponſo ferveat.
ſtratum floribus inſtravit, inquiens: Leétulus Can. I. 16.
noſter floridus. Hinc etiam eſt, quod eundem
non evocavit in agrum, cùm poma maturuiſ-
ſent: ſed cùm flores fructus erudirent. Manæe Can. 7.
ſurgamus ad vineas, videamus, ſi floruit vi- ²7
nez, ſi flores frutctus parturiunt. Hoc enim-
verò Sponſo gratiſſimum, ſi Mentem ſpectet
grandia molientem; quemadmodum Apoſto-
Ius præſtare conſueverat, qui præteritorum
facinorum oblitus, in anteriora ſe extendebat,
ſe ipſo major quotidie fieri ſatagens. Hanc
puto ob cauſam Davidem maluifſe futuras de-
ſignare gemmas Juſtorum, quam decora jam
matura delibare. Et erit tanquam lignum, Plal. 1 35
inquit, quod plantztum eſt ſecus decurſus a-
quarum : quod fructum ſuum dabit in tempore
ſuo. Et ſolium ejus non defluet. Et quare non
adulta jam poma commendas? An fructus
non ediderat lignum, tam fertile? Abſit.
Exundant ſemper in Juſto poma. Verùm plus
Dominus perſeverantiâ futuræ, quàm exube-
rantiäâ florentis virtutis oblectatur: mavult-
que prædicare in eo non caſurum folium,
quam maturum ſapidumque jam pomum. Sic
vir ille Dei, cùm prædiceret Heli futurum
domus ejus excidium, ait: Et ſuſcitabo mi-
hi Sacerdotem fidelem, qui juxta cor meum,
& animam meam faciet. Quæro, cur de Sa-
muele jam miniſtrante Domino in templo,
non dicatur: Qui facit, ſed, qui faciet jux-
ta cor meum? Jam enim de eo dictum fue-
rat: Puer autem erat miniſter in conſpectu Do-
mini ante faciem Heli Sacerdotis. Si jam mi-
niſtrat impollutus in Templo, cur non ait:
Qui facit, ſed, qui faciet? Nimirum Deus
uſque adeò duraturæ robur ſanctimoniæ am-
plexatur, ut, præ ea, penè minus æſtimet
effloreſcentis illecebras ſanctitatis. Nam &
Dominus, ut hoc indicaret, ait de Juſto per
Prophetam: Juſtus ut palma ſtorebit: ſicut ce-
drus Libani multiplicabitur. Plantati in domo
Domini: in atriis domus Dei noſtri florebunt.
Adhuc multiplicabuntur in ſenecta uberi. Si
Juſtus jam eſt, quare non jam floret, ut pal-
ma, ſed florebit? Si hominem deſcribas, non
ais, Homo erit animal rationale: ſed, inquis,
homo eſt animal. Et Propheta ait, Juſtus flo-
rebit à Floret procul dubio. Nam ſi non flore-
ret, non foret Juſtus: verùm gratior eſt, quòd
flores editurus præſciatur, quam quòd florere
ſpectetur. Ideò non juventutis fervor, qui eni-
tet maximè, ſed ſenectutis prædicatur uber-
tas: non quòd majora ſperentur à Sene, quam in
viro

Perſe ve-
rantia.

Tyro non
ſuperbiat.

Fervor.

Renova⸗
tio.

I. Rege
2. 36.

1. Reg-

2. I2.

Pſ.91. 133

238
Thren.3. viro videantur: ſed quòd apud Deum ſapo-
28. rem quendam deferat, ſupra germinantem,
Virtus germinatura. Bonum eſt viro, cum por-
taverit jugum ab adoleſcentia ſua: ſedebit ſoli-
tarius, & tacebit : quia levavit ſuper ſe. Si le-
vavit ſuper ſe, quo modo non jam ſolitarius ſe-
det, & ſilet? Quod ſi ſedet, quare ait Jere-
mias, ſedebit? Procul dubio elevatus ſam tacet,
ſed & quieturus eſt. Maluit autem Propheta
futuram, quàm præſentem commendare cor-
dis tranquillitatem: quòd ſciret, & majoris eiſe
pretii, & Deo longè eſſe gratiorem. Sic Do-
minus cœlorum regnum comparavit non oI-
napi, quæ in arborem jam excreverit, ſed quæ
granum ſit. Nimile eſt regnum colorum giano
Iinapis: quod minimum qitidem eſt omnibus ſe-
Matt. 13. minibus. Cam autem *ρrt, maſus eſt omni-
31. bus oleribus. Rogo, in Sinapi exilitas-ne an ma-
gnitudo ſit, quæ regnum exæquet, duæ Jk-
SUM irretiat? Sanè, ni aflurgeret in arborem,
calcaretur. Ergo proceritas placet. Si placet
procera jam arbor, cur ſemen Prædicatur
Quia charior eſt eruptura proceritas, quam
quæ erupit. Et data eſt illi (ſcilicet Hydræ)
poteſtas in omnem tribum & populum, & lin-
guam, & gentem, & adoraverunt eam omnes,
qui inhabitant terram, quorum non ſunt ſcripta
nomina in libro vitæ Agni, qui occiſus eſt ab
origine Mundi. Occiſus ab origine Mundi?
Imò ſi credimus Paulo, occiſus eſt, ubi vemit
plenitudo temporis, & ab eis, in quos fines ſæ-
culorum devenerunt. Quâ ratione ergo liber
vitæ Agni dicitur occiſi ab initio Mundi? Penè
2 dixerim, præviſam Agni paſſionem felicius vi-
tæ libro prædeſtinatorum nomina inſeruiſſe .
quam impletam. Immolandus, quam immola-
tus penè gratior Agnus. Certè homini occiſus
dedit, ut ſurgeret, occidendus dedit Angelo, ne
caderet. Et convertit me, inquit Ezechiel, ad
viam portæ ſancétuarii exteriotis, dilc reſpiciebat
orientem, & erat clauſa. Et dixit Dominus ad
me Porta hæc clauſa erit, non aperietur. Nota,
Porta clauſa erat, & tamen Dominus non di-
cit, Porta hæc clauſa eſt, ſed clauſa erit. Ni-
mirum, non ità dejectatur modeſtià tuâ, quàâ
fulges, quàm eâ, quàâ refulgebis. Non placet
Domino, quòèd omnia rejicias à corde tuo, ni-
ſi ommia à tuo corde ſis rejecturus.

Apoc. 13.
§.

Ezech.
44. 1I.

Præparate corda veſtra Domino, &
ſervite ei ſoli. I. Reg. 7. 3.

Quàm verò fauſtum ſit ſervire Domino,
hinc vel maximè conſtat, quòd bonorum no-
ſtrorum non indiget, & ea tantùm de cauſa fa-
mulatum admittit poſtrum, ut ſuas nobis co-
ronas largiatur. Plura autem ſunt, quæ nos ad
famulandum Domino pellicere debent. Pri-
mô, quèd uberior ſit muneribus, quàm pro-
miſſis. Et Principes quidem verbis exundant,
Promiſſa largitiones verò ſtillant. Deus certè non ita.
Dei G Hinc eſt, quòd Abrahæ immolanti filium coœ-
Promiſſa lum non recluſit, quod Stephano patefecit.
Mundi. Noluit enim oſtentare „5 quod tamdiu erat dila-
turus. Dices, ideò Stephano reſeratum cœlum,
quòd eſſet illcò moriturus. Et quare non Moyſi
morienti? Sed Stephanus patiebatur. Et quare
non Abeli interfecto? Nimirum puduit divi-
nam liberalitatem illud exhibere ſpectandum »
quod nondum exhibitura erat ad fruendum.
Oportebat enim primum mori Jksw, & tum

Seyvire
Deo fo-
lix.

Oliva

Cœlum reſerari. I modò; & Aulas luſtra, in
quibus, quæ nunquam obventura ſunt, tan-
quam jam jam adfutura oſtentantur. Ver ibi,
appetente Januario, incipit: Verùm Autum-
nus ne finito quidem Decembri exoritur. Flo-
rum pompa pulcherrima;, ſed quam nulla fru-
cCtuum maturitas conſequatur. Parturitur Ele-
phas, ſed prodit tandem;, poſt Iliadas dolo-
rum & expectationum, lepus. Dices, Etiam in
ore Sponſi ſuum ineſſe ver, quando Labia ejus
Lilia ſunt. Labia ejus Lilia. Ita eſt: geſtat in Can. 5.
ore ver, ſed cui non deſit Autumnus. Siqui- 13
dem & Lilia diſtillan myrrham, & propéè li- ti⸗
lia labiorum, aromatum areolæ vernant in ge- eag
nis. Placet ver, ſed ſi Autumnum trahat. Pla- Confiden.
cent flores, ſi fructus non deſint. Quid ſi flos tia in ho⸗
ipie fructuum non careat ubertate, & non ſo- Viuibui.
lum ſerat juxta ſe aromata, ſed & diſtillet myr-
rham primam? Adde, quod non Florem ex
amygdalo præfert in labiis, ſed lilium: Nem- Dei libe.
pe illum geſtat Florem, unde nihil præterea ralitas.
expectes: neque enim ex lilio poma præſtola-
mur. Verum;, etiam unde nihil expectas, hau- Promiſſa
ris probatiſſimam myrrham. Secundò; In au- Dei.
la, ut multum proficias; ab atrio progredie-
ris ad cubiculum, & domi præeris, ubi te For-
tuna lactaverit. At in domo Chriſti, faber
quiſque fortunæ ſuæ eſt. Audeo dicere, non
modô Servorum primas futurus es, ſed & filio-
rum primogenitus es futurus, idque eris, quod
natus non es. Audi S. Hieronymum: U ſitis L. 1. in c.
Klii Patris veſtri, qui in cœlis eſt. SRi Dei præ- 5. Matth.
cepta cuſtodiens, ilius quis eſicitur Dei: ergo non
eſt naturz filius, ſed arbitrio ſuo. Tertiò; In au-
la Domini canitur. In Deo faciemus virtutem: Pl. 59.
Et ipſe ad nihilum deducet tribulantes nos. Deus 4:
pugnat, & tu triumphas. Deus erogat, & tu
magnificaris. Aurum cruoris ſui profudit, ut
tu refulgeas. Cum Dæmone luctatus eſt, ne
tibi deeilet ex deæmone laurea. In aula veròô
cruore tuo, ſudore tuo, tuis vult ſumptibus
Princeps effulgere. Joab urbem obſidet, ſed
Davidi expugnatio reſervatur. Miles pugnat;,
ſed Dux triumphat. Quis verò illorum deducit
ad nihilum tribulantes nos, cùm potiùs nutriat
interdum aliquis inter aulicos rixas, ne coaleſ-
cant in unum? Sperant & ſtudioſiùs ſibi famu- kex au-
laturos, & fideliùs delaturos, quicquid contra diat pau-
ſe ſuſurratur, ſi inter ſe aulici non conſentiant. beres.
Ergo non deducentur ad nihilum, ſed nutrien-
tur zizania inter frumenta. Quartò; De noſtro
Rege ſeriptum eſt: Reſpexit in orationem humi- Pl. 101.
lium, & non ſprevit precem eorum. Non ait, Reſ- ¹8⁸.
Piciet, ſed, Reſpexit. In aulis nihil præteritum Servire
eſt, niſi unus labor, & promerita. Reliqua fu- Deo fe-

tura ſunt. Rurſus, Quis humilium audiendum &α
Sr. 5 . Confiden-
unquam ſe ſperat à Principe? Quod ſi auditur, s zhe⸗

planè non ejus auditur oratio. Neque enim, minibut
quod quiſque ſentit, proloqui audet, verùm ad vana-
mentem Magnatum efformanda oratio eſt: nee
id, quo indiges, ſed id, quod eis lubet, ex-
pPonere duntaxat licet. Quid? quod non audivit
humilium orationem, ſed reſpexit. Da mihi, qui
procul aſpiciat deſideria ſuorum. Quintòô; quò
plus ſperas, plus impetras. Menſura fortunæ
tuæ ſpes tua eſt. Si in aula ſementem ſpei ig⸗
nitatum meſſis exæquaret, nullus non Cæſar
eſſet. Et quamvis ſemel & iterum, quæ optas,
deneget, ſi pulſare pergas, non Deum irritas,
ſed mulces, & flectis. Neſcio, utrum plus eum
diligam, quod non clamantem audit, an quod
Kequenter vociferentem non faſtidit. 4
Pacß

1

1 ve4
0 Klan⸗

in. (dod 4
Mink

Uon

le ouo

Clede
3 Venunm
kskcihcinm e
Uem, Krnſen
It ean elangr
el orte Ulige
1r Euckantt,
ln rre fi,
meroe
ſn .
UI 1.

I

„ S

leglkenu, ne
iun Kitt

1

chet,
Eitthuin
t

Cannes 4.

s

din
n⸗ . .
ri, Deeſt panis, non ſunt aquæ: Anima no-
un. ſra jam nauſeat ſuper cibo iſto leviſ-
N zmo. Quamohbrem miſit Dominas in
8 Buaha populum ignitos ſerpentes. Num. 21.
lo⸗ riſztd. .*
ln 1en Perümus! Apoſtolus cor meum animaverat,
Nlnnl edes Curn iis. impendere judicium Domini prædi-
an calesran- Xit, qui ad Chriſti epulum polluti ruenbt
ei.ds rent. Qui enim manducat, G. bibit indigne:,
nnk dicium ſibi manducar E& bibit. Indignus Ccùᷣ/n
he Rh ſim, abſtinebo, & evado. At Moyſes cor neum
itite .. nimat;, quando non profanatores Jlecl nan⸗
Emhfr ſeabundos exterminatos profitetur. Non bro⸗
RMr , culcatio ,ſed nauſea Serpentes devocavit in fa-
eir ſtidioſos. Toties peccaverat populus in Deum
lin 41 diffidentiâ, concupiſcentia, libidine, timore,
mn: Ner tædio, murmuratione, idololatriâ, nec omni-
kenmd nò peräüt. Ubi autem nauſeare coœpit ſuper
Nahlr Manhna, ea immiſla plaga eſt, quam non Aa-
z, lur, ron thure, non Phinees gladio, non oratione

G; har Moyſes, non lachrymis populus, ſed morituri

Mrogrede. in ligno Domini ſedaret laniena. Fac ſerpentem
Uhiteke. aæneum, & pone eum pro ſiono. Unde non im-
fli ſt Ep. rIö8. Meritò exclamat S. Auguſtinus: Contemptum
Kek,'m a4 an. Jolum non vult ocibus ille, ſicut nec Manna faſti-
kdüt. vide dium. Quod ſi ſola Naulea reum facit, quid,
erie gl Lcd. 1. rogo, non inferet damni abalienatio, & abſti-
Im: D,Ai ſecundi nentia ferè quotidiana à carnibus Domini? Pu-
DeeA oct, Pe- qet quoties Abrahæ recordor exultantis in ago-
Pei tn e e ne ſui cordis præ deſiderio ſacrificii tanti, &
da Oct. HE P E ,
t;Dar. Carpus tanti epuli. Abrabam exultæzvit, ut videret diem
inten Chriſti. meum vidit, & gaviſus eſt. Non miror, quòd
lerio Du“ Joan. S8. expetierit deſignationem hujus ſacrificii, ſed de-
rogn, Al 56. miror, quod exultare potuerit, cùm illud deſi-
prolact, gnaret funere fili. Tunc enim diem Chriſti vi-
latus ek, e dit, cùm moriturum Iſaacum aræ impolſuit.
In auli en Quis non crederet cohorruiſſe Senem ad filii
lt ſunpehn funus? Verùm exuhlkavit. Cur? Quia Domini
Oblidet, dd 5. Abraha ſacrificium exprimebat. Ea eſt, inquit Abra-
ſles glgnt ham;, ſacrificii Domim majeſtas & magnitudo,
lorumcenan ut eam deſignare tantùm, & delibare lubeat
ſpoäisnni vel morte umigeniti. Iaac cadit: ſed præſigna-
, kecl tur Eucharifſtia, ſed Agni victima coloratur.
ſisſbitney Malo carere filii vitâ, quàm ſacrificui umbrà.
nigulamn 0 nos miſeros, quibus licet quotidie Chri-
ncnſettin ſtum Patri immolare & piget. Ne nugis ca-
mmrer reamus, caremus hoſtia. Ut aulæ adſimus, ab
,;De cin. aris abſumus. Utinamque Domini menſam non

de en e negligamus „ut menſæ dæmonum intereſſe poſ-
Narla ſimus. Scilicet, magnam jacturam feceras,
l reriin ſi per horam in atrio Principis non fuiſſes,
bür lculr quando & Jrss cædebatur, & nudabatur
tt. Reig *“ Joannes, & pejerabat Petrus, & puellæ ſal-

iun ui tanti dabatur protinus caput Joannis in diſco.
1od ““ Quod ſi Judæis excidium minatus eſt Domi-
Neae, loan. 8., nus, ob ſui abſentiam: Ego vado, & quæretis
let, ſen . me: Er in peccato veſtro moriemini. Si quæ-
1oratl rentes JxsM Scribæ peribunt, eo non inven-
eis le to: Vivent Sacerdotes, qui Jzsow nec inve-
dn niunt, neque quærunt? Si moritur, qui Chri-
in unn,, ſtum quærit, ſed non invenit: Vivet-ne, qui
nc, Præſtolantem ſe Chriſtum non adit? Quis non
Nelin , execratur eos, ante quorum januas Dominus
menenſeg Apoc.3. per ſtat & pulſat, ut cum eis cœnet? Ego ſto
ulus nd 10. ad oſtium & pulſo : GJi quis aperuerit, intrabo,
nun c, & oabo cum illo. Et quis non execrabitur
n Demin Te, ante cujus fores Chriſtus pulſat, non ut
uumunſlin tecum coenet, ſed ut tu de eo cœnes, & epu-
audit, 4 leris? Olim Manna, ſi menſuram excederet,
Kidi⸗

Stromatum, Lib. IV.

239
vermes ebulliebat. Nunc ſecuri ſumus à ver-
mibus. Quis enim eſurit Manna? Quis fre-
quentiùs ad aram accedit? Id olim dici po-
tuit, quod nunc lugere non poſſum, tam
multis, non in Cœnobiis ſoluùm, ſed & è&ε fo-
ro Clericis quotidie litantibus hoſtiam. Porròô
quod Manna, ſi excedatur menſura, vermes
peperit; ſi non impleatur menſura, Baſiliſcos
parit & Dracones. Audi venenum, & fununs.
Niſi manducaveritis carnem filii hominis, & Joan é.
biberitis ejus ſanguinem, non habebitis vitam 54.
in vohis.

Magna eéſt enim, velut mare, contritio
tua. Thren. 2. I3.
Tormenta noſtra flumina ſunt, non enim Cbries
omnia ſimul patimur. Alius inopià premitur, Paſſio.
ed valetudine non laborat: alius æger eſt,
ſed cubat in viola: alius hærede caret, ſed
hæreditate abundat: hunc invidia dejicit, ſed
fortuna evehit: Davidem Saül ejecit, ſed Sa-
muel unxit. Breviter; Vix invenies, quem u-
niverſa ærumnarum eluvio obruat. Solum Jr-
sUM in Cruce moriturum & dolor, & dede-
cus, & mœror, & exprobratio ità oppreflere,
ut non jam flumen, ſed Mare dici debeat Con-
tritio ejus. Porrò Flumina hinc indéque arbo-
ribus fulciuntur: ſed mare ſcopulis ſtipatur &
rupibus. Nullæ in littore populi, nuſquam ni-
ſi aut ſabulo, aut rupibus excipitur. Ægris,
calamitoſis, reis ipſis ſolatia adſunt & opitula-
tores. At Chriſto Latrones, blaſphemi, irriſo-
res, milites adfuere, qui acetum ſitienti pro-
pinarent. Flumen, ſi aquæ excreſcant, exun-
dat in prata, ruderâque ſua deponit in rofis.
Licet calamitoſo ſuas exponere ærumnas: ſed
Chriſto non licuit, qui ait: Naſtinui qui ſimul Pſ'sS.a15
contriſtaretur, & non fuit, & qui conſolaretur,
& non inveni. Mare ſiquidem non exundat,
ſed ſuas in ſeſe tempeſtates reſorbet. Durum
ſanè ſilentio dolorem premereé. Ulcus, ſi non
aperiatur, lethale eſt. Vel modicum aeris, ſi
occludatur, terram concutit, & Montes con-
vellit. Propheta, qui dixit: Necretum meum
mihi: exclamavit ſtatim : Ventrem meum doleo. HBorem. 4
Da mihi, qui cum JInsu in diluvio aquarum 2.
multarum non exundet. Rugiebam à gemitu P.37.5.,
cordis mei. Gemitus, ſi corde prematur, ità
torquet, ut rugire te cogat. Mare, etiam cùm
flumina omnia in illud irruunt, nec tumet,
nec Naves elidit. Nunquam aquarum exun-
dantia procellas excivit in æquore. Non ità
flumen, quod tranſmittere non audes, ſi ex-
undet. Quis nos in dolore alloqui vel poteſt,
vel audet? JEsM veròô ità Latro pendentem,
ut Maria epulantem, exoravit. Moriturus
blaſphemum regno, ut meretricem veniaâ blan-
dus conviva, & blandior reus impartivit. Por-
rò Mare vomit in littore non coralia; ſed al-
gas. Audias Chriſtum in ipſo dolore vermem
ſe proclamantem in pſalmis, ſe in Evangelio
derelictum aſſerentem à Patre. Suas ipſe con-
fuſiones ejectat, gemmas occulit. Ait ſe à Deo
derelictum, non autem ait, Deum in ſe efle
Mundum ſibi reconciliantem.

Eſa. 246

1llis

240

Ulis autem abeuntibus, c&it JE SUS
dicere ad turbas de Janne: Quid
exiſtis in deſertum videre! Arundi-
dinem vento agitatam! Matth. 11.7.

Propoſita Arundo non vulnerat, non inficit, non pe-
retinéda. rimit; & tamen ità Chriſto inviſa eſt, ut a-
pud eum Joannes ideò magnus prædicetur,
quia arundo non eſt. Non enim negat, Bap-
tiſtam ſuum aconitum eſſe, ſed pernegat eſſe
arundinem. Neque verèô in arundine aut ina-
nitatem, aut ſterilitatem damnat, ſed unam
in illa agitationem execratur. Et revera, quam
indecorum eſt, ut ſtultus à Salomone viſus
ſit firmâà radice, adeò ut ocyùs à vita, quam
à vitio diſcedat, & Juſtus omni vento do-
Ctrinæ circumagatur. Quem Deus firmavit,
ancilla una unâ ſubvertit voce. IIlud verò me
valdè torquet, & quod Dominus arundinem
reprehendat, & de Joanne loquens, & allo-
quens turbas. Ergo & de Joanne timeri po-
tuit, ne arundo foret: Et vel Turbæ peccant-
ſi arundines imitentur. Etiam in deſerto ſpe-
ctantur arundines; utinamque in deſerto arun-
do ſit, & non arundinetum. O ærumnam! E-
tiam Alpes in arundines deformantur. Verbum
unum eos dureſcere cogit; &, quod magno-
Pſ. 63. 8. Pere dolendum, Jagittæ parvulorum falctæ ſunt
lagaæ eorum.

Vade ad mare, & mitte hamum: & eum
piſcem, qui primus aſoonderit, tolle:
O, aperto ore ejus invenies ſtaterem:

Eecleſia- . .
hiei de, illum ſumens, da eis pro me & te.
rine avaea- Matth. 17. 27.
Zittiam. .
Zelus a- Non itaà loquitur Evangeliſta, cùm Chri-

nimarum ſtus pulmentarium expetens ait Apoſtolis: Mit-
nil qsa- tite in dexteram navigii rete: & invenietis. En
127 zI. quale diſcrimen, cuùm piſces Chriſto expiſca-
s. mur, & cùm in piſcibus expiſcamur aurum.
Ibi enim innocenter reti prædamur, hic au-
tem cruentè ferro deſævimus. Uſque adeòô
Petrus, vel cum Chriſti juſſu, non coacer-
vandi, ſed erogandi deſiderio, aurum vena-
tur in piſce, non tam trahit, quàm vulnerat,
nec niſi per ferrum ad aurum devenit. Ne-
que verô illud ſuggeſſeris, ultro piſcem aſ-
vendere æra Domino oblaturum. Afſcendit, ſed
hamo extractus, qui, etiam poſtquam ferrum
deglutiit, aurum non evomit; verùm obſtru-
ctum os piſcis coactus eſt Petrus diducere, nec
ſine conatu aperire. Uſque adeò vel piſci mo-
rituro aurum charius erat, quàm vita, & in
Hittore palpitans, ſpiritum emittebat, non ſta-
terem. Quâ, obſecro, violentiâ extorquen-
da pecuma eſt, ſi non Petrus voce Domini
impiger, ſed Avaritiæ facibus Judas exæ-
ſtuans „ piſces Maris exenteret, non ut Cæſa-
ri reddat, quæ ſunt Cæſaris, ſed ne reddat
Deo, quæ ſunt Dei? Porrò Dominus cùm ha-
mum mitti jubet, non quid ipſe faciendum pu-
tet, expreſſit, ſed quid à nobis agatur, indi-
cavit. Auro Petrus indiget : itur ad mare. Ve-
rùm ibi non in capturam Delphinorum & Pho-
carum retia expanduntur, ſed piſciculum edu-
cturus hamum jacit. Si pro Chriſto Eccleſia
ære indiget: quare Superiores non Cete gran-
dia rimantur, in quorum præcordiis & iucci-

Oliva

num latet, & digeruntur naufragia: verùm,
omiſſis monſtris, mugilem , aut fortè halecem
exenterant, qui unum Vix ſtaterem non tam
habet, quàm geſtat, & loquitur verius aurum,
quam poſſidet? Nimirum Apiculas cogimus ſti-
pare mella, & Bombyces foliis alimus, ut viſ-
cera effundant in ſericum. Elephanti non ca-
rent pretio, quorum in faucibus ebur adoleſ-
cit. Verùm, quia magni ſunt, non venatores
patiuntur, ſed ſortiuntur veſpillones, qui, ex-
tracto ebore, cadaver vulturibus dimittunt.

Sed quid dicit Scriptura? Ejice anoillam
G& ſilium ejus. Non enim erit hæ-
res jilius ancillæ cum ſilio liberæ. Gal.
4. 30.

Septem in hoc Scripturarum cœlo emicant Converſi
ſidera. Et primum quidem: Ejice, ait, non veræ.
verò Deduc & domo, vel, dimitte. Ira quæ- Pœniten.
dam & indignatio intercedat necefle eſt in e- "a vera.
jectione peccati, alioquin dimiſſum ſcelus re-
vertetur in domum ſuam gaudens. Ad omnia pf. 118,
mandata tua dirigebar —omnevi viam iniquita- 128.
tis odio habui. Non reliqui, ſed egecratus
ſum. Secundum; ejicienda Iſmaëlis Mater.
Citòô enim relabetur in ſcelus, qui peccati ra-
dices non radicitus exſcindet. Tertium; non
ſat eſt Matrem expuliſſe, niſi & filium per-
das. Plerique negotiari deſinunt, quèòd illinc
infectos ſe videant rapinis & dolo. Mercatura
abrupta eſt, gaudeo quòd Agar exulet. II-
maël veròô quare non exulat? Lucrum illud,
imô rapina illa, quare in Arca coneluditur?
Zachæus non modèô deſiit eſſe Publicanus, ſed
& fraudes in quadruplum reddidit. Præciſa
eſt eorum amicitia, cum quibus quoties con-
veniebas, toties murmurabas. At famam tan-
torum, quam laceraſti, ecquando reſarciſti?
Verbo; de peccato ſoliciti eſſe debemus ex-
piando, non ſolùm de eruenda radice. Petrus
non ſolum egreſſus eſt ex atrio, ne rueret,
ſed & amaréè flevit, quòd ruiſſet. Prodigus
ille filius, non modò à volutabro diſceſſit,
ſed & ingemuit, & coram patre flagitium
ſuum expiavit. Clamat David: Et cogitabo pro
peccato meo. Hi omnes non ſunt contenti exi-
lio Agaris, miſi protrudatur & Iſmaël. Quar-
tum; Ubique Iſmaëéles. Non in domo Cha-
naan aut Cham, ſed etiam in domo Abrahæ
Iſinaël eſt, & ludit, neiciente Patriarchà.
Quid autem magis improbem, neſcio, an
quòd neſcierit ludum, an quòd indulſerit. Quid
quod non irrepſit in domum Abrahæ Iſimnael,
ſed natus in ea eſt? Scelus habent domi, e-
tiam qui pro Deo maxima præſtitere: nec ad-
repſit, ſed partum eſt. Nimirum omnis caro
fœnum, & filius hominis vermis & putredo
eſt. Quis autem gloriatur caſtum ſe habere
cor? Quintum; Iſmaeël non ejicitur è domo
Abrahæ, quòd aliquis extra domum illam de-
gens, hoc aut juflerit, aut ſuaſerit. Neque
enim aut Abimelech id minis extorſit, aut
Melchiſedech rationibus, precibuſve ſuaſit. In
domo Abrahæ conſilium emerſit expellendi
cum Matre filii. Convenere Sara & Abraham,
conſultôque Deo, Iſmaëlem amandarunt in
deſertum. Mallem intelligi, quàm perorare.
Si Doctorum minis, ſi Concionatoris lachry-
mis, ſi Confeſſarii interminatione Iſmaeëlem
propellis, citò eum revocabis. Tu debes ex odio
ſceleris

19. 4

Pl. 37

umh l

l
1.

Neſtmn co
Gtonmn l
non Urn

apt n
b/ nmm
je, Heiſe
ile n mn
i ale
Peellut I
ltur, en

ſltone ume

ſod-
e, Ihmden

1 cnorortt,
In ult,
et, U

i
Snd e
Mn he den
Ttkit Hle e
ulitiine
elencd & De
lt Ugve⸗
A,Cam non
ler, l
lor et,
M, orem ce
nden icter
aticin ind
l, rnon
La, chi
nen inme
2 wpndn 68,

UEpipge d
anmu. lEen
, Eeni
utin cn
artt Pecore

lmn ſene
40 11 ancj

n,
Eten
tan
Iun,
mi.
Nw.
U A.
addt
enadre
Umm

ait, M .
eek ne.“
ſeelus ke.
41 nnitn
I iglite. ll
electafu
ls Me.
peccni
eIuun;
flun ke.
dc Te
o. Meraun
t exlkt. I.
Nrum Üd,
CoONehdt!
blicamd;kl
dit. Decl
Gboties en
tfamam kr.
Go telarki
debemg er⸗
tadice. enns
e lleleh
let. Mod
Dro lelt,
tte Nigiin
li Agtloftc,
Contentlenng
ümmel. Cu.
in Como C
Gomo Ahri⸗
te Panindhi
nelcid,
ndulleri, il
brche lui
belt onl,e

P. 50. 5.

Luc. 15.
18.
Amore
duci.
Volunta-
via
Renova-
tio vera.

Wterno-
rum obli-
vio.

–

Fides.

ſceleris ſcelus ablegare. Quoniam iniquitaten
meam ego cognoſco: inquit Pfſaltes. Sextum;
Won enim erit hæres filius ancillæ cum filio Ii⸗
beræ. Quod ſi, ne dividatur hæreditas, eji-
ciendus eſt IſImaél: quantò magis exterminan-
dum ſcelus eſt, quo domi reſidente, non mo-
do pars hæreditatis, ſed univerſa omninò cœ;=-
leſtis hæreditas abſorbetur? Quicquid egeris;
quamvis ſanctum, totum diripitur à pecca-
10; five jejunes, ſive ores, ſive peregrineris,
ſi Iſmmaël domi eſt; omnia ab eo infatuantur.
Noli ergo dicere, Erit domi filius ancillæ, ſed
ſervus. Si domi eſt, ſervus non eſt. Ludit;,
imòô illudit Iſaaco; & , quod ſibi Jacob pul-
mentum coxit, Eſau vorat. Ad extremum;
Septimum ſidus in eo fulget, quod Abraham
non moriturus, ſed adhuc vivax & vegetus
expulit Iſmaélem. Non omnibus licet ut Ja-
cob, in mortis confinio foœtus ſuos redargue-
re. Plerique viſi ſunt oculis inſipientium præ-
tuliſſe in morte Jacobum Eſau: Et neſciunt
id aà caligante extortum dolo. Neſcius Iſaac
benedixit Juſto. A ſemiſomni, ut famæ con-
ſulatur, extorquent, ut Sacerdoti annuat per-
contanti, an doleat. Dolet, ſi neſcis, quòd
doluerir: ſicut & Iſaac ægrè tulit, quòd be-
nedixerit Jacob. Ante funus exquirenda vita
eſt, quæ malè oritur in ſepulchri limine, mor-
te obſtetricante. Illud hic adjiciendum duxe-
rim quinto ſideri, Eos videlicet, quos in Con-

verſione ſua magnos demiramur, nullo horta-

tore, Iſmaeélem cum Agare expuliſſe. Prodi-
gus adoleſcens ipſe ſe ad ſurgendum impulit.
Surgam, & ibo ad Patrem meum. Magdalena;,

ut cognovit, irrupit ad JksUM. Latroni quis

perſuaſit, ut regnum peteret? Quis Lachæum
hortatus eſt, ut reddéret quadruplum? Unus
Achab ad Eliæ minas ingemuit. Et ideô tur-
pius relapſus eſt. Sed David flevit, hortato-
re Nathane. Falleris; non enim eum Prophe-
ta inflexit ad lachrymas; ne verbum quidem
unum hac de re protulit, ſed ſuum illi ſcelus
retexit. Ipſe verò David ultrôò irrugiit. Adde,
quod ideò fortè poſt adulterium, populum re-
cenſendo & Deum iterum læſit, & luem in-
vexit. Uſque adeò inconſtans ea eſt Pœniten-
tia, quam non ſibi quiſque indicit. Sara, hoc
eſt Mens, luſus Iſmaelis retegat; & Abra-
ham, hoc eſt, Arbitrium cunctetur parum-
per, quò rem certius per Deum doceatur, &
tandem audacter pellat cum Matre monſtrum.
Porrò quaàm indecorum eſt, ſi ſcelus expellere
compellamur. Nam ſi Aſpis domi deprehenda-
tur, quamwis omnes rogent te, ut non expal-
leſcas, illicò ſurgis, tremis, correptam haſtam
in eam intorques. Sibilat in corde tuo Draco;
& rogandus es, ne illi blandiaris, ut illum
extrudas? Quid! quod plerique, ut Iſmaéle
fruantur, Iſaacum ejiciunt? Jacob certè pere-
grinari cum baculo juſſus eſt, ut feliciùs domi
Eſau laſciviret. Chriſtus damnatur, ut Barab-
bas vivat. Idem Dominus à Geraſenis extru-
ditur, ne porci pereant. Loth digredi non du-
bitavit in Sodomas, ut paſcuis abundaret, &,
ne careret pecore, potuit carere Abrahamo.

In terra deſerta, & invia, & inaquoſa:
ſic in ſuncto apparui tibi. Pſ. 62. 3.

Dizxerit hoc primum David cùm exularet,

Tterno num hæc occinere non potuit cum regnaret?

rum me-
moria,

Imô occinuit; & fortè tantùm id commemo-
Ethicæ Comment. Lom. IV.

—

Stromatum, Lib. IV.

241
ravit in regno. At quo modo in throno eremus Felieitas
& vaſtitas? Ubique clientium turba, ubique "n ad-
deliciæ, & pompæ. Nimirum Fides in mo Pirsnda
rem ignis pompas vertebat in cineres,; quôd-
que oculis florebat, Menti exareſcebat, fra-
gilitatem humanarum rerum ſeriò revolventi.

Perpendebat enim impendentem juveni mor-

tem, imminentem regno calamitatem, inſi-
diantem æternitatem tempori: ideòque nuſ-
quam niſi vaſtitatem ſpectabat. Fides enim, ni-
ſi Attilæ, ſeu Amilcaris inſtar, devaſtet om-
nia, Fides non eſt. Ubi verò omnia perdide-
rit, licet vel in Aula Deo apparere ſicut in
ſancto. Ergo pupillæ tuæ, niſi aut Sennache-
ribum, aut Holofernem æmulentur, quæ om-
nia profligent, Fide graſſante, perüſti. Hiſ-
ce oculis præpollebat Jeremias, cùm in ſum-
mis Perſarum opibus, affluentiâque illa pom-
parum ſolos cineres, imò ne cineres quidem
pervidit. Aſpexi terram, & ecce vacua erat, & Jerem. 4
nihili. Aſpexi, & ecce Carmelus deſertus. Non 23.
mirum eſt, ſi Carmelus ſubactus à Medis elan-
guit. Viderit hoc Jeremias: Vidit & Nabu-
chodonoſor. At Terram univerſam, & Perſi-
dem præſertim tot ſpoliis auctam, tot opibus
exundantem, quis vacuam vidit, niſi unus Je-
remias? Qui in auro non fulgorem, ſed fragi-
litatem proſpexit, in Rege non vermiculum,
ſed vermes prævidit. Nimirum, ſi Fides reſ-
piciat, Impius non Cedrus eſt, ſed Rhamnus.

Cacttas
all g. ſeis
Oculi ve⸗
riores.

Et erit ſemen tuum quaſi pulvis terræ.
Gen. 28. 14.

Hæc Dominus ad Jacob cubantem in ſaxo. Zelus a-
Et quare non ſidera, ſed arenas præſignat nimarum
Deus ſomnianti? Abrahæ aſtra, & Jacob pul- rise, 3.
verem deſtinat. Num gratior avus, quam ne ritas cun
pos, aut ille uberiora meretur gregibus opu- ſaculari-
lentus, quam iſte folo inſtructus baculo ad éus.
tranſmittendum Jordanem? Niſi fallor, am- Confeſa-
pliora deſtinat, cùm deſignat pulverem, quam land⸗
cùm ſidera deſignavit. Nolo enim alumnos ſinr.
meos fulgere, ſed jacere; volo abjectos eſſe,
non ſublimes. Pudet videre Patriarcharum in
Chriſto prolem rutilare, elevari, deliciari,
nec tantùm ſidera, ſed & Roſas eſſe. Deus
immortalis, quàm dedecet circa nos eſſe coma-
tulos, ambitioſos, ſuperbos! Nolo ego educa-
re, niſi ſolum pulverem. Si quis adhæret mihi, Servime-
aut pulvis terræ ſit, aut abſcedat: non enim 2 hi eſe
Chriſti ſectator ſectatores patitur ſidereos, ſed SS .
luteos. Dominus & Moyſen excalceavit in ere- anten
mo, & Petrum denudavit in littore, & Mat- valdè
thæum à telonio ad ſcapham traduxit. Audia- prebi.
mus, quid imperetur Ezechieli: Et tu, fili ho- Ezech-4.
minis, ſume tibi laterem, & pones eum coram 1
te, & deſeribes in eo civitatem Jeruſalem. Sma-
ragdos, quos perpolis, neſcio quâ arte expo-
lias. Illud ſcio Jeruſalem non in Achate incidi, Dignitas
ſed in latere. Vereor proinde, ne in eo, quem α Gonfer
gemmam eſſe pateris, Babylonem ſculpas, ends.
aut Ninivem, ne dicam, quod dici non poteſt.
Si cælare cupis Sionem, Smaragdum in lutum
convertas neceſſe eſt. Spolia detrahe, fulgores
excute ſectatoribus tuis: alioquin dabis novos
Heraclios deauratos cum Cruce, quos pro-
gredi non ſpectabis. Crede mihi, miſi in pul-
verem revertantur, homines erunt. At hoc Zelus æ-
unius Jacob omen eſt, & cubantis in ſaxo, "waren
& cœlum recludentis. Non cuivis licet alum- Wor.-
nos habere, ſicut pulverem. Sin viola cubes, cer.

—

242
Lilia, non lutum paries. Vidi ego deliciis ex-
ſaturatos clavos & ſpinas loqui. Verùm loqui
ea poterant, ſuadere verò omninò non pote-
Vox ope- rant. Jacobo enim tunc pulvis deſtinatur, cum
am. dormit in ſilice. Noli eſſe Carmelus, ſi vis me
eſſe deſertum Cades. Margaritæ non pariunt
ſilices. Joannes, ut pœnitentiam ſuaderet, ci-
licio tegebatur.

FHabebat in dextera ſua ſtellas ſeptem:
& de ore ejus glædius uträque parte
avutus exibat. Apoc. I. 16.
Servire

Deo ſelix.
Aula.

Ità ſe exhibet Princeps Regum terræ, &
non aflumptus ex homimibus Salvator. Enſe

inter candelabra ſeptem emicant, non rarô
ſtellas proloquuntur , & acinaces præbent.
Verba nimirum dant ſidera, ut ambientium
corda convertant ad ſe: ut verò tempus appe-
tierit maturitatis, quæ ſidera in ore viſa ſunt,
in manu, ut ad rem ventum erit, gladii erunt
præacuti, quibus tua ipſius anima millies tranſ-

fodietur. Quam ampla promiſſa! Quàm amoœ-

næ blanditiæ à& Aut mella, aut aſtra fundunt.
Scrutare dexteram. Vulnera tibi parat, qui
tibi apparat ſtellas. Chriſtus vero non ità.
Mundi Jugum ubique & Cruces loquitur. At coro-
promiſſa. nas & curules architectatur. Loquatur du-
ra, dummodò ſplendida præbeat. Quod fa-
Confden- tur, non nocet;, ſi, quod exhibet, ſidus eſt.
tia in ho- Margaritarum prædurus cortex, ſed medulla

Aulici
miſeri.

minibus. candet. Et tamen emicantis ex ore gladii
terremur acie, & refulgentis in dextra ſideris
Clemen, fulgore non illicimur. Porrò non tot gla

“ in Deo, quot & ſidera. Enſis unus, & ſtel-
Superior læ ſeptem. Feracior enim Deus donorum,
ametſuos. quam vulnerum eſt. Libet autem hic exquire-
Severi- re, ex occaſione fulgurantis in ore Domini
1c4. gladii, an ferire queat, qui ſuos amore, non
metu deducit. Paſſim ab omnibus inclamatur,
Oves Chriſti charitate, non baculo, agi de-
bere, & tam ubera proferenda eſle, quàm
ſuſpendenda verbera. Si ità eſt, Deus non
Dei Ira. Paſtor, ſed lictor Eccleſiæ eſt. Quid? gonne
inter delicias paradiſi ſepulchrum effodit, mor-
Zelus ob- tem interminatus epulanti? Nonne lapſum
Wervan damnavit, & expulit? An non ipſe Mundum
Eacleßa⸗ aquis, Sodomas veròô ſulphure demerſit? Et,
fzica u. ne crederes hædos duntaxat ità cecidiſſe: Ag-
viſdiéctio. nos quoque cecidit. Davidem peccantem, Jo-

Exeom. bpum nec peccantem quot vulneribus perfodit!
75 Sponſam quoties arguit, quoties deſerit, quo-
2 1- . . . . . .
quando ties ſpoliandam tradit, quoties expoſuit vulne-

inftigenda randam! Tu quis es, qui Charitatem putas eſſe
Planditias? Si, amore qui trahit oves, fuſtem
projicit; Deus profectò nos metu protrahit,
quos & frequentiſſimè peccantes obruit, nec
infrequenter percutit innocentes. Redite Sera-
phim ad ſedes veſtras. Quid vobis cum phialis
iræ Dei? Quid cum urnis plagarum, quas ſi
effuderitis, Mundum oppreſſiſtis? Lilia diſ-
pergenda ſunt, non vaſtitates: amnore enim fe-
licius emendantur impi, quàm terrore. Fruſtra
tamen clamamus. Nam illi pergunt in directum
mugientes & ſævientes, hominéſque & jumen-
ta perdunt profuſione vaſorum. Sed quid mi-
ramnur Angelos ſævientes, ſi Rex ipſemet An-
gelorum ſæviit? Non ſemel flagellis nummu-
larios ejecit & templo. Vel Petrum Satanam
appellavit. Aſceniurus ad Patrem exprobravit

loquitur, & ſtellas exhibet. Nunc verò, qui

Oliva

diſcipulis duritiem, & incredulitatem cordis.,
Quid Petrus? Ananiam confodit verbo uno.
Quid Moyſes? Triginta millia virorum dele-
vit ob ſcelus unum. Eſaias vocem exaltat in
morem tubæ. Jeremias compedes minitatur.
Ezechiel obſidionem Jeroſolymæ expingit in
latere. Ex Prophetis denique alii ululant, alii
rugiunt, alii fulgurant, ahi mare concutiunt,
ut terreant peccatores. Omitto Eliam ignem
devocantem & cœlo. Omitto Davidem in ma-
tutino interficientem omnes peccatores; ſibi-
que & impiis tam dira ominantem. Num Pro-
phetas, Apoſtolos, Patriarchas, Angelos,
Chriftum, ipſum denique Deum hanc amoris
ſemitam aut neſciſſe dicemus, aut deſpexiſſe?
Deus charitas eſt, & tamen arguit Adam,
damnat Cain, punit Heli, Ezechiæ non par-
cit. Num tu humanior, qui deſcendentis ab
Jeruſalem plagas non ligas, ſed ungis, rejectoô-
que vino, oleum duntaxat adhibes vel ſemine-
Cci? Ego ſic ſtatuo: Superior oves amore tra-
here debet. Amor autem non eſt torpedo. Non
amat, qui blanditur: nec metu ducit, qui fla-
gellat. Verùm is Oves ſuas amore deducit, qui
ità eas pietate & robore imbuit, ut vulnera
perferre poſſint. Excæcetur Tobias: ſed ità pri-
mùm informetur ad patientiam, ut non deſi-
nat benefacere, cùm videre deſierit. Charitate
Jobum Dominus deduxit, quem percuſſit qui-
dem, ſed ſtaturum vel in ſtercore. Obarma
cor, quoties corpus vulneras, & plaga Amor
eſt. Cæterum ſæviſti, ſi pupugeris invalidum:
Ego verô dilexi, ſi etiam cum molas impe-
gero in proclamantem, impavidum ferient
collabentis Mundi ruinæ. Imoô, ſi Athletam
educaſti, toties exſpolias triumpho, quoties
ſubducis ex arena. Si Paulum Dominus eruiſ-
ſet à Virgis, pygmæus, non gigas inter diſci-
pulos evaſiſſet. Hoc tene: Amore is ſuos de-
ducit alumnos, non qui eis inſolsè blanditur,
ſed qui tantà eos charitate roboravit, ut ex-
ſultent in vulnere, ut plagas norint vertere in
coronas. Cæterum ſemita iſthæc tua, non
alnoris, ſed ſocordiæ eſt. Eà non Apoſtoli,
ſed heluones incedent, ventres pigri, malæ
beſtiæ. Si Aquilas enutrires, ungue contra
Solem ſuſpenderes. Noctuas alis, quibus in
umbra incubas. Illud autem advertas perve-
lim, Amore tibi magis gradiendum eſſe, quàm
Prælato. Tu enim non metu ſupplici, ſed
Chriſti reverentià mandatorum debes ſemitam
terere. Paſtor enim, ſi errantem non revocet,
reus eſt; ſi baculo careat, ſubdetur flagris;
vapulabit, ſi non verberaverit. Tu veròô fla-
gellis dignus haberis, ſi, ne flagelleris, decli-
nes à crimine. Qui verò præſunt, pervideant
habitum Summi Paſtoris: in ore gladium, in
manu ſidera geſtat. Si nunquam feris, Duci Saperior
tuo non es ſimilis. Si ſemper vulneras, diſſimi- mitu.
lior Chriſto es. Emicent ſtellæ ad ſolatium, Eeclefa-
promicet enſis ad terrorem. Tu vero perſta in- Kica u-
ter candelabra;, ut, ſeu vulneres rebellem, ſeu riſdidie
lugentem conſoleris, Deo duntaxat milites. Vr des,.
At, inquies, in horto Sponſæ torcular deeſt. Et,ne
Quia, Hante Auſtro, aromata defluunt. Nec aa.
ego ſeveritate utar, ſi amore athleta Chriſti Saperin
ad bravium contendat. Adde, quèd ideò eredetu-
fortè vineam ſuam malè à ſe Sponſa ſerva- D
tam fatetur, quèòd nec ſepem ei circumde- Zelus ob-
dit, & torcular in ea non locavit. Vineam ſervantit
meam non cuſtodivi. Unde Dominus chariorem Cane-. 3.
in Evangelio vineam conſerens, torcular in
ea

—

ℳ

—

l,

Uen
1

1

Decre te

: 11
Alr, kace

E Pln acdto
Ohtie ſamra
(. *
¹ tle olte

ines n
errent, n
Celnnt 2 Pr
4 Nirgartte

n

leolo
Cu ts

Merdorn.

. Ulliren,
Rtrtlb Hol

lut 8
,unſten

c
Ind.
DD
tin
ui.
Gtin
t, d
funt,
nen
in me⸗
mbro.
An,
anin
Penle!
An,
non at.
ennd ed
1eſec.
ſenine.
Mokettr⸗
do. Non
hati
t Wlrer
Git⸗
Ron l⸗
Churtit
ellit⸗
. Obrm
ga Aun
mTaldm:
lis inhe⸗
Um Kirket
ſ AMhlermn
0, Mits
münseril⸗
itner le⸗
is ſosck⸗
blandn,
it, Mer
nt veltikenn
C ta; HNod
0 Apokal,
ngne om
, goibis n
rettis elſt⸗
melle, Ain
ipphi, 1
ebes kenmten
gon kerolet,
eenr kinni
Turenk.
ellers⸗ lel
, Perilen
Gcimn⸗ 6
ens,
40 ſolerun,l

tu

Stromatum, Lib. IV.

ea fodit. Noli dicere, Evangelii legem, le-
em Amoris eſſe. Nam Lex iſta Charitatis,
& à ſecuri inchoat per Joannem, & molam
ſcandalizanti ſtatuit, & convicio gehennam
comminatur.

Quis, putas, eſt fidelis ſervus G& pru-
dens, quem conſtituit Dominus ſuper
familiam ſuam, ut det illis cibum in
tempore?! Matth. 24. 45.

Tot habet Eccleſia Concionatores, cùm ta-

Concio-
naior ve- Mmen vix Chriſtus unum reperiri poſſe puta-
rus. verit. Nemo non diſpenſat. At quis cibum
diſpenſat? Da mihi diſpenſatorem ciborum, &

Talenta ego timidiorem Chriſtum pronuntio. Vix
cdum ſpivr enim reperies, qui impleat, quod Chriſtus
olealen- Optavit. Et primò quidem vult Diſpenſatorem
zia in pi- Servum eſſe. Non ideò tibi Evangelium com-
rituali- miſit, ut te jugo eximeret obedientiæ. Non
bus. ut ſerviretur tibi, ſine ſpe tibi faciendi ſatis,
Singula- ſed ut omnium fieres ſervus, factus es om-
Tte. niu Magiſter. Deinde non ſatis eſt Servum
eſſe, niſi & fidelis ſis; ne ſcilicet taceas, cum
clamandum eſt; & prudens ſis, ut taceas,
cum clamandum non eſt. Porrèò non tu te in-
trudere debes ad evangelizandum, verùm Do-
minus te conſtituat oportet ſuper familiam
ſuam. Quis autem cibum diſpenſat ex Con-
cionatoribus? Nam interdum aliquis livore ta-
bidus, viperas exhibet familiæ Domini. Non
enim docet, ſed ululat, ſibique tunc tantùm
videtur ſanctus, cùm ſanctos carpit. Hi Da-
nielem diſcerpunt, Chriſtique Columbas con-
vertunt in vultures, dum eas Juſtorum carni-
bus ſaginant: Alius non maledicus, ſed mi-
mus, Eccleſiam Dei in ſcenam commutat,
Deique plebem cachinnis, facetiis, nugis non
paſcit, ſed deturpat. Alii non comici, ſed co-
mes ſeu compti & elegantuli flores apponunt
& folia auditoribus; quos dum fœno vanilo-
quentiæ ſaturant, eos, non viros, ſed jumen-
ta eſle profitentur. Alii inconditi & indocti
furfures duntaxat exhibent: qui ſanè niſi to-
ties errent, quoties & loquuntur, alienos ſe
credunt ab Evangelio Domini. Ali demum
aut margaritas loquuntur ſemper, aut ſemper
deponunt pharmaca. Hoc eſt, medullas ap-
ponunt Theologiæ, quibus ne unus quidem
interdum aptus eſt auditorum: vel certê argu-
unt quotidie flagitia; ac ſi, quiſquis adeſt,
aut Belial litaret, aut adverſus Iſraelem arma
gereret ſub Holoferne. U det illis cibum, in-
quit, non pharmaca, non delicias, non furfu-
. res, nos floſculos, non ventos, non aconita,
non aſpides. Ut det illis cibum. Det, inquit: Ut
videlicet nec pretium exigas, nec plauſus. Illis.
Quibus? IIlis. Non enim apud Deum diſtin-
ctio eſt vinitoris & Proconſulis. Quiſquis ille
eſt, cibum illi debes. Non Romæ tantùm, ſed
&& Corioli diſpenſare debes annonam Scriptu-
ret,. rarum familiæ Domini. Et quando ſatis de In-
vidis, Mimicis & vanis Oratoribus alibi locutus
ſum, liceat nunc perpauca aperire, quæ eorum
audaciam retundant, qui, ut ſuæ faveant im-
Peritiæ, latrare non ceſſant in ſtellas Eccleſiæ.
Ur det illis cibum. Porrò confectum ex glande
furfuréque Pulmenturn „ non cibus, ſed pro-
brum Eccle
agreſtis, qui periodum unam conſicere neſcis,
quin Priſcianum ſepties conficias, quare offas
Ethicæ Comment. Tom. IV.

8

iæ eſt. Tu verò mente ſermonéque

243

ex cortice glandium confectas apponis pro pa-

ne? Audiſtin'? Ut det illis cibum. Non eſt ci- Quintil-
bus, quo nauſea provocatur, & viſcera diſtor- IIb. 12.C. 3.

quentur. Si credimus Ambroſio, Hieronymo, in ſine.
Philoni, Origeni & Auguſtino, Verbum Dei
in Manna exprefſum eſt. Si Manna eſt Verbum Rupert.

Dei, nihil eo ſapidius, nihil dehcatius, nihil l.6. n. 17.
debet eſſe divinius. Quid Mannæ cum cepis in Apoc-

tuis? Quid Mannæ cum furfure tuo. De S.
Pierio Preſbytero Alexandrino hæc habet Mar-
tyrolog. 4. Novemb. Vitàâ puriſſimus, & ad
Chriſtianam philoſophiam nudus penitus & e-
peditus, florentiſime docuit populos. Ergo non
dumis tantùm rubiſque cohorreſcere Chriſtia-
na debet eloquentia, quam Sancti Viri floribus
coronarunt vitâ puriſſimi. Mihi crede, non in-
ſulsè loqueris, ut Chriſtianè loquaris: ſed glan-
des loqueris, quia margaritas loqui non potes.
Potes & tu, cùm auditoribus lutum inſpergis

ignaviæ tuæ, illud Apoſtoli uſurpare: Aigen- Act. 3. 5.

tum & aurum non eſt mihi: quod autem habeo,
hoc tibi do. Verùm haud claudum eriges, ut
Templum ſubeat, ſed accedentes ad Templum
inelegantiâ ſtyli tui arcebis à Templo. At Joan-
nes ad ripam Jordanis agreſti uſus eſt oratione.
Mentiris. Si Evangelium Marci pervolutaſſes,
non hæc effunderes. Quid ſublimius, quid mu-
nificentius vocibus illis? Faſtidit vulgarem di-
ctionem, & ſacro percitus œſtro Poëtæ pro-
pior, quàm Prophetæ, metaphoris ubique to=⸗
nat, exclamâtque: Genimina viperarum, quis
vos docuit evadere impendentem arbori ſecu-
rim? Quanquam quid dixi, Poëtæ propior,
quàm Prophetæ? Cùm Prophetarum libri de-
licias iſtas, gemmaſque ſermonum redoleant.
Iſaias quot verba ſuis in libris expreſſit, tot ſi-
dera impreſſit. Jeremias non æquè floret. Quis
verò eo aut ſublimior aut grandior, etiam cùm
excidium Sionis lamentatur? Nec inter lachry-
mas dediſcere valuit elegantiam, quam ſi ig-
noras, ſtipes es, non Orator. Quid Ezechiel,
quid Daniel, quid Amos, Jonas, & Joël? Au-
dias paſſim pharetras, aquilas, ſidera, torques
& compedes, liliâque pro innocentia, ſeu ſce-
lere, ſeu vaſtitate exponi. Davidem prætereo

regiè prophetantem. Omitto Jobum Poëtas om-

nes tranſgreſſum fulgurantémque vel in vulne-
re. Veniamus ad Apoſtolos, quos Dominus im-
peritos elegit, ut fortes confunderet. Canonicam
Judæ ſi legiſti, Pindarum repſiſſe fatearis neceſ-
ſe eſt, dum nubes audis & autumnales arbores,
vVitiâque in ſpumas æquoris ſævientis converſa.
Petri piſcatoris geminas epiſtolas ſi audiret Aeſ-
chines, illum Oratorem, & ſe piſcatorem fa-
teretur. Virtutes in margaritas recudit, fideles
in regale Sacerdotium evexit. Paulus non ſcri-
bit, ſed tonat. Quot apices, tot fulmina. Apo⸗-
calypſim Joannis ſcatere metaphoris, imò obrui,
quis, niſi imperitiſſimus, ignorat? An non iſta,
dictante Spiritu ſancto, excepta ſunt? Quare
ergo tantis floribus Scripturas ſuas Deus inſper-
ſit, ſi nos loqui arenas & lutum jubet? Vides
me ne acceſſiſſe quidem ad epithalamium Salo-
monis, in quo ſanctioris deliciæ charitatis aureis
& verbis & ſenſibus exponuntur, ut non eas
Salomon atramento, ſed ſmaragdis exſcripſiſſe
videatur. Unum ſupereſt Evangelium, in quo
Chriſtum ais ſimplici uſum oratione ad tur-
bas. Scilicet. Numquid legiſti cœnas, jugum,
molas, præcinctos lumbos, ardentes faces;,
Gentilitatis albentem meſſem, ruentem ut ful-
gur Satanam, claves regni Petro conſignatas,

X 2

—

244
inſtitutos hominum piſcatores, repertam drach-
mam, reductam ovem, eductum ad littus re-
te, inſitam trabem hypocritæ, dealbata ſe-
pulchra, ſolvendum Templum triduéque re-
parandum, nuptialem veſtem epulo neceſſa-
riam, defoflum talentum, conquiſitas margari-
tas, extinctas fatuarum lampades puellarum.
Verbo; ſi è tam vaſto metaphorarum & tro-
porum Oceano enatas, Neptunus es. Si ita
perplacet ſermonis ruſticitas, cur inſtabiles non
appellavit inſtabiles, ſed arundines vento agi-
tatas? Cur Doctores non Doctores dixit, ſed
Terræ ſalem, ſed Mundi lucem „ ſed Eccleſiæ
candelabra, ſed ſitas in Monte arces? Etiam
cùm dolores ſuaderet, Calicem maluit dicere,
quàm dolores. Cùm Petro Eccleſiam commen-
daret, abſtinere tropis non potuit, inquiens:
Joan. 2I. Paſce Agnos meos. Clarior vox fuiſſet, Præeſto
2 5. Chriſtianis. Quid, quod inter ruentis Mundi

funera quodammodo ſuſit, cùm pro impiis hæ-

dos, pro Juſtis oves poſuit? Obtumeſcat ali-
quando tandem imprudentium hominum ig-
norantia, & tot obruta Scripturarum teſlimo-
nmiis, ſi ranas excedere non poteſt, coaxet in
luto: ità tamen ut rugitum Leonis revereatur,
& exhorreſcat, non damnet. Quod ſi Scrip-
turas non reſerat, quas non intelligit, audiat
Scripturarum interpretes: flores Chryſologi,
Bernardi mella, Paulini ſidera, nectar Cy-
priani, Lactantii lac, Gregorii gemmas, Au-
guſtini fodinas, Chryſoſtomi aurum, Baſilii
prata, Athanaſii fulgura, Hieronvmi tonitrua
demiretur, expaveſcat, contremiſcat. Si diſph-
cet flos ſermonis, exulet Nazianzenus. Si de-
decent aculei, expungatur Auguſtinus. Si al-
legoria venenum eſt, pereat Origenes. 81 cul-
ta periodus infamat Eccleſiam, deieatur Am-
broſius. Si eloquentia infatuat Evangelum,
Chryſoſtomi volumina comburantur. Si ele-
gantia ſermonis configi debet, Leo, non reg-
net & rugiat, ſed gemat & amnandetur ab Ec-
cleſia. Si denique quidquid lutum non eſt, aco-
nitum eſt, zizanium eſt, fel aſpidum eſt, &
Draconum virus inſanabile, in faſcem unum
Coacervati & colligati Epiphanius, Nyſſenus,
Fulgentius, Leo, Hildebertus „ Hſidorus proji-
ciantur in tenebras exteriores; & ſanctiiflimis
doctiſſimiſque Patribus ſuccedat farrago igna-
vorum, quæ ideòô in cœlum os ponmit, quia lin-
gua eorum tranſivit in terram. Quibus illud
Joan. 13. inclamaſſe ſit ſatis: Qui eſt de terra, de terra
3. eſt, & de terra loquitur. Nos verô ex ore Spon-
ſæ fſavos, non fabas defluere ſcimus: ſcimts Im-
maculatæz vocem ſonoram & dulcem eſſe; cu-
jus guttur ſuaviſſimum non rude eſt; cujus la-
bia non rudentes ſunt, ſed vitta coccinea: ut
ſcias ſanctam Oris eloquentiam non ſtoreis ve-
ſtiendam, ſed purpurd. U det illis cibum in
tempore, mel & lac ſub lingua ſua Eccleſia con-
dit. Furfur enim & glans aut cibus non ſunt,
aut Sues duntaxat paſcunt. Sed, inquis, Eſaias
jubetur vocem ſuam ſicut tubam exaltare. Re-
Cctè mones: jubetur non ululare, ſed clangere.
Placet, & ego jubeo te non canere, ſed cla-
mare, clangere, at non rudere. Nolo luſci-
nias in roſtris Eccleſiæ, ſed nec Corvos volo.
Evangeliſtas ſuos Dominus Aquilis compara-
vit, non Buboni: terrere decet, non ſtrepe-
re. Diſpice autem, quid loquatur Eſaias, cum
IIa, 40. 5. Vocem in morem tubæ exaltat. Omnis caro Ffo-
num & omnis gloria ejus, inquit, ut Hos
agri. Sané dicere potuiflet,

Mortales ſumus,

—

Oliva

& pompa omnis caduca eſt: nec repſiſſet. Ni-
hilo minas, etiam cùm terret, floret: etiam
cum ſepulchri admonet, non vermes profert,
ſed foenum. Adhuc Auguſtinum ais maluiſſe
loqui barbarè, quàm non intelligi. Non equi-
dem abnuo. Ego quoque, ſi ad vimitores verba
facerem, non eos tropis demulcerem. Non re-
fugit interdum barbarimum Auguſtinus: ſed
tu a barbariiimo nunquam effugis. IIle deſilit,
ut imperitos doceat: Tu ſurgere nunquam va-
les, neé peritis ſtomachum moveas. Quid quod
Auguſtinus, etiam ubi deſcendit in lirtus, cœ-
lum, non conum calcat? Fovet lutum, ſed in
luto non lumbricos, ſed aurum fingit. Unum
Proferes a Kempis Thomam, quem ſiyli ſim-
plicitate Prophetis ſupparem veneratur Eccle-
ſia. Erras: non ſiyli imperitia, ſed ſententia-
rum gravitas, ſed doctrinæ ſublimitas, ſed
ſcripturarum medullæ, ſed divinæ propior fa-
cundia, quam humanæ, hominem minimè hu-
manum quavit Apoſtolis. Illum verò ubinam
ſerpentem humi, aut lapſabundum, aut elin-
guem vides? Certè ſermone decimo ſecundæ
partis, quamvis & ad Novitios loqueretur:
Quid eis ſimplicius? & de Diabolo loquere-
tur: Quid eo turpius? tanta ſe tamen & elo-
quentid & elegantiâ effudit, ut non pellitus
Thomas, ſed ſagatus Demoſthenes habeatur.
Ubi enim dilacerare Dæmonem verbis Ccœbit,
Pacis hoſtem appellat, ſatorem litis, nequitiæ
inventorem, mendacii patrem, veritatis ſub-
verſorem, auctorem doloſitatis, ſingularitatis
hortatorem. Diabolus, inquit, incitator gulæ,
commotor iræ, caſtitatis Pprædo, Clericorum evr-
Jor, Monachorum oppugnator, expugnator Vir-
ginum, continentium lues, innocentium ſedu-
&tor, deriſor ſinplicium, ſapientium Jovea, JQu-
Korum fraus, LEinpiorum laus, pietatis obex, diſ-
Jolutionis ſeminator. Hæc ille inelegans, rufli-
canus, elinguis. Vix perennior Tullianæ in
Verrem unda eſt eloquentiæ, vix largior. Et
ſermone I. tertiæ partis quàm aculeatus fluit!
Audi. Imaginem Mundi imagine vince cruciſixi.
Tentationes Dæmonis lanced repelle: corporis mo-
tiones ſpinis ſaffoca. Penè Muſas tranſtulit in
Calvariam: penè in Cruce luſit amœniſſimus
Crucis primogenitus. Si hæc ille, quid uter-
que Cyrillus? Quid Hilarius, qui nefcit ſcri-
bere, quin fulguret? Quid Tertullhianus, apud
quem vel oſſium medullæ in metalla carnis ob-
dureſcunt; cujus calamo lutum Adæ in carnis
aurum eliquatur? I, miſer, & quando unus in
Templo balbutire cogis Sapientiam, diſce à
Sapientibus, quid ſit ſapere. Solve vincula, LJ
quibus præcinxiſti vocem Domini. Verbum 2. Tim-
enim Dei non eſt alligatum. 249:

Videte voſmetipſos, ne perdatis, quæ
obperati eſtis: ſed at mercedem ple-
nam accipiatis. Omnis, qui recedit,
& non permanet in doctrina Chri-
ſti, Deum non habet, gui permanet
in doctrina, hic & Patrem, & Fi-
lium habet. 2. Joan. 8.
Miſeret me veſtri. Soli enim Iſraslitæ ædifi- Prope ſe2
cant, ut diruant: Soli vaſa aurea in Templo retinende.
locant, ut eis in convivio Balthaſſar abutatur. Tebidita

ue A fer-
Fervor noſter, ut hedera Prophetæ, ideò ma- oran.
turèe ſuccreſcit, ut quò feſtiviùs Jonam recrea- Vro dege-

verit amoenitate foliorum, eò durius illum ner.

a4

nt
M
ehelll
,ſeln.
cE e
lun
Hri,
Polegu
Mne,
Pin lu

Ncomntttun
E
un epol
biue
Fin
ſerlo du
Crlun
le enn
Mu in n
mn leg 9 Mn
4 m, P
mk
, ſle ba
Elr cel
Entmt ſe
Kclorstan
n ores?
m dbit
mackwehr
doem ngel
ili, brcſ
n ele AM
id Pahwe
lg! Vide
te, gu
il leit
Tuünon. I
Nen EEin
le, ihech
t, lae
n En
umn i lyi
in n
u ttin N.
lun Mili
Inm, &
nitange
Ecſada
3 lun Meea
t ni i

Cnntii Ade 4

robinn Chriſtum exhibet in patibulo; rata perire non ctoribus ſcenam verteret in ſepulchrum. Hot
autehr⸗ poſſe eurn, qui morientem Deum aſpexerit: illud eſt, quod Dominus improbavit in Petro;
keumde Digniia, Ego veròô non Moyſem; ſed Joannem æmu- quod videlicet, poſt emenſum ſine pavore pe-
Gberetur: mores non latus, non Chriſtum tibi; ut exſurgas; ſed te lagus prope littus expalluerit. Cur tam modicæ Ser. 47.
O locbere. mutet. tibi exhibeo. Reſpice; rogo te, nuditatem kidei es, inquit 8. Ambroſius, ut non eu fide,
den & ch⸗ ,* tuam, ignotnimam tuam; clavos tuos, jugum quũ venire cœperas, pervenires? Dicere debue-
don pelim tuum & Crucem: & ; cùm te videris ſine do- rat Petrus, irfuente pavore: Cur timeam;
haben mo, ſine Patre, ſine Patria, ſine purpura: noli quod hactenus extimuit me? Vincam, quod
erbscrri eſſe ſine cœlo, & ſine Chriſto. Quandoqui- vici. Propè Chriſtum calcabo fluctus, quos
8, ne dem tanta pateris; ſuſtine & modicum illud; procul à Chriſto impavidus conculcavi. Sed
eitets iib quod refugis, ne mercedem peſſundes laboris timuit littus, qui profundum irriſerat. Non ità
ingulaints & doloris tanti. Jordanem exhauſiſti, & ſtil- certè Behemoth, qui, abſorpto jam Euphrate;
itauur glt, lam hofres? David; cùm pro Michol congre- Jordanem pariter à ſe ſperat exhauſtum iri. Et-
rHet/t. di non dubitaſſet cum Golia, repoſcenti cen- ce abſorbebit fluvium & babet fiduciam, quoéd
nator Fi. tum adhuc præputia Philiſthinorum, audaéter influat Jordanis in os ejus. Quare ergo vilior es
Itium lr ducenta ingeſſit. Qui Gigantem fundâ deje- Dracone, ut, cùm ille, poſt grandia, uberio-
1 ſwec, N ciſti, loricâ Chriſti obæratus cur utroque clau- ra non deſperet: Tu, tranſmiſſo Oceano, hæ-
is ober, . dum pede Miphiboſeth & exhorres, & refu- reas ad Cedronem? Quoties ſordeſcere inci-
gans, l⸗ gis? Vultures effugaſti, & Turturem refor- pPis, computa gemmas tuas. Iis te Verbis ja-
Tulpne n midas? Vide te ipſum. Nolo te alià munire centem erige: Ergo-ne iis ſerviam pafſionibus
lutgior Ei caſſide, quàm te. Tu tibi & lorica & haſta jam effœtis, quibus jugum impoſui, cùm fer-
leatus fotl es, ſi Te, ut magnus evadas, memineris fuiſſe verent? Ego diſceptabo de calamo, qui poſ-
maximum. Idem David em audiret, iner- centi pallium, projeci & tunicam? Ego, cal-
corenunt mem ſe & imberbem contra Goliam ſtare non catis Legibus Chrifti, cum fratre de reculis
tlauſzut n poſſe, abjecto Regis thorace; pectus ſuum fſeſe loquar; qui, violatis naturæ legibus, fratres
mCn induit, utque luctam iniret cum Gigante, col- meos ejulantes audire nolui? Ut primum „ ex
,diid 1. Reg.17. luctatum ie meminit cum monſtris. Nam & clamore Hebræorum intellexere Philiſthiim,
i nelitfi⸗ 36⸗ Leonem & Urſum interfeci ego ſervus tuus“ erit adveniſſe Arcain in caſtra, clamaverunt: Con-R eg.
lunns, nn igitur & Philiſthæus hic incircumciſus, quaſt Jortamini, & eſtote viri, Philiſthiim: ne ſervia-
lacansd⸗ umnus ex iis. Nunt vadam, & auferam oppro- tis Hebræis, icut & illi ſervierunt nobis: con-
Ade in enid brium populi. CQlamat ſuperbia contra caſtta Jortamini, & bellate. Pugnaverunt ergo Phili-
nlopi Domini, & diebus ſingulis vociferatur con- Rhiim, & cæſus eſt Iſrazl. Vide; ne ſervias cap-
n, Alt 1. Reg.7, tra phalanges Iſraél: Eligite ex vobis virum, tivis tuis. Vitia edomuiſti tyro? cave; ne te edo-
ke firle, & deſcendat in Jingulare certamen: ſi uive- ment jam emeritum. Imitare Philiſthtim: tædeat
in. No: rit pugnare mecum, & percuſſerit me, erimus te iis famulari, quæ tibi coëgiſti ſubſervire. Co-
4 vobis ſervi. Sice inſultat Superbia, & nemo gita, quale monſtrum appareres; fi; calcatis mar-
congredi audet cum ea: Quis enim aut Ari- garitis „vitrum expeteres, ſi, pedibus ſubjecto
tdnir, ſ ſtotelem abdicat, aut abdicari ſe patitur ab ſceptro abdicatæ poteſtatis Capiti ſubeſſet feru-
Aquinate. Vicimus Amalech, fudimus Moab, la, probroſum appetitæ claſſis inſigne. Videte
Icelen , Agag in fruſta concidimus, & coram haſta- voſmetipſos, clamat Joannes. Si palmas ſupputa-
li elit⸗ to uno trepidamus. Nullus ex univerſo II- veris tuas, tuarum te compedum tædebit. Et
itrini N raeél prodire auſus eſt. Indoctum & inglorium Holofernem non patieris regnare ſuper te, ſi
pejnn ex albo expungi Profeſſorum, Genus non de- Afſuerum & Nabuchodonoſor tuos ad pedes
u, ⸗ cet meum. Proh Deus immortalis! ecquan- reſpexeris & vinctos & victos. En iſte venit ſa-
fen, do ſecundus erumpet David, qui clamet: liens in montibus, tranſiliens colles. Emenſis jam
Purpuream ſi ſprevi gloriam, amabo charta- Alpibus; non tam aſcendit, quàm tranſcendit
ceam? Sceptra faſtidivi, & diſceptabo de ſe- colles. Tu verò, ſuperato Olympo, ſubſiſtis
ſraiite e⸗ rulis? Nolui ſedere cum Principibus, ne ſo- ad radices Getſemam. Reliquiſti cum Patre
e in * Hum gloriæ tenerem: Et moriar, ſi non ſe- patriam, & Coriolo nec Chriſtus revellere te
ulle , dero cum pædagogis in palæſtra, ut ſedem poteſt confixum cum amico. Jacob inſequen-
ete, igeb 4 4 ſapientiæ putore ſuperbiæ meæ convertam in tem furentémque Labanum cum ſatellitum
u lo⸗ Eihieæ Comment. Tom. IV. X 3 Pha-
dur 7

Stromatum, Lib. IV. 245

. . „„
ad mortem uſque diſcruciet, in lucis exortu la-⸗

mentabilem paſſus occaſum. Nimirum Gigan-

tes naſcimur, & vivimus puſiones. Meridiem
expandimus in Aurora; noctem meridiei in-

pjlal.18.6. vecturi. Quis Monachorum non exſultavit, ut

Gigas, au currendam viam? Prorſus 4 ſummo
egreſſo ejus. At ubi carceres exceſſerit;
non umms Rehgioſorum in medio ſtadio oblitus
bravii; obrigeſcit in lapidem: nec ipſe curſum
proſequitur, & decurrentes retar dat voce exem-
plôque, nor jam avis ad volandum „ ſed la-
Pis offenſionis & petra ſcandali in via. Ut
igitur huic tanto & probro, & incommodo
occurratur, quid agendum? Audiatur Apoſto-
lus. Et quid ait Apoſtolus? Quod ad arcen-
dum teporem, & fervorem reparandum ſatis
eſt, ſi impleatur. Videteé, inquit, voſmetipſos.
Moyſes, ut ignitorum ſerpentum lue pereun-
tes ſervaret à funere, Anguem erexit; quo vi-
ſo, virus elanguebat. Eccleſia; ut ſcelerum
veneno Gonfectos filios ſuos ſuo reſtituat ſinui,

tathedram peſtilentiæ? Calcavi Alexandri ſtra-
gula, calcabo & tapetia Platonis. Quéôdque
in unam ſuperbiam dixi, dictum puta in om-
ne vitiorum pecus. Odimus Matris ubera;
unde lac ſuximus? Non Matris vitemus mam-
mas, ex quibus venenum duntaxat ſugemus.
Villos, ſericumque projecimus? ne pannis in-
volvamur. Si phaſianos exſpuimus, non eò
nos demittamus, ut turturem appetamus. Vi-
deamus noſmetipſos; & ex trophæis noſtris
audaciam reſumamus triumphandi. Vincamus,
quia vicimus: Fulgeamus, quia fulſimus. No-
lo, nolo eſſe urtica, qui florui Lilium. Sic
Samſon priſtinæ memor fortitudinis, auſus
eſt & catenatus & exoculatus triumphare de

ſcurris. At ille, invocato Domino, ait: Domi- Judic. 163
ne Deus meus mêmento mei, & redde mihi 23.

nunc fortitudinem priſtinam.: Concuſßsiſque for-
titer columnis, cecidit domus ſuper omnes prin-
cipes. Ideò vicit, quia vicerat. Anteacta faci⸗
nora jacentetn virtuten erexere; ut vinctus vi-

g„U

2. Mach.
6. 23.

Argumè-
zum in
Baccha-

246
phalange increpat: Occurrentem deinde Eſaui
ità pavet, ut contremiſcat. Socerum ſpernis,
& fratrem times? Perſequentem arguis, & 0C-
currentem expaves? Cum Angelo colluctaris,
& congredi cum homine non audes? Nimirum
timet pruinam, qui nivem non timuit. Relu-
ctantem Pharaoni Moyſem, præ timore tu-
multuantis plebeculæ profugum in Tabernacu-
lIum fœderis, jacentémque ſpectabis. Nonne
Petrus modò Chriſtum à cohorte tutatur, &
modô Chriſtum coram ancilla pernegat? Is ſa-
nè non ſe vidit, cùm ità formidavit: ſi enim
invwadentem ſe milites reſpexiſſet, ut aurem
ſervo præcidit, ita ancillæ linguam revulſiſſet.
Quam præclarè Joannem necdum clamantem
audiit auritiſſimus Eleazar? qui juſſus immun-
dis cibis veſci, maluit mori, quam fœdari. Ex-
horruit nimirum fortiſſimus Senex canitiem ma-
culare ſuam, quam gemmeam anteceſſiſſe me-
minit juventutem. At ille cogitare cœpit ingeni-
tæ nobilitatis canitiem, atque à puero optimæ
converſationis actus, reſpondit citò dicens: præ-
mitti ſe velle in infernum. Erubuit Senex ſor-
deſcere, quèd puer floruiſſet. Objecta ſiqui-
dem menti ejus ſeneſcenti primæ ætatis purpu-
ra ſervatæ legis, violatæ legis ſuturas erubuit,
& diſcidit. Heu pudor! quot apud nos ſenes
volutantur in cinere, qui pueri conſidebant in
cocco! Pudet itaà quemque nullo pudore dege-
nerare à ſeſe: ut, quos Mundus ſuſpexit pri-
muùúm;, ut Aquilas, nunc exhorreſcat, ut no-
ctuas. Medullis tantum cedri veſcebamur &
croceis; at modò fimo alimur, & cinerem
manducamus, ut panem. Etiam cùm ſeriòô agi-
mus, de nugis agimus jam grandævi, qui ado-
leſcentes, etiam cùm nugaremur, quodammo-
do de gehenna, de Cœlo, de Cruce loqueba-
mur. Videbamur non recreationi in vineis adeſ-
ſe, ſed Epheſi præeſle Concilio. Si acta reſpi-
rationis noſtræ excepta fuiſſent, genimina vi-
deri potuiſſent actorum Apoſtolorum. Videie
voſmetipſos, ne perdatis, quæ operati eſtis. Vim
verbi Apoſtolici expende. Non modò non ac-
quires novas palmas, ſi tepueris, ſed conquiſitas
deperdes. Non ſolùm non facies, ſi otiaberis,
ſed inficies, quæ perfeceras. Ne perdatis, quaæ
operati eſtis. In hoc autem verbo labor & niſus
ingens exprimitur, quo evaſimus Pharaonem,
& omnes ſervos ejus. Aggravati priùs fuimus in
luto, cum parentes noſtri malis nos & verbis &
verberibus digreſſuros ex Ægypto afflixerunt.
Naufragos tum eos vidimus in vaſto lachryma-
rum ſuarum & querelarum Oceano. Quod etſi
à Cruce nos non revulſit, crucem tamen no-
ſtram duplicavit. Quas deinde ſolitudines, quos
ſerpentes, quam ſitim, quot Gerzeſæos pati
oportuit, ut pace tandem ſub Ins frueremur?
Hac omnia amittes, ſi robur animi amiſeris. Je-
buſæos Hieroſolymis patieris, quos paſſus non
es in eremo. Quin & Deo carebis, ſi à doctri-
na Chriſti recefleris. An verò doctrina Chriſti
ſit, quæ in te gliſcit honoris ſitis, laboris hor-
ror, nugarum fames rabida, orationis lethalis
nauſea, Tu videris. Doctrina Chriſti cruces 7

jugum, faces „ cingula ſuadet & gladios. Hæc

ſanè deliciis tuis, imò vitiis haud congruunt.

Perverſi dificilè oorriguntur: Et ſtulto-
rum infinitus eſt numerus. Eccl. I. 15.

Primam Oraculi dictionem nemo non capit.
Vix enim;, aut ne vix quidem Cometæ in ſi-

Oliva

dera recuduntur: rarò angues in Phoenices for-
mantur. At alteram proverbii partem quis ità
legit, ut intelligat? Imòô verò perpaucis deli-
rantibus tam multi ſapiunt. Rariora Hydra ca-
pita protendit, quàm ſpectentur in ergaſtulis
deliri. At Salomon ſapit: & tamen pronuntiat
dinumerari non poſſe multiplicatum ſuper are-
nas numerum debacchantium. Quid ergo di-
cemus? Quod Spiritus ſanctus dixit, Nempe
ſtultorum numerum ſine numero eſſe. Quod
enim ſcripſit, ſcripſit. Videamus ergo, quid
ſit deſipere, ut cognoſcamus, quinam deſipiant.
Porrò definitio ſtulti habetur apud Eccleſiaſtem
cap. 10. Cor ſapientis in dextera ejus, & cor
NRulti in ſiniſtra illius. Si temporalia cupis, &
negligis æterna, ſtultus omninò es. Ex deli-
rantibus alii rabeſcunt, ſéque lacerant & ob-
vios. Alii jactant ſe Reges eſſe & Dynaſtas,
cùm cubant ſub dio. Ali demum gemmas au-
reòſque projiciunt feſtiviſſimè, lutum verò &
ſtipulas ſtudioſiſſimè coacervant. Quibus adde-
re potes eos, qui umbras reformidant, ut par-
dos, & pardis ut agnis occurſant. Incipiamus
à poſtremis, ut deveniamus ad primos & pri-
marios delirantes, & diſpiciamus, an in Mun-
do tam copioſus ſit deſipientium ſyllabus. Qui
Pardis colludit, & colluctatur umbris, nonne
amens eſt? Periimus! Vix unus in millibus ſa-
Pit. Audi Davidem: IUllic epidaverunt timo-
re ubi non eräat timor. Si Navis periclitetur,
quantus labor? Si animus demergatur in ſcele-
rum profundum, quis laborat? Ne filius exu-
let, quæ vota, quive diſcurſus? Exulat à Dei
menſa jam per annum, Quis dolet? Si moria-
tur, ejulamus: Si peccat, ridemus non rarò,
ploramus nunquam. Sola ſuſpicio denigrati
apud Principem nominis diſcruciat cor: indu-
bitatum eſt, coram Deo, inter canes & fures
nomen noſtrum relatum eſſe, & ſtertimus. Pi-
latus, ubi primùm vacillare deprehendit aucto-
ritatem Cæſaris, JESsUM Scribis contradidit.
Nimirum timuit, ne Tiberium læderet: nec
timuit, ne Deum prodigiis coruſcantem dam-
naret innocentem. Ali margaritas profligant,
& paleas corrogant. Et tu, qui virtutem negli-
gis, & dignitates exquiris, an non projectis
Ccarbunculis, vitrum expiſcaris? Gaudes? Cur?
Præturam adeptus ſum: filius jam prenſat in-
fulas: Nepos magnus in aula eſt. Exſultas de
acervo ſtipularum: nec ſentis jacturam, quam
feciſti. Nepos enim, ut magnus foret in aula,
exinanivit ſemetipſum apud Deum: vix propè
Paraſceven communicat. Filius autem, ut in-
fulas coloraret, eleëmoſynas quas erogabat, in
Prætextæ mercimonium tranſtulit. Tu verò Ca-
melos deglutiſti, glutiéſque, ut ſuffragia non
candidatus, ſed atratus, corde non pallio, cor-
rogares. Viden', ut projectis amethiſtis exſulte-
mus in luto! Cœlum venditur, ut coronemur.
Adi Chryſoſtomum, qui toties ambientes & a-
varos pueris confert, qui aurum calcant ,& quiſ-
quilias mercantur. Ubi verò Babylone, qui pan-
noſus cùm ſit, ſe Crœſum putet? Non modò
Portenta hæc Nilus irrigat, ſed etiam Jordanis
rigat. Hiſce larvis non ſola Ninive, ſed etiam
Hieroſolyma ſcatet. Dicis, quòd dives ſum, &
locupletatus, & nullius egeg, & neſcis, quia tu es
miſer, & miſerabilis, 6 pauper & cæcus & nu-
dus. Dives ſum. Scilicet. In Arca aurum, in
conſcientia plumbum habes, & dives es? In cce⸗
lo, ubi æternùm manſurus es, vix ſtipulas congre-
gaſti, &, quia horrea redundant, quæ hac nocte
alienis

Eccleſ.

10. 20

Wterne-
rum obli=
Vio.
Inſania
alleg.

Pf. 13. 5.

Apoc. 3.
17.

WEterno-
ruom obli⸗
vio.
Felicitas
Tank.

Monnen
Uenn
rle
Ech
Alnentu
Ginbs,
ernn Aun
Gdinan,
eon
t Pn
6Noß ncla i
mnue

iui. (Milo ſe

uat. in labet

7
A uper na⸗

Un & woltr

Doimafi,

cnr Engwo
nun Sirtt n

ſu
ng (u
le, in
Jnkrm
Cnaun;

Ech

(uis
umnunn⸗
rin ſ

.
i
Geh.
lace.
ll
buntir
13 Ae.
8o d.
Nene
Qd
0 Iil
lnin
elaſen
C al
l, Kn
EN .
c.
nſas,
Anis . n
Verd E u
Malle,n
eplamng“
& f⸗
in Man-
u. i
1, none
hulbule⸗
nit inr l
ichtetn,
Grinſo.
flinn en⸗
Gnlats Del
Kinorer
Non d,
enigrt,
or: indl-
1s & de
tüimms r
ndit aul-
Cohttadlkt
Geret: Ne
nten den-
prolient,
tuten etle
Nn reti
uces On
erlt ir
uloltas ⸗
Ma, an
etin al,
1 roſe
Nten, u.
eogebet,1
TuveoCr
uftagn iin
palo,
hiſtsenhle⸗
t coronen
Nbientesl⸗
rr ei

one, lel
Non Nl
lam ortdus

, 14 eu,z

n n,

i Min s
cuclt N
Aunun/ Ni
ρe
es est he⸗
pulas cke ℳ
10.

Pigxitas
noxia.

Sap. I. I1.

1. Tim. 5.

6⁶.

Conſilia-
riüi impii.
Irriſores
juſtorum
d Voca-
tione ab-
Autentes.

Stromatum, Lib. IV. 247

alienis relinques, nullius eges? Sed, Rex ſum.
Tuorum, non tui. Dominaris Principibus, &
cupiditatibus famularis. Coronato incedis ca-
pite, ſed corde catenato. Si pedes vincti eſſent,
non Rex dicereris, ſed mancipium: Animus
eſt in nervo, & imperas? Qui Rex Regum eſt,
nomen tuum non habet in femore ſuo: ideô-
que virgas tibi deſtinavit, non virgam. Viden'
ut ſervi jam jam flagris concidendi, Dynaſtas
ſe jactant Babylone? Quid verò de furioſorum
amentia dicam? Paſſim & occidimur & occi-
dimus, & nullus damnatur, aut damnat. An
aliquis, inquis, ſeſe mordet? Imò & mactat.
Audi Sapientiam: Os, quod mentitur, occidit
animam ſuam. Ut vivas, non rarò mentiris: &
inde moreris, quia mentiris. Quid! quod flore
te perimis? Epularis? Langues. Oles? Peris. De
vidua Paulus: Nam, quæ in deliciis eſt, vivens
mortua eſt. Neque ſolum flore peris, ſed verbo
perimis. Quot blandè ſalutaſti, tot occidiſti,
infuper & lamiaſti. An non plena eſt Babylone
ſagittariorum ſagittantium in obſcuro immacu-
latum? Ubique deceptores, qui adoleſcentes à
Chriſto retrahant, qui vita eſt. Penè plures
jam habet Bethlehem Herodes qui perimant,
quàm Innocentes qui perire poſſint. Quis pro-
xiinum ſuum aut verbo, aut exemplo non ju-
gulavit? Quis exclamare poteſt cum Apoſtolo:

Act. 20. Mundus ego ſum à ſanguiné omnium? Unus cla-

26.
Matth.
27.⸗25.

Ibidem.

mat Pilatus, Innocens ego ſum à ſanguine Juſti
bujus: & mentitur. Illud verius etiam nunc
ſcribit adverſus nos teſlimonium Matthæus:
Et reſpondens univerſits populus dixit: Sangnis
ejus ſuper nos, & ſuper filios noſtros. Et tamen
cùm & noſtro, & noſtrorum, & Jus ſangui-
ne madeamus, tantarum cædium rei non vinci-
mwur;, ut rabidi, non compedimur, ut phrene-
tici, ſed honoramur, ut Senatoras, ſed Conſu-
les ſalutamur. Plerunque, qui multorum animas
occidit, ſedet pro tribunalh, & qui unum ob-
truncavit corpus, raptatur ad Crucem. Sola;,
ſola animarum parricidia impunita ſunt; & hoc
apud Chriftianos, qui ſciunt, eum duntaxat
Deo interfici, qui peccare aut cogitur, aut do-
cetur. En quo modo non inſipienter Sapiens ſtul-
torum dixit numerum eſſe ſine numero. Quòôd-
que dolendum eſt, minui non poteſt, quia ex
eis nullus curari poteſt. Audi: Perverſi diſßtcile
corriguntur: Et ſtultorum infinitus eſt numerus.
Cur? quia cùm ſint ſtultiſſimi, ſe credunt eſſe
ſapientes. Quis enim umbras ſibi putat terrori
eſſe, cùm jacturâ fundi, aut filii conterretur?
Quis fateatur in conquiſitione auri à ſe lutum
conquiri? Quis mancipatus voluptati, & ad pi-
ſtrinum luxuriæ religatus, non amentem putet
eum, à quo ſervitutis commonitus ſit? Quis
denique cum pejeravit, ſe arbitratur perüfle?
Nemo difficilius convaleſcit, quàm qui in mortis
confinio ſe jactat incolumem. Multitudo quo-
que languidorum facit, ut evolare credatur;
quiſquis utrôque pede non claudicat. Cùm tot
ſimul verſentur ſtulti, vix eſt, qui aut curari
curet, aut curare poſſit. Ergo ideò ſtultorum
infinitus eſt numerus, quia, cùm perverfſi dif-
Rcilè corrigantur, qui labitur non exſurgit;,
quique ſemel delirat, nunquam ſapit. Rurſus
Perverfſi difficilè corriguntur, quia, cùm ſtul-
torum infinitus ſit numerus, vix eſt, quem in
tanto delirantium acervo dementiæ pudeat: &
prope fatuum facilè ſibi quiſque videtur ſapere:
& ſaperet, ſi in aliena dementia fatuitatem noſ-
ſet, ac corrigeret ſuam. Argumentum ergo eſ-

ſe poſſet, An ſcilicet ideò perverſi difficilè cor=
rigantur, quia ſtultorum infinitus eſi numerus:
an, & contrario, inde numerus ſtultorum ex-
creſcat in infinitum; quia, cùm facillimè mor-
tales pervertantur, perverſi difficilè corrigun-
tur. Innumeri delirant. Quem pudeat delirare?
Neminem dementiæ pudet. Stultorum, neceſſie 2
eſt, ſit numerus ſine numero. Ne verèô disjun-
gatur Evangelium ab Eccleſiaſte, ſic Thema
proponi poſlet. Perverſi diffcilè corriguntur: & Eccl.i. 15.
ſtultorum infinitus éſt numerus. Deinde ex Luca: Luc. 18.
Domine, ut videam. Eccleſia, & Salomon be- 41.
nè aiunt ſtultorum eſſe numerum infinitum,
quamvis tam rari putentur ſtulti. Efficiendum αν E-
erit, ut videamus, & palpemus tot eſſe demen- vangeli⸗=
tes, ut Diogenis face conquirendus ſit in foro, sus
qui ſapiat. Enumerabis quatuor illa genera de-
lirantium, quæ in morem fluviorum quatuor ir-
rigant terræ faciem univerſam. Deinde anxia;
incertâäque Eccleſia, an ſcilicet ideò multi ſint
ſtulti, quòd perverſi difficilè convertantur: an
verô hi difficilé convertantur, quòd in multi-
tudinem incidant perverſorum, incerta, in-
quam, clamat; Domine, ut videÄam. Et con- lbid
cludes, hæc ſe mutuò ſtringere, ſibique mutui
interitus originem eſſe, perverſorum videlicet
duritiem, & multitudinem.

Spititus ſanétus ſuperveniet in Te, &
Virtus altiſſimi obumbrabit tibi. Meo-
que quod naſoetur e Te ſanötum, vo-
bitur Si D Spiritus
cabitur ſilius Dei. Luc. 5. 35. 15
Non ſemel Virgo peperit JysoM, imò ſemel Beawifi-
peperit filium Dei, ſed filios Dei quotidie par- ma Virgis
turit, frequenter parit. Et quare hodie pro- is Maris
ruiſſe in eam credis iterum Dei Spiritum, niſi Beariſſi
ut illa iterum concipiat in utero, & pariat fi- a Maria
lios Dei? Verè de iis, quos ipſa pepererit, Da- patroci-
vid canet: Ego dixi: Dii eſtis, & filii excelſi zium.
omnes. O fortunatos, beatéſque, quos Virgo Pl: S81. 6.
& Chriſto pepererit, & Chriſtos! Dabitur ſa-
nè his poteftas filios Dei fleri: imò non dabi-
tur: non enim ficri poterunt, quod naſci me-
ruerunt. Erunt filii Dei, quia funt filii Virgi-
nis. Virgo enim aut omninò non parit, aut, ſi
parit, Deos parit. Et ſanè Deos pariat neceſſe
eſt, quæ tantum ex Deo concipit. SWpiritus ſan-
Stus ſuperveniet, znaui in Te; idebque, quod
naſcetur ex te ſanttum, vocabitur filius Dei.
Magna beatitas filiorum Virginis. At quis no-
ſtrum filius ejus eſſe poteſt, ſi Adæ filii ſumus,
& jam nati ſumus fili Iræ? Numquid homo re-
naſci poteſt cùm ſit ſenex, & iteratò introire in

Renova⸗
tio ſpirè-
t1.

ventrem Matris ſuæ? Poteſt ex Virgine naſci,

quamvis jam natus ſit. Imò ex Virgine nemo
naſcitur, niſi, antequam concipiatur ab ea, ex
Deo jam ſit natus. Sic JESUM primogenitum
ſuum peperit, quem Pater genuerat in ſplendo-
ribus Sanctorum, ante Laciferum. Ergo ex A-
dam natus, ex Deo renaſcere, ut fortunatè tan-
dem ex Maria naſcare. Sed animadvertendum
eſt, neminem ex ea naſci, qui in ea conceptus
non fuerit. Concipit autem illa ex Spiritu ſan-
cto, & duntaxat in Nazareth, quæ Urbs flo-
rum eſt. Capis, credo, etiam quæ reticeo. Spinas
Virgo non concipit, hoc eſt, aut furoris partus,
aut pudoris abortus Mater caſti & mitis Jksw
haud parturit. Quid, quòd in Nazareth quos
concipit, in Bethlehem parit? In domo videlicet Felieitas
Panis: ut, quiſquis Dei verbo, quod panis eſt, *ige
. X 4 non

248
non veſcitur, abortum ſe ſciat Luciferi, qui neſ-
Cit Virginis Rilium vivere non in ſolo pane, ſed
in omni verbo, quod procedit de ore Dei, ideô-
que efurienti lapides offert, Luciferi, inquam, qui
talis eſt, ſe ſciat fœturam, non foestum Virginis.
Porròô ſi Virginis foœtus es, ubi funt panni? ubi
Fauper- Tuturæ, quibus tegare? Pompa illa, & mollitu-
Tas laſa. do chlamydis non ſapit natum ex Virgine. Vir-
go enim, quem parit; pannis involvit. Lucas
Luc. 2. I2. non mentitur. Hoc vobis ſiqnume Inwenietis in-

Stass fantem, pannis involutum. Vide ergo, cujus ſis
nedto- filius, quiſquis odiſti pannos, & faſtum nutris
t. in toga. Habent & hoc filii Virginis, ut ſtatim
Luxus, Matrem prodant. Nemo dubitat, cujus ſint fi-

& Pom- lii. Unde huic ſapientia hæc, & virtutes? Non-
57. ne Mater ejus dicitur Maria? Nonne hic eſt fa-
uarh ber, ſilius Mariæ? Ea debet relucere in fronte
Marc. 6. tua verecundia, is pudor fulgere, ut omnes in-
3. tueantur in filio Matrem. Nam ubi audiero in
Salomomis aula dubitari, quænam ſit Mater tua,
diſerté pronuntiabo, non Virginis te prolem
Ezech. efſe, ſed ſcorti. Pater tuus Amorrbaus, inquit
16.3. Propheta, & Mater tua Cethæa. Nunquam Vir-
ginis filius non præfert Matrem in vultu. De
Sapientia ejus plerique dubitent, de Matre du-
Spiritua- bitet nemo. Alioqui non es filius Mariæ. Pla-
lia tudiis cet, ſi quæratur de te, unde huic Sapientia hæc?
rfenen. Quaſi dicant, qui tamdiù orabat, qui Scripturas
frequentiùs evolvebat, quàm Poëtas, qui loqui
vix audebat, qui rariùs ſcribebat, quàm verre-
bat, qui frequentiùs virgas tractabat quàm ca-
lamos, quâ ratione inter ligna repentè Mercu-
rius evaſit, ut, qui Samuel credebatur in Tem-
Marc.6. plo, probetur Apollo inter Muſas? Unde buic
2. baæc omnia? Et quæ eſt Napientia, quæ data eſt
illi, & virtutes tales, quæ per manus ejus eff-
ciuntur. Qui nihil agere videbatur, tanta agit?

Oliva

Qui orabat, perorat? Qui horis ſingulis lecti=
tabat, ſcribit? Numquid Parnaſſum nactus eſt
in Calvaria, aut in Bethlehem migravere Areo-
pagus & Stagyra? Ità eſt, Virginis filii ſtuduiſ- Seientiz
e non putantur, & didiciſſe cognoſcuntur, ne ſpi=
cùm docuerint. Sed heu! de nobis nemo dicit, vitn.
unde huic Sapientia heæc? Viderunt enim nos
itaviſſe Minervæ non eas tantùm, quas ei ho-
ras debebamus;, ſed etiam horam ex parte Ora-
tionis primam, ſed horas lectioni piorum libro-
rum ſacris feriis deſtinatas. Viderunt nos, pro-
jectis Scripturis, unius Homeri uber emulſiſſe,
unde plus vanitatis hauſimus, quam veritatis.
Viderunt, pro comparanda carnali fapientia à
te & cœnam neglectam & cœlum. Nec come-
debas, ut ſcriberes: utque de Muſis loquerere,
nunquam loquebaris de Moyſe. Quidni ſciat
Ariſtotelem, qui ut Prædicamentis imbueretur,
ſicut oleum effudit nomen Sponſi? Ergo, niſi
ità ſapias, ut priùs te docere videant Nazareni,
quam didiciſſe ſcierint, non es filius Virginis.
Denique filius Virginis Matrem ſuam ſecum
habet & in nuptäis, & in ſuppliciis. Sive-gau-
deas, memineris Matris tuæ: ſive lugeas, Ma-
trem non obliviſcare. Denique non es Mariæ
fœtus, niſi & piſcatoribus turbiſque convivas,
& medius inter latrones exſpires in Cruce?
Moriturus veròô nihil diſcipulis commendabis,
niſi Matrem. Et quando filio Virginis mori
non licet, quin loquatur Virginem; ego quo-
que Virginem loquar, non quèd moriar, ſed
ne moriar. Etenim ſi nefas eſt vitam finire ſi-
ne Matre, neſas quoque ſit librum abſolvere
ſine Virgine. Exſpiret ergo Opus hoc quale-
cunque meum in ſinu parentis ſuæ: & , ne
Author Domino moriatur, moriatur Liber in
Virgine.

FINIS LIBRI CUARTI STßöROMATUM.

STROMATUM

RN

R

—

“S
l Ninſ
k, ſußß
t, fitg.
S
ho.
N.
dro.
ro⸗
ttti
tu
Colbe.
etere,
i ſait
tu,
0 nl
zarenh
gni
fecum
e,gal⸗
8) Ma-
Marie
Iias,
Cruce!
encebi,
nis wort
60 do⸗
nat, ſd
finne ſ.
Plolrere
de lele⸗
&, Ne
Liberin

TUNN

Matri.-

eundæ

J

STROMATUM

EX DIVINIS SCRIPTURIS
LIBER QDUINTUS.

Deſcendit ergo Samſon in IThamnata,

hierem in Thamnatha de ſiliabus Phi-
liſthinorum: quam, quæſo, ut aoci-
Piatis mihi iorem. Judic. 14. I.

ONNE Samſon hic eſt, quem

Luxnria
naſciturum ad bella, atque tri-

omnes ag- . . N .
greditur. umphos Dei nuntius edixit; qui
Modeſtis. vino, ſicerâque abſtinuit, cujus
cinen coma intacta ferro, cujus in-
H fantia dicata Domino, in cujus

perfecis pectore Dei ſpiritus exundabat? Et tamen Na-
neceſſa- zaræus, impollutus, abſtemius, ut vidit, con-
ria. Hagravit. Uſque adeò nec quèò incidat cupi-
Samſon. ditatis ſcintilla refert, quando plantatam jux-
Hunfne. ta aquarum fluenta Cedrum ita libidinis flam-
Occaſio Ma pervaſit, ut fruteta ejus univerſa conſump-
mala. ta ſint: ſtupente Poëſi, ſed lugente Pudore,
Familia- quòd, etiam ſine Baccho & Cerere, regna-
tds Se verit Venus. Nimirum (ut ſubſervire verita-
famini t cogamus fabulas) enata in æquore Lues fri-
gida delibutum pectus non expavit, Martiſ-
que impudens ſcortum inacceſſum ferro caput
invaſit. Tu verò expende, non ſolùm quàm
citò exarſerit ignis in undis, ſed etiam quâ
vi eruperit in os ex corde. Statim enim ut
aſpexit, exarſit; ut arſit, ad parentes remen-
ſus eſt iter, eiſque fumantem in mve Naza-
ræi candoris Etnam retexit. Nullis autem ſe-
dari rationum fluminibus valuit Veſuvius im-
puritatis. Quanquam Parentes optimi nullis
AHNuminibus graſſanti flammæ occurrerunt, quam
ſolo coeli rore reſtinctum iri aut crediderunt,
lbid. aut maluerunt. Nunquid non eſt mulier in fi-
liabus fratrum tuorum, & in omni populo tuo,
duia vis accipere uxorem de Philiſthiim, qui in-
circumciſi ſunt? Audin? Non ſategere paren-
tes, ut filius abduceretur à nuptis, quòd ſpon-
ſa, quam deperibat, aut ſtemmate deſtituere-
Amiecitie tur, aut torquibus; ſed tantùm, quòd Sanc-
von in. torum filia non eflet. Non damnatur in Phi-
m i. liſthæis genus, non egeſtas non barbaries,
biis. non hoftilitas, quàâ perſæpe depopulati ſunt op-
pida Hebræorum; una ſuperſtitio improbatur,
& impietas. Incircumeiſi, inquiunt, Iunt. Vox

monia.

iſta, vox Jacob eſt; ſed rarò auditur in ten- Pignitas
toriis Ifrasl. Reſiciuntur ab Altaribus aliquan- ai confe-
do & à Calicibus Domini, quos Deus Dice- a
ceſibus admnoveri vellet, non quòd incircum- bas etiam
ciſi ſint, ſed quòd aut locupletes non ſint, aut exteros.
non unius ſint factionis, labiive cum Archi-
triclino. Pudeat in nuptiis carnis ſolam reli- Vyio in-
gionem explorari; in nuptiis verô ſpiritus, ſo-= ter adve-
là religione neglectâ, indagari familiam, gen- as.
tem, patriam, arcâmque aſcenſuri. Evocatur Can. 4.8.
ad coronam Sponſa, etiam ab Hermon, &
Amana. Etiam de cubilibus Leonum, & de
montibus Pardorum invitatur ad ſceptrum.
Cur? Audi: Tota pulchra es, amica mea, & Can. 4. 7.
macula non eſt in te. Veni de Libano, corona-
beris. Quanquam Libanum accolat, ubi &
candor montis, & vultuum nigror inter ni-
ves & æſtus egeſtatem decoris & ſtemmatis
ſonant, tamen, quia immaculata eſt, aſcen-
det ſuperius. Væ nobis, ſi, quod ſufficit ad Rex no-
Ccoronam, ad Cidarim non ſat eſſet. Ergo-ne " er
ee⸗ . . Præ ſales,
abſtrahuntur ad ſolium de montibus Pardorum, obſcer: K
quæ carent maculà: Et in Templo Dei vivi e gene-
illud nunquam ſonabit Davidicum, Beati im- ris, ſi vir-
maculati in via? Quandiu, qui ambulant in zute ills-
lege Domini, non progredientur ad bravium? Mrenur.
Ergo-ne is tantùm Paralyſi laborabit in porti- Disnii D
cu Salomonis, qui viam mandâtorum Dei non etiam vi-
terit tantàùm, ſed incolit? Octoginta quinque libus con-
Sacerdotes coram Saul trucidantur, induti E. ferenda.
phod lineo. Num incircumciſi ſunt? Scilicet. I. Reg-
. .. . 22. I 86
Haud de religione quæſtio eſt, vel in Levi-
tis. Jugulantur, quia hoſtem Regis non jugu-
larunt. Mors in panibus, quos obtulere Da-
vidi. Cedunt Politicæ etiam thuribula. Ve-
rùm audiamus, quid reſponderit optimis pa-
rentibus æſtro cupiditatis abreptus Samſon. Di-
xitque damſon ad patrem ſuum Hanc mihi ac-
cipe, quia placuit oculis meis. Quaàm diſſimi- Luxu via
lis parentibus natus! IIIi nuptias improbant,
ſuperſtitione puellæ duntaxat damnatâ: Hic Mnrri
Virginem deperit ea tantùm de cauſa, quòd m'oniz.
oculos pellexit. Accipite eam, inquit, mihi MModeſtia:
uxorem. Cur. Num dives? Num ſummo lo-
co nata? Num pudica? Oculis meis placuit. Servworuze
Talia proclamaret Lupus, ſi nuptias expeteret deledkas
Lyciſcæ. Ergo-ne Nazaræum id permovet;, non oH
quòd Pardum alliceret! Poteſt exoptari alie- Pa ⸗
nigena, & hoſtis, ſi oculis adblanditur! Diſ- „

probita-

1

Jud. 14 3.

ce hinc robur, & vim peſtis. Ut oculos Li- iem ſi.
bido occupaverit, Cor non poteſt non Weaii
ihi

Nihil enim ratio, mhil religio, nihil conſue-

tudo objicient, quò graſſantis impetus morbi
Circuma contineatur. Porròô parentes, ubi audiere fi-

Pectio. lium oculis irretitum, deſcenderunt in Them-
natha, ut de nuptis agerent cum puella. Quid
Lurnria, agitis? Filiam incircumciſorum in torum filii
D veſtri inducetis? Eum, inquam, quem An-
gelus naſcitarum prædixit ad excidium Philif-
thinorum , fœderari patiemini idololatræ? Op-
tat eam. Optat, ſed revocetur ab illiberali
Modeſtis cupiditate. Neque enim importunis apud vos
ci precibus cauſam ſuam egit. Non urſit, non
cumſpee- F. 1
zio, Nam Minitatus eſt, non diſceſſit. Dixit tantum;,
△

Luxurig Lucæſo, accipite eum mihi in uxorem.
oculis

Quid
mitius exponi potuit? Scilicet. Illud, inquiunt,
enata vix expendi debet quod ſubjecit, Placuit oculis
iHei**. meis. Conclamata res eſt. Etenim, quæ ado-
Tentatio- „. . . . 174 .
num fons levit in oculis Lues „ ſolo ſcelere ſatiatur.
Quanquam impotentiùs Samſon æſtuaflet, in-
hiberi a parentibus potuiſſet, ne laberetur in
præceps. At oculis laboranti nulla parari me-
. dicina potuit. Extrudes Venerem, ſi per au-
res irrepfit. Extrudes, ſi irrepfſit per munera.
Si vidiſti, periſti. Arcem ſibi ſtruxit in ocu-
lis Libido, unde dejici nullis machinis valeat.
Proinde Manue, qui initio improbandas filii
nuptias exhorruerat, ubi eum audivit oculis
captivatum, illicò deſcendit in Thamnatha.
Deſperavit enim trudi poſſe monſtrum, quod
„ caſtra fixiſſe didicerat in ipſis adoleſcentis lu-
Religieß minibus. Hinc eſt, quod Bethſabeam, quo

eaveant . . . 11 .
igere. die David adamavit, defloravit: cùm tamen
pompas dies non paucos commorata ſit apud Pharao-

felicium; nem Sara, nullo pudoris incommodo. Non
na Iem- pulchrior Bethiabea, quàm Sara, & longè
Loraliam melior Pharaone David. Attamen hic fœda-

contemp- . . . 4 6 a-
“ 2 tus eſt inter Pſalmos, ille inter illecebras in-
deſeret. quinatus non eſt. Nimirum libidinis venenum

Curieſi- ille oculis, hic auribus hauſit. Nuntiatum eſt
1as,» qας Pharaoni adeſſe fceminam: Vidit David la-

Sa vantem ſe mulierem. Tanti eſt, prima luxu-
Principüu : . .
videt, riæ ſemina quo excipias ſolo. Spes eſt ſte-
2 1- . . 2. . —„
nocebit rilitatis in deterrima fruge, ſi granum extra

Humili- oculos jactum eſt. Cæterum ſi in oculos in-
tati, & cidat, vel ſummâ hyeme effloreſcit ſeges te-
agter: terrima flagitii. Videre Suſannam ſenes, &
gioſerum, PIæconceptum oculis zizanium, vel reluctante
& Eccle- Canitie, ità adolevit, ut ſtatim in pomarium
ſiaſticorù. Joachim, quaſi in ſceleris horreum illatum ſit.
Dan. 13. Statuendæ proinde ſunt in Ppalpebris pudoris
excubiæ, quibus intemperantiæ excurſiones
repellantur; fruſtra ex arce mentis congreſſu-
rà cum perditiſſima lue Juſtitiâ, ſi fortè pro-
caciæ Labarum in oculis collocaverit. Ut ve-
16 intelligas, quid ærumnarum Nazaræos in
Puaria. toro maneat alienigenæ, feſtinantem ad nup-
tias Samſonem Leo remoratur in via. Quot
monſtra in adoleſcentem è& thalamo inſilient,
ſi es contendentem Leonis catulus invadit !
1. Cor. 7. Sapientiſſimè Paulus exclamat: Tribulationem
283. carnis habebunt hujuſmodi. Imò verò & diſ-
cerpti Leonis trophæum, & eliquati ex Leo-
ne mellis delicias avexit candidatus nuptiarum
Samſon è ſtadio voluptatis. Delicias, & ſpo-
hum? Tandiu præſtolare, quandiu jungantur
dexteræ, & tedæ inferantur. Enimvero in
acônitum mel verſum eſt, cùm ex nigmate
digreſſæ dulcitudinis & monſtro, quaſi ex in-
fſidis eruperint repudium Sponſæ „ blanditiæ
Dalilæ, comæ ſucciſio, Ducis invwictiſſimmi vin-
Conſcien- cula, exoculatio, mola, & funus. Doceren-

zia sapé- tur hinc vellem ii, quorum pectus obductum
rienda⸗ .

Matri-
monia.

.

Oliva

latebris nec ipſis animarum Ducibus patet,
in quas tandem ſyrtes allidantur; qui, cùm
& portu folverint invitis Navarchis, ne videan-
tur erràſſe, prodere nolunt ſaxa, in quæ in-
currerint. Enavigavi, inquies, quamquam im-
pactus penè fuerim in Scyllam. Enavigaſti,
ſed nondum exſcendiſti. De Samſone illnud
perſcriptum legimus: Apparuit catulus Leo- Judic. 14.
nis ſævis, & rigiens. Irruit Wiritus Domini 6.
in Samſon, & dilaceravit Leonem, quaſi ho-
dum: & boc patri & matri noluit indicare.
Profuiſſe viſa ſunt adoleſcenti ea, quæ vel ab
invitis parentibus extorſerat, vel, iis inſciis,
patraverat fortiter ac feliciter. Verùm com-
Probatum exitu eſt, ad exitium vergere quæ-
cumque, tum inſciis, tum repugnantibus pa-
rentibus, conficimus. Libet hoc loco quære-
re, cur Samſon, cùm prius utrique parenti
ſuum explicaſſet amorem in Virginem, dixiſ-
ſétque, Quam, quæſo, ut mihi accipiatis in
uorem. Paflus ab utroque repulſam, non u-
trumque, ſed patrem tantùm iteratis precibus
de conciliandis ſibi nuptiis fatigavit? Dixit-
que Jamſon ad patrem ſuum: Hanc mihi ac-
cipe, quia placuit oculis meis. Nimirum fir- Filiorum
miores non raròô ſunt in pietate ſœminæ, quàm educatio.
viri: ideòque connubium cum ſacrilega, quod
à Patre filius ſperavit & petiit, deſperavit à
Matre. Niſi fortè mavis dicere, eam in ma- Matri.
tre erga maritum perſpexiſſe ſubjectionem ado- monium.
leſcentem, ut minimè dubitarit, non diſſen- Obedien.
ſuram a nuptiis matrem optimam, quas ipſe “-
impetraviſſet à Patre. Quod ſanè conſilium Superior
non eum fefellit. Nam, cùm importunitati minor
adoleſcentis Manue, poſt iteratas preces, ob- Rascrarer
luctandum non cenſuiſſet, deſcendit uterquet.
cum filio ad nuptias. Deſcendit itaque Sam- lbid.
Jon cum Patre ſug, & Matre in Thamnatha.
Potuiſlet ſané mulier domi reſidere, & filio
abeunti dicere: Abi cum eo, qui tibi acquie-
vit. Ego nec à te requiſita ſum, &, cùm pri-
mum fſupplicaſti nobis, obſtiti inſaniæ tuæ. Malier
Sufficiet tibi Pater ad viam, qui tibi ſuſfecit marito
ad facultatem ineundi cum alienigena connu- ſSubdatur.

Parentes
colendi.

—. X .„ . . — 5
bii. Imòô verô non iniquè tulit reſciſſum ſuum HS
.. . . . ina!
de iniquitate ſoderis decretum, inflexum ad gon Mur-

deteriora conſilia virum, extortum nuptiarum maratio-
jus à marito, quo ipſa interdixerat filium. ze ſaviät
Non de mariti inconſtantia queſta eſt, non de in Supe-
filii procacitate doluit, non detraxit de fœde- i ig.
re. Ut vidit non repugnantem virum, dedu- gan,
xXit filium ad inviſas, infeſtâſque ſibi faces. Superio
Parem fœminæ Monachum non invenies, cui miner Sa-
non bilem moveat indulta ab alio facultas, bperiorum
quam ipſe cenſuit abrogandam. Ut plurimum vdam
quiſque noſtrum Pilato adhæret, umiuſque cum „es gecre-
eo fit labii proclamantis e ſolio poteſtatis ſuæ: 4.
Quod ſcripſi, ſcripſi. Cumque veniſſent ad vi- Ibid.
neas oppidi, apparuit catulus Leonis ſævus, & ereet.
rugiens, &r occurrit ei. Quàm cuperem adeſſe Kiei ho-

e; norandi à
huc Eccleſiæ Principes, ut à Leone diſcerent Religi ſi
magiſterium ſæviendi. Devenerant ad vineta vita ſe-

Senes duo, & adoleſcens prævalidus. IIIos veriori.
Leunculus declinat, hunc aggreditur. Certè, Severi-
ſi ſaginari duntaxat optaſſet, parabilem præ- peceleſa- .
dam, edentulos oppreſſiſſet. Verùm faſtidi- Rica ar
vit delicias, ſine lucta. Fortiori occurrit, de- riſdictie.
biliores neglexit. Nos certè non ità vineis En- Perſona-
gaddi excubamus, qui & validos interdum vam ac-
Præterimus, & in claudicantes atque ſemine- uhiri⸗
ces fremimus. Et occurrit ei. Ei ſecilicet, qui ggas om-
peccarat. Sed cæterorum fortiſſimus eſt. Non nitus.

attendas

8

ne⸗

4

6

1

(le

4

I

lkt

ne En Den

Hud n Dei

1n Gtin c

Gtenk
6
Pprhe
Nonto.
Ee⸗
. E

Dele.
l, Un

ein 41

Andun

Poip enn

unsel,
E tu

Denigetet
Gcun pon

Cunc

, Doninur

NImeh.

Ar Mngen

I
lu, aud

bus

in ſyrt
U hm

ett

(er

Wus Deun
63, Neleh

Pic

es Vhi yet

Ue

ler. U
enin 6.
ſlr.
ine,
3 dim
liir l
n N.
1e e.
dbur.
ner⸗
uerti
n, dul.
bini ir
) Non b⸗
Precbus
Dict.
ihi a.
dun kr.
X, Gbamtie
i,
erant:
am inme.
oncln.
(bas
.CNiun
portunitn
leces, b.
At ee
talie en⸗ hl
Tbemnuue.
tidieglr.
c, Cm ⸗
larik Me
tibi etn

iſlunn ſun.
infiezun d a,
n Nupnunn ,
Ferat flinm ,
1el, MMn end
i b. it
Ault Ce kole.
uit e e 1
Vitum, Ckd
ne Sbi Me
merienn n 65
Alo elta,e,
Ut Pinmm,
Gonllclen,/
oteſtets ei
uiſent 1
onis ſann
Gpereld N/,
eone Men
ent
kent d n
Validus.

Gitut. 4

rablen e ,
Getunm E
ooit e
ti ies e
dos inelln
le ſennnle. ,

ardor.

Stromatum, Lib. V.

attendas oportet robur, ſed crimen, ſi Leo
es. Hic eſt, qui fœdare non veretur genus
Abrahæ nuptiis impurorum. Hunc peto, huic
Bemines occurro. At, inquies, diſcerptus a Samſone
nen zimi- eſt. Sed felicior funere extitit, quàm terro-
gi. re. Exundarunt enim in demortui faucibus
mella. A quibus occumbere adoleſcens doctus
eſt, cùm irruendum foret in hoſtes Domini.
Etenim, cum vidiflet pro ſanie Hluxiſſe nectar
ex ore, quod in ie rugire ſenſerat feſtinan-
tem ad interdictas epulas: ſtatuit ſibi fortiter
cadendum, ne hoſtes Arcæ diuturniuùs ſtarent.
Hujus enimverò monſtri ore, quaſi lituo ex-
citatus eſt, cùm, revulſis columnis, theatrum
in ſe traxit. Qui enim lacerati guttur Leonis
meminerat in favos verſum, ſibi quoque ſplen-
didum non defore credidit funus, ſi, ut in-
circumciſi occumberent, cecidiſſet.

patien- Dominus dedit, Dominus abſtulit. Sit
tia. nomen Domini benedictum. Job. I. 2 I.
Tribula- Nunquam tam canori Cygni, quàm in fu-
tio Feten- nere. Iis quàm diſſimiles Piittaci, quos, poſt
„ epulas, audias feſtivè garrientes etiam huma-
Religioſas nis vocibus, & dicteriis blandiſſimè obviis
awet Re- inſultantes! Quibus ſi virgam infligas, proti-

ſer⸗, nus deliciarum & lepérum immemores, avium
„. . 1
re, rit, & belluarum more perſtrepere ſenties,

cum de-. & conqueri. Nimirum nonnulli, dum ſecun-
primitur. da navigatione velificant, hominum linguis
Religionis & Angelorum de Virtute perorant. Quos ubi
vinn. turbo in ſyrtes egerit, tum enimverò clamor
Morzif- & ejulatus naufragantium cœlum ferit. Etiam
estionum fonum vere renidet. Hyeme veròô ſqualet vel
vitis, ex qua tamen, autumnante Sole, mu-
Dro ve- ſia ad dehcias humam cordis exprimuntur.
Tcs. uam fortius cum auro agitur, quod, niſi tor-
queatur, non nitet! Lilium ſi contrectes, mar-
cet. Adamantem miſi atteras, lapidem habes,
non gemmam. Fulgurat pyropus, & cum ſi-
deribus certat, poſt injurias, & attritionem.
Haud in Dei laudibus Job exſultaſſet, niſi
eum Satan continuiſſet. Jonas ſtertebat in Na-
vi, in Ceto cecinit. Balthaſſarem æmulatur,
quiſquis Deum ſuum, inter pateras & cali-
ces, concelebrat. Vel ligneos efferebat Deos
Regum putidiſſimus, quamdiu ingerebantur
dapes. Ubi verò deliciarum apparatus in cha-
racteres funeris degeneravit, ne aureos qui-
Dan.5. 4. dem Deos commendavit. Bibebant vinum,
& laudabant Deos ſuos aureos & argenteos, &-

reos, ferreos, lignebſque & lapideos. Appa-

muere digiti ſupplicium exſcribentes in ſilice,
& illicò Deorum laus elanguit, Idoliſque ſuf-
Tbid. 7, fecti ſunt Magi. Exclamavit itaque Rex for-
titer, ut introducerent Magos. Magos exqui-
ris, qui Senatum Deorum habes in menſa?
In cyathis Divinitas colitur: in funere, &
obſidione Idolis Chaldæi præferuntur. Ludi-
mus enimverô, non litamus. Deducitur cum
ſiſtris & Citharis Arca, quamdiu Philiſthæis
Greditur obluctatura. Quod ſi Ozam occidat,
2. Reg.6. tranſmnittitur in ædes Obededom. Unde ite-
Kerha tum in Regiam avehitur, ut domus, quam
„. incoht, benedictionibus compleatur. Placet
Eecleßa- Cidaris, placet Eccleſia Dei viventis & vi-
Eica Zu- dentis, cuùm nobis parit primos accubitus in
Mist Coœnis, ſalutationes in foro, obſequia princi-
1 Re bum, & ſolium gloriæ. Cum veroò excuban-
mala in Quin pro ea eſt, cuùm remigandum eſt, & flu-
Becleſis, Ctus comprimendi ſunt, tum clavus remittitur,

.

251
& exilimus in littus. Dicam tibi, quod Ja- Kicis non
cob Judæ filio ſuo moriturus edixit: Ad præ- “
dam, hli mi, aſcendifti. Solviſti è portu, ut g. 4².
expiſcarere, non ut navigares. Centum quin- Ambitio
quaginta magni piſces, qui olim capti ſunt, & Ava-

coœpere te, & in Petri cymbam te pellexere. i e-
Cæterum, qui reducat à terra Navim, ut ete 1er-

Chriſtus transfretet, vel ut concionetur ad Orgins-
turbas, perrarus eſt. Placet vox illa Chriſti, bus ſa-
Due in altum. Sed ſi eam ſubſequatur eflatum cα.
Domini blandientis, Et laxate retia veſtra in Sacerdo-
capturam. Alioquin, ſi remos retia non inun- , ,
gant, extabeſcet in littore Navis; navigatura E cleſta-
vel in Ophir, ſi aurum præſtôò ſit, periclita- kicos re-
tura etiam in ſtagno, ſi tantùm requieti Do- dizu, ini-
mini conſulatur. Quid multis? Eccleſiam non aaur.
quaſi vitem excolamus. Si exuberet, foditur, us 5,4

. S Rationes
putatur, ſtercoratur. Si ſterileſcat, aut de- „ivate

ſeritur, aut etiam exſcinditur. erſulent
2 ab Eccle-
Utinam mortui eſemus per manum Do- S Ken
mini, in Egypto. Exod. 16. 3. gioßs.
Ser vire
In has voces Iſraël erupit, cùm annonæ ca- Deo felix.
ritate afflictaretur. Optavitque Ægyptum; Zusen
cùm feſtinaret ad terram lactis. Et ideòô re- Ger E:
greſſum tentavit in Rameſſes, quaſi nihil paſ- Electio

ſurus ſub Pharaone eſſet, qui ſub Moyſe non /:tus.
epulabatur quotidie ſplendidè. Fallimini, mi- Religionis
ſeri: habet Ægyptus quoque ſamem ſuam felicitas.
habet obeſas vaccas, ſed habet & graciles.
Annis ſeptem exuberant agri, totidémque ſte-
rileſcunt. Illud tamen inter ͤÆgyptiam &
Moſaicam dapum inopiam diſcrimen interce-
dit, quod ſub Pharaone, ut recludantur hor-
rea; coguntur populi primùm ſupellectilem,

tum agros, libertatem denique oppignerare

ſuam: cùm, ſub Moyſe, ad delicias uſque
frumenti raritas ſuppleatur, pluvio & cœlo pa-
ne; qui cum habeat ſaporum omnium pre-
tium, nullum tamen pretium habet in caſtris.
Qui non habetis argentum, ite, non emite,
ſed comedite. Et in tentoris quidem Abra-
hæ vox illa reſonat, Sitientes venite ad aquas: Ma. 55: 1.
Qui non habetis argentum, venite, emite abſ-
que ullo pretio. Redundant in vineis Engad-
di torcularia muſto, nullà aut impensaâ, aut
curâ. Dices non deeſſe ſuas etiam Sponſæ vi-
tibus vulpes. Sed parvas; ſed quæ nullo ne-
gotio capiuntur, ſed quibus etiam inſidianti-
bus illud occini poteſt, Vinea noſtra floruit. Can. 2.
At in vineis ä.gypti non vulpeculæ debac- 15.
chantur, ſed Apri, ſed ferus ſingularis graſ-
ſatur, ſed, qui depaſcantur racemos, & plan-
tas ipſas exterminent, Leones rugientes. Sub-
eſt & in Cilicio Satan, ſed conſpuitur, non
triumphat. Obluctatur etiam ſub ſacco Spi-
ritui caro, ſed irrito eventu. Imminet & Be-
thuliæ Holofernes, ſed truncatur. Minatur
Sioni extrema quæque Sennacherib, ſed ſuorum
funeribus ingemit. Irruunt & Leones in Na-
zaræos, Samſonémque invadunt, quamquam
abſtemium; ſed ut coronent, & paſcant præ-
dam ſuam. Denique è& monſtro favi. Demit-
titur ad Leones non ſemel Daniel; ſed ſedet,
ſed epulatur, ſed pſallit. Immittuntur & im-
maculati ex Iſraél in fornacem ignis ardentis.
Sed irrorantur in prunis, ſed ſpatiantur in cli-
bano, ſed canunt in ſupplicio, ſed inter car-
nifices convivunt Angelis. Quis diffiteri queat,
defeciſſe Annonam vulgus innumerum, Chriſti . “M
eloquentià abreptum in eremum? Non habent 31 n iet.
440 3

252
quod mandncent. At quis tam mendax eſt,
qui audeat pernegare ad ſatietatem uſque epu-
latam in fœno multitudinem univerſam? En,
ſub Domino, quæ premat inopia! Fameſce-
res & domi tuæ, ſed nullo ſubſidio; qui ſub
Chriſto ità laboras, ut recreeris. Videtur ſa-
nè Dominus augere ærumnas tuas, ſed eas
3. Reg. 17. medicatur, & ſolvit. Farinæ pugillum, &
olei ſtillas exhauſturus advenit Elias. Lu ve-
rô, ne paveas. Seris, non fundis. Denique
non defecit Lecythus olei, & Annona in do-
mo viduæ redundavit. Scio fervere etiam in
Prophetarum lebetibus mortem. Video tamen
inſperſione farinulæ venena illicò excoqui in
delicias. Veruùm nuſquam ſententiæ hujuſce
meæ ſplendidior aperitur Academia, quam in
littore ſtagni Genezareni. Vix Dominus in A-
poſtolorum inſcenderat Navim, cùm adventu
ejus commotæ ſunt procellæ omnes in nau-
Marc. 4. tas. Aſumunt eum, inquit Marcus, ita ut erat

36. in Navi. Et facta eſt procella magna venti, &
Mlctus mittebat in Navim, ita ut impleretur Na-
vis. En, quanto vitæ, fortunarumque diſcri-
Irriſores mine Domino miniſtratur! Tandiu ludis in

Jaſtorum. ſtagno, quandiu Chriſtum non vehis. Si do-

mi tuæ conſulas, & voluptati, geniéque in-
dulgeas, urbis deliciæ appellaris, & Equeſtris
Perſecutio ordinis Sol. Ut primum inviſere cœperis Mar-

a fr. tyrum catacumbas, ſepulchrum dealbatum erit
tic. nomen & agnomen tuum. Sanè ità mecum
agitur, inquis. Naufragor, ex quo JESUM
excepi. Obruor tum vulgi latratibus, tum Sa-
gugum tanæ aſſultibus. Scilicet. Putaſ-ne procul à
Chriſti JESU te immunem fuiſſe futurum? Ades, &
von in- mecum intuere fluctuantem in freto Navim.
ſoeve. (Quàm fædè jactatur! Quam ærumnosè alli-
Servire . . 4
Deo non ditur! Cujas eſt cymbula,; & quorum eſt?
infelix, Diſcipuli remigant, ut video, & è& Galilææ

nam Feli- littore linter ſolvit. En iterum diſcrimina ſub
citas quo- JESU, en ſatas procellas adventu Chriſti. Imo
ue infe- verò furit Mare abſentidà Domimi, mox ad-
Jicitate . . . ..
non caret. Ventu ejus comprimendum. Non aderat Chri-
us Apoſtolis, & ideò periclitabatur cymba.
Juſſit JIESUS diſcipulos aſcendere in navicu-
lam, & pracedere eum trans fretum. Et, di-
miſsà turbd, aſcendit in montem ſolus orare.
Veſpere autem facto, ſolus erat ibi. Navicu-
la autem in medio mari jactabatur fuctibus.
Vides abeſſe Chriſtum, & cymbulam mergi.
Ergo, etiam ſine Chriſto, cieri ſolent tempe-
ſtates & fluctus. Haud verò, ſine Chriſto,
conſueverunt miteſcere procellæ. Quid plu-
ra? Qui procul à præceptore jactabantur, Na-
varcho JIEsO ſecunda navigatione ad littus
appulſi ſunt. Et cùm aſcendiſet in naiculam,
inquit, ceſſavit ventus. Ergo non ſævioribus
ſub Chriſto diſcriminibus quatimur, ſed, eo
duce, ſyrtes immaniſſimas evadimus. Libet
hoc loco in Sarepta Sidoniæ ejulantis, & ex-
Probrantis viduæ lachrymas deridere. Mu-
lier, quid ploras? Quid ploro? Deploro uni-
3. Reg-7. genitum meum. Dixit ergo ad Eliam. Quid
18. mihi, & tibi, vir Dei? Ingreſus es ad me,
ut vememorarentur iniquitates meæ, & inter-
Religioſi ficeres filiun meum. Conticeſce, infelix, &
urbibus vox tua quieſcat à luctu. Tuum Elias tectum
ſalutares. ſubiit, non ut tibi filius periret, ſed ne pe-
Eccliſia- Tiret. Et exaudivit Dominus vocem Eliæ: &
Kica Iu- reverſa eſt anind Puer i intra eum ,„&O' revi-
riſdicio xit. Quid ais? En vivit filius tuus. Dixit-
prodeſt, ſi que Mulier ad Eliam: Nunc in iſto cognovi,

Pre uih .. Tuoniam vir Dei es u. Quid? Nonne ad vo-
4 .

Matth.

Oliva

cem ejus lecythus exundavit? Sedenim irrepit Ieerasi-
eorum, quæ accepimus, oblivio, quoties ja- tudo.
ctura nos premit rerum, quas amamus. Sic
etiam Sunamitis obfuiſſe ſibi credidit, quòd,
Deo placitura, Prophetæ triclinium adornaſ-
ſet. Quæ dixit: Nunquid petivi filium à Do- 4. Reg. 4.
mino meo? Nunquid non dixi tibi, Ne illudas 28.
me * Brevi tamen, recepto filio, corruit ad
pedes ejus, & adoravit ſuper tetram. Nihil
durius videtur efle, quaàm in Dei militum
album tranſcribi. Verùm;, non diu premi-
hur , & perdiu recreamur. Fateor ſævire
hyemem in horto Salomonis. Sed quæ pra-
ta non caneſcunt ſub brumam? Abit tamen
hinc frigus, cùm non una in regione vel Ka-
lendis Sextilibus nix vigeat. Jum hyems tran- Can. 2.il
ſiit, imber abiit, & receſſit: Flores apparue-
runt in terra noſtra. Nuſquam non hyemat:
floribus verò non omnis ager conveſtitur. E-
tiam prope Jeruſalem, inquies, viator pro-
ſtat ſemivivus innumeris plagis confectus. Et, Luc. 10.
Pplagis impoſitis, abierunt ſemivivo relitto. Aio,
ſed decedens Hieroſolymis vulneratur, non

accedens Hieroſolymam: ſed in via & ipſe keligionis

incidit in latrones, & ad eum oleo vinéque erfedtio.
inſtructus Samarites accedit. Inſidiæ prope Pocatio-
Sionem, ſed & pharmaca. Denique non illi S
ſtabulum, non jumentum defuit: cùm Baby- eeien.
lone quiſquis incidit in ſicarios, omni ſpe Religio ob
careat evadendi. Nudatur „ & vulneratur unius lap-
Sponſa dilectum veſtigans. Vulnera tamen Jum non
illa nec ſordidarunt gementem, nec viliorem "Jamu.
reddidere apud ſodales. Denique, tranſmiſ-
ſis vigilibus, Mulierum pulcherrima ſalutatur Can. 5..
à filiabus Sion, pulchra, ſuavis, & decora
compellatur à Sponſo: quédque mirere, poſt Can. 6.3.
nuditatem decora, & poſt vulnera terribilis
dicitur, ut caſtrorum acies ordinata. Quid,
quod cæſa non in ſtabulum, ſed in hortum
defertur? Quis, rogo, vulnerari reformidet Lapſß op-
in Sion, ſi, cùm cruore madet, ſplendidior imi funt.
renidet, & hilariùs apricatur? Si non decum-
bit in grabato, ſed ruſticatur in pomariis? Si
non emplaſtris, ferrôque curatur, ſed Hiiis
fulcitur, ſed aromatibus paſcitur? Exulat
fugatus à Jezabel Elias. At in exilio quieſ- Moriß-
centi ſub junipero Dei Angelus pincerna, & catio dul.
piſtor eſt. Etiam, qui in domibus Regum Retizioni⸗
ſunt, peregrinantur non rarò; nuſquam ta- folicitas.
men recreantur ab Angelis, & perſæpe ab
Agarenis ſuffocantur. Languet, poſt fuga- Patipro
tos Dei hoftes, Samſon, & penè ſiti confi- Ohbraste.
citur. Sitit, ut ſplendidiùs bibat; ne ſcilicet,
poſt triumphum, vel ſine miraculo potare-
tur. Aperuit itaque Dominus molarem dentem Jud. 15.
in maxilla aſini, & egreſſæ ſunt ex eo aquæ. 18.
Obruemur multitudine prodigiorum atque
deliciarum, quibus ii recreantur, quos Dei
Spiritus impulit in deſertum. Quis neſciat
Goliam inſultare caſtris Dei viventis? Tan-
tillum commorare cum Iſraél, & blaſphe-
mantis cadaver projectum intueberis vulturi-
bus, & lupis. Captivatur & Arca, ſed ut
triumphet. Vincitur Joſeph, ſed ut imperet.
Quàm benè Domimus & ſe vitem, & alum-
nos ſuos palmites eſſe dixit! qui, cùm ſe-
cantur, virideſcunt, gemmaſcunt, curvantur
onere racemorum. =

Quid

.
10.
Aℳ

. Me

. i
6o won
Almn e
es
7 vur et

W.I

Claretu .

(d ſſ

1 gi
unm, quns
lhor medn
ll guch
1kuer deit

elll, wn in
Sndah: gni
1o, & Cihſs
IIN Ctiol on
le, & rei⸗
ce,
Clantes, ua

EeMratim

,
une Hin
t/4
l m i
1lohkitnti⸗
fntwenat

ihhin

ncndde
lke 1r ln
. en Domi
ſ Ani,
Aein

e N,
R
,
m.
D.
lul ne
lit ag
Nin
ihnm
Drem.
ſenne
e⸗
Ltamnen
Vel.
Nn nnr n
Phene.
gent
tur. I.
ter .
n Nel
t. Aio,
Ur, non
Vindcre
2 ohe lu
e Non in
un blre
Olnnl ſen
Volnettttm
13 tanenſen
igten *
tranſai-
4 ſalutint 4
& decor
rere, l
2 ternibis
ta. (uch,
in hormn
teſornite ,
GhEnlii“
non decunr
Claris!
1, ed i
un! Eul
erilio gie 1
Merna, u
bi Regm,
uſguam te⸗
Perleye 5
hot ir,
ne ſ Cool⸗
. ne ſaliet,
lo pot
n ung
ex el M. .
orun
1, s 1
s Gelau
wenns! 11.
& blſte⸗
Y
bers Goluun

1

Quid hic ſtatis, tot die, otioſi! Matth.

eularium
vie Miſera Gentium conditio, qui diem hujus
Elzito

vitæ integram, ſolidamque dementiſſime,
perditiſſiméque otiantur. Acclamare hic au-
dio nonnullos ad vocem quietis excitos , ut
olim exclamavere diſcipuh de ſomno Lazari
Joan. rI. Certiores à Cbriſto facti: Domine, ſi dormit,
I2. ſalvus erit. Ita hi evocantem ad ſarculum
perarios revocant Dominum, dicentes: Præ-
clarè cum eis agitur, ſi quieſcunt. Ideò La-
pis & rupe præceps devolvitur;, ut ſubſidat
vel in imo. Ideò profluit Jordanis in mare
mortuum, ut otio perfruatur. Beati proin-
de ſunt, ſi in otio ſunt. Otioſi quidem in
foro ſunt, ſed in otio nequaquam ſunt. La-
borant, non quidem aſtruendo, ſed deſtruen-

Katus.

do. Dei enim in ſe & imaginem & legem

Joan. 5. diſſipant. Nam Pater meus, inquit Chriſtus,
17. uſque modo operatur, & ego operor. Et ipſe,
non modò Adamum locavit in paradiſo, ut
operaretur; verùm & Apoſtolis ſuis edixit:
loan. 15. Poſui vos, ut eatis, & frubtum a eratis.
176. Quod ſi ſtantem in agro ficulneam, quèd
Otium. otietur, & ſuccidi mandat, & exuri: Ho-
Tbiditas, mini, qui natus ad laborem eſt, parſurum
Zelas a- 7 . .
„masam Dominum putas, ſi mihil agat? Adde plan-
pegleckes, taln quidem illam otioſam extitiſſe, non ta-
Erxemila men ad infocunditatem provocaſſe Arbores

mala. 4 germinantes. Cùm vir unus marcere otio
Sranda- . . .
s nequeat, quin gregem poſt ſe trahat igna

vorum, quos exemplo ſuo, etiam nolens,
à labore traducit ad deſidiam. Hinc eſt, quod
Jabel, qui defluens interpretatur, major na-
tu frater dicitur Jubal, qui, quod ille præ
Gen.4.2r. ſe tulit otium in nomine, re Ppræſtitit. Et
nomen fratris ejus Ju¶ubal: ipſe fuit pater canen-
rium oitharà, & organo. Quod ſi umbra dun-
taxat deſidiæ, & merum nomen defluentis,
in ipſo ſpinarum ſqualore, horroréque tum
exilii, tum funeris, urgere potuit fratrem ad
cymbala: quid non efficiet torpens commili-
tò, & otioſus non rarò dux? Ergo perſtaba-
mus otioſi olim in foro neglectæ vitæ no-
ſtræ, & rei alienæ corruptæ, non aliud ex-
ſpectantes, quàm aut famem deſidi à Salomo-
ne nuntiatam, aut ſecurim ſterili intentatam
Religioß à Joanne. Hinc nos Dominus ſuam in vineam
abduxit. At quàm eſlemus & in horto miſe-
tinsem, . 5 . d . . .
ri, ſi & nos ibi Dominus inclamaret: Quid
bic ſtatis totâ die otioſi ? Hic quoque ſub ve-
xillo Pœnitentiæ torpes? Et in Æi-gypto qui-
dem nox erat, cùm otiaremur; hic verò, cum
dies appropinquaverit, & exortus ſit Lucifer
in cordibus noheis, torpemus in lumine At-
que utinam infrequens ſit ſtertentium cohors.
Mileret me ſanè turbæ, quæ, ſi feriatur in
apgro Domini, non ſudori ſe ſubducit, ſed
Gen. 31. füpemcite-Etenim quicumque moramur cum Ja-
32˙ céGh&6 HH Ompaſcuis ſervatoris, & curæ ovium
ejus addicimur, & uramur oportet, & al-
geamus. Nihilo minuùs, cùm duriſſimum du-
camus vitæ genus, vereor, ne perfſimiles iis
habeamur, qui otiati ſunt. Nec Jacobi opu-
lentiæ conſimiles, & diſſimiles opulentorum
requieti. Laboravit Jacob, uſtus de die eſt,
rore perfuſus in nocte; verüum, quem in ba-
culo Jordanem primum tranſmiſerat, duabus
inſtructus tum fhorum „ tum armentorum
turmis reviſit. Die nobctuque ſtu urebar ac
Ethicæ Comment. Tom. IV.

. en. 3 2.
19.

X

Stromatum Lib. V.

gelu, fugiebatque ſomnus ab ooulis meis. In ba-

2753
culo meo tranſivi Jordanem iſtum: Et nunc
cum duabus turmis regredior. Nihil in dextris
ſuis reperere voluptari, & fortunati, ſed Plſ. 75. 6.
dormierunt. Dormierunt ſomnum ſauum; & ni-
hil invenerunt in manibus ſuis omnes viri divi-
tiarum. Nos verò & ſomno non fruimur, &
fortè omni mercede fraudabimur. Eſt homo Eccl. 1 1
Iaborans, inquit, & feſtinans, & dolens, G 1l
tanto magis non abundahbit. Et labor quidem
de præſenti eſt, ſed in futuro merces deerit.
Porrô non ait, non abundat, ſed, non abun-
dabit. Nunc enim fortè præconiis, deliciis,
honoribus exundat ſapientis, clientibuſque
præpollens Sacerdos: At non abundabit. For-
derantur perſæpe in Chriſti vinea egeſtas &
labor. Nonne clamantes audis Apoſtolos: Præ- Luc. 5. 5.
ceptor, per totam noctem laborantes nihil ce-
pimus à* Nonne vides progrefſas è thalamis A.terno-
Virgines, poſt excultum tanto conatu Lilium, am obli=
excluſas a nuptiis? Non operarii modòô ini- 7,
quitatis, ſed & ſatores aromatum rejiciun- S
tur ab epulo. Non urticis tantàùm, ſed & pim,
Liliis ſatale proſcriptionis elogium atris cha- Labor
racteribus inſcribitur; Neſcio vos. Ergo neſ- vanass ſæ-
ciuntur interdum & Lilia, & quidem a Flo- 4 ar e T
re campi, à Lilio convallum, ab eo qui & F 2.
lilia colligit, & paſcitur inter lilia. Quod ſi Iateniis
diſcere cupis, quâ ratione & laboremus, & prava.
cum otioſis deputemur: Audi Prophetam ex
Dei verbis pertonantem: Non me invocaſti, Iſa 42.
Jacob: nec laboraſti in me, Irazël. Ergone *
Iſrael non laboravit? Laboravit, ſed non
Deo. Viéctimis tuis, inquit, non glorificaſti me, Gloris
nec laberem tibi præbui in thure. Adipe vi- vaka, &
ctimarum tuarum non inebriaſti me. Verum- n i
tamen ſervire me feciſti in peccatis tuis. Præ- aar 1a.
buiſßii mibi laborem in iniquitatibus tuis. Quid bores.
erꝑo ſupplicii nobis impendet? Gloriſicabit me Ibid.
beſtia agri, inquit, Dracones & Kruthiones.
Populum iſtum formavi mibi, laudem meam
narrabit. Intremit jecur meum, & cruor
areſcit trifido Dei fulmine corde dejecto. In-
undavit victimarum adeps penè uſque ad
ebrietatem: ſed Deum nequaquam inebriavit.
Rurſus non modò non laboravimus Chriſto,
ſed Chriſtum laborare compulimus. Demum kRkeligioſi
cogitur Dominus nobis operariis ſuis Draco- iut ie-
nes ſufficere & Struthiones. Ingens labor in?se,
clauſtro, & hoſtia multiplex. Verùm Do. Fe e
mino illudimus verius, quàm litamus, ſolà rent Am-
corticis, ſeu pellis dedicatione, ſi victima- bitioſis
rum nobis adipem reſervamus; Cordis enim
affectiones, & ſtudium uberius, horäſque
vitæ præſtantiſſimas nobis, noſtræque gloriæ
non ſemel impendimus. Hoc verò non labo-
rare, ſed otiari eſt, quando in Domini vinea,
ut olim Jezabel in vinea Nabuthis, non
Chriſto vites excolimus, ſed nobis voluptatis
olera, & gloriæ fſœnum rig mus, & ſerimus.
Verùm, ut illud actitari à Jezabele nequiit, Religiofß
quin necaretur Nabuthes: ita otiari nobis non tepidi.
licet, quin Deus laboret. Præbuiſti mihi labo- Exempla
rem, inquit. Et ſanè quantus ſudor Domini, mals.
& quàm ærumnoſum opus, vites ſuas, quas
nos ôtii noſtri exemplo in labruſcas vertimus,
repaſtinare, & antiquo decori, ſplendori- L
que reſtituere: Evellere ſpinas, quas ſevi- Conſilia-
mus; fœnum eradicare, quod rigavimus; fi- Tis impii.
licem, zizaniumque comburere, quod ele-
ctorum frumento torpor noſter aut immiſ-
cuit, aut ab hoſte ſuperſeri paſſus, eſt, ſamn

254

dormiret. Quod ſi Otium ſecuri ſubjacet, quid
patietur arborum, ſemindmque corruptor?
Pudet me calamitatis noſtræ. Ibi enim incom-
moda ſuſtinemus, unde fœcunditatem ſpera-
bamus. Timuit Domini vineæ David ab A-
pro. Timuit àa vulpibus Sponſa. Timuit à Leo-
ne Samſon. Timuere Prophetæ à prætergre-
dientibus eam. Quis verò cavit vineæ Domi-
ni ab operariis? Nec ipſe Dominus, qui ta-
men Joannis ore omni ſpiritui credendum ve-
tuit, de operariis id unquam eſt ſuſpicatus.
Quin eos & primo mane, horâque tum ter-
tiâ, tum meridianã, tum pénè ſupremâ immi-

Matth. ſit in vineam ſuam. Ite & vos in vineam meam.
20. y. Verùm iſtorum non raròô operâ vites ſylveſ-
cunt, & pro muſto fel diſtillant aſpidum in-
ſanabile. Sciebam jacto & coœlo ſemini exitium
impendere à volucribus, à ſpinis, à plauſtris.
Matth. Exortæ nimirum ſpinæ ſuffocaverunt illud. Aves
13. exederunt illud. Ob petræ ſiccitatem exaruit.
Agricu- Nunquam à grano demutatum legimus fru-
tara pi- mentum in hordeum. Nunc verò non à ſpi-
rimats. nis, ſed à ſpicis frumentum enecatur, imô
non enecatur, ſed in cicutam vertitur, ut ene-
Senes ſi- cet. Qui majores inter nos, atque benefici vo-
nonfer- cantur, qui in campo culmi dare jura viden-
veane. tur ſeminibus, erumpentibus in gramina: hi
e. non infrequenter verbulo, aut exemplo uno
mis noxiz, it offocant herbeſcens cœli granum, u illi-
Religiæ, Cò degeneret. Et tu quidem locutus ideò es,
zepigi. ne felicius proveniens ſemen pudorem incute-
Conſilia- fet ſuo gramine culmo tuo. Metuiſti ne ſiligo
rii impii. foret, quod eſſe cupiebas frumentum, aut ti-
„ bpi ſappar, aut etiam aliquantulum impar. Ve-
ns. ruùm non ità retundi poteſt vis germinis, ut;,

cùm degeneret, plumbeam intra generis fui
Propoſita mediocritatem conſiſtat. Imo ex tritico vicia,
"etinen- aut lolium, aut etiam aconitum fit. Lapis ille
Nrz e, de monte ruens non ſimulachri caſum opta-
Dan. 2. 31. Jlt ſed tantum immiſtam metallis cretam fa-
Statua S. ſtidivit. Fictiles duntaxat contigit pedes, ne
Danieli. in tanto auri, æriſque fulgore ſqualeret lu-
tum. Sedenim pedes dum odit, & ſubmo-
vet, crura, umbilicus, & vertex una pariter
cum pedibus diſfolvuntur. O luctum! Stabat
Statua illa plena fulgoris & majeflatis: ſuum-
que debebat terrorem & ſtatum, (Quis hoc,
non dico ſuſpicatus unquam eflet, ſed ne
ſomniaſſet quidem?) debebat, inquam, ſuam
illam firmitatem non auro, non æri, ſed lu-
to. Audi: Percuſſit ſtatuam in pedibus ejus fer-
reis & ſiétilibus, & comminuit eos. Tunc con-
trita ſunt pariter ferrum, teſta, æ&S, argentum
& autm, & redacta quaſi in favillam gſti-
Tepiditas. Væ areæ, quæ fapta ſunt vento. Dices non in-
gratam tibi in adoleſcente, quem inſulsè E-
Parva in vangelium dedoces & leges noſtras, æri quam-

alo. ſimillimam fortitudinem, parem argento pie-
. tatem, auro præſtantiorem modeſtiam, pro-
Labi quo 7. . S& decretamn ad Laci
modo ſo- Pari tibi pudorem ejus, ecretam ad Indos

leant op- navigationem; improbari tantùm ruſticitatem
imi. & ſolitudinem, quòd rarius prodeat, parcius
de ſalutet, loquatur maturiàs. Cruci, inquis,
vereeun- ſeſe ſuffigat in conclavi. At in triclinio cur ſo-
dia. lus ſapit? quare jejunat bis in ſabbatho? cur
Tyro de- decimas dat eduliorum? cur recumbit in luto
gZener. & latere? ſine illum. Stat enim „ non quòd
Propoſita diu meditetur, ſed quòd paululuùm ſeverior in
7siι*ααα ſermone ſit. Ruet moles univerſa, ubi demiſ-
ſionis & verecundiæ teſta labare, & ſolvi co-
PpPerit. Dina egreſſa eſt, ut videret, non ut pe-
gen. 34. Firet. Verùm, ut illa egreſſa domo eſt, digreſ-

Oliv

ſa ab illa eſt cum omni gaza ſua virginitas.
Submiſere in mare Jonam non ſævi Nautæ, Jon. 1.
vel ut mollius exſpiraret, vel ut fortius, feli- Mortiß-
ciuſque exſcenderet in littus. At imminens oris n
Navi Cetus naufragum deglutivit. Non rarô as Drr.
Ppbarmacis viſcera egeruntur, quæ tamen hau- tus inter-
ſimus, ut luem duntaxat emitteremus. Plerun- na.
que, dum ulcus inciditur, manat cum pure Cenſilia.
cruor primum, tum vita. Scimus, in præceps ein t.
acta non ibi reſiſtere, quò diriguntur. Suaſit „an fans,
Judas, ut in ciſternam Joſeph demitteretur.
Veruùm, dum fratrum iram mitigare ſatagit Principiis
aliquali ſupplicio innocentis, ad extrema furen- andi,
tes prolabi docuit à mediis. Denique, qui
puerum detrudere ſunt auſi, eum barbaris di-
vendere nen ſunt veriti. Niſi a primo criminis
gradu iretur ad ſummum, non miraretur Da-
vid Juſium, ne in ſede peſtilentiæ ſederet, ſo-
ciari noluiſſe cœtui iniquorum. Sic Palæſtina
duxit unum de leunculis ſuis, Leo factus eſt,
inquit, Et didicit capere prædam, hominémque
comedere. Nota, primum venatur, tum graſ-
ſatur. Ab hædo inchoat & urſo, ut tandem
furat in homine. Nimirum, ut cruore illiveris
rictum, arduum eſt, & ferino ſanguine gau-
dere, & horrere humanum. Meritòô proinde
Paulus exclamat: Rinam & abſcindantur, qui
vos conturbant. Palleſcit enimverò Hierony-
mus ad tanti fragorem tonitrui, horrétque
minitatum Corinthüs virgam, Galatis eradi-
cationem præoptaſſe. Et tamen ibi ſtupra,
& rixæ, & ſchiſmata, cùm hic tantum Cru-
ci culter adderetur. Sed enim ſciebat Apo-
ſtolus nocentiora flagitis axiomata non raròô
eſle; quæ, cùm exordiantur à cortice poeni-
tentiæ, deſinunt interdum in frutices apoſta-
ſiæ, & defectionis à fide. Inceſtuoſus citò re-
ſilit à violis ad cineres; citò eum pudet im-
pudentiæ ſuæ. At imbuta mens veneno dog-
matum, habet in ſe iniquitatis fibras & ſemen.
Criminum palmes, cùm ſuam objectet turpi-
tudinem licentiùs, promptius amputatur. Ini-
qui veròô conſilii radiz parcius incurrit in ocu-
los, erumpit propterea inopinaté, & floret
tutiàs. Nec virere ac germinare deſinit, quam-
vis ramos ejus abſcideris, reparâtque ſtolo-
nis jacturam non uno virgularum fœtu, es
feracior partu, quò triſtiori exputatur fune-
re. Meritò proinde Magiſter Gentium ex-
ſcindi cupit fidei, & religionis corruptores.
Hos tamen & arbitror, ab hac Domimi vi- Religioß
nea, & opto, abeſle. Illud me angit acer-
bins, quod ſucclamari hic quoque audio:
Quid bic ſtatis totà die otioſi? Otioſi merité
dicimur, ſi in id, ad quod nos Chriſtus de-
ſtinavit, non gnaviter incumbimus. Benedi- Eph. Is.
xit nos, inquit Apoſtolus, in omni benedictio-
ne ſpirituali, in cœleſtibus, in Chriſto: ſicut
nos elegit in ipſo ante Mundi conſtitutionem, ut
eſſemus ſanéti & immaculati in conſpectu ejus in
charitate. An immaculatus, qui undique le- D
prà perfunditur? An ſanctus in ejmsaeghipe- giafe, &
ctu, qui ſervit tantum ad oculum? Péêrrô Tlelage
cuùm hoſce Operarios miſit in vineam ſuam, hieis gra-
non eis vires, non ſarculum aut raſtrum de- win⸗ pu-
tulit. Nobis verò in hortum ſuum traductis be- ietur.

.- . . . Pecrata
nedictiones omnes impluit. Et tamen ex il- an-

Ezech.

19 2.

Gal 5. 12.

lis nullus obtorpuit, nullus urgeri ad opus de- dals Re-

buit, diei pondus & æſtus portarunt, quan- Iigioſo-
quam pacta cum Domino merces nullo addi- n, 6
tamento laboris augeri poſſet. Nobiſcum verò Ece eſi⸗

. . . . icorum
mhil de denario actum. Unuſquiſque autem, in- 6 : vrof⸗

qun ſant.

un urin 4

biſil
aulen
unns
itlet
ge,
ulmil
olleb
Pumn tan
Cor ene
Cecumen
1 ti
eienhli
ſes n
u
n in in
dchri
ſelba ie
Lano?
upore ler
1r bott e
o:
fücemt
NMu
Aum
Pini at in
u obis
emllli
irmhis)
M. Nn
Ky, Ada
niss
ioe ſunus
ſmnm

n. uc,
Dommo
We! M n
Uete iean

U, poltram

al

nma u

ey Eun 1
ſie dt. u

Aullni

Mu ann
nilunec
Uoltus n
lld vocne

PrIn, ſei

e, aent ſe

ice.

Perzlt C Warm

I Centem
3 n Ale

i
te,
unene 1e
ndhin
igi
enn. n.
n Dore
Mrechei
ltn
erenn.
e ſigt e
duſfiren ee
e, I
tbarsd.
OCnriis
retar De.
Geret,l
Pilefin
chi 4, r
mitennte
tun gl.
Ut tanden
Ne illivert
Cine gan.
t pronte
Auntnr, gil
d Hemqy-
Honene
Alatis erid-
dbi kun,
antum Cn.
jebat Ar.
ta non id
ortice ge
tices aalr
olis rd r⸗
m guletir⸗
Veteno ⸗
ras & knn
pechet il
Putimn I.
Curtitin o-
0, & ont

geſint, INNd= .

Auita ur.
Uun ſetu, &
Utetur ſuce

Centun c
8 Colkuptole⸗

Domm 4
e engt .
uoce Aln⸗
Oäoſ nend

Stromatum, Lib. V. 255

1. Cor. 3. quit Paulus, propriam mercedem accipiet, je-
8 cundum proprium laborem. Nobis vox adhor-
tantis ad opus non deeſt, cum nuſquam non
1. Cor.5. reſonet! Fratres, qgui parcé ſeminat, Parcé &.
6. metet. Et illis quidem haud adlaboravit Pa-
terfamilias, qui ſidera tantum rigabat, &
excolebat Irides: nobis verò collaborat Ver-
bum tanquam unus ex nobis, & quidem ſu-
dor ejus in horto, quaſi guttæ ſanguimis
decurrentis in terram. Attamen inſtructio-
res redditi tum viribus, tum vocibus, tum
exemplis languemus; nobiſque dormientibus
vulpes irrepunt, & vitibus urticas conſe-
Rom. 8. Tunt. Fræſcivit, O prædeſtinavit conformes
29. Rkeri imaginis filii ſui. En culturæ noſtræ ra-
tionem univerſam. Debemus quercus Ba-
ſan in vites Engaddi reformare. Ubi, ro-
go, clavi in nobis? ubi mortis inſignia? ubi
verba vitæ æternæ? ubi converſus in Petrum
Latro? Proh dolor! Vereor, ne noſtri con-
tagione ſermonis violæ demutentur in filices,
ne botri exemplo noſtro exareſcant in pam-
pinos: adderem, ſed horret animus, ne
vindemia defſæcata, noſtro vitio, deſpumet
non vinum optimum, ſed tabum Draconum,
& Alſpidum virus: ſemina ſcilicet aut ambi-
tionis aut invidentiæ. Abſit hoc tamen ſce-
lus a nobis, (& ſanè abeſt; quando nec
unus è& millibus ita inſanit, ſeu in clero, ſeu
in cœnobiis) Perümus mhilo minuùs, ſi otia-
mur. Nam cùm Arbor, ſibi duntaxat ſteri-
lis, addicatur bipenni, torpens vinitor, qui
tot vites putare debet & ſœcundare, quà ra-
tione ſecurus erit à ſecuri? Ferietur ſanè;,
ſi feriatur. Qui enim Operarios ad merce-
dem vocat, torpentes convocat ad ſuppli-
cium. Quid, quod illi quanquam non ſibi,
ſed Domino laborarent, æſtuarunt tamen in
Sole? Nos nobis inſudamus, & , dum ex-
colere vineam Domini Dei Sabaoth credi-
mur, noſtram fodimus vineam, nobiſque mu-
ſta nova paramus in menſa ternitatis.

.

Bestif. Et tuam ipſius animam pertranſibit gla-
ma Virgi- dius. Luc. 2. 35.
nu Mariæ
Purifica-
tio. Poſitus enim hic eſt non ſolùm in ruinam
& in relurrectionem multorum, verùm de-
poſitus quoque eſt in Matris non delicias tan-
virm ſi- tum . verùm etiam anguſtias. Denique fi-
lida, llius parenti vertetur in gladium. Ita-ne? Ita
Chrifum prorlus. Vide, quem lactes. Parat tibi vul-
Tee, nera, cui mammas exeris. Porrèôò infans Chri-
Knem ſtus Parentem recreavit Paſtorum acceſſu »
Probita- Regum obſequio, Angelorum adventu. Ubi
ris. verò adolevit, requiritur cum mœrore in-
H ter cognatos, deducitur cum angore inter
egggi turbas, excipitur cum fluctibus in navi,
jusam lungitur cum rubore & probro vel in epu-
Chriſti lo, ſpectatur cum dedecore inter latrones.
durum. Si eumn Martha inducit in domum, Laza-
a. rum fratrem deducit ad ſepulchrum. Si pro-
dioe Ne- dit ad vocem ejus è& ſaxo Lazarus, à Judæis
Roeligioſe ad necem quæritur. Si recumbentis pedes
vite Magdalena inungit, peccatrix eſt & prodi-

Semv.. ga. Quam ſimilis Davidi Regi filus Davi-

dis! Quiſquis Davidem pavit, jugulatus eſt
à Doég. Quiſquis hæſerit Chriſto, ſciat im-
pendere ſibi procellas & turbines. Credide-
rim Virginem Regum donariis auctam, de-
liberaſſe cum Joieph de veſtiario Cellarioque,
Ethicæ Comment. Tom. IV.

pro divino Infante inſtituendis. Secum iß ſa
loqui poterat cum divite, ſed peramanter,
ſed diviné, ubi eam Pueri cuna auro thu-
réque complefſent; deſtruam arcas meas, &
capaciores efficiam. Nam ſi odor filii mei ſi-
cut odor eſt agri pleni, etiem hyeme, im-
bréque ſæviente lachrymarun & ſtabuli: quid
non afleret, tum æſtate tum vere, cùm non
latebit cum jumentis inglorius, ſed coruſca-
bit cum doctrinæ, tum miraculorum fulgo-
re? Procumbunt ad vagientis cunas cum mu-
neribus Magi. Quis non provolvetur ante
docentis exedram, traducto Hieroſolymas,
Tago? Ego paupercula tantis fortè opibus
ab æterno Parente in Pihi, aut decus aut
ſolatium inſtruor. Abſiſte, Virgo, arcaàſ-
que deſtruito, non ut majores facias, ſed ut
ad nihilum redigantur, in quas nihil erit,
quod congeratur. Brevi Filius iſte tuus, pro- X.
digo non abſimilis Filio, egere incipiet, fa-
meſcere, & porcis, abſit verbo invidia, con-
vivet. Excipietur enim à Publicanis, cœna-
bit in domo Leproſi, epulabitur apud Pha-
riſæzum, dicet piſcatoribus: pueri nunquid joan. 21.
pulmentarium habetis? Dicet Samaritanæ ſex
virorum pellici, Mulier da mihi bibere. Di- loa. 4 7:
cet carnificibus, Nitio. En opes tuas, en ga- ſoan. 19.
zas! Nimirum Chriſtus non diſſimilis virgæ 28.
eſt Moyſis, quæ initio quidem Prophetam in-
ſtruxit, ſed tandem conterruit in anguem
verſa. Ut propiùs acceſſeris Deo, expaveſ- Exod. 3:
ces ſpiritum vocationis tuæ, quo nunc & ſu-
ſtentaris, & deducis aflectionum tuarum be-
ſtias, quaſi oves Joſeph. Sponſæ lectulus im- Can. 1.
tio floridus, deinde tenebroſus, ad extremum
myrrheus. Ab oſculo inchoat, ſed in vulne-
ra deſinit. Audiunt primùm Apoſtoli, Veni- Matt. 4.
te poſt me, faciam vos feri piſcatores homi- 12.
num: Deinde audiunt Chriſtum ſibi edicen-
tem: Mitto vos ſicut oves in medio luporum. Matth.
Exorditur Chriſtus ſigna ſua à calicibus, hy-⁰. 16.
driaſque novo, optimôque vino redundare juſ-
ſit. Ultimum ſignorum ejus ante vincula &
moœrores, damnatio eſt infructuoſæ ficulneæ.
Sic etiam, apud Ezechielem, Dei currus vi-
ſus eſt trahi à quatuor animalibus, quæ hu-
manâ ſpecie Prophetam pellexere. Et ex me- Ezech. 1.
dio ejus, inquit, ſimilitudo quatuor animalium, 6.
& hic aſpectus eorum, ſimilitudo hominis in eis.
Eſt-ne in illis aliquid præter hominem? Ni-
hil hactenus. Similitudo hominis in eis. Quis
non accedat ad currum? Quis non illum in-
ſcendat? Reſiſte. Variari aſpectus incipit ani-
malium. Nimilitudo autem vultus eorum, in-
quit, Quid? facies hbominis. Bene eſt. Perdu-
rat blandities, lepérque faciei. Expalleſcis? Et
quis ad Leonis rugitum non Comrefniktatte
cies, inquit, hominis, & facies Leonis à dex-
tris ipſorum quatuor. Quid plura? humani vul-
tus illecebræ inumbrantur, & efferantur Leo-
nis, Bovis, Aquilæque, tum ſævitie, tum la-
bore. Quiſquis accedis ad ſervitutem Dei, au- Gen. 1⸗
diſſe tibi videris in veſtibulo, Dominamini »g.
pilcibus maris, G. volatilibus cœli. Quod & Servire
cogitationibus tuis pedicas, & paſſion bus tuis Deo.
manicas injeceris. Verùm, paucis poſt horis,
experieris in imperio compedes, in otio luc-
tas. Rebellabunt affectus tui. Cùm ex Ægyp= Zugum
to pedem efferunt Hebræi, auro, argentôque Chrißi.
inſtruuntur. Sed, poſt opes, ſitis; poſt pa- , -
nes azymos, fames occurrit: Qui cecinere:, ceſſaria
luctantur, verſis ſiſtris in ſicas. Breviter; qui Religioſis.
2 pro⸗

2356

Via S brofligarunt gyptios Pfallendo, Chananæog
¹ nec pugnando evadunt. Qui agnum comede-
re, à ſerpentibus comeduntur. Quàm ſonora
vox illa eſt: Multiphcamini „ S, Domina-
Gen. 5. mini! Ecce dedi vohis omnem herbam, & uni-
er. verta ligna. LDeincde libertatis fines arclantur:
Gen. 2. De ligno ſeientiæ ne comedas. Cùm forwatur,

17. nihil audit niſi epulas: U ſint vobis in eſcam.
Sen⸗ 1. Tum in paradiſum tranſlatus excubias & opus
Gen. z. ihdici miratur: Ve operzretur, & ois ſtodiret
16. iIlum. Viden' paulatimm concreſcere lappas &
dumos in horto Domini? Domini fa nula-

Pati p?o tum ſi delibes, mel eſt: ſi vores, felle ama-
Chriſo. rior ad incrementum virtutis ac mercedis, in-
venitur. Hinc eſt, quod cùm feſtiviſſimè de-
Iſa. 62. 3. lineaſſet Eſaias vaticinii ſui capite ſecundo ſu-
ra ſexageſimum, ubertatem & ſecuritatem
Mortif- Sionis, inquiens: Et eris corona gloriæ in ma-
k ni Domini, & diadema regni in manu Dyei tui.

di dedero triticum tuum ultra cibum inimicis
titis. Et vocabunt eos, Populus ſanctus, regemp-
ti à Domino. Capite proximè ſubiequenti nul-
la mentio fit, niſi furoris, cruoris, & ludtus.
Iſa.63. 3. Calcavi eos in Firore meg, & conculcavi cos
in ira mea. Cireumſpexi, & non erat auxilia-
tor. Et converſus eſt eis in inimicum. In om-
ni tribulationr eorum non eſt tribulatus. Nimi-
rum & Petrus cum feſtinaret ad JnstM; Moy-
ſe fortunatior graditur ſuper undas, & trium-
phat in æquore. Ut veroô progredi nonnihil
cœpit, crevere cum ventis fluctuis, coœpitque
mergi, ſuffectique ſunt Epiniciis triumphan-

Matth. tis, clamores & ejulatus naufragantis. Deſcen-
14.14. dens Petrus de Nazzictla, amhitahut litper a-

Ta, Aut Teniyet ad JrswM. Quid deinceps?
Videns verò ventim väliditm , timuit. &, cum
piſſet mergi, Jamarit. Et hoc quidem ſtag-
no proluſum eſt tempeſtatibus ſecuturis. Et-
enim, recepto in cœlum Domino, quid feli-
cius Apoſtolis? Delapfus in eos Spiritus, il-
lapſa illis ſcientia Scripturarum, Co lata eis
linguarum omnium peritia, credentium profu-
ſa ante ipſos patrimonia, erecéti claudi, bap-
tizati ſatellites, commota urbs. Verum 11,
Juerum ad nutum claudus exilivit, jacent in
AGc. 2.45 Compede. Injæcerunt in eos manius, & poſuerint
eos in cuſtodia. A vinculis autem tranſitum
eſt ad virgas. Huc tandem prodigia recidêre.
Videtur mihi quamſimillima ſervitus Dei cam-
Jon. 4. 6. po, in quo Jonas delaſſatus conſedit Ibi erim
ad delicias uſque exceptus Propheta eſt. Eru-
pit enim, ſatore Deo, hedera, & imunbra-
vit jacentem. Nondum integro elapſo die,
invaſore vermiculo, non modô virgultum exa-
ruit; verùm immiſſus eſt in æſtuantem ven-
tus urens, eumque ità Sol torſit, ut mortem
penè oppeteret, peteret certè audacter à Do-
mino. Etiam Samſon expeditionis ſuæ tyro-
cinio reperit vel in ore Leonis mella „ Paſſus
deinde etiam in ſinu Dilectæ vincula, & ton-
ſuram. Quanta exſultatio in Hebræorum ca-
ſiris ad adventum Arcæ! Quanta trepidatio
1. Reg. 4. in tabernaculis imquorum! Væ nobis: non
8. enim fuit tanta exſultatio beri, & nudius ter-
tius: vaæ nobig. Extrema tamen gaudii fune-
re corrupta ſunt. Et fabta eſt plaga magna ni-
mis. Blanditur initio Dominus, ſed tamen
Iſa. rI. I. Vitia noſtra adurit, & excoquit. Egredietur
virga de radice Jeſſe. En erumpentem de ſtir-
pe Davidis ſervatorem. Et ſlaos de radice ejus
aſcendet. Quid blandius? quidve flore feſti-
lbid.n. 4. vius? Vide tamen quò flos evadat. Percutiet

Oliva

-–

terram virga oris ſui. Et erit juſtitia cingulumi
lumbornm ejus. Quoquò te verteris, ita ex-
ſultabis ad adventum Domini, ut Eliæ adven-
tu lætata efſt vidua in Szrepta. Exundavit in
lecytho oleum, ſed & lachrymæ redundarunt
ex oculis! Non defecit farina, & hæres de-
fecit. Mers in olla. Nam exundante Primùm 4. Reg.4.
ad hoſpitis congreſſum annona, non remanſit 40.
in puero halitus. Hæc dicit Dominus- Hydria 3, Reg. 17.
farinæ non deſiciet. Wogrotavit ſilius mulieris, 12.
& erat languor fortiſſinus. Patere jam cenſeo
divinæ domus atria conſtrata ſmaragdis eſſe,
Cùm interiora cinere ſqualeant. Non foris pel-
les, & intus aurum, quemadmodum in Ta-
bernaculo tum Salomonis, tum Moyſis: Ve-
rüùm fulgurat aurum in velis, intus verè Mor-
tis imago plurima. An oblitus es vocatos pri-
mum debiles ad cœnam: tum quæſtionem ha-
bitam de veſie nuptiali? Dices, ſi ſmta nobiſ- Felicita
cum agitur, præſtat à Chriſto abſcedere, & infelix.
Mundo adbærere. Præſtat? Putas-ne ſuas de-
efſe Mundo procellas poſt Iridem? Adi E.-
gyptum, & videbis poſt vaccas obeſas emer-
gere macilentas de fluvio, à quibus pingues
devoratæ ſunt. Adi Aſſyriam, & ſpectabis
pendulum è trabe Amanum, quem ſuſpexe-
ras ſecundum à Rege in ſolio. Spectabis Va-
ſthi excluſam, ejectâmque è thalamo. Pere-
grinare cum Abſalom, quem Iſraël univerſus
deducit primum ad coronam, tum coma ſuſ-
pendit ad fupplicium, & quem temeritas eve-
Xxerat ad ſolium gloriæ, & quitas depreſſit ad
acervum lapidum. Achitophel in Senatu Ab-
ſalonis facilé Princeps, ſuſpendio interiit. Ho-
lofernes in conopeo ſuo ludibrium eſt Mulie-
ris ſerientis. V eſpere epulatur & fulget, ma-
nèe pendet ex haſta. Quid cum Regibus actum
eſt? Balthaſſar à cyathis ad ſecures traditur.
Jezabel modè laſcivit in vinea, modò deji-
citur & feneſtra. Par ſaltem, inquies, con-
ditio & remanentis ad Mundi ſarcinas „ &
devolantis ad prælium Chriſti. Ais? Nego. Servire
Etenim calamitates, quæ in ſæculo fortunam Deo felix.
excipiunt, haud immutantur. At, duce Chri- Pati pro
ſto, ut floribus ſentes innaſcuntur, ità rur- Chriſto.
ſus novo flore dumorum aſperitas tempera-
tur. Ab epulis incidit Tobias in caliginem
& orbitatem. Brevi tamen & filium & lu- Nagum
cem ſibi redditam gratulatur. Joſeph poſt po- Rec
lymitam ſervus, ied poſt vincula coronatur. “ve.
Job rurſum poſt tenebras, inquit, ſpero lu- Job. 17.
cem. David gener primùm Regis in Sion, 12. .
tum exul, ad extremum Rex Juda & Je- Mortif-
. -1. catio dul-
ruſalem. Abraham epulatur, ablactato filio, ceſeir.
tum pallet, ad aram ducto-, tandem exſul-
tat, inducto cum Rebecca in tabernaculum Elecfio
Saræ. Pro ære afferam aurum, & pro ſerro ſatus.
afferam argentum. Vide fusè tum hic apud Iſa. 60.
Eſaiam, tum apud Jeremiam paſſim. Certè 77.
Daniel poſt monilia inter Leones ſpectatur;
verùm ê lacu educitur ad Curulem. Meritò
proinde ſe Chriſtus, ſuéſque granulo cônfert,
quod, ut reconditum in horreum fuerit, ite-
rum in agrum jacitur, marcet, diſſipatur,
brevi tamen in culmum exſurgit. Sic Domi-
nus excipitur cum palmis in Jeruſalem, tum
clavis in Cruce ſuffigitur: rurſus iterum Hie-
roſolymis & audacter corpus ejus inungitur,
& in nomine ejus und die baptizantur ad
tria millia. Sponſa primò ad flores, tum ad
cavernas, iterum ad lecktulum immigrat. Rur-
ſus à lectulo ad vulnera, à vulneribus deſcen-

dit

En
püni
le,
Pn
wik
ti,
let llez
66 tut:
N Mel,
E in

lee
9114
ce

AM, O

.
ntni
666 nt le
9 nrcini

Ur a

Mi ,,
1

r Moregt
e mn con
,
un teni n
lat, N, ſenum

ur lune, dr
1 kCen, 1
1s n acen
leur in ene
r Mlt

ün IJrs
n rocin
lent

1

11
e. 2
e, 4

ut/ 5
els nuit
Ennimen de
r giman
Mührbr iluc
„ i, n der

ullletmen ir
cü le
Hetaren
Men

lin
ex.
Nen.
Arun
e.
nm —
enſta
hli
lie⸗ . 1
Celled
6 &E,
Nbe.
n .
8. ſe.
1dMr.
tos ⸗
nem .
du mpl.
Ger,
ſune.
Ad A.
1 eer⸗
Pineues
Hechtdi
Mer.
Gubs Ve.
ro. Vr
L uniretis
Dcone ſ.
neritier.
erelta
enut
terit. H
elt Mr.
lget, n⸗
gibigacun
res tradlun.
modè “
gdies, r
arcims, 8
Ais! No
lo ſormmun

t, Cuce Cli a

tur, Iü Nl.
tas Kenhen
in adlinen
Eghot n
a Coronun.
it, ℳ rN
gsͤ in nn
Iich & e,
Placheto tli⸗
teddenn el.
tabeticlln
6 n ni
tum M. 4
Ciin. CN

blen. N
tanulo Coli
tn Kelt,e
Ghenr,
i Doon⸗
tumn

et,
gt.
ſenulen, 1
lus nennn
ejn vneſi⸗
unnu
ba tizan
lls l
D .
umg ,
neribis

6
“D

rr

elt

dit in hortum. Hinc eſt, quod Petrus ſignis
primum coruſcat, tum vinctus dormit in car-
cere, tandem, diffractis valvis & linteo é cœ-
lo ſubmiſſo, præficitur Gentibus, & à Cen-
turionibus perhonorificè accerſitur. . Elucet
hoc quoque in Nabuchodonoſor, qui, cuùm
prædicaſſet Dei nomen, & laudibus extuliſ-
ſet tres pueros eductos de fornace, dicere po-
Dan. 4. tuit: Ego Nabuchodonoſor quietus eram in do-

Dan. 3‧*
99.

1¹. mo mez, &' ſlorens in domo mea. Noli fide-
re tranquillitati, quæ à Deo non eſt. En in
procellas commutatam malaciam Regis. Fæ-
Dan.4.3. Munmz ut bos comedit, & rore cœli corpus ejus

infectum eſt. Noli animum deſpondere in cam-
Dan. 4. po. In ipſo tempore ſenſus meus reverſus &ſt
32. ad me, & ad honorem regni mei, decorémque
pverveni. Non ſic impii, non ſic. Qui coro-
Sap. 5. 6. narunt ſe roſis, eétiamnum vociferantur: Er-
go erravimus à via veritatis:.

Si Fi-

Et accedens tentator dixit ei:

Src, lius Oei es, dic, ut lapides iſti pa-
in deſerte. ns ſiakt. Matt. 4. 3.
Froerati- Miror equidem;, divinæ gloriæ amplifican-
nario. dæ tanto conatu ſtudere Satanam. Non enim
H diuturm Chriſti jejuni eum duntaxat miſe-
landi. ret, verum epulum ei parat non tam fercu-

olſtina- lis ſuave, quàm miraculis ſplendidum. Qua-
tio. le decus, ſi Dominus ſaxis nutriatur emolli-
tis in placentas! Num Eſaiæ vaticinium im-
pletur in eremo, unam ſimul Leonis agni-
que prophetantis & menſam fore, & da-
es: quando Servatoris dapifer Tentator eſt?
eque verò Satanæ ſtudium itaà demiror,
qui cùm JESUM Oderit, provocat ad deli-
cias & prodigia; quam ſtupeo Dominum rfe-
cuſantem tum miraculi decus, tum appara-
tum convivii. Num jejunium producere ſta-
tuit? Sed, abſcedente Satanà; epulatur,
Angelis miniſtrantibus. An miraculorum oſ-
tentationem devitat? Sed à deſerto deſcen-
dit Capharnaum, quam urbem ſignis atque
Virtutibus illuſtravit. Sic enim Lucas ipfo
capite, quo Satanam inducit inſidiantem, ex-
clamantes pariter Nazarenos educit, quanta
audivimus faëta in Capharnaum! Quare er-
go miracula editurus, & epulaturus inter
Angelos: recuſat dapes & ſaxo? Dices, nec
epulum; nec prodigia horruiſſe Dominum,
noluiſſe tamen in gratiam Satanæ aliquid age-
re. Atqui Legioni dæmoniorum indulſit,
quod eſflagitarant, ſcilicet immigrationem à
puero in Sues. Quid dico Sues? Prælatus
eſt Satan Paulo: hic non exauditur, ne cæ-
datur, ille graſſatur, nec orat. Audire Dæ-
mBonem noluit? Atqui permiſſum illi eſt, ut
Jobo abuteretur ad ſatistatem uſque furoris
ſui. Ergo-ne pluris æſtimat menſam ſuam
Deus, quàm ſervi ſui vitam? Hanc laniare Sa-
tan poteſt, illam apparare non debet? Ad vo-
tum Dæmonis, Jobi cithara vertitur in luc-
tum; & ad dæmonis preces, lapides verti ne-
queunt in panem? Suſpicor aliquid hic late-
re, quod & Chriſto videatur futurum Eccle-
ſiæ ſuæ calamitoſum, & ex quo Satan confi-
dt, non minimam acceſſionem factum iri
triumphis ſuis. Cogimur ergo à vilitate literæ
ad ſublimitatem evolare allegoriæ. Saxi de-
mutatio in pbanem, quo Chriſtus veſcatur,
) deſignare

Luc. 4.

2 3.

Nabitus
malie
Ipes zxi-
mia pec-
cantinm. peccatoris, (cujus cor ſaxeum eſt
Ethicæ Comment. Tom. IV.

Stromatum, Lib. V.

8

25

videtur immutationem in delicias regni, &
menſæ Domini. Hoc enimverò cùm non in-
decorum Ohriſto ſit, ſed glorioſum, nobis pro=
cul dubio noſtro vitio foret exitioſum. Quis
enim à flagitiis abhorreret, ſi & perditiſſimis
optimos repentè factos intueretur? Sicarius
unus, dum Chriſti cruor manaret, ablutus à
crimine, regnéque donatus cùm moreretur in
Cruce, mirum quantam ſcelerum luem con-
diverit, quétque in dies putreſcere non qui-
dem ipſe doceat; ſed optimæ Doctrinæ Diſ-
cipuli peſſimi addiſcant; ut jumenta in ſterco-
re ſuo. Reſilite, miſeri,; & nolite de Domi-
ni ſeu potentia, ſeu clementia præſumere. E
ſaxis panis Deo non conficitur. Tunduntur
malleis lapides, demerguntur in profundum,
excoquuntur in fornace ignis ardentis. Vel
devolvemini in mare, vel jacebitis in agro;
ut jactum in vobis ſemen & naſcatur ad ju-
dicium, & exareſcat ad poenam. Horret Deus
Portentoſas rerum inverſiones, abnuitque ,
etiam cùm mira operatur, abnuit, inquam,
ab extremo in extrema ſui vi brachii elemen-
ta, ſeu mixta pertrahere. Diſponit omnia Procyaſil⸗=
ſuaviter, attingens à fine quidem uſque ad fi- nario
nem;, ſed per medium tranſiens. Eduxit de brudens.
Ur Chaldæorum Abrahamum ſervum ſuum: Pigeitas
ſed ſideribus non ritè aſſuetum, ſidera jubet e⸗ ⸗
reſpectare. Præeſt Moyſes gregibus, ut tur- edtiw,
bæ præſit: & futurus gentis ſuæ princeps, & perſal-
enutritur, & adoleſcit in Regia. Davidem "as, ſed
quis neſcit ab Urſorum conflictu traductum "weritis
fuiſſe ad luctam Gigantis? Primogenitus eſſe
debebat in multis deinde fratribus Jacob;
non tamen, ut à parente benedictionem ex-
torqueret, ſuccreſcere juſſit in collo ejus, &
manibus pilos, pelléſve. Sivit Iſaacum de-
Cipi fraude aliquâ, nullo prodigio. Palpavit
hædum, quod de venatione confectum pu-
tavit. Sanè non & ſylva, ſed de grege alla-
tæ dapes. Verùm non olus illi ingeſtum eſt;
quod delibans quaſi aflum capreæ jecur co-
mederet: verùm eſurienti ſylvarum delicias;
de grege quidem illatum eſt ferculum, ſed
quod venationem ſaperet. Deſignandus erat
in filiis Ifraél Sacerdos, improvisâ floris erup-
tione. Verùm non aureæ illatæ in tabernacu-
lum laminæ, in quibus amygdalæ matureſ-
cerent;, ſed delectæ virgæ, quæ, cùm aliàs §. Aapo-
floruiſſent in agro, facilius reflorerent in ar- nie virgas
ca. Invenit germinaſſe virgam Aaron in domo Num. 17
Levi: & turgentibus gemmis eruperant flores,
qui foliis dilatatis, in oaale deformati
Iunt. Vides penè miraculum ſine miraculo eſ- Tyro pans
ſe. Non enim ramus Columbam germinavit, Matim
quâ tamen Sacerdos eleganter adumbraretur, "rudien-
tum quèd aræ imponi aves ſolerent, tum ,
quèòd Chriſtus Sacerdos in Jordane Columbæ ieſer
allapſu deſignatus ſit, ſed fruges. Rurſus ſis.
non & virga confeſtim amygdalæ, ſed gem-
mæ primum, tum ex iis flores, foliaque
& floribus dilatata ſunt. Videtur non Moy-
ſes, ſed Pomona præfuiſſe culturæ. Quid 5
quod non oleæ baccas, ſed amygdalas ſurcu-
lus concoxit? Certè illis Sacerdotio ſapien-
tius proluderetur. Etenim inungi Miniſter
debet, & Candelabri Lux oleo irrigatur. Cur
ergo amygdalas eduxit Deus è virga, &
non olivas? Nimirum, cùm intra noctem u-
nam germinare deberet ramus, & gemmaſce-
re, eos juſſit in illo fœtus concreicere, qui
Promptiùs conſuevere ex arboribus pencgre⸗
2 raæ

—

4. Reg. 4.
4. Reg. 5.

Confeſſa-
rii da.
diſcreti.
Zelus a
nimaris m

blandus
ſuavis

it.

4. Reg.
205

Dan. 3.
50.

Joan. 2.
7.

2 58
Præcoces, præ fructibus cæteris, amygdalæ
ad Idus Aprilis decerpuntur. Olearum bac-
cæ nec ſub brumam ſatis coctæ. Etiam cùm
deciderint ſupremo autumno, cunctantem ma-
turitatem coacervatione præripiunt. Meritòô
proinde Deus, qui omnia ſuaviſſimè mode-
ratur, in deſignatione Sacerdoti olearum
baccis amygdalas ſuffecit, malens languidius
dignitati proludere, quam violentius frugum
tempeſtatem prævertere. Ergo & Jacobi pri-
mogenita nullo miraculo, & Aaronis infu-
læ minimo prodigio deſignantur. Huc fa-
cit tum excitatus ab Eliſeo puer, tum e-
mundatus Naaman. IIlum fovit, ſuéque ani-
mavit ſpiritu, ut reſpiraret. Hunc ſepties
in Jordane diluit, ut purgaretur. Nonne vi-
detur tibi Eliſeus Medici verius, quam Pro-
phetæ munere defunétus? Portenti tum vis
eluceret, ſi & leproſum curaſſet ſui corpo-
ris onere, & anhelitu; puerum verèôò ſep-
ties in Jordane demerſum evocaſlet ad vi-
tam. Siquidem attritu pus ebullit, & un-
dis ſpiritus offlocatur. Verùm, qui Dei ſpi-
ritu aguntur, Dei filium æmulantur. Saxa
in panem non vertit Chriſtus. Nec Prophe-
tes, ut lepram effuget, attritu incendit, ſed
frigida extinguit. Non aquis ſuffocat Spiri-
tum, ſed calore & halitu revocat. Ecce ſa-
navi te die tertio aſcendes Templum Domi-
ni. Inquit ad Ezechiam Dominus per os E-
ſaiæ. Qui etiam maſſam ficorum ulceri ſu-
perpoſuit. Galenus-ne an Omnipotens Re-
gem exſolvit à1 morbo? dQanavi“ ſed die tan-
tùm tertio aſcendas. Aſferte maſſam ficorum.
enè dixerim Medicum ſe Ifaiam exhibuiſſe,
non Prophetam, in curatione Principis mo-
rituri. At, inquies, deſiliens & cœlo An-
gelus excuſit fFiammam ignis de fornace, &
fecit medium fornacis quaſi ventim roris flan-
tem. Imòô, quod aſſerebam, Angelo ſub-
ſcriptore firmatur. Nam cùm ſervari debe-
rent adoleſcentes immunes a flammis in cli-
bano, non eliquavit in imbres rogum, ſed
flammam in auram vertit. Tantundem vi-
demus quotidie fieri, nullo ſanè prodigio.
Nam ut ex aere, ſi paulùm attenuetur, ig-
nis exilit; ita, ſi flamma denſetur, con-
creſcit aẽrr. Commercium iſtud elementis non
citimis duntaxat, ſed affinibus, perfamiliare,
& uſitatum. Non ergo ex igne aqua, ſed
ex igne ventus commotus eſt ad ſolatium
puerorum, quèò ſcilicet & præſidium ſpe-
rare docerentur Juſti, & iniqui prodigia;,
imò portenta dedocerentur animo, menté-
que præcipere. Verùm quæ deeſt in cli-
bano unda ad fulciendam impiorum auda-
ciam, exundat in epulo. Implete hydrias
aquâ. Quæ ſanè in vinum optimum, etiam
Architriclini definitione, converſa eſt. Quod

ergo Babylone non vidimus, in Cana, Ga-

Hlææ oppido, intuemur. Aio ſignorum hoc
primum fuiſſe Chriſti, quo etiam permoti
credidere in eum diſcipuli ejus. Quæ ta-
men lucta vini cum undis? Nonniſi rigati
imbribus botri muſta deſtillant. Tum ſig-
num effulguraſſet, ſi ex arentibus hydriis hau-
riri vinum juſſifſet. Quare liquor & ſaxo non
manavit? Fallimini profectèò, ſi ſperatis, poſt
obfirmatam in ſcelere mentem, licere à ſa-
Xi duritie in panis delicias demigrare. Por-
tenta iſthec Deus vix edit. Expetivit Pe-
trus, ut ſibi liceret ſuper undas ambulare.

Oliva 4

Ire cœpit, ſed mergi quoque occœpit. No- Mors im-
li, quæio, prodigis inniti. Si lapis vixeris, iorum.

ſilex morieris. Hoc Satan optat, ut ccilicet mnir.
in panem ſaxa vertantur. Sperat enim, ſi Spes ni

unus vertatur ſilex in eſcam JESU, non mia pec.
unum perverti panem in ſaxum poſſe. Quis eantiudn.
enim non voluptati ſeſe dedat;, ſi ſe ſperet,
poſt duritiem anim, & cor impoœnitens,
theſaurizare ſibi felicitatem in die iræ? Eda-
mus, & bibamus, aiunt, quamvis ſe cra-
ſtino reſciant morituros. Quid non agent ini-
quitatis, ſi, poſt epulas & luxuriem, æter-
num ſe, etiam peccando, autument regnatu-
ros cum Chriſto? Parturiente ſalutis Spiri-
tum latrone in Calvaria, acceſſiſſle credide-
rim vulgus Spirituum innumerum ad Beel- fover ſeer
zebub, qui eum cum Satyris ſuis tum for-“.
tè de mundi ſtrage conſultantem interpellan-
tes monuerunt;, jam jam dealbari exſpirantem in
patibulo Furem. Ad quos Lucifer; quem
Latronem dicitis? eum ne qui tot nobis an-
nos militavit? Eum. Dealbatur ille cruentus?
Imôò & coronatur. Regni meminit in prece.
Soluto de repente cœtu, evolaturi omnes
érant ad expugnationem exſpirantis, cùm eos
unus & Satrapis remoratus eſt, inquiens: Vos
neſcitis quidquam: Expedit, ne unus mo-
riatur Latro, ut multa gens pereat. Uti-
nam & alter, qui blaſphemat, Domino ſub-
deretur. Nonne videtis in Calvariæ vertice
confici, quod optabamus in eremo, prodi-
gium? Saxum in panem emollitur, ut in ip-
ſa propoſitionis menſa panes ſancti obrigeſ-
cant in lapides, quibus non David nutriatur,
ſed Doëg inſaniat. Cruce illà, quaà ſicarius
unus de ſupplicio ad regnum evehitur, non
unus, ut ſpero, etiam Prophetarum filius,
aut alumnus Tabernaculi ab ara thymiama-
tis præceps agetur in abyſſum voluptatis. Quis
horreat flagitium, quando & latrones in cœ-
li Regia purpuraſcunt? Mihi credite, com-
pingetur e patibulo regnaturi, non machi-
na, quâ trementes confidere doceantur, ſed
aries, quo impudentius, qui ſordidi ſunt,
ſordeſcant adhuc, & præſumant immigra-
turos ſe de cœno in coœlum. Quid plura? Coyfiſſa-
Nullus fortè revocare ſategit Latronem à pre- vii nimis
ce; Imèô fortaſſis non unus è& ſatellitibus Sa- Ylandi.
tanæ Davidis illi pſalterium, ſi licuiſſet, ex- Digritas
plicaſſet, ut, dum ovicula una reducitur ab MW “
errore, nonaginta novem & deſerto addiſce- Dl gän-
rent fugam. Nunquam rebellavit à patre op- ferenda.
timus Primogenitus, niſi cùm juniorem &
prodigum fratrem intellexit à glandibus ad
vitulum tranſuſſe. Enimverò ubi luxurioſus
donatus eſt annulo, ſtolâque, ſubſtitit pu-
dicus in agro, reſtitit Patri, queſtus eſt,
renuit epulari. Audivit Gmphoniam & cho-
rum, & interrogavit, quid bac eſſent? In-
dignatus eſt autem, & nolebat introire. Idem

Sevexi-
tas.

Clemen-
tia nimia

Luc. 15.
26.

. . .
fere de Judæ prævaricatione Evangeliſta ſub-
indicat, inquiens: Tunc abiit unus de duo- aic
26. 26.

decim ad Principes Sacerdotum, & ait illis:
Ouid vultis mibi dare, & ego eum vobis tra-
dam Tunc! Ecquando abiit? Cùm Mag-
dalena alabaſtrum effudit ſuper caput Jrsw:
& à plurimis reprehenſa, dilaudata eſt à
Domino, & commendata. Ubi deſüt infa-
mia peccatricis, inde diſcipuli exorſa prodi-
tio eſt. Dicetur, & quod hac fecit in memo- Ibid.
riam ejus. Tune abiit unus de duodecim. Ni-
mirum ubi conſtitit, Unius profuſione alabaſtri
1. acceſſum

ell
ums

e d
e ſl
,
ln ,
uek⸗
coti
& m
(are
CöNru
uad
nt adl
Ciounnun
cemnir ben

ley kente

(Ohatlo,
elne.
ſenlas, .

Coro toron

lell ma
un Meelle-

Ardn S

dl d.

, G ene,
kentor ln
ka miin
kim. In
u 1.
t,

—

Elnt
lnn
et Ks
1 dnntg
. la
Uitini
et,
,
Dline.
l.n.
tinr
Kel⸗
u
ſecice. un
Derß
n r.“
elln
temin
enm
Obis ⸗
rents!
n brece.
INNe
Chnn eds
: No
nn mo.
K. Ui-
ino l.
ie vettie
0, ocl:
W i
ohrigt
Nuttüton
14 ſcain
hitur, n
tunn flm,
thymiemr.
dars.
önes ine⸗
lite, Cn⸗
hon Mh⸗
eantu, El
tchci ſun,
1 inmige⸗
Mid une⸗
nen eri
elitbes N. un
cnilet,
Eedctil
erto Ollee i⸗
t a aue ⸗ ſ
uioten
anditis 4
Cunꝛg

ſobſttt .
Lelus 4
nimn Er
, eſon? NH

el

rire. N
d .
ngellit r
Enus
u M

14 „ A⸗
i lli n

4 Uhlt
,Aate
lrulete r

ii leit

Joan 8S.

Mar ch.
29. 6.

Pſ. 94.

3

Erod. 14. tanto nullum extet mira

21

Stromatum, Lib. V.

acceſſum patere ad Domini caput, vel meretri-
cibus; tunc animatus eſt ad flagitium Judas,
obhtus lachrymarum;, oſculorum, & ejula-
tuum Magdalenæ in domo Phariſæi . nardô-
que illà non tam Dominici verticis pPalmæ ri-
gatæ ſunt, quàm pedum Judæ & recreati co-
lubri, & aſpides ſaginatæ. Malè didicit diſci-
pulus prodere, ex quo meretrix ungere do-

Cta eſt. Quid vultis mihi dare? inquit. Dum-

modô tantum ſit pretium, quo & epulari li-
ceat, & coëmi alabaſtrum poſſit, & prodam
& vivam. Fracta fides ſarcietur vaſculi fra-
ctione. Chriſtum inungam, & curabitur ul-
cus meum. Verbo; viſa mulier à Domini pe-
dibus ad verticem immigraſſe, diſcipulum ani-
mavit ad telonium Sacerdotum, qui debuerat
meminiſſe, non nardo datam indulgentiam
criminum, ſed Fidei exhibitæ, ſed erubeſ-
centiæ devictæ, ſed dilectioni penè immen-
ſæ, flente inter epulas Matronà prænobili. E.
contrario, ſemel tantùm in eremo erectus eſt
Vitulus, cui parentatum ſenſere ſævà innu-
meri populi internecione. Cum Moabitidum
choro fornicatus lſraeél eſt ſemel; quèòd adul
terii maculam ſolo dilui poſſe cruore Princi-
pum intellexit. Tundantur ſaxa, & in pro-
fundum abjiciantur: ſtatimque ex lapidibus
brahæ fili excitabuntur. Et in Lege qui-
dem ad lapides & cum populo prævaricatur,
& Aaron Sacerdos cum Moyſe hæſitat, ut

populus. In Evangelio autem potens dicitur

Deus de lapidibus filios Abrahæ ſuſcitare.
Unde, rogo, iiſdem in lapidibus diſſimilitu-
do tanta? Sub Moyſe, propè petram uncti
à Domino deficiunt: ſub Chriſto, & lapidi-
bus genus Abrahæ inſtauratur. Nimirum ibi
ſuxerunt mel de petra, oleumque de ſaxo
duriſſimo. Ibi de petra melle ſaturavit eos.
Hic oblati lapides rejiciuntur à Chriſto,
nedum in panem demutantur. Quin & reis
asppenduntur ad collum, & adulteræ deſti-
7: namtur ad pœnam. Qui ſine peccato eſt ve-
Rrum, primus in illam lapidem mirtat. Expe-
dit ei, ut Suſpendatur mola afinaria in collo
ejus, & demergatur in profundum waris. Fo-
cundantur lapides, & in Patriarcharum exu-
berant meſſem, quoties vel demerguntur,
vel feriunt. Infatuantur tum Sacerdotes tum
Reges juxta petras, ſi oleum & ſaxis ma-
net, ſi flumina melle dulciora profluant è
ſilicibus. Inhibemur à crimine plus Judæ la-
queo, quam latronis corond. Audiamus, ro-
80; per os Davidis Dominum inclamantem:
4
Tare corda veſtra. Nam virga Moyſis vora-
re quidem potuit, & Perdſere angues Ma-
gorum, non tamen eas in Turtures vertere
Potuit. Obduruit cor Pharaonis in ſaxum.
Non in panem verſus eſt, aut in azymum,
ſed quaſi lapis deſcendit in profundum. Fran-
gatur ſilex, antequam irruat turbo conte-
tens petras. Alioquin fruſtra cum Satana
expetes, ut à Chriſto duritia cordis tui in
hora exitus tui panis evadat. Ignatius fera-
rum dentibus commolitus panis mundus eva-
dit. Exciderat , ſab Moyſe mare quidem
exſiccatum fuiſſe, ut Populus graderetur,
non tamen ſolà virgæ exhauſtum fuiſſe ele-
Vattone. Verum vento urente & diuturno
mminutæ ſunt aquæ: ut penè in miraculo
culi veſtigium. Cum-
Te extendiſet Moyſes manum Juper mare, ab-

Hodie ſi vocem ejus audieritis, nolite obdu-

259

Rulit illud Dominus, flante vento vehementi,
& urente totà nocte, & vertit in ſiccum. Non
pluit, quod auxiſſet prodigium reſilientis æ-
quoris in aquarum exundantia: ſed urentem
auram laxavit per totam noctem, quo non im-
meritoò quis dubitet nudati ſinum Maris ven-
to-ne, an Virgæ debeat.

Sarrexi, ut aperirem Dilelto meo: manus Perſecutà
mec ſtillaverunt myrrham. Can. 5. 5. Kenam
probitatis.
V pernega, iis perſecutionem impendere, Homini-
quibus perplacet ſequi JxsM. Necdum Spon- bas nen
ſa oſtium domus ſuæ Chriſto reſeraverat, & Placendu
. . „ :. Irriſores
Jam manus ejus myrrham exſudant. Quid illa znnnne
fiet, ſi non exſurgat tantàùm, ut excipiat Spon- operum
ſum, verùm & circumcurſet, ut eum explo- Eernendi.
ret? Jam non è digitis myrrha, ſed è& vulne-
ribus futurum eſt, ut cruor emanet. Invene-
runt me cuſtodes, qui circumeunt civitatem:
percuſerunt me, & vulneraverunt me: tule-
runt pallium meum mihi. Nonne primaria erat
& princeps fœmina? erat. Quo modo;, er-
go, & denudatur, & cæditur? An ignota
militibus tanti ſiem matis mulier? Qaod ſi no-
ta; quâà ratione nefariè ſpoliatur? JESIM
quærit. Si Beelphegor imitiata diverteret ad
piſcinas & cChoreas, deduceretur aà tribunis ;
quia verè Chriſtum indagat, conſpuitur vel
à calonibus. Sic Davidem coram arca ſaltan-
tem irridet vel Michol, & dantem locum
Iræ furentis Abſalom lapidibus obruit etiam
Semei. Daniel ad Leones damnatur. Cur?
Oravit. Suſanna ſaxis deſtinatur. Quam ob
rem?, Pudori oppigneravit fidem. Abime-
lech ad necem poſcitur. Quo crimine? Da-
videm pavit. Abel mactatur. Quidnam fla-
gitü admiſit? Litavit. Exulat Elias. Qua ſce-
leris invidiãa? Expiatæ a ſacrificulis Samariæ.
Quid vagamur? Pugnant in ipſam Sponſam
filii matris ſuæ. Quonam commoti zelo? In-
ſequendi eam, quæ Deum conſequebatur.
Audi. Curremus in odorem unguentorum tuo-
um. Introduxit me Rex in cellaria ſua. De-
coloravit me Sol: klii Matris meæ pugnaverunt
ontra me. Ideò deſpicitur, deſpuitur obſi-
detur, quod abjectis, novi luminis colluſtra-
tione, phaleris vanitatis, neglecta videri coe-
perit, & vulgaribus fœminis non abſimilis.
Atenim quid Sponſam miramur? Recuban-
tem in lectulo Salomonem ſexaginta ex le-
ctiſſimis Iſrael circumſtant, & ambiunt: quem
proſpiciendi popularibus ſuis deſiderio & de-
laſſatum & madidum nullus comitatur, &
ipſa uxor in tectum ſuum gravatè admittit.
En lecuulum olomonis ſexaginta fortes am-
biunt ex fortiſimis Iſrazël. Aperi mibi, ſoror
mea! quia caput meum plenum eſt rore. Quid-
nam blanditiarum retulit roſcidus Princeps à
Columba ſua? Exſpoliavi me tunicà mea, quo
modo induar illa? Prorſus vel Reges con-
temnimus, ſi à delicis ad vigilias ſeſe tranſ-
ducant: quique ſudantibus in culcitra aſſenti-
mur;, rorantibus in impluvio illudimus. Con- & Ami-
temnitur Pietas vel paludata: cùm fſcelus orum co-
venerationem extorqueat etiam in panno. Ma- bia argu-
gus in Samaria Simon, cùm veneficiis ur- S 75-
bem infeſtaret, & auſcultabatur ab univer- Mcl.. n0.
ſis ordinibus, & Dei virtus vocabatur mag-
na Incredibile dictu eſt, quam potens ad
Permovendas hominum voluntates ignavia;
aut etiam nequitia ſit, Slec ſpretâque
vir-

Religionis
perfectio.
Can.) . 7.

Can. 1,

Can. 3. 2.

Gan. 5. 2.

Homini-
bus non

placendt.

Amici-
tiolæa in
Religione,

virtute. Saül, cuùm mitis & dejedtus in ocu-
lis ſuis eſſet, virtutümque præſtantiãà à Deo
tum lauro tum ſceptro deſtinaretur, audivit:

2. Reg. Io. Num ſalvare nos Woree ſte? & deſpererunt
27.

. eum. Ubi verò flagitiorum ommium ſentina
de „ effectus eſt, obſequentem ſibi Iſraelem à mel-
0 — . . . . .1. .
zus, & le prohibuit, ad funus pertraxit, Philiſthæis

modo gra- trucidandum expoſuit, nemine reclamante.
7us IMras- Nimirum conſulenti Pythoniſſam cohæſere

lz. etiam morituri: inauguratum à Samuele etiam
. rficn- triumphaturum neglexere. Uſque adeò, ad
zionum Conciliandum ſibi populorum amorem & cul-
fens. tum impie nefariéque, expedit Principi Ve-

Superior neficas potius adire, quàm Prophetas. Quod
„ e quidem malè fit, ſed fit perſæpe. Malumus
31igat. jacturas peccantis Ducis, quàm pfallentis pal-
mas. Moyſes tum maximè ſpretus eſt, quum
Exod,32. Deo adeſſet in Sina. Huic enim. Moyſi, qui
23. eduxit nos de terra Wgypti, neſcimus, quid
Jud.6.3 2. acciderit. Quam bené, quod ſuadere con-
tendimus, in valle Jezrael expictum vide-
Zelu; . Mus! Siquidem deſtructà per Gedeonem ard,
Frv. antie Demoréque Baal, ſtatim bellum conflatum eſt
parit odia in Ifraélem. Igitur omnis Madian & Ama-
& Mar- ler, & Orientales papuli congregati ſunt ſi-
uratio- ul, & tranſeuntes Jordanem, caſtrametati
Sei⸗ Junt in valle Jezxrazl. Vides, ut Roſæ dumi
ſuccreſcant, ut Pietatem haſtæ circumſtent !
Si Ijuxurieris in viola, nullus perſtrepet, qui
excitet, lituus: ſi verò lucum Idoli ſuccidas:

univerſus in te Oriens concitabitur, ut oc -

1. Reg.7 cumbas. Factum eſt autem, inquit Scriptura,
10. eum Samuel offerret holocauſtum 5 Philiſthiim
iniere prælium contra Wrasl. Unius oblatione

agni Leones innumeri ad lanienam Ifraëlis

provocati ſunt. Nunquam Abrahæ aut epu-
lanti, aut nubenti, aut coacervanti ex gregi-
bus opes, adverſati ſunt accipitres. Ubi ve-
16 triennem vaccam, capram trimam, arie-
tem cum turture columbâque Domino ſacrifi-
gen. 17. cavit in ara illicò vultures adfuere. Deſcen-
10. deruntque volucres ſuüper cadavere. Sopor ir-
ruit ſuper Abram, & horror magnus & tene-
broſis invaſit eum. Et apparuit clibanus fu-
. mans, & lampas ignis tranſiens inter diviſiones
Deus illas. Quoties in domo Abrahæ ſaginatos pu-
multis eſt tas vitulos ad epularum delicias jugulatos,
vila. quoties, quôtque putas ab eo confectos pul-
Deo dare los, nullà volucrum invaſione? Semel litat
aliquia cum ariete turturem, & ſtatim lucta initur

vix licet. cum volucribus. Si ſaltaſſet in puellarum cho-

Perſecutio r'O David, Ducibus atque Principibus con-
argumen- ferretur à Michol! quia verò coram arca ſal-
t** vir tavit, irriſus ab illa eſt, & non Levitis, ſed

i 65 Scurris adnumeratus. Væ prodigo adoleſ-
na & - centi , ſi ſubſtantiæ ſuæ portionem exſtruendis

Templorũ aut Monachorum conobiis aut ædibus Levi-
ornatns tarum inſumpſiſſet, rejectus fortè eſſet, tan-
Marmn- quam everſor paternæ domus: at, quia,
ratanm, vel, ut tutias ſcribam, ſi non quia, certè,
qui ſubfſtantiam ſuam univerſam profligavit
& ſtuprator & ganeo in lupanaribus, exci-
pitur oſculo, donatur annulo „ ornatur ſto-
Ia, recreatur vitulo „ ad ſymphoniarum uſ-
que delicias adamatur. Quæ quidem omnia
divinè à Deo cum Peccatore ejulante pera-
guntur in Evangelio;
in urbibus renovantur.
riDS Italiz Marchionibus Tutor datus,
quôd largè admodum patrimonii peramplos
reditus elesmoſynis abſumeret: nulla Tutelæ
Aena injectà iis tam multis, qui ſcortis,

L Oliva

at iniquè, non rar,
Nam uni ex Primo-

Propheticæ ollæ, mortem initio ſapit, modi-

ſcurris, & aleis funditus paternas hæreditates
in eadem urbe exhaurirent. Nimirum non
de Saule vulgus conqueritur, qui oliveta di-
ripuit, qui greges addecimavit, qui ſervas
ſuſtulit, qui dominas ſervituti, piſtrinéque
addixit: in Salomonem convicia jaculatus eſt,
² quo tamen, ſi quadrigas, abacos, piſcinas,
panariäque curavit, exædificatum quoque eſi

Templum. Locuti ſunt ad Roboam dicentes 2. Par. 19,

Pater tuns durißimo jugo nos preſſit: tu levio- 3.
Ta impera patre tuo. Quantum pecuniarum
exhauſifſe putamus Achabum, qui & do-
mum eburneam ſibi exſtruxit,; & Nabuthi
vineam viridario ſuo adjungendam vel ſup-
plicio Domini non expavit? Nemo tamen di-
lapidatorem, imò && lapidatorem, prodi-
gentiæ inſimulavit. Solus Salomon urbem
oppreſſit, quam Templi munificentia cohe-
neſtavit. Videas in ſcurras & canes Pacto-
lum effundi, nullo interceſſore. Clamant um-
verſi, ſi tantiſper ros opum adſpergat Levi-
tas & aras. Jacturæ adſcribitur, quicquid
Religioni devovetur. Quot arcas, curruſ-
que ſecuerat bipennis illa, quâ uti cœpere
filii Prophetarum, in ſuarum conſtruclione
cellularum? Ad primos penè ictus, de ma- 4. Regs.
nubrio excuſſum ferrum in amnem decidit. 5:
Nimirum tunc tantùm ſecuris labat, cùm ad
Religionis opus traducitur. Si fornices exſtrue-
rentur, ne vitrea quidem excuteretur ſecu-
ris: decutitur vel ferrea, quia Prophetis do-
mus exſtruitur.

Surreai, ut aperirem Dilecto meo: manus

meæ ſtillaverunt myrrham. Can. 5. 5. ,
. 1 ſuave.
Nondum Chriſto domus tuæ fores pateſe- Se, vire

ciſti; & jam myrrhæ faſce levaris. Effluit Des felin,
amaritudo è& digitis, ad peſſuli duntaxat con-
tactum. Quid inſuavitatis ad amplexum Spon- Felicitas
ſi in Eccleſiæ ſinu reſidebit, ſi ad ſolum oc vera.
curſum, quæ coaluerat myrrha, collique- Triula-
ſcit, & diffluit? At, inquies, vulnerata eſt, Pte.
& nudata, dum JEsSsUM explorat. Vulneratam eig-
fateor, ſed video ex vulnere nec retardatam Perſecutio
à curſu, & pulchriorem factam, gratiorém- nen ti-
que filiabus Jeruſalem. Denique nudata & menda.
Cruenta pulcherrima mulierum ſalutatur: nul-
liſque involvuntur vulnera faſciis, miſi liliis,
nec in grabaté decumbit, ſed ſpatiatur in
horto. Ego Dilecto meo, & Dilectus meus mi- Can. 6. 1I.
hi, qui paſcitur inter lilia. Quàm delicatum
vulnus eſt, cui lilia fecere medicinam! ex
quo non ſanies, ſed fulgor emanat! quo pul-
chrior redditur, quæ lauciatur! Vulnerata
Suſanna eſt, nudatäque famæ optimæ theri-
ſtro, quàùm à Senioribus quaſi violati pudo-
ris rea traheretur ad ſupplicium. Verùm emi-
cuit & vulnere auguſtior, cùm, cœlo tonan-
te per os Danielis, reducta ad torum eſt,
dotata mortibus delatorum. Irriſa Annæ ſte-
rilitas, & damnatus dolor, Samuelis tandem
fœtu coronatur. Apoſtolicum Petri rete din
prædâ fruſtratur, ad extremum centum &
quinquaginta magnis piſcibus completur, nec
ſcinditur. Deo militamus, qui fulgura in plu-
viam facit. Recordemini grano frumenti nos
à Domino comparatos, quod & in terram
jacitur, & ſub glebis putreſcit, corruptumque
erumpit in ſpicam. Dei ſervitus in morem

câ tamen farinulæ inſperſione in delicias
ebul⸗

S

NN ( „
eti
d
Dert

4
1

cpatat
tupere
e C

bt te V
ibl erit
ſe wlozel
ſle d hin
piſg in

al⸗

, Mut,

. uden

eſt Ne⸗
yte
z Meere cXor

n Nn de⸗

.

fmnunr 4
Dnr. 4
a

8
1

n. A!
mrolye

tradlen
Klnan 8 e

nate .
4 Reg.s. ebullit. Vita noſtra ſecuri non abſimilis Pro-
tic. 5. phetarum, quæ, cùᷣm Promovendo Dei cul-
leng tui admovetur, excutitur e manubrio in pro-
nd fluentem; citò tamen ad unius vocem Ehixi
wet, enatat & profundo, & redditur capulo. Noli
ſan, timere, ut procellæ colorantur in Irides, du-

ei ce Chriſto, ità & diſpendia in compendia
Exod. 14. Convertuntur. Levantes filii Iſrazl oculos, vi-

lente,
ihe dernnt gnbtios poſt le & timuerunt valde.
Winn perſecutio Quid timetis fili diffidentiæ? Triumphum
& d. non nocet. veſtrurn an naufragium .gyptiorum Ad-
Nrt venit Pharao, ut locupletet inopiam veſtram.
el 1. Submergetur, & in littore Erythrei gemmas .
neni. non algas calcabitis. Terretur initio Moy ſes
wi. demutatione virgæ ſuæ; coram Deo. Reſu-
nten mat illam impavidus „ & fulcietur;, u3 ex-
W rerretur. Noli reſilire à fortitudine tua. raeo
6 . iſte „qui repit humi . Fharaonem arne oreie⸗
– bit, te verô tutabitur. IIII vertetur in f en⸗
r lei tibi erit pro lorica. Quas tempeſtates conflaſ-
e Leſ ſe viſus eſt Botrus ille, avectus à Caleb & Jo-
Aunchi Num. 14. ſue ad filios Iſrael! Denique quot acinos, tot
ani lapides intentabat vectoribus ſuis Brevi ta-
l eſere men unde mors exprimebatur vita ſtillawit.
fncdin Cumque clamaret omnis multitudo, & lapidi-
E . del bus eos vellet opprimere, apparuit gloria Domi-
n Geit ni ſuper tettum fœderis cuncétis videntibus ſtliis
Cn l Iſrazl. Ita eſt: nihil tetrius Domini famula-
Seftk. tu, ſi veſtibulum ſpectes, amoœnius nihil,
eiur ſel cùm interiora domus Domini ſubieris. Emi-
Pheti dn⸗ Apoc. 1. cantis inter candelabra Filii hominis pedes ſimi-
15. les, inquit, aurichaleo, ſicut in camino arden-
ti. Quid æquè accedentem conſternare poteſt,
: mant quàm & clibani ardoribus divexari, & auri

chalco pro auro deludi? Et ſanè, ubi Chriſti
Regiam acceſſeris, & ebullire in corde ſenties
affectionum peſtes, tibique non orare ſine lu-

n d,d

res Pateke

6. Elhutk Cta fas eſſe, non vigilare ſine larvarum afſſultu
ntaat N licere deprehendes, veſiem tantùm te demu-

um Sr. O Religionis taſie in domo Domini, non mentem arbitra-
Clum . felicitas., befre. Tu tibi, non ſine exprobratione, dices:
, Coliqhe- Species decepit me. Exureris „nec ditaris. For-
inetmnchi, nax eſt „ in quam tu te immiſiſu: quo veròô per-
Vülrrnm, funderis metallo, non aurum, ſed aurichal-
, retunditin cum eſt. Pedes ejus ſimiles aurichalco. Prodit
Aririlen Ppræterea ex ore gladius, micat ex oculis flam-
it K* ma. Sanè. Sed fuit & vertice nix „ qua oculo-
Itur: I. rum rogus extinguatur. Vox cjus tanquam
Cili Mns, aquarum multarum quibus pedum ſfornax re-
4 betor n ſtinguatur. Albeſcit in capillitio lana,; qu
gladius involvatur, ipſâque dextera, quà en-

Servire
Deo felix

cg Neus i-e
e ian ſis tractandus eſſet, ſideribus ſeptem oppletur,
emmt 8 quorinr fulgore dum ſerrum proditur ſelici-
11 anl⸗ ter dechinatur. Denique apparatus ille blandi-
en tlarum & terroris, amoenitate tandem faciei
den lpid. ſerenatur. Et Jfacies ejus ſicut Sol lucet, in vir-
Ptime 4 tute ſia. Timebas pedum clibanum ? Pedes
iolail ln ejus ſimiles auricalco, Iſicut in camino arden-
ſer. ti. Progredere ad Sponſi caput, in quo &
elo tn nix & lana, ut ſcilicet & reſpires ab incen-
tortunn 1 Ibich dio, & molliter recumbas. Caput autem ejus
ſa eg E. capilli erant candidi, tanquam lana alba, &
mmelstin tanquam nix. Ubi lana, ibi accubitus. In pa-
etti tele ce ſiquidem, in id ipſum dormues, & requieſ-

0 CehtuIn ces. Si tamen ità convalueris in aſceniu, ut

genu, l. in ſolo Sponſi apice conſiſtas. Atqui, inquies,
lgminhe, gladius ex ore promicat, utrâque parte acu-
Farnentt . Servire tus. Felicitas hinc tua fulcitur maximè. Ne-=
in ken⸗ Peo felix. que enim tutus cubares in lana ,niſi quieſ-
Ormiptindn jagem centi micans ex ore gladius excubaret. Re-
in molen Chriſti uieſces in Chriſt; 1r-
in ſuave. Auiefces in Chriſti coma, quaſi novus in ebur
nt, gi⸗ . neo lectulo Salomon, cui nec lana deſit ad

Stromatum, Lib. V.

261
quietis illecebram, & enſis vigilet ad ſecurita-
tem otii. Micat gladius. Sed ex ore, qui ſci-
licet & quieſcentem in capite nec ſtringere va-
leat, & reptantem hoſtem ad caput nequeat
non ferire. Quà enim ſubeat adverſarius in co-
mam, niſi per os; ubi non gradus offendet,
ſed ſupplicium? Ergo non reformidanda pe- Fervoß.
dum flamma, quæ comæ tum nive, tum lan
temperatur. Ilud magis intelligas, velim; in Tepidira-
Dei iervitute; & gladium manere non ten- Was dam-
dentem ad ſumma, & lanam præſiò eſſe qui- Peie,
eſcenti in faſtigio. Nonne vides Sponſam ex- kKeiigi⸗ ſa
ordiri ſuum ad JInsoM accurſum à vulnere, s Fervo=
quem tandem horto, deliciiſque definit. In flo- re.
res citéò gladii tranſiere, & , qui ad cruorem
expalluimus Columbæ, lætamur ad aromata.
Ideò apud Ezechielem Gloria Domini efful- Ezech-
gurat primum quaſi ignis, tum in morem 1. 27.
Iridis adblanditur. Et vidi quaſi ſpeciem ele-
ri, velut aſpectum ignis intrinſecus. Poſt hæc
verò addit: Velut aſpelttum areus, cum fuerit
in nube in die pluvik. En flammam non ſo-
lùm converſam in arcum, ſed in arcum rori-
bus madidum: ut fſcilicet & ignis ſopiatur;
& ros flammæ ſubrogetur. Tu, qui modò ure-
ris, triumphabis. Exundabit pluvia, ubi ex-
æſtuant incendia. Veſuwius colliqueſcet in Jor-
danem. Deſtructa ar, ſucciſéque luco Baal,
irruerunt Madianitæ in Ifraélem. Tantus ille Jud. 6.33.
tatnen apparatus pugnæ ſolo lagenarum frago-
re in trophæum victricis Religionis evanuit.
Et primò quidem Angelus Domini, ut Ge- Jud 6.2r.
deonem certiorem redderet de victoria, vir- Vocatio-
gam extendit ſuper victimas, igniſque erum- .
pens de petra carnes azymôſque panes abſum- Er. Der
pſit. Secundò autem, cùm jam prælium im- parendi.
mineret, Ros de coœlo pluvius vellera made-
fecit. Ut docearis, in veſtibulo Dominicæ Jud.6 37.
ſervitutis proſtare, quæ terreant; tum verò Cenve⸗ſio
Propius accedentem ab iis excipi, quæ mul- S Pe.
ceant. Quam expaveſcenda ſunt Ignis vo- ovin as
rans, & Virga flammas excutiens! Quid ve- non ca.-
r16 jucundius tum rore, tum vellere? Fateor rent
occurrifſe Samſoni rugientem Leunculum. Scio Mortiß⸗
tamen de ſæviente mella ſtillaſſe. Expalluit ctio Paſ-
Tobia i ſe Piſcis immani un
obias, voraturi mmanitate con- aqulcis.
territus. Erubeſce pallorem tuum. In mon-
ſtro, quem horres, delitet fortuna quam
ſperas. Exentera hunc piſcem, inquit ad eum Tob. 6. 5.
Raphaél: & cor ejus, & ſel, & jecur repone
tibi. Cum ab Angelo deduceris, periturum
te primô credes; verùm theſaurus eſt, quem
ſuſpicaris ſepulchrum eſſe. Meſui myrrham Can.5. 1.
meam cum aromatibus meis. Quod metenti

primô occurrit, amarum eſt in horto Eccle-

ſiæx: attamen myrrha aromatibus compenſa-
tur. Quam lepidè Sponſæ vocibus, noſtræ,
quam ordimur, telæ ſubtegmen inſuitur. Ca- Can. 2.
pite nobis inquit, vulpes parvulas „ gug de- 15.
moliuntur vineas. Nam vinea noſtra flornit.
Dilectus meus mibi, & ego illi, qui paſcitur
inter lilia. Quem non tædeat vulpecularum? Perſecutis
Noli tamen hortum Sponſæ præterire. Nam "tilis.
vulpes, quæ vites arrodebant, illaqueantur; , -—
vineta verò floribus veſtiuntur. Ergo quos mendi,
palmites primum belluæ laceſſebant, florum
venuſtas cohoneſtat. Gemmaſcunt, & ver-
nant, poſt demolitionem, vites, déque
vulpibus triumphant; cùmque hoſtem vident
in laqueo, ſeſe gaudent foliorum monilibus
inſigniri. Sponſa verò ab invaſione vulpium
commigrat ad flores vitium, ad lilia Sponſi .
a

262

ad lectuli ſui & cuprefſus, & cedros. Ter-
retur Jeremias primum virgæ, ollæque ſpe-
Ctaculo, tum verò erigitur magnitudine pro-
Jerem 1. miſſorum. Quid tmu vides Jeremia? Virgam.
Miſeret me tui. Rurſus, quid vides? Ollam
Ecclefia- ſuccenſam. Perüſti. Cædebaris, jam verò exu-
kica lu- reris. Imò ſupra Reges conſtituar, & ſupra
riſdictio Gentes, affurgam in columnam ferream, æ-
nilti. „ dificabor in murum æneum, ero Urbs muni-
meat, ſi 2 . . — —
ſane- ta, & inacceſſa. Quis unquam ſomniaſſet .
operetur. futurum, ut quem Deus ollà virgâque ter-
Correctio ruifſet, tot honeſtaret nominibus monumen-

renn, tiſque dignitatis & roboris? Concido con-
rgnar ſternatus, cum apud Eſaiam exaudio in ip-
intrepidb ſis quinquageſimi octavi capituh foribus buc-

S. jerem. cinam perſtrepentem, evulgantémque pecca-
ta plebis. Clama, ne ceſſes, quaſi tuba exal-
ta vocem tuam, & annuntia populo meo ſezle-
ra eorum. Recreor autem ſuprema capitis ejuſ-
dem periodo, ubi ſtrepitus tubæ in vatici-
Iſa. 58. nium felicitatis emollitur. Tunc deletlaberis
14. ſuper Domino, & ſuſtollam te ſaper altitudines
terræ, & cibabo te bareditate Jacob Patris
ui. Os Domini locutum eſt. Compone nunc
ſcelera populi cum hæreditate Jacob, cla-
morem cum cibo, tubam cum ore Domini.
En què terror evadat, quò probra devol-
Correctio vantur. Amplitudo dignitatis deſtinatæ Ja-
atil. cobo exprobrationem excipit delictorum. Pri-
mô Deus arguit, tum paſcit. Primò clangit,
deinde cibat. Perge igitur, qui ad Jorda-
nem feſtinas. Siquidem prava eunt in dire-
cta, & aſpera in vias planas. Si in decimum
incidas Pauli caput datarum ad Corinthios li-
terarum, cohorreſces ad commemorationem
ſerpentium, cædis, & funerum: poſt quæ
tamen recreaberis propinatione Calicis, &
I. Cor. 10. Menſæ coœleſtis apparatu. Calix inquit, poſt
16. recenſita ſupplicia populi, benedictionis, cui
Tribula- benedicimus „ nonne communicatio ſanguinis

Iſa. 58. 14.

da.

Gosreczio é Participatio corporis Domini eſt ?ͤ Quas

taleranda Roſas & quibus fragrare ſpinis experimur!

Quis exſpectaſſet à Paulo, poſt enſes, cali-
cem? poſt ſerpentes, agnum? In morem Do-
mini ſribit Apoſtolus. A durioribus inchoat,
ut deſinat in blanditias. Cujus ſanè benigni-
tatis exemplar apud Lucam à Chriſto didi-
Luc. 13. cerat, ubi ruinam Turris, quâ octo fupra
4. decem viri oppreſſi ſunt, ſecuribus ſubdu-
ctæ ab agricola ficus commemoratione re-
ſtaurat Dominus, fublevätque. Mitto Da-
nielem è&è lacu reductum ad Regiam. Mitto
Joſephum à centone traductum ad purpuram.
Mitto Eliam in fuga paſtum, in ſpelunca di-
vinis ſpectaculis recreatum. Illud duntaxat
ſubjiciam, Davidis fortunam diu colluctatam
cum monſtris, cum Gigantibus, cum Princi-
pibus, tandem in ſinu Sunamitidis, hoc eſt,
in Sapientiæ accubitu conquieviſſe.

Quæ non quæſivit muliebrem cultum,

orncz:e ſed quæcumque voluit Egeus Eunu-
chus cuſtos Virginum, hæc ei ad or-
natum dedit. Eſth. 2. 15.
Dei eurz Actum de Eſther eſt. Nam puellæ reli-
ſe com. quæ, quibuſcum de occupando Regis corde
Religtonir certamen eſt, pigmenta, ornamentâque po-
maeng Poſcere ſe Principi gratioſas ornatu fore

vilioro. confiſæ. Quicquid pPoſtulaſſent ad ornatum per-

tio feren- Chriſti eſt ? & panis, quem frangimus, non-

Oliva

tinent, accipiebant: &, ut eis placuerat, com- bid.
poſtæ de triclinio fFæminarum ad Regis cubicu-
lum tranſibant. Attamen pigmentatæ rejectæ Obedien-
ſfunt, delecta verò præ cæteris Eſther, ipsA "la ſeſe

gratior negligentià. Exrga;, ſi placere Regi vis, bermitte-

noli ſolicitus eſſe de fucis tuis. Emicabit de Pyoeifige
vultu fulgor, quo perſtringatur, & in Imo- nes nen
rem Lili, ſi non excolaris, reliquis floribus querende.
Ppræfereris. Quod ſi Eſiher fortunam ſuam ar- Simpliei-
bitrio Eunuchi excolendam tradit, tu Paſto-“.
ri tuo tincturam velleris tui non committes?

2
2 L1 n 1 Protectio-
IIla ſolii candidata à ſervo pendet;: tu Cru- brotenzt⸗⸗

cis alumnus in ſinu parentis non quieſces? Ca- Ceremo-

ve, ne pacatior videatur Suſis efſe Ambitio- nis nimie
nis Hippodromus, quam Hieroſolymis Chri- ruißis.
ſtianæ ſtadium Humihitatis. Quàa tranquillita- 1,licus
te Ancilla feſtinat ad regnum? Quo æſtu in non pro-
Calvaria aliquando Monachus ſpatiatur? Pu- motus.
det in Jordane fluctuare, poſt Moyſem, Ar- Poluica
cam ,„ cùm in Euzxino Superbiæ quadriremis auito⸗
velificet inconcuſſa. Porrò mirari deſines Pig- Bengg
mentorum incurioſam fuifſe Eſtherem, quæ qusrere
nativo ſciebat ſe decore placituram. Erat ibid.
enim, inquit, formoſa valdo, & incredibili
pulchritudine. Non temerè eò artis ſuppetiæ
accerſuntur, ubi naturam vires defecerunt.
Quis coralium intinzit? Pecudum imbuun-
tur exuviæ, quas indotatas fulgore natura ful-
lonibus carminandas abjecit. Ego Ros campi. Can. 2.1.
Clamabat Sponſus. Indicabat nimirum ſe hor-
tenſi non indigere cultura, ſuo abunde deco-
re locuples. Quem Sponſa deſertum in cam-
po, deſtitutmque, ità ſuo viguiſſe ſucco ſuſ-
pexit, ut non jam inter olera flos, ſed arbor
aſſurrexerit inter robora. Sicut Malus inter Can.2. 2.
ligna ſylvarum, ſic Dilettus meus inter filios.
In campo ſine cultore floſculus æquatus eſt
vigore ſuo abietibus & platanis. Non quærit
fucorum adjumenta, qui ſuo fulgore intermi-
cat. Rejecta ſunt à Davide æramenta Sau-
lis, &, qui monſtris exarmatus occurrerat,
inermis cum Gigante pugnavit in baculo &
funda. Quid Samſon? Mandibulâ aſmi mille
viros interfecit. Et ſine mandibula Leonem
jugulavit. Dilaceravit Leonem, quaſi hadum Judic. 14.
in fruſta diſcerpens, nihil omnind habens in 16.
manu. Profecté, qui intimo abundat robo-
re, additamenta fortitudinis neghgit. Ubi vi-
deris fucos, ſcito ibi pulchritudinem aruiſſle.
Caret floſculis Autumnus, qui frugibus exun-
dat. Nuſquam Iris, niſi ubi involuta nubibus
cœli ſpecies ſuum nequit explicare fulgorem.
Vel in caverna maceriæ Sponſa in admiratio-
em ſui Dilectum rapit. Nullus præſcribi-
tur Sacerdotibus Chriſti ornatus, cùm Aaro-
ni & ſucceſſoribus ejus vel tintinnabula argen-
tea ſuſpendantur ad oram chlamydis. Nimi-
rum ſub Moyſe Sacerdotii duntaxat umbra
emicuerat; ideéque colorari, fulcirique de-
buit tot phaleris infularum. Poſt Chriſtum au-
tem, ſanctioris effulſit ſacerdotii jubar, quod
nitore abundè ſuo interlucet. Aurum quot
flammis malleiſque eruditur in fulgorem? ex
luto nimirum concrevit. Margaritum, è& con-
trario, ſuo candore radiat; ſatum enim eſt
de rore cœli. Mole ſuâ ſtat Olympus: Ca-
pitolium quot tibicinibus ſuffulcitur? Quic-
quid ad artem confugit, egenum eſt, eôque
caret, quod expetit.

Aſten-

ar en
tyn Atuun.
eb lais au
kilbati 1

uur, dl
ſreunkis

Hum mon

ſun apett,

Cumpe
Uiſtu Lenun

en
1.

idi le
tons cedrin
, Uennu belnn

Ins erolät a

antegeſ
Ii llingſi
trdn Dmimn
rmane,
hein

unn. K
. .— 6

hcent

Stromatum „Lib. V.

l
ir mdie Af. Aſcendens in altum, captivam duxit
Cee. cen onis captivitatem. Eph. 4. 8. .
MWis beccatrix
in 3etna- Quaàm diſſimilis Sponſæ Sponsique aſcenſus
e, clanßram in altum! IIla enim de deſerto aſcendit de-

anifu. liciis affluens, hic à captivis deducitur. IIIa

Nuon a. dealbata triumphat, hic cruentus exſultat.
u.-dNS Lanhop. Nitnirum ut Sponſæ deliciæ ſunt aromata &
M iniHenn Dilectus; jta Chriſti ſunt illecebræ ſqualor
nm i lRorent. abjectus, & peccator converſus: ideôque
uGE in die ſolemnitatis & lætitiæ, ſpretis monili-
81, bus & ſinaragdis, captivitatis noſtræ pompam
nhtrus explicat, noſtrâque vincula cruoris illius vi
iaCnen exioluta, triumphi ſui interpretatur eſſe mu-
Wul. rænulas. Et meritò; Nam captivatâ captivi-

A tate, nihil ad libertatem filiorum Dei accom-

UI! Mt modatius, nihil peccati vulnere ad Mentis in-
en, A. k tegritatem walidius, nihil impio, ſi conver-
drneni tatur;, ad ubertatem donorum & gratiarum
fraben foœcundius. Hanc ob cauſam crediderim Chri-
n, en ſtum magnetis æmulatum inſidias, innocen-
n. aa tiæ auro contempto, iniquitatis ad ſe traxiſſe
eiitil Luc. 7. ſerrum. Rogabat eum, inquit Lucas , quidam
iſei 39. TPhariſatts, t manducaret cum illo. At La-
Nenmn, 1 chæum Dominus efflagitavit, ut ſe domi ſuæ
H c: 1g.5. reciperet. Zachæe, ſeſtinans deſcende: duia
Rnntie Renova- bodie in domo tua oportet me manere. Mira in
lu omiir M impios clementia Domini, qui cœnaturus à
Bunfkh. f. Phariſæo rogatur, & Publicanum obſecrat,
Uinde Ne Sper in ut prandeat. Ab eo, qui Scripturas eructat .
nck i Deum. Vix abducitur in triclimum: ejus veròô convi-
M vium expetit, qui fyngraphas evomit, & fœ-
ar Peænitn- nus concoquit. Hinc eſt, quod Sponſam fla-
ll in ezie De, itia in ſe noſtra exprimentem, morantémque
Mlelus imd grarifi- d 71; .
ma. in cubilibus Pardorum non ſemel evocat, ſæ-
inter n Can. 4.8. Piuſque compellat. Veni de Libano, veni, de
Ahin 4 cubilibus Leonum, de montibus Pardorum. Ean-
NN n dem verò in Juſtorum typum florentiſſimo
Oe ien. Can.3. I1, exceptam thalamo deſerit: In læctulo meo quæ-
amnenni N⸗ vi, quem diligit anima mea: quæſivi illum,
OccUent C non inveni. Ut vides, obfuere Dilectæ Li-
in bamnt lia; Pardi, Leonéſque profuere. Negligitur
Adni me in tignis cedrimis, exquiritur in ſpeluncis &
bola Len cavernis belluarum. Et meritô. Siquidem ab

Can.4. 8. antris evolat ad coronas: Coronaberis de capite

iu ilen Amana. A toro progreditur ad plateas. JBur-
bundt . Can.3. 2. gam, & circuibo civitatem. Diées a lectulo pro-
ſet. Dim lbid. fugam ad Sponſi cucurriſſe complexus. Tenui
nen auile ceum, inquit, nec dimittam. Ita inquit ipſa,
ugibusenn- ſed eum non firmiter tenuiſſe indubitatum eſt,
lotanubl quando iterum provocari debuit ad cavernas.
re Hulgen Quod ſi progreſſa & thalamo Dilectum tenuit,
in abmmn. ab antris egrefla Sponſum vulneravit, & vin-
ri. Can. 4.2. Kit. Vulneraſti cor meum; Vox Sponſi eſt ad
,An Ar Dilectam. Jure proinde optimo avidior in-
ububagf terdum Dominus eſt ſurgentis ex iniquitatis
nis. M⸗ cozno animæ, quam coruſcantis in ſerico, ga-
ard ne laxique innocentiæ. Friget non rarò ignis in-
einge⸗ extinctus: & rariſſimè non luget, ardétque
Crikuma Fervor amiſſus. Quid enim audis in florenti-
1 ber, 909 (Can2.15. bus vineis, niſi demolientes vulpes? Capite
e⸗ n ς⅓ nobis vulpes parvulas, quæ demoliuntur vineas.
3 Peehis HWW Nam vinea noſtra floruit. E contrario, quid
i intueris, quidve audis poſt hyemem procellaſ-
nn in4 que, niſi Turturum chorum; miſi choreas Li-
len Can z.r. liorum? Audi, & vide: Jam hyems tranſiit,
Oohe, i⸗ uber abiit, & receſſit: fores apparuerunt in
mline terra noſtra. Vox turturis audita eſt. Erumpit
unn en, enim interdum & byſlo virtutis arrogantiæ ti-

nea: cùm ſæpè & ſtercore flagitiorum pullulet
viola ponitentiæz. Quam ſplendida Phariſæi

263
ſtola excipientis IEsM in domo ſua! Atta-
men arroſa undique eſt purpura epulantis a ſu⸗=
perbiæ tinea, quâ Magdalenam ſprevit; &
Chriſtum irriſit. Foœetebat interea in Avaritiæ
ſterquilinio Lachæi domus univerſa, ex qua ta-
men Salus & Libertas germinarunt, quibus
Publicanus in Abrahæ filium recuſus eſt. Cla-
met proinde Apoſtolus: Chriſtus JksUs "enit r. Timez.
in hun- Mundum, peccatores ſalvos facere. 15.
Nec aberravit. Diſſipator enim bonorum fi-
lius malè prodigus, ad pedes accidit Patris,
luget, humiliatur: cùm reſiſtens in agro filius
innocentior Parenti oblatret, fulguret, perto-
nétque. Paucis; è ſylva luxurioſi aureum de-
cerpimus pomum ejulantis: Peccavi in cœ-
lum, & coram te. Ex innocentis autem lilieto
rubus erupit, quò Patris viſcera non compun-
gantur ſoluùm, verùm etiam perfodiantur:
Nunquam dediſti mihi hædum, ut cum amicis Ibidem
meis epularer. Pudet innocentiæ rebellantis a
Patre. Lubet ſcelus amplecti, ex cujus ſul-
phure tum lachrymæ deſtillant, tum thura fra-
grant. Non vent, non veni, inquit Dominus, Matth. 9.
voçare juſtos, ſed peccatores. Sic eſt, inquies. 13⸗
Nemo tamen addubitat, an delapſus ſit Deus
& cœlo ad peccatores. Quærebamus, an trium-
phaturus, & regnaturus Captivitatis ſit ſi-
tiens. Aio. Ut id intelligas, exquire quem-
nam redivivus & funere alloquatur Chriſtus,
Joannem an Petrum? Surrexit Dominus verè, Luc. 24
& apparuit Simoni. Quamnam ſolatur & ſo- 34.
roribus, amictam ſtolà primà Martham, an
ſcelerum olim palliolo involutam Mariam!
Mulier, quid ploras? Vides non tam liliis in- Joan.20:
ſidere Dominum Majeſtatis, quam rubis: 13.
præteritôque candore tum diſcipuli, tum hoſ-
pitæ, adhæſiſſe perfidiæ olim ejerantis, &
dudum petulantis procaciæ. Ergo non tantùm
pannoſus Dominus, ſed etiam purpuratus com-
pedes monilibus interdum præfert. Non mo-
riturus jam, ſed immortalis aberrantes ovi-
culas conſectatur, quèd ſciat, longè ſapidius
lac exprimi cum felle miſtum ex uberibus
transſugarum. Dices, id actum à redivivo;
non autemn à regnante ſervatore. Surrexerat,
ſed Hieroſolymis morabatur Dominus, cum
etrum Joanni anteferret. En illum præferen-
tem & cœlo cineres aromatibus. Emicat inter
ſidera JxsUS. Ego ſum JkEsUS, inquit. Quiſ- Act. 9. 5.
nam Damaſcum petit? Jacobus-ne, an Barna-
bas? Saulus, & minarum quidem ſpirans &
cædis. Ego ſum JEsUs quem tu perſequeris. O
vim demutandi flagitii ſingularem! Quandiu
erravit Elias, ut Angelum videret? Quandiu
Moyſes jejunavit, ut Dominum alloqueretur?
Saulo Chriſtus apparet anhelanti, furentique.
Sedemm & innocenti viſus eſt Stephano:
Sanè. Ibi tamen & Saulus adoleſcens perſta- Act.ns.
bat. Quis me certiorem facit, tum Domi-
num adfuiſſe coronandi ſtudio occumbentis
pro ſe Cygni, non autem purificandi deſide-
rio ſuum in corpus ſævientis Accipitris. Pa-
tet cœlum „ & JrsUs effulgurat: attamen
cùm hinc Vultur, hinc Turtur perſtet, in-
certum, quem expetat oculatus è cœlo Iſaac.
Eſau certè, ſi archetypum figura intervertat -
non Jacob infulis primogeniti deſtinatur, Ja-
cob, hoc eſt, Stephano Chriſtus deſilierit e
ſummo cœlo, à quo & ſtans adorabatur. Id
enim ſpectaculi radiantis, regnantiſque de-
bebatur morienti præ Fide Stephano, non

Saulo mortem fidelibus intentanti. Stephanue
Vidit

Luc. 153
18.

—

264
vidit cœlos apertos. Senſit & Saulus cœlos pa-
tefactos. Stephano Chriſtus apparuit. Appa-
ruit & Saulo. Et ibi quidem mutus adſtat Le-
vitæ: Lictorem veròô corripit, monet, docét-
que. Silet morituro, & erudit occiſurum. Poſt-
habita quaſi eſt loricæ ſtola, Dominique blan
ditias copioſius conſequitur ira, quam oratio,
furentis ſulphur, quàm obſecrantis thus. Præ-
videbat enim Jkss, qualem ſibi pararet A-
poſtolum è duriflimo lapide ſævientis. Quo-
tidie morietur pro Chriſto, qui obdormire
ſaxorum impetu cogit Stephanum in Domi-
no. Tu verò noli cum Maria & Aaron de
PI.é6.32: Cooptata nigredine murmurare. Ethiopia pra-
veniet manus ejus Deo. Lætatur ſterilis, &
quæ non parit. Germinat abies, & ſahiuncu-
lIus viret, ubi Dracones præceſlerunt. Nihil
coœno vilius, ubi verò calore Solis concreve-
rit, duratur in aurum. Quid peccatrice mi-
ſerius? Tamen, ut cognovit, alabaſtrum præ-
tulit, dilexit multum, & Sion univerſa re-
pleta eſt odore unguenti. Addaem & illud.
Nempe non tantùm fieri ex peſſimis optimos,
verùm etiam ſanctimoniæ incrementum ex
Joa. 21. magnitudine oriri peccati. SRmon Joannis, di-
18. ligis me plus his? ait Chriſtus ad Petrum. Et
is, Etiam, Domine, amo te. Iterum interro-
gatur, iterumque diligit. Et ſic factum eſt
§. Petrus., ter. Perge, Domine, percontari, & pergat
amoris fons exundare ex ore Petri. Nequit.
Lapſi op- Saltem quater interrogetur, ut, cùm quater
kimi amaverit, tot habeat Petri hortus torrentes
Bunt. Charitatis, quot aquarum profluentibus riga-
Pæ ιοaä batur Dei Paradiſus in Eden. Nec ſtilla flue-
zia eo ſa- re amoris poteſt, poſt trinam quæſtionem.
pe verior Enimveròô quoties negavit, toties & dilexit.
& arden-O ancillam parum procacem, quæ Petrum tam
7oo 2* previ interrogatione fatigaſti! Si illa ſepties
lapſus E 18
multipli torſiſſet Apoſtolum, ſeptimus promanaret Cha-
cior. ritatis fluvius è labis Petri. Quantum fellis
ex ejus labiis fluxit in atrio, tantum mellis ex
ore ejus diſtillavit in littore. Lac ſub lingua
Petri, quia ſcoria & lingua ejus. Ideô dilexit,
quia pejeravit. Gaudeo, quèòd fidem ter dun-
taxat egeſſeris. Attamen illud prædico tibi,
Petre, quod moriturus edixit Eliſæus Regi
Iſraëlis Joas, cùm juſſus terram percutere,
4. Reg. impactaà ter humi virga ſubſtitit: N percuſſiſſer
13. 19. quinquies, aut ſexies, ſive ſepties, percußſiſes
Syriam uſque ad conummationem- nunc autem
tribus vicibus percuties eam. Si peccati tui
hydra perjurii capita non minus ſeptem extu-
Hiffet, ſeptem quoque amoris infulis cingere-
tur. Ter negando, Cerberum imitatus es.
Quot diduxiſti ad blaſphemandum ora, tot
Luc. 19. ad amandum corda adaptaſti. Ter timuit, ter
amavit. Efferuntur & Lachæi penetralibus opes,
aurum erogatur in miſeros, adolendis victi-
mis pecunia in Templum infertur. Breviter,
bonorum ſuorum dimidium dat pauperibus.
Quinam tanti facrificii antiſtes? Fonus. Non
JIrss tantùm, ſed uſura quoque recluſit ar-
cas, effecitque, ut fuligo cupiditatis in libe-
Renova- Falitatis rorem verteretur. N quid aliquem de-
tio vera fraudavi, reddo quadruplum. Mirabar apud
rngr Weridenn tarn ſplendidam de viétimis, de præ-
datione Qdicatione, de conſtructione Sionis commemo-
accendi- Tationem haberi. Ait enim, Docebo iniquos
tur. vias tuas & impii ad te convertentur. U ædi-
Plal. 5. Rcentur muri Jeruſalem, Tunc acceptabis ſacri-
Rcium Iuſtitiæ, oblationes, & holocauſta. Et
unde vis tanta in Rege ad permovendos im-

dexteram exſtimularet, non illi palmas, ſed

Oliva

pios, ad victimas immolandas, muréôſque ex-
truendos? Et peccatum, inquit, meum contra Ibid.
me eſt ſemper. Incredibile dictu eſt, quà vi
pertonet in flagitia, qui criminum recordatur.
Hinc eſt, quòd Eccleſia, ut fortiùs clamet,
& , ut dulcius clangat, non in Templum evo-
catur à Sponſo, ſed in cavernas. Ut nmimirum
religioſiùs canat, quæ horrore ſpeluncæ de
criminibus idololatriæ admonetur. Nurge, & Can.2.14.
veni. Columhba mea in foraminibus petræ in ca-
verna macerix: Sonet vox tua in auribus meis.
Quam cùm David preæſenſiſſet divinæ offici-
nam illecebræ, ut gratiorem Deo vocem emit-
teret, in abyſſum deſilit peccati ſui. De pro-
fnndis clamavi ad te, Domine. Ac ſi dice-
ret; ut modulatior ſit clangor, criminum re-
cordabor. Quis non demiretur, in oratione
dominica, deſideriorum, votorumque nobili-
tatem? Voluit Dominus, ut divinæ litaremus
voluntati, ut optaremus mortem, ut nominis
ejus ſtuderemus gloriæ. Fiat voluntas tua....
ſanclificetur nomen tuum; Adveniat regnum
tuum. Et quibus ad tantam celſitudinem alis
ſublevetur humi reptans vermiculus? Iniqui-
tatis ſuæ plumbo. Dimitte nobis debita noſtra.
Ac ſi dicat: Ideò Angelorum vota meis ex
* quo votis, quia ante oculos meos mea cri-
mina obverſantur. Non immeritò proinde
Sponſus, ut ad egregia facinora Sponſæ ſuæ

Pſ. 129. 1.

Matth.
6. 10.

lbid.

Pœniten-
tia Fer-
vorem
arit.
Examen
conſcien-
tiæ.
Can. I.10.

angues innexuit: Murænulas aureas faciemus
tibi, vermiculatas argento. Sciebat enim for-
tius Eccleſiam in ſuis Fœtibus ad præſtantiſſi-
ma roborandam recordatione peccati, quàm
ſpe triumphi. Damnabatur ſterilitatis Ficul-
nea, eique tres jam annos de infoœcunditate
compellatæ ſecuris imminebat. Succide ergo il-
Iam : ut gitid etiam terram occupat? Quam ut
ſupplicio ſabduceret Agricola, aptamque eden-
dis fructibus redderet, non illi Pactolum im-
miſit, non Auſtrum optavit, ſed fimum in-
geſſit. Dimitte illam & boc anno, uſque dum
Jfodiam circa illam, & mittam ſtercora. Sapit
omninò bubulcus, & ſupra fœminarum pru-
dentiſſimas ſapit. Ut ſuum fœcundaret agrum
Axa, non ſine lachrymis poſtulavit à Patre
ſuperius, inferiuſque irriguum. Da mihi be-
nediétionem: terram auſtralem & arentem de.
diſti mihi, junge & irriguam. Ne ſuæ ſteri-
leſcerent areolæ, Sponſa Auſtrum implorabat.
Surge, Aqitilo, & veni, Auſter: perfla hor-
tum meum, & fuent Aromata illius. Iſaac, ut
filio ſuo torcularia, horreâque redundarent;,
expreſſit & cœlo rorem. Det tibi Deus de ro-
re cœli abundantiam frumenti & vini. Hic ve-
1°, ut pomis Arbor oppleretur, non Her-
mum, non Auſtrum, non Cœlum precibus
fatigavit, ſtercus tantùm aggeſſit. Et mittam
Rercora. Si dedoceri ſterilitatem optas Eccle-
ſiæ plantas, cura, ut patratis dudum ſceleri-
bus circundetur. Fieri non poteſt, quin per-
ditiſſimus frugi evadat, ſi meminerit flagiti
ſui. Scimus à Nathan non expoſita coram Da-
vide coœleſtium moniha gratiarum, ut eum re-
vocaret ad luctus & hymnos, ſed objecta il-
li iniquitatis aſſumenta. Tu es ille vir. Et
quidem prudentifſimè. Nam quandi ingeſta
Davidi munera Propheta commemoravit, nul-:.
lum in ore Regis viruit folium. Ego unxi te Cogniti

Luc. 13 8.

Ibid.

Joſ. 15.
7.

—

Can. 4.
16.

Gen. 27
28

12. 2.

in Regem, Ego erni te de manun Saul, & dedli i.

tibi domum Domini tui. Ubi verò, reterſo cœli
rore, peccati limum objecit, Uriam Hethaum,

inquiens,

N hu
p ſil
ante
14 Mon
5s felen
nut
9 ſchei
cle
v aml,
(lis, gl
E ha
n⸗
Ntoi
Muel
Gt Mn
Coer Me
4 gni⸗
Vonet
n bon.
o Eyiutnn .
ro lit,n
P l⸗
santpt.
11 dun tan
6un mltonn
deunchem
lten n
Ii won
Mhe don
Pprim wgu
ananiie el
Memi Lan
Cule krnn
aſwo e ſe

Tdnino an
h
Eenllit, e
Mlllrd enerler
er Gennnmn.

inin eſlidh
un un in
urnaunpete,
Auicmaur
Ueil
Allnatur, 4
Wanle pre
progre
Ma, ni
la, A lel ther
ſintn

Ann,

Examen
conſcien
tiæ

n. 1bid.

10. Correctio
libera.

&E

Concio ſe-
. 6 Cn .
ca-

ria.

nei, Zimor

chei.
elni
. Un
dre.
Umke.
ratione
nobil
atemts
nommind

4. Reg. 4.
6.

nite n
lepnumn ,
pemn A
nlru i
weis eN.
mea c.
Ptoinke in
Mnſe ril
Imas, “
. im i,
eninſi ns
ræſinrliri
ti, Glint
Ats Fiol.
cundite
ile N i.
am u
nqe eder
Ctolom n.
Himunn 1.
ſine uße
ra. Nl
narum dr.
daret agun
wit ² Pt
Dumiti kerlt
gerten ern
e e kar
nphonbt .
. peyi d
6. Iluu
fedundinn,
Deis l,
ni. Heſen
1 .
umm Necbo
t. V mIG
optes lal⸗
udumn ſclei⸗
ek, günſe⸗
ninent n

Pſ. 102. 3.

Luc. io.

Joan. 12.2.

Elſa. 9. 2.

Ibid. 35. I.

Pſal. 103.3.

Chriſti
aſcenſtio.

ſe ie
nti ige
ortti kal o3..
N
letel
Etle

10,
ſmm nnguen

Stromatum, Lib. V.

inquiens, percuſſſti gladio, & uxorem illius ac-
cepiſti in uxorum tibi; tum enimverô aureum
Pœnitentiæ pomum maturuit. Dixit David
ad Nathan; Peccavi Domino. Vides, ut pu-
to, non tantùm perditos ad probitatem con-
valeſcere, verùm etiam prodire quaſi ex ini-
quitate juſtitiæ adipem. Ergo, cuùm imueor
Zachæi liberalitatem, charitatem Petri, Da-

vigdis lachrymas ex recordatione fluxiſſe pec-

cati, cogor iniquitatis lutum iis conferre vaſ-
culis, quæ, ubi defecerunt, oleum quo-
que ſtetit, quod ad imperium Eliſæi in do-
mo viduæ exundabat. Affer mibi adhuc vas.
Et ille reſpondit: Non babeo. Netitque oleum.
Nonne Petrus toties amavit, quoties & ne-
gavit. Manavit ex ore ejus oleum charitatis,
donec lutea perfidiæ vaſa non defecerunt. Tri-
na negatio, amoris trinà profeſſione dilui-
tur. Ponat proinde Dominus Nubem aſcen-
ſum ſuum. Nihil enim accommodatius ad in-
tegritatem eſt ipſo putore iniquitatis. Qui po-
nis Nubem aſcenſum tuum. Expingi nequit in
Cœlo Iris, niſi nebulis inhorreſcat. Vapor, qui
& palude ſubſiliit, denſatur in arcum. Quo-
ties excepit JESUM Martha in ſuis ædibus!
Nunquam tamen inde opes emiſſæ ad ſola-
tium miſerorum. Semel Chriſtus apud Za-
chæum divertit, & illico dimidium bonorum
erogatur in pauperes. Nimirum ut ſereno
cœlo Iris non inſculpitur, ſed nebuloſo: ita
Marthæ pudori effundendi æris arcus cœleſtis
imprimi nequiit, qui inter nebulas fulminan-
tis avaritiæ colorari facilè potuit in corde Pu-
blicani. Lazarus nunquam cum JEsU diſ-
cubuiſſe fertur, antequam ægrotaret. Edu-
Gus veròô de ſepulchro unus fuiſſe dicitur ex
diſcumbentibus. Lazarus verò unus erat ex diſ-
cumbentibus. Non puto, ideò Joannis cala-
mum divino afflatum fuiſſe ſpiritu, ut convi-
vam nobis, poſteriſque exſcriberet. Doctos nos
eſſé voluit, eum, qui ex iniquitatum ſe-
pulchro emerſerit, ad delicias uſque S. Spiritus
deventurum. Populus, qui ambulabat in tene-
bris, vidit lucem magnam. Lætabitur deſerta &
invia, & exſultabit ſolitudo, & florebit quaſi Li-
ium. Ut enim in figura peccatoris Joſeph diu
jacet in compede, ubi verò & carcere prodit, &
purpurâ donatur & annulo: Ita impius, ſi vin-
culis eximatur, ad ſolium uſque regnantis in-
nocentiæ progredietur. Non enim ex abyſlo
ſubſilit quis, niſi ad ſupercilium montis feſti-
net. Ergo ſi thema proponatur, Ponis nubem
aſcenſum tuum. Ità dividi oratio poterit. Trium-
phantem JrsuMm ideò nubeculà uſum pro
curru, Primò; quòd hac de cauſa & Cœlo deſ-
cenderit, nempe ut peccatores, quaſi vapo-
res & palude ſcelerum ſuſtolleret. Secundò ;
quôd nullum ſit decus auguſtius aſcenden-
tis Dei, quam in melius peccatoris mens de-
mutata. Tertiò; Meritò peccatoribus adhæſiſ-
ſe, quòd plerunque aptior ad virtutum faſti-

gium ſit iniquitas imbuta lachrymis, quam

innocentia ornata, comptâque monilibus. Et
quando ſatis jam evicimus, & impios JE Su M

conlectatum, & ad ſumma impietatem con-
valeſcere ſubindicemus breviſſimè, mir4 ra-
tione in reparatione peccatoris Chriſti glo-
riam augeri. David certè, cùm dicturus eflet;

Qui ponis nubem aſcenſum tuum, præmiſit:
Benedie anima mea Domino: Domine, Deus
Meus, magnificatus es vehementer. Quaſi dice-
ret: Magnus es, quia & cœno currum conficere
Ethicæ Comment. Tom. IV.

265
potuiſti. Nec vana laus. Siquidem & virgam Zelas ani-
in anguem vertere, & aquam in cruorem marunee
convertere, & pluvium coelo manna devoca- Sa
re, & haurire è ſilice fluvios, & viam in flu- confeſſarii
ctibus aperire una valuit Virga Moyſis trepi- non inno-
dantis. At Pharaonis cor immutare nec Aaron cnt 4
potuit, nec Moyſes valuit. Hinc eſt, quòd Spon- perverſos
ſa nulla in Sponſo portenta miratur, niſi demu- exiolans.
tandæ vim animæ. Anima mea liquefacta eſt,
ut locutus eſt. O vapor ad modicum parens,
quam felix es, ſi & cœno ſubſilis! Triumphat „a miza
in nube JBSUS. Quam verè infelix futurus es, quanti me-
ſi luto hæreas! Paries ſcorpiones & regulos.ſit
Delabéris, ut lutum platearum. Dices, etiam
lateres in manu locari Prophetarum. Scilicet.
Lateres in manibus Prophetarum? volumina
ego video, & Virgas; & Thuribula in eo-
rum dextera. Ubinam legiſti in Prophetæ ma-
nu laterem collocatum? Apud Ezechielem.
Et tu, kli hominis, ſume tibi laterem, & deſ-
cribes in eo civitatem. Habeo te. Ut Babylo-
nem fortè deſcriberet, laterem Propheta cor-
ripuit. Et ſanè nuſquam melius quam in lu-
to lutoſa expingebatur arx. Imô Hieroioly-
mam pinxit. Et deſeribes in eo civitatem Jeru- E.cleſtaſti.
ſalem. Jeruſalem in latere? Aut peritura deſ- ci veri Tem-
cribitur, aut perditura. Smaragdis & Umo- peratie
nibus ſtatura exædificatur Sion. Perge, & ſi ? eedt.
quid adjecit Ezechiel, ne ſupprimas. Et ordi-
nabis, inquit, adverſus eam obſidionem, & com-
portabis aggerem, & dabis contra eam caßra. xiyj „e-
En quoò recidat ærumnarum, in luto depicta X D'um.
Jeruſalem? Aut Achates, aut Topazius debet K i* olus
Sionem exprimere, ut floreat. Quæ non po- tehidas.
teſt non ruere, ſi lateribus inſculpatur.

Can. 5. 6.

Ezech. 4.1.

Intentio
prava. 7

Ezech. 4.2.

Ego ero teum, & percuties Madian pS An-
Juaſi unum virum. Et ille: Ne rece-
das hino, donec revertar ad te portans

ſacrificium. Jud. 6. 18.

Terra ſumus, & cinis; at cœlo auréque ſti- Sanciſg
pamur. Vas iſtud luteum theſauro evellatur, ma Eucha⸗
ne pereat. Compendio dicam: Flos agri Cœ- Mie.
li Lilio conveſtitur, ut vireat. Nempe filii
hominum filiis Dei contraditi ſunt in cuſto-
diam. Contutantur & obumbrant nos Ange-
li. Quæ ſanè ſi percipiatur beneficii magni-
tudo, & amorem noſtrum Cœli Principi-
bus oppignerabit: & ad exhibendum eis in
delicias epuli Euchariſtica azyma exſtimula-
bit. Quam ſplendidè extulit Deus pulverem
noſtrum, quùm eum fſuis ſtipavit Centurio-
nibus & Ducibus! Jacebat in lecto Salomon,
ſuæque videbatur perbeatus Sponſæ, quòd ſe-
Xaginta ambiretur ex militum ordine dele-
ctifſimis ſatellitibus. En lectulum Salomonis Can 3. 71.
ſexaginta fortes ambiunt ex fortiſſimis Irasl.
Nos verô quam ipſo beatiores Salomone, qui
non regio excepti toro, ſed in ærumnoſum
abjecti ſterquilinum, ſtipamur tamen cata-
phractis militiæ cœleſtis! Et ille quidem,
cùm purpuràâ tegeretur, ſagis, baltheiſque val-
labatur. Nos veròè ſacco, ſqualoréque obſiti in-
firmitatis noſtræ ſtratum ſupremæ Sionis Princi-
pibus ſtipatum undique gratulamur. Quaàm
autém diſpares ſumus thalamo Salomonis ,
quem tamen excubiarum dignitate antecel-
limus, tam pares ſumus conſito ad Eden Do-
mini Paradilo. Ut enim ibi Angelus præeſt,
ità

§§ Angeli
culiodes.

Dei curæ
erga nos⸗

266

ità & à ſenticeto noſtro non abſunt Angeli. E-
Gen. 3z. 24. Jecitque Adam, & collocavit ante Paradiſum vo-
Iuptatis Cherubin, & flammeum gladium at-
que verſatilem. Hoc tamen ad felicitatis addi-
tamentum intercedit diſcrimen noſtrum inter
urticetum & Paradiſum Dei, quod illi ade-
rat Angelus, ne primus Adam regrederetur
ad vitæ lignum; huic excubet Angelus, ut ſe-
cundus ingrediatur ad nos Adam cum ligno
vitæ. Ibi non abſque terrore fulgurat enſis:
hic, niſi fallor, palma viret & laurea. Li-
bet proinde, lubétque cineri ſuperbire, quòd
tantis muniatur præſidibus, tantis cohoneſte-
tur inſignibus charitatis. Nemo non exani-
mabatur terrore, majeſtatéque reſidentis in
Silo Arcæ. Ipſi Philiſthiim conſternati ſunt
ejus in aciem adventu. Ifraël verò geſtire il-
lius cœpit præſentiã, quaſi de hoſtibus trium-
phaſſet. Unde, rogo, tanta in electis fi-
ducia, in hoſte verô conſternatio, deſpera-
tiéque tanta? Ex Cherubim præſertim, qui-
bus moles illa ornabatur. Præter Angelos ni-
hil ibi exprimebatur non inanime. Tulerunt
inde Arcam foœderis Domini exercituum ſeden-
tis ſuper Cherubim. Si ergo fuſiles ob Ange-
los & expavent Adverſarii, & Iſraël trium-
phat: quid nos ſperare decet, quos beati è& cœ-
Io ſpiritus circumſtant? Debemus proinde
Deo cor noſtrum, quando non dedignatus
eſt iis nos excubiis communire, quibus ſo-
lium regni ejus propugnatur. Vide Arcum, in-
quit Eccleſiaſticus, & benedic eum, qui fecit
illum. Quod ſi dilaudandus ea de cauſa Deus
eſt, quòd nebulis venuſtatem illam evanidi
fulgoris aſſociavit: quibus eum præconiis ef-
feremus, qui ſpiritus ſuos ſociavit Spiritui
noſtro, hoc eſt, fœderavit ignem cineri, fœ-
no ſidera, Angelos homini? Mirabatur olim
Can. 6. 1. Sponſa adventum Regis in hortum. Dile-
êtus meus deſcendit in bortum ſuum ad areo-
lIam aromatum, ut paſcatur in hortis, & lilia
colligat. Et nos non mirabimur cœli Dyna-
ſtas deſihiſſe noſtras in ſylvas, ubi nuſquam
Lilia, & ubique tum rubi, tum apri; Por-
ro Rex ad aromata ibi advenit; huc Ange-
li ad urticas deſcendunt. Ille, ut paſcatur,
non ut ſervet, pomarium inviſit: eremum
noſtram Angeli ſubeunt, ut tutentur eam,
non ut eâ nutriantur: cumque lilia is metat,
hi aconita eradicant. Memini, præ admiratio-
ne penè collapſam Sabam Reginam ante Sa-
lomonis thronum, auditaâ ſapientia ejus, ſpe-
ctatäque domo: Non habebat ultra ſpiritum.
Illa verò & dives, & prudens, & Regina erat,
ſuâque è ditione exceſſerat. Attamen tanti
Principis alloquio tantùm non exſpiravit. Qu
nos ratione vivimus, ad quos beati Spiritus
longè ſapientiores Salomone, præſtantioréſque
& colo advenerunt, non ut ſapientiam hau-
riant, ſed ut dementiam exhauriant; non au-
reos viſuri abacos, ſed luteam demolituri ſu-
pellectilem? Irrepſerat in Pythoniſlæ domum
Saül, quem illa ut agnovit, expavit primùm,
tum Regi adipem obtulit reculæ ſuæx. Mulier
autem illa habebat vitulum paſoualem in domo;
& feſtinavit, & occidit eum. Confectilque azy-
mis Regem recreavit. Ita- ne? Subſtantiam
univerſam Mulier impendit in hofſpitis deli-
Cias, rata tanti Principis adventum nullà dome-
ſticæ rei compenſari profuſione poſle. Nos ve-
1r0 qu'd Angelo exhibebimus, qui ad tene-
bras ipeluncæ noſtræ divertit, non ut ſibi

x. Reg. 4.

Eccl. 43.12.

3. Reg. 10.
Fe

1. Reg. 28.
24.

.

Oliva

conſulat, ut Saul, ſed ut nobis proſpiciat, no-
ſtràque propugnet? Et ipſum quidem Saulem
fœmina non modò ſectæ ſuæ hoſtem, verùum
ſummis laborantem anguſtiis, magniſque peri-
culis interceptum non ignorabat: brevique
didicerat & regno & vitâ exceſſurum: tamen
exregem Dei judicio regiè excepit. Qui An-
gelo apparatus debetur cùm & nobis faverit,
& infulis honeſtetur, & Deo adſtet? Tollens
Jarinam miſcuit eum, inquit Scriptura, & co-
xit axyma, & poſiit ante Saul. Factitatum à
noſtris idem gratulor, quando Euchariſtiæ tot
facibus organiſque obſequimur, dum Ange-
los devocamus ad aras. Eos autem hoc uno
tripudiare convivio, ex eorum intelligimus ad
Gedeonem adventu. Apparuit ei Angelus Do-
mini, & ait: Dominus tecum virorum fortiſ-
Rime. Cur ei apparet Angelus, & quam ob
rem eo maximè tempore alloquitur Gedeo-
nem? An orabat, ut Daniel? Num jejunabat, S. Eucha-
ut Cornelius? Fortè facrificabat, ut Zacharias? Ria.
Audi. Cümque Gedeon excuteret atque Purgaret
frumenta, ut fugeret Madian.: apparuit ei Ange- laat
lus Domini. Sola divini deſignatio frumenti An-
gelum pellexit ad minimum natu è filiis Joas.
Delectabatur enimverò Legatus Domini figu-
râ illa, & quaſi adumbratione Domini ſui.
Hinc diſcetis, cur Dei ſpiritus oblatas ſibi à
Manue, Samſonis Patre, delicias ſpreverit,
qui paratum ſibi ab Abrahamo convivium &
muneribus & promiſſis cumulavit. IIIi ait: &
me cogis, non comedam panes tuos. Abrahæ ve-
rò dixit: Fac, ut locutus es. Undenam faſti- Gen. 18.
dium tantum unius epuli, & tanta aviditas epu-
li non abſimilis? Non abſimilis? Imò ſola dapum
diſſimilitudo Angelos & recreat, & abſterret.
Paraverat panem Abraham : Ponam buccel- Ibid.
lam panis, & confortetur cor veſtrum. Nulla
apud Manue de Pane mentio: Obſecro te, ut ac-
quieſcas precibus meis, & faciamus tibi hædum
de capris. Rejicit propterea Angelus epulum,
in quo Panis deerat Angelorum. Memini com-
pParatos Liliis Angelos ab interpretibus Scri-
pturarum. Ideò in Canticis ſcribitur: Venter
tuus ſicut acervus tritici, vallatus liliis. Li-
liis, hoc eſt, Angelis venter obvallatur. Qua-
re non genæ ejus, quæ areolæ ſunt, Ange-
lis ſepiuntur? quare non caput, quod Car-
melum exæquat? Nimirum Tritico Lihlia ra-
piuntur. Ubi azyma;, ibi Angeli. Quaſi Salo-
mon prophetaret, ea potiſſimaùm de cauſa, mu-
niendam Eccleſiam cœleſtibus excubiis, quòd
electorum tritico abundet. Ergo divini Fru-
menti horreum in turres vertitur ſupernæ
militiæ. Qui ſanè milites non alia recreantur
annonâ in ſtativis cœli, niſi ſolo adipe fru-
menti. Adipe frumenti ſatiat te. Hinc eſt, Pplal. 147.
quod delaſſatum Eliam Angelus refecturus, 14.
non coturnicibus eum, non favo, non lacte pa-
vit, ſed ſubcinericio duntaxat pane, ad tantum
viæ emetiendum, confirmat. Reſpexit, & ecce 3. Reg-lI9.
ad caput ſuum ſubeinericius panis „ & vas aquck. 3.
Ita-ne? Lautius coenat Elias, Corvo, quàm
Angelo miniſtrante? Ab ave carnibus ſatura-
tur;, ab Angelo ſolo pane reficitur. Nimirum iis
Angelus excipit dapibus Prophetam, quibus in
coœlo enutritur. Pane ſaginatus panes defert.
Adipe frumenti ſatiat te. Mirum proinde vi- Pla u
deri non debet, ſi Lothus, vir opulentiſſi-
mus, chm Angelis epulum Sodomis paraviſlet,
non altilia, non tauros occidit uti Princeps
Præſtitit in Evangelio, qui fecit ceænam
ma-

1. Reg. 29.

Jud. 6. 12,

Jud. 13. 16.

Jud. 13. i.

Cant. 7..

—

snMuen
ſil⸗
mi
cmel
il
elis
les!
aui
tn
1 ley
unn gioen
EAi
lnn
g hit
Xomo
uen
Deghud
ſu, Io
Ubis lell
s tutun
warmt
ſs ſe
ere A
uen

1, del
n Cnrui
dt. Ind⸗
Ul e Nl
Mnnt, &
Uk cbenle
Eren iner
intmn knut
mieihhenr,
n en ſn
ſe
le r ſchet
iſenii in
Pgt rir p
ten,
Eldaent gno
taen
e elle
Au mionbe
Umrmnen
Penetann

e
ng.
hor UN
Gmmal
ehn D N
n nn
duun d
ede.
eſonäht,tl
Aherig:n
pln
nent Ar-
lid ſas
in kgr.
onuni .
luas ſbi:
Drerer,
wirin
Illär: N
Abreheſe-
enam kah ee
willitgepr.
Chaun
X Dlene.
em itt.
. N
ro te 1e
tibi hitn
us epulun,
lemiicne-
etibis N
itur: Nu.
Vlir. Ii.
Aaur. I.
ſum, Age⸗
nl l
tco Llu r
((ul Nr⸗
Gecallunt.
goubib, N
, rin Er⸗
tnn Uen
kvn
No Aeſt
e. Hic A,
0 rekellmdd
,ſol Aer
e, .
peri Ein .
6,61,
Corto:
ibis e
. Mitch

tam, gue

r

Stromatum, Lib. V. 267

Gen. 19. 3 magnam „Veruùm azyma tantùm coxit. Compu-

lit ios, ut diverterent ad eum. Ingieſsiſque do-
mum illius fecit convivium, & coxit azyma,
comederunt. Ludis, an illudis hoſpitibus, 6 bo-
ne vir? Quos pronus adoras, & Dominos com-
pellas, cogiſque tuum in tectum divertere, vix
reficis? Fecit convivium. Quam ſplendida vox!
Et ooxit axyma. Quam infelix apparatus! Ni-
hil ſanè ſpoliatius, nihilque egentius hac cœ-
n. Legimus, apud Matthæum, in præpa-

Matt. 22. rationem conæ unius & jugulatos tauros,

4.

Luc.14,16. 1

& altilia occiſa. Dices à Rege tunc epulum
nſtruéctum. Si Lucam audimus, Homo qui-
dam fecit coœznam illam magnam. Certè Loth
& homo non vulgaris erat, & Regi penè ſup-

Res. S. par. Pythoniſſa, quanquam gregaria mulier,

paſcualem exhibuit vitulum hofpiti ſuo. Sed
Regi, inquies. Undique elabeêris? Reſiſte. Chri-
ſtus, quo nemo pauperior, in deſerto loco
turbas recreaturus adhærentes ſibi, non pa-
nes tantùm, ſed cum panibus piſces apponen-
dos curavit. Accipiens ſeptem panes & piſces,

Mat. 15·36. fregit & dedit. Quid Chriſtum exhibeo? De-

2 Reg. 17.
6.

tulere ad Eliam corvi tum veſpere, tum ma-
ne, panem & carnes. Ego Loth dives, & of-
ficioſus jejuniorem inſtruet menſam, quam
inſtruxerit homo quidam, mulier quædam,
Chriſtus JESUS, & Corvus? Nihil vulgarius,
quam homo quidam. Altilia occidit. Nihil
Pythoniisd deliteſcente miſerius. Vitulum co-
xit. Nihil Chriſto ſpoliatius. Piſces appoſuit.
Nihil inhumanius Corvo. Carnes non ſemel
detuht.“ Quas ſane delicias ſola Pythoniſſa
Saüli exhibuit, à Samuele & a Deo Principi
reprobato: cæteri verò inſtruxere convivium
aut nundinatoribus boum, aut turbæ fameſcen-
ti, aut pellito errantique Prophetæ. Interim
Loth convivium facit, & coquit azyma. At
egebat. Imò præ gregum copia ſejunctus à pa-
truo eſt. Sed gregarios excepit. Quin & eos
adoravit, & Dominos dixit. At enim ultrô
illi ſe obtruſerunt in ædes ejus. Imo verô coë-
git eos intrare. Quid hic arcanorum delitet
in tanta tenuitate convivii, quod & Domi-
nis exhibetur, & à Principe inſtruitur? Adde:
non eum ſumptui peperciſſe, quod diutur-
niùs apud ſe vereretur Angelos moraturos,

Gen. 19.7. Juos ſciebat abituros ad auroram. Mane pro-

1

Dan. 4 33. quoque, ut Danielem recrearent à pædore la-

ciſcemini in viam veſtram. Enimverò non
ignoravit vir prudentiſſimus, nihil fore gra-
tius Angelis, quam ſi in azymis ſynceritatis
delibarent quodam modo & præciperent ve-
ritatis azxyma, & panem vitæ JESu M. Recrean-
dos eos intellexit, & inſtaurandos non pul-
lis, aut unionibus, ſed pane, hoc eſt, deſigna-
tione frumenti noſtri. Certè, ſi aliarum co-
piam eſcarum Angelis Lothus expoſuit in Cœna,
Panis præ omnibus hoſpitibus fuit, qui ſolus
ſuo nomine recenſetur, neglecto reliquo ap-
paratu deliciarum. Et coxit azæyma. Vel defue-
re cibi reliqui, vel, ſi adfuere, nec nominan-
tur: utque Sol extantes in Cœlo ſtellas ſuo lu-

mine obſcurat: ita Euchariſtiæ imago figuras

cæteras ſplendidiſfſimi epul obliterat. Quis
verò explicare dicendo ſufficiat, quibus Men-
tes illæ perbeatæ Sacramentorum delicis re-
fectæ ſint, quando ità mandere viſæ ſunt azy-
ma, ut tamen JESUM epularentur in umbra
ejus. Non mirum ſi in azymo reſpirant à
Monſtris Sodomæ teterrimis, quando ipſæ

cus, & Leonum tumultu, demiſerunt ſedemti
Ethicæ Comment. Lom. IV.

panes in alveolo. Dapes hæ ſunt, quibus ſagi-
nantur coœeli Dynaſtæ, & ſaginant pariter ter-
rarum Angelos. Meritò proinde Gedeon con-
ficit de farinæ modio azymos panes, quos
apponat Angelo ſibi vaticinanti triumphos.
Quo ſanè feliciores nos ſumus, qui eum An-
gelis Tutelaribus noſtris exhibemus panem,
cujus ſanè comparatione Hebræorum azyma;,
non adeps tritici ſunt, ſed furfur. Illud dunta-
xat ſupereſt, ut, quod eos non minus recreat,
& plus urget, conficiatur à nobis. Debellan-
dus nobis Madian eſt, quaſi vir unus. Ego ero
tecum, & percuties Madian, quaſi virum unum.
Vereor tamen, ne Gedeoni ſuperiores con-
vivio, inferiores prælio evadamus. Deſtruxit
enim roboratus Angeli ſpectaculo Gedeon
aram Baal, & nemus ſuccidit. Nos verò An-
gelis obſepti aras Baalim exſtruimus, & nemus
ſerimus; utinamque Nabuthi abſtineamus cruo-
re, dum non lucos tantùm Baalim exſtruimus,
ſed & hortos conſerimus Beelphegor. A nobis
dicemus debellatum Madian, quaſi virum u-
num: qui vitio uni, quaſi phalangibus Aſſy-
riorum, terga vertimus miſeri? Qui, non dico
Madianitas quaſi virum unum non fundimus,
ſed Gabaonitas exhorremus, quaſi Gigantes
innumeros? Cùm tranſmiſſos in cuſtodiam no-
ſtram David Angelos præmiſiſſet, fore præ-
dixit, ut Leones proculcaremus & Draco-
nes. Angelis ſuis mandavit de te. Super Aſpi- Pfſal. 9o.

dem & Baſiliſeum ambulabis. Baſiliſcos & Aſ-

pides ſubjicis? Ne Lacertos quidem audemus
premere, & damur non Leviathan, ſed Echi-
nis in eſcam. Quævis animi commota affe-
ctio commordet nos; cumque deducantur ad
compeſcendos pueros è& ſylvis urſi ab Eliſæo,
nos, per ſummum dedecus, diſcerpimur à
vulpeculis. Nihil non lædit nos. Fulguribus,
non fulminibus percellimur. Offendimus non
modòô ad ſilices, verùm etiam ad ſtipu-
las; &, more Sponſi ſed exitu diſſimillimo,
etiam inter Angelos capillo uno vulnera-
mur, nulléque perſequente, fugamur & cæ-
dimur. Ebullit, inquies, in pectore meo, fer-
vétque illecebra, qui eam comprimam? Re- Tentat'o-
cordatione circumſtantis te Angeli. Nonne n s-
refrixit in jecore Eſaü furor, livorque, cao-
ligantis veverentiã Patris? Tumebat in præ-
cordiis perditiſſimi adoleſcentis Inſama vin-
dictæ, non tamen exundabat, parentis le-
ctulo, quaſi alveo „ excepta;, imò tanquam
aggere compreſſa, atque coërcita. Venient dies Gen. 27.42.
lIuèëtus Patris mei, & occidam Jacob fratrem
meum. Occiſurns eſt fratrem, ſed nequa-
quam Patre ſuperſtite. Ergone incendium fu-
roris tantum in corde perduellis reſtinguetur
præſentiâ Senis cœcutientis: & in pectore ve-
rioris Iſraëlitæ ſcintilla pertenuis ardebit uſ-
que ad inferni noviſſima coram Angelis Dei?
Vadam, & videbo viſionem hane magnam; Ru- Exod. 3. 3.
bum ſcilicet furentis Eſau ardere, nec abſu-
mi. Iraſcitur, nec occidit. Quonam flumi- Vens nobis
ne flagrantiſſima tna reſtingui potuit? Mo- vile G.
ſaicum rubum à flammis immunem ſervavit Iuimis; 4.
inſidens Numen virgulto. Arſit Eſau, nec leckio in E.
ufius eſt unis Iſaaci ſuſpiriis frigefactus. Ab- u brvster
ſalom, ut Amnonem jugularet, a Regia ab- nensrepter
duxit ad oves. Neque enim tam atrox faci- Deum.
nus auſus eſt aggredi in ea domo, à qua
ſciebat, non abeſle Davidem. Et tu in cor-
de tuo Pudorem, Juſtitiam, Innocentiam ex- Weientis
terminas, ubi Angelum Domini regnare non
2 dubi-

268

4on ker. dubitas? Nec ſeptuplum ſuccenſa Babylone for-
mum, 4eHe- DaxX, Præſente Angelo, attingere auſa eſt vel
minibhue Cæſariem puerorum trium, rorante in clibano
Piaceamas flammd Chaldæorum ſolo Angeli afflatu con-
territa: & tui pectoris æſtus Dei Templum in-
cendet, quod Angelus tutelaris incolit, ob-
tegitque? Dei Angelum habes in pectore,
& fodaris? Lilium Angelici pudoris deho-
neſtas affinitate ſpinarum & criminis, coram
Dan. 1I.4. Angelo? Babylonico Regi Pueros adeſſe ju-
bebant, in quibus nulla eſet macula, decoros
Dei pre- formâ, & eruditos omni ſapientid. Et coram
ſentia in Principibus coeli ſqualent cogitationes tuæ in
Mente. ſacco & cinere? Tu-ne, adſtante Angelo, ſor-
§. Eucha- dere non times, cùm Judith, ut Holoferni ad-
ziſzia expo- ſtaret, compta ſit unionibus & monilibus? Me
Se D miſerum; vereor, ne Balaami ſæcula, ſcelerâ-
Tentatio- que reparentur, quùm ſcilicet ferocientes An-
mien: reme- gelos plus Aſina reveretur, quàm Ariolus. Ad-
Sid. aoſt Angelus, & Venus non abeſt? Ut dixe-
ram, Exæſtuat Babylone clibanus ignis atque
fammarum, & eò immiſſi Juvenes rore reſ-
perguntur. Num Euphrates fornacem inun-
dat? Num Coelum ningit? Num pabulo
flamma deſtituitur? Ludit in clibano Angelus.
Dedocta Fornax eſt ardores ſuos, pruhâſque
roribus commutavit, ad adventum deſilien-
tis in ſe Spiritüs. Et noſtrum non dediſcet pe-
ctus ignes ſuos, cui cuſtos & cœlo inſidet? Si
Tutelari noſtro grati eſſe ſatagimus, dicamus
ei cum Manue: Obſecro te, ut acquieſcas pre-
3. 15 oibus meis, & faciamus tibi hædum de capris.
Hoc enimverò Propugnator noſter convivio
recreatur. Hædum ſibi exhiberi cupit, ſed
„ occiſum. Nimirum affectio rebellantis ani-
mi, quæ in die Iræ ſtatuenda foret ad ſini-
ſtrum Judicis latus, juguletur, & litetur An-
gelo. Impudicus reſpectus hædus eſt quem ju-
gules. Ira tua, livor tuus, tua cruoris ef-
fundendi ſitis, hædi ſunt, quos à nobis re-
poſcunt Excubitores noſtri. Quàm vereor,
ne iis nos compellemur vocibus à Spiritu Tu-
Luc. 15.29. telari: Ninqudn mihi dediſti hædum, ut epu-
larer cum amicis meis. Ecquando, ut Ange-
lum recreares cuſtodem tuum;, concupiſcen-
tiam confodiſti tuum? Tunc epulatur, qui
te cuſtodit, cùm vitio tuo relucdtaris. Satu-
ratur pane cœli, ſed & hædis terræ innutri-
tur. Vult a te & exhiberi azyma, & Madia-
nitas profligari. Et ſanè quis hædum Tutela-
ri ſuo deneget, qui, ut nobis adforet, non
quidem a Deo, ſed coœlo exulat. Poſuerunt
me cuſtodem in vineis „ vineam meam non
cuſtodivi. Tædebat vinearum Sponſam u-
nius ab ſe neglectæ villulæ recordatione.
Quam credis vocem eſſe excubantis tibi Spi-
ritůs, qui cœli hortos deſeruit, ut dumetis
tuis invigilaret? Non vineam vineis, ſed pa-
radiſum deſerto commutavit. Arenis ſidera,
botrum Cypri labruſcis Scythiæ, amomum
cicutis permutavit, ut vinitor tuus fſoret.
Hunc veròô cupientem de gregibus tuis hæ-
dum:;, jejunare patieris? Emendicat Senator
purpuratus ab ulceroſo Lazaro ſaniem, cui ne-
ctar propinat, & relicitur? Optat id ſibi An-
gelus licere in vulneribus tuis, quod licuit
Pœwitentia canibus in ulceribus Lazari. Nolunt mel-
vere ANus la tua; tuis & criminibus erumpens tabum
lorum. haurire vellent. Quod enim pus eſt, quam-
diu intra vomicam fervet, lac eſt, ſi educatur
Conſeientia & Plaga, & Angelo offeratur. Nihil peccato
cerietts ettics,; dum reſtagnat; nihil eo ſuavius ſi

Dan. 3.49.

Iud.

Can. 1. 5.

Oliva

ſcaturiat. Faciamus, rogo vos;, cœnam ma-
gnam Principibus magnis: haud tamen alti-
Ra, tauréôſque in menlæ delicias jugulemus. A Act, 10 13.
Petri linteo diſcamus, quæ ſit annona Coœxli.
Quadrupedia & ſerpentia terræ demiſſa ſunt
& cœlo eſurienti Apoſtolorum Principi. Vi-
peræ, vultures, vomicæ regerantur cœlo. Si-
quidem, qui gaudent de peccatore, ſi conver-
tatur, epulantur in peccatis, ſi ea damnemus.
Doleo autem pleroſque tentationibus ita ſuc-
cumbere, ut dicant, etiamſi Angelus adſit,
nequire ab ſe ſtercora in rores verti. Pudet
imbecillitatis. Quid? Nonne aggeſtum fi- Ttrtani
mum ità ebibit Citrius, excoquitque, ut in 'on nacet.
poma aurea convertat? Quod ergo afflatu So-
lis in planta conficitur, Angeli præſentia,
opéque non perficietur in mente? Nonne
tellus & luto aurum effingit, unius ardore So-
lis excita? Ergo, quod ſidus præſtat eminus
illabens, Angelus non præſtabit, qui te comi-
nus fulcit? Doma cupiditatem, ut hædum An-
gelo exhibeas. Cave autem, ne illum epulo
ſubducas. Qui enim hædus eſt, ſi occidatur,
Urſus erit, ſi vivat. Aut eum jugules opor- Moriifca-
tet, aut diſcerparis ab eo. Ità tamen ei hædum ,, ſ.
exhiberi abs te velim, ut tamen ſaginatum il- S& Eucha⸗
li vitulum apponendum cures. Nihil enim An- riſßin.
gelis gratius, quam adſtare Chriſto. En lec- Drle
tulum Salomonis Jexaginta fores ambiunt ex for- Can. 3. 7.
tiſſimis Iſrazl. Libet, libet Euchariſtiam Chri-
ſti lectulum appellare, quod in ea (extenſio-
ne cùm careat, modéôque indiviſibili lateat,
omni prorſus deſtitutus exteriorum uſu ſen-
ſuum) jacere videatur, quadam amoris pa-
ralyſi feliciter compeditus. Quem ſanè lectu-
lum contractæ humanitatis Angeli obſident,
qui fortiſſimi ſunt ex Iſraeël. Malunt enim
aſſidere languenti ex amore, quàm ſuæ vi di-
gnitatis in ſolio conſidenti adhærere.

Gratie vis

Wpiritum nolite extinguere. I. Theſſ. 5. ,,
Piritus
19. Sanbtut⸗
Horret animus, exſultâtque. Ergone Spi- Yepiduas
ritus, qui ſaxa convolvit, qui pelagus exſic- poli fervo-
cat, qui lepores in Leones vertit, qui Hiero-"“.
ſolymam terret, qui virgas, qui ſecures, qui &ns os⸗
flammas irridet, extingui poteſt? Poteſt. Et, perandum.
quod magis excruciare nos debet, non debi-
litatur, ſed penitus extinguitur. Inde tamen
mœrore nonnihil levor, quod nonniſi meo
ſolet reſtingui vitio. Non ipſe deficit, quaſi
aut langueat, aut eum laboris tædeat. Ve-
rùm, cùm volo, reviviſcit, cùm nolo, interit.
Hæc verô non eòô referam, ut putem noſtris
viribus Dei opem pendere, quam ſcio præ-
cipi non poſſe humanis promeritis, ſed quòd
negligentiæ noſtræ oporteat adſcribi, ſi, qui
ultrò noſtris imminet foribus Spiritus Domi-
ni, aut inhumanè repellatur, aut etiam tur-
piùs excludatur. Ergo orationis ſumma in tria
capita dividetur. Scilicet primo loco, Spiri-
tum, qui modò viget, oſtendes extingui poſ-
ſe. Secundo loco, Dei Spiritum aut vigere,
aut penitus interire. Tertio demum, noſtrâ
eum duntaxat culpà extingui poſſe. Quæ om-
nia Paulus verbis omninò tribus compre-
hendit, inquiens, Wiritum nolite etingue-
re. Spiritus eſt ; at, niſi velis excubare 1pi-
ritui, extinguetur. Et prime quidem ne-
mo dubitat, ut puto, Spiritum extingui poſ-
e:

l
Ho
let,.
ones
ſe an
li nne
Cuns ſin
.
. N N .
(or 4
e
enun
t, lE
Paehtun

pmlun 4

6
5

llent n
iem tecnn.
ity Iwid
mer ir A
e Eaumel

41n llg Krur
2 Gſans K⸗

Us,aler

mu cde

Ld t
mnan
nin, Nae

Iki Olamncns 6

GCun, Cltenpe

Citet. Ie
1e eltz eza
Auli,3
1e1 6 7 Mane )
M. Mite
ſhie , 1
gtnit Daich
taln Dizil
nknn ey

ſüt ulil

later
ur a alts
ſang A e

M⸗
An.
. Al
Cel.
lunt
N
. K
Met.
Wenn
a,
Dukt
e, nn
flunde.
treni,
N
tdore .
t emimm
te (onnr⸗
dun An.
un epll⸗
ciicktur,
ES Ohot
natumi
Lerunn Ar ii
iit exſt
ſtiamChr.
(exenlo⸗
bili heen,
n M ln.
Morbr.
ſune kke⸗
lr oblden,
lalan enn
n bbe uic⸗
ele,

Thell

Ergone N⸗ 4
delegn lr⸗ 4
t, uiffen.
ſecures, gc
Porek. hè
4, Mon Eer⸗
. lode tanen
noril nen
Ceict,
1edent. e
nolo, nnin
Uten nolnd
van ſcio N⸗
is, ll
ibi,
Prn Din
t etun ih
ſummantt.
ro, I

eatihgni

Stromatum, Lib. V.

4 . ſe. Exiccatus eſt vertex Carmeli, inquit Amos.
mos 1. 2.
David & Salomon? Hos qui aruiſſe non

Iabi poſ. Saul qu
quando ex his duo Idolis litavere, poſt

ſunt opti- Videt,

Eer viſiones tum Angelorum, tum Dei, reliqui
verò aut coeno obliti libidinis, aut profundo
hauſti inobedientiæ ſunt? Ara Dei, quà Jor-
damis patuit, captivatur, & locatur cum Da-
. ſis virga hon ità ad prodigia facta eſt,
Circumſbe 90n Moy ſis v S P 8

ctio perſ?⸗ ut in anguem verti non poſſit. Samſon mo-
Su neteſ. dò viros mille und maxillà conficit, modô vin-
Jari. Ttur à fœmina. Oblitus-ne es cucurbitæ,
ſub qua Jonas ſoli inwius apricabatur? Inmtra
noctem unam & effloreſcit, & aret. Vir Dei,
quo die Jeroboami coronati menſam contemp-
ſerat, ne Domini legemn violaret „ contra
præceptum Domini, tabernam intravit, apud
pannoſum ſenem cœnaturus. Locutus eſt au-
z. Reg. 1. ο Rex ad virum Dei- Veni mecum domum,
7 ut prandeas. Reſpondit Vir Dei ad Regem:
ſi dederis mediam partem domus tuk, non ve-
niam tecum, nec umedam. Idem Veròô alluci-
nantis Invidi dementatus illecebris, Comedit
panem in domo ejus & bibit aquam. Ipſâque
die & comedit , & devoratus eſt à Leone.
Ergo, poſt ſpretum nectar, perichtamur in
frigida, quique Regis mella faſtidivimus; apud
Seniculos hordeum perſæpe abligurimus. Qua
Dfydenia manu Regem abſterruerat ab altari, ips
ſur. er e⸗ dapes attigit, & periit. Uſque-
Uriformi. adeò in eodem freto, qui profundum enaviga-
ta vara Vilnus regiarum dapum, naufragamur in va-
valds. do panis & aquæ. Comedit paunem, & bibit
aquam. Non mirarer alterius domitorem cri-
minis, alteri ſuccubuiſſe. Etenim perſæpe, qui
nummum calcavit, voluptati ceſſit. Hic verò
vir unus und die de annona triumphat, & ab
annona triumphatur. Quôdque mirere vehe-
mentius, Placentas vicit, pane victus eſt ſe-
cundario. Quanquam quid intuemur, quem
Nnon agnoſcimus? David præſto eſt, qui
debacchantis in ſe hoſtis potitus, vix oramn
§. Davia. Chlamvdis ejus præcidit. Idem veròô militan-
tis pro ſe civis imimicorum telis perfodien-
dum, diſcerpendumque caput objecit. Sur-
1. Keg. 24. rexit ergo David, & præcidit oram chlamy-
1. dis Naul ſilenter. Poſt hæc percuſſit cor ſuum Da-
vid, eò quòd abſcidiſet oram chlamydis Naul.
Crederes - ne tam miti dexterà characte-
res funeris exarandos, conmtra fidiſſimum du-
cem? Audi, & vide, & cohorreſce: Factum

1bi.

Cognitio

ſul.

2. Reg. u. éſt ergo mane, & ſeripiit David epiſtolam ad

14. Joab: Ponite Uriam ex adverſo belli, & dere-

linquite etim, ut percuſſus intereat. Ut video,
ferocior Davidis calamus eſt, quaàm gladius.
Præſtat Davidis hoſtem efle quam militem.
Cùm ferrum evaginat, ignoſcit hoſti: cum
ſcribit, proſcribit afleclam. Factum eſt mane.
Unifermi- Ergo illuxit Principi, ut lippiret: quique
as vara. in tenebris ſpeluncæ regiam in Saüle & cxX-
pavit, & vidit poteſtatem: in aurora itaà cæcu-
tivit, ut fidem mihtis nec videret, & perderet.
Orta tibi Lux eſt, ut tu occumberes æquitati.
Ita ne? in cera Apes mella diffundunt, & cæ-
dem David effundit in cera? Undenam Mors
non emerget, ſi ubi deliciæ concreſcunt;
funus militis deſignatur? Uriam telis expo-
nite! David-ne has literas obſignavit, &
dedit, qui pateram libavit aquæ, ſubveri-
tus ipſum capitis diſcrimen, quod duces adie-
1 Reg. 23. Tant . quum eam ei è& puteo hauſere? Nam
Janguinem iſtorum; qui proſeltti ſunt, & ani-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

An non florentiſſimi montes erant Gedeon,

269
marum periculum bibam Propitius ſit mibi Do-
minus, ne faciam hoc. En què prolapſa ſit hu-
manitas tanta. Aquam extimet, & cruorem ſi-
tit; quique à ſuis tranſmiſlum periculum ex-
horret, Uriam objicit certo mortis diſcrimini.
Aquâ abſtines, quod cruorem oleat; & cruo-
rem ſitis, ut voluptate abutare. Viciſti pate-
ram; ſed thalamo victus es. Calicem aquæ fri-
gidæ profudiſti, ſed libare nequiviſti ebullien-
tis laticem ſanguinis. De aqua triumphaſti,
ab igne ductus es im triumphum. Quanquam
& aquis ceſſifti, qui diluentis ſe Bethſabeæ
fonte foœdatus es. Enimverô facilis jactu-
ra calicis eſt, ubi Triton nullus. Quæ veròô
unda Sirenes educat, vel Davidem excan-
tat. Revertamur ad rem. Virorum David
mitiſſimus parcit gladio, calamo furit, Sau-
lem ſervat, Uriam jugulat. Creſcit fragilitatis
noſtræ diſcrimen. Idem hic David vicit, & labi-
tur, & vitii unius modò domitor eſt, modò præ-

da. Non tamen iiſdem ſæviit inſtrumemtis, qui-

bus pepercit. Stylo efferbuit, pugione refrixit.

Quid de Moyſe dicam, qui eodem virgæ fulcro
inſtructus Deo ità fidit, ut Erythreum exhau-
riendum ad ictum baculi arbitraretur; itâque
diffidit Deo, ut ad contactum virgæ non pu-
taverit manaturum potum è& petra. Cumque
extendiſſet Moyſes manum ſuper Mare, abſtulit
illud Dominus, flante vento vebhementi. Num
de petra hac vobis aquam poterimus ejicere? Cum-
que elevaſſet Moyſes manum percutiens virga bis
ſilicem, & . Ut vides, non ſolùm per eadem
peccavit, ſed in eadem. Siquidem utrobique
agebatur de aqua per virgam, aut ſilice de-
ducenda, aut in æquore effuganda. Num
promptiùs Mare exhauritur, quam ſilex ſtillat?

Attamen, qui pulverem ſperavit in pelago,

deſperavit aquam è ſaxo. Moyſem loquor? Spon-
ſa ità amplexandi Domini iui exa ſtuat deſide-
rio, ut eum in lectulo quærat, & malit er-
rare per vicos, ſpe illum conſequendi, quam
procul ab eo inter violas recubare. In læctulo
meo, per noétes, quæſivi quem diligit anima
mea. Et quidem floridus, ut ipſa aiebat, lectu-
lus erat. Nihilo tamen minus excruciari ſibi
videbatur in Liliis; ſi procul abeſſet à JE SU.
Ipſa tamen, quæ illum in lectulo ſuſpirabat,
in eodem lectulo pulſantem audit Sponſum,
nec ſurgit. Vox diletéti mei pulſantis, aperi mi-
hi. Lavi pedes meos, quomodo inquinabo illos?
Huc recidit charitas candidatæ? Opperientem
ad oſtium Sponſum poſthabet munditiei pe-
dum ſuorum. Non dico pedibus poſthabet; ſed
eum minoris facit, quàm pedes ſuos; quos;,
non ne vulneret, ſed ne inquinet, ſub dio
ejulare patitur Deum. Uſque adeò à ſummi-
tate prolabimur ad abyſlum. Mitto Petrum,
qui & furit in cohortem, & coram Oſtiaria
contrewilcit. Contremuiſſe illum dico? Imo
verò ad ejerationem uſque præceptoris luxa-
ta eſt compago renum ejus. Nolim Eliam
damnare pavoris. Compellor tamen fateri, &
occurrifſe eum Regi, & à Regina diffugiſle.
Nazaræi candidiores nive ſuper carbones de-
nigrati ſunt. Non in Ægypto duntaxat ita ſo-
lum luxuriat, ut frumento horrea non ſuffi-
ciant; itaque ſterileſcit, ut libertas oppigneran-
da ſit, ne moriare. Etiam in campeſtribus cor-
dis modòô areæ redundant, modô inaneſcunt.
Vides etiam Spiritum extingui Extingui, in-
quam; non hebetari. Spiritus enim, quaſi al-
tera Hieroſolymis Chaldæ ſtatua, aut ſtat
7 3 in

Hr

Exod- 140

21.

Num. 20.
10.

2

Can. 3. 1.

Can. F. 2.

Tepidtatis

damna,

DI 6! oſita
retinenda.

ℳAdam.

§. Loth.

Gen. 19. 8.

270
in decore & fortitudine ſua, aut ità ruit, ut
vix ſuperſit pulvis &è mole tanta. Quod Adami
eluceſcet occaſu. Placet enim dormientem A-
damum Adæ conferre colloquenti cum Deo.

Is æſtuabat in præcordiis innocentis Adæ ſpi-
Mens imitatur, in qua ſpectes Fervorem, qua-

ritus, ut etiam ſopore oppreſſus Chriſti cum
Eccleſia nuptias præſagiret, Sacramentis pro-
luderet, in typum reparandæ Gentilitatis
Hevam pareret & latere. Ne multa: Unde A-
braham exultavit Chriſti diem conjiciens in
monte filium macétaturus, inde Adam trium-
phavit eàdem perfuſus diei luce, non occiſu-
rus filium, ſed filiam editurus, non ferrum
ſtringens, ſed ſopore perbeatè conſtrictus. Ve-
rùm, qui Abrahamo fortunatior in ſomno
ſuit, Deo colloquens æquè perditus ac Abſa-
lom extitit. Siquidem & ſcelus obtexit ſuum,
cùm ille ſuam ſit faſſus iniquitatem, & uxo-
rem inhumaniter accuſavit, & Deo injectum
ſibi laqueum ab adjunmcta ſibi fœmina imma-
niter objecit. Eo tantum nomine Abſaloni
diſſimilis, quod ille vultum Patris optavit, ip-
ſe verò à Dei conſpectu aufugit. Delituit,
negavit, non doluit, maluit exulare, quam pe-
tere. Is-ne Adam eſt, qui non multis ante die-
bus, vel fortè horis, Deo fruebatur, etiam
cùm dormiret? Quà ergo ratione, qui Deo ab-
eſſe vel in ſomno nequibat, à Deo nunc fu-
git: qui Eccleſiam pariebat, ſcelus parturi-
vit: qui beſtias de nomine compellavit, ſuum
neſcit facinus nominare? Negas, aut efferbuiſſe
ſe Adamum, aut etiam refrixiſſe. Caruit-ne
ſpiritu Adam, tam fœcundus, ut, innuptus,
in Eccleſiæ typum, Hevam Virginem, Chriſto
propior, quain Adæ, proferret è coſta: tam
oculatus & vigil, ut jaceret ſopitus, & adven-
turum in carne Deum comprehenderet? Is
rurſus tam ſtolidus & pertinax, ut nec Deum
dilexerit accedentem ad ſe, nec ſcelus ode-
rit proturbatus è ſua ſede. Prodit poſt Adam
Loth, qui binos inter Angelos medius acerri-
mè propugnat Sodomis Pudicitiam. Quem pa-
tronum fortitus eſt pudor! quàm ſtrenuum!
quaàm impavidum! Unus Urbem rejecit. Tur-
bæ filias oppignerat, tantum ne hoſpitum vio-
letur integritas. Nec timet multitudinem ir-
ruentem, nec lugentium miſeretur filiarum.
Salvum, inquit, volo pudorem adoleſcen-
tum. Wolite malum hoc facere. Habeo duas
klias, educam eas ad vos, abutimini eis, dum-
modo viris iſtis nihil mali fſaciatis. Quale coœ-
lo theatrum patuit illam ſub veſperam? Quale
datum ſpectaculum Deo? Angelorum pudori
excubat uxoratus: & Sodomis quidem. Cu-
ſtos eſt Loth cœleſtis pudicitiæ. Debent cœli
Lilia ſuum cineri candorem. Niſi vir unus
pugnaſſet contra Urbem unam, duorum Nix
colitum oppugnaretur inquinatiſſimo picis
ſulphuriſque veneno. Quid aget in Monte,
qui Sodomis Pudorem docuit triumphare?
Spirits reſtinctionem penè incredibilem!
Qui Angelorum contutatus eſt pudicitiam in
regno criminis, filiarum ebur in regia inno-
centiæ inſcius ſanè, &, ut puto, ſine flagitio
Proſtituit. Quid plura? Poſt eductos è& fæce
Angelos duos, binas Virgines parere vel do-
cuit, vel non dedocuit ſenex, Pater, & Patriar-

cha. Nimirum qui ſtatio fluctuantibus Ange-

lis in Oceano Sodomiticæ tempeſtatis extiterat,
in portu ſolitudinis filiabus fuis Charybdis,
Scyllâque factus eſt. Viden' ut Spiritus non in-
tepeſcat; ſed extinguatur! Modè Loth ſerit

Oliva

Lilia inter ſpinas, modò Liliis inſerit aconi-
ta. Aut enim vigore animi Angelos cryſtallo
conveſtit, aut filias obrui ſinit carbonibus.
Neſcis Joſephum in Æigypto aut compediri,
aut coronari? Aſſueri Regiam noſtra quoque

ſi Amam untbram ſanctiorem, aut regnare,
aut pendere. Petrus in æquore aut ambulat, aut
mergitur. Nulla enatandi ratio apud Tyberia-
dem. Cum cœiſſet mergi, clamavit, dicens:
Domine, ſalvum me fac. Quid clamas, times-
ne? Nequis ambulare? nata. Scilicet, inquit Pe-
trus. In his fluctibus aut naufragamur, aut de-
currimus; ut enim rete noſtrum aut jejunat à
præda, aut centum magnis piſcibus impletur:
ità in hoc freto pes noſter aut triumphat, aut
ſorbetur. Ita planè eſt. Aut Irus es, aut Crœ-
ſus in domo Dei. Et quanquam Aaron ſis,
aut thus adoles, aut idolum conflas. Recorda-
re Mannæ, cui aut ſapores ſuberant omnes, aut
putores omnes. Penèe dictu incredibile eſt, u-
nam eandémque annonam cœli, modòô favis
dulciorem, modò vermibus inquinatam. Quæ
gomor non excedebat pars mellitiſſima Dei po-
pulum cœlitum adipe recreabat: quæ verò men-
ſuræ fines tranſgrediebatur, pædore, horroré-
que vermium accedentem ad ſeſe turbam tor-
quebat. Nolo fallaris. In Dei horto nmihil me-
diocre, ſiquidem aut Auſter ſpirat, aut re-
flat Aquilo; ipſæque vites aut florentes odorem
ſuum dant, Sponſâmque in ſui amorem evo-
cant, aut vulpecularum eroſæ dentibus præ-
fectam vineis Reginam avocant ab otio ad re-
tia. Ecquis non novit Spiritum, ad exemplar
Eſau, aut rugire, aut oſculari. Ut enim ille mi-
nimum natu fratrem modò deſignat ad cædem,
modò amplexatur, exorâtque; ità hominum
Mens Spiritum Domini nunc quidem armillis
retinet, nunc baliſtis propellit. Quo ſanè ver-
bo jam levor mœroris mole, mihique ſeſe of-
fert contemplandam Libertas arbitrii, und illa
Pauli voce, quaſi ſipario, involuta: Spiritum
nolite extinguere. Tuum eſt, ſervare Spiritum,
& perdere. Neque enim raperis in præceps,

Tepiditae.

Matth. 54.

20.

Grasie
Dei, ſine
qus nil bo

5. . 1 ni agere
ſed ipſe te agis per abrupta. Abſalom quanto la- zaſtbnu,
bore & fratricidium concinnavit, & Patri cæ- .

dem molitur! Vix quibat peccare, & perire
voluit. Num abreptum in ſcelus Cainum dices,
quem Deus monuit, qui agrum fratri obtu-
lit, ut ſepulchrum effoderet? Quo ſtudio ar-
cChitectatus eſt David Uriæ necem! Arceſſiit
illum, literas dedit, excogitavit, quà ratione
nec ille hoftium tela evaderet, & ipſe lingua-
rum jaculis ſubduceret libidinem ſuam. Vafer-
rimi Babylone ſenes quandiu opperti ſunt
opportunitatem peccandi? quibus ſe artibus
ad expugnationem pudoris inſtruxere? Quo

dolo hirudines facti ſunt inſontis cruoris, quan-

do eis non licuit Leones eſſe oppreſſæ, ſed
non infractæ pudicitix? Vix unum reperies
Davidem, qui ſpiritum non effocarit, ſec ami-
ſerit. Vidit enim, & periit. Unum mihi dabis
Petrum, in quo fides elanguerit ad compedes,
crucémque parato.

y.
ℳ mn
Gid
N

W
ile
ln r.
n ſ
imm
ſpen
I, U1
(e conm
1 )N; 4
nid mn
e nitil
ictel zen
Cnentcle
Cenus dror
1 Me en
, At hon
1 aſbaſgn
ArN nus
Menu, cn
1l ſgeler

ut Emane
n fhech
Uaktt Hx
Uls, ſobis nan
en (uil Ag⸗
in er den
elitmn Mad
efer, n mnr
Wrenntmn o
n (o reſch
un Mna
Niiit Min
nke ſper e
hlnndn Cil
e eſd
une Ne
alte
N . hnite
nkhmn i krnit

ſee ere,
lfier m

N.

N.
N
ene,
Ha
en.
len
ner. A
i. 1
ce⸗
et
De
lty
C.
n ſs,
ecorde⸗

atl .
nihil me.
At le
8 Cd0ten
henn er⸗
ibs e⸗
tioade
eenpl
milem.
Aceden,
honunom
n anis
ſane ve⸗
nre ſee l
i,
1: rium g

Spinmt, Difigensia
4 151.

n Praceſi, i⸗
nguunk,
&ice ;,
e, heine
irum den
ſtamn ohrn⸗
Hwdo 4.
e Andli
qu Unnt
Ppelngu⸗
ſuam.
en
N Inbi
mete!
ummgld
Nefle,E
Uor
m minidd

De ſankoo

Angelo
Ciſtode.

Stromatum, Lib. V.

Ego ero tec-um, & percuties Madian
quaſi unum virum. Et ille: Ne re-
oedas hine, donec revertar ad te por-
tans ſacrificium. Ingreſſus eſt itaque
Gedeon, coit hædum, & azymos pa-
nes, tulit omnia ſuh quercu, & ob-
tulit ei. Jud. 6. 16.

Nulla ſupernorum corporum non prona eſt
opulentia in egeſtatem jejuni, arentiſque ſoli
hujuſce noſtri. Etenim camporum ariditati
cœlum proſpicit roribus, imbribuſque. Gle-
barum ſqualorem ſidera locupletant propi-
tii immiſſione defluxus. Beatorum denique

ſuprema ſtatio cinerem noſtrum Angelo-

rum, ut ità dixerim, ſatellitio, præſidiô-
que communit. Quibus ſanè beneficiis Tel-
lus, ne, dum fulcitur, deſtruatur, repenſare
aliquid muneris non negligit. Et cœlo quidem
flores ariſtaſque, quaſi pro demiſſis imbribus
vectigal pendit. Exhibet metalla ſideribus,
coronatque Solem fulgore gemmarum. Ha-
ctenus ditior eſt remuneratione, quàm mune-
re. Neque enim aut manipulis ſuppares ro-
res, aut non impares ſtellarum fluxus ga-
zis, opibuſque fodinarum. Angelis verò ec-
quando cinis non impar? Quidnam Olympo
reddemus, cui Angelorum ad nos inde de-
miſſa ſupellex noſtra obæravit ex aſſe? Vivi-
mus tamen, ſi cum Gedeone offeramus coœlo
azyma, ſi paremus præſidibus noſtris anno-
nam ſuam, ſi Angelos Angelorum pane ſatu-
remus. Magna ſunt, quæ in nos Angeli con-
gerunt & munera, & præſidia: majora tamen
ſunt ſtipendia, quæ perſolvuntur Excubiis
noſtris. Hæc duo ſi explicuero, cumulatè
illis, vobis non parcè factum ſatis exiſtima-
bo. Quid Angelo non debemus Præſidi no-
ſtro, per quem &ã vivimus, & vicimus? Uni-
verſa terra Madian deletur à nobis tam fe-
liciter, ut unus tantum vir videatur nobis ad
oppugnandum objectus. Edomat caro Sata-

nam. Quo præſidio in Spiritum tam impigrum

teſta tam infirma non afſurgit modò, ſed

eum elidit? Militantis nobiſcum Angeh. Ve-

rùm hac ſuper re abundè profuſa ſunt multa.

Explorandum diligentius eſt, pares ſimus,

nec ne, præſidiis eorum azymis noſtris.
Quam pares! Habet Angelus in patina Deum
domi noſiræ, quem coronarum jacturâ ex-
pavet, adorâtque regnantem in ſede cœli.
Chriſtum illi exhibemus in aris. Ne recedas,
donec revertar portans ſacrificium. Dices, qua-
le illi munus eſt Chriſtus in domo lutea
quo fruitur in Regia ſiderum? Quale foret,
ſi peregrinanti in Achaia Tullio ſuas exhi-
buiſſes aut Arpinates, aut etiam Formianas
delicias. An non Lucullum ſibi obſtrinxiſſet,
qui vel in meditullio Africæ ſuas ei piſcinas
oſtentaſſet, vel in media Sardinia Tibur illi
explicuiſſet, & Anienem? Ità non poteſt non
gratiſſima in luto eſſe Angelis annona coœli-
tum. Et eo fortè hic gratior, quàm illic,
quòd & ſapidior ſit. Quis enim neſciat Chri-
fium noſtris in azymis nec ſceptro carere, quo
ibi fulgurat, & miraculorum fulgoribus co-
ruſcare innumeris, quibus in throno caret.

& Euchari. Non infirmior apud nos Chriſtus, ſed qua-

an, præ.

cedat Mor.

ſi divinior. Sine ulla imminutione di-

N 4

gnitatis, prodigiorum corollàâ conveſtitur.
Lautiuùs proinde in noſtro ſtabulo Angelus co-
nat, quàm in ſuo, quaſi dixerim, Apolline.
Metuendum illud duntaxat eſt, ne qui azy-
ma confecimus, in hædi coctione torpeamus.
Si ſapis, Gedeonem imitaberis, qui hædum
priùs jugulavit, tum veròô panes de farinæ mo-
dio ſubegit. Pudet torporis noſtri. Non par-
cimus Iſaaco, & arieti parcimus. Utrum eli-
gas, quem ferias? Aut Chriſtum confodis, aut
ſcelus tuum. Si arietem non vulneras, JksuM
in Crucem agis. Quid JESuM dico? Tu te
confodis, ſi hædo parcis. Vertetur enim in
Pardum hædus, & te conſcerpet. Aut im-
quitatem occidis, aut ab iniquitate occidé-
ris. Quid moraris? Angelo tuo exhibe ini-
quitatem tuam. Si eam jugulas, nihil illà ſa-
pidius. Denique apponitur cum azymis hæ-
dus. Si vivit, nihil eo petulantius, nihil im-
manius. Laſcivit primò, tum furit. Nympha
eſt, cùm pullulat; Polyphemus eſt, cùm ſe-
neſcit. Morieris ludo tuo. Quid, quod vox illa
te Angeli ſugillat? Nanquam dediſti mihi hæ-
dum, ut epularer cum amicis meis. Tu'ſamiori
fratri hædum denegas, qui tot annis militavit
tibi. Et vitulum ſaginatum inter lyras & cym-
bala apponis prodigo fratri, ſupplici quidem,
ſed pannoſo & olim bacchanti. Quid non
exhibes Satanæ, qui Angelo nec tuum ap-
ponis vitium? Ut Lucifer opiparè epuletur
apud te, quos ſumptus, quos labores, quæ
diſcrimina non exhauris? Tot ſubis incom-
moda, ut pecces; ne veròô pereas, agis omni-
nô nihil. Utinam Davidem non æmuleris,
qui pro Saüle ſuum objiciebat caput ho-
ſtium jaculis: Uriam verò pro ſe gnaviter
militantem, obtruncandum curavit. Sata-
næ obaudimus, Angelos ſpermmus: Gehen-
nam emimus, cœlo illudimus. Tota autem
argumenti ſeries ſic poſſet diſponi. Primò,
Angelorum erga nos excubiæ quanti facien-
dæ. Nam ſi ob arcum Deus exaltandus eſt,
quòd nebulis colorum dehicias ſociaverit; quan-
tô magis obſtricti nos illi ſumus, cùm cine-
ri noſtro Irides ſuas, ſuos ſcilicet Angelos co-
pulaverit, non evanidas, ſed inhæſuras pulve-
ri, quandiu pulvis extiterit. Cùm præſertim
Iris nebulas tantùm coloret, Cineri pra ſtet
Angelus, ut Aſpidem & Draconem conculet.
Super Aſpidem & Baſiliſeum ambulabis, & con-
culcabis Leonem & Draconem. Cur? Angelis
. . S
Iuis, Gc. Nonne Madianitæ univerſi, quaſi vir
unus, effugantur, ductore Angelo? Quid er-
go hoſpiti tanto, quo inauramur, & robora-
mur ad palmas, exhibebimus? Pythonifſa Sau-
li omnia ſua appoſuit, & perituro & hoſti.
Nos Angelo & præſidi & infulato Azyma ex-
hibeamus. Secundòé. His eum conſtat oble-
ctari. Nam Venter Eccleſiæ vallatur hiliis, hoc
eſt ex Ambroſio & Hilario, Angelicis cohor-
tibus circumſidetur, quòd Electorum triti-
co abundet. O ſi videres circumfuſos ad aram
Angelos; quo modo calicem lambunt! At quid
mirum veris azymis abripi, quando umbr
tantùm tritici pertrahuntur? Gedeonem An-
gelus convenit. Vis Angelos lautè excipe-
re? Azyma Euchariſtica cum Gedeone appo-
ne. At prius hædum jugula. Quaàm fores in-
humanus, ſi exprobraret tibi Angelus; Nun-
quam dediſti mihi hædum! Quodnam fſcelus
omiſiſti, ut Tutelarem tuum receares? QCa-
ve, ne tibi hædus vertatur in Urſum: Si

„ enim

tifecatio
Paſſionnu.

Luc, ig.
29.

Eccl. 43.

Pſal. 90, 13.

1. Reg. 28.

Can. 7.

Jud. 6.

Gen. 19.

Luc. 15.29.

272

Oliva

mertt
enim Cupiditas non fuerit victima, erit car- cedrina, & lectulus floridus, mediôſque per vn
nifex; & ſi non fragret in thure, flagrabit in ſatellites percontantem de Sponſo, quem niſi
ſulphure, urétque te facibus in extinguibilibus. complectatur & teneat, faſtidit & delatas n
Lita ergo, ne oblitereris. ab eo murænulas, & eum myrrhæ conclu-
. ſum faſce obliviſcitur ſua inter ubera con- mma⸗
Aut quæ mulier, habens drachmas de- ſediſſe. Per vicos & plateas quæram, quem gil
gem: ſi perdiderit drachmam unam, diligit anima men. Amat hæc ſanè, cui ſervi- gde
. „tus eſt, dilectum continuiſſe, niſi eum reap- “
nonne accendit lucernam O everrtit ſe complectatur. Quàm germana & ſuppar ſute
domum, & quærit diligenter, donee hujuſce Charitati Charitas Pauli? Fratres, unte
Virtutes inveniat eam! Luc. 15. 8. inquit „ ego me non arbitror comprebendiſ- Eltaren
egee. ſe. Sequor autem ſi quomodo comprehendam 1 ke⸗
Fervor. Mulier hæc ſanè ſapiens, & una de nume- in quo & comprebenfus ſum d Chriſto JESU. unkla,
Untformi- ro prudentum, quæ, novem cuùm ſupereſſent Is tamen dixerat : Omnia detrimentum feci, Cnltnn
gr⸗ drachmæ, inopem ſe credidit, miſi unam, & arbitror ut ſtercora, ut Chriſtum lucrifa- etin
quam amiſerat, recuperaſſet. Sapientior eo ciam. Dixerat, Coarctor duobus def derium t biee
quoque nomine, quòͤd non in compitis, ſed habens diſſolvi, & eſſe cum Chriſto: pé!mane- han,
domi periiſſe putavit drachmam. Prudentiſſi- re autem in carne neceſſarium propter vos. Hanc Ailis:
ma, quod non in Sole, ſed ad lucernam amiſ- porrò ad Philippenſes epiſtolam dederat in Eſih
ſum ſibi nummum indagandum cenſuit. Ni- vinculis, ut ipfe ait: exiſtimantes preſſuram Ut et
mirum Virtutum ſi und cares, inops es. Ea ſe ſuſcitare vinculis meis. Et tamen catenâ Pau- Ato Oo⸗
porròô domi perditur, ibique latet. Non e- lus circumdatus „cujus ante pedes Lex jace- mmmnli,
nim impediris munere tuo, quin virtutibus bat ut cinis, mundus ſqualebat ut ſtercus, t in kn
orneris. Ibi eſt, ſi quæris. Nolo autem explo- vita horrebat ut compes, Cœlum minus pla- u utht alin
res eam in luce naturæ, ſed ad Fidei obſcu- cebat præ deſiderio curandarum ovium, com- Pen wn e
riorem illum quidem, ſed ſaniorem fulgo- prehendiſſe ſe non putat. Vellet apprehende- ſii Ii glalt,
rem. In capita dividetur oratio. Et primé re, in quo ſe videbat comprehenſum. Vo- 5 ner m
quidem vulgaris animi eſt, drachmis novem luiſſet ab æterno Chriſtum amaſſe, paſſum pro Clpennnis

expleri. Expugnavit Nabuchodonoſor Arpha-
judit. .6. Nad Medorum Regem, haud tamen dominan-
di libido in ejus corde reſtincta eſt tanti ac-
ceſſione imperi, verùm confeſtim Libanum
& Ciliciam eſuriit. Demum nec iis expletus,
Judit. 2.·3. Vocavit omnes Majores natit, dixitque cogitatio-
nem ſuam in eo eſe, ut omnem terram ſuo ſub-
jugaret imperio. Ita ne? Tyrannis regnandi
avida Aſſyriã, Mediâque non expletur, &
Charitas drachmis oppletur novem? IIIa
omnem deglutit terram, hæc verò nummulos

illo eſſe, priuſquam amaretur ab illo. Hac iub-
limitate deſideriorum extimulatus videbatur
ſibi in compede torpuiſſe. Vereor autem, ut
Paulus non animi demiſſioni hac in re, ſed
Domini obſequutus præcepto ſit edicentis:
Cum bhac omnia feceritis, dicite, ſervi inu-
tiles ſumus. Quam ob rem Petrus non ſo-
lùm quid ageret, ſed quàm præſtanter age-
ret attendebat. Etenim cùm inaudiflet Chri-

ſtum præſtò efſe in littore, non ſolùm ſibi

eum conveniendum efſle duxit, verùm nando

P e ) 0

11 er tian

Einent, ooli

decem non exquiret? Quid Regem in ſcenam iter emenſus eſt. Petrus, cum audiſſet, quia Do- ar
traho? Elatus ſuper Dynaſtas univerſos Aman minus eſt, miſit ſe in mare. Alii autem diſci- N Mien
unius conſtantià Mardochæi ità excruciatus puli navigio venerunt. En amandi palæſtram Uuan
eſt, ut maluerit perire, quàm a mancipio non in freto Tiberiadis. Pudet jejunii noſtri fa- lu warlli
Eſther/.6. adorari. Quod ecuùm audiſet Aman, & expé- miſque piget, quam furfur & micæ explent: 1 tler Eg
rimento probaſſet, quòd Mardochæus non fletteret Minuta duo noſtri pectoris gazophylacium ità gbin
ſibi genu, nec ſe adoraret, iratus eſt valdè. Et opplent, ut exundet. Placemus nobis in ab- *“ Kͤ
Ibid. tamen ſcriptum eſt: Poſuit ſolium ejns ſuper om- ſtinentia pomi. Unius profuſio pateræ Deo ſan⸗
nes Principes, quos habebat. Cunctique ſervi victima exiſtimatur. Si fortè unum eroga- a e⸗
Regis ſtectebant genua, & adorabant Aman. verimus Chriſto nummum, pares nos Salo- ſancen
Ergo, cùm ambitio Satrapæ tantorum ad ſe loni, Templi opulentiſſimi architecto, credi- nne unm
fluviorum accurſu non intumeſcat, unius ex- mus. Nec recordamur Zachæum bonorum Ckillu
pers ſitiénſque guttulæ ab ejus littore abhor- ſuorum dimidiam partem in Chriſti gratiam Nelunn
rentis: Pectoris noſtri flamma ſolo fœno paſ- prorogaſle. Ergone redeunti à porcis & lu- en⸗
1. Reg. 14. Cetur 2 Intuere Abſalonem, poſt fratris cæ- panaribus filio Pater factum fatis non pu- i ul e

32. dem, ab exilio reducem, Regiæque red-
ditum, aulam tamen funeri poſthabentem;,
quèd paternæ benevolentiæ ſupremis deliciis
arceretur. Obſecro, ut videam faciem Regis.
duod, ſi memor eſt iniquitatis mek, interficiat
me. Illum pudet aulæ purpuræque, niſi flo-
rem nanciſcatur patriæ humanitatis: Et nos
ſolo atrio virtutum ità diſtinemur;, ut nec pe-

tat, niſi occurrat, amplexetur, exoſcule-
tur, donet tum ſtolà, tum annulo, vitu⸗
lo ſaginet, & lyrâ recreet? Tu veroò filium
Dei excepiſle te credis opiparè, ſi fortè pan-
no conveſtias, & pane paſcas? Suſpirat Axa
auſtrali dotata campo, & tandiu lachrymæ il-
li oboriuntur, quandiu ſuperius inferiuſ-
que accipiat irriguum à Patre. Da mihi be-

Eale Cfenttag
RRclen tator
1 1
ſnu ie

A en
R igerne

netralia meditemur? Introducta fuerat in cel- nedictionem: Terram auſtralem & arentem de- Gen 17.
laria Regis Sponſa, admotâque divinæ Sapien- diſti mihi, junge & irriguam. Nos veròô au- 39.
tiæ mammis, lac inde ſuxerat falerno ſapi- ftrali vel littore contenti ſumus. Nonne irrugiit
dius, gemit tamen, orâtque ſummum amo- Eſau, quamvis ſoli pinguedine, & Cœli rore alſtin Ne

Can. I. Iis pignus: Oſculetur me oſculo oris ſui. A- locupletandus ab Iſaac? Nemo ſorte ſuâ con- a e e
mantis hic ardor eſt, qui nec uberibus, nec tentus eſt, exceptis filiis lucis, quibus ſolis . Ne N
cellaris temperatur, tantmque oſculis com- lcet illicò exſatiari. Mulierem proinde hanc Ihn

l. b. ete
e ne
en g

peſcitur. Quanquam nec iis expletur. Audias demiremur, quæ unius jacturam drachmæ
enim illam poſt oſculi commemorationem, vi- tanti fecit, ut drachmas novem fecerit ni-

deaſque exilire é& conclavi, in quo & tigna hili, quandin decimam non invenit. Nec l iuſuu
. n⸗
imme- Wim n
1e
. —

Stromatum,

immeritô. Siquidem enerves ſint oporteat vir-
htu tutes omnes, una ſi deſit. In Rubeno pietatem
lr laudes erga Joſephum; laudes modeſtiam
RM quùm natu maximus eſſet; laudes patien-

tiam, dum principatum familiæ in Judam ſen-
ſit à patre deductum: tamen und libidinis in-
Gen. 49.2. temmperatiâ corruptus non excrevit. Efueſits es
ſicut aqua, non creſcas. Summi Sacerdotis Heli
virtutes quis non miretur? Aderat Templo,
Annam benedictione impertiit, Samuelis inter-
pellationem ter pertulit, latam in ſe à Domi-
no ſententiam æquiſſimè tulit. Quot ejus in
corde drachmæ! Una defuit, ſeverior ſcilicet
in coërcenda filiorum luxurie diſciplina. Ideoô-
que fractis cervicibus expiravit. Nemo non
novit Ezechiæ Regis drachmas, ab eo ſubla-
tos lucos, reſtitutam religionem, preces non
ſemel fuſas: is gazæ tamen gloriosaâ oſtentatio-

gtenn euf
kent

duun ne & ſibi luctum, & ſuis compedes proſemi-
eſnand navit. Silet Zacharias Archangeli damnatus
enibar calculo. Quid? Nonne & Legis tenax, & æquita-
leiſer. l tis amantiſſimus fuiſſe fertur? Nonne thus ado-
ſeran, osd. evit in fancto? Nonne ſine ulla peccati infa-
inns Tepidtas. Mia tot annos litavit? At legato ad ſe Angelo
Im, C. fidem non habuit. Meritò tot virtutum gem-
Ncheke. cvgnitio mis ornatus, quia uno Fidei topazio caruit,
um. N. S. dum ex ſe naſcituram Dei Vocem non cre-
palumßn didit, elinguis factus eſt, vocéque exutus. Ni-
0. Hellb mirum in Organo una ſi hebetior ſit fiſtula,
Videben univerſa ſolvitur harmonia. Unius raucedo fidis
AMnen lyram in luctum vertit. Videas conſitam à Da-
in te, vide ſecus decurſus aquarum Arborem nec uno
tedlemn viduari folio, eämque ob cauſam ad omnia fœ-
ſmni in al cundari. Folium ejus non defluet; & omnia
W don f. gquacunque faciet, proſperabuntur. Ideò Domi-
ſemnet nus jubet etiam, poſt epularum ſatietatem,
Giſlet . fragmenta colligi, ne pereant. Qui pereant?
Colun i. panes ne, an convivæ? Utrique; deſperatius
iun danm tamen abſque reliquiis diſcipuli periclitaren-
et, i e tur, quamn fragmenta. Phariſæum quis neſcit
aulen i und Publicani deſpicientià tot gratiarum cor-
i hlin rupiſſe manipulos? Angelo Thyatiræ ſum-
i nolik. Apoc. 2. mi conſilii Angelus ſcribit: Novi opera tua,
icr eiſet 19. & fdem, & charuatem tuam, & miniſterium
gkeini tuum, 2 patientiam tuam, & opera tua no-
wli inc viſſima plura prioribus. Sed babeo adr'erſum
nrte De te pauca: quia permittis mulierem Jezabel do-
numn erkr cete, & ſeducere ſervos meos. Vides unius im-
1e e ⸗ probitate nummi tantum æris gazæque cor-
elo, cel rumpi? Nullius apud Deum funt pretii Fides &
n bommn Charitas, quarum altera baſis virtutum, alte-
nii genn ra Deus eſt, quòd toleratæ Jezabelis conni-
rid ventià, quaſi ſuperfuſo veneno, lædantur. Ne-
H“ glecta ſeveritas „quaſi ſubducta drachma ſu-
l lire⸗ pellectilem tantozum operum violavit. Quæ-
In, renda proinde magno ſtudio drachma: ſed
amd jn onmzia Ju. dolni quærenda. Non enim in foro amiſ-
waeed i cepe. ſa eſt, ſed in conclavi tuo. Everrit, inquit,
ifn anum. domum, & quærit. Abeſſe quiſque credit à ſuo
daſien munere drachmam. Audias Mercatores telo-
i kne kuber qniſ. nio vertere, quod colum non reſpiciant. Au-
eni 1.5 ar ſatn. licus ad aulæa charitatem florere non poſle vo-
N N 4 * ciferatur. Qui lugeam intra caſſidem? inquit
& uNi 3 Omnia im. les. Quis non efferveat inter ſontes, ait Ju-
N as zir ooze: dex? Verbo; Nemo drachmæ jacturam non fa-
Noe malum, ketur, quiſque verò procul eam à ſuo nido la-
,Ce „7 Ezaig Dei tere putat. Oraturum ſe Publicanus autumat,
ſorte “ operan. ſi forum eremo commutet. Livorem abs ſe
3, ( “ Ialenta ſperat exuendum Aulicus, ſi à Regia in Pro-
oil varia. vinciam ablegetur. Chriſtum induerem, ait

1 Miles, ſi me loricam exuere contingeret. Fal-
uer a. limini univerſi. Regnum Dei intra vos eſt, ait

Lib. V. 273

Chriſtus. Quod ſi regnum, quantò magis dra-
chma? Quæratis oportet, & eam repertum
iri non dubitetis. Samſon in piſtrino pfallit:
orat Jonas in ceto: jejunat Daniel in palatio:
ignoſcit David & Filio in fuga, & Regi in
ſpelunca, & Semei in via: Zachæus convivium
parat, & pœnitentiam agit: Jacob dormit, &
colum ſpectat: Judith inter phaleras caſtior,
quàm in cilicio, ſanctior in Conopeo Luxu-
riæ, quàm in conclavi pudicitiæ. Infulata Eſt-
her coronam, ut pannum menſtruatæ, faſti-
dit. Introductus poſt cœnam adoleſcens Tobias
ad Sponſam thalamum in aram vertit, fit
Sponſo Sacerdos, conficit & roſis thura. Exſurge, Tob. 8. 4.
& deprecemur Deum. Ubinam, rogo, pudor Tobias ju-
non effloreſcet, ſi adoleſcentes, & Sponſi, & ““
cœnati, & ſoli voluptatum ver in autumnum Lous non
convertunt ſanctitatis? Somniaſſes-ne tu Oratio- nucet.
nis drachmam in toro reſidere, ipſis nuptia-
rum primitiis? Vincitur ab Herode Joannes. 7. ie Re-
Quid eum acturum credes in carcere? Orabit, eulurun
Patietur, Ignoſcet, Jejunabit. Ita eſt. Verùm 6 Zu⸗ o6
. . . Iervantia.
& Præcurſoris tum maximè munere defun-
getur. Cum audiſſet Joannes in vinculis opera
Chriſti, mittens duos eα diſcipulis ſuis, ait illi,
&. Quid agat in patibulo fur? Sui eum cri-
minis poœnitebit. Chriſto ſe diluendum exhi-
buit. Adde & Latronem ab eo objurgatum,
tantique immemorem ſupplicii curam egiſſe pe-
reuntis commilitonis. Neque tu times Deum, qui Luc. 23. 4.
in eadem damnatione es* Factus eſt ex latrone
Paſtor, non quidem ovium, ſed lupi. Quod Tnizndi
Apoſtolis, inter Oliveti delicias & frondes, rar a n.
præſcribetur, ituro ad cœlum Domino, ſica- do uulti.
rius funes inter & clavos è& Cruce præſtitit,
nullo excitus claſſico, nec triumphaturum evan-
gelizavit JESUM, ſed expiraturum. Inter ſues
& glandes, ſi neſcis, ſtolam innocentiæ ſuæ zore
ſcortator ille prodigus reconcinnavit. Ne for- ZJuci.
tè putares, in Templo duntaxat & flagrare
thus, & myrrham legi. Neſcis, & Samaritem Luc.- 15.
& viatorem propè Jerichuntem ſemineci opi-
tulatum, idque in campo advenam præſtitifle,
quod in templo vix Levitæ conficerent? Sa-
cerdos certè id in agro non præſtitit. Quæren-
da ergo eſt in domo tua drachma; ſed lucer-
nam accendito. Non enim ad humanæ pru-
dentiæ Solem, ſed ad fidei lumen ea, quâ cares,
virtus quærenda eſt. Zternis volo te rationi-

Matt. il. 2.

S. Latro.

Volunta-
ria.

„bus dedi. Nolim te aut plauſus venari theatri,
aut ſibilos ſubvereri. Cœlo milita: Cœlum ſuſ-

pice. Militiæ tuæ ſtipendium ſidera ſint. Quàm
vellem, ut cum Davide clamares? Oculi mei pf. 25. 15.
ſemper ad Dominum. Lucerna pedibus meis Elal. Iis.
verbum iuum. Quà ſi utare, brevi repones ..
deperditam drachmam in ærarium cordis. II-
lud autem animarum paſtores in Muliere diſ
cerent cuperem, nempe amiſſam drachmam non
per ancillas exquiri, ſed ab ipſa Matre ſam-
lias diligenter quæri; ideéque reperta quoque Milenr
eſt, quia non per ſervos eſt quæſita. An pu- Nac erec.
tas, Ovem centeſimam vel à mancipio per
abrupta quæſitum iri, vel ſervo ſeſe ovem obla-
turam fuiſſe? Et ibi aberrantem ovem Paſtor
conquirit: & hic Mater familias drachmam ex-
plorat; eàmque ob cauſam neuter ſuo eſt fru-
ſtratus ſtudio, votéque.

Superior
in vigilet.

Rræ vegat.

Fecitque

274

Rrg. Fecitque malum in oculis Domini Dei
eiens. ſui: nec erubuit faciem Jeremiæ pro-
erbum Phetæ loquentis ad ſe eæ ore Domini.
Dei. 2. Paralip. 36. I1. .
Perſecutlo . .
Juſtorum. Hæc de Sedechia, Judææ Rege, perſcri-
buntur. Qui & obſeſſus diu eſt Hieroſoly-
Dei irg. mis, fugatus, captus, excæcatuſque, filiiſ-
pero bei que & regno orbatus, Deique domus exuſta

obedien. ſub eo, vasâque direpta, Judæque impe-
dum. rium radicitùs exſtirpatum. Nemo enim in Re-
gum ſyllabum, poſt Sedechiam „relatus eſt ex
Judæis. Unde, quæſo, nimborum tempeſta-
tũmque vis tanta? Peccavit. Peccavit & Achaz.
Victus ille quidem eſt à Rege Syriæ, non ta-
men combuſta urbs eſt. Dices, non eum pec-
2. Par. 28. Caſſe, ſed tantùm de illo ſcribi: Non fecit recétum
ů in conſpettu Domini, ſicut David pater ejus. Mi-
2. Par. 22. nora proinde peccantem minor quoque poena
6. excepit. At Ochozias peccaſſe dicitur: Fecit
igitur malum in conſpeciu Domini, ſicut Domus
Achab. Interfectus ille quidem eſt à Jehu,
Samariæ Rege, non tamen everſum regnum
Davidis eſt. Quare ergo, peccante Sedechia,
domus Dei ſubvertitur, & ſtat cum regno
domus, Ochozià peccante? Dices ab Afſſy-
riis ſæviora pati potuiſſe Judæam, quam à
Duce tribuum Iſraéel. At Joachim ab Afſy-

ris raptus eſt Babylonem. Dices, ab Afſſyyriis

quidem, non tamen ejuſdem imperio Princi-
p's. Imò idem Nabuchodonoſor utrumque vin-
xit & vicit, Joachim & Sedechiam. Tamen
illum ità regno exturbavit, ut nec Solium nec
Templum everterit: hunc verô penitus oppreſ-
ſit, urbe Temploque direptis. Quare ergo
tam diſpar eventus, ubi non par adverlſa-
rius, ſed idem? Forte Joachim non pecca-
vit? Imòô improbitatis ejus elogium deleri non
2. Paral. 36. poteſt. Fecitque malum coram Domino. At
6. turpiùs Sedechias fœdatus eſt. Unâ penè inqui-
natus videtur lue cum Joachim: Fecitque ma-
lum in oculis Domini Dei ſui. Quid, quod Ma-
naſſes longè atrocius Dominum irritavit, ex-
celſorum reparatione, lucorum dedicatione,
cultu ſiderum? Eum tamen tam fœdè peccan-
tem captivitatis procella corripuit, urbe ta-
men ſoliéque ſuperſtite. Ergo ruinæ tantæ
quæ radix? Audi: Nec erubuit faciem Je-
remiæ Prophetæ loquentis ad ſe ex ore Domini.
Eccleßzfti. Penè exanimatus intercido. Ecquis non cohor-
cihonoran reſcat? Quis labare non putet principatus orbis
di. terrarum penè omnes, ſi Prophetæ vox floc-
Ecclefhafi. Ci habita incendio, everſione, captivitate
ca guriſ. Templi, imperii, Regis vindicatur, nulla
diétio. omnino raparationis ſpe? Porrò non vinctus
aut ſpretus eſt Jeremias à Rege, non rejectus
à Regia, non acceſſu interdictus; tantùm il-
lum pannoſum & ſqualidum infulatus in byſ-
ſo Princeps non expavit. Nec erubuit, inquit,
JFaciem Jeremie. Quod ſi eum poſtea dedi-
dit calumniantibus, coactus id præſtitit, non
ſpontè. Periimus. Fatali, nec inſtaurandâ ever-
ſione regnum Judæ convellitur, ſi Rex Prophe-
tam non vereatur.- Et Dei Vicarium anima-
rum Epiſcopos, & Miniſtros Sacramentorum,
& Evangelii præcones impunè deſpuunt non
dico capita laureata, ſed Dynaſtæ? Domicel-
lis licebit, quod Imperatoribus non licuit?
An prophetia ſeveriùs vindicabitur, quam

Ibid.

2. Par. 33.

Obedientia
neglecta.

Jer. 38.4.

Oliva

Pontiſicatus? Quorſum, rogo, evadet infu-
larum & purpuræ contemptus tantus, ac penè
deriſio? Pudet impietatis. Quid ſi, (quod ab-
ſit) Petri claves audaciùs interdum proculca-
rentur, quàm Faſces Amani? Dei voci quis,
non Conſulum modè, ſed Decurionum non
obgannit? Verbi Domini pretium nullum, Coœ-

Verbi Dei
contéptus.

léque tonante, non jam Cervæ abortiunt, ſed Cncio cum

timore au.

ranæ reclamant. Audi, quid de aſſeclis Sede- tnn

cCchiæ pertonet Dominus: Mittebat autem Do-
minus Deus ad illos per manum nuntiorum ſuo- z. Par. 36
rum, de nocte conſurgens, & quotidie commo- 16.
nens. At illi ſlfasgabin nuntios Dei, & par-
vipendebant ſermones ejus, illudebädntque Prophe-
tis:⸗ donec aſcenderet furor Domini in populum
ejus, & eſſet nulla curatio. Non hic leges aut à
populo, aut à Sedechia ſatos lucos, vituléôſque
conflatos: Non hic oppreſſi Nabuthes, non
violatæ Suſannæ; non ſervati Agagi, non ju-
gulati Abimelechi, non Eliæ fugati, non vi-
Gtimarum abliguritio, non Moabitidum ſtu-
pra, non faſtiditum manna: una prophetiæ
contemptio, nec pluris habitus à Rege Pro-
pheta: & tamen ſine curatione plaga. Fa-
teor pavorem meum. Cohorreſco, quoties
irarum memini, quibus voci Domini rebel- .
les aut Principes, aut Reſpublicæ labefacta-
tæ ſunt. Non Manaſſes lucorum ſator Davi-
dis regnum evertit, ſed Sedechias Prophe-
tarum contemptor coronam Judæ Aſſyriis Confeſaris
compedibus proſtituit. Exaruit Jeroboami dex- FPatendum.
tera, non quùm aut ſceptrum Iſraélis uſur- c„echin
pavit, aut conflatis abs ſe vitulis thus nefariè mis impa.
adolevit, ſed quuùm eam in commonentem ſe viens.
Prophetam audacter protendit. Et ecce vir R
Dei venit de Juda, Jeroboam ſtante ſuper al- ebe k
tare, & thus jaciente. Didici, Coœlo præcento-
re, fore, ut aliquando perditiſſimi Regis dex-
tera obrigeſceret. Erexit Idolis aram, nec aret?
Altari adſtat, nec torpet? Jam jam exareſcet;
quando correpto batillo thus Monſtris in-
cendet. Verùm & thura fumant, & viget
dextera. Quis cœlo fidem præſtet in poſterum? Eceleßaßi
Portendunt ſidera peccanti Principi paraly- ce aikan-
ſim: idolo litat, & floret? Ecquando trun-
cus exareſcet? Cùm Prophetam non audierit.
Cüumque audiſſet Rex ſermonem bhominis Dei, 3. Reg. 1.
quem inclamaverat contra altare in Bethel, ex- 4.
tendit manum ſuam de Altari dicens, Apprehen- Religuß
dite eum. Et exaruit manus ejus, quam exten- Kan non
derat contra eum,nec valuit retrahere eam ad ſo. Aelent.
Altare quoque ſciſſum eſt & effuſuis eſt cinis. Au-
diſtin? Regis exaruit manus, non quòd eam ad
Idola tetendiſſet, ſed quòd extendiſſet illam con-
tra objurgantem ſe Prophetam. Violati Numi-
nis reus compellatus eſt Saul, quòd opimis ex
Amalec ſpoliis a Dei lege abſtractus eſſet. Præ-
ſtò triumphanti Samuel fuit, qui pœnam re-
belli interminaretur, inquiens: Pro eo qud 1. Reg-15.
abjeciſti ſermonem Domini, abjecit te Dominus, ¹4.
ne ſis Kex. Ergo ſervatus Agag Saülem per-
didit, ideéque periit, quia vicit; nec illi par-
citur, quia Dei hoſti pepercit. Dum catenas agnini
Amalechitæ non injecit, ſe ipſum vinxit, eâ- elemenis
que de cauſa coronam amiſit, quod adverſa- damnatun
rius vitam non perdidit. Siquidem, aut hoſti
amputandum eſt caput, aut capiti tuo infula de-
trahetur. Unius tantùm cruore Agag chla-
mys tua rubere poteſt. Is ſi vivit, non re-
gnabis. Abjecit te Dominus, ne ſis Rex. Itaà

Severitas⸗

eſt. At latæ in Saülem ſententiæ dies non di-

citur. Non erit Rex, quia mandatum Domini
violavit.

enun

ei hagne

itu le
ſtte
1 inien
e eerd
ell,
Mun on,
Iehyetan
ſehlr. Mr⸗
Utlee alt
n ais
a Mofol⸗
u,unbetun
l, nec tu
GNri eptl
Ct luo cla
Mu men:
Eim g
Nn whece

14 lene. ibet h
I kettun
1n Codl ken
Ar n Nilin
Ehoftlann
ulmn im ſlo,
Aertkt ninton
nſo e Pirt
i lecls
N eſalinr,
n⸗ Düin ſi
Uenlee Upph
1 crine
nhirtr 5
inſtce il

B

e

d

t,d D
dele⸗ ine
1 D.*
I . l
CNNne
Pplhen
es, Mn
.
Mon l.
dunn ſn.
propbeie
dege M-.
1ga. r.
) Joottr
wim nebe.
1s Propte.
e Mrut
boamider!
nnels un.
thns ekttr
Menten k;
Ur atte af
te ſihr ,1
loptront
Regser.
m, nec al
m exareſe,
Monſtris t
t, &
in pofenmn
eit lfe
uankotn.
Donn audent.
uninir Dinl
4 Helbel, en
n Ahnele⸗
,Ninn eug
ere en /
e ciuie Mr.
nvodem⸗
illetilanon⸗
Volricnt
od opindil
usekere
use
i S
A in

. t Dynmmſ⸗
n Glen e,

coh

I. Reg- 15.
28.

Eccleſiaſti-
ci & Supe-

riores coli
adebent.

Stromatum, Lib. V.

violavit. Quâ conſternatus interminatione
Saul rogavit primum Samuelem, deinde illum
penè compulit, ne ſe deſereret. Tum enim-
verò quod amiſſurus imperium erat, eo exci-
dit infeliciter; quaſi cunctantem in ſe vin=
dictam Numinis attraxiflet, quæ tandiu ſubſti-
tit, quandiu ſpreto imperio Domini, Prophe-
tæ pallium damnatus Princeps non concerp-
ſit. Apprehendit ſummitatem pallii ejus, gQucæ
& ſciſſa eſt. Et ait a eum damuel : Scidit Do-
minus regnum Iſrazl à te hodie, & radidit il-
Iud proximo tuo meliori te. An non exalbeſcis tan-
ti fragore tomitrui in Saülem ruentis decurtatæ
occaſione chlamydis? Qui legem ſuam viola-
tam non æquè tulit, dilato tamen ſupplicio,
Prophetæ ſui afſumentum dejectione Princi-
pis vindicavit. Plus nocuit Sauli abſciſſa fim-
bria Sacerdotis, quaàm Tyranni cervix non
abſciſſa. Quédque mirere, non irà, ſed fiducià
pallium comprehenderat Prophetantis. Atta-
men, etiam ſine injuria, violentia Regem pro-⸗
ſoripſit. Miraris Samuelis injuriam Dei con-
tumeliæ antelatam? Mirare Unigeniti Cru-
cem parcius vindicatam, quàm neglectas vo-
ces Apoſtolorum. Agitur in patibulum Chri-

ſtus, irridetur, proſcinditur & maledictis &

haſtâ, nec tumulatus eximitur ſervitute, ip-
sque in ſepulchro tanquam Herodiano in car-
ceré, ſaxo clauditur, & militibus conſepitur.
Haud tamen abdicatur Synagoga, nec Urbs
deſeritur: quin divinus Amor effulgurat in

Sion, ubique Prophetæ, ubique prodigia. Vi-

Verbi Dei

ebtemptus.

Act. 13.46.

Vocatis

Preta.

Matth. 21.

34.

Luc. 9. F.

detur Jeruſalem non Deum interfecifle, ſed
IrSU M ſceptro decoraſſe. Ubi veròô Cæſis diſ=
cipulis edicitur, ne prophetent, illicò, repu-
diatà Synagogâ, adoptatur Gentilitas, Sio-
ni captivitas, Idololatriæ Sacerdotium defſti-
natur. Tunc conſtanter Paulus & Barnabas di-
xerunt: Vobis oportebat primuùm loqui verbum
Dei: ſed, quoniam repellitis iüllud, & indignos
vos judicatis æternæ vitæ: Ecce convertimur ad
Gentes. Libet hoc loco de Domino conqueri,
qui perditum iri Agricolas prædixit à Patre,
non quòd ſervos trucidaſſent, ſed quòd fi-
hum occidiſſent. Malos males perdet. At niſi
me Apoſtolorum acta ſefellerunt, video, tru-
cidato jam fllio, & vineam cœli rore rigari,
& evehi vinitores ad ſigna. Quid plura? Im-
miſſo Dei ſpiritu, non urmi prophetavere car-
nifices. Ejectis autem Apoſtolis, & vineam A-
per depaſcitur, & gladiis agricolæ confodiun-
tur. Dubitare jam nemo poteſt graviſſimum
impendere ſupplicium iis, qui aut Dei ver-
bum, aut evangelizantes Dei alumnos con-
tempſerint. Et qui non receperint vos, exeuntes
de civitate illa, etiæm pulverem pedum veſtro-
rum excutite, in teſtimonium upra illos. Parci-
tur Samariæ, quæ Chriſtum extrufit. Non iis
parcitur urbibus, quæ diſcipulos non excepe-

rint. Non ait, ſi me fortè lapidibus obrue-

rint, exite: ſed, ſi vos non receperint, con-
flagraturum in eos pulverem regerite. UÜbi ego
ſuffigar, & Petrus concionetur, & vos mora-
mini roborandi Virtute ex alto. Proſilite, ſi
qua vos ciwitas non audierit. Malo mei ſangui-
mis hirudines non perire, quàm ruboris veſtri

culices non obrui.

275

Nolite timere, puſillus grex; quia
complacuit Patri veſtro dare vobis
regnum. Vendue qua poſſidetis, Gc.
Luc. 12.32.

Ad egenorum abſtergendas lachrymas ſa-
tis videri poterant panni Salvatoris, recuban-
tis in fœno. Verùm magnitudo collegæ ſo-
latium imminuit egenorum. Siquidem ſo-
cium eſle Dei in inopia ſolatur profectò pau-
peres. Non tamen ita inops efle poteſt vel in
panno Deus, quin & in panno Regum pur-
puras cum auro & thure excipiat vectiga-

les: quin hoſpes in nuptiis propinet ex hy-

drüs falernum pro frigida: quin in eremo &
fameſcens recreetur ab Angelis, & fameſ-
centes turbas panum piſciumque prodigiosâ
ſaginet exundantiâ: quin cœnet & apud Mar-
tham lautè, & apud Simonem ſplendideè, &
cum Zachæo, Matthæôque non ſordidè: quin
denique in Cruce nudus & velum Templi
Gentilitati tribuat, & Latronem donet tum
regno, tum cœlo. Proinde perſonata in Domi-
no Opulentia cruſtam quidem illa inopiæ præ-
fert, ſed Orbi terrarum cùm præſit; mendi-
corum honorat veriùs angorem, quàm levat.
Prodit nunc tandem ex Africa Paulinus, qui
tanti fecit inter inopes adoptionem, ut ex
opulentiſſimo Senatore factus ſit egentiſſimus
Clericus; tum verò, quaſi parum efſiet ſuis
ſe exuifle opibus, mii ſeſe quoque abdica-
ret, corpus ſuum, quod jam ſacco contexe-
rat, vinculis onerandum tranſduxit in Afri-
cam. Quis veſtrum tam inops neceſſitate eſt;
uam eſt Paulinus voluntate? Puduit eum ege-
llatis, niſi ſacco adderentur & catenæ. Vide-
tis Exepiſcopum in agricolam verſum: vide-
tis batillos converſos in farculos. Nullà- ne,

In die Se
Pauli Na=
lani ad
mendicos
in Templo
§. Vitalis.

Paupertas.

Status me-
diocris.

5§. Dank!⸗
nus.

quæſo, ſpe ità vir princeps decrevit? Imò ma-

ximâ. Qua? Conſulatus fortè? uberiori. Vide-
bat oculatiſiimus Præſul latere in tanta ino-

pis vita auſieritate, quaſi ſub dura conchæ

teſta fœcundum nucleum margaritis. Et mira-
mur, eas patuiſſe opes oculatiſſimo Conſulum,
quæ latere nequiverunt Tobiam caligantem?
Is evocatum ad ſe filium in hæc verba affa-

tur! Woli timere, ſili mi: Pauperem quidem vi-

am gerimus, ſed multa bona habebimus. Mul-
ta, inquit, bona. Quam multa? Ommia. Suſpice
colum, & numera ſtellas, ſi potes, ſic erit
patrimonium tuum. Parturiunt aflumenta byſ-
ſum, micis horrea redundabunt, accubitus
ſub dio porticus amplificat & theatra, ſtramen

ſolium elaborat. Ned babebimus. Habebimus,

inquis? Quando hæc erunt? Ita eſt: habebi-

mus, non habemus, ſed habebimus. Futurum

eſt; ſed eſt omninò futurum. Modicum, &
coelum patet. Verùm animalis homo, quicquid
ventrem non ſaginat, ſpernit. Habebimus! ſed
regnum eſt: ſed colum eſt: ſed Deus eſt. E-
gregiè, ſed habebimus; interim contabeſco.
In numerato malim aſſes non multos, quam
ſeſtertiorum ſœnus ampliſſimum. Affinem tu

te præbes cuidam ruſtico, qui, cùm obtu-

liſſet Antonino Florentiæ Præſuli plenam fru-
gibus ciſtam, ſpes ſuas fruſtratas indoluit fri-
gida Archiepiſcopi voce; Dominus retribuat.
Cujus & querimonias & moœrorem ſolaturus
Epiſcopus, revocato ad ſeſe ruſtico, maluiſ-
ſes, inquit, pro mercede marſupium, quaàm
Deum.

Tob. 4. 2

27/6 Oliva

Deum. Ut videas me plus tibi reddidiſſe, quam
recepiſſe abs te, ſchedulam, in qua conſcripſe-
rat Dominus retribuat, ex altera parte lancis
appendit, pendente ex altera plenà frugibus
ciſtà. Cujus ſanè pondere longè gravior ſche-
dula viſa eſt; quæ lancem, quam occupabat,
humi depreſſit. En ſpes veſtras futuras quidem,
ied non inanes! Habebimus, non habemus; ſed
habebimus. Et merces præſtò erit, nec erit aut
Luct2. 32. domus, aut chlamys; regnum erit. Complacuit
Patri veſtro dare vobis regnum. Multa bona ha-
bebimus. Verùm divites jam poſſident, quæ nos
poſſeſſuri ſumus. Abſit. Habent, quæ poſſeſ-
ſuri non ſumus. Neque enim purpuræ, quam
induemus, innaſcitur tinea: noſtrum non æ½
ruginat aurum: ſohum illud non labat. Beati
Luc.6. 20. Pauperes, quia veſtrum eſt regnum Dei. Dices,
nonne feliciores eſſemus, ſi & hic opes, & ibi
beatitatem haberemus! Pernego. Nam ſi ter-
rena relinquenda ſunt, ſatius eſt iis caruiſſe,
quaàm ea abdicaſſe. Age: ſi cœnaturos cum
Rege Optimates edentulos eſſe oporteret, an
non præſtaret acceſſiſſe ſine dentibus ad men-
ſam, quàm dentium extractione cruentà ap-
tum fieri deliciis? Abjiciendæ ſunt ſarcinæ, ut
anguſtum oſtü foramen, quo tranſitur in re-
gnum, tranſinittas. Præſtat, eas non geſtaſſe,
quàm cum dolore deponere. Præſertim eò de-
creſcente futurâ beatitate, quò minor fuerit vi-
tæ noſtræ calamitas. Niſi campus ſtercoretur,
ſterileſcit in meſſe. Toleret ſpe ſegetis fœdi-
tatem, ſqualorémque ſatiomis. Putreſcat ne-
ceſſe eſt granum, ut ſpica pullulet. Tu quo-
que patere ſtramenta & fordes tuas, ſi cu-
pis in culmum gloriæ revireſcere. Pauperem
vitam gerimus, ſed multa bona habebimus. Quid
agitis? Caput infulis expedimus, aptamus ſce-

ptris dexteras. Reſiſtite. Num Tobias emen-

titur? Imèò prophetat. Quare ergo non ha-
bebimus multa bona, ſi pauperem gerimus
vitam? Quia appendix deeſt, quam ſpei ſuæ
Tobias ſuppoſuit. Multa, inquit, bona habebi-
Tob. 4.23. mus, ſi timuerimus Deum, & receſerimus ab om-
ni peccato. Audin? Non ſat eſt inopia, ut bo-
nis potiare. Timor Domini coronam fabrica-
tur, ſed inopi. Sola ſine candore mendicitas
ſupplicium mortalitatis eſt, non ſatio immor-
talitatis. Pauperem ſe Dominus vitem dixit,
ſuéique ſectatores, quos paupertate initiave-
rat, palmites appellavit. Nihil vite felicius, ſi
ferro putetur, & racemis abundet. Quod ſi
aut arcat, aut etiam ſylveſcat, nihil eâ ino-
pius. Fili hominis, quid fiet de ligno vitis? E-
tiamſi Dives timore Dei deſtituatur, urbem
ornat apparatu ſuo. Sapiens, quanquam pec-
cator, civibus prodeſt, roſtris præeſt, jus
edicit. Miles vel voluptuarius, Rempubli-
cam conſervat. Soli mendici, ſi careant in-
nocentiâ, urbes dehoneſtant, fores obſident,
templa inquinant, oneri ſunt civibus, magi-
ſtratibus, imperio. Abies exareſcat licet, de-
dolatur in navim. Qupreſſo laquearia com-
pinguntur. Palmes aut botryonibus foœcunda-
tur, aut flammæ debetur. Timore Domini
munita paupertas imago Chriſti eſt, gazo-
phylaciumm Dei, coœli ærarium, virtutum em-
porium aula ſanctitatis. Egeſtas autem non in-
nocens fſentina blaſphemiarum eſt, charyb-
dis innocentiæ, criminum abyſſus, fons ærum-
narum. Candicet proinde inopia, ſi regni
Luc. 6.20. Purpuram concupicit. Complacuit Patri ve-
Aro dare vohbis regnum. Vide autem, quaàm

—

inops eſſe debeat deſtinata ſceptro paupertas.
Quem puſillum eſſe gregem dicit, jubet mihi-
lo minus abjicere, quæ poſſidet. Vendite, quæ poſ-
ſidetis. Invenit Chriſtus, quàâ ratione etiam ii,
qui omnia reliquerant, aliquid ultra omnia &
erogarent, & venderent. Vult nos perfectiſſi-
mè pauperes. Verùm hæc non modèò nos non
delectat inopia, quin eam maledictis, ſi nos
urat, proſcindimus. Cave ne pannoſus & blaſ-
phemus in ſcopulum incurras, quo blaſphe-
mus in Chriſtum Simon de Tornaco impa-
(us eſt. Hic enim, ut primùm teterrimum
in JIEsuMk virus evomuit, diſtortis illicò ocu-
lis obversiſque mugire cœpit. Quéôdque mi- Ez L. A-
rum eſt, qui ità loqui dedidicit, ut nec Boë- pum diſt.
tium, quem authorem in pretio præ cæteris eml.
habuit, nominare poſſet, Aleydem concubi-
nam ſuam ſine mugitu compellabat. Ità mi-
ſer elinguis cœlo, Orco eloquens vitam ocyùs,
quaàm ſcelus confecit. Video & mendicis no-
ſtris pleroſque de luto & pice loqui quaſi Or-
pheos, quos audias ad divina balbutire qua-
ſi pecudes. Næ tu inopiam blaſphemaſti, qui
mugis, quoties de libidine non peroras. Idem
ſcelus, ut propages, quàm palam & luculen-
ter evulgas, quod, ut eluas, nec Sacerdoti
clanculum inſuſurras. Chriſti dolores nec ani-
mo præcipere, nec aure concipere potes: Ve-
neris autem ſordes & mente imbibis, & corde
confingis. Ità ne ſtipes es in pomario Gethſema-
ni, & Cedrus es in nemore Samariæ?

Domine, ſi tu es, jube me venire ad S. Pinu.
te ſuper aquas. At ipſe ait, vem.
Martth. 14.

Si IEsus ille eſt, jubeat te ſuper undas
ambulare, quamvis hominem, & petram. Tu
veròô, ſi Petrus es, cùm audieris, veni, no- Hawan;
li trepidare, ſed curre, præſertim ſi & Na- timores
vi hinc, & hinc Chriſto juvere; velimque
præferas vento valido, omnipotentiam Domi⸗= Rrn
ni validiorem. Non enim potentior ad tempe-
ſtates ciendas eſt Eurus, quàm JxSVUsS ad ea-
rum impetus coërcendos. Denique ventus nec
te demerſit, licèt validus, nec cymbam hau-
ſit: Chriſtus verò nutu ſuo, & ventum pro-
fligavit, & mare compeſcuit. Proinde perge,
quàa graderis. Nihil emm Te dignius, mil
Chriſto gratius, quam ſi ambules audacter ſu-
per undas, quas cæteri navigio tranſmittunt.
Hoc enim & omnibus præſtandum eſt, qui A-
poſtolos conſectantur, & ab Apoſtolis præſti-
tum, qui Domino adhæſere; nempe præſtan-
tior ineunda nobis via eſt, eâque terenda ſe⸗
mita, quam vulgus non atterat. Hoc decet
Petrum, hoc Petro Chriſtus edicit. Eluxit in
Dei militibus hoc, quo de agimus, robur. Ete- Imitandi
mim pugnaturi in Philiſthæos Samſon & Da- Paudt.
vid, fundâ alter, alter maxillà de cataphractis
triumphavit. Si Deo militas, audeas neceſſe
eſt, quod cæteri non conſueverunt. Saüli
comparetur lorica, acuatur haſta, armiger an-
tecedat. Hæc David renuit, qui Goliam inva-
dit funda lapidéque munitus. Neque uni id
uſitatum militi: cohors Gedeonis univerſa
imbellis cogitur, inermis pugnat ; Paucis 3
non gladiis, ſed lagenis delet Madiani-
tas. An non tibi Petrus videtur ambulare
ſuper aquas, cuùm vides fugatos enſes à
teſtis, dejectum Gigantem à funda: cæſos
in

Fervor.

wo6
, ts

Elguti in
Elig in me,
Aimor. Deye
udn, un
jlonte
l Mte leciſo
ine Iintir
enüiln
Gnnnd he
hnmEred-

It Mrentl

e I.
ec M.
ent
onlh
lum.
ndeſte
Ccs o
dl.
te gn⸗
mfi,i
tas Iken
loculen
deteon
8g der an⸗
dotez: Ne
8,Kondk
Gethlenr.
tie!

Venife An
it, n

ſet uis
Hereimn 1
, vVeli ,Mz
m 1Ne*
e; Nelnge
ntiam Dim,,
ot d tne
18V6d er
e vennns
Chnbin NA.
entum ir
Moince elſe
lgnns, I
5 Audackt 1
h triaſninn.
amet Gir
pool⸗ Nr
empe e .
ſe tetenl .

Stromatum, Lib. V.

in mandibula à viro uno viros non minus mil-
le? Et quando aquæ meminimus, ut, quod
in baltheo probavimus, agnoſcamus in ſtola,
recordemini præparati à Nehemia ſacrificii.
Exftructa ara, cæſæ victimæ, accincti Sacer-
dotes, ligna ſuppoſita: ſolus inter hæc deerat
ignis, quo hoftiæ abſumerentur. Unde puta-

„ Mach. tis fomiti flammam comparatamn? Sacriſicia,

inquit, qucæ impoſita, erant, juſſit Sacerdos Ne-
hbemias aſpergi ipsa aquä. Quid plura? Ut Sol
effulſit, lutum, quod glaciatum ſideris afflu-
xu colliqueſcere conſuevit, obduruit, aruit,
exarſit. Accenſus eſt ignis magnus, itd ut om-
nes mirarentur. Mos Dei hic eſt; qui, quod
vulgare eſt, deſpicit. Ex aqua ignem elicit,
ut priùs ex icto ſilice non ſcintillas, ſed ſtillas
expreflerat. Viſa mihi flamma eſt ex undis
proſiliſſe, cùm intuerer Zachæum inter epu-
las pœnitentiam edoctum, ipsiſque in pateris
ſummam auri non modicam pauperibus ero-
Luc,19.8. Baſle. Ecce, dimidium bonorum meorum, Do-
mine, do pauperibus. Meritô præmiſit admi-
rantis indicem: Eece. Quis enim non miretur
inter delicias Publicanum vitia rejecifſc? Me-
Tbid. ritô proinde ait de illo Dominus: Hodie ſa-
lus huic domui facta eſt. Cur? Dimidium bo-
norum, inquies, dedit. Immòô reddidit. Apo-
ſtoli omma dedere, & nullum fraudaverant;,
nullus eorum tamen audivit ſalutem ſuæ domui
factam. Audit Zachæus, qui alios ſpoliavit,
& dimidium ſibi bonorum reſervat. Nimirum
Zachæi erogatio inter patinas & pateras pro-
fluxit; quo tempore non de pœnitentia cogi-
tare ſolemus, ſed de deliciis. Ideôque tanti a-
Can. 4.8. pud JusM pretii eſt. Veni de libano. Ad quid?
Coronaberis. Corona, ob commorationem in
Libano, ubi Cedri, & nemora? Quis in Al-
gido coronatur? quis triumphavit in Tuſcula-
nO? Falleris. Coronabitur Sponſa & Libano re-
greſſa, non ob cedros & myrtos, ſed ob Leo-
nes & Pardos. De cubilibus Leonum, inquit,
de montibus Pardorum. Nimirum inter nemo-
rum delicias eos nacta eſt cordis, corporiſque
dolores, quos Daniel Babylone evaſit in lacu,
& Ignatius in amphitheatro paſſus eſt Romæ.
Aeſtus in nive, & lamiatus in umbra rimatus
eſt amor. Dedôque coronatur & Libano arceſſi-
ta Sponſa, tanquam egrederetur è lacu, igné-
ve Babylonis. Proferrem amygdalas und prodi-
iſſe nocte reciſo & ſurculo. At ſymbolis Chri-
ſtianæ virtuti proluſum ſatis. Quam inſuetum,
ut parenti filius non parentet? Attamen vetat
Dominus adhæſurum ſibi diſcipulum ſuam in
domum regredi, ne fortè Patris nuper defuncti
Luc.9.50. funus percuret. Nequere me. Domine, permitte
mihi primum ire, & ſepelire Patrem meum. Di-

I. 20.

lbid.

xitque ei Jeſus: ſine ut mortui ſepeliant mortuos

uos: Tu autem vade, annuntia regnum Dei.
Negas, hunc ſuper undas ambulare juſſum,
qui lachrymas funeri patrio vectigales calcare
jubetur, tum juſſus eloqui, cùm Parentis recor-
dabatur tum primùm linguam conticuiſſe. Er-
go-ne cùm Pater ſepulchro exchuditur, filius
in campum exit, ut vitam enuntiet? Importu-
na ſanè vox eſt lugenti. Tamen, qui jubet
Petrum in tempeſtate calcare fluctus, vult diſ-
cipuli efflorere in fletibus eloquentiam. Vade,
annuntia regnum Dei. Oblectatur Dominus id
generis pomis, quæ non æſtate maturuere,
ſed hyeme. Lugere ſtatuit Magdalena. Vulga-
re id eſt, niſi inter epulas lachrymetur. Daniel
orat. Orat & Phariſæus, damnaturque. Sed
Ethicæ Comment. Tom. IV.

277
orat Daniel, latà de non orando lege. Gra-
tum id Deo tantùm, ut, qui os ſuum diduxe-
rat, quo pſalleret, Leonum ora compreſſerit,
ne vorarent. Saltat David, ſed ſpectante, &
irridente Michol. His Numen fructibus dele-
Ctatur. Deleckatur, inquio? Exleges hofſce ità
expoſcit fructus, ut ſecurim intentet ſuam, ſi
eis Arbor non abundet. Oblituf-ne es arefactæ
in Chriſti verbo ficulneæ? Non enim, inquit
Marcus, erat tempus corum. Et ideò acceéſſit
ad eam JEsUs, cui faſtidio ſunt, quæ ſupra
morem vulguſque ſeſe non efferunt. Edebat
Deo ficus intempeſtivas Tobias, qui à convi-
vio ſurgebat ad funera. Exiliens de accubitu ſuo,
relinquens prandium, jejunus pervenit ad cor-
pus. Quis exſpectaſſet regnum patinis? Quis
funus erupturum præſagiiſſet ab epulo? In Mu-
ſica quàm importunus luctus! Quale, rogo,
Numinis palatum, cui non ſapit adoleſcentis
Evangelium, miſi Pater inſepultus negligatur:
cui ſenis jejunium deſipit, niſi epulum ſepul-
chro commutet? Hic, ut civi parentet, jeju-
net: Ille Patrem non ſepellat, ut pane vitæ &
intellectus nutriat Galilæos. Nimirum in Dei
horto tunc ficorum tempeſtas eſt, cùm non eſt
tempeſtas ficorum. Cumque viciſſet à longé ſi-
cum, venit, ſi quid ſorte inveniret in ea. Enim-
verô divini agri ea ubertas eſt, ut vel folia ſa-
ginent, & nullus non militet Autumno menſis.
Ex utraque parte fluminis lignum vitæ, afferens
ſructus duodecim, per menſes ſingulos reddens
Frubtum ſunum. Et folia ligni ad ſanitatem Gen-
tium. Memini ab Ambroſio animadverſum,
Joannis præcurſoris deſcriptam tantum in E-
vangelio eſſe exultationem in utero, ortum;
& prædicationem; omiſſis iis, quæ ad ado-
leſcentiam ſpectabant. Nimirum ea tantùm
magni ſunt apud Dominum preti, quæ ſin-
gularia ſunt. Tentabo, inquies, Dominum,
ſi iſchuc reſpexero. Imò verò moleſtus fuiſſe
fertur Domino Achaz, qui mihil pre clarum,
& ſupra morem auſus eſt cogitare. Nunquid
parum vobis eſt, moleſtos eſſe bhbominibus, quia
moleſti eſtis & Deo meo? Propter hoc dabit
Dominus ipſe vobis ſignum: Ecce Virgo conci-
piet. Volo Ifraélem;, etiam in fœtu, naturæ,
gentiumque leges ſupergredi. Virgo conci-
Piat: ſed iſi concipit, nolo pariat, niſi eum,
quem Pater genuit ab æterno, inter fulgura
fulgoréſque Sanctorum. Videſ-ne ut eximia
Dominus meditetur. Veni, Petre, ſed ſuper
undas. Vaticinare, Jeremia, ſed loqui neſcius.
Eſto columna ferrea, ſed puer. Hæredem fſui
ſpiritus adoptet Elias: ſed ab aratro. Eliſæus
ad prophetiam immigret a ſtiva. Porrò quàm
inſolens, ut fihum Pater ducat ad necem!
Duxit Abraham. Quàm arduum, ut adoleſ-
cens Dominæ reluctetur? Joſeph obluctatur,
& in Ægypto, & ſervus. Quis Regi reſiſtat,
ardente præſertim clibano? Obſtitit non unus
Abdenago. Quis Regi & trepidanti & epu-
lanti non blandiatur? Angelus, & Daniel.
Sed quam ille mortem Regi comminatus eſt,
characterum verborümque ambagibus involu-
tam, hanc is enucleavit, inquiens, inventus es
minus habens. Ambulavere hi omnes, & ſu-
per undas, & ſuper ignes ad Deum. Quàm
verò pudendum foret, ſi, qui ſine navigio
ambulare jubemur in æquore, furente Auſtro,
nec quadriremi navigare vellemus in ſtag-
no, flantibus Eteſüs? Piget Naves Tharſis ve-
lificare in piſcinis. Heſebon, cum Salomonis
A a claſſes

Marc. II.
13⸗

Tob. 2. 3.

Apoc. 21:

d
.*

Eſa. 7. 14

Dan. 5.
27.

278

claſſes ſolvant in Ophir. Ita-ne? Durior ad
decumanos fluctus refringendos cupiditas eſt,
quam charitas ad maris aſpergines perſeren-
das? Intuere vigilum excubias in arcibus op-
pugnandis: da mihi, qui und vel nocte vi-
gilet, ut occupatam à Dæmone arcem inva-
Mortif- dat. Bubulcis impares ſpectabis interdum vi-
eatio ab- rOSs Apoſtolicos: quos enim illi perferunt æ-
Patenda. 5 ſtus, ſudoréſque occando, prædicando hi for-
Pati pro tè nolunt labores tolerare. Excipiunt lictores
Chriſto. Cæſaris, ſuo pro Duce, haſtas averſo pecto-
re jaculäque, cùm ex Iſraël fortiſſimi am-
Tepiditas, biendo Salomonis lectulo deſtinati non arcus
expalleſcant, ſed acubus effugentur. Et ubi,
Can. 8. 6, rogo, vox illa, Fortis eſt ut mors dilebtio, du-
ra ſicut infernus æmulatio. Imbellis amor eſt,
itäque invalidus, ut vel crine uno colli vul-
neretur, ſuumque fateatur confoſſum cor mi-
nimo comæ capillo. Quod cum in Sponſo
ſanguinis divino Sacramentum & præconium
ſit, in noſtro Amore, qui friget non rarò,
portentum, non decus eſt. Quam ſanè im-
becillitatem charitatis noſtræ quùm Dominus
præſagiret, regni ſui appetitores Mercatori-
bus, Piſcatoribus, Agricolis comparavit; ut
ſaltem id præſtaretur à Diſcipulis veritatis in
conſecutione æternorum & ſiderum, quod à
mancipiis vanitatis oſtreis impendebatur & cul-
mis. Hactenus autem non tam de fortitudi-
ne, quæ pati poſſit, egiſſe viſa eſt oratio
noſtra, quàm de iis, quæ fortiter aggredi
debet magni pectoris robur pro Domino. Tu
verô diſce, quàm velit Deus invictam eſſe
malorum perpeſſionem in aſſeclis ſuis. Gra-
no tritici illos perſimiles fore teſtatus eſt, quod
& infodi debet & emori, eâ tamen conſtan-
tis, ut, cùm putruerit, exſurgat in ſpicam.
Non modè labefactari non debet robur tuum
adverſantis incurſione fortunæ, ſed revireſcat
neceſſe eſt, clamétque cum Job in fimo pu-
Job. 1.21. treſcente, ſit nomen Domini benedictum. An
non triticum in funere germinans tibi Pau-
lus eſt exclamans, Superabundo gandio in om-
ni tribulatione noſtra. Quas ſané calamitates
Dominus militibus ſuis objiciendas non putat,
niſi ærumnarum menſuram & fines exceſſe-
rint. Reſcierat David plagam ſibi, domui-
que ſuæ impendere: ſcripſerat enim de ſe:
Pl. 37.18. Quoniam ego in Ragella paratus ſum: & dolor
meus in conſpettu meo ſemper. Verùm Ur-
ſum diſcerpebat, Goliam obtruncabat, elu-
debat Saülem, agebat de Philiſthæis trium-
phum. Ecquando cædar? Cùm viceris, cùm
regnaveris, cùm ſenueris, tum fugaberis à fi-
ho, tum derideberis à ſervo, tum uxores tuæ
ab hofte tuo tua in domo proſtituentur; quæ
omnia conficientur quidem à perduelli, ſed
dictante Propheta, & Dee permittente, non
ut coronet robur tuum, ſed ut tuam urat,

2. Cor.
7. 4.

2. Reg. plectätque intemperantiam. Ecce ego ſuſeitabo
12. 11. ſuper te malum de domo tua, ut tollam uxo-
es tuas in oculis tuis, & dabo proximo tuo.
Hi nimirum fluctus ſunt, quos calcandos ex-
citat Dominus ſervis ſuis. Tum David, cùm
fervet dolor, & parcet Semei, & Abiſai non
parcet, Abſalonem propugnabit, & de fe-
riente Domino benedictionem percipiet. Et
2. Reg. ait Rex, Quid mihi & vobis eſt, lii Sarviæ?
10. 10. Dimittite eum, ut maledicat. Si forts reſpi-
iat Dominus, & reddat mihi Dominus bonum.
2. Reg. Nervate mihi puerum Abſalom. Davidi non
18. 5.

abſimilis Paulus, in quem conſpiravere Ty-

Oliva

ranni, Mare, Terrâque ipſa. Siquidem vin-
ctus vi tempeſtatis ejectus eſt ad Melitæ lit-
tora, ubi eum vipera momordit. Quale thea-
trum, in quo dabatur Paulus naufragus ca-
tenâ devinétus, & angue obligatus? Quid
ilii immune ſupererat aà vulnere? Compel-
luntur vel hoſpites exclamare: Uiique bomi- Act. 28.
cida eſt bomo hic, qui, oum evaſerit de ma- 4.
ri, ultio non ſinit eum vivere. Libet de quo-
vis Domini athleta illud inſcribere: Certa-
men forte dedit illi, ut vinceret. Erubeſcit
Dominus in arena ſua citra ſanguinem dimi-
cari. Luctari nos vult cum Elephantis & Ti-
gribus. Si vel unguis unus incruentus ſit,
pudet eum militiæ noſtræ. Semel Adæ de Po-
mo uno trophæum ſtatuit. Et ideò fortè Gra-
tiæ ejus vis omnis elanguit, ceſsitque arbori
homo innocens & immortalis, cujus deinde
poſteris clibani, gladiique ceſſere. Exſcendat
proinde quiſque noſtrum de navi, &, ſi Chri-
ſtum diligit, teſtetur invictam in undis eſſe
Charitatem ſuam. Illud cavendum eſt, ne
audax exſcenſio ſit, & languens inter undas
progreſſio. Cave, ne tyro ſis ſtrenuus, &
emeritus trepidus. Time, ne, cùm Chriſto
dixeris; ſi tu es, jube me venire ad te Juper Matth.
undas- illéque dixerit, Veni, tu mergi inci- 14. 28.
pias. Stravit tibi Chriſtus iter ad ſe citharis,
Prætextis, uberibus, dexteriſque: Quæ om- Tepidiras
nia calcaſti, cùm juventutis delicias, familiæ toft fer-
dignitatem, parentis orbitatem lachrymaſque *oνα.
ſpreviſti. Verere modé, ne qui ſericum de- Vro de-
rififti, panno hæreas: ne, qui jacentem præ- gener.
tervectus es Patrem, in amicum impingas, Religioſi
qui te ſtantem, ſi neſcis, elidit. Cave, ne, ſ tepidi
poſt Charybdes, naufrageris in portu; ne, Eint.
qui congreflus es cum vulturibus, a ficedu-
lis diicerpare. Quæ ſanè ſtrages, non tibi tan-
tùm exitio, verùm etiam Domino tuo foret
dedecori. Crediderim ego ſanè, quuùm Pe-
trus fluctus calcare cœpit, evocatos à Chri-
ſto Seraphinos ad tantæ ſpectaculum charita-
tis. En, inquiebat Angelis Dominus, quo
modo diligor à cinere. Audet pulvis, quod
vos forſan non auderetis. Mortem proculcat,
qui ad me venit. Non mare reſpicit, qui
ne videt. O meos feliciter labores poſitos!
Tyrannos expaveſcent alumni mei, qui di- Tpidita
dicêére elementa calcare? Hæc dum Chriſtus pak fer-
blandè jactaret, En Petrum fluctuantem, cla- vorem.
mantémque: Dom ne ſalvum me fac., IIIicò Matth-
receſſere Angeli, totaque diſſipata eſt phale- 14. 30.
rarum pompa cœleſtis, quibus ornandus Pe-
trus erat, ſi ſuum feliciter ſtadium decur-
rifſet. Paraverant enim Dominationes & Prin-
cipatus monilia & gemmas, quibus gradien-
tis cohoneſtarent manus, pedéſque. Verùm
ad labentis trepidationem, & Petrus expal-
luit, & Chriſtus erubuit, & tota fortitudi-
nis gloria in exprobrationem verſa eſt vacil-
lantis. Modicæ hdei, quare dubitaſti? Tu lbid.
quoque, quùm triumphaſti de auro, de ſan-
guine, de libertate, ſpectaculum factus es
cœlo. Quot ibi plauſus excitati! Qui ſa-
nè in probra ſunt verſi, ex quo Victor ho-
loſerici, mancipaſti te velleri. Dices, præ-
ſcitam à Chriſto titubationem Petri, ideôque
non Angelos advocaſſe. Scivit & Davidem
lapſurum, eum tamen virum fore dixit jux-
ta cor ſuum. Scit omnia Dominus, agit ta-
men in morem neſcientis. Præſcivit Judam la-
queo profocandum, eum nihilo minus ſociavit
Apoſto-

Sap. 10,
12.

n
e,
h
mnn Neld
CMun
gedi
Vn Dis⸗
pil⸗ Faum
ere,
Donmn
tus r
i CUun
oltru
Dor non
iiri
(u
Nepnlhens
ir N
Ei; ilen
Lorotes
ſecki on
ie,U
Plttage

Dt⸗ on
el h⸗

Chiliu n he
lutonl, nec⸗

lei liit
1 „
Uhurs & lun
laat nmict
In racliut,
ſni & ein
1fo Nerg
il,g
onkecin
.rr,

1
0

ner
we ab
s Eene
Dalent
50.
Gnds e
1 ek,
Ner Unds
eNn,
n Chrikn
n urh
herge mer
Ee Ctkar,
e Cle
8, künlir
ſentun ceh
entehn rk
e,eſt
portu; e
8) à haat
nonthitn-
no tud is
, quumn K.
ato8 0I.
hlumn duit-
Omind,
Pohes, l
en Froclen,
leltict, il
bores oſia⸗
wei, n r
Qun Cochn
Auurtem, r 5
ne ſ, or
n & r
Olundh N
adium den-
tones Al

ibu ale

re. lae
Petkus .
tora ſonmi-
Nabitaſi 1i
auI0,
i! Q 1

Stromatum, Lib. V.

Apoſtolis, honeſtavit miraculis. Non eſt pro-
inde, quod hinc ſolere languorem tuum, qui
§. Marti- cœlo patuit, cùm eviluit. Quæret ex me non-
ni fervor. nemo, quinam ſint fructus, quos, ut Chri-
ſto gratificemur, ferre debemus extra fru-
Gtuum tempeſtatem. Si cum Sila & Paulo
medi nocte non dormias, ſed pſallas. Si cum
Fervo Davide in thalamo lachrymeris, non quieſcas.
ere e- G' cum Chriſto ad fontem non bibas, ſed pro-
e. phetes, & ſcorta ſanctifices. Si cum loricato
Dominico in theatro voluptatis arenam ſta-
tuas Poœnitentiæ. Si cum Aloyſio Tuſculum
in Carmelum vertas. Si cum Borgia cilicio
lacereris, quando choreis ades. Et ſanè quis
noſtrum non hyeme in fructus vitæ exuberet,
quando poma mortis dant ligna peccati in tem-
Asſalom. Pore non ſuo? Quid 2 Nonne Abſalom, ipsâ

convivii horâ, lanienam in Amnon impera-

vit? Quàm importuna funeris ſatio in gremio

voluptatis! Cum temulentus fuerit Amnon, per-
eutite eum, & interficite. Inſeruit pateris ſecu-
res; intexuit epularibus mantilibus ſindones
mortuales: commiſcuit cruorem vino: faces
plectris conjunxit. Quid? Nonne idem par-
ricida, ut rebellaret a David, in Hebron wit,
hofſtiâſque in haſtas vertit? Thura demuta-
vit in fulphura;, vittas in caſſides convertit?
2 Rega5. Vadam, & reddam vota mea, s vor: Domi-
7· no in Hebron. Cüùmque immolaret victimas,
. facta eſt conjuratio valida, populi que concur-
lbid. rens augebatur cum Abſalom. Num tu ex im-
molato Agno erupturos putaſſes Urſos, Par-
déſque? In ara acies deſignabatur, è thuribu-
lis arcus fingebantur, in tubas fiſtulæ dege-
nerabant. Ergo, quod ſcelus præſtitit, ut ſci-
licet non modò præcoces, ſed etiam monſtro-
ſos edat fructus iniquitatis in ſancto, fratrici-
dium ſcilicet in epulis, parricidium in holo-
cauſto; Charitas inſocunda non edet? Atqui
Chriſtus in horto, non deliciis indulſit, ſed
orationi, nec violas legit, ſed cruorem emiſit.
Diſce a Juditha, quid agas in Conopeo vo-
luptatis & luxus. Oravit, jejunavit, libidinis
caput concidit. Miſeret me verò Petri, qui
tum vacillavit, cuùm, emensâ itineris ſemitâ &
majori & duriori, propé Chriſtum, id eſt,
in ipſo penè portu quieſcebat. Et noſtri illum
pudet; qui, quod difficillimum fuit, nullo ne-
gotio confecimus, iis verò dedimur, quæ fa-
cillimè difſolvi poſſent. Matris mammas deſpe-
ximus: & amici voculæ Crucem vendimus. Ab-
dicato patrimonio, mancipamur ſcamno. Liber-
tatem jugo depreſſimus, & Chriſtianæ ſervitu-
tis lauream abjicimus, ut verſum ſcribamus,
evocantis æris rebelles imperio. Noli videre
trepidationem Petri: fœdiùs tu mergeris in
ſtagno. Validiore ille vento conterritus eſt, tu
auræ ceſſiſti, contemptor Aquilonis.

2. KReg. 13.
28.

reliceim, Paupertatem & divitias ne dederis mihi.

eviH₰. Proverb. 30. 8
mecteg,: Divitias horres? Et quidem æquè ac Pau-
mtion, Pertatem. Quin etiam ab opibus magis ab-

orreo, quam ab inopia. Diſcipulus in hac
trepidatione ſum Lobiæ, qui filium moritu-
Tob. 4. Tus in hæc verba affatur: Woli timere, fili mi.
43. Ecquæ timoris origo, cauſâque? Num, ut
olim Davidi Nathan, gladios probrâque pro-
Phetat? Num ut Paulo Agabus vincula carce-
réſque prædicit? Num, quod Chriſtus ſuis præ-
dixit alumnis, luporum incurſiones, tyran-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

279

norum lanienas, fratrum proditiones præſig-
navit! Noli timere! An vincietur? an vulne-
rabitur? Inſtant fortè filio aut lictores, aut ho-
ſtes? Imminet Gabelis pecunia, Sponſæ dos;
recuperanda per Angelum & lux & lætitia.
Noli timere, kli mi, pauperem quidem vitam
gerimus, ſed multa bona habebimus ſi timue-

rimus Deum. Noli expalleſcere, ſi tibi divitia-

rum venenum propino. Sic Angelus ad Zacha-
riam ait: Ne timeas, Zacharia, quoniam exau-
dita eſt oratio tua. Uxor tua pariet tibi ſilium.
Ideò Servator, cum de regno locuturus eſſet ad
Apoſtolos, præmiſit: Noli timere, puſillus grex.
An iterum deſtinandi ſunt oves ad lupos? an
rurſus tollenda Crux? an gladius fihum inter
& patrem ſtatuendus? Imè ſceptrum ingeritur:
Quia complacuit Patri veſtro dare vobis reonum.
Jubentur non timere, qui coronam ſibi, pur-
purâmque in coœlo texi audituri à Chriſto
ſunt. Uſque adeòô affinis timor eſt felicitati,
ſi ſapis. Et miramur, exhorruiſſe ad opum,
bonorumque viciniam Patriarchas, Prophetas
& Apoſtolos, quuùm Agalones & Saüles ad
omen regni cohorruerint? Ecce abiconditus eſt
domi. Nolebat Saul coronari. Utinämque ca-
ruiſſet dextera ejus ſceptro, careret & jecur
ejus ferro, vulneréque. Time proinde coœli
non fulgura, ſed Iridis: time non nives, ſed
rores? time, non ſi mendices cum Lazaro;
ſed ſi cum purpurato ligurias uniones quotidie
ſplendidè.

Luc 1. 13.

Luc. 12.
3 %2

1bick

I1. Reg.

20.22.

Viri IGraëlitæ, quid miramini in hoc,
aut nos quid intuemini, quaſi noſtrâ
virtute, aut poteſtate fecerimus hunc
ambulare! Act. 3. 12.

5§. Petrus.

Gloriæ
vanæ
bα,
Gloria
Dei ma-
je r.
Intentio
r. a.

Minori conatu claudi baſes conſolidavere
Diücipuli ad veſtibulum Atrii Domini, quàm
ſimulachri ſui molem dejecere ſtantem, ful-
gentem que in cordibus Judæorum. Etenim,
ubi primum mendicus convaluit, Petri quo-
que lImago, quæ in mente vulgi jacebat,
ſeſe erexit, magnuſque haberi cœpit, ex quo
jacentem allevavit. At ipſe ſtudioſius ſunu-
lachri ſui demolitionem aggredi cœpit, quam
abſolverat decumbentis ſoliditatem mendici.
Factus eſt Petrus Lapis Babylonicus in Sion,
quo ſtatuam magnam ſui funditus everteret.
Ut enim ille ſurgeret, pauca interfatus eſt
verba: ut veròô jaceret ipſe apud tanti mi-
raculi ſpectatores, ab egreſſu Abrahæ ex
Ur redorditus eſt Orationem ſuam. Vide-
bat ſiquidem, quandiu ipſe ità ſublimis in
Iſraelitarum pectore ſtaret, fieri non poſſe,
quin JEsUs eorum in corde jacerct. Ergo,
ut Chriſtus aſſurgeret, ſeſe ipſe proſtravit:
feliciuſque jacentem erexit JESUM, quam
claudum. Siquidem, ut ambularet mendi-
cus, Petrus inanem duntaxat crumenam ex
cuſſit: ut autem afflurgeret Chriſtus, exina-
nivit, abjecitque ipſe ſeſe, noluitque vide-
ri magnus, ne JESUS minimus tandiu ha-
beretur, & foret. Auderem dicere, ſi ſine
mendacio liceret, plus ſeſe ad aliquam ſpeciem
extimæ abjectionis exinaniiſſſe Petrum, ut ,us He-
Deum in Judæorum pectore claudicantem eri- militasz
geret, quaàm ipſe ſeie abjecerit Chriſtus, ut paris, &
jacenti Petro in Adæ cœno ſubveniret. Et- Religionis
enim ſervitutis, quâ carebat, lacernam induit iiois
Deus, ne diu Petrus volutaretur in littore. exoptar:
Aa 2 At

Arroegan-
tin d ſcat
non infla⸗
ri.

Amor in
Deum ve-

280

At Petrus divinitatis, quâ præ ſtupore miraculi
Hieroſolymis emicabat, purpuram exuit, ut
Chriſtus reus haberi deſineret, & Deus accla-
maretur in Sion. Ergo, qui baſes claudi ro-
boravit, famæ ſuæ pinnas & infirmavit, &
ſuſtulit. Nunc enimverò amat te, Domine,
Petrus, non ſolum plus his, ſed etiam plus
quam ſe: ne enim tu damnatus haberere, no-
luit ipſe haberi ſemideus. Suo ſe reti implica-
vit rurſus & ſepſit, ut ipſe Piſcator, tu verò
Servator crederere. Viri Iſrazlitæ, ditid mira-
mini in hoc? Cùm mendici pedes erexiſlet, ad
erigendas Judæorum mentes fœdius claudican-
tes ſeſe convertit. Quédque Paupertas Petri
in unius ſanando crure præſtitit, hoc Petri
humilitas in percurando multorum corde con-
fecit. Qui non modèò Altiſſimo ſuppar habe-
ri noluit Hieroſolymis in fulgore miraculi,
werum & Romæ Chriſto par eſſe timuit in
ſqualore ſupplicii. Verùm quo diſſidere à Præ-
ceptore ſategit Petrus, eo factus eſt & pro-
pior Chriſto, & Satanæ diſſimilior. Tumens
enim ille ſuum exæquavit Altiſſimo ſolium:
hic patibulum ſuum, capitis inverſione, im-
Par eſſe voluit etiam Cruci Magiſtri ſui. Pu-
tas eum appetiifle ſimilitudinem Domim inter
ſidera, cui diſſimilis eſſe ſtatuit vel in pro-
bris? Tu, Angelorum perditiſſime, toto cœ-

M. 14.14. Io ſtreperus vociferabare, ſimilis ero Aliiſimo-

Euchari-

ſtia.

Nihil
bprater
Chri-
Num.
Conſola-
tiones
Dei.

clamat Romæ Petrus, volo meo Domino jun-
gi patibulo, ſed abjungi celſitudine. IIle pœ-
nàâ exaltavit caput; ego caput humi demittam
crucifixus. Tu quo magis ſatagis appropin-
quare Deo dignitate ab eo plus ſcelere abſce-
dis. Petrus verò, recedendo à figura Serva-
toris, ad ejus accedit amplexus.

Sub umbra illius, quem deſideraveram,
ſedi: & fructus ejus dulcis gutturi
meo. Can. 2. 3.

Umbra eſt Sponſi tui, & ſedes? Fructus
eſt illius, non ille, & ſaginaris? Et ſapit pa-
lato tuo aliquid, quod ex ipſo quidem eſt,
at ipſe nullo modo eſt? Quam frugiſer ad-
ventus erit Dilecti tui, ſi fructu nec ejus um-
bra deſtituta eſt? Quo modo conquieſcet Jo-
annes in ejus pectore, ſi tu itaà in umbra il-
lius, quem non tenes, ſed optas, requieſcis?
Porrô ſi Ancillæ hæ forent voces, haud mi-
rarer. Sponfa eſt, quæ loquitur. Hæc tamen,
quanquam æſtuet deſiderio, ita tamen exple-
tur umbrà Dilecti ſui, ut ſuccumbat, nec
ſtet, umbræque decerpat poma, nulla com-
memoratione aut plantæ, aut Sponſi, iifque
ſplendidè recreetur. Diſcamus hinc, Eucha-
riſtici quantæ ſint horti deliciæ, in quo non
Umbra, ſed veritas, nec alius delibatur à
Sponſo fruéctus, quàm Sponſus. Metiamur
ex Umbræ adipe delicias, roburque verita-
tis. Vigilant, accinguntur, ſtant Hebræi.
Quid, quæſo vos, acturi eſtis, quid receptu-
ri? Agnum & azyma epulabimur. Quem,
rogo; agnum? E. grege Jacob, non autem è
lumbis Abrahæ: in Egypto editum, non ge-
nitum in colo: Ovis fœtum, non Dei verbum
S& prolem. Et tamen ad ejus epulas ut Moy-
ſes adſit, regni curas obliviſcitur „ ſurgit è

throno, omnem ad ſe acceſſum intercludit,

mutat coronam cingulo, geſtat non virgam,
ſed baculum. Negas vel umbram Chriti ſa-

. —
Oliva

pere, quando, ut Agnum Moyſes delibet, im-
perium & contempfit Ægypti, & negligit
Ifraelis? Nec immerito ità Dei agni etiam
umbram amplexantur, qua eis tantum lucis
offunditur, quà & compedes evadunt, & ex-
terminatorem arcent, & Ægypto excedunt,

& pelagus tranſmittunt, & Pharaonem elu-

dunt, demerguntque. Habebitis hanc diem
in monimentum, & celebrabitis eam ſolemnem
Domino cultu ſempiterno. Quid aget Dei Ag-
nus, ſi aſſus de grege fœtus manicas ſervi-
tutis in torques vertit triumphorum? Putat ſe
Daniel ad delicias uſque recreatum modic
intinctione panis in alveolo, reſpiraâtque à
Leonibus ruralis oblatione pulmenti. Recorda-
tus eſt mei Deus? Ergo-ne in meſſoria pulte
tantum voluptatis ineſt, ut lacum olla demul-
ceat, ut rugientium obliviſcare monſtrorum,
oblatâ tantůùm, necdum guſtatâ, recreatus co-
nulà ruſticorum? Exclamemus, oro vos quan-
ta futura eſt inter Levitas & Cherubim Azy-
mi ſalutaris voluptas, ſi ſapit olla inter Leo-
nes? Si monſtra alveolus terret, & damna-
tum ad beſtias virum non modèò ſublevat, ſed
recreat. An non ſalutis patina & Draconem
compeſcet, & delinitum aromatibus „ thuré-
que oblitum Pontificem recreabit? Utinam,
qui jaces in ſqualore catabuli, demiſſum ad te
Habachuc non rejiceres: diſceres ſanè, quæ
ſint intincti panis deliciæ! At mavis diſcer-
pi, quam recreari:

Exod. 12.
14.

Dan. 14.
37.

Miſſa ce⸗=
lebranda.

Miſa ne-

mavis à Leone vorari, gleah

quam coœli agno nutriri. Verùm concluſus in eblatio.

alveolo panis vinctum impinguare potuit, edu-
cere non potuit. Comedit Daniel, non eva-
ſit. Felicius hujus ad eſam panis à mortis com-
pede ſeſe expedivit Elias. Qui, cùm Iſurrexiſ-
ſet, comedit, & bibit, & ambulavit in forti-
tudine cibi illius uſque ad montem Dei Horeb.
In fortitudine Cibi illius, an hujus? ſui, an
verò noſtri? Noſtri. Erravi; imo vero fui.
Præſtat ſubcinericii demirari vim Azymi, ut
diſcas ex umbræ robore vires Veritatis. Ut Pa-
nis reſperſus cinere comedatur, & advocatur

in Eremum Elias, & evocatur & colo An-

gelus, & Mons Dei Horeb dierum quadra-
ginta decurrentis Prophetæ meta eſt, cujus
bravium ſit Divinitas. Conjice in fulgurante
aræ noſtræ Azymo, & qui exquiratur con-
viva, & qui deligatur architriclinus, & an
ceelum futura ſit meta ſubacti ſideribus Azy-
mi, quando pellitus transfuga, ut ſubcineri-
cium concoquat, tam vaſtis itineribus deſtina-
tur in Horeb. Tranſmiſſi ab Iſraële æquoris

2. Reg.
19. 8.

merces eſt Manna. Veſpere ſcietis, quod Do- Exod. 16.
minus eduxerit vos de terra Kgypti. Et mane 7.

videbitis gloriam Domini. Et quænam iſthæc
gloria Domini tanta? Similitudo pruinæ propeè
tentoria. Quam, non dico quùm populus de-
libaſſet, aut præcepiſſet, ſed aſpexiſſet tantàm,
exclamavit ſtuporis plenior quàm ſaporis,
Manhu; quid eſt hoc & Ita- ne, qui ſedebatis
ſuper ollas carnium, & panem veſtrum co-
medebatis in ſaturitate, ſolo pruinæ aſpectu
ità ſaginamini, ut EÆgypti medullas faſtidia-
tis? At, inquies, omnem ex ea ſaporem hau-
riebant. Hauſturi erant: neque enim tutu-
derant hactenus annonam illam. Hauſerint il-
li pluvii delicias coriandri. Pepones ſapiehat
eſca illa, & coturnices & cepas. Quid, quod
aut rapaciùs collectum manna vermes ebul-
liebat, aut impudentids neglectum ignitos
angues advocabat. Nauſeantem vulnerabat,
eſurien-

ſt
NN
Adon
erin
elfie
aun 110
4. ℳd,
iod
e un
tentnn
Zemnl
Cingere
Ade 1
Wenme
me
unbr⸗
un con
Jemum
Cun wot
Dutt ii
N Aon
hulen,
ſb unbre
Eet: M e
amlen
inaatd pe
ueſr in
Urlg zde

l, in

u ſſent,
hiale
Ris.
. Urnenreta

.
E aſe

Vn. g.
nenclint,
I Mheſet,

n
tan
li
e.
m,
e.
Kr.
tl
de
tonte. D
Plle,
Gdenl.
konn,
dtis .
8,uarr
er Leo-
damm.
at, led
raconenn
Wure.
Vünem,
lunm an
,
is ler
E Wrni, s
hnclhis n
tuit, edl.
non ert.
orts cen.

1˙

6 lli, n
9 ven
Nzjmi, u
s. Urbr.
CvOt
el A.
Gn udn.
j ek, Cli
Ulgorame
ratut col-
uns, Kn
enibus M
t ſobenen-
ibiscekn⸗
zele ANlon

EN
. ctod ,. l
, gul

i. N Niel
Enam lie.
pmuneſtie
ihohrluce
illet annn⸗
n Lhons),
i lelihu
veltunc-.
ine Aei
lles Acr:
poren u⸗
e elin und
Pellermn
hones Hhen
id, n
vermnes hl.
tum igon
ulrelebu,
Alunen⸗

Stromatum, Lib. V.

eſurientem torquebat. Noſtrum verò Manna
non allia ſapit, ſed lilia: Non vermes parit,
ſed columbas gignit, ſi colligatur uberius.
Meritô proinde Sareptana mulier non invita

exſpirat, ſi tamen funeri ſuo noſtri umbra pa-

3.Reg.12. nis proludat. En colligo duo ligna, ut come-
13³. damus, & moriamur. Et illa quidem mortem
filio advocare non timuit, dum eo liceret pa-
ne cum oleo veici. David verò ſuam impa-
tientius eſuriem tulit, quam ut ſublatis è ta-
bernaculo pamibus expleret, Sacerdotes qua-
dringentos, unius aviditate convivi, Saulis
gladio nolens oppigneravit. Miraris Adamum
tiliorum cineres non expaviſſe unius abreptum
decore pomi? Ob Davidem Urbs Sacerdo-
tum univerſa flammis exponitur;, ut ille Chri-
ſti umbram in Azymis Levitarum delibet.
Suum comedit Sareptana panem cum oleo:
alienum David panem eſuriit, quem imbuen-
dum tot Sacerdotum cruore Doëg curavit.
Pudet faſtidii noſtri, quibus Chriſtus Agnus
& Azymus non ſapit, quùm Patriarchæ mo-
ri mallent, quàm eſurire. Ergone Synagoga
ſub umbra tantùm Chriſti epulatur, & ſe-
det: nos verò & nauſeamus, & jactamur in
ipſo amplexu Redemptoris? Judas à Chriſto
refugit, & „ quod mirere, intinctum ab eo
in catino panem ligurit, negligit verò cor-
pus ejus in panem verſum. Utinam ità tunc
medius Judas crepuerit, ut non unus tantùm
adiit, qui malit mariupium infarcire argen-
teis triginta, quam pectus explere pane vi-
tæ & intellectus, in quo ſunt omnes theſauri
ſapientiæ abſconditi. Chriſtus tandiu prodito-
ribus placet, quandiu de vitis genimine propi-
nat, & pultem apponit: ubi veroô cruoris ſui
calicem, & carnis ſuæ azyma Winiſtrat, coe-
naculo ſeſe transfugæ proripiunt. Uſque adeò

in epulo nihil non perplacet, unum ſi JnsUM
excipias.

8. Fetrwus. Et deſcendens Petrus de navioula, am-
bulabat ſuper aquam, at veniret ad
JESUM. Martthæi 14. 29.

Tepiditas
aß her-

vorem.

Ut veniret ad JxSUM! Quaàm felix Petrus,
ſi hac de cauſa ambulat ſuper aquam! Profe-
ct evolabit, quò fuerit propior bravio ſuo.
bid Imô torpeſcet, atque mergetur. Audi: Vi-
d. dens verò ventum validum, timuit: & , cum
Senex fer- &&iſſet mergi, olamavit. Neſcio quo fato de-
ves. mentemur. Quavis pelliciamur ſpe palmæ,
dege- quò plus viæ confecimus eò alacriùs, ſi quæ
Perſeve- ſuperſunt itineris moleſtias exhaurimus, niſi
ramis. Metæ Chriſtus ſit laurea. Tum enimverò pa-
ralyſi conſtringuntur in ipſa comprehenſione
bravii, etiam ii, quibus pinnæ ſuberant, quùm
* carceribus progrederentur in ſtadium. Quàm
tenuis propè fontem Euphrates! Mare eſt,
cùm Oceano influit. In æquor Nilus emanat
non fluminum Septemvir, ſed oſtiorum ſep-
temviratu immanis, ut poẽëticè ſcribam, aqua-
rum, non jam Conſul, ſed Dictator. Is ta-
men tam tenui erumpit initio, ut carere fon-
te credatur. Videas ſatam in agro plantam ſur-
culum primum eſſe, tum arborem; &, quæ
tyrocinium ævi ſui vix ponit in flore, ut ado-
leverit, pomis exundat. Ludimus cum catel-
lis, quaſi cum luſciniis: quos adultos ceu lu-
Pos declinamus. Primum herba ex granulo,
tum culmus, ſpica demum & meſſis. Saul pri-
Eithieæ Comment. Tom. IV.

281
mum urgeri debuit ad bellum Samusélis lituo
& oraculo: tum nec de interitu certior factus
apud Veneficam abſterreri a pugna potuit:
quique primâ regni ſui ætate, nec Dei im-
Perio, ſævire in hoſtem Amalechitam valuit,
deinde Davidem lance petit, ſe demum pu-
gione transfodit. Proficit cum ætate cupiditas,
proficit ambitio, ſævities proficit: ſola in
Deum pietas curſu non raròô in pleriſque regre-
ditur, ætate deficit, adoleſcendo langueſcit.
Recondita in Tabernaculo Aaronis virga intra
noctem unam reviruit, fronduit, effloruit, in
gemmis elaboravit amygdalas. Nequenti die Num. 172
regreſſus invenit germinaſſe virgam Aaron. 8.
Quam credis in arborem poſtridie ſuccreviſ-
ſe? An non poſt menſem, quæ, paucis inter-
jectis horis, ex trunco flores eduxit, conca=
quet ſinaragdos & floribus? Scilicet. Væ Aa-
roni, niſi & viruiſſet ſtatim, & autumnaſſet:
caruiſſet procul dubio ille infulis, ſi ei ſubſe-
cuturis è germine fructibus deſignari debuiſſet
Sacerdotium. Non modèò non ſuccrevit, ſed
aruit; quæque tempeſtatum omnium decora
tam citô profudit, illicô effoeta degeneravit

in truncum. Cyri dexterd excultæ platani pro-

ficiunt in dies: Moyſis verò manu recondita
virga, primis ſtatim horis egerminat, poſtri-
die langueſcit. Quid à Zachæo non exſpe-
ctaſſes poſtridie diei ejus, quà Chriſtum ex-
cepit? Si enim, menſis nedum ſublatis, tan-

tum æris effudit, ut rapinas in quadruplum re-

geſſerit: quid non facturus eſt, quùm audive-
rit ſalutem redditam domui ſuæ, ſéque in A-
brahæ ſtirpem relatum dimidii erogatione pa-
trimonii? Falleris. Nec minuta duo ſubſecutis
inde temporibus congeſta ab illo legimus in
gazophylacium. Ea forte, & longè plus auri
argentique in Templi arcam demiſit: non ta-
men id ab Evangeliſtis divinitus proditum, ad
noſtram inſtitutionem: ne indubitatam puta-
remus bonorum perſeverantiam, etiam ubi
exordia præſtantiſſimæ fuere virtutis. Quod
illum præſtare decuit in expiationem ſceleris,
ipsà convivii horà factitatum eſt. Hac enim.
lege in horto Sponſi plantaria virideſcunt. Pe-
trus primoò ambulat, deinde timet, ad extre-
mum mergitur. Aaronis virga ſtatim viret;,
floret, gemmaſcit: exinde otiatur. Zachæus
arcam egerit, viſo Chriſto: tum, ſi non re-
petivit telonium, nuſquam certè ſcimus ab eo
aſſem diſtributum. At Magdalena alabaſtrum,
quo Chriſtum peccatrix inunxit in prandio
Phariſæi, illud jam expiata in domo & co-
na Simonis profudit. Ita; ubique cum Nar-
do mulier. Tenes jam tandem, non creviſ-
le largitatem. Debuerat aureis phialis ad Re-
demptorem accedere adulta innocentia, quæ
vagiens & catenata accurrerat cum lapide.
Sic enim & ſurculus frondes in poma eru-
dit: ſic latex inflatur in pelagus. Quid,
quod parciùs amori ſuo indulſit adulta reli-
gio, quàm exoriens? Etenim apud Phari-
ſæum alabaſtrum ad Chriſti pedes impegit:
in Simonis verò aula unguento Chriſti caput
aſperſit. Mitto comas non effuſas, mitto oſ-
cula non adpreſſa, mitto non fuſas lachrymas.
Solo Vaſe adiit Salvatorem; ſed quas pri-
mùm delicias Chriſti pedibus exhibuit, iis
morituri jam jam pro ſe Domini comas,
frontémque conſecravit. Porro illa in tan-
ta obſequiorum differentia nunquam à ſe deſ-

civit, ſui ſemper ubique ſimilis,„ & eò

A a 3 amo-

282
amore grandior, quò factis & annis prove-
ctior, non minor charitate in minori obſe-
quendi apparatu. Nos verô perſæpe tam fer-
vore cordis decreſcimus, quam rerum immi-
nuimur granditate. Videas Zebedæi filios pri-
m Chriſti voce commotos ſtatim, relicto
tum reti, tum patre, ad Apoſtolatum convo-
laſſe. Iidem à Matre & à Curulibus nec Chri-
ſti calice abduci potuere. Uſque adeò, qui vo-
cationis ſuæ tyrocinio expeditum ſe non putat
ad Dei ſemitas deterendas, ſi vel lembo hæ-
reat: autumat veteranus, non ſibi obſtitu-
rum vel ſolium, cui inſidat, quin Gigantem
JIESUM currentem cum cruce conſequatur.
Can. 8.8. Joror noſtra parva eſt, & ubera non bhabet.
Quid faciemus Sorori noſtræ? di murus eſt,
ædificemus ſuper eum propugnacula. Quid du-
rius? Non modè carere illam uberibus volunt,
ſed mammarum loco propugnacula exſtruunt.
Videas pro uberibus turres: videas pro lacte
ſulphur: audias pro næniis fragorem machi-
narum. Odit affines Clericus, non lactat. Sed
quandiu parvulus eſt. Ut adoleverit, totus
vertetur in uber. Vel ad aras ſtipabitur nato-
rum natis: quos ut impinguet, ſi lac non ſub-
ſit, illud è& mammilla Patris, ſi Deo placet,
Tepiditas emunget. Vagiente penè dixerim Synagogâ,
poſt fer- licuit Deo edicere per os Saræ: Ejice ancil-
orem. Iam hanc, & filium ejus. Denique ne Iſaaco
Labi poſ- illuderetur, primãa Synagogæ ætate, exter-
Tunt opti minatus eſt & domo Abrahæ cum Agare Iſ-
Perſeve- maël. Viden'’ pro uberibus turres! Vide, ca-
„antia ligante Iſaaco, pro turribus mammas. Eò ro-
valde ar- bur illud elanguit, ut non modè illudens,
dua, & ſed minax Jacobo Eſau perduellis non ejectus
ara. ſit cum uxoribus ſuis, Rebecca apprimè in-
feſtis, verum, ut licentiùs inviſus Deo ma-
trique venator Filius baccharetur, ablegatus
Gen. 28. eſt innocens Jacob ad Laban. Vade & profi-
2. ciſcere in Melopotamiam yriæ. Ergone, emol-
lita uſque adeô ſunt in ubera propugnacula Sy-
nagogæ, ut, quæ ludentem non pertulit Iſ-
maélem, minitanti Eſau blandiatur? Ibi, ne

Oliva
ſpergere? Ergo Iſaac ſuo in ſanguine voluta- Parenta
bitur Patris gladio;, voto ſaltem confoſſus, & odium

furia illa gehennæ natabit in rore cœli? Vide,
cui ſideera deſudent, cui terræ adeps oppigne-
retur. Quoties roraverint aſtra, quoties terra
pingueſcet, ſcito uni Eſaü infima ſummaâque
elementa ſervire. Qui, dum agrorum medulla
ſaginatur, & cœli rore reſpergitur, non thus
manu adolet, ſed animo ferrum verſat. Vivit
in gladio, qui cœlo fruitur. An in ubera col-
liquefactæ videntur tibi turres, cùm Iſaac ca-
ſurus gladio vincitur in Monte, & Eſau pro-
pè& culcitram benedictione fulcitur, ſiderum aſ-
pergine recreatur, nutritur adipe, & ferro
ſtat? Quid miramur tam diſſimilem ab infan-

tia ſua pubertatem nuper exortæ Synagogæ,

quando idem Gedeon modò aram Baalim ever-
tit, modò Ephod architectatur ex torquibus,
in quo omnis Iſraël fornicatus eſt. Intuere
unam, eandémque pugnantis pro Deo mili-
tis dexteram. Ita à ſe deſcivit, ut, quæ à cri-

bro ad malleos ſeſe tranſtulerat, quò Idolis

eximeret Iſraélem: à laureis ad folles ſeſe abje-

cerit, ut Iſfraëlem Ephod implicaret. Viderunt jud. 628.

deſtructam aram Baal, lucumque ſucciſum.
Quid fortius? Fecitque ex eo Gedeon Ephod,
& poſuit illud in civitate ſua Ephra. Fornica-
tuſque eſt omnis Iſraël in eo. Quid nocentius?
Diſcis credo, in ſervis Dei, campiſque Do-
mini exordiri arborum, hoc eſt, animorum
tempeſtates ab autumno, tum ad æſtatem re-
gredi, exinde in meros floſculos graminaque
reflecti, arere demum, & hyemem, facino-
rum viduitate, referre. Et, ne crederes, mon-
ſtra iſta in Synagogæ duntaxat ſylvas irrupiſ-
ſe, videas depaſtam ab apris vineam Eccle-
ſiæ, hortumque Chriſti à fero ſingulari deva-
ſtatum. Quid Petro generoſius, qui in cohor-
tem impetum facit unus, & ſolo gladio mu-
nitus? Quis illo imbecillior, cujus mentitur
os, inermis ancillulæ vocem reveritum? Idem
imminet Dei plantis occaſus, ut effloruerint.
Audias Hebræos, cœli pane commolito, ex-

b
amn.
l vn
„öf
s n,
i nn
ℳ, „
ſan
Nelpun
fi nme⸗
0 .
64 .
„
4 Cniuhul
att Ae, ll
n günnht
44 ,
1, Doms
a ime
n,
r Otanms

in M eldh

olipon

—

Pue Nui til,
uin Alty
hur ), 0o
n ſt nid
Itin le
Ei duls
1n Ind, q

aer
Ulter. de

lanj lMhept ure

Poniwer ;

dilecto illudatur, exulat primogenitus, hic clamantes, Manhu? Quem itaà faſtidiverunt, n Hr de Ge
§. Iaat. ſtringit exlex frater in fratrem electum fer- ut ignitis correpti ſint anguibus. Domine, ſi Matth. nr. te A
rum, & vivit; imò ei, quaſi pacis victima, tu es, jube me venire ad te ſuper aquas. ENi- 14. 28. 1 Enlntn
domo profugus Jacob litatur, Patre annuen- Ilit illicò, ſed brevi reſilit. Attamen in naufra- l Fionn
te, nec renuente Matre. En quò recidat ar- gio ſuo Petrus, quâ nos emerſerimus, ratio- Cognits „ Gkn 4
matus in Dei hoſtem zelus! Primèô eijcit I-- nem edocuit. Et primò quidem faſſus eſt nau- Mui Aunnknilite a

maëlem, tum Jacobum effugat, ne triſtius fragium fuum. Secundò timuit tum tantùm, Conſcier.

Eſaü luxurietur. Potuit Deus Iſaacum aræ cùm ventus reflavit validior. Domine, ſalvum rie ee KH
deſtinare ipſo parentis gladio jugulandum. me fac. Mergimur, & pares nos nihilo minus lbid. Dmin 1
Haud tamen, penè dixerim, auſus eſt Domi- jactamus Salomonis argonautis, velificanti- Tenteti. ini zwi
nus, ſubſecutà Synagogæ ætate ſecundà, ju- bus in Ophir. Non naufragi tantùm ſumus, aum e. un n
bere, ut Eſaüi non enſe feriretur aut ferro Pa- ſed à Ceto ſorbemur, ne ulla ſit ſpes enatan- meodlunt aö
tris, ſed ut ad Matris lachrymas abſtergendas di: haud tamen non in puppi reſidere, & W me
domo tantillum abeſſet. Conferamus, ſi pla- præſidere nos credimus. Ideò tam multi per- 1At
cet, parentes duos, quorum alter filium Deo cunt, tam paucis Chriſtus opitulatur. Quid? Roidite nnmt inn
Froruch ligat in monte, alter rebellem Deo quod Petrus periclitatus quidem eſt, ſed in- Hal fe. ii⸗
egique natum in lectulo amplexatur. De illo tumeſcentium fragore fluctuum, ſed debac- vorem. Gklrr
Gen. 22: ait Moyſes: Extendit manum ſuam, & arri- chantis vi auſtri conſternatus, jactatũſque. Vi- Ibid. ng ile
10. puit gladium ut immolaret filium ſuunm. Hic dens verò ventum validum, timuit. Debuerat l lau ir
Gen. 27. Verô dixit ad Eſau: In pinguedine terræ, & in de Domini omnipotentia confidere. Verùm lin l
35. rore eœli deſuper erit benedictio tua. Vives in validioris impetu aquilonis impellebatur. Nos 3 g
gladio. Utrobique gladius, ſed ibi ut Iſaac veròô quid patimur, quo palleſcamus? Præ- “ l Wni
moriatur, hic verò ut Eſaii vivat. Ita-ne à ſe- valida nos agitaret procella, & undæ tume- da ohlne,
Filiorum ſe tam citò diſſidet Synagoga;, ut, quæ nec rent, ſi per calcatum Patrem, ſi per oppreſſam um,
edueatio, ſancto parcebat hæredi, Iraelitici hoſtem no- Matrem, ſi per Libertatis Dignitatiſque con- 4 Deniti
ile minis non ferro jugulet, ne perimat, ſed gla- flictum evolandum nobis eſſet ad Crucis fi- t0re
verita⸗e dio inſtruat „ut vivat? Non horret innocen- diſlimam ſtationem. At hæc, cùm tranſinitte- i, be
in ontu- temm, intento in eum ferro, proprio cruore remus, nec expalluimus, & riſimus. Nunc, parvsr enln
mates foœdare, & audet rugientem cœli rore conm- fſedatis jam parentum, deliciarumque tempe- male. an 1
vrater. ſtatibus, ar

n
K len
e.
ere
de
Glle
ndhne
la
.
un
lenn
bin.
neoge,
mene.
aubun,
IInen
o i.
eic.
0o In
ll i.
Vilem ſll
erion.
Tphl, M
lmmtir.
nocentug
lcre Do-
anumorun
Elatem d
grmtil
in, kan.
eies, nin⸗
as inufl⸗
eam Lodk⸗
glmilet⸗
üinchr.
Gladio n.
s Wetutur
Titumilden
efkorvenn.
mwolto, er⸗
Aſicireut
Dmmite, /Ni
Alar Plel
denin ult
imn, ii 7
lisek ur,
Cnn tntin,,
Mine, ilin
niniommuß,
,elkom 4
atiln nn,,
t hheseutn
telche,
m mln e.
nlarr. ul 4
n et, Air ,
, e
atlque.
igere. ſemn
leben. N
ſams! Me
Unde e

1
pet ⸗
ntatee

ſ,Ge

ſtatibus, ad auræ pertenuis reflatum, & tur-
bamur, & timemus, & mergimur, nec cla-
Vro dege- mamus. Qui validiſſimum ventum obtruden-
tis ſeſe infule, oblatæque hæreditatis irriſi-
mus, qui decumanos ſenſuum fluctus refregi-
mus, qui mare magnum & ſpatioſum liberta-
tis tranſvecti ſumus, palæſtræ nunc gloriolà
ſuccutimur, icunculæ cupiditate jactamur,
mergimur interdicti mœrore colloquii, horà
Excnſa- poſt meridiem tertià. Ita-ne? Eurum, No-
tiones fri- tumque contempſimus, nec Crucis conterriti

ver.
Religioſus
tepi dus.
Pauber-
tas vio⸗
lata.

vole, occurſu, nec hortorum exanimati jacturà; &
,²7 “ Contabeſcimus ſeu deſiderio floſculi, ſeu arun-
nand. dinis pulſu? Sanari vis? Vis a naufragio erui?

Correltio Sine, ut naufragii tui in te culpa regeratur,
liers. qui trepidas, non in mare, quod calcas. Ait
Ibid Dominus: Modicæ fdei, quare dubitaſti? Non
Ple mari imperavit, ſed cordi, nec ventum vali-
di. dum, ſed infirmam eſle fidem pronuntiavit.
Falber Optamus flucétuationis noſtræ culpam in ven-
quiſque tum validum refundi. Vide Adam in uxorem

le Wpi prolapſionis ſuæ pondus deflectentem. Audi
6rans Hevam Serpenti Vitio dantem flagitium ſuum.

Dei cope-Neutri tamen correptum defenſionis ſcutum
randum. ſuffecit, quin audirent, & ſuo ſe ruiſſe vi-
Tentatio- tio, & ſuo eſle crimine perituros. Non re-
num fons torſit David in ſolarium domus regiæ Cha-
rybdim ſuæ demerſionis. Faſſus eſt non irruiſ-
ſe in oculos ſuos Bethſabeam, ſed ſe fœminæ
per ſummum dedecus dedidiſſe. Quare dubi-
taſti ? Quare? Quia ventus prævalidus. Falle-
ris. Imô, quia invalida fides. Atqui reflabat
Auſter. Sed Chriſtus, Spiritus oris noſtri,
perflabat. Si turbat reflatus, afflatus firmet;
Matt. S. ¹S præſertim, qui imperavit olim ventis & ma-
26. ri, & facta eſt tranquillitas magna.

Humani Timens autem domum Patris ſui, &

ecten homines illius civitatis, per diem no-
ics u- luit favere, ſed omnia nobte comple-
iti. vit. Jud. 6. 27.
Bomines Hæc de Gedeone Scriptura, cùm juſſus eſ-
non ti- ſet ab Angelo, ut aram, ſylvâmque Baalim
Yenc demoliretur. Quam ſumus in timorem pro-
Go eer. penſi! Virorum fortiſſimus ſalutatur ab Ange-
ta in . . 7
Deum, 10 Gedeon: Audit ab Angelo: Vade in bac

ud.6.13. Fortitudine tua, & liberabis Iſrazl de manu
Jud 6. 14. Madian: ſeito, quôd miſerim te. Faſſus eſt,
Telities vidiſſe ſe Angelum, ibique ædificavit altare

impi. . —2 . X — 1
6. Valia. Domino. Tamen meticulosè demandatam ſibi

§. Gedeon.
quam Angelo. Quam non ſperat propugna-
Jad,6:29. tionem ab oraculo, ab umbris ſperat. Omnia
noéte complevit. Ita-ne? Quod Deus impera-
vit, perfici non poterit, miſi ſuppetiæ tibi im-
mittantur à tenebris? Ut autem videas, nihil
tibi profuiſſe noctem, reſcitum illicò eſt fa-
cinus à te fuiſſe patratum. Dictum eſt, Ge-
deon filius Joas fecit hæc omnia. Et dixerunt ad
Joas: Produc filium tuum huc, ut moriatur.
leitur omnis Madian & Amalec, & orientales
Populi congregati ſint. En Gedeon, quam te
ſtrenuè propugnaverint umbræ! Ne reſcire-
tur opus tuum, plus nocti, quam Deo fidiſti.
En quod Patri tuo indicare dubitaſti, toti per-
vulgatum eſt Orienti. Timens autem domum
Patris ſui, &c. Quid, quod Parens, à quo
tibi cavendum eſſe duxeras, non modò non
te prodit, ſed tutatur: Expoſcentibus enim

Jud,,31. te ait: Nunquid ultores eſtis Baal 7 Ri Deus

Stromatum, Lib. V.

eſt, vindieet ſe de eo, qui ſiuffodit aram ejus,

à Deo provinciam obit, pluſque nocti fidit,

283

Diſcimus, illinc à nobis in Dei opere procel-
las metui, unde rores, ſi auderemus, emit-
terentur. Timebat Gedeon Parentem ſuum;
& cives. Hi verbulo uno repreſſi ſunt, ille
propugnator factus eſt filii. Nihil autem ab
Amalecitis metuerat Gedeon, & hi adverſus
eum conſpiravere. Ergo unde Aquilonem ti-
mebas reflaturum, Auſter aſpirat: unde nulla
timebatur aura, inde Eurus Notúſque facto
agmine eruperunt. Nunquid ultores eſtis Bual
En margaritas, ubi Cete grandia metuebas. Aulico-
Orientales populi congregati ſunt ſimul. En to- "am ſpes
nitrua & imbres, ubi ne quidem nubecula vanse
ſpectabatur. Quis enim ſomniaſſet, non graſ-
ſaturos Cives in everſorem luci ſui, & exte-
ras nationes in ultionem armandas alieni ex-
terminii? Nox te prodidit, cui adniti volui-
ſti. Ommnia nocte complevit. Ut autem ſcias ean-
dem fore noctem in imperio Domini: Quæ
te nox hoſtibus expoſuit, cùm de Deo diffi-
deres, ipſa te victorem faciet, ubi tu te Do-
mino commiſeris. Decem tantùm viros de-
legiſti, ne vulgaretur facinus umbrarum pal-
lio involutum, & proditus es. Dictum eſt: Ge-
deon fecit hæ omnia. Phalanges tuæ cum Ma-
dian congreſſuræ & exarmatæ ſunt, & in cen-
turias duntaxat tres redactæ: ipsäque nox,
quæ te prodidit, præerit reliquis pediratus tui.
Quæ te ſtrages manet & exarmatum, & in
umbra pugnaturum? Vinces tamen ipfſius be-
neficio noctis. Incipientibus inquit, vigiliis Jud. 7, 19.
noctis mediæ, cœperunt buccinis clangere. Vi-
deſ-ne, Deo duce, ternis tantùm centuris pa-
rari triumphum poſſe, ſi tuis Palmis militet
Nox: non duce Deo, pervulgari demolitio-
nem altaris, quam de nocte confeceris, und
tantùm conſcia fidiſſimorum decuriâ militum?
Valeant umbræ, quæ nec pugnanti eripere
lauream potuerunt; nec potuere Aram ever-
tenti ita pallium obducere, ut lateret und ſal-
tem dieculàâ. Imbecillior-ne tibi videtur nox,
cùm Gedeonem tegere nequit pro Deo cum
decuria una graſſantem in Baal; aut cùm
Gedeonem trecentis implicatum lagenis retar-
dare non poteſt, quin cohortes omnes occi-
dat hoſtium, profligetque? Ergo audeamus,
Deique legem defendamus impavidi. Quam
diſſimilis Gedeoni Mathathias, qui non de
nocte, nec clanculum, ſed de die, in me-
dia urbe, coram civibus, & hoſtibus, ſolus
& unus non dico aram concuſſit, ſed litan-
tem occidit Judæum, & miniſirum Regis ſa-
crilegia imperantem contrucidavit? Et vide,
quàm felix pro Dei lege audacia ſit! Gedeon,
qui aram clanculum ſubvertit, ad ſupplicium
expetitus eſt à civibus, à Madianitis, uni-
vVerséque Oriente obſeſſus, ac penè deletus
cum domo ſua. Mathathias autem, cujus ex-
arſerat ardor ad cædem &x Proregis & civis,
Urbe, cohortéque ſpectante, nullum paſſus
eſt, qui ſe inſequeretur, nulléque reclamante,
ab ara & cæde in eremum ſeceſſit, ut Dux
crearetur adhæſuræ Deo multitudinis. Excla- 1. Mach.-
mavit Mathathias, Omnis, qui zelum habet 2. 27.
legis ſtatuens teſtamentum, exeat poſt me. Fe-
licius Hieroſolymis exire nequiit Principis ci-
viſque cæde cruentus, ſi civem Præſidémque
ſervaſſet à cæde.

Imita-

Aa 4

Troci- Imitatores mei eſtote, ſicut & ego Chriſti.
nium. .
. I. Cor. II. I. =
Fervor. Tyrones, niſi fallor Ignatii Paulus verbis
Tni hiſce doctos eſſe voluit, quaâ poſſent ratione
,:, . ——AR E. .
SG„ pares eſſe Ducibus ſuis, in hac lucta carnis
zr, G S& ſpiritis, & quaſi quaſi æmulos ipſius Do-
ſummos Hini exercituum. Nempe ii, qui nunc pri-

amsletur. mum inter Chriſti milites relati ſunt, Chri-
,/* ve ſtum repræientent: qui verôò alterum proba-
misan tionis ſuæ annum exegerunt, imitandos ſe
di optimi. Præbeant rudioribus. Debes initio Luna eſſe,
Exemplo ut deinde Sol ſis. Et Luna quidem, cùm ſe

eſſe debe. non ignoret omni pené lumine deſtitutam,

mads. mutuandum ſibi, quo veſtiatur, jubar eſſe du-
Senex cit à ſiderum choryphæis. Quod ut conſequa-
exemplo tur, non ſeſe exponit aut Saturno, aut Mar-

St. ti, aliiſve primoribus Coeli facibus, verum ipſi
Imitan- Luminum Principi itaà ſeſe coaptat, ut So-
di optimi. lis videatur æmula, & quaſi theca radiorum
ejus, luciſque ærarium. Vide, quàm profe-

cit, quæ tenuitate luminis ſui noctiluca ve-

riès haberi poterat, quàm ſidus; alterum à
Sole & ſalutatur & colitur cœli, terrarumque
Luminare. Nolo deſperes de inopia fulgoris
tui. IIlud a te tantùm efflagito, ut non quem-
vis imitandum, exprimendumque deſumas,

ſed quem præ cæteris deprehenderis effulgere.

Paulus non Jacobum fratrem Domini, non
Joannem, non Cepham, ſed JIksuk zmula-
tus eſt. Imitatores mei eſtote, ſicut & ego Chri-
ſei. Non quem vicimiorem babes pervelim æ-
mulere, ſed quem noveris præſtantiſſimum.
Ab Anania Saulus & ablutus eſt, & luci red-
ditus. Dominus JESUS miſit me ad te, ut vi-
deas, & implearis Wiritu ſanéto. Haud tamen
illum imitatus eſt, cujus adventu Dei in ſe
Spiritum ſenſerat exundaſſe. Suum ſibi Chri-
ſtum exemplar eſſe ſtatuit. Jacitur in ſylva
glans: eam tamen, qui frutex erumpit, non
&* nulatur, verùm parentis ignobilitatem per-
tæſus, ſeſe quercubus ſatagit exæquare. Er-
go non ex glande glans, ſed ex glande robora
exſurgunt in nemore. Concrefcit è rore Unio,
& adoleſcit in concha. Neutrum tamen expri-
mit, ſeu imbrem, ſeu tegumentum, ſed in
gemmam eruditur. Tu quoque, ſi ſapis, non
conjunctiorem tibi, ſed Deo ſimiliorem ad-
umbrabis in vita tua. Qujus ſanè ſublimioris
doctrinæ ducem habemus Jacob, qui, quan-
quam è& lumbis Iſaac prodiiſfſet, non tamen
eum, cùm loqueretur ad Laban, ſed Abra-
hamum parentem ſuum eſſe pronuntiavit. Niſi
Gen. 31. Deus Patris mei Abraham, & timor Vaac af-
42. fuiſet mihi, forſitan modò nudum me dimiſiſes.
Ut vides, quamvis ex Iſaac ortum ſe efle non
Imitandi ignoraret Jacob, tamen cumulatioris virtutis
Pandare- exemplar ut promeret, eo præterito, Pro pa-
I Religioſ: ente veneratus eſt Abraham. Quem ſanè dele-
veri. ctum non propinquioris, ſed perfectioris fruti-
cis æmulandi non à Jacob nos tantùm didici-
mus, ſed ipſe quodammmodò deſumpfiſſe vide-
tur Deus, cùm populum alloqueretur per Eſai-
Iſa. 51. I. am in hæc verba: Attendite ad petram unde
exciſi eſtis, & ad cavernam laci de qua præciſi
Eeeleſia eſtis. Attendite ad Abrabam, Patrem veſtrum,
Kici veri & ad Jaram, quæ peperit voc. Viciniores illi

SS. Abo-
ſolos imi ſanè fuere Judæ, quam Abrahæ; provocantur
esur, tannen ad conſequendum eum, quem pro pa-

nen ante- tre, abavus licet eiſet, colendum pietas, re-
ceſſeres. ligiôque ſuadebant. Huic quoque conſentit va-

Oliva

ticinium clamantis Eſaiæ : Et egredietir virga IIa. 12.1.

de radice Jeſſe, & ſos de radice ejus alcendet.
Flos de ramuſculo erumpit; hic tamen ſub-
pullulafle fertur ex fibris: ut ſcilicet docçeare,
non tam filium ſe Jeſſe credidiſſe JEsM, quam
Abrahæ, unde ſui florem corporis acceptum
referret. Quam ob rem à Matthæo filius non
Jeſſe aut Jacob, ſed Davidis & Abrahæ fuiſſe
deſcribitur, Liber, inquit, generationis Jksi Mattb.
Chriſti ſilii David, ſilii Abraham. Elegantiſſi- 1.1.
mè verò hoc æmulandi praſtantiſſimos ex ma-
joribus ſuis propoſitum eluxit in Aſa, de quo
hæc libro Regum tertio. Et fecit Aſa rectum 3. Reg.
ante conſpectum Domini, ſicut David Pater ejus: I5. 11.
& abſtulit effeminatos de terra. Ego certè in
filis David nunquam Aſam recenſitum eſſe
didici. Imò eum è& Scripturis addidici Abiæ
Regis Juda hæredem fuiſſe. Et dormivit Abias 3. Reg.
cum Patribus ſuis regnavitque Aſa filius ejus ¹5.3:
Pro eo. Ergo-ne Author libri hujuſce Regum
tam citôò oblitus eſt à ſe deſcriptæ genealo-
giæ? Si enim Abiæ filium Aſam fuiſſe dicis,
quomodo Patrem illi Davidem adſcribis? JSi-
cut David Pater ejus. Nimirum expiatam ef-
feminatis ab eo Regiam ſcripturus, ne fortè
ſciſcitarere, unde illi tantum exturbandi cri-
minis ſtudium inhæſiſſet, radicem protulit,
antequam pomum exhiberet. Parentis loco
Aſa non Abiam habuit, ſed Davidem; eum-
que ſibi æmulandum ſtatuit, quem propin-
quiorem ſibi virtute, quam genere ſperabat
fore. Hinc factum eſt, ut, quemadmodum ille
in matutino interficiebat omnes peccatores ter-
ræ; itaà hic & à ſe fugatos impudicos, & ſa-
crilegos ſublatos gratularetur. Fecit Aſa rec-
tum ante conlpectum Domini, ſicut David Pa-
ter ejis, & abſiulit effeminatos de terra. Au-
derem & aliquid & coelo arceſſere, niſi occa-
ſum inde timerem, quaſi ſcrutator Majeſtatis
opprimendus à gloria. Cum autem venerit Pa- Joan. 15.
racletus, inquit ad Apoſtolos JEss, quem ego *:
mittam vobis à Patre Spiritum veritatis, qui à
Patre procedit, ille teftimonium perhibebit de
me. Subdubitare cogimur, & percontari com-
pellimur, quare ſpiritus, qui ex Patre Filiô-
que procedit, ex Patre duntaxat hic emanare
dicatur. Dices libuiſſe Chriſto gloriam ſuam
elevare: &, ne proderet divimitatis ſuæ opes,
ſubticuiſſe promanationem Paracleti ex ſe. At
omnipotentiæ ſuæ ſceptrum præ ſe tulit, cum
ait, Quem ego mittam vobis. Plus quaſi glo-
riatur ablegatione ſpiritus, quaàm ipiratione.
Si eum ex ſe procedere non affirmat, ne Deus
habeatur, Deum ſe eſſe prodit, cùm illum abs
ſe diſcipulis tranſmittendum eſſe teſtatur. Pe- N
nè dixi, in illa ablegatione ſua ad Apoſtolos
Paracletum filiorum, qui non ex voluntate
carnis, ſed ex Deo naſcerentur, percupidum,
non Filium, qui filio caret in cunis Divinita-
tis, ſed Patrem attendiſſe, cujus in ſinu divi-
na ſoboles adoleſcit. Ergo ſpiritus, ut Eccle-
ſiæ filios multiplicet, obliviſcitur (abſit verbo
invidia) quodam modo totius Originis ſuæ,
ſuæque perbeatæ adorandæque in divinis ſteri-
litatis, séque attendit ex Patre, quaſi ſolum-
modo afflatum, ut, dum eum tanto inſignitum
fœtu intuetur, nobilitate prototypi ſeſe penè
dixerim exſtimulet ad progignendos Deo, cœlé-
que filios. Relabamur obſecro & Regia cœli,
ubi Numinis obruimur exundantiâ, & vix non
peccamus in verbo, cum Verbi præconia effa-
mur, ad Regiam Sion; Ubi ſepulchro Joſaphat
hos

.

Cltumun

katun, 4

eom
Aen uch

eR
N 1
.
Kle,
din
tn
Rn
kl
i
Na.
Kn
ſchnit
alereſn iit
nei
nm &
ki Ne
init Ali
ce Regn
eredh.
iſſe Gict,
nbis) g.
kigtan et.
de ſort
ſanc et.
n protalt,
kenns lon
dem,ein.
tem ppodi.
e ſperhnt
Amodoni
catolesz ⸗
lcos, &l
cit An.
t Devit e
terra. A.
e, hil e⸗
or Mijeki
deneft e
8, enih
erittts, gil
erliket
rcontati n.
1 Dite Hls
t bic enmm
gpoiem ſan
atolie gſe
Neti enk. 4
ſe ult, n
No d r
Uann Hiunon
Iet,
P tcau ke
1 40 ai
. ex 1olmi
1, enlin,
Cunßs Dnnt.

Stromatum, Lib. V.

hos legimus characteres inſculptos. Dormivit-
que Joſaphat cum Patribus ſuis, & ſepultus eſt
eum eis in civitate David Patris ſui. Nonne
ortus ex Aſa Joſaphat? Quo modo Davidis fi-
Hius eſſe prædicatur? Imitatione, non ortu.
Etenim effeminatorum reliquias omnes ſuſtu-
liſſe dicitur, nec paſſus eſt, ut ſua in claſſe
cum nauti; ſuis nautæ Ochoziæ filii Achab na-

3. Reg.

ult. 51.

vigarent in Ophir; maluitque naufragium pa-

ti, quam foœderari cum impiis. Hanc ob cau-
ſam, Davidem attendendo quaſi parentem;,
confecit, quæ pater ejus Aſa vix tentaverat.
3. Reg. Ned & reliquias effeminatorum, Tui, remanſerant
22. 47. in diebus Aſa patris ejus, abſtulit de terra. Da-
videm ſanè attendit, cùm hac aggrederetur;
PII0oοSg. Aun cecinerat de ſe: In matutino interficiebam
omnes peccatores terræ. Ergo non propinquior
& ſideribus Sol Lunæ eſt, ſed gratior; eum
relpicit, recipitque non loci vicinitate excita,
ſed radiorum exuperantil. Væ Smaragdo, ſi
citimum ſibi lutum æmularetur! Cœlum imi-
tatur, à quo generis ſui delapſam particulam
intelligit. Terræ ſolique concretionem ſuam
acceptam etiam Pyropus refert. Verùm eam
faſtidit, cujus in gremio adolevit, æmulatus
parentis, nunquam à ſe viſi, fulgorem nito-
rémque. En Chriſtum ad Gemmarum palæ-
ſtram emittentem auditores ſuos, quibus ait:
Matth. 5. Mote ergo vos perfecti, Ncut & Pater veſter cœ-

48. leſtis perſeltus eſt. Quaſi ediceret. Mei eſtis diſ-

cipalt „ſed meam, quam videtis & auditis hu-
manitatem, attendatis nolim. Intendite cordis
aciem in divinitatem meam; & ex ea expro-
mite, quam ſequamini, charitatem. Lapis eſ-
ſet, non gemma, Topazius, ſi, quam com-
plectitur Terram, repræſentaret: Gemma fit,
dum aſtra refert. Ità & vos, ſi fulgere cupitis;
à mea, quæ vos imbuit, mortalitate, vos tan-
tiſper ſejungite, & Patrem eminus reſpectan-
tes, Di ecvadite, & filii excelſi omnes. Ergo
& Tyro abſolutiſſimos in Dei domo imitetur
primo militiæ ſuæ anno, ut deinde, cùm Luna
fuerit, ceu Sol præluceat ſubſecutis poſt ſe
Zelus a- commilitibus ſuis. Clamet cum Apoſtolo: Imi-
nimarum tatores mei eſftote, ſicut & ego Chriſti. Et ſanè
exemplo decet eum, quem receperis, fulgorem à te in
D iera,z, Ceteros tranſmitti. Saulus à Deo correptus,
eremgla. poſt triduum aut octiduum evangelizat JkEsUM
Acét.9 19. in Synagoga. Fuit autem cum diſcipulis, qui
erant Damaſci, per dies aliquot. Et continusò in-
reſus in Gynagogas, prædicabat JEsUM. Et Sau-
a quidem, poſt dies aliquot, ab accepta luce,
fulgere coepit contribulibus ſuis. Andreas veròô
horâ quaſi decimà diei ejus, quâà Chriſtum ag-
noverat, Petrum fratrem ſuum de Redempto-
Joan.1.41. Fis adventu perdocuit. Invenit hic primum fra-
trem ſuum Simonem, & dicit ei: Invenimus
Converſio Meſſum. Porrò hi nonniſi à Chriſto demiſſi,
vera, & & abunde ſatiati ubertate ſermonum ejus ac-
vera Re- ceſlere ad propinquos ſuos, ut eis inventam

iere margaritam ſubindicarent. Impatientior his fuit
inhia: in evulgando ab ſe reperto theſauro Samarita-

emenda- na; quæ Chriſtum dimiſit, ut Chriſtum an-
tioni. nMuntiaret, initumque cum eo colloquium abru-
Samari- pit, ut de illo loqui poſſet ad cives. Keliquit

tana, . . . . 4
loan 4. 7100 hydriam ſuam mulier, & abiit in civita-
28. tem, & dicit illis hominibus⸗ Venite, & videte

bominem, qui dixit mihi omnia, quxcumque fe-
ci Scio & Magdalenam à Chriſto receſſifle;
ſed ab eo juſſam, ſed de obliteratione criminis
Luc. 7. iui jam ſecuram: Remittuntur ei pecceata mul-
47. 50. 1a; Vade in pace. At hæc redargutam quidem

285
ſe noverat à Domino, non tamen exſolutam.
Nihilo minus ſolicitior invehendæ novæ lucis,
quàm eluendæ vetuſtæ maculæ, ſxumvira
hydriam 3 Deumque reliquit, tantàùm ut Sama-
ria Dei verbum exciperet. Et qui audit, dicat: Apoc.22
Veni. Hanc tamen non miror, tum quòd me- ¹7:
retrix eſt, & divagari ſolita, tum quòd in Si-
char regreditur, à qua vix paſſibus aberat plus
triginta. MARIAM demiror, quæ deliteſcendi,
quàm elucendi ſtudioſior, conclave tamen
ſuum deſpicit, abitque in montana, ne Joannes
diu careret Verbo, cujus ipſa gazophylacium
non pridem ſacta fuerat. Exſurgens auten MA- Luc.1.38
RIA, in diebus illis, abiit in montana cum fe- .
NRinatione. Vixdum ab ea Gabriel abierat, &
ſtatim illa abit in Judæam. Parere ſatagit, quem
vix hauſerat ſpiritum. Audierat imperantem
Deum terræ, ut eos ederet fructus, qui gig-
nerentur cum quadam cupiditate procreandi ar-
bores ex ſe. Germinet terra herbam virentem, Gen.1,11,
& facientem ſemen. Virentem, & facientem
ſemen. Necdum adolevit, & jam prolem me-
ditatur. In cunis cogitat de poſteris Videas ita
pomum adoleſcere, ut etiam incoctum & rude
fovere videatur rudimentum fſationis in ſemi-
ne;, arborémque parturiat, antequam paria-
tur, & efformetur in pomum. Mulier amitta Apoc-Iz.
dole elamabat, inquit, parturiens, & corucia- *.
batur, ut pariat. Doletur in cœlo quoque? Er-
go-ne ubi lachrymæ ex oculis Sanctorum ab-
ſterguntur, ſæyit cruciatus? Quid? Nonne
Chriſtus tunc formabatur, & edebatur ab Ec-
cleſia coruſcante? Quem ergo virgo peperit
nullo doloris ſenſu in feno, Mulier cum eju-
latu pariet inter ſidera? Num Cœlo ſtabulum
anteſtat? Et ubi vox illa fauſtitatis nuntia: Et Apoc. y.
Jam non erit amplius neque luctus, neque clamor? 17.
NWon eſurient, inquit, neque ſitient amplius. Et
abſterget Deus omnem lachrymam ab oculis eo-
rum. Ità eſt: Nullus cruciatus in cœlo aut gla-
dii, aut fulguris: unus tantùm ſupereſſe vide-
tur dolor coronatæ Hieroſolymæ, ſi tardius ex-
ponat JEsUM vel Angelis adorandum, vel ex-
colendum hominibus. Cruciatur, ſed donec
pariat. Et quidem, cùm ſibilet ante illam Dra-
co, non illius torquetur aſpectu: cùm ſole ve-
ſtiatur, tanti decore jubaris non fulcitur. Ha-
bet aliquid, quo crucietur mulier, cui Draco
imminet. Dolere poteſt etiam ſideribus corona-
ta, ſi ſpiritum ſalutis, quem læta concepit,
cunctantius parturiat, & Levitis non tradat
adorandum. In coœlo dolor non eſt, & eſt qua-
ſi dolor. Una enim anxitudo quodammodo in-
quietat regnum pacis, ſi non omnibus Jkxss
innoteſcat: Redde mihi lætitiam ſalutaris tui Pſal.50.
& ſpiritu principali confirma me. Inquiebat Da-
vid. Statimque addit: Docebo iniquos vias tuas.
Nec-dum Dei ſpiritum receperat, & eum quo-
dammodo impartitur Quid de Martha dice-
mus? quæ cùm occurriſſet Chriſto, & ab illo
inaudiſſet, fore, ut Lazarus frater ejus reſurge-
ret: Abiit & vocavit Mariam ſilentio dicens: Joan. I1.
Magiſter adeſt. Agebatur de vita fratris, de Do- ²7-
mini præſentia; & tamen, ne tardiùs ſorori ſuæ
inventum à ſe theſaurum oſtenderet, & fœtere
fratrem pertulit, & ipſa abeſſe non recuſavit à
flore Campi, Liliéque convallium. Vide, quàm
ſit enitendum tibi, ut Sol ſis, qui diu Luna
fuiſti, utque Lucem, quam haufiſti, effundas.

Audivi

286

Supkr ior Audivi murmurationes ſiliorum Iſraezl,
mitis. loquere ad eos: Veſpere comedetis car-
Vnzii ne's, & mane ſaturabimini panibus,
Dar miſe- ſcietéſque „ quia ego ſum Dominus
rieordig., Deus veéſter. Exod. 16. 12.

Angelorum miniſterio, & hominum mur-
mure confectum eſt Manna. Vide, ex quan-
ta radice amaritudinis prodierit ſemen omnis
ſaporis, omniumque voluptatum. Non jeju-
nando, non orando, non peregrinando, ſed
blaſphemando impetraverunt panem cœli, &
ipſas beatorum delicias devocarunt in caſtra.
Hinc planè dignoſcere potuerunt fili Jacob
& Joſeph, Dominum ſuum non alium eſſe,
quam Deum. Quis enim Ducum Regümve
oblatranti ſibi turbæ panem implueret Ange-
lorum? Sulphur, & ignem, & procellarum
piritum erupturum ex orco in blaſphemos
credidiſſem. At gehenna conquieſcit, & cœlo
edicitur, ut latrantes compeſcat. Exſpectas in-
de fortè tonitrua, fulguràque? Manna deci-
dit, cœlique non tam rore, quàm melle que-
rula Hebræorum labia reſperguntur. Nimirum
hac conſuevit perſæpe Divinitas deſævire pie-
tate in rebelles. Soror noſtra, inquit, parva eſt,
& ubera non habet. Putabas feritatem Magni-
tudinis argumentum efle? Imô verò quæ caret

Can. 8. 8

Clemen- ubere, quaſi puſilla deſpicitur. Parva eſt. Cur?
1 ea.⸗ An gladium verſare neſcit? Num Arcum ne-
dit. quit intendere? Cruore fortè terretur? Lactis

Correctio inopiâ conflictatur. Ubera non habet. Quibus

mitis. ſanè uberibus, intuere, quid ſuperſtruat ſa⸗
Ibid. Pienta Patris. N. Murus eſt, ædiſicemus ſuper
cenpers Sen propugnacula argentea. Vidiſti, què ja-
imperfe- Ciantur divmarum turrium fundamenta? Su-
&is. per ubera mox nupturæ puellæ. Ut ccilicet

Rex mitis diſcas, ex propugnaculis Dei non ſulphur,
ſir. quo deflagraremus, ſed lac Manare, quo nu-
Confeſſa- triamur. Quid enim præter lac & propugna-
vii diſere- culis ſtillet, quæ ſuperſtructa videmus in pe-
ti. Ctore jam jam deſponſandæ virgunculæ? Libet
intueri exſudantem rorem lactis & turri. Dum
exſcenderet è fulgore Thaboris, exceptus eſt
InsUs à Lunatico. Exclamavit enimverò tum
Matth. Dominus. O generatio inceredula, & perver-
17. 17 ſa, quouſque ero vobiſcum Quandin vos pPa-
tiar? An non iſthæc propugnacula ſunt? Non-
ne jacula hinc præſtolaris & lapides? Si
nummularios flagellis cecidit, perverſos fu-
ſtibus coêrcebit. Diſpice è turribus lac. Ni-
mirum fundatæ ſunt ſuper ubera. Increpavit
illum JESUS. Adhuc arcibus terreris? Lac
excipe. Et exiit ab eo Dæmonium, & curatus
eſt puer ex illa bora. Negas fuiſſe turrim ver-
bum illud aſperum, quo penè Matrem in
Joan.2.4. nuptiis ſugillavit: Quid mihi & tibi eſt, Mu-
lier? Morare pauliſper, & audies ſtupentem
architriclinum: Jervaſti bonum vinum uſque

adhuc. Dixerat abducenti ſe Petro Chriſtus
Matthe à Cruce: Vade poſt me, Jdatana, ſcandalum
16.23. es mMmihi. Verùm, nec-duin ſex diebus exple-

tis, in Thabore ſuæ illum recreat candore
Matth. veſtis, lucéque frontis demulcet: Et poſt dies

17. 1I. ſex aſumit JksUSs Petrum. Mirum veròô,
quantum lactis affluxerit ex uberibus Dei
ſuppoſitis & latitantibus ſub horrore muni-
tionum, & turrium. Ad Ezechiam ægro-
4 Reg. tantem dixit Iſaias Hlac dicit Dominus Deus:
20. 1. Morieris, & non vives. An non Arces viden-

Oliva

tur tibi Dei voces, unde funera nuntiantur?
Ubera tamen Propugnaculis ſubſunt, quod
ex lacte conjicies. Audi: Revertere, & dic lbid.
Ezechiæ: Audivi orationem tuam: & ecce ſa-
navi te: die tertio aſcendes Templum Domini.
Et addam diebus tuis quindeecim annos: ſed &
de manu Regis Aſſyriorum liberabo te, & pro-
tegam urbem tuam. Ex hoſte repentè tutor,
& aromatarius factus eſt Deus. Erupit è ſar-
cophago non vita ſolüùm, ſed laurea. Vivit;,
valet, triumphat Ezechias, ante unam horu-
lam addictus tumulo. Dices, at Sponſæ, hoc
eſt, Sapientiæ cellum Turris eſt armata un-
dique. Nicut turris David collum tuum, quæ Can. 4.4.
ædiſicata eſt cum propugnaculis. Rectè: Audi
tamen, quæ ibi in te furor tormenta collineet.
Guttur tuum, inquit, ſicut vinum optimum. Can.7 5.
Expallueras ad propugnacula colli? Jucunda-
re ad illecebras gutturis. Pro ſpiritu procel-
læ emittetur & collo Cypri nectar, hauriéſ-
que pro igne vinum. Vinaria delitet cella,
ubi prominent propugnacula, ipsique jam ver-
ſi ſunt in pateras charitatis, tum clypei furo-
ris, tum loricæ prælii. Vide galeas calicibus
ſuffectas: vide arcus citharis ſubſervire, non
jaculis: vide demum abiifle haſtas in Thyr-
ſos. Et miraris, ſi impluat murmurantibus
manna, qui etiam in arcibus ſuis non ollas
ſuccenſas obtegit, ſed calices, uberaque ef-
fingit? Mireris velim, non tantuùm coaluiſſe
in murmure Manna, ſed Angelorum in coœ-
naculo Panem, eàa, quâ Chriſtus tradebatur,
nocte, inter tonitrua, modò delirantis Pe-
tri; modò mentientis Judæ, modòô concer-
tantium de primatu diſcipulorum, expoſitum
in menſa, ne unquam deficiat. In qua nocte 1. Cor.II.
tradebatur, inquit Paulus, accepit JESsUS Pa- ꝛ3.
nem. Quid? Nonne Lex ſcribebatur Dei di-
gito in tabulis, cum populus, in Dei contu-
meliam, conflato ex inauribus Vitulo pecu-
des immolabat? Malchus ſanatur, dum Jzss
vincitur. Tu verò expende, quam non illu- servire
dat Dominus convivis ſuis, quos non jejunos Deofelix
ad delicias epuli, quod inſtruxit, arceſſit; Saniriſe
verùm coturnicibus ſaginat in veſperam, quos „" ga
mane recreare decreverit pane ſuo. Veſpere chariſtia.
comedetis carnes, & mane ſaturabimini pani-
bus. Enimverò non timet Dominus, quin ex- Conſola-
hauſtis jam doliis, de ſapore hydriarum ſua- ziones
rum Architriclinus exclamet: Bonum vinum De .
ſervaſti uſque adhuc. Non ità menlas ſuas in- loan. .4
ſtruxiſſe apud Matthæum eum crediderim Pa-
tremfamilias, qui dicebat; Tauri mei, & al- Matth.
tilia occiſa ſunt. Venite. Enimveròô ne eſcas ii, 22.,4.
qui vocati fuerant, faſtidirent, primò tauros
commemorat, & primò apponit; ne fortè;
ſi altilia delibaſſent, duriorem de grege da-
pem contemnerent. Non vult Dominus, ut
bona, quæ dilargitur, ſapidiora putentur com-
paratione deterrim, jejuniôve commendentur.
Imòô tum menſam inſtruit ſuam, cùm ſaginati
fuerint, quos advocavit. Hinc eſt, quod E-
ſaias aquâ ſapientiæ ſalutaris, & pane vitæ ac
intellectus à Domino ſaturandos eos pronun-
tiavit. Quoſnam? Jejunos diceres, & abſte-
mios. Falleris: omni cumulatos voluptatum il-
lecebrà. Ablactatos à lacte, avulſos ab uberibus. Iſa. 28.5*
Patitur Dominus in domo ſapientiæ, ubi ſcien-
tiæ fercula præparavit, convivas ſuos adeſſe
non jejunos: imò, cùm lac ſuxerint, tum eis
ſalutis poculum propinat, haud ſubveritus,
quin iaperem retineat ſuum vitæ nectar, qudd
ell⸗

Exod. 32.

Mt⸗
(
Doniun
,
ine
t N
1 Mb!
Echn i
gelle
jwoltali
109 At
1 foribos
unn lt.
„Domims 1
en Ut
Muln,
n in
Clasteun
Mrelt, un
Gon

Nens.

t ch

Wetit

MM Stromatum, Lib. V.

d eliquat, etiam poſt delicias nuper exſucti ube-
gebi ris. Quid! Nonne, qui coznam apparaverat
Dominus, eos invitavit, quorum alter coëmp-
ini. t4 villa, deliciis indulſerat, alter, dudtâà non
6 ità pridem uxore;, nuptiarum favos deliba-
r. rat? Nimirum eas eſſe convivii ſui volupta-
not, tes non ignorabat, quibus recreari, & Ppro:
eſt. lectari ii quoque poſſent „ quos è& meditullio,
, regiâque tum thalami tum agri evocabat ad
thon. Luc. 14. CG&naæm. Miſit ſervum ſuum bord cœnæ dicere
2 he 17. invitatis, ut venirent. Unde? Non à piſtri-
. no, aut ab ergaſtulo: verùm ab oſculis „ S
1, bid. floribus arceſſendos curavit. Villam emi, uxo-
* . rem duxi. Proluſerat, niſi fallor, epulo ſuo
Clind. jIudic. 14. Dominus melle, quo recreatus eſt Samſon in
Pinn via. Ut enim liquor ille concrevit in ore
Ucunk. Monſtri, ità Euchariſtici dulcedo favi concin-

nata eſt in ore Leonis irrugientis, prodentis
ſcilicet eum Judæ. Ergo ut favum Samſon ex-
preſſit, cùm nuptias meditaretur, & feſtina-

el . . .?
d ret ad Sponſam; ità poſt Agni delicias, & de

ekr ineundo principatu rogatas inter Apoſtolos ſen-

lifn. tentias, pamem Dominus benedixit, ac fre-
ltin git; non ignarus, etiam poſt Agnum & Ci-
d darim, hanc expetitam, illum verò præguſta-
nI. tum, adhuc tantum ſupereſſe ſaporis dapibus
hnumbn ſuis, quantum & favo Samſon hauſit, thala-
nnn d mi candidatus. Libet hoc loco nonnihil de
euigle e⸗ caligine Sponſæ apud vos conqueri, quæ Di-
n lil⸗ lectum ſuum, ne fortè faſtidio foret Iſraëli,
um r. tanquam malum locavit inter ulmos & pina-
tracklan, Can. 2. 2. ſtros. Jdicut Malus inter ligna ſylvarum, ſic
lnants K. Dilectus meus. Erras, ſi tum tantùm ſapere
d ner. eum putas, cùm reliqua amareſcunt. Non in-
epolum ter ſiniquas modè eſuritur, ſed etiam expeti-
u e Ibid. tur inter favos. Ego, inquit, Ros Campi, &
e, Liglium convallium. Valles abundabunt fru-
ur Diden Sservire Ihento, ſi Davidem audis. Attamen locat ſe
Deim. Desfelix. Lilium inter ſata, quòd ſciat odore antefe-
Vilo Keer. rrfendum ſe meſſibus, tantumque ineſſe pretii
,dun hmg VaReee vel foliis ſuis, ut flos quoque certare poſſit
In n Ar, reE dcum culmis; electique tritici manipulos pro-
non ilcdo Electo vOCat, minimè dubius de victoria. Ego Ros
t, aelt, Karu. campi, ubi botryones, & culmi: flos, in-
etm, in, duam, non rupium, aut eremi; ſed agri pleni.
ſoo. N⸗ Neque enim ſubterſugio areas & torcularia 5
cimmi . cùm de deliciis certo. Dices, ab Eſaia ad aquas
u, ner illos invitari, qui ſitiunt, quique argento de-
Arumnn i⸗ lla. 55. I. ſtituti ſunt. Ommnes Ritientes venite ad aquas, G.,
* qui non babetis argentum, venite. Ais? Aio.
n ſair Nego tamen iſthuc evocari inſuetos illecebris.
ecinul⸗ Ii⸗ Provocantur, quos eô prodigentia luxuſque
ean redegerint, ut ne nummus quidem in arca lu-
1 e gi perſit reliquus. Eos igitur ſuos ad fontes Deus
gtü inwitat, qui patrimonium funditus ſuum abli-
. d gurierint. Sitire eos vult, ut copiam teſten-
it; ſe 5 tur laticis ſui, & , abſumpto in luxurie om-
de dn mi ære, accedere jubet, ut ſaporem coleſtis
. Dnime illecebræ ipſimet terrenæ ſæcis heluones fatean-
hman tur. Tunc Filio reduci ſaginatum vitulum
WH i Pater appoſuit, quum eum conſectandis vo-
n, Cu t. luptatibus & peregrinatum ſciebat, & tantum
c, nn æris dilapidaſſe non ignorabat: Ut ſcilicet fer-
een . 5. . .
& en r ret de paterni convivii mellitudine ſententiam
los e⸗ Rt. ¹5, qui jam omni ſe coœno voluptatum ingur-
lers, ke Luc. 15, gitaſſet. Nunquam dediſti mihi hædum, ut epu-
ianun 3 larer: inquiebat filius frugi ad Patrem. Miſe-
ird e . ret me tui, adoleſcens optime. Ea de cauſa re-
ne n pelleris à convivio, quâ te arceſſendum exi-
s e ſtimabas. Vult Pater convivam non ignarum
ſveiit, ig, Can voluptatis, ne fortè credatur authoritatem à
Aud ſe 1. 1. jejunio ſuis ferculis conciliare. Meliora ubera
itz ee ii,

287
ua vino fragrantia unguentis optimis. En
Sponſam tum admotam uberibus, quùm jam
& vini & unguentorum non foret ignara.
Tum enimverô initiavit eam charitate Rex,
quùm inter cellaria exſultaſſet, & delibaſſet
delicias tum alabaſtri, tum doli. Obtulerat
ſe Domino & turba quidam non opulentus,
quem cùm rejeciſſet, alum, ut ſe ſeque-
retur, admonuit, cui defuncto Parenti ju- „
ſta ſolvenda erant. Domine, permitte mihi Luc. 9.
primum ire, & Jepelite Patrem meum. Ro- 59.
go, quare hunc è& funere vocat poſt ſe, re-
rejecto ultroneo candidato? Nimirum illuxe- Zugum
rat Patris obitu adoleſcenti, quem evocat, Chriſzi
libertatis aurora, voluptatumque crepuſcu- ſuave.
lum. Ergo Dominus, qui annonam menſæ
ſuæ optabat non, inopiâ, ſed copid æſtimari,
& olim divitem, & modò emancipatum in-
vitavit, ut & ille opibus, & is libertati Cru-
cem Domini anteſtare fateretur. Veni, ſeque- Matth.
e me. Cur? Erat enim habens multas poſſeſſio- 12: 21.
nes. Mirari nonnunquam conſuevi, Cur Do-
minus à Magdalena non in Templo inungi ſe
pafſus ſit, ſed aut in convivio apud Phariſæum,
aut apud Simonem in cona. Suſpicor hujus
delatione obſequii voluiſſe Chriſtum teſtatum
omnibus, etiam inter delicias & epulas ſapi-
diores eſſe obſequentis ſibi animæ tum provo-
lutiones, tum lachrymas. Haud timet Domi-
nus, oſculum pedum ſuorum, inter calices &
pateras, futurum Magdalenæ jejunius. Fazſei- Can. 1. 12.
culus myrrbæ Dilectus meus mihi: inter ubera
mea commorabitur. Vide, quam ſibi de ſuo
ſapore Dilectus polliceatur. Inter ubera ſe lo-
cat. Ac ſi diceret. Exſugat volo mammarum
delicias, qui me eſurit; ut comparatione om-
ninò optim teſtetur alumnis meis, mea etiam
Præ lacte ſapidiora aromata fore. Adde: quòd
cuùm prædictum Eccleſiæ ſit: Mammillâ Regum Iſa. 60.
Lactaberis: Chriſti Myrrha non refugit regia- 16.
rum viciniam mammillarum, ſuis non caritura
deliciis, quanquam inſtitores habeat regalibus
emolhtos, ac inebriatos illecebris. Quam ele-
ganter hanc Domini ubertatem Eſaias amoni-
tate ſtyli ſui complexus eſt? Ibunt, inquit,
Populi multi, & dicent: Venite, & aſcendamus
ad montem Domini, & ad domum Dei Jacob.
Ecquando illuc ſe conferent? Fortè, quum
devaſtata per hoſtes regio ſuo ſqualore acco-
las conterrebit ! An cùm aquarum penurià
exuſti agri, parabunt incolis non meſlem, ſed
luctum! Audi: Repleta eſt terra argento & au-= Ia. 2. 7.
ro, & non eſt ſinis theſaurorum ejus. Deſcribit
terrarum opulentiam, ponduſque gemmarum,
ut ſcias, etiam inter gazas & luxus, ità ful-
ſiſſe divitias paupertatis Chriſti, itäque con-
vivii ejus delicias etiam cubantes in viola pel-
lexiſſe, ut per metalla & purpuras ad Dei
domum;, ubi Sapientia menſam appoſuit, ir-
repſerint. Ego Dilecto meo, & Dilettus meus Can. 6.1.
mihi. Clamat nuper ab Idolis ad Chriſtum tra-⸗
ducta Gentilitas. Clamat? Non mirum, ſi ſpe- Nibil pra-
cioſus præ filis hominum in ſui admirationem“ Peum.
rapiat Dilectum. Illud exquiro, ubinam cla-
met. Vox-ne iſthæc clamantis in deſerto eſt, Felicitas
ubi horrore rupium, ſqualoréque ſolitudinis vera.
ad amplexus urgeatur Dilecti ſui? Imò ex areo-
lis aromatum ad Chriſtum convolat. Dilæctus
meus deſcendit in hortum ſuum ad areolam aro-
matum, ut paſcatur in hortis, & lilia colligat.
Ego Dilecto meo, & Dilectus meus mihi. Etiam
lilis, aromatibuſque circumſeptus itaà Taus
apit

Iſa. 2. 3.

,

Can. 5. 9. ret, quem ità deperibat.

288

ſapit Dilectæ, ut deſiderio ejus negligat tum
hortum, tum torum. Rogabatur à filiabus
Jeruſalem Sponſa, quiſnam Dilectus ejus fo-
Qualis eſt Dileblus
tuus ex Dilebto, quia ſic adjuraſti nos? Credi-
derim immemorem tum illam fuiſſe regiarum
ſuarum opum, in quibus adoleverat; ideôque
oblitam fulgoris ſui, decorem Sponſi & ada-
maſſe, & dilaudaſſe. Quin ipſa pompam uni-
verſam domus explicat regiæ, membratim-
que Dilectum cum iis componit, ut conſtan-
tiùs flagret. Aurum exponit, dum ejus de-
prædicat oculos. Palmas excutit, cùm ilhus
cæſariem eventilat. Ebur reſpicit hyacinthéôſ-

Cant. y. que, cùm manibus Sponſi dat manus. Caput

ejus aurum optimum. Comæ ejus ſicut elatæ pal-
marum. Genæ illius ſicut areole aromatum. Pa-
bia ejus lilia. Manus plenæ hyacinthis. Quaſi
nobis immurmuret. Næ ego, quùm Sponſum
laudo, aut è gurguſtio erupi, aut mente ſtipu-
las, ruderâque convolvo. Auditis ex me lau-

1

reas, metalla, & gemmas. Quarum ſanè re-

rum non ignara, aut immemor ſum, dum Jr-

Eſt. 14. 5

SsUM laudo. Verùm his ſplendidior mihi eſt Di-
lectus meus. Etiam inter opobalſama ſtillat mi-
hi dulcius os ejus. Ut enim cum & Rex eſſet
ille, & in accubitu ſuo moraretur, nardus mea
odore perflavit nares ejus: ita avellor ego à
phaleris ad amplexus emicantis præ auro Spon-
ſi. Audeo tamen Sponſæ ancillam Chriſti præ-
ferre, cui ità Dei ſui arriſit decor, ut etiam
in oſtro unam tantùm Numinis pompam fa-
ciémque ſit demirata. Tu ſcis, inquit vittata Eſ-
ther, neceſſitatem meam, quod abominer ſignum
ſuperbiæ, & gloriæ meæ, & quod non comederim
in menſa Aman, nec mihi placuerit convivium
Regis, & nunquam lætata ſit ancilla tua, ex quo
huc tranflata ſum, niſi in te, Domine, Derts
Abrabam. Ut vides, palatum fœminæ ita Nu-
minis deliciæ invaſere, ut vel inter Perſicas &
pompas & voluptates unus expetitus ſit Do-
minus. Siſto fugientem Davidem, qui ut Dei
ſui delicias præguſtaret, in deſertum agrum
ſeceſſit; quaſi ſubvereretur, ne minus inter flo-

pfſal. 62, Tes & ſegetes palato ſuo ſaperet Deus. In ter-

Ibid.

ra deſerta, & invia, & inaquoſa, ſic in Sancto
apharii tibi, ut viderem virtutem tuam . 2 glo-
riam tuam. Licet, licet in pavimento ſinarag-
dino, & ſub laquearibus cedrinis Deo frui.
Quod citò ipſemet intellexit, dum etiam in
uberi, pinguique ſolo renidere divinarum ſe-
getem voluptatum cecimit. Exclamat proinde
ibi, quaſi ſuppuderet eum delectæ ad prægu-
ſtandas delicias eremi, clamat, inquam: Nicut
adipe & pinguedine repleatur anima men:
labiis exſieltationis laudabit os meum. Eſt ſen-
ſus, ni fallor, ejuſmodi: Putabam tum tan-
tùm ſapere Numen, quum omnia abeſſent,
quibus titillari cor poſſet. Timebam enim de-
licias ſpiritus explicare non poſſe dulcorem
ſuum, in exundantia temporariæ voluptatis.
Ideò avolaram ab aula in rupes. Nunc verô
medullam ubertatis humanæ non timeo, nec
horrea copiarum exhorreo; nam, etiamſi op-
plear pinguedine, adipéque fortunæ, ſcio ta-
men placiturum mihi præ omnibus Deum. La-
biis exſultationis laudabit os meum. Quoniam
melior eſt miſericordia tua ſuper vitas. Non ſu-
per compedes, ſed ſuper vitas. Felicitatis com-
paratione voluptas tua, Domine, non decreſ-
cit; ſed cumulatur. Nunquam Dominus è

carcere diſcipulos vocavit ad ſeſe: verum è&

—

Oliva

telonio, ubi plurimum æris renidebat, ad ſe
Matthæum abſtraxit. Vidit hominem, ſedentem
in telonio, Matthæum nomine, & ait ülli, Se-

quere me. Nolo, inquit Dominus, ærumno-

108 , nolo compeditos: meos mihites inter opu-
lentos adlego, quòd ea ſit dulcedo ſtipendii
mei, quæ abſorbere valeat, & obliterare
opum pompas, & nectar. Apertum eſt autem
illicò os ejus, & lingua ejus, & loquebatur be-
nedicens Deum. Non mirarer, ſi Zachariæ
ſaperet Deus in orbitate & luctu. Stupeo tot in-
ter blanditias exorti pueri, & loquelæ recep-
tæ, in unius erupiſſe Numinis præconia elo-
quentem nuper ſenem & parentem. Quid Deo
dulcius, quando ſaporem retinet ſuum in ge-
mina fœcunditate labiorum & uteri? Conſtan-
tius adhæſit Chriſto cæcus emergens è tenebris,
quàm caligans. Et confeſtim vidit, & ſequeba-
tur illum magnificans Deum. Quandiu cæcus
clamavit ad JEsUM, videbatur illi in loco hor-
roris fragrare Chriſtus. Ubi veròô perfuſus eſt
luce, quis non videat clariorem illi Chriſlum
eſfſe, quàm Solem? Vidit, & ſequebatur. Ergo
in ſinu felicitatis magnitudo Domini non im-
minuta, ſed aucta eſt. Nunquid cognoſcentur in
tenebris mirabilia tua: & Juſtitia tua in terra
oblivionis? Bos eſt, qui cognoſcit in præſepio
Dominum ſuum. Chaldæus eſt Nabuchodono-
ſor, qui in clibano ignis ardentis filium homi-
nis reveretur. Si Salomon es, etiam/cùm præ-
polles, Numen efſuries. Confortatus eſt ergo Na-
lomon ſilius David in regno ſuo. Quid tum? Aſ-
cenditque Salomon ad altare aneum coram taber-
naculo fœderis Domini, & obtulit in eo mille ho-
ſtias. Quanquam quid Salomonem commemo-
rOo? Audi Nabuchodonoſorem in regnum redu-
cem. In regno meo reſtitutus ſum, & magnifi-
centia amplior addita eſt mihi. Nunc igitur ego
Nabuchodonoſor laudo & magnifico, & glorifico

Matth. 9:

9.

Luc. 1. 64.

Luc. 1.
4 3.

Pſ. 87.19.

2. PAT. 1.I.

lbid.

Dan. 4.

Regem ecœli. Nemo;, ut puto, non videt tantam

eſſe divinæ exundantiam magnificentiæ, ut
etiam in ſolio & corona unus vel Tyranno ſa-
piat Deus. Conſonat Regis præcomium de Do-
mini magnitudine cum vaticinio Amos, qui
tum adventurum profitetur Salvatorem, cum
dulcedo velè rupibus exſudaret. Nillabunt mon-
tes dulcedinem, & omnes colles culti erunt. Et
convertam captivitatem populi mei Iſraæl. Nimi-
rum, cùm reſtagnaſſet in orbe terrarum Pax,
Romanique vi regni, quà quà mundus patet,
exundaſſet, non quidem cœnoſus Geon, ſed
Ganges aureus, gemmeuſque Indus, omniâque
obſtructis Jani foribus aut Baccho litarent aut
Veneri: tum enimverò Chriſtus Dominus aflu-
menta diſſeminavit in purpura, clavos ſceptris
inſeruit, ſolio Crucem impoſuit. Quid plura?
Tum fellis ſui delicias hominum generi pro-
pinavit, cùm aureus Babylonis calix inebria-
verat, propinante Octaviano, Aſiam univer-
ſam, & Europam. Audi Eſaiam: Conflabunt gla-
dios ſuos in vomeres, & lanceas ſuas in falces.
Domus Jacob, venite, & ambulemus in lumine
Domini. In areis & torcularibus Botrus hic eli-
quat muſtum ſuum. Non enim ſuſtinet auge-
ri pretium vadimonio ſitis: verum in ipfo la-
cu voluptatum nundinas ſuas inſtituit. Botrus
Cvpri Dilectus meus mihi, in vineis Engaddi.
Si non indiligenter contempleris palmites Bac-
chi, ſpectabis ulmis adrepere, ut ſcilicet ſte-
rilitate fulcientis ſe plantæ luculentiorem pom-
am reddant racemorum, quos proferunt.
Chriſtus verò non in rupe viret, non viget
in

Amos 9.
14.

Iia. 22 ſ

Can. 1.13

o
n
nor.
ibi un
bi hun
ſen⸗
ſn gun
lis ho
un
n n
Hernot
1/lie
ntlen
Cen nel
in cl.

unbuleine
lige lulk n
nfhvarlen
n Nerilrt,
N in Kne
E D

n
ge Nr Ren

S

n M
N.5.
.

.
4

du.
Mi
nne
Uten lieg
be.
D
Win
.
&.
Ing.
enehnt,
ſgehelut
Cecn
Cd hor.
ln d
Chnüum
n
Um.
tent
relhin
Gchodee.
humkon-.
nhnu.
Aeplen
Crentr
es leh⸗
CoE
gintlr
ir iin g
,O Ynfn
Videt tnnmn
Kcentie,
Ipmmd
Guumce
And,
toteln,

Filehrne k

Tundu ien
Celh,

dus, omrige 2–

bo ltaelt
Dominwdl
churo lenn
Cuiſin
n gehet 1
S
Aen ui,

3 .

inßidi.

Stromatum . Lib. V.

in littore, in vineis matureſcit Engaddi, ut
vel in Regia ubertatis fœcunditatem ſuam ef-
fundat. Imòo & Cypri Botrus eſt, ut ſcilicet
ibi commendet dulcedinem vindemiæ ſuæ,
ubi humanæ vireét quam maximè illecebra
vindemiæ, Ergo partiri tota congeries in ca-
pita quatuor, dividique poſſet: Nempe De-
licias Domini ſummas eſleé, & primòô ſapere
iis, qui humanas ſitiunt voluptates. Secundò;
iis, qui eas aliquando guſtaverunt, quan-
quam jam illis careant. Tertiò; illis, qui
natant in eis. Quartò demum; ſapiunt iis,
qui à ſumma egeſtate ad beatitatem ſummam
devenerunt. Inter quos vexillum prætulit An-
na, quæ ſui pertæla uteri ſterilitatem Gamué-
lem tandem enixa eſt. In quo tamen cum ima-
ginem præſenſiſſet Chriſti, uſque adeò ine-
briata eſt melle Domim, ut oblita ſit non
preffuræ præ filo, ſed Samuslis præ Chri-
I. Reg r: ſto, illicôque exclamarit: Exultavit cor meum
1. in Domino, & exaltatum eſt cornu meum in
Deo meo. Dices, in has erupiſſe voces poſt
ablactatum jam puerum, in quo cùm per
biennium exultafſet, tandem tripudiavit in
Chriſto, illato in Templum filio. Et adora-
1. Reg.1 verunt ibi Dominum, inquit; Et oravit Anna,
28. & ait: Exultavit cor meum in Domino. Ergo
nonniſi faſtidio amplexandi pueruli exultavit
tandem in Domino. Non omninè allucinare-
ris, ſi Anna diceret, Exultat cor meum, ut
Luc. t. deinceps Virgo occinet, Magnificat anima
46. mea Dominum. Verùm, cùm dicat, Exulta-
Anna da- it; ni ſurdus es, palam fœmina profitetur
muslis. . . “ . . .
olim ſe in Domino geſtüſſe. Quia lætata ſum
in ſalutari ejus. Non nunc primùm lætatur in
Servatore, ſed tunc in eo reſpiravit, cùm in
Samueéle, quaſi in ſpeculo ſubſtantiæ ejus,
venerata illum eſt. Neque enim legimus uſ-
quam exultaſſe Annam, niſi cùm in ſanctua-
rio obtulit filium. Concepit Anna, & peperit
Klium, voeavitque nomen ejus Samuzl. Ubi hic
vel umbra lætitiæ? Fleviſſe illam quidem ſcio,
diuque luxiſſe orbitatem ſuam: non tamen e-
dito fllio exultavit. Cur? quia cùm prototy-
pum prævideret, imaginem negligebat. Læ-
taretur in Samuele, niſi exprimeretur in Sa-
muele Chriſtus; à quo lactabatur, cùm illum
lactaret. Quis ſomniaſſet, quùm uberibus fi-
lium ſuum admoveret Anna, à filio Dei cor
1. Reg z. ejus lactari? Dabit imperium Regi ſuo, & ſa-
*blimahit cornu Chriſti ſui. Excipiebat Samue-
lem, ut JIrxsM exciperet. Lactabat filium, ut
à mamilla Patris nutriretur. Ideéôque inde il-
licò in Domino exultavit.

1. Reg
I. 20.

10.

Auliei Diſrumpens, ſoindam regnum tuum, &
dabo illud ſervo tuo. 3. Reg. 12. I1.

Confden. Servo tuo? Et quare non hoſti ejus, ſi ta-
tis in ho- Men in ultionem ſceleris regnum, Domine,
minibus. Salomonis diſrumpere ſtatuiſti. Hoc enimverò
ie7. optatur in Provinciis & Regris quam maxi-
da ignie, n&, ut defuncto Principi ſubſtituatur do-
erxe- Meſticis unus. Servo tuo? Pharaoni potius,
ris. aut Aſſyjrio tradatur. Ut enim ſæviat, hoſtis
aianer ſit neceſſe eſt, non famulus. Adad eligatur ex
3. Reg. ſemine Saülis regio, non Jeroboam. IIle ad
12. 5. ultionem exardeicet trucidatæ per Joabum
ſobolis ſuæx: hic verò præfecturæ ſibi con-
3. Reg. creditæ memor blandietur generi Salomonis.
12.28,. Conſtituerunt eum Præſectum ſuper tributa uni-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

289
verſæ domus Joſeph. Imòô ſervum eligo, non
hoſtem. Neque enim ſævior hoſtis, quam fa-
mulus, ſi regni, Numinis immemor, potia-
tur. Quis inimicior Davidi, quàm Saul? Ve-
rùm toties appetitus à Saüule David, & de-
functo parentavit, & menſæ ſuæ intereſſe juſ-
ſit nepotem ejus, & vel Semei pepercit, quòd
Regem affinitate contingeret. Neque enim ho- P'g d:
ſtis ità ſæviret, ut ſervus graſſabitur. Nonne gnis pse-
à Samuéle ex Agaſone Saul cohoneſtatus co- bie eve-
rond eſt? Brevi tamen ità illum inſectatus eſt benti.
Perditiſſimus Princeps, ut vel Deo ableganti Rex eve-
ſe diceret Samuël: Quomodo vadam: Audiet ate
enim JSail, & interficiet me. Nunquam caviſ- gigni ſius;
ſe fſibi Samuelem didici à poſteris Agag, quem 1. Reg.
in fruſta conciderat in Galgalis: & ſibi à Sau- 16. 1.
le metuit, quem unxerat Regem. Haud ſibi
cuſtodes adhiberi popoſcit, cùm in Re-
gem ferrum ſtrinxiſſet; quanquam fſciret af-
finitate conjunctiſſimum Dynaſtis & Regi-
bus. Timet Saülem, cui ſceptrum incogitan-
ti detulerat. Uſque adeò nemo verior hoſtis
futurus eſt, quàm is, quem ſervum putas,
quem à jumentorum chitellis ad curulem ſel-
lam elevaſti. Quot inviſum hoſtibus fuiſſe
cenſes Aſſuerum, qui jugo imperii ſui cen-
tum viginti ſeptem provincias oppreſſerat ?
Nullus tamen ex his, aut ex Hebræis ullus,
quos tamen und delendos die Amano dedi-
derat, inſidias molitus eſt Regi, niſi Eunu-
chi duo, quos ipſe in aulam adſciverat. Nri-
Ptum erat, quomodo nuntiaſſet Mardochaus
inſidias Bagathan & Thares Eunuchorum,
Regem Aſuerum jugulare cupientium. Obſide-
batur Hieroſolymis Achaz à Regibus Syriæ
& Iraélis Raſin & Phacee, quos tamen de-
ridendos juſſit Dominus, & monuit Eſaias.
Cor tuum ne formidet à duabus caudis titio-
num fumigantium iſtorum. Haud tamen Dei
Spiritus, qui cor tuum formidare prohibet ab
hoſtibus, quanquam paludatis & loricatis,
reſpirare te ſinet in ſinu domeſtici tui. A flliis Eccl. 32.
tuis cave, inquit, & à domeſticis tuis atten- 27.
de. Nimirum Jonæ cucurbitam non imber,
non grando, non ſpiritus procellarum evul-
ſit, ſed innatus in ea vermis eroſit. Et pa-
ravit Deus vermem aſcenſu diluculi & per-
cuſſit hederam, & exaruit. Quis non obſtu-
peſcat? Pſallit Jonas in ventre Ceti, ejulat
in vicinia vermiculi. A monſtro ſervatur ad
prophetandum, à verme urgetur ad funus.
Bene iraſeor ego uſque ad mortem. Joſephum
modò compeditum, modò coronatum ſpecta-
bis. Hinc fratribus, hinc .Ægyptüs ſtipatur.
Utris eum debere credis tum vincula, tum
infulas? A Pharaone præficitur regno, à fra-
tribus truditur in ſervitutem. Nunquam au-
diviſti dicentem David: Fugiamus, neque e-
nim erit nobis effugium. Niſi cùm declinaret

Ingrati-
tudo ſæ-
vior eru-
delitate.
Dignitas

Ehſt. 6. 17

Eſa. 7.4

Jonæ 4.7

Ibid

2. Reg.
I15. I4⸗

ab Abſalom, cui ſecures oſculo commutave-

rat ,„ quem fratris pollutum cruore lachry-
mis abluerat. Goliæ occurrit, Semei pertu-
lit, Philiſthæos occidit, Abſalonem timet.
Domeſticus enim erat, & filius. Dixitque
David. infatua, quæſo Domine, conſilium A-
chitophel. Audiſtine orantem uſquam Davi-
dem, ut infatuaretur conſilium aut Gigan-
tis, aut Saülis, aut Semei? Arcana extimet
Achitophelis. Progreſlus enim erat ab aula
ad aciem. Domeſticum timuit filii ſui,
quem ipſe tot annis regiis ſportulis enutri-
verat. Non immeritè ergo Dominus, ut
B b Salo⸗

2. Reg.

1531

290

Aulici Salomonem hoſtilius excruciet, ſcindens reg-
frenan- num illius, principatum tradidit Jeroboamo
vi d. ejus ſervo & præfecto, non Adad hofti & pro-
fugo ejus. Regnabat ſuper omnes ferè tribus
filius Saülis Isboſeth, pugnabätque contra
Davidem & Joabum. Deturbatus regno eſt
Isboſeth. A quonam crederes? A Davide,
an verò à Joabo? ab Abner, de quo hæc ha-
2. Reg. bes. Cum ergo eſet prælium inter domum Saul,
3.7. & domum Bavid: Abner filius Ner regebat
domum Sauül. Quid apertius? Nonne ſervus
Saülis Abner? Nonne inter ſervos anteſigna-
nus? In hoc ipſo capite, ubi elevatio ejus
deſcribitur, proditio quoque ejus evulgatur,
2. Reg.3. cum, miſſis ad Davidem nuntiis, ait: Fac

12. mecum amicitias, & erit manus mea tecum,
& reducam ad te univerſum Iſraél. Quid, quod
dejectus ſolio à Duce ſuo Isboſeth, malè tu-
tus quoque eſt in lectulo ſuo à familiaribus
2. Reg. 4. ſuis? Duo autem viri principes latronum erant
2. flio Saul, nomen uni Baana: & nomen alii
Rechab. Jugulatus jacet in ſtrato ſuo Isboſeth.
Diceres à Davide eum occiſum. Vel certè ab
aſſeclis Abner, qui ab eo defecerat, trucida-
tum putabis. Obtruncatus eſt à Baana & Re-
chab, qui, rebellante Abner, & dilabente
ad Davidem Ifrael, videbantur conſtantius

Ibid. partes Isboſeth contutati. Nublatoque capite e-
Servi im Jus abierunt. Illud obiter animadvertas velim,
pii. nunquam Principi fore fidos, infidos Legi &

Rex deli- Numini. Abner ſcortis admiſcebatur. Dormi-
gat Mini- vit enim cum Reſpha. Baana & Rechab du-
Sror nno ces erant prædonum. His Isboſeth inniteba-
centes. . . 1
Peccati tur, & everſfus per illos eſt. Ille amore con-
damna. Cübinæ transfugit à Domino ſuo: hi ſpe mer-
Aulici cedis caput Principis Davidi obtulerunt. Nuſ-
impii ra- quam leges a Nathan aut Davidem proditum;,
r non in-
hai aut Salomonem deſertum.
E 27. Nohra nimis, d.
rat autem Pukita Putohta ns, 0r-
miebatque cum Rege, & miniſtrabat
ei: Rex verò non cognovit eEam. Ado-
nias autem filias Haggith elevahatur,
dicens: Ego regnabo. 3. Reg. 1. 4.

Luxur ia.

Rex regat

Si etiam cùm Abiſag à Rege nec adamatur,
nec cognoſcitur, ſolo tamen contubernio ſuo
ità creditur vel Davidem conſopire, ut nec
regno aptus ferendo haberi incipiat, & Ado-
nias imperii ſceptrum nec juſſus invadat, ſpe-
ctante Patre, & diſſimulante: Quid, quæ-
ſo, fiet, ſi Virgunculam & adamet Dyna-
ſta, & adoret? Non ſenio aut gelu Parentis
inflammatus eſt Adonias, ſed conturbernio Su-
namitidis. Etenim implicatum amplexibus foœ-
minæ Regem, quanquam pudicis, explicari
non jam poſſe ad pertractanda gubernacula

regni cenſuit, ideôque clamavit: Ego regna-

bo. Nec ſua illum fefellit ſpes. Siquidem
cùm anteambulones omninò quinquaginta an-
te eum currerent, non corripuit eum Pater
Iluts aliquando. Ecquando enim ex Iride mi-
niſtrantis Regi Abiſag fulmen erumperet,
quo regnaturus percelleretur conſpirator? Ne-
quit ardor, zeluſve juſtitiæ in ejus corde fla-
grare, quo cum voluptas recumbit. Ecquan-
do enim in ſulphura lac concreſcat? Quâ
tandem ratione uber Virginis in pharetram
convertatur Ducis, unde jacula deproman-
tur, ad interitum perduellium? Quam ſanè
vindictæ lentitudinem Venus invehit, etiam

Oliva

—

Cùm caſta eſt. Quid ex ea vigoris expectes,
cùm mollis eſt, & procax? Si dormientem
cum Sunamitide Regem toties triumphantem
vOX iſta, Ego regnabo, non excitat: quo ſa-
nè fragore nullus in aula tetrior;, funeſtior
nullus;, putas ſtertentem cum Dalila excitan-
dum Dictatorem, excutiendum è ſinun Tha-
maris Conſulem, quùm de pupillorum op-
preſſione compellabitur? Ad tantum tonitru,
quale eſt, Ego regnabo, Réx non evigilat,
quod ejus hæreat lateri, quam non cognoſ-
cit, pudicitia, quam venuſtate pulchrior.
Quam;, rogo, vocem exaudiet Prætor, ubi
eum concupiſcentiæ ſomnus oppreflerit? Et Ibid,
Abiſag Sunamitis miniſtrabat ei. Etiam cum
ancillatur Venus, Reges exarmat: quid ac-
turam putamus eam, quem illi miniſtrave-
rint Reges? An non Siren luxuria eſt, quæ
ità Ulyſſi ſuo aures oppilat, ut nec audiat:
Epo regnabo? Tu veròô ne illud objeceris, ex- Rex regas
auditum quidem procaciſſimæ fragorem vo- .
cis à Davide, ſed prudenter diſſimulatum
fuiſſe. Quid enim ageret & Senex & Pater? Superior
Quid ageret? Quod egit. Senem tu illum co- vigilen.
loras & Patrem? ego & Regem memini.
Nulla porrò tanta ſenectus eſt, quæ, ſi ſcep- Scandals
tro invitatur, elidere non poſſit vel Geryo- von ker-
1 . mittenda
nem. At quanto, inquies, conatu? Minmimo. gue molli
Una ſat eſt mula ſi ſternatur, unuſque tibi- facils poſ.
cen advocandus eſt, ſed à Rege, ut procel- ſant.
la univerſa appetiti ab Adonia Principatus 5. David.

diffletur. Imponite Salomonem klium Meo trd .
. . J. ſervan-
Iuper mulam meam⸗ vanetis buccind, 1— 14, Ec
&σ 4 „ Ec-

cetis Vivat Rex Nalomon. Et, ne crederes cleſiaſtica
ſemiſomnis iſthæc deliria Senis, opponentis Zariſti-
ephippium & buccinam vociferanti Adoniæ: Tio & Se
Ego regnabo Audi. Impoſuerunt, inquit Scri- i .
ptura, Salomonem ſuper mulam Regis David, meane,
& cecinerunt buccina, dixitque omnis populus,
Vivat Rex Salomon. Quid ais? Tantum con-
ſpirationis, temeritatis, & arrogantiæ flumen
nonne unius aggere litui, unéque objectu mu-
læ refluxit in ſeſe, ſuéſque reſorbuit gurgi-
tes, quibus ad ſolium uſque occupandum ere-
xerat ſeſe? Et tamen, ut ait Scriptura, Rex
ſenuerat nimis, & Abiſag Sunamitis miniſtra-
bat ei. Nihilo minùs ea eſt authoritss Dia-
dematis, ut ſolo poſſit nutu & Senis & Pa-
tris inhibere ferocientem feſtinantémque ad
coronam Adoleſcentem, jam jäamque metæ
proximum, à bravio revocet ad carceres.
Quod potuit,; Thaumaturgi baculus cum
Lyco flumine exundante, quod poteſt Lit-
tus cum Oceano furente, id poteſt ſceptrum
Principis cum audaci, id ſolium Dominantis
præſtat cum Ferocientibus. Componit au-
thoritas imperantis ſævitiem graſſaturi. Ni-
mis, nimis effulgurat Corona, cujus reper-
cuſſu Tenebriones illicò aguntur in fugam.
Quid plura? Obequitantem Pegaſo ad thro-
num Iraelis Adoniam David clangore ſiſtit,
voce terret, eludit jumento. Diſcant hinc
Principes ſuam aliquando tandem dimetiri
lucem, ſuumque robur noſſe. Quid enim
non poſſis Vir, ſi tanta potuit Senex? Quid
armatus non valeas, ſi conglaciatus regna
diſpenſat? Quid Dominus ages, ſi Pater op-
primit filum? Quid cum Marte non pera-
ges, ſi David fulgurat, indormiens Abiſag?
Utinam rerum Dominis regiæ virgæ vis poa-
teret. Exiſtimabat ſe manu geſtare Moyſes rfer
baculum nuceum, & anguem, quo elementa nesn
terreren-

7 aiuln Ca
„
, dd

Poni ton
r, WMos!
bdle ,

Cle clalt 1
4

y i

Chng won

Ne n
Nugcatli iel
. r d,
Ulnr lie!
le hon
u. Miin
1iel, 4
t bacnl
lego .

Uin

ir, nii o
Alhnmnn
ANannpelnr
n Deane
nN. ud
uheg
hlitrodl
U rae
Di

l
ten
en
ſ.
ellor
Ctan
Tr.
n
hler,
Gnl
Urn.
in
iniknne.
l e
iudit
Aelderl
Dren e.
Imlnm
& Daeri
hilun co.
n Menin
e,Ab
el Gene
Muim
lcbe ti
t roek
Drimut
liun

Opporeni,
i Adir
imgut di
Rezi Ditis
in lin
Tummmon
anne n
becun.
tbuit er.
Pandum er
crihtun,
mitis ſtinft.
Uthorts Ur
Genisd lt.
mubtennge
ndr ne
4 21 reels⸗
buollis nn
d poel ir
Ctek ſenmmn
Uum Dominnms
Coopvet 1
ralleuri. .
4, C 1
Utut in N

egchali

Reæ time-
ri, & co-

li debet.

Stromatum, Lib. V.

terrerentur, habebat in dextera. Ovem te
coërcere poſſe vix credis? Pharaonem obrues,
Mare fugabis, emollies in ſtagna ſilices, Ver-

Eecleſa- tes Nilum in cruorem. Si mihi non credis,

Kica fa-
ri ſai Oi
audent. .
§. Moyſes. Dixitque Dominus:

vel Deo crede; crede portentis. Quid eſt,
quod tenes in manu tua?; Reſpondit: Virgam.
Projice eam in terram. Pro-

Exod. 4. jecit, & verſa eſt in colubrum, ità ut fugeret

supe rior
miris ſit 2
nale ſat
ipſa di.
grnita;

terret.

Moyſes. Virgam putas eſſe, quam tractas?
Coluber eſt. Utere tu tantùm eâs, & vim in-
telliges ſceptri tui. Putabat Apoſtolici Prin-
ceps Senatus Petrus vocem ſuam aut fœnum
eſle, aut ariſtam, ideéque evaginare illam
etiam coram oſtiaria non eſt auſus. Brevi ta

Afabii- nen didicit ſuæ vim vocis, quando, fulgu-

tas in Re-

Se.

rante verbo labiorum ejus, & matrona con-
cidit, & Senator expirat. Audiens autem A-

Act. 5. 5: zianias hæc verba, cecidit, & expiravit. Fn qui

loqui non eſt auſus coram ancilla, ut loqui-
tur, viros interficit. Suxerant ſuperſtitionem
cum lacte plerique & domo Jacob, oppleta-
que erant idolis tentoria Iſraelis. Quibus, ro-
go, machinis monſtra educentur & corde?
Quibus non opus erit ſuppliciis, ut Lerna tot
capitum extinguatur? Quo flumine oratio-
mis utendum erit, ut patrii dediſcantur ritus,
ipſique penates deprimantur? Falleris. Uno

Gen. 35. Confecta verbo res eſt. Ait Jucob: Abjicite

2.

Ibid.

Deos alienos, qui in medio veſtri ſunt. Ubi
machinæ hic? ubi eloquentia? Intuere modò
disjecta ſimulachra, everſoſque Deos:. Dede-
runt ergo ei omnes Deos alienos, quos habe-
bant. Noli timere, virga tua ſerpens eſt: om-
nia poteſt, ſi audes omnia. Dices, aliorum
quoque baculos in morem anguium ſibilare.
Quid ergo Coluber aget tot undique obſep-

tus aſpidibus? Aget quod Moyſis confecit

Virga tantis Magorum Ceraſtis oppugnata.

Exod 7. Projeceruntque ſinguli virgas ſuas, quæ verſa

12.

Jſunt in Dracones: ſed devoravit virga Aaron
virgas egrum. Meminiſſe terillud velim, Aa-
ronis virgam in colubrum duntaxat coram Re-
ge converſam, quùm excantatæ a Magis vir-
gæ in Dracones intumuerunt. Et tamen Dra-
cones ceſlere colubro, unâque ſerpens tot
monſtra abſumpfſit. Minatur defectionem ſub-
jectus, niſi cupiditati ejus habenas remittas.
Terret te impius, quòd provocaturum ſe di-
cat ad ſupremum tribunal, ſi à te violatæ
legis compellatur reddere quadrantem noviſ-
ſimum. Dracones hi certè ſunt, quos tamen
Virga directionis abſorbet. Etenim illæ aſſe-
clarum ſunt virgæ, non Legiſlatoris. Quan-
quam Tyranno gratioſa iniquitas eſſet, impe-
ranti Juſtitiæ obluctari non poteſt. Magi ſunt,
coram Pharaone ſunt, virgas ſuas êfferarunt
in Dracones. Eſto: Virgæ æquitatis nimia
vis eſt, à qua illicò ceraſtæ devorantur. Noſ-
ce te ipſum. Tantùm dic verbo, & caco-
dæmones exurentur. Litaverat populus uni-
verſus vitulo in eremo. Tantorum reorum

quis non diſſimularet flagitium? Quis ſuppli-

Exod.32. cum non differret? Præes? Aude. Occidat

29.

unuſquiſque fratrem, & amicum, & proxi-

mum ſunm. At quis mandatum difficillimo

tempore excepit? Audi: Feceruntque filii Le-
vi uxia mandatum Domini, cecideruntque in
die illa quaſi triginta tria millia bominum.
En tuæ vim virgæ, en robur ſceptri, quod
geſtas! Quicquid edixeris, illicò conficietur.
Tuba Adoniam interſiſtet, Ananiam vox o-
Primet, Lex una Idola deliciet, verbulo dun-
Ethicæ Comment. Tom. II.

taxat Moyſis delebuntur tribus innumeræ;

Dracones eſca, non ſupplicium ſunt, pedi im-
perantis. Intende, proſpere procede, & regna.

Pl. 44.

Sugittæ, inquit, tux acutæ, populi ſub te cadent.
◻

Si regnas, nemo non intremit. Videre id libet
in Chriſto, qui nummularios & pullarios e-
jecit & Templo ſemel, iterumque; hoc eſt,
quùm primum ad evangelizandum progreſ-
ſus eſt, & quùm jam jam moriturus aſcen-
diſſet in Jeruſalem. Verùm, quùm initio
prædicationis impios proturbat ex atrio, fla-
gellum intentat: Et caàum feciſſet quaſi flagel-
lIum, omnes ejecit de Templo. Solo nutu e-
jicit mercatores ſupplicio proximus. Et imra-
vit JksUs in Templum Dei, & ejiciebat om-
nes vendentes & ementes. An infirmior Chri-
ſtus eſt, quùm eum miracula anteirent, qui-
bus ornabatur, quàm quùm illum vincula
conſequerentur, quibus ad patibulum raptan-
dus jam eſt? Et ibi quidem aquæ hydrias in
vini dolia vertiſſe fertur, hic ſitire ſe mox
fatebitur, ſolo felle potandus. Quare ergo
miraculorum fulgoribus ſtipatus terrere pec-
cantes nequit, niſi a funiculis voci ſuæ autho-
ritatem conciliet: ſatellitibus mox prodendus
ſui verbi duntaxat majeſtate proturbat ex a-
trio nummularios? Nimirum quùm ſecundò
Templum expiat, acclamatus fuerat Davidis
filius, & regni hæres. Turbæ autem, quæ
praæcedebant, & ſequebantur, clamabant, di-
cenies - Hoſanna plio David. Pro ſtipite
ſtirps effulſit, regiique fulgor generis etiam
ſine flagello cecidit, fugavitque contumaces.
Umbra ſat eſt poteſtatis, ad conterrendas
cohertes, claſſêſque impurorum effugandas.
Nihil tam arduum eſt, quod ſceptro non
acquieſcat. Delaſſatus erat Saülis miles cæ-
dendo, profligandéque hoſte. En Regis edi-
ctum prohibentis ab epulis militem: Male-
dictus vir, qui comederit panem uſque ad veſ-
peram. Et non manducavit populus panem.

Joan. 20

Matt. 21.
12.

Matt. 21.
9.

1. Reg.
14. 24.

Ingreſſäſque eſt populus ſaltum, & apparuit

Ruens mel, nulluſque applicuit manum ad os
ſuum. Vides-ne, quanta regiæ ſit virgæ vis 2

Etiam fameſcenti & militi, & victori mella

non ſapiunt, ſi fortè regis ſceptrum ſuo illa

attactu infatuaverit. Exercitum coêrcere quis
poteſt, fameſcentem præſertim, & triumphan-
tem ² Vox una, ſed Principis, quod totus
Mons Sina fumo fulguribuſque non impetra-
vit à Levitis, extorſit à militibus. Audias in
eremo expeti cepas ab Infulis, cùm in ſaltu à
Loricis mella negligantur. Uſque adeò ipſis
quoque Sacerdotibus continentiores Centurio-
nes ſunt, ſi tamen corona infrænentur. Di-

ces, à nullo non timeri & armatum, & Re-

gem, & Saülem. Ades, jam enim ſcenam re-

Rex re-

cludo, in qua phaleratus, & adoleſcens, nec gat.

Rex, Regi tamen conjunctus Abſalom du-
riora imperat, impetrâtque, quàm Saül. Non
enim faſtidire mella coëgit in ſaltu, ſed ſer-
vos juſſit regium ſitire ſanguinem in convi-
vio. Caàm dixero vobis, Percutite eum, & in-
terficite, nolite timere. Vernæ, lixæque non
trepident, jugulato primogenito Regis? Et
quâ eos caſſide obarmas? Quôve pharmaco
palpitanti cordi ſuccurris? Ego, inquit, ſum,
qui præcipio vobis, roboramini, & eſtote vi-
ri fortes. Noli mirari, ſi ad imperium haſta-
ti in campo Regis mel deſipit, quando ad vo-
cem adoleſcentis epulantis regius fapit cruor,

quamvis cruce redimendus. Principis vis
2 eit;

2. Reg-
13. 18.

292
eſt, ut flore cædat, ut capillo vinciat, ut
voce pro calcaribus abutatur, quâ lapidea
quoque jumenta, hoc eſt ſervorum degeneres
animæ, in montem urgeantur. An non rupes
abrupta eſt confodiendus in epulo Amnon?
Inſiliere in eam tamen ſervi perniciores Pe-
gaſo redditi unà Abſalonis voce pennigeri,
Ego ſum qui præcipio: roboramini. Si ergo exu-
laturus poſt imperatam cædem cincinnatulus
tanta poteſt, quid effecturum non credis Con-
ſidentem in ſolio ? Vel ſubcinericius ex hor-
deo Gedeonis, præfecti trecentorum mili-
tum, Panis quaſi gladius extimetur, ipſaque
Jud. 7. 13. Madianitarum tentoria ſolo coæquat. Videba-
tur mibi quaſi ſubeinericius Panis ex hordeo
volvi, & in caſtra Madian deſcendere cum-
que perveniſſet ad tabernaculum, percuſſit il-
lud atque ſubvertit. Reſpondit is, cui loqueba-
tur: Non eſt hoc aliud, niſi gladius Gedeonis.
Epiſiopi Somniaſſe mihi videtur non is, qui ſomnium
reſidentia enarrat, ſed is, qui ſomnium interpretatur.
Viearii Si panis eſt, qua fratione à te quaſi gladius
ure, exhorretur? Gladius-ne, an I
Superior Gedeonis, inquit, eſt „nihil intereſt offane
ipſe ſit an ſica. Ducis enim furfures non imbe-
invigilei, Cilliores ſunt; quaàm ſulphura ſubjectorum.
Nimirum, quod lixa baliſtis non efficeret,
Præfectus præſtare poteſt etiam hordeo. Ni-
hil tam tenue excuti poteſt a Principe, quin
evertendis tabernaculis hoſtium par ſit. Deni-
que coquata ſunt ſolo tentoria Madian,
non arietibus, ſed placentis Gedeonis. Vide-
batur mihi quaſi ſubeinericius Panis ex tor-
deo volvi. Hujus fulgore Panis involuta tan-
tis arcanorum umbris Davidis lucta evolve-
tur. Occurſurum Gigami puerum ſuo inſtru-
xerat Saul & gladio, & thorace. Quibus il-
le rejectis, ſuffecit loricæ baculum, induxit
acinaci fundam. Depoſuit, inquit, ea, & tu-
lit baculum ſuum, quem ſemper babebat in
manibus: & fundam manu tulit, & proceſſit
adverſus Philiſthæum. Rogo, quid cauſæ fuit,
cur æramenta neglexerit pugnaturus? An ba-
culus fortior haſtà * Num ſtamen arcu vali-
dius? Quare ergo virga enſi præfertur, an-
tefertur jaculo funda * Puer, inquies, æris
mole opprimebatur. Levioris ibi certè deeſſe
non poterant armaturæ præſidia. Si Saülis
impar caſſidi, proferatur ephebi galea. Niſi
fallor, ſecum hæc David commentus eſt. Si
loricà inſtruar & gladio, miles pugnabo. Pa-
S. David. ſtor ero, ſi baculo fundâque muniar. Promp-
tius autem eſt, ut terror effulguret ex inſi-
gnibus ductoris ovium, quaàm è teſſeris me-
rentis ſub Saule. Præſum ovibus cum baculo,
ſed præſum. Malo Paſtoris ſpartum, quàm
militis chalybem. Fugavi Urſum, Leoném-
que diſcerpſi Paſtor, elidam & Gigantem.
Dabit te Dominus in manu mea. Nam & Leo-
nem & Urſum interfeci ego. Quibus tu armis
colluctatus es monſtris? Nullis, ut video. Imò
vVerò prævalidis; imagine videlicet principa-
tüs. Præeram, tantumque, papyraceo licèt
à throno, terroris emicuit, ut nuda dextera
præeuntis ſuffocare poſſet vel Urſum. Paſce-
bat ſervus tuus gregem, & veniebat Leo vel
Urſus, & apprehendebam mentum eorum, &
Rffocabam, interficiebädmque eos. Nunc ergo
vadam, & auferam opprobrium populi. Acrius
Paſtoris inſignibus exterrebitur incircumciſus,
quam bellico militis inſtrumento. Si Paſtor

g. Reg.
17. 41.

Ibid.

1. Reg.
47. 34⸗

an Panis eſt? 8i

Oliva

es, fimbrid fugare potes etiam Elephantum.
Palpitat Davidis cor in ſpelæo, nullo luctan-
te. Vinctus-ne eſt, an victus? Ergo-ne, qui
Goliam provocavit, qui Leonem interfecit,
perſequente nemine ,„ contremiſcit? Erras.
Machina, & ingenti quidem validaque vir
tamus excutitur. Si rogas quanam; regiæ ea
eſt chlamydis fimbria. Percuſſit cor ſuum Da- 2. Re
vid, e quocl abſcidiſſet oram chlamydis Sail. 24,62½2
Quid, obſecro, præſtabit in reum erecta Re-
gis virga & ſolio, ſi abſciſſa fugati Principis
fimbria victorem exanimat in ſpelunca? Ex-
plicari non poteſt, quâ ratione in Principe
fulguret etiam ſubtegmen. Miraris apud E-
ſaiam lacere impium exanimem ? Non ful-
mine proſtratus eſt, ſed halitu: Spiritu lIa- lſa. 11. 4
biorum ſuorum interficiet impium. Spiritu la- .
biorum! Num in enſem labia recudit? An
in falcem linguam inflexit ?* Ità certè exacu-
to in gladium ore viſus eſt Chriſtus Joanni,
De ore ejus gladius uträque Pparte acutus exi- Apoc.k.
bat. In gladiumn! Imo verô in ſceptrum, re- 16.
giâmque virgam os efformavit. Audi. Percu-
tiet terram virgd oris ſui, & ſpiritu labiorum
ſuorum interficiet impium. Ut autem videas,
efficaciorem ad conterrendum virgam eſſe,
quam enſem: Ibi Apoſtolus viſo gladio,
concidit tanquam mortuus: hic impius om-
ninò ſpiritu labiorum confoſſus intercidit, &
expirat. Scimus proniores ad timendum Deum
Juſtos eſſe, quam impios. De illis enim
David ait⸗ Beatus vir, qui timet Domi- Pl. 1II.1.
num: de his teſtatur Sapiens, Impius, cum Prov. 18.
in profundum venerit, contemnit. Et tamen, ²
quùm os Domini in imperantis virgam pro-
tenditur, iniquus, expers alioqui timoris, ex-
Pirat: quùm veròô in enſis aciem exacuitur,
imutritum pavoribus juſtum vix ſternit. Ce-
cidi ad pedes ejus, tanquam mortuus. Scri- Apoc. I.
bit de ſe ipſo Joannes. Wiritu labiorum ſuo- 17.
rum interficiet impium. Vaticinatur de ſcele- Ila. 1144.
roſis Eſaias. Quid? quod in Apocalypfſi flam-
mas inter & lampades apparet: apud Pro-
phetam verèô flos eſt? Sed de radice Jeſſe,
hoc eſt, regio de traduce. Egredietur virga Iſa. 11.1.
de radice Jeſe, & Ros de radice eius A-
cendet. Verùm coram flore contabeſcit pec-
cator; & moritur, regiæ terrore virgæ
conſternatus. Percutiet terram virgâ oris ſui,
& ſpiritu labiorum ſuorum interficiet impium.
Uſque adeè Majeſtas ferocit, ſuéôque ful-
gore perſtringit, ut vel floſculo inſerta re-
gni virga proludat funeri peccatorum; quùm
promicans inter ignes enſis vix pavore op-
primat Apoſtolum, trepidationis uberibus in-
hærentem. Onus Kgypti, clamat Iſaias. Mo-
larum hic tu imbrem expectes, aut ſuis a-
vulſum fundamentis à Perſide Taurum in 5-
gyptum irruiſſe ſuſpicaberis. Audi: Ecce Iſai.19.1.
Dominus aſcendet ſuper nubem levem. Quid
nube levius? Quid levi nube exilius? Hocci-
ne onus Ægypti eſt, quod vaticinaris, Iſaia?
Ipſum plané. Et quid ruinæ intulit provinciæ
omnium uberrimæ levis Nubecula? Et ingre- Ibid.
dietur Kgyptum, & commovebuntur ſimula-
obra Kgypti à facie ejus, & cor gypti ta-
beſcet in medio ejus. Ingens hic turbo, quan-
do lapidea quoque ſigna ſubſultant. Nubibus
fortè foœderata ſunt fulmina, additũſque va-
pori perlevi ſpiritus procellarum, & gran-
do permiſta 7 Nuſquam ſulphur, nuſquamn
. Vel

Idem 17.
4.

lege
M 0
ſie,
ſelo 1
i tli
eclo

let,
Ah at
6R,
N
n,&
ſtorn

lelits
Mlat p
n nl
ules
ganz
, e

1

Ononna ⸗
60e ca
t Shlo

Ueire
lna cetce
älamd nllner

U

Et, pgllt,
Unt ſeto;
Utnr an ha
n Nnk

1 Aund,

lune
Nrliln
tli .
tmnen⸗
R
n Min
ihul .
N
rn el
Gint
dldl 4
(eitt e
ifun hen,
Alltlt eri
ludi. en.
iiu labin
ten riden
rgamn e,
Flo Nuän)
in in
metcidt,
endum Den
Pe Ilig enn
tinet Dne!
Hnpin, ini
Et turn-
Vitgam fr
i tinorier.
exaciu,
kernit l
vornu. A
atur de ſa⸗
ocilolte⸗
t: apd hr
falice ,
Gelietn ti
aliee eit
contbeſet e⸗
tenote ile
nigl i i,
na imn
llo nemn d.
ctorum, lin
in panl ⸗
is nbeltuſ⸗
Amat leiu
n liͦ

Stromatum, Lib. V.

el ſibilus auræ tenuis, ſed ſola nubes. Un-
de ergo fragor tantus, vel, ſine fragore ullo
tanta commotio, ut ipſi quoque lapides tre-
pidaverint? Ab inſidente nubem levem. Enim-
verò Dominus eſt. Imperantis perſona Dei
ita terruit Ægyptum, ut ipſum quoque in
medio ejus cor extabuerit. Ecce Dominus af-
cendet ſiper nubem levem. Nullus armorum
apparatus, fulgetræ nullæ, non gladius, non
falx, non iræ phiala. At dominantis habi-
tum, vultumque præfert. Sola ad exaniman-
dam, & percellendam Aſiæ Africæque ſuper-
ſlitionem majeſtas ſat eſt imperantis. Etiam in
nube rugit, & premit, opprimitque, ſi Do-
minus habeatur. Ergo Deo, hominibuſque in-
excuſabiles Principes ſunt, ſi fortè in throno
Majeſtatis collocati terrere nocentes neſciant.
Noſcant potentiam ſuæ ſedis, quam ideò Re-
gum prudentiſſimus Salomon Leonibus undi-
que aureis munivit, & ſepſit; ut ſcirent
Magnates orbis terrarum, eam ineſſe vim ſo-
lio, quæ terrere poſſit perduelles, etiam ſi⸗
3.Reg. lendo. Duo Leones ſtabant juxta manus ſin-
10. 20. gulas. Et duodecim Beunculi ſtantes ſuper ſed
gradus hinc atque inde. Quis non paveat ad
Amos 3. unius Leonis aſpectum? Leo rugit, qui non ti-

3. mebit? ait Amos. Quantum ergo terroris &

throno, ubi Leonum cohors, & phalanx? Ut
conterreas & Curuli pervicaces, ſi videare,
fat eſt. Etiam Sponſa, ex quo inſignita dia-
demate fuit, quamvis imbellis & delicata, u-
mus conjectu oculi, oculi dico F imò unius
jactatione capilli ipſum quoque terrere, quin
Qant.4.8. etiam vulnerare Dilectum potuit. Veni de Li-
bano, veni, coronaberis. Exinde quid porten-
ti conſequutum putas ex ſœmina? Vulneraſti
cor meum in uno oculorum tuorum, & in uno
crine colli tui. Nimirum itaà diademate roboran-
tur membra imperantis univerſa, ut intuitus
coronatz non impar baliſtæ ſit, ſitque unus
quoque capillus colli ejus par jaculo, gladiéô-

que. Denique quæ galeata rideretur, ſi fortè

luctatura deſcenderet in arenam, coronata è
thalamo vulnerat, fortiérque Baſiliſco, ſi re-
ſpicit, jugulat, ſi comam ſuccutit, vitam ex-
cutit. Verbo; Amazon eſt, non ſi progre-
diatur cum pharetra, ſed ſi incedat cum co-
rona. Nonne vides hoc ipſo Canticorum ca-
Pite quarto, ubi ejus de corona Dilectus lo-
quitur, ipſius quoque collum in turrim exſur-
Can. 4.3. rexiſſe clypeatam? Sicut turr’s David collum
uum. Coronanda duntaxat erat, & jam præ-
fert in gutture propugnacula. Quid ftragis e-
Ezech. ditura eſt, quum pertonabit in corona? Edu-
21. 5. xi gladium meum de vagina irrevocabilem.
Gladius meus exacutus eſt, & limatus. Et qui-
nam gladius iſte eſt, quo nihil fingi poteſt
hoſtilius? Sceptrum efſe dicerem, quo, mesò
ſanè ſententia, nihil depromi poteſt ex arma-
mentario Dei validius, potentius rihil. Ità
planè eſt. Audi. U cædat vitimas, exacutus
eſt: ut ſplendeat, limatus eſt. qui moves ſcep-
rum filii mei, ſucoidiſti lignum. Vides-ne,
ut graſſaretur vates in robora, conflaſſe ex
gladio ſceptrum? Enſis præſtò eſt, & qui-
dem exacutus atque limatus. Verùm ferrum
negligit, & ſceptrum corripit, ut ſylveſcenté
in dies magis magiſque impietatem obtruncet.
Dominare in medio inimicorum imorum, in-
quit, non, luctare. Et ubi audies proteren-
dos hoſtes, ſubjiciendéſque ſcabello Domini
contumaces, proferre illum videbis non gla-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

Ibid.

Rex re-
Sat.

Pſ. 10

293
dium;, ſed ſceptrum. Donec ponam inimicos
tuos ſcabellum pedum tuorum. Virgam virtutis Ibidæ
tu«k emittet Dominus ex Non, dominare in
medio inimicorum tuorum. Vel in cœlo, ubi
pro corona Dominus Iridem geſtat, ità ad
aſpectum ſedentis ipſi quoque innocentiæ can-
didati contremiſcunt, ut corruant. Procide- Apoc. 4.
bant viginti-quatuor Jeniores ante ledentem in 10.
throno. Nec mirum, ſiquidem plena terro-
ris ſcena eſt, ubi ſella proſtat imperantis. Er bid.
de throno procedebant fulgura, & voces „ &
tonitrua. Etiam in regno beatitatis & pacis
nequit thronus non tonare: vide in valle fle-
tuum, quæ ſint eruptura pavoris fulgura ex
te, quùm ſedes, niſi fortè in morem ſtatuæ
obrigeſcas. Audieram Eccleſiæ nec-dum coro-
natæ oculos Columbæ comparatos à Spon-
ſo: Oculi tui Columbarum. Poſt coronam ve- Can. 4.1.
rô, ubi eam Principis filiam conſalutat, non
jam Columbæ; ſed ſtagno, & lacubus ocu-
los ejus comparat, ubi & procellæ non rarô
excitantur; & interdum naufragia lugentur.
Oculi tui ſicut piſeinæ Heſzbon. Nimirum ubi Can. 7.14
filia Principis nominatur, terret, etiam cum
ſaltat. Quid videbis in dunamiie niſi choros bid.
caſtrorum Unde, quæſo, in Virgine caſtra?
Audi. Quàm pulchri ſunt, inquit, greſſus tui Ibid;
in calceamentis, klia Principis. Ubi princi-
patum audieris, ibi ſcito etiam infulas, qua-
ſi galeas, fulgurare, Ideò quàm membra fe-
re omma hic Sponſæ laudentur, labia tan-
tùm ejus, quæ tamen commendata excepi-
mus ſuperiori capite quarto, omninò hoc lo-
co ſilentio involvuntur. Favus diſtillans labia Can. 4
tua, Sponſa. Dixerat ibi Salomon. Hic de 1I.
ore mentio prorſus nulla. An Sponſa, ut præ
deliciis jacenti Jobo in ſtercore diſſimilior ha-
beatur, cùm illi ex membris fere omnibus
labia tantummodò derelicta ſint circa dentes
ejus, intactis fſenſibus univerſis; una dunta-
Xat labia projecit? Enimveròô, ubi filia Prin-
cipis nominatur; loqui nequit quin terreat;
ideéque ſiccati fſunt favi, & mel exaruit. Ca-
ret non ore;, ſed melle; quod cùm diſtillare
X regnante non videret Salomon, aut deſti-
tutam eam credidit labiis, aut labia præteri-
re ſtatuit, ne fulgura inde micare fateretur;

*

unde mella ſcripſerat ehquari. Regnabat enim

redux è& Libano cum corona. Miraris vim tan-
tam Virgunculæ inditam acceſſione coronæ?
Intuere, rogo te, erumpentes & puteo ad in-
teritum mundi Locuſtas. Et ſimilitudines Lo- Apoc. 9
cuſtarum, ſimiles equis paratis in prælium. Un- 7.
denam furor tantus in locuſtis, ut excurſuris
in hoſtem equis conferantur? Sequitur: Et Ibid.

ſuper capita éarum tanquam Coronæ. Hinc tan-

ta jam feritas, ut non erodant ſolum, verùm
etiam comminuant; cúmque vaſtare poſſint
omnia, aà nullo vel pungi queunt. Dentes ea- Ibid.
rum, inquit, ſicut Peonum erant“, & babe-
bant loricas , ſicut loricas ferreas. En, quæ
caſſis corona ſit! Dentes vertit in ſagittas ,
& molares in molas, convertitque ſquamas
in loricas. Quis enim vulneret coronatum ?²
uis ab infulato non devoretur ? Locuſta
quanquam ſit, terræ ſcilicet filius, nulliuſ-
que aut eloquentiæ aut prudentiæ vir;, ſi co⸗
ronam geſtat, noſcat ſe ipſum, neminémque
timeat, omnibus expaveſcendus. Nihil arro-
gantius Moab. Audivimus ſuperbiam Moab;, Iſa. 16.6.
ſuperbus eſt valde. Onus ejus, & imfrinens
excidium prædixerat Eſaias. Onas Moab. Quia
B b 3 nobte

.

294.
IIa. 1 5. t. notte vaſtata eſt Ar Moab. Quæ devocari,
cogique ab eo monſtra exiſtimas, ut urbs co-
Gli lateris validiſſima deſtruatur? Immiſit Dei
Angelus in Prophetam, qui comederat contra
Dei præceptum, Leonem immitem, à quo
diſcerptus eſt. Provocavit Eliſæus in petulan-
tiam puerorum Urſos ex eremo. Ut una ex-
terminaretur vinea, coiere in unum Aper de
ſylva, & ferus ſingularis. Hinc jam, ut puto;
abis, quòd advocandos ab Eſaia exiſtimes in
deprædationem Moab Tigrides & Drac nes;
Hippopotamos, & Centauros „ Hydrâſque
ex Orco? Reſiſte. At orat. Orat, & pe-
tram rimatur. Verùm evocat de deſerto non
Baſiliſcum, ſed Agnum. Emitte Agnum,
IIa. 18. . Domine, dominatorem terræ, de petra deſerti
ad montem ſiliæz Sion. Agnus eſt, ſed corona-
tus. Vaticinor; grandiora conficiet, quaàm
Pardalis. Subjicit enim Propheta: Et erit ſicut
lſai. 16.2. avis fugiens, & pulli de nido avolantes, Iic e-
runt filiz Moab. Ridebas agniculi vellus. At
diadema regni efferavit lanas in jubas, nullà-
que pugnâ fuſus eſt Moab, fugatuſque. Su-
perbus Moab depreſſus eſt, quaſi paſſer im-
plumis, ad aſpectum Agni quidem, ſed do-
minatoris. Emitte Agnum, Domine, domina-
torem terræ. Hi cum Agno pugnabunt, & Ag-

oc.
14. efz. Mulier equitans ſuper Hydram, quæ Mon-
tes extulit, debellatur ab Agno. Cur? quo-
niam Dominus eſt. Si mecum aſcendas in Sion,
videbis aſello vectum humaniflimum Princi-
pem. Ecce Rex tuus venit tibi: ipſe pauper
aſceendens ſuper aſinam. Quid moror? Pannoſus
licèt & deſpectus, tamen, quia Rex eſt, mi-
rumn quantâ facilitate ſceleſtos perdat, Proffi-
gätque flagitia. Ait enim: Et diſperdam qua-
drigam ex Ephraim, & diſſipabitur arcus belli.
Quæ quuùm ita ſint, ſegnitiei tuæ vertas opor-
teêt, non duritiei peccantis, ſi quod, regnan-
te te, ſcelus graſſatur. In funda & lapide Gi-
gantem dejicere potes, ſi Paſtor es. Agnus li-
cet ſis, ut coronam geſtaveris, corruet Moab.
Agnum loquor? Etiamſi locuſta videare, in-
fulatus tamen commordebis ut Leo. Memine-
ris, poſt diadema, puellam in uno vinxiſſe
crine colli ſui ſupparem gigantibus Sponſum.
Aude ergo, & é ſolio poteſtatis tuæ confidi-
to, poſſe te Hydras, Cerberéôſque deturbare.
Si regnas, etiam carbone;, etiamque Thuri-
bulo Chaldæam evertis. Et accepit Angelus
Apoc. 8. thuribulum, & implevit illud de igne altaris, &.
4. miſit in terram, & facta ſunt tonitrua, & voces
& fulgura, & terræ motus magnus. En quanta
ſtrages, quantâque commotio etiam ex batil-
lIo! Dices, ideò concuſſam terram, quèd de
altari deſumptus ſit ignis. Nemo enim ita per-
frictæ frontis eſt, ut Aræ minas non expaveſ-
cat. Utinam nemo eflet, qui, non dico mi-
nantem, verum & fulminantem Eccleſiam
non timeret. Non in gratiam Altaris concuſſa
eſt terra, nec ab ara vim tantam carbunculus
traxit, ut fulguraret, tonaret, Mundumque
concuteret. Sceptro, niſi fallor, ſua fulmina
debet batillus. Etenim ara ipſa, ex qua ignem
Angelus ſuſtulit, throno ſuperimpoſita viſe-
batur in Sion. De orationibus Sanctorum om-
Apoc. 8. nium, inquit, ſuper altare aureum, quod eſt an-
3* te thronum Dei. Roborabatur ara propinquitate
throni, ideéque extimebatur Ignis, non quòd
de Altari proferretur, ſed quia Dei altare

Zach. 9.

bid.

nus vincet illos, quoniam Dominus Dominorum

Oliva

throno Domini jungebatur. Deridendi proin-
de ii ſunt, qui putant precatoriis globulis in-
frænari poſſe Bucephalos, omniâque patere
Pietati. Ductandos charitate aiunt à Paſtori-
bus etiam hircos. Nullum jactitant ità refra-
tarium eſſe poſſe, quin cedat ſpiritui. Cla-
mant cum Ezechiele: Ubi erat impetus ſpiri-
tur, illuc gradiebantur. Perplacet vaticinium.
Aio tamen tum batillum terrere poſſe, cùm a- Sovarz⸗
ra ſolio fœderatur. Video Paulum ut Corin- 1as, ne
thios revocaret à ſtupro ad ſaccum, erexiſſe Iola Cer-
virgam, tum verèò in ſpiritu manſuetudimis ex- "dio Zelo
hortationis verbum protulifle. Video ab Ido- obſer van.
lorum cultu abductum Iiraelem, non Aaronis Jari
thure, ſed Moyſis nitro. Tranſtulit Sacerdos ve
à thuribulo flammam ad conflatorium, coa-
ctuſque eſt non thymiama Domino adolere,
ſed excolendum populo Vitulum objicere. At
Legiſflator, qui hinc tabulis, inde faſcibus
ambiebatur, expiavit ſecuribus ſcelus, do-
cuitque vel in eremo intutam efle innocen-
tiam, quoties Baltheus non ſuccurrit Ephod.
Cidaris indiget galeà, & friget ignis hoſtia-
rum, niſi irà pharetræ inflammetur. Quid
plura? Conflatus eſt in thuribulo vitulus; dif-
latus eſt Vitulus in exſolutione ſecurium. Prin-
ceps monſtrum ſuſtulit, quod Levita invexe-
rat. Vide altaris imbecillitatem. Dixerunt mi= Exod.32.
Ei (verba ſunt Aaronis ad Moyſem) fac no- 24.
bis Deos. Quibus ego dixi: Quis veſtrum babet
aurum ? tulerunt, & dederunt mihi: & projeci
illud in ignem, egreſsuſque eſt hic vitulus. Quid
infirmius, quaàm ad unum ſubmurmurantis po-
puli ſibilum ex Sacerdote repentè fabrum Aa-
ronem Idolum in ipſo Altaris igne conflaſ-
ſe? Vide nunc ſceptri potentiam dominantis.
Arripiénſque vitulum, quem fecerant, combuf- Ibid.
ſit, & contrivit uſque ad pulverem. Et ſtans
in porta ait: Ni quis eſt Domini jungatur mihi.
Stratäque jacuerunt cæſorum cadavera ad tri-
ginta tria millia. Aiſ-ne modèò ſat Cidarim in-
ſtructam ad coërcendos impuros ſine Coronæ
ſuppetiis, à qua populus colendum pecus non
extorquet, ſed impetrat? Fateor apud Eze-
chielem illuc converſum Animantium curſum
eſſe, ubi eum Religio anteibat. Ubi erat im- Ezech- 1.
petus Spiritus, illuc gradiebantur. Nego tamen 12.
defuiſſe ibi, quod ſubdi debet, timoris cal-
car imperantis. Et vidi, & ecce ventus turbi- Ezech- I.
nis veniebat ab Aquilone: & nubes magna, & 14.
ignis involvens. Spiritus tum ſuam explicat
vim, currumque trahit, quàùm ſuum excuſ-
ſere furorem Ignis & Turbo. Placet allici po-
pulos cymbalis, ſi tamen tuba perſtrepuit.
Trahentur ad Legem Tribus Ifrael fumantis
odore thuribuli, ſed ſi adſtet & regione Gla-
dius utrinque præacutus. Tum Aaron audi-
tur, cùm Phinees fulgurat. Cæterùm nudata
gladiis ſuppliciiſque Religio videri poteſt
audiri, timerique non poteſt. Quid non præ-
fatus Petrus erat ad Eccleſiam. Quæ non e-
diderat ſigna? ipſum devocaverat & cœlo Spi-
ritum. En aram! Verùm coram altari, ad
quod claudi ambulant, Columba deſcendit,
linguæque coruſcant, audent conjuges duo
mentiri, tum Spiritui, tum Petro. Ananias Act. 5. 1
fraudavit de pretio agri, conſcid uxore ſud.
Tum enimverò Præfſes Eccleſiæ Petrus ra-
tus rejiciendo huic Euphrati imparem agge-
rem Aram eſſe, oppoſuit profluenti cupidi-
tatis, quæ in morem æquoris ità exundave-
rat, ut ſecum quoque traheret Columbam
Domini»

Ounii,
ſt Hlrrn
onn 4
Mun,
ns
Gne Biert

7t, Nobll

0

vkimmo te
btele

A i

Puge Har
Mam kegt
on mnet ude
u, Ed, dn
1 ie, khit
1 ant mnee
tige urcdi
nen nll pal
nnm, Mill
s Gun wi
n n Eebuit,
1 dyentantis

lln.

lotun
lie . l.
Uent
Lannuek
enimmerd as
a aſcle n
u GE Molinn

i ltcunmn
Omu! Nun
uggan 4
ud eoct⸗
erg proenl
6)
61 rmi
iradänan
Aile torl
Unn et
en ſaler,
IlE tne curt,
ſato, ul
dect,
i) Nenttt
hhndt ln
t Ceditu
IUls eſt hl
ao 0
momn
detn Nink
uni
n

AEct.5. t1.

nt
acde
cett.
ls,
nnen
tlyfce
in kolu.
u. d
tlluzt
tiun n.
Va ier⸗
reruu nl
m) fe t
runlit
inllun t
motibtupo⸗
ſabrun A⸗
ge Cul
1 Condtenns
Ant, nk1
en. H ,a
Gigumnni
daretadln.
Cidume
ſine Cun
um eannn
eor Nuihr.
lantuum aun
t. Uiatirl
ur Nehun
4, inid
ae iini miil
lermaul
n lun gii
Cun med.
Paet Maſ⸗
tub Plent
Iel nmd
4t e lerl
Um Ad .

Can 4.
16.

Can. I.
12.

3 Reg.
19 12.

Pœniten-
tia veræa,

Samari-
tana.
Joan. 4.
29.

bid.

Stromatum, Lib. V.

Domini, mentiri auſa Spiritui, ità ut dici poſ-
ſet, Spiritus Domini ferebatur ſuper aquas;
imò ſub aquis penè naufragus: huic, inquam;
eluvioni arbitratus Petrus imparem omninè eſ-
ſe Aram, agglutinavit altari ſolium; aggeſſit
hymnis ſupplicia, cathedræ Cconjunxit ſepul-
cChra. Breviter; repoſito batillo ferrum ſtrin-
Xit, jugulatéque cum conjuge viro, exun-
dantem temeritatem interſtitit. Et factus eſt
timor magnus in Eccleſia, & in omnes qui au-
dierunt bæc. Ab hofſtis ad cædes tranfſgreſſus
Apoſtolus & avaritiam gliſcentem compreſſit,
& exulantem, præcone timore, Apoſtolicam
Evangelii Cœnaculique Paupertatem, veluti
poſtliminio feduxit in ſedem. Fluent aroma-
ta Eccleſiæ ad afflatum Auſtri, quem imagi-
nem eſſe dicimus Altaris, in quo ſpirat hu-
manitas; ſed poſtquam Aquilo dominantis ſe-
veritatis diu fuerit in horto debacchatus. Jur-
ge, Aquilo, & veni,; Auſter, perfa bortum
meum, & fluent aromata illius. Audio ipſam
quoque Sponſæ Nardum nuſquam fragraſſe
miſi cum regni virga impendere illi viſa eſt.
Non inter ubera, non in cellariis, non in paſ-

cuis, ſed, dum Sponſus regnaret in ſolio glo-

riæ, redoluit. Dum eſſet Rex in accubitu ſuo ;
Nardus mea dedit odorem ſuum. Sponſa eſt,
in eâque ordinaverat Dilectus Charitatem: at-
tamen niſi pampinos demutet Sponſus in co-
ronam, niſi à gramine ſurgat ad purpuram,
Sponſa non olet. Etiam Elias terreri pri-
mùm debuit, igne, commotione, & turbine,
ut adventantis in aura Dei pelhiceretur aſpe-

Etu.

Et peccatum meum contra me eſt ſem-

per. Pl. 50. 5.

Lapſus eſt David ſemel, ſemper flevit. Hæc
enmimverò Poenitentiæ vis eſt, quæ hominem
ità ad ſeſe rapit, ut unam tantùm meditetur,
& moliatur ſceleris ultionem. Regreſſa in Si-
chem à puteo fomina clamare cæpit ad cives:
Venite, & videte hominem, qui dixit mihi Omn-
nia, quæcunque feci, nunquid ipſe eſt Chriſtus.
Omnia? Num Chriſtus narravit tibi, quoties
Synagogam adieris, in qua de Jacob & ado-
ratione edocta es? quam frequenter apricatum
exieris procul ab urbe? ubi nata, educatâve
ſis? quorum intraveris lares cœnatura? Num
tibi vadimonia, ſumptus, diſpendia, compen-
diaque recenſuit? Tibi de te illud tantùm præ-
fatus eſt: Quinque viros habuiſti, & nunc;
duem babes, non eſt tuus vir. Nunquid toto
vitæ tuæ curriculo nupfſiſti tantum? Quomo-
do ergo, qui ferales duntaxat tori tui tibi te-
das objecit, omma quæcunque feciſti, edixit
tibi? Mentita fortè eſt mulier deſiderio com-
mendandi JxsoM? At plena Spiritu ſancto re-
verſa creditur in urbem. Qui ſanè ſpiritus,
ſpiritus eſt non mendacii, ſed veritatis. Quo
modo ergo omnia audivit à Chriſto; ſi Chri-
ſtus non omnia, ſed unum tantum facinus ei
objecit? Nimirum illam ità pudere cæpit fla-
gitii ſui, ut rerum cæterarum oblita, turpitu-
dinem duntaxat ſuam ore, mentéque revol-
veret. Ità Samaritanam criminis ſtyx hauſe-
rat, ut Lucianum Martyrem Baptiſini Jorda-
nis abſorbuerat. Ut enim ille percontanti Ty-
tanno unam tantùm vocem ingeminabat; Chri-

295

cem duntaxat, Ouinque viros habuiſti. Mira-

ris primâ doloris ſui horâ fœminam, oblitera-

tis in corde rebus univerſis, de ſuo tantùm

crimine recordatam? Davidem intuere, inter
haſtatos & turbas, peccati ſui nunquam im-
memorem. Et peccatum meum contra me eſt
Jemper. Et ſanè ſi criminis intelligatur obſcoe-
nitas, vix licebit contra illam non excubare.
Videbis Hieroſolymis Davidem lugentem in
lecto violatæ reum Bethſabeæ. Videbis Ba-
bylone Azariam cum ſocis nullius ſceleris
conſcios, exclamantes in chbano: Peccavi-
mus, inique egimus recedentes à te. Compone
nunc thalamum clibano, captivos & Regem;
& diſpice, quanta ſit criminis graveolentia,
quando David in viola & purpura ſentire
potuit unius turpitudinem criminis, & in com-
pede & flamma plus horruere pueri flagitium;
alienum licèt, quam incendium. At quid pue-
ros commemoro alieno conterritos delicto,
proprii ſupplicii non memores? quando Deus,
inter Orationum phialas aureas aureaâſque
ſpirituum citharas, peccante Mundo, dolore
cordis, penè dixerim, conſternatur. Tactus
dolore cordis inirinſecus, Delebo, inquit, ho=
minem, quem creaveram. Obſtupueras, cre-
do, quùm effuſum vidiſſes alabaſtrum un-
guenti ab ejulante Magdalena. Nunc veròô
non alabaſtrum, ſed Mundus conteritur, in
quo profuſio facta eſt creaturæ univerſæ à
Deo;, alieni deteſtatione delicti. Tu ergo tan-
torum reus criminum, quid agere debes in
expiationem tui, ſi David ſoli majeſtatem
faſtidit, ſi Azarias fornacem non extimet ar-
dentem, ſi Deus alabaſtrum effundit ſui ha-

Dan. ¾:
29.

Peccati
damna,

Gensé.

4
4

litus, ſuamque delet imaginem tædio pee-

catorum?

Quicunque effuderit humanum ſangui-
nem, fundetur ſanguis illius. Vos
autem creſcite & muttiplicamini. Ar-
cuùm meum ponam in nubibus: Et non
erunt ultra aquæ diluvii ad delendam
univerſam carnem. Gen. 9. 6.
Nuptiales tedas hinc gladio, inde arcu com-
munit. Enimverô cùm ſciret Dominus non ra-

Luxurin
erudeliss

rò cædes ofculis jungi, choreiſque phalangas

copulari, de non occidendo fratre primô jus
condit, tum latam nubendi legem confirmat.
Rarò Venus à Marte ſejungitur. Vel, ut

RHemiei:

ſanctius loquamur, Samſonis furor exarſit in dium.

nuptiis; virorümque mitiſſimus David ab
amplexibus ad cædem dilapfus eſt: ipſique
Babylone ſenes cùm amaverint, odiſle inci-
pient, quâmque ſtringunt Suſannam in po-
mario, ſtrangulant in pomærio. Paucis; cubat
Amor in pharetra, & ni caliges, Holofer-

nem videbis; inde Juditham amplectentem,

1

ſtianus ſum; ità hæc eam inculcabat ſibi vo-

hinc Bethuliam obſidentem; & quàâ dexterâ
dux civi blanditur, eàâdem patriam oppug-
nat. Uſque adeò familiare eſt humano cordi
ardere & furere. Porrò Dominus amoris ex-
undantiam non ſatis interſiſtendam credidit ſe-
curibus, gladiiſque, niſi eam cœleſti quoque
arcu inhiberet. Occumbendum prædixit ſica-
rio, tum monuit, ut nuberent, rurſus ar=
cum ſuum in nubibus explicat. Qui quan-

quam recreare ſu venuſtate videatur nuben-

tes, formâ tamen figurâque ſui terret eos »
B b 4 fati=

296 =

fatigtque. Siquidem quoties Iridem contem-

plantur nupturi, meminerint neceſſe eſt, ob

intemperantiam conjugum difrupta fuiſſe tum

coli catadupa, tum valvas effractas abyſſi.
Vide autem, quaàm opportunè cupiditatem
infrænet! Nubentis thronum Iride circumcin-
git, ut non tam monuiſſe videatur Sponſos,
quaàm delectafle. Eluvionem illis propinat, ſed
in Iride. Neque enim decebat, ut;, quos in-

Correctio
mitis.

Correbtio

7aadant. vitabat ad nuptias, quuùm diceret, Creſcite
Superior & multiplicamini; aſperiori eos ſupplicii pom-
Son er pâà abſterreret à crimine. Cenſuit pro tuba
omniViss 5 . . . .
ſ⸗ abundé conſultum iri nubentibus ſilentio co-
Confeſſa lorati in nube arcüs. Frænanda cupiditas eſt,
rii En: ne fortè exorbitet. At non unus efſe debet
diſeteti. lituus cubilis & fornicis. Fulguret haſta Phi-
z75 „„ nex ante lupanar: Coloretur arcus in thala-
ged ra mo. Et ſponſa noverit nuptiarum intempe-

bar vid. rantiâà profuſos & coœlo imbres: & ſcortum
diſcat, non tam plumis, quàm pugionibus aſ-
, futum concinnatúmque cervical voluptatis. Ve-
enunica. rüm in Iræ codice adulter pro characteribus
, & . haſtas relegat, quibus exalbeſcat; Conjux Iri-
gent pru dem, qu recreetur, evolvat. Ita videmus à
dentia. Chriſto Dilectam, ſi fortè ſeſe dediſcat, non
Rel'gieß ad urſos ablegari, ſed ad hædos, nec Moa-
clam pu- pitis ſubdi, at Paſtoribus aggregari. JNi igno-
Can.r.8,. ras te, egredere, & abi poſt veſtigia gregum,
* & paſce hados tuos, juxta tabernacula Paſto-
zum. Nimirum candidiores animæ, etiam cum
à lapſu cohiberi debent, non funibus retinen-
dæ ſunt, ſed vittis. Intelligat Sponſa, mii ſe
noſcat, exilium ſibi impendere atque repu-
dium. Calamitatis verè imminentis volumen
concinnetur non Pardorum villis, ſed gre-
gum vellere. Quidni Sponiæ necdum laban-
tis cor molliter vellicetur, quèd Sponſa ſit:
quando vulnerati jam Jeroſolymitæ ulcus non
Luc. 10. emplaſtro, ſed falerno oleôque curatur? Al-
34. ligavit viulnera eius, infundens vinum & oleum.
Nulla hic malagmatis, pulveriſve mordaci-
tas, nulla reſinæ violentia: patina videtur ad
delicias inſtructa, non medica ad curandum
pyxis expoſita. Nimirum non Arabs, aut Aſ-
Iyrius tum à Samaritano, ſed unus & filiis Sion
curabatur. Delicatiùs autem tractanda ſunt
Ifraëlitæ ulcera , quàm ornamenta Chaldæi.
Siquidem ipſa Sanctorum crimina plus docu-
mentorum non rarô effundunt, quàm ſangui-
ms. Curari proinde debent non quaſi ulcera,
ſed quaſi ora. Pleræque ex Aſiæ Eccleſis mul-
tiplici errorum, vitiorumque lue laborabant.
Et quando in Chriſti membris pars illa opti-
ma cenſebatur, ides Dominus, ut earum fub-
indicaret Joanni morbum, conſpiciendum ſe
illi exhibuit mammis in pectore alligatis. Et
ſanè uberibus laborabat Dominus, cum per
Aſiam Eccleſiæx, (ex quibus lac Evangelii
ſtillaverat in cæteras) non und hæreſi oppu-
gnarentur. Tamen quamvis lues teterrima fo-
ret, & ulcus in pleriſque lethale cerneretur,
gliſcente quippe in Chriſtianorum præcordiis
Nicolaitarum, Jezabelis, & Balaac lue, at-
tamen, inquam, non ſubere obſtructa vo-
mica, aut epiſtomio ſanies compreſlſa eſt,
Apoc. r. vCruII aureo involuta textili Servatoris ube-
13. ra rutilare viſa ſunt, non ægrotare. In medio
Eeclefßa- ſeptem candelabrorum aureorum ſimilem frlio
Kiei elà, hominis, præcinctum ad mammillas zond aured.
Sih *- Spectaſſent hæc utinam ii, qui, non dico
plerumq; vulneratos, ſed nec compungendos, & ſtri-
puniendi.

Excom-

gili perfricant „ & lacerna obvolvunt. Edicta

Oliva —

ſcribunt, evulgantque in Eccleſiæ membra
nobiliora tanti interdum plena dedecoris, ut
probroiius videantur à caligine prohibiti non
rarò ipſimet Oculi, quam lapſantes in luto
pedes extergeres. Legi ego non ſine lachry-
mis legem, quâ occurrebatur, ne quid turba-
rum excitaretur per ſanctiores Eccleſiaſticos
in urbe Italiæ nobilifſima. Quæ ſane Lex iis
compellabat Chriſti diſcipulos probris, cum
tantum à lapſu arcerentur, quibus minimè
ſugillaſſet ſupremum Quæſitorum tribunal
ipſos Lutheri afſeclas, transfugâſque Zunn-
glii. Ita-ne? Chriſtus, quùm expoſtulaturus
de ſordibus Eccleſiarum acceſſiſſet ad Apo-
ſtolum ſuum, earumque principem Joannem,
aureâ involvit zonâ ubera putreſcentia. Et
tu mammis, quibus ſuſpicaris aliquid puto-
ris affricari fortaſſe poſſe, picem infundis,
ſtercus ingeris, membraque Chriſti primaria
faſciis involvis canabinis, quibus Onagri crus

elephantiaſi corruptum, penitüſque corroſum

vix Arabs Agaſo involveret? Praæcinttum ad
maimmillas zond aured. Liceat pulveri Regem
ſiderum paucis affari. Nonne & luxuriæ pu-
re, & rapacitatis tabo, & hæreſum ſanie,
quæ incingis membra, polluta ſunt? Sunt
enimverò. Tantam porròô luem purpur, byſ-
s6que excipis “ Quare coœno non obſtruis,
quare ſulphure non oblinis, quare nervis non
alligas? Mammillæ ſunt: & unde nunc ſamies
errorum fluit, Evangelii olim lac, ſcriptu-
ræque mel fluxit. Non vulnera attendo, ſed
membra. Rudiores applicuiſſem pedibus faſ-
cias; uberibus veròô ſat ſupplicii eſt quæcun-
que adprimatur alligatura, quamquam aurea.
Adeſte, Rhadamanthi, qui ità oculis, ut gib-
bo medemini, quique eodem curatis igne &
lippitucinem, & carcinoma. Si me audire ne-
gligitis, JEsM ſpectate. Vulnerata ſunt Ec-
cleſiæ ubera: vulnerata plane ſunt, & qui-
dem ulcere peſſimo. Attamen aurea adpreſſa
pro faſciis eſt zona. Num unam tantum bene-
dictionem habes, Pater mi? aiebat ad Iſaacum
Eſau. Nunc ejulantis vox iſta Jacob eſt, Num
unam tantùm maledickionem habetis, Judices
orbis terrarum? Ergo-ne eò Eccleſiæ deve-
nere fullones, ut uno eodémque lixivio &
purpuram diluant & centonem? Non ne Ru-
ſtici ſy lveſcentes roborum ramos ſecuribus am-
putant, luxuriantes verò vitium palmites run-
cind recidunt. Ut Elephantos urgeat inſeſſor
ad curſum, ferream cervici clavam impingit:
Equum verò excitat ſeſſor ſibilo concuſſæ vir-
gulæ. Tu es ille vir, ait ad Davidem Na-
than, illicéôque lachrymarum gurges erupit.
Saul verò, poſt correptionis tonitrua; nec
unam eliquat guttam, clamâtque poſt ſecu-
res ejus impactas ſtirpi; Honora me coram ſe-
nioribus populi. Nec excæcatus à Paulo Ely-
mas reſipuit. Verbo emendatus à Petro Ana-
mias corruit exanimis. Non omnes Philiſthæi
ſunt, qui, niſi eos Samſon concidat mandi-
bul aſini, fugari nequeant. Sponſa non im:
pacto ferro, ſed ſolo excubiarum occurſu con-
foditur. Vulneraverunt me. Quibus, rogo;
haſtis? Invenerunt me. Nobiliores animæ ſau-
ciantur, ſi ſe tantùm intelligant obſervari. Ne
verò dubites Sponſam haſtatorum accurſu
languere potuiſſe: Audi Sponſum & capillo
devinétum, & oculi conjectu vulneratum,
Vulneraſti cor meum in uno oculorum tuorum,
& in uno crine colli tui. Jure proinde optimo
Deus;

Saperior
non idem
omnibus
t.
Gen. 27.
38.

2. Reg.
12. 9

1. Reg.
15. 300

Can.5.7.

es, 10

41¹ Manm ſer

114

Il
Connlehe
n ihe
,. Eümadl

. 7
Hut one 7

ſis, r
ooni:
tos ſet
lo coetce
¹ ele
i ns
erl wor⸗
huun keb
Nil nmm
leni kioel
uC'
in Daylo

Uens rine

lun
tne Ae ſe
4 Anrttn
Ir, ln
ne I t.

, I kel
un itinn
SEyu erh
einm Unlla
1 1

Stromatum, Lib. V.

Deus, ne obruat ſupplici terrore nubentes,
involvit eluvionem Iride, & arcus ſpectacu-
lo renidentis, quos oblectat, infrænat. Hoſtes
Arcæ ſuæ tonitrui fragore, dum Agnus à Sa-
muele cæderetur, effugat Dominus, conter-
rétque. Intonuit autem Dominus fragore magno
1. Reg-7. in die illa ſuper Philiſthiim, & exterruit eos.
10 Iſraëlitas verò Sanctuarii ſui transfugas vir-
gà, non tonitru, commonet. Ouid tu vides,
Jeremia? Et dixi, Virgam vigilantem ego vi-
deo. Tum ſuo mitiores adventu atrii prodi-

Jerem.
I. 10.

ö tores, non virgâ, ſed quaſi flagello corrcet.
he. oan. 2. Et cum feciſſet quaſi flagellum de Juniculis, W
n i5. nes ejecit de tempio. Ad extremum, cùm penè
enn. illi patibulum adornaretur, ocilio en jam ejus
ſermone populum, nulie aut fragore nonitrin
N inndk, aut virgæ; flagrive 0 snretlene dompreſtt.
mn Matt. 21. Et intravit JEsus in templum ei . . 7 V
Onn 12. bat omnes vendentes G eneliten in temp 4
e Cnnie vides , ubique terrere vult Dominus alies
eifſin 4 Sanctuari: vVerùm enies taruru berce ie⸗
vetien rudiores percutit virga, de WM qua nn.
luiien gello coërcet, doctiores ſolo adventu abdu-
H cit à ſcelere. Ut ſcilicet doceamur, etiam
nte noxâ pares, diſpares eſſe debere correptione.
Nifi cepæ ſtercorentur, non pullulant: fili-
eckrdnc go cœli rore regerminat. Pus igne curatur:
cltu, tertianam febrim forbitiunculis mitigamus. Et
e lden quid mirum eſt Iſraelitas modò à violatione
ennli Templi flagello arceri, modò aſpectu dunta-
lifr Xat Chriſti à mercatura iniquitatis avocari,
itell cùm Babylone, Dominus eò mitius Chal-
Peihuß dæos Principes corripiat, quèò eos videt ami-
ik er. ciores jam eſſe Prophetis? Etenim Nabucho-
indumta donoſorem terret primo omnimodà ſimula-
denlsyuft cChri ruind, irruente in ſtatuam lapide. Lapis
Cnriis ſel Dan. 2. do monte percuſſit ſtatuam. Tune contrita ſunt
we er. 34. Pariter ferrum, teſta, &s, argentum & aurum,
erin inke⸗ & redabta quaſi in favillam. Eruditior jam fa-
ſunt, e ctus in lege Rex conterretur, non demoli-

,Inreſe
Aurea Areh

tione aurei ſigni, quod reparari non poſſit,
1 tatin lir

ſed amputatione arboris, quæ revirere faci-

bet al uan le queat; cùm præſertim radix ejus exima-
ccb N Dan. 4. tur àa vulnere. Clamavit, & ait: JSuccidite
ibets, n 12. arborem, & præcidite ramos ejus. Veruntamen
Eedeſe germen radicum ejus in terra inite. Vide,
qe und quàm mitior priore comminatione poſterior
nt Moreh- ſit commonitio. Etenim minore fragore de-
0s ſecunbign molimur arborem „ quàm ſtatuam. Adde,
n plmterne quèòd ibi „ qui evertat lapis, & ſpectatur &
ueet ir irruit, hic ſecuris advocatur quidem, at nuſ-
ran it quam exeritur. Denique tum ſtrages ſpectata
1Cnclleſ; eſt, nunc verò enuntiatur tantum. Siquidem
83 en e everſum ſimulachrum revera eſt, penituſque
ga diſparuit: at arbori vox quidem comminata

K excidium eſt, nuſquam tamen impacta eſt bi-

D 1Er pPennis aut ramis ejus, aut trunco. Quid,
ne quod Balthaſſarem inter Prophetas enutritum
reN) 1 P E . 1
rahl ne minis quidem, ſed tantum hieroglyphi-
1 ol cis avocat ab immanitate convivi? Non la-
ts Fiti Dan. 5.5. Pis irrumpit, non falx advocatur. Apparue-
onnd⸗ h eꝛz. Wunt , inquit, digiti, quaſi manus hominis
cori nr eribentis. Hæc eſt autem ſeriptura, quæ dige-
Seni ſta eſt, Mane, Thecel, Phares. Intueris cor-
n reptionis ordinem? Primum ruina, tum am-
uibnn, Corredtio putatio, demum inſcriptio. Quid; quod mi-
Hiores Auni N iti, n ipſæ ità hoc loco involutæ ſunt, ut in-
ant oblen terpres advocari debuerit, quo radix amari-
katorun superio- tudinis appareret. Et ne forté ſuſpicarere, eò
mlim Ka⸗ aæmore minus profuiſſe correptionem, quod mitior
u rue eu, ducat. fuit; ſi Regum affectiones expendamus, de-
alm prehendemus conterritos fuiſie illos vehe-
pron Pen⸗

297

mentius, quùm eis blandior impendere viſa eſt Eceleſße-⸗
generis, regnique converſio. Etenim Nabu- Kica jJu-
chodonoſor, poſt ſpectatam ſimulachri ruinam, arnz 3
& auream excoli ſtatuam imperavit, & in lee, s.
fornacem pueros juſſit immitti. Peccavit e- ves impios
tiam, auditâà ſucciſione arboris, at humanius. Charita-
Non enim ſæviit, verùm de conſtructa Ba- e⸗
bylone gloriosè jactare ſe coœpit. Vides-ne aan,. ⸗l
parciùs labi Regem blandioribus fulgetris con- !4
territum? Quid, quod Balthafſar vix incre-
pitus, & acriùs concuti cœpit, & Danielem
non vinxit, ſed ornavit? Tune, jubente Rege,
indutus eſt Daniel purpurd. Hic ſolo characte-
rum fulgore ità perſtrictus eſt Princeps, ut
ejus colliderentur ad invicem genua. Patet, ut
puto;, mitiori interdum pharmaco acriores cie-
ri motiones in corde; nec tam à ſuccis pende-
re diarrhozam & criſim, quam à viſcerum ſeu
duritie, ſeu mollitudine. Vivet aconito Mithri-
dates: Siſara lacte opprimetur. Alii, epoto Superios
vix opio ſtertent: alii, commanſo papavere, non omnes
vix evigilant. Salamandra ludit in igne, Aſpis "nd da-
debacchatur in Sole, Fax undis extinguitur,ar via.
Calx aquis ebullit. Cupreſſus, ſi cædatur ,
non germinat. Vitis, niſi recidatur, elanguet.
Diviniſſimè proinde Deus & Sodomitas ſul-
phure corripit, & filios Noë ſaniores Sem
& Japhet ſolà Iridis amœnitate abducit à cri-
mine. Par cura tum eſt, cùm diſpar propina-
tur potio aut diſſimiliter laborantibus, aut non
ſimiliter educatis.

Fagite fornicationem. I. Cor. 6. 18.

Tum quèd ſcelerum maximorum anteſigna- Luxuris-
na ſit; tum quòd Heroas ſternat, tum denique
quòôd nullo penè negotio de ſummis ſanctio-
ris Reipublicæ capitibus triumphet. Quæ ma-
nant ex Libidine ſcelera? Univerſa. Videns Gen. 6, 5a
Deus quòd multa malitia hominum eſſet in
terra, & cuncta cogitatio cordis intenta eſſet ad
malum, omni tempore. Non-ne ſcelerum hic
eluvio exundat? Multa malitia, quæ & cun-
ctas cogitationes corrumpat, & omni tempo-
re. Et unde lues tam pertinax? E nuptiis.
Videntes filii Dei filias hominum, quòd eſſent Ibid. 8s,
pulchræ, acceperunt ſibi uxores ex omnibus,
quas elegerant. Dixitque Deus, Non permane-
bit ſpiritus meus in homine in æternum, quia
caro eſt. Si ex cubili nuptiarum tam ferax
malorum IIias effluxit: quid ſordium non ad-
vehat lupanar? Cubant in toro hydræ, & pu-
tas Columbarum fore nidum in fornice ? Ergo
ubi vel libidinis veſtigia, ibi criminum antra.
Quid moramur? ipfa lactantur Idola uberi-
bus Luxuriæ. Fornicatus eſt, inquit, populus Numz
cum filiabus Moab, quæ vocaverunt eos ad ſa- I.:
crificia ſua. Video in campo Sethim turbam
populorum innumeram ante Beelphegor pro-
cumbentem. Proh facinus! Saxo litatur, &
uidem omnium inquinatiſſimo. At quinam
ſlint ii, qui Monfſiro initiantur? Medi, an Ara-
bes, an Elamitæ? Ex ſagis conjicio ſanctioris
eos eſſe tum Provinciæ, tum ſectæ. Accedamus
propius, ne fortè eminus reſpectantes alluci=

nemur. Iſraél eſt, qui ſacrificat. Audi Moyſem

pertonantem: Initiatuſque eſt Iſrazël Beelphegor. Ibide
Etiam Idololatria pendet ab ubere Libidinis.
Pendet, inquio? Imo verò, niſi eam Luxu-
ria & pareret, & enutriret, & foveret a- ,
dultam, funditus interiret. Ides Aſa, ut Cradeli.
Jeroſolymam expiaret à ſordibus Idolorum, 5 Lu⸗
profli⸗ ss

29 8
3. Reg. profligavit & regno ſuo Libidinem. Abſtulit ef-
15. 11. ſeminatos de terra, purgavitque univerſas ſordes
Idolorum. Quæ porrò flagitia Libido non in-
vehet, ſi Hieroſolymis, hoc eſt, in Regia di-
Luxuria vinitatis, Baalim Priapéque ſacrificat? Dices
ſævas furorem ſaltem, cædéſque in ſinu Veneris
Seandala non adoleſcere. Etenim, quæ poteſt affinitas
nen per intercedere inter cruorem & balſama, inter
mittenda. oſcula & vulnera, inter enſes & ſiſtra? Eſto.
Unum tantum non manat è libidine ſcelus.
Quid cùm cætera intrudat in urbes? Quan-
quam quis non videat etiam floribus ſubeſle
tela? Quis Marti conjunctior, quàm Venus?
Scrutare ſcortantium prata, brevique diſces
foderatos corollis baltheos, junctâſque citha-
Sap. 2.8. ris machæras. Coronemus nos roſis. Tum ve-
ròô exclamavere in rabiem acti, Eradamus
eum de terra viventium. Mittamus lignum in
panem ejus. Haud mirum tamen eſt, ſi fu-
ror in adoleſcentibus, quaſi ex improviſo ef-
ferbuit. Video ardere Iram in ſenibus, inſti-
gante Libidine. Quid languentem Seniorum
dexteram lapidibus in Suſannam armavit Ba-
Dan. r13. bylone? Luxuria. Commiſcere nobiſeum, quod
21. ſi noluer's, dicemus contra te teſtimonium. At
hic maturæ ſenectutis algore furoris tedæ non
reſtinguebantur. Quid, quod nives inter &
rores gratiæ, follibus excitata Luxuriæ furen-
tis tna flagravit? Mitiſſimus Regum Da-
vid. At didicit in toro ſævire. Uriam perdi-
dit, ut Bethſabea licentius abuteretur. Hinc
eſt, quod apud Matthæum ex iis;, qui vo-
cabantur ad nuptias, primi neglexere, ſecun-
di receſſere, reliqui ſæviere in nuntios. Uli
autem neglexerunt, & a bierunt alius in villam
ſuam, alius in negotiationem ſuam , veliqui
verò tenuerunt ſervos ejus, & contumeliis af-
—fctos occiderunt. Quinam hi reliqui tam im-
manes, quibus libuit non merum Regis hau-
rire, ſed cruorem Legatorum effundere *
Matthæus ſilet, tantùmque ait, non eos fuiſ-
ſe, qui aut juga coëmerant;, aut villam. Non
tacet Lucas, cujus teſtimonio qui tertii erant,
Luc. 14. eam præferebant in Labaro teſſeram, Uxorem
20. duxi. Primus dixit, villam emi alter dixit,
juga boum emi quinque : alius dixcit, Uxorem
duxi. Vides natare cruore campos, ubi Ve-
nus laſcivit. Citò Diana, converſis in ægidem
ſertis, migrat in Bellonam. Nuſquam non cu-
bat Amor in pharetra. Ergo, ſi ubi nuptiæ,
ibi cædes, nullum tantum facinus eſt;, quod,
obſtetricante Libidine, non emergat. Si cho-
reis cohortes immiſcentur, nullum non ſcelus
ſuum ducit ſpiritum & Luxuria. Quid imma-
mus Idolorum ſuperſtitione? Hanc fornicatus
Ifraél invexit. Quid ità diſſidet à deliciis,
quaàm cruor? Pronubà obſcænitate, occurre-
re ſibi Urania & Tiſiphone. Uno in ten-
torio, undque ſub duce Holoferne Voluptas
Irâque quieſcunt. Alterd heluo perditiſſimus
Juditham manu complectitur, alterà inva-
dit, irrumpitque Bethuliam. Quis comemnat
populum Hebræorum, qui tam decoras mulie-
es habent, ut non pro his meritò pugnare con-
tra eos debeamus? Hactenus Babylonias du-
xere legiones Ambitio & Furor: jam eas;,
deturbato Marte, Amor antecedet. Non ni-
tro, ſed lacte tormenta concrepabunt. Gla-
diorum Cos, non filex, ſed Pinna eſt. Ad oſ-
cula, non ad lanienam tympano phalanges
impelluntur: rugitque furor, ut amor ludat.
Intelligetis autem pugionibus affui cervical Li-

Jerem.
I1I. 19.

Matth.
22.

Luxuria
ſcelerum
fons om-
nium:

Judith-

I0e 19.

Oliva

bidini, ſi videatis Saulem filiæ ſuæ Merob to-
rum ſiernere in haſtas. Dixitque Saiil ad Da-
vid: Ecce filia mea major Merob, ipſam dabo
tibi uxorem; tantummodo eſto vir fortis, GW
præliare. Putas abeſle ab amplexibus ſtrages?
Sedet Venus in tympano, nec tam cruſmate
delectatur, quam lituo. Redde uxorem meam
Michol, quam deſpondi mihi centum præputiis
Phili ſtinorum. Verùm non tam furor hic ap-
pellari debet, quam zelus. Etenim hoſtes Do-
mini trucidati ſum, quaſi hoſtiæ nuptiarum.
Explicata in Jabes Galaad virorum decem mil-
lia quiſquis expavet;, ſciat tantà urbis, populi-
que internecione reliquiis Benjamin Sponſas
exquiri. Omnes generis maſculini, & mulieres,
quæ Viros cognoverunt, interſicite: Virgines aut-
tem reſervaie. Ut puto, addubitat jam nullus

voluptatis quoque fecialia cruore ſanciri, non
7

quidem cæsà porcâ, ſed deletis urbibus, Ve-
nerémque ſuas ad illecebras velificare per fu
nera, baltheis pro rudentibus uſa, pro malo
haſtà, ſudibus pro remis xiphomachærâ abu-
ſa pro temone. Quæ cum ità ſint, de vitio-
rum feracitate in antro Luxuriæ confecta res

I. Reg.
18 13:

2. Reg.
13. 14.

ud. 21.

10.

eſt. His autem irretiri ſcelerum laqueis grega- Lsxuria

r108

1
1108

& plebe viros autumabis, dicéique eluvio- omnes of-

nem hanc criminum tantam paluſtribus excep- Pugna.

tam agris, ad montes;, viréſque primarios non
accedere. Audiſti? Qui cataractas coœli diru-
pere immanitate facinorum, filii Dei vocitan-
tur. Videntes ſilii Dei. Seniores Babylone Pri-
mores & Judices Suſannæ pulchritudimis le-
nocinio perierunt. David, juxta cer Dei Pro-
pheta & Princeps, pſalmodiæ rores volupta-
tis ſulphure conipurcavit. Loquar audentius:
Ipſi pudoris vindices manus dedere Cupidita-
ti. Abſalom ſtupri reum Amnonem diſcerp-
ſit. Quôdque mirandum eſt, nec primoge-
miti coronam expavit, nec impendentem ſibi
calamitatem exili pertimuit, & flagitium,
quod David nec verbo caſtigare auſus eſt in
filio & Parens, & Rex, ipfe in priinogeni-
to Regis & natu minimus, & exulaturus ul-
tus eſt ferro. Veruùm ultor inceſti in ſtuprum
incidit: quique Davidis filiam vindicavit op-
preflam, Davidis oppreſſit uxores propalam
ſpectante, horrentéque Sione. Dices jugula-
tum ab Abſalone fratrem non tam pudoris ze-
lo, quàm furoris inſania. En Lothum mod
Angelos Sodomis contutatum, obluctantém-
que, hoſpitem licèt, urbi uniyerſæ & floren-
tiſſimæ, & perditiſſimæ, modò ex filiabus fi-
lios ſuſcipientem Ammon & Moab. Uſque
adeò longè, latèque proluvies cupiditatis ex-
undat, ut ipſos quoque aggeres ſuum in al-
veum immaniter debacchata commutet. Muſ-
ſitat hic fortè nonnemo, ſolis Lothum verbis
pro pudicitia pugnaſſe; Abſalom gladio. Ve-
rùm quando alterius zelum propugnationis te-
nuitate imminuis, alterius vindicias furori tri-
buendas eſſe ducis, non zelo: Rubenum tibi
objicio fæditate rei à Sichem patratæ ità com-
motum, ut urbem civium Principumque

Ahbſalom.

cruore obruerit: Irati ſunt valde, eò quod Gen. 340
zdam rem operatus eſſet in Irazl, &, viola- 7.

14 flià Jacob, rem illicitam perpetraſſet. Hic
tamen indignatione criminis ad urbis everſio-
nem incenius, dormivit cun Bala, coneubina
Patris ſui. Ais-ne paluſtres intra ſinus Luxu-
riæ gurgitem reſtagnare: qui ipſum Taber-
naculi limen irrupit, Deique aram in for- 1
nicem vertit? Heli autem audivit omnia; 2
u&

Gen. 3.

2.

„Rege

22

mulni
Gunn 4
olumn 4

ſt. N

,
D lenten

utiun

e

UlUd
I

Ren
Rätls

IN etle
a, G
lentk an
UInn

d Ace, ,
J en

bi
d il
neges
tlnete
1 Mein
greyri 8
4
oler
lhiann.
l.
n In
nin

,

EnnII
Men,
bn
re eI.
3 o NN
Nhen br.
& Ei⸗
Cohlece
Gnen D
elcbe ehnen
nbigener
nmmnir
2s Celi en.
Dei wotr
abrlur
ritudhn k
Cor Daili-
rores volne⸗
Ar AWdenis:
dere Clnd⸗
onenn alien⸗
nec pinnge
Hencetten Ihn
& kagtum,
te alli dln
in primoge
exnlatune
ſti in konn
indicart
1es Unin
Tomfwdsr.
Lorhum mon
Obluckaner.
retſe 8 er.
lubut
MMoab. U
8 cupidnis
les Nun ii/.
Colunutei
Lothumn
lon euch
rolgnn .

Stromatum, Lib. V.

. quæ faciebant klii ſui: & quomodo dormiebant
um mulieribus, quæ obſervabant ad oftium ta-
hernaculi. Illud duntaxat ſupereſt exploran-
dum, quâ machinarum mole, quantôque ar-
morum apparatu ſanctitatis arces libido inva-
ſerit. Ne multa: Minimo, ac penè dixerim
nullo. Jacuere in ſordibus voluptatis filii Dei.
Quibus deturbati machinamentis Oculorum
Gen. 6.2. Conjectu. Videntes filii Dei, inquit Scriptura;
flias hominum quod eſſent pulchræ, accepeiunt
ſibi uxotes eX omnibus. Porròô hi turba „S& nu-
merus ſunt. Judas unus de duodecim filiis Iſ-
raélis, ſoluſque ad Servatoris germen eden-
dum præ Cæteris deſignatus, nec plenè vi-
dend procubuit. Etemim obvelatam de con-
§. cubitu Thamarem interpellavit. Quam cum
vidiſſet, ait, Dimitte me, ut coëam tecum. Ab-
ſalom ne pellices quidem viderat, quas, vi-
dente populo, defforavit. Audivit tantùm A-
chitophelis ſibilum inſuſurrantis; Ingredere;
2. Reg. Ingreſsuldue eſt ad concubinas Fatris ſui. Ve-
16.22. rum hujus provocata procacitas eſt haſtatæ ve-
neficio Sirenis. Quid Ruben, qui nec viſu,
nec voce irritatus, raptim Patris torum inſe-
Gen. 35. dit? Cimque habitaret (Jacob ſcilicet) in illa
D regione, ahbiit Ruben, & dormivit cum Bala.
Qua Dic Siren adoleſcentem prolectavit? Evi-
gilabat is tamen, & optare potuit, quod non
ſpectabat. Loth nupſit, & dormiit. At forté
quieſcenti mollitudo culcitræ illuſit? Falleris.
Cubabat in rupe. At, inquies, cubabat, &
quidem poſt vinum, & inter natas. Paulum
intuere obſeptum ſatellitibus, & poſt lachry-
mas pſallentem in compede, Cupiditatis ta-
men concuſſum illecebris. Colaphizatur a ſce-
lere, vel in nervo. Et ipſe quidem conculſ-
lus tantum eſt, ſtravitque oppugnantem, at
S. Meca- Chriſti confeſſor non ignobilis poſt trochleas
rius ho. & Virgas à voluptate configitur. In ipfo car-
27. Tom. cere cum Diacomiſſa concubuit, ut reſert Ma-
II. carius. Quis jam miretur Hieronymum inter
ſcorpiones & flagella ſuccuſſum, quando Li-
bido ludit in carcere? Sedenim vulnus, quod
acilè hiat, nullo quoque negotio obducetur?
Nullo prorſus. Ab hac nunquam non conva-
leices plaga, ſi primum ictum eludas. O
luem plané deterrimam! Nullum jam ſupe-
reſt pharmnacum, ſi iſthæc te Aſpis momor-
dit. Ignoſco filiis Dei, qui, virente Mundo,
luſere. At Ruben, poſt Rachelis exequias,
amplexatus eſt Balam. Judas tum primum ab
orbitate reſpirare cæperat Onami & Her filio-

Gen. 3
15.

rum ſuorum, quos Deus impuritatis limo fæ-

céque pollutos ſeverè damnaverat, cùm fo-
Cireißpe- Winæ implicatus eit ſpiris. Loth nec-dum u-
dio ena Xori in ſal verſæ juſta perſolverat, etiamque
berfefis fumabat patriæ buſtum everſæ: & tamen bi-
receſais bere potuit, dormire potuit, potuit non vi-
Caſtirati, gil dormire cum natis. Meritò proinde Do-
ͤ. minus, quanquam ſideribus Apoſtolos coro-
Lüc, 12. naſſet, eorum tamen lumbos incinxit. Wolite
32. timere puſillus grex, quia complacuit Patri ve-
Rro dare vobis regnum. Vendite, quæ poſſidetis.
Vides jam hic ad Apoſtolorum ſecuritatem
tum Nuditatem, tum Beatitatem excubare. II-
licè tamen ſubjicit, ſubditque baltheum: Jint,
bid. inquiens, lumbi veſtri præcintli. Etiam veſtri,

846 hoc eſt, Apoſtolici & nudati lumbi patent

illecebris. Retia dimiſiſtis, & coœlum ſpecta-
1Ss: non tamen evaſiſtis excantationem Sire-
num. Accinge ſicut vir lumbos tuos. Clamat,

8,3 imo tonat de turbine Dominus. Quemnam

299

muniendum commonet, Saülem-ne an Acha-
bum:, illum ex Agaſone Regem, hunc ebur-
nea in domo conſidentem? Scilicet. Jobum
alloquor. Jobum! Tum fortè, quuùm ſuos di-
lueret pedes butyro, ſuorümque guttura ne-
ctare recrearet. Imô tunc eum de præcingen-
dis lumbis admonuit, quando ſanie, puréque
confectus languebat in ſtercore. Audin? Li-
bidinis fax nec cœlo cedit, nec cineri. Non
regno, non vulnere reprimi poteſt. Imminet
Apoſtolis ſceptrum, incumbit Jobo virga: non
tamen ità fugatur Luxuria, quin excuban-
dum utriſque ſit, & regni candidatis, & in
ſuo ſanguine purpurato. Etiamſi te Satan lo-
ris conciderit, etiamſi te Chriſtus ſolio deſtina-
verit, accingere, & luctare. Potes in ſpem re-
gni erectus, labi: potes etiam im ulcere laſci-
vire; alioquin Dominus nec poſt oblatum re-
gnum Apoſtolos, nec poſt illatum ulcus Jo-
bum accinxiſſet. Si verò ruas, neſcio an uſquam
ſis emerſurus & ſulphure. Jacob certè, qui fi-
liorum tum idola defodit, tum proditionem,
ſævitiémque in Sichem & Hemor audacter,
provideque compefſcuit, lapſantem in voluta-
bro luti Rubenum non corripuit. Abjicite Deos Gen.25.
alienos, qui in medio veſtri ſunt. Hemor & 2:
Schem pariter necaverunt. Quibus perpetra- Gen. 34.
tis audacter, Jacob dixit ad Simeon & Levi:
Turbaſtis me, & odioſum me feciſtis Chana- 1bid-
næis. Foœdatur Ruben, & Jacob tacet. Reve-
ritum illum dices, quaſi primum in fratribus.
Quid, quod filios ancillarum delatos de peſ-
ſimo crimine ne verbo quidem compeſcuit?
Audi: Ahiit KRuben, & dormivit cum Bala Gen. 3 53
concubina Patris ſui: quod illum minime la- *
tuit. Erant autem filii Jacob duodecim. Joſeph
palcebat gregem: & erat cum filiis Balæ & Zel-
phæ: accuſavitgque fratres ſuos apud FPFatrem
crimine peſſimo. Iſraël autem diligebat Joſeph
ſuper omnes ſilios. Unde, rogo, iſthæc Patriar-
Chæ in ruentes filios conniventia tam enervis?
Quare Rubenum non vinxit, cuùm præſertim
ſuicepiflet per eos dies ex Rachele Benjami-
num? Nondum adulto lſaaco, juſſus eſt Iſ-
maël exulare. Quid timuit, placato jam E-
ſaü, & Dei terrore compreſsà Chananitide?
Quod ſi ferrum ſtringere piguit, quare non
illum uno ſaltem coêrcuit verbo? Ignoverit
nihilo minus primogenito dormienti cum foœr
mina, peſſimi reos criminis quare filios Balæ
& YZelphæ non arguit? Intellexit virorum
prudentiſſimus, vix luem peſſimam ullà cu-
rari poſſe potione. An verbo reprimeretur,
quæ machæris illuſura erat libido? Numero-
rum librum evolve, & invenies Zambri fi-
lium Salu, eo temporis puncto, ad Cozbi
adianitidem ingreflum eſle, ut peccaret,
cum, flente populo, graſlabatur Levitarum
enſis in mœchos. Et ecce unus de filiis Iürael Num. a5.
intravit, coram fratribus ſuis, ad ſoortum MWa- 6.
dianitidem, vidente Moyſe, & omni turbä fi-
liorum Iſrazël, qui flebani ante fores tabernaculi.
Sagaciſſimus proinde proditorum Achitophel,
ut Abſalonem in flagitio iis implicaret vincu-
lis, quibus expediri non poſſet, non eum
ſpectaculis inebriavit, non lanienis infecit »
non idohs proſtituit, verùm libidinis luto pro-
luit, non ignarus & proditionis voragine non
emerſurum, quam luxuria oppilaſſet. Luogik-
dere ad concubinas Patris tui: U cum audie-
rit omnis Iſrazl, quòd fœdaveris Patrem uudt,

roborentur tecum manus ezorum. Nemo ſuſpica-
tur;

2. Reg.
16. 224

Religioſo-
rum non
multipli-
candus
nimerus
in Sacris
Ordini-
bus.
Luxuria.

.

300
Trur, quin ſimultas æterna futura ſit, ubi pro-
ditio libidine ſubſignatur. Alea falutis jacta
eſt, ſi criminibus luxuria ſubſcribat. Perardua
cum Coœlo reconciliationis ſpes, ſi polluare.
Clamet proinde Paulus, & clamet é cœlo;
Fugite ſornicationem.

Cumque habitaret in illa regione, abüt
Ruben, & dormivit cum Bala con-
oubina Patris ſui: quod illum mini-
mè latuit. Erant autem filii Jacob
duodecim. Gen. 35. 22.

Ità ne? Ruben primus in donis, major in
imperio ad immaniſſimi voraginem ſceleris
procurrit! Et quonam arietis appulſu labare
primùm coactus eſt, tum labi, demum rue-
re, comminuique primogenitus in multis fra-
tribus, & initiatæ coœlo princeps familiæ? An
ſpectaculorum obſcœnitate delimitus pudoris
ſui lilia corrupit? An Balæ illaqueatus illece-
bris ſuam dedidit innocentiam ancillæ? Num
leno, quaſi anguis, conſitam propter aqua-
rum fluenta Cedrum invaſit, inſevitque Ju-
ſtitiæ trunco ſurculum impuritatis? Nullus
hic leno, nulla hic Siren, nuſquam theatra,
& tamen ex Turture Ruben, reépenté Sus;
in volutabro luti convolvitur. Luſit Iſraél
cum filiabus Moab, tum corruit. Ruben non
ſaltat cum Bala, & Balæ ſuccumbit. Inqui-
nati ſunt fili Dei, ſed videntes filias homi-
num, quèd eſſent pulchræ. Ruben haud vi-
diſſe ancillam fertur, & perüfle fertur ob an-
cillam. Maculavit Regis torum Abſalom, ſed
inſtigante Achitophele. Nemo pellicit, & ſi-
cut aqua effuſus eſt Ruben. Ergo-ne, nullo
impellente, Mons excutitur? Imô quam ma-
ximo conatu exagitatus ſtare vix potuit. Et
quænam machina iſthæc eſt, quæ phialam ex
altari ſublatam trajecit in lupanar? Quænam:?
Prævalida, fortiérque & generis ſanctitate;,
& funeris immanitate, & majeſtate holocau-
ſti, & horrore cædis, & legis ſeveritate. Si-
quidem Ruben, poſt Patris victimam, poſt
ferocientis adventum Eſau, poſt juſta nuper
tumulatæ Rachelis, poſt everſain Sichem,
genus Abrahæ, hæres Sacerdotii, familiæ
princeps, fratrum primas nullo inhibitus re-
pagulo eſt aut thuris, aut cineris, aut ſica-
rum, quin allideretur in libidinis ſterquilinium.
En ergatam! Filii autem Jacob erant duode-
cim. Sapientiſſim? Moyſes, cùm, lenone
nullo, nulliſque illecebris inquinatum expo-
ſuiſſet in ſcena Rubenum, ne fortè, quàâ de-
ductus è& cœlo in cœnum ſit machina, ſciſ-
citarere, confeſtim addit, Iſraëli filios fuiſſe
duodecim. Quaſi diceret: Miraris in domo
Jacob non Lilia tantum virere, ſed rubos e-
rumpere, nullo colono? Numerus creverat
filliorum. Tum maximè, nato Benoni, ut li-
berorum excrevit ſyllabus, itaà criminum la-
tex increvit, auctéôque fratrum numero, au-
cta quoque eſt improbitas filiorum Jacob.
Perrarò exundantia aquarum fluit non lute-
ſa. Ità ſi plus juſto augeatur, Piſcium copia
boni malique colligentur! Quæ ſanè quùm
audio, cogor coœhi falces implorare, ut ſuc-
ciſione opitulentur, ne frumentum electorum,
culmorum multitudine, degeneret in ziza-
nium. Subſcripſit Matthæus Moyſi, cùm Ju-
dæ facinus retecturus, ſcripſit Eccleſiæ:

Oliva

Tunc abiit unus de duodecim, qui dicebatur Matth.
Judas Iſcariotes, ad principes Sacerdotüm. Et- 26. 14.
enim cùm ungeretur ab olim impudica & jam
pudica Muliere Chriſtus, nulla ſubeſſe po-
terat cauſa, cur a diſcipulo Dominus prode-
retur. Ideò Matthæus, ne diu flagitii fibras
rimaremur, labore multo, ſed irrito, Apo-
ſtolorum objicit numerum. Quaſi diceret E-
vangeliſta: Ne mireris, erupiſſe è& diſcipu-
lis monſtrum. Duodecim eram. Ubi copia,
ibi non rarò ſedimentum. Ubi Sylva, ibi
quercus, & vepres, & ferula, & labruſca.
Ahſque muro habitabitur Jernſalem, ait Lacha-
rias, præ midtitudine hominum & jumentorum.
Ità eſt, ubi virorum multitudo exundat, ibi
jumenta quoque ſine numero. Vides etiam
ruiſſe mœnia, hoſtiumque patere incurſioni-
bus Sion, ubi ſupputari deſüt præ multitu-
dine vulgus. Abſque muro habitabitur Jeru- 5
ſalem. Quæ enim vigere leges poſſunt in tan-
to exundantium ſtrepitu populorum? Dices,
pro muro Deum affuiſfle. Et ego ero ei, ait lbid.
Dominus, murus ignis in circuitu. Aio. Tu
veròô quantam imminere calamitatem Hiero-
ſolymæ putas, quam Dominus tueri debet pro
inuro? & quidem, quùm de eo dicere cogi-
mur, in igne Dominus. Quod paſſa eſt Je-
richo clangore tubarum, hoc Sion pati coe-
pit, ex quo in illa accolarum auctæ ſunt De-
curiæ. Abſque muro habitabitur Jeruſalem. Non
inſipienter proinde Abraham, quaſi muro-
rum prolapſionem mentis oculis præſagiret,
ubi exundaturam ſui generis ſobolem intelle-
xit à Deo, pronus in terram corruit. Ponam Gen. 17.
Fodus meum inter me & te : & multiplicabo 3·
te vehementer nimis. Cecidit Abraham pronus §8. Ablra-
in terram. Dixitque ei Deus: Ego ſum, & pa- ham.
ötum meum tecum. Prævenit murorum ruinam
ſuo caſu. Abrahamum ad omnia impavidum
offendes, ſeu egredi jubeatur è& patria, ſeu
peregrinum prænuntietur genus ejus futu-
rum;, ſeu filum immolare cogatur, ſeu fu-
tura ſub ejus imperio enuntietur Palæſtina:
nec ſideribus inflatur, nec arenis obruitur,
nec thronum reveretur, nec exilium expa-
vet: audità tantùm ſui generis multiplicita-
te, ſuccumbit. Labat etiam coram Deo A-
raham ſolà multitudinis prophetiàâ: & quem
alloquentis Dei nec majeſtas terrere, nec hu-
manitas recreare potuit, potuit ſolum multi-
tudinis omen elidere. Quod ſi corruunt Pa-
triarchæ, ubi Deus eſt, qui genus ejus am-
plificot, quo modo exultant homunciones,
ubi, reclamante cœlo, Deôque reluctante,
Decuriæ in Centurias, & mamipuli in myria-
das protenduntur? Multiplicaſti gentem, & Iſa. 9. 3.
non magnificaſti lætitiam. Lætitiamn dico? Ui-
nam non amplificaretur ærumna dilatatis ten-
toriis Iſraél! Etenim, ubi excrevifle dicun-
tur in Ægypto Hebræi, ſuccreviſſe pariter
ſcribuntur vimina, quibus & cæderentur &

Zach. 2.

4.

vincirentur. Filii Irael creverunt, & quaſi Exod.1

germinantes multiplicati ſunt: ac roborati ni- 7.
mis impleverunt terram. Surrexit itaque Rex
novus, qui ignorabat Joſeph, & ait: Oppri-
mämus eum. Verùm ab impio affligi, non
tam calamitas cenſeri debet, quam decus.
Quid, quod Deus armatur in Iſfraelem, ſi
vulgus redundet! Judas multiplicavit urbes mu-
nitas: & mittam ignem in civitates ejus, & de-
vaſtabit ædes illius. Dices, etiam Jobi ſege-
tes, armentâque conflagraſſe, pluviis e coelo
ignibue.

Ole. 8*
14.

——

hie
atle
Cubiuun
el, n

Dliurn. 1

ant gernn
I 0loti⸗
ni Nnret
en in
tro ei

tinn I.
Uhmtintn.
nt Des,
Erd el af
. Mo. N
tem Her-
ickban
ereeng.
l Ak.
ton uür
Ce lunb.
ſaen N
Gal mnn-
Preſene
bolem uel .
rrut.
mlli
Naban n
.
Horuln nun
nn inperidn

e anin, A

ls eſis r
itt, Ei 1
Ur Palzim:
enis Ohyuin,
exlluum eife
i multhlatr
orun Deo
eta: & gnn
Aere, Ue 1r
it Wohum r⸗
cotmunt lr.
genus in
I holnuoclnd
Gue Teldkun
Aiblinnae

mi elen, 1

1.
Gmanb
Pnn Elatnn
ecerl 8
ccteiile iun
& CeNeten
nin
. e⸗ . 6
nui iele
Sa: U,

Nahum

ignibus. Ideòque non tam uri turbam ad ſup-
plicium, quam aduri ad ornatum. Scoria in-
quis excoquitur, non exuruntur chryſocollæ:
Falleris. Neque enim ut coronetur, multipli-
catus Judas incenditur, ſed ut plectatur. Ideò
ſæviſſima plaga dicitur & peſſima, quàâ turba
intercidit. Multiplicare ut locuſtar inquit Na-
hum. Quid ex multitudine profluxit? Peſſima
eſt plaga tua quia Iſuper quzm non tran tit ma-
litia tua ſemper? Prophetæ fulgura ridendo in
rores eliquabis, quôd non ea in Ifraelem in-
tentet, ſed in Aflyrios. Nos etiam, quem pe-
tat Nahum non ignoramus: & inde trepida-
tio ingens ſuboritur. Nam ſi exuberantia po-
puli obefſe potuit Aſſyrio, quam non perdet
tribum ex Iſraél? Cùm enim videas ſagum
cannabinum arrodi tineis, ambigi prudenter
poteſt, quin abſumenda ſit blattis purpurea;
byſſinave prætexta? Audi devaſtationem Iſ-
raélis: Mulitiplicata es, & grandis effeéta. En
incrementa tribuum! Lauros-ne an palmas ex-
pectas? Ubera tua, inquit, intumuerunt: &
eras nuda, & confuſione plena. Atque utinam
nudaretur tantum, & non latraret. Verùm
clamor vociferantium ultra Solem progeditur.
ſer.3. 16. Cumque maultiplicati fueritis, non dicent ultrà;
Axrca teſtamenti Domini. Quot capita; tot Hy-
dræ. Repudiatur cum arca Deus, ubi in mo-
rem gramninis Cœperit Iſraéel propagari. Quo-
miam autem deflecti hoc à nonnullis ſolet in bo-
num ſenſum, quôd ſcilicet de Apoſtolis Do-
mini vaticinetur Jeremias, qui Crucem arcæ
ſubſtituent. En Davidem fulminantem exami-

3‧15.

Ezech.
16. I.

Pl. 1os. na Hebræorum! Benedixit eis, G multiplicati

38: Simt nimis. Illicò ſubjicit: Effuſa eſt contemptio

ſuper principes, & errare fecit eos in invio &
non in via. Vides, nec munitam benedictio-
ne Domini multiplicationem, maledicto, cri-
minique eximi poſſle. Neque enim non luto-
ſus eſle conſuevit Amnis exundans. Hinc eſt,
quod certior factus Abraham de futuro II-
maélis incremento, correpto ſtatim ferro,
Gen. 17. Puerum circumcidit. Siper Imazl quoque eà
20. audivi te: Ecce benedicam ei, & augebo, &
miultiplicabo eum valdè. Tulit autem Abraham
Iſmael ſilium ſuum, & omnes vernaculos domus
Jux«: & circumcidit carnem præputii egrum ſta-
iim in ipfſa die. Intellexit vir ſapientifſimus oc-
currendum vulneribus ferro; ſolumque mul-
tiplicandi germinis omen ita expavit, ut à
Dei colloquio digrefſus confeſtim fuerit ad
cruorem & cultrum. Proluſit, niſi fallor, A-
braham Servatori; qui, ut primum Apoſto-
lorum vitem in diſcipulos propaginavit, eos
confeſtim, ut ità dixerim, præceptorum &
LucIo.r. legum cultro circumcidit. Deſignavit Dominus
& alios ſeptuaginta duos: & dicebat illis. No-
lite tranſire de domo in domum. An non quot
eis leges edixit, tot illos quaſi vinculis com-
pedivit, ne dicam, vulneribus circumcidit?
Haud ità Apoſtolicos recidit palmites, quos,
quia numero coarctarat, præceptis exſolvit;
Luc.6. 12. & penè fecit exleges. Vocavit diſcipulos ſuos:
6 elegit duodecim ex ipfis, quos & Apoſtolos
nominavit. Et deſoendens cum illis ſtetit in loco
campeſtri. Nuſquam hic gladius legis, nuſ-
quam vulnera præceptorum. Duodecim viz
Pproſpicit, Septuaginta duos edictis circum-
ſcripfſit. Tranſgreſſionibus rarò raritas obno-
Xla, rarius non expoſita copia. Paucorum eſt
Perfectio, quam multitudo vix patitur. Non
Mirum ergo, ſi transferre Jacob noluit dexte-
Eithicæ Comment. Tom. IV.

Stromatum, Lib. V.

301

ram ſuam, etiam precatore Joſepho, ab E-

Phraim in Manaſſen. Scio, fili mi, ſcio: Et iſte Gens 488

quideém erit in populos, & multiplicabitur: ſed
frater ejus minor, major erit illo. Non diffitetur
augendum quoque Ephraim eſſe, ſed cùm de
ipio dixerit tantùm, Et ſemen illius creſcet in
gentes. De Manaſſe verò uberiorem, gemina-
tämque mente præcipiens exundantiam, erit,
inquit, in populos, & multiplicabitur. Prætulit
propterea natu minimum Primogenito. Didi-
cerat enimverò plenus dierum Senex, perra-
rò mukitudini adefſe Deum. Ego Deus omni-

nationum ex te erunt. Et receſſit ab so. Hujuſce
initio capitis alloquutus eſt Dominus famulum
ſuum Jacob, cum quo ut loqui deſut, haud
tamen ab eo dicitur receſſifle. Locutus eſt Deus
ad Jacob: Surge, & aſcende Bethel. Num hic
ſermonem ſuum non abrupit Deus? Abrupit.
Quare ergo à Jacob digrefſus eſle non dicitur?
Nimirum ibi de aræ conſtructione legem tu-
lit: hic verò propagandos Iſraêlis poſteros nun-
tiavit. Ergo, ubi prædicitur propagatio, Deus

19

um? Gen 3 55
potens, eréſce & multiplicare: gentes, & popitli 12.

Gen. 3 74
15

ſcribitur abſceſſiſle. Suceiderunt ſaltum ejus, Jer. 46:
ait Dominus, qui ſupputari non poteſt multi- 233

Plicati ſunt ſuper locuſtas: & non eſi eis nume-
rus. Confuſa eſt flia Rigypti, & tradita in ma-
num populi Aquilonis. Quæris, cur exciſus ſit
ſaltus? Haud ibi venena ſuccreverant, rubtve.
Supputari non poterat. Cùm dixiflet conden-
ſatum arboribus agrum; deſignata abs ſe cre-=
didit toxica univerſa. Quis ermim in ſylva ve-
enata non callet innaſci virgulta, ſolaſque non
poſſe tot inter ligna vitere Cedros. Quanquam
ipſa quoque ſecura à ſecuri non foret Cedrus;
ſi fortè luxuriaretur in ramis. Multiplicata
Junt atbuſta ejus, & elevati ſunt rami ejus præ
aquis multis. Cümque extendiſet umbram ſuam,
in ramis ejus fecrunt nidos omnia volatilia cœ&=-
li, & ſub ſrondibus ejus genuerunt omnes beſtia
Jaltuum. Timeo multiplicitatem. Et quan-
quam non veneno rigata ſit Arbor, ſed li-
quida cryſtallo, attamen clamat Ezechiel:
juvta impietatem ejus ejeci eum. Et ſuccident
eum alieni, & crudeliſſimi, & in cunctis con-
vallibus corruent rami ejus. Seſe intuerentur,
optarem, Eccleſiæ tam amplo clero, tanta-
que multitudine circumdatæ Miniſtrantium &
Evangelio diſſeminando, & offerendis ſacrifi-
ciis deſtinatæ in hac Cedro. Vellem, ut ſuam
ipiæ exhorrerent amplitudinem. Pulchrum
eſt, undique ad eas accedere tum cœli aves;
tum feras nemorum: at amarum eſt, undique
excidi. Publicani peræquè ac Levitæ in tem-
plis accubant: Verùm nulla non complebitur
vallis ſacrorum ramorum excidio, miſi feraci-
tatem eorum nimiam intrepide moderemur.
Dices id contigiſſe Chaldæis hoſtibus Moyſis.
Quid ſi & Fidelibus obtigit, ſectatoribus
Chriſti? In diebus autem illis, ereſcente nume-
ro diſcipulorum, fabtum eſt murmur Graæcorum
advetſus Hebræos, eo quod deſpicerentur in mi-
niſterio quotidiana vidux« eorum. Quid ais.
Num ſanctiores nos Petro, qui cœtui tum
fortè præerat? Num divinior delectus noſter
eſt, quam is, qui fiebat per prodigia? Num
Mundus Sione purior? Ergo, ſi creſcente ſub
Apoſtolis alumnorum numero; inquinata eſt
Eccleſia diſpenſantis livore Hieroſolymæ, &
Græciæ murmure oblatrantis,; quâ nos reſper-
gendi impetigine erimus, ſi revera fuerimus
numerus? Video ab agricola flores excuti »
Ce eE

Ezechs
3 I1. 7.

I[bid. tr=

Act. 6. I;

302
ne fortè multiplex foœtus officiat pomorum tum
venuſtati tum ſucco. Nemo non pleroſque ca-
tulos abjicit, quò felicins iis conſulatur fœti-
bus, quos parentis uberibus admovet, & gre-
Joan. 20, gi reſervat. Thomas autem, unus de duode-
24 cim, non erat cum eis, quando venit JE SUS.
Redundat hic planè aliquid, nec unus tantùm
deleri poteſt in Evangelio apex, cùm unum
tolli nequeat de lege Iota. Cur Thomæ tre-
Pidationem in fide narraturus Joannes, unum
eum fuiſle dicit de duodecim? Didiceramus
hoc jam a Luca, ubi Apoſtolorum ſyllabum
confecit. Lucam aio? Ipſo nuper dictante Joan-
ne, quis foret Hieroſolymis Thomas novera-
Joan. II. mus. Dixit ergo Thomas, qui dicitur Didymus
o. ad condiſeipulos: Eamus & nos, & moriamur
cum eo. Debuit ergo, brevitati conſulturus
Joannes, Apoſtolatum Thomæ præterire, de
quo ejus jam monitu, ambigi non poterat.
Nimirum prolapſionem Thomæ ut ſciremus in
multitudine diſcipulorum eveniſſe, fuiſſe illum
teſtatus eſt ex duodecim unum. Nuſquam non
pinaſtri permulti, ubi pinuum ſylva ſuccrevit.
Exod. 12. Profectique ſunt filii HMraël de Kamaſſe in Jo-
37. coth, ſoxcenta fere millia peditum virorum
abſque parvulis & mulieribus. SKed & vulgus
promiſeuum innumerabile aſcendit cum eis. Et
Primòô quidem his Mare patuit, ſaporem mu-
tavit Mara, ceſſit Amalech, annonam ſidera,
ſilex potum ſuppeditarunt. Brevi tamen in-
ſiliere in illos modò Levitæ cum enſibus, mo-
doò angues cum tedis, modèò fatiſcens abyſ-
ſus cum flammis. Verbo; de his ait Domi-
Pſ.94. 11. nus: Quibus juravi in ira mea, ſi introibunt in
requiem meam. Ne, quæſo, lætetur Eccleſia,
ſi Indos ſuorum Sacerdotum phalangibus ma-
nus dare, ſi Urbes reparari ejus adventu Sa-
cerdotum, ſi clangore ſacrorum lituorum diſ-
Cat impietatis propugnacula ruere. His majo-
ra prævidit Moyſes, & vidit: eam tamen
gentem cœlo, Deôque infeſtam, tum preci-
bus, tum enſibus fruſtra immaniſſimorum con-
tagione criminum expiare ſategit. Sedenim,
inquies, nobis terrarum orbis reparandi onus
incumbit. Et ideò non multi in unum cogi
1. Pet. 3 debemus. In diebus Nozë, inquit Petrus, cum
20. Jabricaretur arcas in qua pauci, id eſt, octo
animæ ſalvæ factæ ſunt per aquam. Porròô ex
his utinam & Cham ſubductus eſſet! Ex uno,
ſi neſcis, omne genus hominum. Creſcit,
multiplicatis meſſibus, non ſiligo, ſed vicia.
In domo Abrahæ, quandiu ſolus cominoratus
eſt Iſmmaël, ſugillari ne à Sara quidem potuit,
quanquam ipſa Matrem ejus odifſet. Ubi Iſ-
maël adjunctus eſt Iſaac, tabernaculum Pa-
triarchæ quò Angeli diverterant, in luſoriam
tabernam vertitur, fiuntque pueri ludiones,
in quibus Synanogæ ſpes ommis recondita fue-
rat, Deo ipſo ſubſignatore. Et quamvis Iſaac
fuerit immaculatus, quo fato neſcio, eo addito
Iſinaeëli, is factus eſt nequior; ſeu nactus oc-
caſionem ſocii ſeducendi, ſeu ſpe pellectus de-
merendi hæredis. Solus certè quum degeret in
tentorio, non peccavit: aſſociatus vel innocen-
ti exilio damnatur. Rebeccæ nec uterus immu-
nis eſſe potuit a rixa ubi non unus in eo ſcœtus
adoleſcit. Nec jam luditur in domo Iſaac, ſed
pugnatur à fratribus. Hactenus tamen binos &
binos aut ludus oppreſſit, aut livor. Diſpice
duodecim à Jacob ſuſceptos filios, & numera
flagitia, ſi Potes. Ubi Patriarcharum exunda-
vit genus, inundavere pariter Dinæ vanitas,

Oliva

—

furor Levi, crimen nonnullorum peſſimum,
peſſima quoque livoris fera, quæ Joſephum
haſtæ ſubjecit, libido impotens, quà in cubile
Patris actus eſt Ruben. Grevere vitia, ubi ex-
crevere fili. Inter filios Iſai ſeptem, qui do-
mi erant, nullus non inviſus Domino. Vidit E- 1. Reg, 16.
liah, & ait: Num coram Domino eſt Chriftus 6.
ejus? Et dixit Dominus ad Samuzlem: Ne reſpi-
cias vultum ejus: quoniam abjeci eum. Oblato
Abinadab; Nec hunc, inquit, elegit Dominut.
De Samma item; Etiam hunc non elegit Domi-
nus. Adduxit itaque Iſai ſeptem filios ſuos coran
damuble, & ait Jamuzl ad IHai- Non elegit Do-
minus ex iſtis. Exciderat principatu famulia Jeſ-
ſe, niſi octavus ſuperfuiſſet David, ideò cæteris
aptior, quòd procul à cæteris ablegatus in ere-
mum eſſet. Ait Dominus, Jurge, & unge eum:
ipſe eſt enim. Ergone, inquies, tam Clericos,
quàm Religioſos cupis imminutos, ut terrarum
orbi ſubigendo pares eſſe non poſſint? Quo mo-
do debellandis Madianitis pares fuere Ifraëlitæ,
niſi cum eis penè diſpares extitere? Oblitus- ne
es, quid obfuerit triumpho? Dixitque Dominus Jud. 7. 2.
ad Gedeon- Multus tecum eſt populus: nec tra-
detur Madian in manus ejus. Unus devolutus
eſt Panis in hoſtium tentoria: unufſque gladius,
non verò muſtiplex jaculorum ſylva triumphum
de univerſo Oriente revexit. Quos ſanè hoſtes,
antequam & clangore fuſos, & cæſos, proffi-
gatôſque teſtaretur Dominus à trecentis, innu-
meros eos fuiſſe dixit: Populi ſuſi jacebant in Ibid
valle, ut locuſtarum multitudo- Cameli quoqitt
innumerabiles erant, ſicut arena, quæ jacet in
littore maris. Mutuâ hi ſe cæde conciderunt. Ut
ſcias, nihil imbecillius eſſe numero, nihil rari-
tate validius. Elucet hoc maximè in eo, quod
ex verbis Domini edidit vaticinio Iſaias. Atten- Eſa. 51.2.
dite, inquit, ad Abraham Patrem veſtrumn-
quia unum vocavi eum, & benedixi eum, &
multiplicavi eum. Conſolabitur ergo Dominus
Nion; & conſolabitur omnes ruinas ejus. Vides
unum fuiſſe, quùm eum benedictione imperti-
tum audis à Domino. Ubi verò multiplex factus
eſt in poſteritate ſua, illicò ruinarum Propheta
meminit. Multiplicavi eum! Conſolabitur om-
nes ruinas ejus. Ut ſe pallio coopertum à filiis

percepit Noë, exclamavit: Beneditétus Dominus Gen. 9.

Deus dem, ſit Chanaan ſervus ejus. Dilatet Deus 25.
Japhet, & habitet in tabernaculis Jem, sitque
Chanaan ſervus ejus. Uberior fuiſſe videbatur
Japheti benedictio. Verùm ex Sem prognatus
eſt Abraham. Ecquare non ex eo Chriſtus ef-
floruit, cui benedictionum plenior alveus in-
fluxerat? Nimirum unum oberat verbum: Di-
latet, dixerat, Deus Japhet. Ubi dilatatur,
inde flos Jeſſe non erumpit. Nam, cum in pa-
ce factus ſit locus ejus, ipſéque Pax noſtra ſit,
qui fecit utraque unum, ecquando Pax plenè
vigeret, ubi multitudo ſuppeteret? Non poſſum Deut. 1
Jolus ſuſtinere vos, inquit Moyſes; quia Domi- 10.
nus Deus veſter multiplicavit vos, & eſtis hodie,
Rcut ſtellæ &œDi, plurimi. Non valeo ſolus negotia
veſtra ſuſtinere, & pondus, ac jurgiu. Rarò non
à ſe diſſidet Numerus: & quamvis ſidera vi-
deantur, & ſint, perſæpe tamen luctantur. E-
tiam in cœlo, ubi Luna unica eſt, non rarò ca-
ligare Solem cogit objectu ſuo. Quæ futura lu-
minis interceptio, quantâque diſſidia, ubi non
aſtris, ſed arenis propiores, morabuntur in litto-
re, non cœlo ſocii inſerentur? Diliget te ac multi-
Plicabit. Tum verò explicatâ fortunarum pom-
Pà ſubjicit Vates: Nec inferes Tuidpiam ex idolo nene 7.

Mnn
5 ien
Ehut
elens,
ems,
uns⸗
i
uu a
mone
ino,
g lipj/
cntcnen
Ahlint.
Ah 1
an,
nil M
koniun
Djebuntur
z. Cee
on Khee
Pens elo
Genu conn

ltilica
Alicbelie n
N, Gane
m, Dirin

in domum tuam, ne fias anathema. Amplifica-
tus jam Iſraël inhiberi præceptorum aggere
debuit à ſuperſtitione & idolis. En quò im-
pelleris, ſi augeare. Quid, quod luſimus ha-
Renus, multitudiniſque non tam venena pro-
duximus, quàm balſama expreſſimus. Etenim
hic ſubindicatur tantum, quod impendere fa-
cinus poſſit populo germinanti. At Jeremias
non monet tantum, quid cavere debeat Mul-
titudo, verum, quò ruerit, lamentatur. Ec-
Ier.23.4. c ego congregabo reliquias gregis mei: & con-
vertam eos ad rura ſua, & creſcent & multipli-

miu

4

eit) cabuntur. Et ſuſcitabo David germen juſtum.
ale In diebus illis ſalvabitur Juda. Quàm ſplen-
Ebce didum, fortunatumque veſtibulum domus Do-
uner mini! Nihil non ſanctum in atrio, nihilque
neen. non floridum. Atenim anguis in flore delitet.
Onin Salvabuntur, congregabuntur, ſubdentur Da-
ttenmn vidi. Creſcent tamen, & multiplicabuntur.
Cwn Vox iſthæc una ſat eſt ad corrumpendum fe-
el, citatis elogium univerſum. Audi, quod à
Otwer Ibid. 9. Jeremia confeſtim ſubjicitur. Contritum eſt,
ie Dimmuh inquit, cor meum in medio mei, contremue-
: er . runt omnia oſſa mea. Mœror ingens! Verùm
ucenm aſſuetum ejulationibus pectus, luctus nec in
ue gdn, felicitate dedidicit. En Iliadem malorum,
etmumyhn lbid. 1o. quam extimet. Factus ſum quaſi vir ebrius à
ſene holss Jacie Domini. Quia adulteris repleta eſt ter-
Al, ol ra: Factus eſt ourſus eorum malus, & fortitu-

do eorum diſſimilis. Propheta nämque & Na-
cerdos polluti ſunt : & in domo mea inveni ma-
lum eorum, ait Dominus. Etiam ubi aà Domi-
no cogitur Ifrasl, & redivivus imperat Da-
vid, & Judas ſervandus prædicitur, ſi nimiùum

guit lltt il

gus iutt
Niderun

0, Mihi tn. vulgus augeatur, Sacerdos cum turba pollui-
in eo, I tur. Quid Eccleſuis Chriſti calamitatum inve-
lſains Alerl het deſtitutus tum Davide tum Domino Nu-
en teſfin. Jer.30.19. merus? Multiplicabo eos, & non minuentur.

Giri un, Et erunt lii ejus ſicut à principio. Et eritis
s Dinu mihi in populum: & ego ero vobis in Deum.
eu. e Ecce turbo Domini furor egrediens, procella
kone inheni ruens: in capiteé inimicorum conquieſcet. Mira-
liplenken bar equidem ſuccreviſſe populum, nec periiſ-
Mun Pühtt ſe. Viden' quam citò à thure vulgus immigret
nobbinrer⸗ in ſulphur? Viden' ut Dei quoque agricultu-
hemmifin ra in lanienam abeat? Rorat primum;, tum ful-
Giciu Denim gurat. Multiplicat, & profligat. Miramur au-
. Diumtan tem ſibi obeſſie multitudinem in via mandato-
is vn, Ne rum Dei, quando ſeſe retardat in itineribus
ile nälhen vanitatis? Darium nihil æquè perdidit, ut Co-
Een gen Piarum immenſitas. Periit, quia perdere non
Gulue⸗ potuit, ſui immenſitate exercitus præpeditus
ir ekt à² conſequutione victorix. Alexandro, con-
“ tra, peperere triumphos expeditæ ad omnia;
U Arnn, raræque, ſed lectiſſimæ Legiones. E Perſis,
0 rn numero infinitis, nemo Ducum audiebatur,
an, inie . nemo militum imperata implebat. Memini à
R 1 Pontifice Maximo, eéque ſapientiſſimo, mo-
nh l nitos non ſemel Præfectos Religionis auſteri-
1 M H tate vitæ, ſanctitate morum, Inſtituti cuſto-
Eee 4, nmulli ſacrorum Ordinum ſecundos, utra-
e or, nia, crorum Ordinum ſecundos, ut ra-
ene “ riora cœnobia excitarent, paucioréſqueè in ſuum
eſli hn coœtum alumnos cooptarent, quòd tam mul-
g. en. ti reperiri non poſſent in Eccleſia Dei, qui
uni laue. tantæ perfectioni ſervandæ pares forent. Er-
mm go, etiam ubi Evangelium ita floret, metuen-
ſ, voN dum, ne Violæ in vepres degenerent, ſi ni-
Qrelun miùm multiplicentur. Hæc ille, me præſen-
ſlöd, te. Nuſquam tamen hujuſce peſtem incremen-
abunturnn 4. ti noſtris apertiùs ſubjecit oculis Dominus,
linett quàm apud Oſeam. Ibi enim populum II-
numm el rael videbis inſtar Vitis in agro frondere. Vi-

Ethicæ Comment. Tom. IV.

Stromatum, Lib. V.

303
des gemmare palmites? Vides Malleolos, ſar=
mentâque protendi? Noli exſultare. Erumpit
cum pampino ſcelus: tôtque ſimulachra in ul-
mo pendere miraberis, quot racemos. Vitis, Oſe. t0.
inquit, frondoſa Iraël, frubtus adæquatus eſt
ei r ſecundum multitudinem fructüs ſui multipli-
cavit altæria, juxta ubertatem terræ ſux exube-
ravit ſimulachris. Lætabaris fœcunditatis ille-
cebrà! En, quot monſtra ſeſe abdidere ſub
frondibus! Audacter eloquar, proferâmque
contumelioſam ità in ſe eſſe copiam, ut non
vulgi tantùm feracitas, ſed verborum quoque
Dei fertilitas nimia interdum officiat ipia ſibi,;,
ſeſéque depreciet. Quadraginta annis proximus Pl.94.16.
fui generationi huic, & dixi: ſemper bi errant
corde. Exſuperantiam divini luminis caligo ab-
errantis populi conſequuta eſt. Et ego viſionem Oſe. 124
multiplicavi, & in manu Prophetarum aſſimi- 10.
latus ſum, Ji in Galaad idolum, ergo frußtraà
erant in Galgal bobus immolantes. Expergiſca-
mur aliquando tandem, oro, obteſtorque; & ,
ſi videre piget;, pudeat ſaltem, non palpare
prorupturas calamitates ex copia. Vix Deo li-
cuit ſuæ Vitis propaginare ſarmenta; quin aco-
nito folliculi complerentur: Et nos vitis noſtræ
luxuriantibus pampinis defuturam ſomniamus
cicutam in acinis. Latet in botryone venenum,
adrepunt cum capreolis aſpides, plus fellis;
quàm muſti vindemia exprimet è racemis, no=-
ſirâque redundabunt torcularia non tam vino
quàm veneno, ſi non contenti moderato Ope-
rariorum cenſu, quo tandiu Mundo profui-
mus, nimium augeamur. Servetur præſcrip-
tus à Synodo Sacroſancta Tridentina limes Mi=
niſtrorum Domini; quùm eos tantùm imitiari
ſacris Ordinibus juſſit, qui revera addicti Tem-
plorum ſervitio, militaturi altaribus eſſent. Is
quoque; ut Clericorum ita & Religioſorum
ſit Cenſus, qui Cœnobis, qui Cathedris,
qui Prædicationi, qui Choro, aut profuturus;
aut neceſſarius eſt. Ii & in Clerum & in Mo-
naſteria adlegantur, qui ſanctitate & imbui
queant, & imbuere poſſint ſibi Urbes provi-
dentes. Alioquin ſi Numerus ad pompam tan-
tùm exundet, erit Numerus.

Oves meæ vocem meam audiunt: & ego Itpira-
ognoſoco eas: ρα Jequuntur me. Et vox Dei
ego vitam æternam do eis, & non per-
ibunt in æternum. Joannis 10. 27.

Aut nunc Chriſti vocem exaudis, ut ovis Vocatio
ſis: aut Chriffi tonitru percelleris, & hædus "etsa.
es. Abundè conſultum eſt audienti, quùm in verzam
gregem Domini cooptetur. Attamen ſi velle Dei im-
re non alliceris, villis forſitan conterrebere. Plenaum.
Adeſto proinde, ut diſcas, & quibus fulcia-
tur monilibus Mens Dei voci obaudiens, &
quos induat laqqueos, quiſquis vocanti Domi-
no reluctatur. Vivit quiſquis obedit Deo.
Quare ergo cunctaris, & hæres? Times, ut
video, Crucis angores. Imòô calamitatibus exi-
méêris, ſi parueris. Si audieris, inquit, vocem Exod. I52
Domini Dei tui, cunbtum languorem ,„ quem po- 26.
ſui in Kgypto, non inducam ſuper te. Nec mo-
ros pruina decoquet: nec cruor immiſcebi-
tur fluvio: nec cadet primogenitus in ocu-
lis tuis. Ut autem ſcias, auſcultantem Deo
non ærumnas manere, ſed delicias, ante-
quam populus de audienda Dei voce moneatur,
Mara in dulcorem vertitur. Nimirum doloris
Cc 2 nule

304
nulla ſubeſſe ſuſpicio poteſt, ubi dulcedo voci
Domini proludit. Quanquam quid nobis cum
dulcedine, qui felli, & jugo ſacramentum
diximus? Cooptamur, quod felicius, & ſa-
nius eſt, in Dei populum, audiendo. Atten-
de, & audi, Nraël: Hodie fabtus es popitlus
Domini Dei tui. Quà, rogo, facinorum præ-
ftantia in Dei populum relatus eſt Ifraël?
An patriis exceſſit finibus peregrinaturus cum
Abraham? An carcerem pudoris hoſtia ſub-
iturus eſt cum Joſeph? An oblaturus cum
Noë victimas? Jejunabunt, an orabunt? Ho-
die factus es, inquit, populus Domini Dei tui:
audies vocem ejus. Audies, & factus es. Præ-
venit ſementem meſſis, tantique apud Do-
minum eſt vocem ejus audifle, ut etiam,
qui ei obſequuturus eſt, ſtolà civis donetur
& oſculo. Erravi. Non enim cives, ſed Sa-
cerdotes ſtolis cohoneſtantur. Quanquam pro-
Phetavi verius, quàm erravi. Etenim à Sa-
cerdotio abeſſe non poſſunt, qui voci Domi-
mi aurem, pectuſque dediderunt. Nonne vi-
des inter citharas & infulas Dei vocem èe co-
Exod. 19. lo labi? d ergo audieritis vocem meam: Vos
5. eritis mihi in regnum Sacerdotale, & gens
Nanäta. Et ne fortè ſuſpicarere, delatum à
Domino Sacerdotium inanem efſle nominis
Deut.28. pompam, exundant & cidari opes. N autem
1. audieris vocem Domini Dei tui, venient ſu-
per te univerſæ benedittiones iſtæ, & appreben-
Obedien- dent te. Benedictiones loquor? Fons ipfe ti-

Deut. 27.
10.

eie be- bi benedictionum influet. Cujus ſanè felicita-
tur ſa- . . . . —— 1 : 1
Iertiur ſa- tis area in Monte interviret: ubi Abraham
crificio.

& filii Sacerdos conſtitit, & divinæ vocis
S. Abra- hoſtia proceſſit. Quia non peperciſti filio tuo
ham cla- unigenito, propter me: benedicam tibi, &

* Oter multiplicabo ſemen tuum fſicut ſtellas oœli &
entia . . .
, h- benedicentur in ſemine tuo omnes gentes ter-
S4. ræ, quia obediſti voci meæ. Aderant in Mon-

Gen. 22. te coram Domino Iſaac jugulandus, & Vox
18. Dei complenda. Ut hanc exciperet pectore,
illum tabernaculo extraxit. Egredietur filius
& domo, ut Vox in ſinum admittatur. Ut
iſta imperet, ille occidit. Ubi verò & recep-
tæ vocis, & adducti filii Seni merces exſol-
vitur: Accipit à Domino pro filio ſtellas, pro
voce Filium. Naſciturus eſt Chriſtus & lum-
bis Abrahæ, non quèd in hæredem ſtrinxe-
rit ferrum, ſed quèòd Dei voci recluſerit pe-
ctus. Benedicentur in ſemine iuo ommnes gentes
terræ, quia obediſti voci meæ. In ſævituro pa-
rente aliquid attendi potuit, præter umgeni-
tum vulnerandum. Habet Abraham in dex-
tera cultrum, quo filium immolet; nec ta-
men pro filio ſuo recipit Dei filium. Tibi
devinctus Iſaac peperit aſtra pro ferro. Da-
bit ſemini tuo vox Dei pro aure Deum. Quod
apertius eluxit in Domini cum Iſaaco con-
greſfu. Siquidem promeritis Abrahæ munifi-
cè commemoratis, nullam de ſacrificio men-
tionem facit, ejus tantum obedientia dilau-
Gen. 26. datàa. Benedicentur in ſemine iuo omnes gentes
5. terræ, ed quòd obedierit Abraham voci meæ.
Congerentur in te cœli munera plenã manu,
non quèd ductus in montem ſis, ſed quòd
voci meæ ſit Abraham obſecutus. Diligit
enimverò Dominus diligentes ſe, non tamen
voci ſuæ hoſtias ſuas anteponit. Ergo ample-
Xatur in Monte Iſaacum, ſed ſuam exoſcula-
tur vocem. Illum ſideribus cohoneſtat, huic
ſe ipſum oppignerat. Benedicentur in ſemine
tio omnes gentes terræ, e quòd obedierit Abra-

Oliva

ham voci meæ. Non & vagina eductus gladius;,
ſed recondita in ſinum vox magnes erit Nu-
mims deſcenſuri. Hactenus fauſtitatis orche-
ſtra ſpectatoribus ſuis arriſit: ærumnarum jam
ſcena patet, quibus rebelles Deo aures in-
volventur. Dormiemus in confuſione noſtra, & Jer.3.25.
operiet nos ignominia noſtra: quoniam Domino
Deo noſtro peccavimus:⸗ & non audivimus vo-
cem Domini Dei noſtri. Reluctabaris Dei vo-
ci, ne fortè à gloriæ bravio excideres. Inci-
diſti miſer in dedecoris foveam, obluctando.
Verùm ne te ſomni ſpecies vellicaret, crede-
réſque rebellione interquietem parari: ex Jo-
ſue diſce, non cervical aſſui, ſed feretrum
exfſtrui, nec tam ſtratum componi pervicaci-
bus, quam ſepulchrum effodi. Ommnis popu-
lus, qui egreſſus eſt de Egypto, bellatores viri
mortui ſunt in deſerto. Donec conſumerentur,
gui non audierant vocem Domini. Animad-
vertas velim innumeris facinorum ſpiris obli-
gatum corruiſſe populum in eremo. Mur-
muravere de ducibus, dubitavere de coœlo;
inſurrexere in Moyſem, ſuccubuere ſcortis,
vitulo procubuere: Non illis tamen obfuiſ-
ſe fertur aut ſagorum turbo in Prophetam
immiſſus, aut ſubmiſſa Idolo genua. Perie-
runt, quia non audierunt. Uſque adeò ſu-
pernatat idolis quoque & lupanaribus ne-
glecta Vox Domini. Non enim dormitur
tantùm, ſed & occumbitur, ubi vocanti
Deo repugnatur. Nec expalleſcis, viſo fu-
nere? Video, quo ſolatio recreeris in mor-
te. Enimverèô portus interdum eſt ſarcopha-
gus, non Charybdis, pereuntque cum dece-
dente calamitates, quos ne incurras, cinerés
amplexaris. Eluſum eſt perfugium tuum. Si-
quidem divinæ vocis contemptoribus Mors
imminet, ſed poſtquam diris eos omnibus
exagitaverit exinanita ſuis jaculis pharetra di-
vinæ vindictæ. Quod ſi audire nolueris vo- Deut. 28.
cem Domini Dei tui, malediétus eris in civi- 15
tate, maledittus in agro. Malediétum horreum
tuum. Et venient ſuper te omnes malediblio-
nes iſte, & perſequentes apprehendent te, do-
nec intereas. Quia non audiſti vocem Domini
Dei tui, nec ſervaſti mandata ejus. Quem æ-
rumnarum Ilias tanta non terreat? Solatur te
fortè illud, quòd probitas pari non rarò ca-
lamitatum turbine percellatur? Verum hæc
quoque naufragantem te tabula deficit. Nam
peribis cum Publicanis & Ethnicis. At, in-
quies, prævaricatores non tam vocis, quam
Legis irarum eluvio peſſundat. Imò vox tan-
tùm ſpreta coacervat te gentibus, unaque te
ſtrage involvet.
Dominus in introitu tuo: ità & vos peribitis, 20.
ſi inobedientes fueritis voci Domini Dei veſtri.
Etiamnum rides? Peribitis ait: ideéôque reſ-
pirat pervicacia, non ignara, ut præmio-
rum, ità ſuppliciorum meſſem perſæpe de-
coqui. Siquidem Dominus eſt, qui fulgura
in pluviam facit. Sicut Gentes, ità & vos
peribitis. Nolo rorem aucuperis in fulgetris.
Periturum te dixit, & peribis omninô. In
eo apex unus tolli poteſt de lege, quod non
Pari, ſed acerbiori, quam Gentes, delen-
dus ſupplicio ſis. Non Legis Jonas, ſed di-
vinæ vocis transfuga deſperatins laboravit,
quàm Ethnici. Hi enim in ipſa puppi litan-
tes idolo ſuo periclitantur: ille Deum ccœœli con-
teſtatus undis hauritur, & Ceto infoditur. Jcio
enim quoniam propter me tempeſtas hac grandis
venit

Joſ. 5. 4.

Jon.1.12.

—

Nicut gentes, quas delevit Deut. 84

Pvefe p
Eyn to⸗ Mr

ylemn
ier, inen
ocue
I alt
Uetkclue
min nul
Vun Vu⸗
Dmut arca
nA
en V
iern roe
Vies
liten eſe
ltente lueni
adm DP

1

Uimmete
nln can
keber,
3e E Hopteum
int ilimn, 6
it egleck
ulihete o
u, Uweo
l us ege
u tan imenn
lpekriſfel
1 (im
Eune atiein
Eamum i
1 4 ctc inte
4 lnlo,
n hüm,
nitfinn
Nnmm Mni
ttnn,
luukrell
n ein
igen iet
ſenocj
Amdrnſdei
Ken ethie
en ee
Wnn idi
Ne

;
N.
tche.
nan
.
na, 6
Demen
ue U.
Dein.
dnde
) el.
er do.
kknmn
Derwiac-
nis S
lunertii
Mefenn,
Anunal.
ſerdol.
d. Mor.
Ge orh,
1e ſror,
en obkul.
Prtophern
Wa. Per.
e aled .
hnartbus we.
m Gormin
Ubi vocan
18, Wo l
is in ..
ſt ſarcoſt⸗
Cunn Een.
s, Cini
mn twunn. d.
oribus M
eos Olnndbu
Ohuemd
noluenit A N

n ornum
Ler Nalecllie
.
dent e, ,.
vocen Dinn
. Quene⸗
1t? Dlaturt
on 140 .
Verunn ha:
dehct. N
ics. A,N.
vOCS, Ilinn
Imnd vo ti-
us, wnillet
uu Aliy,
vor ikiinn
Y ge:
nini Del e
: igece N
1z.
, n in.
heller
4, gu n
1, en
tes, ti d ,
2 jn Mes
N N

porait
dnobi i.
Pla talcr

eſus her N 6

ℳ

e 6
inkochmu. y⸗

Stromatum, Lib. V.

venit ſuper vos. Quid plura? Superſtitio veli-
ficavit ad portum, Prophetia hauſta eſt nau-
fragio. Nimirum etiam idololatris aut ſcele-
ſtior, aut certè ærumnoſior eſt, quiſquis Dei

tubâ adire Niniven juſſus, ſolvit in Tarſum.

Miſeret me tui, neque enim evaſiſti, quan-
quam fugeris. Fluctuabis primum diu, &
tandem projiciéris in mare. Non tuum ta-
men naufragio circumſcribetur ſupplicium.
Superſunt monſtra, poſt jactum. Naufragio
Cetus conjungetur. Quanquam quid aio?
Recreavi rebellem, non terrui. Triduum ſi-
quidem naufragatus eſt Jonas, exſolutus dein-
ceps nervis requieſcit ſub hedera. Ità eſt:
Unum tamen dabis Jonam & Ceto reducem.
Intuere pereuntem nullo emancipationis ſola-

3. Reg. 13. tio. Hæc dicit Dominus: Quia non obediens

22.

fuiſti ori Domini: non inferetur cadaver um
in ſepulohrum Patrum tuorum. Qui cum abi-
iſſet, invenit eum Leo in via, & occidit. An
hic quoque fulgur in imbres verſum? Num,
ut erupit & Ceto Jonas, ità vir Dei à Leone
interfectus evigilavit? Occidit, occidit, inquam,
eum in via Leo. Porrô ad excidium Philiſthi-
norum Vulpes deſignantur: Mures violatam
Domini arcam à Satrapis ulciſcuntur. Pug-
nant in .Ægyptios Cymiphes. Illudentes Eli-
fſæo pueri Urſis deduntur diſcerpendi. At di-
vinæ reus vocis, non Mure, ſed Leone jugu-
latur. Vides ex carnificis ſævitie immaniorem
ultionem eſſe ſpretæ vocis, quàm triumphatæ

1. Reg.5. arcæ. Invenit eum Leo, & occidit: cùm inva-

5.

3. Reg.
13. 24.

Jerem.
32. 23.

Pl.

ſores opum Domini mitiùs torti ſint. Nati ſunt
mures, & faéta eſt confuſio mortis magnæ in ci-
vitate. Ergo deterior ſors eſt Prophetæ, quàm
incircumciiæ multitudinis. Hujus tortor mus
eſt, illius carnifex Leo. Qui;, ut viri Dei la-
nienam redderet miſeriorem, pepercit Aſino,
& Prophetam interfecit. Aſinus autem ſtabat
juxta illum, & Leo ſtabat juxta cadaver. Ut
vides, neglecta vox Domini effecit, ut jumen-
to Propheta poſthaberetur. Nam Leo illi ex-
cubat, hunc offocat. Et hoc ſanè indecorum
fuiſſe quis neget viro Dei, ut vilius habere-
tur quam jumentum ſuum? Temperatur id ta-
men probri ſeu innocentià, ſeu ſtupiditate ju-
galis. Quàm verò amarum eſt, ſi Tyranno
peccante Vaticinans ærumnoſiùs torqueatur. En
Jeroboamum litantem vitulis mancum dunta-
Xat, & citò integrum: jugulato à Leone Va-
te & inſepulto, quèòd Dei voci non parue-
rit. Ludimus, an plectimur? Miniſter divini
furoris deſtinatur in Regem Vir Dei, Leo in
Dei virum Miniſter mortis immittitur. IIlius
exareſcit dextera, hujus jugulum petitur: IIIe
poſt vulnus revaluit, hic jacet poſt funus. Vi-
des etiam ſuperſtitione nocentiorem haberi
obluctantem voci Domini temeritatem. Nolo
autem ſuperbias, ſi fortè divinæ contemptor
Vocis affluere tibi videare, cùm terræ adipe,
tum coœrli rore. Nam && Ifraeéli terra obtigit

mellis: citò tamen ſuccrevere cum pampinis

compedes. Et ingreſſi ſunt, & poſſederunt eam:
& non obedierunt voci tux & evenerunt eis
omnia mala hæc. Ecce urbs data eſt in manus

Chbaldeæorum. Obruéris, cùm enavigaveris:

peribis, quùm te appulſum credes in portum.
. .
Certè, ut terram teneas, colo excides. Non

„54. 11. cognoverunt vias meas, inquit, Quibus juravi

in ira mea, ſi introibunt in requiem meam.

Ethica Commenr. Tom. IV.

305

Heri horâ ſeptim reliquit eum febris. Vex Dei,

Cognovit ergo Pater, quia illa hora
erat, in qua diwit ei JsUs, Filius
tuus vivit. Joan. 4. 52. 53.

Auritam quis non miretur voci Domini fe- pocatio
brim, quam ille ut imperavit ab adoleſcente pretæ.

recedere, illicò, obſidione ſolutàâ, delibatas
jam jam triumphi pompas non abdicavit ſo-
lùm, verùm, ne contra Domini juſſum ado-
leſcens extingueretur, ipſa eſt febris extincta,
in ipſo victoriæ ſtadio, quùm jam bravium

teneret. Domine, deſcende priuſquam moriatur

Rklius meus. Ergo-ne peſtes, diſpendio ſui, vo-
ci Domini præſtò ſunt, ipſæque pereunt, ut
illa vigeat: & unus inter peſtes homo voci
Dei ſurdeſcit, qui tamen ad vitam imperio,
nutuque Domini revocatur a funere? Prædam
dimittit ſuam, quam quaſi deglutierat, febris,
ut Chriſtus locutus eſt: &, cum dies quadra-
ginta pertonuerit Dominus, Iſraël debaccha-
tur, Deique non jam vocem, ſed tonitru, aut
non audit, aut irridet? Dies aio quadraginta?
Quadraginta omninò annes proximus fuit ge-
nerationi illi, de qua tamen teſtatus eſt, quòd
nunquam non erraverit corde. Quam ſanè
humami cordis rebellionem ut apertius dig-
noſcamus, ſpectemus elementorum obſequium
planè mirum, quo voci Domini militat re-
rum phalanx univerſa. Aridorum ſtrues oſ-
ſium in vaſtiſſimo Chaldææ campo jacebat.
Non ſpiritus in eis, non ſuccus, non cutis.
Attamen unius ad Prophetæ carmen revixit
tota illa captivitas funeris.

Verbum

Dei im-
plenaum.

Prophetavi, & Ezech.

vixerunt : Keteruntque ſupra pedes ſuos exer- 38. 10.

citus grandis nimis valde. Aurita voci Domini
Mors quoque eſt, nec caruit obſequio cohors,
quæ ſenſu caruit. Viruere oſſa. Quod ut mi-
rum eſſe non abnego, itaà difertè pronuntio,
ſubeſſe potuiſſe cineri vitæ, ſi non tenacitatem,
cupiditatem certè quandam, &;, ut ità dixe-
rim, reminiſcentiam. Revixere oſſa, quæ o-
lim vixerant, actumque à ſe quondam egerunt.
Elucet in hydriis Canæ divinæ vis vocis: vo-
cis dico? ſilenti quoque Chriſti ſublucet om-
nipotentia. Nam, cùm implenda tantùm va-
ſa curaverit Chriſtus, hauriendumque juſſe-

rit, aquæ in muſta ebullierunt. Guſtavit Ar- Joan. 2,9.

chitriclinus aquam vinum factam. An aqua, &
racemis olim Engaddi vineiſque compreſſa,
conſenuerat in doliis Salomonis? Exhibuerint
ſpectaculum ſui oſſa in theatro vitæ, quod
ſemel dederant: Unda certè, quod neſcie-
bat, addidicit, quod nequiverat, præſtitit.
Viderat nihilo minus aqua adolere ſub pampi-
nis Bacchum: licuitque in alieno ſaporem
diſcere, cujus ipſa expers erat in ſtagno. Ne-
ſciebat ex ſe fundere quod ſaperet, inebria-
rétque: ſciebat tamen & botris Cypri id ro-
ris exprimi, quo Noë ſopiretur in probrum,
quo viduatus uxore Loth inter filias non de-
diſceret Pater eſſe. In eam te ſcenam jam tra-
ho, ubi ad imperium Domini elementa in ſpe-
cies ſeſe nuſquam viſas effingunt. Etenim, ut

prodiit vox illa Domini. Germinet terra. Hinc e0. 1.
Myrtus erupit, inde Lilium eviruit. Plata oadien-
nus foliorum ſuorum mox explicuit pompam: tia.
faſtigi ſui cuſpidem cupreſſus exacuit. Con- Eccleſia-

crevit & luto aurum: obriguit in gemmam

ſtica gu-

riſdictio-

glarea. Protulit & ſinu terra, quas ignorabat, i auſanl.

Cc 3

meſſes z tandnm,

306

meſſes; nulléque aut exemplari, aut exemplo
operi ejus proludente, divinæ vim vocis te-
ſtatam nobis, poſteriſque tranſmiſit. Quan-
quam, quid vocis omnipotentiam demiror in
iis, quibus elementa cohoneſtantur? Diſcunt
non virere modò, verùm & elanguere ad vo-
cem Domini. Ebullientis furorem æquoris vel
Montes expavent. Naves haurit, Cete evo-
mit, Manes retegit, Colum inſpergit. Miſe-
ret me littéris, in quod pleno agmine infuſu-
rum ſeſe Mare convolvitur. Quæ ſpes arenis;
ut minarum fluctuumque abyflſus incubuerit?
Maxima. Siquidem Claſſium Charybdis un-
da, & rupium Aries, ut littus attigerit, re-
ſilit, ceditque ſabulo Oceanus, cui elementa,
naturâque fuccumbunt. Vocis enimverô divi-
næ conſignatum characteribus littus, tot ruen-
ti in ſe abyſſo aggeres opponit, quot Apices
lob. 38. explicat. Cirecumdedi illud terminis meis, inquit
11. Dominus, & poſui veétem & oſtia. Et quod-
nam repagulum tantum eſt, quod inhibere de-
bacchantem aquarum eluvionem poſſit? Vox
uma. Et dixi, uſqué buc venies, & non proce-
des amplius, & hic confringes tumentes fluctus
tuos. Hic, ut ſcilicet Fulmen in ſœno non
conflagret, ut Elephantus agnum non obte-
rat, ut ſuccumbat ficedulæ Aquila. Quis
enim vel ſomniaſſet, molem tantam irarum
undarümque tonitrua in oſcula mutaturam ſe,
areniſque exceptam intermori? Et dixi, uſque
buc venies. Pugnaverit hic tamen in æquor
Domini dextera pro ſabulo. Quid? quod ad
ſibilum virgæ in propugnacula Erythreus ſi-
nus affurgit, ſternitque gradienti populo in
umbilico tempeſtatum patentem florentémque
Exod. 14. ad eremum Appiam? Cumque extendiſſet Moy-
21. Jes manum ſuper mare, abſtulit illud Domi-
nus. Quaàm tenax juris ſui quiſque eſſe con-
ſuevit. Et tamen Oceanus à naſcentis exordio
Mundi uſurpatam alvei ſui poſſeſſionem, etiam
tacente Moyſe, nec Deo loquente, abdicat,

ſeſéque in regno ſuo transfugarum, manci-

piorümque proterendum veſtigiis exenterat,
tantùm ut præſto ſit umus ſuſurro virgulæ.
Nolo tamen in Erythreo hæreas. Diſpice cru-
entum in Ægypto Nilum, vide occumbentes
pecudes, intuere proſilientes & paludibus ra-
nas. Uſque adeò ad Dei vocem Æ gyptus uni-
verſa & feracitatem dedidicit, & addidicit
ferocitatem. Nuſquam tamen divini vim ver-
bi eluxiſſe munificentiùs dixerim, quàm in
+ gyptio cœlo. Hoc enim cùm obduci neſ-
ciat, & vel rorare dedignetur, ne ejus inter-
poletur etiam nubeculis fulgor, ad Moyſis vo-
ta & ningit, & atratur, & fulgurat. Ruunt
ignes & grando, unde vix ros, imber nun-
quam, eliquabantur. Glomerantur Cyniphes
& caligines in ea coœli facie, quam nec Irides
Exod.9. convelarant. Grando & ignis miſta pariter fe-
23. ebantur. Et tamen quùm Elementa virgæ ſi-
bilo ſui quoque concuſſione paruerint, Voci
tum Domini, tum Prophetæ homo relucta-
Exod. ro, batur. Dixitque Pharao ad Moyſem: Recede
28. 4 me quocumque die apparueris mihi, morie-
rig. Militant Elementa Moyſi, Rex adverſa-
tur. Patet Iſraëli Mare „ Moyſi aula non pa-
tet. Triumphat de Nilo Virga, ſecuri ſubji-
citur Propheta, ni exulet à Regia. Viden' ob-
ſurduiſle humanam mentem verbo Domini,
quùm ſilenti quoque Moyſi Natura aurita ſit,
impigréque obaudiat? Diſces hinc credo in-
ter ſilicem eremi & moœnia Jericho , cur tan-

(

Oliva

Moalt
i pro
um.
Ne uuiit
Pihonc
(Mdine in
vrltt kiu
aYr AAiN
oht, .
lllen

1
.

tum diſcriminis interceſſerit, ut, cùm ille
emolliri potuerit ad unam Moyſis vocem, hæc
ut labarent, & clangore tubarum, & exer-
cituum clamore uſus ſit Joſue. Loquimini ad Num. 20.
betram coram eis, & illa dabit aquas. Cumque 8.
Jeptimo circuitu dlangerent buccinis Sacerdotes,
dixit Joſue ad omnem Hrazël : Vociferamini. Joſ,6. 17.
loitur omni H vociferante, & clangentibus
tubis muri illicè corruerunt. Promptius eſt, ut
lapis ſubſidat, quam ut in undam colliqueſ-
cat. Quare ergo elinguis vox una Moyſis,
& unus Aaronis apex ſat eſt ad exprimendum

E

imi falie

& petra nectar, oleuümque de ſaxo duriſſimo: nalen
& tantus tubarum, turmarumque clangor in- enen
cutiendus eſt, ne lapis ſtet? Enimverò Natu-
ra ibi flectitur, hic ars torquetur. Omnipo- Aeir
tentiæ autem diuturnius hominis opificia, ee
quam elementa refragantur. Humanæ attactu uat en
dexteræ rebellare Domino docta ſunt ſaxa. ng h:
Quid plura? Silex fluere in eremo poteſt uno us E
excitus verbo, propè urbem petræ cadere non ine, a
poſſunt, miſi perſtrepant litui. Stetiſſe Do- Dhnimßat
minum ante ſepulchrum Lazari familiaris ſui unmmn umn
perſæpe miratus ſum, quèòd ſcilicet eum non iu: l
ante à tumulo evocaverit, quàm lapidem in- Unle men
de ſubducendum curaſſet. Ait JES US, Tollite joan. II. benle ai
lapidem. Num Chriſtus nequiit ſuâ voce ob- 32. Kmih
ſtructam ſpeluncam irrumpere, qui valuit mmtk:
quatriduanum ad epulas à ſepulchro revocare? ur Dmino
Laare, Veni foras. Nimirum admoverant ſpe- Ibid. nen, b
læo lapidem veſpillones, cadaver verò Lazari füludhmes
Mors corruperat. Obtemperaturam ſibi Mor- hrmenon
tem non dubitavit Dominus; dubitavit, ut ità Su mMann ben
dixerim, an ſaxum pareret ſibi, humano olim ulabhilene
ſcalpro non tam ad ſpeciem, quam ad perfi- ng ep
diam doléſque dedolatum. Denique ſi pro- ſginb⸗
deuntem attendas è monumento Lazarum, ci- Arirt inl
tô intelliges, nihil verbo Domini ex iis obſti- tDorminns
tiſſe, quæ naturæ ſunt, nihil ex iis, quæ hu- mltt am
manitatis ſunt, non reſtitiſſe Domino. Etenim 1 d npor,
pallor & fœtor & corruptio, & languor abſ- in Ke n
ceſſere cum morte, ubi Dominus amici no. rnr: en
men ſucclamavit: vinxere reſurgentem inſtitæ luelle Dide
& ſudaria, quibus obvoluta fuerat à ſorori- 1 Ue o
bus, fraterni amoris appendix exanimis. La- Uritu ai
dare, Veni foras. Et ſtatim prodiit, qui fuerat aan t. mal⸗
mortuus, ligatus pedes & manus inftitis, & fa- cmn. ie
cies illius ligata erat ſudario. O humanæ pro- “D (un
brum rebellionis! Perſtant velamenta in redi- N i ua
vivo, cùm Deo ceſflerint lictores funeris um- i43 lent
verſi. Et, niſi explicuiſſent piſcatorum dex- wifit .
teræ linteaminum nodos, implexuſque velo- a
rum, vixiſſet Lazarus ad Chriſti vocem, ſed tn l il in
jacuiſſet, emancipatus à funere, ſed inſtitis aelne
compeditus, inter mortuos liber, & faſcia- rui Enni
rum ne libertus quidem, imò verò captivus. ae Cilen
Uſque adeò quos nodos calloſa remigum ma- l eufe
nus incidit, ſermo Domini omnipotens non int. ni r
exſolvit. Non ergo mirum, ſi ad imperium lui ſer
Joſue Sol conſtitit, & Achan non reſtitit. Nlt
Inhibetur ille à meta, hic a rapina non fræ- M Cit
natur. Dixitque Sol, contra Gabaon ne mo-= Joſ.10 13. tekal
vearis, & Luna contra vallem Aialon, ſtete- Aeleit
runtque Jol & Luna. Qui ſanè Dux, cuùm le- dten Gin
gem tuliſſet, ne quippiam contingeretur è ma- Gr e NNnm
nubiis Jerichuntis ruituræ: Cavete, ne uippiam Joſ. 6.’ 4%½ ” D enerſ i
oontingatis, ne omnia caſtra Iſrasël d peccato . , dien
Jint, atque turbentur. Vix urbem adiere co- eim u
hortes, cùm illicò præda miles implicari cœpit. el,
PEilii autem Iſraeël prævaricati Jſunt mandatum, ſoſ. 7. N epe
&. ſur paverunt de anathemate. Intueris ele- N ehe
mentorum Principem , ſidermque Duces 4 Ani 1
.

le
hee
Ner⸗.
4 N 4
ngne t.
lie,

Amnini 4
SS

otekt nn
Mdere on
tile D.
lars ſu
tlnn non
Uikn in
8, Tolie e
Ve .
Gui fanit
rerdene
petant ſee l
erd Laui
ſbi Mn.
awit, Ui
mano n
mn d et.
re ſn⸗
AZanunn, e
ex i obli⸗
s, ehl
ino. Nienimn
lungwor .
18 Aii r
em ilie
tat Mo⸗
ANuntg 4
1, gifen
Mii, .
huwpanele
enti nnnl.
8funeriͦun⸗
catotun er.
xulve le.
i vocenh,El
, El li
1, & “
red ahind
tenigunne
niggten n
A nen
no aß⸗
Ma oN
Aer)
duan, H
Dus, (Uj

3 m⸗

Stromatum, Lib. V.

nullo aut faſcium terrore, aut laurearum præ-
mio provocatos ſuum ſubjeciſſe ſceptrum uni
filiorum Jacob: quuúm coêrciti minarum fra-
gore milites maluerint perire, quam parére.
Et quando propè Jerichuntem conſedimus, re-
cordare ejus defluxiſſe moenia urbis, quæ, ne
Jol.6. 26. fortè repararentur, edixit Joſue: Maledictus
vir coram Domino, qui ſuſcitaverit urbem Je-
richo, Gc. Aruiſſe quoque memineris propè
Matth. Jeruſalem ficulneam: Nuſquam ex te fructus
21. 19. naſcatur in ſempiternum. Et arefacta eſt con-
tinuò ficulnean. Hinc urbem, inde arborem
voce Domini periiſſe vides. Haud tamen fe-
racioris humore campi arbor refloruit: Urbs
verô revixit Hielis temeritate de Bethel. In
3· Reg.16. iehus ejus (Achab ſcilicet) ædificavit Hiel
z1 de Bethel Jericho in Abiram primitivo ſuo
fundavit eam, & in Jegub noviſimo ſuo poſuit
portas ejus: juxta verbum Domini quod locutus
fuerat in manu Joſue ſilii Nun. Quis non
ſtupeat, humi Arborem non virere, quam
Dominus arefecerat, languentibus in plantæ
culturam tum cœli imbribus, tum agri ſemi-
nibus: & Jericho ſurrexiſſe, diſpendio licet
familiæ univeriæ Hielis ſtructoris ſui? Libet
ab exciſæ excidentiſque propugnaculis Jericho
ad Hieroſolymæ colles animum, oculoſque
convertere: ubi elementa terrentur, exſpi-
rante Domino, & milites tunicam ſortiun-
tur. Ità-ne, abeſt à Cœlo Sol, & micant di-
gitis Ludiones? Luna pallet, & cinis ludit?
Nolo tamen conſiſtas, unde Lux aufugit. Ea-
mus cum Petro ad littus, ubi miſſo cum ha-
mo licio piſcem extrahit, argenteo fartum ſta-
tere. Putas expetitam à piſce eſcam, quem
metalla ſaginabant? Vox illum Chriſti felh-
cius extraxit in littus, quàm Petri arundo. Ut
juſlerat Dominus, ità res cecidit. Ivit Apoſto-
lus, acceſtit cum aile piſcis, vectigal ſolutum
Matth. eſt. Compone, ſi placet, cum pilce Judam,
17. 27 quem JESUsS in coœnaculo eluit. IIle ferro
educitur à Petro, hic oſculis deliditur à Chri-
ſto: Ille undis eximitur, hic aquis immergi-
tur: ille moriturus eſcàâ decipitur, hic, ne
moriatur, excipitur ferculo. Et tamen, ut
aurum vomat ille, & captivari non reformi-
dat & mori: hic, ut aurum glutiat, vitam
neglexit. Quid moramur? Audiwit piſcis quod
Dominus edixerat verbum ad Petrum: obſur-
duit, ad inſtar anguis Judas, ne toties mo-
nentem ſe JrsM exaudiret. Pudet ſurdiorem,
duriorémve aut ſaxis aut brutis hominem eſ-
Lucs 11, ſe? Cacodæmone durior, diriorque eſt. Et
15. cum ejeciſſet demonium, inquit Lucas, locutus
eſt mutus. Quidam autem ex eis dixerunt: In
Beelzebub principe dæmoniorum ejicit deæmonia.
Verbo Domini proripit ſe Satan, blaſphemia
irruit: Lucifer ſævire deſüt, Scribæ latrare
cœpere: pſallit, quem Dæmon erudiit, ru-
giunt, quos Chriſtus edocuit. Denique Dia-
bolus obedit & laudat, quùm truditur; Iſraél
curatur & blaſphemat. Tardiùs livor abſcedit,
quam Satan. Qui non Chriſti duntaxat ſubjici-
tur verbo, verùm & Apoſtolorum imperium
expavet. Reverſi ſunt autem ſeptuaginta duo
cum gaudio, dicentes: Domine, etiam Dæmo-
nia ſubjiciuntur nobis in nomine tuo. Non mi-
rum ergo, ſi ad expellendam è& corpore luem
Luc. 7. 7. Unam tantuùm vocem efflagitat Centurio: Tan-
ium dic verbo, & ſunabitur puer meus. Quuùm
David totius miſu dexteræ vix ſe ſubductum
?l. 143. iri confidatæ. Emitie manum tuam de alto, eripe

Obſtina-
tio.

Habitus
malus.
Hominis
improbi-
tat.

Luc. 10.
17.

N

307
me, & libera de aquis multis: de manu ftlio-
rum alienorum. Nimirum ibi lucta cum febri,
hic certamen cum homine. Contra virus vox
Domini ſat eſt: contra virum proferenda dex-
tera, quam humani veſania pectoris ut ferien-
tem non poteſt non ſentire, ità aut blandien-
tem, aut ſævituram etiam deridere conſuevit-
Quod ut pleniùs doceare, & Babylonem con-
cedas oportet, & Meſopotamiam luſtres. Hic
Laban, ibi Clibanus ab Innocentium cæde ter-
rentur. Socer ſævire prohibetur in Generum:
ignis ſervare pueros jubetur. Et quidem neu-
ter perdidit, quos corripuit. Verùm quàm diſ-
par ſævitiei eventus! Laban, ut ferro abſti-
neat, rugit, minatur, explorat, carpit, ex-
cutit tum mentem, tum ſarcinas Patriarchæ.
Valet manus mea reddere tibi malum, ſed Deus Gen. 3 1.
Fatris tui heri dixit mibi: Cave, ne loquaris 27.
contra Jaucob quicquam durius. Cur furatus es
Deos meos? Ita-ne blandiris, cui maledicere
ex Dei præcepto non potes? Latronem appel-
las, quem Deus inumbrat? Diſce humanita-
tem ab igne, qui ſeptuplum irritatus non mo-
dò non aduſſit pabulum ſuum, ſed irroravit.
Non tetigit eos omnino ignis, neque contriſtavit, Dan. 32
nec quicquam moleſtiæ intulit. Hinc eſt, quòd 5.
jurgia in tentoriis Jacob perſtrepunt, ſonant
hymni in clibano., Ibi dolo furor eluditur,
hic fide rogus in rorem vertitur. Ibi ſtramen
Rachelem muniit, hic Angelus pueros recrea-
vit. Uſque adeò voci Domini obſequentiora
Tyranni ſupplicia ſunt, quàm oſcula, ample-
xXuſque parentis. Nam ut non fulminet La-
ban, tonat: fornax nec urit, & rorat. Non-
ne vides confoſſum a fratre Juſtum, etiam
poſt prohibitum à cæde Cain, pfallente in Ce-
to Jonâ? Tranquillius mare, quàm ager; mi-
tior bellua, quàm frater. Cadit Abel in vio-
lis; Jonas & dormit in procella, & pfallit in
Monſtro. Præparavit Dominus piſcem gran-
dem, ut transfugam erudiret & veheret: non
tamen, etiam ſpe regni propoſitâ, impetrat
Deus, ut ſervetur à fratre frater. Verbo: Fa-
talior Abeli ara, quam fluctus Jonæ. Noli jam
mirari, ſi furor Domini ità in contemptores
ſuæ vocis deſæviat. Non addam, ut diligam
eos. Percuſſus eſt Epkraim, radix eorum exſic-
cata eſt fructum nequaquam facient. Ouod &
R genuerint, imerficiam amantiſſima uteri eo-
rum. Abjiciet eos Deus meus, quia non audie-
runt eum. Hoc niſi tonitru exciteris, non dor-
mis, ſed mortuus es.

Oſe.9.15.

Et ego, ſi exaltatus fuero à terra, om- Minis
nia traham ad me ipſum. Hoc autem eatie.,

. . Pati pro
dicebat ſignificans quâ morte eſſet brihe
moriturus. Joan. 12. 32. vox ope-
rism.

Suberat Chriſto divinitas, ſed Crux aberat: Crux
ideéque non modò non rapiebat ad ſeſe omnia, Chriſtis
ſed à pleriſque, etiam non infidis extrude- Cbrize
batur. Emicabat in miraculis omnipotentia, Paſſio.
cùm à Geraſenis de abitu rogaretur. Et ec-
ce tota civitas exiit obviam JESsU, &, viſo latth.
eo, rogabant, ut tranſiret à fnibus eorum. E¹.
contrario in Crucem acto vel Centuriones li-
tant, exclamante & Hieroſolymis Primipilo,

& pronuntiante Athenis Senatore: Deus na-

Matthe
274 54

turæ patitur! Vere flius Dei erat iſte. Mira
ſanè rerum inverſio! Cùm ad JrxsM exciti ab
Oriente Magi accurrunt, Herodes Scribæque
Cc 4 l

—

308
rugiunt: cùm verô pendet patibulatus inter ſi-
carios, Præſes, quod ſcripſit, ſcripſit, mili-
téſque, qui ejus transfixerant latus, reverte-
bantur percutientes pectora ſua. Nimirum in
auro Chriſtus & thure ſenſit in ſe Sacerdo-
tes, hoc eſt, Cygnos latrare ferociores Acci-
pitribus, in felle & ferro docuit obſidentes ſe
Tauros miteſcere. Uſque adeò ad permutan-
das hominum mentes, alliciendâſque volun-
tates nihil potentius cruce eſt, quæ trahit
omnia. Nos quoque, ſi Chriſti Cruci con-
fixi erimus in ſimilitudinem mortis ejus, com-
miſſas nobis à Domino Provincias, Sinas ſci-
licet, thiopas, Peruanos, Indos pertrahe-
mus ad nos, ut Cœlo, Numinique ſacramen-
tum dicant. Eluxit in Petro vis iſta Crucis,
ſociiſque ejus, quibus cæſis cùm ſilentium
indixiſſent Judæi, à prædicatione non deſtite-
runt, auctuſque eſt diſcipulorum numerus,
Act. 5. cæſorum ſanguine altiùs pertonante. Omni
ult. autem die non ceſſabant in Templo docentes.
Act. 6. t. In diebus autem illis creſcente numero diſcipu-
lorum, &e. Hieroſolymis hæc acta ſunt, ubi
hos maximè, quos fuſus Domini cruor infe-
cerat, luſtralis in Chriſti nomine unda dilue-
bat. Tanta vis vulnerum & vinculorum eſt,
ut iis funibus, quibus Apoſtolos furor Pha-
riſæorum devinxerat ad ſupplicium, turbas
Aét. 4.1S8. ipſi pertraherent ad coronam. Certè ex qua

35: die coacti ſunt Apoſtoli ante tribunal ſtare
Sacerdotum, agrorum pretia projici cœpere
ad’ pedes Apoſtolorum. Et quando Petri me-
minimus: quis non miretur demiſſum ad eum
& cœlo linteum, plenum monſtrorum om-
§. Petrus. nium? Unde vis iſta in piſcatore trahendo-
rum anguium, demulcendarumque bellua-
Moriifß- rum? Eſuriebat. Fameſcenti ingeſta Ethni-
catio or- corum fercula. Circumſtabant Petrum eſu-
Lers Cen- rientem ad horam ſextam in Solario hinc

zus Sape- Cæſarum furor, inde Barbaries Herodis. Hu-
vioribus jus vincula impendebant Apoſtolo, illorum
Eeeldßa- periturus erat unmanitate. Has inter ærum-

Kicis h nas vel proximas, vel futuras ſævit in Pe-
e Raris. trum fames, quem ut aptiorem oſtenderet
Act. 10. Deus permovendis hominum animis tum ma-
10. ximèé, quùm eum ærumnæ ſtiparent, gla-

dius ſcilicet, fames & carcer, monſtra illi in
Act.92. . dapes vertit. daulus adbuc ſpirans minarum
& cædis. NWrge Petre, occide, & manduca.
Act. 10. Miſit Herodes Rex manus, ut affligeret quoſ-
I2. dam. Centurio Cornelius merces eſt & latæ
Ack. 12.1. à Petro per Saulum calamitatis, & induen-
dæ Herodis juſſu catenæ. Mira hæc ſanè ca-
lamitatis vis. Non tamen perarduum eſt, à
ſimulachris ad Dei cultum Romanos traduce-
re fameſcentem, errantémque, & jam jam
vinciendum Petrum. Herculeus nodus eſt,
fratrum in fratrem livor, quem regnandi ſuſ-
picio conflarit. Cedit hic quoque Gruci. Ete-
muim, qui rugiunt in prætextatum Joſephum
Patriarchæ, clamântque: Venite, occidamus
Perſecutio eum. Ut eum talari tunicâ nudaverunt, exue-
utilis Ee runt ſe quoque feritate, ſubduxeruntque ſe-
ahaE cures. Etenim deſtinatus eſt neci puer, quan-
B Kene diu jactabat polymitam: nudatus gladios re-
tudit, hortétnque ideò evaſit, quia jacuit
1bid. 27. ſepultus in ciſterna. Gei nobis proderit, ſi

occiderimus fratrem noſtrum à Frater enim &

Tibula- caro noſtra eſt. Undernam charitatis & huma-

tio atilis. nitatis ſeges aurea pullulavit? è& nuditate &
§. Joſeph. ciſterna veteri. Perierat „niſi miſer fuiſſet. Po-
tuit ſcena illa calamitatis efferatos inviden-

Oliva

tium mores demulcere. Quid plura? Fratrem
dicunt, quem ſomniatorem appellarunt: quém-
que occiſuri erant chlamydatum, nudatum fe-
rire non ſunt auſi. Uſque adeò infenſas habuit
Sponſa Sionis filias, ut iis, quaſi ſpinis, un-
dique pungeretur. Scut Lilium inter ſpinas,
7o amica mea inter filias. His tamen ſpinis &
ſtipatur quaſi fulcris, & deducitur quaſi an-
cillulis. Qualis eſt dilectus tuns ex diletcto, ₰
Pulcherrima mulierum ? Quàâ, rogo, potione
livor in obſequium abiit? Quo cœh rore ex
rubis germinavere Narciſſi? Cruore, & ſa-
nie. Percuſſerunt me, tulerunt pallium meum
mihi. Ut vulnerata eſt, amari Cœpit, uſa nu-
ditate pro vinculo, pro magnete cruore pro-
fuſo. Miſera potuit, quod Regina non potuit.
Quandiu Lilium fuit, præcincta eſt ſpinis. Ut
eam quaſi rubum reddidere vulnus & nudi-
tas, filiabus ſtipata eſt, & mulierum pulcher-
rimna ſalutata. Irriſerit proinde Vates demi-
rantis voces Eccleſiæ: Quis genuit mihi iſtos?
ego ſterilis, & non pariens, tran migrata &
captiva: & iſtos quis enutrivit ? Ego deſtituta
& ſola? & iſti ubi hic erant? Siquidem quam
ipſa calamitatem credidit tantæ meſſis ærugi-
nem fuiſſe, ſemen fuit. Ideò genuit, quia
ſterilis. Ideò abundat clientibus, quia tranſ-
migrata, & ſola. Conquiſita eſt in caver-
nis terræ delitens Eccleſia à Cæſaribus, quæ
modèô in ſolio gloriæ conſidens à Dynaſtis non
rarô ſpernitur. Permovit vinculis ſuis torques
& baltheos, aſſumentis togulæ ſuæ Regum
ſyrma pellexit, captivavit ſuis ergaſtulis præ-
toria, auläſque Principum. Quanquam mi-
randum non ſit, Crucis robore cieri terram,
quando Cœlum obniti Cruci non poteſt. An
non lapide ſibi dormienti ſuppoſito Jacob Cœ-
lum recluſit? Sidera in Angelos vertit ſui du-
ritie ſtrati, coloravit noctis umbras beatita-
tis fulgoribus, habuit pro Luna Deum. Da-
tum id tamen ſit non tam patientiæ, quàm
candori, obedientiæque Patriarchæ. Quis non
videt Crucis, ut ità dixerim, umbrâ, cru-
ſtve Cœli ſcenam inverſam ab Achab? To-
nabat, fulgurabat, mugiebat Dei furor in Re-
gem. Falces, ſecures, canes, & vultures ex-
plicuerat in orcheſtra ſua ira Numinis ru-
giens. Si regnaret Achab, jugulandus erat.
Si exularet, lacerandus erat à volucribus, diſ-
cerpendus à canibus, ſi fortè intra pomoœrium
ſeſe urbis contineret. Verùm tota illa, tanta-
que ſupplicii cataſtrophe unius delineamento
Ppœnitentiæ non ſolum evanuit, ſed in blandi-
tias, Iridéſque converſa, mulcere coœpit reum
ſuum. Quod ſi ciliciolo ruens ira in gra-
tiam flectitur: quid acturam putas Crucem,
ubi non Cœlo colluctabitur, ſed cineri con-
gredietur? Crediderim ego Evangelii cauſam
pPeroratam à Paulo longè felicins caten;
quam lingu?, exceptis ſtigmatibus, quàm
datis Hiteris. Chriſtum audies vix long ora-
tione, mirôque vaticinio Samaritanam fo-
minam à ſexumviratu procorum ad immacu-
latum traduxiſſe cubile Pudicitiæ: à quo ta-
men nullo verborum apparatu inflexus eſt
Latro ad Martyrium à blaſphemiis. Unde
tam impigra hic virtus ad initiandum fu-
rem; ibi verò tam cunctabunda vis ad per-
purgandum ſcortum? Nimirum potentius in
Cruce morientis ſilentium, quàm ſapien-
tia quieſcentis ad puteum. Benè ergo Do-
minus vaticinatur ad ſe omnia pertractum

Can. 2. 1.

Can. 5. 9.

Ibid. 7.

Iſa. 49. 21.

3. Reg.

21.22.

iri;

11
la
ſen.
, Mone
atelte

N
ℳ
N

Creti pro

Zutl grane

(Ire
W n crem
I, A abe..
leg
n0 Ditk

tem
dem.
aſ.
boit

) U.
ting,
n&

elien.
Dotone
lore ex
ſ.
n nen li
Ul N.
Ore ro.
nhonit
E ml.
lpulcher.
tes Cenn⸗
iti ilar: 1
nigyua
Clint
lem Glam
ls engi
dit, gli
Innatranl.
n ene.
ibig, u
Mnufismm
ſig toegls
ſur Hegen
galtulste
Ngban n
jerl temm,
potekt, n
acob 0r.
ertitund⸗
Pras heatte⸗
Deum. Dr.
nuir, Iuen
k. Qubhun
Umbra, (ll⸗
Achab! To-
ſororin Re⸗
e Vülturesel⸗
lencns ent i
lnbus, dr
4 pomein
ta Ma, tint
Gelineannenn.
ſd inbinl⸗
re (epit leun
8 ira in N
Utas Crwen-
d Cleni
angeli aln
licin Citni,

Stromatum, Lib. V. 309

iri, ſi fuerit exaltatus, quando validior facta
eſt vulnerati calamitas, quàm ſedentis pro-
phetia. Supereſt, ut hac nos patiendi eloquen-
tid muniamus, quò poſſimus etiam ſilentes cie=-
re Mundum, lutumque mortalium in aſtra
transferre.

R.liuioß Qui ſominat in benediötionibus, de be-
nedibétionihus & metet. 2. Cor.

tepidi. . 9. 6.
,ans. Niſi gramen frumenti ocadens in terram
cium. mortuum fuerit, ipſum ſolum manet.
dr S. Joan. 12. 24.
g „ Exſültaveram ſpe meſſium erectus, jam jam-
nrite; Que cum divite horreis novam, ampliorém-
que aream deſtinaveram, cùm ſcirem à me;,
in agro Chriſti, jactam ad meſſem libertatem,
patriam, patrimonium, Mundum denique uni-
verſum. At ſegetis ſpem decoxit vox una
Chriſti proclamantis, inanem ſementem fo-
re, niſi grana ità ſerantur, ut putreſcant. Peri-
imus, ſi mori frumentum debet. Quis enim
noſtrum revera putruit? Cujus aut libertas,
aut Mens, cadaveris ad inſtar, nec movetur,
nec movet? Mortuum definit Auguſtinus eum
B efſe, qui cum loqueretur, non loquitur;,
Mortif- qui cùm iraſceretur, conquieſcit. Excute

catio paſ- nunc grana tua, ac diſpice, an animi affec-

a in, tiones tui ſuos motus dedidicerint. Quid ſi
Wtin . non mmodo non putreſceret cadens in terram
granulum, verùm meliorem in frugem ſeſe
Nihi recuderet? In eremo populus coturnices eſu-
prater rit. Viden' afluetum cepis guttur in Ægyp-
Deum. to, ſub Moyſe appetiſſſe Perſarum cœnas?

An hoc mori granum eſt? Sati ſunt, tan-
quam grana, Diſcipuli. Ex his tamen quis
eos putruifle dixerit, qui à tranſtris ambitum
protulere ad curules: qui regni meminere poſt
retia: qui diſceptavere de primatu, quâ no-
cte Dominus tradebatur ad necem? Sufſpi-
raſle non ſemel Eremum ſcimus, quod Croe-
ſos emiſerit, quos Iros receperat. Ecquan-
do procul ab Eliſæo aut talenta, aut oliveta
ſomniavit Giezi, quibus inhiavit propter Jor-
danis ripas? Aliquando autem non balſamo
granum inungitur, ſed, quuùm videatur hu-
mi eſſle, in horreo eſt. An non IIfraélitæ,
quamvis in eremo viderentur fixiſſe tento-
ria, ad ollas regreſſi ſunt corde? Ideò Diſ-
cipuli retrò abifle dicuntur, qui tamen a
Chriſto non diſceſſere. Omnmia proinde era-
dicanda ſunt, quæ granum ſuffocant. Id au-
tem fide & oratione conficies. Tæderet me
verò etiam vitæ, ſi zizanium in via ſatum pul-
lularet in triticum: & ſata in Chriſti campo
ſiligo degeneraret in viciam. Etenim non ſemel
incircumciſus eſſe cœpit in Sion, qui Babylo-

ne circumciſis exæquabatur. Meliora tamen

ominemur. Quæ ſi contingant, diruas neceſ
ſe erit horrea tua, præ ſegetum copia. Re-
cipies pro torque regnum, pro patria coœlum,
pro patre Chriſtum. Supereſt, ut hæc te ſpes
fulcĩat „ quoties cum Jacob te aut æſtus, aut
pruina laborantem oppreſſerint.

6adum. Cumque audiſſet Jethro Sacerdos Ma-
Laxuris. dian, cognatus Moyſi, omnia, quæ
Jecerat Dominus Moyſi, & Irael po-
Pulo ſuo, & quod eduxißet Dominus
Iſrasl de Fgypto: Tuim Sephoram
uorρoν Moyſt. Exod. 18. I.

Nunc primô videtur Jethro certior factus TVyro not
de populi ab Ægypto in eremum ſeceſſu; Waberbiatg
quùm ſcilicet, ſubacto Amalech, erectôqaue Ra⸗ligioſßs
à Moyſe Altari, ii ſunt ſaxo characéteres in- ie idi.
ſculpti, Dominus exaltatio mea. MWiadificanit- Exod. 173
que Moyſes Altare, & vocavit nomen ejus, I5.
Dominus exaltatio nea, dicens: Quia manus
ſolius Domini, & bellum Domini erit contra
Amaléch, à generatieone in generationem. Er-
go non tunc abſceſſiſſe de captivitate te cre-
das, cum, aut Ægyptum reliquiſti, aut Pha-
raonem merſiſti, aut paſtus es manna. Ut pri-
muùm deviceris Amalech, tum maximè ex-
emptum te crede vinculis. In quo ſanè po-
pulo nemo eſt, qui neſciat impudicitiam de-
ſignari: quam qui edomat; is revera ſervitu⸗
tem evaſit. Hinc quoque tyrannidem crimi-
nis dignoſcas velim : quòôd fſcilicet nuſquam
aut ità oraſſe Moyſem invenies pugnaturum,
aut, revecto triumpho, Aram Domino ere-
xiſſe, niſi cùm Amalech profligavit. Non
ad radices Horeb, ubi prima libertatis jacta
ſemina ſunt, Moyſes litavit. Non cùm Ægyp-
tum afflixit: non cùm ex Ægypto exceſſit:
non cùm Ægyptios obruit: non denique cùm
aut delicias & cœlo hauſit, aut flumen edu-
Xit & ſaxo. Nunc tantùm, conſtructo Alta-
ri, litavit. An Amalech ſævior hoſtis, quam
Pharao? hic Dominus, ille hoſtis: cum illo
lucta, ſub hoc trepidatio & fuga. Si Ama-
lech triumphaſſet, adoreâ Iſraël caruiſſet: at
ſi exſcendiilet in littus Pharao, ſqualuiſſet in nugnz
compede cum cœtu Moyſes. Quare ergo, ſpirima⸗
profligato hoſte, Altare conſtruitur, demer- , &
ſo tyranno, epicedion canitur? Enimverèô Mortift-
quandiu Impuritas vivit, quanquam exieris S,2
ex Ægypto, ſervus es. Ides Moyſes exalta- Tentatio-
tum ſe credidit, non quo die Ægyptum op- num re-
preſſit, elementâque ſubjecit, ſed quo Ama- medinz
lech extinctum ſenſit. Vocavit nomen ejus: Do- Tunt, &
. . . ſemen vi-
minus exaltatio mea. Vide autem, quam ſit Sorianun
Deo grata lucta cum Amalech; quem ſi ſe- Exod. 17.
mel fuderis, debellaturus eum eſt Dominus à I5.
generatione in generationem. Neque verô
prætereundum illud eſſe arcanum duco, quod
latet in litera. Involuta vides apud Jethro ea
omnia, & quendam in faſcem coacervata,
quæ Iſraëli obtigere ſub Moyſe, und exceptâ
ex Egypto digreſſione. Exundans cruor »
Mors iæviens, diductum mare, Manna plu-
vium, ſilex riguus, demerſus Pharao, devi-
ctus Amalech, quaſi arena maris, uno conti-
nentur verbo, omnia. At eruptio è finibus
Rameſfleés luculenter exſcribitur. Cumque audil- pocatio-
ſet Jethro omnia, quæ fecerat Deus Wo ſi & nis benefi-
populo ſuo, & quod eduxiſet Dominus Iſraël de ”
Poypto. En quam enucleatè commemorat Va- “ fiis
tes profectionem è domo ſervitutis, agmina-
tim tantorum prodigiorum pompâà non tam ex-
plicat?, quam ingeſtàa. Nec vacare ſacramen-
torum fulgore putaverim, quod ubi ſubindi-
cantur in propugnationem tribuum acta per
Deum portenta tenebrarum, tempeſtatum,
nubis, & funeris, genus Abrahæ populus no-
minatur: ubi veròô mentio incidit egreſſionis
ex Ægypto, eductus fertur à Domino non po-
pulus, fed Iſrael. Omnia quæ fecerat Deus Moy-
ſi & Iſra?l populo ſuo, & quòd eduxiſſer Dominus
Iſraël de Woypto. Ibi inter blanditias deliciaſ-
que Numinis ut Iſrael ſit, populus quoque eſt.
Hic autem extractus & luto in lucem, Irael dun-
taxat eſt. Uſque adeò grandius eſt .Ægyptum
dimiſiſ-

310
dimiſiſſe, quàm aut nube integi, aut victo-
riis deduci, aut manna paſci. Quod ſi aufu-
giſſe & compede virgiique tanti eſt apud
Deum: quid eos manere coronarum credi-
mus & ſtipendii, qui, ut Domino litarent,
non vincula reliquere, ſed infulas: non ce-
pas manna, ſed nectar alliis commutavere:
non exſiccaturi rubrum pelagus, ut flores cal-
carent, qui premebantur luto & latere, ſed
cruorem profuſuri, ut Chriſti dumis, & loris
communicent candidati tormentorum? Quid,
quod nulla Moyſis commemoratio, ubi de pro-
fectione agitur eæ« Egypto, nec, quò ſeceſſe-
rint, ſcribitur? Ut diſcas tanti eſſe meriti è
campeſtribus, ripiſque Nili profugiſſe litatu-
rum Domino populum, ut fugæ comparatio-
ne deſtinata victimis manſio negligatur. Ne-
mo eſt, qui reliquerit domum, aut fratres, aut
Jorores, aut agros propter me, qui non accipiet
centies tantum in tempore hoc, & in ſæoulo
Juturo vitam æternam. Non quærit, quò eva-
ſerit, ſed unde abierit diſcipulus. Tum Se-
gor, tum Mons indulgetur Lotho, tantùm
ut Sodomis non conſiſtat. Haud magnum in-
tercedet diſcrimen inter eremi, clauſtrive ſe-
ctatores. Expendetur in illis non tam aſcen-
ſus Calvariæ, quam deſcenſus è& Libano. Veni
de Libano, ſoror mea Sonſa, veni de Libano;
veni: coronaberis. Quòô, Domine, concedat
Virguncula, ut coronetur? Nuſquam non
coronabitur, ubi exſcenderit & deliciis. Ut
enim quaſi transfuga cæſus eſt in ipſo à Sio-
ne deſcenſu viator infelix, antequam deveni-
ret in Jericho: ità egredientem & regia volup-
tatis laurea circumſtat, quamvis montem
Luc. 10. Myrrhæ nec-dum inſcenderit. Homo quidam

Marc. 10.
29.

Can. 4. 8.

30. deſcendebat ab Jeruſalem in Jericho, & incidit
in latrones. Tantum viarum eſt Hieroſolymis
Jericho, quantum Jericho Hieroſolymas. Er-
go ſi & ſpelæo iniquitatis aufugias, donandus
es lauro. .
Mdificavitque Moyſes altare, & vocavit
Sanétig. nomen ejus, LBominus caaltatio mea:
me Virgi- quia manus ſolius Domini: & bellum
nis Maria „,, . —
Nativi- Oomini erit contra Amalech, à ge-
tas. neratione in generationem. Exod. . I5.
Deleto Amalec, in quo Impudicitiæ mon-
Caſtitas.

ſtra deſignantur, altare conſtruitur, non ut
ferietur perditiſſimus hoſtis, ſed ut feriatur,
funditéſque perdatur. An non MARIAM hiC
dixeris adumbratam, quæ tum floret in corde,
quùm profugit Venus & corde: ideéôque viret,
ut illa pereat. Tandiu ergo vernaturum in te
credas Virginis nomen, quandiu, ſolutis in-
duciis, contra Amalech dimicabis. In hoc
ego altari, ut vivam, mori opto, ardere
cupio, ne urar. Toties non cædar ab Ama-
lech, quoties in ara Virginis cædar. Ante il-
lam cado, ne uſquam cadam. Aram teneo,
à qua nec moriturus avellar, non dubius de
triumpho, ſi tamen und Mariæ teſſerâ in-

ſtruar. Ab hoc Altari, ut olim & Saulis tento-
rio David, inermis licèt & imbellis, etiam ſine

funda, Goliæ occurram in nomine Dominæ.
Neque enim mirum videri debet, ſi altare
& à Moyſe excitatum dicatur, & umius fe-
ratur Numinis dextera in ejus elaborafſe ſtru-
ctura. Siquidem & naſcitura luce proximâ

Virgo opus Annæ videtur eſſe, quùm reve-

vam corrumperet. His quiſquis telis oppug- rie.

nem, ſed qui ſæviendo interdictum populo

—

Oliva

ra excelſi opus debeat appellari. In quo ſane
opere opus ego merm, quod menſibus om-
minò novem parturivi, & nunc tandem pa-
rio, depono lhibens lubénſque: ut fcilicet pa-
gellæ meæ nutrix ſit illa, quæ licèt parva ſit,
& ubera non habeat, paritura tamen eſt, &
lactatura Gigantem. Obſecro quàm demiſſiſ-
ſimis precibus Puellam Annæ, ut ſuis lactet
oculis fœtum oculorum meorum: quo fcih-
cet apices mei, qui ſupra carbones denigrati
ſunt ſcribentis calamo, ſupra nivem rore Vir-
ginis dealbentur.

Inimicitias ponam inter te & mulierem,
& ſemen iuum, & ſemen illius: ipſa
conteret caput tuum, & tu inſidiabe-
ris calcaneo ejus. Geneſ. 3. 15.

Mendacio, ſpe vana, legum irriſione, ele- Zela of.
vatione pœnarum abuſus eſt anguis, ut He- ſervan-
7

Severi⸗

nat innocentem, hoſtis eſt Virginis.
, ginis. Quæ zas,

primum inducta eſt in Scripturas, non liliis Beaeiſt.
redimita, ſed anguibus implicata, quos eli- ma virgi-
dit. Quin & ultimoô in Scripturis emicuit, in- nis Marie
ſignita illa quidem ſideribus duodenis, ſed "eſera.
Braconi incumbens, ſed Michaëlem in lu- C“nllia-
ctam provocans contra ſerpentem. Ut ſcili. Wi

cet moneare, Legum zelo, odiôque peccan-

tium ſupremam dignitatum decorûmque ſe-
dem Virginem tenuiſſe. Prius illam infeſtam
Draconi legimus, quàm parentem Numinis.
Himicitias bonam inter te & mulierem. Quo Tniatis
præmiiio diſſidio, mox prole fœcundatur, non noces
quùm illico ſimultatem cum ſerpente puer- ſi vinca-
perii, proliſque mentio conſequatur: Et ſe- Tur.
men tuum, & ſemen illius. Pari quoque ratio-
ne parituræ Draconem in Apocalypfi vide-
mus proſtitutum, gementémque. Adeò ſuum
illa debet puerperium, non thuri quod ado-
let, ſed tabo, quod & ſerpente eliquat ho-
ſtiliter, generoſéque detrito. Ergo, ut ſimus
Virgini gratiores, diſſidium ejus imitemur cum
angue. Chariores enim erimus, ſi anguem pe-
de atteramus, quàm ſi lilum dexterà præfe-
ramus. Num ut illa pudore Virgo eſt, & ſæ-
vitie Mater: ità nos cruore meliùs, quàm
candore inſignimur. Quis enim neſciat MA-
RIE pudicitiæ MARIXE antecellere puerpe-
rium ? Par ſiquidem flore eſt Heroinis, pro=
le Coœlitibus eſt auguſtior. Tu quoque, ut nul-
lIi pudore ſis ſecundus, perditorum averſio-
ne futurus es inter maximos ſummus. Qund
nämque Caleb non præſtitit modo Chana-
næum luſtrando, modòô fruges avehendo in
caſtra, modò erumpentem vulgi ſeditionem
compeſcendo, modò fidem ſuadendo in Deum?
Quibus ille tamen geſtis, dictiſque præcla-
riſſimis non ultra ordinem ſuum provectus eſt.
Cùm Phinees, ſtricto in adulteros ferro, coc-
cum ſibi leviticum tinxerit cruore impuro-
rum, byſſümque texuerit lacernis damnato-
rum, de lupanari gazophylacium ſibi poſte-
riſque conſtruxit. Tamti eſt, quo in impios
ardore graſſere: quando viciniorem ſuis eſ-
ſe aris Dominus eum voluit, non qui pere-
grinando obierat deſtinatam populo regio-

fornicem duorum aggeſtu cadaverum auda-
cter obſtruxit. Denique non is adhibitus
eſt ſacrificio, qui vecte racemum intule-
rat2

t 1
ſel i
„r urll
1o. Ni t

cto tuntn
ek,
1. Can
ralltt .

Eele, ternult
1Ccllt, ſcd
2Is,
. 4
, NM nan

Ur Nen
wn Cbnor
Regnnt ſchlle
, Ilen
ſunhtine 1—

mtie

3 1

inne
1 Aman 1 Re
N
n u

E te
g
y kien
1 R

Stromatum, Lib. V.

in rat, ſed qui pugione exciderat aconitum. Tu
n. verò vide, quo anguis ordine & debelletur,
A Tentatio. & pugnet. Commordet, ut te perimat, cal-
hr. num re- caneum tuum. Eum verò ut elidas, noli Dra-
nalt mediurs. conis aut ſquamam corripere, aut comprime-
t öortiß⸗ re branchias. Fauces anguis effoces, neceſſe
enit ano veſ. eſt. Ille te conficit, quavis te parte percu-
le Tarhne. lerit: Tu verô fruſtrà illum allides, miſi prin-
8 ll. da. cipem in eo veneni ſedem, mortiſque ſenti-
Enlertl Tenta nam compreſſione violentâ difrumpas. Peri-
neſ. 4 iſti proinde, niſi te undique communias. Lu-
S ſiſti, niſi anguem impetas, quàâ maximè ſui
iu malo. parte Præpollet. Ipſa conteret caput tuum, &

Tu inſidiaberis calcaneo ejus. Vide, quàm im-
nuf pari, ancipitique luctâ cum Dracone confli-
,„,4 gas, periturus ictu quamvis minimo recepto,
nſtite inflicto tantàm mazximo æmulum confecturus.
I) Hinc eſt, quod viſa Bethſabea Davidem eli-
ſit: Cham perculit cachinnus: gazæ oſtenta-
tio perdidit Ezechiam: Samſonem cirrus pro-

D

lone, d.

8 He fligavit.
l opor. 4 . .
is en derme MWolite ſeduci, corrumpunt bonos mores
r. 1 .
un Iü; oolloquia mala. I. Cor. 15. 33.
. 1.
3 ICd eien
enicit,iri eaegt. Artubus cohorreſco. Non enim loqui mi-
odens, qS a s fons. hi, ſed tonare viſus eſt Paulus, cùm has Co-
iden in . Tenta- rinthis de confabulationibus leges perſcribe-
n. Ur G.. onsm ret. Nam pravitate ſermonum non elidi pu-
. orige. 3 ... . . .
gle erer. Taaglis- dorem ait: Multi enim ſuccumbunt, & in

oruncle d. rii impii. Vulnerati ex arena revaleſcunt, ſuperântque
lann mchm proſtrati. Non vulnerari ait. Quot enim pug-
em Niniis nant in vulnere, & poſt vulnus non vivunt
liren. (n tantùm, ſed triumphant. Non teſtatur ju-
gulari ſermonibus innocentiam. Supereſt enim
humani figura vultus, artuumque ſpecies in
Cadavere, terruitque Callimachus hoſtes quam-
vis occiſus, ſed, in luctantis ſpeciem, ſariſ-
ſæ innixus, quâ perierat. Corrumpunt, in-
quit, bonos mores colloquia mala. Id eſt,

Guogtentt⸗
Ccal d.

aͤſe expopulantur formam, membrâque exoflant,
Ge nihilque planè reliqui ſupereſt in audiente,
igur quod non obnoxium corruptelæ ſit. Id por-
1Ge rò agunt fabule non in mores aut damna-
ntenai tos, aut ſaltem dubios, ſed in probos, qui
lamng. à corruptione quam maximè aberant. Ut
denten Mee ſcias veneni hujuſce eam eſſe perniciem, ut
gock,al ea quoque pervadat, vitiétque, quæ mini-
meliss, lnn mè videbantur finitima interitui. Quam ſa-
n eſeir N nè vaſtationem æquis illatam moribus ait col-
Celere lkſk- loquis non infandis, ſed malis: ut docea-
Heromns, in re ſcilicet, tam eſſe præſentaneam, malig-
oqte, nmque hujuſce vim toxici, ut non fſæce
ltotumn aiel. duntaxat calicis, ſed ſummâ quoque mitiori-
Cumms (O que ſui parte tabum ſaniorem animi portio-
odd Cen nem depopuletur. Vox una profligandæ in-
. nehennl tegritati ſatis eſt. Breviſſimà, eâque non pra-
ugi eliim Vâ, oratione affabatur Abſalom tribunal Re-
enc in ent 2. Reg.i5. gis implorantes. De qua civitate es tu? Vi-
lcklne e 3 dentur mihi ſermones tui boni, ſed non ſt qui
n tovecluc te audiat. Quis me conſtituat Judicem? Quid

eros lell

iis perfectum illecebris ſit, fugatus Sione Da-
ctuole nhm

vid, conſtupratæ palam in Regia concubi-

umi Ai næ, armatus in Regem populus, inaugura-
i ſipk tus, intruſuſque imperio parricida, cædes ex
“ 1 , Utraque parte innumeræ conteſtantur. Ut mi-
6

unn ie⸗ rum ſit, quà tandem ratione tantum ex tan-

on u tilla ſcintillula conffari potuerit incendium:
ope e niſi tam eſſe ſciremus vireſam ſermonis luem,
* n ut firmiſſima quoque corrumpantur, quam-
4 vis ſtillà virulentiæ tenuiſſim reſpergantur.
n Ahiic Verbis certè duobus ſolidiorem adamante pu-
on e

23 1 1

dicitiam Joſeph expugnatum iri credidit mu-
lier Ægyptia. Injecit oculos ſuos in Joſeph, Gen. 39:
ait? Dormi mecum. Et ideò, inquies, 3.
infracta ceu rupes perſtitit adoleſcentis ſanc-
timonia contra blanditias ſeducentis. Utinam
ideò Joſeph repugnaſſet: nec Balaæ lugere-
mus inceſtum, nec adulterium Bethſabeæ le-
geremus. Quarum neutra cum ſine ſermone
pellici nequierit in probrum, eâ tamen bre-
vitate utraque ſeducta eſt, ut ne illas qui-
dem affati eſſe ſcribantur peccaturi tam Ru-
ben, quàm David. Abiit Ruben, & dormi- Gen. 353
vit cum Bala. Miſſis itaque David nuntiis, z2.
tulit eam. Tam levi eas tentatas alloquio con-
licere nos voluit Scriptura, ut nullam ſermo-
nis ſeriem attexuerit crimini. Provolutæ in
ſcelus ſunt oratione tam brevi, ut eam ne
fuiſſe quidem orationem miremur. Nam nul-
lo potuiſſe confici ſermone ſcelus tantum,
quis affirmet? Atqui tranſactam ſine verbis
rem cuùm legamus, non eam quidem perac-
tam ſilentio, ſed tam paucis verbis perfec-
tam intelligimus, ut taciturnitate verius quam
oratione in proluviem utraque videatur de-
jecta. Venenum aſpidum ſub labiis eorum. Quo Pl. 13. 3:
ſanè toxico nihil aut æquè mortiferum eſt,
aut ità difficilis, ancipitiſque curationis. Quis
enim curationem recepiſſe ulcus intellexit ta-
bo aſpidis vitiatum? Aut quæ portio vene-
ni tam minima ex aſpide in commorſum ab
ea membrum trajicitur, quà non corpus uni-
verſum ad perniciem perfundatur? Vidiſti in
Prætorio Pilatum clamoribus, delationibus,
ſeditionibus ſcribarum & vulgi reluctantem?
Nullam invenio in eo cauſam. Mox ità de- Joan. 18.
ſedit Mons, ut detritus in tenuiſſimum pul- 38.
verem, à nullo non lixa calcaretur. Adjudi- Luc. 232
cavit fieri petitionem eorum; cæſumque virgis, 24.
dumiſque coronatum non damnavit ſolum,
ſed medium inter ſicarios egit in Crucem.
Quibus ille muneribus deflexus eſt ab æqui-
tate ſua? Nullis. Qu territus ſeditione, quò-
ve armorum apparatu dejectus è ſede Juſti-
tiæ in coœnum oppreſſionis? Nullo. Oratione
detractus de ſolio ſuo. Quàm longas? Quis
ibi Demoſthenes pertonavit? Quôtve Præſi-
dem clepſydris de ſua ſententia dimovit? UnAâ,
& quidem mancâ periodo infatuatus Præſes,
ex Judice integerrimo factus eſt pedarius ſcri=
barum adſtipulator. d hunc dimittis, non es ſoan. 195
amicus Cæſaris. Pilatus autem, cum audiſſet 13.*
hos ſermones, adduxit fords JksUM, & ſedit
pro tribunali. Decem vix verbis perſtrepen-
tis turbæ Vir Conſularis à perſpecta cauſæ ita
eſt æ& uitate divulſus, ut, quem pronuntia-
verat innocentem, nullo criminis præjudicio
non occiderit tantùm, ſed inauditum ſupre-
mo infamique ſupplicio affecerit. Tu verò
id miraris in Præſide? Ego certè ſuccuſſum
illum iis vocibus non miror? Quem enim
violatæ in Cæſarem fidei vel ſuſpicione dun-
taxat laborare non pœniteat? Non es amicus Joa. 19.
Cæſaris! Nolim eam fuiſſe vocem exiſtimes, 12.
quam Pontius non potuit non putare fulgur,
cujus ipſo quoque perſtringi fulgetro, lethale.
Ergo uni quidem Pilatus periodo ſuccubuit,
ſed quæ, Trojanæ in morem molis, ærum-
narum farta erat Iliade. Quid verò aut terro-
ris aut incommodi eæ voces habuerunt, qui-
bus afflatus Petrus fidem ejeravit? Sibilavit
ancillula, Et tu cum JESU Nazareno eras. Marc, 14.
Quid plura? Non JESUM abdicavit tantùm &7.
Cephas

Ibid. 7r.

Num. 25.
1.

Ibid. 2.

312
Cephas uno vernulæ ſuſurro exanimatus, ſed
perjurio, ſed anathemate, ſed diris ſe omni-
bus & obſtrinzit & devovit, quo ſe Chriſti
diſcipulum non profiteretur, ſed transfugam.
IUle autem cœpit anathematizare, & jurare:
quia neſceio hominem iſtum. Potuit-ne aliquid

aut atrocius agi, aut di ci de Chriſto contemp-

tius? Et qu tandem machind de colo Petrus
protractus in tanti criminis voraginem? Vere
ex illis es. Non una hæc periodus eſt: & ex
primoribus. Apoſtolorum eum dejecit, in
quem Dominus Eccleſiæ ſuæ fundamenta ja-
cienda eſle prædixerat. Adeò ſermonis præ-
ſentaneum virus eſt in morum exterminium.
Verùm hic inermem tum Petrum affati ſunt
cum ancilla lictores, Cephaâmque ſeduxit non
tam ofſtiariæ ſuſurrus, quàm fulgur haſtato-
rum, & virgarum ſibilus. Videamus jam,
quid ſermo poſſit inermium & devictarum
cum victoribus & cataphractis. Morabatur eo
tempore, inquit, Wrael in Serim. Victor ſci-
licet, cui cum tympanis gratulabundæ occur-
rerunt Moabitides. Quid plura? QOuæ, in-
quit, vocaverunt eos ad ſacrificia ſuat. At illi
comederunt, & adoraverunt Deos earum. Mi-
tiatuſque eſt Iſrazël Beelphegor. Tot eos oneri-
bus & flagris nequicquam Pharao à Dei cultu
abducere ſategerat; quos nunc provolutos an-
te Priapum exhorremus. Ille nimirum virgis,

ignéque certaverat: Hæ verô verbis dimican-

dum ſibi eſſe, non verberibus ſtatuerunt. La-
teribus ergo, flagris, compedibus, ergaſtu-
lis, & clibanis fortiora ad corrumpendum
ſunt verba: quando illis obluctatus eſt Iſrael
in Egypto, his ceſſit in Serim. Vocaverunt
eos. At illi comederunt & adoraverunt. Nul-
lus hic timor, minæ nullæ, nulla etiam ſpes.
Quid enim timerent à fœminis viri? quidve
ſperarent victores à debellatis mulierculis? At-
tamen alloquii virulentiâ perfectum per foœ-
minas eſt in plebe triumphali, quod fruſtrà
in captiva tentaverat Rex, ſuppliciorum ap-
paratu teterrimo. Porrò non virus tantùm eſt
ad perdendum præcox, feſtinumque: verùm
compeſci nullo poteſt antidoto; ne fortè dice-
res, cùm aſpides audieris ſibilantes, auditu-
rum te quoque gementes Turtures. Exclu-

ditur enim extunditúrque ſanctioris medici-

Num. 13.

34

na ſermonis iniqui corruptione ſermonis. De-
traxerunt terræ, quam luſtraverant, deni ex-
ploratores: Ibi vidimus monſtra, quibus com-

Oliva

parati, quaſi locuſtaæ videbamur. Quà ità ſe=

ductus eſt populus oratione, ut illicè de re-

greſin deliberaverit, Moyſem ſpreverit, in
Aaronem lapides corripuerit. Et quamvis eos
oratione profuſiſſima revocare à nefaris in-
ceptis ſtuduerit Caleb, præoccupatum collo-
quii peſte pectus ſanior fruſtrà Ducum ſermo
repreilit. Tradet humum latcte & melle manan-
tem. Neque timeatis populum terræ bujus,
quia ſicut panem, ità eos poſumus devorare:
Dominus nobiſeum e
modò non profecere Caleb & Joſue ſermoni-
bus ſuis, ſed iis concitatior facta multitudo
à murmure ad tela progrefla eſt, jecitque la-
pides in Duces; quos Dei nubes vix ab in-
teritu ſubduxit; latâque ſententia eſt in rebel-
les, ut eorum nullus terram ingrederetur,
quam adlatraverant. Non videbunt terram,
pro qua juravi Patribus eorum, nec quiſquam ex
illis, qui detraxit mihi, intuebitur eam. Ea
eſt corruptela animi, quem ſermo in ante-
ceſſum infecerit, ut nullis percuretur empla-
ſtris, & non jam ſanetur, ſed plectatur exi-
lio, funeréque. Feriam igitur eos peſtilentid,
atque conſumam. Diſpice, quam ſit ſevera Di-
vinitas in tumultuantes, cùm eos oratione de-
pravatos eſſe intelligit. Nec immeritôò: rarô
enim ſcelus reprimitur, quod linguæ flabello
exarſerit in incendium. Strinxerunt ferrum
fratres in Joſeph, eumque neci deſtinarunt.
Qui, cum vidiſſent eum procul, antequam ac-
cederet ad eos, oogitaverunt illum occidere.
Num ille novis eos inſommiis exſtimulavit in
cædem? aut hoſtili ad illos manu, animo-
que accedebat? aut coërcendi per illum fra-
tres erant de flagitio peſſimo, quo ipſi olim
laborarant? Nullus incendii fomes non per-
vetus. Agitabantur enim ſomniorum recorda-
tione. Unde ergo nova de cæde deliberatio;
ſi nihil in fratre novi aderat, quo illi fure-
rent? Audi: Cogitaverunt illum occidere. Et
mutuò loquebantur, Ecce ſomniator venit. Mu-
tuis ſeſe colloquiis in germani necem concita-
vere Patriarchæ: frigénſque invidentiæ cinis
eâ ſermonis aurà non commotus tantùm eſt;,
ſed in prunas excanduit, arsitque in morem
Etnæ. Cogitaverunt illum occidere. Quo ignis
eventilabatur Aquilone? Et mutuò loqueban-
tur. Timeamus proinde cum Paulo colloquia
mala, à quibus non boni tantum mores, ſed
etiam optimi corrumpuntur,

FINIS LIBRI QUINTI STROMATUM.

eſt, nolite metuere. Nec

Ibid. 223

Ibid. 12,

Gen. 37.
18.

le
e.
I
e
i
Ollo.
ſen
inmt. N
Nin,
rane.
.N
ernon.
litdd
Iek.
1 .
uI.
edetent,
teſtan l
icalener
eamn. N
in e
ur empl⸗
Parar er.
beſtilnnt,
Erern .
Nitioneck.
ent: nan
de Hebell
Unn kerun
Ceſuarut.
AItentan aE
unn ricefe
Künblern n
nn, au
er Ulum fr
vo ipn n
des don N
rutn recner.
e Gelibenun
gvo il ⸗.
gerilefe.
tor deni D,
ecenn Oli⸗
widentie an
8 tantun et⸗
gre in noti
ge. Qo
d Mutt.
Panlo COo
un Mrei)

I.

n

FTLXDIVINIS

S TROMATUM

SCRIPTURIS

LIBE R SE XTUS.

Deſcendam, & videhbo, utrum clamo-
rem, gqui venit ad me, opere com-
pleverint: an non eſt itd. Gen. 18. 21.

Superior ſE⸗ IHIL ita optaverim in Judi-
tardus ad cibus, ut reſervatam reorum
bœnam patrocinio aurem, quam Præ-
Kge occupare delator non poſſit.
audiat Feccatum, inquiunt, Jodomo-
reos. rum aggravatum eſt nimis. Non

Excnſa- tamen facinoris atrocitate ullum f ctum eſt
etones au- cauſæ præjudicium. Delcendam, & videbo;
iende. non tam ut piaculi indignitatem contemplen-
tur, quàm ut examinent, an revera in ſuo
ità Gomorrhæi ſtercore computruiſſent. Virum
compleverint, an non eſt ita. Et quidem non
ab invidis, non ab exteris fuerant Sodomitæ
accuſati, ſed ſuo ſe fœtore, midoréque pro-
diderant. Clamor Sodomorum & Gomorrhæo-
rum multiplicatus eſt. Attamen ipfſi non ple-
nè creditur reo, niſi flagitia ſpectentur. Vi-
de, an tu hoſti oppignerare ſecurim debeas
accuſanti æmulum ſuum, quando nec contra
ſe clamantibus Sodomitis in Cœli Areopago
Ppræjudicatur. Auditur à Deo Adam, auditur
Gen.3.9. Heva, auditur & Cain. Quid feciſti? An ig-
noras, Domine, quid in fratrem patraverit
Cain? Novi. Sed ſuo reus ore revincatur. Au-
divi vociferantis accuſationem ſanguinis: au-
diendus mihi quoque eſt accuſati gladius par-
ricidæ. Occubuit Abel. At caſu quoque in-
terfici poteſt inviſus a livente. Et quamvis li-
vorem Dominus prænoviſlet Caini, de cæde
duperior illum tamen interrogandum eſſe cenſuit. Nec
reſeindat audire tantum debemus, quam pro ſe affe-
decrete rant rei excuſationem: ſed parati oportet ſi-

ſua. mus decretum nobis ſuffragum abolere, ſen-
Juder tentidmque reſcindere. Intumeſcentis occaſio-
muter ne uteri Judas Thamarem damnaverat, ſed
Gruaue. inauditam. Fornicata eſt Thamar nurus tua,
24. 3 i & videtur uterus illius intumeſeere. Dixitque

Judas: Producite eam, ut comburatur. Quaæ
cum duceretur ad pœnam, miſit ad ſocerum
ſuum, dicens: De viro, cujus hæc ſunt, con-
cepi: cognoſce cujus ſit annulus, & armilla,
& baculus. Potuiſſet hic Judas ductam ad pa-
lum nurum vallatâmque lictoribus obruere ro-
go: cùm præſertim abſolvi illa non poſlet,
Ethicæ Comment. Tom. IV.

quin ipſe & rideretur à turba; & carperetur
ſenex pariter & caper ignotæ ſibi capeilæ. At-
tamen rubere maluit, quàm præjudicatam ini-
què damnare. Sud igitur contumeliâ probrum
foœminæ diluit, faſſuſque eſt nupſiſſe ſe inſcium,
ne illa ureretur immerita. Qui, agnitis mu- Ibids
neribus, ait: Juſtior me eſt: quia non tradidi
eam Sela pilio meo. Factitatum id porrò cum
ſcortante nuru cur miremur à Patriarcha,
quando actum id ab Ariolo ſcimus cum Aſi-
na calcitrante? Cædebat Aſinam refractariam
Balaamus, quæ locuta ait: Cur percutis me 6
Quo ille prodigio non abſterritus, telum pro
virga ſtrinxiſſeét. Uinam haberem gladium, Num. 225
quo te percuterem. Dixitque Aſina: Dic quid 30.
ſimile unquam ſecerim tibi. At ille ait: Nun-
Wam. PFProtinus aperuit Dominus oculos Balaam,
& vidit Angeélum ſtantem. Tanto eſt dignatus
ſpectaculo Magus, quod revinci ſe fivit lo-
quentis belluæ teſtimonio. Non miraculo, ſed
rationi ſuccubuit: & , quam erat feriturus per-
orantem, innocentiam probanti ſuam ſuppli-
cium remittit. Ideéque conſpiciendum Ie illi
præbuit Angelus, quem Aſinæ propitium à
cæde ſubduxit. Suum decretum Angelus re-
ſcidit, ubi ab Ariolo immutatum agnovit ſuf⸗
fragium de cæde Aſinæ. Ergo demutatæ ſen-
tentiæ merces aut viſio Angeli, aut Servato-
ris eſt ortus. Nam Chriſtus & Phares per tra-
ducem editus ſervatæ à Juda Thamaris pro-
Ppago eſt: Et pronuntiantem de Chriſto ſplen-
didiſſma Balaamum cùm nullus Angelorum
recreaſſet, caulam Aſinæ retractantem affatus
eſt Angelus. Diſcis, opinor, quàm fit Deo
grata præjudicatæ cauſæ retractatio, noſtrique
damnatio ſuffiagii, ubi de prædamnati con-
ſtiterit innocentia, quando eam aut Angeli
fulgore, aut inſitione Numinis muneratur.
Quis verò actam non agat cauſam, ſuamque
damnationem damnet, quando & ſcorto Ju-
das, & jumento ceſſit Ariolus. Sedenim, in-
quies, obſcrerioris ii fuere nominis viri: at me
dedecet Conſularem abolere, quod dixi. An
non audis Romanum inclamantem Hieroſoly-
mis Præſidem, quod ſcripfi, ſeripſi? Si ergo Joan. 19;
Pilatus characteres non expungit ſuos, ego =2.
meos apices deleam? Num tu Prætori par
Romano, Palæſtinæ Præfecto? Verùm quam-
vis regnares Hieroſolymis, non te propterea
pudere debet emendati ſuffragii tui. Audi. Fe-
rociebat in Davidem Saul, quem ut ſibi non
infeſtum

14 Oliva

infeſtum intellexit, in ipio furoris æſtu & in-
nocentem pronuntiavit, & ſibi honorificentia

I. Reg. tituli prætulit. Et levavit Saill vocem ſuam,
24. 17. & ſevit, dixitque ad David- Juſtior tu es,

quàm ego. Tu enim tribuiſti mihi bona: ego
autem feddidi tibi mala. Quis enim cum in-
venerit inimicum ſuum „ dlimittet eum in via
Dan. 13. bena ͤ Regem miraris? Vide, à Daniele tum
49. puero revocatam à ſupphcio Suſannam, re-
iciſſo populi, damnatéque judicio. At homi-
nes ſeſe hactenus correxere. Jam vide, quid
Chriſtus de Chananæa interfetur, quam nuper
canibus compararat. O mulier, magna eſt ides
tuan ſiat tibi ſicit vis. Quam ſpreveras, lau-
das! Lapſum te præjudicio dicent. Satius eſt
immutari ſententiam meam: quam causâ cade-
re repulſæ immerentem. Diſcant ſua homines
decreta reſcindere, quando ego, mulierculam
ſublevaturus, meam damno damnationem.
Meum elevo ſuffragium, ut ejus probitas re-
levetur; Meretur id, quo eam pronuntiave-
ram indignam? Detur fidei, quod fuperſtitio-
m negabatur. Chananæam repuleram? pre-
cantem cohoneſto. An non lata, vulgatâque
à Deo fuerat in peccantem Niniven ſententia?
Jon. 3. 8. Reſipuere cives. Mox quoque Deus fulgur ex-
tinxit, quod in rebelles intorſerat. S81 Deum
reſciſlæ legis non pudet, cur te pudeat ſanio-
rem in formam recuſæ ſententiæ? Si ad com-

Matth.
15. 28.

Aulici paſcua Cæſareæ Philippi diverteris, præla-
Fianandi, tum modò Petrum audies diſcipalis univerſis.
gran Tu es Petrus, & ſaper henc petram &ddiſficabo
evecti Eecleſtam meam. Modo intelliges ipſi quoque
ſunt. poſthabitum Satanæ: Vade poſt me, Satand,

is videri
vaopt. aut eum evexifle, quem eras Eccleſiæ ſolio
vas detracturus, aut eum hum allidere, quem coœ-
perſona- lo inſeruifles. Attamen Chriſtus, nullo incon-
rum ac- ſtantiæz metu, coronam commuravit in reftim,
cestio. cum Petrus confeflionis palmam in gramen
Tuktitia formidinis convwertiflet. Non uno Micholi Da-
avα+ oι . . 4. . „
vi. vid nomine obſt ringebatur; ſiquidem & ſo-
ror Jonathæ erat, & uxor ſua, & ſuæ vitæ,
etiam contra Patris Regiſque lictores, propu-
gnatrix. Ergo, cum eci o ur ab Abner
Pars regni optima, quæ Saülis etiamnum fac-
tioni adhærebat, ſceptrum diſtulit, ut uxoris
2. Reg. 3. amplexu potiretur. Ego reducam ad te univer-
13. Jum IHWrasl. Qui ait, optime: ſed non videbis fa-
ciem meam, antequam adduxeris Michol filiam
Jaiill. An amari ardentias potuit, quæ præfe
tur imperio? Reduces Ifraëlem, ſed poſiquam
Micholem adduxeris. Una tribubus ſœmina
antecellit. Cum uxorem recepero, tum me
credam imperare, & obſides accipiam. Eam
mihilo minus, quam ſceptro prætulerat, lyræ
poſthabuit. Siquidem audacius abjectioni iuæ
quâ Arcam deduxerat, inſultantem compeſ-
cuit, amariſſimâque objurgatione rejecit. Di-
xitque David ad Michol- vivit Dominus, quia
Iudam ante Dominum, qui elegit me potils,
qudm patrem tuum, & quàm omnem domum
ejus. Dilexeram te, ſed quandiu chariorem
tibi Arcam eſſe, quàm meam chlamydem cre-
didi. Ut verò exſpoliatione te meâ erubuiſſe

Marth. ſeandalum es mihi. Levi

potuit
16. 18.

Matri-
monia.

—

2. Reg-
S. 21.

Ccognovi, non uxorem amo, ſed odi Arcæ de-

cus pertæſam. Quo ſanè uxoris ſeu repudio,
ſeu jurgio proluſifſe mihi videtur David re-
pudiatæ à Domino, poſt amplexum, oſculum-
IIa. I. 2. que, Sioni. Filios enutrivi, & exaltavi. Quid
his ſplendidius vocabulis? Uberibus admotum
Divinitatis Ifraslem vides, & ſolio dignatum

1

—

immperii. Ipſa tamen beatitatis ſeena in ſup-
plicii arenam convertitur. Sper quo percu- Ibid.
tiam vos ultra * Terra veſtra deſerta“ civitates
veſtræ ſuccenſæ igni. A planta pedis uſque ad
verticem non eſt in eo ſanitas. En ubera in
fulgura demutata. En thronum in cucumera-
rium depravatum. Pro lacte ſulphur: flam-
ma pro purpura: pro regno fſervitus: pro
adoptione ſupplicium. Verùm non faſtidio
cooptati honoris theatrum in ærumnarum ge-
monias Deus uncôſque convertit. Non enim
Deum pœnitet humanitatis. Verùm inter uber
fulmenque Domin, contemptus, blaſphe-
miäque rebellantis populi, ideôque ruentis,
interceflere. Dereliquerunt Dominum, inquit, Ibid.
blaſphemaverunt ſanttum Iſrael, abalienati ſunt
retrorfum. Tum lilia degeneravere in bipen- Rex non
nes, quibus portæ Jeruſalem exſcinderentur, Iaſtidiat
cum Sionis thuribula non hymnorum thura en ve

2 . 1. 6, . . Rex &
inhalarunt, ſed blaſphemiæ bitumen eructa- Superior

verunt. Nolim ego Reges tædii obnoxios eſſe reſcin-
teredini, ideéôque Satrapas objicere, quèd vel dant ſus

eorum conſuetudinem faſtidiant, vel aliorum "eo
. . Impegno,
novitate delectentur. Eos tamen velim non r auns

ſuis ità hærere decretis, ut ideo tantùm ru- Iali.
beétam diligant, quòd dilexerunt. Nec faſti-
dio carpi eos, nec vellicari novitate opta-
rim. Tandiu vireat arbor, quandiu radix, un-
de pullulavit, non aret. Cooptaſti Senatorem
fidei, ſapientiæque commendatione? Si ab his
non deſciſcat, malè illum à curuli revocas ad
tripodem. Iniquius porrô eum in ſolio ſtabi-
lis, quem integritate adſcitum, rapacitate cor-
ruptum non eliminas. Attennatum & cœno
vaporem Sol penè coœlo inſerit, quem tamen
ut rigere iterum videt & denſari, mox aut in
imbres eum;, aut etiam in fulgetra diſſipatum
proturbat in paludes. Ergo actorum tum ſan-
Ctimoniæ, tum infamiæ theatri ſeu ſerenitas
ſeu procella tribuatur. Thomæ titubat fides,
inquientis, Non credam? Qaſtigetur temeritas,
& ſugilletur: Noli eſſe incredulus. Roboratur lbid.
credelitate ſuaà Thomas? Blandiatur obſequen-
ti charitas: Quia vidiſti me, Thoma, credidi- Ibid-
Ni. Contrà, in Epithalamio Sponſa, poſtquam
etiam introducta fuerit in Regis apothecas, ſi
ignoret, abactam illicò ſe horreat poſt gre-
gum caulas. Imroduxit me Rex in cellaria ſita. Can.I. 8.
Egredere, & abi poſt veſtigia gregum. Capite
ejuſdem libri quinto, quia Columba eſt, con- Can. 5.
venitur à Sponſo. Verum, quæ Dilectum re-“
pulerat, cædi ſinitur & nudari. Quam rurſus
in ſuas laudes effuſam Sponſus excipit inter li-
lia, Reginis præhabendam ſexagenis. Ea eſt Can.6,7.
vel in thalamo virgarum torquiumque viciſſi-
tudo, ut Sponſæ animus modèò appetens oſculi;
modèò præſentiæ refuga variaverit. Excurſuram
ſe poſt Dilecti veſtigia jactat? Divini unguine
nominis perfundatur. Sponſum mavult exclu-
di, quàm exterſam pedis ſui plantam ſordere?
Concidatur. Atqui Regina eſt. Verum, quæ
Regis tædio, torique otio coronam convertit
in compedem, experiatur in injuriam ſuam in
telum ſceptrum degeneraſſe. Audi, quid pro-
nuntiet in rem noſtram Nathan. Haæc dicit z. Reg-
Dominus: Eoo unvi te in Regem, ego te erui 12. 9.
de manu Saul, & dedi tibi uxores Domini tu
in ſinu tuo. Qurre ergo contempfſiſti verbum
DVomini, ut faceres malum in conſpectu meo?
Quam ob rem non recedet gladius de domo tua:
Ecce ego tollam uxores tuas in oculis tuis, & da-
bo proximo tuo. Ego te unxi, & ego fœdabo te.
Patiar

Joan. 20.

—

nlns,
Potonun
Pingium
Cnnohn
Abrahe
nr; me.
Eet; hule

el Men
Unts henen
i Hepon
Enimt, anb

konnen dDier
ir nuun
lmn, n ſ
hent, nnne

uni⸗ ince

⸗
engt.
Altater
e A
era
dmeng.
ln.
U: Io
Ehein
O enn
ettiet
I,
, it l

Meentur,
en enbhe
ous E
tantum Il
inte ont
unch,
h Senmoren
ne! Aabh
Hierca 41
1 d kirr
pectit .
um e (cno⸗
GGem und
IION AW
Cillprin
tumn tunkr⸗
ſen ſerennu
tubet lan
tut kntiin,
6. Doberent
tur Clecven⸗
Ona, Cnlr,
nla, poknum
Ahoktecs,
neat pol ge⸗
elinin 1
lenmn. C
Imbe et, n. k
2 Dlecunk⸗
amn nu
eveigtinnt I. 6
agens lie
iünnque
petens Cll
et Eicuind-
Dinini ungni⸗

Ncl
warultt
a

4

Tepiditas.

Patiar ut me potiùs inconſtantiæ pudeat,
quam impunitatis poœniteat. Dicar improvi-
dus, quôd te iis muneribus cumulaverim;
quibus te brevi eram exuturus. Verùm;, qui
probum extuli, pollutum deturbabo. Ea
enim verioris forma conſtantiæ eſt, quæ;
cùm una ſit propoſito, actione multiplex
eſt. Semper enim faviſſe dicar innocentiæ,
qui Davidem & cohoneſtavi innocentem,
&ο perdidi criminoſum. Non ait, Samuel te
unxit, & ego te deprimam; ſed, Ego te un-
Xi, & ego te obruam. Idem tùm coronam de-
tuli, tàùm enſem ſuffigam. Rogo, cur ille im-
punitus perſtet in fubſelliis, ſedeatque Judex
in roſtris, qui vocari in jus deberet tot reus
flagitiorum? Nequit Princeps ſuum damnare
ſuffragium: ne videatur electione improvidus,
criminoſum retinet in Senatu. Si ità eſt, ma-
lè Abraham expulit Agarem, quam amave-
rat; malé Jacob perculit Ruben, quem extu-
lerat; malè David, quem in deliciis habuerat,
Adoniam exuit principatu, tranflato in Salo-
monem regno.

Benedicite ignis & æſtus Domino: be-
nedicite gelu & frigus Domino. Dan.
4

3‧ 67.

Eſtas & hyems in chorum evocantur;, ut
Deo pſallant, cùm tamen pars anni gratiſſi-

servire ma Ver floribus pampiniſque renidens nuſ-

duobus.

Luc. 1
22. 2 9.

Luc. 1
28.

quam inducatur. Quin & aurora a cœœtu pſal-
lentium diſcluditur, quæ tamen diei pronu-
ba, umbrarumque, ut ità dicam, Amazon;,
& terror eſt. Nimirum, quæ in confinio vir-
tutis vitique ſunt, ea Cœlo non probantur.
Mavult Abdenago frigus, quàm teporem: ma-
vult æſtum, quàm remiſſiorem anni partem
Autumnum. Et id ſanè improbat, quod ani-
mo eſt nocentiſſimum. Num tu, inquies;,
mentis hyemem præponis animi pectoriſque
veri? Præpono. Diſpice fratres in Evangelio
geminos, ambos à Patre ſejunctos. Alter in
regionem abierat longinquam fſcortis, porciſ-
5.5 que mancipandus. Secefſerat non procul domo
alter in agrum capreas, cervôſque venaturus.
Veruùm, qui ſubſtantiarmn cum pellicibus dili-
Paverat, nunquam eſt Patri obloquutus, & ,
quamvis innocentiæ jactum fecerit in Euxino
Libidinis, gemmam tamen retinuit obſequen-
tiſſimi erga parentem animi. Dermique vel in-
ter ſues & glandes Parentis meminit cum ho-
nore; ad illum redit, ante illum provolvitur,
ejus non jam dici filius, ſed mercenarius op-
tat. Jam non ſum dignus vocari filius tuus. E.
contrario ſenior, ut minùs peccarit, contuma-
ciuùs tamen rebellat à Patre; quem non modò
non convenit, ſed accedentem à ſe rejicit in-
urbanè, auſus objicere parenti ruſticitatem &
injuſtitiam, quando & ſibi nunquam hædum
dedifſet Filio frugi morigeréque, cùm redu-
cem à lupanaribus prodigum ſtolâ conveſti-
viſſet, & excepiſſet perquam lautè occiſo, ex-
coctéque vitulo. Fratri invidet, iraſcitur Pa-
5. tri, domum averſatur. Indignatus eſt autem,
nolebat introire. Uter hic tibi videétur fra-
tribus contumacior, is-ne qui pecuniam, an
qui obedientiam, reverentiâmque profligavit?
Videas iniquiores promptius ſubjici, quàm ſe-
mi-juſtos. Ideò tenebras audies concinentes
cum pueris in fornace, nuſquam crepuſculis
Ethicæ Comment. Tom. IV.

Stromatum, Lib. VI.

315
admiſſis in odeum. Benedicite Lux & tenebræ
Domino. Et certè cùm Agarem modèô apertè
horreamus rebellantem, modò videamus gliſ-
centem clanculum, graviori tamen ſupplicio
tepor ejus afficitur, quam rigor. Nam tu-
mens, & transfuga ad Saram remittitur; col-
luſioni intenta Iſmaëlis, Dei calculo exulat;
nunquam in domum viri reditura. Num Lu-
dus Tumore ſceleſtior? An non inviſa ita Do-
mino ſuperbia;, ut in eam omnipotentiæ ſuæ
aciem explicet, tandiu pugnaturus, quandiu
inſoleſcentis cervix animi refringatur? Cur
ergo ſuperbientem ſolatur tum nuntio; tum
reditu: ludentem veròô exilio, penuriaque mul-
tat? Nimirum teporis cura deſperatior, quàm
frigoris eſt: vultque Numen in domo Abra-
hæ ſuperbiam tolerari, unde proturbandum
teporem edicit, in verba Saræ adacto Patriar-
chäg. Cognoſces hinc quoque ſeveriorem in
Afſyrium Regem fuiſſe vindictam, quùm à ſe
auctam jactaret Babylonem, quàm cùm ab
ſe ſimulachro erecto tres immolaret in cliba-
no pueros. Nam damnatæ innocentiæ reus vix
ſomniis conterretur: glorioſiùs ſeſe efferenti
ſceptrum eripitur, jubeturque de ſolio in paſ-
cua deſcendere, futurus cum bubus unus de
armento ferus. Nonne hæc eſt Babylon mag-
nab quam ego ædificavi. Vox de cœlo ruit: No-
num quaſi bos comedes. Vides, opinor, ut gra-
viùs Regis jactantia, quàm immanitas, punia-
tur. Quid? Nonne Davidis atrocius glorio-
la, quam adulterium plectitur? Nam violatæ
Bechiabeæ, confoſsique Uriæ multa, fuga ve-

Dan. 32
72.

Gen. 21.

Gloria
vana.

Arrogan⸗
tia.
Sunt eul-
p&* non
leVes.
Dan. 4.
27.

riùs quàm bellum fuit, cui mox rebellantis fu-

nus Abſalonis laurum peperit & triumphum.
At recenſiti ſyllabus populi ſeptuaginta mil-
lium cæde diſpunctus eſt, ſummo Ifraëlis ter-
rore, luctuque. En ut, quæ ſunt leviora a-

2° Reg⸗

criori lixivio diluantur, cùm fœdiſſima ros

cœli abſtergat. Moritur in Nebo Aaron ſui
damnatione delicti. Id actum credes conflati
invidiã, odiéôque vituli. Quod enim patrari
facinus à Sacerdote iniquius potuit, quaàm
ut poſcenti Deos multitudini efferatæ, licet
invitus, aſſentaretur ſimulachri dedicatione?
Non eo tamen diſcluſus flagitio à regione la-
cCtis exul occubuit: verùm hæſitatione nonnul-
là ad petram reus, quòd Deo plenè non cre-
didit, terram mellis non attigit. Nec ille tan-
tùm aditu Chananitidis eſt interdictus, verùm
& Moyſes, virorum mitiſſimus, & Dei allo-

quutione Vatum maximus, uno eſt cum Aa-

ron multatus exilio. Dixitque Dominus ad Moy-
Jen & Aaron: Quia non credidiſtis mibi, non
introducetis hos popilos in terram, quam dabo
eis. An tu putaſſes, tantam indicendam eſſe
poœnam populi Ducibus & Sacerdotibus tam
levem ob noxam? Verùm Dominus, ſeu quòd
minora licentiùs ſerpant, ſeu quòd vix de mi-
nimis doleamus, ſeu denique quòd in minimis
ſemina deliteſcant graviſſimorum criminum,
ſeverius hæſitationem in Aarone, quàm ido-
lum, damnavit. Noli ergo aut in tuis, aut
etiam in te negligere, quod Deus non negli
git, non remittit, non poſthabet graviſſimis
quoque flagitiis. Ideò Samſonis non concubi-
tum cum Dalila, ſed in ſinum ejus recubitum
paulò quàm Iſraélitam deceret liberiorem, co-
mæ inciſurà punivit: ut ſcilicet tam foœminæ
complexum horreremus, quàm coitum. Vin-
citur enim, tondetur, excæcatur Samſon,
quòd inter ubera Dalilæ indormierit.
Dd 2 Quc

Num. 202
IZ.

Judic.⸗16.

316

Quæ ſtetit, & ait: Domine, non eſt
tibi ecuræ, quod Soror mea reliquit
me ſolam miniſtrare? Luc. 10. 40.

Beatiſſi- Raptum me iri hodie cum Paulo ad ter-
me Virgi- tium uſque coœlum ſperaveram ab Eccleſia,
Mckag. ut harmonias plaudentium Virgini Seraphim
zii. 2 axaudirem; cùm in Bethaniam me trahi do-
vita mi- leo, ut ibi Sororis de Sorore latratus au-
ſKa diam conquerentis. Ita-ne? Ergo nihil in
Oratio triumpho Mariæ induci opportunius, nobi-
e: 4. l'us-ve potuit, quàm ſtridor Marthæ? Ni-
Finria i hil. Id enim mirandum in Virgine, nempe
actioni- Actionis querimonia, quoties à Contempla-
bus. tione abduceretur. Felix domus, in qua
Martha adlaborare, adeſſéque ſibi Mariam
optat. Nulla ità haberi cygnea vox debet,
. uti vox iſta Marthæ abſentiam cauſantis So-
Gen. 27. roris ſuæ Magdalenæ. Vox iſta vox Jacob
22. eſt, ſine qua manus ejus manus eſſent Eſau.
Actio ſiquidem Contemplatione deſtituta, ab-
ortus eſt ad ſpinas damnati agri; non fœ-
tus rigatæ à Deo telluris. Vox iſta, vox illa
eſt, quam Dei Verbum à tyruncula emendi-
cat. Nam quamvis per Davidem edixiſſet,
Pſ. 49. r2. nullius egere ſe: Ni eſuriero, non dicam tibi-
Meus eſt enim orbis terræ; mox à Sponſa, ut
Can. 2.14. loquatur, petit. Jonet vox tua in auribus meis.
Vox enim tua dulcis. Neque enim ulla ita
ſonora eſt in Dei auribus vox, quam hæc,
quam ſupremum expirantis Virginis decus eſ-
ſe voluit, quamvis ejus fuerit ſanctimoniæ
initium & fons. Nam, ut emerſit è ſinu An-
næ Maria, in hoc mox votum erupit, de
ſororibus prophetando: Meo in pectore Mag-
dalena nunquam Martham aſciſcet: contrà,
nunquam non evocabitur à Martha Magda-
lena. Sola hæc ſedebit ad pedes Domini:
ſed non ilfa miniſtrabit Domino ſola. Er-
go, quoties operabatur, non illi terra, uti
Adæ, ſpinas & tribulos, ſed thura germina-
bat. Nam, cùm inconſutilem filio tunicam
Cconcinnaret, ſuà Verbum acu vulnerabat,
ſuo Deum ſublicio vincicbat. Ergo cùm vi-
tæ noſtræ genus arcere Martham non poſſit,
ut Martha ſit, non Agar, curemus, ut nuſ-
quam eſſe velit ſine Maria, ut ſemper ſocia-
ri ſibi petat, optétque Magdalenam. Id au-
tem quam ſit Deo gratum, inde conjicio,
quòd Moyſes, cùm toties ad Dominum ex-
Exod. 17. clamaſlet: Clamavit autem, inquit, Moyſes
4. ad Dominum, ſemel eum tamen ad ſe cla-
maſſe Dominus atteſtatus eſt, Exodi decimo-
Exod. 14. quarto capite. Dixitque Dominus ad Moy-
16. Jen: Quid clamas ad me? Silebat tum ſanè
Legiſlator, aberâtque à Tabernaculo, reti-
nendis à fuga tribubus intentus, quas adven-
tantis impetus Pharaonis in deſperationem
S. Moyſes. contruſerat. In illo rerum negotiorumque æ-
. Dran. ſtu, cùm raptim Dei meminiſſet Moyſes,
zer Cum quo loqui turbarum fluctibus vetabatur,
zemtas, tanti apud Dominum muſſantis Marthæ ſu-
ſummi ſurrus fuit, ut pro clamore, & alabaſtrite ha-
ſunt me- beretur Magdalenæ. Quid clamas ad me?
1. Magna tuæ vis vocis eit, quèd nunc me al-
Iloquare, cùm implicatiſſimis curarum amba-
gibus diſtineris. Nam in Sina orare vel Lam-
bri potuiſſet: At medias inter phalangas Dei
memorem eſſe, unius eſt Moyſis, viri non mi-
tiſſimi tantùm, ſed etiam ad orandum ubiubi

Oliva

paratiſſimi. Porròô, ut flos unus in bruma ube-
rioris & pretii & gratiæ eſt, quam racemo-

rum acervus ſub autumnum: ita in fremitu
fugaque cohortium unus Ducis ad coœlum ſi-
bilus clamoris loco eſt & vox toritruo par.
Hinc diſces, cur in amoris palæſtra, qualem
eam nobis exhibuit Salomon in ſuo Carmine,
nuſquam aut ſacrificii, aut ſanctuarii, aut hym-
norum mentio inducatur, ſuffectis Templo vi-
ridariis, hoſtiiſque ſeu vite ſubſtitutâ, ſeu
ſubrogato Punico. Ubique cellaria, & nuſ-
quam altaria: ubique mutænulæ, & tiaræ nuſ-
quam: nullo pfalterium loco, & nullo non lo-
co horti aromata, & lilieta. Videntur hæc
quidem amori non congrua: verùm charitatis
ſunt argumenta imperantis. Nam Deum aut
alloqui, aut ſitire inter Levitas, aut etiam in
Templo coram Arca, ipſis quoque Philiſthæis
uſitatum, & Publicanis familiare. At Domi-
num amplexari inter Lilia & Vinitores, una
tantum conſuevit Sponſa, quam Sponſus in ſe
intentam pati vix poteſt. Averte oculos tuos, Can.6. 4
duia ipſi me avolare fecerunt. Et unde tantus peyvoy in
Jubaris fulgor Dilectæ palpebris adjunctus, villi, &
quo Sol ipſe Juſtitiæ perſtringeretur? Non kecrea-
& ſidere, ſed è& Lilio. Morabatur tum fortè , 1/.
in pomario Sponſa, quam, cùm ad ſe piſci- 1 0
næ pratâque attraherent, ſpretis illa colorum „on noces,
fontiumque illecebris, unum Verbum con-
templatur in agro. Id enimverò tam gratum Omma
Numini’, quòd ſcilicet in oratorium virida- Taftis ceu-
rium convertiſſet, ſuique inter hilia meminiſ-
ſet, ut iis & vinctum ſe & ſauciatum ocu-
lis fateretur. Aquæ nimirùm furtivæ dulciores Prov.9.
Junt: Et toti anteponitur Nilo aquæ ſcaturi- 17.
go, quam Moyſes vi virgæ eduxit è& ſilice.
Importunitate ſiquidem loci tantum latici dig-
nitatis acceſſit, ut non tàm aqua quam mel,
oleumque vocaretur. Suxerunt mel de petra, Deut. 32
oleumque de ſaxo duriſſimo. Flevit ubertim Da- 13.
vid & moriturum ex Bethſabea ſuſceptum pue-
rum, & ſublatum Joabi telo, ferociaque Ab-
ſalonem. Flevit ſuum quoque ſcelus in ſinu
corripientis ſe Nathan. Quæ ſanè ubique la-
chrymæ ſuo tantùm nomine compellantur.
Fleviſſe fertur & eluxiſſe. At auguſtiori jam
illæ titulo inſignitæ fluunt & Regia. Lavacro
näâmque riguéque comparatæ Davidis lachry-
mæ procurrunt, fertilitatis expiationiſque ad-
miniſtræ. Num ille aut ſanctius, aut copio-= S. Davi-
ſiùs didicit lachrymari? Non uberior, ſed in- dis Fer-
ſolitus fletus. Thermis palmam eripuit. Au- 7
di: Laboravi in gemitu meo, lavabo per ſingu- Plal.s. 7
las noctes leétum meum: lachrymis meis ſtra- D
tum meum rigabo. Vim abluendi & fœcundan-
di lachrymæ hauſerunt è thalamo. Nam, ſi la-
chrymere in ara, lachryma nihil citiùs areſcit:
Si verô plores in lectulo, nihil eâ eſt aut ſa-
lubrius, aut fœcundius. Lavat? rigat. Naamo
Jordanis ſunt, ſunt Meſopotamiæ Tigris pari-
ter & Euphrates. Nam quis non miretur Da-
videm, poſt traductam in negotiis diem, cer-
vical ſuum in arenam vertere luctantis cum car-
ne ſpiritus? Ergo-ne, aiebat ſupinus in ſtrato
ſuo, his in cœlum plumis evolavere Accipi-
tres, & iis Propheta vincietur, ut torpeat?
Tela, linéque Quadriremes Monſtra Ma-
riäque tranſmittunt, ut aurum avehant ex
Ophir: & me marcere in linteo patiar, ni-
hil argenti nactum ex eloquiis Domini?
Has bombyx eviſceratione cortinas effudit:
& nullum promam ego è corde velum, quo
ſancta

in bonum,

operantur

uetes
br⸗
MNuN
emto,
nn er
E ut,
er lci
e
ſle ſen
,(in in

Il 1

ahuot .

u,
yan urbe
ir Ine
ſ.

unt. (n

Malt inrhoot
1c, ge r
mmtur.
ie Amem nachine
n ameger
hmmmn cerfe
neenr) 01
Ppi ſa. A
AnN Aci n
ige r,
nt, giin /
Nad geülor⸗
tteſdem
ſi di
Erügfnhi
blgakefne
Vehoicletz l
ſiſtin ,an
1 ülck a Doning

Alri

6

4 . . N 2
Stromatum, Lib. VI
„Lib. VI. 317
demd. ſancta integantur? Suo ſe vellere exuerunt maretur ipſa quoque pudoris Nazaræi Siren
Arietes, ut homo veſtiretur: & meis non me Dahla. In conopeo autem ſmnaragdis violiſque

femin
lunk. ſenſibus ſpoliabo, ut orituro ex mea gente diſtincto quis pro illecebra erupturum crede-
Numini polymita concinnetur? Laborabo in ret luctum è foœmina præſertim mitrata & de-
len gemitu, ut meus irrigetur lectulus, produc- libuta? Ideò Afſyrium alieno pugione Hebræa
mi turus ex ſe lina liliâque, quibus & veſtiatur fœmina confodit, quia alieno tùm loco tùm
Ahn. Ibid. aliquando Chriſtus, & paicatur. Laboravi, tempore oravit & flevit. Tanti eſt, ſola cum
hhaR inquit, in gemit meo, lavabo per ſingulas no- Deo perſtet Magdalena, an Marthæ fodera-
l, Stes leétum meum, Iachrymis meis ſtratum meVnunm ta tum corum ſpectet, tum coznum verſat.
Enl. rigabo. Vim vocis animadvertas. Fuſæ nàm- Nonne vides ad eximendum compedibus Iſra-
tuenl. que in Templo lachrymæ, lachrymæ ſunt: êlem non modò in rubo Dominum conſediſſe;
lmml. effuſæ verôò in ſtrato, non tam lachrymæ ſunt, ſed portentis Legatum ſuum conſecraſle? Si-
nln her Reereatio quam irrigua. Etenim & lecto vim quandam quidem virebat in igne rubus, reptabat humi
ncheitt Taſcula- attrahunt foœcundandi. Adeò Patentibus aquis virga; revaleſcebat a languore dextera, quo-
en . e⸗ aquæ ſunt fertihiores ſanioréique furtivæ. ties in ſinum Mayſis reponebatur. Quin ipſe
Ning iche⸗ Ideò Sponſa Dilectum non ad aras exquirit, non tam Dux, quàm Deus renuntiatur Pha-
Miſkuir rase ſed explorat. in lectulo » conſcia inquiſitio- raonis. Unde hæc, rogo, taàm honorifica be-
An Tr. nem eam eſſe Numini gratiorem, quæ ſuo nevolentiæ argumenta Numinis in Hebræos?
us, Locas nec loco fit, nec tempore. In læctulo meo Ora erant. Ergo datum id Magdalenæ? Ita:
teunt ang. per nolles uſtui 2 Auem diligit anima mea. ſed Marthæ Sorori ſuæ afſociatæ. Neque enim
alt ul Qdemm Poſ fruſtra quæſitum n ſrus ulis, do- data precibus libertas „ ſed fuſis in cophino
ung n i roriaut⸗ ut H con elerur in ur- Heecilen relula dignitas, delatâque victoria.
inchz Ibid. 5 ve igia urgam & H 0 civitatem. ſcendirque clamor eorum ad Deum ab operibus. Exod. 2.
u Nat uis nten non eam raptim ad Templi por- Et audivit gemitum éν.mn, & raordatus eſt 23.
rimius n becio emn Ndvolatmram putet, ſi Dei Ffoder's, quod pepigit cum Abraham. Et reſpe-
Al Pſal. 10. ſo ſunct inweſtigat: anduvic in er.- er Dominusj hlios Iſfrazël, & liberavit eos. Vi- Rex re-
alame 5. 1. H Ceb , inge at awic = il- den Ut a lateribus pinnæ ſint inſutæ clamori, Sa.
tuncg em Rerrehier univerſam, ſanc- eelunque Pertigerit profuſa in luto & igne
en teri d imen gui lem arndit. Vicos lu-⸗ ſan icatio? Et miraris, ſi amplexari Sponſa Btiſcopi
rüun Muite Canſi lal tcnt dmnbn Z ntdne ritas nn . ilectum domi negligat, quem foris opperi- den-
ie ean ler, n e,berconta ur DH Dilec- ur retinetaue H mili dert te ratrem menm Can g I.
an an. 3.2. n videri . . gam, & circui o ttrtterezu- N genten, 1. era Matris meæ, ut inveniam te
ae , icos bbre quæram uen iligit ani- Torir, 2 deoſeuler Te? Non in ſuo reſidentem
zuim ⸗ mea. Invenerumt me vigiles, qui uſto- ſolio cupit, ſed vagantem errantémque depe-
l iunt civitatem. Num quem diligit anima rit. Novit enim, quam ſint gratiores illece-
Uuite l mwiea vidiſtis * Nimirum Idumæus quoque biæ Numimi, quas intempeſtivas tempus lo-
um latdid. Doeëg Deo ſupplicat in tabernaculo; & Cain cuſque pronuntiant, ſed amor peropportunas
n gran litat Numini ad aram. Ibi, ſi Sponſa es, exiſlimat. Reſeratum olim fuerat Hirasli coe s jacob
nelcegnid Chriſtum quæras oportet, ubi à nullo ex- lum proficiſcenti ad Labanum. Cumque An- patziar-
tubenunhe quiritur. Quis enim JESUM quærit in vi- gelorum non una aſcenderet & ſcalis cohors, α
ſceptunge⸗. Cis? Quis Chriſtum in plateis ſuis ulnis ad- rueretque, cœlitum tamen nullus aut dor-
torligl ⸗n ſtringit? Ecquando inter lictores de Deo ſer- mientem excitavit, aut attigit ſommiantem.
ſeens in l mo aut inchoatur, aut non abrumpitur? Spon- Unus poſt tempora Dei nuntius conſtiterat
ne nbigelr ſa eſt, quæ JESUNM ibi tenet, ubi à nullo prope Jordanem, qui non modò ad Jacob
Cmalum. non dimittitur. Et quàâ reris arte luxatas propiùs acceſſit, ſed velitari cum eo peraman-
Aueuttin S. Eſtper. Amani machinas, quas in Judæorum ſira- ter cœpit, palmdtmnque illi luctaminis ceſſit,
egn. Lanmn gem compegerat, niſi Reginæ artificio ibi ipſo quque ſupplantatoris agnomine in au-
Mmids botf⸗ Dominum deprecantis, ubi à Domino nullus guſtius videntis Deum nomen & ſtemma re-
inileu nn aberat? Oravit, inquies; Eſther. Ita. cuſo. Et ecce vir luctabatur cum eg Dixit- Gen. 32
n, a alibl levit. Itàa. At quem ſibi delegit ad vota lo- que ad eum: Dimitte me. Nequaquam Jacohb 23. 37
bein, ld ſt14. 2. cum? Audi: Corpus ſuum hbumiliavit jejuniis: appellabitur nomen tuum, ſed Iſrazl. Unde

omnidque loca, in quibus antea lætari conſue- vel in Bethel gratiarum parſimonia in CCli-
verat, crinium laceratione complevit. Spera- tibus tanta, ut neminem jacentis miſereret;
vit eò gratioſiores Deo fore preces ſuas, ſi- quo ſomnians excitatus graduum ſpectaculo
voluptatis ſedem in ſqualoris exedram conver- frueretur? cum hic tamen complexentur pul-

n eihun r,
Alalo er r,
mit Mlen .

e ſeun D P
. Nuni-- ſer ſi ſuo ibi fletu Domino perlitaſſet, ubi verulentum? Tum certè pudoris ſui liliis am-
leni⸗ i Phein Pertunan conſueverat. Age; quantas biebatur, nunc veròô vir uxorius & opilio
les Aut. D dith Deo Natiomes, lachr eud alu domi, forif- aut foœmimis cingitur, aut armenmtis. Nimi-
d dn ih que profuderat Judith? Ingreſſa, inquit, ad rum tùm Dei meminiſle ſolitarium nemo ex
Poe oratorium ſuum, & proſternens ſe Domino cda- QAngelis mirabatur. Obſtupuere mox Ccli-
mi tiemhr Ibid. rz. Wabat ad Dominum. Et exibat noctihus in val- tes, quèòd tantis curarum preſfſus angoribus
1on len e 8. lem Bethuliæ: &, ut aſcendebat, orabat ad Do- Jacob ſeceſſum ſibi ad meditandum paraverit.
otit ganor minum. Quibus illa precibus minimè confiſa, Traductiſque, inquit, omnibus, quaæ ad ſe per- bid
eng nn ſuas in conopeo lachrymas votâque renovavit. tinebant, manſit ſolus: Et ecce vir Iuctaba- dic
ſupian Pe lbid. 14. Ielitque Judith ante lettum orans cum laobry- tur cum eo queé mane. Adventu fratris qua-
nee n 5. mis. Et, cum hæc dixiſſet, abſcidit caput ejus. tiebatur Jacob, gregum curâ tangebatur, libe-
r i ſe Rata mimirum eſt Heroina ſtrenuiſſima, nullam rorum diſcrimine vexabatur, uxorum diſcru-
8 Mon acceptiorem eſſe poſſe orationem, quaàm eam, ciabatur periculo. Eo in æſtu quis vel Dei
tum “ 6 quæ in obſconitatis luſtro emitteretur Deo memimiſſet? Negas totam ibi aream Mar-
te ena cœli. Quis enim is & lachrymis non vibraret thæ impedimentis occupatam? Adfuit nihile
guis ſu fulgor, quas libido in ſui contemptum ma- minus ſatagenti Magdalena;, tantäque in tur-
ortines naſſe horruit & ſpecu ſua? In Templo lachry- ba eſſe potuit Patriarcha ad meditandum non
de ren / ithicæ Comment. Tom. IV. D d 2 cRpe-

18 0

expeditus tantum, ſed ſolus. Manſit, inquit,
Jolus. Irruit mox Angelus in amplexum me-
ditantis, novam, inſolitàmque in tanta rerum
gentiumque multitudine viri demiratus ſolitu-
dinem. Hujus porròô Angeli in Iſraëlem hu-
manitas ſubſequuturam delineavit Chriſti be-
nevolentiam erga Zachæum. Princeps is pu-
blicanorum ſuam ità operam Chriſto proba-
vit, ut nemo illo viſus ſit Redemptori gra-
tioſior. Siquidem cùm ab aliis rogaretur ad
cœnam, hunc ipſe perrogavit publicanum, ut
ſe menſæ, tectique hoſpitio dignaretur. Ho-
die in domo tua oportet me manere. Tanta-ne
epularum aut in Chriſto aviditas, aut in fœ-
neratorem charitas? Nimirum JrsM ex ar-
bore vix rapax contemplabatur. Novitate cap-

bid.

1

.„
1V

licò, aut etiam exſcindant. Una bovis, Do-
minique ratio. Nutritur illa, quandiu nutrit,
duciturque in paſcua, ſi exundet in lac. Mox
Lanio dedetur diſcerpenda, ſi ſenio uber ex-

hauſerit. Itaà Conſulibus aſſidemus, ſi qua
ex iis ſpes commodi affulgeat. Ut exarue-
rint, deſerentur. Nec immeritò ſanè. Nihil
enim in eis interdum ſpectatur, quod aut mi-
rari queas, aut diligere. Nullà præditi aut
humanitate, aut ſapientis, in morem pali
defiguntur in ſede, ut ſint in ſignum, cui ab
univerſis contradicatur. Quid enim in Sauüle
ſuſpicias, aut in Achab, ſi popularem ſuum

cupiditate horti is contrucidat, Servatorem

tus eſt ſcenæ Dominus, recreatus mirum in

modum initiatione, dedicationéque plantæ: ut
ſcilicet unde captari ad illecebram umbra con-
ſueverat, lux inde vitæ hauriretur. Et præ-
currens aſcendit in arborem, ut videret eum.
Quis autem ad contemplationis ſpeculam Si-
comorum aut conſevit aliquando, aut riga-
vit? Ergo in nemore non voluptas opacatur,
ſed meditatur religio. Eà contemplantis ſe Za-
chæi beatâ felicique importunitate ità delini-
tus eſt Dominus, ut par pari retulerit illicèò.
Siquidem, cùm ille delicias arboris in Tem-
pli aram convertiflet, vertit mox quoque ip-
ſe rapacitatis ſtabulum in promptuarium lar-
gitatis. Utrum enim plus mirer portentum
immbigo, Contemplationem in arbore, an Li-
beralitatem in foœnore. Zachæus Chriſtum vi-
det & Sicomoro;, ſpectatur viciſſim Chriſtus
in domo menſâque Publicani. Ita fragrat O-
ratio, ſi loco non ſuo emittatur. Exauditus
eſt Latro pro ſua reverentia; ſed quòd in pa-
bulo ſupplicaverit. Ipſa itaà placuit ejulans
Magdalena: ſed quòd in epulo fleverit. Tri-
umphabat de Amalech Moyſes: ſed quèòd in
ipſo prælii ſtrepitu manus levaret ad Deum.
Uno omnia concludamus verbo: gratiſſima
tuùm eſt Maria, quùm Marthæ ſociatur.

Ibid.

Vidit, & ſequebatur illum, magnifi-
cans Deum. Luc. 18. 43.

Cacaas Ea ſanè famulantium beata ſors, qui, ut

*

ille ſuum non civicà donat, ſed laqueo deſti-
nat. Unus famà Salomon major, a quo ni-
hil repeteret Saba, niſi mentis, animique
opes. At ille non ſe ſuâ illa ſapientiæ exſupe-

rantiàâ, ſed Chriſtum deſignavit. Quem ut
Ceæcus aſpexit, projectis illicò cupiditatis in-

ſed pfſallens. Vidit, & ſequebatur eum, mag-

ſtrumentis, conſectatus eſt, non emendicans,

Cognitis
de Deo.

nificans Deum. Ita-ne? Malorum radix ava-
ritia tam citò arere potuit in corde emendi-

cantis? Viderat enimverò Chriſtum. Ut enim Centem.

Baſiliſci contuitu homo diſtabeſcit, ità Chri- platio.

Evange. Dominum ſuum viderint, mendicitatem per-

lie us. tæſi, unum in Domino ſuo conſectantur Do-

Nil pra- minum, ejectéque è lingua petitionum co-
ter Deaum. no, ſolum laudis nectar diſtillant è& labis. E-
mendicabat in trivio Cæcus. Ut verò Chri-
Deo jelix: ſtum aſpexit, os oppilavit, ne peteret: labia
rurſus diduxit, ut pfalleret, unéque patrimo-

Servire

Eam mio contentus, ſuo ſcilicet opulentus Servato-
. re, illum ſequebatur, non autem cupiditati
Anlici inhærebat. Verùm quaàm raròô ſors iſta ſervien-
veri. tibus evenit, ut ſuam cognitione Domini avi-
kautg. ditatem compeſcant? Et ea ſanè inhiberetur,
o. ſi tantam in Domino, aut providentiam ſuſpi-

Cerent, aut dignitatem mirarentur, ut eos pu-
Eecleſia- deret præ illo aliquid coram illo adamari, ex-
Kiei & petive. Veruùm ut penitius ſervi Dominos cog-
Saperiores noverint, mox ad mendicandum toti conver-

ent é . . . . .
plo, ut tuntur. Tantam enim humamtatis virtutiſque
amorem efle vident in Principe plerunque inopiam,

& vene. ut unam ex eo tantùm ſportularum vinde-
rationem miam ſperandam cenſeant „ & exprimendam.
Pei conei Ergo itaà Dominum, uti Vitem, excolunt .

er. , tandiu gratam, quandiu muſto dolia com-
.11 1 + . 1
3u digso. Pleverit; quam infoecundam aut deſerant il-

ſti ſpectaculo difflatur rapacitas. Nullum tan- Ientatio-
tum eſt facinus, quod Chriſti cognitioni non num te-
ſuccumbat. Protector meus, & in ipſo ſpera- edium.

vi: qui ſubdit populum meum ſub me. Domi- ai
ne, quid eſt homo, quia innotuiſti ei? Suas ad catio Paſ-

bellum edoctas manus jactaverat, ſuarum ſi- ſonum ex
bi paſſionum vulgus ſubjectum meminerat: exercitie
& quaſi ſciſcitaturus ex eo eſſes triumphi quæ Eiritua-
fuiſſent inſtrumenta, armâque prælii: inno-W.
tuiſſe ſibi Numen affirmat. Nam & Jacob,
ut Deum vidit, factuſque eſt ex deceptore
Iſrael, mox cohortem fratris in ſe furentis
gratulatur ad ſui ſubmiſſam obſequium, &
munimen. Vidi Dominum facie ad faciem, & Gen. 32.
Jalva facta eſt anima mea. Prophetaſti: Cur- S
rens itaque Eſau obviam fratri ſuo, amplexa- „. *
tus eſt eum. Si Deum videris, cupiditates te
tuæ manumittent, eriſque non jam libertus
in Chriſto, ſed liber. Timere deſüt Iſraël;
eſit emendicare Cæcus, loco ſtipis os hym-
nis pſalmiſque infarciens. At hæc non mira,
quando fratrem frater amplexatur. Quis non
demiretur Magdalenam, cui, viſo JESU, li- Luc. 7.
cuit laſciviæ ſupellectilem omnem in charita-
tis ſeu inſtrumenta, ſeu ſacrificia commutare.
Quid inanius in muliere, nocentiuſque capil-
lamento? Eo JESUsS extergitur? Quid alaba-
ſtro inquinatius? Chriſtus illo inungitur. Quid
corruptius obſequio peccatricis? eo Dominus
dehnitur. Obſequuntur Ægypti phaleræ Ta-
bernaculo: ſed tùm præſtant obſequium, cùm
tu te Chriſto provolveris.

Sinite parvulos, & nolite eos prohibere.
Er cum impoſuiſſet eis manas, abiit
inde. Matth. 19. 13.

Væ parvulis: Nam cùm alumnis ſuis Cru- Saperie
cem Dominus adornarit, e illos procul du- non iden
bio opprimet, ſi fortè ad eum acceſſerint. danne
Prohibendi ergo ſunt, ne obruantur. Quò, Compaii.
miſeri, properatis? Suffigemini ligno, ſi Do- Saperin
mini attigeritis fimbrias. Verba ejus clavi diſereude
ſunt. Ni quis vult poſt me venire. tollat Crucem Luc.9e15.
Juam. Verüm fallimur. Neque enim aut ſæva,

aut

“
1
i .
ezten
le Nl
iun
Nen 6
SMcenrt
1eb, Elun
ueni
le ſen il
ba iel
l
edlhn
15 lene,
uaal
ſien Kran
örnn
luis En ulg
init lo⸗
ut, Mo
1 And,
lhi4
,n
.
Mnlttbu
16, gi
d Ch
2n Nenndan
tn Eurer
N n ⸗
Plheie
apon webn
Ee omnes
n Kame
in, Ion e
Wtone
elk kind
emei klo
nnt Cllg
lginike il

1

„ Mintmnt,
F „ edht
4 ktüm non:
e N cknniſin
Unh klci
Antcintlne .
tr, 1 bi
Konpglrt

Do.
rt,
M
er.
1
Name.
NNI
AWml.
i
en⸗ N
1 Cl
1 Nie
enonm
WWithten
1eo deki.
n.
aunige
erlh⸗
Qen
ictuisn.
nendcnm,
, 6
Tadir Na. 11
Ce enend
n. Utenints
t Chn
Nülun tr n
Gütoni nn
igoeſenen
Ule. Din-
ei Aual
uanum ſe’⸗
Tetpihet
tium bigeet⸗
rEhi: .
m & Nac,
ex Ceceſe
in ſe Hleni
legoimm, 8
2d fiten,5 6
hetati: Or.
, Angeor
Cupiciuts
1 zin Eenu
füpis ahfr⸗
hec non ime,
ur. Qus tin
olusjl
pem in chalt:
a ONNN
enniſcre a
r) (ud -
mngnn
8 e0 Domms
blequnn, n

ti ſint.

Correctio

Stromatum, Lib. VI.

aut inhumana Chriſti doctrina eſt. Siquidem
ut grandiorem bravio patientiam non fraudat,
ità puſionem, ſubmotâ Cruce, & admotâ
dexterà, quæ plena hyacinthis eſt, aut flo-
re recreat, aut gemmis cohoneſtat. Cum im-
voſuiſſet eis manus, abiit. Saül eſt, qui ephe-
bum Davidem immanitate loricæ opprimit.
Nam Chriſtus à viro puerum, metuentem
diſcernit à robuſto. Ergo circum ſtantibus ſe-
Matth. 5. ſe parvulis haud ſucclamare occœpit! Beati
pauperes, Beati mites: Beati, qui Perſecutio-
§. Nico- nem patiuntur. Inſinuari debuere ſævioris iſt-
dems. hæc documenta diſciplinæ, ſevocatis à ſcal-
mo ad Evangelium non adultis modò, ſed
Confefa- Calloſis remigum auribus & animis. Pueris
rii diſere- verò ſcalpenda cæſaries, & genæ leviter per-
vellendeæ, quos ad innocentiam non unco ra-
Zelus in. Pias, ſed armillàa. Nonne audis quam blandéèé

diſeretus agat cum Nicodemo Chriſtus? Eum enim lu-

cis refugum cùm probè noſſet, non ad Cru-
Charitas. cem ablegat; ſed maternum in ſinum remit-
tit, ut hoſpitii delimitus illecebrà, dum naſci
loan.3.3. optat, mori non recuſet. Niſi quis natus fue-
rit denuò, non poteſt videre regnum Dei. At-
ui ubi à Chriſtô cunas exſtrui gratularis,
Coloſſ.2. ibi Paulus ſepulchrum effodit. Conſepulti ei,
12. inquit, in baptiſmo. Mors procul dubio bap-
tiſmus eſt. Verùm non cuivis oſtentari ea-
dem figurà ſpeciéque debet. Præfidentibus
Pauli militibus ſucclamato præſepeliri oporte-
re eos, qui Chriſto Sacramentum dicunt.
Nocturno Chriſti aſſeclæ inſinuato, non mor-
tem obeundam initiando, ſed feliciorem ei
vitam reparari. Quid? Nonne Chriſtus do-
Gtrinam modò ſuam coœnæ comparat, modèò
verò cum jugo componit? Quid autem epu-
lo laporique commune? Sedenim nec iiſdem
exponi vocabulis Evangelium ubique decet:

nec und omnes ratione à Chriſto excipi opor-

tuit. Si cupreſſum deputes, viduatur ramis
ſuis, non eos reparat vivaciores. Contra,
vitis putatione frondeſcet. Modèò ergo abſti-
nere te ferro debes in arborum cultura, mo-
dèò armeris falce neceſſe eſt. Ides Paulus &
durius Galatas, & Romanos lenids abducit
à crimine; üſdemque Corinthiis nunc vir-
gam intentat, nunc uber exporrigit. Nun-
quam peccantem Eſau Iſaac reprehendit. Num
eum ità credis effeminatum fuiſſe, ut mone-
re filium non auderet? Norat enimveroò ſe-
nex prudentiſſimus adoleſcentis ferociam cœ-
li roribus feliciùs temperandam, quàm oris,
correctioniſque ſulphuribus. Curabat prop-
terea, ut ſibi obſequendo illatas Matri pla-
gas compenſaret. Patrem, inquit, pulmen-
to recreet, quando Matrem nuptiis afflixit.
Gen. 27. Cämque venatu aliquid apprehenderis, fac
4 mihi inde pulmenium, ut comedam, & be-
Eſau. nedicat tibi anima mea. Uxoribus Matrem
offendiſti, feris patrem ſublevato: ut diſ-
s. Meae, cant Chananæi, in domo Patriarchæ fœmi-
nas ingratiores eſſe, quàm feras. Tu verò,
qui tuis oſculis Rebeccam confodiſti, tuis
Iſaacum jaculis enutrito: ut, qui mœrorem
induxeras nuptüs, ſagittis invehas volupta-
tem. Matrem thalamo offendiſti? Patrem
pharetrà ſuffulcias. Parari abs te volo pul-
mentum, ut ea in patina nuptiarum tedæ
reſtinguantur, totâque nuptiarum ſupellex
cum conjugibus aut profana demergatur, aut
ſanctior emergat. En quam ſerio, quaâm-
que diſſimulanter à Patriarchis filii emen-

prudens.

Lapli
blandeè
erigendi.

X

319

dentur. Diſcamus nos quoque, non una. om-
nes aut ſeveritate, aut lenitate arbores exco-
lendas. Genæ Sole nigreſcent, Linea Sole
candicabunt. Febrientem vino ſtrangulaveris:
frigidà nauſeantem oppreſſeris. Non enim
quia operoſiorem fortiorémque Bovem fœno
oleréque ſuſtentas: thymo quoque aut ſer-
pillo catellum, ſeu accipitrem prudenter ales.
Non te ſtaturam, loborémve metiri opor-
tet, ſed viſcera explores necefſle eſt tuùm
Tauri, tùm Catelli: quibus perſpegtis, ab al-
tero vix ſœnum incoqui deprehendes, cum
ab altero eſca durior abſumatur. Notiora
hæc porrò⁹ ſunt, quàm ut à me pluribus eno-
dari debeant. An non vidiſti traductos ad
JESUM Magos novi ſideris emerſione, ad
quem acceſſere Paſtores non aſtri fulgore, ſed
Angeli vaticinio? Suus quemque Magnes at-
traxit. Permovendus Hebræus erat prophe-
tiâ, excitandus verè Aſtronomiâ Chaldæus.
Fruſtra ſidere in ſpem vitæ Paſtorem eriges.
Fruſtrà Magum per Angelum provocabis ad
ſtabulum. Una eadémque virga (ſi tamen
eadem unäâque fuit, quod plerique conten-
dunt) ut ad ſacrificium Pharaonem inflectat,
efferatur in colubrum: ut autem IIrasëlitas à
Sacerdotio deterreat, in amygdalum revireſ-
cit. Certé Regis contumacia Dracone terre-
tur, Tribuum ambitus flore remollitur. Adeò
non diſpares flagitio, ſunt nibilo minùs ſeu
pharmaco, ſeu ſupplicio diſſimillimi. Non
enim quid expies, ſed quem emendes, refert.
Ad ovis commemorationem ſuo David illa-
chrymatur adulterio: cùm Jezabel ad lanienam
canum, ſtragémque gladiorum caute durior
perſtet impœnitens. Euphrate quamvis toto
diu rupem irrigaveris, non rigaſti: hortum ſo-
là rigui aſpergine fœcundas. Ejerantem Chri-
ſtus Petrum ut aſpexit, erexit. Judam verô
nequicquam aut buccellà demulſit, aut lotione
reſtinxit, aut refecit azymo, aut oſculo mira-
culéque ſeu exterruit, ſeu etiam reconciliavit.
Ut doceare, non und aut morbos omnes me-
dicinà depelli, aut ægros potione percurari.

Dicentes, Deus dereliquit eum, perſe-
quimini, & oomprehendite eum: quia
non eſt qui eripiat. Pſ. 70. I1.

Si hæc canerentur in choro Prophetarum, Dee
forent ea quidem de Deo munifica, ſed ex ele
parte ſuſpecta. At, cùm inito ab adverſariis ſeſ, per.
conſilio, de patrocinio Divinitatis amiſlo Da- miiicze.
vidi exprobrentur, nulli non patet, quæ ſit Conhden-
lactura, clientelà Numinis excidiſſe. Nam, ut t"a en
Deus abſceſlerit, non accedunt, ſed irruunt SSl 4.
in nos undique hoſtes, nullo metu victoriæ. leg.
Deus dereliquit eum; Perſequimini, & oompre- Gratia
hendite eum: quia non eſi qui eripiat. At Joab Dei ſan-
pro Davide præliatur. At populus pro Rege d
pugnat. At Abiathar, at Sadoch, at vel Ber- z 2.
zellai fugienti adſunt ſeu annonàâ, ſeu conſilio. Denm de-
Nomina iſthæc ſunt inama, ſi eum Deus abje- ſerentes.
cit. Nam Chuſai aſtu disjecta belli moles, acer-
rimi, proſperrimique. Eluſa Judithæ animoſi-
tate Aflyriorum ferocia. Et, ne pugioni victo-
riam dares: debellatum à ſozmina in Siſaram
eſt non telo, ſed cyatho. Verùm hic quoque
fulgor nonnullus armorum micat; quando, ſü
non enſe, clavo certè Jahel hoſtem ſuffixit.
Quam inermis in Samſonem graſſata eſt Dalila?
Dd 4 IIIe-

320
Illecebris delinitum occocandum dedidit Pa-
læſtinis, jacturà non tam crinis, quam Nu-
minis, elumbem. Contra, ſi Deus adſit, &
tutus inter hoſtes Jacob graditur, excisâ ur-
be: & à ſocero convenitur, ſine clade: & à
fremente fratre tranſmittitur cum oſculo. Sub-
ruit moenia Jericho non ariete, ſed lituo Jo-
ſuë, Dei fretus imperio. Non pugnat, ſed
clangit Gedeon, ut cruore hoſtium tabéôque
agri opimentur. Securus à Gigante David,
uno Numinis nomine communitus. Denique
triumphat de Aman Eſther, placato lachry-
mis Deo.

David autem genuit Salomonem ex ea,
quæ fuit Uriæ. Matth. 1. 6.

peecata Quam eſt inops conſili, ignarâque Calli-
latere non ditas ſortis ſuæ! Nihil itaà percuravit David,
poſſunt. quaàm ne conceptum cum Bethſabea ſcelus
detegeretur. Et nuſquam non eminet. Nam
hic quoque, ubi ex nupta jam ſibi fomina
Salomonem ſuſtulit, Urias erumpit, nun-
quam ſatis oppreſſus, & nunquam non para-
Dei Ira. tus patrati à Davide criminis aut delator, aut
vindex. Diſcant Adulteri malè flagitium cri-
mine obvelari. Neque enim cæde tegitur li-
bido, ſed proditur. Nam, cùm ſit ruboris
pudoriſque expers hoſtiſque Libido, quis non
videat cruore non tingi, ſed prodi luxuriam?
Suo nunquam ſcelus colore purpuraſcit. Cruor
proinde, non rubor eft, quo concupiſcen-
tia infecta crimen oſtentat, dum occulit. Por-
rô cùm tres totâ ſint Scripturarum antiqui-
tate percelebres homicidæ, Cain, David,
& Achab: vide non modè ut latere non
queant, verùm & quibus exciti aut ſpebus
aut ſimultatibus graſſari potuerint in inſon-
tes. Nam ſacrificio primus in fratrem inſiliit.
Toro alter, alter pomario immeritos oppreſ-
Crudeli- ſere. Quod ſi thure, toro, Kliéque efferantur
taz. mortales in inſontem, in clientem, in fra-
trem: quæ, rogo, ferocior bellua, quàm ho-
mo, eſt, ſui ità generis ſtirpiſque oſor, ut
armari vel flore poſſit ad perniciem domeſti-
corum? Fulgurat, aer, ruitque in turres cum
ſtrage. Sed attritu, ignéque efferatur in ful-
men. At Cain hoſtiâ, Achab olere, David
olculo exſtimulantur in cædem, ille fratris,
hic civis, poſtremus fidiſſimi, honeſtiſſimique
militis. Adeòô humanitas in homine oblitera-
tur, non injuriæ tantùm acerbitate, verùm
etiam illecebrâà ſeù tori, ſeù horti.

Luxuria.

Homici-
dium.

Ad annuntiandum manè miſericordiam
tuam; & veritatem tuam per no-

tem. Pſal. 91. 31.

Vetant plerique reſerari mortalibus æra-
rium divinæ clementiæ, quèd iis credant
humanitatis pietatiſque ſmaragdis & numiſmati-
bus proritari in facinus mentem, ſuo proch-
vem genmno In flagitia. Oſtentari duutaxat fu-
roris gladium jubent, quo juſſu Numinis de-
Tentatio- ſævitum eſt in pPeccantes. Frænatur enim tre-
num re Pidatione temeritas, & nullus tam refracta-
medinm. rius equus eſt, quem terroris camo, frænoô-
que ſupplicii non coêrceas. Verùm ego furo-
rem ità Numinis objici nolim, quin eum di-
vinæ pompâ clementiæ ſerenemus.

Timor
Dei.

Ergo:;

Oliva

inquiunt, nuntiari mortalibus benignitatem Concio-
Domini jubes? Ità. Sed in Die. Annun-
tietur clementia Domini, ſed ſicut in Die Saerien
honeſtè ambulantibus. Annuntietur, ſed cu- „en ommnes
bantibus in meridie. At impios, quos Nox uandtra-
flagitii opprimit, noli permulcere corollis bat vid.
miſericordiæ, ſed Iræ tonitruo conſternato.
Audi Prophetam: Ad anuntiandum, in-
quit, mane miſericordiam tuam. Licet hu-
manitatem invulgare, ſed iis, quibus aurora
proluſit: ſed iis, quos Oriens inviſit in alto:
ſed quibus inclamat Paulus, Dies autem ap- Rom. 13.
propinquavit. Obſcuris verò iniquorum men- *
tibus atque pectoribus, in quibus caligo de-
ſedit, non Iris imprimenda, ſed adigendum
eſt fulgur. Non enim fabricatus eſt Sponſus
murænulas filiabus Babylonis, ſed filiæ Sion;
Columbæque illas circumdedit, non Leænis,
aut certè Ceraſtis Vide officientibus puſillo-
rum gregi, ſcelerum ſcandalo, quo modo non
Aſtra commonſtret, ſed molas naufragiaque
comminetur? Subaridæ, ficulneæ non rores
aſperſit, ſed ſecurim impegit. Unà convivæ
cCchlamyde deſtituto ergaſtulum recluſit, ut
ſqualeret, non patinam exhibuit, ut illecebrâ
molliretur. Ad annuntiandum mane miſericor-
diam tuam, & veritatem tuam per noctem. Facta
nox eſt in corde criminoſi? Dimittantur in
eum ſylvarum feræ univerſæ, quarum lania-
tu & fremitu reſipiſcat à ſcelere. Facta eſt Pſ. oz.
nox, inquit, in ipſa pertranſibunt omnes be- 20.
ſtiæ ſylvæ. Catuli Leonum rugientes, ut fa-
piant. Non luſciniæ ad illecebram aurium in-
ducuntur, ſed ad terrorem artuum Leones
extruduntur à caveis, ut ſcelerum tenebrio
monſtrorum ferocià compeſcatur. Doceris, ut
vides, vel à Natura non immittendas flagi-
tioſo delicias, ſed aggerandos imquo virga-
rum ſecuridmque faſces. Vide, ut Cain con-
veniatur à Numine, poſt flagitium. Spinas
& tremorem ei Deus obtruſit, ut nuſquam
conſiſteret, & nuſquam non lamiaretur. At
nox illa fuit nigrore fraternæ cædis carboni-
bus tetrior. En Davidem plurimum cando-
ris in ſua migredine retinentem: & tamen à
Nathan dejectum ſolio, objectum Soli, addi-
ctum telo, dedecori, ignominiæque manci-
patum. Ità nimirum Propheta Prophetam al-
loquitur tranſgreſſorem, ſi non genio ſuo;
ſed Dei verbis illum affetur. Vel auro non
parcimus, quandiu adnatam ſibi ſcoriam non
excutit. Nam cui ex ebeno thecas adorna-
mus emicanti, ſqualenti clibanum, ignéſque
deſtinamus. Quis febrientem vino relevet,
niſi hoſtis? Unus auſus eſt David recreare oſ-
culo fratricidam: quem mox proditorem fſa-
ctum intemperantiâ charitatis indoluit. Vel s,veri-
Balaam commonet nos, agendum fuſte cum ju- ms.
mentis. Quem ſatellitum verbo Petrus demul- Excom-

ſit: Ferrum ſtrinxit in Malchum. Lictori enim munidu-

pro verbo vulnus eſt, qui tùm te audit, cùm rio.
illi aurem decuſſeris. Cum occideret eos, duæ- Pf. 77.34.
rebant eum. Ferrei naämque animi magnes;, Gorredti⸗
quo pertrahatur, ferrum eſt. Si vulneras, libere-
conſaneſcit: ſi cadit, cedit. 8S. Petrus

cidit columnas ſeptem. Prov. 9. I.

VEL

les
6.1

ghieme
,
t: Und Hun
„. n.
Ii la?
iͦ nr
in, el
ſugem ert

5

1
Cnlimtv⸗
Anmnemni.
nite anpn

onan cun
a, aunmp
nd, ſigt
anl Niion
In aupnlan
uicen

le n iacen
, tenit a
ain. En
Eti, N
dierin S

em ngs.
Wunr Naten
De Alul

ie,

N Urn 4
mipe

Moligken,
rud.
et ho.
ArOr
na.
ken c. Nr,
mme--¹
gennm
Son
ir Son
7
lems,
V Pulld-
mod non
ftgeg
non tores
Acomrme
Clult, u
t lecebei
mierin.
Aen. Fad
Nittantut n
Arumn linn-
t Inter e.
tes, 1t.
Naurinn 1-
uumm Leom
Unn teneind
Docerzn
ttends r.
niquo Uugr
Ut Cain .
tnum. Yins
, It mutin
2liaretu 1
cEs Cnbel.
Fimmd nd.
: E tnen
an Nl,
mirgbe NN⸗
Pyopheumn ⸗
von gei⸗ oo⸗
Vel un0 1N
i ſanm ir
ihecs on⸗
mun, r
no Neit
wid teke
. roctdſen

3 indolt

1.
NuN,

. g, le
)

Stromatum ‚; Lib. VI.

VEL

Ego Sapientia habito in conſlio, & eru-

ditis interſum cogitationibus. Prov.

8. 12.

De Sa- Si degit in conſilio Sapientia, quare illam
pientia in cunas Virginis abjicimus? Quid cunis &
Dei in Sapientiæ? Quid commune vagitui & conſi-
1 ls⸗ lio? Quare loquimur de Sapientia Dei in
Tiner tanta humanæ ætatis imbecillitate Pariter &
Simplici- inſipientia? An infſans ſapit? Imèò ſola ſapit
tas. infantia. Ubi ſapiens 5 inquit Paulus; Ubi
r1. Cor. I. Nriba * Placuit Deo per ſtultitiam prædicatio-
⁰. nis ſalvos facere credentes. Ad hanc ego in-
fantiam, quæ humanis quidem rationibus lip-
peſcit, ſed lyncea eſt divinis, auditores meos
ſatagam revocare, ut mimirum Deum & Vir-
ginem æmulati, ſpretis Philoſophiæ ſophiſ-
mis, unis æternitatis nitantur ſyllogiſmnis,
certiſſimiſque philoſophari aliquando incipiant
argumentis. Quibus ſi utantur, videbuntur
tumidæ ampulloſæque Sapientiæ repueraſce-
re, & rurſus in infantiam deflexiſſe. Et Deus
quidem quùm Sapientiâ fibras rerum omnium
caulaſque cognoſcit, Omnipotertiæ ſuæ ma-
teriem, ut ita dixerim, ſubminiſtrat ità cer-
tam firmamque, ut ſuum Deo opus non de-
coquat. Nam & cœlum ſtatis converſioni-
bus circumagitur, & Mare in ſuum ſe gur-
Sapientis gitem recipit, non Alpibus repulſum à litto-
vera. re, ſed arenis. Et Terra fulguribus nivibuſ-
que depreſſa, vernat tranſmiisà hyeme, ger-
Politiee Iinätque. Hi enim foœtus ſunt non lippientis,
ſanior. ſed ſapientis artificis, quem fallere materiei
perſpecta natura non poteſt. At quam eſt
noſtræ adverſa Sapientiæ Sapientia Divinita-
tis! Inverſis Cœlum adversiſque motibus in
harmoniam componit. Grana ſepelit, ut emer-
gant, corrumpit ut vivant. Balbutit quo-
dammodo, vagitque Sapientia, tam diſſona
rationi. Rationi diſſona, ſed humanæ. Ve-
rùm ed coagulantur repugnantià res omnes,
omniâque eflecta. Ideò infantiam erudit, pue-
Prov.9.4. réſque in Academiam arceſſit. Ni quis eſt par-
vulus, veniat ad me. Et inſipientibus locuta
eſt? Venite. En parvulam, cujus eſt vita
unius diei, imò unius Dei, ſuper terram.
Hanc dixerim Sapientiæ capaciſſimam, quæ
infantiam non cunis faſciiſque circumſcripſit,
ſed in ſenectutem uſque produxit. Nam &
opes abdicavit in pueritia. Quid humanis o-
culis inſipientius? Et vivaciori ætate, repu-
diatis hæredibus, pro filio Lilium, nuncupa-
tà virginitate, adoptavit. Quid e ſolitudi-
ne inter Hebræos miſerius? Grandior autem
morienti in ligno Unigenito adſtitit impavida.
Delirare id eſt, non deſipere, ſi humanam
interroges Sapientiam. Denique, emergente
ſeſe Filio & ſepulchro, regnantéque, latuit
ipſa domi, uni non ignota ſibi. Sed quò
evaſura ea eſlent, probè intelligebat. Nove-
rfat enim terreſtris excidione domus „ domum
Apoc. 12. Axſtrui æternitatis. Ideò ſideribus duodecim
inſignitur in coœlo Mulier: quòd, ut illa col-
lucent in umbris, itaà gloriam ſibi Virgo com-
bparavit ex ignominia. Benè illi ſementis ceſ-
ſit, quando ex inopia opes gazâſque coacer-
Pf44.10. Vavit: & ſin oblita populi, Regina Coœlo ad-
Nitit in veſtitu deaurato. Vellem adeſſe tyrun-
culæ condiſcipulos. Sed Gigantes video, in-

321

fantes non video. Non enim vaſtitas cupidita-
tum tanta, quà Mundus exorbetur, claudi
poſſet in corde, miſi ſpeluncas & abyſſos ha-
beremus in pectore. At hos Golias & Ena-
Cos non Sapientia, ſed Inſipientia rapit in pa-
læſtram. Et ipſa quidem ſolos abs ſe pueros
falli poſſe putavit: ideéôque apud Salomonem
vociferabatur: Ouis eſt parvulus declinet ad pro.5.16.
me: Et vecordi loquuta eſt, Aquæ furtivæ dul-
ciores ſunt. Et ignoravit, inquit, quod ibi ſint
gigantes. Deſipis, Inſipientia, tuamque for-
tunam non calles. Nullus apud Sapientiam,
niſi puer, auditor: transfugientibus ad te vi-
ris. Quia non multi ſapientes ſecundum car- I. Cor.r;
nem, non multi potentes, non multi nobiles ſed 26.
Tu& ſtulta ſunt Wundi, elegit Deus. At ſub-
ſultantes, inſultantéſque Gigantes hi, qui ter-
ram lactis melliſque occupavere, quibuúſque
comparati ſaniores Ifraéëlitæ aut papiliones vi-
dentur, aut bruchi, dixere. Nirpem Enac vi- Num. 13.
dimus ibi. Ibi monſtra vidimus quædam de ge- 29. 34.
nere gerdreo * quibus comparati, quaſi locuſtæ
videbamur. Hi, inquam, Enachi turbabuntur Sap. 5.2.
timore aliquando borribili, quando contemp-
tas lampadas verſas expaveſcent in ſidera. Et
Virgo ſpernebatur olim. At nunc affuſos ſuas
hodie ad cunas ſuſpexit tres pares Regibus
Principes, qui fupremi nomine Regis Pa-
ctolum ſubjicerent vectigalem vagitibus ſuis.
Magna illa eſt, quia parvula fuit: nec un-
quam exuit infantiam. Utinam & humana-
rum contemptione phalerarum demutemur in
infantes, ſed imbutos ſapientia Dei. III mi- L. 8. c. 6.
hi Treviris viſi ſunt ad infantiam regreſſi, Confeſſ.
qui Antoni commoti lectis à ſe geſtis, ex-
clamaverunt, teſte Auguſtino: Quid quæri-
mus Quöde ambimus pervenire? Nam alioqui
id nobis eveniet, quod ſolventibus è portu leni
aurâ, mox jactatis adverſa tempeſtate: quibus
hæc una vox iupereſt: Quo modo huc veni-
mus? O beata infantia, quæ facit, ne ſimus
ſenſu, amimôque pueri! Angeris, navigas, la-
boras? Cur? Si pro terrenis, puer es centum
annorum. Nam té Chryſoſtomus adſcribit inter
infantes, ſi luteas ex marmore domos fabrica-
ris, iturus in domumn æternitatis tuæ. Et pueri ierna
quidem nullo impendio caſas, ob quas vapu- tanihm.
lant & exſibilantur, ſtruunt. Nos verò quan-
to ſumptu domos aëreas architectamur! Addo,
quòd domus, quæ nuſquam ſunt, æterna ſub-
ruunt tabernacula, unde diſcludemur. Et ta-
men ſanctam infantiam, inveterata dierum ma-
lorum pueritia deridet, & in vetuſtatem Spi-
ritus dictis geſtiſque abripit. Ridetur enim,
qui terrena negligit. At hos petulantes impu-
beres non emiſſi ab Eliſæo Urſi diſcerpent, Matt. 18.
ſed exciſa a Chriſto angulari lapide mola pla-
nè aſinaria in magnam demerget abyflum. Sup-
plicio non terremini, qui ſeducitis, & , qui
ſeducimini, ſibilis exterremini. Chriſtum au-
dite infantiæ opes prædicantem: Conkteor ti- Luc. 10:
bi, Pater, Domine cœli, quia abſcondiſti bhæc.
à Sapientibus & prudentibus, & revelaſti ea
parvulis. Quis non præferat hanc infantiam
imperüs, quæ regno donatur? Complacuit Pa- Luc. 12.
tri veſtro dare vobis regnum. Malo ego canos 3².
innocentiæ in incunabulis Mariæ, quam gran-
dævi ſapientiam Salomonis in ſolio infatua-
tam, quæ piſcinas rigandis ſylvis exſtruxit,

ſed extergendis maculis animi ſanctiorem ex

oculhs Cedron non emiſit. Quid domus cedri-
na Principi profuit, ſi parietibus incorruptis,
Regis

Felicitas
noxia.

Salomon.

Tempora-
Lium con-
semptus.

S§. Fraun-
eiſci ſtig-
mata.

Regis animus ità fuit corruptioni obnoxius, ut
forté revaluerit nunquam? Sevit arbores,
ſed ipſe ut foœnum aruit. Plantavit poma-
rium: ſed ipſe eradicatus eſt & paradiſo Dei.
Sabam excepit: ſed innocentiam ablegavit.
Terruit conterminos: ſed ſe non domuit. Vi-
ris imperavit, ſed mulieribus paruit. Eô re-
cidit ſenectus imperantis, quam infantia de-
ſeruit, non ſpreto, ſed aucto, ampliatôque
terrarum, urbiumque lenocinio. Supereſt, ut
averſemur delicias opéſque, quibus tanti Re-
gis infantia perbeata, ærumnosè conſenuit.
dificemus nobis domos, ſed non caſuras;,
at æternas. Hæ porròô illarum ruinis exſur-
gunt. Etenim, ut Babylonici everſione ſi-
mulachri lapis ſuccrevit in montem: ità con-
temptu metallorum in urbem Hieroſolymnam
cœleſtem exſtruemur, non manu factam. O
utinam infantem vidiſſemus ſuos pertæſam
nexus in cunis. Quàm eam tæduit faſciarum!
Et quare adſtringi non pateris? Quare manus
explicas involucris? Ut armaria Matris inva-
dam, indéque abreptas gemmas diſpergam
in mendicos. Ut haſtæ prædia ſubjiciam, quo
pretium Deo ſolvam, projecto in gazophy-
lacium ære. Ut denique reliquarum quoque
ſupellectilem matronarum in commercium
mutem æternitatis. Id enim me docuit ſapien-
tia, quæ Deum novit, non authorem rerum
duntaxat eſſe, ſed etiam finem.

Nec Salomon in omni gloria ſua coo-
pertus eſt, ſicut unum ea iſtis. Matth.
6. 29.

Adumbrantur ii in Lilio Viri, quos vis ani-
mi calcare terram condocuit, non adorare.
Ut enim ſine cultu tùm alieno, tùm ſuo Flos
viret: ità Paupertatis alumni, abdicatis opi-
bus, coœli quaſi rore nutriuntur. Deus illos
& paſcit & veſtit, nullà terrenorum anxi-
tudine laborantes. At quis conferri ex his po-
teſt cum Salomone, quem renidentem pur-
pura, inſtructumque ſapientiàâ, peregrina
quoque Regum byflus adornavit? Unum ex-
ſtat & lilis, cui Salomon comparatus panno-

ſus haberi poteſt & inglorius. Is fortè eſt

Mortifi-
catio Cor⸗
poris.

Bonaventura, qui dignitate mitrâque par Re-
gibus, ſuum tamen antelatum conchylio ſac-
cum gratulatur, quando inter purpuræ flam-
mas ſuos non excuti exſufflarique cineres mi-
ratus eſt, & galero purpureus, & prætextâ
ferrugineus. Aut Luſitano impar Antonio Sa-
lomon eſt, quando plus eſt cum piſcibus diſ-
putaſſe, quàm diſceptaſſe à Cedro uſque ad
hyſopum; clariôrque ea eſt doctrina, cujus
percipiendæ causa Delphines confluunt, non
Reginæ. Vel Ludovicus Salomoni antecel-
lit, quèd ſcilicet præſtantius ſit regnum faſti-
dire, quàm propugnare. Reniderent hi ſanè
Seraphici horti flores Regum nomina con-=
ſcripti, niſi unum eis præeſſet Lilium, à
quo habent, ut & flores ſint, & ut ne qui-
dem flores videantur. Lilium id Franciſcus
eſt, qui ut canderet, niveos ſibi foœtus ef-

finxit. Mira tuendi pudoris, noväâque ratio.

Ut Virgo ſis, filios parere: & uxorem du-

cere, ne laſcivias. Id in nmive molitus eſt
Franciſcus, qui facibus exagitatus Cupidinis,
nive ignes expugnavit. Familiam ſibi fecit &

glacie, nunquam caſtior, quam cùm libi

322 Oliva

Sponſam adjunxit. Inventum eſt, quà ratio= Zentatie
ne ipſum quoque conjugium militet cœliba- rnr
tui, uxorique Vir vicimior frigere incipiat, Pedzam,
non ardere. Hanc ſi Sunamitem Satrapæ con- Cafia-
quirerent Imperatoribus ſenio confectis, illis eis eura.
ætatis brumam in vernantis temperiem ado-
leſcentiæ commutarent. Atque utinam in eam
incidiſſet David, quùm in Bethſabeam offen-
dit. Hybernaſſet tùm certè Amor, qui, foœ-
minæ viſo lavacro, æſtuavit. Quis enim;
ningente venere, non frigeat? At cur Davi-
dis meminimus, ſi Franciſci dignitas cum
dignitate componitur Salomonis? Cujus cer-
tè trabea conferri cum illius ſacco non po-
teſt. Malim ſiquidem muditatem Franciſci pu-
dicam, quaàm luxuriantem purpuram Salo-
monis. Qui ſimilis Salomon ſuâ trabeàâ? Nec
Lilio. Cui Franciſcus ſacco ſuo? Deo. Hu-
mi ſedet Franciſcus: conſidet Salomon in ebo-
re. Sed ille luto dealbatur, hic ſqualet in
ebeno. Servit in ſolio Salomon cupiditatibus
ſuis. Dominatur Principibus Franciſcus è& ſpe-
lunca. Quadringentis ſupra mille curribus de- 3. Reg.r0;
ducebatur Salomon, ſed captivus Moabita- 26.
rum. Pedes incedebat Franciſcus, ſed de
profligata natura triumphum egit. Univer-
ſa Regis ſupellex ex auro. Una in Levitæ
ærario cotyla, & funis unus. In eo fuere
conſimiles, quod nullum erat, imperante Sa-
lomone, argento pretium; & , mendicante
Franciſco, viluere metalla univerſa, fuerunt-
que horrori opes, habuitque Eccleſia non
unum, quem oſtentaret, Phocionem, ſed fi-
lios heroâſque innumeros, à quibus aurum
calcaretur. Sed Sabam ſuis è ſedibus deduxit
Salomon. At Franciſcus Tyrannum in ſua Re-
gia convenit. Quid autem fortius eſt, à fœ-
mina ſuſpici, an principem non timere? Ab-
duxiſſe Hieroſolymas aurum Sabæorum: an
ferrum ſyrum hebetaſſe? Coram Salomone
elanguit Saba, præ ſtupore. Torpuit, coram
Franciſco, Sulthanus. Puto autem propius
portento eſſe, à Tyranno audiri, nec mori ;
quàm Regem audire, & intermori. Quod ſi
ſpatiatum in pomaria Salomonis divertas, ſe-
cedam ege quoque in nemora ſylvâſque Fran-
ciſci. Sed quanta, Deus immortalis, ſeceſ-
ſuum diverſitas! Ibi epulæ: hic jejunium. Ibi
ſcelus: hic ſanctitas. Ipi anguis in olere: hic
detritus Draco inter aſpides. Ibi piſcinæ criſ-
pantur, ut ligna vireant. Hic in probati-
cam quinque diſtinctam porticibus Franciſcus
effunditur, ut profuſione ſanguinis copiosâ
ſuæ lignum vitæ ità ligno Crucis immitte-
ret, ut exinde non vitam viveret, ſed Cru-
cem. At quid mihi evenire ſuſpicio? Cùm
ligno cæteri maria tranſmittant, ego in Fran-
ciſci Cruce miſerrimè, an verò feliciſſimè?
naufragium ago. Quis enim arere Crucem
vidit & vivere? Et tamen Franciſcus & ſub-
aruit in Crucem, & non vivit modè in
Cruce, quod Chriſto quoque niſi ad horas
non licuit, ſed nullà ratione viveret, niſi
torqueretur in Cruce. Quæ ſi ità ſunt;,
elogium illud in ſe tranſtulit Chriſti: Ecce, Matth-
pluſquam dalomon hic. Nam hoc penè nomi- 12.42.
ne ſuperiorem, non quidem angore, meritô-
que, ſed diuturnitate Salomone JESUM;
Franciſcus antegreditur, quod ille tres tan-
tùm clepſydras explevit in Cruce, hic bien-
nium vixit crucifixus. Libuit Chriſto patien-
tiam decorare novâ triumphi prærogativà.
Tra-

net⸗ Un
Abr n
din Mie
an l
„ Wnen
n ad.
inein
Noſfker
l, ſe.
8ein,
Ur Dan.
ins ann
n ce.
n .
tann N
bein Ne
Deo H.
on inedo⸗
uikt n
pichtten
luneſe
uunnbun . 8
Matin- 1
8, E &
t. Unnver.
in Lene
In eo ner
nperanteh
endicant
iü, Kerün
Decleſa mmn
meln, Elf⸗
Gibus aunn
lbus Cednt
m in ule
1s elt,il
timere! 4.
Abeorum: d
amn Salonene
Ipuit, Cn
auten rohin
Ii, nec
nori. Cul
8 Ciwenui,
lraſgr ur.
wortalt, ⸗
gin
is n der: 1
Blins
Mr nnnin
cbu ktniin
Gguins n
Ctucs inn.
veret, 10

Stromatum, Lib. VI.

Trahit excitatum à Salomone templum in are-
nam, ut ex ejus caſu ſurgat auguſtior Fran-
ciſcus. Labat in arena Templum Principis,
quando ſuis Franciſcus humeris inclinatam
Domini Eccleſiam ſublevavit. Quot verô in
multiplici rubroque Franciſci pelago & obru-
tas reris Mgyptos, & depreſſos arbitraris
cum ſuis curribus Pharaones? Vulnera illa,
ſi Chriſti ſunt vulnera, Mortem Pprofectò, &
ſcelus, & Satanam oppreſſere. Oppreſſere
aio? etiamnum opprimunt.
illo ſanctioris pelago ſanguinis concupifſcentias
ſuas offocant! Quot avaritiam cruore reſtin-
guunt? Pudet coram ſanguine carnem non
ochfle. Divitiarum piget ante Franciſcum.
Vox Parentis optimi clamat de altari ad nos,
ut Terram olim tranſituram fortiter tran-
ſeamus. Ut æternitatem, quæ nunquam di-
mittit, quos comprehendet, ita occupemus,
ut eam nunquam animo, nunquam opere
dimittamus.

Quod eſt mandatum magnum in lege!
adit illi JE & US: Diliges Dominum
Deum tuum e toto corde tuo. Marth.
22. 3 I.

De S. TLam eſt magna à Deo de charitate Lex la-
Franciſci ta, ut ſervata peccati vulnera in ſalutis ſi-
ſtigmati- gilla convertat; neglecta vero tam eſt perni-
bus cioſa, ut oſtrum innocentis in ſaccum vertat
ichien- damnati. Si ita eſt, Franciſcus non diligit.
tecoſt. 7. Nam & ſacco tegitur, & vulneribus cruen-
S. Fran- tatur. Verùm qui non flagret charitate Fran-
eiſci ſti- Ciſcus, ſi nudatur Ppræ &‿u, & cinere coo-
at. peritur præ igne? Sanè niſi arderet, non nu-
daretur. Et quantùm eſt ignis, ubi tantum
Can. 8.6. eſt cineris? Lampades ejus lampades ignis at-
que Nammarum. Aio. Si tamen non cedat
aquis, ſed repugnat. Nam aquæ multæ non
extinguunt charitatem, & eam flumina non
obruunt. Confligat cum fluminibus Franciſ-
ci Amor, ſi Ignis eſt. Ruat proinde non unus
&½ catadupis Nilus, ſed penè quot profluunt
& paradiio latices, tot irruant ex Mthiopia
ad pertentandam Franciſci flammam proflu-
entes. Primus ſit voluptatis Torregns, de quo
fuga triumphet. Alter ſit Paupertatis flu-
men, quod fuperet merſione. Tertius deni-
que cruoris ſit profluens, in quo, ſi naufra-
gatur, emergit in Amoris Olympia cum
oleaſtro. Fluit leniſſimus voluptatis latex pe-
nè lacteus, cujus ripas non Populi, ſed Si-
Tenes prætexunt, quas nullis lyris inſtructas,
ſed manus ambas ſupplicibus onuſtas libellis
demirere. Quis enim voluptati non ſuppli-
cat? Quis vero non ſitit laticem, quamvis
non Provocetur illecebris harmoniæ? Quan-
ta vulgi multitudo irruentis in flumen? Flui-
tant in eo Holofernis galea, Davidis lyra,
Samſonis mandibula, volumina Salomonis.
Utinam & infulæ non ibi pro inſulis ſint.

Utinam vel Philippinis non ſuppares multi-

tudine. Ab eo ſe Franciſcus torrentis impe-
tu defendit flamm ſud. F lammis, aio. Imô
mves obluctatus eſt flumini. Sed venere ſo-
licitatus importuniſſimâ, Sponſam ſibi fami-
liamque fingit & glacie. Quibus implicatus,
ità Venerem eluſit venere ſanctiore, ut Igni
charitatis ſuæ faces Cupidinis, quæ lacte tor-
ventis hujus venenato mitriuntur, ſubderen-

Quot enim in

32 3
tur. Friumphat ergo de primo flumine vo-=
luptatis, in quod mergi David timebat ite-
rum, Franciſci charitas, ab eôque receſſit.
Et quibus illud artibus evaſit? Quia ſecun-
do Paupertatis limoſo, tetrôêque proguente
mergi non timuit. Pigro hic quoque Fluvius
ſtagnat verius, quàm it, alveo. Sed eluvione
ſuæ fæcis rapit ad ſe Telonia. Quot enim in
foro fœnora? Tribunalia. Quaàm frequenter
venit Juſtitia in ſubielliis! Altaria. Nonne
Spiritus Sanctus haſtæ ſublicitur à Simone?
Lilia denique, quæ reſtitere Cupidimi, Cupi-
ditati ſuccumbunt. Quas enim Caro Virgines
non expugnaverat, eas Nummo ingemuimus
Proſtitutas. Nec Jupiter Danaën defloraſſet,
niſi divinitatem auro inſeruiſſet. Nullum ità
monſtrum exhorreſcit mortalitas, ut inopiam
reformidat. In ea ne demergatur, mergi non
recuſat in profundum. Diſpice forum: ex-
quire adverſaria: ſcrutare vias: omnia plena
dolis, telis, rapinis, ut und non alluamur pau-
pertate. In quam nudus ſeſe Franciſcus de-
miſit, non ut in ea enataret, ſed ut ab ea
penitus hauriretur. Et quæ inopiæ Franciſci
Par eſſe poſſit mendicitas egenorum? Quam
emendam alurmnis ſuis etiam regnorum jactu-
rà perſuaſit. Ecquando abjicienda credidimus
ſceptra, ut in ſacco & cinere Viri Conſula-
res viverent in ſpeluncis? Id obtinuit Fran-
ciſcus. Qui tertii jam cupidus, ſitiénſque pro-
fluentis, Carnem ſuam cum ſua lacerna com-
miſit in arena certaturas. Ergo, inquit, pro- Mortife-
ſciſsà tunica, carnem integram circumferam? ationum
Quæ Chriſto adſtabit in gloria, erit Chriſto?“““:
in plaga diſſimilis, cùm veſtis, quæ humi
deponetur, tot jactet vulnera, quot ſegmen-
ta? Pereat Caro, quæ hactenus non diſpe-
riit. Ergo in Syriam ſolvit ex Italia, ut te-
la in ſe provocet barbarorum. Novus inſti-
tor vulnerum, qui mare tranſmittit, non
ut portum, ſed ut naufragium nanciſcatur.
Sulthanum eo adit conſilio, ut aut illi Jor-
danem educat & fontibus Salvatoris, aut ſi-
bi rubrum ſanguinis pelagus, Tyranni rabie,
& ſuis membris erumpere gratuletur. Aut ille
Chriſto vivet: aut ego pro Chriſto moriar.
Neutrum tamen impetravit à Rege, & in ſe
barbaro, & in Franciſcum perhumano. Qui
in Italiam ſine vulnere regreſſus, ideò per-
iifle ſe putabat, quòd necdum pro Domi-
no moreretur. Clamabat ergo cum David,
In medio tribulationis vivificabis me. Non bPſ. 137.7.
vivam, niſi moriar. Parum eſt eſurire pro
Chriſto, niſi meis carnibus ſaturentur mon-
ſtra terrarum. Volo eſſe, ut Chriſtus. In
medio ſuppliciorum, centrôque poœnarum
non jacebo, ſed ambulabo, ut aliquid, ul-
tra infimum, in ærumna detegam, prenſem-
que, quo crucier. d ambulavero in medio 1bid,
tribulationis, viviſicabis me. In centro non
quieſcam ærumnarum. Quid plura? Factum
eſt. Nam Seraph in lictorem verſus Franciſ-
cum Chriſti vulneribus conſignavit. Quibus
ſauciatus tum enimverò mori timuit. Vive-
re tum primum libuit, quia in tantis pla-
gis vivere non licebat. Jam Chriſto factus
conſimilis in medio es Tribulationis: quid
ages? Ambulabo. An vis Chriſtum etiam
morientem angoribus antecedere? Ita; Nam
plagas, quas ipſe in Cruce pertulit ad clep-
ſydras non plus tres, ego iis per biennium
cruciabor. Quod ſi, ut foret Chriſti ſsgnre .
aa-

324
Tſaacus, mori non dubitabat; Quæ Franciſ-
ci patientia efle debuit in vulnere, ut Chriſti
eſflet imago, non in deſignato, ſed in impreſ-
ſo, perfoſſéque ſtigmate? At eum Chriſto di-
co conſimilem, ſi Chriſto eſt omnino diſſimi-
lis? Nam fatellites, eòſque ethmicos Chriſti
vulnera compungere; cum, ante Franciſci
cruorem & ſtigmata „ nemo Romanorum, ére-
dentiumque convertatur. Id ergo eſt Deum
diligere toto corde. Si diligeres, non pecca-
res. Eſto in hoc Franciſci pelago naufragus a
vitam Pharao.

Angelis ſuis mandavit de te, ut ciſto-
diant te in omnibus viis tuts. Plal.
90. II.

De Sanc- Et delegatam ſibi Angelus hominum Præ-
to Ange- fſecturam non recuſat? Quàm id magnum
lo Cuſto- eſt? Id primo loco demonſtravero. Et cuſto-
de. dientem ſeſe Angelum homo non cuſtodit,
abjicitque ſervantem? Quam id & barbarum
& belluinum eſt! Poſtremo id loco ediſſe-
retur. Præeſſe hominibus! Id niſi arduum,
plenumque tædii putas, vide aufugientem in

pecum Gregorium: vide refugum Infulæ ſi-

bi digitum amputantem: Nilamonem vide in
Dignita- ſula cella morientem. At ſortaſs? his non cer-
zum onus. ta vocatio, & rerum exitus incertus. Moy-
Dignitas ſes à Deo præficitur Ifraëli, eximendi a ſer-

Tan. vitute populum, non ſpe, ſed oraculo. Ve-
ℳ. . , . .
Exod. 3. 44, & mittam te ad FPharaonem, ut educas
o. pobulum meum, ſilios Irazl de Kgypto. Da-

§. Moyſes. Pòque gratiam populo huie coram ttis. Oh,
cùm egrediemini, non exibitis vacui. Non mo-
dèò certa vocatio, ſed indubitata proſperitas
eventuum. Non modo abibitis, ſed exibitis
cum argento & auro. Migrat ad Regiam ex
Dignitas eremo, Oves Senatoribus demutat, fit ex
Iugienda. Opilione Legatus Numinis ad Principem:
Zelus a- Præerit, non gregibus, ſed tribubus. Exin-
nimarum de non de compaſcuis agit, ſed de viclimis:
Tsacm ar- iet: Dux erit
dA. populi: Deus erit Pharaoms, Mare lubjuga-
bit, imperabit igni, coœlo vectigal indicet. Ait
Exod. 4. Moyſes. Obſecro, Domine, non ſum ouguens
10. ab beri & nudius tertitss. Terge, alt Deus,
&& ego ero in ore tuo docelöque te, quid lo-
giaris. At ille, Obſecro, Domine, inquit, mit-
vita mi- ie quem miſrus es. Audin'? Spernit, penè
Ra, quia dixerim, Numen; mavultque aà ſe abeſſle Deum,
abſcedità quam vulgo præeſle. Et quid dimittebat? hir-
SSSõ „COoS. Et quò abducebatur? in Regism. Et
quanti ſis in quem refingebatur ¾ m Deum Pharaonis.
meriti. Attamen tantis & titulis & gemmis oblatæ
tædium præfecturæ antefertur. Quæ ergo An-
geli charitas ſervantis nos, qui à cœlo in ter-
ramn ablegatur: qui à Senatoribus gloriæ mi-
grat ad ſervientimn ſterquilinium: qtui ex Se-
mideo regiæ fit ſtabuli excubitor, vigilque vo-
lutabri? Nam Angelus ex Damaſceno, non
Lib. 2. Poieſt & ſin olo eſe & in terra. Ut enim ani-
de Fide, ma hominis propter quantitatem virtualem ſuam

dProffigabit exercituis: ur bes diri

c. 3. Blephantum aut Cetum implere & animare
non poteſt; Ià Angelus licât non circumſeri-
In 2. batur à loco, definitur tamen in loco. Rur-
ene⸗ ſus, ex Bonaventura, non in quavis diſtan-
iſt. 10.

A. tia Angelus au ditur ab Angelo. Eſt enim con-
3 ¹ tra limitationem entis creati carere hoc ter-
mino. Ideoque Quſtos Angelus caret Ppræſen-
tià Beatorum. Nam ex diſpenſatione, ut

Oliva

7

— ℳ

Au-=
dire verò eos in terra beatos, nulla eſt ne-
ceſſitas. At Moyſem piguit ærumnarum, cer-
taminumque, quæ in expeditione præſenſit.

ſequeſtri, in colo Angeli audiunt nos.

Audierat enim ex Deo:
KRex Egypti, ut eztis, niſi per manum vali-
dam. Quamvis plenus decorum ſit exitus, ſi
tanti ſtare debet, non tanti emimus vel tri-
umphum. Quid Jonam ab excurſione in Ni-
nivem ità abſterruit, ut mori maluerit quàm
prophetare? Non iis præeffle jubebatur. Non
illi cum Rege confligendum. Non per He-
thæos & Pherezæos muhitudo traducenda.
Nuntianda Ninivitis ſtrages erat: fuâque de-
nuntiatione horarid abundè muneri fecerat ſa-
tis. Et tamen hauriri, quam loqui maluit:
prætulitque prædicationi naufragium. Et ſur-
rexit Jonas, ut fugeret in Tharſis à ſacie Do-
mini, & deſcendit in Joppem. Tanti & ple-
na tædii, oneriſque vel temporaria Gentium
præfectura. Sane Dominus, ut Petrum Præ-
ficeret gregi, ter eum charitate firmavit; vo-
luitque, niſi fallor, ejerationis perfidiam præ-
latienis ſupplicio cruciari. Petre, amas me?
Paſee agnos meéos. Nimirum tam grande ſcelus
malè cineribus jejuniiſque elueretur, quod ani-

4

marum curatione, tanquam flagrantiiſimo cu-
rarum camino, excoquetur. Propterea Pau-
lus in productiſſimo ærumnarum ſyllabo, tan-
jejunia, nuditatem, préditiones & naufragia,
ſupremo tandem loco animarum collocat Præ-
fecturam: Solicitudo, inquiens, omnium Ec-
cleſiarum. Quâà recenſitàâ, non jam aut ino-
Ppiæ meminit, aut inediæ, ſed morbos loqui-
tur & incendia. Quis 17 zatur, & ego non
infirmor? Qui ur, & ego non uror?
Et tamen his nec virgæ deerant, quibus com-
peſcerent tranſgrefſores, nec deerant præco-
nia, quibus bene currentes impellerent ad bra-
vium. Cuſtodes verò hominum Angelh, ut
ſint beatiores Epiſcopis animarum, inermes
tamen, ſi ſenſus interrogemus, inopeſque
ſunt cùm ſuppliciorum, tum etiam laurea-
rum. Riiſi vocem Pontificis audias, audies
tonitruum. Angelo vox Jacob ineſt, ſed
manus deſunt Efaü, quibus ſpreti injurias
verbi ulciſcatur. Ideéque excubat inviſibi-
lis, & imbellis, unis rationum, quas in-
gerit, ſuſurris uſus pro faſcibus Conſulatus
ſui. Ergo quis non miretur à tanto Princi-
pe præfeckuram homunculi ſuſtinen, quam
hec armis nec laureis tueri poſſit? Cùm
præſertim refractaria adeò mortalitas ſit, ut
jJumentis præeile præſtet;, quam hominibus.
Pecus enim aut fſiuià mulceas, irg,
camôque compeſcas. Hominem verèô nec ci-
tharà mollire, nec ſecuribus licet deterrere.
Porrò Moyſes vociferatur ad Domimm: Num-
qitid ego concepi omnem hanc multitudinem,
vel genui eaim, ut dicas mihi, Porta eos in

Non dimittet vos Exod. 3.

—

9

Jonæ I.2.

loan. 21.
15.

vigilias „

2.O0r.11.
28.

Num. II.
12.

Sinu tuo * din aliter tibi videtur, obſecro,

ut interficias me. Fulmen mavult Moyſes,
quàm ſceptrum: & ſepulchrum ſolio ante-
ponit. Cum tamen & Rex ſalutaretur oc-
caſione præfecturæ, & oſtro renideret, &
conideret in Curuli, & jus diceret ſcriberét-
que univerſim Iraéli. Angelus verô remigi
non rarò præeſt, moratur in lintre, pannoſô-
que non imperat, ſed excubat. Graviſſimum
ergo eſt, adeſſe homini Angelum. Quid verò
ſi Cuſtodem non obſerves, ſed lædas, ſed
ſper-

Orkrban.
H he
genr 5
etlN eal
Gnnlum 5
Aiphh
ei elet
1e ſſuni m
gin fiſet AℳM 0

7
Fr,
zun b Ar

Lachymmum 1

Celn Cuin⸗
i,Non ur
Ibe dei
iknt,& D
Deo eketamn
Uien mmdge
Gnnin i 00
Ee Inll, per
ln mum,
ien, Nnemn
NA:
te uen. Non
lnn Nemn, te

1lie ſane a
4, e ent
nn Agelus,
MI mn mo⸗
wie i tlum
lynl kelper⸗
Mend klin,
nfihikor An
Rtema nitihr,
l

Stromatum, Lib VvI. 325

Ppernas, ſed proculces: Reconciliatus Dar- ea? Agrumque proſcidiſſent , miſi ſciſſent Matt. 13.
D di Abſalom, ſed S um on admi „ dilatam mali germinis convulſionem ſeverita- 22.
Alelt jugulum obtulit. duli nen eſt ſatis in Re- te clibam compenſandam. Si, inquam „ agri-
Z giam admitti, niſi amplexu Regis recreetur. colas ſatum eorum ſocordiâ lolium ita diſ-
„ n Et Angelo non erit morte tetrius, à bubul- cruciat; coram ſe patietur Angelus non ſeri
in, co non audiri? Num Sara tumentem Aga- tantum inter frumenta zizanium, ſed, ex-
. Wn rem pertulit, quam & virgis cecidit & do- herbato tritico, unurmn coli lolium iniquitatis
. N mo, eam afflictando, extruſit? Eſt enim in- in agro cordis? Suprema Babyloni calamitas
H quiſſimum toleratu, ab inferiori non coli. denuntiatur;, quòd ſcilicet ſpectatura inter-
rncim Nos verò quoties adverſus Angelum non tu- necionem eſſet fuorum infantium. Infantes eo- Iſa. 13.16
r Nn memus, ſed calcitramus? Quam verò pro- wm allidentur in oculis eorum. Una eſt An-
1 H. broſum inferendumque Angelo, ſi ſe Caco- gelorum eadèmque cum Babylone calamitas.

dæmoni poſthaberi videat, nec ſemel, ſed Coram ißſis vitio noſtro elidimur à ſceleri-
Jerem. 2, frequenter 1Me dereliquerunt fontem aquæ vi- bus. Quot enim hærentes Angelo Gula, quot
væ, & foderunt libi ciſternas. Quod cert? Libido, quot Avaritia contrucidat? Si non

13.
Deus iniquiſſimè tulit. Et tamen fonti ciſterna noſtri nos miſeret, miſereat non ſaltem An-
anteferebatur. Quæ, rogo, ignominia ‚ſi fons geli tutelaris noſtri? Petitur noſtrum per la-
. carboni poſthabeatur? ſi Gemma ſtercori com- tus gloria Tutelaris. Redundat in Navar-
n Ke. paretur? Si Angelo lucis nocturnus bubo an- chum tuùm captivitas quadriremis, tùm de-
in Certinn teat? Si pareamus Satanæ, lictori carnificique prefſio. Naufragari nequis, quin Angeli Tu-
ürin e mortalium, & Cœliti reluctemur, vigili no- tela quodammodo demergatur. Si captiva-
uaytt; wo. ſtro? Achitophel, cum ſententiam ſuam poſt- ris, tuis ille quoque vinculis illigatur. Serva
dum re. haberi ſenſiſſet conſilio Chuſai, laqueo ſe Servatorem tuum, tuum, rogo, Cuſtodem

aat mie 2. Reg. præfocavit. Porrè Achitophel videns, quod non cuſtodito. Sed, proh dolor! captivitatem cu-

17.23. fuiſet fattum conſilium ſuum, abiit in domum ſtodimus noſtram, ut decus patrom noſtri
ſuam, & diſpoſitä domo ſuâ, Taqueo interiit. denigretur. Audi Jonam: Qui cuſtodiunt va- Jonæ 2.9.
Lachrymarum recordor, quas effuſiſſimè dam- nitates fruſßtra, miſericordiam ſuam derelin-
nati occaſione Saulis profuderat Samuel. O duunt. Quam multi, diſpoſitis excubiis, fla-
1. Reg. quequé tu luges Saul, eum ego projecerim eum? gitium fervant, a quo perduntur? Amant
16. 7. Epulo illum ſemel exceperat, oleéque per- ſervitutem criminis, & quando nodos ar-
fuderat. Attamen prævaricatione ejus diſtor- ctiùs adſtringunt in dies, id unum metuunt;,
quebatur. Quinam Angeli angor cuſtodis no- ne Alexander compeditis immittatur, à quo
ſtri, ſi nos patere morſibus colubri intuea- nexus exiolvantur. Hic enim Parochum vi-
tur? Si ſuæ fidei commiſſlam arcem expugna- tat: ille Patrem eludit: alius àa Dei verbo,
ri ſentiat, & Dei hoſtibus ſubdi? Quà fron- quod gladius eſt, abhorret: innumeri ſuo ob-
te Deo exercituum Angelus adſtet, ſi unum furdeſcunt Angelo, ut diuturniùs Dæmonum
ne quidem militem retinere potuit, quin ad ſervitute opprimantur. Odere Iiraelitæ libe-
hoſtem transfugeret, pugnaretque Gigantum ratorem ſuum Moyſem: hi tutelam faſtidiunt

. nine
Ralmmnmr comm ilito in Coœlum 2 Excidit-ne „ ut Judas Angeli ſui.
etehuli nec vincula, nec virgas, nec gladium recu-
in Nugei,1 Eerie Bemnrun d- quem in ſnam ee bre e Ecce enim ego oreo oœlos novos, & ter-
run, Melni „ Benlamin detinerctur in eypto: ram nov Et non erunt in memo-
run, Gen. 44. WNon enim poſſum redire ad Patrem meum, ab- acn, 1 gram. 120 ⁄ 6
. ee z4. ſente puero: Ne calamitatis, quæ oppreſura eſt ria priora. Eſa. 65. 17.
einn DW Patrem meum, teſtis aſſſtam. Non audet Ju-
das ſine fratre ad parentem redire, quem ta- Id ſi uſquam contingit, in ſpiritualibus, Bener
t10

men & ſuperſtitem apud Proregem relinque- opinor, exercitationibus evenit, unde nuper Eer-
bat, nec parenti infeſtum. Et Tutelaris ho- ego digreflus, paratam vobis ſedem reliqui. e,,, ſpi-
minis Angelus, ſi damnemur, remeabit ad Mec quod præceſſerim, ego beatior, nec Vos ,itualia.
IrsM, non modèò non reducto, quem ſuo miſeriores, qui conſequemini. In iis enim Nil præ-
cruore ſibi filum adoptaverat, ſed, eo amiſ- ut fuit noviſſimus, qui præceſſit; ita pritni ter De.

4 tind Eid- ſo, nulla recuperandi ejus ſpe, quem Dei ho- procul dubio futuri ſunt, qui poſt me illuc
ſalinen, ſtem fore perpetuum non ignorat? Num cha- accedent, ætate tantum, temporéque noviſ-
1 pollt! 01 rior parenti filius, quam Creatori creatura? ſimi. Porròô ibi mira ſpectavi. Quidni? Cùm
nolteltes ii, Num ſtupidior Angelus, quam Judas? Num nova imibi terra, novúſque Orbis condere-

gehenna mitior, quàm captivitas? Sed erat Ja- tur. Orbis ſcilicet novus eſt, Deus præ
cob ſine filio deſcenſurus ad inferos cum an- omnibus, Deus in omnibus, ſine omnibus
Plaz.10 gore. Et JESUNM. audi ſucclamantem: Qua u- Deus „ Deus tandem loco omnium, vel»
EI5.100 tilitas in ſanguine meo, dum deſcendo in cor- ut linguâà loquamur Angelorum, Deus meus
ruptionem? Has cùm voces Angelus audit, & omnia. Hæc enimverò novi Mundi qua-
quibus configeretur telis, niſi ſuâ ſe beatitate dripartita facies eſt, quam Timor, Zelus,
contra ærumnas omnes, angoréſque muniret? Partientia, & Charitas complectuntur. Timor
Non enim, quòd ille ſit invulnerabilis, nos emm Deum omnibus anteponit. Exquirit Coſmo-
propterea in eum non ſumus injuri, ſi il- Deum ſuum in ſingulis Zelus. Vivit nuda- .
lum & telis petimus, & probris exponimus? ta cunctis cum Deo Patientia. Tripudiat in 1/,,
Quam eum iniquè ferre credimus, quòd Deo ſuo, ſpretis omnibus;, Charitas. Afri-
cogitationes, quas in nos jacit honeſtiſſimas, cam Timorem eſſe dicemus, qui monſtris
corrumpi impuriſſimorum contagione conſi- colluctatur. Cudemus Ze,flum pro Europa,
liorum nequicquam indignatur! Nam ſi a- qui dehicias Spiritus ſerit ubique. Patientia ſta-
gricolæ ſomniculoſi faces illicò raſtràque cor- tuetur in Aſla; quæ nos abeſſe cogit a no-
ripuerant, quòd immiſtum frumentis ziza- ſtris, ut Deo adſimus. Charitas imperabi in
mum obſervaſſent: Vis, imus, & colligimus America, quæ nullà ſui parte aditur continenti.
Ethicæ Comment. Tom. IV. . E e Et

Se Suſan-
na.
Timor
Tentatio
non nocst.
Tentatio
utilis.
Scrupulo-

ſ.

Pfſ. 110.

10.

Dan, 13.
23.

§. Abra-
ham.
Zelus a-
nimarü.

Vita mi-

ſta.

326
Et ne tolitariæz hæ, ignotæque novi Mundi
nébis Partes occurrant; Africam Suſanna in-
colet: fpatiabitur Abraham in Europa: jace-
bit Jobus in Aſia: regnabit Efſther in Ameri-
ca. Levitatis porròô reprehendi, arguique non

poſſum, ſi orationis quadam quaſi poëſi in no-

vui voôs terrarum orbem induco: Deus enim
eſt, qui eum creat. Cuùm præſertim non vi-
deatur dedecere, ſi coloratus me fervor ſi-
ſtat in provinciis quatuor, quande in quatuor
item tempeſtates anni fervor partitur feſtiviſ-
ſimè ab Idiota. Et cur, rogo, mihi non li-
ceat filiis meis Coſmographiam Spiritus inter-
pretari, ſi & Clarevallis dedit Bernardus O-
Iympia, procurrentibus hinc inde vitiorum
virtutumque quadrigis? Si Paulus Romæ
Hyppodromum in Eccleſia ſtravit, pellit-
que nos per ſtadium ad bravium? Habet
Spiritus quoque delicias ſuas: & ſi, teſtimo-
nio Auguſtini, non deſunt in Calvariæ rupe
theatra cum caveis: exſtrui ibi quoque Aca-
demiam licet, in qua novi deſignatione Mun-
di ſupremis Theologiæ hieroglyphicis, ſuis
proludat tabulis Coſimnographia. Ordiamur au-
tem perêgrinationem ab Africa, quæ iis ex-
pingitur characteribus: Deus præ omnibius.
Hanc incolit Suſanna regionem ſeminuda.
Nec mirum; degit enim in Africa, ubi con-
tinentes cum adverſario luctæ tunicarum in-
volucra non fuſtinent; & coeli æſtus vix cor-
pus patitur advelari. Et ſanè ſi ſine nuditate
efle velles in Africa, interires. Quis enim
aut rei, aut hbertati, aut vitæ addictus cum
ammæ hofſtibus, monſtriſque conflixit ſine
vulnere? Exulaſſet ab Africa Joſeph, niſi
pallium projeciſſet. Nuditatem Afris ſuadeo
tunicarum? Caro interdum exui debet, ut
Spiritus in tuto ſit. Nam & Sufanna, niſi
mori antè ſtatuiflet, quam labi, ſtatim ex-
portaretur ex Africa. Peſtilens, inquies,
provincia iſthæc eſt, tantis objecta periculis,
tantis conflictata monſtris, tot pugnis exer-
cita, fatigatàque. Plena ſunt omnia hoſtibus;
planè ut dicere poſſis, quaquà patet Africa,
arena eſt, in qua tibi aut depugnandum cum
Draconibus, aut moriendum. Serpentibus in-
ſeſſa Africa: ſed auro pleniſſima. Quanti e-
nim è tentatione proventus! At è fodinis Mau-
ritaniæ atque Numidiæ vix aurum eruitur.
Nemo enim opulentiam ſuam novit, ſi con-
flictetur. Quin & nulla aut vicinior, aut ità
obverſa Americæ regio, quàm Africa. Ii-
tium enim JSapientiæ Timor Domini. Verùm
Afrorum uti debes in Africa idiomate. IIIud
perbellè elegantérque Suſanna callet. Ei pro-
inde auſcultemus: Molius eſt mihi, incide-
re in manus veſtras, qudm peccare in conſpe-
ctu Domini. Neges-ne ſub æquatore noſtra-
tem Africam eſſe, quæ vel in pomario Deo
ità colluſtratur, ut nec funus obſervet, nec

amplexus? Verüùm nemo ex animo Deum

retinere in ſe cupit, quin illum inſinuare
præoptet cæteris. Ideò Gaditanum per fre-
tum brevis patet tranſitus ex Africa in Eu-
ropam. Abrahamum in hac offendes regio-
ne; ſi eum tamen offendes. Peregrinatur e-
nim deſiderio circumferendæ, ſerendæque
ubique circumciſionis, & nuſquam conlſiſtit.
Ubique aras excitat, ubique litat. Exultat
tùm tantàùm Senex, quùm Chriſtum aut

Oliva

proſerit, aut prævidet. Hinc Chriſtum ſcul-
Pit in omnibus. Deſignat in Melcheſedechi
azymo Euchariſtiam. Colorat in Rebeccæ
nuptis Eccleſiæ nuptias. Adumbrat in abdi-
catà Agare, expulſéque Iſmmaële, percellendos
anathemate ab Eccleſià contumaces. Itäque
Chrifti deſignatione lætatur, ut paratus gla-
dio ſit Chriſti figuram in Iſaaco procudere.
Hic cum Sponſa domo ſe proripit, ſi Chri-
ſtus abſit. Affatur lictores Peramanter; ut eos
conmoneat de Dilecto. Et, ne exulet ab Eu-
TOpa, quam inſcripſimus, Deus in omnihus .
Alſi4 „ Africaâ, & Americ peregrinatur. Vel
quum vitulum jugulat, non vitulum, fed
JEsM apponit hofſpitibus. O ſi mihi liceret
alquando & Getulia, quam vix accolo, tra-
licere in Aſiäm, & ſi non Abraham, Annam
ſaltem æmulari, quæ loquebatur de illo om-
nibis, qui expectabant redemptionem Iſraöl!
At conſequentibus Abrahamum ſuus non de-
fuerit Pharao, qui eos a Saràâ ſejungat. Ab-
dicandi enim & parentes, & gentiles, &

Luc. 2.8.

pPatria, & uxor eſt, ſi Chriſtum circumſer- Parenti
re ſtatuiſti. Et modoè quidem ditaberis, mo- blivio.

doe verò nudaberis. Timeo tantum, ne &
Tu peregrinere cum Lotho. Quot enim ne-
potes circumducunt, ut jurgentur? Abraha-
mum te eſſie velim, ſed ſine familia. Habe-
bis porré in Europa Eccleſiam: ſed auro
penè caret Europa. Gratis enim moneris da-
re, quæ gratis acceperis. Diu veròè in Eu-
ropa eſſe non poteris, niſi te ſubinde tranf-
tuleris in Aſiam. Conterminæ magnâ fui
parte hæ ſibi provinciæ ſunt. Nemo nam-
que Deum ſerit in omnibus, qui non ſit ita
omnibus evolutus, ut Aſiæ epigraphen ſcul-
pat in fronte zeli ſui, Patientiæ præduro,

ſed eruditiſſimo ſcalpro, Deus ſine omnibuts.

Hanc tibi Theologiæ facem prælucebit in A-
ſia Jobus, fatniliæ myſtagogus, ſed ærum-
narum icopus. Proruit de throno in ſterqui⸗
linium heros laudatiſſimus. Sed cùm èe tàm
alto faſtigio ruerit, citra ictum nihilo mi-
nus caſus ſtetit. Eò nempe integrior mente,
quôò carne debilior, in tanta domus, fami-
liæ, rerum, ſuique fractura ſtetit infractus.
Nimirùm amiſiſſe ſe credidit nihil, quia
Deum non modè cum fundis & pecore non
amiſerat, ſed propius adpreſſerat animo. Ko-
dem ſtetit vultu in ſtercore, quo fuerat in
curuli. Vox una Aſianis eſt: Dominus de-
dit ,„ Dominus abſtulit. Temperie proinde
cœli fruuntur perbenignàa. Nam Afris nul-
lus tunicæ uſus præ æſtu: continens Euro-
Pæis prætexta uſus præ algore. Metunt emim
carnalia, ut ſpirituaha ſerant. Et, miſi de
Evangelio vivant operarü, Evangelio mi-
litare vix pofſlunt. Afri, & contra, niſi iden-
tidem midentur victus, cultuſque ſeverita-
te, cum monſtris prorſus non pugnant. Sci-
unt Aſiani abundare, ſciunt & penuriam
pati. Quod ſanè neſcit America, quæ con-
tra & abundantiam patitur cum angore, &
in penuria convivatur. Eo enim conſeripfa
eſt elogio: Deus meus & omnia. In Aſia
rerum jactura toleratur; exquiritur in A-
merica. Ibi vivitur etiam parvo benè: bic,
niſi vivatur parvo, vivitur peſſimè. Diri-
pienti tunicam Aſiani remittunt & pal-
lium. Utrumque projicit America nullo Præ-
done

5§. Fob.

Nil prs⸗
ter Deü.

Job. 1.21.

l. le
er,
, i
l in⸗
NMin
ote⸗
e
luts
min n
cehlluel
n i tun
li Nun
uun Kl,
un l
ui Gnun
, ,,n kal
hocanlti

N s,
2,inles,
Nℳ 1 tunn to 1
brunug,
, Inn rel unun
unt aölan
nidt
P ori,
Cimds 6

1
331
E,a ortan

Wllo,

nDunitken,
Peun, gum!
1 Aan der
Eltun ren
MN maite
u Hucge
Callr, i e⸗
r Eten n
MMal üttene
Ealnt, i eum
ſger anm
ib rzenin A⸗
unn oun ii ſ

i legios 1

Stromatum, Lib. VIl. 327

§. Eſther. done laceſſita. Imperat huic proinde regioni
Eſther, quæ urebatur nuptiis, ſqualebat au-
ro, algebat purpurà, ſceptro ancillabatur.
Audi ignotum prorſus noſtro orbi novi or-
Eſth. 14. bis idioma. Tu ſcis neceſſitatem menm, quod
abominer ſignum ſuperbiæ & gloriæ meægx, &
deteſter illud quaſi pannum menſtruatæ: Et
nunquam lætata ſit ancilla tua, ex quo buc
tanſlata ſum in præſentem diem, niſi in te,
Domine Deus Abraham. Novi peregrinari in
vocabulis penè inauditis aures noſtras. Loquen-
dum ità tamen tibi eſt, ſi eò appellere ſta-
tuiſti. Non modò enim toleranda tibi rerum
tuarum jactura eſt, ſed etiam adamanda. Pi-
et enim provolutam divinitati animam tem-
poraris circumvolvi. Hærent propterea in A-
ſia non pauci, qui ſe putant in Americæ um-
Tumbora- bilico conſtitifſe. Nam, ut nudus in ſterqui-
um con- limio jaceas, Jobus es, non Eſther; niſi jace-
zempinz. re tum tibi videare in fimo, ubi in ſtragu-
Dignitas lis, purpurâque recubueris. Quis verò nolſ-
ecuſan- trum vel unam ex his novi Orbis regionem

at la.

tedde

FPauper-
tas ada-
manda.
men Hril

luns Nonck.

iz. intravit aliquando? Hi regnavere in ſuàâ quiſ-
tibert, N zas. que provinciâ, in quibus nos necdum colo-
n, e Religionis Mias duximus. Quotuſquiſque ità nmudus eſt,
Wot erimn. munia ut non interdum Deum eſfle patiatur remo-
u? At viliora, tiorem ſibi, ne à ſe aut affines paulè propel-
Uin. Hibe lat, aut gloriam arceat? Quod ſi Africæ o-

ram nondum legiſti, Europæ, Aſiæve reg-
naſti? Porrò, ne crederes tàm eſſe inter ſe

n: ked ane

wonerg dr.
1 rerd i bl. diſſitas novi orbis provincias, uti à ſe ipfis
ſübincke tul diſtant noſtri orbis regiones; Unum tibi pro-
1e Mugtt fero Danielem, nullam ex his non obeuntem.

Nemo ur Is enim, quùm mori maluit, quàm non ora-
re, Africam peragravit, non veſtem modô,
ſed vitam paratus exuere, ne Deum exueret.
Ideò eà nuditate pugnavit feliciter cum Leo-
nibus. Europam tum maximè ipſe quoque lu-
ſtravit, cùm illi potuit non placere Nabucho-
donofor, niſi peccata ſua eleémoſymis diſpun-

1 ſue on
relucchit

n iar xiſſet. Et quem non coluit Daniel, ſi tyran-
ed m et num ad pietatem excoluit? Aut ubi Deum non
n dtinn quæſivit, qui eum & inter Leones, & coram
mginmt, Rege, & contra ſtatuam exquiſivit? Inde fa-

cilè trajecit in Aſiam, quando in lacum de-
mitti potuit ipſis fortior, audaciôrque Leoni-
bus. Regnavit demum in America beatiſſimè,

2 Comm, iun
ſett Mndhe

ir nül 1 qui cibos regios recuſavit, & oblatæ à Bal-
ec thaſſare ſtolæ, torquique nuntium remiſit.
lerat ul Dan. f. Munera tua ſint tibi, & dona domus tuæ al-
n. iri da. Repulſam pati aliquando didicit Pur-

pura, quæ tot Candidatos rubere coëgit re-

enhete pulſæ tonitruo expalleſcentes. Ità nimirum u-
Nin 1 nus potuit ubique regnare. Quæ ſanè novi
conren in⸗ Mundi regiones habent ſuas quoque ſtellas
re. Meimene plane novas. Nam Africæ Scorpius incumbit:
nt. Nt,l 6 ut ſciat Suſanna radiare monſtra, ſi cœlo in-
Luuglo I figantur. Collucet enim Tentatio, ſi non il-
cnti, n⸗ ludit. Erravi. Anguis Africæ collucet, qui,
rugve bens ut caput tueatur ſuum, corporis volumen re-
on gen liquum negligit. Ita Afris unum eſt tuendi
In & Numinis ſtudium, objecto, ſi opus ſit, in-
wetica, e comimnodis corpore. Ara imminet Europæ: ut
cun ngne, ubique litet Abrahamus. Obſidet Sagittarius
enim ulif Alſiam; ut Jobo vulnera vertantur in ſidera.
,ntiu i Effulgurat Americæ Virgo, quæ virum non
eqitiu⸗ nii habet, ut Deum habeat. Nam, quæ Viugo
o e, 1. Cor. eſt animo Eſther, etſi nupſerit, cogitat, quæ
pelin 4734. Domini Qunt, quo modo ſcilicet Deo placeat
mittunt — inter impios impolluta. Sirio tamen regiones
nelica lo 1 paſſim omnes afflantur. Quem enim Juſtorum
Ethicæ Comment. Lom. IV.

non adlatret Canicula, novi Orbis provinciis
non Idibus tantùm Auguſti, ſed vel Nonis Ja- Perſecutio
nuarii infenſiſſima? Imò nullum provinciis “oαοιαι.
gratius aſtrum, quàm Canis. Beati enim ac-
colæ ſunt, cùm ejus latratu inquietantur. No-
runt enim inter ſidera non procul eſſe Cani-
culam à Corond. Quod ſi quæras quadrigâ-
ne, an verò Navi novi orbis regiones adean-
tur? Uträque aio, ſi tamen & Cruce compin-
gantur. Neutrâ, ſi aliunde conſtruantur. Una
enim Crux eſt, quàâ quoquo demigramus.
Sedenim necdum navigabatur Crucis lintre,
Abrahæ, Jobique tempeſtate. Et ideòô nulli
tum regionum indigenæ, & coloni perrari.
Unus aut alter, integro ſæculo, ſpectabatur
in Africa. Nam in America mera ſolitudo:
vix obitaâ à peregrinis raptim Aſid, aut etiam
Europâ. Quin multis quoque ſæculis totius
novi Orbis una, triſtiſque orbitas. Portuum
enim novi Mundi ità in arctum coiere fauces,
ut parvis tantùm lintribus intrentur. Vel, ut
veriès loquar, Cruce duntaxat penetrantur.
Nos verò non Cyrenæi, ſed Jaſones, Argo
navigamus, non Cruce. Quæ ſanè Crux eos
potiſſimum defert, à quibus ipſa circumfer-
tur. Vehit Navis iſta vectorem duntaxat ſuum.
Imèò Navarchum odit. Amat enim non regi,
ſed regere. Siquidem tunc navigat beatiſſimè
Crux, cùm in ſyrtes impingit. Habet emim
in Scyllà portum, quæ ità habet in portu nau-
fragium, ut, niſi tempeſtatibus conflictetur,
diſſolvatur. Nuſquam Crux eſt, ſi nuſquam
procella eſt. Libet jam Regiones omnes ſin-
gillatim explorare, ordiemurque ab Africa.
Hanc non Suſanna ſolùm incoluit, ſed Chri-
ſtus item in ea commoratus aliquandiu ità eſt,
ut nemo illo elegantiùs Afrorum uti poſſit idio-
mate. In deſerto toties aut ad inepta, aut ad 4rira
iniqua ſolicitatus, quum unâ ſemper Scriptu- ſpirima-
rarum voce abegerit Satanam, planè coluit is.
umbilicum Æthiopiæ. Una ſupereſt in orbe
pars, quæ què eſt percurandis corporibus ina-
mœnior, eòô percolendis animis aptior com-
probatur. Terra iſta appellatur incognita, quam
nemo novit, quæque neminem penitus agnoſ-
cit. Auſtralis Terra iſta eſt, & conformatis
ſupra ſe in Crucis formam ſideribus illuſtra-
tur. Quæ ultra ſidera nullum planè Aſtrum Beariſi-
oſtentat. In hac regione nulli cognita, om- 1“* Ma-
nimque incurioſa, ignaräque MARIA degit, 5:“
& regnat, ne ſui quidem conſcia, uni adee
erat Numini intenta. Pudet ad eam tàm raros NMil pra-
& Chriſti nautis accedere, quùm unus illuc fe- ter Deä.
liciſſimè Mimus velificet & Neronis Nauma-
chià. Tædet in Scena decantatum, quod in
Odeo vix ſonat. Optat nimirum Tragicus in
angulo inglorius mori. Suos philoſophus Tur-
bo non putat annos, niſi quos vixerit ſemo-
tus à turbis. Nos verò, quos Chriſtus vocat
ad cavernas, adeò forum delectat, ut, mii
ſciamus otmnia, & ab omnibus viciſſim reſ-
ciamur, præmortuos nos eſſe inſepultéſque
jactemus. Tanta-ne apparendi rabies, ut vel
Dianam Epheſi exuramus, quò noſtri Fama
nomimis, monſtroſus quaſi Phoœnix, ex alie-
no rogo propagetur? Et Avis quidem amo- SHipis
mi ſüpulis ſibi rogum concinnat , ut vi- ana.
vat. Templum ille pro rogo non ſtruxit,
ſed ſtravit: diſpendiôque Numinum, ut pu-
tabat, tinnitum ſui nominis tranſmiſit ad po-
ſteros. Tanti-ne eſt homuncionis vigere
E e 2 nomen;

328 Oliva

nomen, ut impendi Deos deceat;, ne incen-
diarius ignoretur;, ſi Diana ſua cum mole ſtet?
Non unam hæreſim vomuit una efferendi no-
minis ſitis, ſine ſatie.

Cum audißet Joannes in vinoulis ope-
ra Chriſti, mittens duos ex diſcipulis
ſuis, ait iüli: Tu es, qui ventutus
es? Marth. II. 2.

§. Joan- Ligatur ab Herode Joannes. Sed Legatos
nes Bap- ad JkEsM deſtinat; audiitque Chriſti opera
ziſta. in tanto ſtrepitu catenarum, quæ vittatus

Princeps in ſummo coronæ ſilentio non au-
dierat. Ergo Sol luxit in tenebris, nec ef-
fulſit in luce. Vincto Chriſtus emicuit, re-
Carter. gnanti non innotuit. Videtur in latebris, in
Tribula- Regia non videtur. Libet hinc clamanti Pau-
rie⸗ lo, Vinbtis compaſſt eſtis, reclamare, Vinc-
Talenta tis, non compaſſi ſumus, ſed gratulati. Non
lateant. enim ſqualent in carcere, ſed candent. Et
* ſanè id mihi accidere videtur erga vinctos in
Romeæ Carcere, quod Conchis in Oceano accidit.
vindos. Hæ nämque, ut conceptum è coœlo rorem
Celle a- geminâ ſui corporis teſtà utrinque concluſe-
mor. rint, ita gurguſtio macerant, excoquunt-
que, ut in margaritum concreſcat. Ergo
Ros, qui ſub dio & in Sole mera gutta,
tantümque aqua fuiſſet, latebræ, hoc eſt,
ſplendidi beneficio carceris coaleſcit in gem-
mam; quique olus vix rigaſſet, ſi manſiſſet
in luce, intra conchæ ſepta retruſus expe-
tetur à Regibus, gentiumque Deas ornabit.

Et non putamus id vinctis carcerem præſti-

turum, quod Oſtreum unionibus præſtat?
Aptior-ne ad ebibendum mitorem ros erit,
quaàm mens; & officina Juſtitiæ non id po-
terit in materia prænobili, quod tefſta po-
teſt in fluxa? Si porrò in Concha unda
gemmaſcit: immortalis hominum Animus in-
tra &quitatis latebras nitorem non acquiret,
ut Dei gaza habeatur & Unio? Ego certè,
quoties in carcere vinctum intueor, toties
margaritum Chriſti & veneror, & ample-
s. Igna- ctor. Quam fanè perhonorificam de vinctis
zius in exiſtimationem habuiſſe videntur Ignati
earcere. duo, Antiochenus & Loiolæus, ille exiolvi
metuens, hic optans retineri. Nam cum Com-
pluti confeſſor & minor Ignatius, non ſanæ
fidei falsè ſuſpectus in teterrmnum ſpecum
conjectus eſſet, nihil habuit antiquius,
quam advocatorum à ſe procul amovere pa-
trocinia, ne, ſi citò extraheretur & latebris,
vitrum verius „ quàm margaritum exiliret
ex umbris. Caveam proinde, quaſi Con-
cham amplexatus, non pertulit vincula,
ſed dilexit; ea amantiſſimè retinens à qui-
bus iniquiſſimè tenebatur, ut ſqualore in
ſplendorem proficeret, & opificio tenebra-
rum elaboraretur in gemmam. Nec beatiſſi-
mum vinctum ſpes ſua fefellit. Emerſit enim
e carcere, quaſi Bombyy è& ſerico, non ſe
ipſo ſolum auguſtior, ſed emetiendo aliger
Cœlo. Vidiſſes tantum pretii traxiſſe virum;,
cæteroqui pPannoſum „ &ũ latebris, ut multos
in ſacco miraturus uniones eſſes, aut fluentes
ex oculis, aut genis, ſinuique ſuffixos. Pu-
deat coram vincto Ignatio illibenter vinciri tùm
astienzia inſontes, tuùm vere maximè ſontet. Vos car-
cerum tædet, quorum cupidiſſimus ſuit, non
innocens modoò miles, ſed ſanctus? Cooptan-

dus poſt pauloè inter Divos Ignatius vinctis
lætus adiſcribitur: & vos non unius fortè cri-
minis conſcios pigebit vinculorum? Suas ille
aras delineavit in compede, & fuos e funi-

bus manipulos concinnavit. Vos ſcelerum præ-

judicio devoti crucibus exhorrebitis carcerem,
quem ſi cum Ignatio coleretis amantius, ſan-
Gtiuſve cüum Joanne habitaretis, aut inſon-
tes extraheremini & carceribus, quaſi & con-
chis uniones, aut ſontes raperemini ad ſup-
plicia, ut patibula ad invidiam ufſque ſolio-
rum margaritis decoraretis patientiæ veſtræ?
Et quando vos unionibus comparavi, illud
ſciatis velim, e Conchis feliciores in elabo-
randis margaritis eas eſſe, quæ pelagiæ ap-
pellantur, hoc eſt, quæ pelagus & diutur-
niùs incolunt, & altius penetrant. Adeò abyſ-
ſi atror plurimum confert ad alborem gemmæ
inſpergendum: & & margaritis plus ea can-
dent, quæ diuturniori ævo intra Conchæ ſep-
ta perdurarunt. Vos quoque ſeu domum re-
deatis, ſeun producamini in forum, eò nobi-
liorem referetis candorem , quèò tetriores
ſpecus incolueritis. Faciei, ut experienti
didiciſtis, candor atratur in Sole, in umbra
reparatur. Si Chriſti eſtis Margaritæ, latere
non abnuetis, ut lucere poſſitis. Sciatis pallo-
rem aquæ veſtræ, quæ defluxit in lutum, ſo-
lo latebræ beneficio refingendum in gemmas.
Nunquam in gemmam ros coiret, niſi ab-
ſtruderetur in concha. Vos item, ut ſalute-
mus coœli uniones, abdi necefle eſt non in
Concha, ſed in cavea. Difflatur illicò ros,
ſi conſidat in lilio: ſi verò defodiatur in oſtreo,
in gemmam obrigeſcit. Plus latebræ, quàm
cœlo ros debet. Inde ruit in terram; hinc
erepit in coronam. Adeò non regiæ tantùm,
ſed cœlo carcer antecellit. Cùm uit è ſide-
ribus ros, Icarus penè eſt, ſed nullum ſui
nominis habiturus in æquore moônumentum.
At quùm latet in concha, adolefſcit in gem-
mam, & gaza eſt. Quæ cum vera ſint, ne-
mo carcerem patiatur invitus. Eris Chriſti
Unio, ſi perſtas in cavea. Parum eſt. Eris
Joannis ſocius in carcere. Utrum mavis, cum
Herode coronari, aut cum Joanne vinciri?
Quis non malit vincula Juſti, quàm laureas
proletarii? Ut video, ſperéque, plus vos in
poſterum catenas retinebitis, quam vos cate-
næ retineant. Vos illæ vincient, ut à vobis
viciſſim vinciantur. Ferrum captivum erit
vincti fui. Itaque, ut pallor veſter gemmaſ-
cat, ſqualorem carceris eludetis, non jam vin-
cti, ſed gemmæ. A vobis ita agi pervelim
cum catena, uti Jacob egit cum Angelo. Di-
mittere illum nolebat Iſraël, quamvis rogare-
tur. Et vos amplexui Angelico par facite im-
plexum vinculorum. Clamate, Non dimittan Gen. 32.
te, niſi benedixeris mihi. Hoc eſt, niſi per Te 16.
claudus evadam, & infamia criminis ad ex-
currendum vitæ ſtadium feliciter elangueſcam.

ideant vanita-

Averte oculos meos ,
tem. Pl. I18. 37.

A tuis tibi oculis times? Cor muni, & Oecaſio
oculis excipe tela, nedum vanitatem. De cor- Wala.
de exeunt veneficia; maleficia, ſcortatio- Mudeiis
nes & doli. Illo integro, nunquam ſalus non
ſtat. Vallum proinde jacito, & foſſam Tentatio⸗
ducito circa præcordia, non circum palpe- mum fmi.
bras.

Emmd

ie r
.
n oes
ünkens
nin re
us, Eele

li, qn⸗
4. An.
e, graln,
i leſela
Gur n ini
Dmnil, Aen
Ommmins,
eCiu, hn
MAbaenu.
maunl.
in Chiſo
Wmurenr. 0
no
meletet
ztl, Kon
Eü Eubus
ruenin
is, Kenlbos
WWkripol
1,anrtce ſ⸗

Anhen, A
Schen uertt,
Nin fhan e

mnbönorin A

ſalnol Aes,

, 1 Ciltei
, Ilstat
Kanorde
n Dudicitie
ltnde dern
Der aur
i Urget
Peauntig ſu hi
In N⸗
am

S. .
g g

Vn
dte i.
es I
umre.
Cetcelen
Atiig, ſr
W inln.
n
lge lin
e Veſte,
kungi, ll
eg in
ehge è
8 K änn.
t Aedeh
Oten Enn
Plu acr.
Concheſe.
Gonn k.
un, ed .
Gd tenict
t erpenten
de, in Urin
Ene, litc
Senil

iret, I G
em, ut ſlut.
ſſe i
tur Uhcdn,
latur inolten
litebte, Iin
Nterram; in
legit knn
uun Kuit elt
ſed nultuni
mochumennt
Loleſat in
n vene
1. Ens Cnn
Parun ek 1i
ruun marc⸗ n
Joanne ii
1) GCann e
e, All
gum nu er

eit, U 3
Cahtiin d
velten n
i, on emi
Un Angelo N
Cammnt .ai
co her ſurn
c, nildi
4 aimins 14
citet S

(004

.
tari

Cr M,

dun i,
Nencia 0 6
unquann ac
to
SaLOÜN T
Nn cincoł 4 6

e⸗

Gireum- bras. Ridet, lugétque David ſtoliditatem mo-

ſpecsio.

Matth.

Iſa. 26.

Picturæ

ebſcœna.

nitoris, qui neſciat cordis pendere libertatem
& ſenſibus. Vidiſti? Perüſti. Quævis illecebra
nocentior eſt Baſiliſco. Jugulat viſa. Imò non
unos tantùm per eculos venenum trajicit, ſed
per ſenſus quoſvis animam „ pudoremque
tranſverberat. Crediderim propterea Chri-
ſtum ſuam à corde abſtimifle ſecurim, quam
in ſenſus adigit irrevocabilem. Quod ſi ocu-
Ius tuus dexter ſcandalizat te, erue eum, &
projice abs te. Quam in manum pedémque le-
gem Judex ſeveriſſimus tulit! Qui tamen;,
quùm ſenſus diſſecet tranſgreſſores, Cordis non
meminit prævaricantis. Sciebat nimirum Do-
minus, peſtem omnem è⁸ ſenſibus in pectus
demitti, quæque è& corde expirat, nonmiſi ex
cis afflari, indique pectori. Securim pro-
inde, quamvis ramis intentare videatur, fi.
bris revera imprimit, quandoquidem nemo
ſertur in inviſa, incognitàve. Clamet proinde
David, Averte oculos. Nam ſi oculus fuerit
communitus, Arx cordis in tuto eſt. Nemo
de Curia, forôque dubitat, quandiu à portis
hoſtis arcetur. Salvator ponetur in ea murus,
& antemurale. Facultas quaſi data fuerat Sio-
ni, ut Chriſto pro poteſtate in urbis commo-
dum uteretur. Quo illa, non pro Regia, non
pro Curia, non denique pro Templo uſa eſt.
Illum moenium loco objecit hoſtibus, rata ſe-
curiorem ſe nunquam fore, quàm cùm ſtra-
gem propelleret à limine. Actum de vinde-
mia eſt, ſi flores deciderunt. Pudicitiæ flos
viret in ſenſibus, cujus in corde fruges matu-
reſcunt. Spes proinde nulla pudori ſupereſt, ſi
oculi defloruerint. Rideatis, quoties oculis,
auribus, ſenſibus libidini proſtitutis, ſeſe ani-
mus jactat impollutum. Nulla non exaret plan-
ta, ſi cortice ſpolietur. Non è& medullis ſuis
margaritum concha elaborat. Aliunde haurit,
quod convertat in gemmam. Rorem concipit,
quem brevi coquit in unionem. Et quèô ille
influxerit purior, eò nitidiorem ex ſe gem-
mam effundet. Nam, ſi ſanies delaberetur in
concham, aut in eam virus demitteretur,
glebam pareret, non gemmam. Tanti eſt,
vel in officina gemmarum, qualis per hia-
tum humor in alvum oſtrei defluat. Id coquet
Cor, quod aures, oculive demiſerint. Si He-
lenam, ſi Galateam, ſi ſubmiſerint Hyacin-
thum, quis è tantarum libidinum effingendam
ſperet in corde aut pudoris ſtatuam, aut ſimu-
lachrum pudicitiæ? Anna, Suſanna & Judith
trajiciendæ per aures in animum ſunt, ut ex
iis Coloſſus ſurgat Temperantiæ. Quantùm in
præcordiis ſuis habet auri, gemmarumque
Terra! Nuſquam tamen vel unum ex auro
culmum egerminat. Id egeret, quod accepe-
rit. Pro grano ſpicas rependit. Quod ſi tantis
foœta opibus Terra, unam nunquam gemmam
Parturit, id tantùm mixa;, quod illi commi-
ſerit ſator: ſteriliſſimum animi ſolum daturum
putamus honeſtatem, quam ſenſus in corde
non ſeverint? Quot ſuperſunt concretis in ve-
ſica lapidibus, tantæ pares calamitati! Uno
tamen ſaxo funda jacto concidit Philiſthæus,
qui molam, penè dixerim, intra præcordia
viſcerâque abditam, gemens quidem, ſed ſu-
perſtes, pertuliſſet. Adeò exterioribus deſpe-
Tatiùès obruimur ærumnis, quam internis.

Ethicæ Comment. Tom. IV.

Stromatum, Lib. VI. —

329

Er erit in tempore illo: ſerutabor Jeru-
ſalem in lucernis. Soph. I. II.

Cohorretis * Et divinitatis expavetis, ut vi-
deo, ſeveritatem, quæ cenſuram aget tàm
exactam, ut Sionis vel minuſcula ad lumen
ſit lucernarum eductura in lucem. At ego
non Cenſuræ exhorreſco perſpicaciam, ſed
ſcelerum magnitudinem, molémque crimi-
num reformido. Nam enormia adeo flagitia
ſunt, ut circumlatâ laternula, deprehendi
poſſint. Vix obeliſcos noctu videmus, quùm
in Sole atomos dignoſcamus, Ideò Deus,
cùm non Sole ſibi opus teſtetur eſſe in cen-
ſura Hieroſolymæ, ſed ſufficere lucernulam
fateatur, quis non videat enormitatem hincd
criminum deſignari, quæ ſubluſtri adeò lu-
mine nequicquam quærerentur, niſi mole ſe-
ſe proderent ſua. Quod ſi Hieroſolymeæ ità
ſcelera grandeſcunt, ut ad lychni intermor-
tuam lucem agnoſcantur, quam procera Ba-
bylone futura ſunt vitia, ubi non Jordanis .

Cognitia
ſui diſi-
cilis.
Omnes ſiss
mus im-

berfedti.

qui flagitia eluat, ſed Euphrates procurrit,

qui ſuo cœno facinora oblimat? Nec Coelo
ſua deeſie monſtra videmus, qui angues ibi
ſerpentéſque miramur ex aſtris coiiſſe, At iſta
poëtica. Illud ſanè indubitatum, plenum an-
guibus, feriſque linteum è& cœlo ità Petro ſub-
miſſum, ut vel affuetus phocis, cetiſque vir,
vel eorum non ignarus, expalluerit, timue-
ritque plus cœli dona blandientis, quàm du-
dum exhorruerat monſtra ſeſe maris oppreſ-
ſuri. Vel Columbæ, quam Sponſus vocat im-
maculatam, non pennæ modè infuſcantur, ſed
ità atratur mens, ut ignorans arguatur, & abi-
re jubeatur, mi, ſui conſcia decoris, quid
Sponſo debeat, intelligat. Ni ignoras te, pul-
cherrima mulierum, egredere, exul ſcilicet &
pulchra. Adeò nec decor, quamvis eximius,
iis maculis caret, quibus extergendis, non ful-
lonià opus ſit, ſed ſupplicio. Quod ſi ex Arc4
Noë Columbam profilire videmus & Corvum;
quis dubitet ſanctiori quoque animo non deeſſe
appetentem carunculæ motionem, quæ ità a-
volat, ut Corvum imitata, nulla ſpe, votoôve

Act. re.

12.

Can. I.7.

Eramen

poœnitudinis ad Cordis arcam revertatur. Et zenſeien=
Columbas quidem noſtras reduces habemus ad tie.

arcam, hoc eſt, cogitationes, actionéſque non
improbas revocamus, revolvimuſque perſæpè.
At facinora, appetitioneſque procaces è corde
quidem emittimus, non autem illas ad cor re-
ducimus, tam malorum immemores patrato-
rum, quaàm ſumus bonorum memores non a-
ctorum modèò à nobis, ſed deſignatorum quo-
que, nec agendorum à nobis. At iſthinc Cor-
vus emiilus; ideéque non mürum, ſi, qui non
adeſt, ſed adfuit, non animo hæreat, ſed avo-

larit ex animo. Ideò Cor noſtrum Jonæ malim §. Jonæs.

comparari navigio, quàm cum Noëmi Arca

componi. Ex hac enim jam Corvus abierat:

At in navi transfuga perſtabat; & , quod ſtu-=

eas, is tantum qui dicebat, Hebræus ego ſum,
60,/ Jon.

& Deum oli ego timeo; is, inquam, unus ma-
re ciebat, cœlo repugnabat, & deſignabatur
ad Cetum. Si illum audires, unus cenſendus
erat præ omnibus Juſtus. Si elementa diſqui-
reres, nemo, præter illum, damnandus ci-=
tabatur. Adeò in cordis cymba, quæz Deum
plus ſonant, inviſiora ſunt Numini, naufragi-
que magis obnoxia. Sed ſe tandem Jonas failus

E e 3 eſt

I. 9.

eſt reum, clamavitque, Propter me tempeſtas
hæc grandis ſitper vos. Quàm enormis reus, cun
puniendo ex Oceano lictor Cetus adducitur!
Et tamen tantus reus, unus præ omnibus cir-
cumciſum ſe jactat, ſiderâque ore aut eructat,
aut circumfert. Hebræus ego ſum, & Dominum
Deum cœli ego timeo. Sed qui fidei ſtaterem
expromebat ex ore, mox adulter quaſi num-
Jonas i- mus Ceti ore abſorbebitur; ut, quem fornax

Ibid.

Ibid.

mρς divinæ juſſionis non excoxerat, eum Deus
gitationu —. „
malar. Coqueret pelago, Piſcis alvo, quaſi uſtrina

Excuſa- artificis repurgandum à ſorde. Verùm ſuas il-
tiones fri- le maculas faſſus & pertæſus, quamvis ſerò;,

volc. ſerio tamen probéque eſt. Ideòque in mare ſe
Ibid jaci optavit, ut toto ſaltem elueretur æquo-
id.

re, quem Naamo foœdiorem malè fluvius ab-
Confeſſo luiſſet. Mittite me in mare. Sic enim plecti
Rure. debet, qui à cynoſura divinæ juſſionis rebel-
ait, cum in Navim aſcendit, fretum tranſ-
miſſurus per calcatum Cœlum, urbémque
Niniven proculcatam. Verùm, ut dixeram,
Jonas defectionem palam ſuam profeſſus eſt.
Timeo propterea, ne animi ſenſa noſtri in-
quinatiora Joſephum ſeſe eſſe mentiantur, tùm
quoque, quùm peccati, criminiſque ſui ar-
guuntur. Vox una, non Columbarum, ſed
Gen. 46. Accipitrum eſt: Furtim ſublatus ſum de terra
*5e Hebræorum, & hic innocens in lacum miſſus ſum.
Vox iſta, vox Joſeph eſt, qui candorem in
cœno ſervavit; qui Nilo adobrutus toto, quaſi
Jordane lavaretur, non Crocodilum extulit
intemperantiæ, ſed Columbam protulit inno-
centiæ; qui denique humi fratrum mampulis
proclinatis, ſuum ſtare juſſit compaginatum
& præceptis manipulum, non infectum modò
majorum lapſu, exempléque, ſed eis in ſui
venerationem, adorationémque compulſis. Pu-
Peœniten. dorem qui ita ſervat inconcuſſus, quamvis &
ie infi- fratribus ſtipetur flagitii peſſimi compertis,
α tol & improbiori urgeatur Dominâ, a qua præ-
randæ. ceps agatur in ſcelus, clamare poteſt, Hic
Ibid. innocens miſus ſum. Nam filii Jacob decem,
Patiétia. exortes licèt furti ſint, cujus improbè appel-
Gen. 42. lantur, id tamen muſſant: Meritò hæc pati-
mur, quia peccavimus in fratrem noſtrum. At
Tribala- doleo in 5ͤtggypto Cycneam audiri vocem,
nofren quam in Judæa nequicquam optemus. Prom-
2. ptiùs in luſtris, quam in ſylvis, frequentidſ-
que vox Turturis audietur; quòd Publicani
ſeſe incuſent, damnéntque fortius, quàm Le-
vitæ. Ergo ſtirps Abrahæ, niſi ad Nih ripas
acceſſerit, non exclamabit, fratrem licèt A-
garenæ ſubjecerit haſtæ, Meritò hæc patimur.
Urſis ſcelus deputant ſuum, dùm in Judæa
ſunt, agúntque cum Jacob. A Pharaone di-
dicerunt in ſuum invehi ſcelus; & quod;,
quaſi ſanctàâ, non tam velo, quam polymi-
tà convelarant, ſubmiſsâà fratris tunicâà ad pa-
rentem: jam, dirupto involucro, proſtare ju-
bent, lugéntque. Vide commentum. In occi-
ſi abs ſe hæduli ſanguine togam Joſeph intin-
Kerunt, ut eum Jacob crederet diſcerptum
à ferà. Non videtis, miſeri, alienæ rapto tu-
micæ ſcelus tegi non poſſe, & rubentem to-
gamn non impudicis patrocinia quæſituram,
ſed ſupphicia? Hæc dum agitis, agitis nihil.
Nunquam rubor opprimet pudicitiam. De-
bueratis exprimere cruorem e tunica, non eo
illam imbuere, ſi eam patronam optabatis
flavitio veſtro. Ecquando pudori rubor eſt ad-
verſatus? Niſi fortè apud impudicos adeò
corrupta omnia fateamur, ut tuendo crimimi

8. Foſeph.

Ibid.

Execuſa-
tiones fri-
vol«.

1**

Oliva

aſciſci vel rubor poſſit, pudoris alioquin pri-
mipilus. Tulerunt autem tunicam ejus, & in
Janguine hædi, quem occideran, tinxernnt.
Ita-ne? Ergo pudici tunicam plus roboris tra-
here poſſe putatis ex hædo, quàm è& Caſto?
Si rubere & Joſeph toga non didicit, quæ il-
lam bellua rubere condocebit? Fruſtra tin-
gitur, quam pudor non intinxit. At quam
ſapienter erraſtis, proditores! Nam quùm
hædus intemperantiæ ſit hieroglyphicum, uno

ſanè tantüùm hædi ſanguine interitum benè

Joſeph deſignaſtis. Qui enim Leones non ti-
met, hædo ſuccumbit. Is ſiquidem pudor
eſt, ut non laniatu interire ſe poſſe arbitre-
tur, quem ſola perdit, proditque intempe-
rantia. Vivit Caſtitas, quamvis diſcerpatur;
ſi verò lenocimis titilletur, non vivit. Re
Joſephi funus hædo meliùs, quam Urſo ger-
mami parricidæz adumbrarunt. Qui, homi-
num more, ſuum facinus hædi ſanguine lo-
ricarunt, ut à Patre nec peti poſſet, nec
perfodi. Ità ſcelus aut penitus non agnoſ-
cimus noſtrum, aut innubimus, & obvela-
mus. A nullo non ſciuntur Judæ atque Da-
vidis caligines pluſquam Cimmeriæ, qui ad-
motas ſuis pectoribus aſpides non modò non
ſenſere, ſed quaſi Turtures adamarunt. Nam
Judas nurum adulteri damnabat, quam ipfe

corruperat. David veròô, raptor Bethſabeæ,

raptorem ovis addixerat laqueo. Adeò ſuæ
quiſque iniquitatis & architectus eſt, & inſ-
cius. Quod in Lothi horremus concubitu,
qui Moab & Ammon genuit, non ebrius
tantm, ſed ſopitus. Si hæc porrô non

ſentimus, quid, rogo, in nobis vitii ag-

noſcemus? Fornicamur inſcii, jugulamus im-
memores, prolem igni addicimus noſtram.
Ità cæcutimus ad vulnera animorum, qui
reduvias ità unguium exhorremus. Unus A-
dam improbitatem videri poſſet horruiſſe ſuam
& latitans & convelatus, niſi eam in ca-

Gen. 37.
31.

put conjugis tranſtuliſſet. Timui, e quod Gen. 3.

nudus eſſem, & abſcondi me. Mentiris, im-

10.

pie, & deliras. Si enim perizoma tibi & fi- Adanmi
cubus conſuiſti, quo modo nudus es? Imòô nuditas.

nudus efſe deſuſti, quem priùs nulla folio-
rum involucra convelabant. Deliras verò;
quod nuditatem Deo objicis tuum, novum
quaſi portentum, cùm nunquam non Deo
adfueris nudus. Times equidem, ſed quod
times, ſi noſcis, mentiris, furis, ſi igno-

ras. Oculos tu ſanè aperuiſti comedendo, ſed

cor excæcaſti, qui non vides nec te nudum
eſſe perizomate convelatum, & ſolà te pla-
cuiſſe hactenus nuditate. Cur non ais, Co-

medi, & Timui? Cur ais, Timui, eò quod Serupuliß

nudus eſſem? Vides, quæ non adſunt,
ea caligas, quæ inſunt tibi. Cur nuditatem ve-
reare, quam non Lu tibi, ſed Deus tibi indi-

derat? Nimirùm flagitium aut non agnoſci-

mus noſtrum, aut agnitum diſſimulamus. Ea
verò mente, oréque volvimus, quæ criminoſa
. . 1 1 .
non ſunt. Timui, eò quod nudus eſſem. Audi
pudicum! Heluatur, nec timet. Tectus eſt,

& ad bebetes ad

vera cri-

mina.

& extimet nuditatem. Illic ſanè trepidaverunt Pl. 13. 3.

timore, ubi non eſt timor. Etiam cùm videmur
fœditatem agnoviſſe noſtram, non medullam
ſceleris abhorremus, ſed pampinos. Et tamen,
qui tàm fœdè ad carcinomata hebeſcimus pro-
pria, in alienis puſtulis deprehendendis aut
Lynces ſumus, aut Argi. Quot in hominibus
univerſis notaverat ulcera Phariſæi acies por-
tentoſa!

,ttol
S.

7 (enu 1
lagl
i
en ,
od t⸗
Cüobtin
wbie
anſn
. ale int
hur nn
inenni
u o⸗
ſeli
Limm funn
ſulime J
t Eetne
61 iub,
ona te un
uvon con⸗
ſen Ni
W ſer tit

Prilimi ſont
Unenr kegt
u e ſis
1mn E wol

Ms laciiren.

. 77
n ſatmmur
Milllna,
ik ſelei epr⸗
Uni Mum
Auum lathet
Ipnhaümn
tebanr
Ahnllet ac
. khum cxuris
Aeſir nas
la At muet pro

1 lln D
t mitken
n in, Nam
En Nonſtr 1
6 1 igeng
Potionib

npri
Gire
enint 1. 4
n.
Cale
d .
rutn⸗
n
quin
nm,n
un ben
S on t.
en poher
le lbine.
e Mene.

I. Nen
n, honn.
ngune h.
oaſlet, N
non zonn-

.
88

& Cbrer⸗
itqnel.
e, ulat
U modo ne
arukt. Nen
Juun it
Bethlber,
0. Aded ſ
8 ekt, Knl.
3 Conelbin,
non eni
c pornd mn
dbis viii .
Ugolamun.
Inbs polrn.
morum; N
. Un- X.
horruike ſun
ſi eim in e.
nui, l u
Mentru, ir.
uds ! I’
us nole r.
Dehiras Neid
taln, Mojin
lvam Mn 1
lemn, le Gwt
rb, Ne
Conelenl ,
nec t ns
& CNt telr
non 45, 6.
Timui, 4 ſ⸗
adlun K,
ur nuditten ;
Deusthin
t nn

Stromatum, Lib. VI. 331

Luc. 18. tentoſa! Non ſum, ſicut cæteri hominum.
11. Quem iſthic exemit à vulnere? Mortales om-
nes flagiti arguit. Se verò omnium perditiſſi-
mum ita compſit, ut expictus gemmis Lucifer
videri poſlet, mſi à cœlo ſemper exulaſſet,
uod Satan aliquandiu tenuit, quamvis non
diù obtinuerit. Libet hic tentorium Jacob cum
Tobiæ caſa comparare. De ſuis enim idolis
Gen. 31. expoſtulanti Labano ait Jacob: Apud quem-
32. cunque inveneris Deos tuos, necetur coram fra-

tribus noſtris. Sorutare, quidquid tuorum apud

me inveneris, aufer. E Labani domo nihil a-
pud ſe Jacob reſidere arbitrabatur. Cùm re-
vera non modèò aliquid, ſed deteriora ſoceri
apud ſe haberet. Nec Ancillæ, aut verberones
Labani ſurripuerant Deos, verum uxorum
gratiſſima Rachel Syri monſtra & abſtule-
rat, & retinebat. Adeòè non immunis modò
es à piaculo, qui te jactas innocentem, ſed
ſentina te inquinat ſuperſtitionis; colitque i-
dola non concupiſcentia tua, ſed tua Contem-
platio. Tobias, contrà, balatu hæduli con-
Tob. a. ſternatus exclamavit: Videte, ne fortè furti-
21. vus ſit: reddite eum Dominis ſuis. Non puta-
vit vel à furto domum ſuam immunem efle
8.Tobias. Tobias: & quamvis filium probè inſtituiſſet,
uxorémque Annam textrina ſciret & otium,
& otü prolem flagitia evitare, ratus tamen
eſt infame in ædes ſuas, improbumque faci-
nus adrepere potuiſſe. Adeò nullius expertem
noxæ domum credidit ſuum, quam furacita-
ti, ſcelerum ultimo, obnoxiam ſuſpicatus eſt.
Viden' ut ſeſe deterrimos vereantur, qui
probatiſſimi ſunt; cùm eorum vel perfidiæ
obſtringatur flagitio Contemplatio, qui à ſen-
ſibus quoque ſuis quamvis abeſſe labem arbi-
trantur? Is profectò inquinatior eſt, qui ſe
putat ſanctiorem. Nec Bala, ais, & Labani
domo crepundia abſtulit? Rachel furax eſt;
nec ſigillaria apud ſe retinet Patris, ſed ido-
la? Palpamus, quaſi cæci, parietem, & ſub
meridiem patimur interlunium. Exſtat apud
nos idololatria, nec ſcelus advertimus. Quid
in te ſceleris deprehendes, ſi Monſtro litas,
& neſcis? Miramur excidio ſuo roiam gra-
tulatam? Latebat ibi ſaltem contagium. Nos
peſti ſupplodimus noſtræ. Quid? Nonne Iſaac
filio blandiebatur improbiori? Ifraëlem certè
diſpunxiſſet Iſaac è ſyllabo Procerum, niſi
ſe ferarum exuviis in Eſau Jacob aſperaſſet.
Gen. 27. Tu es filius meus Eſai? Nam, ſi Jacob es,
t d. 40. una te manet pro hæreditate ſervitus: Vives
40. . —.— . . .
in gladio, & ſervies fratri tuo. Hanc enim
nactus hæreditatem eſt Eſau; cui ea tantùm
reliqua fuit, quam tibi ſenex reſervaverat.
Quæ ſanè monſtra uti evenere in domo Iſa-
aci, ità frequenter in Juſti mente contingunt.
Nam & cogitatiomibus noſtris gratiores nobis
putantur illæ, dignioréſque benedictione,
quæ ſunt improbiores. Sedenim;, ut è flliis
non ſanctior eſt Patri gratior, ſed blandior,
& quamvis Eſaü, tamen ſi pulmentum paret,
ad gentis principatum deſignatur, ſpreto Ja-
cob „ qui ſapidius innocentiam condiebat,
duam aprum: ità animi noſtri ſenſa ea gra-
tiſſima nobis, quæ paſcunt, & palpant nos.
Gal. 6.7. Sed Deus non irridetur, qui deridet, ludit-
que nos, delatàâ per jocum ad Jacob hære-
ditate, quam Eſau labore, diſcurſuque per
montes venabatur. Nolo tibi fidas; nam, ſi
caligat Iſaac in fiio, & Tu in cogitationi-
bus tuis falli potes: agrumque plenum, cui

Cognitio

lui.

benedixerit Dominus, vocabis Eſau, qui non
candore animi Hlietum eſt, ſed eſt armorum
animique truculentid, ſenticetum livoris, ira-
rümque. Proh quantùm aberramus à recto,
in noſtrorum ſenſuum examinatione! Puta-
mus aurum eſſe, quod plumbum eſt. Vipe-
ram tractamus quaſi florem. Cometem, qua-
ſi aſtrum, obſervamus. Quid? Nonne unus
idémque infans & à Matre Benoni, doloris
ſcilicet filius, & à Patre Benjamin, filius Gen. 35.
nempe dexteræ ſalutatur? Quod ſi tàm malè ¹.
ominatus puer, qui vitam parenti eripit, tam Benja-
honorificè appellatur à Jacob; quis non ſuſ- min.
Ppicetur in cogitationibus ea fore non optima, Riesg
quæ nobis ſunt non ingrata? Ergo-ne Filius Td⸗er
dexteræ Benoni, quo nihil Matri ſiniſterius?
Quid egit infans, ut reſervatum victoribus a”,
titulum naſcendo mereretur, parentis ſeu car- ra, Fu.
nifex, ſeu veſpillo, & Patriarcharum ſine ſis Reli-
dubio Vipera, in lucem per funus Matris e- gioni. &
greſſus? Quæ illa dextera eſt, quæ ſibi ad Regularà

Sanitatis

vitam aditum, non per calcatam, ſed per oc- bſe, van-
1 1 J . tiam mi-
ciſam Matrem aperuit? Occidit, ut viveret, „
nuknt, ut

& filius eſt dexteræ? Quid in tentorio Iſraë- vivamus,
lis non eſt dextrum, ſi ſiniſter ne parricida profligar
quidem eſt? Et Rachel quidem Phœnixz eſt, fer vo, em.
quæ ſibi rogum paravit, ut proli cunas ex-
ſtrueret. At Benſamin è& Phœnice emerſit ut
Vipera, parentis interitu vitam emercatus.
Chananitidis eum dicerem Neronem. Sed Ne-
ro diu poſt ſe vivere parentem eſt paſſus, &
regnare perdiu. Benjamino nuſquam Mater Reelas:
ſuperſtes, nec filio regnum, & ſibi funus WS
aſcivit, innocentiorem, quàm Agrippina, afßnes.
nacta filium, non commodiorem. Cur ergo
Jacob tam ſplendidè puerum appellavit? Cur?
Filius erat, & eum ſeverat. Adeò quicquid à
nobis, & noſtrum eſt, nec diſplicere præ in-
juria poteſt, & poteſt ſupremo editum luctu
vel Ifraëli placere, quamvis adamatam Ra-
chelem oppreflerit. Proinde nemo ſibi fidat.
Nemo ad Sionis perſcrutationem ſuæ non ſuf- parentü
ficere lucernulam putet, quando parentis in- eblivio,
terfector filius dexteræ ſalutatur à Patre. Itaà
in filio caligat is quoque, qui Deum vidit &
coœlum.

i autem manus tua, vel pes tuus ſcan-
dalizat te, abſcinde eum, & projice
ahs te. Matth. 18. 8.

Et quâ ratione dextera præcidetur manus, Zelus in-
cùm ſiniſtra ſit vulneri recipiendo aptior, diſeretus.
quam infligendo? Nulla in ſiniſtra ad ferien- Invidia.
dum dexteritas, & vis penitus nulla. Imòô ad severitas
agendum imbellis cæteroque ſiniſterior ma- vimia.
nus, ad feriendum erit quàm aptiſſima. Ne- Compati
mo enim tam invalidus eſt, ut in alienum "eſcientess
exitium non ſit prævalidus. Hoc maximéè ſi-
niſtra manus poteſt, ferire nempe, & reſcin-
dere meliorem. Ad id muneris nullum hebes
eſt membrum. Reparandæ quidem, reponen-
dæve dexteræ ſeſe manus altera fateretur im-
bellem. At abſcindendæ vires illi adderet li-
vor. Ideò Dominus, etiam cùm amputandam
præciperet dexteram, ſi membris officeret
cæteris, non lictori eam præberi vult, ut
exſecetur, ſed in eam ſævire jubet peccantem
ſiniſterioris miniſterio. Et ſi dextera manus Matth.
tua ſcandalizxat te, abſcinde ecam, & proſice 5. 30.
abs te. Adeò quæ languent in commoda;
Ee 4 con-

2 32 Oliva —

Renova- Convaleſcunt in damna, plectendéque nulla
zie, G non manus eſt dextera. Quanquam inde quo-
Converſio que permotum crediderim Chriſtum, ut pec-
IEini volu- canti ſupplicium ſuæ dexteræ imperaret, quòd
srit. nemo a tranſgrefſore aberrantem manum poſ-
Hne ſit abſcindere ,niſi ipſe illam obtruncet. Nam,
Pœniten- quamvis à filio Pater ſervum abjungat impu-
tia vera. dicum, tamen niſi ejus filium depudeat, ab-
Filiorum ſentem alet, utetur exulante. Quot enim a-
nmssi„ doleſcentes extruſam à parentibus pellicem eò
ſaas amo- Chariùs amplexantur, quò rariùs, difficiliuſ-
re ducat. que interdictà ſibi Venere potiuntur! Nun-
Ssuperior quam Davidi Jonathas devinctus eſt arctiùs,
Rti quiſ- quàm cum ſe à Saüle abjunctum horruit à
Tueite 8 probatiſſimo duce. Pepigit ergo Jonathas fe-
0. 16. dus cum domo David. Et oſculantes ſe, eve-
Ibid. 41. runt pariter. Hanc Amoris meſſem Saülis di-
ræ in filii pectore nutrierunt, qui ardentius
Davidem eò coluit, quò exulis conſuetudi-
ne ſeverius Rex illum interdixerat. Ergo, ut
Davidem fruſtrà Saül execuit à Jonathâ, in
alienatum à ſe ſororium inclinato: ità nullæ
parentum minæ à filio ſervum abjungent,
niſi eum ſpontè abdicet filius. Malè dexte-
ram offendentem truncare quivis aggredie-
tur, quam ſolus à ſe benè juvenis amovebit.
Ibid. Abſcinde eaum, inquit, & projice ahs te. Hæc
mDortis arbor, ut propriâ ſecuri amputabitur,
ità alieno ferro non truncatur, ſed excolitur.
Si enim ſcelus non author, ſed vindex fe-
riat, hydram illud experietur efſe, non ar-
borem. A nullo exſcindi poteſt flagitium,
niſi à quo conſitum eſt. Unus ſe poteſt Sam-
ſon & alligare & vincere. Tandiu fruſtraà il-
lum aut conterranei, aut hoſtes vincient,
quoties non ſuæ ipſe proditor fuerit fortitu-
dinis. Samſon a ſolo capi, cædive poteſt
Samſone. Ità ſcelus à ſceleroſo poteſt dunta-
xat expungi. Ut enim fabulati ſunt Græci,
cæſo ab Achillis haſtà nullum ſuperefle phar-
macum, niſi ab eâ cuſpide, quâ vulnus hia-
verat: eâdem planè ratione aboleri crimen à
ſolo poteſt authore. Repullulat aconitum,
quod ſator non excaudicat. Proinde curan-
dim eſt, ut ſuum curet vulnus, qui ſe trans-
fodit. Tute peccante dexterà multes oportet,
quam ne eæ quidem ſecures detruncarent,
quibus COetæum nemus ſterneretur. In cujus
ſanè philoſophiæ argumentum videmus fac-
tum, ut aà frigentiflimo Libano exciderent
Cedros ii tantum, qui Montem accolebant.
4. Keg.5. Fræcipe igitur, ut præcidant mihi ſervi tui
65. Cedros de Libano. Nis enim, quomodo non
eſt in populo meo vir, qui novit ligna cædere,
ſicut Sidonii. Hæc cùm Salomon perſcripſit
ad Hiram, nobis quoque ſapientiſſimus Prin-
ceps præſcripſit cupiditatum rationem ex-
ſcindendarum. Quemadmodum enim benè il-
li Cedros cædunt, qui Cedris agnati, adna-
tique ſunt, diuque eas excoluerunt: ut ſci-
licet per eos cadant arbores, quorum potiſ-
Morzif- ſimum operâ ſuccreverunt: Ita lenonem a-
gatio paſ, mandet qui eum domi aſcivit: ſicarium pro-
Bonum. ſcribat, qui eum fſcripſit: effuget Dalilam,
Tyro ve. qui illam advexit. Alioquin, ut myrtus vi-
rus. ret decacuminata, & fimo ficus reviviſcit:
ità objurgatæ à parentibus peſtes recrudeſcent
Faber in filio. Abortiunt tonitruo Conchæ. Cervæ
Ba ſortn. tonitru pariunt. Non eſt gemma ſcelus: fe-
ra eſt. Ideoque, ut anguibus ſaginatur, ità

na ſpiri-
talis. fulgure abutetur ad prolem. Putas quati poſ-

2
, erten
ſe terroribus facinus? Lactatur fulguribus, & u
minis viret. Interior ſatis eſt fulgetra, ut cri:· tne
men conſternetur; cui nec pallorem fulmen niet a
inducet eminus intortum à Patre. Tunc eſt ſiva
ſcelus fulguritum, non cuùm à tutore percel- *
litur, ſed cùm à peccante adoleſcente pervel- du⸗ n
letur. Unà peccantis lachrymà facinus inun- llee
datur: quod alluvione vix maderet externa. ⸗
Triticum intuere, quâ rabie terræ creditum ſn z1
corrumpatur. Obruitur humo, exeditur hu- 1 u
more, diſſolvitur imbribus. Attamen, tot Slalit an
hoſtibus eluſis, cariem evincit ſuuam, & G& eſtite -
ſepulchro, olerum quaſi phonix, emergit au- , en e
ctiori prolis fœnoré multiplex. Nimirùm ſæ- 6 Aun
vitum in illud eſt, non in ſe Triticum ſæ- rae
„, eta

viit. At in horreo, ubi ſeſe granulum corru-
perit, præſervari à carie nullis flabris & fla-
tibus poteſt. Adeò non poteſt non interire tot
munitum pharmacis, quùm ſe perdit; nec mo-
ri poteſt tot oppreſſum machinis, quùm ſe.
met frumentum non profligat. Interitum à ſe
ſemina timent; quem à cœlo, à ſolo, ab ele-
mentis non patiuntur. Natura iſthæc criminis
eſt, quod ferienti Adamas eſt, éſtque vitrum
criminoſo. Teri propterea ſcelus debet à quo
nutritur, in illud fruſtrà Patrefamilias ſævi-
turo. Is tantùm abdicat intemperantiam, qui
eam adoptavit. Uni præceptum eſt Abrahæ,
ut emitteret Iſmaeëlem. Et quidem eum ode-
rat Sara, optabâtque amandare. Verùm nun-
quam à domo fugam imperavit ludioni. Per
virum ejici eè tentorio voluit, per quem eru-
perat in vitam. Ejice ancillam, & ſilium ejus. Gen. 21.
Cur rogas, quod tute exequi potes? In tua 10.
eſt Agar manu, utere illà pro arbitratu; &,
ſi libet, aut in Ægyptum remitte contuma-
cem; aut pervicacem damnato ad beſtias. Ec- Gen. 16
e ancilla tua in manu tua eſt, utere illà, ut 6
libet. An non Abrahami hæc ſunt jura, ſci-
täque pro Te? Tuum proinde eéſt, averrun-
care libertam cum filio. Haud, inquit Sara,
eam ego ablegabo. Nam in fugamà me fla-
gellis acta domum brevi reducta eſt. Et,

quod mirere, ſuaſu illa cœlitis repedavit. O- t D, t
pus eſt, ut contumax filius extrudatur à Pa- Ciniu entn
tre. Tunc enim, ſine ſpe ulla reditus, exula- G atbi ſe
bit. Sapienter ſanè, ſi ad expiationem ſcele- Ne un *
ris emigratio Iſmaelis traducatur. Siquidem um nmnſ
ſcelus, ſi dominantis exigatur imperio & cor n init
dibus ſubjectorum, redibit brevi. Aderit enim nat'
Angeli præ ſe ferens ſpeciem fucata Pietas, a .
quæ revocet amandatum. Quod ſi authorem n
criminis pudeat, illudque abigat: nullus in ⸗R t,
mentem reditus ſperandus eſt ſceleri. Tantillo M ln an
peccantis angore jugulabitur facinus, quod non enb übugnen
tela, ignéſque conficerent imperantis. Vidi- n le
ſtis non ſemel, arbitror, in impoſito Italiæ kein
jugo enormes, procerâſque Caſtaneas. Has d 1
infractas turbinibus, & ignibus in tentoria ſact hen
fornicatas miramur frondere feliciter, & quaſi düuen lru
arborum Salamandras in rogo vivere; imò Arbores 8 agtilent
alienæ Propagandæ vitæ frugum horrea ex ſe cian nſagin
fundere eâ ubertate, ut flammis non uſtæ, Sus gtue I
ſed rigatæ videri poſſent, niſi in trunco ca-.
meræ caveæque incendii veſtigia extarent. i egteren
Ludunt immortales Plantæ de ſuo rogo, il- e in
luduntque Prometheo; ſtupéntque, tàm ci- er Ninin
t0 arſiſſe Troiam ſubjectis ab Equo facibus, N ikn ltr
cum ipſæ, non ſuperſint tantùm incendio, uſ Miabi
ſed foæcundentur in flamm. At ignibus inſul- leke e
tantes, ſtillicidio videas defrondere, & ſa- ntui n
nie . ur
Wl nn⸗
nn wi⸗

N, §
tni
lIme
Percc,.
e ent.
dig inn.
eten
Ckedlln
edinur .
men, tn
un,
Enelatir
humnünk.
nnmn .
lumann.
n inetie n
menn
un k.
dtertumi E
ſolo, dder
hec cinin
lile in
debet4
umilins ſei
alktain,1
nek Auke
lem enn d⸗
Nerimm.
t lüdini k
per Spen er⸗
G Pluneet
potes! Imu
Atbittatn;
hitte connmr⸗
utere ilt,
ſunt lt
eſt, Nen
l, ingit dun
ugama ne .
duch ek li
tehelnt 0
Atrudamri N
tecitus, a
piationen le⸗
inn. Siguie
inheid een
evi. Acentenu
n an Lie
od N auhont
biget: lnn
ſclei lId
eng,aun
mpetant⸗ 6
n nſoln
Ctkunes H
mibos in nn
Eelcier,

Stromatum, Lib. VI. — 333

mie pertenui ad interitum emaciari. Nimirùm
nulla tam gravis eſt peſtis, quæ ſi arbori ex-
tima ſit, eam conficiat; nullaque intus tam
levis eſt caries, quâ planta non pereat. Vivet
ſcelus in objurgato, in vincto, in excrucia-
to, tortéque à parentibus filio; quod in ado-
leſcente non vivet, ſi animo, mentéque com-
pungatur. Suum debet facinus odiſſe adoleſ-
cens, ut profligetur, victurum in ſupplicio,
ſi ab alio, quàm ab authore, torqueatur.
Correſtio Evaluit contra libidinem prodigus, quia im-
vera quæ probitatem ſuam ipſe damnavit. Saul, con-

namſit. tra, in criminis odium adactus à Samuele,
Amore
duci.

relapſus in cœnum eſt, viruſque reſorbuit;
quod violentid torcularis e corde Regis ex-
Confeſſa preſſerat Pontiſex. Heli quid extorſit aà filiis,
ri indiſß- quos cavere juſſit à rapinà victimarum ? In

ereti. fiagitio perſtitere reprehenſi,; & vocem Pa-
Zelasa tris, quam cordibus excluſerunt, in eas mer-
2 . ſere ollas, unde armos fuſcinulis educebant
ſe! . heluones contumaces. Quanquam vos ego

Contritio cur moror? Meditantem fratris Ccædem; fre-

melier mentémque Cainum convenit Divinitas, blan-
4 / . X —
uamn deque primum correptum, ſeverè tandem mo
Correltio.

nuit, ut incceptis deſiſteret. Dixitqué Domi-
Gen. 4.5, nus ad eum: Quare iratus es? Et cur conci-
Renova- Jit facies tia? Nonne, ſi benè egeris, veci-

io ver . . . .
alngg. pies: Zn autem mals, ſtatim in foribus Pc-
— . -. . . —
gia, catum tunm aderit. His tonitruis non eſt Cain

revocatus a cæde, ſed viſus eſt in lanienam
excitatus. Nam digreſſlus a Numine; quaſi
mactatio ab eo illi demandata fuiſſet incogi-
tantis fratris, eductum in agrum Abelem tru-
cidavit. Adeò vox quoque Dei tonat incaſſum
contra flagitium, miſi peccator contra ſe fre-
mat, criménque percellat. In Achabum inve-
Gtus eſt Elias, & ſeveriflimis verbis, & ſup-
pliciis amariſſimis, & inmmmneris prodigiis,
adeò ut cilicio purpuram, & diadema Rex
cinere commutaverit. Verùm aliena authori-
tate in Rege ſcelus perſonari potuit; & con-
ſopiri, exſtingui, delerique non potuit. Quid
plura? In umus Achabi vitium pugnatum
eſt ab Elia, ut olim à Deo in Mundi totius
crimina deſævitum eſt. Imo dirius quaſlatum
eſt Achabi ſcelus, quam Mundi. Nam ſub
Noë und imbrium eluvione hominum planè
omnium compreſſa ſunt ſcelera. At in Re-
gem imbribus, ariditate, igne, cruoréque
PFlias dimicavit. Sed fruſtra. Neque enim Arx
criminis ea eſt, quam arietibus quaſſes, cum

ipfa ſeſe prodat, ſubruâtque, neceſſe fit. A-

lioquin nullis omninò machinis „ aut valde
perrarè, expugnabitur a Vatibus Cor Deun
Deut.32. in ſe deſæiat. Eoris vaſigbit gladius » G in-
25. tus pavos; Ita enim Cor Gapitur, uti à Tito
expugnatzæ ſunt Hieroſolymæ. Suberat Ro-
manus miles, ſtrenuus quidem ille;, & infia-
ctus. Verùm nequicquam Urbem tam arctà
obſidione cinziflent, niſiz ſe iplis diviſi ci-
ves contra ſe acrius pugriäffent, quam in eos
depugnaretur à, Tito. irum. intus lanmia-
1 fſcelus dehet à peccante, ut intereat;, ir-
riſurum cæterequi hoftium tela univerſa, om-
3. Reg. néſque machinas. Litantem Idolo Roboa-
mum vir Dei münis abſterruit, & ; ejus nn
tu dehiſcente altari, conſternavit. Quin imn
nantis ſibi Principis dexteram Vates in ip
Templo arefecit. Quo Rez tamen portente
à vincuhs dumtaxat Viri Dei revocatus eſt;
non autem à flagitio abductus, in quo ad-

uſque ſupremum vitæ halitum diſtabuit. A-

deteram, concidam, demutatus ege ſane;

deò nullis aut verberibus, aut verbis, aut
prodigis facinus atteritur, niſi ab authore
compeſcatur. Benè promde Dominus in ſuam
ſævire dexteram peccantem juſſit, alieno in-
caſſum ferro multandam. Ni autem manus
tua, vel pes tuus ſeandalizat te, abſeinde eum,
& projice abs te. Quam tu ſanè Domini juſ-
ſionem ſubterfugis, quòd ab ictu peccantis
dexteræ abducaris navateæ dudum a manu o-
peræ beneficio. Eam ego amputem dexte-
ram, quæ me non ſemel juvit ad vitam? II-
lum ego ſervum eſiciam, quo ſub Chriſti
ſignis commilitone ſum uſus? Socium ode-
rim, qui me diu in caſtris continuit pudici-

der vi im-
probi, &
Amici
improbi
dimitten-
di, olim
licèt uti-
les.

Autlicti

tiæx? Continet-ne te ille modò ſub labaro franandi.

temperantiæ, an pudoris transfugam in præ-
torium libidinis traducit? Traducit. Ergo ab-
dicetur. Sed juvit ? Jam nocet. Leunculo
blandimur dentienti, dentatum catenis vinc-

Paterfa-
milias.

Seandalo=

Is. Ocymum per æ*ſtatem carpimus, na- le ejicien-

ribuſque admovemus in ſolatium corlhi gravio-
ris. At ſi laterculo ſuppoſitum olus in Scor-
pionem manè videris deformatum, num eum
naſo ſubjicies, quòd eo nuper recrearere 5
Olere utebare; monſtrum faſtidis. Idem in
amicis ſerves oportet. Utebaris conſuetudine
probi; contagium improbi reformida. In E-
lephanto ebur horremus: ferit enim, & la-

cerat. Erutum monſtro ebur adamamus, &
emimus. Gemma enim eſt, ornatque, non

vulnerat. Ita iſdem & accerſendis impendi-
mus patrimonia & avertendis penè vitam pro-
digeremus. Quod ſi Ebur; quùm ê feræ ore
ad ſtragem progreditur, refugimus, quòôd la-
ceret, idem veròô inter chariora retinemus
exemptum belluæx, quèòd candore pacem de-
ſignet: cur non ſervum & faſtidiamus con-
tumacem, & pudicum honeſtemus? Non
quôd olim tibi ornamento fuerit; nunquam

ideòô extrudi debet, ſi libertate donatus in li-

centiam tranfiliat, pileo abuſus pro galea;, in
thyrIOs vVir gis converſis, quibus tumere coœ-
pit verbero, ex quo iis livere deſüt. Nam
qui detumebat in plaga, tumorem hauſit e
cicattice. Quique ulmo implicatus fœcunda-
batur ut vitis, ulmo dejectus exſurrexit in Do-
minum & in labrufcam degeneravit. Nam fer-
me ſervi, ut in baculo Jordanem tranſmit-
tunt, ita in Nile cum pileo demerguntur.
Sunt enim Terræ fili, ut tellus; quæ ina-
rata ſylveſcit, exuberat veroò proſcifla; quéô-
que altius, frequentiuſque aratro evertitur,
purcioſque fimo adobruitur, eò lIatius, fe-
raciuſque egerminat. Tu ergo hberto blan-

diere contumaci, quod dudum gnavus eſſet

& frugi, qui non patereris in agro plantam,
ſi poma non præberet; quibus perdiu abun-
daſſet. Intuere ‚ut à ſuo Moyles baculo re-
fugiat, Virgamque ipfe ſuam averfgrur, qua
dudum & gregem ductabat, & niti Tolitus e-
rat, leu ſtaret in compaſéuis, ſen in abrup-
t niteretur. Nimniram enebat vVirgam, Vi-
peram exhorreſcit. goit, malut⸗ ver-
ſa eſt in oolubrunt, ur fugeret oyſes. Non
enim retinendum Iili putavit eſſé Daculum,
quòd. eum diu telilſer. Tracto „ inquit 5
virgam, non anghein. Berpentem ef non
virgatn. Si priſtinih anguis Hormaing reiump-
ſerit; à me quoque reinmetur. di vero in

me fibilaverit, & Virga Draco; in illum e-

Excantabo;

go pertonabo, Pfyllus & Paſtore.
89⁰ P l Ed

4.

Se Veritas
néceſſaria

Rex quos
evehat.

Dignitas
in indi-
griz.

ð

§ MWopſes.
Exod. 4.
3 .
Rex pro-
motos, ſa
degene-
venz ,ab-
jiciat.

1

334

in mutatum. Forma iſthæc eſt compeſcendæ,
moderandæque familiæ. Tamdiu uti Te tuis
decet, quandiu à ſe ipfis illi non degenerant.
Quod ſi deſciſcant, moréſque exuant probio-
res, de Curatore Vindex evadas. Solem co-
limus vernum, æſtivum fugimus. Tunc enim
in Ariete nobis miteſcit, qui, poſt Solſti-
tium, aut rugit in Leone, aut furit in Cane.
Nihil per æſtatem inviſius Aſtro, nihil ingra-
tius, in quo hyeme apricamur. Adeò nec Si-
deri parcimus, ſi urat, quo levabamur in bru-
ma. Quis putre non execretur pomum, quod
coctum exſuxiſſet? Cariem vitamus, qui ſuccum
adamavimus. Gratiſſimus Davidi Joab, ſed

2. Reg. cùm diceret: Pugnemus pro populo noſtro, G.
10. 12. civitate Dei noſtri. Dominus autem faciet, quod
bonum eſt in conſpectu ſuo. Initéôque prælio⸗
Syros funditus profligavit. Is ille eſt Joab, qui
expugnatâ Rabbath, Davidem evocavit, veri-
tus, ne quid de Regis laudibus detraheretur,
2, Reg. ſi urbem ipſe ſubruiſſet. Obſide eivitatem, &
12. 28. cape eam: ne nomini meo adſeribatur victoria.

Hæc dum caneret, à Davide amabatur ut
Cygnus. At, cæſo per dolum Abner, cùm eva-
ſiſſet accipiter, ſanguinem, quem ebiberat,
3. Reg.2. per jugulum regeſſit. Effudit ſanguinem belli in
5. pace. Facies ergo juxta ſapientiam tuam, & non
deduces caniciem ejus paciſicè ad inferos. Viden'
ut David homicidium non diſſimulet in Du-
ce, tàm bene de ſe, déque Hebræorum re-
gno tàam præclaré merito. Pugnax amabatur,
proditor militis deſignatur ad cædem. Nos ve-
rò homunciones, qui nihil præclarum geſſere
unquam, & domum, famaâmque noſtram con-
taminarunt, torviùs intueri neſcimus, diſſi-
mulatis in ignavo mancipio criminibus, quæ
non benè tolerarentur in laureato expugnato-
re provinciæ. Quis iſte languor, ac ſtupor eſt,
ut, quamvis te aulâmque tuam ſervus nebu-
lis, nubibuſque obduxerit, und ne quidem
fulgetrà audax velum diducas, quod inter-
ſcindere deberes, ac lacerare fulguribus? Ec-
quando fulminabis in peſſimos Optimates, ſi
mancipium pateris & ſacrilegum & impuni-
tum? Mihi, inquies, parco, non illi. Ne ſi-
quidem objiciatur mihi, quòd inconſultus de-
legerim Oeconomum, præeſſe eum patior &
peccare. T-ne Numine haberi audes in tuo-
rum delectu providentior ? Atqui Deus tanta
cum commendatione ſublectum à ſe Saülem,
præfectümque primum ſuo populo Principem,
& throne diripuit, ſceptrôque indignum pro-
nuntiavit. Pœnitet me, quòd conſtituerim Saul
Regem. A qua Deus ſæviendi mente nullis Pro-
I1. Reg. phetæ lachrymis inflecti potuit. Wſquequd tu

1. Reg.
15. 10.

16. 1. luges Jaul, cum ego projecerinz eum, ne regnet
lfluper ITſrae,? Quaſi Samueli Deus ediceret:
. Binos Huſtra fontes & tuis oculis exgurgitas,
Saul.

cùm Saulis lepram nullus poſſit fluvius exter-
gere Inquinatior is eſt Naaman, quam ut eum
atidicus Joerdanis diluat. Quin ex his aquis
ſecuris emerget ad ſtragem arboris infoecun-
dæ. Non eſt Saül, ut Moyſes, qui enatet è
fluvio. Pharao eſt Palæſtinæ ; ideôque tuis un-
dis obruetur. Non Tigliur aquis, quæ exa-
ruerint, Arbores, ſed corrumpuntur, In ſuo
Obſtinati. ſceptro portentoſus Jacob Jordanem iſtum tra-
pænizen- iciet, ut pertingat ad Reſpha ,utque à Rachel
tia negle- Penitus abjungatur, homo prorſus exoculatus,
a. quique ex longo jam tempore lippeſcit cœlo.
Suis ille lachrymmis, non tuis, meôs ignes re-
ſtingueret. Verùm cruoris ſitientiſſimus vir a-

Oliva

—

quas negligit. Neque odiſſet Davidem, ſi la-
Chrymas adamaret. Saulem luges, qui ſe non
luget? qui lachrymas non funderet, ſi habe-
ret, ſed effunderet? Qui cor ſaxeum habet,
quod nec flumina excavarent? Cujus impro-
bitas, quaſi Cete, gliſcit in aquis, non perit?
Quòd ſi Deus & Regum ſyllabo diſpungit, Palino-
quem ipſe primum in Principum elencho deſ- dia.
cripſerat: Te-ne adeò pudet palinodiæ, ut ma- Aulici
lis Draconem domi alere, ne videare admiſiſ- "hii ab-
5 jiciendi.
ſe, quem excludere cogerere. Quid? Nonne
ſummo cum cruciatu adnatum membris tuber
exſecamus, èê noſtra licèt carne coaluerit?
Carnem laceras tuam: & ſervum tuum non
eliminabis, ſi domus tuæ ſit ſtruma? Non par-
cendum lixis, ſi membris non parcitur. Hæc
reſecantur corrupta: illi improbi protrudan-
tur. Nolo te ſervi laborare faſtidio. Nolo æ- Servi 4
grum extrudas. Nolo ſenem amandes. At per- lendi α⅓
ditum quamocyſſimè perdas velim. Id enim Aulicis
Chriſtus imperat, qui pedem, non ægrum, d,
aut emaciatum, ſed ſcandalizantem abſcindi Tnie.
jubet. Ni ſcandalizat te, abſcinde ieum. Ad-
ditque. Et projice abs te. Non enim exſecuiſ-
ſe ſufficit, niſi procul a te divulſum mem-
brum amoveris. Imô non ait, Amove; ſed
Proſice, id eſt, cum contemptu, violentiâ-
que abjicito. Ut nimirum violentiaà diffringa-
tur, ne redire poſſit; & rubeat contemptu,
ne audeat erro remigrare. Projice abs te. Qui
enim ità viderit abjectum, reconciliare illum
tibi non audebit: nulluſque tam erit bardus,
ut ſervo utatur abjecto; quo ſanè uterentur
plurimi, ſi clanculum reciſum ità eum è tuàâ
domo emitteres, uti à fratribus Paulus per
Damaſci murum demiſſus eſt, non tutus
modoò & incolumis;, ſed fratrum ſtudiis au-

Ctior.

Vir erat in terra Hus nomine Job: &G
erat vir ille ſimpleæx & rettus, ac ti-
mens Deum, & recedens à malo.
Natique ſunt ei ſeptem filii, & tres
filiæ. Et fuit poſjeſſio ejus ſeptem mil-

lia ovium. Job. I. I.

Quid potiſſimum, primumque miremur Talenta
in homimibus, ſacræ Author Hiſtoriæ nos veriora
admonet, Virtutem nempe præ cæteris ad- Le.
mirationi, laudique eſſe debere. Non enim „,
in Jobo opes prædicat & libertos; ſed ĩſta, Rex quas
quaſt appendicem ſortis commemorat, poſt- evehet.
quam Heroem juſtum dixit & inhocentem. D
Utinam nos quoque probitatem in civibus Felivesns
honoraremus prirmim, ſtrictin opibus re- miremuf.
cenſitis, aut etiam neglectis. At, morum
omiisaâ probitate, ſolas in hominibus divi-
tias veneramur; gtantique facimus Senato-
rem „s non quanmti eſt, ſed quanti eum ha-
Peri faciunt fupelle? & genus. Secundo au- §. jel.
tem loco liberi reéehſentur, q&1 his potiſ-
ſimamn Civis honeſtetur, poéſt virfutes. Po-
ſiremum occupant locum Divitir, vix atten.
dendæ in Optimate. Huc, huc; qui fortu⸗ Politics
namin Politicæ famulatum adegere. Simplex
Jobis & dives. Job rectus & opulentus. Simhplici.
Quas geminas Virtutum Heroinas nunquam 1ofvics
non à ſe amandat humana Prudentia, opum verior⸗
quaſi contemptrices. Nihil enim cupiditati
ità reputat adverſari ut recti ſtudium, &
cultum

ſeeg Uenus
n Menu
Ue ehtuin

rcantnz.
Magnt; Ut:
hndrſre
1 rn Cebes
Ual of

le

hibe.
bet,
Inhro.
ent
ngnt,Ne
Nm.
Anie
N
18 ke
dbenn
uun
Nn.
Ir. H.
roten.
Mbers,
. Ather
IN ei
n egun 1
n Dnd;
eun. Al.
n exlkeil.
Aum wen.
Ande,
G, Wolendt.
i ſhrng.
tCntennn,
e A
nclliue in
m ennbudi,
ane Wetem
ita eume
8s Paulu
oN U
n ſtucdide

„

ine M:
ſelfut,
4 ſehen

Stromatum, ib. VI.

cultum limphicitatis. Etenim ſua tueri neſcit
Simplicitas, aliena neſcit occupare Juſtitia.
Fallimur tamen: nam Jobus Procerum gta-
tis ſuæ potentiſſimus utramque excoluit „ &
tamen opibus exundavit. Adeô nulli ita For-
tuna ſecunda eſt, quaàm cui Religio Pprima
eſt. Eratque Vir iIle magmits inter omnes O-
rientales. Quinam Vir * Is de quo dixerat:
Et erat vir ille Zmplex & rellus. Ad iſta quis
weſtrum ſubmuſſare audeat, coire Opulen-
tiam Juſtitiâmque non poſſe? At ego erum-
pentes ulterius lachrymas cohibere non poſ-
ſum. Magnus inter omnes Orientales Job erat.
Libet potentiflimi id temporis viri cenſere 0-
pes. En elenchum. Et juit poſeſſto ejus ſep-
tem milliz oviun, & tria mnillia Camelorum,
& quingenta juga boum „ G duingeniaæ Aine.
His potentiſſimi Viri opulentia circum feribi-
tur terminis, quibus nunc puderet Obpilionem
Eceleßiæ- adſtringi. Quis & patriciis non ſe pauperrimum
ftici, ſ Cclamitaret, ſi iis inſtrueretur opibus, quibus
svari fa inter Orientales Job maximus celebratur ?
enieg Porrò Jobo nulla fuiſſe feruntur ſigna;, nul-
medioric, læ tabulæ, aulæa nulla. Adeò etiam opulen-
Lusus. tiſſimi id temporis Principes horrebant ſpe-
ciem omnem;, apparatumque luxuriæ, ea tan-
tùm ſectati, quæ Natura funderet, præbe-
rétve mortalibus. Oves computabant in cen-
ſu, & boves; ac excolendo agro, compor-
tandiſve frugibus accommodata jumenta. Ubi
tunc thermæ, vivaria, Xyſti, veſtiaria ma-
rinis farta rapinis, & exenteratæ ſpoliis natu-
ræ non tam opulenta, quam monſtroſa? Con-
tenti tunc erant Proceres iis, quibus Paulus
Apoſtolicam egeſtatem circumſcripſit. T egi
cupiebant, & vivere. Quin Jobo aſinæ& qui-
dem fuere quingentæ, equus verô nullus,
nullaque biga. Quæ ſi habuit Jobus, ea certè
Deus recenlere noluit, quaſi aut non neceſſa-
ria Principi, aut Juſto non digna. Non mi⸗
rum ergo, ſi rectus fuifſe fertur „ omnem vir
pompam execratus. Porrò vir tantarum o-
pum, nuſquam de pecoribus ſolicitus compaſ-
cendis, quotidie in expiandis filiorum macu-
lis fuiſſe fertur attentiſſimus. Quod viri op-
timi ſtudium ii vellem obſervarent Patresfa-
milias, quos anxitudo exagitat tanta augen-
dæ pecumæ , & tanta in excolendis liberis
deſidia conſopit; ut, nec in annos ſingulos,
id erga filios bis præſtent, quod in natos, na-
täſque Jobus diebus ſingulis exercebat. Con-
Jurgènſque diluculo offerebat bolocauſta, pro ſin-
gulis. Niſi enim pro iis Agnos obtuliſſet, Lu-
pos eos Pardéſque pateretur. Hanc filhiis Pater
purpuram, non è& mari, ſed ex igne prome-
bat, cæſæ ſcilicet incenſæque hoſtiæ. Pro iis
cruorem effundebat victimarum, ut ne viri
ſanguinum eſſent. Tuebatur liberos non bella-
ci haſtà, ſed ſacro cultro; credebatque vic-
turos filios, ſi pro iis Deo caderet agna. Quò
inquinatiorem cruore aram intuebatur, eò
mundiorem ſibi fore domum augurabatur.
Quot victimæ imprimebat vulnera, tot in fi-
lis plagas obductum iri putabat. Cupiebat
damno gregis futuris Chriſti ovibus liberos
ungi. Si perdidero, aiebat, agnos, filios non
perdam. Agni quin fili erunt, ſi a me oves
delebuntur. Mira reparandæ familiæ ars, id
in gregibus perdere, quod in filiis perfici op-
tes. Nec id prætereundum cenſuerim in Jobo,
quem miror & honeſtatis tam anxium filio-
rum, & domeſticæ tam incurioſum jacturaæ ,

Ibid.

Ibid.

Divitiæ
nimia.

Avari

Ibid.

335

factæ per liberos. Non cauſabatur quotidiana Filieram
ſed verebatur læſi "Anacatio.

àa Hiliis inſtructa convivia;
Numinis inter epulas contumeliam. Non ſump-
tum, ſed crimen expaveſcebat epulantium. Ne lbid.

Jortè, inquit, peccaverint klii mei, & benedi-
xefint Deo in cordihus ſitis. Id tantùm ſenex 5. Zob li-
ſuſpicax verebatur. Nos rem prodigi noſtram beralis er.

doleremus a filiis, ſi convivium quotidie in- ga fliose
ſtruerent. Iſta Jobus aut permittebat liberis ſuis,
aut certè in eis diſſimulabat. Crimina verò per- Avari.
timeſcebat, ea quoque quæ latebant in flliis.

WNe forte peccaverint filii mei. Animadverte, Compati.

ut filios dicat, quos peccaſſe formidat. Non Suberior
enim ait, ne forté bibones, aut juvenculi itis.
exerraverint; ſed peccantes dicit & fſuos.
Quaſi dicat: Ad me ſpectant etiam peccan-
tes filii. Imò ex me ipfi traxere, unde labi
Poſſent in epulo. Ergo non abjiciam, quos ex
eo ego luto compegi; à quo caſus, diſſolu-
tiéque abeſſe non poflunt. Quin mei præva-
ricantur fili, quèd filii ſint mei. Qui, ſiin-
ſtituti ab alio aut attentius, aut ſanctius fuiſ-
ſent, obnoxii forſitan culpæ non eſſemt. Non
ergo abdicabo, putabôque alienos, ſi prola-
bantur, quos ego edidi in crimina proclina-
tos. Et & Jobo certè ut peccandi fomitem con-
traxere filii, ita peccandi exemplum nullum
deſumpſere. A nobis prævaricandi normam
liberi non rarô ducunt: quibus ità iraſcimur
in cœno lapſantibus, ut adfcititios eos vo-
cemus & exteros. TLui ſunt fili, quamvis
obſoleſcant. Quin ideò obſoluere miſeri, quia
parentem Te ſuum ſortiti ſunt. Expia libe
ros, non abdica. Piaculum in eis exhorreſ-
ce, non ſumptum. Imô, ſi Jobi liberalita-
tem examinaveris, attributas ſingulis filiis do-
mos, falniliâſque comperies. Adeò illis non
aſſes denegabat, non pecuniolam caſtrenſem
invidebat, ut, ſe vivo, necdum matrimo-
nio junctis ea indulgeret omnia, quæ nos æ-
grè in filis ferremus grandi ſtirpe oneratis.
Adducimus ità liberis habenas jam adultis,
uti eos frænabamus impuberes. Sed repagu-
la iis adhibemus tunc tantàm, cùm libera-
Hùs re illos domeſticà videmus uti. Nam ad
flagitia curſlum iis liberum indulgemus, Jo-
bo utrinque diſſimiles, quòd & flagitia ne-
gligunus liberorum, & eos quavis ſump-
tuum profuſione multamus, innocentiæ pro-
digi, & tenaces facultatum. Jobum æmula-
tus eſt David, qui Abſaloni tantum præ-
diorum aſſignaverat, ut, oves attonſurus,
convivinimn quaſi Regis inſtrueret. Qua de
pPompa nunquam Rex illum admonuit.
Peccantem amandavit à regno, reductúm-
que à ſuis velis amovit - adeò ut adoleſcen-
tem vitæ quoque pertæderet, mallétque ju-
gulari, quam tandiu amplexu Patris arceri.
Nunquam opum expenſas in Iſmaëlis, ſeu
phaleris, ſeu tunicis arguit Sara. Nunquam
verò non in illo eum luſum eſt execrata,
quo Iſaaci mentem in ſtatuarum cultum in-
flectebat. Sic Jacob moriturus Simeoni & Le-
vi filiis ſuis non exprobravit abruptum cum
Chananæis comunercium, opimâque compaſ- S⁸ Vacob.
cua violatæ impatientia Dinæ amifla; ſed
proditionem eis cædis objecit;, abuioique co-
arguit cultro Sacramenti in ſolatium ſtupri 6
vindicati. In furore ſuo occiderunt virum, & . 45.
in voluntate ſia ſußfoderunt murum. Maledi-
Stus furoi eorum, qitia pertinax. Hæc in filiis Severitas
viri ſominæque ſanctiſſimæ damnavere, non
63

opiritna- 3 3 liberis arguendo, quæ patrimonio, ſed
Vie cate- quæ Coœlo adverſantur. Scelus oderant in ſuis,
ris hrafe- non impendia. Non computabant, ſed dam-
*n nabant. E tribunali in filiorum geſta fulgu-
Zelus ob- rabant, non è telonio. In Sina dies liberis di-
ſervantia cebatur, ubi Lex lata, non in fodinis, unde
aurum exemptum. Sanctuario obnoxii liberi
cædebantur à parentibus, non crumenæ in-
feſti. An peccaſſent, non verò an prodegiſ-
ſent, quærebatur. Acceſſu quiſque criminum,
non deceſſione nummorum reus notabatur.
Suum in filio parens negligebat incommo-
dum, ſed Numinis injuriam vel exilio, vel
Eccleſia- cruore piabat. Quam illi judicii formam è
kica zu- Numine hauſerant. Etenim Deus conventum
riſaisio à ſe Cainum non eo reprehendit, quòôd ſe
SHSõ tanto Litatore fruſtraſſet, aramque ſuam Sa-
negligat. Cerdote probatiſſimo privaviſſet; ſed quòd
Gen.4,9 innocentem mactaſſet, & fratrem. Ubi eſt
Saperior Abel, frater tuus? Non quæro Sacerdotem

nee e u- meum ; fratrem abs te repeto tuum. Non
eiſcatur 8 viyis An
s eis doleo meas frigere aras, ſublato e vivis An-
2 tiſtite, cujus religione primitiva gregum mi-
hi litantur. Doleo tibi fratrem ereptum. Do-
leo inquinatum te ſanguine. Doleo mortem
aàa me defignatam hominibus, à te inductam
bid. in Mundum. Nunc igitur maledittus eris ſu-

per terram : qui ſuſcepit ſanguinem fratris
tui. Tui, inquam, fratris, non mei Sacer-
dotis. Nam licèt occaſionem cædis rapueris
ex altari, victurúſque fuiſſet Abel, ſi len-
tius ejus hoſtias incendiſſem: Te tamen ple-

cto occidione germani, non mei violatione,
ſacrificii. Non ergo mirum, ſi Jobus abſump-

tam in epulis pecumam non attendat in libe-
ris, quorum tranſgreſſiones ſcrutatur in pa-
tinis, & in calicibus expiſcatur. Irriſum à Poë-
tis Mamurram memini, quòd ad ſupelleéti-
lem grandem ſubjectam haſtæ cùm accefliſ-
ſet, fatigaſſétque diu præfectos, menſarum,
gemmarum, citriorum, eboriſque pretia ſciſ-
citatus, quumque omnia empturus videretur;
luxum ſuum aflſe definivit, duôſque & re tan-
ta calices emit, quos toto ipſe foro circum-
tulit. Id pleriſque parentibus accidit, qui ge-
ſta filiorum rimati diligenter, eos tandem ob-
jurgant ob perdicem voratam chariùs, oſtreâ-
que coëmpta, quanti hædus pararetur;, in ſa-
tiem familiæ univerſæ. Reticent profanata
nutibus templa; prætereunt inſalutatos in
compitis Sacerdotes; negligunt exarata in li-
bellis convicia contra pudicitiam; læſum ab
iis ubique Numen non obſervant. Laxiori per
eos clamitant tunicàâ patrimonium diſſipari:
& in deflorata Phrine non pudoris querun-
tur injuriam, ſed pecuniæ jactum impatien-
tiſſimè conqueruntur. Ah Viri ͤgyptiis bu-
bulcis quàm ſimillimi! Ut enim illi fabis o-
culos affigunt, non aſtris: ita hi non diſciſ-
ſam pudicitiæ tunicam lamentantur in filiis,
riliorum ſed prætextam lugent laceratam. Non ſce-
caucatio. lera reformidant in natis ſtolidiſſimi paren-
tes, ſed congiaria. In naufragio fori non-
nulli 6 genitoribus malunt perire Navim tem-
perantiæ, quàm jactum ex ea fieri metallo-
rum. Si contumacia nihili conſtet, filios di-
ligunt tranſgreſſores. Granditatem hi enim
criminis, non ſceleris, ſed impendui magni-
tudine metiuntur. Peccent, dum congre-
gent. Iis Draco gratior foret, quàm Olor.
Vilius ille eſurit, quam avis. Laceret, in-
ficiat, perimat, dum pretioſa non cœnet. Sed

Oliva

Anguis eſt. Eſt Anguis, at luto, ſeu olere
ſaginatur. Venenum frugalitate compenſat.
Quid me juvet Oloris candor, ſi largius quam
Aquila, heluatur? Coquit illa me Nix, quæ
æſtuat in ſaginam. Canit Ales; ſed dulciùs
nunquam, quam moriturus. Nulla enim eſ-
ca voci poſthuma erit, dum ſibi muſicus Phœ-
nix, non rogo parentat, ſed cantu. Ità ſanè
computat in inſtitutione liberorum non unus
Patrumfamilias. An Deo convicientur liberi
in convivis, nunquam cum Jobo explora-
mus. Id agimus tantùm, ne Arcæ fihi ſint
infeſti. Vox una Jobi eſt, Ne fortè peccave-
rint filii mei. Vox una parentum plurimorum,
Ne fortè fili rem inſumpſerint meam. Id enim
intereſt domus, non ne peccent, ſed ne vo-
rent, quod coëgimus, patrimonium.

Dentes tui ſiout greges tonſarum, quæ
aſcenderunt de lavacro: Omnes ge-
mellis Fætibus, & ſterilis non eſt in
ea. Can. 4. 2.

Verborum artifices humani ſunt dentes. I-
deéôque pro verbis in Sponſa dentes celebran-
tur. Hæc verò verba & Oves eſſe decet præ
lenitate, & detonſa præ modeſtia, & pro
fruge fœcunda. Nolo verba aut Leonem ru-
gitu æmulari, aut Taurum cornu, aut ebo-
re Elephantem. Oves ſint verba, quæ lac ex-
ſtillent, nullique minitentur. Ideò Favo vox
Sponſæ confertur exſtillanti. Favus diſtillans
labia tua, Sonſa. Non mel ſint, ſed ſtillent
mel. Ne ſcilcet, ſi copioſius profunderent
mella, ipſa quoque deliciarum copia quoquo
modo aut obrueret, aut læderet audientem.
Et mel quidem & thymo conficitur amaro,
& aculeo concinnatur ferituro. Ut nimirum

Lingus
eura.

ritualis.

Can. 4.
11.
Manſue-
eudo.

Injuris
ferenda.

clementia quoque noſtra inter conviciantes le- Clemen-
nitatem præferat ſuam, ab aculeo non pun- tiasſed G
Corredtio.

gere diſcit, ſed paſcere: cur nos quoque non
ns mella deſtillemus, à quibus cæſi ſumus Inimici
non ſemel? Sedenim plerique fulmina mere- dileiti-
rentur, non favos. Ita. Sed quærimus, non
quid illos, ſed quid te deceat. Quid tùm Ju-
das repoſcebat pro audacia, cùm Magdalenam
allatraret ? A Chriſto ne vellicatus quidem Manſie-
eſt; in ſepulturæ laudes exprobratione aversd zudo.
perfidiæ. Quo fulgure percelli debuiſſet Cain,
Mortis pronubus, & fratris parricida? Com-
ellatus amantiſſimè eſt, rogatuſque, quò A-
bel ſeceſſiſſet. Adeò Deus Judex ſupremus,
& vindex facinorum, tùm quoque miteſcit
verbis, quùm diſſimulare ſcelus non poteſt,
fulmina emiſſurus in perduellem, ſed ex Iride.
At iſta in Verbis promptiora. Illud rarius, ut Nobilitai
Verba Oves ſint detonſæ. Quis enim vellus
ponit in verbis? quis non genus jactat, & ge-
ſta? Quis facta ſubticet ſua? Utinam pleri- hemi F.
que, detonſo laneo vilique vellere, vellus non ci.
ſibi ſubſtituant ſericum, aureumve ſupponant.
Superiori ſæculo, Europæus vermis, ſerpen-
tem ſe non modò æneum, ſed aureum men-
tiebatur; dignus planè, quem Moyſes è ligno
ſuſpenderet in exemplum, terrorémque men-
tientium. Conſulari is ſe finxit genere ſa-
tum, affinémque Conſulibus, quamvis ma-
tre eſſet editus lotrice. Tu-ne Inſubribus
Comitibus ſtemmare ſociatus, qui & lotrice
ſubnatus, tunc mergi cœpiſti, quum in lucem
erymittere-

Correctio
mitis.

Arrogatm-
tia.

dermo ſpi.

tniiz uun enele
nmorn del
tr s) N 1
1 ſeru un,

e.

emd
1 Aün o
eUuimd, guaris

mi, dudun
Ayt Kcinorit

Hepum ſol
Mari
(ð5NRK

Dnimds ame

Inundil
HM 1 Mris oo
hen tun tt, co
lin Cmmm in
urum No tegte
n muni .
AuCnlu er
Anmunl eſt ſol
un Glcu

I
Nhelt
adn
N
Lenm
ſun Dh.
lul
Inn
Utur ihei
elblen.
t Perrgit
Umm
en llenn
un.

Gnn u
Ohnr

e 4

nt dentel
Gtes Celehne
le Cenſe,
leſn, Ane
ut Leorenn

8 Prolnin
n coſn gn
eret Adenne
nficitur anm
0. Ur mmm

e ulmm
vemmm,n
4. Oid mnl⸗
clm MA
Fellimn gncn
tobrnon⸗ Gel
i enottet
Grricci 4
gatllane, Git

fuder len

oce⸗ el
en el
delus

Stromatum,

emitterere? Et non pudet Cedris Libani adre-
ere vermiculum, quem ſi Jonæ cucurbita admi-
ſerit, exareſcet? Materni quo modo nitri tam ci-
tò oblitus es, ut finxeris agnatas tibi chryſocol-
las? Parens, ſi lotrix eſt, quas lodicibus detra-

hit maculas, eas imprimit generi, quas nec

Status Me-
dioeris Ju-

RKiduus.

Tagus extergat. Et genitricis conſcius tuæ
potuiſti in ſtemmata inſilire coronata 2 E
lumbrico quomodo Elephas evaſiſti, tan-
tum eboris & labiis projeéturus? Duces loque-
ris & Conſules, qui inter ſubulcos mater-
ni paternique generis balbutiſti? Unde tibi
& ſedimento fulloniæ coralium nobilitatis,

&e Unio Conſulatus? An genus ità tuum

cenſuiſti baptiſterio merſum, ut nunquam

crederes in lavacri oram nataturum? Fal-

tem ſperas tuam, tuiſque apprecaris! Cla-

leris: nam ſi ſecuris emerſit & Jordane, lo-
tricis non emergeret fuſtis & lavacro in re-
purgationem dedolatus macularum ² Quam
miſer es, qui tantùm & naufragio beatita-

rus es, ſi lates. Natm ſi tua ſe prodat ſtirps,
& luto deprehenderis germinaſſe. Alii genus
prædicant ſuum, ut putentur generoſi „ tu
non aliunde tuo generi claritudinem, quam
& latebris, quæris. An id eſt in Oves ver-
ba fingere detonſatas, Aquilas & Phœnicem
depilare, ut furtivis coloribus paludatus ſu-
per pennas ventorum ambules, fiaſque al-
tiſſimis par, dudum infimis ſuppar? Effece-
re alii, ut facinoribus ipfi ſuis inclareſcerent:
tu, quod nemo præſtitit, avis lucem ad-
junvxiſti, & remigibus ſatus atavis, tuo eos
reflatu in Regum ſolia provehebas. Adeò quod
genitoribus ſuis Marius Conſulatu ſeptimo ad-
lJungere non potuit, tu abavis tuis uno rap-
tim mendacio conciliaſti. IIlos è& villicis re-
rum Dominos ampulloſos Dictator renun-
tiaſti. At ventoſa nobilitas brevi difflatur; ut-
que plurimum intumeſcat Lacerta, Scorpius
tantùm erit à vermi; hoc eſt, qui medullà ſa-
ginari arborum potuiſſet, auctior factus pe-
dibus deteretur. Id certè accidit tibi. Nam
nulli notus, quandiù non invaſeras Solem, ut
primum te Aftris conveſtiſti, inquiſitum in
ſtirpem tuam eſt, compertumque, ſolum ti-
bi aut Cancrum in fullonià ſupereſſe, aut
Aquarium. IIlo regredi compelleris in craſ-
ſamen lavacri tum: Hoc obrueris, ne un-
quam in Confulum emergas affinitatem. Rup-
tus ranunculus eſt ſola bovis imitatione: Et
Vermiculus diluculi non rumpetur, qui in
Epidaurium ſeſe Anguem totis oli folh-
bus refinxit? Ergo, inquies, Vermis in
tantum ſeſe Numen elaboravit? Saneè ita.
Unus certé Comes, qui nec Anchiſem paſ-
ſus eſſet affinem, ignoti ſanguinis adve-
nam ultrò in generis ſocietatem admiſit. Ri-

debant, qui fabulam norant, triumphum

vanitatis, ignari utram plus ſcenam mira-
rentur captioſi, an decepti. Novam Primas
affinitatem circumducebat mendaci lætus con-
ſanguineo; cui reciproâ gratulatione afſul-
tabat impoſtor in lavacro fulloniæ purpu-
ram expiſcatus Conſularem. Hic mendacio,
ille facilitate peccabat. Hic fuco inclaruerat:
ille ianie, non muricis, ſed vermis, purpu-
rabat. Quis jam Corniculam neget impone-
re potuifle volucribus, quando Rhinoceroti
palam Vermis illuſit? Dat verba prudentiſſi-
mo Conſulari advena ſtolidiſſimus, & non
Minervam Sus, ſed Jovem Vermis inſtituit.
Ethicæ Comment. Tom. IV.

Lib. VI.

Tantum audacia poteſt, ubi ſeſe fallaciis lorica-
verit. Virilius Heva peccavit, quàm Italiæ
Socrates. Spe illa conſequendæ nobilitatis erra-
vit: Hic jactu peccavit nobilitatis. Illa ſerpen-
ti credidit: Hic Lacerto. Ur Dea fieret He-
va,» anguem pertulit Oratorem: Impoſto-
rem Prætor audiit, ut affinitate Plebeio jun-
geretur. Adeò ſagati Socrates adulatione mi-
ſeriùs potionantur, quàm cicutà. Eâ enim
epotâ immortalitatem nominis nanciſcuntur,
illa potulenti claritudinem generis ſubmer-
gunt. Edictis Provincias nunc attonet Conſul,
quùm ipſe impoſtoris fulguritus procumbat
in Vermi. Et ruentem quidem Icarum op-
preſſere fluctus, ſed fluctus oppreſlere vaſtiſ-
ſimi pelagi: Iſthic Præfectus ſimpulis & am-
pullis obruitur baptiſteri. Sciebat enim verſu-
tiſſimus impoſtor matermi ſordes lavacri nullo
poſſe nitro repurgari, niſi in eas demitteret
purpuram. Verùm lotricis infectum ſordibus
Oſtrum ruborem ebibit, non nitorem;, fulgo-
rémque perdit, non impertit. Miſeret me
Optimatis, qui Margaritarum conſanguinita-
tem inviſam habiturus, potuit affinitatem af-
fectare vermiculi. At non bonus vermis, qui
non diu hæſit in ligno. Nam ut ſe rhedæ af-
figeret Dynaſtæ, Chriſti ejuratà ſervitute ſe
Cruci refixit. Hüûc tandem appulit foœta Zo-
lo quadriremis. Infelix transfuga, ut mater-
ni undas lavacri evaderet, vitarétque gene-
ris naufragium ſui, Crucem excuſſit, hgnum-
que demerſit, ne mergeretur. Falleris, mi-
ſer; nam nemo naufragio propior eſt, quam
qui lignum abjecit. Et Jonæ quidem remiges,
ut lignum undis eriperent, vaſa undis dedide-
re. Tu veròô, ut aurum gemmaſque extrahe-
res, Crucem pelago demerfiſti. Vertiſti in
arundinem Crucem, quam non demiſiſti,
ſed in mare merſiſti, ut ſtaterem educeres
commentitiæ nobilitatis, & dignitatis, a te
non ſemel dedecorandæ. Nam Judex ad ex-
tremam Italiæ oram deſtinatus Delator conſtiti-
ſti, alienis lachrymis tuo riſui obſtetrica-
tus. Et non vides in naufragium incidiſſe te
fœdius in lachrymis miſerorum, quam du-
dum egeras in nativæ fulloniæ decumanis?
Infelicitas habebatur, parente prodüſſe lotri-
ce. Scelus eſt, Delatorem eſſe, & Arbitrum.
Ideone præfici cupiſti, ut viventes corrumpe-
res, quem tueri defunctos oportuerat? Sanè,
Vermis nullo demutari excantato pharmaco
poteſt in Bombycem. Nullo liniri poteſt opo-
ballamo Vermis, quin Lignum erodat. Por-
16 Teredines vilioribus contentæ plantis, ſe-
ſe abſtinent Cedris. Iu verò Teredo ea es,
quam infeſtam illæ quoque Arbores patian-
tur, quas morum probitas eximit interitui.
Faſtidis olera, & frutices ſpernis, iis adrep-
tans plantis, quas immortalitas obſignavit.
Tunc tantùm hederam carpis, quum Pro-
phetam intexit. Verùm excurſio iſthæc eſt ab
arrogantia tua in tuam ſævitiem. Hanc ego
id loci configendam mihi eſſe non duxi,
fictitiæ nobilitati prætextam contentus detra-
xiſſe. Angor enim, penituúſque conficior;,
quoties Te memini ſub umbra Crucis, ubi
pullatus Sol jubar integit ſuum, tantum lucis
attraxiſſe, quantum nemo militum ſub au-
rea Xerzgis platano protulifſet. Et unde am-
bitio in te luminis irrepſit, ubi Terram Cœ-
lumque obduxerant tenebræ? Suam nemo in
Sinai vertice nobilitatem non occulit, quà tu
Pf Carens;

carens, eam tibi affinxiſti. Lucem concepiſti è
tenebris, Areopagum in Calvaria pariturus.
Unde tibi inter Latrones Chriſto confixos Avi
Conſules emerſere? Unde latus tibi clavus in-
textus tôt inter clavos morientium? An Ro-
ſas & Chriſti ſpinis legiſti, qui tuos floruiſſe
mentiris, quos nemo non ſcit dumos extitiſ-
ſe, & ſepium tribulos? Num Crux in am-
bitionem te Curulis erexit? Nuditas te fortè
JIEsu ad conquirendam abavis purpuram ſti-
mulavit? Exuit diadema Heraclius, ut Cru-
cem geſtaret. Tu Crucem abjeciſti, ut menda-
cem lauream circumferres. Nec Te Deo ſiſte-
re potes, nec Cæſari. Nam Crucem projeci-
ſti, quam alter vitæ, coronæ alter prætule-
rat. Ominor, non vivet Vermis procul à li-
gno. Nec ominis irritum vaticinium. Deje-
étus enim & Cruce, vermis, omnium eſt lin-
guarum clavis transfixus. Utque ex eo edu-
ceretur aqua, non miles latus perfodit, ſed
cunas ſcriptor aperuit, unde non ſtellæ tan-
tum effluxere, ſed integrum fluxit fulloniæ
baptiſterium: ut ſcilicet, ubi primum hauſerat
ſpiritum, ibi quoque impoſtor deficeret occum-
bendo. Id ſané Mare Soli debebatur fabuloſo.
Neque enim expiari Lux poterat tot mendaciis
maculoſa, niſi in lotricis lavacrum condere-
tur. Is te ſiquidem manet duntaxat candor,
ut furtiva parentis ſindone involvare. Cæte-
rùm arroſam quis abs Te diu miretur Cru-
cem? vermis es.

Et tranſibit per eam, corruet, & eſu-
riet: &, oum eſurierit, iraſcetur, &
maledicet Regi ſuo, & Deo ſuo,
& ſuſpiciet ſurſum. Et ad ter-

ram intuebitur, & eccei tribulatio

& tenebræ, dißſolutio & anguſtia,

G& caligo perſequens, & non po-
terit avolare de angaſtia ſua. Iſa.

8. 21.
Eccleſzaſti. Infelix Sion, quæ, Deo ſpreto, ſuis adeò
oE“ civibus neſaſta eſt, ut reſpirare ab ærumnis
ne is quidem poſſit, qui eam tranſmiſſurus
Itentio intraverit. Nec Babylon tantum nebularum
trave. ex Euphrate ſubmittit, quantum Sioni Ce-
dron inhalat, ſi polluatur. Adeò nocentior
nulla eſt ſedes, quaàm quæ in cultum Nu-
minis deſtinata, Religionem aula, & re-
gno Templum commutavit. Olim ità mun-
Jer.44a. 3. dum vates attonabant: Viſitabo babitatores

Amos 1,8: terræk. Et diſperdam habitatorem de Azoto.
Clamat Iſaias. Jam non incoluiſſe tantùm fa-
tale eſt Hieroſolymas, ſed pertranſüſſe. Id
expenderent ii cuperem, qui Dei templo
in quæſtum abutuntur. Nam Deo nihil æquè
invum eſt, quàm Jeruſalem, ſi aliquando
paucorum vitio à religione inter thura, hoſtiaſ-
que deſciſcat. Quæ tamen ad Mundum non
incommodè transferemus, qui à Deo in ſuæ
Divinitatis templum eſt conditus. Nam &
coœli Dei gloriam enarrant, & elucida-
ta Creatura docet hominem ſcientiam, nul-
lumque olus eſt, quod factoris ſui præco
non ſit. Tranſibit, inquit, & corruet. Quid,
ſi hæreat, accipiet detrimenti, ſi perit Mun-
dum tranſeundo? Atenim nemo hærere po-
teſt, cùm tantum nobis liceat tranſire per
Mundum. Hinc ſtupor noſter arguitur, quos

Oliva

in præceps agit Mundus, quo diu frui non
licet. Atqui ſtant, inquies, plerique. Non id
futurum negat Iſaias. Ait enim caſuros eos;,
non cecidiſſe. Stant? Cadent. Tranſibit per Pelicitas
eam, & corruet. Quis ergo tam amens eſt, “.
ut deſilire in Mundum velit, quem nec poſ- Mundi
ſit incolere, & tranſilire cogatur, tranſitum maia.
ipſum caſu, ruinâque redempturus? Quid,
quod non erit miſer, ſi per mundum tran-
ſierit, ſed miſer eſt. In Hebræo habemus:
Et tranſibit per terram ipfam induratus & eſu-
riens. Audin'? Non eſuriet, ſed eſurit. Imò
tranſeundo, eſuriem aſciſcit, quâ procul à
Mundo caruiflet. Siquidem Mundi ſata, non Aulicus
ad eſcam, ſed ad famem excoluntur animo- , ).
rum. Sunt enim annona, quâ provocatur eſu-
ries, non ſedatur. Sequitur: Et cùm eſurie- Bibulatio
rit, iraſcetur, & maledicet Regi ſuo, & Deo milis.
ſuo, & ſuſpiciet ſirſfum. Duæ hic gemmæ la- 7
tent. Altera eſuriei compendia commonſtrat, Raeya
quando fameſcendo Regem abdicamus, & ura.
Cœlum intuemur. Ut enim Æ gyptus ſa-
tura Pharaonem pro Deo habet, & Co⸗
lum ſpernit: ità eſuriens Palæſtina cœlo ſup-
plicat, & Herodem faſtidit. Probat altera per- Ambiun.
rarò intra ſuas ſeſe ripas coërcere veſaniam
ambientium, quibus in Deum Princeps con-
fingitur. Maledicet Regi ſuo, & Deo ſuo. Rex
illis pro Deo eſt. Aut ſi pro Deo Aulicus Aule
non colit Principem, primas certè Regi, damna.
ultimas verò deferre Numini conſuevit. Re-
. . . . Eleétis
gi, inquit, ſuo, & Deo ſuo. Quanquam non ſaus.
alter à Deo ambienti Rex eſt, cui maledi-
cit eſuriens, & ſurſum ſpectans. Horret ta-
men animus, novum è ſeptuaginta Anguem
contemplatus, in oleribus floribuſque ver-
borum. Et erit ut eſuriatis, contriſtabimini, Baremum
& maledicetis Principem, & paterna. Ut vi vie
des, Paterna Deo ſucceſſere. Ubi enim vul-
gata habet Deo ſuo, ſeptuaginta vertéêre, pa-
terna. Ergo affinium jura ultra benevo-
lentiæ & humanitatis limites adeò protendun-
tur, ut divinis ea exæquemus, ipsique præ-
feramus divinitati. Deum enim expunxe-
re paterna. Maledicet Regi ſuo, & Deo ſuo,
idem ſonat ac, Maledicetis Principem, &
paterna. Heli certè, non paterna ſolùm,
ſed filiorum intemperantiam prætulit Deo.
Perorabant apud Senem cauſam ſuam filio-
rum Ollæ & Arca Dei; hæcque dolebat, ar-
ceri populos ab aris ob patinas Sacerdotum.
Vicere tamen lebetes, merſaâque eſt in cacabis
arca, quam Jordanis reveritus ſuas undas re-
ſorpſit, ut illa alveum tranſmitteret, nullà
ſuſpicione naufragi. Deo filii prævaluere
apud Heli; qui calce, hoc eſt, affectu de-
generi, Numunis hoſtias abjecit. Adeò nihil
tam vile eſt, quod ſi conſanguinitatem ſpe-
Ctet, ipſo Numinis ſacrificio, quo mihil divi-
nius in humanis, non præferatur. Vidi ego,
luxique ſeminudum equeſtris ordinis, mihi-
que animo amicitiâque conjunctiſſimum Chri-
ſti Servum diſcurſare fora, ſubire atria;
conclavia irrumpere, excubare velis, aris
exulare, pſalmis abſtinere, ut affinibus pur-
puram procuraret. Tranquillius ipſimet can-
didati togæ oſtrum appetebant, quam ip-
ſum raperet ſuis, qui omnia pro Chriſto di-
miſerat. Purpuram parcis prætexta eſurie-
bat, quaàam pannus; quique ſibi non retinue-
rat ſericum, affinibus oſtrum texto contume-
lhis everriculo attrahebat in littus. Is & vitæ
ſeve-

Aulic: ido-
lolatra.

fun uh
fin
iun Aelti
ie ſee
vSelu
Atin Ii
Pir 4
Hn m
en, gi
Stnes aun
in,Uhle
nch anleſin
Eiineno Hil
E onuetun
cett Lunn
n, e ten.
ai choelant
. MNoN
an Arlntes

n Cmntu
Pn popincnn
lend eckure
H Rauhe
1, an Moc
r kanietg.
enint Mobos
Wltuum
1 ſhiie
ahlr fummn
Nſrum)

i

Stromatum,

feveriſſimæ & fulgentiflimæ innocentiæ &
perſpectæ doctrinæ vir valdè venerandus, Or-
kin dinis ſanctiſſimi alumnus, alioqui ſummè ſe⸗
1 a Gtabilis, quaſi extra ſe rapi ac tantùm non fu-
t rere credebatur „cùͥm vel linum abs ſe cerne-
c 1 res abjicere » ſuis paludamenta quæſitùrum.
“ Miraris tàm ſibi non conſtans Babylone ſi-
mulachrum? En Sacerdotis probatiſſimi & te-
n ſteum corpus, & animum purpureum a
. ſui deſpicientia Cratetem, in familiæ glo-
* riam ardentiorem, audaciorémque Trium-
e viris. Si pedes inſpiceres, Mundus iis calcaba-
Monl tur. Si pectus rimarere, ultra Mundum furebat
kunms ambitio. Sibi uſque ad prodigium parcus,
un ſuis uſque ad portentum nullà ſatie inquie-
Namr iſ tus. Hunc mirabar Typhonibus non abſi-
bun eine t milem, qui, nubium abortus, Oceanum in
,lun Siphones acuminati non bibunt, ſed hau-
Gm. riunt, nihil è& gurgitibus retenturi, quos dif-
nmmnfhk, flandi confeſtim revomunt, ſummo Navium
unng, K detrimento. Hauriebat is quoque omma;, non
G)btus l⸗ ut is ornaretur, ſed ut ea in affines trans-
& (k. funderet. Eum certè fibris arborum contu-
Crloſ⸗ lerim, quæ terræ infixæ ſtercus ebibunt, quo
talenſer rami effloreſcant in delicias, pompamque fru-
Relmnn gum. An non Authorati Chriſio Viri per
imeſd , atria diſcurſantes Aulæ fimo obſoleſcunt,
Dn o. Ne non ut ipſi gemmaſcant, quos vitæ genus
Deo Aulck omni ſpe lucis interdixit, ſed ut Autum-
Cett Neg “ num gloriæ aut abortiant, aut pariant fami-
nlnert N. liæ ſuæ, ramis ſcilicet, non truncis? Squale-
lungue ns bis, miſer, in lacerna, dùm tibi junctus ſtem-
, Cli Mer. mate conſanguineus renidebit in murice. Cur
. Honett. ergo tranquillitatem infeſtas tuam, ut alij ve-
inta Agen lificent in gloriæ ſtationem, nullà tibi blan-
ebülge diente aurà , ut emergas e Charybdi ſanctæ
tritiniii quidem, ſed dejectæ Fortunæ? Biremis tu
tente. mihi videris Cæſaris tot fluctibus conflicta-
Ubi ennn il- ta, ut ille ad triumphum exicenderet, Joni
Terte,fr iterum illa remenſura decumanos. Tu re-
Ulua ber giæ fluctibus obruére, ut affinis appellat in
jed rotnin⸗ ſolium. Cantaturi tu Arionis Delphin es ;
,iie r qui, ut propinquum tui generis in littore
pun espumk. depoſueris, vecturæ pretium teferes mullum .
1,6 rßt præter pelagus repetitum. Ille ſubſultabit in
fjiren lyra, tu cum Phocis luctabere, alienæ pro-
Ctetoa Cin, curator ſecuritatis. Jic vos, non vobis, Jertis
Perenlt e aratra boves. Nobis illi frumenta ſerunt, quos
lun ir fœno ſaturamus. Quid pro exantlatis labo-
– ribus, deſudatiſque contumeliis accipiet à

conſanguineo alumnus Prophetarum, miſi len-

18 Cacetcon .
as N kraneu. teln aut ſoccum? Damnandus ſanè, ſi dam-

lve Aina

li nes Araneum. Sua is viſcera profundit, ſed
us ſuun. O Belgie in ventris illecebram fundit, ſed in ſuas lau-
fniten &Peeleſßa. tias exenteratur. Tu præcordiis tuis funem
fi en inen acſtringis, ut prætextam aliis ordi Ad-
n. Tabneve. gis, ut prætextam aliis ordiare.
eſ, l o onf: de, quod contorto è tuis viſceribus filo tuos
eci. M 4 leraa. e Labyrintho expedis, ſed Labyrintho non
gntimmen, niumn, Uni tu te infeliciter imphicas. Cæditur, effrin-
, gvo⸗ in giturque ſilex, ut ſomes accendatur. An non
aun. Ni, lapis inſaniam repræſentat tuam, qui, ut ef-
orm fulguret patruelis, & cædi potes & diflili-
aCiſinmn Te? Thymi amarorem glutit Apis, ut mel-
. ſbhte n la villico Paret. Tu dulcorem conſtipas tuis,
bare , curarum & fortè injuriarum veneno devo-
, S rato. Acuit illa tamen aculeum in flore, quo

é communit. Tu aculeo in amarore paſtio-
ms non armaris, ſed configeris, Hericio pro-

“ Fior quàm Api, imo verò utrique diſſimi-
Pinen .* e quando tergo tela circumfers non evibran-
Cbi n a, ſed tuæ famæ quietique immergenda, ob-
Nto n vVerſis in cutem tuam cuſpidibus, non aver-

Ethicæ Comment. Tom. IV.

Lib. VI.

ſis. Tu enim proſcinderis maledictis, quaſi
Domus Domini deſertor & transfuga, à ſtatio-
ne requietis abreptus in vortices Aulæ: is ve-
rô, cui Curulem fabricaris, evehetur, & por-
tum honoris ovans ingredietur. Huccine in af-
fines Amor nos urget? Et ſanè Amor eſt,
qui nudus eſt. Sed Amor non eſt, quem te-
la deſtruunt, non inſtruunt. Amor eo tan-

tuùm nomine eſt, quòd vel in ſenibus puer

eſt, & lippelcit in Argo. Porrò Adam pec-
cavit voto divinitatis uxori aſciſcendæ. Sed li-
gurivit & peccavit. Nos peccamus & abſtine-
mus. IIle tranſgreſſione nuditatem erat conte-
cturus. Nos prævaricamur, ut nudi perſte-
mus. Ille arbore navigavit ad thronum. Nos
Cruce velificamur ad ſolium. Cumque ille
conſortio divinitatis rapiendæ traheretur ad
pomum: Nos nullo honorum contubernio
mandimus ſaxa. Et miramini, ſi inſanire
eos clamitem, qui tot ſe dumis induunt,
ut Roſam ſerant ſuæ ſtirpis adoleſcenti, quos
furere nec ſanus juraverit Oreſtes? Littus
ambo inaramus, ſed libertatem ille metet in
ſabulo, Nos legemus in arena ſervitutem-
Potueramus in Odeo eſſe Cherubim; Boves
erimus in Regia. At iſta mitiora ſunt, quàm
quæ Vates enuntiat. Ille clamat: Paterna vo-
bis loco ſunt Numinis, & patria domus Deus
eſt veſter.

citis, quia poſt biduum Paſcha fiet, &
Rhiius hominis tradetur, ut crucifiga-
tur. Matth. 26. 2.

His clavis Cor Chriſti transfixum eſt in Si-
monis trichinio, antequaàm corpus ejus tri-
bus in Cruce clavis confoderetur. Et hi
tres quoque ſunt Clavi, ſed quam ferreis il-
lis diriores! Unus animæ clavus tota Crux
eſt, alter proditio, ultimus Paſcha. Paſ-
cha fiet, inquiit, ſed meâ cæde, non agni:
ſed rubri maris profuſione, non ſiccitate:
ſed binis & binis in meo ſanguine Pharaoni-
bus nataturis. Hinc enim me Anna Caiphaſ-
que demergent, illinc oppriment me Pontius
& Herodes. His tamen unus improbior, gran-
diérque meo pectori clavus Judas infigetur,
eò illis me ſævius diſtorturus, quò non pro-
cul me, ſed proximè transfiget, oris ſui
ori meo ſuffixâ cuſpide. Doloris porrò cruo-
riſque tanti non alia mihi tabula erit, præ-
ter lignum. Ergo Crux imminet mihi, & à
Proditore, & in Paſcha. Lux olim emi-
cuit, ut Mundus ornaretur. Paſchæ aderit
fulgor, ut Ego dehoneſter. Inter umbras ſæ-
vitum in Ægyptios. Ego in meridie mo-
riar & feſti & diei. Sed Ægyptum Moyſes
afflixit: Me Judas caſtigat. Quam mecum æ-
rumnoſius agitur, quàm cum Manna! IIlud ſi
gomor excederet, vermi dedebatur. Ipſe me
contraxi, & humanitatis tamen meæ dulce-
do à Dracone diſcerpetur. Paſcha fiet, ut
in Agni cæde condiſcam mei corporis la-
nienam. Agnum comedam, ſed ut vorer à
Lupo. Paſcha enim fiet, & filius hominis tra-
detur. Sed Lupus, quem laniat, Agnum in
ſua trajicit viſcera. Me Judas lacerabit, ut cor-
de excludat, & transferat in patibulum. Fi-
lius hominis tradetur, ut crfucifigatur. Qua-
lis is Lupus eſt, qui poſt Agnum Paſtorem
eſuriitt? Poſt agnum aio? Qui Paſtore ſagina-
tus in azymo, eum iterum oſculabitur, ut
Ff 2 lace-

g

chriſi
Paſſio.

340

bo raptim, oſtendamque patientis Domini la-
nienam fuiſſe ejus animo acerbiſſimam, Paſchæ

celebritate, Proditoris flagitio, & Crucis igno-

mimoſo ſupplicio.

Beati pauperes ſpiritu: quoniam ip-

ſorum eſt regnum clorum. Matth.

3. 9.
Cvenliio Si tam beata Paupertas eſt, cur Chriſtus
Hil. non ſuam nobis imitandam Paupertatem pru-
Matth. iI. .

29. poſuit, cùm ait, LDiſcite à me? Curve in
Humili. Matre deligendà Paupertatem præ cæteris

ak. non attendit? Verüùm & in ſe Humilita-
Paupernas temn, & in Matre reſpexit. Nimirum ex Au-
verior. guſtino. Paupertas Wiritus, inopia eſt Wpiri-
uum in corde nihil de ſe munificum opinantis.
RFent Plus eſt, nihil eſſe, quam nihil poſſidere.
vue non Anithi rarior egeſtas, quam Arcæ. Ideôque
ſpernan: quia rarior, quia difficilior, ideòs Coœlum te-
ct , . net, non habebit. Ipſorum eſt regnum cœlo-
Acfeötue Tum. Et ubi inopia iſta Spirituum datur? In
plus anen ed forté aula, ubi nulla ſimulachra, nullæ
gen ui⸗ . menſæ, nullæ tabulæ ſunt, multum eſt Spiri-
Sa⸗. tus. Imô quantum inde detractum gazæ, tan-

tum non rarò auræ ſubmiſſum. Jejuniis, inquit
Arrogan. Gregorius, atterimur, & mente turgemus. Im-
kia. pletis ventrem fabäà, & mentem ſuperbia, ni-

hil auri, auræ plurimum imponit. Spectabis

morientes homines à ſe relicere etiam marga-
ritas eliquatas, ſed aéris plurimum attrahere
contentiſſimo ſpiritu. Jejunant, ut laudentur.
Videas ſine cibo dies multos a mortalibus tran-
ſigi, ſine auræ ferculo nullum nec per horam
darare poſſe jejunium. Hinc illa de Hilario-
ne admiratio in Hieronymo, qui ſtupet, cum
aura Hilarionem vivere nequiviſſe. Quam ip-
ſe non inopiam modò, ſed iram nauſeâm-
que ſpiritus cilicio, cellæque ejus longè pu-
tat anteferendam. Cui quaàam hi dillimiles
ſunt, qui auram ſerunt, ut frumenta! Rhe-
tor vocabat Juriſprudentem ſui ſæculi Mu-
tium, ut ab eo Eloquentiæ Gracchus ſaluta-
retur. Quibus aſſentationibus cùm forum re-
ſonaret, Horatio locus non fſupererat reci-
tandi , quod ipſum tæderet Poéëtas omnes
Pindaros appellare. Laudant, ut laudentur.
Atque utinam tanta eſſet hujuſce famis pa-
tientia. Sui quiſque plenus eructat ſe, ſuaâ-
que obtrudit. Nos nobis paraſitamur. Audi
Nabuchum ſua jactantem. Babylonem à ſe
amplificatam, ornatam, etiam nullo audito-

Dan. 4.

re commemorat. Sed David nuſquam ſtra-

tum abs ſe memorat Philiſthæum. Ita-ne Na-
buch? Babylonem excitaſti, ſed Hieroſoly-
mas evertiſti. Ideò ex Rege Bos. Horretis?
Quid ſi multi Rege fœdiùs peccarent Baby-
lonio? Jactavit ille; ſed quod fecit. Seſe extu-
lit, ſed neminem ſprevit. Tu verè ſolus tibi
videris ſapere, & ſolum te credis incolam
Judicames Libani, & Thaboris inquilinum. Vix aliis
temerè. in valle Therebinthi caveam reliquiſti. Ni-
hil , inquis, intueor in illo, quod ſplendeat.
Nec Harpaſte ullum videbat ornatum in ædi-
bus Senecæ, in quas tamen Regum opes immi-
graverant. Si Bos & pomario Salomomis exi-
1et, ſummam ibi Paupertatein cauſaretur.
Deerat enim tot inter aromata fœnumn, quo
HWonermu. ille unicè ſaginatur. Num propteren ſper-
mut. nendus eſt hortus? Deſunt etiam angues,

Oliva

laceret. Hos ego Chriſti animæ clavos tracta-

quibus pleræque Aves compaſcuntur. Inſunt
roſæ, adſunt platani, viret myrrha, florent
mala punica, deſudant opoballama. Gilliber-
to Abbati pientiſſimo nemo non plenus Deo
videbatur. Sciebat enim ipſe Deum in fin-
gulorum cordibus devocare. Figulus aurum
reprobaret, ſi ex eo Jovem fingere jubere-
tur. Affuerus enim argillam verſare digitis,
horreret in metallo duritiem. Rideretur mi-
ſer a Phidia , qui remollitum igmibus au-
rum labore nullo in exemplar immitteret, ut
ibi in ſe ipſum Jovem effingeret. Et luteum
quidem ſimulachrum, quod tu digitis figura-
ſti, modo aurem, modò naſum remittet.
EPx auro Jupiter certabit de diuturnitate
cum Jove. A Te ſanè Sponſa diſſenſit, quæ
irrepertum in ſuo thalamo Sponſum, per vi-
Cos plateâſque quæſivit: hoc eſt, etiam in
latioris vitæ viris repertum aà ſe iri putavit
Chriſtum, quem à ſe abeſle non mirabatur,
ſed dolebat. Quid plura? De Chriſto etiam
à militibus doceri cupiit. Num, quem dili-
git anima mea vidiſtis à Verùm hac animi
demiſſione dum à tuo ille lectulo abeſt, ab

Can. 3. 1.

ejus TLu certè corde non aberis. Reſpice te- Fame zi.

metipſam, intuere Centurionis lanceam. Cla- mia cura.
vis illa eſt, quæ te in Chriſti pectus indu-
cat, non ut ibi ſis, ſed ut ſis Chriſto ibi pro Sait an
corde. Humilis enim corde cor Chriſti eſt. ſut.
Quis ergo non malit Chriſti pectus, quam
auræ inaniſſimum afflatum? Sedenim hic mor- Glrria va⸗
bus immedicabilis eſt. Aut tùm tantum ab“
eo revalelces, ſi dies tuos a maledictis, quæ Superior
cæteris ingeris reponas in faſtis. Noli idolo- Aaudari
latras eſſe tuorum ſenſuum mentes aliorum. Id "on eupiut
vix datutn Fidei, id planè obedientiæ non da-
tum. Sine, ut de actis tuis ſentiat quiſque quod
lubet. Dum à Deo nemo diſſentiat, libe-
rum cuique ſit nobis non aſſentiri. Parea-
mus Apoſtolo, qui proclamat, Honore invi- Rom. u.

cem prævenientes. Æmulemur Chriſtum, qui i0-

de ſe non de-mones, non homines, non Apo-
ſtolos præclarè loqui permittebat. Quofſvis no-
bis præferamus. Alioquin ab Epiſcopatu arce-
tur Neophytus, ne baptiſmo recèns elutus, in-
quinatiores contemnat, & in ſuperbiam inci-
dat, pedicâſque induat Luciferi. Hac ratio- Anogan-
ne inopes ſpiritu, dum humi oculos figimus, te, &e
pede Cœlum occupavimus. Cæterum etiam?ur.
defoſſæ altiſſimè ſpecus ſupra ſe ſtare Alpes Mrrem-
patiuntur, Atlante fortiores: at aris inopiam tw.
pati nequeunt, convulſuræ ſuis è ſedibus Ur-
bes, & Turres everſuræ, ut ſpiritui, quem ſi-
tiunt, per Mundi rimas dehiſcentis aditum
patefaciant. Porrò ſpecus aliunde in ſe ſpiri-
tum ducunt. At mortalium animus aerem;,
quo tumet, gignit ex ſe. Illaudati magnificant
fimbrias, & ſibi placent, qui nulli placent.
olus ſibi quiſque eſt, nec unus Hieroſoly-
mis Nabuch eſt, qui in ſua ſe jactet aula, uno
ſui theatro contentus. Quod ſi præclarè ali-
quando ſe geflerint, laus illa in vitæ acta
univerſa transfunditur. Portentoſior hujuſce
ſtatuæ felicitas, quàm calamitas Colofli Ba-
bylonici. Nam ibi modicum teſtæ tantum
diruit metallorum. Hic tantillo argenti tota
aflurgit in aurum moles imaginis, & , quia
ſemel non inſaniere dicendo, ſententiis fuis
omnibus Catones ſe Solonéſque inſcribunt.
Væ tibi, Golia, ſi non Davidis, ſed ho-
rum manibus concidiſſes. Careres etiamnum
tumulo, & ignominiæ ſupereſſes tuæ, ne
horum

Congratu⸗

ulet, Ne
a
hon Non
e urtell
Aumen n
er Annu,
Dun oum
Uti
nt Cnit
e d neln

1Alac herauun .
ſ Cd
1Crliss un
u u ſellt
ib Luech

, Aln

W. M nan mn
M, I non tan

iir Malorumn
l

n meſut.

„ Wnſnbiorb,

le 6
Cenn
in Mlort.
igeſcſlu enn,

4 iden

atnor „.
. Haligr 94.
hieſ dan

I
hntu

troc⸗
1 .

a In inbe
4 Caln o,

N P

Urhn
Ullan
Slber
g De
Nnſ
an
e her.
dn
idu
Mneret,
Gni tan
n kentte
dunm
mn,
9 eiin 1
miaben,
glen il.
n hac ann
f dbeſ,
Relbice t
eOns ind
Ohriko i n

Blecicks, e

. M ⸗
tes Monun
dientie non
Agnülgreul
ſſenmat, Ie
flennri. NMer.
, Honme in
f Chuifum gi,
ines, Mn i).
bat. loſir⸗
Eyiſchun
ecels elllhit
ſupetbin uu
len. Har r,
i ollofg,
Cættun e
1 le ſune Ae
.a1 1elb gſ
ſnse kellu l⸗
Hirtu, len
Cileens A
unce in Hr

münnc fel

gugati ugle
n Huli ee⸗
un Heni
e ndtet An .
lla in Ie,
ntenoſon ipt

CN.
m lelt v
un
til dd

Mnitas

Stromatum, Lib. VI. 341

horum facinus in horas diéſque ſingulos tibi-
cinem non haberet ſui nominis cadaver tuumm.
Ut accipitres diſpalatis utrinque alis Pago-
rum valvis ſuffinguntur: ita Gigantis fpo-
lium oſtis ventoſorum infzum ſub dio pu-
truiſſet, ne fama Ducis corrumperetur, Go-
lia aut incorrupto in ſepulchro, aut à Sole
procul non putri. At hi Gigante ſui ſpiritus
folle uterentur. Qud, quod non plerique,
ſed tument innumeri, quorum neſcis aut quoô
vadat ſpiritus, aut etiam, unde veniat. Nam
deſtituti omni vitæ mentiſque apparatu;,
ſpirant tamen tam latè profuſéque, ut Clau-
dii par Urbi Navis eorum poſſet inflatu na-
vigare Corinthum. Unde & rupium duri-
tie tanta aéris mollitudo ? Nimirum & iſt-
hic illud nefariè uſurpatur: Wiritus, ubi
vult, ſpirat, & neſcis, unde veniat. Unde
Joan.-.is. hulic literarum cenſura, aut gloria literarum,
cùm non didicerit literas? Unde damnan-
di Conſules audacia tanta in eo, qui Prætu-
ram vix geſlit? An ex Bove Cherub, ut
olim ſub Ezechiele? Quorum niſi buccis
ſubſcribas, actum de Te eſt. Agebam in
quodam noſtri Ordinis collegio adoleſcens;,
utebârque familiariſſim?è viro apprimé ſui

Joan. 3,8.

corporis hofte. Is mihi ſodalem frequenter ad

cœlum uſque ſuſtulerat. At „ paucis poſt
menſibus, magnà verborum converſione ele-
vare ſodalis olim laudatiſſimi mores cœ;
pit. Immutatum ego eum obſervabam, ſé-
que nihilo improbiorem. Attonitus proinde
depreciatione viri dudum perchari, ſuſcita-
tus & meo Diogene ſum, unde illi tam diflo-
nus de ſocio ſermo eſſet? Auſus, inquit, eſt
meos ſenſus arguere imprudentiæ, meéque mo-
nuit, ut non tanti lanienam corporis face-
rem, quæ, ſi me aliorum uſibus redderet
imparem, ſpernendam quoque dixit, atque
damnandam. Proh auræ impotentem eſuriemn!
Arca conieſtim degeneravit in Dagon; quia
Ccharitati praferre cilicium non potuit. Si do-
lio Cynici blandiretur, Arca eſfſet. Neſcit adu-
lari? Nequit adorari. En noſtri temporis Beſe-
leeles, qui ex una eademque auri maſſa Che-
rub anguémque confingunt. Ità ne? Itaà ſa-
nè. Quibus follibus? Cherub quidem ingen-
tibus: Anguem verèô nullis. Etenim ſi à te
infletur, Te illicò Angelum facit. Si geſtis
ejus dictiſque non plaudas, ſerpentem dicet.
Ita radix malorum bonorumque omnium laus
Proestozes eſt. In hoc horto, non aquis Laurus, ſed
iniguos A. auris increſcunt. Ideò aviditatem aeéris e-
H tiam in probioribus ut notet, rideatque Spon-
a, non aquam corrivat ad aromata, ſed
Cant.4.16. Ventos implorat. arge „ Aquilo, & veni,
Auſter: perfla hortum meum, & fluent aro-
mata illius. Viden' ut flamina ſucceflerint flu-
Ezech. 36. him ? A quatuor partibus veni ſpiritus, cum
2. Ezechiele clamandum eſt, ſi revirere cupi-
mus plantas. Et Jobi quidem domus per
ventos everſa. Templa veròô noſtra labant,
niſi ventis perflentur, Samueles, nedum
Samſones ruendo oppreſſura. Emimverò Cha-
mæleontes ſumus. Sine frugibus alimur, au-
rà ſaginandi pro fruge. Quâ ſanè aurà quiſ-
quis nos non imbuit, Pontum cogitet aut
Pontiam. Clamo, Et cur tam gravi Cru-
ce dorſum opprimitis, nec ſtipulam in cor-
de paſſuri veſiræ gloriæ repugnantem? Jeju-
nantis a carnibus, & à vento nec horam vo-
bis licet abſtinere? Ecquando lanienam iſtam
Ethicæ Comment. Tom. IV.

corporis vobis Chriſtus impoſuit, qui ne Pa-
vone quidem vos interdixit? Manducate, in- Luc.x 10. 8.
quiit Apoſtolis, quæ apponuntur vobis. Ecquan-
do autem ab injuriarum patientia ſuos Chri-
ſtus abſolvit, quos gaudere juſſit, quoties
maledictis planè omnibus proſcinderentur?
Ergo tu bubulam horres, qui non illicite
Perdicibus veſcerere: & frendes in Cenſo-
rem tuum, quem triumphare inter calumnias
& probra oportet, niſi à Chriſti legibus re-
belles? Fateor; id genus ſanctimomam non no-
vi hactenus: & ſtupeo ſuo corpori crucifixos,
ſagittarios repentè fieri in Laudatorem aſſen-
tationum non capacem. Crucem volumus,
quam Chriſtus non imponit, quam ille Cru-
cem imponit, in patibulum vertimus men-
tiri blandirique metuentium. In theatris vix
iſta tolerabantur ad cachinnos proritandos.
Quicquid dicunt, laudo, id rurſum ſi ne-
gant, laudo id quoque: Negat quis? Nego.
Ait? Aio. Poſtremo imperavi egomet mi- cgratu-
hi, Omnia aſſentari: is quæſtus nunc eſt mi- lLationes.
hi multo uberrimus. Quæ tamen jocankdi
ars utinam in cœtu lugentium non ars ſit rgibne
unicè ſeria, quæ feliciùs actum agat in Sion, Pheere:
quam dudum egerit in ſcenis. Sed ibi pal- Glorie va-
pones erant perſonati, quorum erant Con- næ ſitis.
gii, & Congiaria; hic ſtolati blandiuntur ni
adulatores, quibus Prætoria & Præfecturæ Sirdt.
deſtinantur in præconiorum ſtipendia. Nec
mirum; nam quavis horà, & in ſingula ef-
fata ventoſorum, parati ſint oportet diffla-
ri in encomia delirantium. Plus aéris de-
bent impendere cuivis oraculo imperantis di-
laudando, quaàm erogatum fit, in conflando
Salomonis Lutere, qui fuit par mari, vas bu-
bus duodecimn æneis impoſitum. Qui ſanè
adulatores ita ſe parare debent ad acceſſum
Præfectorum Seniorumque, uti ſeie com-
pararunt, teſte Hieronymo , Anus & Mal-
chus, cùm, correptà fugàs, Jordanem eſ-
ſent tranſmiſſuri; hinc indéque meticuloſi
transfugæ ſeſe utribus ſepſere, ut ſuppetiis re-
truſi Spiritus de aquis triumpharent. Folli-
bus ſe debent communire palpones, tandiu
placituri, quandiu ventoſum Domini caput
in Oceano vanitatis ad auram blandientium
ſpatietur, nullà ſatie velorum. Non ſolæ in
Luſitania Equæ ventos habent admiflarios.
Apud nos Lycurgi interdum noſtri laureas
vento concipium, quas palponibus fœtu im-
maturo abortiant. Fruſtra laboramus uni-
verſi, niſi ventis & verba demus & viſce-
*
ra. Una hæc merces eſt, quæ apud Nor-
vegos pretium habet à remige, apud nos ſine
pretio Naucleris eſt atque Proretis. Nimirum
Spiritus intus alit, agitque omnia. Quæ blan-
dientis illecebra ſpiritus noviſſima peſtium eſt,
quam ſi vincas, Deum tibi adefſſe non dubi-
tes. Hanc ſane crediderim ob cauſam adve-
mentis vultum Numinis prægeſſifle primò Tur-
binem, tàùm Commotionem, deinde Ignem,
ad extremum Auræ ſibilum tenuis; quo
emiflo, Numen adfuit incunctanter. Vinci-
mus enimverò impotentem ambitionis tur-
binem non multo conatu, Livoris ſtrepi-
tum facilè faſtidimus, Ignem difficilius li-
bidinum exſtinguimus. Poſt omnia verô,
ſibilus perflat; quem Deus viſus homini
conſequitur. Poſt ignem ſibilus auræ te- z. Reg. 19.
nuis. Quod cum audiſſet Elias » operuit vul- 2.
tnm ſuum pallio. Notaſtin'. Quaſſationibus, Fa-
1f 3 cibus;

Tbid. I3,

id.

Matt. 20.
12.

4²
cibus, & Turbinibus Vatem infractum, unum
auræ halitum timuiſſe, quâque licuit, pallii
caſſide ab eo caviſſe ſibi? Scilhicet etiam libidi-
num irarumque victores auræ inflatu naufra-
gium agunt. Extinguuntur in Jordane fa-
ces telaque Cupidinis: Aquiloni undæ flu-
minis reluctantur, furoris bipennem, fe-
rientem platanos demerſuræ. Nullis Terra-
rum quaſſationibus agitantur: at auræ le-
nocinio criſpantur & exundant. Si Plimo
credimus, Lacus eſt, in quem ſi Rhoda-
mim exoneres & Danubium, haud tumet,
tibicinis inflatus aurà procurrit in patentiſ-
ſimos campos. Nempe & Nilus alluvionem
debet Etefiis; quémque nullæ aquarum per
hyemem ex .Æthiopia acceſſiones in ÆFgypti
agros propellunt, eum Auræ fundis immit-
tunt. Adeò nullæ ita frigent aquæ, ut aſ-⸗
ſentatione in beneficia non accendantur. At
hi auræ lenocinium præſtolantur. Nos ven-
tos ex nobis fundimus, quibus inflemur.
Quid bic agis, Elia * Zelo zelatus ſum pro
Domino Deo exercituum ſuarumque lau-
dum, veram quidem, ſed prælongam re-
citat Nomenclaturam. Quæ inter præclariſ-
ſimè geſta, quamquam cæteris recentior fa-
cinoribus, fuga illi excidit, minunè apud
maledicos virilis à foemina. Nos veròô non
temperanter, ut Propheta, ſed omni mode-
ſtiæ revulſo aggere, noſtra ità palpamus, ut
tum quoque cum conſcientiam Numini pa-
tefacimus, vitæ hiſtoriam in panegyricum
convertamus. Is verò non Phariſæus eſt,
qui ſuas tantum decimas, jejuniâque com-
memoret, nullà, ne tenuiſſimi quidem næ-
vi, appendice, ad tanti abacum preti, mo-
deſiè adjunctà. Elias eſt, qui licèt longè
alia, quam Phariſæus, mente, ſanctiorique
propoſito, illo tamen in reliquorum obli-
vionem, proceſſit longius. Nam Phariſæus
uni ſeſe prætulit Publicano: Hic ſe inter Iſ-
raelitas cultorem Numinis unum putavit, edi-
xitque: Dereliquerunt pattum tuum filii Iſrael.
Derelictus ſum ego ſolus. Solus, ſed millibus viro-
rum ſeptem circumwallatus. Adeò in alienis diſpi-
ciendis gemmis Aquilæ quoque caligant, quo-
rum tam perſpicax eſt acies in proprii nitore
vitri dignoſcendo. Abſit autem, ut vel leviſ-
ſimè reum ſuſpicer Virum illibatæ virtutis, &
Cœlo, nedum morti, imperantem. Cautos
nos tantùm eſſe cupio in evitandis iis ſyrti-
bus, quibus, ad ſpeciem lippientium, vel
Elias acceſſit. Struthionis in morem, viros
alioqui triumphalis innocentiæ dixeris in ſua
ova intueri; quæ fluida & putria viſu ani-
mant in pullos. Quamcumque ſui partem reſ-
pexerint, animant Cenſores ſuorum fœtuum
humaniſſimi. Et aliorum quidem geſta nun-
quam adnotant, quin notent, facinorum Baſiliſci
externorum. At acta ſua tam propitio fovent
intuitu, ut quatriduanos quoque Lazaros è ſe-
pulchro evocent in pulvinar, tubam Mun-
di æmulati ſupremam, cujus inflatu ne-
mo non vivet. Sed falluntur; nam apud
Deum is geſtis eſt maximus, qui ſui contem-
ptu eſt mimimus. Mercedem operariis redditu-
rus incoepit ab ultimis. Favete linguis, qui
operaruin ſegnitiemn accuſaturi vociferamini:
Eii noviſſimi und hord fecerunt, & pares illos
nobis feciſti. Laudatis, non carpitis operas.
Nam ſi noviſſimi ſunt, und quamvis hor de-

Hemiltas. ſudaverint, pares iis ſunt, qui annos vitæ plu-

Oliva

mos in vinearum cultura detriverunt. Videre
mihi videor ſemotos in angulum operarios de
matutino labore magis anxios, quam de ſti-
pendio operis veſpertino. Reſpectare ad vil-
lici crumenam non audebant horarii vinito-
res, ſuæ conſcii tarditatis. Verùm impetra-

vere modeſtis, quod bipalio non debeba-

tur. Accepere denarios non pauciores, quàm
primi, quia diei æſtum ſubmiſſi animi fri-
gore æquaverunt. Præſtat ligoni modeſtia;
& Deo frons illa gratior, quam rubor tin-
xerit, quàm ea, cui ſudor æſtùſque impreſ-
ſerint ſulcos. Et vos quidem, tumentes Ope-
ræ, ligonem humi altè merſiſtis: ſed animos
extuliſtis faſtigiis arborum celſiores. Decacu-
minanda vobis proceritas iſthæc animi eſt, ſi
Domino vineæx veſtram operam cupitis ad-
Pprobare. Id ille reputat tantum, quod vos
putabitis, imò verò quod vos non putabitis.
Amputata reflorent, frondoſa verò ſylveſ-
cent. Reſpexit humilitatem ancillæ ſux. Hoc
eſt, illam Deus aſpexit, quæ ſe ipſam cir-
cumſpicere neſciebat. Quòd ſeſe Virgo non
miraretur, Deo ſui quaſi admirationem ex-
civit. Ecquis non fuis diſpiciendis operi-
bus caliget, ſi ea Deus intuetur, quæ in te
Tu non ſuſpexeris? Quot in ſpectaculum tui
occluſeris oculos, tot in Deo oculos recludes,
in facinorum tuorum ſpectaculum. Videris,
ſi te non vides. Et quare putamus, vix,
Verbo præconcepto M ARIAM compulſam
in montana? Chriſtum namque pellexe-
rat vox illa ab Eliſabeth emittenda, quæ
tantam in Anu ſuas circa gazas lippitudi-
nem præferebat: Et unde boc mihi, ut ve-
niat Mater Domini mei ad me * Quàm ſe,
ſuâque neſcit Eliſabeth, quæ ità exclamat!
Unde hoc tibi, exquiris? Quia ſterilis pa-
ries: quia anus concepiſti: quia fœtum Ga-
briel edixit: quia vocis es parens: quia ſi-

Cigninis

i.

Religionis
munia vi-
liora appe.
tens.

Superior
evehat t4.
centes.

Dignitas
conferenda
modeſtis.

Arrogan.
tia.
Senex lau⸗
dator ſui.

Lingua cu.
ra.

perbia.
Luc. I. 4.

Kkliſabeth
husmillima.

§. ZYoannis,
Baptiſtæ S
mors.
4

Luc. 1. 44,

lentis es conjux: quia denique Eliſabeth es,

de filiabus Aaron, juſta coram Deo, co-
ram verò civibus ſine querela, mulierum
prima, uni inter fœminas ſecunda Virgini,
quam primam conſalutat Primas coœlitum
Gabriel: Nimirum ut uſum vocis amiſe-
rat Zacharias, ita circumſpiciendis prome-
ritis ſuis oculorum carebat uſu Eliſabeth. At
quæ ſe ipſam non attendebat, vidit in Vir-
gine theſaurum abſconditum in agro, quem
ad illam horam nemo mortalium proſpexe-
rat. Prima omnium Eliſabeth Chriſtum vi-
dit, quamvis inviſibilem. Quæ enim in ſe
nihil videbat, quo ſe efferret, illum vi-
dit, quem viderat nemo. Sic Juſti loquun-
tur, ſic ſtupent. Et unde hoc mibi ? Quæ
vox barbara eſt iis, qui ad ſua geſta ſunt
Argi. Hominem porrò Deus ità conſtituit,
ut nobiliorem ſui partem, cor nempe &
vultum intueri non poſſet; Ut fſcilicet cæ-
tera miraretur, ſe veròô neſciret. At citò
in ſuppetias oculorum ſpecula advocavi-
mus, ut ſuam quiſque ſpeciem non agnolſ-

lbid.

ceret modò, ſed augeret. Spectandi facul-

tatem, quam Deus negaverat, rapimus à
Cryſtallo, in ſtuporem noſtri vitro oculati.
Fungitur vice apud nos Speculi aſſentator;,
eo quoque in adulationem demiſſior, cor-
ruptiérque vitro, quod nitorem ſqualorém-
que nobis noſtrum ſpecula objiciunt, ſup-
primit verò illuviem afſſentator, ſolàâmque
nobis venuſtatem noſtram repræſentat. Et
hos

. „

Adulato-
res.

mpugt,
irhenn
t hu h.
gui lle
t rel lx⸗
UAt lhh.
it, ile⸗
uitli Eerm⸗
nn kue Nul
e dut,
c n ve
1Ae ſn
Plt ſed
Sumat mMon

4.

Aln Ulgin
n e Me, I
Aüknmr; gun

ein e

Ku tl, goties
hik kannan

füti rek
En onrſen
Acmik, el ſu

nenn

Mpritr eſt
Arälean ihibe
. Lhin h
A Kſig n
8 Etit mis

lee⸗ 8
cſ

e
Wer n
Gheb.
3) Jun N
okſu;
dor n. l
D
te
An,
Dea
CNitd .
1 I mob
n Mrn.“
ed Gn.
ſe l
iplam .
Vgomb
tonen er
dis dekr
enk
Mnorclun ti
lstecde,
un. Nidtn,
tammg, n
I CoNyllin
gue ek
ttench, ge
238 IMyhd.
mnihi,Nir
Quum e⸗
ita eidam
iia keller.
in etun 0r.
rens: gul⸗
Elidbehe,
An Deny r
la, Mhlrm
cunde gen
limas (elm
n woct
cienais
n Elſben1
,widtt n Tr
in go, in
lummn poet
Crrftnn.
e eiin ?
tet, Unt
Nfi hue
e niti/ n
ita CNu
u m
Ut Cltené

Stromatum „Lib. VI.

hos Achates vocant EÆneæ? hos vocant Eli-
ſæos ſuos noſtri aliquando temporis Eliæ? Ah
proturbentur ex ædibus, celluliſque noſtris ne-
quifſimi aſſentatores, qui nobis inſuſurrant;,
Euge, Euge, Alveariorum noſtrorum hi fu-
ci lunt; & ideò fuci, quia mella tamtùm
compingunt, & aculeo carent. Apud Apes
hi principantur, qui pungere non nove-
runt. Apud nos verô is princeps amicorum
ſit, qui aculeo perrarô abſtinet, rariùs con-
ficit mel. Jacob eſt, qui de ſideribus vatici-
2wormu. hartem Joſeph non palpat, ſed objurgat. Som-
nia ſunt, inflexi erga manipulum noſtrorum
manipuli germanorum. Et Joſeph quidem
ſuum ſtare manipulum dixit; ſed ſomnium
id eſſe dixit, fratrumque manipulos hordea-
ceos, ſuum veròô triticeum eſſe non jacta-
vit. Audite ſomnium menm, quod vidi. No-
ſtrates verò Joſephi viſiones eſſe interdum
autumant inſomnia ſua. Et ſuum quidem
manipulum ſiligineum putant, cæterorum au-
tem è& farre, miliôve manipulos deſpuunt.
Sed ridentur; quamvis is, qui ſe Iſraelem ven-
ditat, non arguat, ſed laudet ſomniantem. At
Iſrael non es. Qui enim Deum videt, ſuæ glo-
riæ ſomniatorem non flabello lenocinii in no-
vas gratioréſque imagines conſopit, ſed à ve-
terno ſomniatz excellentiæ tonitruo excitat
veritatis. Iucrepavit eum Pater ſuus, & dixit-
Quid ſibi vult hoc ſomnium, quod vidiſti 2
Num ego, & Mater tua, & fratres tui adora-
bimus te % Vox iſta, vox Jacob eſt. At illa
Joa.7, 46. VOX eſt ſatellitum, Nunquam ſic loquutus eſt
bomo. Qur in cœlum, & ſupra cæteros ſui æ-
Adulato- ſtihatione evolantem non admones de pericu-
6. 10? Nemo cœlum petit, niſi aut Icarus, aut
Simon. Huic à Petro crura diffringuntur:
Exſolutis ille commentitiis alis in ͤÆgæum
demergitur. Dracones ſunt, qui Medeas in
æthera aurigantes trahunt, quadrigæ juga-
les exitioſlæ. Noli in ſui exiſtimationem ſom-
niantem adſtipulatione fovere deliri. Tem-
peſtas eſt, quoties Navigio ventus occur-
rit. Is eſt ſecundus quadriremi ventus, qui
eam inſequitur dorſo imminens, non fronti
obvius. Si virtuti velificas, noli fidere Eteſis,
quæ tibi in occurſum procurrunt. Si adver-
ſus eſt ventus, eſt ſanè adverſarius. Illum op-
ta, qui puppi tuæ eſt averſus. A naufragio non
abes, aut certè inhiberis a curſu, ſi tibi palꝑo
arridet, & ſpiritu labiorum ſuorum lenoci-
natur aut geſtis tuis, aut rebus deſignatis
à te. Etiam Siren plaudebat naviganti, in la-
mienam lenocinia quantocyùs mutatura. Ca-
nit, ſed cædit. Ut flumen eſt aſſentator, al-
luendo evertit ædificia. Imò fulmen „non flu-
men, eſt: afflat, & jugulat. Noli fidere ad
Apec. , tua conſilia univerſa annuenti, ſtupentique.
Chriſtus, qui veritas eſt, ore gladium, ſtel-
las dexterà expromebat. Si non ferit, non con-
ſulit. Amputet è conſilhis tuis multa, multa
cCircumcidat & geſtis. Telum horres? Aſtris
quoque fraudaberis. Floſculum habet in la-
biis, ideéque auſcultas blandienti. Verùm
perbrevis gratia floſculi eſt. Satius erat incidi,
ſi vulneris involucrum futurum eſt ſidus. Ità
wulnerat veritas. Cruentat, ſed illuſtrat. Sede-
mm vel Joannes ad aſpectum gladii corruit
intermortuus. Quàm rari, qui aut ſe non pal-
pPent, aut à familiaribus fricari non cupiant!
Ego certé nunquam putaviſſem in eam plau-
ſuum ſitim exarſuros, qui Pactolum in ſe

Apis alleg.

tutt.

Pid.

enim Angelus Dei, ſic eſt Dominus mens KRex.

procurrentem aliò averterunt. un. .
Manna pertæſos verarum laudum, inaniſſimæ
aſſentationis pepones, ne dicam cepas, eſurire.-
Pudebat me eſuriei in ſtomacho pavonum
hoſte. Neglexerat miſer ædificiorum aà ſe ſtru-
ctorum inſcriptiones: tùm chartaceæ ab eo
deſignatæ arulæ non plaudentem ità eſt aver-
ſatus, ut eum in poſterum non aſpexerit.
Tanta eſt auræ ſitis poſt aurum faſtiditum.
Meritò proinde Chriſtus inopes ſpiritu ad-
ſcripſit Heroibus. Beati pauperes ſpiritu. Nec
is, qui à quatuor ventis ad Ezechielis juſſum
advenit ſpiritus, iis ſufficeret, qui vino &
tritico abſtinent. Dummodò laudentur, nul-
lum Therſitem Neſtori non exæquant. Al-
gere, excubare, fameſcere non durum, ſi
vox ſonet aſſentantis. Lauda, & fac quod
vis. Arx capitatis arietibus impervia, patet
luſciniæ. Nulli non auſterus & prædurus,
uni eſt lenocinanti molliſſimus. Capitoliuum
iſtud, non Anſeres tuentur, ſex expugna-
turi ſunt Cycni. Et Thebæ quidem exædi-
ficatæ ſunt illecebrâ fidium: at Hieroſoly-
mæ, quæ vineas aggeréſque Sennacherib ir-
riſere, adulationis lyrã ſubiguntur. Quid

tetrius Eſaü? Puerorum adorationibus, & Gen. 32. .

blanditiis Jacob exclamantis: Nic vidi faciem
tuam, quaſi viderim vultum Dei, remollitus
in oſcula, ſicam ſuam ſtillare non cruorem
docuit, ſed lachrymas charitatis. Adeo vel
ſaxa, ſi commendatione oblinantur, non
ignes edunt, ſed roſas, fragräntque, non
deflagrant. Quod ſi laudibus efſominatus
eſt Eſau, vir ſagittarius, cui pro cibo aper,
carduus pro intubo, accipiter pro acipenſe-
re, pro corde lapis, telum pro linguàâ, pro
amplexibus vulnera, pro oculis cometes,
non aſtra, turbines pro ſuſpiriis, pro ver-
bis fulgura: Quid non aget aſſentatio, ſi
inermem, ſi mitem, ſi ventoſum nanciſca-
tur, cui ſi deſit palpo, ipſe ſibi in jejunio
& cinere paraſitatur? Davidem Thecuitis
exarmavit , ubi eum cœlitem dixit : Ncut

Qui flumini reſtiterat à ſœmina immiſſo tam
vaſto , ut ex hominmibus univerſis, qua-
ſi & rivulis, conflaretur; ſtillicidio mox
laudis ita molliri cœpit, ut perditiſſimum
Abſalonem revocaret in Regiam. Gigantem
vicit; à vidua devictus eſt. Ille enim mina-
batur: hæc laudavit. Et miramur, ſi nos irre-
tit illecebra, ſi nos aſſentatio captivat? Sper-
nunt pelliti imitatores Prophetarum univer-
ſos, inquies, ſed uni ſeſe dedunt, quaqua-
verſum circumagendos. Stupes? Aflentatur
Miſanthropo homulus, & mox in ſua ſenſa
traducit. Adeò hac laudum eſcâ, non mulli
modò & mugiles, ſed Phocæ & Cete quo-
que grandia capiuntur. Si optas cicurem Ele-
phantum, noi clavam intentare, ſed ſtrigi-
lem adhibe. Defricatione domantur indomi-
ta. Saxum inungito, & mox oleum tibi ex-
ſtillabit. Non virgà percutiendus eſt ſilex,
ſed mannãâ, manuve palpandus adulationis
eſt, ut Moyſi exuberet in profluentes. No-
lo expugnationem deſperes viri in Stoicorum
verba apathiämque adacti. Nam rigor, quem
fulgura non terrerent, aſſentationis ſibilus
inflectet, & cedet auræ, qui non cederet ferro.
Meritò proinde Chriſtus tanti facit inopiam
Spiritus, ut eam primam eſle ſanxerit inter
Evangelii ſui dotes & gazas.

FEfE 4 Ecce

2 Reg. 14.
17.

344

Eoce dies veniunt, dicit Dominus: &
ſuſcitabo David germen juſtum: &
regnabit Rex, & ſapiens etit,
E& faciet judicium & juſtitiam in
terra. In diebus illis ſalvabitur Juda.

Jere. 23. 5.
Ar ma Quàâm multa requiruntur in Rege! Et
1e. quàm paucis opus eſt, ut ſervetur Juda,
Pignira & degat Iſraél confidenter! Neque enim co-
cur confe- hortibus opus eſt, & arcibus, & bellicis
renda. tormentis, ſed Rege eſt opus. At ut verè

ſit Princeps, quo Juda fertur propugnan-
dus, ſtirps quæritur juſta, imperet oportet,
polleat ſapientiã, audiat, & decernat. Nos
verò componendis provinciis à Numine diſ-
ſentimus. Nam paſſim Arces exſtruimus, mi=
litem ubique diſponimus, imponimus tor-
menta mœnibus, munimus caſtra, vallum
jacimus, movemus omnem lapidem, unus
ne lapis moveatur in regno. De Magiſtra-
tu autem renuntiando Prætoréque imponen-
do cura aut minima, aut nulla. Cùm Dio-
gene hominem quærimus, & dum bipes
ſit, in ſellam perſæpè intruditur. Hinc
quies nulla in provinciis: hinc terrarum or-
bis univerſus a ſuis pené ſedibus convul-
ſus. Curæ noſtræ omnes intendi debent,
ut Conſul ſit optimus. Quo probo;, nihil non
ſalvum. Videamus jam, quid in tam oppor-
tuno Reipublicæ Dictatore eluceat. Ecce dies
veniunt, & ſuſcitabo David. Non raptim;,
nec improviſo, aut imparatus accurrentem
ſibi hominem Deus inaugurat. Ex deſtina-
to, & poſt dies multos, quem deſignave-
rat, juſſurus eſt Regem. Imo quum ait,
Suſcitabo, futurum planè Principem non an-
xium, non cupidum, non excubantem, ra-
pientémve imperium, ſed quietum, & pe-
nè incogitantem abs ſe ait iri excitatum. Ut
nimirum non diſcurſantes, aut irrumpen-
tes adſciſcas in thronum Conſules, ſed eos
illuc advoces, qui conquieſcunt, nullo im-
Ambitic Perandi ambitu, æſtuque pervigiles. At iſ-
vepellatur. ta ecquando intuebimur in Aulis abſoluta,
expletäque? li duntaxat cooptantur, qui per-
punt in Curules. Olim iſta, quùm Saul
Nokitas nihil de ſolio cogitans inungitur; quum Da-
ſine meruis vid imperii inſciuus à paſcuis evocatur, ut

rumpuan

jcett. Princeps deſignetur; quùm Moyſes ab aula
Welilna⸗ profugus Præficitur populo. Er luſoitabo Da-
vezg. vid, inquit. Quis ſuſcitet inſomnes, inquie-

tos, deſudantes, involantes in Curiam? Suſ-
Rexevehat citabo David germen juſtum. Stirps exploratur
ldd regnaturi. Quæ tamen non pervetus, non
voa gene- Conſularis, non patricia, aut triumphalis eſ-
ro ſe fertur, ſed juſta. Germen juſtum. Id tan-
dem eſt, quod in ſtirpe obſervari debet
candidati. An fſcilicet abavi, Atavique ju-
ſtitiam coluerint, non verò an regionum ſpo-
liis ad ructum uſque infarcierint familiæ veſtia-
Niias ria. Non laudatur Principis à Deo deſignati ge-
vera. nus à fumoſarum imaginum ſeu antiquitate,
ſeu numero. Vera enim Nobilitas candidati
Jußitia. avorum non purpura, ſed candor eſt. Germen
raleng Iuſtum. IIIud verò te velim expendere, non
varis. à vichimis, aut a jejuniis regnaturi ſtirpem
celebrari. Non enim ſacrificiis opus in ſolio,
aut corporis laniend. Laudantur futuri Prin-

Oliva

matura juſtitia ſit, quæ nunc primùm efflo-

cipis Avi à juſtitia. Ed enim in throno opus.
Alioquin de genere tranſimus in genus. Ut e-
nim ædificare Muſicum, non laus, ſed riſus
eſt: Ita abſtinentem à carnibus ſolium inſi-
dere, ridiculum, niſi jejunio gutturis manuum
renumque adjungat jejunium. Abſtinere de-
bet Præfectus à muneribus, ab amore, ab
odio, ab affectibus. Nam ganea Curulem nec
ſublevat, nec opprimit. Epuletur Conſul, ſed
à nummis abſtineat. Non Pavone inflectun-
tur virgæ, ſed auro deprimuntur. Non Tur-
tur ſecures hebetat, ſed Munus. Illa plerun- warzzi⸗
que ſecuris, quæ Nemus excidit, uno deli- &munera
nita pomo Myrtum putare non poteſt. Do- Tusdicem
no interdum ſubmiſſa Luicinia Fulmen Jo- fnut, G ſ.
vis extorquet ab Aquila; lugemuúſque Rha- veritatem
damanthos nullis Hydræ ſibilis conſterna- Mectunt.
tos, tranſmiſſi ad ſe catelli lenocinio ex Cen-
ſoribus remollitos in patronos. Quid juvat ca-
ricis Prætorem victitare, ſi perizomata mune-
rario conſuit, ne reus damnetur? Germen,
inquit, juſtumn. Id expetum in Prætore.
Quod ego quùm audio, timere cœpi, ne
regnaturi Juſtitia non ſatis ſit, ſi eam, quaſi
per traducem, à majoribus non accepit. De-
cet dominaturo non innaſci Juſtitiam, ſed ineſ-
ſe, in eum ab atavis transfuſam. Ubi enim non
nativa, ſed ſativa æquitas eſt, metuendum

Habitus
boxi.

quoque eſt, ne ſtudio acquiſitam Juſtitiam,

& quodammodò adoptatam fubſellii maje-
ſtas evertat. Veſtem, quamvis aptam, opti-
mâmque citò exuimus. Cutem verô vix po-
nimus. Hanc enim habemus à natura, illam pynne

induimus. Rarô abſoluta, maturâque æqui- gubmen.

Terenda

tas eſt, quæ cœpit in te. Quo modo enim

ruit? Habent & virtutes ævum ſuum: habent ei d⸗
ſuam quoque nobilitatem. Ut plantarum nul- meèprudeß.
la ſtatim eſt ferax: ità pubertatem novere
Virtutes, & fluviorum more, ubi fundun-
tur, rarò ſunt maximæ. Eradicari vix poterit
æ quitas, quæ à majoribus tranſiniſſa unam
habuit cum Prætore ætatem. Crevit mecum
miſeratio. Quantus vir Saul! Nemo illo pru-
dentior, qui deſpicientes ſe filios Belial, di-
centéſque, Num ſalvare nos poterit iſte * diſ-
ſimulabat ſe audire. Mox laudatum à puel-
lis Davidem ob Gigantem dejectum tam æ-
grè tulit infeliæx, ut exclamaverit, Quid ei ſu-
pereſt, niſi ſolum regnum * Vides, ut innata
Virtus elangueat: quam retinere vix poſſu-
mus, niſi eam cum lacte ſuxerimus, & una
cum Spiritu hauſerimus à majoribus non ſe-
riùs traditam, inditamque „ quàm vitam. Mi-
rari propterea deſino, cur in Curulibus tam
brevi nonnullos indoles interdum deſerat, quam
præ ſe tulerant ante Magiſtratum. Stirpe ni-
mirum editi degeneri tantiſper ſe de luto ex-
traxere, in quod citòô relapſi teſtatum ommi-
bus fecere, expirare mox indolem in tra-
bea, quam non genus indidit, ſed captandæ
Præturæ ambitio perſuaſit. Et tamen nul-
la avorum exploratio in cooptandis, aut ad
ſummum una opulentiæ, & vetuſtatis explo-
ratio; quam inanem futilèmque generis larvam
exitioſam lugemus Reipublicæ plerunque eſ-
ſe, quòd ſæpiſſimè ſtoliditatem tegat phale-
rata Majorum inſigmibus imperitia. Fumo
imaginum hæredum ignis non rarô occulta-
tur. Latet in tanto nobilium teſſerarum grami-
ne aut criminum anguis, aut teſtudo tarditatis.
Suſcitabo David germen juſtum. Una germen
corona-

Rex quos

eyshat. 4

Job 31. 1.

1. Reg. 10.
27.

1. Reg. 18.
10.

—

NNni
Eoto cn
Neibels
n en
n:1
dt
Ae ii
is; Clle
Münin 4
aihentt,
in drol
vumagiun.
Uttl: e⸗
Cinm LYy.
1 o Legnu
, Niis ucha
r Mirie:
r un l
Are s ln
mn in Kißn
Micunn l
eo Naman
ck Lce
onr, Erent
Scent. Cünm
n Nilaben
Cnendos
hireps.

eina kenities
Ecdruts) ſe

1k hidnds

et klerto,
EAm, keiſ⸗
ülunene dbune
r Fikbimun
Ngumin ſejn
lern ſicerti .
Molbaro
dtn, ſed adllt
Elnrinin

n ehett) N

coronatur quitate. Si majores fuere probi,
ii legito candidatum. Sin fuere felices, non juſti,
1. memineris fulgere Cometem ſed regnis exi-
Nl tium importare. Memineris Anguem diſcolo-
e d rem: ſed vibranti linguàò jugulat . non ſoœ-
Ne, cundat. Memineris nihil vitro pellucidius .
Enn ſed e0 nihil fragilius eſſe. Dum nitet, efffin-
t Ibid. gitur. Sequitur: Et egnabit Kex. An in-
ece. quies, duxeris, dixeriſque magnum? Imô
nl. Rez ngat. Maximum aio in regnante. Quam interdum,
kn qui imperat „ non regnat! Non modô Clau-
dius in throno auditor tantuùm „non actor
e Dr circumagitur à Narciſſo, &. à Pallante per-
nen R urgetur: ſed Tiberios quoque videmus,
Dr ln Cæſarum Lycurgos, ſuos habere Sejanos
Onſfen in quos regnum deponant. Nimirùm & il-
bale le Baiis ructare cupit & hic Capreis ſta-
inte. tuit laſcivire: ambôque imperii ſceptrum ra-
puere, non ut Rempublicam moderarentur,
⸗ led ne ullus ſuas libidines moderaretur. E-
e tiam in Scripturis habemus obvias paſſim
1 Meor S . 1 WI
Principum ſubfurcillas. Neque ſolùm adeſt
R Aſſuero Naamanus, ſed Joabus Davidi præ-
nnd ſté eſt. Scilicet qui convivia optimatibus
hefird ſtruunt, dedant neceſſe eſt Magnatibus regna
n,lin. evertenda. Cumque ſine compare abuti vo-
bietummnß lumus Bethſabeis, non poſlumus Urias tra-
meuimin: dere obruendos, quin plus Dux poſſit,
n luiin, quàm Princeps. Doleo Achabo defuiſſe A-
klin chatem, quem Saül habuit, in torum Prin-
pten, cipis inſilire auſum, Reſpham amplexatum,
Leid quanquam Iiboſeth reclamante; ſed illi tur-
uunt,in, pius adfuit pro Duce fœmina, quæ ità eum
Nagbe An circumduceret, ut, dum Rex à vinea ſe abſti-
nohh a neret inviti Nabothi, Regina ſaxis repugnan-
eimimn ecn tem & & villa & è& vita extruderet: Regnabit
D Rex. Vox fauſtiſſima regnis, ſed regnanti-
luntinmn bus non rarôò inviſa. Putant (nam in his tan-
tateln Ner tæ ſublimitatis ferè Semideis, minus fortè in-
Wbi Mr, toleranda ſegnities & mole & latitudine im-
Ari w nn perii adobrutis) ſed enim à Deo, qui nego-
allnrila u tiorum expeditionem odere, non ſolum Prin-
Crenn uu cipes maximi, ſed & Dynaſtæ non magni,
Vend M ſibi traditas ditiones, ut turgeant, ut venentur,
os eldid. ut potent; & dùm ſub umbella accedentes
Muentiſtin ad ſe oppidanos & cives audiant, uno
corun . ſemper reiſcripto, unâque voce dimiflos,
ſeclun tne⸗ Videbimus, fecifſe ſe ſatis Dignitati jactant,
t, ; peractumque abundeè de ſuo munere arbi-

bes, it en trantur. Videbimus. Vox exſanguis; utinâm-

nere i N. que, quamvis jejuna, ſaltem non falſa. At

einng, K

ecquando videatis, qui totam dormitis diem,
uno uſi Phoſphoro, non enato tantùm pro
Heſpero, ſed adulto? Vos videbitis, qui à
lippis deducimini, ut tonſoribus materiam ri-
dendi præbeatis? Nemo amat, & videt. In
Coupidinem te vertit Achates tuus, ut oculis
Hippires, nec fictitius Neſtor Agamemnonem
te eſfſe vult, ſed Therſitem. Videbimus.
Quibuſnam oculis? Iis-ne, quos Daphni in-
fiüxiſti? Qua in luce? IIla-ne, quam exclu-
dis reſupinatus in pluma? Videbimus. Te-
nebrionis vox iſta eſt. Nam ſi viſurus aliquan-
do eſſes, jam videres. Qui non videt, au-
ditis pagorum & ruſticorum calamitatibus &
querelis, non videbit. Oportuerat prævidifle
ſubjecti tibi municipii incommoda, quæ Tu
necdum vides oculis ſubjecta tuis, objeéta-
que præcordiis, ideéque proclamas: Vide-
bimus. Submotas videbis oppreſſiones, qui
Ppræſentibus cæcutis? Si regnares, Salomo-
nem æmularere, qui quæſtionem difficilli-

Stromatum, Lib. VI.

mam de infante offocato, non in menſem di-
ſtalit, ſed decidit in mensè: non rejecit ad
Satrapas, ſed inter ſtructores ſectoreéſque ideo
exſolvit feliciter, quia ſtrenuè diſſecuit. Hi re-
gnant, qui ubique audiunt diſſidentes; qui-
que auditam cauſam non ævo corrumpunt,
ſed feſtinatione judicii abſolvunt. Regnabit
Rex. Scire optas, cur regnet? quia ſapit.
Regnabit Rex, & ſapiens erit. Si nodos, præ-
lucente illi facem Sapientià, intelligeret ſeu
Toparcha, ſeu Prætor, lubens exſolveret. At scientis
bardus, & ſtipes ofcitat, niſi dormiat. Cùm "ecſaris
enim ex propoſitis quæſtionibus, expoſitiſ- Sin,
que gentium poſtulatis intelligat omnino ni- zamibus.
hil, quidni Oratorum eum tædeat, pigeat-
que Senatus. Et tamen filiorum primus
quia Toparchiæ moderandæ præficietur, cir-
cumagendis equis, telis intorquendis, dandis
ſaltibus, pulſandis fidibus, delineandis tabu
lis, & cincinnis vacat concinnandis, à Phi- Filiorum
loſophiæ legumque ſtudiis procul ſubmotus, eaucaiio.
in quæ is & hberis incumbit, qui Clero deſti- pigntas
natur. Ita-ne? Ergo dominaturum tam mul- cui confe-
tis perſiæpe vicis & arcibus arcetis à litera-"enda.
rum diſciplinis, cùm audiatis inſtitutum à
Numine Regem Sapientià imbuendum, nec
ab armis, aut ab officiis, ſed à ſcientia com-
mendari? Habebat Salomon equorum præſe-
pia non dena, ſed millia duodecim, haud ta-
men effagitavit aà Deo, ut artem calleret e-
quitandi. Scientiam petit, ut benè regnaret, 3. Reg 3.
& impetravit. Quin & Deus non annuit ſolùm
poſtulanti ſapientiam, ſed illum laudavit, quòd, Salomon.
Ipretis opibus & triumphis, unam fibi optave-
rit ſapientiam, quâ poflet ſuorum rixas, litéſ- Fnta de⸗
que definire. Non petiſti tibi dies multos, nec min⸗turiss
divitias, aut animas inimicorum tuorum; ſed 3. Reg. 5.
poſtulaſti tibi ſapientiam. An ullus & Regi-
bus auguſtior Salomone, qui ditionis aut exi-
guæ aut certé non magnæ Princeps, ſcien-
tià tamen parem eam reddidit Græcorum Per-
ſarumque maximis, immensiſque imperiis, ex-
tructo Templo, conſtratà Urbe, vectigali-
bus Regibus, populo ultra omnem numerum

Filiorum
educatio.

amplificato, arenis argento, lignis ebore exæ-

quatis? Ecquando autem telum Salomon di-
ſtrinxit? Ecquando egit triumphum? Unæ
pro bellicis machinis fuere ceræ Salomoni.
Regnavit & ſtuduit. Regnabit Rex, inquit
Jeremias, & ſapiens erit. Ne verò putares id

Salomoni inſinuatum à Davide, Aſſyriorum

quoque Princeps Nabuchodonoſor pueros è&
regio ſemine in aulam traduxit ſuam; U Dan.. 4.
inquit, doceret eos literas, & linguam Chal-
dæorum. Nulla de intorquendis jaculis, aut
de edomandis equis apud Barbaros mentio.
Nam quamvis iis quoque crediderim artibus
imbui ſolitos ephebos Babylone, prima tamen
inſtituendi pueros cura, ut ſaperent. Erant e-
nim in partem imperi afſciſcendi, & à Re-
ge provinciis imponendi. Ergo in ſpem edu- Dan. 3. 12.
cati Præfecturæ unam docebantur ſapientiam,
Ccæteris aut ſpretis artibus, aut itaà per tran-=
ſennam exercitis, ut earum ne mentionem
quidem habendam putaverit Daniel. Dices,
id actum cum pueris, non regnaturis, ſed ſer-
vis, quos Princeps deſtinabat Judices imperii
ſui. Falleris. Nam Rex ipſemet puerorum
ſcientiam pertentavit; quod planè non perfe-

ciſlet, ſi ſcientiæ expers, inſilire tantùm equos

addidicifſet, aut aprum transfigere. Mteterunt Dan. I. 20.
in conſpectu Kegis . & omne verbum Sapientig

Dan. F. 13.
Balihaſßiar.

Reæx non
fastidiat

Promot. 05.

Aulici bo-
ni rez'n en-
di aà ſwcceſ-
ſoribus.

Dan. §5. 13.

Ibid.

.

Affabili.
tas.

Superbia.

46

& intelleétus, quod ſeiſcitatus eſt ab eis Repe,
invenit in eis decuplum. Hæ Regum artes tum
erant;, ideéque provincis præerant centum &
viginti longè felicius, quàm nunc uni oppi-
do, unique villulæ præſit Vicecomes. Quo
modo enim provincias moderentur, qui hebe-
tes & lippi, præter progreſſiones paſſuum
quinque;, deductionéſque ad aulæ limen, ſciunt
nihil, niſi lyram pulſare cum cæcis, aut Aſtur-
conem frænare cum Equiſone, ut tolutim ince-
dat in ludum, theatrumque matronarum?
Sedenim pugnare Rex debet, inquies, quam
ille artem quâ ratione exercere poſſit, ſi ar-
tem non calleat equitandi. Aio, rarò illum,
& nunquam fortè pugnaturum, judicatu-
rum verò ſemper. Addo, in acie Regem fe-
lciùs pugnaturum, ſi inermis rectè pruden-
térque imperet è& caſtris, quam ſi pharetra-
tus cum hoſte concurrat in acie. Obequitet
tamen & jaculetur, ità tamen ut Sapien-
tiam præferat pharetris. Nam deturbatum
à regno ſubactumque Balthaſſarem inde cre-
diderun, quòd vecors & heluo popinones
apud ſe haberet, non ſapientes. Sic enim in-
troductum ad ſe in convivio Danielem affatus
eſt: Audivi de te, quoniam Spiritum Deorum
habeas: & ſcientia, intelligentidque ac ſapien-
tia ampliores inventæ ſunt in te. Audin'? Au-
diverat de tanto viro, quem ne quidem no-
verat. Neque enim agebat cum fſapienti-
bus, ſed cum bibonibus. Et ideò forté à ſe
ſubmoverat Danielem, quia Nabucho fue-
rat gratioſus. Is enim novis Principibus non
rarò mos, ut inviſos eos habeant, qui ante-
ceſſoribus ſuis fuere percari. Sed brevi di-
icit, quàm ſint ſucceſſoribus opportuni,
Senatum anteceſſores adlegerunt.
Nullus ex afleclis periclitanti adeſſe potuit,
ſuæque inſcius calamitatis expiraſſet, ſi unus è
familiaribus Nabuchi Daniel ad recordatio-

Q.

= ◻£

nem mortis non illum permoviſſet. Vide au-

tem metuentis ſtohditatem Balthafſſaris. Nam
in anguſtias conjectus ſupremas, Servatorem
unum ſibi ſuperefſle Danielem ratus, eum
his verbis in præſatione demulſit. Ad quem
bpræſatus Rex ait: Tu es Daniel de filiis capti-
vitatis JQudæ, quem adduxit Pater meus Rex
de Judæa? Nec Faunus ità Satyrum alloquere-
tur, à ſe diſcerpendum inter nuptias Nympha-
rum. Pendet ſors regni ab interprete, & quem
unum habes imperii patronum contumeliis
obruis in promio? Captivum vocas, & tra-
ductum conſalutas? De illo audieras à Tuis
trabeâ illuſtrem, non catenà ærumnoſum:
Nam & Rex pater tuus Principem Chaldæo-
rum & Haruſpicum conſtituit eum. Habes,
quo illum delinias, & efferas, quò tibi fau-
ſtiora portendat. Tu verò quem Principem
dicere potes, mavis appellare mancipium?
Captus à Nabucho eſt, & præfectus Haruſ-
Picinæ. Utram appellationem eliges propi-
tiando Danieli, navigationis tuæ tot inter
ſyrtes periclitanti unicæ Cynoſuræ? Ah de-
mens, & barde, ſervum vocas, quem demul-
ces? Quàm verô tibi non conſtas! Torquem
ſpondes, & catenam exprobras. Principem deſi-
gnas, & captivum jactas. Patronum implo-
ras, & laceras maledictis. Si vel a primo limi-
ne ſapientiæ palæſtram ſalutaſſes, in has
Tu ſanè ineptias non laberere. Niſi fortè im-
perantium is eſt mos, ut nequidem truci-

Honor ma- dandi detimneſcant, & anmimam citius, re-

usts.

Oliva

regnumque ponant, quàm faſtum. Eos quo-
que, quorum ope in maximis diſcriminibus
indigent, dehoneſtant dam honorant, &,
quem ſapientem non poteſt Potator coro-
natus non vocare, eum captivum nominat
& ſervum. Age. A Nabucho patre, ut
ais, tuo & captivus abductus eſt Daniel,
& Princeps Haruſpicibus præpoſitus. Cur ex
his, quæ cum vate præſtitit Pater, id ex-
ponis quod indecorum eſt, id ſubtices quod
eſt planè glorioſum. Nimirùm Imperantes
aliquando mihil in ſubjectis ſibi populis ob-

ſervant, niſi ea, quæ illos aut premunt,

aut opprimunt. Captus eſt Daniel? Id re-
coletur. Sed & Regum ſtemmate, ſtirpéque
eſt. Captus eſt. Sed operibus totius imperii
præpoſitus eſt à Nabucho. Captus eſt. Cap-
tus, ſed infulatus deinde eſt, Princeps renun-
tiatus Chaldæorum. Captus eſt. Atqui cap-
tivitatis maculam eluit tam benè meritus
de Nabucho. Scilicet, De filiis eſt capti-
vitatis, quos Pater meus tranſtulit Babylo-
nem. Proh Dominantium tenacitatem in iis,
quæ Regni Primates depreciant, eorum pror-
ſus immemores, quæ illos pares Regibus fa-
cerent! Tu es Daniel de filiis captivitatis JuQu-
dæ , quem abduxit Pater meus Rex de Ju-
dæa * Atqui nuperrimè Principem eum au-
dieras: Nam & Rex Nabuchodonoſor Pater
tuus Principem Chaldæorum & Häaruſpicum
conſtituit eum. Vident, audiuntque Prin-
cipes, dehoneſtamenta aulicorum, ut eos
ſpernant, honeſtamenta, non vident, ut
eos honoribus cumulent. Verùm de his
ſuo loco plura. Quæ ad rem noſtram fa-
ciunt, ea ſunt, regnaviſſe Nabuchum glo-
riosè, quòd ſapientiâ excultus eſſet, face-
rétque plurimi ſapientiam; excidiſſe verò
Balthafſarem regno, qui ne quidem no-
rat ſapientes. Sedenim canimus iſta ſurdis.
Nam ſi vel Reges, ut imperent, eſſe debent
ſapientes: quis animarum Paſtores patiatur

Ob Suſur
rones Au⸗
lici miſeri.

Confiden-
tia in ho.
minibus
vana.

Kientia
neceſſarig

indoctos, quos ſola admovere aris, populiſ-

que præficere deberet ſapientia? Vel Levitam
Deus imbuit Theologiã, quam Spiritui pe-
nè prætult ſuo. Diſputantes cum Stephano;
non poterant reſiſtere ſapientiæ, & Spiritui, qui
loquebatur. Sapientiam primum poſuit, tùm
veròô Spiritum. Dices fuiſſe Apoſtolos impe-
ritos, & tamen Mundum debellaſſe. Imperi-
tos, quos Hieronymus ſapientiſſimos appel-
lat? Sermone quidem fuere rudes, ut ait
Paulus, ſed non ſcientiàâ. Quam illi profectò
non è& ſcholis hauſerant, ſed immiſſam ac-
ceperant de coelo à Patre. Verùm iſta no-
tiora ſunt, quàm quæ firmari argumentis
oporteat. Illud pertonuit cum admiratione
Scholarum, Regem nempe curare oportere
cum primis Sapientiam, quam tamen ha-
ctenus aut neglexerunt, aut oderunt. Et re-
gnabit Rex, & ſapiens erit. Et noſtra, ut ve-
rum fatear, ſuperioribus ſæculis ætas longe
felicior: quando non minores tantùm Mar-
chiones & Duces, ſed Reges maximos in eru-
ditionem Filiorum attentiſſimos gratulamur.
Ubique Primorum etiam Primogeniti bonis
artibus inſtituuntur & dominaturi non op-
pidis tantum, ſed ampliſſimis Provinciis;
ſubduntur dominatui Præceptorum, trium-
phante & Philoſophiâ & Rhetoricâ de ſi-
bi fubjectis Coronatis. Plus vereor, an ſaniori
univeriium omnes ſapientiâ imbuantur. Sciunt,
inquies:,

‚—

Act. 6.10.

Genit 1
7 Mtun
unno etl,
inne, dh
enr!
1r wkl
tn⸗ H
Noent, l
i6 en
lel hyneu,
r Mun dl
NNd?r l)
Alement 4
Mithn dtet
Ner eſt &
plrnl
hannn. I
AUm, t
rhloet Vi

nre Hnc-
4

,le legis
elu
lilkit mn

Ed, ſaln
4.

Adacilima
ten, n
Alanen
IN ne in
1 Nuilnd
I, In Aman
, Rgnn lelei
en kmn 6.
Den i Re
lenihs he
nge, Hor
Corent, i
n nide
. A Krt
e Eunng Nicſei

i

E lueiet
Aiin) I

alrhe Cin

en ef ui
naſt,
n n, 1 4
Odo wor
“ü Llon mo

Un 8
. dare
4 Rdb 6 en⸗
10

Stromatum, Lib. VI.

N inquies, permulta regnaturi, tradunturque im-
hmd puberes Magiſtris erudiendi præſtantiſſimis.
1, 8, Ita, multa ſciunt, ſed vana. Poëtarum fabulas
domn. docentur, ſiderum motiones, ambages circu-
ünim lorum, cavillos Sophiſtarum. Hæc veròô quid
Wey præſtant Dominaturo, præter tumorem & ſu-
, percilium? Audi, quæ ſit digna Imperante
A Sapientia. Regnabit Kex, & ſapiens erit, & fa-
zihe. ciet JQudicium & Juſtitiam in terra. Hæc Re-
cgud gnaturos decet Sapientia, quâ lites dirimant,
netn finiantque, non quàâ ſcenas ſtruant theatrâque
ohllsc. componant. Medea quid Regi conferet, niſi
Mema, aut prodendi, aut trucidandi libertatem?
Ulhr. Quid rapta Helena, Didôve vitiata regnan-
ne tem docent, niſi ut ſciat non indecorum Prin-
tius ingi cipi & fidem frangere, & pudicitiam vio-
unck. lare? Sapiens, inquit, erit, & faciet judi-
Nce lenn, cium. Num diſcerptus à canibus Actæon, aut
hicr⸗ circumactæ ad Mundi cardinem Urſæ impoſtu-
ene Meinn ras diſcernent delatorum? At quis ex Domi-
ig eſ an⸗ nantibus judicat? Hic quidem apud Prophe-
it Biyr tam Rex eſt & Judex. Apud nos ne Regu-
tutem ni Rerrezet. li quidem Areopagi tædium patiuntur. Aod
eorin n Deus in Rege voluit, id nec Toparchuli
Nigbw k.. Dignita. exequuntur. In tantum à regnandi placitis
piittnh. tm onus, deſcivimus, ut indictum Judicium Regi-
Rer de Nl bus, ipſimet Vicecomites faſtidiant, negli-
Henl eln ir. gäntque. Hinc- illa & regnis eliminata felici-
nlnnr “ tas, quæ Regis judicium conſequutura nun-
Hnfin Jer..6. tiatur. In diebus illis Jalvabititr Juda, & Iſ-
nnge Nr razël habitabit confidenter. UÜbinam terrarum
tum, a Tiulati- aut quies, aut ſalus? Nimirum nuſquam judi-
züin num fons. cant imperantes, & ideò nuſquam Fax floret,
üm tͤ aatiſye virétque tranquillitas. Omnia ſuſdéque ver-
n wrnt wendzh. tüntur , dum Afluerus conviviis intereſt,
& Aman decreta condit, obſignâtque. Exa-
ddachn cuerat audaciſſimus Satrapes in Regis con-
lt, kr jugem telum, inſcio Principe. Adeò inſo-
eüll leicunt aliquando Primores, ubi vident de-
e gücen licis vacare Principes, pertæſos tribuna-
nns iſn ſcce lia. Trucidanda erat Eſther inter Regis am-
, An: plexus, niſi Amani ſcita, per vim æquiſſi-
aſore un mam, Regina reſcidiſlet. Quid Darius? Ubi
e ai, Legem ferri à Satrapis permiſit, Danie-

tial V lennu

* lem, quem ſuis Regnis Principem deſtinave-
tin Sirnnn

Dan. 6,. 6. rat, Leonibus objecit. Clam enim graflan-

UA lian tur Satrapæ, Hvoris telum in Legum the-
e, Hiin cam condentes, ut illud impunè exerant in
Un pofut, in inviſos. Proinde adminiſtrata per alios,
polola U⸗ quam per Principes, Juſtitia ſcelus nutrit,
cbelelle ne non jugulat. Servit criminibus æquitas, ni-
ennilimos 4 ſi Princeps Judiciis famuletur, & Judici-
e des, Ulei w. bus imperet. Faciet Judicium & Juſtitiam in
Uan nte tkerra. Audin'? In terrâ, hoc eſt; non ſolum
4 inmiiimn 3altiia e. Rex lites dirimat inter ſidera, Patriciorum
Vetuim ſun /onnt. cognoſcendis cauſis intentus: verùm repti-
ummi alui lia quoque tueatur „& judicet, pauperum
o AMnuin Ner audie ſcihcet expoſtulationes non pertæius. Salo-
e culale Jti euam mi. IhOn certé exorſus imperium eſt a ur-
ram tunen . nc. giis fœminarum. Nolo tantùm diſcernas in
denn. N coli limbo Capricornus-ne, an verò Aries
6 Holn,u referat primas, Taurus an Leo nobiliora
els es ſint aſtra. A Tauro ſtellifero ad Taurum
. mmen . deſcende ruſticalem „ déque aratorum rixis
e⸗ vnher coram te agi patiare, uti de Dynaſtarum
ni nn. diſceptatum eſt juribus, Te judicante. Anus
imos li e erat & pannoſa, quæ imperium abroga-
limgke n vit Antonino, ſi ſe audire non poſſet, vo-
ginng i ciſerata: Ergo noli regnare. Miſerrimi mor-
ns e tales „qui non modò ejuſdem ſecum mate-
Atorl fiei hominibus parent; ſed iis inauditi tam ſæ-
e t Pè à venalibus Proprætoribus diſcerpuntur.
eie
nbuenn

N , 7
Ne quidem regnare dignantur, eôſque;
quis crederet? tædet imperii. Ah quod Deus
eſt, agitque horis ſingulis, id vos eſſe non

pigeat, pudeâtve, vel ſemel in die vel aliquo-
ties per hebdomodam.

Stulte, hac nocte animam tuam repe-
tent à te: quæ autem paraſti, cujus
erunt? Luc. 12. 20.

Severitatem ſupplicii miror, quùm
tii atrocitatem non videam. Neque enim certa.
hic Dives rapuit, ſed meſſuit: nec telo- e,
nium inſedit, quo nihil rapacius, ſed rus Eternord
coluit, quo vitæ ſtudio nihil innocentius. oblivio-
Adde, non ſcortis, non paraſitis, non mi-
mis, non ſicariis ſuas copias deſtinaſſe, ſed
animæ ſuæx menſam ſomnumque intimaſſe.
Anima, requieſce, comede, bibe, epulare. Luc. 12.19.
Elias requievit in via: Epulatus eſt Loth .
in domo : Noëmus bibit in vinea: come- Via ſalutis
dit Iſaacus in lecto, nec damnati: Cur er-
go par Heroibus Dives unam intra noctem
obtruncatur? Mortem meruit, quia vitam
uſurpaverat. Anima, habes multa bona repo- bid.
Jſita in annos plurimos. His annis decurtata vi-
ta Opulenti, & in diem unam contracta. Zimor Dei.
Odit enimverò Deus vitæ ſpem in mortali-

flagi Mors in-

Dives erva-
gelicus.

bus, quos incertiſſimos eſſe voluit æi ſui. Dntore.
. 5 . con-
Factum propterea crediderim, ut reo Adæ temptus;
vof 1 6 temptus;
mortem differre malperit, quàm inferre; non figa.

ne vel pereundo ſui ævi terminum refciret. usin ee
In quocumque enim die comederis ex eo, mor- torium.
te morieris. Comedit, nec expiravit. Nimi- Gen.2., 17.
rum ſi diem obiiſſet poſt epulas, ſui fune-
ris certus ſuum ævum terminaſſet. Malo,
inquit Deus, meas minas irritas videri poſ-
ſe, quam Adam ſuæ mortis, unam vel
diem, vivere non incertum. Qua de vitæ
incertitudine nos imbuêre Angeli, qui quam-
vis funerum inſcii, quia tamen humanos
vultus induerant, nec annum ſibi unum
ſpondere auſi, vitæ ſuæ dubios ſeſe eſſe pro-
feſſi ſunt, quamvis juventutem præferrent.
Revertens veniam ad te, tempore iſto, vita
comite, & habebit filium Sara uxor tua. Au-
din'? Nec unum ſibi Angelus annum præ-
fixit, quùm Dives annos ſibi multos arro-
garet. Animaæ, habes multa bona repoſita in Luc. 12.
anos plurimos. Adeò de impendente fune- 1¹9.
re meticuloſiès loquuntur immortales, quàm
morituri. Quam vitæ ſecuritatem ut no-
bis Chriſtus eximeret, Furi Mortem com-
Paravit. Ni ſciret, quâ horâ fur veniret. Pa- Luc. I12.
rem facit filium hominis furi, cùm po- Si⸗
tuiſſet fulguri ſe comparare. Sedenim non MMarrir in.
Pplena incertitudo fulminis eſt, quod nubes zeria me-
Parturiunt, & prænuntiant fulgetræ. Ma- woria ve-
luit Chriſtus comparatione deterrimâ foœda- Maria.
ri adventum ſuum, quaàm veſtigium certæ
mortis mortalibus ſupereſſe. Fur habear;
dum illi incerti funerum vivant. Quod ſi ex
me quæras, cur vitæ incertitudo adeò in-
culcetur hominibus a Domino, id dixe-
rim audacter, quòd, ea ſublatàâ, in om-
ne genus ſcelerum prolabamur. Hinc in po-
pinam;, in cædes, in flagitia plurima adactus
Oeconomus ſolà ſpe vitæ longioris. Ni au- Matth.24.
tem dixerit malus ſervus in corde ſuo : Mo- 48.
ram facit Dominus meus venire: & ouperit
percu-

Gen. 8. 10.

348

percutere conſervos ſuos, manducet autem &
bibat cum ebrioſis? veniet Dominus in die,
qud non ſperat, & horàâ, quâ ignorat. Ex quo
vides, nec aliunde mala omnia profluere,
quàm è ſperata funeris mora;: nec alio ag-
gere vitia coërceri, quàm objectu incertiſ-
ſimi funeris. Divitem proinde noſtrum in-
nocentem nolo cenſeas, quamvis ſolius pati-
næ memorem; nam flagitiis omnibus reclu-
ſiſſe aditum Dominus intellexit, quem ſenſit
Luc.i12. i9. Vitæ ſpem longæ devoraſſe. Habes multa bo-
na repoſita in annos plurimos. Qui annos ſibi
tot prorogat, is ſané innocens non eſt, aut
brevi erit perſceleſtus. Hinc te apage Teme-
ritas, quæ annos ſomnias, ubi JESus nec ho-
ram ſpondet. Quâ borà non putatis. Ah! cer-
titudinem iſtam vitæ, mortis pronubam æter-
næ, eliminemus è corde. Tandiu nos pomo
abſtinebimus, quandiu perennitatem nobis
vitæ nullus Anguis inhalaverit. Ubi ſonuerit,
Gen. 3. 4. Nequaquam morte moriemini, in Arborem rap-
tim inſilitur, nec pomo parcitur, quamvis
epigraphe prænotato; Numinis ſum. Impen-
dentis metus funeris abeſt? Liguriamus, Dis
quoque invitis. Heluemur, quam ſibi Deus
frugem reſervavit. Audeo dicere, incer-
titudine plus funeris conterremur, quam vi-
cinid. Horres coronatos laſcivéſque propino-
Iſa. 22. 13. nes? Cras ſe putant morituros. Comedamus
& bibamus, oras enim moriemur. Unum vi-
tæ diem ſine metu funeris habent; ideôque
laſciviunt. Heva eſurit, & abſtinet. Clama-
Gen. 3. 3., bat enim metuens: Ne forte moriamur. Vi-
de, ut ſecurius luxurietur Petulantia de ſuo
funere certa, quam anxia. Craſtino moritu-
ri perunguntur, coronantur, potant, & ſæ-
viunt. Quia verô incerta eſt Mulier, an po-
mo ſuperſit, frugem ſibi gratiſſimam interdi-
cit. Ardentiores adeò faces funeris ſunt incer-
ti, quàm præſentis, luxuriæque flores ſuâ me-
lius falce Mors exiecat abſens, quàm præ-
ſens, expectata, quam furens. Odimus ſi-
quidem, non timemus, quæ patimur. Mors
ergo expectetur ſemper, ut ſemper perfectè
vivamus. Quamdiun verò eam timuerimus,
non peccabimus.

Ibid.

De fruéctu lignorum, quæ ſunt in para-
dio, veſoimur: de fruétu verò li-
gni, quod ſt in medio Paradiſi, præ-
cepit nohbis Deus, ne comederemus,
& ne tangeremus illud, ne fortè mo-
riamur. Gen. 3. 2.

Tu moritura, ſi comederis pomum? Ec-
quando id tibi ſupplicii Numen indixit? Uni
Gen. 2.77. Deus Adæ edixit: In quocunque die come-
7 deris ex eo, morte morieris. Hæc cum ferre-
tur Lex, tu necdum ex Adæ latere emer-
ſeras. Ille proinde jejunet, cui Mors eſt in-
Perſonarâ dicta. Tu verò heluare, quam Deus null
ccestio. ſupplicii denunciatione abſtraxit à pomo. Fal-
severias lefis, inquit Heva; Nam perſonarum apud
una inom. Deum nullum diſcrimen eſt. Si epulantem
nes. occiſurus eſt Adam, Hevæ non parcet co-

Heva.

2 Gätse medenti. Tam in fœminam graſſabitur, quàm
nibus. ſe prædixit animadverſurum in virum. Mihi
prohpterea imminere non ambigo funus, quod
Sehee, illi impendere ſcio, ſi ſe fruge ſaturet illici-
èm ſit. tdà. Quam ego cum tranſgreſſoribus agendi

Oliva

formam ediſcerent vellem à Deo imperantes.
Ubi peccatum eſt, unum reorum omnium
judicium eſto. Tam in Anguem, quam
in Adam ſævitum, & quàm Adam, tam He-
va damnata. Nulli parſum, quamvis tam eſ-
ſent & flagitio Rei, & ſexu, & dignitate
disjuncti. Hic Vir, illa Mulier, Anguis verò
reptile. Non unum ommium ſupplicium, quia
nec noxa una. Omnes verò poœrmis affecki, om-
néſque damnati, quia univerſi peccavere.
Jam Primorum leges & Vulgus reformidat
horrétque, Proceres rident & calcant. Da-
turam ſe pœnas plebs ſcit violati præcepti.
Irretiri ſcit plagulis Nobilitas, non Aqui-
las, ſed Cardueles. Quis in quercum ſæ-
vit, ſi frondeſcat, ramorumque luxurie oc-
cupet fundum? Putatur undique vitis, ſi latiùs
paulò protenderit palmites. Si lætius pullula-
verit triticum, beſtiis illicò deditur depaſ-
cendum. Quòô Platanus diffuſius luxuriabitur,
eam gratiùs villicus irrigabit. Vix muralis
Myrtus excrevit, cùm in eam ferrum de-
mittitur. Sylveſcunt exleges Frutices, ſi par-
ciùs villeæ gratiam exaugeant. Chriſtus Rex
Regum non ità, nec ità profectò Deus. .-
què in Achabum & in Davidem ſævitum. Ju-
das proditurus arguitur: Petrus item com-
peſcitur negaturus. Cæditur £Ægyptus: Ju-
dæa quoque vaſtatur. Nec ſtantes propè Ar-
cam Ophni & Phinees evaſere, ſed legem
tranſgreſſi coram Arca occumbunt. Famu-
labatur Arcæ Oza, ſed quia plauſtro eam im-
poſuit, quam vectare debuerat, bovi parci-
tur calcitroni, inerti Levitæ non parcitur.
Nocentior Arcæ bos, ſed innocentior, qui
inferebat, ſed neſciebat, injuriam. Anxius
pro Tabernaculo Oza, ſed brutis illud com-
miſerat. Ruente Arcàâ, bos ſuperſit, & Cu-
ſtos occumbat. Nos quidem Levitæ gemmas
reveriti, cruore belluæ cultrum imbuiſſemus,
ut exſtillante ſanguinem telo, videremur in-
juriam Numinis expiaſſe. Secus Numini vi-
ſum. Is occubuit, qui peccarat, non is, qui
ſanguine viliori, minorique incommodo ul-
tum ſcelus teſtari poterat. Audi, ut concla-
metur Chaldæa: Cecidit, cecidit Babylon Ma- Apoc. 1.
gna. Non vicus exſcinditur, aut Pagus ever--.
titur. Diſturbatur, convelliturque à ſuis ſedi-
bus Babylon. Quod Deus in urbibus præſtitit,
id nos exequi voluit in mortalibus. Aut nulli
parcit, aut parcit debiliori: imò nemini par-
cit. En divinæ juſtitiæ ſcitum. Vade, & per- Reg s
cute Amalec, & demolire univerſa ejus : in- 2. Riß⸗
terfice à viro uſque ad mulierem, bovem &

ovem, camelum & aſinum. Ità ſupplicia à

Numine infliguntur. A pœna nihil immu-
ne, ubi omnia flagitio fuere obnoxia. Cùm
verò non ſemel de his ſcripſerim, ne eadem
ad pompam voluminis congeramus, circum-
ſcribamus hac epigraphe argumentum. Ve-
ſtras ità Conſules ſecures explicate, ut taàm
Cedrum amputent, quàam Cerrum; hoc eſt,
ſi feriunt peccantem Aratorem, Patricium quo-

.

que cædant obnoxium.
Feria quarta Cinerum.

Quid audio, & quinam hodie loquuntur, urm-
an verò tonant? Joël, Chriſtus, & Eccleſia rum anxi.
Perorant, hæc cinere, ille lachrymis, toni- gdt
truo Chriſtus. Quanta attentio, ubi tanti viri
loquun-

ſſte
e 6
lelun hn

0 Men

Kinn

4

n omprn
Nnn CPone. fu

Nrene
Ohin
1,
1 tin
i 4
X
Anpike
Cun, a
Necne
ehmn
clet. .
nn
Oeran 8.
e Huunt .
leingll.
dedin il
Tunmiünd
Vi
n kruum .
unices, A.
6es Deus .
ſeritum..
ns tem r.
Eggfruk
inesn 4
unbut. Fnr
Plauknemn.
rat, bon un
2 hon unt.
tonocenn ,l
Hunam Aunr
brutis Uldan
ſpetlt,l⸗
Leritz en
un inbulem
„ Videlell
ecls Nnüf
arat, Mi
e incolnnih:
Audi, un ⸗
eridi MMlel⸗
t, unt adtii
ltürgtenſin⸗
nurbibun nenn
Ttälbuu Au
. imd venii⸗
m. Val,05
tineſt ejn /
lieren, leut
n. Iu nne

a oll in

e. 0

Matth. 6.

16.
Geh. 3:
19.

Eterna
tantum.

Dan. 13.
23.
Gen. 39.
19.

Dei pra-
ſentia ne-

glecta.

4dA Deo
deſeri.
Nil pra-

ter Deum.

Amor in
Deum
veruse

Gratia
ſankkift
cans.
Deus que
rendus.
Felicitas
vera.

Fervor
verus.

Stromatum, Lib. VI.

& vocibus tantis! At quid audio;
divellit ab opibus: Nolite theſau-
iaare. Joël me avellit à propinquis: Egre-
diaiur Sponſus de cubili ſuo. A me, me con-
vellit Eccleſia: Pulvis es, & in pulverem re-
veriéris. Et quidem nemo horum mihi vetita
interdicit. Neque enim Joeël & lupanari mœ-
chum abducit, ſed Sponſum revellit à Spon-
ſa. Nec à rapina nos avocat Chriſtus, ſed à
theſauro. Nec, ne peccem;, me monet EcC-
cleſia, ſed me clamat non victurum. Quid
ergo, ſi nec frui propinquis poſſum, nec
perfrui opibus,
ri, Imoô ne otier, iſtis jubeor abſtinere. Er-
g0, quid agam? Negotium, quod unum tibi
agendum in hac vita eſt. Theſauriza vitam
zternam „ rerum reliquarum ommum incu-
rioſus. Id enim habet ternitas, ut, niſi ſo-
la quæratur, inveniri non poſſit. Quæris aliud;
qui quæris æternitatem? Audi Jobum, qui
omnia, more naufragantium; extrudebat &
corde. Nimirum, ut Echerius ait, cura gter-
norum, non prima ſolum, ſed ſola eſt. Quod
ſi res demerguntur innocentes, quæ cum æter-
mitate non pugnant, quo modo admittuntur
nOxie, quæ repugnant æternitati? Aucdi Su-
ſannam : Melins eſt mibi. Quid melius?
Non eſt comparatio. Ideò exululat Joſeph:
Quomodo poſſum hoc malum facere?“ O mon-
ſtrum, potuit lubere, quod non licuit! Per-
eant omnia, ut anima ſervetur. Quid quæri-
mus? Curve militamus?

loquuntur,
Chriſtus me

In lec‚tulo meo per noctes quæſivi, quem
diligit anima meg. Quæſivi illum,
& non inveni. Surgam, & oirouibo
civitatem: per vicos & plateas qua-
ram, quem diligit anima mmza. Can.
3. 1. 2.

Ergone in lectulo tantàm Sponſum quæris,
6 Dilecta? Si quæſitura eum es per plateas,
& vicos Civitatis, cur illum domi non ex-
quiris in Xyſto, in aula, in porticu, in atrio;
in veſtiario, in conclavi? Num domi Dile-
GQus cubat tantum in lecto, ut, ſi eum ibi
non nanciſcare, fruſtrà illum extra torum ex-
quiras? Venare proinde in conclavibus regiæ
domus, quem es indagatura per vicos. Quæ-
ſivi, inquit, nec ſemel. Nullus me angulus
fefellt, nullæ me domus latebræ effugere.
Luſtravi aditus omnes, omnéſque recefſus.
Verùm ubi Dilectum non reperio, ibi non
Veſtiarium computo, aut Xyſtum deliciarum,
opumve, ſed lectulum interpretor doloris,
& ſtratum ægritudinis. Ideò partes omnes re
giæ domus, quando inde Sponſus abſceſſit,
uno lectuli vocabulo, quo nihil infauſtius,
comprehendo. Non enim amarem, ſi ubiubi
Sponſum fruſtra exploro, non languerem.
In piſcinam ægritudinum mihi Domus con-
verſa eſt præ abſentia Dilecti, ubi tabulæ;
menſæ, abaci, variaâque ſupellex & gaza;,
non apparatus regnantis ſunt, ſed grabati
ſunt relanguentis. Ergo in lectulo meo quæ-
ſivi eum, & non inveni. Quia non inveni,
tota imhi Domus in lectulum verſa eſt. Si
ita eſt, cur vicos nominas & plateas Urbis,
quæ domus tuæ non nominas atria & con-
Clavia? Nimirùm hæc luſtravi, Dilecto irre-
perto. Explorabo illa, an imbi vagetur Di-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

vitâque debeo, jubeor otia-

349
lectus. Spes ipſa nanciſcendi Numinis ſuum
decus & nomen plateis, viciſque conſervat.
In his quæram; non ſine ſpe: in illis fruſtra
Sponſum quæſivi. Hinc eſt; quod per noctes
à me exquiſitum dixi. An putatis per diem
non me illum indagaſſe? Sedenim amanti nox
eſt illunis, etiam in meridie, ſi Sponſus non
affulget. Quæ enim dies, unde Sol Chriſtus
juſtitiz exulat? Num non audiſtis, illo præ-
ſente, mihi ſtratum pro prato viſum? Le- 2
Gulus noſter Eoridus. Ut enim, effugato Nu- cnn ,6
mine, aula fatiſcit in grabatum: ita,; Numi- a Eis
ne affulgente, in viridarium lectus cfflorefcit. chariſtia:
Poteſt Solis vicinia intermortuam amygdalum

Hoſculis conveſtire: ut, quæ pyræ titio vide- Miſſa ce-
batur, agri Iris ſalutetur. Et lectulum affla- es anda:
S Srieituagn

tus Numinis in ſpeciem agri pleni non con- ia cateris
vertet ? Potentius Numen, quaàm Aſtrum præferen-

eſt. Recedente Sole, Campanus ager defor- da-
matur in Theflaliam. Eo accedente, Roſas Peh, i&
um

legunt vel Sarmatæ. Brevi ommia verbo com- vern, zl
plectar. Mihi & morbi; & umbræ ubique & prater
undique offenduntur, ſi JESVUS abeſt. Ver- Deum
nant omnia, ſi adeſt JESsUS. Tophus con- Rimat.
creſcit in gemmam, ſi ad eum per agri rimas Ortatie
ſidus pertingat. Et ego Conchà felicior, ſi ro- neple da
rem Verbi concipiam; quamvis toto obruar
Oceano, Margaritum parturio. Reviruit Aa- Zelas a-
ronis virga illata Arcæ. Et ego in ſinu Spon- vimarun

ſi exareſcam? Contra, ubi abjectus eſt humi Sar ee-
. ia ſer-
baculus à Moyſe, efferatus repenteè eſt in ſer- ver, im=

pentem. Adeéô elongari vel a balbutiente fatale plea:que.
eétiam trunco eſt. Conjicite hinc, à Dei Ver- Curæ ſu-
bo abeſſe quam ſit Sponſæ capitale. Proinde; perfluæ.
ut ibi in anguem virga vertitur tantillo à Moy- Baz ui
ſis dextera divortio; itàa, tanto Domum inter divi⸗ 37
& Sponſum interjecte Chao, Abaci & Plutei vacare
ſylveſcunt in ſtrata. Merus languor, & ſola 1eſſt.
infirmitas, ſi Dilectus nec invenitur, & quæ- Dignitas
ritur. Nihil videt, mii languorem, qui Jr- us vo⸗
sOM domi non videt. Quid juvant tigna ce- 34, r=
drina, & laquearia cypreſſina;, ſi JusUs abeſt; vocat ab
qui Malus eſt inter ligna ſylvarum 2 Per noctes aris.
quæ ſivi, quem diligit anima mea. Nec una nox Felicitas
in quavis nocte me opprimnit;, ſed nox me“"“.
obruit multiplex. Ut emm apud Ezechielem Tribula
intra Rotam viſebatur nova ; aliaque Rota: tio veriot
ita conglomerant ſeſe plurimæ noctes, ubi
Deus animæ occubmit. Nox corporis, nox
animæ, nox domeſticæ rei,; nox exterorum
decorum ſeſe coagmentant;, ne ulla crepuſculi
ſpes ſuperſit in orbato, viduatôque animo, à
quo Chriſtus abſceſſit. Proinde quem ſperas
meridiem, miſer, procul à Numine; quem
nec aurora recreabit, ſi te deferat Deus? Er-
go-ne transfuga Dei meridie colluſtrabitur, ſi
deſertum à Deo nec crepuſculo Lux dignatur?
Plus eſt à Deo abſcedere, quam à Deo deſe-
ri. Hic, à Deo ſperneris; Tu, ibi; Numen
ſpernis, & deſeris.

Cum enim à mortuis reſurrexerint, ne-
que nubent, neque nubentur, ſed ſunt
ſiout Angeli in oαliς. Marc. 12⸗ 25

Matri-
monia

Colibatus ſuum habet Autumnum in re-
novatione, & reſurrectione carnis, Ccorpo-
riſque noſtri. Qui ſanè, ut prædulcis eſt,
ſi maturuit, ita incoctus ingratus admo-
dum eſt. Utinam nos quoque exclamare
non cogamur, adeò uſurpato, vulgarique in
6 g Europa

Moniales.

50 Oliva

Ezech. Europa colibatu. Patres comederunt uvam
18. 2. acerbam, & dentes filiorum obſtupeſcunt. Un-
de enim abdicati in terris thalami, quorum
Tenta- faſtidium à Chriſto reſervatur in cœlis? Lau-
ionum doô, adorôque Pudicitiam non nubentium; ſed
fons. ſi à Chriſto ſegregentur in Lilia: ſed ſi coelo
Filiorum torum ſacrificent: ſed ſi auro charitatis incin-
zaneatio. Atis renibus, lupanar exhorreant: ſi denique
Patresfa- Virgines ſequantur Agnum, non ſi unam
milias. ſpreverint conjugem, ut ſint fœminarum com-
plurium viri, id eſt, non viri, ſed moœchi.
Elecztie Scio nihil in Eccleſia, ſecundum Martyres,
ſatui. Virginibus præſtantius. Sed quæro florem in
msnnti⸗ Lilis: Quæro, non Virginem inter Virgi-
. nes, ſed pudicum. Neque enim Virgo eſt;,
Primoge- Qui ſine uxore „ aut cœlebs eſt. Cceli Eumu-
itnrs ez. Chos non ferrum exſecat, ſed unctio conſecrat;
pers, vio- nec mutilatione triumphat Pudicitia, quæ mi-
lentiä, litat, vincitque integritate. Vides exputan-
non cha- tur, non Lilia. Illæ ſine ferro ſylveſcunt.
S= Hæc inculta progerminant, pro falce Sole
ot. uſa S& coelo. Unus enim Pater coeleſtis tanti
floris Agricola eſt, quem ſi riges privatarum
rationum irriguo, illicò arefacies, uno dun-
taxat irriguo ſupernæ vocationis virere afſſue-
tum. Denique coactus Cœlibatus, quaſi por-
tentoſus Adam, non admiſſo, ſex excuſſo
beatæ pacis ſopore, non unam aut parit, aut
adoptat Hevam, quæ non ſemel, ſed ſemper
Poma rapiat, offerâtque damnatæ voluptatis.
Ità Lilium in cicutam vertitur, ſi humanæ
Politicæ ſuperſtitione ſeratur. Nicut Lilium in-
ter ſpinas. Vix una in Sponſi horto viret in-
nupta, inter conjugatas innumeras. Et ibi
tamen myrrhæ, & thuris collis, & Libani
nix, & Jordanis inundans. Quo modo autem
in ædibus, hortiſque Chriſtianorum una vix
ſpina ſuccreſcit, & Dumus unus inter Lilia,
quorum non eſt numerus? Quis è& natis octo-
nis uxorem ducit? Natu maximus. Quæ nu-
bet & filiabus? Aut nulla, quamvis Muſarum
phalangem ſorores exæquent, aut, ad ſum-
mum, una. Ex novem una? Ita. Num ma-
res foœminæque reliqui uri nequeunt, ut nu-
bere prohibeantur? Num caro eorum ænea
eſt, aut Satan ab eorum conclavibus exulat?
Nunquid de utero tranflati ſunt ad ſenectu-
tem, qui ſecundi, tertiique a primo emer-
ſerunt in lucem? Secundogeniti ſunt. Is-ne
agger totus contra libidinem, & murus ahe-
neus, qui arietem ſe quaſſantem voluptatis
non rideat ſolùm, ſed frangat? Secundus eſt
fuſus in lucem. Ergo non nubat. Quà Lege?
Qua familiis ſplendor ſervetur, non diminu-
tus, conciſũſque in fratres. Certè Deum Lex
iſta ſubſcriptorem non habet. Aufugerat,
metu Eſau, à patria domo Jacob in baculo,
delaſlatúſque tùm trepidatione, tum itinere
Aeleedar in ſaxo. Cùm ecce tibi & coelo
cala ad cervical dormientis demittitur, ſub-
euntium & deſcendentium Angelorum detrita
veſtigiis. Rogo vos, Coœlites, comprecôrque,
ut quietem non interpelletis dormientis. Aſt
fauſta omnia nuntiaturi deſilivimus ad cuban-
tem. Quæ fauſtitas obtingere poteſt exulan-
ti? Maxima. Audi cœli diploma. Erit ſe-
gen. 28. men tuum ſicut pulvis terræ dilataberis ad
14. Orientem & Occidentem, & Jeptentrionem &
Meridiem. Num promiſſa iſthæc bonæ ſpei
plena non ſunt? Imè beatiſſima, niſi, ut
ſomnianti blandiuntur „ ità ipſa quoque ſimi-
lia eſſent inſomniis. Stirpem videmini & ge-

San. 2. 2.

nus Jacob neſcire, Cœlites. De pofteris cum
natu mimimo agitis? quum ſecundogeniti non
nubant, neque nubantur, ſed ſint, ſicut vos,
Angeli in cœlo. Iſta oſentantul, & prædi-
cuntur in ludibrium ſoporati. Nam in terris
unus tantuùm è& natis proletarius eſt, reliquis
ſagitta deſponſatur & pharetra. In arcu vi⸗
vent Hyppoliti commentitii. Excepiſſent me
ſanè irati Angeli, ſi nugis iſtis eorum in ado-
leſcentem beneficia moratus eſſem. Non mo-
dò uxorem Jacob ducet, ſed binas, cœli cal-
culo, pro una ducet. Sepietur hinc Rache-
le, inde Liãa; tque penitus exitialis Lex
abrogetur, de coacto minimorum cœlibatu;
non binis tantùm, ſed binis & binis junge-
tur uxoribus adoleſcens, quem tu vel und
conjuge, Politices malignitate, interdicis. Imò
non cœli tantàùm, ſed fori calculo ſecundo-
genito Jacob uxor deſpondetur. Vox Iſaaci
ad Jacob eſt: Proſficiſcere ad domum Bathuel 6en. 23.
patris matris tuæ, & accipe inde tibi uxorem ²*
de filiabus Laban. Ergo & parentum horta-
tu, & cœli portento, natu minimi Filii nup-
tiis authorantur. Ecquis enim Patriarcharum
eas ſcalæ delicias ſortitus eſt orans, quas Ja=
cob ſtertens, dormiénſque impetravit? Adeè
nupturi plus impetrant ſomnia, quam jeju-
nia, hoſtiæque vigilantium. Dices tunc Ja-
cobo induhtas fuiſſe nuptias, quùm jam pri-
mogenita extorſiſſet à Sene. Non diffiteor
tum jam eum familiæ præfectum: ſed non
ideò tamen juſſum ire affirmo ad conjugem.
Nam, cùm Mater id tùm maximè curarit,
ut efferati furor Eſau molliretur, quàâ pru-
dentià Sponſam Jacob quæſiſſet, ſi nuptiæ
primogenitos deſignarent? Haud tùm Jacob
ut primogenitus habitus eſt, imò extruſus
eſt domo, tanquam fratris ſupplantator, &
penè ſyllabo filiorum diſpunctus. At illi de-
ſtinata fuerit Rachel, jure præreptæ hæredi-
tatis. Num liberi Iſraelis duodem uno ſunt
nixu effuſi? Num fuere primogeniti omnes?
Nam nemo ⁸ Patriarchis uxorem non duxit.
Imòô Chriſtus ex Jacob non fuiſſet natus, ſi
Ruben tantùm primogenitus genus avi pro-
pagaſſet. Quartus à primo Judas Pharem de-
dit, unde JESUs emerſit. Quid, nonne po-
ſteritatem Abrahami per filios Cethuræ au-
ctam Scriptura teſtatur? Quæ peperit ei Zam-
ran, & Jeſcan, & Madan, & Madian, &c.
Jeſcan quoque genuit Jaba & Dadan. Viden
ut primogeniti ex Cethura Zamran nulli po-
ſteri cenſeantur, liberis tantùm recenſitis Jeſ-
can, Dadan, & Madian, quorum nemo non
minor natu inter filios Cethuræ? Ut diſcas
nullum imponendum pudoris violenti jugum
etiam natu non maximis; cùm nuptiæ, ut
pharmacum, ſint, non felicitati propinandæ
naſcentium, ſed infelicitati exporrigendæ in-
temperantium. Melius eſt nubere, quàm uri, I. Cor.7
clamat Apoſtolus. Ergo, ubi flamma, ibi?
Sponſa: ibi Helena, ubi ignis. Solæ thala-
mi cortinæ ardorem extinguunt adoleſcen-
tium. Non primogenitura, ſed æſtus atten-
datur, ſi nuptiæ medentur incendio. Et verò
non capio, quâ temeritate ſperetur Pudicitia
in tanta raritate nuptiarum. Viderat, exce-
perâtque Angelos Loth: viderat, horrueràt-
que ſubmiſſum ſulphur in laſcivos: viderat,
luxerâtque rebellem Numini conjugem diri- Lednn,
guiſſe, verſis tantum luminibus in obſcœnos. e e⸗
Attamen primâ viduitatis ſuæ nocte vir tantus geamur

cen. 25

Luxuris

coiit leges⸗ 6

ln au,
1,
Mintk
alon⸗
Mules,,
1e. e
ne nid
n niie
Eleckere.
En leet
4 Oiie
ri ddin
n unete
hen 0n
v inweti n
Ileretanenl
t no

Im Al eann

Anali? Kecn
At Ntn
inem conu

e, dun lere

i
l, n Lilinn
4 N
, nmn Kbe
Ae Nelie
mn
M,
ſulii ſ
tettta N
rn Hera
lef liyn
,, ttomn,, Uigo
r
Ir Mi

O
no
drec.
tern
eligin
n .
Ne
n.
Wnm.
Clicl.
eN.
dln le
uubn
m ne.
U W
ts Ind
konnde.
Vor u
n Dcthel e
thi unmnd
tunn hon--
i Fii
tiarcharun
8, Iuns k
at! A
Gbacn e⸗
iees ie l.
um n .
Non ſhen
Im: Ed m
d Connen
eime cnut,
, r
4, mi:
d tum id
imd euniin
Plammmt, D
8. All⸗
repte letl.
deni Mo
geliti Onk
ein non An
ilet un,
enus ai r
Gas Puen-
id, onß
8 Cethwue 1
eheri r
6 Madl,
Dun. ſi⸗
Armran lliß⸗
lecenlii⸗
orumn M
Uicl
&! O.
wioleni
um ulte,
tati hhn
ahonge⸗ .
here,
bi funm,

. teris veſcebantur:

Stromatum, Lib. VI.

coit eum filiabus, net ſemel corruit; ſed bis.
Adeò, vel und die; ſi conjugibus orbentur
Patriarchæ, nulla ab eorum etiam temperan-
tia ſecura eſt aut ætas; aut affinitas. Scilicet;
inquies, inebriatus & inſcius reſupinatus eſt
Loth. Certè; ut ipſe non peccarit, (quod pu-
to certiſſimum) præſagiendo flagitium; filiæ
certè nudatum uxore patrem non deſperarunt
ſeu vigilem, ſeu ſemiſomnem in non fanda
deflectere. Verùm, ne divinare videar, ubi
rem licet evincere argumentis, deſcendamus
ad Ovile cum Juda. Parentaverat is Sue;,
uxori dudum emortuæ, & ab ipſo potiſſi-
mum funere exſurrexerat; Cuùm reſpiraturus
à luctu Oves exit inviſum. In foeminam inci-
dit, ubi primùm pedem extulit domo, quam
ne intueri quidem potuit obvelatam undique;
miſerè tamen ille ſeſe, phalerâſque ſuas proſti-
tuit Scorto; quod tamen non Scortum, ſed
Gen. 38. Nurus fuit. Quam cum vidiſet Judas, ingre-

15. diens ad eam ait⸗ Dimitte me, ut coëam te-

cum. Num hic ebrietatem cauſaberis, quaſi
pronubam intemperantiæ? Num ſopori laſci-
viam tribues, uti ſemiſomnem fuiſſe Lothum
affirmaſti? Siccus, & vigil, & funus inhalans
acceſſit Judas ad Thamar, nondum exterſis
lachrymis conjugis tumulatæ. Adeòô Patriar-
chæ, etiam ſerendo Numini deſtinati, orbari
conjuge vix queunt, quin eis libido illudat.
Vide, an immorigeri adoleſcentes mimis, lu-
déque authorati, inter calices & cithafas ſer-
vaturi pudicitiam ſint, ſi educati ſenes in do-
mo Jacob à lachrymis & funere abeuntes;
pudorem in ſinu Scorti, ne quidem viſi, pro-
Higant? Filios geminos amiſerat cœli calculo,
in ipſo flagitii æſtu fulminatos. Amilerat
stiam conjugem Judas. Sævitum in Sichem te-
lis, Ppræ laſcivia, ſenſerat. Attamen nullius vir
conjugis, quam primam offendit, foœminam
defloravit. Adeò difficile eſt, niſi nubas, non
uri; adeéque eſt durum, in paradiſo pudici-
tiæ ſine Heva perfſtare Adam. Qui ſi minus
Horem adamaſſet, pomum plus fortè odiſſet:
ſed, dum Lilium Virginitatis retinere ſtu-
duit, pomum rebellionis non excuſſit, inter-
iitque perfœde. Quod utinam non hodiéque
permultis accidat, qui opes omnes Palæſtinæ
in ſuo ſitas Lilio folitarii thalami arbitrati, ni-
bil præterea aut à ſe ipſis exigunt, aut à ſuis.
Ad anguem Heva certè in hæc verba reſpon-
Ge2.2. dit: De fructu lignorum, quæ ſunt in Paradi-
srn Jo, veſcimur. Ergo non epulis nuptias tribua-
mus, ſed potius interdicti eſum pomi ad-
Avaritia ſcribamus temperantiæz. Nam virgimtate He-
adix œ- va ſuperbiens, ut quæ viro minimè uteretur,
libatus auſa eſt dapem mortis inſolitam præbere Adæ;
beccaiuf: nullo repulſæ metu, nullaque ſuſpicione ob-
jurgationis ob legem violatam. Quot parentes
habenas omnes natis remittunt, dum unas
aut differant nuptias, aut abdicent? Jorda-
nem tranſmiſit Jacob in baculo. Jam Filii E-
vangelii permulti Euphratem trajiciunt in Li-
lio, quod tamen, non Lilium, ſed Rubus eſt.
Agant quod lubet, dum unum non libeat ma-
trimonium. Faſtiditis nuptiis, eſurire impunè
licet, imò & ligurire cum laude genus omne
flagiti. Ut enim und ſi abſtinerent Arbore in
Paradiſo Adam & Heva, licenter pomis cæ-
ità Patrumfamilias Lex
una præſcribitur liberis, toro, ſed immacula-
140 & nuptiali ſeſe nati natæque abſtineant, in

teliqua, ut placet, ruant. Nimirum, non

Ethicæ Comment. Tom. IVNI.. —

31
moribus falniliæ conſulunt, ſed crumenæ: & 5
dum pecunia detrimentum non capiat, Coœlo
vivant; an Erebo; cura eſt tam inanis ut
Prætorem non deceat. Maledicant Lilio, qui
Pudori benedicunt. Nihil enim; hæc ſi Lex
feratur coacti cœlibatus; ità Pudicitiam ever-
tit; ut Pudor. Una Lupanarium clavis eſt
Lilium. Coacta ſiquidem Temperantia ſibi
quidem temperat ab uxore; ſed nullis fœminis
parcit. Sedenim perpetuæ familiæ eſſe neque-
unt, niſi, derivatâ in natu maximos hæredi-
tate, procul cæteri arceantur à thalamis. Imô
familiæ paſſim exſtinguuntur; unis quòd pri-
mogenitis ſanciantur nuptiæ. Quin animad-
verti ego in plurimis Italiæ regionibus, flo-
ruiffe dudum fatilias innumeras & numero 3
& opibus, & glori, ſeſéque diffudiſſe per
Pfovincias etiam diſſitiſſimas, cùm mos vige-
Bat tot adſcire domi ſponſas, quot in ea mares
adoleverant. Aſt, ubi de primogenitis Lex
ſcripta,; & pnumero, & glori, & , quod
minime credas, oppidis, opibuſque ſerme
omnes imminutæ: Adeò ut vix unam & quin-
gentis reperias domum, quam non alieno ære
adobrutam lachrymere, finémque ſui præſto-
lari, hærede aut nullo, aut debilitato ,„ luſ-
cioſo, gibbero; infœcundo. Ità primogenitu-
r&, quas contra Domini legem, extendere ad
tyrannidem cenſuimus nuptiarum, ut thalami
ſingularitate familiæ fulcirentur, familias fun-
ditus ſuſtulerunt, ampliſſimaque patrimonia
peflundarunt. Plus mille vetuſtiſſimas, nobi-
liffimâſque Domos una ſibi luget Italia non
periiſſe modò, ſed evanuiſſe, ne veſtigio qui-
dem earum ſuperſtite, niſi in tabulis & mar-
moribus ad incrementum doloris, acerbiſſimæ-
que jacturæ argumentum. Ite modèò, & quos
Deus conjunxit, Politica ſeparet, in tuta-
men;, æternitatémqne ſtirpium. Si plus cœlo;
quam terræ caviſſetis; ſi pudicitiæ conſuluiſ-
ſetis attentius; quam opulentiæ, exundarent
Reſpublicæ, Regnâque patriciis, quæ adſciti-
tia paſſim coëmptâque Nobilitas inquinat. Do-
leo, quod jam & Nobilibus nonniſi rariſſi-
mus munerarium habere Deum poſſit timoris
fui. Nam quum David canat multiplicandam
ſobolem viri juſti,; nepotéſque propagandos,

*

huic juri renuntiavere Patricii. Uxor tua ſis Pf. 127r3e

out vitis abundans. Filii tui ſicut novellæ oliva-
rum: Benedicat tibi Dominus ex Nion: & vi⸗
deas bona Jeruſalem omnibus diebus vitæ tuæ.
Et videas filios filiorum tuorum. Siſte, David.
Neque enim ros lucis apprecatio iſthæc tua
eſt, ſed ſpiritus procellarum, & turbo radici-
tus evertens fundamenta domorum. Videas
fihios filiorum? Qui id videre poſſint, ſi &
natis unus tantùm uxorem ducet? Nolo di-
cas; Videas filios fihorum; ſed dicito, Vi-
deas filios fili tuu, & quidem primogeniti.
Nam quamvis tertius primmum anteiret & cor-
poris elegantia, & virium firmitudine,; &
virtute animi, poſthaberetur nihilo minus
primo, & penitus ablegaretur à toro. Proh
hebetudinem humanæ, hoc eſt, inanis Pro-
videntiæ! Seſe ipſi circumfcripſere Primo-
res, ut is familiam propaget;, cujus optandum
erat, ut memoria quoque deleretur. Nec he-
betudo tantùm ; ſed audacia quoque eſt, &
verò maxima, & non ferenda. Ita-ne? A-
mantiſſimus pudicitiæ Paulus arcere nullum
audet a nuptiis, quamvis contra libidinem
& virgs, & epiſtolis, & orationibus Co-⸗
Gg 2 xinthios

„27. 5.

Ibid.

352

nibus autem praceptum Domini non habeo. A-
poſtolus legem ferre de coœlibatu non audet,
& Politica pronuntiat è& tripode. Soli Primo-
geniti uzgorem habento: Omnes non natu
maximi prohibentor amplexibus. IIle munir
pudicitiam, nec imperat: Vos eam & exar-
matis, & imponitis. Quo enim chalybe con-
tra laſciviam liberos veſtros loricaftis, qui
mares fofninaſque propulſatis a thalamo? Sed
enim Paulus conſilum dat. Aio. Sed conſu-
lit, non jubet. Nec conſulit, ne patrimonium
diſcindatur in partes, ſed quòd Mundus ſit
proximus interitui. Tempus breve eſt. Hinc
ſererdæ Pudicitiæ occaſionem rapit, quam &
omnibus ſuadet, & præcipit nemini. Non ex-
cipit natu maximos a pudore; nec ad pudici-
liam cogit minimos natu. Par un verſis optio
datur. Ut Numinhi vacetur, non at Num-
mi exuberent, conſerenda ſunt Lilia. Ros
Coœh, non Pactoh limus hos flores rigare

„

conſfuevit. Utinam & primi & noviſlimi flio-
rum, natarumque ſuum ſine labe candorem
ad extremam uſque producerent ſenectutem.
At id non tuendæ hæreditatis gratid facien-
dum eſt, ſed uni cœlo, Numinique tribuen-
dum. Sed Chriſtus Joannem Virginem plus
cæteris adamavit. Ais? Et ego viciſſim tibi
unum inter Apoſtolos commonſtro Petrum,
uxoratum & Principem. Nemo ex Apoſtolis
alius, præter Petrum; torum agnoverat: &
neino præficitur Eccleſiæ, niſi Petrus. Adeò
Dominus non odit nuptias, ut eas ſummo
quoque honoret Sacerdotio. Nam quamvis
Latmam Eccleſiam in eo Gracæ Eccleſiæ
longè præſerendam cenſeo, quèòd illa Preſby-
teros adlegit in Clerum conjugatos, hæc ar-
cet uxoratos ab altari, niſi conjugibus valedi-
cant : Docuere nos tamen illi ex Gracia an-
tiquæ difciplinæ relaxatores, vix pares coœhiba-
tui Sacerdotes fore, quôs Chriſti cruor quo-
tiche armat in carnem. Uſque adeò temera-
rium eſt, niſi aſciſcantur aà Deo in ſortem
Sanctorum, ad abſtinentiam thalami urgere
natos & natas hoc iolum nomine, quôd pri-
mogeniti non ſint. Non interfuit modò Chri-
ſius nuptiis in Cana, ſed inde orſus eſt elu-
cere ſignis, in vinum aquâ conversâ. Ah me-
minerimus inter ſcorpiones revocatum Hicro-
nymum ad choreas. Recordemur Benedictum
in rupe penè remollitum, degeneraturum in
Rubum, niſi Lilia fua contruiſſet in ſpinas.
Audiamus, & horreamus Paulum diſciſſum
flagris, & inter virgas flore periclitatum;
metuentem certè, ne in tanto ſanguine rubor
ſibi deeſſet & pudor. Hæc qui legit, Legem
abroget coœlibatuum, quibus id tantùm agi-
tur, ut nullus ſit cœlebs. Quod ſi dotium im-
penſas caufatur Politica; in ordinem eas re-
digat, ut Uoribus quinis ſufficiat ſumma,
quam una exhaurit. Minuatur in maribus lu-
Xus; contrahatur in cohortem Legio famulo-
fum: remittantur uniones in mare: reddatur
ſuo luto chryſocolla: diſcamus vomere in fi-
ctilibus: à lebete diſtare cyathum patiamur,
nec uno fundantur argento culinæ inſtrumen-
ta, & pompæ abaci: denique mulabus &
equis mandendum aurum deſit in fræno „ &
amputatis deliciis „ reſecabuntur & crimina.
Liceat mihi exfrontem ſemel eſſe clamando:
Satius eſt caſtrare luxuriem, quàm liberos.
Alioquin ſi, quod carni redivivæ Ppromitti-

Oliva

7. Cor.7. rinthios muniviſſet, ſed exclamat: De Virgi-

tur, faſtidium ſcilicet nuptiarum, carni in-

junkeritis non emortuzæ, ſyllabum quidem

minuetis uxorum, ſed Scortorum facietis elen-
chum immenſum. Quæ enim manu homi-
num ſeruntur Lilia, non Lilia, ſed Vepres
fſünt; a quibus laciniæ comprehendentur ſœ-
minarum. Quid, quod etiam inter conjugatos
Virum quæro, qui duxerit uxorem. Aut enim
opes quæſiere in Sponſa, aut genus, aut do-
minatum. Nemo fermè eſt, qui uxorem ada-
marit; quæſieritve in Conjuge. Hinc faſtiditi
amplexus; hinc mendicata repudia; hinc tot
in Eccleſia, tämque frequentes Lamechi, quos
horreas hinc indéque, ſi non uxoribus, certè
fominis coniépiri. Cuùm enim non duxerint
Sponſas, ſed oppida, citòô utrinque poeniten-
tia,; & tædium fubeſt. Ità & Secundo-geni-
tos arcuimus ab uxoribus, & primis non Spon-
ſas defignamus, ſed arcas. Imô cortex opu-
lentiæ Sponſa eſt, quam non inviti deglube-
remus, ſi, eâ detracta, ſpes medullæ afforet
retinendæ. Ergo ſi ex me quæras, quid ſint
homines? Audies Angelos eile, ſi, ut Ange-
lis adſcribantur homines, fatis eſt, quòd ne-
que nubant in terris, neque nubantur. Nimi-
rum ad Angelos eos evehit Coelibatus, ut in
formices lapiu ruant graviore. Utinamque mœ-
chi eſlent, & non Carnifices. Quid aio? Par-
ricidæ ſunt & mœchi. Ne enim prodatur laſ-
civia, infantes occidunt naſcituros. Huc per-
tingit Virginitas violenta. E Lilio Vipera,
quæ non parentem, ſed prolem diſcerpat.
Medeas reparamus, dum fingimus Amarilli-
des. Meminerimus Pubertatem, ut tormenta-
rium pulverem efle. Preſſa viam ſibi facit per
ruinas. Et improbior quoque nitro eſt. Siqui-
dem furit, nec ſtrepit. Tantillum aëris ſi re-
cludatur in ſpecubus, urbes quafſat, & deji-
cit Alpes. Adeò naturæ vis inferri nequit;,
quamwvis flatus & ſibilus ſit. Et ſperamus pa-
tientiorem ſuorum compedum fore Libidinem,
quam intra ſepta contrudimus injuſlæ à Do-
mino pudicitiæ? Vix ſpontanea Virginitas par
luctæ eſt carnis & ſanguinis, quamvis ſuppe-
tias iibi ſubmifſas gratuletur in clauſiro, & à
Jejunio, & à Precibus, & à Pœnitentia. Proh
quàm temerè ſtaturam Adoleſcentiam filio-
rum noſtrorum credimus contra ætatis licen-
tiam atque laſciviam, inermis licèt & invita
in arenam deſcendat! Cinctus uxoribus Da-
vid, & cilicio accinctus, ſuccubuit ſemel abs
ſe viſæ Bethſabeæ: & deſtitutus conjuge Juve-
nis Concupiſcentiam vincet in ſerico, quam
Propheta non vicit in cinere? Inſidiatur alie-

næ uxori, qui tam multis conjugibus valla-

tur; & parcet fœminæ, quæ virum habet,
vir, qui mulierem non habet? Quid ad hæe
muſſas, Politica? Quod coquis, evome. Ca-
dant, dum non nubant. Melius eſt enim uri;
quâm nubere. Nam;, innmuptis ſecundo-genitis,
ut titubet innocentia, Domus ſtat. Hæc flo-
reat, & de Lilio agetur in Horto. Pudicitiam
non multæ lachrymæ reparant. Inopiæ macu-
las quis fletus exterget? Paupertatis ea lepra
eſt, quam, ne ſi quidem ſeptuagies ſepties
Jordane demerſeris, eluas. Nullus eam Eli-
ſæus emaculat. Proinde ab uxore compeſcan-
tur liberi, filiæque non dentur nuptui: quâ fa-
me ſi exſtimulentur ad obſcoœna, ſuo Numini
aut cadunt, aut ſtant. Noſtrum eſt, tueri fami-
liæ æternitatem, reject in Curiones curâ pudi-
citiæ. In hos latratus erumpit Politica, negligens
anmma-

immn
.,
tj b.
Ne⸗
1 lii⸗
Vmmpe
iigi
ele
Nebunt, 3
Ci
lli con
n A
Arun
n nf
dunos Il
i an
ſent, g⸗
uhenta o
tlnmr n
inheent
1wollti ⸗
lumeni.
denun i
Uiguck,
Coe immg

1 .
G fehementn,

Wektonun
Meltt, 4d l
Puntge wonp
Aunbu, volt
Cminmtur
Urthdm pol
Donruuoum

lieſgo,
„ .
gue /u⸗

ie Phl, boe ora
EI Elcitn

ig int
14 ligt et, in
n Eicſk tecle;
1,KDodne
l Daid
8 mnn Aſtrne
me De
NDamt

e;
5

büten
8 len.
heni
Ven
r d.
Tgern
Atern
1ad.
Celladr⸗
füi
IN
cci
in n
dn A
e henn.
Ctd get
Grmn n.
banen r.
vti egoi.
dule Kine
ſ luy.
n Clo le.
Ctor. Nin-.
batld, Un
nämadene.
Wdaot.
procdanrl.
0s. Hu .
Lilio ſien,
em lat
mus Annl
„ Ut torment:
n ſbi ketke
tro el. N.
lum eeni in⸗
vallit, Af⸗
inketti negt,
t heunnke
ore Libiummn
injole 10
Viginali
Glams ⸗
n dhuſto,Ai
Pcenitelt Ii

1

elcentn il
tna Alit D
s lont Em
18 Wuoth I.
ccobut kn
nſee
1n Kttd⸗
Idum
Conjogio
Ge Vn i
et! Cui 4 .
E, erche

Stromatum, Lib. VI. 35

animarum: quæ Pudicitiam, dum imponit,
exponit. Quis enim Caſtitatem ibi regnare pu-
tet, ubi ne quidem libera eſt? Nihil niſi fu-
gam meditatur Pudor, quem habes in vincu-
Tis. Liliorum vox una eſt in divortio à Violis,
Dirumpamus vincula eorum, & projiciamus 4
nobis jugum ipſorum. Vultis florere filios? Non
eos efle Lilia compellatis. Alioquin hodie vi-
rebunt, & cras in clibanum mittentur. Unus
eſt Chriſtus, qui de fono agri facere poteſt
Lilia convallium. Agnum ſequuntur Virgines
non Anguem; hoc eſt, non humana Pruden-
tia, ſed in Deum Pietas conſecrat Pudicitiam.
Alioquin fictitius Cœlibatus vivet rapto; &,
quia uno frui non poteſt cubili immaculato,
thalamos invadet univerſos. Ut enim Aqua,
ſi a ſuo curſu avertatur, novum ſibi alveum
ſternit, quaà decurrat: ità conjugio prohibita
Paupertas conquieſcet in Scortis. Tum Lupi
graſſantur in homines, & oppida infeſtant .
quùm pecus non nanciſcuntur in ſaltu. Sagina-
ri monſtri debet ingluvies aut ovind carne,
aut humanâ. Et libido, ſi ſuo fraudetur pabu-
lo, alienum invadet. Neque enim Laſcivia
ut Ignis eſt, cui ſi fomitem ſubduxeris vires
quoque infringas. Furit quin verò ipſa, ardét-
que vehementiùs, ſi careat pabulo. Fames,
non flamma eſt, quam, ſi nutris, extingues.
Alimento necatur; & pabulo, ceu toxico „Ie-
ſtinguetur. Nunquam Libidinem exhauries,
niſi explendo. Vos videritis, præſtet- ne filio-
rum veſtrorum concupiſcentiam conjugibus in-
nocenter, an improbé, nefariéque adulteris,
ſcortiſque compeſci. Si à Domino deſtinantur
Altaribus, nolite nuptias ſuadere. Si juri ſuo
dimittuntur à Domino, nuptias nolite vetare.
Tot thalami ſolitarii eò collineant, ut de tota
Provincia unum conſtruant Lupanar.

Reddie ergo, quæ ſunt Cæſaris , Cæſati,
&, quæ ſunt Dei, Deo. Matth. 22. 21.

Plfal. 2.3*

Politicxa. Nihil hoc oraculo ſanctius, quo ſuum cui-
que jus redditur. Verum hic quoque adeſt
Tritula. Villicus iniquitatis, qui obnoxium Deo triti-
. cum oleumque imminuat, iis ſanè coelo infe-

Luc. 16.5. ſtis vocibus, Quantum debes Domino meo?
Geribe octoginta. Nribe quinquaginta. Quod ſa-
nè non eſt ſcribere, ſed proſcribere Deum.
Deo dare, Verum contra nos amaritudines ſcribimus,
S. eerin * quoties Divinitati decoquimus. Nam Deus,
Literali- ut ager, eſt, in quem ſi triticum jacere, ſpar-
tas erga geréque detrectes, plorabis in meile. Eſt nem-

Dezm. pe Deo dare rapinæ genus perelegans. Hinc
2. Reg. eſt, quod David, cùm cupiſlet tantùm Deo
3.294

Templum exſtruere, mox tributis hoſtium
2. Reg. 8. opimatus à Deo didicit, docuitque, fœus

le efle, Dommo tribuiſſe.
Qui propitiatur omnibus iniquitatibus
tuis, qui ſanat omnes infirmitates
tuas. Pſal. 102. 3.
Confeſa. Non execratur, ſed curat Deus morbos
ziwis noſtros, & quidem univerſos. Ne veròô di-
auſteri.

cas, perleves eos fuiſſe. Nam fuere ita gra-
ves, ut confecerint ægrotantem. Ideò enim
Pftior 4. ſequitur; Qui redimit ab interitu vitam tuam.
. An gravior lues eſſe eà poteſt? quæ jugulat?

Vae Jugulavit iſta Davidem, & tamen curatus ab
erigendi, illa eſt. At quibus pharmacis? quibuſve ſup-
. Ethicæ Comment. Tom. IV.

pliciis? Corollis; imò non corollis, ſed coro- Zortedtio
nâ; ut diſcas, non deliciis modò, ſed digni- iltse
tatibus quoque affluxurum Pœnitentem. Qui
coronat te in miſericordia & miſerationibis. Ibid.
Audin’? Non laqueo torquendus eſt miſer,
ſed diademate honeſtandus. Non capiſtran- Zugum
dus ut bellua;, ſed coronandus ut Princeps- Shrißi
. . . . Dſuave.
Quod verò Propheta ſubjicit, id enimvero Fervire
faſces exſolvit Sacerdotum, abjicitque. Qui PDeofelix.
replet in bonis deſiderium tuum: renovabitur, Ibid. n. 5e
ut Aquilæk, juventus tua. Renovandum aflerit
peccatorem, ſed non Pheœnicis in morem;, Fœniten-

qui perit, ut vivat, & rogo, incendiéque tia ſua-

depaſcitur funus. Quid, quod ne quidem ""s-

reparatur ut Anguis? Nam quamvis mollior Deſperatè

ſit Serpentis, quam Phœnicis, inſtauratio, Lerent.
ſupplicio tamen non caret. Ut enim ignibus Dei mſe-
non ſubdatur, ſpinis certè torquetur. Dumis ricordia.
ſiquidem ſeſe Serpens induit, ut ſpolium exu-
at veternoſum. His exempta ſuppliciis Aqui- Renova-
la in ſuo nido repubeſcit, plumis poſitis ca- tio facilis.
rioſis. Quâ quid reparatione jucundius, feli-
ciuſque! Ità cum pœnitente agas neceſſe eſt;
ſi vim oraculi divini implere vis, non elude-
re. Deſpoliandus ille ſanè eſt malèe partis af-
fectionibus, liſque meliora inducenda conſi-
lia ſunt. At id non facibus, carduiſque præ-
ſtandum. Coronetur prius, & decore pro uſ-
trina uſus, hoc ſe conflatorio repurgabit. Hac
nämque arte ſævitum in Davidis apoſtema.
Qui coronat te in miſericordia & miſerationi- lbidem.

Renova-

bus. Qui replet in bonis deſiderium tuum: re-

novabitur, ut Aquilæ, juventus tua. Quæ hic
lanienæ ſuſpicio? Ubi ſcalpri? ubi forceps?
ubi iſthic ignis? ubi vel faſciæ, pulviſque mor-
dacior? Inter delicias & decora renovatur.
Coronatur, & volat. En veram, germanâm-
que reparandi artem, quàâ Numen uſum gra-
tulamur, in Prophetæ carie perpurganda.
Quod ſi Deus tam leni medicamento blanditur
homicidæ, & ferro abſtinet in eo percurando,
qui ferrum ſtrinxit; quò nos furore agimur in
Ppoenitentes, quos miſi concidamus in fruſta,
& demittamus in cacabos, nequicquam ſpe-
rare illos reparationem vociferamur. Hac ra-
bie in ſtragem Patris Medea graſlata eſt, non
eâ Sacerdos abutetur in curando poœrnitente.
Vide, ut Caino blandiatur Deus, parturien-
ti parricidium. Nec illum durius, poſt cæ-
dem fratris, compellaſſet, niſi flagitio men-
dacium adjunxiflet. Atqui Chriflus Ficul-
neam exſcindi juſſit. In lignum ſæviit, non
in hominem, quum ſecurim exeruit. Quin
non exſcindi arborem, eximive imperavit,
ſed ſuccidi; ut ſcilicet putata verius, quam
amputata, repararetur ad frugem. Quâ etiam
Putatione abſtinuit, ubi ſecuri villicus inter-
ceſit. Itaque ſeveritas in lenocinia deſivit,
quando damnata, ut ità dixerim, capitis,
trunci certé, ficulnea ſaginari coepit, & opi-
mari. Domine, dimitte illam & hoo anno ſ- Luc⸗ 13:8.
que dum fodiam circa illam, & mittam ſterco-
ra. Et ita quidem egit in plantas; nam in ho-
mines, quamvis corruptiſſimos, non egit ità,
ſed ommi penitus apparatu feritatis abſtimnt,
tùm quoque;, cùm non efflerent ſcelus, ſed in
facinus efferveſcerent. Extruſere ad ſe ſub-
miſſum exactorem Agricolæ. Quid tum? Non
carnificem „ ſed nuntium ad eos legavit
Deus. Quo cæſo, alium ſublegavit. Gujus
ne quidem plagis irritari ad ſtragem potuit
Dominus: ſed ſicarios emendaturus, Filium
G g 32 miſit

54 Oliva

Luc. 20. miſit pro Prætore. Dixit autem Dominus vi-
135 nekx, quid faciam * Mittam filium meum dile-
btum forſitan, oeum bhbunc viderint, verebun-
tur. An mitiùs agi cum emeritis potuiſſet?
Quèd ſi Dominus ità blanditur nefaris & ru-
ſticis, non cùm reſipuere, ſed cùm ſcelus ex-
augebant in majus: Tu lachrymantem pertun-
des CHriſti Filium, calcibuſque procul abiges
à Te? Sed peecavit. Num prodigus non pec-
caverat? Num Magdalena non erraverat?
Num innocens pendebat & Cruce Latro? His
verò ecquando non parſum illicè? Parſum

aio? Quam iis largè, copioſéque eblanditus

eſt Chriſtus! Alium epulo, alium regno, om-
nes familiaritate honeſtavit; neſciéque, plus-
ne prodigo an peccatrici indulſerit, quando
illum excepit oſculo, hujus veròô rores, oſ-
culaque excepit. Edicito, ubi ſeſe Chriſtus
ſævum præſtiterit, aut immitem in lapſos.
Unde ergo erupit truculentia iſthæc ignota
penitus, exteràque Evangelio, quàâ affuſos
noſtris pedibus poœnitentes proculcamus ut lu-
tum, vix eis abſolutione ſcelerum impertitâ,
poſtquam conviciorum in lugentes procellam
effudimus? Tonitrua iſta eæx Orco, non è
cœlo ſunt. Columba in Jordane, non vultur,
viſa. Ut diſcas non diſcerpendos, qui lavan-
tur, ſed inumbrandos. Quin ipſi damnati
ſunt Moyſes & Aaron, quòd non verbis, ſed
Num 20. Verberibus aquam eduxerint è ſilice. Loquimi-
9. ni ad petram oram eis, & illa dabit aquas.
Cumque elevaſſet Moyſes manum percutiens vir-
ga bis ſilicem, egreſæ ſunt aqukx largiſſimæ.
Debueratis non ferire, ſed alloqui ſaxum.
Sic enim vos Deus aquatum miſit ad petram.

Quod ſi feriendam edixit in Exodo petram,

id tamen non bis dixerat præſtandum. Ut
ſcilicet addiſcamus duriora quoque ſilicibus
corda non effringenda violenter eſſe, ſed aut
mollienda vocibus, aut virgæ attactu leviſſi-
mè perſtringenda.

Jam hyems tranſit, imber abit, & re-
ceſft. Cant. 2. II.

Spiritus Si quis natum, adultumque hominum cœ-
Ianitm, tum in bruma, & quidem ſub Urſa juberet
eVE. diſturbare hypocauſta „ exuere Pelles, focum
Pauper- Extinguere;, carbaſmis amiciri, flabellis uti,
tas. haurire frigidam, horrere aromata, iis is du-
Fervor. riorem funere vitam indiceret. Quod ſi eos

Tempora- in Ethiopiam transduceret, uti tranſpoſitus
lium con- Dp. . „ .,
remyus. Babylonem olim fuit à coelite Habacuc, mox
Fervor. Odiſie illicò videres eos abjiceréque armamen-
ta omnia, quibus contra frigus munieban-
tur. Certè acceſſu ſolis ad Urſam id Lappo-
nes Moſcique præſtant, quos urit æſtas, poſt-
quam diuturna hyems excoxit. Ità nobiſcum
Mortiß fore ut accidat, non dubites, ſi divini pro-
catio quo pius nos calor amoris incenderit. Tùm enim
modo dul- abdicabimus terrena, & nudi ſitiemus aquas

Amor in
Deum.

eſeat. Siloë, muſtum pertæſi voluptatum. Id fa-
, ctum vidimus in Eccleſia, poſt ſubmiſſum
ducat. & coœlo Ignem in diſcipulos. Id quoque vi-

Regula- demus in cœnobiis fieri, ubi Fervor exarſe-
Tr ce⸗ rit. Verùm etiam ſub ardentiſſimo Sole ple-
Pe,vor, rique ſtragulis involvi „ obruique expetunt,
„on Seve- hi ſcilicet, qui tertian conflictantur. Quot
iias pa- in coœnobiis ſunt, qui expetant involucra,
rit. rapiântque, quæ cæteri odere, temporalia!
Etiam ſub æſtate rigemus, ſed ſebribus cor-
repti. Porrò videas & ceraſis uno, eodém-

7

que pediculo pendentibus, rubere aliud,
ahiud ſqualere incoctum. Num grando aduf-
ſit enatum? Minimè. Foliis inumbrata fru
ges adoleſcere non potuit. Sanè eſt ita. Per-
multi in religione non pubeſcunt, medi
quamvis æſtate, quòd recuhis opacati ad fru-
gem coqui non poſſint. Nec mirum ſi folio
fruges diſtabeſcat, quando Aquila ungue cap-
tivatur. Doleo tantillis nos rebus à conſequu- PFarva.
tione ſummi boni diſturbari. Ut Gigas, non Tepiaita
molà, ſed ſaxo, utque ſimulachrum Baby- .
lonicum non Monte, ſed lapillo conciderunt, Amore
ità maxima mimimis evertumur. (Qni flumini- duci.
bus innatant, apoplexiàâ, hoc eſt, ſtillicidio
pereunt. Adeò interior gütta nocentior eſt Perſecutis
extimo profluente. rern.

Et uni dedit quinque talenta, ali au-
tem duo, alu verò unum: unicuique
Jeounaum Propriam virtutem. Matth.

25. IF§.⸗

Durum imparem eſſe conſervo, & talen- §. Nico-
tis pluribus alio locuplete, uno vix inſtrui ta- aw.
lento. Verùm quùm audias, tuis fuifle viri Non om-
bus exæquata talenta, gaudere debes, non "ia licent
angi. Ergo te dilexit Dominns, cum non nnibus.
ditavit. Oppreſſiſſet enim vires, ſi dona cu- Staia
mulaſſet. Id Paulus in diſpenfatione doctrinæ mdio-

comprobavit, quando dogmatum eſcas Co- &
. .. . . . — 2 enta
1s denéegav 5 - .
rinthüs denegavit, optimas quidem, ſed Præ egineyis

validas, nec eorum ſtomache excoquendas. aliguitus
Tanquam parvulis in Chriſto lac vobis potum meliera.
dedi, non eſocum: nondum enim poteratis, ſed. 1. Cor. 3.

mec nunc quidem poteſtis. Edidicerat hoc Pau- 1 .
.. . e curk
E 11 3 5
Ius ex iis, quæ in Capharnaum evenerant ſe ermit.

Chriſto: qui, habito ſermone de eſu corpo- mie.
ris ſui, non animatos auditores ſenſit ad epu-
lum, ſed abalienatos à ſe. Malti ergo audien- Joan. 6.
tes e diſcipulis ejus, dixerunt: Durus eſt hi 6o
ſermo, & quis poteſt eum audire 2 Ex boc lbid., 6.
multi diſcipulorum ejus abierunt retrè: & jam
cum illo non ambulabant. Hinc tonitruum il-
lud Hieronymi perſtrepuit arcentis puellas à
lectione Cantici canticorum; quo, ut nihil
ſanctius, ita nihil invalidæ ætati, rudibuſ-
que annis diſcrimini magis obnoxium. Lip-
peſcunt ſine Sole Oculi. Attawen fili Ifraël
caligavere præ luce. U non poſſent intendere 2. Cor. 34
Klii Wrasl in faciem Moyſi, propter gloriam 7
vultus ejus. Quis porrô non videt Taurum,
tanti corporis belluam, coquere non valere
tantillum leporis, quo Canes ſaginantur? Ce-
te grandia ludunt in Oceano, moriuntur in
littore. Ligabatur ad triumphum Samſon; fu-
nes abrupturus, quaſi telas aranearum: qui-
bus nos funibus vinciremur ad funus. Aded
iiſdem & vincuhs alii trophæum, alii ſtrages
exoritur. Potuit Sara in domum inferri Pha-
raonis, unde & purior egrederetur & di=
tior; quuùum Thamar tuta efſe nequiverit in
Amnonis cubiculo, eas paſſa à fratre & fe-
briente contumelias, quas Sara non pertulit
à Tyranno & prævalido. Judas & ſenex &
mœſtus ad aſpectum velatæ Thamaris exarſit,
Davide & adoleſcente & triumphante inter
puellarum choreas & choros frigeſcente. A-
deò alii exurendo una ſat eſt ſcintillula cine-
ri doloſo involuta, ali vel amburendo pyra
invalida, quamvis flammas in coœlum uſque
jaculetur. Una Aſini mandibula mille viros
ceCc²

4
M
Dil leſe
ſt/ lin
let
d nr.
eyt ile
himd pel
welet or
te
es len,
ctem Alls
a ncdar
cberen et
1, juſ
. Keus Ee
Et in lir
2 l Zahr
Aliun nul
SsAngel
in, non pe
e ſcerlote
Angeb:
mum eunbn
4 il)

gl nob⸗
lenter.
lptn

Aenir

u lil.
1 lin tan
N elm 4
NEin 4brchan

8 Un. Phkre, .

6 1

nlchet Ate⸗

Uin Num. „
lum, amten

Amimtmn
1llns, ulo ne
i inrtgre
ſPtan uln
Rnal. I!
* ſitin⸗
efermt i
Emmm Wol
Aruimn
ſehor
mn hiiner, 8
ne Neher,
g Uelis

An,
0 A.
1a
. M.
1 N.
nge .
nſchirn,
eu,
n dah. .
hdlknnt,,,
i Cnntt
lecdt
eniut eh

nunie
n. Mant

9, & taler
runt.¹
8 ſulle vinn
dedes, s

eycoCbentA,
ſe vobin en⸗
Poterati 4
Lerat hor .
üm exetein
de eſn ane,
ſenkit ad

c tonntvun.
cents elsl
qoo;, “
Ztall, Wl
bnokium. ⸗

aen

doſeir iſtilſiß
“
gofi,
npte
idet Taum
bere Ml
ſaginanm,
, Morid 1
n Al⸗ 1
anearunn

1 funnb 8

Stromatum, Lib. VI.

cecdidit Samſon. Tu nec telis mille virum
unum occideres. In funda & ſaxo Gigantem
David dejecit. Alius nec Accipitrem effugaſ-
ſet, quamvis plumbum è balearica funda ex-
cuſſiſſet. Aurum malleo mollitur, & lenteſ-
cit in fila. Num vitrum tunſione produces?
Joſeph ideò caſtus, quia felix. Ait enim ſe
omnino peccare non poſſe, quòd omnia in ſua
haberet poteſtate. Salomon, & contrario, in
impudicitiæ barathrum principatu prolabitur;,
ideò piceus, quia purpureus, à corona in
catenas datus intemperantiæ. Nimirum lapi-
des in calcaria candicant, ligno inter ignes in
carbonem deformato. Cecinit Jonas in bale-
na, cujus ſi alius fauces attigiſſet, expiraſ-
ſet. Secus decurſus aquarum & Arbor efflo-⸗
reſcit in pſalmis, & domus ruit in Evange-
peccata lio. Zacharias de promiſſione Angeli ſub-
Riligis dubitans, multatur. Longè plus de pracdhcta
ve Eec- ſibi ab Angelo victoria dubius Gedeon, pal-
elehtaſtici mam, non pœnam, meruit. Nimirum dede-
ſucle. s. cuit Sacerdotem inter thuribula non acquieſ-
14. cCere Angelo: cui repugnare licut adoleicenti
triticum excribranti. Eluceſcet id, quod aio,
ex iis, quæ accidére pleriſque Judæorum;
qui, auditis victoriis partis à Machabæis, con-

1. Mach. globati in exercitum grandem dixere: Facia-

5. 57. mus & ipfſi nobis nomen, & eamus pugnare
adverſus Gentes. Sed cæſis illud infelicitatis
elogium adſcriptum eſt: Iph autem non erant
de ſemine virorum illorum, per quos ſalus fa-
da eſt in Irazl. Inde ignominiâ notati fue-
re, unde liis tantum gloriæ acceſſit. Strin-
xit telum Abraham in filium, ſed incruentum,
ut vincula, non ut vitam, incideret primo-
Judic. II. gemiti. Quem æmulatus Jephte cruore filiæ,
39. quam occidit, palam poſteris teſtatus eſt, non
Non om Cuivis licere, quod licuit Abrahamo. Stric-
nia licene tus in Iſaacum gladius ſtellas ſevit, non Aſ-
omnibaus. trum ſuæ ſtirpis extinxit. Quo uſus inſtru-
vert mento Jephte, dum meſſem præoptat, ſe-
mwaen offocat. Adeò metiri quiſque debei um-
bram ſuam, antequam ad facinorum lucem
Jepbte & aſpiret. In lacu Leonum Daniel epulatur.
9. Abra- Quèò illati Babylonii delatores diſcerpuntur.
bam. Suſanna nudari poteſt, & in pomario unguen-

lbid.

tis illini, nullo metu incontinentiæ, quamvis

infamiâ funeréque urgeatur in ſcelus. Uxor
Putipharis pudorem docta à mancipio laſci-
vit in aula. IIIa Principibus reluctatur, ne
bPeccet. Liberto iſta ſupplicavit, ut periret.
IIIa Lilium fuit inter dumos. Hæc coram Li-
lio degeneravit in ſpinam. Adeò alii ros ex-
ſtillat & ſulphure, alii in aconitum degenerat
opobalſamum. Noli dicere, ablegatus ille ad

Reges Nuntius immortalitatem nomimis & to-

8g& purpuram reportavit. Quam ſi ego pro-
vinciam ſortirer, & peplo honeſtarer & ag-
nomine. Deciperis, miſer; nam multi infa-
miam avexere e legatione, qui domi conſe-
nuiſſent non inglorii. Ecquam ille Legatio-
nem obivit, cujus tamen æquitas trans * qua-
torem progreſſa eſt? Tam Saul pugnavit,
quam Joſue. Huic Reges ceſſere. IIle iervituti
ſeſe ſubduxit interitu Opes, quæ Jobo para-
vere coronam, Judæ laqueum nexuere. Scien-
tia, quæ profuit Joanni, obfuit Lucifero: ille
ei Verbum Mundo coloravit, is à Dei ver-
bo rebellavit.

tinebatur à Patre.

deas Petrum & in minimis minimum, & mag

355

Elegerunt bonos in vaſa, malos autem
foras miſerunt. Matth. 13. 48.

Ut nullus gravari debet ſupra vires, ità S. Lueia.
nemo Principum pati debet, ut virtus civuum
otietur, excluſa Magiſtratibus. Pudet apud SS
Saülem tandiu Davidem citharœdum eſſe, cu- kgA4:
jus vel funda Gigantum funera parturivit. Z
Quandiu Joſepho invidetis ſtellas undecim Superior
aſterni, quem pro Sole habituræ ſunt ſtellæ n„ atnrta-
omnes Ægybti? Vobis eum ſuperiorem do- n ſab-
mi eſſe indignamini? Ipſum adoraturi in thro-? Torun.
no eſtis ſecundum à Rege. Premebatur ado-
leſcentis indoles privatæ domus præfecturã;
quæ tunc ſe explicuit, quum amplitudim ſuæ
Par nacta theatrum Pharaonis Imperium, non
ſervavit ſolum in naufragio Jolephum, ſed
auxit. Non obſervavit Pharao in interprete
aut catenam, aut ſtirpem. Prudentiam eve-
Xit, quä unà Imperia conſervantur. Quis Py-
ropum incluſerit plumbo?: Quis Caſam por-
Phyrite diſtinguat? Nemo Poetarum ſambu-
cas aut fiſtulas Aquilæ conſignavit, quam fin-
xere etiam ſemiſomnes vel à Jove ferendis
fulguribus deſtinatam. Saul Patris Aſinas fru- 1. Reg. 10.
ſtra explorabat, quas reperire nequiit, quin 2.
Prophetiæ ſpiritum à Samuele mutuatus in-
clinaret ad clitellas. At Princeps inauguratus .Reg. 1I1.
filios Ammon tanto impetu fudit, ut diſperſi :
penitus non relinquerentur duo pariter. Adeò Talento-
factus ad grandia Dux, & in minimis elan- nam aſuse
guebat, & in maximis major ſe ipio cæteriſ-
que factus, cataphractos fundere potuit, ar-
céſque tueri, qui jumenta aut cuſtodire ne-
quiverat, aut recuperare. Horologium ſi
magnàâ vi ferri æriſve in molem aflurgat, tor-
pere videas, niſi ponderibus maximis incite-
tur ad curſum. Ita Heroas ſegnes faciet exi-
guitas munerum, & vilitas Magiſtratus. Ju-
ditham à colo & latebris non graſſator effu-
gandus, ſed obtruncandus Holofernes abduxit.
Animam fœminæ magnam minor res totius
Afſyriæ ſtrage non evocabat in caſtra. Ubi
verò parem fortitudini ſuæ hoſtem aſpexit,
exilivit & latebris, iis ſeſe ad certamen exſti-
mulans vocibus: Da mihi in animo conſtan- Judith.9.
tiam, ut contemnam illum & virtutem, ut 14.
evertam illum. Excribrabat triticum Gedeon,
ut fugeret à facie Madian, quandiu domi de-
Qui emiſlus è gurguſtio judic. 6.
aram Baal evertit, & hoſtes innumeros de- 11. 27.
bellavit. Quid? Petrus nonne coram ancilla
Chriſtum negavit, quem minacibus & cæ=-
dentibus Pontificibus obtruſit? Id, inquies,
factum vi virtutéque divini in eum Spiritus
allapſi. Extra controverſiam eſt, nihil a no- Aalicus
bis agi poſſe, ſine vi Numinis. Ut verò Vi= nen pro-
molus.

. . . . . . .O Rex ve⸗
num in maximis, ante allapfum divini Spiri- „, Aig.

tus in ſe, & Ancillam expavit, & cohortem „es.
invaſit, Malchumque cecidit. Adeò Heroibus
niſi grandia obtrudantur, vires decreſcunt,
quas muneris, æmulive arduitas non defati-
gat, ſed roborat. Quid aut Leone ferocus
fameſcente? aut Proffuente rapacius utrinque
ſuas tranſgreſſo ripas? aut Coœlo fulmmante
minacius? aut perfurente Igne damnoſius?
Ludus iſta tamen ſunt, etiam cùm furunt, ſi
cum ſolo Vacui diſcrimine componantur, cu-
jus adeò elementa univerſa patientia non ſunt;
ut & metu tantum vacuitatis, & in voragines

G g 4 terfa

terra dehiſcat, & in coœlum Alpes quævis va-
cui ſuſpicio jaculetur. Diſcatis hinc, qui ſint
angores Heroum, quæve Reipublicæ excidia
impendeant, quoties virtus vacat, & gran-
dium capacitas animarum abſumitur per inane.
Paſſim elugemus apta ſubſelliis capita codici-
bus, ne dicam cophinis, occupari. Quoties
Piſcinæ & Lacus copià ſibi aquarum debitâ
deſtituuntur, aérem, agrôſque corrumpunt.
Nunquam enim per æſtatem deſidunt, quin
cœlum infeſtent. Quaſi nos doceat Natura;,
nihil humano generi inſalubrius, quàm frau-
datas ſuis muneribus mentes. Vox Domini eſt:
Joan. 2.: Impleie hydrias aqud. Et impleverunt eas uſ-
6. que ad ſummum. Equata capacitas hydriarum
in vinum aquam convertit. Reniterent, mi-
caréntque ubique facinora Prælatorum, ſi com-
plerentur uſque ad ſummum. Squaleret Ec-
cleſia ſi minora viribus eſſent, quæ Grandibus
Joan. zre Committuntur. Aſcendit Smon Petrus, & tra-
II. xit tete in terram, plenum magnis piſcibus cen-
tum quinquaginta tribus. Et, cùm tanti eſent,
non eſt ſeiſſum rete. Id miraris, Joannes? Imòô
Retia diſcinduntur, ſi nullis, aut parvis piſci-
bus oppleantur. Vide, ut ferrum rubigo exe-
dat, niſi uſu deteratur. Exercitatione ſplen-
deſcit, ſegnitie, otiôque corrumpitur. Bali-
ſtæ & Phalaricæ ſi adductæ, intentæque ſine
glande ſagittaque remittantur, debilitantur,
ac penè diffringuntur. In cœlo vapor, niſi pa-
rem ſibi materiem, quam perrumperet, offen-
deret, difflaretur in ſuſurrum; eluctando, a-
gendéque ſit Fulgur, quo non præſtantiora
ipſa vel Aſtra ſunt Gigantum auſibus repri-
mendis. Procurrendo excandeſcit in fulmen,
dum habet cum quo vires explicet ſuas. Vul-
pes parvulas Sponſa irretibit. Nam Davidem
aut cum Urſo conflixiſſe leges, aut cum Leo-
ne pugnaſſe. Nullum ſui ſpecimen ediderat
Salomon, quandiu domi abſtrudebatur, adeòôò
ut regnaverit Adonias, illo ne quidem recla-
mante. Tamne imbellis eſt Salomon, ut Ado-
niam reformidet? Torpet, quia procul à thro-
no eſt. In quem illatus, Adoniam occidit re-
poſcentem Abiſag, quem ne quidem objurga-
3. Reg. 2. verat imperium uſurpantem. Salomon autem
2. ſedit ſuper thronum David patris ſui, & ſirma-
tum eſt regnum ejus nimis. Ut enim Afſpis im-
punè tractatur & premitur per hyemem, quam
in Sole nemo non extimet: Ita dignitatis ca-
lore deſtituti Heroes videri poſſunt enerves,
quos coccus aut cidaris Gigantibus coæquabit.

Reſpondit Thomas, & dixit ei: Domi-
nus meus, & Deus meus. Joan.

20. 18.
§. Tho- Non crediturum ſeſe dixerat Thomas, niſi
. Chriſti vulnera ſuis manibus contrectaſſet. Qen-
, 66a.- bus tamen intactis, & credidit & adoravit,

ta. felix propoſiti dictique ſui deſertor & trans-
Rexre- fuga. Ad quæ ſi vulnera acceſſiſlet, etiam in-
vocet de- vitatus, rejectus procul dubio fuiflet, auda-
Sran. “, Cciæ ponam repulſæ ignominiâ luiturus. Tam
Tſeindar. ſalutare eſt, à ſua quemque ſententia diſcede-
Superioäß Ie, ubi in mehiora tranſitur. Id primum præ-
mutet de- ſtitit Paulus, qui JIsoM, quem dudum aver-
ereia in- ſabatur, non clanculum coluit, ſed in Syna-

ertiem g0gis Prædicans admirationem extorſit, in elo-
K.5. Zium ſnæ Palinodiæ. Et continuo in ynagogis
a. praædicabat JESCM., dquoniam hir eſt ſilius Dei.

Oliva

Rupebant autem omnes, qui audieban, & di-
cehant-. Nonne hic eſt, qui expugnabaäat in Je-
ruſalem eos, qui invocabant nomen iſtud. & huc
ad boc venit, ut vinétos illos duceret ad prin-
cipes Sacerdotum? Non diſſimulavit, non di-
ſtulit, non aliò abüt, ubi ignotus ad ignotos
JEsUM Deum invulgaret. Verùm ibi, ubi ex-
pectabatur carnifex Chriſtianorum;, ibi Chri-
ſtum annuntiat, Palinodiæ ignominiam non
veritus, ſed aflectatus. Hic tamen dictis Pa- Gen. I2
linodia definitur. Duo eam Reges in geſta z0.
protendére Abimelechus & Pharao, raptam
Saram cum facti poœnitentia Abrahamo remit-
tentes. Poterat uterque ſtudiosè permittere, Gen. 20.
ut & palatio Sara elaberetur, nullà rapinæ ex- ²
probratione. Verùm eorum neutrum depu-
duit, palam abreptam fœminam palam redde-
re viro ſuo, evocatis Satrapis Aulæ univerſis,
in ſuæ teſtes pœnitudinis. Adeò non indeco-
rum ipſis quoque Regibus eſt, palam factis
verbiſque teſtari, exerraſſe ſe, exorbitaſſéque
à jure tori, & Numinis Lege. Quam porrô
arduum Palinodiam ità profiteri, ut eam Sa-
ræꝶ & pulcherrime & jam abreptæ fœminæ
abdicatione ſubſignes! At hi metu vulnerum,
Jonæ Ceto præluſuri, Saram, quam glutierant,
vomuere in ſinum viri. Abrahamus, qui Sa-
ræ repugnaverat imperanti extruſionem Iſma-
élis & Agaris, mox illi auſcultavit, non ejec-
tis iis tantum, ſed ſine opibus, ſine ſervis,
ſine aſello utriſque proturbatis. Tollens panem, Gen. 21.
& utrem aquæ, impoſuit ſcapulæ ejus, tradidit- 14.
que puerum, & dimiſit eam. Hæ murænulæ,
& hæc ſolatia fuere prædilectæ opulentiſſimo
Seni concubinæ. Verùm verſatilem ſanctiſſimi
Patriarchæ animum, Deo præſertim authore,
quis miretur? Plus miror Melitenſes, modòô
Paulum homicidam teſtatos, modè ei, quaſi
Deo, provolutos. Uiique bomicida eſt homo Act.284.
hie, qui cuùm evaſerit às mari, ultio non ſinit
eum vivere. Ut verò eum vidêre non læſum
à vipera, convertentes ſe, dicebant eum eſſe
Deum. His eos libet ſociare Scribas, qui, cùm
de Chriſto dixiſſent, Quis eſt hic, qui loqui-
tur blaſphemias? Mox viſo conſanati Paraly-
tici prodigio, Magnificabant Deum, dicentes, Luc26:
quia vidimus mirabilia hodie. Non ii ità re-
molliri potuere ſcribeæ, qui conſpirarant in
Chriſtum. De his hæc habet Joannes. Jam Joan. 9.
enim conſpiraverant Judæi, ut, ſi quis eum con- 2¹.
Rteretur eſſe Chriſtum, extra Gnagogam Rieret.
En cardo actionum. Sermo interim percre-
beſcit cæcum à nativitate virum Chriſti juſſu
videre. Subriſere Judæi, fabulam rati anilem.
Verùm, famâ rei in majus excreſcente, cæ-
cum rogant, an lippiret ante contactum Chri-
ſti. Reſpondit ad imperium ſe Chriſti & la-
viſſe & videre. Lavi, & video. Jam credent. Joan.9⸗
Scilicet. Deberent latam in JIxsM revocare 15
ſententiam. Ludionem ergo rati adoleſcentem,
parentes interrogant. Audiunt, quod nollent,
cæcum nempe fuiſſe. Simus, quia hic eſt fi- Ibid.
lius noſter, & quia cæcus natus eéſt. Hinc quo-
que convicti, revocant adoleſcentem, quem
blanditiis blaſphemiiſque fatigant. Verum, ſe-
riem rei conſtantiſſimè illo conteſtante, è mi-
raculo nihil eruere niſi maledicta, dolos, in-
juſtitias, & blaſphemias. Arguêre juvenem,
eum ſeducere conati ſunt, Chriſtum dixere
peccatorem, profitentem miraculum exclulere
Synagogâ. Huc evaſere tot quæſtiones, te-
ſtes, cabulæ, argumenta, & toti urbi mirn
cula

it⸗
e, Ael
. .
Gun gu
fri int⸗
“ 1
tentia

(E, Cbun
Neling
ſetd 1n el
Pl Mun
LA ui eſt
nob
Vox!

i, dtenn

ulne Fnnef

0e. nnme
n em Po

Deegne .
Kki nan A
ie ment
4. d D .
, 60 in
zrrent.
eniſl
nn g. e Ver

Et geel

esuik
1 „Nädnn
. Vet
ke 1
l

1l.
Urin
nc⸗
nor
idr.
um
Rr 11
md ten
ernittt,
Lihinrt)
un delr
Antlt
* netie
non Men
dlan k
lum pont
Ut eimn .
hrr ſemine
WNetIn,
goieren
lucs, u
onemIn-
jit, Mnef⸗
ſine bni,
Oen en ,
j 4, tdte. 1
2 IMllenle
Opleniin
lemn ſuncilin
ertim attan,
htenles, nin
nodd e, “
nicidi 4 i
ultid
Gtte n n
cebant em )1
enbe,lin
hie,
oglanet Nunf
Deun, hin
Non int.
Coltun
et Vanmes 1e
1, ,gir
Oglpnt
metin r⸗
tum Cri 9
ulatn la 4 1
echeleit e⸗

Nn

Stromatum, Lib. VI.

cula compertiſſima. Nimirum condixerant, ut

Chriſto fides non haberetur. Quicquid age-
ret, dicerétve aut pro Deo, aut divinum,

huc recidebat; Nos ſeimus, quia hic homo pec-
cator eſt. Caveant hanc ſyrtem paludati, in

quam quiſquis impinxerit, ità hærebit, ut

Joan. 19.
22.

refigi inde non poſſit. Et Mare quidem ali-
quando rejicit in arenam, quod abſorpferat.

Teſtata verò proditâque mentis noſtræ cordil-
ve ſententia, quod evulgavit, tuetur mordi-
cùs, & nunquam obliterat. Una injuſtitia &

oppreſlionis excuſatio; Cœpi, Dixive. Quaſi

verô ut literæ, ità quoque lituræ non extent,

8& ſolus Mundo Pilatus pro Solone ſit, cujus

Lex una eſt, quæ tabulas omnes allidit ad
Montem obfirmationis, nemmpe, Quod ſeripſi,
ſeripfi. Vox Principum Dei Verbum, ſed ſto-
lidè, imitatur. Semel prolata, æterna eſt. Er-

ravi, æterna non eſt; ſed ſi eam non Joabus
militiæ Princeps, non Nathan primas Prophe-
tarum, non Sadoch maximus Sacerdotum, at

14. 13.

4. Keg.

20. 1.*

fubmiſſa ad Regem Thecuitis eradat. Hæc,
quod nemo Pontificum & Centurionum ſpe-
rare auſit, impetrabit periodis nec cultis, nec
multis; & vel a Davide pro Abſalone gra-
tiam inibit. Quare locutus eſt Kex verbum
ſtud, ut peccet, & non reducat ejebtum ſuum?
Non iraà Deus, qui, quod ſtatuerat, inver-
tit pro meritis ſervandorum. .Ægrotantem Eze-
chiam Eſaias inviſit, dixitque illi: Haæc dicit
Dominus Deus Præcipe domiui tuck morieris
enim Tu, & non vives. Et antequam egrede-
reiur Eſaias mediam partem atrii, fablus eſt
ſermo Domini ad eum, dicens: Revertere, &
die Esechiæ Hæc dicit Dominus: Vidi lachry-
Mas tatas. Ecce ſanavi te, & die tertio aſcen-
des Templum Domini. Deus, quod edixerat,
revocat; Et nos ea quoque revocare nolumus,
quæ iniqué ſtatuimus, hoc tantùm nomine,
quod ca ſtatuerimus. Num aut ſapientiores
Deo ſumus, aut honoratiores, ut depudere
nos debeat actuum reſciſſorum? Pœnitentia
una eſt & Sacramentis Eccleſiæ, quæ & rei-
terari cum laude poteſt, & toties debet, quo-
ties & peccaveris. Quiſquis à Dei lege deſci-
verit, hac ſi non utatur Palinodiâ, regno ex-
cidet beatitatis. Quam ergo Deus regni ſui
aArbitram, clavigerämque conſtituit, quis in-
famiæ arguere audeat? Quæ Dei fulgura con-
vVertit in oſcula, à quo, ſine inſaniæ nota, re-
cuſabitur? Mirantur univerſi Abrahami dex-
teram in Iſaacum exerentem telum. Eam ego

adoro exertum gladium ad nutum Angeli ab

unigeniti jugulo revocantem, eumque cruore

Gen. z2½ Pecudis perfundentem. We extendas manum

12.

tmam ſatper puerum. Hoc ferituro durius fuit,
quam illud dormienti; Tolle fllium, & vade
in terram viſionis, atque ibi offeres eum in ho-
locaußum. Immolaturus Iſaacum cum carne
conffixit. Vinctum exſoluturus cum honore
bugnavit. Videri enim potuit aut ipſe luſiſſe
cum filio, aut ei Angelus illuſiſſe. Non ſanæ
haberi potuit mentis, qui putaverit lanienam
filii ſeriè à Deo imperari potuiſſe & Patriar-
Chæ & parenti. Qui ludus, de nocte ſurre-
xifſe, ſubmoviſſe vernas, inſcendiſſe montem,
lignorum ſtrue gravaſſe filium, ignem cultrum-
que geſtaſſe, ſtruxiſſe pyram, vinxiſſe unige-
nitum, cogitabundum ænigmata prælocutum,
üt tantus ſacrificii apparatus Arietis tandem

cæde finiretur! Commonſtrandus digito fue-

rat, ut Heros Angelis major, ut non minor

coœli Primoribus maximis, ſi flium Domino
immolaſſet. Nocturnum pecoris popam quis
miretur? Jam Abrahamus, quod duriſſimum
faétu fuerat, evicerat, aflectum nempe in fi-
lium ſtraverat, mentéque magni & famam &
gloriam & remunerationem holocauſti conce-
perat, quà extra ſe raptus non jam flii pa-
rens inſcribi lætabatur, ſed Sacerdos. Quo ex
Olympo immortalitatis detractum ſe minimè
doluit in campum, penè dixerim, lanii. Quid?
Nonne Petrus, qui dixerat, Non lavabis mihi Joan. 133
Pedes in æternum, mox & manus & pedes & 3.
caput Chriſto obtulit diluendos. Quid? Non-
ne Paulus, quùm dixiſſet Ananiæ: Percutiet A ct.a3,3
te Dominus, paries dealbate; a circumſtanti-
bus monitus eum efle Pontificem, maledicta
ſua, licèt juſtiſſima, non profſcripſit ſolum:
ſed authoritate damnavit ſcripturarum. Chri-
ſtus ipſe, cùm Chananæam rejeciſſet, dixiſ-
ſétque nec panem canibus, nec ſe pro aliis
miſlum, quam pro ovibus Ifraëlis: mox eam
audivit, exaudivit, dilaudavit. Clamat Deus, Gen. 6.
Pœnitet me feciſſe hominem, & delet, quem
fecerat. Clamat, Pœnitet me, quod conftitue- I. Reg.
rim Saiil Regem, abjecitque, ne regnaret, quem I5. 11.
regno impoſuerat. Et nos tantam habebimus
reverentiam dictis geſtiſque noſtris, ut verea-
mur iota unum expungere oraculorum noſtro-
rum, noſtrorumve actuum?

Ego autem dico vobis; diligiteé inimicos
veéſiros. Matth. 5. 44.

Qui loquitur, pluſquam Salomon eſt, & Trimici
tamnen id præcipit, quod Salomon diu ante leddε.
non præceperat, ſed præſtiterat. Is, inter
initia principatus, Adomæ, qui coronam Iſra-
élis rapuerat, corruperâtque & Joabum mili-
tiæ principem, & Abiathar Sacerdotem, par-
témque exercitus, non modoò non exilium,
poenäâmve inflixit, ſed tenentem cornu altaris
abire permiſit in palatium ſuum. Dixitque Ja- 3. Reg. r.
lomon; ſi fuerit vir bonus, non cadet ne unus 52.
duidem capillus ejus in terram. Quod ſi reg- Religioſi
ni æmulum Salomon paludatus ita ſervat, ut & Ecele-
ne capillum quidem ejus incidat: ſtolati, & 6 . gate
inuncti Domini in eos graſſabuntur, qui vix is inimi⸗
ſe verbulo offenderunt? Et tamen facies ipfſa cos dili-
Templhi, altariſque vicinia mollire dolorem gaant.
poſſet, niſi ferrei penitus eſſemus ſaxeique ad
illecebras charitatis. Lachrymabatur & abſti- TDyis ſer⸗
nebat Anna, cùm id ei Phenenna clam domi vanda.
privatimve objiceret, quod revera patiebatur; Injuriæ
ſterilitatem nempe illi exprobrabat. Porrò illa Isrende.
Hebat, & non capiebat cibum. Accidit, ut præ Reg-
dolore fundentem ad Deum preces Heh Pon- plrſecu-
tifex maximus palam ebrietatis argueret. £ſti- tio ole-
mavit ergo eadm Heli temulentam, dixitque ei- randa.
Uſquequò ebria eris? digere Pauliſper vinum, 8. Annaz
quo mades. Quid hic expectatis ab Anna?
Veſtes ſibi eam conſcidiſſe dicetis, & comam
concerpſiſſe, nec fleſſe ſed exululaſſe. Imò pla-
cidiſſimè convicianti ſibi Pontifici reſpondit:
Nequaquam, Domine mi; nam mulier infelix 1bid,
nimis ego ſum, effudi animam meam in conſpe-
tu Domini. Nimirum inter victimas & thu-
ra patientiam edidicerat, cùm & Agni inter
cultra non furant, & flagrent incenſa inter
ignes. Thus olet, aiebat Anna, & perit, imò
Perditur, & torquetur. Ego veròô excandeſ-
cam, ſi ſugiller? Ero, non ſulphur nidorem
fostorémque inhalans, dum uror: hpmäains
etle

58

eſſe ſtudebo, odora in conviciis. Quare Do-
minum vocabo eum, qui me ebriam dixit.
Adeò Templi ſanctitate profecit, ut, quæ pa-
ti non poterat ærumnæ exprobrationem clan-
deſtinam, vitii publicam reprehenſionem, ac-
cuſationémque perferret. Nos verò Chriflum
litantes, qui pro carnificibus ſupplicavit, &
Calicem bibentes cruoris ejus, qui in remiſſio-
nem injuriarum ſibi inflictarum profuſus eſt,
. furimus in adverſantes. Annæ calix necdum
Valſtis in Conſecratus ſuffeciſſet in argumentum charita-
en „ tis, quando calcatæ compreſſæque uvæ torto-
malum ri ſuo illecebras parant. Quæ enim patientiam
cooperan- ab Agno didicit moriente, nec remordente,
enr. qualem in hoſtes charitatem edidiciſſet à Chri-
ſto patibulo conclavato, dum & ſuo cordi,
& cordi Patris ſui, & cœli aſtris crucifixores
ſuos affigeret? Non ita Abſalom, qui incento-
res furoris ſui Oves ſibi ſtatuit., cùm tonde-
rentur. Eâ enim occaſione ultionem, cædém-
2. Reg. que compoſuit Amnon fratris ſui. Porrò non
33. 23. eſt locutus Abſalom ad Amnon nec malum, nec
bonum: oderat enim Abſalom Amnon, e quôd
violaſſet Thamar ſororem ſuam. Iniquiſſimè
Abſalom egit cum Amnon; ſed longé inter-
dum improbiùs inter ſe agunt dicatæ Numini
Alſalom. Animæ. Nam ille inviſo ſibi fratri nec malum
locutus, nec bonum eſt. Nos odimus & blan-
vnio læſa. dimur: monſtroſaque illecebrà Arcum colora-
Ira ſce- mus in nubibus, non ut finiat, ſed ut pariat
lus. tempeſtatem. IIIe iniquiſſimus, qui ſævire po-
tuit vallatus ovibus: Nos Dei Agno ſagina-
mur, & furimus. Immitis ille in epulo! Nos
feroces in ſacrificio. Ille cruore vinum conta-
minavit: Nos Chriſti ſanguinem vino fellis in-
ficimus. Jocis ille ſaltem officiiſque abſtinuit,
tam bonum quàm malum fratri non locutus.
Sirenibus pares interdum Clerici oderunt &
canunt. Pepercit Semei David, pepercit Sa-
lomon Adoniæ, quamvis ille vitam regnanti,
goab cur is regnaturo imperium eripere tentaſſent. Neu-
em. ter ignovit Joabo. Et David quidem è& lecto,
ne dicam è feretro, cædem Ducis Salomoni
Hypocri- imperavit. Hic Aram retinentem confodit.
is. Cur, oro vos, adeò ſævitum in Joabum,
vitia pal- tanti nominis Ducem, ſociumque Davidis in-
tiata pe- defeſſum, mulliſque ab eo diſcriminibus abdu-
joræ. ctum? En cædis ejus edictum. Effudit ſangiti-
3. Reg. nem belli in pace. Cùm enim rediiſſet Abner
in Hebron, ſeorſum adduxit eum Joab ad me-
27. dium portæ, ut loqueretur ei in dolo: & per-
cuſſit illum ibi in inguine. Sic quoque egerat
cum Amaſa, cui dixit: Jalve, mi frater. Et
tenuit mann dexterà mentum Amaſæ, quaſi oſ-
culans eum. Qui percuſſit eum in latere. Hanc
Sirenem litavit Domino Salomon, quâ nullam
gratiorem hoſtiam credidit immolari poſſe Deo
Pacis & charitatis. Certè Deus nec cum ho-
ſtibus quidem iſthæc indulſit ſtratagemata Si-
renum. Ideò quùm blanditiis pellectum ſe Jo-
nathas vidiſſet à Philiſthæis iis verbis: Aſ-
cendite ad nos, & oſtendemus vobis rem. Ait
Jonathas ad armigerum ſium. Aſcendamus, ſe-
quere me: tradidit enim Dominus eos in manus
Wraël. Quid plura? Manibus pedibuſque erep-
tans in abrupta ſtationis, viros occidit quaſi
viginti. Mox æſtu quodam œſtréôque conci-
tati in cædes mutuas irruere. Et ecce verſits
fuerat gladius uniuſeujuſque ad proximum ſuum,
S cades magna nimis. Tantum ſupplicii ſump-
tum de ficta ſubdolaque illecebra Charitatis.
Quam ſi Deus execratur in lorica;, feret-ne

Omnia

14. Reg.
14. 12⸗

1bid.

Oliva

in Ephod? Ideò Jonathas condixerat cum af⸗
migero, ut, miſi ſecum blanditiis agerent;, ad
eos minimè aſcenderent. Adeò unum ſibi vic-
toriæ omen Jonathas eſt apprecatus, perſona-
tas Ccharitate iras, & blanditiis convelatas ſi-
muhtates. Quam verô intolerandæ ſint pallia-
tæ amore ultiones, conjicere ex eo licet, quòd
Chriſtus, qui coram tondente conticuit, co-
ram oſculante eſt queſtus. Et quidem ſpinas,
virgas, & clavos pertulit, nullà expoſtulatio-
ne, Judæ verò reformidavit amplexum. JE-Luc. 22.
WUS autem dixit ällis Juda, oſeulo ſilium ho- 47.
minis tradis? Catenas non exhorreſcis, & ti-
mes oſculum? Timet, quòd gravidiſſimum te-
lum ſit, illecebra virulenta. Rideat autem ne-
mo, cùm hoſtem ſupplantat per proditores.
Nam aſſueta dolis rabies non quieſcit, niſi im-
pulſorem ſuum evertat. Tryphon Jonatham
pugnaturum exarmavit, dicens: Ur quid ve- ¹. Mach
xaſti univerſum populum, cum bellum nobis non 12, 48
ſit?* Mox blandè pellectum Ptolemaidam ca-
tenavit; novéque dolo acceptos filios & ta-—
lenta perdidit unà cum Patre. Finis autem

tragoediæ is fuit: Tryphon autem, cum iter 1. Machi

faceret cum Antiocho Rege adoleſcente, dolo oc- 13. 31.
cidit eum. Et regnavit loco ejus, & impoſuit
„ & fecit plagam magnam in

libi diadema Aſiæ

terrd.

Malos malè perdet, & vineam ſuam
locabit aliis agricolis. Matth. 21. 41.

Quanti faciendum ſit iniquorum ſupplicium, Severi-
conjicere licet ex eo, quôêd David moriturus tas.
Salomoni filio non edixit, ut Templum Do- aſtinis.
mino ædificaret, pro quo ipſe auri argentique
taàm magnam immensâmque copiam parave-
rat, ſed edixit, ut Joabum graſſatorem, &
Semei blaſphemum jugularet. Quod, mſi fal- 3. Reg.2.
lor, præſtitit David, ut Jacob abavum ſuum 5.
imitaretur, qui, excefſſurus è& vivis, non ora-
vit, ſed fulguravit, eàâ emiſsà in Rubenum
ſariſsd, Tu principium doloris mei. Effuſus es Gen. 49.
Ricut aqua, Ne creſcas excuſſôque in Simeo- 3:
nem & Levi fulmine iis verbis compacto: Va- Ibid.
Jſa iniquitatis bellantia. Maledictus furor eorum,
Jitia pertinaxs indignatio eorum, quia dura:
dividam eos in Jacob, & diſpergam eos in N-
raël. Et prudentiſſimè ſanè uterque. Nam vix
ſcelus ullum tam Deo inviſum, quaàm iniqui-
tas impunita. Obruebatur Saül facinorum pe-
nè omnium immenſitate. Davidem fugaverat,
Samuelem terruerat, Achimelechum occide-
rat, aras profanaverat, Nobe ſubverterat;,
trucidaverat Sacerdotes Domini octoginta quin-
que, ac Maleficâ utebatur in excitando ab in-
feris Samuele. Attamen, iis omnibus flagitiis gazl, es
tranſmiſſis, mortem illi Samuel comminatur, ſeandalo-
non quòd ſacris ſe intruſiſſet, non quòd in- JLas dan
vidiſſet optimis, non quèòd rebellaſſet à Numi- Sn a,
ne, non quòd coëgiſſet Deum poœnitere de! ggyerin
regno illi contradito, ſed quòd Agag peper- nimi
ciſſet, quem tamen in fruſta coram eo conci- blandm:
derat Samuel. Quid interrogas me, cum Do- 1. Reg-
minus receſſerit à te? Faciet tibi Dominus, ſi- Fe er.
cut locutus eſt in manu mea, & ſeindet regnum ais infli.
tuum de manu tua: quia non obediſti voci Do- genda.
mini, neque feciſti iram furoris ejus in Ama- Superiof
lec: idcircò, quod pateris, fecit tibi Domims ivitiii,
bodie. Diſcant hinc Principes, an ipfis libe- rvanti⸗
rum ſit parricidas exſolvere, & pro arbitrio neglectus.
ab exilio, à beſtiis, à cruce revocare damnatos:
quande

Hali nin
l/ ind
Elerum
an igle
t ret/
1 in ſn
. “ Ernay
ſ kon han
Mcuem
Cn en l

ul immel
leen oni⸗
ſaen dr alic
atubbs
Ii Demiu
Ed nolete,1
e Ar
Nn nen

ilre nors l
Eeur, ar l
1hki lntz d
ninnn he l
denuun.
TEErl Necari
Et ſgti Prol
Ms dkletnet
Erl, Alim &
h Honlo
Anmch inigi
ANt m vem
un ſik, ſ
Kheceni,

Nuz, .

enmn
H Cain 1
4„ Amame
4 RN ke
Auige, afe⸗

E
ni
Dine.
erſenn.
hiaſ.
talt
1) Gl
t .
nſe,
Cllttn.
m.
flun “
s, Ki.
Gmmt.
taknte.
Ptoime
Ct, uin.
n lutun
U Gil ueb
nn tWirg l
Antidan .
flin t.
Pinis aen
, Cinn i
te, All.
inzet
in egtanda

iteun ſun
tth.

m ſupglam⸗
wid cimmn
Templun br,
ri argenne
opiam ant.
taliumen, 4

Vvivis, MN.
len ne⸗
conhell⸗ Ve;
iche l timn,
un, giu n
Herpen el K.
tetcoe. N 1
m, dum u
il ononnke
iden klgtetn
velechun d.
cbe ſietti!
mioctegntet
neictenkniht
ommibi 1
mm,

Stromatum, Lib. VI.

Pignita- qilando Regis catenati, ſed non occiſi reus Saul

tum onus Dei minas non evaſit. Si enim qui Regi par-
cit, imò non parcit, ſed regno libertatéque
multatum in catenas dat, tantùm quia non
eum jugulat, jugulatur: vivet qui ſicario par=
cit? vivet, qui veneficum exſolvit, & facri-
ppoteſto- legum ſervat? Dices Saülem damnatum, non
es impio- quòd ſervaverit Agag, ſed quòd voci Domi-
rum. ni non paruerit, reus ipſe flagitiorum enor-
mium. En Achabum, ad quem vox Domini
nuſquam facta eſt. Tamen damnatur ipſe, &
cum eo Ifraél pariter condemnatur, non quòd
mala innumera patraſſet in Samaria; ſed quòêd
Regem Syriæ Benadab aà ſe devictum, ſibi in
ſacco & cilicio per legatos ſupplicantem, re-
ceptis urbibus univerſis, abire permiſerit. Hæc
3. Reg. dicit Dominus quia dimiſiſti virum dignum

20.34.4 morte de mann tua, erit anima tüa pro anima

ejus, & populus tuus pro populo ejus. Ad hæc
quid muſſatis, iniquorum protectores? Dicam
quod nos plus terreat. Annis non minus tri-
bus Abſalonem David non exulare modò coé-
git, ſed inſectatus eſt. Tandem ceſſavit Rex
David perſequi Abſalom, es quod conſolatus
eſſer ſuper Amnon interitu. Intelligens autem
Joab, quod cor Kegis verſum eſſet ad Abſalom,
miſit Thecuam, & tulit inde mulierem. At con-
donata fratricidæ pœna Davidi permagno ſte-
tit. Nam brevi pulſus Hieroſolymis, ſaxis ap-
petitus, inops conſilii, erro & profugus uxo-
res ſuas palam intellexit coram populo à filio
deſloratas. Tetenderunt ergo Abſalom taberna-
culum in ſolario, ingreſſul que eſt ad concubinas
patris ſui, coram univerſo Iſrael. Tam ſeverè
animadverſum etiam in parentem, quòd filio
violatæ ſororis ultori peperciſſet. Quod ſi à
me quæras, cur Deo inviſa adeò ſit effemina-
ta iſta in ſontes clementia, crediderim, quòd
impunitatis ſpes lac criminum ſit, & facino-
rum nutrimentum. Ideéque, qui exſolvitur,
reus ſemel peccavit: qui verò eum catenis ex-
emit, flagitia proſevit innumera; quibus im-
punitas obſtetricatur. Et Deus quidem An-
guem, Adam & Hevam damnavit in para-
diſo. In corlo nullum non deturbavit Ange-
lorum ex Aſtris in carbones deſolatorios. Qui

2. Reg.

2. Reg-

16. 22.

ſi aliquando iniquis parcit, pœnam differt, ut

augeat, non remittit, ut ſcelus regnet impu-
mnitum. Vide, ſi Achabo, ſi Chamo, ſi Da-
vidi pepercerit.

Domine, da mihi hanc aquam. Joan.

Sezxumviram ità Dominus expiat, ac ſi Deb-
boram, Annaâmve dilueret. Hydram ſex ca-
pitum non igne ferrôque decacuminat, exſtin-
guitque, ſed frigidà perfundit, ut ex hydra
hydria fiat aquæ ſalientis in vitam æternam.
Clemen- Ut video, fauſtior hæc Cana eſt, ubi ſine diſ-

Samari-
tana.
ALaſſ
blanad
erigendi.

de cipulis ſuis JIxSUS vinum luxuriæ in aquam
Gr. vertit fœcundiſſimæ Caſtitatis. Narn quæ pro-

nmimi, Gns len nullam tot & viris ſuſceperat, uni deſpon-
auſteri., ſata Numimi Urbem integram peperit Chriſto.
daherior Et mirum in modum, ubi à puteo abſcefſſit,
. erg. fontem poſt ſe traxit ſalutis; & ubi hydriam
mäs, feliquit, Jordanem induxit in patriam; fecit-
que de ſuis criminibus pharmacum civibus in-
Ein. 4. nocentiæ. Venite, & videte hominem, qui di-
6 xit mihi omnia, quæcumque feci. Et Gorgon

quidem ſuarum aſpidum repercuſſu homines
vertebat in ſaxa. Samaritana anguium oſten-

—

tatione ſuorum fecit & lapidibus filios Abrahæ
immortales. Quo die renata Chriſto eſt, eo
ipſa Chriſto peperit legiones filiorum. Arbor
fuit ſecus aquas tranſplantata, ſed quæ fruc-
tum dedit ſine tempore. Virga mihi videtur
hæc mulier Aaronis, quæ, ut viruit, germi-
navit, frugemque excoxit. Quæ iſthæc He-
va eſt, & cujus non latere, ſed ore tot Adami
prodiere, qui veterem exuerent Adam, ut no-
vum induerent? Et ſane Heva; quam novus
Adam, ſed vigil, emiſit in lucem. Ex qua
tamen Cain nullus, & non unus;, ſed planè
innumeri Abeles prodierunt. Jam quæro, qua
in uſtrina hujus fœminæ excocta ſit ſcoria, &
in chryſocollam converſa. Ficui infœcundæ
aggeſtus eſt fimus. Huic, non infœcundæ,
ſed malignæ, maleficæque arbori quo modo
conſultum, quæ foœcunditate, quàm ſterilita-
te ingratior, pro pomis, viris gravabatur?
Qua ratione in Sycomorum evaſit, unde non
unus Zachæus, 44 cives omnes Chriſtum in-
tuerentur. Tota cultura, quàâ in vitæ arborem
Arbor bis emortua demutata eſt, ſitis fuit a-
quæ ſalientis in vitam æternam. Hanc ubi
Chriſtus Samaritanæ ingeſſit, effecitque; ut
diceret, Domine, da mihi hanc aquam, illicò
eam redire ad cives paſſus eſt, ut ad ſe pa-
triam;, civéſque traduceret. Vis iſta Clemen-
tiæ & Charitatis eſt, ut ſcortum non expiet
modô, ſed vertat in Templum Dei. Et ful-
minibus quidem fanum disjlicere potes; exci-
tare verò non potes. Quam citharis ædificandi
vitn aſſignavit Antiquitas, temeritate quidem
Poëtarum uſa, ſed per fabulas populorum mo-
ribus opitulata. Quùm in urbes ſaxa conſur-
gere finxit, non machinis, ſed fiſtulis emota
doctos nos certè voluit, plus nos illecebrâà cha-
ritatis inclinandos in honeſtatem moderatio-
némque virtutis, quàm terrore, clamoribuſ⸗
que ſeveritatis. Una concreſcit Ceraunia ful-
guribus: at rore cœli Margaritæ creſcunt in-
numeræ: at Solis affluxu obdureſcunt gemmæ
omnes: at metalla ſuavitate blanditiiſque per-
meantis ſideris coaleſcunt. Chryſtallum vides
igne quidem difflari, halitu verò in ſcyphos
figurâſque ità durafi, ut auro conſtantior fran-
gi poſſit, flecti, mollirive non poſſit. Quo
terrore abſtractus & cœno eſt Prodigus? Spe
veniæ, non comminatione ſupphicki. Ndurgam,
& ibo ad Patrem meum. Si ſe crederent im-
pii nacturos in Bafilicis Patres, ſurgerent paſ-
ſim, & convolarent ad Sacerdotes. At Judi-
ces experti in fubſelliis Pœnitentiæ conſidere;
non parentes, perire malunt, quàm redire-
Videant hi, quâ ratione deflorata per hyemem
Amygdalus repubeſcat, quâve arte & dufo a-
rentique ramo flos prodeat ad illecebram in-
tuentium amoœniſſimus. Imbre ehlyroqus
Planta ad aſpectum emortua revirefcit in flo-
res, quos nunquam pareret, ſi turbinibus,
glacie, fulguribus in fœtus urgeretur. Adeò
id delicis impetratur vel à trunco, quod nun-
quam ſupplicis extorqueretur. Id meliùs cog-
noſcemus in monte Horeb, ubi jufſus Moy-
ſes virgam projicere, mmox eam in anguem ver-
ſam expavit. Projecit, & verſa eſt in colu-
brum, ità ut fugeret Moyſes. Aufugis? Imòô 3.
contra Pharaonem fat te Deus inſtruxit. An
tu certare ſtatueras virgulà contra ſceptrum?
Terrebis ſerpente, quem virgà irritaſſes. Ve-
rùm imperio Numinis Anguem corripit, ſed
virgam comprehendit, tenétque. Extendit, & Ibid.
Z tenuit »

128.

=

Luec. 15=

Exod. 4.

360
tonuit, verſädue eft in virgæam. Cur, rogo, &
Tyrannum inflexurus, & Mare patefactu-
rus, & remiſſurus Jordanem in catebras,
Anguem non retinet, quo ſanè & reformida-
retur, & terreret obnitentes? Docuit nos ſa-
né Deus Vates ſuos virga felicius, quam ce-
raſta, homines elementaque oppugnaturos.
Ideò Pharao, qui ad portenta reliqua molli-
tus tantiſper eſt, ubi & virga Anguem factum
ſpectavit, à quo Serpentes Magorum omnes
glutirentur, non modô ad miſſionem populi
non eſt inclinatus, ſed visâ vipera efferatus

Exod. 7. eſt in Draconem. Devoravit virga Aaron vir-

12.

gas eorum. Induratumque eſt cor Pharaonis,
& non audivit eos. Et Moyſes quidem ſuam
timuerat Virgam in Serpentem converſam,
eâmque horruit. Quam Pharao demutatio-
nem infr actus aſpexit. Quid, quod mare ex-
hauſturus Moyſes, & in partes viâſque duo-
decim diducturus, vix virgâ eft uſus? Nam

Exod. I4. cum illi digerit Deus: Tu autem eleva virgam

16. 21I.

Ibid.

Lalarus.

Judices

tuam, & extende manum tuam ſuper mare.
Manum tantum extendifle fertur. Cumque ex-
tendiſſet Moyſes manum ſuper mare, abſtulit
illud Dominus, fante vento vehementi. Adeò
vel virgâ non eſt uſus in expugnatione Ocea-
m, vel, ſi eàâ uſus eſt, Dei Spiritus eam in
Annalibus exſtare noluit, Prophetæ tantùm

—

exarat, deſcriptâque manu. Ciumque extendif-

ſet Moyſes manum ſupra mare.

Domine, jam ſœtet. Quattiduanus
enim. Joan. I1. 19.

Duorum dierum morâ Lazarus ità exſpira-
vit, ut ipſis Sororibus fœteat. Hinc dice-

proeraſti- rent optarem Judices Principéſque, cuncta-

nantes.

Carcer.

tione quo modo perdantur res. Quare non
modò? exclamat Auguſtinus: quare non hac
orà? Poma, ſi cruda legantur, tempore, pa-

Procræſti. leiſque matureſcunt. Si maturitate in planta

natio.

diſtabuerint, revocari ad ſanitatem non po-
„ 1‧* .* . 1
terunt. Serò medicina paratur, ubi lues in-
valuit. Arborem facile flectes, ſed pubeſcen-
tem. Nam grandævam nunquam trahes,
quamvis Archimedis machinas omnes admo-
veas. Videmus, horremuſque ſaxa, ærâque

Lites ci- eroſa, exeſâque ævo. Quam ſi ſtragem Tem-
tiſimè f- pus marmoribus infert, conjicite, quaàm gra-
niantur. viùs in homines, cauſâſque graſletur. Pleri-

que leviorem ſibi fundorum jacturam eſſe pu-
tant, eorum vindicatione, conſervationéque
per lites. Miror tantum æris Templis, Xeno-
dochiis, Peregrinis legari: nullo inopum liti-
bus, per gratuitos Advocatos, proſpiciente.
Quis enim par promovendæ cauſæ ſit Irus,
quando in Irum Craſſus degenerat;, ſi Lis pluſ-
culum protrahatur? Mitto crumenæ, corpo-
ris, animique incommoda in vinctis, quorum
cauſæ ſemper in compedibus ſunt, ac penè im-
motæ. Illud intolerandum eſt, quòd cùm olym-
Piades luſtrâque defluxerint, dum vincti cau-
ſa cognoicitur, damnatur tandem non infre-
quenter ad triremes per triennium. Quam
tfeus poenam ſubiturus erat, ſi prima quæſtio-
nis horà ſententiam in eum tuliſſet Judex,
eam biennio jam expleſlet. Anni vinculorum
ſeptem pro pœna non ſupputantur; quorum
tamen comparatione, remus & tranſtra ſola-
tia ſunt & reparatio damnatorum. Quid,
quod, dum cauſa trahitur, teſtes decedunt,
memoria rerum dilabitur;, fundi negliguntur;,

—

Oliva

ſoznus augeſcit, patroni faorum ſeriem ami-
ſerunt, nemo non delaſſeicit curaterum? Quæ
ſanè incommoda nemo unquam fſarciet. Ideò
reprehenſus à Jethro Moyſes, quèd ſolus ſe-
deret, lites populi deciturus. Cur ſolus ſedes,
& omnis populus præſtolatur de mane uſque ad
veſperam? Quid diceret Jethro, ſi confluen-
tes ad Principum aulas Provincias, nec rarò
nobis obverſos Antipodas intueretur non uſ-
que ad veſperam, ſed uſque ad conſumma-
tionem ſæculi exſpectantes? Alterà autem die
ſodit Moyvſes, ut judicaret bopulum , qui aſſ-
ſtebat Moyſi à mane uſque ad veſperam. Ubi
venationi, & ludo, & ſcenæ locus, ſi ab
Aurora ad occaſum uſque Solis non diſcedeba-
tur à ſubſellis? Imôò ecquando prandebat Moy-
ſes, ſi aderat totà planè die diſſidiis compo-
nendis? Non inde tamen laudatus, ſed inſici-
tiæ inſimulatus eſt Moyſes, quèòd populus non

Exod. 18,
14.

lbid.

actutum expediri pofſlet. Ideò multiphices con-

ſtituti Judices, qui, inquiit, judicent populum lbid.
omni tempore. Auſcultavit Socero Moyſes, &
præfecit populo centuriones & decanos. Qui lbid.
judicabant plebem omni tempore. Quidquid au-
tem gravitus erat, referebant ad eum. Audin'? Rer au-
Omni tempore non audiendi modòô, ſed ju- diat.
dicandi „ expedi ndique ſunt populi. Et id Superiores
conſtitutum, quando è& papilionibus tantuùm audian:
ſuis egrediebantur, qui confugiebant ad Judi-
ces. Quando nulla veſtium procuratio, nulla
de parando victu anxitudo, cum etiam man-
na demitteretur & cœlο, & tunicæ immunes
efſent a tineis. Attamen tamen tam otioſis, Rex au-
tam ſecuris, tam proximis tribunalibus Tribu- diat om.
bus unius mora dieculæ tyranmis viſa eſt. In Tire 6
quas erumperet vociferationes Jethro, ſi à uditer.
Mundi cardinibus emotas nationes intueretur
tantis ſumptibus, ſubſelliis affuſas, & ſedentem
neminem vixque poſt annum ab iis judicari,
qui vel eas non audierint, vel cauſarum ne
frontem quidem attigerint? Provide viros po-
teéntes, non mercenarios & venales, & timen-
tes Deum. Deum, non Primores reformidan- Saperior
tes, in quibus ſit veritas. Et quo modo ſit; ſi 16
aut informari nolunt, aut ſtludere? & qui ode- riee:
rint avaritiam, non qui plus offerenti judicium gentes.
addicant. Tandem, qui judicent populum ommi Sie Con-
tempore. Non qui mane ſummo necdum fſurre- feſarii
xiſſé, adulko mane ſpatiatum exiſſe, in meri- oe-
die prandere, poſt meridiem coquere, ſub Meede.
veſperam ad auras fontéſque exiſſe per poſti- zitentes.
cum referantur. Hi ſanè judicant populum, Zelusa-
non omni, ſed nullo tempore. Ego certè ob- d
ſtupeſco, quoties lego Aaronem & Moyſem, ſaſe
paſtores ovium, quique non paſſillos, ſed hircos
olebant, aditum nactos ad Pharaonem, E-
gypti Regem potentiſſimum. Poſt hæc ingreſſ Exod5.
Junt Movſes & Aaron, & dixerunt Pharaoni: .
Hac dicit Dominus Deus Iraël: Dimitte popu-
Ium meum. Poſt hæc, id eſt, non centies Au-
læa oppugnarunt, ut vel ſemel attollerentur;
ſed ſtatim opilio admiſſus eſt ad Regem. Nec
rogatus eſt à Præfecto cubiculi, qua de re ac-
turus accederet. Nam rem tam Regi ingratam
expoſiturus nunquam in conclave penetraſſet.
Plus facilitatem hanc adeundi Principis facio,
quàm regni plagas bis quinque. Utinam tam
facilé à Centurione admitteretur equeſtris or-
dinis Vir, quam facilè ad Regem ingreſſus
eſt Paſtor. Neque dicas, abs Te Judices
conſtitutos „ qui cauſas accedentium expe-
diant. Nam & Davidem attentiſſimum fuiſſe
arbi-

Ibid.

Redi
A Altn

Eeqn

Miyn
tlt, Clid
hto, in
Cbnius

elinßttu e
e lle erilt
M M: wor f.

dl Enorunt
lnnn ) e

Stromatum, Lib. VI.

memt arbitror deſignandis Centum-viris: ſub eo ta-
men dici potuit à peritifſimo Hebraici Sena-
1 2.Reg. tus Videntur mihi ſermones tui boni & juſti.
lnk 15. 3. Jed non eſt qui te audiat, conſtitutus à Rege.

.),
uſl l

Laboratur ubique penurid non Auditorum;
Nnie ld ſed Audientium, nec Judicum, ſed Judican-
Gniur. tium. Ecquis aut in foro, aut in latomiis, in
r d his quoque, quæ clariora ſunt luce ,poſt men-
E en ſem expeditur? Quod ſi impervii ſunt Judi-
Crlimn, ces quibus latebris Marchiones abſtrudentur?
len Etiam, ubi nullus fuberat faſtus, & ſola hu-
manitas regnabat; tamen in re nullius mo-

1

li
1

nnan, ſ menti mora interfuit, & non unus adhibendus
, S fuit & primoribus, ut ad Ohriſtum accederetur.
ndielc. loan. 12. EKrant auiem quidam Gentiles ex his, qui aſcen-
eberhion. 21. derant, ut adorarent in die feſto. Hi ergo ac-

ceſerunt ad Philippum, & rogabant eum, dicen-
tes⸗ Domine, volumus JESM videre. Venit
Philippus, & dicit Andrexæ. Andreas rurſum &
Philippis dixerint JE NU. JEN 0 autem reſ-
pondit. En etiam ubi deerat, quò caput incli-
naretur, conſultationes & moras, perbreves
illas ſanè, & tunc laudatiſſimas, unique da-

in am.
8, klie.
liphigser.
cent Ulplinh

Moyles, N

ecanes. 0
Gi I. tas Chriſto, in reverentiamn ſuæ Diwvinitatis;
enn. Alnl ne nimis obvius Gentilibus, minoris fieret A
06, ki t. Gentilitate. Quid fiet in domibus Magnatum,
13 ubi, ut cubicula ferveant, Tantali diſtinen-

n⸗ ui tur, ſemper viſuri, & nunquam admiſſi? En,
quibus cancellis ad Dynaſtas aditus præcluda-
Eſth.4.11. tur. Omnes norunt provincix, quod ſive vir ſi-
ve mulier non voçatus, interius atrium Regis
intraverit, abſque ulla cunctatione ſtatim inter-
Rciatur. Ego igitur quo modo intrare potero 5
Si Reginæ intrare non audent ad Aflueros,
quis penetrabit ad Reges? Porròô Efſtherem
cunctabundam, & oppertunitatem loquendi
præſtolantem iis verbis Mardochæus exſtimu-
lavit ad irruptionem. Ni nunc ſilueris, per aliam
occaſionem liberabuntur Judxkxi- & tu, & do-
Protedto. Mus patris tui peribitis. Et quis novit, utrum
res nſto- idcircò ad regnum veneris, ut in tali tempore
Anlie: parareris* Jejunabo, & tunc ingrediar ad Ke-
wes; a. gem contra legem faciens non vocata, tradenſ-
reant hu- dué me morti & periculo. Is animus fœminæ
manis re. fuit, & is eſle debet Miniſtrorum, qui au-
Tedibts, dacter non evocati, nec interrogati ſignificare
“ a Principibus debent oppreſſiones, incommoda-
jf populll .
in in⸗ Cnci. regnoque periclitata. Id ipſi agant minus Prin-
eille, nn, rii veri Cipi placituri. Quanquam tantiſper Toparchæ
en coree , ireißer mordeantur, cùm ab oppreflione abducuntur
enile e . inviſorum: mox famæ memores eos amant, à
—KũZ Mhun, quibus ſeſe norunt ſubductos infamia Ut enim
Pproditorum citò poœnitet: ità ſuaſores æquita-
tis, ut deferbuerit ira, ſunt imperantibus gra-
tiores. Obſervandum autem illud eſt, quod
quemadmodum & Poëmata brevia interdum
ſunt, & longa Diſticha: Ità interdum reus
poſt decenmum citò expeditur, cùm alius poſt
biduum ſerò exſolvatur. Sic etiam litium ali-
quæ, quàm maximè involutæ, prudentiſſimè
producuntur. Ceraſa in Junio ſerotina eſſent,
& Oleæ in Novembri præcoces dicerentur.

lbid.

renti

Eapedit vobis, ut unus moriatur homo

Pro populo. Joan. II. 50.
Politien. Expedit, vox una eſt, ſed quæ, in mo-
rem Nili, & proruendo ſibi conterminos ſur-
dos reddit rationi, & in mare oſtis ſeptem-
plicibus procurrit, quorum nullum non ma-
re eſt; nec Ægyptum alluit, ſed obruit,
Ethicæ Comment. Tom. IV.

Ratione:
privata.

que innocentium. Id præſtitit Eſther, vità

361

unâmque foœcundandi artem habet, inunda-
tione ſcilicet demergere, quos irrigat. Porrò
Cœlum æreum reddit, quà profluit, campoéſ-
que, quos alluit, pares facit Gelboë Apenni-
nis, rore cœlis interdictis, omnique penitus
imbre deſiccato. Quis Ægyptiorum cœlum
unquam aſpexit? Et quis inumbratus funeſtiſſi-
mo Expedit, Coli, Aſtrorumque recordetur?
Et quando in Ægypto agimus, quis Joſephum
ſubjecit haſtæz, & vendidit Iſmaslitis? Ex-
pediebat fratribus, alias ſervituris. In Davi-
dem quis Saülem efferavit, quem ipfe vindi-
caverat à Gigante? Expediebat carere trium-
phatore. Quibus furiis adactus eſt Cain in
ſtragem fratris? Expediebat, minorem natu
non fore Numini chariorem. Verbo, prodi-
tiones, parricidia, ſortilegia, ſacrilegia hoc
ſtatumine impedantur. Saül cum Saga? Prin-
ceps cum plebeia? Moriturus cum malefica?
Expedit. Joab militiæ princeps, & Abiathar
ſummus Sacerdos cum Adonia? Expedit.
Damnat Pilatus, quem pronuntiat innocen-
tem? Expedit. A quo ſanè Expedit, quàâ ſe
Abrahamus generoſitate expedivit? quàùm,
rejectis muneribus Sodomorum, exclamavit:
Levo manum meam ad Dominum Deum ex-
celſum, poſſeſorem cœli & G terræ, quòd à filo
Jſubtegminis uſque ad corrigiam caligæ, non ac-
cipiam ex omnibus, quæ tua ſunt. Alii pugnant,
ut ditentur. Is plus ditari extimet, quàm vin-
ci. Expediere ſe quoque ab Expedit Joſeph &
Suſanna. Expedit Dominæ non reluctari. Jo-
ſeph reluctatur. Senibus & Judicibus expedit
aflentiri. Noluit aſſentiri Suſanna. Herodis
obſœnitates diſſimulare expedit. Eas non diſ-
ſimulavit Joannes. Expedit obedire Principi-
bus, & Magiſtratibus auſcultare. Non obe-
diere Joannes & Petrus. Tryphon ſub fide
publica invitatum Jonatham Ptolemaidam ca-
tenavit, ſociis ejus trucidatis. Expedivit. A
bimatu & infra Herodes pueros univerſos oc-
cidit. Expediebat. Contra fas Saül, de Re-
ge Pontifex, auſus eſt pacifica & hoſtias offer-
re. Superveniens Samuel, & rei novitate con-
ſternatus exclamavit, Quid feciſti? Iniquiſſi-
ma fecit. Sed expediebat. En Saülem id aper-
tiſſimè profitentem. Reſpondit Saul: Quia
vidi, quod populus dilaberetur à me. Neceſ-
ſitate compulſus obtuli holocauſtum. Dei Lex
non eſt apud Dominantes neceſſitas. IIla ab
eis neceſſitas creditur, quæ de contemptis ta-
bulis Teſtamenti aggerem ſtruit, ne populi
dilabantur. Ita Regi Deus: & Deo Expedit
ſuperſtat. Paruiſſet Deo Saül, ſed non expe-
diebat. Numen propterea in aris, hoc eſt, in

Gen. 141
22.

§. Abra-
ham A-
varitiæ
odio in-
claruit

1. Reg. 13
10.

lbide

ſua Deum ſede irriſit. Quàm meliores Saüle

emiſſarii ejus, qui, cùm ipſe aras metu po-
puli profanaſſet, noluere metu Regis Sacer-
dotes attingere? Et ait Rex emiſariis, qui cir-
cumſtabant eum: Convertimini, & interficite
Sacerdotes Domini: nam manus eorum cum Da-
vid eſt. Noluerunt autem ſervi Regis extendere
manus ſuas in Sacerdotes Domini. Evanuit ali-
quando tandem in regia Expedit apud Auli-
cos, quod apud Regem non evanuerat. Quis
dubitat, an famulis expediret jubenti, furen-

1. Reg.
22. I7

ti, & præſenti Regi obſecundare, qui etiams

cur excanduiſſet in Levitas, expoſuerat? Ni-
hilo minaàs tamen, non excuſarunt ſe; vel
deprecati ſunt lanienam, ſed audacter ſpre-
vere imperium. Woluerunt autem ſervi Regis
extendere manus ſuas in Sacerdotes Domini.
Hh Digni

—

362
Digni erant Centuriones, qui mox trucidatis
à Doëg Sacerdotibus ſufficerentur, ut, qui
Regi immolare recuſaverant Sacerdotes, Deo
vicktimas ſacrificarent. Pudet, Davidis hac in
re palmas anteverſas aà militibus Saül. Ve-
rùm, quos tempore ſubiequutus eſt, genero-
§. Davide ſitate præceſiit. Inſcius Saul in ſpeluncam ſo-
lus intraverat, ubi cum ſuis David latebat.
Viſo Rege; exclamavere commilitones, Ex-
pedit, ut occidatur Tyrannus, quò & nos vi-

Inimici

dilebtio.

I. Reg.
24. 15.
Rex coli

cutus eſt Dominus ad te: Ego tradam tibi inimi-
cum tuum. Quale illud fuerat Expedit, quod
debet tranquillitatem; ſecuritatem, coronas, urbes,
Sag,a vj- regnum denique parturiebat! quæ omnia ex
te inſidie- Deo conceperat, una ſi ſica, quaſi tanti pig-
zur. Quaâ noris obſtetriæx, à cataphracto in inermem; ja-

debens centémque ftringeretur. Verùm altiùs exclama-
niri a⸗ vit David: Abſit. Propitius ſit mihi Dominus,
tci Lono- . . .
ari no, 116 faciam rein hune Domino meo, Chriſto Do-

Era ani. Mini. Atqui hoſtem licet jugulare, inſidiantem
maæ tuto- Vitæ tuw. Si licet, cur times? Si expedit, cur
res non audes? Erupiſſe crediderim Davidem in
1. Cor.6. futuras Pauli voces: Omnia mihi licent, ſed
1;2. non omnia expediunt. Diviniès David: Omnia
Siperioy & licent, & expediunt: ſed ego Deo Regem
ale debe: ſacrificab ſacriſicando. Cúmque Saul
eitaz z,- ficabo, non ſacrificando. Cumque Sau
guus, parcendo Agag Regi, exciderit regno: ego, ſi
Saul Regem ſervavero, tegnabo. Adeò & Dei
hoftibus parcere fatale regnantibus eſt, & felix
fauſtumque regnaturis privatum hoſtem dimit-
tere. Ergo Saul & David produci in ſcenam
poſlent, quorum alter ab Expedit in victima-
rum cædem adactus; alter ab Expedit in cæ-
dem hofſtis non potuit incitari. Et mirum in
modum alteri nocuit impleſſe, quod Expediit:
profuit alteri, quod Expediebat, rejeciſſe.

r ſ,r, ,n , XA= 1

S§. Ambro-

ſius.

Id dici, edicique non poteſt ulli ahi Con-
ventui, quam huic Vaticano. Quis enim èe
Potentatibus imperat Mundo, uno excepto
Vynioeum Vicario Dei? Quæ potentia tanta eſt, quæ,
advenis, ſib edictum Senecæ, aut fluminibus, aut A-
Eceleſia 2Rninis non adſtringatur? Romanæ Curizx
exters, Penhinis non adſtringatur? Romanæ Curiæ,
amet. quia unum eſt ſub Dei Vicario corpus, & ex
Coadjutoribus Papæ conflatur, Mundus au-
ſcultat, ſubditurque univerius. Ideò vobis edi-
citur. Vos eſtis Lux Mundi. Quam tanti facere
debetis vocem, ut ſi jota unum, aut unus
apex ab elogio expungeretur veſtro, non jam
Miniſtri efletis Summi Eccleſiæ Pontificis, ſed
adminiſtri eſſetis magni quidem, ſed non ſum-
mi Sacerdotis. Cavendum propterea vobis eſt,
ne Lucem vos aut unius Dioeceſis, aut pau-
carum Provinciarum putetis, quos Deus Lu-
cem Mundi conſtituit. Toti proinde Mundo
excubate. Et Alexandrino quidem Patriarchæ
Civis eſt Arabs, .Ægyptius, Indus, Mthiops,
Perſa, Troglodyta: Sed illi Palæſtinus & Græ-
Cus exteri ſunt. Qnibus ſi dicat Clerus Egyp-
ti, Neſcio vos, damnari non poteſt. At Ro-
manæ Curiæ, quæ Pontificum negotia expe-
dit, nemo eſt exterus, Unus Vigeſgerens,
& unus Gubernator fines habent, & pomoe-
rjum Juriſdictionis ſuæ. Cæterum „ uno alte-
rve excepto Certu, qui oppidis Pontificiæ
alas a- menſe⸗ ene T ihunali reliqua omnia
laclifferer. Romanæ Cauriæ un um habent Pro pomo:-
Pfr12. 3. 110. A Flis ortt a cοnρα. laudabile nomen
Domini. Et quidem ignis propiora & Ppri-

vamus, & tu regnes. Eoce dies, de qua lo-

Oliva

mum & uberius tum illuminat, tum calefa-
cit. Charitas & Eccleſia non ità. Conſederat Congre-
in monte Chriſtus, accitiſque diſcipulis ait, Satio de
Miſereor ſuper turbam, ultréôque (ſuum præ- ? 13- e:
ter morem) miracula deſignat. Unde facihi- agarhe
tas iſthæc tanta oſtentandæ Divinitatis, & ſima.
exerendæ omnipotentiæ tuæ? Miſereor. Cur? Marc. .
Quia jam triduo manſere mecum, & jejuna- ²
runt. Subeſt huic triduo machina profectè
alia, quæ Te, Domine, ad ſtruendas epulas
inglinet. Siles? Non ſilet Marcus, qui, quæ
dixiiſti, perſcripſit. Quidam enim ex eis de Ibid.
longe venerunt. En magnes prodigentiæ, at-
que prodigii. Quia diſſiti, ideò gratiores
Charitati; quæ miſi agat in diſtans, non agit.
Ideò ridentur Chriſti afſeclæ, ſi junctos ſibi
affinitate patriäque diligant, quod Publicanmis
& Urſis uſitatum. Odis, regionibuſque ab-
junctos amare jubentur, ut intelligant Eccle-
ſiaſtici in eo fundatam inſtitutamque Eccle-
ſiam, ut eos arctiùs ſuo pectori adpreſſet,
quos patria & barbaries fecere remotiores.
Nullo prævio portento, die quadam Hiero- A. 4. 4.
ſolymis Petrus quinque millia Hebræorum
traduxit ad Chriſtum. Quæ non emicuerunt
oſtenta, ut Italus ſeu Hiipanus, id eſt, pe-
regrinus Apoſtolis Centurio initiaretur à Pe-
tro? Colum patuit, Vas conflatum, Ani-
mantes vel fictæ, vel in linteum illatæ, Pe-
trus extra ſe raptus, Angeli ad Cornelium
ſubmiſſi, reclamatum ter Petro, Spiritus
Sanctus in exteros deſilivit acquieſcente Apo-
ſtolo. Plus fit domus una Primipili, quam
virorum manus tanta, quanta reparandæ urbi
ſat eſſet. Nimirum doctus eſt Petrus, quan-
ti exteros faceret Cozlum. Audiamus Eſaiam
Eccleſiæ laudes depangentem. Filii tui de lon- Iſa. 0,4.
geé venient, & filiæ tuæ de latere ſüurgent. Qua-
ſi Eccleſiæ diceret Vates? Qui ex te prodeunt
contermini tibi, Tibi quaſi filiæ ſint. Hi ti-
bi ſint fili, qui Syrtes, Montéſque tranſmi-
tere, ut ad hmina appellerent Apoſtolorum.
Et miraris, ſi ità cum exteris agat Eccleſia,
quando Medi & Babylomii ita egere cum ex-
teris? Sunt viri Judki, quos conſtituiſti ſuper
opera regionis Babylonis, Sdrac, Miſac, &
Abdenago: viri iſti, Rex, contempſerunt de-
cretum tuunm. Porrô ſi ſuperſtitio religione &
loco exteros non prætulit modò, ſed præfecit
conterraneis: ecquando Chriſti Sponſa, quæ
novit indiſtinctos apud Deum eſſe Judæum
& Græcum, diſcernet Afrum ab Hetruſco?
Vide, an Pharao ſciſcitetur ex Joſeph, cu-
jas ſit, ne exterus Ægypto primus a Rege
imperaret. Ifraëlitam ſciebat, & eum adſcivit
in Proregem.

Acét. 10.

44

Dan. 3.12:

Abneget ſemetipſum, & ſequatur me-
Marth. 16. 24.
Si violentiam inferamus naturæ, & pro- tg,
penſioni noſtræ, tunc magna agemus pro Gygmz,,
Chriſto. Quantum aséris circumfunditur Mon- Amore
ti, nec eum tamen vel tantillum commovet; daci.
licèt aut concitetur in Auſtrum, aut perfurat
in Aquilonem converſus. Et tamen Aura te- Fervor,
nuiſſima infoſſa monti, montem quatit, nec & virtas
raròô radicitùs convulſum projicit in plamtiem. ſolida.
Agebat erim ductu Naturæ, quùm Mon-
tem adlamberet. Detruſus, contra naturæ ju- Terrime-
ra, in ſpecum, dum locum repetit, Mundum zas.

. . Navium
quaſſat, & , quod Oceanus irruens in ſcor ulun l
n

i porve
„ ſe
. 1Eſeiil

ſoribos

1 M

un Kncorn
1. 9. .
etmn, & ſanc.

n Kiorüme
NeI, ei
Muyun D.
rbn, d
iicimi wi
IIr Mlern
D l kee
ulum col
1 Ur lle
Ulieaoni)
M ron
Autm
Mucketerkin
Rtnid eolld 3
s mentions
4 animi
Aanngian ek

oneian
ik lr f

eh.

en, non facit, 10 facit Aër permodicus 3 Alpem ⸗
it Paren- quaſi glebam jaculatus. Nonne vides totam
e. N zum Navim torqueri; dirigique à Temone ligni
IE diun: fruſtulo tenuiſſimo, cui vis tanta ineſt , quòd
, Ks Cm Navis pars nulla ſit, & quaſt ab ea diſ-
W cluſus, exterus hæreat in puppi?
Nnhd Niſi abun laverit Juſtitia veſtra, plus
Anc quàm Soribarum & Phariſæorum,
u, non intrabitis in regnum cœorum
N ell Matth. 5* 20°.
ende, 3.
Rl Amor in Elegantiſſimè & diſertiſſimè hunc Matthæi
nl Peum. textumn Vir ſatis doctus ita eſt interpretatus;
ninkh Amore ut Occaſione dilaudandi interioris Spiritus,
HW auet. quo opera etiam minima magnis exxquantur,
rir videri potuerit imperitis quaſi magnas actio-
ban kak Pa, & nes delpexille;, quùm totus in eo fuerit, ut
lee uerti7. Auditoribus inſinuaret, Magna opera non ad-
achrtlh catio or. modum expetenda, dum Cor ardeat, quo
FenIda poru. minora maximi coram Deo ſunt preti. Id ut
n Eo Ades probaret, reprobavit Sardicenſem Epiſcopum,
Hkhem d- cujus Opera, licèt magna eſſent exterius, ta-
eUncherm prodeſi. men, quia Spiritu deſtituta interiori, non ple-
lcke Apoc. 3. na referuntur apud Deum. Inde aureas in
Aelnt k k 22 Sponſa veſtes ideò aſſeruit dilaudatas, quòd de
etum, Au. intus (aiebat ille) pretium traherent. Sic Nu-
Nillte, k. bes tum pulchra; inquit, cùm à Sole deauratur.

Sic Horologii non Indicern æſtimandum affir-
mavit, ſed rotas, quibus ille interins permo-
vetur. Sic Aloyſius viſus B. Magdalenæ in coœ-
lo maximus, quòd intus ſeie coluerit. Nam fo-
ris ſanctus Adoleſcens debilitatæ valetudinis
quid egit? Exinde ſtellas produxit tam varias
& motu & luce: quod certé nemo unduam
negavit. Suam demique doctrinam, quam Sci-
entiam Sanctorurb efle edixit, à Sanctis im-
pletam, & ſanctos facientem, hinc Ambro-

ein Hi ſio, inde ſuffulſit Auguſtino, proteſtantibus ſi-
eſque nlt⸗ ne cordis innocentia inanem efle verborum ſtre-
Aplum pitum geſtorümque. Defimvit tandem decla-
2gat Palb- mationem, expoſitàâ tumultuariè . ſubſtructà
ge ner mensâ, quam Deus doluit deſpectui fuiſſe Pri-

moribus, quòd nec auro renideret, nec mag-
nis victimis nobilitaretur. IIn potuiſſet impo-
nere Mulierem fortem, ab eo unicè dilauda-

umh t tam, quòd fervens intimo ſpiritu quatuor di-
nid dedee⸗ gitulis linum è& colo deductum contorſerit in fi-
,l e e la. Hæc ille fiducià ſatis magnà, eà ſcilicet,
tl Nohe quà ſolet alloqui Novitios, Veteranos inſtruxit
mn kli Pariter & Tyrones. Mitto in primis quærere,
1 80 HMeilmu-

quâ prudentià coram Tyronibus, qui ad ma=

er aeſe Xima debent exſtimulari, adeèò lautus fuerit in
peimn efferendis reculis & facillimis & tenuibus: cùm
Geum longè opportunius foret, expoſitâà neceſſitate
ſanctæ intentionis eos ad grandia cohortari ?²
. Nam pietas animi etiam mimima cohoneſtat,
ſehuamn 1 eâ quanto plus efferentur Heroum opera, ac-

tioneique ultra fines vulgaris diſciplinæ pro-
latæ? Illud mihi exciderat ab eo commemo-

ature, n, ratum in laudem interioris Spiritus, Trinita-
emg tis ſcilicet operationes ad intra Divinas eſſe
Golmnn 1 Perſonas, ad extra verò Creaturas ærumno-
Ne ſas. Et primò quidem; ſi Deus adeò de-
Hum CNn ſas. Et primò quidem; ſi Deus adeò opera de-
G⸗ ein ridet externa, cordis ſanétimoniâ delectatus,
uen A 8, Apoc. 2. Cur Epiſcopo Ephefino inclamat: Prima opera
n N, 1 Jfac? Cur Epiſcopum dilaudans Philadelphium
en n ervor, ait: Ncio opera tua * Quibus etiam coronam
jt 1P EGvirtus j . . .
Cin e ſolida in deſtinavit. Oh! Rotæ in Horologio pluris
. rli ne, ezere. fiunt. Ità: Sed ſi horas Index non deſignaret
4 o in Sphæra, & niſi ſono æris moneremur de

Ethicæ Comment. Tom. IV.

Stromatum, Lib. VI.

curſu temporis ,; ſaxo molem infingeremus.
Quid enim ad nos procurſus rotarum exactiſſi- B. Aloy⸗
mus, ſi nobis horæ non nuntiantut? Tanta il- ſius.
la ferramentorum & varietas, & copia ad exti-
mam temporis evulgationem deſtinantur. Inte-
rim Aloyſius ſanctus eſt corde. Corde ſan-
Ctus Aloyſius? Ecquis illo aut auſterior jeju-
niis, aut patientior ciliciis; aut flagellis in ſe
ſævior? Minimis ille hæſit; ſi vix comedit, ſi
tandiu orabat, ſi Noſocomio inſerviit, ſi vel
moriturus flagris expetiit lacerari? Vix repe-
rias illo cupidiorem mortificationum;, oratio-
numque. At ille infirmo corpore minora ten-
taverit. Num Ignatium Manreſæ, num Xa-
verium Vicentiæ, num Ulyſippone Conſal-
vum, num Colnagum Catanæ, num Cajeta-
tum Meſſanæx, num innumeros in Italia, in
Hiſpania, in Gallia; in Indiis affirmabis magna-
rum auſteritatum, & prolixiſſimæ contempla-
tionis incurioſos, contemptoréſque ſui pectoris
ignem recularum minimarum frigentiſſimo ci-
nere reſtinxiſſe? Ah! recordemur vinculorum 5
flagrorum, jejuniorum, vigiharum, quas Pa-
tres noſtri ubique devorarunt, nullà auſteri=
tatis menſurà. Notiora ea ſunt; quàm ut à me
commemorari debeant. Sed Mulier à Salomo-
ne fortis prædicatur colo & fuſo. Fœminis hæc
oſtententur & Monialibus: Nam nobis viris
præponendi ſunt Moyſi jejunia; Eliæ ſaga;
Davidis cineres, nuditas Iſaiæ, durus Ezechie-
lis in ſaxo decubitus, Danielis abſtinentia 5
Joannis locuſtæ, Petri eſuries, Pauli innumeri
cruciatus. Cur non Antonios, Hilariones, Pa-
comios, Baſilios, Gregorios; & Hieronymos
æmulandos proponis, viros pœnitentibus ſimi-
les, & allegoricam Mulierem cum fuſo exhibes
adorandam? Quanquam & illam, ſi accura-
tiùs ejus facta examinas, reperias, quaſi Na-
vim ſeſe fluctibus objeciſſe; ſurrexiſſe de no-
cte, lumbos præcinxiſſe; juviſſe inopes, fo-
viſſe ſervos, excoluiſſe ſapientiam: denique;,
ut ait Salomon, Fortitudo & decor indumen- Prov. 314
tum ejus: accinxit fortitudine lumbos ſuos,; & 12.
roboravit brachium ſuum. Scilicet; ut colum
tractaret, tantà illi opus fuit fortitudine. Deni-
que; qui recitas ex elogio: Digiti ejus appre- Ibid-
henderunt fuſum: cur præteris, quæ fuſo tàm
tibi charo attexuntur; nempe. Manum ſuam lbid.
miſit ad fortia. Fuſum non deſpexit, ſed fortia
adamavit. His manum; illi digitos addixit.
At, ſi una adeò placet Mulier cum fuſo, plùs; Mortift.
ſpero; placebit Vir unus in Cruce, qui major eatio cor-
& hominibus & Angelis fuit. Reſpice JESUM Prs an-
tanta paſſum in noſtrum exemplar, & crucia-““ Cimse
tibus corporis ſalutem in Monte compleſſe. eligioß
Nuſquam illum ſine externo cruciatu aſpicies; ſeverioris
quamvis eum infantem diei unius intuearis. regule
Peiùs penê habitus in cuna, quàm in Cruce- valaz
An tu Martyrum tormenta contemnas; quos lanudand'⸗
ſolos Eccleſia tot annis fub Altaribus coluit 2½
An Franciſcum fpernes, qui duriſſimas leges
tulit filiorum fuorum corporibus infringendis?
Sedenim omnis gloria ab intus eſt Sponſæ Dei-
Si ità eſt, cur eam David laudat à veſte de-
aurata? Si nihil juvant externa, exurantur in
Monaſteriis cilicia, flagella, funes, & ſacci-
Nemo cubet in aſſere: nemo vigilet noctu: ne-
mo ſe à carne abſtineat. Joannes, quo nullus
major inter homines, locuſtas projiciat, & pa-
vone veſcatur, ſi, cordis ſervatâ charitate, om-
nis poenarum apparatus deridetur. Exfufflet ci-
neres, reſumat ſericum, epuletur quotidie ſplen-
H h 2 dide

3 4 per Jonam Ninive, ſi pectoris
una tantùm pœnitentia pretium habet in co-
Io. Et quidem, ſi bonà mente careat ſacra
Corporum laniena, a me quoque ſpernetur.
Sed ubi membrorum carnificinæ amor in
Deum copuletur, quis non pluris faciat amo-
rem pro Deo cruentatum, quàm incruentam

Dilectionem in Deum? An tu Doſitheum ju-

venem innocentiſſimum, præ phthiſi ſubductum
rigoribus Monaſterii antetuleris Simoni Styh-
tǽ, & Dominico loricato, quos Antiquitas
Heroas velut cum carne Angelos ſupremi cho-
ri & mirata & venerata eſt? Rogo te, cur
tàm inaudito prodigio, coctas aves replu-
meſcere & abire in ſylvas Nicolaus Tolenti-
nas impetravit à Chriſto, ſi Gulæ indictum
bellum coronas non parit Jejunanti? Hacte-
nus in Eccleſia non perſonuit Theologia, quæ
cum Epicuro voluptati fræna laxaret, & cum
Luthero pœnas omnes amandaret ab eremo.
Sanè mala Phariſæorum Jejunia, non quòd
abſtinerent, ſed quòd venarentur in eſcarum

Oliva

odio oculos intuentium, primos in coœnis ac-
cubitus, vocari Rabbi in foro, & digito ubi-
que monſtrari. Ideôque non pœenas in eis Chri-
ſtus, ſed ſuperbiam damnavit: quod indeco-
rum gloriæ mercimonium Ego & Tu probè
conſpuimus, venerati in ſervis Dei ſtigmata
JESU, tormentäque Sanctorum. Ità ambo
& ſentiamus & loquamur; alioquin non Mo-
nachos convocabimus, ſed coacervabimus Ga-
neones. Nec mihi opponas Lectulum Sponſæ
floridum, ut reculas tuas cohoneſies. Nam
tibi reponam pro lecto aras Numinis, ubi Vi-
ctimæ cæſæ exuruntur. Proinde ſi Flores te
thalami recreant, vulnera hoſtiarum te ter-
reant. At iis una ſuffecta jam eſt hoſftia in-
cruenta; Agnus Patris ſine ſanguine. Ità:
ſed ſub Altari clamant Sancti aut pro fide,
aut pro ſpe vulnerati. Rari, imèò rariſſimi
ante Chriſtum Martyres in Synagoga: innu-
meri poſt Chriſtum in Eccleſia Martyres: ut
intelligas, non fublatum per JESUM durius
vitæ genus, ſed exauctum.

—

II 09

ſai Mrem

inn emia

H 365

Ndec-. (W , and , ee⸗

—
. .* . -

n .
boſui. E .
tn le,

0d ntn

R PROPHEIA.

3V Gi

areſcunt, ſi fibras effoderis. Sævire licet in
Plantam quantùm libet: una radicum foditas
EX CAPITFE PRIMO. retegi non poteſt. Puta, amputa, vulnera:
H ſed radici parcito. Nihil Arbor formidat, niſi N bilita-
Verba Jeremix fili Helciæ, de Sacer- ſolam origimis foditatem. Si illa lateat, vi- zem ſe⸗
dotiges, qui korunt in Anathoth, in Vit ipſa, wiretque, poſt vulncra. Veria Ge cane
5 947 Je reverſa quà libet, & quà non licet noſtrates?

terra Benjamin. Cap. I. 1. Prophetas, uni ſi parcas generi, adamantines zeses,
experieris. Si exponas originis vilitatem, de- s ili-
Humili- XORDITUR Vates ſanc- prehendes in eorum ariditate, plantarum ſcru- a, &
tas Igno- tiſſimus oracula ſua aà probris tandam non eſie radicem. Sericum, ne ori- Cosni io
bilitatem fſuis. Indicat enim patriam, ginis ſuæ vilitatem prodat, alas architectatur e ge
Pen Aiß- quæ, cùm obſcuriſſimi fuerit vermi. Bombyzx in ſerico pinnas nanciicitur. Religio-
eter. – in Judxa nominis, non inclyti Nimirum, ne tanti operis ſplendor authoris ias olim

Nobilita fuiſſe generis Prophetam teſta (oæditate dehoneſtetur, ales fit, qui vermis fuit. vilt.
nen jac- tur. Nimplicitas eloquii, inquit Hieronymus, Si Vermis non eſſet, Ales non evaderet: ideè Abersis:
anda. à loco ei, in quo natus éſt, accidit. Fuit enim alas ei addit ſericum, ne, ſi cum opere author
rlart Anathothites, qui eſt uſque bodie vieulus tri- deprehendatur, vilitas generis villorum præ-
Cafitas bus ab Hieroſolymis diſtans millibus. Porrò Je- ſtantiæ pudori ſit. Non ſolus in Æthiopia Ni-
perneceſ. remias, ſi Hieronymo credimus, Virginitate lus caput occulit. Non minimi, nec pauci in-
eria eſt ſud Evangelicum virum Chriſti Eccleſiæ dedi- terdurn etiam apud nos defluunt Fluvii abſque
dr. avit. Ergo idem Vates & Virgo fuit. Et ſa- capite. Haud ſtridet Pavo, ſi, quæ proſtat
zu, G né ut Dei Verbum Virginem delegit ex qua in pedibus, fœditatem non aſpiciat. Unus
Zelo ani- naſceretur, itaà Dei verba fundi debuere per Moyſes ſe maluit ſervum eſſe, quam Regem.
marum. Virginem. Nulla enim divinorum verborum Erubuit non profiteri generis ſervitutem inter
Cencio. fœcundior parens eſt, quam Virginitas. Quæ aulæ decoramenta. Unus JEsSsUs in ſtabulo
aeng enim ſola non parit, ipſa maximè edere ſolet ſpectari Voluit ab Angelis, à paſtoribus, &
Px ebe⸗ divinos (œtus. Nimirum divina oracula, quæ fortè à Regibus: Qui, ſi eum in fœno non
rum. non atramento, ſed Spiritu exarantur, nuſ- repererunt, pannoſum certéè & pauperculum
Caſtia, quam felicius deſcribi potuere, quam in cor- adorarunt in caſa. O quis mihi det novum
ntecſe- de, quod carnem neſcit. Porrè qui Vates & Amos, qui, poſtquam diu prophetaverit, ſæ-
Zela a Virgo extitit, idem quoque humillimus fuit, piuſque cum Regibus egerit, coram Rege ex-
nimarum. ſuique obſcuritatem generis ultrò profitetur. clamet: Non ſum Propheta, & non ſaim filius Amos 7.-
Hamili- Enimverò in ſolo Humilitatis ſinu adolere tum Prophetæ: ſed armentarius ego ſum, vellicans 14.
tes parens Dei verbum, tùm Virginitas debuit. Sic quo- ſGyeomoros. Quis mihi det alium Davidem, qui
here. que Verbum Dei, & Virgo Mater inter bra- pugnaturus cum Gigante, armorum ſe impe-
Seienzig, Chia Humilitatis excrevere. Chriſtum Virgi- ritum fateatur, cumque ſe Ducem exhibeat,
nitas Matris lactabat, lactabatur Matris Caſti- ſe Paſtorem profiteatur. Saülis enim armatu-
Religießi tas uberibus Humilitatis. Libet quam breviſſi- ram non ferens, ait ingenuè: Non poſum ſic 1. Reg. 17.
Kudertr mè admirari Prophetæ humilitatem, publican imncedere; quia non uſum babeo. Et depoluit ea, 4
olin vites tis genus ſuum non ità clarum, imô ità ob- & talit baculum ſunum, quem ſemper habthat in
exulen: curum. Sanè grande opus non erubeſcere cu- manibus. Non dixit, arma iſta meis non ap- Dei ture
—neſeige- Nas ſuas, ſi veré erubeſcendæ ſunt. Pudet nos tantur membris: vel, nimis gravor pondere ſe permit.
ners cunarum, ſi ubi lactis candorem ſuximus, in- ſquameæ loricæ. Sed, non uſum habeo, inquit. tere in
Ramiti⸗ de trahamus ruborem originis vilioris. Plan- Ingenuè ſe militem non eſſe faſſus eſt. Quin, . „
gaaarum nulla radicem promit. Luxuriant in fo- armis abjectis, paſtoralia præferens inſignia; .; ve-
liis Arbores, exuberant in fructibus, ludunt occurrit hoſti, humilitate verins quam fortitu- un ati
in floribus, viſcera profundunt in fœtu, ſed dine pugnaturus. Nota; baculum, quo illi vi- zonfor-
latent in fibris. Præcordia emittere non cun- litas pafioritiæ artis exprobratur, nec cùm Re- mari.
Ctantur, ſed radicum foœditatem tegunt. Et, gi adſtaret, depoſuerat. Sanè Deus V ictorem
miro modo, quæ vivunt, ſi poma decerpan- effecit in acie, quia in corde ſuperbiam vice-
tur, ſi decutiantur flores, ſi cortex incidatur; rat ½ Gigante nec minorem, nec mitiorem pe-
Eitbicæ Comment. Tom. IV. Hh 3 ſiem.

7

366

Zelus a- ſtem. Eà fundâ, quâ Goliam ſtravit, Arro-

nimernm gantiam dejecit. Plus miror victorem ſui,
6 ele- quam de monſtro triumphantem. Admirabilior

lirate pro. Mihi eſt David, cùm peram paſtoris geſtat,
fieiunnt. quam cùm gigantis caput circumgeſtat. Cla-
Humili- riorem illum intueor, quùm in rubore artis
1as d Deo obſcuriſſimæ candet, quàm cùm cruore hoſtis
2, rubet obtruncati. Pluris facio non erubeſcen-
Glorig tem in acie ruſtica inſtrumenta, quaàm Gigan-
vera. tis cæde purpureum. Audeo dicere, ſi eru-
buiſſet, non ruberet. Deus enim hoſtis caput
pendere voluit ex ejus dextera, ex qua ille

pendere fundam non recuſavit. Sed, ſi mirati

ſumus humilem ante pugnam, demiremur eum
humiliorem poſt trophæa. Sciſcitatus enim ab
1. Reg. 17. eo eſt Saül, poſt victoriam, de qua progenie
ult. es, adoleſcens? Dixitque David: filius ſer-
vi tui Iai Bethlehemitæ égo ſum. O demiſlio-
nem in triumpho non erectam! Non ſolùm
Parentem prodit, quem Rex ſcire cupiebat;
ſed & Patriam nominat perobſcuram, quam
ſilere potuiſſet. Non addit, quod gloriæ ver-
ti potuiſſet, videlicet, filius ſum Iſai, cu-
jus & multi errant greges in montibus, &
duo tecum militant filii in Philiſthiim. Præter-
miſit, quod gloriam augere poterat: præmi-
ſit, & addidit quod extenuaret ſuum genus.
Filius ſervi tui Iſai Bethlehemitæ ego ſum. Mu-
nerator illicò humilitatis adfuit & cœlo Deus,
qui, ut geſtantem fundam Gigantei geſtatio-
ne capitis cohoneſtarat: ità demittentem ſe,
profitentémque & parentis & patriæ obſcuri-
tatem amicitià Principis clarum effecit. Au-
1. Reg. 18. di: Et factum eſt, ocum compleſſet loqui ad
.. Sauül, anima Jonathæ conglutinata eſt animæ
David, & dilexit eum Jonathas, quaſi ani-
mam ſuam. Attende, quomodo generis obſ-
curitas ingenuè expoſita non viles, ſed gratos
nos reddat, Dei inſpiratione, Magnatibus.
Verùm ſupereſt, quod in Davide miremur.
Haud ità mirum, ſi nuperrimè digreſſum a
grege nec peræ illum puduit, nec patris. II-
lud mirari ſatis nequeo, quèòd evectus ad ſo-
lium, poſteris teſtatum eſſe voluerit, priùs a
ſe gregem ſervatum fuiſſe, quam regnum. Et
Pl. 77.7 1. elegit David ſervum ſuum, & abſtulit eum de
gregibus ovium: de poſt fœtantes accepit eum.
Faſcere Jacob ſervum ſuum. Sanè coronâ dig-
nus;, qui peram non erubuit: quem meminiſ-
ſe opprobrii ſui non puduit in purpura. Fate-
mur Te verè Regem, quòd te Paſtorem fa-
teare. Pudeat nos pudoris noſtri. Viles gene-
re ſumus? non erubeſcamus. Etiam Eccleſia
& Crucifixo prodiit. Etiam Lilium vili è ra-
dice prodiit. Patres noſtri piſcatores ſunt: quo-
rum dum vilitatem prædicamus, eorum nos
Hom. 3. conſtat prædicatione profeciſſe. Caàm illi dixe-
in c. 1. ad rint, inquit S. Chryſoſtomus, ruſticos fuiſſe
Cor. 1. Apoſtolos, adjiciamus, item indoctos, & illi-
teratos, pauperes, abjectos, imprudentes, obſ-
curos. Alacriter amplexemur occaſionem de-
mittendi nos. Cujas es? Anathothites ego ſum.
Non cunctemur, non confundamur. Fabri
dicemur fili? Jactata hæc quoque ſunt de
JESU. Imitemur Jeremiam, qui in veſtibu-
lo oraculorum ſuorum proſtare voluit originis
ſuæ humilitatem.

Ibid.

Verba Jeremiæ, ſili Elciæ. C. I. 1.

Verlzun, Septuaginta habent: Verbum Dei, quod fa-
Dei im- Stuim eſt ad Jeremiam. Ut vides,; Concionator
plenaum.

Oliva

loquitur, ſed non ex ſuo: & verbum, quod Coneio ex
ipſe ad populum facit prius, ad illum factum Oratione.
eſt. Verba Jeremiæ. Verbum Dei. Nota, Ver- Eccleſia-
ba Prophetæ non ſunt verba, ſed verbum. ici coli
Idem enim ſemper & unus ſermo in ore Con- debent.
Ccionatoris reſonare debet. Non eſt autem unum
verbum, ſi floret in exordio, ludit in narra- Obedien-
tione, ampullatur in confirmatione, & re- e ſer-
pentè, tanquam Dei Spiritu exagitatus, in g5¹
peroratione fulminat. Tam diveriæ verborum Patm
ſpecies unum eſſe verbum non poſſunt. Ità, in Prala.
duùm inter nos fabulamur, non eſt unum ver- ö
bum;, quando de quavis re profuſiſſimè loqui- ikerin
mur, & tandem nugas omnes condiviſſe nos e,g„
credimus uno emiſſo verbo de mundi vanita- Piritua-
te. Verba Jeremiæ. Verbum Dei. Non ſit mul- lis in Re-
tiplex ſermo noſter, unus ſit, de uno ſit; ut- reatione,,
que ſit unum Verbum, ſit tantùm de uno Ver-
bo. Quod factum eſt Verbum Domini ad eum. lbidem.
Septuaginta. Sicut factum eſt Verbum Dei ad Familis.
illum. Illud loquitur, quod ad illum Deus lo- es cums
3 . .: Taculari-
cutus eſit. Neque ſolùm loquitur, quod illi e,
Deus loquitur, ſed eo modo quo ad illum uſus Serme
eſt Dominus. Sicut factum eſt Verbum Dei ad il- vanus.
lum. O, ſicut! Alloquitur-ne Deus ità Te, ut Concie
Tu ad populum loqueris? Itaà-ne ludit ille in- Boralen-
ter floſculos & periodos, ut Tu illudis Evan-“
gelio? Quam preſsè, quam ſapienter, quàm Coaeio
ardenter apud te Deus perorat cauſam ſuam: Ieria.
quam Tu ita inſulsè, florulenter, & putide
agis! Verbum Dei non eſt alligatum. Verbum 2. Tim..
Dei non coërcetur Rhetorum præceptiombus.²-
Verbum Dei flos eſt, ſed campi. Omnibus Concio &
patet, omnibus olet, culturàâ non adoleſcit, Corredis
cum fœno floret. Flos non vaſis, ſed campi ertate
eſt. Floret: ſed & ruſticatur. Verbum Dei Li- Tautuf,
lium eſt; ſed convallium. Humilitate dictio- Huamani
nis, non orationis tumore conveſtitur. Quid rebpeltus.
montes verticéſque montium eructas, qui Li-
lium loqueris convallium? Jeremias Verbum Romines
Dei evulgavit, ſicut factum eſt ad illum. N- ert⸗
. . . mendt.
cut factum eſt Verbum Dei ad illum. Hic quo- Corredhis
que eorum pudor arguitur, qui, cùm à Deo libera.
multa in oratione percipiant; deinde illa non
eo modo loquuntur, quo à Deo acceperunt.
Flagrat in corde Correptio, quam orantes
præconcipiunt, friget in ore, cùm vel pero-
rantes eam lemiunt, vel loquentes ità tempe-
rant, ut Correptio in blandimentum tranſeat,
mutetur in gelu zelus. Quomodo obſcuratum eſt Thren ’
aurum, mutatus eſt color optimus O quàm “
optimus color ille erat Concionis & Correptio-
nis tuæ, cùm ad Dei vocem concepta æſtuabat
in pectore! Ignitus planè ſermo, & auro co-
lore & ſoliditate quàm ſimillimus. Cur in ceram
aurum degeneravit? cur Ignis ardor in pallo-
rem nivis elanguit? Emollita, inquis, eſt ora-
tio mea, quia illius quoque cor mollitum eſt.
Dixit ſe peccaſſe. Et David dixit, Peccavi. Ve- 2. Reg. 15
rùm non ideò Nathan minis abſtinuit. Etiam 7.
Saül dixit ad Samuelem, Peccavi, & prævari- 1. Regl5.
catus ſum. Non ideò tamen increpationem ſuam 24
Propheta temperavit. Ità Elias, & ſexcenti cnfeſe-
alii, quorum ignis ad mutationem peccatoris, nii nima
immutatus non eſt. Tu, ſi Propheta es, ità indiſereti
loquere, ſicut ad Te Dei zelus locutus eſt. N- Corredti⸗
cut factum eſt Verbum Dei ad illum. E contra- Tani
rio, alii fervent nimis, ut cùm ad ipſos Dei rli-
verbum non in igne, non in commotione, non erior,
in vehementi ſpiritu, ſed in ſibilo auræ tenuis quam is
factum fuerit; cùm illud expromunt æſtu nimii Oyation
zeli abrepti, emittant cum verbo flammas. rrok.
Intel-·

velen
rd
. huan
hl
NEtlo,
G,e: I
yr aletas.

hitſiu
:

ſnchi
urde

,. Cemlut
pon ſecel
Hüheſtetl,
Ae ngente;
lalyang
unn, 1
an deket! lu
nr, El non
ei lla oo
ant, e
ilrto Mpn
tt l ſane
Deuin Aon
len won
In ü Wulva
n Jecun.
lim ſt,

n, en exta

Et ITbvenn
tnntut I
imult, goe
Ferm. Iude
Alnch inncd
n, E ulliag
K lol er
i ſch
Enht ſinch
MMIen 0 t⸗
nlim Der .
, Miteube
1KKi Ben

lhrc

nlen
nRdnnbe
a,Ne. 1

Petbn ke

en e
emmum
n MN. N
, Kn.n
tatus . 1
ſnr ll i
Unbum er
fnrbnr
hik n
dt in
Won ſt NN1
mnolt it. N
de Under.
hun hi in
un Deulrin
f, oti
dillum ln
n Deiddil
U a Te,!
ludlt ilein-
UndsExa-
Entet, nt
Caulam un 63
1, & gunt
Amn. Venm!
ræcepüntu!
pi. Ommhu!
non addktr
ſs, A .
erbum Del.
Wilitate lles
wekütur (id⸗
tucles, Gül.
temnias ſetn⸗
ad ilum E,
un. Hr dr.
Ui, un Don
Ggeinde il
Deo aorſennt
, gvam Gund
Cn e ee
entes 1 teni⸗
entunn lin 6,
MooHunung.
inue/ 0 (
nis & Coneht⸗
oncepta Auke
no, & .
n. C öltin
1 (une
8 ador n
Daus, Ater
mlimnd
r naliun
Puecm.

t, N,
cmwi, . 4 47
ovenn
ePetoleni
, Eian
“ kum,
Prophen 69 6
loctusele
EcN/,
ilun. Di,
n 4 a,
mmtnotoll, 86
bi t a
muct Aln /
im g,
tbo
vele ſ

Stromatum, Lib. VI.

Intellexere à Deo vix illum leniter de crimine
monendum. Verùm, ubi monere incœperint,
Zelus in- fulgurant, fulminantque. Rogo, cur Verbum,
diſeretm. quod à Deo egreſlum eſt redimitum roſis, ex
ore tuo prodit armatum jaculis? Ille dixit, Mo-
Superior ne: Tu verò mordes. IIle dixit, Loquere: Tu

lre. vulneras. Cur metis, quod ille non ſeminavit?
444.

Priuſquam te formarem in utero, novi
te: &, antequam exires de vulva,
ſanétificavi te, & Prophetam in Gen-
iuibus dedi te. C. I. §.

Aa Dig- Gratulantur patrocinium conquiſitum ambi-
nitates, & tioni ſuæ deſignato in vulva Jeremiâ Gentium
Beneßeia Prophetâ, qui ad inſulas & ad purpuras pe-
Becleſa- ne vVagientes pueros deſtinant- 8¹ Propheta 1l-
Nne. le eſt, antequam natus: cur nobis non liceat
vendi,ni- natum, & ablactatum inter miniſtros Altaris
E waturi. adlegere? Ita. In vulva deſignatus Propheta
Digaias eſt, ſed non initiatus. Deinde, qui Vatem
cstcos in vulva conceptum deſtinat ad oracula, eum
ferenda. noverat, antequam conciperetur. Rurſus, qui
in utero Prophetam renuntiat, è vulva non
emittit niſi ſanctificatum. Tria ergo præſtitit
Deus in deſignatione Prophetæ. Maturè de-
ſignat, ſed non maturè initiat. Deſignatum
enim in vulva jam adultum Prophetam re-
nuntiat. Secundé, Prænoſcit in vulva, qua-
lis futurus ſit, & priùs novit, tùm Prophe-
tas at. tam jubet. Tertiò, Eum ſanctificat in vul.
tendenda. va, quem extra vulvam ad prædicandum le-
gat. Tu verò puerum non deſignas Clericum,
ſed renuntias. Tu ignoras, oviſ-ne an lupus
futurus ſit, quem fortè Paſtorem das ſenibus
juvenem. Tu denique non ſanctificas, quem
ad ſancta intrudis. Verbo; non portum vitio
tuo, ſed naufragium nactus es: id eſt, tene-
ris reus, non evadis, in deſignatione Jere-
miæ maturè quidem factà, ſed tardè com-
pletàâ: nec factà, ſine prænotione deſignati,
& roboratà ſanctitate pueri, adhuc in vulva
confiſtentis. O tempora Bernardi noſtris diſ-
ſimillima! Pueri manu, quam ferulæ ſubdu-
cunt, Paſtoris baculum geſtant, ut lachryma-
tur & ſcribit Bernardus. Monaſteriorum Cu-
Commen- ſtodes, & quaſi nutricum alumni. Præbebant
ner e iſti eſcam ſubjectis ſuis, qui vix lac ſugere
* deſierant. Puer centum annorum viris tunc
præficiebatur, & qui Matrem inclamabat,
inclamabatur Abba Pater. Enimverò hoc id
temporis Eccleſiæ datum probrum, ut puer
eam ex parte regeret, quam Deus inſtruere,
nonniſi poſt exactum trigeſimum annum vo-
luit, filius quamvis Dei. Exclamabatur de
Abbatibus infelicis temporis, non canentibus
in choro, ſed balbutientibus in ſcholis „non
cucullatis, ſed quaſi faſciatis, quòſque non
ferrum, ſed natura tonſuraverat; necdum enim
enatâ comâ irradiabant, Cidarimque præfere-
bant, antequàm Cæſariem: de his, inquam,
1. Reg. 13. Abbatulis illud clamabant: Filius unius anni
1. erat Nazil, cùm regnare cœpiſſet. Neque dicas
& Jeremiæ demandatam eſle prophetandi pro-
⸗ vinciam in vulva. Nam ut dixi , deſignatus ibi
tantùm eſt Propheta, non autem renuntiatus.
Imô ex textu neque hoc colligitur, quòd ibi
fuerit Propheta deſignatus. Lege verba. Fri-
ſduam te formarem in utero, novi te. Hæc
Prænotio non fuit in vulva, ſed ante vulvam.
. Et antequam exires de vulva, Jſanbtificavi te.
Hoc accidit Jeremiæ latitanti in vulva. Er

367

Prophetam in Gentibus dedi te. Unde dedu-
cis, hanc deſignationem futuri Prophetæ fa-
ctam fuiſie in ſinu Matris? Non hoc Scriptu-
ra teſtatur. Neque ego teſtari auſim. Quare
non potius aſſeramus, ex his, quæ accide-
runt, alterum conceptum præceſſifſſe Prophe-
tæ, alterum fimul fuifle in vulva cum illo,
tertium denique poſt ortum & cunas ejus ad-
impletum. Antequam conciperetur, prænoſci- Filiorum
tur: antequàm noſceretur, ſanctificatur: Pro- ducatio.
Pheta deſignatur Gentium, Poſtiquàm adole-
vit. Tibi quoque licent hæc omnia in filio, Ordines
. 2 1: . . ſacri non
quem altari deſtinas. Noli deſtinare, niſi no- A inan-
veris: noli deſtinare, niſi ſanctificaveris. No- a,; pueru-
viſſimo loco Jeremiæ prophetandi cura com- 1a.
miſſa eſt. At, inquis, Puer erat. Unde ſcis, Vocati
quòôd puer fuerit? Fatetur ipfe: Ecce neſcio lo- gor. 1, 65
dui, quia puer ego ſum. Itaà: Sed audi Septua- pyose
ginta, qui ità vertunt: Ecce neſcio loqui, quia ſzinatio
Junior ego ſum. Non puer, non adoleſcens, ſacra.
ſed Junior erat, ſi credimus Septuaginta.
Quo modo Junior, ſi loqui neſciebat, Ii A,
a, a, tantùm ingeminabat? Erras. Non dixit S.eremie

tantum A, a, a, Dixit quoque: Ecce neſcio enilete
4 juni . Loria
Loqui, quia junior ego ſum. Ecce loquitur, & „h,

Pprudenter loquitur, & cum dicit, Neſcio lo- devitat.
dui, teſtatur ſe loqui poſſe. Ecce neſeio loqui.
Si loqui neſcis, cur loqueris? IIli non abſitni- Dignitas
lis videris, qui, cum accedentem ad ſe ami- reveren-
cum nollet admittere, poſt oſtium clamabat: 4a.
Ego domi non adſum. Non diceres, Neſcio
loqui, ſi loqui non ſcires. Verùm puer fuerit
Jeremias: ſed puer erat à Deo eflormatus in
utero, à Deo inibi ſanctificatus, notus Deo
ante conceptum, poſt ortum Dei familiarita-
te uſus. Puer, ſed qui refugeret onus pro-
phetandi. Puer, ſed qui exponi timeret. Puer,
ſed electus à Deo. Tu quoque puerum tuum
aræ intrude, ſi cum Jeremia ante ſanctus
quam natus, reluctatur promoventi ſeſe. Si
dignitatem recuſat, ut Jeremias, ad dignita-
tem trahe. Quis & noſtratibus pueris, togatis
ante prætextam, ſibi commendati Coenobii
tiaras deſtinatas, imò & impoſitas, non gra-
tulatur, ſed ejulat cum Jeremia? Denique Hamili.-
puer fuerit Jeremias, ſed contemplationi ità tas ſua
vacans, ut cum Deo loqueretur. Puer, ſed! roden;
qui hoc tantum vitium, cùm onus declina- reaſu.
ret, promere potuit, quòd non admodum
foret eloquens. Quæſivit diligenter, & ſcru- Dignita-
tatus eſt interiora cordis ſui, ut inde aliquid zum fuga.
extraheret, quod Deo vocanti ſe ad Prophe-
tiam opponere poſlet, & mhil omninò macu-
larum in corde reperit, nullum ſcelus, nul-
lam animi affectionem efferatiorem, nullam
plagam, puſtulam nullam. Confugit illicô ad
linguam, & cùm non mendacium, non ſcur-
rilitatem, non turpiloquium, non nugas de.
prehenderit, reperit tantàùm minus fluentem Religionis
eloquentiam, & confeſtim unum, qui vix wiltoga
inhærebat colori, nævum prodidit. A, , a „ ob Cogni-
Domine Deus: Ecce neſcio loqui, quia buer ego tionemn ſui
Jum. O candidum adoleſcentem! Ne tum qui- expetens,
dem ſe accuſare novit cùm accuſat. Si dixiſſes Tlendi-

. —— . . . . . diora de-
tantüùm, Neſcio loqui; fortè impeditioris te clinar.
linguæ eſſe ſuſpicaremur, ideôque ut blæſum Aulicas

minus aptum eloquentiæ. Veràm cuùm di- zen pro-
cis., Ecce neſcio loqui 2 quia Puer ego ſum .te- vete
ſtaris futurum, ut aliquando prophetare poſ- ie eo
ſis. Vitium tuum cùm amplificare ſtudes, concipiar.
imminuis. Si enim ideò loqui non potes, quia Arrog in-
puer es: adoleſces: & loquéris. Ergo non tia dern-
Hh 4 imme- eſsss.

2368 Oliva

immeritò Jeremias nondum perfectæ ætatis ad
prophetiam evocatur; quia ætate junior, ſe⸗
nex moribus, ſanctus antequàm natus, fami-
liaris Deo, nullius ſceleris conſcius, uno tan-
tüm reſperſus nævo, quèd loqui neſciret. Si
pueri noſtri tales ſunt, ad Senatus & Præfectu-
rarum purpuram vocentur, ſi libet, ut, cum
in labiis candicat lac, in veſtibus oſtrum efful-
guret faſcibus conſularibus ſepti, vix faſciis in-
fantilibus evoluti.

Priuſquam te formarem in utero, novi
te: & antequàm exires de vulva,
Jfanötifßcavi te, & Prophetam in Gen-
tibus dedi te. Cap. I. 5.

Superieres Ideò tàm præclarè functus eſt Jeremias pro-

refl phetandi munere, quia ad hoc efformatus à
gaos . Deo eſt, adhuc exiſtens in alvo Matris. Ra-

Linaturi 10 noſtris muneribus feliciter defungimur, quia
ſunt ad non informamur, ſed rapimur ad illa. Debe-
munera rent ſuperiores deligere in Tyrocinio, quos
Plendi deſtinaturi ſunt ad miniſteria Religionis. Tar-
diora. . . .
Superior deè formatur ad evangelizandum, quia jam
utatur formatus eſt, nec de Evangelio cogitavit qui-
talentis dem. Deformatur, ſi tam ſerò formetur. Quod
Jubjecto- autem de Concionatore dico, dictum puta de
we cæteris ſacrorum Ordinum muneribus. Ab in-
Tyrones — 1 . . .
deſienan- fantia dirigi debent ad ea, quæ tractaturi ſunt,
di cid ut adoleverint. Bombyx, qui diu vermis fuit,
ſunt ad cùm ſericum elaboraverit, ad majora factus vi-
miniſte- deri incipit naturæ: quæ illicò alas architecta-
Dinizas tur tanti operis architecto. Verùm, quia ſe-
ia Digne. 10 volare cupit, qui diù repſit, alas quidem
Ad Digz- ei Indoles addit, ſed papilionem facit, non
nitates Avem. Qui diu vermis fuit, ne tunc quidem
informä- ales fit, cùm alas accipit. Oportuerat in cu-
ee⸗ 1. nis, non in ſepulchro, alatum facere ſerici &
ze Paeri Phrygionem & parentem. Serò Seres promo-
lane. ventur, nullo compendio. Nam cùm alas ad-
Filierum junxeris in textrina, hoc duntaxat præſtas, ut
educatio. qui imer vermes Bombyx erat;, fiat inter pen-
Wref natos papilio. Intuere Naturam erudientem
Bonlyrx. nos in Roſa. Non permittit florem erumpe-
Procra- re, ut natus purpurare incipiat. In calyculo
linatio incluſum florem ad oſtrum erudit. Et quan-
exitioſa. quam rubere nolit Roſam niſi enatam, pubeſ-
Sarie centem tamen ad ruborem inſtituit. Purpurat
cui defe- Hos pulcherrimus; ut eruperit & calyculo. Ita:
renda. at purpuræ ſemina jacta ſunt in calyculo.
Cùm non ruberet, accepit unde ruberet.
Rerx quos David arma ne quidem ſuſpexerat, cùm Gi-
e vehat. ganti occurrit. Verùm ad victorias efformatus
Saul. clanculum eſt in eremo. Futuro de Gigante
triumpho proluſit in Urſis. Ideò eluſit mon-
ſtrum, quia cum monſtris luſerat. Saüul,
contrario, ex Agaſone repentè Princeps, æ-
rumnis ſuis teſtatus eſt, imparatum pectus
trahi ad ſolium poſſe, conſidere in ſolio non
pofſſe. Regnare nequit, qui regnandi artem
tunc didicit, cùm exercuit. Nimirum, qui
diu vermis fuit, alis inſtrui poteſt, ales eva-
dere omninò non poteſt. Nolo concionetur
in Tyrocinio, nolo imperet puer. Sed ad
.V conciones clam informetur, dum formatur.
Nec in nido pipientes Aquilarum pulli evo-
lant: ſed plumeſcunt cunctanter in nido, ut,
cùm excludentur & nido, coelum petant. Jo-
§. Yoſeph. ſephum Deus imperare noluit in paterna do-
mo: at ibi ad imperium per ſomnia excita-
vit. Imbui coepit mampulorum & ſiderum

ſpectaculo ad regimen: & feliciter in ͤÆgyp- Filiorum
to regnavit, qui imperium didicerat, cùm educatio.
parêret. Somniare ſibi viſus eſſet cùm reg-
nare coœpit, niſi, antequam regnaret, im-
perium ſomniaſſet. In cunis proludendum eſt
muneribus ſenectutis. Porrò Deus tria præ-
ſtat circa eum, quem Prophetam deſignat.
Primò noſcit, ſecundòè format, tertioò in
utero adhuc exiſtentem ſanctificat. De mu-
neris verô functione nonniſi adultum monet.
Ergo Superiores nihil habeant antiquius,
quàm prænoſcere, quem ſunt formaturi.
Tùm, quem prænoverint, forment. Pleri-
que formant, ſed non prænoſcunt. Hi de-
formant, quos formant. Quid enim ad e-
vangelizandum inſtruis, qui ad loquendum
non eſt aptus? Quid Paſtorem deſignas, qui
lupus eſt? Nonne vides naturæ eum eſſe ef-
feratioris. Nonne intueris non loqui illum,
ſed latrare. Si lacerat, dum ovis eſt, quam
putas edet ſtragem, cùm oveés rexerit? Noſce
prius, & deinde forma. Priuſquam te forma-
rem in utero, novi te. Alii noſcunt, ſed non
formant. Libet illis numerare, & cognoſce-
re oves ſuas. At manum operi admovere,
pergrave illis accidit. Ex uno ligno Mercu-
rium ſngi poſſe, ex alio dedolari oſtium poſ-
ſe, poſſe compingi navim ex alio ſtatuunt.
Verùm incidere, ſculpere, dedolare, mallea- Superior

re illos piget. Denique alii noſcunt & for- invigilet,

mant, ſed non in utero. Pubeſcit modòͤ, in-
quiunt: indulgendum illi eſt. Matureſcat, &
dedolabitur. Erras: membra, quæ formata
non fuerint in vulva, extra vulvam non for-
mabuntur. Què durior fuerit, eò validius in- Dignita-
figendum erit ſcalprum in cutem. Quid, quod cui confi-
aliqui noſcunt, formant, in utero formant;, Zaigs 4-
ſed non ſi ſanctificant egreſſurum ex utero? Væ nimarum
nobis, tunc ſanctificemur, cùm ſumus ſancti- ſbi prius
ficaturi. Adamantem, ſi tunc tergas, cum vace.
oſtentare cupis, glaream oſtendes, non gem-
mam. Non ſufficit quemadmodum cum vitro
agis, acriori afflatu inſufflare in gemmam. Diu
ante lævigari & teri debuit. Neque enim ni-
gror & obſcuritas exſufflantur, ſed terguntur.
Et Prophetam in Gentibus dedi te. Neſciebat Rerquo
Jeremias an locuturus eſſet vel cum popula- evehat.
ribus ſuis, & jam Gentium Propheta erat.
Placet noſtrorum Superiorum humanitas, diſ- Superior
quirens à ſubjectis ſibi filis, in quod munus evehes
propendeant. Verùm & Deus plus placet, Sneſ
qui neſcium Jeremiam ad Gentes Vatem de- zagentes.
ſtinat. Moyſes præficitur populo, cùm mihi⸗
de ejuſmodi onere meditaretur. David inau-
guratur ad regnum, cùm gregem duceret.
Jeremias, dum loqui neſcit, Propheta renun-
tiatur. Non ſciſcitatur à Luto Figulus, in
quam velit formam effingi. Mallem equidem
à Superiore ablegari, quàm interrogari. Noſ-
cat me, qui me formavit: & quem ad finem
me formavit, me deſtinet. Ego cupiditatem
meam noſco, ille novit aptitudinem. Ego
me amo, ille me novit.

Et diæxi: A, a, a, Domine Deus: ecces

neſcio loqui, quia puer ego ſum. C. 1.6.

Elucet primò Prophetæ humilitas, qui, cum Religionu
intellexifſet à Domino prænotum ſe prius fuiſ- une,
ſe quàm formatum, & ante ſanctificatum, 6,,
quàm natum, Prophetâmque deſignatum in appeten-

utero 5 da.

6,9; 4
n/
4 M.
/ woollt
ℳ GScmnns h.
ℳ. (A .
vi kel
mg, I
p Ell tul
dr go le le
67, Cantunm
4 ho Ugen
strhun De 1.
⸗ ee In wun
6 i, ler
4
1 pele Ml
7 n MMe
eun N-.
Srmn Makrjn
n. h: ſ ti
4 nun gect,
s Ani ſein
nni kene
n n fu
is Ar ege ,n. 1
S
st Set, Mzius
. .
Mee Conlun
a Nein ft ſit
lAn m bet ad
ir digle onn
wt, Il en
Hürnr, nn⸗
Ul, lige
nlnmne,

Gmd eng,
celies, Kl.
Eeumimmne
1, 1t l ne
Ar: n
ln ren
r. Kakeſe
keeren 9

bihen Dinir
lirſn:
e ian
36 bemm le n

4 l.C.
N Cl 7.

8 D
WN
id engere
N enle On
1 A Onn .

Ni
) n As
ler
.
in
. Ure.
Cllgnn
ternd 1
e
n mone
nuqun,
Drnini
t. E.
Mün d e
henan
ſn, gi
n el
an Un,
iſ, Glen
erit! Mle
te ſorne.
lt, Ed m
X cognole
adrmofee,
hono Menn.
t ofkumgr
Alio ſun.
lare, Maltr
lcunt E b.⸗
it moch,i⸗
laturelet,
qur Inn
vamn nonk.
evaliduut.
h. (id
tero Hnan
n exuene⸗
n ſumns bncr,
terges, in⸗
des, ungn
Numm Cun iin
n gemmmman. N
Neqve eimt

ſec tetgum

4

Ambitio.

Stromatum, Lib. VI.

Arrogan- utero, adhuc tamen onus prophetandi refor-

tia. midat. Cumque culpis careat, ætatis vitia
Concio- proponit. Ecce, neſcio loqui. Quid ad hæc
oc dicimnus nos, qui non ſanctificati antequàm na-
mun

propheta ti, ſed poſtquàm adolevimus, & renati ſu-
ſanctifß- mus, iterum non uno polluti nævo ad ſug-
catofor- geſtus tamen irrumpimus, & cùm loqui,

midan- imòô ne balbutire quidem de Deo ſciamus,
ͤr. Gentium Doctores eſſe volumus? Sanè hinc

a, Glo- Origo ingentium ærumnarum. Qur enim Ver-
riam va- bum Dei paſſim in nugas deformatur? Quia
nam de- nec in vulva ſanctificati, nec ante vulvam
clinst. noti, nec poſt vulvam & Deo deſignati Pro-
phetæ loquuntur & non ex Deo. Porròô
reeuſan- quàm modeſté Propheta onus prophetandi
da. declinat! Non enim orat, non obſecrat,
Okedien- non lachrymatur, non dicit: nollem, ne-

Dignitas

is im- queo: ſed tantùm, quod prædicationi obfu-
it turum credit, modeſtiſſimè, & quaàm pau-
verſan- ciſſimis verbis exponit. Ecce, neſcio loqui:
dum. quia puer ſum. Notent qui conſcientiam Su-
Excaſa- Periori ſemiplenè tantum manifeſtant. Jere-
agie, mias non fructum, ſed ramum, radicémque
15 ineli- cum fructu exponit. Ecce, neſcio loqui, quia

natione, puer ego ſum. Et ſe ineloquentem fatetur „ 8&
ſed ab im- ineloquentiæ fontem deſignat. Non ſat eſſet
hotentig. dicere, mæſtus ſum: ſed addendum, quare
eVe. moœrore conſumaris. Mæreo, quia ambitioni
rienda. eæ non fit ſatis. Prophetæ autem ingenui-
Okedien- tatem libet admirari. Timebat ipſe, refu-
tia im- giebâtque prophetandi provinciam. Ut im-
Plestur, petret, quod cupit, ait, Ecce neſcio loqui.
Verùm, quia, ſi origo hebetioris ſermonis
neſciretur, non ætati id tribui poterat tene-
riori, ſed linguæ vitio minus ad loquendum
expeditæ: ne dolo extorqueat miſſionem ab
impoſito munere, quare loqui neſciat, expo-
nit, dicens: Quia puer ego ſum. Noli dicere,
6 Jeremia, quòôd puer ſis. Dic tantum, Neſ-
cio loqui. Si enim ità dixeris, blæſus credé-
ris, & ineptus ad prophetandum habeberis.
Si verò dixeris, idee Te loqui neſcire, quia
puer es: illicoò dicetur tibi: Noli timere,
quia, ſi loqui non potes, quia puer es: puer
eſſe deſines, & loqui poteris, poteriſque pro-
phetandi munere defungi. Abſit a me, inquit

Obedien-
tia vera.

u. Miin- pſe, ut dolo me oneri ſubducam. Nollem
el am nl prophetare: ſed reticere nolo mei cauſam fſi-
Nunteut lentii. Expono rem uti novit ipſe, quem al-
lummth loquor. di obefſe non putat ipſe pueritiam
ngol Gin⸗ & inelegantiam, prophetabo.
a Ag t .
u ſent⸗ Et dixit Dominus ad me: Noli dicere,
lo, en ⸗ Puer ſum: Quoniam ad omnia, ad
ul. tte quæ mittam te, ibis, & univerſa,
gegen e⸗ quæcunque mandavero tibi, loqué-
aſten Hde. vis. C. I. 7.
Uto lan creta con-
Mlen e EAQeues, G Diſcant Superiores, ſi non admittere, ſal-
nrenob n Sideriove, tem attendere excuſationes ſubditorum. Je-
bend exentle remias onus refugit prophetandi. Dominus
Ego aln Aiann, ex. illi imperat, ut humeros oneri ſupponat. Im-
Pundnen pendant- pPerat, quod ille vitat. Sed, nullâ mentione
Te facta rationum ab illo expoſitarum, non illi
m enehe. dicit: I, & obedi. Si prophetando impar
Di cere non eſſes „non te Prophetam deſignarem. Non
ſun vepellan. ità dixit Dominus. Sed imperio abſtinens;
90 . (Cui imperaturus eſt, ad objectas rationes reſ-
11 meri pondet. Noli dicere, Puer ſum. Si non re-
wuin, cee. cepit excuſationes „ ſaltem expendit: ſi non
* 6 fiuo, tion. Probat, ſaltem ſöolvit. Solvit, inquam, non
lann /
lgmm,
D

imperando , ſed reſpondendo. Non 30 2
rum eſle, quod ille objiciebat, non ſubridet
irridens, non caput quatit; ſed quomodo ob-
ſtare non queat ætatis imbecillitas, declarat. durus, ſit.
Sic volo, ſic jubeo apud Scripturas non facilè Chriſtus
Superiores reperient. Noli dicere: Puer ſum eliam
quontam ad omnia quæ mittam te ibis, & uni- Tamnato-
verſa quæcunque mandavero tibi loqubris. rom 2ſe
Puerile ſanè eſt ideò aliquem à dignitate re- reſr.
licere, quòd adhuc non ſenuerit. Non dico divit.
infantes in cathedris locandos eſſe, ut dum DPigni-
lachrymas ſeminant, riſus metatur ab Audito- ate ja-
ribus. Sed puto merita attendenda eſſe, non breen,
annos. Decreſcit non rarò cum ætate pruden- Sensez⸗
tia, non creſcit. Utinam tam innocens Salo- vera.
monis ſenectus fuiſſet, ut fuit adoleſcentia. Senes non
Qui ſcortis jus dixit adoleſcens, ſenex jus di- Larnae
vinum violavit ob fœminas. Suſannam adoleſ- adok
cens abſolvit, ſenes accuſarunt. Saul, quò plus Circum-
proceſſit in ætate, eò longiùs ab æquitate re- Lectio
ceſſit. David imberbis gigantem ſtravit, vir "tiam
adulteræ ſuccubuit. Adam, quò junior, eò fecti
ſanctior fuit. Iſaac mori non timet, cùm vive- eel. ⸗
re incœpit, ne Patri reluctaretur: ſenio con- ias non
fectus penè invitus moritur, niſi Eſau prætu- astenda-
lerit Jacob. Qui in juventute pro Obedientia ?"r.
charior Mors, quàm vita fuit; charior ei cali- e.
ganti, pro pulmento, fuit Eſauü, quàm Jacob. Dignitas
Bombyx jam grandævus inutiles alas ſibi parat etiam ju-
non jam vermis, ſed papilio: qui junior ſeri- venitus
cum confecit. Sanè uti infantes non debent ab feren-
ubere vocari ad infulas, ità ſola non debet in- eni.
fulata ſenectus eſſe; nec ſola canities purpuram pus
ſibi debet uſurpare. Ideò Deus, cùm duo au- non ,
diſſet à Jeremia exponi obſtacula, ſermonis mataris.
nempe ruſticitatem, & imbecillitatem ætatis,
hoc præterit tanquam nullius momenti impe-
dimentum: Woli dicere, Puer ſum. IIlud ve-
16, tanquam obicem non contemnendum, &
fuſius & potentiùs diſſolvit, teſtatus, omnia
eum locuturum. Univerſa, quæcunque manda-
vero tibi, loquéris. De juventute noli cogitare:
non enim canum, ſed canem, qui latrare poſ-
ſit, exquiro. Sermonis imperitiam ego ſupple-
bo, qui Verbum dicor. Noli dicere, Puer ſum:
Quoniam ad omnia, quæ mittam te, ibis: &
mniverſa, quæcunque mandavero tibi, loqus-
iv. Quare non eſt Puer, qui Puer eſt, quia,
ad quæ ablegabitur, ibit. Woli dicere, Puer
Jum : quoniam ad omnia, quæ mittam te, ibis.
Ergo Obedientia probrum pueritiæ excutit.
Puer non eſt, qui obedit. Ideò Propheta ſe
puerum compellare non debet, quia ibit, ad
quæ mittetur. Verior ſaniôrque ſenectus Obe-
dientia eſt. Si ità eſt, quare non rarò in ſo- non pro-
lis ſeneſcit ſenibus Obedientia, quæ ſola ſe- motus.
nes facit? Quare ſoli aliquando tyrones flo- Religioni-
rem hunc præſtantiſſimum legunt, & ſenes cal- Punia
cant? Ideò ſenex Jeremias in pueritia, quia iore
obedit: ideò non obediunt imperfecti noſtri ſäanaa.
temporis Prophetæ, quia ſenes ſunt. Deo puer Senex
ſenex eſt, quia obediens. Si Senex obediret, Ferveat-
Puer à Tepefactis crederetur. Nec Anum Oéedien-
(clamant degeneres) decet parere, nec Se- ize,⸗ S.
nem decet parêre. O dementiam! Chriſtus ,„ioy.
nuſquam ſenior, quàm in Cruce fuit. Num
ibi obedientiam neglexit? Imô ibi obediens
factus uſque ad mortem, maluit perire, quàm
non parêre. Arbor, cùm poma maturue-
rint, cervicem (quaſi imperium præſtoletur)
inflectit. Poſtquam parere didicit, parèêre diſ-
cit. Poſt partum paret. Quæ florentes ramos in
puber⸗

Superios
mitis, nons

Obediene
tia in ſe-
nibus.
Obedien-
tia indif-

ferens.

vera eſt
Obedien-
ti.

Tklenta
veriora.
Locorunms
indiffe-

rentia.,

Aulicus

70
pubertate attollebat, quaſi obedientiæ neſcios,
matureſcentes in ſenio demittit. Unus Saul
obedire grandævus noluit: & ideò periit, ſui
carnifex factus. NWoli dicere Puer ſum: Quo-
niam ad omnia, quæ mittam te, ibis: & univerſa
quæcumque mandavero tibi, loquéris. Septuagin-
ta vertunt: Quoniam ad omnes, ad quos miſero

Zelus a- te, ibis. Nota primum, apud Deum & Pro-
nimarum phetam idem eſle, Ad omnes, &, ad omnia.

indiffe-
rens ad
omnes.

Religio.
ſus auslas
non fre-
guentet.

Religioſi

Non enim attendunt vultum eorum, quibuſcum
agendum eſt, ſed res, quas expedituri ſunt cum
eis. Ad ommes ibis. Ad omnia ibis. Non per-
ſonæ, ſed negotia obſervantur à Propheta. Non
quæro, quem alloquar;, ſed quid loquar. No-
tandum quoque eſt: ad omnes ire Prophetam,
ſed ſi ad eos ablegatus fuerit a Domino. Ad om-
nes, ad quos miſero te, ibis. Volo à te omnes
conveniri, non pauperes tantùm in carceribus
compeditos, ſed Reges quoque in ſolio conſi-
dentes: ſi tamen non ambitio, non varutas, Mon
cupiditas ad eos te mittit. Verùm imus plerun-
que in aulas, ſed à Deo illuc fortè non mitti-

mur. Pudet equidem hujuſmodi pruriginis.

& Eccle. Egrotante Abiâ Regis filio, Jeroboam Pater

ſraſtici
honoran.
di.

3. Reg. 14.

2.

Eccleſia-
Kici &
Religioſi

aulas

ejus advocare non eſt auſus Ahiam Prophetam:
ſed ad eum uxorem tranſmiſit mutato habitu.
Et quidem Propheta in Silo conſiſtebat. Ne-
que ſolum ad eum Reginam legavit, ſed cum
muneribus miſit. O tempora aureo ſæculo feli-
ciora! quando nec, vel ægrotante Principe,
Rex aufus eſt Prophetam in aulam evocare;
Reginæ ad eum, mutata cyclade, pedeès ita-
bant, cum donariis uſque in Silo. Nunc Sa-
cerdotes advocantur in aulas, ut metrum Ele-
giæ & ſonum carminum examinent, utque de
Icone ſententiam ferant. Ad viliora vocantur
à nonnullis viæ civibus, tumore marſupii, ut
horas cum eis nugando fallant æſtuantes, ut
reſciant, quot diſtet leucis à Parnaſſo Caucaſus,
an Enna & Ktna ejuſdem Provinciæ ſint
Montes. Proh dedecus! Et accerſiti accedi-
mus? utindmque excluſi non irrumpamus in-
terdum. Pene Sacerdotibus illud contingit,
quod contigit Lazaro. Perſtamus ante divi-
tum fores, ut vel micas unius verbuli prælibe-
mus ex ore Principum. Væ nobis. Nemo mi-
cas præbet, & Canes illicò accurrunt, qui

Bernant. vulnera non lingunt, ſed retegunt, eâque &

nobis & de nobis Scurræ garriunt, quæ vel
ſtatuis pudorem injicerent. O benevolentiæ
Principum ſacram famem! Micas eſuris unius
divitis, qui Angelorum pane quotidie veſceris?
Jaces ante divitis januam fruſtulis exſaturari
cupiens, cùm ſtet ante oſtium tuum Deus, te-
cum cœnaturus, ſi pulſanti aperias? Quid tibi
cum verbis Dynaſtarum, cum quo per ſingu-
las penè horas loquitur verbum? Deo gratias
immortales, quod à Petro Damiani tam amarè
deploratam in Ædibus Prætorum frequentiam
Miniſtrantium Tabernaculo, nos, aut in nullo,
aut in rariſſimis hâc noſtrà ætate efflemus. Re-
vixit in ſervis Chriſti ſuæ dignitatis agnitio
generoſa, quâ cum ſe ſciant Mundum cum A-
poſtolis judhicaturos, Regias non indagant, &
vix rogati eas ſubeunt, rarò accedentes ad Con-
ſulares & Conſules, ocyſſimè ab eis receſſuri.
Sanè Chriſtus dia optatus ab Herode, ad eum
nunduam acceſſit. Raptus tandem ad illum,
cum Regis gratiam inire poſſet in ſummo ca-
pitis diſcrimine, non modèò Regi non eſt aſſen-
tatus, verùm percontantem ſe Regem ne au-
dire quidem ſuſtinuit: quique in domo Annæ

Oliva

militi reſpondit cædenti, blandienti in aula
Regi non reſpondit. Reſpondit latrom & pa-
tibulo pendenti, Herodi in throno regnanti
non reſpondit. Crucifigo regnum ſpondet,
verbum Regi negat. Mitto hic ego Eliæ li-
bertatem cum Achab; mitto Iſaiæ reprehen-
ſionem ad Achaz; mitto Joannis fulmina in
Ierodem; mitto à Samuele damnatum Saül;
mitto increpitum Davidem à Nathan. Unum
illud omittere non poſſum, aut abeſſe ab au-
lis Prophetas, aut in eas penetrare, ut vitia
Regibus exprobrent, non ut Regibus puti-
diſſimè adulentur. Ezechias aditur ab Iſaia,
ſed æger in lecto, non tympanis exſolutus in
horto, de funere admonendus, non vulgi fa-
bulis & rumoribus fori avocandus à curis. Ad
omnia, ad quæ mittam te, ibis 2 & univerſa,
quæcunque mandavero tibi, loquéris. Primum
inducitur Propheta paratus ad omnia munia
exequenda, deinde ad Dei nutum locuturus
perhibetur. Utrumque ſanè arduum. Quis
enim paratum ſe Deo exhibet ad omnia? Tuùm
quis in verbis ſuis & omnia loquitur, quæ
ad eum loquitur Deus; & ea duntaxat ef-
fundit, quæ à Deo ipfſi ſuggeruntur? Sanè Lenihe-
nec unuſquiſque honorem ſibi præſumeret, ſi Witoi
ad omnia paratum cor ſervaremus: nec tot nunera.
exciderent nugæ ex ore prædicantium, ſi ea
tantùm evulgarent, quæ à Domino percepe-
re. Ad omnia, ad quæ mittam te, ibis. Ni- Locerum
hil excipit. Omnia omnino munera amplexan- indife-
da ſunt, ſi ea Deus imponat. Nota ordinem: ρα
ad omnia ibis: univerſa loquéris. Antequam ulif.
loquatur, exercetur. Ut univerſa loqui poſ- ſerens ad
ſit, tentari primùm ejus obedientia in omni-
bus debet. Tum Concionatores, tum Supe-
riores felicius loquerentur, ſi probarentur ex-
actius. Quomodo enim Superior de umwver-
ſis loquatur, qui unam duntaxat paſtoralem
virgam tractavit? Ut omnia loqui poſſit, ad
omnia mitti debet, debet in omnibus exer-
ceri. Sanctiùs quoque flueret Concionatorum
oratio, ſi antequam ſuggeſtum aſcendere ju-
berentur, ad viliora quævis munera defſcen-
dere cogerentur. Paulus Gentium Doctor non
& roſtris tantum pro Evangelio peroravit: ve-
ràùm ſuis laborare manibus compulſus eſt. Len- ,n,⸗
tus eſt, cæſus eſt, fugatus eſt, naufragium era.
pertult, latrones timuit, Ananiam audivit; Conci-

Indniffe-

omnia.

nator ve-
riu.
Dig vitas
cui defe-
renda.
Superior
evehat
exercitos
per om-
nide
Superio-
res omnia

excæcatus Chriſto revixit. Penè mhil non aatores
. . 2-
Xper D m univerſa pan- Xereea
expertus eſt, qui, antequam univeria pan- „,

deret Domini ſacramenta, factus eſt omnia. „ neri-
Et dixit Dominus ad me: Noli dicere, Puer zus vilir
ſum: quoniam ad omnia quæ mittam te, ibis: ribus.
& univerſa quxcunque mandavero tibi, lo- ae
quéris. Quare non puer? quare prophetan- Oeaten-
di officio non ineptus? fortè quia grandior t,e ſun
ætas expectabitur; an quòd eloquens, pru- & Izdif-
dens, probuſque ſit? Non equidem. NWoli ſeymti.

dicere, Puer ſum. Nunc cum puer es, non Giet
es puer. Nunc cùm diſertus non es, diſer- mir.

tus es. Non quòd prudentiâ, ætate, & elo- mre, etis
quentiaâ polleas, ſed quia paratus ad ommia majore
es, obtemperaturus, cum imperavero. Quia viribu

Concio.

ibis ad ommia, ad quæ te mittam, noli te gena
aut puerum profiteri, aut ineptum reputare. en An
Satis idoneus ad omnia eſt, qui ad omnia im- 4 e i
paratus non eſt, ſi Dei imperium acceſſerit. Silenit. NN t Nakn
Puer non es, quia ibis. Noli dicere, Puer ſum. uNn
Liceat curſim repueraſcere, & ſenſum hinc i, n ei

ſimpliciorem eruere. Jeremias dixerat, Puer onze
ego ſium. Dominus expungit pronomen 26. dundant

A
den
kegnunt
hankt,
Miel
Lepteken.
lnmn n
tut dil⸗
n. Unn
ele da
e, N W
bn i
d lun,
elclenmi
n IINt.
N. 1
min,
fi. Ninin
Cli Me
tum Vonmm
dwun.
Otnnun Uin
itur, g
Guntanet .
ntur! Nn
Melumetet,
S: Te ti
Cantium,At
onino ſent⸗
te, iit N.
neta anhier:
Nota oroen-
Fit. Mt
etla lodn
Hentia none
1es, tun
Probarennm
etior de um
tagat aloie
Poqui olt
n ofnnibrs en
t Concnum,
Gnn aenle,
8 mupen it
ntum Dodnn,
lo elcriſt ,
mnplliue h,
y ufe
Aumnin ilii
ni in,
fgl

ſicu i,

20. 46.

ſunt, ad. 10 terreatur aſpectu.

Stromatum „Lib. VI.

tirgee S& tantùm monet eum, ne dicat, Puer ſum.
cura. Nimirum Labia Sponſi ſunt Favus diſtillans.
Sermoſpi. Qui ſtillat ex ore verba, nullum patitur ver-
kea. bum in noſtro ſermone redundare. Et quidem
ie tunc ad eloquentiam imbuebatur à Deo Pro-
Modeſtia pheta: nihilo minus ne unius quidem In eo
in verbis. pronominis redundantiam diſſimulat.
Deut. 3 ³². Moyſes cecinit: cuerſeut: ut pluvia, olctri-
2. na mea, fuat, ut ros, e& outinm meilm. Doctri-
na abundet, ſed ſermo flillet. Fluat, ſed in
morem roris, non acervatim, ſed guttatim.
Quaſi imber ſiiper herbam, & quaſi ſtillæ Iſuper

Ibid. .
gramina. Fluat non imber, ſed quaſi imber.

Silentium Neque dixit ruat, cadat, decidatque eloquium

ab ipſo
ſermone
non abſit.
Job. 29.

meum, ſed, fluat. Bellè decurrat & placidè,
non proruat, ut ruunt imbres autumnales. Job
quoque de ſe ait: Nuper illos ſtillabat eloquium
meum. Ad Ezechielem propterea dicitur: Nilla
ad Africum: & propheta ad ſaltum agri meridia-
ni. Libet intueri eloquentiam Patris & Verbi.
Pater quidem intimè loquens unum tantùm ef-
fatur Verbum. Sed Verbum illud licèt multi-
plex non ſit, Deus eſt. Non multa, ſed mul-
tùm vera loquitur eloquentia. Verbum autem
Gen. t. 3. quam parcè loquitur? Fiat Lux. Et fatla eſt
Lux. Poterat-ne breviùs loqui? Fiat Lux. Al-
tera ſi deeſſet vocum, nihil imperabatur. Ip-
ſum quoque audi in terra dicentem. Sobriè ſe-
ſe effundit ejus oratio. In Cruce cùm nihil
charius haberet Matre, ut eam Joanni commen-
Joan. 19. daret, quid dixit? Ecce Mater tua. Redundat-
25. ne aliquid in iſta commendatione? Excitaturus
& ſepulchro Lazarum quomodo peroravit ad
Joan. I. mortuum, ut audiretur: Lazare, veni Foras
43. Matthæum ut à telonio abduceret, qudnam
eloquentiâ uſus eſt? Certè ab auro Publicanum
apertere opus eſt non ità facile. Attamen ait
Matth. 9. li: Jequere me. Si parciùs locutus fuiſſet,
9. Matthæum non vocaſſet. Faceſſat aliquando
Familia- ampulloſa eloquentia, & , qui Chriſtum ſequi-
Sres e“ mur, ut diſcipuli agnoſcamur unius Verbi,

22.
Ezech.

Penist- non fiamus plurimorum verborum Magiſtri.
mia. .
Ne timeas à ſacie eorum: quia tecum
ego ſum, ut eruam te, dicit Domi-
nus. C. I. 8.
Concio. Audin’? In Prophetis ſuis Dominus timet
varges Timorem, non Superbiam. E noſtris verò ſi
ant. quem Dominus alloqueretur, fortè non uni
diceret: Ne tumeas, non, ne timeas, a fa-
cie orum. Neque enim blanditiæ vanè inep-
téque Concionantium minas metunt, ſed lau-
des. O tempora, 6 voces, 6 nugas! 6 Dei
verbum impunè adulteratum! Suis Prophetis
dicit Deus: Ne timeas. Dicendum pleriſque,
Suherir Ne tumeas à facie eorum. Nimirum hi aures
Sad- ſcalpunt, illi excoriant peccatores. Porròô

omnem ti. Juam temperanter Deus conſtantiam exigit à

morem Propheta! Ne timeas à Jacie eorum. Non ait,

damnet. Noli timere. Patibula, Cruces, incendium
Eorum rideto,

& ferto. Prophetarum eſt ridere &

excuſatio. Datj: Aſ,;
nes 1. “S pati: mori, nec pavere. Non ità dicit. Verùm
vang non illud duntaxat monet: Ne vanè timeat, ne ſo-

, Ne timeas à facie eorum.
wirtat. Non exigo à te, ut vincula;
Diſeretio,

c ſi dicat.
enſes, laminas, exili for-
ISaert „exiliaque tyrannorum non for

idteine mides: Illud peto, ut ſolum vultum non hor-
Zelus in. TeS. Cave, ne terriculis terrearis. Cave, ne

1diſeeus illic trepides, ubi nulla ſubeſt timendi anſa. Ti-

ſed à facie tantàùm eorum ne timeas.

anima. me ab enſe,

Ideò.

ut diſcant mecum Te eſſe, & fſufficit.

71
Ad rem quæſo noſtram veniamus. Iré ille
trans mare recuſat. Timet, ne nauſeam pa-
tiatur. Vanus Timor. Timet iſte à facie Ma-
ris. Mare vidit, & fugit. Cogatur & portu
ſolvere. Nauſea ejus vel fabuloſa vel levis no-
bis ſtomachum movet. Recuſat alius mare
tranſmnittere. Verùm expertus iſte eſt cùm alias
navigaret; ſibi revelli viſcera, ſanguinem cum
adipe non ſemel vomuit. Iſte non timet à fa-
cie, ſed timet ab unguibus Maris. Audien-
dus eſt. Jeremias monetur, ne timeat à facie
eorum: à gladiis eorum timere non prohibe-
tur. Non poſſum in oppidum proficiſci con-
cionatum. Quare? Fortê capite laborabo. Iſ-
tud, forie, facies eſt morbi, quæ timeri à
Propheta non poteſt. Non ſemel ibi decubui
uſque ad mortem. Equidem non times fa-
ciem, ſed morſum times ægritudinis. Non va-
nè times. Reſiſte: vices tuas aget alius, cui
cœlum non adverſetur. Verbo; Vanus timor
reprehendi debet: Verus timor admittatur.
Nolo duriuſculum verbum Concionator expa-
veat. Nolo abeat alio, ſi is, quem repre-
hendit, ſupercilium adduxit. Vanè timet 4
facie timet, qui timet faciem. At ſi aconi-
tum paratum ſcit: ſi ſicarios conductos novit:
ſi ſibi inſidias tendi non ſomniat, ſed intelli-
git, abeat vel in Propontidem. Timet non à Reæmiai⸗
facie, ſed à veneno eorum. Is Timor non Kros ſuos
vanus eſt. Ne timeas à facie eorum, quia ego Protegat 5
tecum ſum, & eruam Te. Jure optimo exi- ziont
git Deus conſtantiam à ſuo Vate, cui ſe af- ſint.
futurum promittit, ut illum eruat. Et ſanè, Superior
ſi adeſt Deus; eruit. Non enim calamitates major
ſuorum videre poteſt, quin ipfis opituletur. 7ucatur
Ouia ego tecum ſum, ut eruam Te. Domine . gagerio-
R. Juiſſes bic, frater meus non fuiſſet mortuus. P
Si adeſt, eruit. Si adeſt non eruit tantàm, loan. 115
ſed facit, ut nos Principes vereantur. Non 2r.
enim ſolùm eorum nos vinculis eximit, ſed Saperiores
facit ne vinciamur. Nam quis in eum con- Paume,
ſurgere audeat, cum quo Deum eſſe non du- Superiori⸗
bitat? Moyſem certè Pharao in Nilum non us mino-
ſemmel proleciſſet, niſi ſciret Dominum eſſe riéus. Ita
cum illo. Principum Miniſtri tunc ſuo mune- enim ſub-

EConſeſſa=
rii gra-
viora o-
nera im-
bponen! es.
Pfſ. 113.36
Obedien-
tia diſ-
ereta ſit.
Excuſa-
tèones non
vana au-
dianturs

1
re defungentur, cùm regia eos gratia ſufful- Zeher ve
ſerit. Nemo hiſcere audebit contra Præto- tur

rem, ſi Regi charum eſſe non ignoret. Ne-
mo Superiori ſuo repugnare, nemo inſultare
tentabit, ſi ſupremos illi Moderatores adeſ-
ſe videat. Ne timeas à facie eorum: quia ego
tecum ſum, ut eruam Te. Non timebo, ſi
mecum ſis. Non nocebunt, ſi Te mihi non
deeffe intelligent. Si ades, eruis. Noli .
cùm illi reclamaverint, inter me & illos
arbitrum conftituere: ſed tu mecum eſto 5
& pro me. Noli, cùm clamavero, elon-
gare auxilium tuum à defenſione mea. Fac,
Si
mecum fueris: Tu eruiſti, illi non nocebunt 5
Ego nec timebo, nec laqueis irretiar. At
quid cenſendum de iis Primoribus, qui quo-
tidie Miniſtris ſuis inclamant, Ne timeas à
Jacie eorum; mox, cCùm illi inciderint in
potentium retia; eos deſerunt, iiſque adeſſe
recuſant, quibus ſe nunquam non adſutu-
ros juravere? Dum Ohriſtus miracula edidit,
ſternendo ſatellites, Petrus ibi, ut ſignis ef-
fulſit, ſtricto ferro eum defendere non ti-
muit. Ductus ut ille eſt, & raptus ab Annam,
vel, coram ancilla, ſe eum noſſe pernegavit-
Regum interdum Miniſtri, quandiu ſecund
admur=

Confiden-
tia in bo-
minibus«

Autlicà
mi ſeris

admurmuratione muneri ſuo faciunt ſatis, pro-
teguntur. Si plebem dejiciunt, defendumur
vel gladio. At ubi apud Magnates rei ſunt,
. vel Oſtiaria vocem impetrat illam, nunquam
Matth. exaudiendam: Non novi hominem. Utinam à
26. 72. Diſcipulorum ſucceſſoribus ita Chriſtus in ſuis
protegatur in domo Caiphæ, uti contra ſa-
tellites in horto propugnatus eſt. Petrus-
ert, qui Chriſtum milites in terram deſi-
cientem educto ferro defendit, eum ſibi vel
de facie notum fateri renuit, cùm vinctus
damnaretur aàa Scribis. Unus Dominus Jere-
miæ adeſt, ut eum eruat; ideôque dicere
Humani Poteſt: Ne timeas à facie eorum. Quid ri-
eimores. mes? ſaciem times? Noli fugere. Siſte gra-
dum. Non enim enſem, ſed vultum expavi-
ſti. Ne timeas à facie eorum. Aſpectu dun-
Homines taxat terribiles ſunt, non viribus. Si faciem,
nonti. hoc eſt, apparatum minarum ſpreveris, Mi-
wendi. hil timendum ſupererit. Contemne faciem,
contemne extimum furoris apparatum, & ri-

Tentatio debis minitantes. Sic etiam Tentationis vul-

non ti- tus minacior eſt, quaàm dextera. Felices nos,
menda. ſi rebus humanis detraheremus aut cutem aut
relics perſonam. Rideremus non raré, quæ per-
non ad- ſœæpè metuimus. Vuhu nos terrent, non

mirandi. enſe vulnerant. Sic Felicitas nobis imponit
aſpectu ſuo. Nihil emim eſt, ſed omma oſ-
tentat : ideéôque admirationem ſui excitat
non in ſcrutatoribus, ſed in ſpectatoribus
ſuis.

Er miſit Dominus manum ſuam, &
tetigit os meum: Er dixit Dominus
acd mé: Ecce dedi verba mean in ore
tuo. C. I. 9.

Vro exco Si Dominus, ut eloquentem faciat, ma-
lendus à num extendit? quo modo nos homuncuh, ut
Superiere operantem faciamus eum, quem inſtruimus,
cum labo- ſolis utimur verbis? Deus ſerit manu verba,

re.
Fuperion & nos audemus opera verbis excolere? IIIe
Jaborem extendit dexteram, & tangit, ut loqui do-
non refju- ceat, Prophetam: Et nos putamus alumnos
giat in noſtros ſumma quæque patraturos, ſi tantum
zultura dicamus verbk 2 Piges ſe e
icamus verbum? Pigeat, quæio, nos iner-
ſuorum. . 4 65* . .
gela, a- tiæ noſtræ. Pudeat jactantiæ. Et quidem Deus

„imærum ad inanima locutus eſt tantum, ut illa parê-
non putet rent, parerent, & germinarent. At homi-
ſola ſuſi- ni dixiſſe non ſufficit, extendenda manus eſt:

Sa aa , „. abore ſtudiéque eſt formandus, ut vel loqui
Dioram pofſſit. Neque dicas: Bonæ indolis adoleſ-
ſanäif- cens eruditur: Quæcunque audit, audet. Di-

cationem. cCo, & juſſa ille incunctanter exequitur. Er-
ras. Nec tu Deo Sapientior, nec is, quem
edoces, Jeremiâ eſt ſanctior. Nihilo minus
Deus, ut ſanctificatum in utero aptum fa-
Ciat ad prophetandum, eum quidem alloqui-
tur, & docet; ſed manum quoque extendit,
. & tangit os ejus. Miſit Dominus manum ſuam,
Superior & tetigit os meum. Nota Domini fuavita-
ſuavis ſit tem. Ut Prophetæ labia fœcundet, os tan-
in nhtu- git tanttun. Angelus verò Iſaiæ labia purga-

ndo. . 58'2 . 5
r. zla.- turus lapidem ignémque adhibet. IIIe tangit,

ds eru- hic urit. Planè ſi tertius Propheta purgandus
diendus. ab homine eſſet, labia ſibi non tangi, non
Lap; uri, ſed exuri, & mutilari ſentiret. Quò
zlandez melior quis, eò mitius, eéque dehcatius dif-

gorrigen- cipulum format. Sic., ut Planta excolatur,

1. i, Coœlum lucem emittit, Aër imbres nivéſque
orrei:ofundi Ilus ſtercora ad radi
ſuavi S,. fundit „ Tellu ra ad radicem ponit.

Oliva

Splendidè coelum, aër duriuſculè; Terra lu-
tulenter Arborem curat. Semper viliora in 2
. 4 „„ elus A-
cultura duriora ſunt. Leniùs agunt præſtan- „imarum
tiora. Radix, quæ fœda eſt, truncum edit; lenis ſit.
truncus ramum parit, erumpunt & ramo cum
foliis gemmæ, è& gemmis flos prodit, flos
fructum parturit. Quèô ſublimior pars Pyri, Excom-
ſeu Mali eſt, eò felicius atque teneriùs opus nunica-
ſuum architectatur. Ferrum, ut lignum do- 70 neceſ⸗
let, ſævit: truncat, ſecat, lævigat, tundit. R h.
Aurum ſe tundi patitur, ſævitiem ſuſtinet ſes rars
non infert, ut tonſione, malleéôque attenua- ſt.
tum ad inſtar foli, nitorem ſuum affun- Clemen-
dat placidiſſimè ligno, & illud inauret. Fer- i:

rum tundit, ut ornet: Aurum tunditur, ut

deauret. Illud in Lignum furit, hoc lignum
oſculatur, & in eo rechinat. Sic Moyſes, ferri
more, ut Ifraeliticum populum dedolaret,
quoties ſæviit, quotiéſque eum ſecuit! Irsus
veròô, qui aurum fuit, & quidem optimum,
pertundi voluit, & extendi, ut nos ornaret
ſuperponendo ſe nobis. Induimini Dominum Rom. 13.
JESM CHRISIUM. Tangit & tegit, exor- 14.
nâtque aurum æmulatus. Moyſes ſecat, & diſ-
ſecat, & penè totum populum concidit: vix
duo, Duce Joſue, ingreſſi ſunt in terram lactis.
Sanè cadaver pueruli non baculo Eliſæi revixit;
ſed revixit cùm illi Propheta incubuit, tan-
quam aurum, ſuperpoſitus jacenti. Et dixit Do- Contis
minus ad me Ecce dedi verba mea in ore tuo. extempo-
Non in mente, ne diu meditari debeas, quod ranta ſi,
loquare: non in memoria; ne diu exerceare, ee D
ut doceas: ſed nec in hingua, ut ſemel ſaltem“"“ te,
ea pronunties, antequam diſſeras. In ore de-
di; ut nullo interdum ſtudio, & ſummo ar-
dore, vel imparatus, ad nutum Præſidis, lo-
qui poſſis. Vincentius Ferrerius Concionato-
rum ſui temporis & Princeps, & cunctis ſan-
Ctior, rogatus à Magno Principe, ut Concio-
nem haberet. Diu mulktumque libros evolvit,
ſed mninimè placuit. Sequenti die, ad eundem
extemporaneam orationem habuit, & placuit
ad delicias & lachrymas omnium. Sciſcitanti
ab eo Principi tanti diſcriminis cauſam: Quia,
inquit, heri Frater Vincentius, hodie Chri-
ſtus concionatus eſt. Quid igitur mentem tor-
ques? Quid memoriam vexas? Quid linguam
deſatigas? Quid cunctaris? Quid times? De-
di verba mea in ore tuo. Loquere & loquèris.
Os diducito: & verba fluent. Favus diſtillans Cant, 4.
labia tua. Non ex ingenio tuo fluet melle dul- 11. –4–
cior oratio, ſed fluet è labiis. Deeſt argu-
mentum orationis: deeſt eloquentiæ vena: de-
eſt facilitas ingeni: Loquere tantum. Nam ſi
os non deeſt, nec oratio deerit. Deus enim
dedit tibi verba ſua in ore tuo. Utinam mi-
nus cogitaremus: fortè & ardentius & felicius
ageremnus in Templis.

Et conſtitui te hodie ſuper gentes, G.
ſuper tegna: ut evellas & deſtruas,

E& diſperdas, & diſipes, & aædifr

ces, & plantes. C. I. I0. Eenyig
. non ſe de⸗
QO Probrum noſtrum! O dedecus! ſuper minan:
Gentes & ſuper regna conſtituti à Deo ſu-ad ecu-
mus: & noſtræ nos dignitatis non rarô obli- are.

Iis. on. : Lelus a-
ti, jacemus & ſtamus ante Principes. Uti- mmarum

nam in domo Proconſulum alius inter Audito- von ſete⸗
rem & Oratorem ordo ſervetur, ac in domo turbene-

Marthæ. Ibi Chriflus ſedet, jacente Maria volemid
ad laculeriß

X

biit, N
w ginus

nos Or
i Denium,

kegt, o.

ecat, & dl
Oncidt: vi
tentam kon
Tlle reri
i tdt-
Mea in dent
cebens,n
lin exenceane,
t ſemel len

.

us Conchner
ge, und
e libros eſoſt
die, A and
num. Nälctu
callen. ,
8, Tode li
tur menmn i-
1 ilan

Refor-

Stromatum, Lib. VI.

ad loquentis pedes. Hic Ohriſti Sacerdos ja-
cet ad pedes intumentium. Utinam ſaltem au-
diant, & nos loquamur. Fateor. Intoleranda
omum. Videtur mihi indecora non unius forté Sacer-
Familia- dotis patientia; in inviſendis, dudiendiſque
itas esmm Proceribus. Itaà ne? Super regna nos Deus con-
ſaculari- ſtituit, ut noſmet abjiceremus ad Cives? At
⸗ . Primas eſt. Rex certè non eſt. Et ſi Rex fo-
nin W ret, regnum non eſt. Nos veròô vel ſuper re-
Religiß, gna ſumus à Deo conſtituti. Quod autem de
aulas ra. Principibus dico, dictum velim de omnmibus .
75 ſubest. ante quorum aulæa cur ſtat Propheta, qui re-
Zelt; a- gnis ſuperſtat? Ecce conftitui te hodie ſuper
nil ⸗ gentes, & ſuper regna. Ità eſt. Super regna
2. conſtituti ſumus, ſed non ut regnemus, non
Intentio ut plauſibus delectemur, non ut Regibus hæ-
edta. reamus; non ut Principibus adulemur, non
Tenzak denique ut ſuper fegna conſtituti conſiſtamus
Saperion pectandi à populo cum ſtupore. Verùm ideò
ſer a- Iuper regra ſtamus, ut non ſtemus, ſed ut
gat. labofemus: non ut blandiamur, ſed ut eradi-
Correctio cemnus, ut deſtruamus, ut nulli parcamus aut
ario o„. Etati, aut dignitati. U evellas, G. deſiruas .
ginè ſer- O diſperdas, & diſſipes G. adifices & plantes.
vet. Nota ordinem. Pfius evellit, & tum deſtruit.
Rex coli Primum ædificat, tum verô plantat. Si priùs
Sun „ eradicavit, prius quoque plantet. Si tardior
yvantia hit deſtructio, tardius quoque ædificatio con-
Eir diſere- ſequatur. O Dei clementiam ſingularem! Vi-
2u3. les ac nobiles emendari vult. Verùm inchoë-⸗
tur reprehenſionis aſperitas à plantis, ut ad
domum perveniat. Limebit enim Dives;, pau-
Superior pere flagellato. Et facilius pauper reprehen-
nr ſionem feret, quàm dives. At quia ad Magna-
war, tum ekempla Populus componitur: æQdificetur
nzpœnas Prils domnus, tùm verô rus excolatur. Nimi-
exerdia- Tum difficilius reprehenfio inchoaretur à po-
rur. tentibus (qui domus ſunt;) inutilius inchoa-
ahe. retur inſtauratio à pauperibus, qui plantæ ſunt
ziſcici, IUri. Indignabitur enim Dives;, ſi arguatur 5
ſecet, & Panpere impune peccante. Non emendabitur
curet. Dives, reformato paupere. At;, ſi diflipen-
Corredtio tur ſcelera populorum, facilius argui poterunt
d,2 & Principes. Principibus verô in mehorem re-
Hem a. cuſis formam, illicò populi mores inſtaufa-
piſeenai buntur. Ideò Evelle prius, tum deſtrue: Priùs
erigat ædifica; & deinde planta. Ut evellas & de-
neetete. NRruas, & diſperdas, & diſſipes „ . difices &.
Tagfar. Danuer. Evelle, deſtrue, diſperde & diſſipa.
guendi, ded & ædificare atque plantare memento. Vo-
ſed & a- lo peccantem arguas; volo punias. Sugilla,
anena. increpato, vulnera; ſi placet , excoriato. Sed
. les. noli eum deſerere in ruinis ſuis „poſtquam eum
deſtruxeris. Cole eum. Bonum inſere. Intelli-
gat Campus non ideò eradicatos dumos, ut
efadicaretur; ſed ut felicius conſereretur. Er-
raſti: non bene ambulas: excutere de pulve-
re: ſolve vincula colli tun: projice ornamenta
vanitatis: exure Poëtarum monumenta, qui-
bus incenderis: Non effundas verba, quibus
verbum offenditur. At cùm ità eum exceperis,
noli dimittere trementem, noli abſcedere à la-
Chrymante. Verum;, fſi ſpinas eradicaſti, fru-
mentum ſemina. Si delubrum diruiſti, Tem-
plum inædifica. Qui à te didicit, quid ſe non
deceat, diſcat quoque quid deceat. Voca cum
Ezechiele peccantem amimam adulteram, ex-
Probra ei turpitudinem ſuam. Verùm hortare

Confeſſa-
rii nen
debet ad-

vocari

quoque, ut ad virum ſuum redeat. Intelligat

ſe ruiſſe: ſed non de ſe actum eſſe cognoſcat.

„

Lihiae Comment. Tom. IV.

Virgam vigilantem ego video. Cap. I.
115 .
Cur oculus, & non potius manus in ſcep-.
tri ſummitate expingitur? Ut doceantur ani- Supes ios
marum Paſtores; & Populorum duces; ſuo- S
rum immemores commodorum; ſubjectorum * Eis,
duntaxat proſpicere utilitati. Oculus enim, ,„ationum:
cùm nihil non videat; ſe ipſum videre non
poteſt. O utinam, qui præſunt; omnibus pro- Rationes
ſpicerent, præterquaàm ſibi. Verùm interdum; Privatgs
nulli, miſi ſibi, rebuſque ſuis invigilant.

Et faëtum eſt verbum Domini ad me di-
cens: Quid tu vides, Jeremiæ! Er
dixi: Virgam vigilantem ego videoe

Cap. I. II.

Primum Deus Jeremiam alloquitur, deinde Concio ſes
tangit, demum virgæ ei vigilantis ſpectacu- i Dei
lum exhibet. Quare, quod primum Pro- Par e’
phetæ apparet, Virga eſt? Ut omninò diſ- „icordiz
cat in ore Prophetarum non Dei milericor- paſim e-
diam reſonare tam frequenter debere, ſed, ad vangeli-
avertendum à ſceleribus populum, divinam Tet.
efle Iram ingeminandam. Planè hi Deo Ma- s E-.
giſtro inſtituti non ſunt ad prophetandum, àa. 1
qui dulcia tam ſæpe præfantur. Deus enim, ut
Jeremiam informet, hortatur primaùm;, ut ti-
morem abjiciat. Monet deinde, uüt evellat, Dei kra;
ſubruat, evertat & diſſipet. Exhibet ei demum & zimor
Virgam vigilantem, & ollam bullientem. Ubi Peiinenl

eſt Miſericordiæ prodigentia inter hæc? Quid 2 ½ aelactr
aliud quam Iram vult prædicari, qui audere 3à Confeſ-

jubet Prophetam ſuum, monet ut eradicet; ſariis, 2
.

ollam virgamque ei contemplandam propo- Concio-
mit? Proh florulenti Evangelii Oratores pa- vanrirris
vienttia

cifici! Omnibus miſericordiam canunt, etiam

. .. 7 . . . non ſit nis
impiis, etiamnque ſacrilegis, cùm Angeli e- mis: laxa,

tiam duùm canerent næniami infanti Chriſto, falſas se-
Pacem non ſint auſi omnmibus nuntiare, ſed iis tentias
tantùm, quos mentis ſanctitas cum Deo foœ- eheven⸗
derabat: Et in teria Pax hominibus bonæ Vo- Luc. 2 *
Iuntatis. Quid cecimiſſent ante Chriſtum Cru-
ci confixum;, qui coram nato tam cautè Pa-
cem evulgant folis hominibus bonæ volunta-
tis? Virgam vigilantem égo video. Virga eſt Severitas
Dei Ira, ſed vigilans. Non ferit;, niſi videat; itis.
quem feriat; qua in parte corporis, & quan- superior
do feriat. LXX. Quid tu vides? Et dixi: eundabu-
Baculum nuceum. Viden? Quæ virga eſt, ut dus ad
vulneret, baculus quoque eſt, ut ſuſtentet “α.
vulneratum. Virgâ etenim pertutimur, inquit L. 20.
S8. Gregorius, & baculo ſuſtentamur. Si ergo Moral.
eſt diſtrictio virgæ, qugæ feriat ; ſit, & conſo- C.: 8.
latio baculi quæ ſuſtentet. Virga nämque Dei
virga & ſimul baculus eſt. Virga tua & ba-
culus tuus ipſæ me conſolata ſunt. In Hebræo

Dei Ira
clemens.

Pf. 22. 4.
Eecleſia⸗

habemus aliquid; quod nobis apertiùs inter- Titt. Te-
pretationem noſtram confirmat. Er dixi : ſeriat, ſes

Virgam ex amygdalo celerier Korente video. ad curd;
Dei Ira non tam ferit,; quaàm ſloret. Vul- non ad
nus divinæ Ifæ flos eſt. Nec flos tantum Aragem.

eſt, uti lilium vel roſa, ſed flos eſt fructum Rarite⸗
parturiens. Flos amygdali eft amygdalam ende

pariens. Et quando Virgamn iſtam non a- Superior
liud Deus interpretatur efſe, quam verbum diſeretus.:
ſuum: Liceat in Dei verbis intueri, quale de .-
debeat eſſe verbum, quod ex ore noſtro eßre⸗ i 4ages
L.1 itur

Oliva

Clemen- ditur ad impios feriendos. Virga ſit correp-
tia. tio, ſed virga vigilans. Attendat diligenter &
Correcio quem feriat, & quèò vulnus infligat, & an
cauſa vulnerandi revera adſit. Deinde ità fit
virga, ut baculus quoque ſit. Vulneret, ſed
ſuſtentet. Idem verbum, quo corripitur mi-
ſer, eundem ſublevet, ut ambulet. Virga ſit,
ſed ex amygdalo celeriter florente. Ut percuſ-
ſerit, illico confortet. Virga amygdalina hye-
me riget nudata foliis, ſeveritatem duntaxat
Lapßt, at exhibens in nuditate ſua. Verùm „ut primum
primum Coœlum intepuerit; ut primun hyemis ſævities
frigus re- mitigari cœperit, floret confeſtim, & , quæ
miſerint, terrebat, ut nuda virga, delectat floribus pa-

möt is.

eze ludata. Virgam ex amygdalo celeriter Rorente
ne video. Morus nonniſi inchoatâ æſtate vireſ-

cit. Non vernat in vere. Ridentem veris a-
mcœnitatem irridet, nec credit blandienti coe-
lo in vere, quod ſævire expertus eſt hyeme.
Putat aénem non poſſe frigus expellere, niſi
canduerit. Verbo, Virga ex Moro riget, e-
tiamſi hyems receſlerit, & rideat Ver. Virga
Confefſs- ex amygdalo, ut primùm coœlum regelave-
rii & ſu- rit, fugatam credit hyemem, ridet, floret,
aliſre- veri verè blanditur. Non pauci peccatorem à
zi. ſcelere reſiliiſſe clarè perſpiciunt, ſed adhuc
erga eum ſeſe ſeveros exhibent & nebuloſos.
Miſer receſſit à crimine, ſed ipſi non rece-
dunt à vulnere. Plorat, ſacco tegitur, &
cinerem manducat. Perſtant mhilo minus rigi-
di. Non folia, non flores, ſed minas tantùm
& plagas proferunt. Niſi olim tenebrio mira-
culis coruſcet, ipſi florere neſciunt. Tunc ceſ-
ſant a plaga, Cùm illius attactu vulnera pro-
digiosè curantur. Vix æſtate putant hyemem
abſceſſiſſe. O virgam planè ex moro! Mori
ſanè eſtis, qui ita ſævi eſlis. Virga Chriſti
ex amygdalo eſt, celeriter florente. Peccato-
ri confeſtim credit. Magdalenam, quæ pri-
diè peccatrix erat, récipit, tuetur, dimittit in
pace.
Mulier, poſt crines diſſipatos, poſt effuſas
lachrymas, poſt profuſum unguentum, poſt
pedum ofſcula viſa eſt adhuc inquinata. Hic,
Luc. 7. N eſſet Propheta, ſciret utique, duc & qua-
32. is eſt mulier, quæ tangit eum, quia peccatrix
eſt. Vide Morum rigentem in tanta Amoris
temperie. Peccatrix tibi eſt, quæ luget, quæ
oſculatur, quæ ungit? Hyemem putas, quæ
gelu pectoris in lachrymas ſolvit, quæ impu-
dicitiæ Boream in Auſtrum amoris convertit,
quæ rigorem erectæ cervicis inclinavit ad pe-
des JrsO? Et quandonam hyemem recefliſſe
credes à fozmina, ſi in tanto charitatis æſtu,
quo colliqueſcit, tibi hyemat? Videamus a-
mygdalum in ore Chriſti effloreſcentem.
Vix illa ingemuit, cùm illicò Jrxsos clamat:
Cant. 2. Jam bhyems tranſiit, imber abiit, & receſſit.
11.
Luc.7.50. cit multum. Dixit autem ad mulierem: Fi-
des tua te ſalvam fecit: Vade in pace. Ac ſi
dicat, Tu nubes fugaſti & cœlo tui cordis:
& ego rigorem detraho Virgæ meæ. Si tu
peccaſſes, ego vulneraſſem. Gemuiſti: Flo-
rui. Calere incœpiſti, fugatâ hyeme: miſe-
reri ego cœpi, furoris immemor. In te pu-
rior pudoris lux emicat: in me flos renidet
indulgentiæz. Ver iſtud eſt amoris, non æ-
ſias. Perendie peccabas. At ego, qui candor
lucis æternæ dicor,; non Morus ſum, ſed
Amygdzlus. Vere floreo: æſtatem non præ-
ſtolor, qui,; in qua die peccator ingemue-

Phariſæi auſteritas ex Moro fuit, cui

Remittuntur ei peccata multa „ quoniam dile-

. 1 ümſan
rit, iniquitatum ejus non recordor. Phariſæus t
non credit lachrymis, non fidit Veri. E- urgi⸗
ſtate duntaxat floret. Niſi Lazarum à monu-
mento fœtidum excites, foœtere te putat in ir M
ſcelerum ſepulchro, nec tibi parcit. Videa- un a
mus aliam ex amygdalo Virgam, virgam qui- nnihe
dem & percutientem, ſed celeriter effloreſ- im i
centem. Peccavit David. Adfuit Nathan, qui Achalo
induct divitis à paupere oviculam rapientis ur ſaeto Domins on
imagine, eum percuſſit dicens, Tu' es ille Vir. Tebiter, 34 “ lag
Haæc dicit Dominus Deus, &. Quamobrem ſapplieis ai
non retedet gladius de domo tua uſque in ſem- gsdonae in
, F 3 . 2. Reg. Tcurz
piternum, es quod deſpexeris me. Quam ri- 12 7. a elto 10,
get contra hyemantis Davidis mentem virga lbid. eiiuing,

iſta, quæ truncum ſtirpis obtruncat! Ex- nbu nm
probrat ſcelera, damnat reum, ſupplicium e⸗
indicit. Verùm amygdalina eſt: ſi hyems re-

am D

alehn⸗

mittat aliquantulum, & coelo tepor refun- M.
datur, florebit illicò. Et dixit David ad Na- Ibid. gnzien
than: Peccavi Domino. En hyemem mitiga- 6 David, . lüan.
tam. Non ampliùs peccat, qui ſe peccaſſe . ſe li⸗
non negat. Intueamur illicò erumpentes & vir- Nathan. r lei
ga flores. Dixitque Nathan ad David: Do-„ Reçc. ah
minus quoquée tranſtulit peccatum tuum Non 1137 rntef
morieris. Si non Amygdalus, ſed Morus fuiſ- Lapſtl. l
ſet Nathan, cùm David dixit, Peccavi. Reſ- 4* Eleto dn
4. 1Mera,

pondiſſet, Peccaſti: Sed & peccabis. Quem eim eri.
enim mihi dabis vadem oſtentatæ poæriten- gendi
tiæ? Non fido lachrymis. Qui peccaſti poſt Confeſa⸗
cantus & Pſalmos: peccare non vereberis poſt 6
luctum. Ver eſt fletus iſte tuus. Ego Veri Auent
non credo. Æſtate floreo: néc puto receſliſſe
hyemem niſi Sol Leonis fremitu irrugiat. Non
hæc dixit Nathan. Quid dixit? Peccaſti? Do-
lor tuus frænat dolorem meum. Spina luctus
tui flores elicit miſericordiæ meæ. Amygdalus
ſum, celeriter floreo. Tu ſcelus fateris, ego Corredtie
ſcelus dimitto. Quanquam ex Hebræo licet opboruns
aliquid traducere ad rem noſtram delicatius. Ai.
Quid tu vides Jeremia? Et dixi: Virgam ex
amygdalo celeriter florente video. Correptio
virga eſt, quæ tot flores profert, quot ver-

nl obli

ba. Voces Charitatis, etiam coërcentis, flo- I
res ſunt. Cùm loquitur, floret. Porrô flos rebit ze

corripientis Miſericordiæ non natciſſus eſt 1
aut hyacinthus, ſed flos eſt amygdalinus.
Narciſſus & hyacinthus ſummâ hyeme flo-
rent, Floret cepa, vel Boreâ ſæviente. A-
mygdalus vere duntaxat Horet. Non ſufficit,
quèòd Correptio lenis ſit, & florida. Ver præ-
ſtoletur, & ſinat hyemem abire. Blandè cor-
ripis: ſed hyeme. Furit adhuc in corde mi-

ten Poro
Nlar ſoh Pe
n lgen

1.
ſeri affectio illa præfervida, qu tranfſver- dEim it
ſum eſt actus. Sine, ut quieſcat Aquilo. Flos Uri t e⸗
in hyeme, non hyemem ornat, ſed provo- ltll
cat. Cunctare, reſiſte. Brevi conquieſcet Bo- il zodin
reas, quieſcet furor: tunc eum alloqueêris. ing l ii
Effloreſces vere felicius, & opportunius. Kan 7 memine
Quid hyemi cum Hore? Effloreſce, ſed vere. A lne
Audiet Te, ſi Ira, ſi libido non perſtrepant. i Wun
Nathan non modèò floruit, cum Davidem re- Tu er
prehendit, ſed floruit, cùm jam ille hyemem Eun. aach
homicidii reliquerat, ad juſtitiæ zelum con- mln li
versdé mente. Duo viri erant in civitate una. z. Reg- m, 11
Et cùm David exclamavit: Vivit Dominus; 12. I. WAaN lerdo)
quoniam ſilius mortis eſt vir, qui fecit hoc. ſabeſi
Tunc dixit Nathan ad David: Tu es ille lbid, d hei nn
vir. Amygdalus floruiſſet in hyeme, ſi, taan ſirgl
calente adhuc Uriæ cruore in corde Regis; bund De
eum arguiſſet, quamvis blandè. Expecta- Edi Kach
vit aliquantulum, ut glacies ſceleris ſolvere- A 4 ⸗
tur zelo juſtitiæ, & tunc, cùm is, qui par- e
. Cnnen,

len djcidiumf anté patrarat, de ulciſcenda ove co-
A. gitabat, flores protulit correptionis, quæ gra-

an tiſſima regiis auribus accidit.
Unat
„ . . .
i Et dixit Dominus ad me: Bené vidiſti,
de quia vigilabo ego ſuper verbo meo, ut
. i. 4. R
hendi faciam illud. C. I. 12.
uptti . .
gile⸗ Superinr Dominus non ſolùm loquitur, & minatur,
une „nmalta ſed, quod loquitur, implet. Verùm ut im-
le imperet: pleat minas ſuas, vigilat ſuper verbo ſuo. O

n d eigas incuriam Paſtorum Eccleſiæ! Deus vigilat ſu-
Mnen nt ſenee per verbo ſuo, ut faciat illud; Et nos, cum
et! l. ⸗“ Jue locuti fuerimus, obdormiſcimus, & ſomnia-
7 2. . . . .
hhlcr imdera mus; nobis dormientibus implenda, quæ Præ-
em. rie. cepimus, cum Deus vigilet, ut, quæ dixit,
7 „ . . . .
en eſin. Regularâ ſacjat. Vigilabo ego ſuper verbo meo, ut fa-

ae en. oigm illud. Nota. Vigilat: & quidem non di-
nultipti- Cit Cogito; id eſt, cùm licet, attendo; ſed,
eias. cun quieſcendum eſſet, recogitandum eſt, ſi
Regela an Deum ænulati dicere cupimus, Vigilabo. Vi-
naleini gilat ergo, & vigilat ſuper verbo ſuo. Debeo
e en diligenter ruminare, quæ dixerim, quæque

tutfn: Nan tuendaA 1 Qu dixer 6
vißratio Præceperim. Et fortè aliqui vigilare non poſ-
ecni N nes& Re. ſunt ſuper verbo ſuo, quia non verbum, ſed

li e. formatio- verba innumera, & infinitas edixere leges.
aas o (Quzæſo, noli obliviſci eorum, quæ dixeris,

tz entrde kantis 10 ; 1.en. “V X
aovt ſed in eis vigila. Ut autem vigilare poſſis,
arinn tur. verbum ſit, quod loqueris. Fuge exundan-
05 Naſ tiam decretorum. Nam qui multa & fatur;,
Pummidl & mandat, nullius executionem procurat.
ble „ .
Irted Nu Vioilabo ego ſuper verbo meo, ut faciam illud.
irtugir N 2 go ſup , ut ſ⸗

Non ipſe imperat, & alius exequitur. Idem,
& loquitur, & facit. Ubi ſunt, qui dicunt,
& non faciunt? Qui dicunt, legem tuli,
decretum ſcripſi, & cùm ſcripſerint, nihil
præterea agunt. Scribunt, jubéntque, & ,

Peccik: DA.
h. Dpim hen
2. Angenn
lus hteruch⸗

Hehte le⸗ cùm juflerint, ne quidem recordantur præ-
tinn Aamn cepti ſui. Non ità Deus. Vigilabo ego ſuper
1 Nlnt Conßlia- verbo meo. Meum eſt verbum, etſi jam ali-
den. CNnfu rii audi quot ante menſes illud loquutus ſim. Verbo

let, ai.
(Cetcelt,d
Get. Dhnl
n Natli 4
eſt nſgin
nnd hyene 1

meo. Meum eſt; & miſi lactetur, & fovea-
tur a me, carebit parente & nutrice, ideoô-
Ila. 42. Que morietur. Porrò Deus loquitur, ut par-
14. turiens. Mulier ſola parit, ſed non ſola conci-
pit. Antequam legem ferat Prælatus, per
multos interroget, audiâtque, ſed unius uxo-

A ſenent tis viros, id eſt, qui nihil ament, præter Ec-
et. Nnlffti cleſiam. Conceptam verò Legem non ſtatim
Conide daſie effundat, ſed menſibus novem parturiat eam.
e Dodd nex v. Ubi verò pepererit, non abjiciat, ſed lactet
nuc n ark⸗ ar. ea.anam, & ſuo invigilet edicto, ut Deus vigilat
, ql und Ncgiin ſuper verbo. Tunc de Legiflatore dicetur,
eleet Aunh⸗ agar. Juod de Deo perſcribitur. Dixit, & facta ſunt.
K, Pf32.9. Prima in Cœlo Sphæra agitat, & rapit coœ-
i amilth . los omnes: ſed meminerit minori illos verti-
ceua Ads gine abripi, & Lunæ cœlum tam minimo
& ororm lerem. circumagi motu, ut vix commoveatur. Ut ſa-
Suele, Ein⸗ I2 ciam illud. Niſi Tu exequaris, quæ juſſiſti,
pon elit, Proeraßti. verbum tuum in auras difflabitur. In Hebræo
CAm Danen 2atio. habetur: Benè feciſti, videndo: quia accele-
imilehi⸗ fabo verbum meum, ut faciam illud. Quid
ſitie A vigilare ſuper verbo? Verbum accelerare.
Gnn igilaſti, ſi acceleraſti. Accelerabis, ſi vigila-
1 i Dnu Veris. Vis impleri tuum verbum? Vigila ſu-
ſut, per verbo tuo. Vis vigilare ſuper verbo? Ver-
1,. , 1 bum accelera. Porrò Deus, quam diligenter
, ger & vigilaverit, & acceleraverit deducitur ex
i a e 1is, quæ ſequuntur: Ait emm,
Dd
s i MM Ethicæ Comment. Tom. IV.
.ie

Stromatum , Lib. VI.

Et factum eſt verbum Domini ſecundò
ad me dicens: Quid Tu vides? Er
dixi: Ollam ſuccenſam ego video,

& faciem ejus à facie Aquilonis. C.
I. 13.

Non ludit Deus, cùm minatur. Virgam 7dKtitia
exhibet. Deinde oſtentaſſe contentus inſtru- & Seve-
menta furoris ſui, virgas reponit, & quiefſcit. ngt ote,
Haud equidem. Poſt virgam, vigilat ſuper ver- oni m..
bo ſuo: &, cùm vigilaverit, ollam incendit. dent.
De Ira nonnullorum illud cani poteſt.

Parturiunt montes, naſcetur ridiculus mus.

Virgam exerunt: &, cùm putas illos zelo
Juſtitiæ exarſuros, lacte fluunt ac melle. Ar-
boribus hi non abſimiles, quæ ramos, hoc
eſt, virgas proferunt, & , cùm vulnera ex-
pectas, flores emittunt. Keges eos virga ferrea. Pf. 2. .
Virga amygdalina hyeme virga eſt, terret, nu-
data foliis, focunda vulnerum. Paululùm tepeſ-
cat cœlum, & ſtatim videas flores erumpere,
unde videbantur vulnera eruptura. Sic rubus
virgam edit ſpinis inhorrentem. Rideto tamen
evanidas minas: ſi modicum præſtoleris, &
ſpinis roſæ prodibunt. Scena illa horroris at-
que minarum in blandimenta degenerat. Ni-
mirum Spinæ virga flore tandem conſummatur.
Intuere Davidis Iram in Abſalonem. Teme-
rarius puer Amnon fratrem dolo interficit in
convivio. Exarſit illico David, virgam exerit,
ſpinas edit, exquirit ad fſupplicium parrici-
dam, quem exulare jubet à regno, ſpoliatum
patrimonio. O virgam! 6 ſpinas! Regius puer
exulat errabundus. Emendicare cogitur apud
Tholomai filum Ammiud Regem Geſlur.
Mihi credite: erumpet tandem & ſpinis roſa. 2. Reg.
Ità prorſus. Revocatur primum ab exilio, 13. 37⸗
ſed à Regia exulat: hæc quoque poena remit-
tetur. Verbo; Regem adit. Vocatuſque eſt Ab- z. Reg.
ſalom, & intravit ad Regem, & adoravit ſu- 4. 33:
er faciem terræ coram eo: oſculatäſque eſt Rex
Ahbſalom. Vides-ne? An non ofſculum roſa
eſt? Quò evaſere ſatellites, exilia, bonorum
exſpoliatio? oſculum peperere. Planè, Partu-
rient Montes. Quid Deus? exhibet virgam,
poſt virgam vigilat, poſt vigilias ebullientem
ollam oſtentat. Creſcunt eundo inſtrumenta
minarum. In fine ira gravior. Reges eos in Plal. 2.9.
virga ferrea“ à qua non flores, ſed vulnera
licet expectare, & tanquàm vas ud „ con-
fringes eos. Ollam ſuccenſam ego video. In He-
bræo eleganter: Ollam bullientem ego video.
Multas videre licet ſuccenſas ollas, bullien-
tes verò admodum raras. Olla ſuccenſa ex-
terius ardet. Quæ ebullit olla, intus fervet.
Non pauci, ut videantur non obtorpuiſſe,
càùm peccatur, Iram ſimulant, exterius fla-
grant. Surgunt, manus quatiunt, vociferan-
tur, minitantur. At intus pleni ſunt glacie.
Salamandra, quamvis flammis circumdetur, Zelaes ⸗
friget. Rubus ut ſpinas in cortice præferat: ſerv SS
ſi cortex detrahatur, & ſuperficies illa furo- ärus.
ris excorietur, lævis albicat, & mollitie ſuâ
blanditur. Etiam Ranæ in cœlum latrant: ſed
mordere neſciunt. Ætſtivæ nubes Mundo ex-
cidium minitantur. Vix rorem fundunt. E- .
tiam tormenta bellica cùm exploduntur ſine
globo, perſtrepunt. Furor tamen & fragor

ille gratulatio eſt & ſalutatio, non excidium.
I 1 2 Strepit;

76

Strepit, & tamen ludit. At Dei Olla itaà fla-
grat, ut ferveat. Succenſa perhibetur & ebul-
ſiens. Obſecro Paſtores Eccleſiæ, ut vel ar-
deant, vel frigeant. Nihil Deo què invi-
ſum, quàm ſunulare Juſtitiam, & oſcula ex-
hibere. In lege Struthio immundum amimal eſt:
quia pennas habet, nec volat. Quo modo Deo
inwiſa non erit Olla ſuccenſa, & frigens? E-
bulliat, ſi ſuccenditur. Meritô ſerpens callidiſ-
ſimus belluarum cenſetur, qui, quandoqui-
dem ſerpens eſt, hoc eſt, veneni & mortis
adminiſter, vel oſculando interimit. Zelus, ſi
zelus eſt, vel inter amplexus vulneret. Sam-
ſon, vel cum luſit, Philiſthæos oppreſlit.
Transfigendus eſt Siſara, vel cùm lacte recrea-
tur. Impiis parcendum nunquam. Petrus eſt,
qui milites modò vulnerat, modô alloquitur:
& ideò fortè Chriſto injurius refrixit in igne.

Et dicxit Dominus ad me: Ab Aquilone
pandetur malum ſuper omnés habita-

—

tores Terræ. C. 1. 14.

Furoris flamma adoleſcit, etiam in glacie.
Nulla tam frigens regio, in qua Ira non ca-
eat. Etiam E.tna & undis alluitur in baſi, &
geſtat nives in vertice, flammas tamen vo-
mit. Planè neſcias, unde tanta vis igmium è
monte, cujus & coma nivibus candet, & pe-
des æquore alluuntur. Ab Aquilone pandetur
malum. Septuaginta vertunt: A facie Aqiti-
viio laſa. Ionis exardeſcent mala. En ardor & nivibus,
en flamma & ſinu frigentis Boreæ. Nullus tam

S
Pc, dts frigentis naturæ eſt, qui furere non poſſit.
undique Nulla tam Borealis Provincia, ex qua exar-
erapunt. deſcere mala non queant. Vel David, mitiſ-
Cireum- ſimus omnium, Uriæ cruorem fudit. Vel &

ſpectio a. Suſannæ frigentiſſimo pudore Ignis erupit,
digue. quo vel ſenectus flagravit. Time ergo ubique.
Ignis undique emicat tum furoris tum amoris.
Quæ libidinis ſuſpicio, ubi & Suſanna reſpi-
citur, & aſpiciunt ſenes? Aqvuilo certè & in
canicie ſeniorum, & in pudore fœminæ hone-
ſtiſſimæ ſpirabat, mivium, non ignium, pa-
rens. Verum amari Suſanna potuit, flagrare
otuit ſenectus. Ab Aquilone pandetur malum
Invidi & ſitper ommnes habitatores terræ. Quare dicit diſ-
Accuſato- ſemninandas ruinas ſuper omnes habitatores ter-
eik ni; ræ, Ccùᷣ/n ſuper arbes Juda tantùm diſſeminan-
tozias ho- dum ſit excidium, ut ipſemet immediatè te-
ſes repu- ſtatur? Nuper univerſas urbes Juda. Num ſola
tentur. Palæſtina habitatur, aut eo genus hominum
bid. convenerat univerſum? Nimirum Terrarum
ac/t Orbis unmiverſus, ingens;, ſed unum veluti cor-
falid ac. Pus eſt. Porrò tam grandis corporis ſi vel mi-
cuſat, mimum laboret membrum, univerſim dolet.
eras ali? Non benè valet Africa, Aſià laborante. Va-
Terer. . ſtari Judæa non poteſt, quin Regiones reli-
Religio ob uæ ægrotent. Omnes proinde habitatores ter-
unum in. Iæ vaſtanch perhibentur, cuùm Judææ exci-
famatur. dium prophetatur. Diſcamus hinc, nocere
Seandalo- Onnibus eum, qui uni nocet. Noli dicere,
ſi extru- illum perſequitur, me diligit. Erras. Tibi no-
daninr. cet, ſi alii nocet. Tabeſcit oculus, vultus pal-
Famæ cu- let, cùm pes calcatur. Vulneratà manu, e-
a. tiamſi pectus inter delicias foveatur, palpitat.
Zelusob. Toti corpori eſt infeſtus, qui membrum con-
ſervanziæ fodit. Hoſtis proinde ommium ſit, qui uni in-
nee e ſenſus eſt. Vaſtatà Judæâ, totus perire Mun-
Pe ves qPus perhibetur. Si enim uni Provinciæ non in-

Vnio inter . . 3
asavenas, Vehamtur frumenta, inde pecumæ non avehen-

Oliva

tur. Si citirnæ Judææ urbes auro deſtitutæ
fuerint, commercium abrumpetur cum regio-
mibus conterminis. Præterea;, qui vulnerat pe-
dem, docet, quo modo oculus ſaucietur. Hic
qui hoſti tuo nocet, non nocebit tibi. Sed ra-
tionem docet, quâ tibi noceatur, dum nocet
alu. Qui tormenta bellica excogitavit primus,
unam fortè arcem oppugnabat. At, dum u-
nam aggreditur urbem, expugnandis omfibus
aditum patefecit. Improbus Cain ſoli Abel
inſidiatus eſt. Verùm;, cùm fratrem occidi poſ-
ſe monſtravit, perdocuit quoque quà ratione
ipſe interficeretur, parricidii author primùm,
deinde figmentum.

Quia ecce ego convocabo omnes cogna-
tiones regnorum Aquilonis, ait Do-
minus: Et venint, & ponent unuſ-
quiſque ſolium ſuum in introitu porta-
rum eruſalem, & ſuper omnes mu-
ros ejus in circuitu, & ſuper univer-

Jas urbes Juda. C. I. 15.

Ut expugnetur Jeruſalem, non ſolùm ho- Vrio inter
ſtes vocantur, ſed convocantur. Nihil enim Paces in
ita viam victoriæ ſternit, quàùm Ducum con-".
cordia. Cognationes regnorum convocantur, Ziy
&, penè ſine pugna, triumphant. Non emim zg
bellaturæ, ſed regnaturæ feruntur, quæ & livorece-
cognatæ & convocatæ & fœderatæ dicuntur. reat.
Côncordiæ patet Arx quævis. Deeſſe non po- Otorarii
teſt triumphus, ubi concordia non deeſt. Si yionem
hæc viret, ille floret. Porrò non modè in pu- Vervent.
gha, ſed in triumpho quoque concordiam ſer- In vidis
vaturi ſunt expugnatores Jeruſalem, cùm ſcri- ,g, .
bitur, quòd unuſquiſque ponet ſolium ſuum , G& Re.
in introitu portarum. Planè non evadet ſervi- ligioßss
tutem Jeruialem, ubi tanto inter ſe fœdere, funditus
qui eam oppugnabunt, vincti ſunt. Simul vO- erſtinds-
cantur, ſinul pugnant;, ſimul regnant. Actum kiet.
de te eſt, Sion. Capieris: Nam Pax floret in-
ter eos, qui adverſum te præliantur. Quid Zelo ani-
prælium nomino? Nulla pugnæ mentio, ubi maru ne-
tanta Ducum concordia eſt. Imôò non arma- eeſſaria
tæ, non cataphractæ phalanges, non arcus, Sin ei
non gladui, non furentes hoſtes deſcribuntur.
Tantum eorum concordia, adventus, & reg-
num prædicatur. Nimirum, ubi Duces fce-

derati ſunt, adveniſſe, viciſſe eſt. Venient, pnis rar

& ponent unuſquiſque Jolium ſuum in introitu non ſolvi-
portarum Jeruſalem. Summa unio, unum- ur indu-
quemque collocare ſolium ſuum. Et ubi eva- C
nuit tritum illud omnium voce proverbium: de li
Regnum non capit duos? Niſi fallor, latet citas ger
diſcordiarum ſemen in fœdere. Licuit unicui- verit.
que ſohium ſtatuere in urbis veſtibulo. Ubi
enim penè calet victoria, ambitio non tota
prodüt. At in foro non dicitur, quòd unuſ- Polirica.
quiſque ſolium locarit ſuum. Urt Urbem ex- paio laſs.
pugnent, ſimul foderantur. Nec ſolvitur ſce vigis.
dus, cum primum Urbs invaditur. In introi-
tu urbis non unum ſolium. Nemo alteri tam Aulic
citò invidet. Progredere paululum, & vide, vidi
an tot erecti ſint in foro throni, quot ſpectas
in introitu portarum elevatos. Rarum hoc cer- Ambitio
tè eſt: & Dominus, qui futurum pronuntiat, “
ut victorum quiſque ſuum ſolium locet in Ve- (. zi.
ſtibulo portarum, haud aſſerit idem præſtan- „rgnimas
dum aut in foro, aut in Regia. Simul reg- vmes mi-
nant, cùm regnare incipiunt. Simul non reg- tat.
nabunt;

& .
Ne wor no
. Lut, le

ilſue

WNOH

Mavefunt

. l. 46.

6 1 Umn ſbbir⸗
Mo ett
in ex
Keponget il

lnte
.
lat e.

Dumn,
n.
N
Näcin
um

LPnmn.

en gt.

)
.

6

.

5
ent niſ

Cttg porer.

4
OInnes .

er Unmer.

aſodn hen
Mihl an
Dacunmcr.
COINOcaHI,
nt. Nnen,
ntur, In 1
ratæ domm
Neeſem
non Eeek 1
n mod
OcorcuN
lem, cnmie
et ſolumun.
On evadttets
hter ſe l
ſunt. Anln
regman Ute

ges,
ſtes elcnun
Grennns, El
bi Dnsk
e ek. Vuu’
un in n/

.

Stromatum, Lib. VI.

nabunt, ut regnare cœperint. Saül regnare

Invidis ut re (Periit. Se
inter «- neſciebat ſine Samuele, ui initio principatus.
quslet. Brevi non nodò ægrè eum audivit, ſed etiam

audacler ſprevit. Utinam in Ohriſti Difcipu-
los & Evangeli Eccleſiæque Miniſtros is quo-
que livor non irrumpat. Cùm primum urbes
invadunt, nemo comtmilitoni invidet. Regnat
unuiquiſque in ſolio ſuo. At ubi exceſſerint
portartun introitum, tædet interdum ſocium
juxta ſe conregnare. Ita aliquando, duùm u-
nuſquiſque alterum regnare non patitur, nul-
lus regnat, cùm prius nullus non regnaret. Et
venient, & ponent unuſquiſque ſolium ſeuem in
introitu portarum Jeruſalem, & ſuper omnes
muros ejus in circuitu, E& ſuper univerias Ar-
priucipiis bes Juda. Vitia non irruunt, ſed intrant nec
ebfandi., ſtatim ad regiam, aut ad forum progrediun-
tur, ſed reſiſtunt in veſtibulis. Cave tamen;
& noli ſecurus ſtertere, ſi vel in januis con-
ſtitere. Regnant enim, ſi vel oſtium attingunt.
Modeſtia Nonne audis in introitu portarum ſolia inimi-
exterior. corum collocata? Venient, & ponent unuſqtiſ-
que ſolium ſuum in introitu portarum Jeruſalem.
In introitu tantuàm ſunt portarum, ſed jam in
Wiria pal- ſolio reſident. Porrô nota calliditatem. In ja-
liata. nuis ſolium locant, non lanienam exercent.
Jus dicunt, non jura rumpunt. Videtur in-
greſſus vitiorum pacificus, regunt, non ma-
Ctant. Quid, quod hoſtes hi portas tantum
& muros in circuitu occupant, mihil de inva-
denda urbe ſoliciti? Nimirum ſi exteriora
urbis in poteſtate ſunt hoſtis, tota urbs cap-
Regum & tiv eſt. Illud quoque omitti non debet „quòd,
Saserior; Captâ Jerulalem, reliquæ urbes Juda in ler-
ſeandalz. Vitutem redactæ feruntur. Enimvero „ ubi
Principes aut Prælati ſub jugum miſſi ſunt .
evanuit libertas ſubjectorum. Sic etiam in ho-
mine ſi cor elangueat, cæteræ animæ poten-
tiæ ſenſuſque omnes periere.

Parva in
malo.

Cordis
sura.

Et loquar judicia mea ocum cis ſuper om-
nem malitiam orum, qui detelique-
runt me, & libavtrunt Düs alienis,
O adoraverunt opus manuum ſua-
rum. C. I. 16.

Elecig Num Aulam ſubire debeo? Subi. At, in-

Kais. quit, Deo & Pietati non omninòô vacare li-
De 1 cebit. Deum ex parte deſeram, ſi adhæſero
Aun i⸗

n r d. homim. Reſpondet illicò Anguis: Nequaquam
i,“ deſeres Deum. Quòd ſi orare tandin non po-
militis, teris, non ideò tamen hominibus plùs deferes,
de merca- quàm Deo. Et Deus deſeri poteſt, & ab ido-
o7a, Ge lolatria licet abſtinere. Nec orabis, nec lita-
St 1 2. bis. Neque Deum, neque homines adorabis.
Prineipii, Wedi tutiſſimus ibis vid, nec aris affixus nec
okſtandz. infixus throno. O Confilhiarium! O Delphico
Parva in ſanctius oraculum! Scilicet. Si divina deſeres,
mal. non ideò humanis inhærebis. Audi non me,
Beeleha- ſed Deum. Dereliquerunt me, & libaverint
Raiit Diis alienis »& adoraverunt opus manuum ua-
in aula, Tum. Quid reſpondes? Si Deus deſeritur, li-
Caræ ſu. batur Diis, nec ibi præceps animus, poſtquam
H ruere cœpit, conſiſtit, proruit ad adoratio-
uiten nem. Primô ergo implicatus animus Deo va-
Ccare non poteſt. Tùm, Aulæ morem ſecutu-
rus, Idolis litat, ſed exteriori tantùm cultu.
Duobus digitulis thus injicit in focos. Aſſidet,
gratulatur, inclinatur: cervix flectitur, non
Animnus. Ad extremum adorat, cor;, caput,
mentémque demitit, & totis præcordiis ve-

1377

neratur, non regnantem duntaxat, ſed opus
manuum ſuarum ⸗ eum quoque, quem ipſe
fortè ad Principem introduxit, à quo timet,
ne proturbetur ex aula. Scelus eſt, Deum de-
reliquifle. Flagitium eſt, exteriori cultu Ido-
lis litaſſe. Dedecus, & ſacrilegium eſt, opus
adorafle manuum ſuarum. Qui litat, non a-
dorat interdum. Corpore enim invitus ſacrifi-
cat. Qui verô adorat, cum cervice cor flectit
ſimnlachro. In Hebrao: Dereliquerunt me, &
ſacrifioaverunt Diis alienis, & inecurvaverunt
ſe operibus manuum ſuarum. Viden' quò pro-
ruat Animus, ſi ſemel à Deo defecerit? No-
ta, deſerto Deo, non ſolùm delubra ſubit,
neque ſolum aras ſpectat, neque aſſidet tan-
tùm iacrificiis; ſed ſacrificat. Neque verôò uni
tantum litat, ſed pluribus: hoc eſt, non illi
ſoli ſervies, cui ſervis, ſed omnibus ſervien-
dum, imòô ſacrificandum erit. Hi verô, qui-
bus litaveris, Dii fortè erunt, ſed aliem. COm-
nibus proderunt, Te excepto, qui, præ om-
nibus & ſupra omnes, eis litas. Verum feren-
da eſſet Aulæ contumelia, ſi Deos alienos &
falſos thure tantùm, non verô corde colere-
mus. Procumbendum eſt ante opus manuum
noſtrarum. Is, quem tu induxiſti in palatium;
excreſcet: qui poſt te, & per te venit, ma-
jor te fiet. Tu verò, qui paulòô ante non ado-
rabas, ſed tantum litabas eis, demeritus for-
tunam conſervi, toto ilk animo proſternéris.
Nimirum faber quoque, qui Jovem fingit,
lapidem tundit, retunditque: huc illucque in-
vertit. Ut veròô in fanum intulerit ſimulachrüu, Aulici
adoret neceſſe eſt ſaxum, quod tunſionibus ver- miſeri.
tit in ſtatuam. O probrum! Lapidi provolve- Aulici in.
ris quem malleo Deum effinxiſti. Stolidus ille grati.
erat, rerumque ignarus. Injurüs, verbis, ver-
beribuſque quoque dedolaſti. Evaſit ſtatua. O Aulicis
te miſerum! Lapis ſtatuetur in aris, & Tu Rex aon
ante opus manuum tuarum procumbes. Qui ſemper fi-
dereliquerunt me, & libaverunt Diis alienis, dat.
& adoreverunt opus manuum ſunrum. Noli Confiden-
Aulicis fidere. Dereliquere Deum? Qui Deum tia in ho-
deſeruit, facilé quoque Deos deſeret. At mi- minibus.
hi ſacrificat. Colit me. Coht, ſed non amat.
Litat, ſed non credit. Alienus illi Deus es, e-
tiam cùm cædit hofſtias. Et libaverunt Diis
alienis. Etiamii ſalutet, revereatur, aſſideat:
aliquid addo, etiamſi incendat thymiama,
Idolum te putat, non Deum. Alienus illi es, principiis
quanquam à te ille abalienari poſſit. Dereli- olſtandi.
querunt me, & libaverunt Diis alienis, & a-
doraverunt opus manuum ſuarum. Nota pro- Parva in
greſſum ad ſcelera. Deſeritur primum Deus: malo.
tùm Diis litatur alienis; architecti deinde e-
vadimus Idolorum & cultores. Cùm deſerue-
ris Deum, non illicò aſciſces alios in Deos,
ſed litabis tantm Dus alienis: Verùm brevi
tuis ipſe manibus Deos finges, eôſque ado-
rabis. Et adoraverunt opus manuum ſuarum. Et,
ne forté putares id propter excellentiam ope-
ris a te extortum, audi in Hebræo, quo mo-
do ſonet: Et incurvaverunt ſe operibus ma-
nuum ſuarum. Operibus. Omnibus omninò li-
tabis oper bus tuis. Nec litabis ſolum;, ſed
incurvabere. Cum autem dicit; operibus, ſi- Cenßlis.
gniſicat non ſolum Diis, ſed etiam viliſſimis ,i: mpii,
quibuſque rebus cultum à te exhibendum. Non Politi-
Jovem ſolum, aut ſolam Lunam, ſed etiam ei.
Simium & Feles adorabis. Libaverunt Diis a- Librorum
lienis, & adoraverunit opus manuum ſuarum. . e
Plus eſt adorare, quaàm libare. Adoratio enim odo in-
I1 1 3 corde ſeratur.

Principii:

obſtandu.

Lectio
profana.

Jon. 4. 9.

78

corde exhibetur, libatio manu perficitur. Hæc
hircorum ſanguine, illa mentis exiſtimatione

ſacrificat. Et libatio quidem inchoatio, &

quaſi quædam prælibatio ſacrificii eſt. Ergo
cùm Diss alienis i, qui à Deo receſſerant,
vix libarent, quid præſtitum eſt? Effecerunt,
ut ſtolidi transfugæ ſuiſimmet manibus Idola con-
ficerent, & illicò impetrarunt cordis adoratio-
nem. Qui Idolis alienis vix libarant, proſter-
nuntur idolis ſuis. Et incurvaverunt
bus manuum ſuarum. Lege, inquit, & lauda
Ovidium inſanientem, inter Amoris illece-
Pras. Lege Idyllia, & impuriſſimos toros Poë-
tarum Italicè furentium. Vix oculos conjicit,
ne videatur nimis durus, & librum plicat.
Non ſapit inſania Scriptoris. Quid agunt im-
piiſſimi ſcelerum duces? Iſte, inquiunt, vix
libat Diis alienis. Suis forſitan proſternetur.
Eia, inquiunt, Tu quare non ſcribis carmi-
na, qui polles ingenio? Miſellus, ne videatur
minus ſapere, deſipere incipit. Scribit carmi-
na, recitat, camit. Quique cum ſtomacho in
alienis codicibus comas, fucos, papillas, ocu-
loſque Nymphaſque legebat; nugas & ſaniem
in ſuis tranſcriptas libris non legit ſolùm, ſed
inter citharæ lenocinia cantillandas curat. Ver-
bo, Operi mamuum ſuarum proſternitur, qui
Dis aliemis infracto corde vix manum admo-
vebat libaturus. Et incurvaverunt ſe operibus
manuum ſuarum. Et quidem aliena carmina
impura quidem ſunt, ſed lepidiſſima: Dii ſunt,
etſi aliem à divinitate. Noſtri veròô verſiculi,
ſine nomine ſunt rudimentum. Opera manuu.
Nihilo minus operibus noſtris ſternimur, Diis
alienis libamus. Quod verò de uno vitiorum
genere dixi, dictum puta de omni. Faſtidit
ille villarum luxum. Vix rogatus, eas digna-
tur reſpectu. Dementatus à ſuis, areolam coë-
mit, colit, comitque. Quid plura? qui Lu-
culli delicias, poſt preces & tempora; curſim
luſtrabat, contra mentem, ore tenus, amoœ-
nitatem plantarum commendans: ruſculi ſui
colonus, inquilinus, & cuſtos ſit. Totam con-
ſumit ætatem in excolenda hedera, & oleri-
bus conſerendis, qui Pompejanas platanos;,
plantaſque & Perſide avectas cum nauſea intue-
batur. Taciti execranda dogmata alius execra-
tur. Quo modo in foveam impelletur? Curant,
ut ipſe prælectione fortuitâ aliquid Tacito non
abſimile effundat. Confeſtim miſer alieni abor-
tus parens eflectus lactat, fovétque monſtra
ſuo in ſinu, quæ ex alieno ubere pendentia
non amabat. Nec Abraham Iſmaëlem è& domo
pellere potuit, qui fortè meliores Iſmaêle ab-
legandos in exilium ſuaſerat. Nimirum ſi filius
eſt, licèt Iſinaél, Abrahæ charus eſt. Quid,
quod Eſaü, à Domino reprobatus, dignus
viſus eſt Iſaaco benedictione, poſt divendita
primogenita? Jonas quot aſpexit Principum
viridaria, & deſpexit? Cucurbitam veròô,
quam juxta ſe creviſſe ſenſerat, exarere ità
ægrè tulit, ut mortem peteret. Planè Diis a-
lienis vix libamus, Operibus manuum noſtra-
rum proruimus. .

Tu ergo accinge lumbos tuos, & ſurge,
lLoquere ad eos omnia, quæ ego
præciνο tibi. Ne formides aà facie eo;
rum: Nec enim nmere te faciam vul-
tum eorum. C. 1. 17.

ſe operi-

Oliva

Talenta
Verioræ
PDevotio,

Quatuor futuro Prophetæ imperantur, ut
ſe accingat, ut ſurgat, ut loquatur, ut non
formidet. Inter hæc primas obtinet lumborum Zes
. . . . . lus.
præcinctio. At ubi eſt librorum coacervatio, & Moni-
acuminum conquiſitio, ubi ſcientiæ poſſeſſio, ca:io.
ubi laterum firmitas, ubi vocis, ubi delicia- Concio-
rum cura? Ita-ne? Concionaturum Prophe- vatorem
tam non monet, ut vocem exerceat, ut me- 7o* beien.
moriam excolat, ut pectus dilatet, ut firmet Ala
latera, ut ab inclementiori ſe cœlo tueatur, catio fa-
ut equitaturus ſupellectilis tantum paret, quan-eir.
tum nimis eſſet Toparchæ. O nos miſeros! Mortiß-
Multis Oratorem facimus. Porrò unum eſt toa
. odium.
neceſſarium. Hoc unum verò, quod ſolum eſt &ναN.
neceſſarium, ſolum omittitur, cætera exqui- zaroris
ſitiſſimè comparantur. Nam quamvis Concio- veri ex-
natores ferè omnes, & apoſtolicè perorantes beditio
penitus omnes ſuos ſeveriſſimè & lumbos cin- Gnge.
. . 1· ⸗ Loncio-
gant & ſenſus torqueant, abſtinentià, cilicio, atoraz
vigiliis: vanè tamen „ & floridè, ne dicam delicit.
hiſtrionicè garrientis ubi renes ſuccincti? Adi
eum, intuere menſas, patinas ſcrutare, &
vide, qui cinerem tanquam panem aliis ap-
ponit, quo ipſe cinere ſaturetur? Utinam Co-
turnices non eſuriat: Utinam non faſticdhat.
Tu ergo accinge lumbos tios, & ſurge, & lo-
quere! Quam facile Propheta inſtruitur! Suc-
cingatur, ſurgat, loquatur. Satis eloquens es,
ſi ſatis ſuccinctus es. Nunc ſtomachus ſtringi-
tur, non lumbi ſuccinguntur. Mortificationis Moriß-
ne nomen quidem ſonat in cubilibus falsè Pro- catiasir
phetantium. In Chriſto clamat vulnus, inquit amor.
Bernardus. In Chriſti Pſeudo-prophetis pati- Serm.61.
næ ſonant. Quæſo lumbos accingamus, & tunc in Cam.
Prophetæ futuri ſumus. Oremus, & perora-
bimus. Succinctis lumbis ſurgendum eſt: hoc
eſt, opus ſtrenuè aggrediendum: Surge: hoc
eſt, deſere quæcnque te jacere cogunt. Re-
linque tuorum curam, amorem tui, rerum
tuarum ſtudium, alienarum rumores neglige,
uni te dede verbo. Sanè aliqui lumbos præ-
cingunt, nec tamen ſurgunt. Corpus oderunt,
ſed carnem & ſanguinem amant. Oderunt ſe,
diligunt ſuos. Ipſi panno conteguntur, ſed
ſuos tegi ſerico cupiunt. Caſam incolunt, & Paremtum
Baſilicas affinibus architectantur. Verbo; ſan- oblivio is
guinem emittunt & corpore, carnem disjun- d
gunt ab oſſibus: ſed carnem & ſanguinem in
corde retinent: cúmque ſe perdant; depere-
unt ſuos. Perrarò id monſtri viſitur. Ità. At- Renova-
tamen interdum Chimæra viſitur, & ſpectrum i* vi16,
ſpectatur, ſanguinis tam prodigum, quàm re-
tinens, ſui oſor, ſuorum tutor. Surge, ſi
lumbos accinxiſti. Relinque locum ubi jacere
cogebaris. Ridet alioquin Deus cilicium quo
cingeris, ſi ſtare neſcias, ſi furgere non va-
leas, ſi non expediris ab iis, quibus implica-
Pare. Porrò, cuùm lumbos ſuccinxeris, & ſur-
rexeris, loquendum eſt. Nonnulli ſe ſuéſque
deſerunt. Surrexerunt hi ſanè, & ſuccincti ſunt,
ſed loqui non dignantur. Sibi vacant, anima- Zelasc-
rum ſalutem non magni faciunt. Loquantur aimats.
quicunque & lumbos præcinxere, & ſurre-
gerunt humo. Qui verò & præcinxere lum-
bos, & ſurrexerunt, & loquuntur, reſtat, ut
degenerem exuant verecundiam. Ne formides
à facie eorum. Qui ſtatim lumbos ſtringimus,

vita mi⸗

Concio-

. .—e 1: . nul
qui non difficillime ſurgimus, qui incunctan- cnn
ter loquimur, vix, & ne vix quidem, formi- „aur.

dinem abjicimus. Facilius ſanguinem emitti-
mus, quaàm ſermonem. Fortiter nos cædimus,
meticulosè coram aliis loquimur. Loquimur

Deo

Humani

timoris

ane

ROaälck.

, Ne
Udonwi
Wonmne
Aat 6 4

ehar i
ohen,
9 N e. d
U U
. Uki,n
deturi
Nmlent
WI d
Eetn alli⸗
ni CNn.
e ennenit
til, din,
e, Ne deng
Ncinch! A
ſerutne, 1
Hen Ti
Utinam
non klſic.
ige e
Eratur! d
s odtene,
Morufonen
libus kie he:
Vulns imi⸗
Prophens Ei
garnus Ktt
s, & felt⸗
endumek n
m: IAgel
le ngll
emn tul, Ian
Onotes vgl,
gui lunbuft
Corpigoden,
ant. OGelut;
contegunmm 4
ſam imola, Ni
(alben n,
n & Engin!
etcdall) g
gllun l
itur, Alen
rochgan, n
undl N
e locum i
Dens dlen .
lungere unn
is, Cbn 6
ſoccluel,, 6
Novl ei⸗
e, ſwine
FGibi acalt,
ſaciuct.
enele, d
& Feum
S
* e
lunbe lin 7
, u⸗
uidan 9
lnguiee
tter 10 3
wimun. 1

Cincio li. Deo intrepidi, ſi verò alloquamur homines,
Sera. totis artubus intremiſcimus. Convertimini ad
Jel. 2 me in toto corde veſtro. Convertatur etiam acd
ze rm. 2. ipfum, inquit S. Bernardus, Timor tuus, ess
in cap. Perverſus eſt timor omnis, quo etae aliguia
jejuani. præter eum, aut non Propter eum. ANe Jormi-
des d favie eovum Nec enim timere té faciam
Grati, vultum eorum. Nota: Ne formides, non enim
cooperan- permittam te timere. Domine, ſi eum non
dew. pertnittes timere, quid illum hortaris, ut non
Romine, meat? Si non timere ſinas, procul dubio non
timebit. Patet hinc, foderandam eſſe arbitrii
. libertatem cum liberalitate gratiæ. Non ſinam
te timere, ſed Tu ne time. Volo Te robora-
re, ſed Tu languere noli: ego arma præbe-
Po, Tu eis utere. Ego tecum pugnabo, ſed
& Tu mecum pugna. Septuaginta aliquid ad-
dunt, quod omitti non poteſt. Ne timeas 4 Na-
cie ebrum, neque exterrearis coram eis: Quia
tecum ſum, ut liberem te, dicit Dominus. Pla-
nè ſuadere poteſt conſtantiam, qui non ſolùm
hortatur, ut non timeas, ſed & affuturum ſe
ſpondet, ut liberet te. Liceat, quæſo, mihi
Jerem. I. ad imitium veriiculi ſemel recurrere. ITu ergo
accinge lumbos tiuos, & ſurge, & loquere ad

17. .
Eaa, ebs. Audin'? Sanctrficatus in utero Propheta;,
ſpedto. & extra uterum ſanctus, adhuc tamen lum-

bos præcingere jubetur: & tunc quoque mu-
niri debet contra carnis illecebras, cùm eradi-
Caßitatis caturus vitia incipit prophetare. Mirum ſanè
cura. utrumque eſt, & quod ſancétificatus, & quèd

Tentatio Prophétaturus ſuccingi debeat. Eſto, arman-

omnes in- dus ſit ſanctificandus in utero: eo certé tem-

vadit. pore exarmari poteſt, quo in vitia prophetan-
do invehitur. Falleris: tunc quoque obarma-
Laratia ri debet. A libidine nec tuti ſumus;, cùmn in
Msiſetit. Iibidinem declamamus. Novit ipſa diligere ini-
micos ſuos: novit divertere apud eum; à quo
Cireum. ex hommnum hofpitio expellitur. Etiam, dum
ſpetctioze lingila contra illam perorat, exorat interdum
seſeria ab Oratoris corde, quod cupit. Quanta ceci-
erfedi, nerat David contra libidinem? brevi tamen
manus illi, oculéſque & cor dedidit. Tu ergo
accinge lumbos tuos. Si Jeremias Cordis cuſto-
Luc. 12. did indiget: Si Apoſtolis dicitur: Sint lumbi
35 voeſtri præcincti: Quis noſtrum excubias in ſuo
De Caſti. pectore locare negliget? Ad Jobum quoque

dete vOX Domini prima eſt, ut pudicitiam ſuam
randa, e- 1. 8 1
tiam Ke. tueatur. Reſpondens autem Dominus Jo de tur-

ligioß mo. bine dixit: Quis eſt iſte involvens ſententias ſer-
nédi ſant. monibus imperitis? Accinge ſicut vir lumb-s
Job. 3 8. 0. interrogabo te, & reſponde mihi. Quis eſt
Iaseri, iſte, ad Heliu refertur, ſi Gregorio eredimus,
emne, ſe qui quartus acceſſerat reprehenſor, poſt tres
re perten. dmicos. Ejus confutatis ſententiis à Deo; ſer-
tast, mo ad B. Jobum convertitur, & dicitur ei.
dr . Accinge ſicut vir lumbos tuos. Hæc prima vOX
pri, e. Dei fuit ad virum ſanctum: qui licèt vulneri-
ceſſaria bus vermibuſque obſitus jaceret in ſtercore,
emnibus. ærumnarum penè omnium ſentina, adhuc ta-
men admonetur, ut à libidine ſe defendat,
non ſolum in fimo, luctu, orbitate, inerepa-
tionibus, & vulnere jacens, ſed, quod pluris
his omnibus eſt, Dei colloquio fruiturus. O

aner⸗ portenta! Job vir juſtus, ſimplex, ac timens
la aa⸗ Deum non ſolùm poſt ſacrificia, ſed etiam
poſt vulnera, lumborum præcinctione armari
debet contra luxuriam, & quidem eo tempo-
§. Job. re, quo ad Dei colloquium evocabatur. Quôd-

que admirationem auget, non lenis Dominus,
ſed terribilis, neque inter lilia, ſed è turbine
ſanctum virum alloquebatur. Reſpondens autem

Stromatum, Lib. VI.

Dominus Job de turbine dixit. Addendum eſt
aliquid, quod admirationem augeat: non mo-
dò ſanctus, vulneratus, tentatus ab uxore»
orbatus filiis, increpitus ab amicis, irriſus ab
Heliu adoleſcentulo imberbi & perfrictæ fron-
tis, ſed à Deo, & quidem de tuürbine inter-
rogatus: & ne putares Jobum tantummodò
auditurum loquentem Deum, ideôque mente
fortè divagaturum, interrogatur Deo reſpon-
ſurus de quæſtionibus difficillimis; ut puta de
fundamentis orbis terrarum, de lucis itinere;,
de prædeſtinationis menſuris. Nihilo minus
monetur, ut lumbos coërceat. Quid dicimus
ad hæc nos, qui nati ſumus toti in peccatis;
& poſt ortum viximus, imò in criminibus diu
mortui jacuimus, & fortè jacemus? Num Tu
Jobo ſanctior es? num ærumnoſior? num ſub-
limiùs quàm ad Dei colloquium erectus? num
minus otioſus, magiſve implicitus, quam is
qui reſponſurus Deum audit, & turbines in-
tuetur quibus terreatur, & quæſtionibus pre-
mitur, quibus vix Angeli ſunt pares? Vereor
ſanè, ne lapſus noſtros ignoremus, etiam cùm
ruimus. Nihil ſentio. Si non ſentis, ſenties:
adhuc time. Timet Job, atque ſuccingitur.
Timet Jeremias, atque præcingitur: & Tu
non times * Tu quis es, ut præferri debeas
ſanctis & ſanctificatis Prophetis, qui ſuccin-
guntur etiam cùm declamaturi ſunt contra ſce-
lera; & vel Deo reſponſuri ſunt eé turbine eos
interroganti? Accinge ſicut Vir lumbos tuos. fob. 3 8]
Vir es, quamvis vulneratus ſis. Ideò ſi ſecu- 3.
rum te facit vulnus, timere te doceat caro. nnstg
Tam miſer es, quam vir: utrique muneri fa- anir
Ccito ſatis. Liceat quoque hic curſun illud ad- miriat.
notare. Poſi certamina fortiter obita, poſt o-
racula ſapienter fuſa, hæc prima ad Jobum iles a-
† nmarum
vox Dei eſt. Ubi gratulationmes? ubi verba ſerius.
blandientis? Aut ſolari debebat vulheratunm:
aut ei de geſtis dictiſque fortiter gratulari. Ni- ste⸗ g
hil horum Deus præſtat. Inſtruit militem ſun, & Fiuzi.
non palpat. Armat, non ſolatur. Quid egerit;, fer.
non attendit; tantùm curat ut ſtrenuè in po- Lakitas
ſterum ſe gerat. Cumque calamitatibus valla- nin
tum beatum Virum magis contra impatien- s„vla.-
tiam munire debuerit, quam contra luxuriem: tioni per⸗
quid enim à hbidine metuat inter vermes * neceſſa-

quid non metuat ab impatientia in ſtercore, vin.
inter vulnera carnis, & cordis verbera? Ni- Caſtitss
Virtuum

hilo minus militis ſui tantum lumbos commu- „niun
nit. Vel quòd, ſi Caſtitate polleat, nullis ſit parens.
virtutibus cariturus, quæ abeſſe non ſolent à Tentatio-
Pudicitia:; Vel quèòd præ omnibus Pudicitia "e“pellit⸗
necefſaria illi ſit, qui ad Dei audienda conſi- Ii
lia accitur. Hæc caleme ſtylo profuſa ſint. Re- iuetur.
deamus ad Jeremiam, qui concionaturus de
tuenda Caſtitate monetur: uti Jobus Dei al- „edgioc,is
loquio ſublimandus, itidem de præcingendis mtiora à
lumbis admonetur. Nimirum ſplendidiora mu- Luxuria.
nia, cum ſuperbiam lactent, Pudicitiam ſuc- CQalktitas
cutiunt. Et facilè Caſtitas periclitatur, ubi perielita-
. . . tur inter
Mens vel Contemplationis celſitudine, vel eligionis
Prædicationis elevatione tumet. Iumor & Pu- munera
dor rarò fœderantur. Non ſolus venter, cuùm ſplendi-
tumet, profligatam indicat pudicitiam: ſed dieta.
mentis quoque tumor exulantis pudoris indi- S
cium eſt. Virgines fatuas plures numero in E- Si, ecef
vangelio. Superbas Virgines nutquam lego. ſaria.
Non enim Virgines forent, ſi tumerent. De- Zelus a-
nique quæ Virginum Regina eſt, ancilla quo- vimnerunm
que eſt præ ſpiritus demiſſione. Vel certè Je- e,= ,,
remias concionaturus lumbos ſuccingere jube- zitasi=
tur;, casra.,

Tælenta

380

Vox exès. tur, quòd una Pudicitia Concionatori & ma-

ark,. gis neceflaria, & honeſtior ſit. Delicatum e-
oncio 1 .
mim, vagum, garrulum, v ra-
zsor juret S gum, 8 um;, voluptarium;, ira

Caßſtitatd. cundum audire non refugimus: ſi tamen pu-
Mortif dicus ſit. Vel certè lumbos ſuccingere jubetur
zatio per- Jeremias jam jam concionaturus, hoc eſt, Mor-
neceſſaria tificationmi ſeriò vacare: tùm quòd pœnitentiæ
Concio- ſudium rfarò forere ſoleat inter conciones:
estort. 2 .4. 5 .
tùm quòd nihil æquè Prophetarum famam
commendet populis, ut mortificatio corporis.
Iraſcere ſi libet, tume, garri: ſed gulam fræ-
na, ſed delicias averſare, & audieris. Nihil
tam demiratur vulgus in Propheta;, quam ab-
ſtinentiam. Joannes non manducans neque bi-
bens audiebatur vel à populis, quos vipera-
rum genimina appellabat. Ad eum nundina-
tores, ad eum publicam, ad eum Scribæ con-
fluebant; ad eum, quod miraculò proximum
eſt, accedebant & milites. Jejuna; & loque-
re. Pati & prophetare unum eſt.

Ego quippe dedi te hodie in civitatem
munitam, & in ocolumnam ſerream,
G& in mutum æreum ſuper omnem
terram, Regibus Juda; Principibus
ejus, & Sacerdotibus, & populo ter-
ræ. Et bellabunt adverſum te, &
non prævalebunt: quia ego tecum ſum,
ait dominus, ut liberem te. C. I. 19.
Se de. Libet quærere, cur primò Civitas, deinde
li homi- columna; tùm verò murus Propheta nuncu-
num in- petur. Crevit, mii fallor, Prophetæ ſanctitas
nitatur. nominum varietate. Civitas enim populis ple-

Tyro pau- . .
Hõ na eſt. Columna vix ſtatuam magni Principis

diendus. ſuſtinet. Murus tantum arcet & impetitur.

FINIS LIBRI SEXTI STROMATUM.

Oliva

Pugnaturum contra impios Jeremiam Domi- Zelas a.

nus non illicò ab homimbus abducit; ſed pri- via —u
mòô quidem urbem eum munitam eſſe pati- rote do.
tur, quam armati milites cuſtodiunt. Sinit Pigrar.
eum initio prædicationis fulciri Juſterum po- Concioli-
tentiâ. Deinde in columnam vertit, vix ſi= bera.
mulachro magni Viri ſpectabilem. Demum e- Severitas
xuit illum ommi omninô præſidio, inſtar mu- in ma-
ri ærei opponit eum Principibus, Sacerdo- guates.
tibus & populo terræ; ut omnes frænet à ſce-
lere. Porrò nota, quomodo omnes omninè Perſecutis
reprehendi debeant & quidem illi primeé, qui knui;
primi ſunt, atque primarä. Reges, Princi- Deu; *
pes, Sacerdotes, & demum populi feriendi. iſeuſi.
Obſerva nobiſcum adfuturum Deum, non ut GOratie ne
non oppugnemur, ſed ne expugnemur. Bel- eeſſitas.
labunt, ſed non prævalebunt. Rurſus divinæ
gratiæ neceſſitatem deprehende. Propheta, li-
cêt, Civitas munita, columna ferrea, & &-
neus murus ſit, oppugnatur, & expugnare-
tur, niſi Deus illi adeſſet, ut eum liberaret.
Non prævalebunt. Non quia murus es, aut
columna; aut urbs: ſed Quia ege tecum Iſum, Matthe
ait Dominus, ut liberem te. Petrus jam au- 16. 18.
dierat: Tu es Petrus, & ſuper hanc petram Humili-
ædificabo Eccleſiam meam. Audierat: Beatus wsiuher.
es Nimon Bar-jona: Cùm nos ab eo audivi- Rre.
mus : Won novi hominem, quem dicis. Ecce Matt. 26,
columna firmißima, inquit Sanctus Auguſti- §. emi
nus, ad unius auræ impul em tota contremuit. Zegatio.
Noli ergo de Te fidere, quanquam columna Tracét in
ſis. Et hæc labat, niſi Dominus ſupponat ma- “
num ſuam. Et ideò fortè cecidit Petrus, quia Cogniri
ſe ſtaturum credidit. Etſi omnes ſeandaliati tgi, 7
Jfuerint in te, ego nunquam ſcandalizabor. .
Ita eſt. Non ſcandalizaberis, ſed ſcandaliza- Matth.
bis. 26. 335

A anut omne

ammn. Itau

INDEX

lei e
Nnnn
nun e,
erle
net ale.
8 OmmnnnN

Im, o
demm. N
lu dnne
iohkeu,l.
AIe, Ke.
unun⸗
n lbernt
Unn e,
teumn ing
ns n
ane erra
lent: Dear
eo ddn
n Cien Nin
1lns Aete
tota lnnut
Ovam nmn
Slunſontme

nies .
elegr.

a Ad.
. l

el Kandlr

N

dit hend du

LOCORUMSACRE
SCRIPTURM.

Quz in hoc primo Stromatum Tomo
paſſim leguntur.

E X GENES I.

XCAP. I. Germinet terra berbam
virentem, & facientem ſemen.

Tenebræ erant ſuper faciem abyſſi, &
ſpiritus Domini ferebatur ſuper
aquas. 189. & 207
Dominamini piſcibus maris. 132. & 255
Ecce dedi vobis omnem herbam, & univerſa ligna.
256
Ut ſint vobis in eſcam. 1e.
Fiat Lux. Et facta eſt Lux. 371
Ex CAp. II. Ex omni ligno Paradiſi comede. De li-
gno autem dcientiæ ne comedas. In quocunque enim
die comederis ex eo, morte morieris. 33. & 34
& 256. & 348
Ipſe eſt qui circuit omnem terram Hevilath, ubi
naſcitur auRmum. Et aurum terræ illius optimum eſt,
ibique invenitur bdellium, & lapis onychinus. 55

U operaretur, & cuſtodiret illum. 256
Ex CAr. III. Eritis ſicut Dii. Comedit, deditque
viro ſuo. 4
In uocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi
veſtri, & eritis ſicut Dii. 18

Vidit igitur Mulier, quod bonum eſſet lignum ad veſ-
cendum, & pulehrum oculis, aſpetctuque delecta-
bile: & tulit de fructu illius, & comedit; dedit-
due viro ſuo, qui comedit. Et aperti Jſunt oculi
amborum. I
Pracepit nobis Deus, ne comederemus, ne fortè mo-
riamur. Ibid. & 348
Eece Adam, quaſi unus ex nobis factus eſt. 85
Duper pectus tuum gradieris, & terram comedes cun-
Stis diebus vitæ tuæ. 1
Ejecitque Adam, & collocavit ante Paradiſum vo-
luptatis Cherubim, & flammeum gladium atque
verſatilem. 266
derpens decepit me, & comedi, & ait Dominus ad
lapemem Quia feciſti hoc, maledictus es inter
ommia animantia, terram comedes, & inimicitias
Ponam inter te, & mulierem. 5838
Timui, eò quéd nudus eſſem, & abſcondi me. 330
Nedusquanm morte moriemini. 348
Ethicæ Comment. Tom. IV.

pag. 87. & 28 5. & 30 5

Pulvis es, & in pulverem reverteris. 349
De fructu lignorum, quæ ſunt in Paradiſio, veſci-
mur. 35v1
Ex CAP. IV. Loitur qui invenerit me, occidet me.
2
Sed ſieh te erit appetitus tuus, & tu dominaberis illius.
Dixitque Cain ad Abel fratrem ſuum : Esredia-
mur foras. 49
Nunc igitur maledittus eris ſuper terram. Cum ote-
ratus fueris eam, non dabit tibi fructus ſaos. 50
Eoreſuſque Cai à facie Domini, habitavit Profugus
in terra ad Orientalem plagam Eden. 78
Quid feciſti? 313
Conlurrexit Cai adverſus fratrem ſuum Abel, &
interfecit eum. Et ait Dominus ad Cain: Ubi eſt
Abel, frater tuus 3 Nunc igitur maledittus eris
ſuper terram: Cum operatus fueris eam, non da-
bit tibi frutctus ſuos: vagus & prfugus eris ſuper
terram. 107. & 108. & 336
Dixitque Dominus ad eum: Quaie iratus es? Et
cur concidit facies tua? Nönne, ſi hené egeris, re-
cipies: ſin autem male, ſtatim in foribus peccatum
aderit. 49. & 92. & 333
Nunc igitur maledictus eris ſicper terram : qua Juſ-
cepit ſanguinem fratris tui. 50
Et nomen fratris eſus Jubal: ipſe fuit pater canen-
tium citharâ, & organo. 253
Ex CA P. VI. Tabtus dolore cordis intrinſecus. De-
lebo, inquit, hominem quem creavi. 295
Videns Deus, quòd multa malitia hominum eſſet in
terra, & cuncéta cogitatio cordis intenta eſſet ad
malum, omni tempore. 2
Videntes ſilii Dei fllias hominum, quèd eſſent pul-
chræ, acceperunt ſibi uxores ex omnibus quas ele-
gerant. Dixitque Deus : non permanebit ſpiritus
meus in homine in æternum, quia caro eſt. Ibid.
&& ÜJ299
Ex CAP. VII. Et clauſit eum Dominus deforis. 81
Ex CA P. VIII. Odoratus eſt Dominus odorem ſua-
vitatis. 166
Edificavit autem Nos altare Domino; & tollens de
cunctis pecoribus & volucribus mundis, obtulit bo-
locauſta ſuper altare. Odoratüſque eft Dominus

odorem ſuavitatis. 171
K k Ex

Index Locorum

Ex CAP. IX. Non erunt ultra aquæ diluvii ad de-
lendum univerſam carnem: eritque Arcus meus in
nubibus.

Iuis. . 30. & 33
Bibeénſque vinum inebriatus eſt, & nudatus in taber-
naculo ſuo. 81
Arcum meum ponam in nubibus, & erit ſignum fœ-
deris inter me, & inter terram. 171
Creſcite & mualtiplicamini.
Benedictus Dominus Deus Jem, lit Chanaan ſervus
ejus. Dilatet Deus Japhet, & babitet in taberna-
culis Gem, ſitque Chanaan ſervus ejus. 302
Ex CAP. XII. Egredere de terra tua, & veni in
terram, quam monſtravero tibi. 128. & 356
Ex CAP. XIII. Aſcendit ergo Abram de Egypto.
rat autem dives valde in poſſeſione auri & ar-
genti. 15
Quz univerſa rigabatur, ſicut paradiſus Dei, & ſicut

Wgyptus venientibus in Seger. 72
Ex CAP. XIV. Quatuor Reges adversus quinque.
61
At verò Melchiſedech Rex Sdalem, proferens panem
& vinum, benedixit ei. 113

Levo manum meam ad Dominum Deum excelſum,
Poſſeſorem cœli & terræ, quod à filo ſubtegminis
uſque ad corrigiam caligæ „ non accipiam ex omni-
bus, quæ tua ſunt. 361
Ex CAP. XKV. Suſpice cœlum, & numera ſtellas,
ſi potes. 28
Cüumque dol occumberet ſopor irruit ſuper Abram.
In illo die pepigit Dominus fœdus cum Abram,
dicens Jemini tuo dabo terram hanc à fuvio E-
gypti uſque ad fuuvium magnum Euphratem. 43
Deſcenderuntque volucres ſuper cadavera, & abige-
bat eas Albram. Cum ergo occubuiſſet Sol, falcta
eſt caligo tenebroſa, & apparuit clibanus fumans,
& lampas ignis tranſiens imer diviſiones illas. 207
. & 260
Ex CAP. XVI. Videns quòd conceperit, deſpectui
me habet. Cui reſpondens Abram: Ecce, ait, an-
cilla tua in manu iuu eſt: utere el, ut libet. 21

& I18. & 332

Dixitque ei Angelus Domini- Revertere ad dominam

tuam, & humiliare Jſub manu illius. §§. & 64
. & 107
Vocavit nomen Domini, qui loquebatur ad eam Tu
Deus, qui vidiſti me. 6

Cüumque inveniſſet eum Angelus Domini in ſolitudine,
quæ eſt in via dur in deſerto, dixit ad illam:
Agar ancilla Sarai, unde venis, & qu Vadis

T. & 107
Quæ reſpondit, à facie Sarai Dominæ meæ ego fu-
gio. 78. & 107

Dixitque ei Angelus Domini : Revertere ad Domi-
nam tuam. MWultiplicans multiplicabo ſemen tuum.
93
Ex CAP. XVII. Ambula coram me, & eſto per-
Ffectus. Sara uxor tua pariet tibi filium, vocabij-
que nomen ejus Iaac. 124
Ego Dominus omnipotens: Ambula coram me, &
eſto perfectus. Daböque tibi, & ſemini tuo terram
Peregrinationis tuæ, omnem terram Cbhanaan in
poſſeſionem æternam. Ibid.
Ponam fœdus meum inter me & te: & multiplicabo
te vehementer nimis. Cecidit Abram pronus in fa-
ciem. Dixitque ei Deus. Ego ſum, & pactum meum
téclm. 300
uper Imasl quoque exaudivi te Ecce benedicam
ei, & augebo, & multiplicabo eum valde. Tulit
autem Abraham Iſmazl filium ſuum, & omnes
vernaculos domus ſuæ, & circumcidit carnem

pag. 28
Maledictus Chanaan, ſervus ſervorum erit fratribus

296

Præputii eorum ſtatim in ipſa die. 301
Ex CAP. XVIII. Loquar ad Dominum, cum ſim
Pulvis & cinis. 4
Quid ſi inventi fuerint ibi decem 2 Et dixit: Non
delebo propter decem. Ahiitque Dominus. 22
Deſcendam, & videbo, utrum clamorem opere com-
pleverint. 13

Habebit filium Sara uxor tua. Divxit autem Domi-

nus ad Abtaham. QOuare riſit Sara *Numquid
Deo quicquam eſt diftcile n 4. &

Num vere paritura ſum anus?

2
Teſtinavit Abraham in Tabernaculum ad Saram,

ce, & fac ſubcinericios panes. 94
Glamor Nodomorum, & Gomorrhæorum multiplicatus
Urum compleverint, an non eſt ita. Ihid.
Fag, ut locutus es, èòMGU 366
Revertens veniam ad te, tempore iſto vitâ comite

dixitque ei- Acceleta, tria ſata Rimilæ commiſ-

9

& habebit filium Sara uxor tua. 407
Ponam buccellam panis, & confortetur cor veſtrum.
266

Ex CAP. XIX. Veni inebriemus eum vino, dor-
miamuſque cum eo. A77. & 118
Quæſo, Domine mi, quia magnificaſti miſericordiam
tuam, ut ſalvares animam meam, nec poſſum in
monte ſalvari. Eſt civitas hbæc juxta, ad quam
poſum fugere, parva, & ſalvabor in ea. 118
Compulit illos, ut diverterent ad eum. Ingreſsiſcue
domum illius fecit convivium, & coxit azyma,
& comederunt. 267
Mané proficiſcemini in viam veſtram. Ibid.
Wolite malum hoc facere. Habeo duas filias, educam
eas ad vos, abutimini eis, dummodo viris i i⸗
nihil mali faciatis. 270
In monte ſalvum te fac.
Ex CAP. XX. Dixitque ad eum Deus: Er ego ſeio,
quod ſimplici corde feceris; & ideò cuſtodivi te,
ne peccares in me, & non dimiſi, ut tangeres
eam. 9
Ex CAP. XXI. Ejice ancillam hanc, & plium
ejus. 21. & 82. & 92. & 114. & 118. & 282
33
Tollens panem & utrem aquæ, impoſuit ſcapulæ ejus,
radiditque puerum, & dimiſit eam. 29. & 3 56
Vocavitque Angelus Dei Agar de Cælo, dicens:
Quid agis Agar * Woli timere : Tolle puerum:
duia in gentem magnam faciam eum. 29
Tene manum illius, quia in gentem magnam faciam
eum. 55
Quæ videns puteum aquæ, abiit, & implevit utrem.
76
Cui dixit Deus: Non tibi videatur aſperum ſuper
Puero, & ſuper ancilla tua omnia quæ dixerit ti-
bi dara, audi vocem ejus. 93. & 114
Nurrexit itaque Abraham mands, &y' tollens banem;,
& utrem aquæ, impoſuit ſcapulæ ejus, tradidit.
que puerum, & dimiſit eam. 94. & 114
Non enim erit bæres ſilius ancillæ cum ſtlio libere.
241
Ex CAP. XXII. Nunc cognovi, quòd timeas Deum.
32
Multiplicabo Nemen tuum, ſicut ſtellas cœli: Et be-
nedicentur in ſemine tuo omnes Gentes. 74. & 217
& 218. & 219. & 220

Quia feciſti hang rem, benedicam tibi. 74
Tentavit Deus Abraham, & dixit ad eum: Tolle
Klium tuum, quem diligis I.ſaac. 93

Arripuit gladium, ut immolaret filium ſuum. Et
ecce Angelus Domini de clo clamavit, dicens:
Non extendas manum tuam ſuper puerum. 94
& 222. & 282. g,
uis

el: 6 4
, Nel;

it
mi/i Um

1, G.
nlſliis /

Ein ſckiin en
leticki

n, d Quis ſecißti rem pangd, & non peperciſti Klio tuo uni- in titulum fundens oleum deſuper. 112
5 enito propter me, benedicam tibi : & poſidebit Angelos quoque Dei aſcendentes & deſcendentes pei
1a emen tuum portas inimicorum ſuorum. 112. & 165 eam. 20
Nin. Tolle plium tuum quem diligis, WHaac, & offer illum Terram in qua dormis, tibi dabo, & ſemini tuo. Ibid.
en n in holocauſtum. 128 Dilataberis ad Orientem & Occidentem, & Jepten-
Ibi offeres euimn in bholocauſtum ſuper unum montium, wrionem „ & Meridiem . & benedicentur in te, &
altn) quem monſtravero tibi. 222. & 357 in Nemine 1,10 cunétæ tribis terræ. 112
u1 Extendit manum ſuam, & arripuit gladium ut in- NDi dederit mihi panem ad veſeendum, erit mihi Do-
8 molaret fllium ſuum. r 282 minus in Deum. 182
Quia non peperciſti flio tuo unigenito propter me, Erit ſemen tuum ſicut pulvis terræ: dilataberis acd
n Il benedicam tibi, & multiplicabo ſemen tuum ſicut Orientem, & Occidentem, & Jeptentrionem &
. ſaln Hellas i:. G. benedicentur in ſemine tuo omnes Meridiem. . 350
1 terræ, quia obediſti voci mec. 304 Proficiſcere äd domum Bareel ehe, matris tuæ, &
nn mli Ex CAP. XXV. Fabtus eſt Eſau vir gnarus venan- accipe tibi inde uxorem de filiabus Laban. Ibid.
8 di, & homo S Jacob autem vir ſimplex ha- Ex CAP. NXIX. Profectus ergo Jacob, venit in ter-
R bitabat in tabernaculis. 38. & 82 ram Orientalem. 112
Collidebantur in utero ejus parvuli. 82 Et vidit puteum in agro, tres quoque greges ovium
r it e Qui primus egreſuts eſt , rufus erat. Protinus alter avcubantes juxta enum. Ibid.
. ogrediens plantam fratris tenebat manu. Ibid. Ex CA b. XKXX. Peperit quoque 2 elpha alterum.
ner Quc peperit ei Zamram;, & lecſan, G. Madan, & Dixitque Pia: hoc pro beatitudine mea. Proptereà
Madian, &. lIecſan quoque genuit daba & Da- appellavit eum Aler. 47
anti lau. 350 Dixitque Rachel: Da mihi bartem de mancragoris
Ex CAP. XXVI. devit autem Iſaac in terra illa, klii tui Ula reſpondit . Parumne tibi videtur ,
i G& invenit in ipſo anno centuplum. 50 quòcd Præripueris maritun mihi, niſi etiam Man-
an, eſ Doror mea eſt. iacjeoh Palaſi 229 Aragoras Plii mei iuleris Ibid.
Ne Froſpiciens Abimelech Rex Pa ſinorum per fene- Ex CAP. XKXI. Cur furatus es deos meos? Dera-
n fram, vidit eum jocantem cum Rebecca xore ſua. tantique omne tentorium, ait: Ne iraſcatstr do-
dan Et accerſito eo ait: Perſpicuum eſt, quòd uxor minus meus, quia coram te aſurgere nequeo. Sc
d enn ki tua ſit. Ibid. deluſa ſolicitudo quærentis eſt. 37

Sacræ Scripturæ.

1, Cuit

ren.

Cave, ne quidquam aſperé loquaris contra Jacob. 113
Die noäctuque æſtu urebar & gelit, Jugiebatquèe ſomnus
ab oculis meis. 253

Cimque periranſiſent dies plurimi Abimelech vidit
eum jocantem. Ibid.
Reputans, ne forté interficerent eum, propter illius

6 duuſiue pulchritudinem. Ibid. Immolatiſque victimis in monte, vocavit fratres ſuos
n . . . 1 „ . S S. —
dummnrtit Benedicentur in ſemine tuo omnes gentes terræ, eρ ut ederent panem. Qui, cum comediſſent, manſe-
ud obedierit Abrabam voci meæ. 304 runt ibi. Laban verò de noëte conſurgens, oſceulatis

Ex CAP. XXVII. Quis igitur ille eſt, qui dudum

captam venationem attulit mihi? benedixique ei,

eſt ſilios, & ſilias ſuas. 117

n Deu le Sed & pater veſter circumvenit me, & mutavit mer-

iled ke G& erit benedibtus. . 20 cedem meam decem vicibus. 120
1 diniſ u Venient dies luétus patris mei, & occidam Jacob fra- Niſi Deus Patris mei Abraham & timor Ilaac affuiſ-
. trem meum. 24. & 80. & 267 ſet mibhi, forſitan modò nudum me dimi ſiſſes. 284
lam ar, 6 Dominum tuum illum conſt tui, & omnes fratres ejus Valet manus mea tibi reddere malum, Sed Deus

eII4 Endt Jervituti illius lubjugavi. 38 Patris tui heri dixit mihi: Cave ne loquaris con-
4 ILrrugiit clamore magno. In pinguedine terræ, & in tra Jacob quidquam durius. Cur furatus es Deos
inpoited rore eœli erit benedictio tua. 80 meos 5 307

niſt em N Quis es tu, Fili mi? Dixitque Jucob: Ego ſum primo- Apud quemcunque inveneris Deos, necetur coram ra-

genitus tuns Eſaui. 102 tribus noſtris. Nerutare, quidquid tuorum apud me
nere: IM Comedi, benedixique ei, & erit benedictus. Ibid. inzeneris, aufer. 331
cian an. Fili mi, acquieſce conſiliis meis, & pergens ad gre- Ex CAP. NXNXXII. Poſtquam tranſoreſus eſt Pba-
nten ninu gem, affer mihi duos hædos, ut faciam ex eis eſ- nuel: ipſe claudicabat pede. 2
cas patri tuo quas cum intuleris, & comederit, Quam ob cauſam non comedunt nervum Filii Iſrazl,
it, bilei benedicat tibi priuſquam moriatur. 112 uſque in præſentem diem. 37
derviant tibi populi, & adorent te tribus: Eſto Do- Jacob autem abiit, in itinere, quod cæperat, fue-
ihun ⸗n minus fratrum tuorum, & incurventur ante te filii runtque ei obviam Angeli Dei. 116

maätris tucg.

. omnit l 5 . 112 Cüumque dormißet ibi noëte illa, leparavit de bhis,
1 S vino ſRahbilivi eum. 176 quæ habebat, munera Eau Fratri ſuo.. . Et cce
e; luß⸗ Pen l S Weka'teo 179 vir luctabatur cum eo 2ſque mane. . . LEt benedi-
4 ctl in 7 ibi Deus de rore cœli abundantiam Frumenti vit ei in eodem loco. Vocavitque J. acoh nomen
. vim. 26 loci illius Phanuel, dicens : Vidi D. im fa-

cie ad faciem: & ſalva ſabta eſt anima mea.

In pinguedine terræ, & in rore cœli deſuper erit be- 7
117. & 3 18

, CN , . . . .
milt nedictio tua : vives in gladio. 282

Mim Num unam tantuùm benedictionem habes, pater? 296 Deus Patris mei, erue me de manu fratris mei
win er Ncob eſt. 2160 Eſai, quia valde eum timeo. 120
lu A Cimque venatu aliquid apprehenderis, fac mihi inde In baculo meo tranſivi Jordanem iſtum: Et nunc oumn
n / . 1H. Pulmentum, ut comedam, & benedicat tibi anima duabus turmis regredior. 253
n tn E ec. 319 Et ecce vir luctabatur eum eo. Dixitque ad eum: Di-
81 XCAP. XXVIII. Tulit de lapidibus, & ſuppo- mitte me. Nequaquam Jacob appellabitur nomen
Alitmn H nens capiti ſuo, dormivit. 83. & 112 tuum, ſed Iſrasl. 317
dint durgens Jacob mane, tulit lapidem, & erexit in ti- Traductiſque omnibus, quæ ad ſe pertinebant, man ſit
ur en iuluur. 83 ſolus. Et ecce vir lublabatur cum eouſque mane. Ib.
Oimet in ,5 Vocavit IHaac Jucob præcepitque ei dicens, Vade, & Non dimittam te, niſi beneædixeris mihbi. 228
Al ait oeiſcere in Meſopotamiam Syrik. II2. & 282 Ex CAP. NNXKIII. Sic enim vidi faciem tuam:
n ſſe 61 Tulit lapidem quem ſuppoſuerat capiti ſuo, & erexit quaſi viderim vultum Dei. 64. & 34
11 & Kithicæ Comment. Tom. IV. . Kk 2 Rile-

Index Locorum

Elevans autem Jacob cculos ſuos, vidit venientem
Eſau, & cum eo quadringentos viros: divisitque

Pag. 153

ſilios.
Correns itaque Eſau obviam fratri ſuo, amplexatus
eſt eum. 318
Ex CAP. XXXIV. Trati ſunt valde, eò quòd fa-
dam rem operatus eſſet in Iralël, & violatä filid
Jacob, rem illicitam perpetraſſet. 298
Hemor & Sichem pariter necaverunt. 299
Quibus perpetratis audatcter. Jucob dixit ad Simeon,
& Levi. Turbaſtis me & odioſum me feciſtis
Chanancis. 23. & 299
Ex CAP. XNXV. Jacob ait; Abſicite Deos alie-
nos, qui in medio veſtri ſunt. 291. & 299
Dederunt ergo ei omnes Deos alienos, quos bhbabebant.
291
Ciumque habitaret in illa regione, abiit Ruben, &
dormivit cum Bala. 299

Abiit Ruben, & dormivit cum Bala concubina Patris

ſui: quod illum minimè latuit. Erant autem filii
Jucob duodecim. Ibid. & 300. & 311
Locutus eſt Deus ad Jacob: Surge, & aſcende Be-
thel. 301
Ego Deus om ipotens, creſce & multiplicare . gentés
& populi nationum ex te erunt. Et receſſit ab eo.
Ibid.
Ex CAP. XXXVI. Häabitavitque Eſau in monte
Leir; ipſe eſt Edom. 222
Ex CA P. XXXVII. Projicite eum in ciſternam
hanc, quæ eſt in ſolitudine. Hoc autem dicebat,
volens eripere eum de manibus eorum, & reddere
vatri ſuo. 6
Venundetur IU‚mallitis. 1
Vendiderunt eum Iſmaslitis viginti argenteis. lbid.
Accuſavitque fratres ſuos apud patrem crimine peſ-
ſuno. Iſrazl auten diligebat Joſeph, fecitque ei
tunicam polymitam. 27
Vidi per ſomnium, qua ſi Solem, & Lunam, & ſtel-
lIas undecim adorare me. 43
Putabam manipulum meum ſtare, veſiroſque mani-
pulos circumſtantes alorare manipulung meum.
. 118
Aliud quoque vidit ſomnium, quod narrans fra-
tribus, ait. Vidi per ſomnium quaſi Slem,
& Lunam, & ſtellas undecim adorare me. Ibid.
& II9
Joſeph paſcebat gregem, & erat cum filiis Balæ &
Zelphæ accuſavitque fratres ſuos apud patrem
crimine peſimo. Iſrael autem diligebat Joſeph ſu-
per omnes ſilios. 299
Venite, occidamus eum. 303
Qui, cùm vidiſent eum procul, antequam accederet
ad eos, cogitaverunt illum occidere. 312
Tulerunt autem tunicam ejus, & in ſanguine hædi,
quem occiderant, tinxerunt. 330
Audite ſomnium meum, quod vidi. .
Increpavit eum pater ſius & dixit „ Quid ſibi vult
bhoc ſomnium, quod vidiſti? Num ego, & ma-
ter tua, & fratres tui adorabimus te? Ibid. & 118

& 119
Ex CAP. XXXVIII. Obſtetrix ligavit coccinum,
dicens: Iſte egredietur prior. 83

Et idcirco perculſit eum Dominus, eò quòd rem dete-
Rabilem faceret. 77. & 172
Quam cum vidiſſet, ait: Dimitte me, ut coëzam te-
oum. 299. & 351
Fornicata eſt Thamar nurus tua, & videtur uterus

illius intumeſcere. Dixitque Judas - Producite

eam, ut combiratur. Quag eum duceretur ad pæ-

nam, miſit ad ſocerum ſuum dicens : De viro cu-
jus häc unt, concepi : Cognoſce cujus ſit annu-
las, & armilla, & baculus. 313

OQOui agnitis muneribus, ait: Juſtior me eſt. quiz non
tradidi eam Sela filio meo.

313
Ex CAP. XXXIX. Injecit oculos ſuos in Joſeph,

& ait: Dormi mecum. 311
Ouomodo poſſum hoc malum facere? 49
Ex CAP. L. Memento mei, «cuam bene tibi fuerit.
16

Præpoſitus pincernarum oblitus eſt interpretis ſui. 1.
Furto ſublatus ſum de terra Hebræorum, & hic in-
nocens in lacum miſſus ſum. 330
Ex CAP. XLI. Vocavit nomen ejus Manaſſes, di-
cens: Obliviſci me fecit Deus omnium laborum
meorum. 160. & 23⁰
Aperuitque Joſeph univerſa horrea. 175
Ex CAP. XLII. Merito hæc patimur, quia pecca-
vimus in fratrem noſtrum. 94. & 330
Ex CAP. XLIII. Mejörque pars venit Bemja-
min, ita ut quinque partibus ercederet. 132
Ex CAP. KLIV. Won enim poſum redire ad Patrem
menm, abſente puero: ne calamitatis, quæ oppref-
ſura eſt Patrem meum, teſtis aſſiſtam. 32 5
Ex CAP. KLVII. Paſtores ovium ſumus ſervi tui,
& nos, & patres noſtri.
Subjecitque eam Pharaoni, & cunctos populos ejus.
55
Conſtitue illos magiſtros pecorum meorum. 219
Ex CAP. XLVIII. Scio, kli mi, ſeio: Et iße qui-
dem erit in populos, & multiplicabitur: ſed frater
ejus minor, major erit illo. . 301
Ex CAP. XLIX. Ruben primogenitus meus, effu-
Jſus es ſicut aqua, non creſcas. 25. & 179. &
. *
Simeon & Levi fratres: vaſa iniquitatis bellantia.
Maledictus furor eorum, quia pertinax: & indi-
gͤnatio eorum quia dura. In conſilium eorum non
veniat anima mea. Dividam eos in Jacob: & diſ-
pergam eos in Iſrasl. 24. & 358
Collegit pedes ſuos ſuper lettulum, & obiit. 136. & 138
In furore ſuo occiderunt virun, & in voluntate ſua
ſiiſfoderunt murum. Maledictus furor eorum, quia
pertinax. . 335
Tu principium doloris mei. Effuſus es ſicut aqua,
non creſcas. 358

Ex Exodo.

Ex CAP. I. Ad amaritudinem perducebant vitam
eorum operibus duris luti & Iateris. 175
Filii IWraël creverunt, & quaſi germinantes multi-
plicati ſunt : ac roborati nimis impleverunt ter-
ram. Nurrexit itaque Rex novus, qui ignorabat
Joſeph, & ait : opprimamus eum. 30⁰
Ex CAP. II. Ingemiſcentes filii IWrael, propter
opera vociferati ſunt: aſcenditque clamor eorum ad

Deum ab operibus. 29
Sumpſit fiſcellam ſcirpeam , poſuitque intus efme
lum.

Aſcenditque clamor eorum ad Deum ab operibus. Er
audivit gemitum eorum, & recordatus eſt fœderis,
quod pepigit cum Abraham. Et reſpexit Dominus
Rklios Iſrael, & liberavit eos. 317
Ex CA P. III. Qui ſum ego, ut vadam ad Pharao-
nem.
Videbat quòd rubus arderet & non combureretut. 9⁰
& 219
Veni, & mittam te ad Pharaonem, ut educas po-
pulum menm, filios Irasl de Egypto. Daboque

1

. —— ”ä 4 m
gratiam populo buic coram Rigyptiis : & cu

egrediemini „ non exihitis vaui. 324
Vadam & videbo viſionem hanc magnam. 213
E& 267
Non

.

74 ,

ſii.
Ml
jrisndi

17

Arthonte te,

itre en
nitte (len

1lo V. Mies

—

pllu
u: Dij
ihhſen.
ut
ie Ceit
len mum.

l. Luee m

llin le ſr

M, Gamenta

lol

mmeiu dimir
Uenm ſe

“

MMang 4

Mnnin
D

i
den tan h,
elet
rellyeillen
itatir, gets⸗
nll e
ſunus ſenir

ler Pelle
regrun.

iealinm. ,

Ogetin m
6. A

iniſhiin
4 ertiuds 6
ulſlum em
eln it aclbit
A
Ghit hl
,G in unn
us fu mn

ſn ue
lo.

en rrlilas
jateri.
geriſui
Himir nplems
MrNA)
nr.
ſul,,

rmteren

Age n

Hgite ui
7
Deun i

,rellrlalt 66
n. Lrnfen

1. 4 6
ulan 4
It

Gm nhart
ℳ
unem,,
1l Ml
, gin
. 1, 9

4 4
7

A1. ,
e ni 6

H virgam.

Sacræ Scripturæ.

Non dimittet vos Rex Woypiti, ut eatis, uiſi per ma-
num validam. pag. 324
Ex CA P. IV. Eytende manum tam, & appre-
pende caudam ejus. Extendit, & tennit, ver-
ſique eſt in virgam. 27. & 99. & 230. & 359
& 360
Retrahe manum tuam in ſinum tuum. Retraxit, &
protulit iterum, & erat ſimilis carni reliquzc. 27
Tenuit, verſaque eſt in virgam. Ibid.

Clmque eſſet in itinere, in diverſorio occurrit ei Do-

minus, & volebat occidere eum. T7. & 182. & 183
Dixitque Dominus: Projice eam in terram: Proje-
cit, & verſa eſt in colubrum, ità ut fugeret Moy-
ſes. Quid eſt quod tenes in manu tua? Reſpondit:
57. & 99. & 144. & 230. & 291. &
& 333. & 359
Tulit illicò acutiſimam petram, & circumcidit præ-
putium ſilii ſiti. . 183
Ait Myſes: Obſecro, Domine, non ſum eloquens
ab heri & nudius tertius. Perge, Ego ero in ore
tuo: docebéque te, quid loquaris. At ile, Obſecro,
Domine, mitte quem miſurus es. 324
Ex CAP. V. Videat Dominus, & judicet quoniam
feætere feciſtis dorem noſtrum coram Fharaone. 33
Ppaleæ non dantur nobis & lateres ſimiliter imperan-

tur. En famuli tui flagellis cædimur, & injuſté

agitur contra populum tuum. 36
Fæc dicit Daminus-. Dimitte populum meum, ut Jſacri-
ſcet mihi in deſerto. 66

Poſt hæc ingreſſi ſunt Moyſes & Aaron & dixerunt
Pharaoni: Haæc dicit Daominus Deus Irael: Di-

mitte populum meum. 360
Ex CAP. VII. Ecce conſtitui te Deum Pharaonis.
84

Projeceruntque ſinguli virgas ſuas, quæ verſa ſunt in
Dracones: ſed devoravit virga Aaron virgas eo-
ram. 291
Devoravit virga Auron virgas eorum. Induratumque
eſt cor Pharaonis, & non audivit eos. 360
Ex CAP. I K. Grando & ignis miſta pariter ſere-
bantur. 306
Ex CAP. X. Ite, & ſacrificate Domino, oves tan-
tum veſtræ, & armenta remaneant. Ait Moyſes:
HHoſtias quoque & bholocauſta dabis nobis, quæ of-
feramus Domino. Cuntti greges pergent nobiſcum:
non remanebit ex eis ungula. 18. & 66
Dixitque Pharao ad Moyſem:- Recede à me, quocum-
que die apparueris mihi morieris. 306
Ex CA P. XII. Ie, immolate Domino. Oves ve-
NRras & armenta aſſumite. Fecerunt filii Iürasl ſi-
cut præceperat Moyſes “ & petierunt ab Egybptiis
vaſa aurea & argentea, veſtémque plurimam 06G
oliaverunt TKoyptios. 66
A primogenito Pharaonis, qui in ſolio ejus ſedebat,
AIque ad primogenitum captivæ, quæ erat in car-
cere, & omne primogenitum jumentorum. 196
In noctis medio percuſſit Dominus omne primogenitum
in terra Woypti. Ibid.
Habebitis bunc diem in monumentum, & celebra-
bitis eum ſolemnem Domino cultu ſempiterno. 280
Profeclique lBimt filii Irazl de Rameſſe in Socoth,
Jexcenta fere millia peditum virorum, abſque par-
vulis & mulieribus. ded & vulgus promiſcuum in-
mmerabile aſcendit cum eis. 302
Ex CAP. XIV. Nient F.opptüi, quia ego ſum Do-
minus, cim glorificatus fjuero in Pharaone, & in
curribus & in equitibus ejus. 77
Wcae ſe Angelus Domini, qui præcedebat caſera,
biit poſt egs & cum eo pariter columna nubis;
d ut ad ſe invicem accedere non valerent.
, Ibid.
Aumque extendiſſet Moyſes manum ſuper mare, ab-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

ſtulit illud Dominus, fante vento vebementi, &
urente totaà noéte', & vertit in ſiccum. 259. & 269
& 306. & 360
Levantes filii Iraël oculos, viderunt Tgyptios poſt
ſe : & timuerunt valde. 261
Dixitque Dominus ad Moyſen: Quid clamas ad me 5
1
Ex CAP. XKV. Dixit inimicus: Perſequar & Dia⸗
prebendam dividam ſpolia, implebitur anima

mea. 18
Cantemus Domino, gloriose enim magnificatus eſt.
Equum & aſcenſorem dejecit in mare. 160

Bominus quaſi vir pugnator, Omnipotens nomen eſus:
Currus Pharaonis & exercitum ejus projecit in
maré. 196
GNi audieris vocem Domini Dei tui, cunttum languo-
rem, quem poſui in Egypto, non inducam ſger

T

te. 303
Ex CAP. XVI. Dimiſerunt quidam ex eis, uſque

manè, & ſcatere cœpit vermibus, computruit; &

iratus eſt contra eos Moyſes. 71
Manhu; quid eſt hoc. Ibid. & 280
Cumque incaluiſſet ſol, liquefiebat. 145

Veſperè ſcietis, quod Dominus eduxerit vos de terra
Wgypti. Et mane videbitis gloriam Domini. 280
Ex CAP. XKVII. Percutiéſque petram, & exibit e
ed aqua. 80
Moyſes autem & Aaron, & Hur aſcenderunt ſuper
verticem collis. Cumque levaret Moyſes manus,
vincebat Iſrasl. 140
Da nobis aquam, ut bibamus. Cur cchk nos evi⁰
de Egypto, ut occideres nos, & liberos noſtros, ac
jumenta ſiti. 225
Virgam, quâ percuſſiſti fluvium, tolle in manu tud,
& vade. En ego ſtabo ibi coram te ſupra petram
Horeb, percutiéſque petram, & exibit ex eâ aqua.

Ibid.
Fugavitque Joſu? Amalece, & populum ejus in re
gladii. Ibid.

Dixit autem Dominus ad Moyſen, Delebo memortsm
Amalec ſub cœlo. Ibid.
Wdificavitque Moyſes Altare: & vocavit nomen ejus,
Dominus exaltatio mea, dicens: quia manus ſolius
Domini, & Bellum Domini erit contra Amalec,
à generatione in generationem. 389
Clamavit autem Moyſes ad Dominum. 316
Ex CAP. XVIII. Cur ſolus ſedes, & omnis popu-
lus præſtolatur de mane uſque ad veſperam. 360
Alterâ autem die ſedit Moyſes, ut judioret popu-
lum, qui aßſtebat Moyſi à manée uſque ad veſpe-
ram. Ibid.
Qui judicabant plebem omni tempore. Quidquid au-
tem gravius erat, referebant ad eum. Ibid.
Provide viros potentes, & timentes Deum, in quibus
ſit veritas; & qui oderint avaritiam, diti ju dicent
populum ommi tempore. Ibid.
Ex CApP. XIX. Cavete, ne aſcendatis in montem,
nec tangatis fines illius Omnis, qui tetigerit mon-
tem, morte morietur. 222
Si ergo audieritis vocem meam: vos eritis miht iz
regnum ſacerdotale, & gens ſanbla. 304
Ex CAP. XX. Altare de terra, facietis mihi, &
offeretis ſuper eo bholocaunſta & pacifica veſtra, oves

veſtras, & bov'es in omni loco. 228
Ex CAP. XXIII. Obſerva eum, & audi vocem
ejas. 65

Ex CAP. XXIV. Aſcende ad me in montem, &
eſto ibi: daboque tibi duas tabulas lapideas & le-
gem. Cüumque aſcendiſſet Movſes, operuit nubes mon-
tem. Et habitavit gloria Domini ſuper Sinai, te-
gens illum nube.
Aſcendenſque Moyſes ad montem Dei, ſenioribus ait-
3 Hahbetis

Index Locorum

Habetis Aaron & Hur vobiſcum. pag. 82
Ex CAP. XXXI. Duas tabulas teſtimonii lapi-

deas, ſcriptas digito Dei. 122
Deditque Dominus Moyſi duas tabulas teſtimonii
lapideas. 75
Ex CAP. XXXII. Fecit ex eis vitulum conflati-
lem. . 82
ii ſunt Dii tui, Wrasl qui te eduxerunt de terra
Mgypti. 108. & 123

Dimitte me, ut iraſcatur furor meus contra eos.
Moyſes autem orabat Dominum. Placatüſque eſt
Dominus, ne faceret malum, quod loquutus fuerat
adversus populum ſuum. 108
Audiens autem Joſus tumultum populi vociſerantis,
dixit ad Moyſen: ululatus pugnæ auditur in caſtris.
Qui reſpondit: Non eſt clamor adbhortantium ad
pugnam, ſed vocem cantantium ego audio. 122
Cüumque appropinquaſſet ad caſtra, vidit vitulum, &
choros: iratuſque valde, projecit de manu tabu-
las, & oonfregit eas ad radicem Montis. Ibid.
Peccavit populus tuns, quem edux ſti de terra W-
goypti. Receſſerunt citò de via, quam oſtendiſti eis:
Jeceruntque ſibi vitulum conflatilem, & adorave-
runt. 123³
Quieſcat ira tua, & eſto placabilis ſuper nequitia
populi tui. Ibid.
Oecidat unuſquiſque fratrem, & amicum & proxi-

mum ſuum. Ibid. & 291
Fac nobis Deos, qui nos præcedant. 123
Hluie enim Moyſi qui eduxit nos de terra Koypti,
neſcimus, quid acciderit. 260

Feceruntque filii Levi juxta mandatum Domini, ce-
eideruntque in die illa quaſi triginta tria millia
bominum. 291
Dixerunt mihi fac nobis Deos. Quibus ego dixi:
quis veſtrüm babet aurum tulerunt & dederunt
mihi: & projeci illud in ignem, egreſuſque eſt hic
vitulus. 29
Arripiénſque vitulum quem ſecerant, combuſit, &
contrivit, uſaue ad pulverem. Et ftans in porta
ait: ſi quis eſt Domini, Jungatir mihi. Ibid.
Ex CAP. XXXIII. MNon videbit me homo, & vi-
vet. 162
Ex CAP. XXXIV. Præcide tibi duas tabulas lapi-
deas inſtar priorum. 75
Ex CAP. XL. Et lotos aquũâ indues ſanctis veſti-
bus. 199
Laverüntque Moyſes & Aaron, ac filii ejus manus
Juas & pedes, cuùm ingrederentur tectum fæderis.
Ibid.

Ex Libro Numerorum.

Ex CaAP. XI. Nunquid ego concepi omnem banc
multitudinem, vel genut eam, ut dicas mihi,
Porta eos ſinu tuo? ſin aliter tibi videtur, obſecro,
ut interficias me. 324
Ex CAP. XIII. Mitte viros, qui conſiderent ter-
wam, ſingulos de ſingulis tribubus: ex principi-
bPus. 73
Stirpem Enac vidimus. 321
Tbi monſtra vidimus quædam de genere giganteo qui-
bus comparati, quaſi locuſtæ videbamur. 312. &
321
Ex C AP. XIV. Non videbunt terram pro qua ju-
adi, nec quiſquam ex illit, qui detraxit mihi,
intuebitur eam. 73. & 312
Feriam eos peſtilentid, atgue conſumam: Te autem
faciam PFrincipem Buper Gentem magnam & for-
iorem qudem haæc eſt. 108. & 3 12
Dixitqute Dominus: Dimiſi juxta verbum tuum. At-
tamen omnes homines, qui tentaverunt me , on

—

videbunt terram, pro quâ juravi Patribus eorum. Ib.
At illi contenebrati aſcenderunt in verticem montit.
Arca autem teſtamenti Domini, & Moyſes non re-
ceſſerunt de caſtris. Deſcenditque Amalecites &
Chananæus, qui habitabat in monte: & percutiens
eos atque concidens, perſecutus eſt eos uſque Hor-
ma. 222
Cüumque clamaret omnis multitudo, & lapidibus os
vellet opprimere, apparuit gloria Domini ſuper te-
tum foderis cunttis videntibus filiis Iſrazl. 261
Tradet humum lacte & melle manantem. Neque ti-
meatis populum terræ hbujus, qutia ſicut panam, ita
eos poſumus devorare-⸗ Dominus nobiſcum eſt, no-
lite metuere. 312
Ex CAP. XVI. Murmuravit autem omnis multitudo
kliorum Iſraäël, ſequenti die, contra Moyſen &
Aaron, dicens: Vos interfeciſtis populum Domini.
Cüumque orireiur ſeditio, & tumultus increſceret;
Moyſes & Aaron fugerunt ad tabernaculum fæœde-
ris. 28
Cum ſtetiſſent adverſum Moyſen & Aaron, dixerunt:
Jußiciat vobie, quia omnis multitudo ſanbctorum eſt,
& in ipſis eſt Dominus: cur elevamini ſuper popu-
lum Domini. 16.
Ex CAP. XVII. Turgentibus gemmis eruperant flo-
Tes. Dixerunt autem Filii Wrazl ad Moyſen. Ec-
ce conſumpti ſumus. Num uſque ad internecionem
cuncti delendi ſumus. 28
Ouem ex his elegero, germinabit virga ejus. 155
Ecce conſumpti ſumus, omnes perivimus. Quicumque
accedit ad tabernaculum Domini, moritür. 1 58
Reſer virgam Aaron in tabernaculum teſtimonii.
lbid.
Inwenit germinaſſe virgam Aaron in Domo Levi: G
turgentibus gemmis eruperant flores, qui ſoliis di-

latatis, in amygdalas deformati ſunt. 257
Sequenti die regreſſus invenit germinaſſe virgam Aa-
ron. 281

Ex CAP. XX. Loquimini ad petram coram eis, G&
illa dabit aquas. 80. & 354
Num de petra haç vobis aquam poterimus ejicere?
Cumque elevaſſet Moyſes manum percutiens virgd
bis ſilicem, &c. 269
Dixitque Dominus ad Moyvſen & Aaron: Quia non
credidiſtis mihi, non introducetis bos populos in
terram, quam dabo eis. 315
Ex CAP. XXI. Locutüſque contra Dominum &
Moyſen, ait: Anima noſtra jam nauſeut ſuper ci-
bo iſto leviſſimno. Quamobrem miſit Dominus in
populum ignitos ſerpentes. 33. & 71
Profecti ſunt & de monte Hor, per wiam, duæ dutit
ad mare rubrum „ ut circumirent terram Edom.
Et tædere cæpit populum itineris ac laboris. 36
Fac ſerpentem æneum, & pone eum pro ſigno. Ibid.
Cur eduxiſti nos de Tgypto?“ Anima noſtra ſam nau-
ſeat ſuper cibo iſto leviſimo. 72
Miſit Dominus in populum ignitos ſerpentes, ad guo-
rum plagas, venerunt ad Moyſen, atque dixerunt:

Peccavimus, quia locuti ſumus contra Domimm;,
& te. Ibid.

QOuem cum percuſſi aſpicerent, ſanabantur. 90
Ex CA P. X½XII. Cur percutis me. 313

Uiinam baberem gladium, ut te percuterem. Divit-
que Aſina: Dic quid ſimile unquam ſecerim libi.
At ille ait: nunquam. Protinus aperuit Domints
oculos Balaam, & vidit Angelum ſtantem. Ibid.
dic dicit Balac filius Sephor: ne cuncteris venire 4
me paratus ſiim honorare te, & quidquid volue-
ris dabo tibi: veni, & maledic populo iſti. 154
Reſpondit Balaam, ſi dederit mibi Balat Plenam do-
mum ſuam argenti & anri, non potero inmutaté
verbum Domini. Ibid.

WMiſit

43 i
„,Eapttoue . 1
GN i,

.
,C1

1
NaAn

M/

P

mom
cinmn
Pohlin ).
nulnt un

ennie

tudo ſanln
amnini “

mmit entrt
lad Me!

e ad intne

dirgeeie

ni, Muntn.
Naculin pi

in Dunole
Torer, if⸗
ti ſunt.
minaſe Une

etnan Corane
dol

lteinuif
uun ſeintai

licetis ar

lft D
,n mit De
eris a AN
eiin ,l/

Circumquxit eum „ & docuit: & cuſtodivit quaſi p
Ineraſſatus, impinguatus recalcitravit.

53
duxerunt mel de Petra, oleumque de ſaxo duriſſimo.

Sacræ Scripturæ.

Mißt ergo nuntios ad Balaam filium Beor Ario-
2
lum. Pag. 45

Cimque vidiſſet Aſina fantem Angelum, concidit

ſub pedibis ſedentis. 6 5
Ex CAP. XXIII. Quid eſt quod agis“ ut maledice-
res inimicis meis vocavi te⸗ & tu & contrario be-
nedicie eis. Cui ille reſpondit: Num aliud poſum
loqiti, niſi quod juſſerit Dominue. Ibid.
Ouomodo maledicam cui non maledixit Deus? 211
Ex CAP. XXIV. COrietur ſtella ex Jacob, & con-
ſurget virga de Iſrazl & percutiet Duces Moab,

vaſtabitque filiox Jeth. 6
Ex CA P. XXV. COccidat unuſquiſque proximos ſuos.
80

Et ecce unus intravit ad ſoortum Madianitidem, vi-
dente Moyſe, & omni turbä filiorum Iſrazl, qui
Rebant. Ibid. & 299
Erit tam ipſi, quàm ſemini ejus paëtum Sacerdotii
lſempiternum, qelia Telatus eſe pro Deo ſuo „ & ex-
viavit ſcelus ſiliorum Iſrasl. 163
Zambri ſilius Salu, Dux de cognatione & tribu Si-
meonis. Porrò mulier Madianitis „ gquaæ bpariter in-
terfecta eſt, vocabatur Cozbi, flia Sur Principis

nobiliſſimi MWadianitarum. Ibid.
Morabatur eo tempore Iſraeël in Settim. 312

Fornicatus eſt populus cum filiabus Moah, quæ o-
caverunt eos ad ſacrificia ſia. At illi comederunt,

& adoraverunt Deos earum. Iitiatuſque eſt Iſral

Beelphegor. 298. & 3 12
Ex CAP. NKVI. Mi ſunt Dathan & Abiron, qui
Jurrexerunt contra Moyſen & Aaron, quando ad-
versus Dominum rebellaverunt. 79

Ex Deuteronomio.

Ex CAP. I. Non poſſum Jolus ſiſtinere vos, quia
Deminus Deus veſier multiplicavit vos, & eſtis
bodie, Rcut ſtellæ œli, plurimi. Non valeo ſolus
negotia veſtra ſuſtinere, & pondus, ac Jurgia.
H 302
Ex CAP. II. Weque enim dabo vohbis de terra eorum,
quantin poteſt unius pedis calcare veſtigium, quia
in peſſeſſonem Eſau dedi montem Seir. 223
Diliget te ac multiplicabit. 302
Nec inferes quidpiam ex idolo in Domum tam , ne
fas anathema. Ibid. & 303
Ex CAP. VIII. Nicut Gentes, quas delevit Dominus
in intraitu tuo: ità & vos peribitis, ſi inobedientes
fueritis voci Domini Dei veſtri. 4
Ex CAP. XXVIII. Attende, O audi Irazl: Ho-
die factus es vopulus Domini Dei tui. Ibid.
Ex CAP. XXVIII. Ji autem audieris vocem Do-
eini nui, venient ſuper te univerſæ benedictiones
1ſta, G apprehendent te. Ibid.
Quod i audire nolueris vocem Domini Dei tui, ma-
ledictus eris in civitate ,„maledictus in agrog. Ma-
ledictum horreum tuum. Et venient ſuper ie omnes
maledictiones iſeck, & perſequentes apprehendent te,
donec intereas. Quia non audiſti vocem Domini

Dei tui, nec ſervaſti mandata ejus. Ibid.
Ex Cap. XKXXII. A acuero iur fulgur gladium
rwenm. 69. & 197
Gladius meus devorahit carnes. 70. & 212
Non erat cum eo Deus alienus. 9

9
1 I-
Villam oculi ſui. Dominus ſolus Dux ejus fuit: &
on erat cum eo Deus alienus. Ibid.
132

Drinaum laperent, & intelligerent, & noviſſima pro-
viderent. 153

316

Foris vaſtabit eos gladius, & inths pavor. 233
Concreſeat, ut pluvia, doctrina mea Ruat, ut ros,
eloquium menm. Laaſi imber Juper berbam, &
quaſi ſtillæ ſuper gramina. 371
Ex CAP. XKXIV. Mortuus eſt ibi Moyſes, ſervus
Domini, in terra Moab. 84. & 136

Ex Libro Joſuë.

Ex CAP. V. Ommnis populus, qui egreſſus eſt de E-
gopto, bellatores viri mortui ſunt in deſerto. Do-
nec conſumerentur; qui non audierant vocem Do-
mini. 304
Ex CAP. VI. Cùm inſonuerit vox tubæ, conclama-
bit omnis populus, & muri funditus corruent. 27
& 41
Quidquid auri & argenti fuerit, & vaſorum æneo-
rum, & ferri, Domino conſecretur. Durque civitas
hæc Anathema: & omnia quæ in ea ſunt, Domi-
n0. 156
Armatus populus ibat ante eos. Ibid.
Won clamabitis nec audietur vox veſtra: neque ullus
ſermo ex ore veſtro audietur. Ibid.
Cüumque ſeptimo circuitu clangerent buccinis Sacer-
dotes, dixit Joſuéë ad omnem Iſrazl : Vociferamini.
loitur omni populo vociferante, & olangentibus tu-
bis, muri ilico oorruerunt. 306
Cavete, ne quippiæzm contingatis, ne omnia caſtra
Wazl ſub pezcato ſint, atque turbentur. I[bid.
Malediblus vir coram domino, dui ſuſcitaverit ur-
bem Jericho. 307
Ex CAP. VII. Peccavi Domino: vidi enim inter
Wpolia pallium coccineum, & ducentos ſiclos ar-
genti, regulamque auream, & concupiſcens æbſtuli.
17. & 19
Filii autem Iſraël prævaricati ſunt mandatum, &
uſurpaverunt de anathemate. Nam Achan filius
Charmi tulit aliquid de anathemate. 150. & 306
Ex CAF. I X. Won deſiciet de ſtirpe veſtra ligna cæ-
dens, aquaſque comportans in Domum Dei mei.
66
Ex CAP. X. Dixitque⸗ Nol, contra Gabaon ne mo-
Pearis, & Luna contra vallem Ajalon, ſteterunt-
qut Sol & Luna. 306
Ex CAP. XV. Da mihi benedictionem- terram au-
Rralem & arentem dediſti mihi: junge & irri-
guam. 264. & 272

Ex Libro Judicum.

Ex CAP. II. Quamobrem nolui delere eos à facie
veſtra, ut habeatis hoſtes, & Dii eorum ſint vo-
bis in ruinam. Cüumque loqueretur Angelus Domini
hac verba ad omnes filios Iſrazl, elevaverunt vo-
cem ſuam & fleverunt immolaverüntque ibi hoſtias
Domino. 64
Ex CAP. IV. Apernit utrem lactis, & dedit bibe-
re, & operuit eum. 23. & 72
Poſuit ſupra tempus capitis ejus clavum, percuſum-
que malleo deſixit cerebrum. 23
Domine mi, intra, ne timeas. 72
Ex CAP. VI. Cimque Gedeon excuteret atque pur
garet frumenta, apparuit ei Angelus Domini, &
ait: Dominns tecum virorum fortiſine. 177. &
266
Ego ero tecum, & percuties Madian, quaſi unuin
virum. 267
Ne recedas, donec revertar portans ſacrificium.
271
Viderunt deſtrüuétam aram Baal,, Iucumque ſucci-
IJum. 282
Vade in hac fortitudine tun, & liberabis Iſrasl de

Kk 4 manu

—

Index Locorum

Siani Madian: ſeito, quòd miſerim te. pag: 28
Omnia nocte complevit. . Ibid.
Dictum eſt, Gedeon ſilius Joas fecit hæc omnia. Et
dixerunt ad Joas: Produc filium tam hbuc ut mo-
riatur. Igitur omnis Madian & Amalec, & Orien-
tales populi congregati ſunt. Ibid.
Nunquid ultores eſtis Baal ſi Deus eſt, vindicet
ſe de eo, qui ſitffodit aram ejus. Ibid.
Ex CA P. VII. Videbatur mihi quaſi ſubeinericius
panis ex hordeo volvi, & in caſtra Madian deſ-
cendere : cumque perveniſſet ad tabernaculum,
percuſſit illud atque ſubvertit, & terræ funditus
coæquavit. 28. & 43. & 158. & 176. & 292
Incipientibus vigiliis noctis mediæ, cæperunt buccinis
clangere. 283
Dixitque Dominus ad Gedeon: multus tecun eſt po-
vulus: nec tradetur Madian in manus ejus. 302
Populi fuſi jacebant in valle, ut locuſtarum multitu-
do: Cameli quòque innumerabiles erant, ſicut
arena, quæ jacet in littore maris. Ibid.
Ex CAP. VIII. Fecitque ex eo Gedeon Ephod, &
poſuit illud in civitate ſua Ephra. Fornicatuſque
eſi omnis Iſraël in eo, & factum eſt Gedeoni, &
omni domui ejus in ruinam. 37. & 282
Ex CAP. XIII. Cave ergo, ne vinum bibas ac ſi-
ceram, nec immundum quicquam comedas. 206
Proni ceciderunt in terram. Et dixit ad uxorem
ſuam⸗ Morte moriemur, quia vidimus Domi-
num. . 213
Si me cogis, non comedam panes tuos. 266
Obſecro te, ut acquieſcas precibus meis, & faciamus
tibi hœdum de capris. Ibid. & 268
Ex CAP. XIV. Apparuit catulus Leonis ſævus &
rugiens & occurrit ei. . declinavit ut videret ca-
daver Leonis: & Ecce examen apum in ore Leo-

nis erat, ac favus mellis. 21
De comedente exivit cibus, & de forti egreſa eſt dul-
cedo. Ibid. & 171

Nunquid non eſt mulier in filiabus fratrum tuorum,
& in omni bopulo meo, quia vis accipere uxorem
de Philiſtiim, qui incircumciſi ſunt. 249
Dixitque damſon ad patrem ſuum ⸗ Hanc mihi ac-
cipe, quia placuit oculis meis. Ibid. & 250
Quam quæſo, ut accipiatis mihi uxorem. 250
Deſcendit itaque Samſon cum Patre ſuo & Matre in
Thamnata. . Ibid.
imque veniſſent ad vineas oppidi, Apparuit ca-
tulus Leonis ſævus & rugiens, & occurrit ei. Ir-
zuit ſpiritus Domini in Samſon , & dilaceravit
Leonem, quaſi hædum & hoc patri & matri noluit
indicare. Ibid.
Dilaceravit Leonem quaſi bædum in fruſta diſcer-
pens, nihil omninò habens in manu. 262
Ex CAP. XV. Aperuit itaque Dominus molarem
dentem in maxilla aſini, & egreſſæ ſunt ex eo aqit.
252
Ex CAP. XVI. At ille, invogato Domino, ait:
Domine Deus memento mei, & redde mihbi nunc
Jortitudinem priſtinam. Concuſſiſque fortiter co-
lumnis, cecidit domus ſuper omnes principes. 245
Ex CAP. XXI. Juraverunt filii Iſrael in Maſpha,
& dixerunt : Nullus noſtrüm dabit filiis Benja-
mmin de filiabus ſuis uxorem. 16
Dukctique pœnitentid filii Iſrasl ſuper fratre ſuo Ben-
Juamin, wobönt diceres Ablata eſt tribus una de
Wrael, unde uxores accipient? Ibid.
Omnes generis maſculini „ & mulieres, qucxk cognove-
runt viros, interficite: virgines autem reſervate.
. 298
Ex Libro primo Regum.

Ex CAP. I. Ama, cur fles? Naumquid non ego me-

lior tibi ſum, quàm decem filii? Cùm eſſet Anna
amaro animo, oravit ad Dominum, flens largiter,
& votum vovit. 47
Et adoraverunt ibi Dominum; & oravit Anna. 289
Concepit Anna, & peperit filium, vocavitque nomen
ejus Jamuel. . Ibid.
Porro illa flebat, & non capiebat cibum. 357
Wiſtimavit ergo eam Heli temulentam, dixitque ei:
ſquequö Sei⸗ eris * digere pauliſper vinm quo
mades. 9. & 37. & 357
Nequaquam, Domine mi; Nam mulier infelix nimis
ego ſum : effudi animam meam in conſpeltu Do-
mini. 357
Ex CAP. II. Exultavit cor meum in Domino, & exal-
tatum eſt cornu meum in Deo meo. . 289

Wolite filii mei, non enim eſt bona fama quam ego

audio.

21. 37

Quia Deus ſcientiarum Dominus eſt, & ipſi praæpa-

rantur cogitationes. Arcus fortium ſuperaius eſt,
& infirmi accincti ſunt robore. 101
Gi peccaverit vir in virum, placari ei poteſt Deus:
Iſi autem in Dominum peccaverit vir, quis orabit
pro eo? Et non audierunt vocem Patris ſui. 108
Et tunicam parvam faciebat ei Mater ſua, quam
afferebat ſtatutis diebus, aſcendens cum viro ſuo,
ut immolaret hoſtiam ſolemnem. 117
Et famelici ſaturati ſunt. 145
Dilatatum eſt os meum Juper inimicos meos quia
Iætata ſum in ſalutari tuo. 146
Dabit imperium Regi ſuo, & ſublimabit cornu Chri-
Ni ſui. 289
Suſcitat de pulvere egenum, & de ſtercore elevat
pauperem. Ut ſedeat cum Principibus, & ſolium
gloriæ teneat. 23²
Puer autem erat miniſter in conſpectu Domini ante
faciem Heli ſacerdotis. 237
Et ſuſeitabo mihi ſacerdotem fidelem, qui juxta cor
meum, & animam meam faciet. Ibid.
Ex CAP. III. Dominus eſt: quod bonum eſt in oca-
lis ſutis faciat. 21. & 65
Heli jacebat in loco ſuo, & oculi ejus caligaverant.
Samuel autem dormiebat in Templo Domini. 102
Eò quòd noverat indigne agere filios ſuos, & non cor-
ripuerit eos. 168
Ex CA P. IV. Hi ſunt Dii, qui percuſſerunt E-
gyptum omni plagaâ in deſerto. 71
Cumque ille nominaſſet Arcam Dei, cecidit de ſella
retrorſum juxta oſtium & fractis œrvicibus mor-

tuus eſt. 137
Heli ſedebat ſuper ſellam, contra viam ſpectans.
140

Arca Dei capta eſt duo quoque Filii Heli mortui
ſunt Ophni & Phinees. 35. & 153
Timueruntque Philiſthiim, dicentes: venit Deus in
caſtra. Et ingemuerunt dicentes: Væ nobis. 220
Eräntque duo filis Heli cum Arca fæderis Dei,

Ophni & Phinees. Ibid.

Conſortamini, & eſtote Viri, Pbhiliſthiim: ne ler-
viatis Hebræis, ſicut & illi ſervierunt vobis : con-
fortamini, & bellate. Pugnaverunt ergo Phili-
ſthiim, & cæſus eſt Irasl. 158. & 245
Væ nobis- non enim fuit tanta exultatio heri, & nit-
dius tertius: væ nobis. 25
Tulerunt inde Arcam fæderis Domini exercituum ſe.
dentis ſuper Cherubim. 266
Ex CAP. V. Tuleruntque Philiſthiim Arcam Dei,
& intulerunt eam in Templum Dagon. 35. & 71
Computreſcebant prominentes extales eorum. He-
rintque Getbæi conſilium, & fecerunt ibi ſede;
pelliceas. 46
Circumduxerunt Arcam Dei Irazl. Illis autem if-

cumducentibus eam, fiebat manus Domini pe Ser
44 .5

Clltdd
3
irnuri

M

66
lit M. 1
nii Sl

n omd,
n Cbran

7
,

IN M. e
uiimi! Mung,

Mla um ſ
. ui cmeg
Ain ne,
1 el Maldlea

gee
e⸗
llſteu

„
Nen
4 nierun
ult enijn

1 r .
li

gur,
4 Mu

H
detne
der Uine

1
fiei et

tr, Cirn
l ani ſi.
Harr u,

lenr aunn ii

Micot ſien,4

Mimnabit m

de un
ipin d⸗

el ri

elen, in
et.
od onei
uli ejnrlien
Tenpl⸗ N
flion /in d

ui nſen
4.
Dei, ili1
adn mi

cunr d.?

limie

pighaven 4
6 .

te ,ulluit

7Donm erd

ilſlin
hhn g
auli e,
, Sec,
,6.

Aſcendite ad nos, & oſtendemus vobis rem; & ait

Audi vocem Domini.

Sacræ Scripturæ.

gulas civitates interfeétionis magnæ nimis. pag. 45

& 71

Nati ſunt mures, & fatta eſt confuſio mortis in ci-

vitaté. 305
Ex CAP. VI. Ibant in directum Vaccæ per viam,
uæ ducit Bethſames. Et plauſtrum venit in agrum
Joſite . Retit ibi. H J 77
Et percuſſit de populo ſeptuaginta viros, & quinqua-
cinta millia blebis. 211
Linere uno gradiebantur pergentes „» & mugientes.

219
JThant autem in dirætum Vaccæ, pergentes & mugien-
tes. 220

Ex CAP. VII. Intonuit autem Dominus fragore
magno in die illa ſuper Philiſthiim, & exterruit
eos, & cæſi ſunt à filiis Iſrazl. 42. & 158. & 213
Tulit autem damuel Agnum lactentem unim, & ob-
ezulit illum holocauſtum integrum Domino. 158
Et requievit omnis domus Iſraël poſt Dominum. 211
PFactum eſt autem oum Samuel offerret bolocauſtum
Philiſihiim iniere prælium contra Iſrasl. 260
Ex CAP. VIII. Deſplicuit ſermo in oculis Samuelis:
e quòd dixiſſent; Da nobis Regem. 76
Ex CA P. IX. Quis ſum ego, aut quæ eſt domus
datris mei? Numquid non ſilius Jemini ego ſum,
de minima tribu Wrazël, & cognatio mea noviſſima

inter omnes familias de tribu Benjamin. 35
Ecce vir Dei eſt in civitate hac; omne, quod loqui-
tur, ſine anbiguitate venit. 91

Quid feremus ad virum Dei. Ibid.
Ex CAP. X. Inſiliet in te Wiritus Domini, & mu-
taberis in virum alium. 130
Num ſalvare nos poterit iſte ?“ & deſpexerunt eum.
260. & 344
Eocce abſconditus eſt domi. 279
Num & Saul iner Prophetas. 154. & 193
Ex CAP. X I. Ait Jaul: Hodie fecit Dominus ſa-
lutem in Iſraæl. 72
Ex CAP. XKIII. Quid feciſti? . 361
Reſpondit Sail. Quia vidi quòd populus dilaberetur
me. Neceſttae compulſus, obtuli holocauſtum.
Ibid.
Eilius unius anni erat Saäil,cum regnare œpiſſet. 367
EXCApP. XIV. Extenditque ſummitatem virgæ, guam
bhbabebat in manu, & intinxit in fpuvum mellis, &
convertit manum ſuam ad os ſuum, & illuminati

lunt oculi ejus. 145
Comeditque populus cum ſanguine. 152

Maledittus vir, qui comederit panem uſque ad veſ-
Peram. Et non manducavit univerſus populus pa-
nem, inoreſuſque eſt populus ſaltum, & apparuit
RKuens mel, nmulluſque applicuit manum ad os ſunm.
291

Jonathas ad Armigerum ſuum: Aſcendamus, ſe-
dguere me: tradidit enim Dominus eos in manus
Wrasl. 358
Et ece verſus fuerat gladius uniuſcujuſque ad pro-
rimum ſuum, & cædes magna nimis. Ibid.
Ex CAP. XV. Me miſit Hominus, ut ungerem te

in Regem. Nunc ergo vade, & percute Amalec,

& demolire univerſa ejus: non parcas ei: ſed in-
terfice à viro uſque ad mulierem, & parvulum
atque lactentem, bovem & ovem, & Camelum .
& aſinum. 110. & 154. & 348
Hæc dicit Dominus exerci-
uum . Recenſiti quæcumque fecit Amalec IWrali.
uomodo reſtitit ei in via, cum aſcenderet de E-
Nο² Nunc ergo vade, & percute Amalec, &
emolire univerſa ejus. I1107 & 154
Interſice à viro uſoue ad lactentem. 2
Fereußſitque Saul Amalec. Et pepercit Saul & po-

pulus, Agag, & optimis gregibus. 71
Pœnitet me, qudéd conſtituerim Saul Regem. Ibid.
3 3 4. & 35
Peccavi, quia prævaricatus ſum ſermonem Domini,
& verba tua. 79. & 366
Quoniam quaſi peccatum ariolandi eſi repugnare, &
dQuaſi ſcelus idololatriæ, non acquieſcere. 123
PFro eo quòd abjeciſti ſermonem Domini, abjecit te
Dominus, ne ſis Rex. 274
Aphrehendit ſummitatem pallii ejut, quæ & ſeiſſa
eſt. Et ait ad eum Sdamuel: ſcidit Dominus ie-
gnum Iſraöl à te hodie, & tradidit illud proximo
tuo meliori te. 275
Honora me coram ſenioribus populi. 2996
Ex CAP. XVI. Et ait Samuel quomodo vadam:
Audiet enim dauül, & interficiet me. 44. & 289
Vidit Eliab, & ait: Num coram Domino eſt Cbrißtus
zjus? Et dixit, Dominus ad Samuezlem: ne reſpi-
cias vultum ejus: quoniam abjeci eumn. Nec hunc
elegit Dominus. Adduxit itaque Ilai ſepiem ſilios
ſuos coram Samuele, & ait Samuel ad Iai:⸗ Non

elegit Dominus ex iſtis. 302
Ait Dominus, Jurge, & unge eum: ipſe eſt enim.
Ibid.

Dixeruntque ſervi Säil ad eum: Ecce Wiritus Dei
malus exagitat te. JQubeat Dominus noſier, & ſervi
ui, qui coram te ſunt, quærent hominem ſeienten
Pſlallere citharà, ut quando arripuerit te Spiritus
Domini malus, pſallat manu ſud, & leviits feras.
45. & 46
Uſquequs tu luges Naul, cum ego projecerim eum?
D 325.‧ 334
Ex CAP. XVII. Prævaluitque David adverslim
Philiſthæum in funda & lapide. Cucurrit & tulit
Gladium ejus: & interfecit eum præciditque caput

ejus. 23. & 40
Non poſſum ſie incedere, quia non afum habeo. 40
Quod cuùm audiſet Eliab frater ejus, ait: Ego novi
Iuperbiam iuam, & nequitiam cordis tui. 37
Et egreſus eſe vir nomine Goliath, altitudinis ſex cu-
bitorum, & palmi. 71

Tulitque unum lapidem, & funda jecit, & circum-
ducens, percuſßt Philiſthaum in fronte. Ibid.
Delpexit eum. Et maledixit Philiſtæus David in
Diis ſutis. 150
Numquid ego canis ſum, quòd tu venis ad me ecum
baculo? 155
Elegit ſibi quinque limpidiſſimos lapides de torrente,
& miſit eos in peram paſtoralem, quam habebat
ſecum. 245
Nam & Leonem & Urſum interfeci ego ſervus tuus:
erit igitur & Philiſtæus hic incircumciſus, quaſi
unus ex iis. Naunc vadam, & auſferam opprobrium
populi. 37. & 245. & 292
Eligite ex vobis virumn, & deſcendat in ſingulare
certamen : ſi quiverit pugnare mecum & percuſſe-
rit me, erimus vobis ſervi. 245
Dixitque David ad Saul, non poſſim ſic incedere,
& depoſitit ea, & tulit baculum ſaum, quem ſemn-
ber habebat in manibis & fundam mann iulit,
& proceſſit adversus Philiſthæum. 84. & 292. &
Dabit te Dominus in manu mea. 292
Paſcebat ſervus tuus gregem, & veniebat Leo vel
urſus, & apprehendebam mentum eorum, & ſuffo-
cabam, intetficiebämque eos. Nunc etgo vadam,
& auferam opprobrium populi. „ lLbid.
De quâ progenie es, adoleſcens? Dixitque David .
Rklius ſervi tui Iai Bethlehemitæ ego ſam. 3660
Ex CAP. XVIII. Dizitque Saül ad Dizvid: Ecce fi-
lia mea major. Merob, ipfam dabo tibi axorem;
tan-

Index Locorum

tantummodo eſto vir fortis, & præliare. pag. 298
David autem pfſallebat manu ſua. 158
Quid ei ſupereſt, niſi ſolum regnum?d 344
Tenebaätque Saul lanceam & miſit eam, putans quòd
configere poſet David in pariete. 81
Et factum eſt, cum compleſſet loqui ad Saiul, anima
Jonathaæ conglutinata eſt animæ David, & dilexit
eum Jonathas quaſi animam ſuam. 366
Ex CAP. XKXK. Pepigit ergo Jonathas fFædus oum do-
mo David, & oſeulantes ſe fleverunt pariter. 332
Ex CAP. KXI. Eoce gladius Goliath, involutus
Pallio poſt Ephod: ſi iſtum vis tollerk, tolle. 44
& 155
Dedit ergo ei ſacerdos ſanétificatum panem. 155
Ex CATP. XXII. Miſit ergo Rex ad accerſendim
Achimelech ſacerdotem, & omnem domum Patris
ejus, ſacerdotum qui erant in Nobe, qui univerſi
venerunt ad Regem. 45. & 113
Ait Rex ad Doëg : irrue in Sacerdotes. Conversüſque
Doëg Idumæus, irruit in ſacerdotes, & trucidavit
in S. illa octoginta quinque viros veſtitos Ephod
lineo. Nobe autem civitatem ſacerdoium percuſſit
in ore gladii, viros & mulieres, & parviulos &
laäctentes, bovemque & aſinum, & ovem in ore gla-
dii. I13. & 151
Sciebam in die illa, quòd ocum ibi eſſet Doeg Idu-
maus procul dubio annuntiaret Sauli: Ego ſum
reis omnium animarum Patris tui. 151
Et quis in omnibus ſervis tuis, ſicut David ſidelis,
& gener Regis, & glorioſus in domo tua? Abſit
bhoc à me: Ne ſuſpicetur Rex adversus ſervum
Juaum rem bujuſoemodi, in univerſa domo Patris
mei: non enim ſcivit ſervis quidquam Jſuper hoc
negotio, vel modicum vel grande. 153
Et ait Rex Emiſſariis, qui circumſtabant eum: Con-
vertimini, & interficite Sacerdotes Domini-. Nam
manis eorum cum David eſt. Noluerunt autem
lrvi Regis extendere manus ſuas in Sacerdotes
Domini. 361
Ex CAP. KXIV. Qurrexit ergo David, & præcidit
oram ohblamydis Saiil. 269. & 292
Et levavit dakl vocem ſuam, & flevit, dixitque ad
David: Jiſtior tu es quàm ego. Tu enim tribuiſti
mihbi bona ego autem reddidi tibi mala. Quis
enim cum invenerit inimicum ſuum, dimittet eum

Roce dies, de qua locutus eſt Dominus ad te : Ego
Ex CAP. KXVIII. Ego cuſtodem Capitis mei po-
nam te cunètis diebus. 5
Inter fecitegs, qui Pythones habebant in ventre. Con-
gregatique ſunt Philiſthiim, veneruntque. 12

Quarite mibi mulierem habentem Pythonem, & va-
— 7

dam ad enn, & ſeiſcitabor per illam. Ibid. &
45
Ouare impoſiiſti mihi? Tu es enim Qaüul. 229
Quid interrogas me, cum Dominus receſſerit à te5
PFaciet tibi Dominus, ſicut locutus eſt in manu
mea, & ſeindet regnum tuum de manu tua: quia
non obediſti voci Domini, neque feciſti iram furo-
is ejus in Amalec: idcirco, quod pateris fecit
tihi Dominus bodie. 358
Mulier autem illa habehat vitulum paſcualem in do-

mo; & feſtinavit, & occidit eum, tollens Jfarinam

miſonit eam, & coit Azyma, & poſitit ante Saiil.
. . 3 266
1X 5 .
Ex S AP. XXIX. Revweitere ergo, & vade in pace.
Dixitque David Quid enim feci ? Reſpondens
Achis Locutus eſt David ſcio, quia bonus es tu
in oculis meis, ſicut Angelus Dei ⸗ Joed Principes
Philiſtinorum dixerunt “ Won aſcendet nobiſoum.
Loitur, conſurge mant tu, & ſervi Domini tui .

—

G. pergite. 5§. & 6
Ex CAP. XXXI. Arripuit Sail gladium & irruit
Jſuper eum. 137. & 222

Percute me, ne forte veniant incircumciſi iſti, &
interficiant me, illudentes mihi. 221

Ex Libro ſecundo Regum.

Ex CAP. I. Tenent me angieſtiz, & adbuc tois
anima mea in me eſt. 138
Montes Gelboë, neo ros nec pluvia veniant ſuper Vos. 22 5
Ex CAP. III. Abner filius Ner, regebat domum
Tail. 119
Nunquid caput canis ego ſum : Et tu requiſiſti in
me, quod argueres pro muliere hodie ? Miſit ergo
Abner nuntios ad David. 119
Cum ergo eſſet prælium inter domum Saäl, & domum
David: Abner ſilius Ner regebat domum Saul.
290
Fac mecum amicitias, & erit manus mea tecum, &
reducam ad te univerſum Iſrazl. Ibid.
Ego reducam ad te univerſum Iſrazl. Qui ait, opti-
me: ſed non videbig faciem meam antequam ad.
duxeris Michol filiam Sauil. 24
Redde uxorem meam Michol, quam deſpondi mihi
centum præputiis philiſtinorum. 298
SNeorſum adduxit eum Joab ad medium portæ, ut lo-
dueretur ei in dolo- & percuſſit illum ibi in in.
uine. òð 3 58
Ex CAP. IV. Duo autem viri principes lLatronum
erant filio Saul, nomen uni Baana, & nomen
alii Rechab. 290
Sublatöque capite ejus abierunt. Ibid.
Quomodo ingredieiunr ad me Arca Domini? Et noluit
divertere ad ſe Arcam: ſed divertit eam in do-
mum Obededom Gethæi. Nuntiatümque eft Regi,
quod benedixiſſet Dominus Obededom, & ommia
efus propter Arcam Dei. Dixitque David; ibo,
& reducam cum benediétione in domum meam.

Contriſtatus eſt autem David, ed quod Perea
Dominus Ozam. 159
Dixitque David ad Michol : Vivit Dominus, qitia
ludam ante Dominum, qui elegit me potius qum
patrem tuum, & quàm omnem domum ejus. 314
Ex CAP. VII. Factum eſt au-»em, cum ſediſſet Rex
in domo ſua, & Dominus dediſſet ei requiem un-
dique ab univerſis inimicis ſais. 9.
Ex CAP. K. Pugnemus pro populo noſtro & civi-
tate Dei noſtri. Dominus autem faciet, quod bo-
num eſt in conſpectu ſuo. 3534
Ex CAP. XI. Dominus meus Joahb, & ſervi Do-
mini mei ſuper faciem terræ manent : Et ego in-
grediar domum meam: ut comedam & bibam 5

1
Faktum eſt ergo mane, & ſeripfit David Rpifalan
Joab Ponite Uriam ex adverſo belli, & derelin-
quite eum, ut percuſſus intereat. 269
Miſſis itaque David nuntiis, tulit eam. 311
Ex CAP. XII. Dedique tibi domum Iſrazël & Judas
& ſi parva ſunt iſfta, adjiciam tibi multò majo-
Tat.
Peccavi Domino. Dixitque Nathan ad David: Do-
minus tranſtulit peccatum tuum. 15. & 216. &

374
& ingreſſus ſeorſum,
jacuit ſuper terram. 4949

Tu es ille Vir. 264. & 296. & 374
Uriam Hethaæum percuſſſti gladio, & uxorem illius
accepiſti in uxorem tibi. 264. & 265

Et jeſunavit David jejunio,

Dixit David ad Nathan; Peccavi Domino. 265

Obſide civitatem, & cape eam: ne nomini meo a
ſeribatur

in

in n

„i
lun En
1).
untiſ “

N

1

un.

iait Nnen

egle l,

Ur n nnift
hule li
n heil i
ih
ebat nn
cut nn
.“
Heil. Cint,

neen ainnn

Juan lind DK

neciun gninn
1 t ilen iii,

prinie in
i Bad, 0½
A Deninthn
divertt ani
untieiſnne gl
pecedm, be
Dirigte Dei;
me in Amn

1 mi an
, ( Gt

Vivit Dinin
elegt nt ſit
en Gemir t
Gtenn,C
leliſe a i

..
6 ſorh n
uten fti, ſu
9,6
Aus hb,
e Nanen:
1 unel 01

lne ljt⸗
terett.
lltN
dumun N
tien 1

Mutt 4 N
tmun. M

i

Sacræ Scripturæ.

ſerihatier 1'ibtoriq. pag. 25 4
Ecce g ſitloitabo ſuper te malum de domo imnia &α
oliam uxores tuas in oculis tuis, & dabo proximo
tuò. „ 278
Ego unxi te in regem, & dedi tibi domum Domini
ui, dedique tibi domum WMael & Juda. Quare
ergo contempſifti verbum Domini, ut faceres ma-
lum in conſpeétu meo quamobrem non recedet
aladius de domo tua uſque in ſempiternum, e quo
geſpexeris me. 33. & 264. & 314. & 374
Ed qudd deſpexeris me, & tuleris uxorem Uriæ He-
thei, ut eſſet uxor tua. 33
Duo viri erant in civitate una. 374
Vivit Dominus, quoniam PFilius mortis eſt vir, qui
fecit bhoc. Dixit autem Nathan ad David: Tu
Ees ille vir. 264. & 374
Ex CAP. KIII. Ceſſavitque Rex David perſequi Ab-
. ſalon. 20
Cim, temulentus fuerit Amnon, percutite eum, & in-
terkhicite. 2779
Cum dixero vobis, Percutite eum, & interficite, no-
lite tineré. . 291

Ego ſum qui pracipio vobis, roboramini & eſtote viri

Vrtes. Ibid.
Porrò non eſt locuius Abhſalon ad Amnon nez ma-
lum, nec benum oderat enim Abſalon Amnon,
ed quòd violaſet Thamar ſororem ſuam. 358
Tandem ceſavit Rex David perſequi Abſalon, es
qudd eonſolatus eſſet juper Amnon interitu. 359
Ex CAP. XIV. Intelligene autem Joab, quod cor
kepis veiſum eſſet ad Abſalon“ miſit Thecuam,
& tmlit inde mulierem. Ibid.
Oblſecro, ut videam jaciem Regis? quòd ſi memor eſt

immiquitatis mek, interficiat me. 67. & 94. & 117

& 118. & 133. & 272
Vocantſque eſt Abſalon, & intravit ad Regem: oſcu-
faluſque eſt Rex Abſalon. 20. & 72. & 117. &
H . & 166. & 375
Gcut enim Angelue Dei, ſie eſt Dominus meus. 343
Quare locutus eſt Rex verbum iſtud, ut Peccet, &
non teducat ejettum ſuum. 257
Ex CAP. XV. Venit autem & Sadoc Sacerdos, &
niverſi Levitæ cum eo portantes Arcam fæderis
Dei. 161
Figiamus, neque enim erit nobis eſfugium. 289
Dixruque David, infatua, quæſo Domine, conſilium
Achitophel. Ibid.
Itatim, ut audieritis clangorem buccinæ, dicite: Re-
gnavit Ahbſalon. 118
Hutur poſt hæc, fecit Ahſalon Currus & equites, &
Pinquaginta viros „ qui præcederent eum, &
Jolicitabat corda virorum Hrasl. 72
Videntur mihi ſermones tui boni & juſti. Jed non eſt
qui te audiat, conſtitutus à Rege. 361
Vadam, & reddam vota mea quæ vovi Domino in
Hebron. Cüumque immolaret viétimas Jacta eſt
conjuratio valida, populuſque concurrens augeba-
tur oum Abſalon. 157. & 279
Ex CAP. XVI. Vadam & amputabo caput eus.
H 167
Dimittite eum, ut maledicat : Dominus enim præ-
cepit ei, ut mælediceret David. Ibid.
Et dit Rex, Quid mihi & vobis eſt, flii Sarviæ?
mittite eum, ut maledicat. Si forte reſpiciat Do-
inus, & reddat mihi Dominus bonum. 278
Iigredere ad concubinar Patris tui- ut cum audierit
oinnis Hraël, quòd fœdaveris Patrem iuum, ro-
7 Aentar. νι manus eorum. 299
tenderuzus ergo Abfſalon tahernaculum in ſolario,
ingiealsque ad concubinas patris ſui, coram uni-
derſo Iſraöt. Ibid. & 359
Ex CAp. XVII. Videns duod non fuiſet fabtum

conſilium ſuum, ſuſpendio interiit. 72. & 325
Ex CAP. XVIII. At præcepit Rex Joab, & Abiſai
& Ethai dicens: Servate mihi puerum Abſalon.
54. & 216. & 278
Ex CAP. XKX. Nalve, mi fraier. Et tenuit manu
dexterd mentum Amaſcæ quaſi oſeulans eum. Qui
percuſſit eum in Iatere. W 358
Ex CAFP. XRXI. Dentur nobis Jeptem viri de iliis
ejus, orucifigamus eos Domino in Gabaa. 72
Ex CAP. XKIII. Num ſanguinem iſtorum, qui
brofetti ſunt, & animarum periculum bibam; Pro-
pitius ſit mihi Dominus, ne faciam hoc. 269
Ex CAP. XXIV. Tribus diebus erit peſtilentia in
terra tua. De mane uſque ad tempus conſtitutum
mortui ſunt de populo ſeptuaginta millia virorum.
Cüumque extendiſſet manum ſuam Angelus Domini
Huper Jernſalem, ut diſperderet eam, miſertus eſt
Dominus ſuper afflittione, & ait Angelo percu-
tienti populum : ſufſcit nune, contine manum
tuam. . 163

Ex Libro Tertio Regum.

Ex CAP. I. Et Jermo ei eum Joab, & cum Abiathar
Sacerdote. 90
Ego reonabo. Ibid.
Nec corripuit eum aliquando Pater ſius dicens
Quare hoc feciſti? Ibid. & 91
Erat autem & ipſe pulcher valde. 91
Dixit itaqie Nathan ad Bethſabee Matrem Salomo-
nis Num audiſti, quòd regnaverit Adonias fülius
Haggith: Nunc ergo veni, accipe conſilium à me.
162
Imponite Salomonem filium meum ſuper mulam meam.
Canetis buocind, & dicetis: vivat KRex Salomon.
290
Impofuerunt Salomonem ſuper mulam Regis David,
& cecinerunt buccinâ, dixitque omnis populus, vi-
vat Rex Nalomon. Ibid.
Rex ſenuerat nimis, & Abiſag Sunamitis miniſtrabat
ei. Ibid.

Dixitque Salomon ſi fuerit vir bonus, non cadet ne

unus quidem capillus ejus in terram. 357
Ex CA P. II. Effudit ſanguinem belli in pace. Fa-

cies ergo juxta Gapientiam tuam, & non deduces
canmitiéin ejus pacifice ad inferos. 334. & 358
dalomon autem ſedit ſuper ibronum David patris Jui,
& firmatum eſt regnum ejus nimis. 356
Ex CAP. III. Dedi tibi cor ſapiens: ſed & hæc, qucæ
non poſtulaſti dedi tibi, divitias ſcilicet & gloriam,
ut nemo fuerit ſimilis tui in regibus cunktis retro
diebis. 16
Tunc venerunt duæx mulieres meretrices ad Regem,
Neteruntque coram eo. Ibid.
Audivit itaque ommis IHraäël Judicium, quod judicaſ-
ſet Rex, & timuerunt Regem, videntes Sapientiam
Dei eſſe in eo. Ibid. & 101
Afferte mihi gladium. Dividite infantem vivum in
duas partes & date dimidiam partem uni, & di-

midiam partem alteri. 20
Apparnuit autem Dominus Salomoni per ſomnium di-
cens: poſtula quod vis, ut dem tibi. 4³3

Non petiſti tibi dies multos, nec divitias, aut ani-
mas inimioorum, ſed peſtulaſti tibi ſapientiam.

D 34
Ex CAP. V. Praæcipe igitur ut præcidant mihi ſervi
tui Cedros de Lübano. Nis enim quomodo non eſt
in populo meo Vir, qui novit ligna cædere, ſicut
Sidonii. 332
Ex CAP. I X. Tu quoque, ſi ambulaveris coram
me, ſicut ambulavit Pater tuus, in ſimplicitate
cordis & in αitate ⸗ Ponam thronum regni tui

luper

Index Locorum

ſuper Iſrasl in ſempiternum. Pag. 40
Ex CA P. X. Fecitque, ut tanta eſſet abundantia
argenti in Jeruſalem, quanta & lapidum: G& cedro-
rum præbuit multitudinem, quaſi ſycomoros, dug
naſeuntur in campeſtribus. 34
Non babebat ultra ſpiritum. 266
Duo Leones ſtabant juxta manus ſingulas. Et duode-
cim Leunculi ſtantes ſuper ſex gradus binc atque
inde. 293
Ex CAP. XI. Conſtituerat eum præfectum, ſuper
tributa univerſæ Domus Joleph. 289
Quia non cuſtodiſti pactum meum, diſrumpens cæ-
dam regnum tuum. 114
Rex autem Salomon adamavit mulieres alienigenas
multas, Moabitidas & Ammonitidas, Idumaæas &
Sidoniasn 34. & 57. & 78
Fuerunt ei uxores quaſi reginæ ſeptingentæ, & oen-
cubinæ trecentæ: & averterunt mulieres cor ejus.

1144

Depravatum eſt cor ejus per mulieres, ut ſequerelur
Deos al enos. Ibid.
Ex CAP. XII. Pater tuus duriſimum jugum impo-
ſitit nobis: Tu itaque nunc imminue paululum de
imperio patris tui duriſimo, & ſerviemus tibi.
Ibid.
Pater meus cecidit vos flagellis, ego autem cædam
vos ſeorpionibus. Receſsitqte Iſrael à domo David,
uſque in præſentem diem. Ibid.
Videns itaque populus, quod audire eos noluiſſet Rex,
reſpondit:. Quæ nobis pars in David. Ibid.
Ex CAP. XIII. Ecce vir Dei venit de Juda in ſer-
mone Domini in Bethel, Jeroboam ſtante ſuper
altare, & thus jaciente. 71. & 274
Locutus eſt autem Rex ad virum Dei:
domum, ut prandeas. Reſponditque vir Dei ad

Regem : Ri dederis mibi mediam Partem domus

tuæ, non veniam tecum, nec comedam. 269
Comedit panem in domo ejus, & bibit aquam. Ibid.
Veni mecum ut prandeas, & dabo tibi munera. 71
Cumque audiſſet Rex ſermonem hominis Dei, quem
inclamaverat contra altare in Bethel, extendit ma-
num ſuam de Altari, dicens, Appretendite eum.
Et exaruit manus ejus, quam extenderat contra
eum, nec valuit retrahere eam ad ſe. Altare quo-
que ſciſſum eſt & effuſus eſt cinis. Ibid.
Hæc dicit Dominus: Quia non obediens fuiſti ori
Domini: non inferetur cadaver tuum in ſepul-
chrum Patrum tuorum. 71. & 88
Qui cuùm abiiſſet, invenit eum Leo in via, & occi-
dit. 109. & 30 5
Aſinus autem ſtabat juxta illum, & Leo ſtabat juxta
cadaver. . 305
Ex CAP. XIV. Quia exaltavi te de medio po-
puli, & ſeidi regnum domus David, & dedi il-
lud tibi, & non fuiſti ſicut ſervus meus David,
ſed operatus es mala ſuper omnes, qui fuerunt
ante te. Udcirco ecce ego inducam mala ſiper do-
mum Jeroboam, & percutiam de Jeroboam mingen-
tem ad parietem. 34
Ex CAP. XV. Et fecit Aſa rectum ante conſpectum
Domini, ſicut David Pater ejus: & abſtulit effæ-
minatos de terra. 284
Et dormivit Abias cum Patribus ſuis : regnavitque
Aſa ſilius ejus pro e. Ibid.
Ex CAP. XVI. Et poſuit aram Baal in Templo
Baal, & plantavit lucum : & addidit Achab in
in opere ſuo, irritans Dominaum Deum Iſraël ſu-
per omnes Reges Hrail, qui fuerunt ante eum.
108
In diebus ejus ædificavit Ahiel de Bethel Jericho:
in Ahiram primitivo ſuo fündavit eum, & in degub
noviſimo Iluo Poſuit portas ejus: juxta Verbum

Veni mecum

Domini quod locutus fuerat in manu Joſus ſilii
Nun. 307
Ex CAP. XVII. Vade in Sarephta: præcepi enim
ibi mulieri viduæ, ut paſcat te. 68
Focavit eam, dixitque ei: Da mihi paululum aquæ.
Cumque illa pergeret, ut afferret, Clamavit poſt
tergum ejus dicens: Affer mihi obſecro, & buc-
cellam panis in manu iua. Ibid. & I151
Fac, ſicut dixiſti: Verumtamen mihi primum fac de
ipfa farinula ſubcinericium panem parvulum, &
affer ad me: tibi autem & ſilio tuo facies poßtea.

Et dixit Elias: Vivit Dominus: ſi erit annis his r0s
& pluvia. 109

Dixit ergo ad Eliam. Quid mihi, & tibi, vir Dei?

Ingreſſus es ad me, ut rememorarentur iniquitates
meæ, & interficeres Plium menm. 252
Et exaudivit Dominus vocem Eliæ: & reverla eſt
anima pueri intra eunz & revixit. Ibid.
Nunc in iſto cognovi; quoniam vir Dei es tu. Ibid.
En colligo duo Rena ut comedamus & moriamur. 291
Haæc dicit Dominus : Hydria farinæ non deficiet.
K.grotaævit filius mulieris, & erat languor fortiſſt-
mus. 114. & 256
Ex CAP. XVIII. Ecce nubecula parva. Aſcende,
& dic Achab-. Junge currum tuum, ne occupet
te pluvia. 92
Nam cum interficeret Jezabel Prophetas Domini,
tulit ille centum Prophetas „ & pavit eos pane.

117
Ecce nubecula parva, quaſi veſtigium hominis aſcen-
debat de mari. 177

Ex CA P. XIX. Derelictus ſum ego ſolus. 5. & 342
SIta coram Domino: Et ecce Dominus tranſit, & Jpi-
ritus grandis, & fortis, ſubvertens montes & con-
terens Fetras ante Dominum. 32
Qui ſtstim, reliéctis bolus, cucurrit poſt Eliam. 98

Quid hic agis, Elia ? Et ille reſpondit: zelo zelatus

ſum pro Domino Deo exercituum. II

Qui cum ſurrexiſſet, comedit, & bibit, & md
lavit in fortitudine cibi illins uſque ad montem
Dei Horeb. 280
Et ait Dominus ad eum: vade in Damaſeum: cüum-
que perveneris illus, unges Hazaäzl Regem ſuper
Wrriam, & Jehu unges Regem ſuper Irazsl: Eli-
ſium autem unges Prophetam pro te. 115
Non in igne Dominus. 154. & 191. & 213
Profectus inde Elias reperit Eliſeum klium Japhar,
arantem in duodecim jugis boum. 177
Et ecce Dominus tranſit, & Wiritus grandis & ſor-
tis ſubvertens montes, & conterens petras anie Do-
minum. 196
Reſpexit, & ecce ad caput ſuum ſubcinericius panis,
& vas aqu. 266
Poſt ignem ſibilius auræ tenuis. Quod cùm audiſſet
Elias, operuit vultum ſuo pallio. 341
Dereliquerunt pactum tuum filii WGrazl. Derelittus
ſum ego ſolits. 342
Ex CAP. X X. FHæc dicit Dominus: quia dimiſifti
virum dignum morte de manu tua, erit anima ius
pro anima ejus, & populus tuus pro populo ejut.
359
Ex CAP. XXI. In tantum ut ſequeretur idola, quæ
fecerant Amorrbæi. Laque cum audiſſet Aechal
Sermenes iſtos, ſcidit veſtimenta ſua, & operuit
cilicio carnem ſuam, jejunavitque, & dormivit
in ſacco: & ambulavit demißo capite. Et factus
eſt Germo Domini ad Eliam Thesbiten, dicens:
Nonne vidiſti humiliatum Achab coram me? Quia
ig tur humiliatus eſt mei causd, non inducam ma-

8. & 9. & 137

Ium in diebus ejus.

Factum eſt igiuur Sermo Domini ad Eliam Thesbiten,

dicens:

dan

Hurhn
0)
MW.

“
,jrun e
fcn el
elcaiu g

dul m
Nn, M
rpinnignin
AN l
gein r iſmn
attl / /e
. nt mne
UCnl. Aat
nut er enr

M

lue Muva-

tn mine
aiſci, giher
mmer,

1

M
rDian
Gmnime
Pine t d
et anur 1
Iltc!
hende. A
nnun, ie

Pplen N

6 Patt f
giun lmiunl
1ee o l

ninut ran,
ertens nonab

umit 4,n
ſonit: uit
Mu. .
6 ilit l
iin Nex

7

Uhemn ſinl
loun.
Hiin Jeltl
Mteren

un ſCeind,

i⸗ Golih⸗
palA.
i d b
Dominue: 1
nu tM/ ie
tuut o

e An ,

45
menti ,6*
mnantun 5
ſo Cnitt
Niſo ,,
4 alins

4 hn.
c, ter
, T
ini 49 7

Sacræ Scripturæ.

dicens: Surge, deſcende in occurſum Achab. Loo-
queris ad eum, dicens Occidiſti, & poſſediſti.
Hac dicit Dominus. In loco hoc, in quo linxerunt
canes ſanguinem Naboth, lambent quoque ſangui-
nem tuum. 93. & 109
Ex CAP. XXII. Et domus eburnea quam ædifr-
cavit. . 139
Dormivitque Joſaphat um Patribus ſuis, G ſepul-
us eſt cum eis in civitate David Patris ſui. 285
Sded & reliquias efœæminatorum, qui remanſerant in

diebus Aſa patris ejus, abſtulit de terra. Ibid.
Ex Libro Quarto Regum.
Ex CAP. I. Homo Dei, Rex pracepit ut deſcendas.

Reſpondénſque Elias dixit quinquagenario: JDi ho-
95 Dei Jum, deſcendat ignis de cælo, & devoret

te, & quinquaginta tuos. 46
Iie, conſulite Beelzebub Deum Accaron, utrum vi-
vere queam de infirmitate mea hac. 167

Ueireò de lectulo, ſuper quem aſcendiſti, non deſcen-
des, Jed morte morieris. Ibid.
Ex CAP. II. Aſcende Calve, Maledivit eis in no-
mine Domini : egreſſique ſunt duo urſi de ſaltu &

laceraverunt ex eis quadraginta duos pueros.

20
Ex CAP. IV. Incurvavit ſe ſuper eum, & calrfalt!
eſt caro pueri. . 57
Oſcitavit puer ſepties aperuitque oculos. 136
Afferte farinam. Cüumque tuliſſent, miſit in ollam.
Et non fuit amplius quidquam amaritudinis in olla.
145
71. & 126. & 145. & 152.
. & 256
Quæ dixit: Nunquid petivi filiun à Domino meo?
Nunqutid non dixi tibi, ne illudas me? 252
Corruit ad pedes ejus, & adoravit ſuper terram.
Ibid.
Aßer mihi adhuc vas. Et ille reſpondit: non habeo.
Stetitque oleum. 26 5
Ex CAP. V. Acceſſerunt ad eum ſervi ſui & locuti
unt ei: Pater, & ſi rem grandem dixiſſet tibi Pro-
pheta, certé facere debueras: quanto magis, quia
nunc dicit tibi: Lavare & mundaberis. 3
Deſcendit, & lavit in Jordane ſepties. Ibid.
Putabam, quod ſtans invocaret nomen Domini Dei
lui, & tan eret manu ſua locum lepræ. 47
Dixitque Giezi puer viri Dei- pepercit Dominus meus
Naaman Dyro iſti, at non acciperet ab eo, quæ
attulit. Vivit Dominus quia curram poſt eum, &
accipiam ab eo aliquid. 72
Miſit ad eum Eliſeus nuntium, dicens: Vade & la-
vare ſepties in Jordane, & recipiet ſanitatem caro
tila. 93
Numquid non meliores ſunt Abana & Pharphar
fuvii Damaſci, omnibus aquis Iſraël, ut laver
in eis, & munder? 35
Uude venis, Giezi? Accepiſti veſtes. JRed & lepra
Naaman adhærebit tibi & ſemini tuo uſque in ſem-
Piternum. 9
X CAP. VI. Cüumque veniſſent ad Jordanem, cæ
ebant ligna. Accidit autem, ut cum unus mate-
riam ſuccidiſſet caderet ferrum ſecuris in aquam.
exclamavitque ille- Heu, heu, heu, domine mi, &
boc ipſum mutus acceperam. 36. & 168
Oſtendam vobis virum, quem quæritis. Duxit er-
o eos in Samariam, aperuitque Dominus oculos
Soum, & viderunt ſe eſe in medio Samariæ.
102
Ex CAP. XIII. Quidam ſepelientes hominem, vi-
doerunt latrunculos, & projeceruut cadaver in ſe-
pulchro Eliſei. Quod cum tetigiſet oſa Eliſei, re-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

Mors in olla.

vixit homo, & ſtetit ſitper pedes ſuos. 57
Ni percuſſiſes qiinquies, aut ſexies, ſwve ſepties, per-
ciſiſſes Syriam uſque ad conſummationem: nunc
autem tribus vicibus percuties eam. 264
Ex CA P. XX. Morieris enim tu, & non vives.
Flevit itaque Ez echias fletu magno. 81
Afßferte maſſam hicorum. Ibid.
Haec dicit Dominus Deus: Morieris, & non vives.
286
Revertere & dic Ezechiæ: Audivi orationem tuam:
& ecce ſanavi te: die tertio aſcendes Templum
Domini. Et addam diebus tuis quindecim annos:
ſed & de manu Regis Aſriorum liberabo ie, &
protegam urbem iſtam. 258. & 357

Ex Libro Primo Paralipomenon.

Ex CAP. X. Mortuns eſt ergo Saul propter iniqui-
tates ſuas, eò quòd prævaricatus Jt mandatum
Domini: ſed inſuper etiam Pythoniſam conſulue-
rit, nec ſperaverit in Domino: propter quod in-
terfecit eum, & tranſtulit regnum ejus ad David
RKilium Iſai. 78. & 79
Die igitur altero detrabentes Philiſthiim corpora cæ-
ſorum, invenerunt Saul & filios ejus. Cumque ſpo-
liaſſent eum, & amputaſſet caput, armiſque nudaſ-
ſent, arma ejus conſecraverunt in fano Dei ſui,
& caput afixerunt in templo Dagon. 79
Ex CAP. XXIX. Nio, Deus meus, quod probes
corda, & ſimplicitatem diligas: unde & ego in
ſimplicitate cordis mei, lætus obiuli univerſa.

40
Ex Libro Secundo.
Ex CA P. I. Confortatus eſt ergo Salomon filius David
in regno ſuo. 288

Aſcenditque Salomon ad altare æneum coram taber-
naculo fœderis Domini, & obtulit in eo mille ho-

ſtias. Ibid.
Ex CAP. II. Ut ædificem domum nomini Domini Dei
mei. 150

Ex CAP. X. Locuti ſunt ad Roboam dicentes: FP'a-
ter tuus duriſſimo jugo nos preſſit, tu leviora im-
era patre tuo. 260
Ex CAP. XXII. Fecit igitur malum in conſpeétu
Domini, ſicut Domus Acohabb. 274
Ex CAP. XXVI. Natimque orta eſt lepra in fronte
ejus, coram Sacerdotibus in domo Domini ſuper al-
tare thymiamatis. 169
Ex CAP. XKXVIII. NWon fecit rectum in conſpecti
Domini, ſicut David pater ejus. 274
Ex CAP. XXXIV. Hæc dicit Dominus: Ecce ego
inducam mala ſuper locum iſtum, & habitatores
ejus: quia ſacrificaverunt Diis alienis : idcirco
Nillabit fjuror meus ſuper locum iſtum, & non ex-
tinguetur. 10
Ad Regem autem Juda loquimini: Hac dicit Domi-
nus Deus Iſrazl Quia audiſti verba voluminis,
atque emollitum eſi cor tuum, ſcidiſti veſtimenta
tua, & fleviſti coram me. Jam coll'gam te ad Pa-
tres tuos ne- videbunt oculi tui omne malum, quod
ego indutclurus ſum. Ibid.
Tradidit Helcias ſacerdos hunc librum: quem quum,
Rege præſente, recitaſſet, audiſſétque ille verba Le-
gis, ſeidit veſtimenta ſua. Ibid.
WMWandavit Judam & Jeruſalem, deſtruxerintq
aras Paalim, ut inſtaurarent Domum Domini,
ut emerent lapides & ligna. Ibid.
Cümque eſferrent pecuniam, quaæ illata fuerat in
Templum Domini, reperit Heleias ſacerdos li-

brum Legis Domini, per manum Moyiſt. bid.
LI Librum

—

*

Index Locorum

Librum Legis inveni in domo Domini. pag. 105
Ex CAP. XXXVI. Fecitque malum coram Domino.
274
Fecicque malum in oculis Demini ſui. Ibid.
Mittebat autem Dominus Deus ad illos per manum
mintiorum ſuorum de notte conſurgens, & quotidie
commonens. At illi ſubſannabant nuntios Dei,
& parvi pendebant ſermones ejus, illudebäntque
Prophetis, donec aſcenderet furor Domini in po-
pulum ejus, & eſſet nulla curatio. Ibid.
Nec erubuit faciem Jeremiæ Prophetæ, loquentis ad

ſe ex ore Domini. Ibid.
Ex Libro Primo Efſdræ.

Ex CAP. X. Nic ergo orante Eſädrà, & flente, fle-
vit populus fletu multo. 70

Ex Libro Tobiæ.

Ex CAP. I. Hæo, & bis imilia ſecundum legem
Domini puerulus obſervabat. 57
Ex CAP. II. Videte ne furtivus ſit. Ad hac uxor
ejus: MWanifeſte vana facla eſt ſpes tua. 59. & 331
Ui eſt ſpes tua, pro qua eleemoſynas, & ſepulturas
faciebas?2 162
Wolite ità loqui, quoniam filii ſanétorum ſumus. Ibid.
Dtatim exiliens de accubitu ſuo, relinquens prandium,
Jejunus pervenit ad corpus: tollénſque ilud Porta-
vit in domum ſuam occulte, ut, dum ſol occu-
buiſſet, oauté ſepeliret eum. 171. & 277
Ex CAP. III. Tunc Tobias ingemuit. 59. & 331
Expedit enim mihi mori magis, quàm vivere. 59
Ex CAP. IV. Moli timere, fili mi. Pauperem quti-
dem vitam gerimus, ſed multa bona habebimus.
275. & 279
Bona habebimus, ſi timuerimus Deum, & receſſeri-
mus ab omni peccato. 276
Ex CAP. VI. Exentera hunc piſcem; & cor ejus,
G& fel & jecur repone tibi. 261
Ex CAP. VIII. Protulit de caſidili ſuo partem je-
coris, poſuitque eam ſuper carbones vivos. Tunc
Angelus apprehendit Dæmonium, & religavit il-
lud in delerto ſuperioris oypti. 65
Exſurge, & deprecemur Deum. 273
Ex CAP. X. IMa autem nullo modo conſolari pote-
Tat, ſed quotidie exiliens circumſpiciebat. 14
Ex CAP. XI. Livi Juper oculos ejus ex felle iſto
Piſcis. 20

Ex Libro Judith.

Ex CAP. II. Vocavit omnes Majores natu, dixit-
gzté oogitationem ſuam in eo eſe, ut omnem terram
uo ſubjugaret imperio. 272
Ex CAP. IX. Ingreſſa oratorium ſuum proſternens ſe
Domino, clamabat ad Dominum. 317
Da mihi in animo conſtantiam ,»ut contemnam illum:
& virtutem, ut evertam illum.
Ex CAP. X. Quis contemnat populum Hebræo-
An, gai tam decoras mulieres habent, ut non
pro bis merito Pugnare contra eos debeamus?
. . 298
Ex CAP. XII. Et exibat noctibus in vallem Be-
thulicæ: & ut aſcendebat, orabat ad Dominum. 317
Ex CAP. XIII. E˖ concluſit Vagao oſtia cubiculi,
Setitqne Judith ante lectum orans oum lachrymis.
Et cum haæc dixiſſet, abſeidit caput ejus. 317
Ex CAP. XIV. Una mulier Hebrg fecit confuſio⸗
nem in domo regis Wabuchodonoſor. 28
Ex CA P. XKVI. Erat autem Populus jucundus, ſe-

cundum faciem ſanctorum. 180

Ex Libro Eſther.

Ex CAP. I. Quidquid poſtulaſſent ad ornatum per-
tinens, accipiebant: & ut eis placuerat, compo-
ſitæ de triclinio fœminarum ad Regis cubiculum

tranſibant. 262
Erat enim formoſa valde, & incredibili pulehritudi-
ne.

Ibid.
Ex CAP. III. Quod cum audiſet Aman, & ex-
berimento probaſſet, quòd Mardochæus non Re-
keret ſibi genua, nec ſe adoraret, iratus eſt valde.
272
Poſuit ſolium ejus ſuper omnes Primcipes, uos habe-
bat. Cunäctique ſervi Regis Reltebant genua, &
adorabant Aman. Ibid.
Ex CAP. IV. Omnes norunt Provinciæ, quocd ſie vir,
IRwe mulier, non vocatus, interius atrium Regis in-
raverit, abſque ulla cunttatione ſtatim interhcia-
ur. Ego igitur quomodo intrare Potero? 361
Ni nunc ſilueris, per aliam occaſionem liberabuntur
Judæi⸗ & tu, & domus Pattis tui peribitis. Et,

quis novit, utrum idcirco ad egnim veneris, ut

in tali tempore parareris? Jejunabo, & tunc in-
grediar ad regem contra legem faciens, non voca-
a, tradénſque me morti & periculo. bid.
Ex CAP. VI. Qeriptum erat, quomodo nuntiaſſet
Mardochæus inſidias Bagatam & Thares Eunu-
horum, Regem Aſſuerum jugulare cupientium. 289
Ex CAP. XIV. Ta ſeis quocd abominer Rionum ſu-
berbiæ & gloriæ mex, quod eſt ſuper caput meum
in die oftentationis meæ. 2
Tu ſeis neceſſtatem meam, quod abominer Nonum
ISuperbic, & gloriæz meæg, & quod non comederim
in menſa Aman, nec mihi placuerit convivium
Regis, & nunquam lætata ſit ancilla tua ex quo
huc tranſtata ſum niſi in te, Domine Deus Abra-
ham. 288. & 327
Corpus ſuum bumiliavit jejuniis omnidque loca, in
duibus antea lætari conſueverat, crinium lacera-
tione compleævit. 317
Ex CA P. XVI. Mendaciorum cuniculis conentur

ſubvertere, dum aures Prineipum ſimplices, & ex

natura ſua alios æftimantes, callidä fraude deci-
biunt. 40⁰

Ex Libro Job.

Ex CAP. I. Vir erat in terra Hus, nomine Job:
& erat vir ille Iſimplex , & rectus, ac timens

Deum. 39. & 335
lanis Dei cecidit & cœlo, & taéltas oves pueröſzue
conſumpfſit. 40

Ventus irruit, & concuſſt quatuor angulos domus,
dit& corruens oppreſſit liberos tuos. 81
Chaldæi fecerunt tres turmas, & invaſerunt Camelos.

Ibid.
Dit nomen Domini benedictumin. 129. & 159. & 190
& 278
Dominus dedit, Dominus abſtulit. 190. ”& 326

Eratque vir ille magnus inter omnes Orientales. 335
Et fuit poſſeſſio ejus ſeptem millia ovium, & tria
millia Camelorum, & quingenta juga boum, G
gitingentæ aſinc. lbid.
Conſuigénſque diluculo offerebat holocauſta pro Einonk-
lis. bid.
Ne forteé peccaverint filii mei, & benedixerint Deo
in cordibus ſitis. lbid.
Ex CA P. II. Dimilis in terra, ſimplex, & rettus, a
timens Deum, & recedens à malo, & adbhbuc re-
tinens innocentiam. 39. 335
Dixit

.

, en tmie
en

/liti.
r hale
Alreudcl .
tmnam

.

zlitmn
gum uihfi
io, ipllun

ſen ouin
1
1E
1C11. . 5

r WI. lin
nr ſiſin
pn,Aun
CA.M. ni
1e MI

n, Val

Aurni,

e Nf
ull a’

Enen in
EeM het
V “
UN MN k

Alrchen elg ne

i hine aeſaen
lun ,.
E had
lylchen ne
tu⸗ Adinb
Anieii
1 i
foum Mun i 10
EIIY/ ena

lur

1
.

ii

4 ,
er ae⸗

1 cia
. 1

.

5

e N i6
e Na le

8 n de

4 GGlann.
Aelerg

et,irintei,

e
7C

neier, agg,
etet cint
e⸗ luntg

irei
ring apun
Cne ſainie
ſe lten
ſonenn ene

n acient in
hefical.
9 unnnd

ob.

a My M
,6 ncu,A

tellas NA

,
uatue lh 9
1

. H.
,6 imi enmi
P

. d N

S

r Aten 0
nlus in .
. ii 3
ennt h

roxbde,

, &el
16 1

4

Sacræ Scripturæ.

Dixit autem illi uxor ſua Adhuc tu permanes in
ſimplicitate tua. ag. 39
Ex CAP. III. Antequam comedam ſiſpiro „ &' tan-
quam inundantes aquæ, ſic rugitus meus: Quia ti-
mor, quem timebam , evenit mihi, & quod vere-
bar, accidit. 176
Obtenebrentur ſtellæ caligine ejus. 209
Dies ille vertatur in tenebras, non requirat eum
Deus deſuper, & non illuſtretur lumine. Obſeu-
rent eum tenebræ, & umbra mortis, occupet eum
caligo, involvatur amaritudine. Ibid.
Noctem illam tenebroſus turbo poſſideat. Ibid.
Ex CAF. V. Et beſtiæ terræ pacificæ erunt tibi.
Ex CAP. VII. Ecce, nunc in pulvere dormiam, &
ſi manè me quæſieris, non ſub'ſiſtam. 136
Si domiero, dicam, quando conſurgam? 187
Ex CAP. XII. Deridetur Juſti ſimplicitar. 39
Ex CAbP. XIII. Poſuiſti in nervo pedem meum: &
obſervaſti omnes ſemitas meas: 6 veſtigia pedum
meorum conſideraſti. 180
Ex CAP. XIV. Git mihi tribuat, ut in inferno
protegas me, & abſcondas me, donec pertranſeat

furor tuus. 70
Eoreditur & conteritur, fugit velut umbra. 148. &
Ex CAP. XVII. Rurſum poſt tenebras ſpero lucem.
256

Ex CAP. XIX. Rurſum circumdabor pelle mea, &
in carne mea videbo Deum Sdalvatorem meum. 130
Ex CAF. KX. Oſa ejus implebuntur vitiis adoleſ-
centiæ ſuck: & oum eo in bulvere dormient. 55. & 56
Ex CAP. XXI. Recede à nobis, ſcientiam viarum
tuarum nolumus. 237
Ex CAP. NXXIX. In nidulo meo moriar. 135
Quando lavabam pedes meos butyro, & petra funde-
bat mihi rivos olei. Quando procedebam ad por-
tam eivitatis & in plated parabant cathedram
mihi. Principes ceſſabant loqui, & digitum ſuper-
imponebant ori ſuo. 229
Oculus fui cæco, & pes claudo. Pater eram paupe-
rum. Expelétabant me ſicut pluviam, & os ſuum
aperiebant quaſi ad imbrem ſerotinum. 230
Duper illos ſtillabat eloquium meum. 371
Ex CAP. XXX. Verſa eſt in luctum cithara mea,
& organum meum in vocem flentium. 211

Ex CAP. XXXI. Appendat me in ſtatera juſta, &

ciat Deus ſimplicitatem meam. 40
Lonis eſt omnia eradicans genimina. 201
CGrevit mecum miſeratio. 344
ExCAP. NNXVIII. Cxrrcumdedi illud terminis meis,
& poſui vectem & oſtia. 306

Et dixi, uſque huc venies, & non procedes amplius,

bic confringes tumentes fluctus tuos. I[bid.
Reſpondens autem Dominus Jobh de turbine dixit:
OQuir eſt iſte involvens ſententias ſermonibus impe-
itis ?* Accinge ſicut vir lumbos tuos: interrogabo
te, & reſponde mihi. 299. & 379
Ex CAF. XXXIX. In arduis ponet nidum ſuum.
l petris manet, & in præruptis ſilicibus commo-
201

fatur.

Inde contemplatur eſcam...
Fuerit, ſtatim adeſt. 203
Ex CAP. XL, Ecce abſorbebit fluvium, & non mi-
rabitur, & habet fiduciam, quod influat Jordanis
i1 & ejuas. II9. & 128. & 132. & 201. &

Ex CAP. XLI. Jub ipſo erunt radii ſolis, & 45

net ſibi aurum quaſi lutum. 201
X CAP. XLII. Et dederunt unuſquiſque ovem
mam. Dominus autem benedixit noviſſimis Job
iagis qudm principio ejus. Et facta ſunt ei qua-
Ethieæ Comment. Tom. IV.

Dominus in templo ſancéto ſuo.

Et ubicumque cadaver

tuordecim millia ovium. 40⁰
Nune autem oculus meus videt te : Ueirco ipſe
me reprehe ꝛdo, & ago pœnitentiam in favilla &
cinerée. 192

Ex Libro Pſalmorum.
Ex PsSsAL. I. Folium ejus non deſftuet. 2 5

Omnia, quacumque faciet proſperabuntur. Ib. & 273
Et erit tanquam lignum, quod plantatum eſt ſecus de-

curſus aquarum. 56. & 237
Et in lege ejus meditabitur die ac notcte. 195
PFructum dabit in tempore ſuo. Ibid.

Ex PSAL. II. Et nunc Reges intelligite: erudimini
qui judicatis terram. 161
Ego autem conſtitutus ſum Rex ab eo ſuper Ron mon-
tem ſanétum ejus.
Reges eos in virga ferrea: & tanquam vas figuli con-
fringes eos. 42. & 77. & 375
Dirumpamus vincula eorum, & projiciamus à nobis
jugum ipſorum. 353
Erudimini qui judicatis terram. 102
Ex PsAL. IV. In pace, in id ipſum dormiam, & re-

quieſcam. 43
Quoniam tu, Domine, ſingulariter in ſpe conſtituiſti
me. Ibid.

A fruttu frumenti, vini, & olei ſui multiplicati ſunt.
1

Ex PSAL. VI. Lavabo per ſingulas nobctes lecki
meum : lachrymis meis ſeratum meum rigabo. 8
&& 171
Ex PSAL. X. Oculi ejus in pauperem reſpiciunt: in-
lidiatur in abſcondito; quaſi Leo in Pelunca ſua. 208
In laqueo ſuo humiliabit eum. Ibid.
1
Ex PsAL. XIII. Ilie tepidaverunt timore, 3
non erat timor. 246. & 330
Venenum aſpidum ſub labiis eorum. 311
Ex PSsAL. XKVII. Diſciplina tua, ipſa me docebit.
1
Quoniam tu illuminas lucernam meam : Deus ee .
illumina tenebras meas: Quoniam in te eripiar à

tentationibus. 208
Tonis à facie ejus exarſit. 213
Ex PsAL. XVIII. Non eſt, qui ſe abſeondat à ca-
lore ejus. 1
In onznem terram exivit ſonus eorum, & in fines orbis
terræ verba eorum. 1

A Jummo cœlo egreſſio ejus, & occurſus ejus Auſque
ad ſummum ejus.

224
In Sole poſuit tabernaculum ſunm. 226
Exultavit ut Gigas ad currendam viam. 116

Ex PSAL. KXI. Timeat eum omne ſemen Iraöël.
quoniam. 17
Ego autem ſum vermis, & non homo. 230
Opprobrium hominum & abjectio plebis. Ibid.
Omnes videntee me, deriſerunt me : locuti ſunt Iabiis,
& moverunt oaput. IDid.
Ex PsAL. XXIII. Quis aſcendet in montem Domi-
ni, aut quis ſtabit in lobo ſanbéto ejus * 179
Ex PSAL. XXIV. Neque irrideant me inimici mei.
Oculi mei ſemper ad Dominum: quoniam ipſe evel-
let de laqueo pedes meos. 216. & 273
Ex PSAL. XXV. Dextera zorum repleta eſt mune-
ribus. 684.
Ex PSAL. XXVIII. Vox Domini præparantis cer-
vos. 206

Vox Domini concutientis deſertum. 212

Ex PSAL. XXIX. QOuæ utilitas in ſanguine meo,

dum deſeendo in corruptionem? 325
Ex PsAL. XXX. Faäétus ſum tanquam vas perdi-
2 tum;

—

Index Locorum

tm, quoniam audivi vituperationem multorum
voommorantium in circuitu. pag. 20 5
Dixi Deus meus es tüt. 215
Eripe me de manu inimicorum meorum & à perſe-
quentibus me. Ibid. & 216
Uluſtra faciem tuam ſuper ſervum tuum. 216
Ex PSAL. XKXXII. Verbo Domini Cæli frmati
Jſunt . & ſpiritu oris ejus omnis virtus eorum.
191
Ponens in thelauris abyſſos. 23 1
Ex PsAL. XXXIII. Benedicam Dominum in omni
tempore: ſemper laus ejus in ore meo. 148

Ex PsAL. XXXV. Quoniam apud te eſt fons vitæ.
74
Ex PSAL. XXXVI. Os juſti meditabitur ſapien-

tiam : & lingua ejus loquetur judicium. Lex Dei
ejus in corde ipſius. 121
Ex PsAL. XXXVII. Rugiebam à gemitu cordis
mei. 239
Et cogitabo pro peccato meo. 240
Quoniam ego in flagella paratus ſum: & dolor meus
in conſpebétu meo ſemper. 278
Ex PsAL. XXXVIII. In imagine pertranſit homo.
133. S 134
Ab omnibus iniquitatibus meis erue me : opprobrium
inſipienti dediſti me. 205
Obmutui, & non aperui os meum, quoniam tu feciſti.
Amove à me plagas tuas. Ibid.
Wotum fac mihi Domine ſinem meum, & numerum
dierum meorum quis eſt : ut ſciam, quid deſit
mihi? 180
Ex PSAL. XL. Univerſum ſtratum ejus verſaſti in
inſirmitate ejus. 142
Ex PsAL. XLI. Quare triſtis es anima mea? Spera
in Deo. . 146
Quoniam adhbuc confitebor illi. Ibid.
Witivit anima mea ad Deum fontem vivum. 18
Ex PsSAL. XLIII. Propter te mortificamur totà die:
facti ſumus ſicut oves occiſionis. 124. & 140
Tota die verecundia mea contra me eſt, & confuſio
faciei meæ cooperuit me. 190
Ex PsAL. XLIV. Accingere gladio tuo ſuper femur
tuum, potent'ſime. 31. & IOO. & 224
Specie tua, & pulchritudine tuâ intende, proſpers

procede, & regna. 224. & 291
Regina adſtitit in veſtitu deaurato. 321
Ex PSsAL. KLV. Vacate, & videte. 130
Transſerentur montes in cor maris. 222

Ex PsAL. XLVIII. Audite hæc omnes Gentes, au-
ribus percipite omnes, qui habitatis terram. ⁰°
meum loquetur ſapientiam; & meditatio cordis mei
prudentiam. 100
Et ſepulchra eorun , domus illorum in æternum.
„ 137
Cum interierit, non ſimet omnia: neque deſcendet
oum eo gloria ejus. Ibid.
Confitebitur tibi, oqum beneſeceris ei. 186
Ex PsSAL. XLIX. Ignis in conſpectu ejus exardef-
cet, & in circuitu ejus tempeſtas valida. 213
Ex PsSAL. L. Redde mihi lætitiam ſalutaris tui. 56
116. & 285
Docebo iniquos vias tuas, & impii ad te converten-
tur. 59. & 116
Tibi ſoli peccavi, & malum coram te feci. 109⁰
Cor mundum crea in me Deus. 180
Luoniam iniquitatem meam ego cognoſco. 241
Docebo iniquos vias tuas & impii ad te converten-
tur. Ut æ&dificentur muri Jeruſalem. Tunc accep-
tabis ſacrificium Juſtitiæ, oblationes & holocauſta.
264. & 285
Et peccatum meum oontra me eſt ſemper. 264

Ex PSAL. LIV. Quis dabit mihi pennas ſicut

Ex PSAL. LXXI. Deus judicium tuum Regi da; &

Columbæ: volabo, & requieſcam. 6
Jabta cogitatum tuum in Domino, & ipſe te enutriet.
42. 8 78

Ex PSAL. LVII. Furor illis ſecundum ſimilitudinemz

ſerpentis ſicut aſpidis ſurdæ, & obturantis aures
Juas. QLuc non eaaudiet vocem incantantium, &-
venefici incantantis ſapienter. 42. & 56
Winæ veſtræ rhamnum. 202
Supercecidit ignis, & non viderunt ſolem. 208⁸
Ex PsAL. LI X. In Deo faciemus virtutem: Et ipſe
ad nihilum deducet tribulantes nos.

23³⁸
Ex PSAL. LXI. Effundite coram illo corda eſa.
1
Ex PSAL. LXII. Sitivit in te anima mea,
multipliciter tibi caro mea. 1

In terra deſerta, & invia, & inaquoſa, ſic in ſa,
apparui tibi. 75. & 172. & 288
Sicut adipe & pinguedine repleatur anima mea: &
labiis exultationis laudabit os meum. 288
Labiis exultationis laudabit os meum. Quoniam me-
lior eſt miſericordia tua ſuper vitas. Ibid.
Ex PSsAL. LXIII. Jagittæ parvulorum factaæ ſunt
plagæ eorum. 240
Exacuerunt ut gladium linguas ſuas. 212
Ex PsSsAL. LXIV. Verba iniquorum prævaluerunt
Jſuper nos; Et impietatibus noſtris tu propitiabe-

ris. 20
Ex PSAL. LXVII. Fluit cera à facie ignis · ſie pe-
reant peccatores à facie Dei. 49

Ex PSAL. LXVIII. Veni in altitudinem marit. 230
Et tempeſtas demerſit me. Ibid.
Suſtinui qui ſimul contriſtaretur, & non fuit, & qui
conſolaretur, & non inveni. 239
Ex PsAL. LXX. Deus dereliquit eum? Perſequimi-
ni, & comprehendite eum: quia non eſt qui eripiat.

310

Juſtitiam tuam filio Regis. Coram illo procident

Withiopes. Et benedicentur in ipſo omnes tribus

terræ“ Et replebitur majeſtate ejus omnis terra:
kat, fiat. 14. & 16
Judicabit panperes populi, & ſalvos faciet filios pau-
perum. 1
Coram 'llo procident Ethiopes: & inimici ejus ter-
ram lingent. Reges Tharſis, & Infulæ munera of-
ferent: Reges Arabum, & Jaba dona adducent.
Et adorabunt eum omnes Reges Terræ: omnes gen-
tes ſervient ei. lbid.
Quia liberabit pauperem à potente: & pauperem cui
non erat adjutor. Parcet pauperi & imnopi: & ani-
mas pauperum ſalvas faciet. Ex uſuris, & ini-
quitate redimet animas eorum ⸗ & honorabile no-
men eorum coram illo. Et vivet, & dabitur ei de
auro Arabiæ, & adorabunt de ipſo ſemper. Super-
extolletur ſuper Libanum fructus ejus: & replebitur
majeſtate ejus omnis terra : flat, hat. lbid.
Ex PsAL. LXXII. Poſuerunt in cœlum os ſuum.

200. & 204
Et lingua eorum tranſivit in terra. 20 4
Prodiit quaſi ex adipe iniquitas eorum. 210⁰
U jumentum factus ſum apud te. 232
Ex PSAL. LXXV. Vovete, & reddite. 150
Dormierunt ſomnum ſuum; & nihil invenerunt in
manibus ſitis omnes viri divitiaram. 2353
Ex PsAL. LXXVI. In die mibulationis Deum ex-
quiſivi. 186ʃ

Renuit conſolari anima mea: memor fui Dei, .
delectatus ſum. ([Lbid.
Ex PsSAL. LXXVII. Càᷣ occideret eos quærebent
eum & revertebantur, & diluculo veniebant ad
eum. 6 5. & 320
Et elegit David ſervum ſaum,„ & abſtulit eu
e

e
Ml, ,
hur
, 1
h, ſie
c⸗ .

1, nel

en ſumn .

An,
1

. Am..
e, ien
eler ele e

1. an .
le 4 deei 4
Nent
en. T.

⸗ – —

Hen.
inuten.

g ,
n . 1
liher ſen
1 ahint ei
Nein.
ditt.
Alnmn ft

4t,
Anun Nreie
Nrir Urns

ſuei iin,
ituditennui:
mfit

it un' iks
ia n it

un tun
Cnren A i
in iſ ena
ue et mi⸗
ſabor funht

6 imnißt
ſek mn
debe AtA
er Ten: . m

tete: Gin
upeni ien
.. l un

. oe
mrd it

vivet,

Sacræ Scripturæ.

de gregibus ovium⸗ de poſt fœætantes accepit eum.
FPaſcere Jacob ſervum ſuum. pag. 366
Ex PSsAL. LXXIX. Exterminavit eam Aper de
lns, & ſingularis ferus depaſtus eſt tan. 212
214
Oſtende faciem tuam, & ſalvi erimus. 206
Ex PsAL. LXXXI. Weſcierunt neque intellexe-
runt, in tenebris ambulant Movebuntur omnia
fundamenta terræ. 208
Ego dixi: Dii eſtis, & filii Excelſi omnes. 247
Ex PSAL. LXXXII. JNicut ignis qui comburit ſyl-
vam : & ſicut fFamma comburens montes ita
perſequeris illos in tempeſtate tua. 49
Aſcenſiones in corde ſuo diſpoſuit, in valle lacryma-
rum. . 227

Ex PsAL. LXNXIII. Beatus vir cujus eſt auxilium
abes te: aſcenſiones in corde ſuo diſpoſuit, in loco

quem poſitit.
Videbitur Deus Deorum in JSion. 12
Melior eſt dies una in atriis tuis ſuper millia. 139
Elegi abjectus eſſe in domo Dei mei. Ibid.
Ex PsAL. LXXXIV. Juſtitia & Pax oſculatæ ſunt.
62
Ex PsAL. LXXXVI. Glorioſa dicta ſunt de te, ci-
vitas Dei. 15
Eece alienigene, & Lyrus, & populus WEithiopum.
hi ſuerunt illic. Ibid.
Ex PSsAL. LXXXVII. Nunquid cognoſcentur in
tenebris mirabilia tua: & juſtitia tua in terra ob-
livionis? 288
Ex PsAL. LXXXVIII. Memor eſto, Domine,
opprobrii ſervorum tuorum, quod continui in ſinu
meo, multarum gentium. 190
Ex PsAL. XC. Angelis ſuis mandavit de te, ut cu-
krodiant te in omnibus viis tuis. 65. & 267
Super aſpidem, & Baſiliſeum ambulabis: & concul-
cabis leonem & draconem. 66
In manibus portabunt te, ne fortè offendas ad lapi-
dem pedem tuum. Juper aſpidem & baſiliſeum am-
bulabis. 66. & 218. & 267. & 271
Ex PsAL. XCI. Juſtus ut palma florebit: ſicut ce-
drus Libani multiplicabitur, plantatus in domo
Domini: in atriis domus Dei noſtri forebunt. Ad-
uc multiplicabumur in ſenecta uberi. 19 5. & 237
Ad annuntiandum wane miſericordiam tuam. 320
Ex PsAL. XCII. Mirabiles elationes Maris, mira-
bilis in altis Dominus. 234. & 23 5
Ex PsAL. XCIV. Quibus juravi in ira mea, ſi in-
troibunt in requiem meam. 302
Quoniam Deus, magnus dominus: & Rex magnus
Super omnes deos. Quia in manu ejus ſunt omnes
knes terræ. 14. & 15

224

Hodie ſi vocem ejus audieritis, nolite obdurare cor-

da veſtra! 259
Quadraginta annis Pproximus fui generationi hbuic, &
dixi: ſemper bi errant corde. 303
Ex PSAL. CI. Et populus, qui creabitur, laudabit
Dominum. 180
Elevans, alliſiſti me. 2335
Reſpexit in orationem bumilium, & non ſprevit pre-
cem eorum.

v. 238
X PSAL. CII. Qui redimit ab inteteritu vitam
tuam. 353
Qui coronat te in miſericordia, & miſerationibur.

Ibid.

OQui replet in bonis deſiderium tuum: renovabitur,

t aquilæ, juventus tua. Ibid.
Ex PsAL. CIII. Aunferes Wiritum eorum, & deſi-
cient & in pulverem ſuum revertentur. 138
Catuli leonusmn rugientes ut rapiant, & quærant à
Deo eſcam ſibi
Ortus eßt Sol, & congregati ſunt, & in cubilibus ſuis
Ethicæ Commeni. Tom. IV.

157. & 208. & 224

collocabuntur. Ibid.
Poſuiſti tenebras, & facta eſt nox :“ In ipſa pertran-
ſibunt omnes beſtiæ ſylvc. 208⁸
Extendens o&„lum ſicut pellem. Ibid.
Qui ponis nubem aſcenſum tuum. 265

Benedic anima mea Domino:⸗ Domine Deus meus
magnificatus es vehementer. Ibid.
Facta eſt nox, in ipſa pertranſibunt omnes beſtiæ
Sylvæ. Catuli leonum ugientes, ut rapiant. 320
Ex PsAL. CIV. Eloquium Domini infiammavit eum.

129
Ex PSAL. CV. Aperta eſt terra, & deglutivit Da-
than. 177

Ex PsAL. CVI. Erraverunt in ſolitudine, in ina-
quoſo. Eſurientes & ſitientes - Anima eorum in
ipſis defecit. Animam eſurientem ſatiavit bonis.
Sedentes in tenebris & umbràâ mortis, vinctos in
mendicitate, & ferro. Et eduxit eos de tenebris &
umbrdâ mortis, & vincula eorum diſrupit. 128
Et deducet eos in viam rettam. Ibid.
Poſuiſti flumina in deſertum: & exitus aquarum in
ſitim. Terram fructiferam in ſalſuginem, à mali-
tia inhabitantium in ea. 50
Turbati ſunt, & moti ſunt, ſicut ebrius: & omnis ſa-
pientia eorum devorata eſt. 99
Benedixit eis & multiplicati ſunt nimis. Effuſa eſt
contemptio ſuper principes, & errare fecit eos in
invio & non in via. 301
Ex PSAL. CIX. Donec ponam inimicos tuos ſeabel-
lum pedum tuoriim. Virgam virtutis tucx emittet
Dominus ex Nion, dominare in medio inimicorum
tuorum. 293
Ex PSAL. CX. Initium Sapientiæ Timor Domini. 326
Ex PsSAL. CXII. A Solis ortu uſque ad occaſum lIau-
dabile nomen Domini. 362
Ex PSAL. CXIII. Mare vidit, & fugit. 371
Ex PSAL. CXVIII. Ad omnia mandata tua diri=
gebar omnem viam iniquam odio hbabui. 240
Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Do-

mini. 199. & 249
Lucerna pedibus meis verbum tuum. 273
Ex PsAL. CXIX. Ad Dominum cum tribularer cla-
mavi. 221

Ex PSsAL. CXXI. In Domum Domini ibimus. 129
Ex PsAL. CXXV. Euntes ibant, & flebant mit-
tentes ſemina ſua. 194
Ex PsAL. CXXVII. Uxer tua ſicut vitis abundans.
Filii tui ſicut novellæ olivarum. Benedicat tibi
Dominus ex NRon: & videas bona Jeruſalem om-
nibus diebus vitæ tux. Et videas filios filiorum tuo-

vUum. . 3 1
Ex PSsAL. CXXIX. De profundis clamavi ad ,
Domine. 264
Ex PsAL. CXXXIV. Qui producit ventos de the-
ſauris ſitis. 64
Miſit ſigna & prodigia in medio tui Kgvpte: I Pha-
raonem, & in omnes ſervos eus. 196
Ab bhomine uſque ad pecus. 201
Ex PsAL. CXXXVI. Beatus, qui allidet parvulos
tuos ad petram. 163
Ex PsAL. CXXXVII. N ambulavero in medio tri-
bulationis, Vivificabis me. 323

Ex PsAL. CXLIII. Promptuaria eorum plena. Bo-
ves eorum craſſæ. Beatum dixerunt populum, cui
hac ſunt. 216
Erue me de manu filiorum alienorum, quorum os lo-
cutum eſt vanitatem, & dextera eorum, dexlera
iniquitatis. Ibid.
Protector meus, & in ipſo ſperavi: qui ſubdit popu-

lum ieunm ſub me. Domine;, quid eſt homo, dilia

innotuiſti ei 5 318
Ex PSAL. CXLIV. Allevat Dominus omnes, duit
LI 2 cor-

„₰B

4

Inhdex Locorum

eorruunt. pag. 91
Ommnes peccatores diſperdet. 92
Ex PsAL. CXLV. Exibit Wpiritus ejus, & reverte-
tur in terram ſuam, in illa die peribunt omnes co-
gitationes eorum. 138
Lauda anima mea Dominum: lIaudabo Dominum in
vita mea: Pſallam Deo meo, quamdiu fer.
185
Wolite confidere in Principibus, in Kliis hominum, in
quibus non eſt ſalus. Ibid.
Ex PsAL. CXLVII. Lauda Jeruſalem Dominum:

Lauda Deum tuum Gion. 52

Quoniam confortavit ſeras portarum tuarum. Ibid.
Poſuit ſines tuos pacem. 143
Adipe frumenti ſatiat te. 52. & 266
Ex PsAL. CXLVIII. Dixit & facta ſunt. 375
Ex Libro Proverbiorum.
Ex CAP. I. Vocavi & renuiſtis. 88

Ex CAP. II. Qui enim recti ſunt, babitabunt in
terra, & ſimplices permanebunt in ea. Impii verò
de terra perdentur.

38
Ex CAP. III. Abominatio Domini eſt illuſor: &

cum ſimplicibus ſermocinatio ejus. 39
Ex CAP. I V. Via impiorum tenebroſa. 208
Ex CAp. VIII. Per me KReges regnant. 159
In viis juſtitiæ ambulo. 206. & 207

Ue ditem diligentes me, & theſauros eorum repleam.
206
Et deliciæ meæ eſſe cum filiis hominum. 23 1
Ex CA P. IX. Japientia ædificavit ſibi domum, &
miſcuit vinum. 51I. & I101
Si quis eſt parvulus, veniat ad me. Et inſipientibus
loquuta eſt Venite, comedite panem meum, &
bibite vinum quod miſcui vobis. 56. & 105. &
321
Quis eſt parvulus? declinet ad me. vecordi loquuta
eſt & Aquæ furtivæ dulciores ſunt. Et ignoravit
quòd ibi ſint Gigantes. 3 16. & 321
Ex CAP. X. Qui ambulat ſimpliciter, ambulat

confidenter. 40
Ex CAP. XI. Nimplicitas juſtorum diriget eos, & ſup-
plantatio perverſorum vaſtabit illos. 3

Ex CAP. XII. Non contriſtabit juſtum, guiczuide
acciderit: impii autem replebuntur malo. 147
Ex CAP. XVIII. Impius, cum in profundum vene-
Tit péccatorum, contemnit. 292

Ex CAP. XX. Juſtus qui ambulat in ſimplicitate

ſua, Beatos poſt ſe filios derelinquet. 40
Ex CAP. XXII. Adoleſcens juxta viam ſuam,
etiam cuùm ſenuerit, non recedet ab ea. 56

Ex CA P. KXVII. Anima ſaturata calcabit favum.
& anima eſuriens etiam amarum pro dulci ſu-
Mét. 225
Ex CAP. XXVIII. Qui decipiet juſtos in via ma-
la, in imteritu ſuo corruet, & ſimplices poſide-
bunt bona ejus. 39
Qui ambulat ſimpliciter, ſalvus erit. 40⁰
Ex CAP. XXIX. Viri ſanguinum oderunt ſimpli-
cem.
Ex CAP. XNXXI. Fortitudo & decor iacemtonri
ejus. Accinwit fortitudine lumbos ſuos, & robora-
vit brachium ſuum. 63
Digiti ejus apprebenderunt Juſam. Manum ſuam
miſit ad foriia. Ibid.

7

Ex Eccleſiaſte.

Ex CAP. I. Ad locum, unde exeunt, Kumina re
vertuntur. 55

g,: 7 .. 5 4
Perverſi diſicilè corriguntur: & ultorum infinitus

eſt numerus.
Ex CAP. VII. Noli nimium eſſe juſtus. 169
Ex CAP. X. Qui diſſipat ſepem, mordebit eum

coluber. 81
Cor ſapientis in dextera ejus, & cor ſtulti in ſiniſtra
ejus. 2 46⁵

Ex Cantico Canticorum.

Ex CAP. I. Pulehræ ſunt genæ tuæ, ſicut turturis. 2
Lectulus noſter floridus: tigna domorum noſtrarum ce-
drina, Ilaquearia noſtra eypreſſina. 4. & 6. & 80
& 134. & 349
Dum eſſet Rex in accubitu ſuo Nardus mea dedit
odorem ſuum. 5. & 9. & 97. & 189. & 219. &
295

Murænulas aureas faciemus tibi vermiculatas argento.
6. & 97. & 140. & 199. R 224
Inter ubera mea commorabitur. 6. & 48. & 96
Indica mihi, ubi paſcas, ubi cubes in meridie. 7. &
Faſciculus myrrhaæ inter ubera mea commorabitur.
& 116. & 119. & 140. & 144. & 199. & 201
& 237. & 287
Oſculetur me oſculo oris ſui. 25. & 31. & 96. & 201
224. & 272
Trahe me poſt te: eurremus in odorem unguentorum
tuorum. 38. & 119. & 199. & 259
Ecce tu pulchra es, amica mea, ecce tu pulchra es.
41. & 83. && 98
Botrus Oypri Dilectus meus mibi, in vineis Engaddi.
53. & 140. & 144. & 187. & 190. & 201. & 293
Filii Matris meæ pugnaverunt contra me, poſuerunt
me cuſtodem in vineis. 35. & 25ꝗ9
Nigra ſum, ſed formoſa. Introduxit me Rex in cel-
laria ſua. 65
Oſculetur me oſculo oris ſuis quia meliora ſunt ubera
tua vino, fragrantia unguentis optimis. 96. & 259
& 287
Di ignoras te, 6 pulcherrima inter mulieres, egrede-
re, & abi poſt veſtigia gregum. 162
Introduxit me Rex in cellaria ſua⸗ Exultabimus, &
lætabimur in te, memores uberum tuorum ſuper vi-
num. Récti diligunt te. 170. & 201. & 259
Vineam meam non cuſtodivi. 196. & 242. & 268
Nolite me conſiderare, quòd fuſca ſim; quia decolora-
vit me ſol. 230⁰
Ni ignoras te, egredere, & abi poſt veſtigia gregum,
& paſce hædos tuos juxta tabernacula paſtorum.
296
Ex CAP. II. Ego flos campi, & lilium ranveli.
4. & 6. & 190. & 287
Ordinavit in me Charitatem. 96. 8& 152. & 170
31
Nicut malus inter ligna ſylvarum : ſic Dilettus S
inter ſilios. 37. & 262. & 287
Fulcite me floribus, ſtipate me malis: quia amore
langueo. Læva ejus ſub capite meo, & dextera i-
lius amplexabitur me. 17⁰
Nurge amica mea, ſpecioſa mea, & veni. Columba
mea, in foraminibus petræ, in caverna maceria.
Sonet vox tua in auribus meis. 32. & 40. & 161
& 162. & 264
Vox turturis audita eſt. 160
QNurge, propera amica mea, Columba mea, formoſa
mea & veni. 166
GSicut lilium inter inas, ſic amica mea inter klias:
145. & 235. & 308
Vinen noſtra flornit. 25v4
Jam bhyems tranſiit, imber abiit, & rereſſit: Flore
apparuerunt in terra noſtra. 166. & 207. & 252
& 263. & 374
Capite

.

meite

ner e
9 .

“ A, OX
. 0.
. 1

.

1
4

latente, I

.
1lal nen ſtet

ſar nnii
n inſfunn,
4
Kee
Marhr n 4
à rn

1

“
ninlnnc
40. Al
Etr
er in nenie⸗
9 Chi
4 Mdn
K E
Bnl
z1. K A
Al
OCoren mien
119. E l
1, elte e
41 h
bi, in iter
K
Contya ſie,
N
Ndrit ne le

nie nelim l
tir ptinn

— =

inter ullenn
.
ſuas: lulis
Gerum tonm /
o Eunt
195. E
ſerſnigic

Ali l in
taberA

☛.

llm

dtal

„. N El

Sacræ Scripturæ.

Capite nobis vulpes parvulas quæ demoliuntur vineas.
NWam vinea noſtra floruit. Dileltus meus mihi, &
ego illi, qui paſeitur inter lilia. pag. 27. & 149
& 150. & 194. & 201
Ex CAP. III. Tenui eum, nec dimittam. 6. & 199
Paululum cum pertranſiſem eos, inveni quem diligit
anima mea. 9. & 32. & 187. & 25 F
En lectulum Salomonis ſexaginta fortes ambiunt, om-
nes tenentes gladios. 32. & 43. & 16 1. & 26
& 268
I. lectulo meo per noctes quæſivi, quem diligit aninmna,
nmea. 9. & 43. G& 48. & 95. & 189. && 199. &
269. & 317
Quæſwi eum, & non inveni. 9. & 189. & 201
Uiuſeujuſque enſis ſuper femur ſucm, propter timo-
es nocturnos. Ferculum ſibi fecit Rex Salomon de
lignis Libani.
Eoredimini, & videte, filiæz Sion, Regem Salomonem
in diademate, quo coronavit iIum Mater ſua in
die deſponſationis illius, & in die lætitiæ cordis
ejus. 28. & 116

In lebtulo meo quæſivi quem diligit anima mea; quæ-

wi illun & non inveni. 6. & 9. & 187. & 189
& 263
Omnes tenentes gladios & ad bella doctiſſimi. 28
Durgam & circuibo civitatem: per vicos & plateas
quæram quem diligit anima mea. Invenerunt me
vigiles, qui cuſtodiunt civitatem. Num quem di-
ligit anima mea vidiſtis ? 263. & 272. & 317
& 340
Ex CAP. IV. Oculi tui columbarum. 29. & 98. &
. 293
Reut Turris David collum tuum, quæ ædificata eſt
cum propugnaculis. Mille clypei pendent ex ea,
omnis armatura fortium. 29. & 286. & 293
Vulneraſti cor meum, ſoror mea ſponſa, vulneraſti
cor meum. 28. & 29. & 263
Favus diſtillans labia tua ſponſa, Mel & Iac ſub lin-
gua tua: & odor veſtimentorum tnorum, ſicut odor
thuris. 52. & 134. & 15 5. & 167. & 336
durge, Aquilo, & veni, Auſter perfia hortum menm,
„ huent aromata illius. 49. & 167. & 172. &
264. & 347
Emiſiones tuæ Paradiſus. 6.
Quàm pulchra es amica mea, quàm pulchra es: Oculi
tui Columbarum abſque eo quod intrinſecas latet.
& 148. & 29. & 98. & 116. & 131
Vitta coccinea labia tua? 146
Mille olypei pendent ex ea. 161. & 211
Hortus concluſus, ſoror mea ſponſa, hortus conclu-

lus, fons ſionatus. 173
De cubilibus Leonum, de Montibus pardorum. 150
& 277

Veni de Libano, Wonſa mea, veni de Libano, veni:
coronaberis de capite Amana, de vertice Sanir,
& Hermon, de cubilibus Lebnum, de montibus
FPardorum. 40. & 41. & 170. & 172. & 263. &
W 264. & 310
Emiſſones tuæ paradiſus malorum punicorum, ocum
pomorum fructibus. 212
Vadam in montem myrrhæ, & ad collem thuris. 221
Tota pulchra es, amica mea, & macula non eſt in
te. Veni de Libano, coronaberis. 249
Vulneraſti cor meum in uno oculorum tuorum, & in
uno crine colli tui. 293. & 296
X 0 A P. V. Invenerunt me cuſtodes, qui circumeunt
eivitatem, percuſſerunt me, & vulneraverunt me-
tulerunt pallium meum mihi uſtodes murorum. 31
& 33. & 67. & 149. & 165. & 183. & 214.
& 308
Dilectus menus, candidus & rubicundus. Caput ejus
uͤumn optimum, comæ capitis ejus ſicut elata pal-

marum. Oculi ejus ſicut Columbæ. Genæ illius ſicut
Areolæ. Labia ejus lilia. Manus illius aurecæ;
plenæ hyacinthis. Venter ejus eburneus, diſtinétus
Rapphitis. 5. & 31. & 41. & 67. & 132. & 15 5
& 157. & 165. & 172. & 287. & 288
Comedi favum cum melle meo: & bibi vinum meum
cum lacte meo. 8
Veni in bortum meum, ſoror mea ſponſa: meſſui myr-
rham meam cum aromatibus meis. 49. & 127
& 199. & 200. & 261
Ego dormio, & cor meum vigilat. Vox diletti pul-
Jantis. Aperi mihi ſoror mea. 6. & 37. & 43
& 80. & 83. & 134. &ũ 165. &ẽG 170. & 187. &

202
Soror mea, amica mea, Columba mea, immaculata
men. 80. & 83
Digiti mel pleni myrrhä probatiſſimd. 83

O qualis eſt Dilettus tuus ex Dilecto! 6 puleherrima
mulierum! Ibid. & 214. & 308
Qus abiit Dilectus tuus, puleherrima mulierum,
Quò declinavit, & quaremus eum tecum? 9
Anima mea liquefatta eſt, ut dilectus locutus 44
100. & 206. & 265
Vox diletti mei pulſantis, Aperi mihi, ſoror mea.
Eopoliavi me tunicà med, quomodo induar illäà?
Lavi pedes meos, quomodo inquinabo illos ?à 6
& 37. & 83. & 134. & 259. & 269
Adjuro, vos, ut nantietis ei, quia amore langueo.
95. & 16 5
Peſſulum oſtii mei aperui dilecto meo: At ille decli-
näaverit, atque tranſierat. 88. & 171. & 1 99
Labia ejus Lilia. Crura illius columnæg marmorec.

228. & 238
Manus meæ ſtillaverunt myrrham. 187
Labia ejus lilia diſtillantia myrrham. 158. & 187
& 224

Qualis eſt dileétus tuus ex Diletto, quia ſic adjuraſti
nos * 288
Aperi mihi, ſoror mea: quia caput meum plenum eſt
rore, & eincinni mei guttis noctium. 7. & 259
Ex CAP. VI. Una eſt Columba mea, perfecta mea.
41
Viderunt eam ſilie, & beatiſſimam prædicaverunt:
reginæ & ooncubinæ laudaverunt enm. Ibid.
Dileèlus meus deſcendit in bortum ſuum. 48. & 51
& 67. & 1I65. G& 186. S 187. & 212

Pulchra ut Luna, electa ut Gol, terribilis ut caſtrorum

acies ordinata. 91
Ui paſcatur in hortis, & Lilia colligat. 165. & 212
& 266

Pulchra es amica mea, ſuavis & decora, ſicut Je-
ruſalem, terribilis ut caſtrorum acies ordinata.

214
Qua eſt iſta gulc progreditur quaſi altrora conſur-
ens * 22

Ego dilecto meo, & dilectus meus mihi, qui paſcitur
inter lilia. 165. & 260. & 266. & 287
Ex CAP. VII. Quid videbis in Sunamite, niſi
choros Caſtrorum? 29. & 293
Omnia poma, nova & vetera ſervavi tibi. 153
Mane ſurganuis ad vineas, Veni dilecte mi, egie-
diamur in agrum: videamus, R foruit vinea, ſi
Kklores fructus pariuriunt, ſi foruerunt mala puni-

ca⸗ ibi dabo tibi ubera mea. 204. & 224.
& 237
Sicut acervus tritici vallatus liliis. 234
Guttur tuum ſicut vinum optimum. 286
Oculi tui ſicut piſcinæ in Heſebon. 293

Quàm pulchri ſunt greſus tui in calceamentis, ilia
Principis. Ibid.
Ibi dabo tibi ubera mea. 129
Ex CAP. VIII. Quis mihil det te fratrem meum,

1 1 4 ſugen-

.

Index Locorum

ſugentem ubera matris meæ, ut inveniam te foris,
& deoſculer te, & jam me nemo deſpiciat. pag. 6
& 9. & 48. & 100. & 115. & 323
Quæ eſt iſta, quæ aſcendit de deſerto, innixa ſuper
Dilebtum ſuum? 6
Si murus eſt, ædificemus ſuper eum propugnacula: ſi
oſtium eſt, compingamus illud tabulis cedrinis. 28
& 81. & 217. & 218. & 232. & 286
Soror noſtra parva, & ubera non habet. Quid facie-
mus ſorori noſtræ in die, quando alloquenda eſt
II5. & 189. & 282. & 286
Lampades ejus, lampades ignis atque fammarum.
Aqua multæ non potuerunt extinguere Charitatem,
nec flumina obruent illam. 100. & I15. & 323
Apprehendam te, & ducam in domum Matris meæ:
ibi me docebis, & dabo tibi poculum ex vino con-
dito, & muſtum malorum granatorum meorum.
100⁰
Pone me, ut ſignaculum ſuper cor tuum, ut ſigna-
culum ſuper brachium tuum. 198
Fuge, Dilecte mi aſſimilare capreæ, hinnuloque cer-
vorum, ſuper montes aromatum. 199
ortis eſt ut mors dilectio, dura ſicut infernus æmu-
latio. 278

Ex Libro Sapientiæ.

Ex CAP. I. Jentite de Domino in bonitate: & in
implicitate cordis quærite illum. 39
Os, quod mentitur, occidit animam. 247
Ex CAP. II. Circumveniamus ergo juſtum : quo-
niam inutilis eſt nobis, & contrarius eſt operibus
noſtris. Ibid.
Vino pretioſo & unguentis nos impleÄamus: Et non
prætereat nos ſos temporis. Coronemus nos roſis,
antequam marceſocant, nullum ſit pratum, quod
non pertranſeat luxuria noſtra: ubique relinqua-
mus ſigna lætitic s quoniam hac eſt pars noſtra,
& haæc eſt ſors. 199. & 202. & 298

Utamur creatura, tanquam in juventute, celeriter.

Vino pretioſo & unguentis nos impleamus. 202
. & 298
Venite, fruamur bonis quæ ſunt. 202

Ex CAbP. III. Sapientiam, & diſciplinam qui abji-

cit, infelix eſt. 12
Et vacua eſt ſpes illorum, & labores ſine fructu.
Ibid.
Ex CAP. V. Ergo erravimus à via veritatis. 257
Turbabuntur timore borribili. 321
Ex CAP. XK. Certamen forte dedit illi, ut vince-
ret. 278

Ex Libro Eccleſiaſtici.

Ex CAP. III. Altiora te ne quæſieris & fortiora te
ne ſcrutatus fueris: ſed quæ præcepit tibi Deus,
illa cogita ſemper. 152
Ex CAP. X. Quid ſuperbis, terra, & cinis * 222
Ex CAP. XI. Eſt homo laborans, & ſeſtinans, &
dolens, & tantò magis non abundabit. 253
Ex CAP. XIII. Venatio Leonis, onager in eremo.
1
Ex CAP. XVI. Ne jucunderis in filiis impiis .
multiplicentur. Melior eſt enim unus timens Deum,
quàm mille ſilii impii. Ab uno ſenſato inhabita-
bitur patria, tribus impiorum deſeretur. 130
Ex CAP. XXIV. Frultificavi ſuavitatem odoris.
. 18
Flores mei fructus honoris. ic
Ex CAP. XXXII. A filiis tuis cave, & à dome-
ſticis tuis attende. 289
Ex CAP. XLIII. Vide Arcum ,„ & benedie eum,

qui fecit illum. 171. & 266
Ex CAP. XLV. Dilectus Deo & hominibus Moyſes.
Nimilem illum fecit in gloria ſanétorum. 8
Ex CAP. XLIX. Memoria Joſiæ in compoſitione
odoris facta opus pigmentarii. 85. & 104

Ex Iſaia.

Ex CAF. I. Livor, & plaga tumens non eſt cir-
cumligata, nec curata medicamine, neque fota
oleo. 27. & 47

Gi volueritis & audieritis me, bona terræ comedetis.

0
Cognovit bos poſſeſorem ſuum. Irazl autem me uon
cognovit, & populus meus non intellexit. 7
Diſeite benefacere: Quarite judicium, lubvenite op-
preſſo, judicate pupillo, defendite viduam. Et
venite & arguite me, dicit Dominus: Di fuerint
peccata veſtra ut coccinun, quaſi nix dealbabun-

tur. 109
Lavamini, quieſcite agere perversé, diſeite bens fa-
cere. Ibid.

Filios enutrivi & exaltavi: Tpſi autem ſpreverunt
me. Væ genti peccatrici: blaſphemaverunt Nan-
Stum Iſrael, abalienati ſunt retrorſum. Jduper quo
percutiam vos ultrà, addentes prævaricationem?
Terra veſtra deſerta, civitates ſuccenſæ igni. 34.
& 110. & 314
Principes tui infideles, ſocii furum, diligunt mune-
ra, pupillo non judicant. Propter hoc ait Domi-
nus Deus exercituum fortis Wrazl. 110
Heu conſolabor ſiper hoſtibus meis, & vindicabor
de inimicis meis. Ibid.
Vinum tuum miſtum eſt aguäâ. Ibid.
Væ genti peccatrici, populo gravi iniquitate, ſemini
nequam, væ ſiliis ſceleratis. 110
Dereliquerunt Dominum, blaſphemaverunt ſanätum
Iſrasl, abalienati ſunt retrorſum. 314
Ex CAP. II. Ne ergo dimittas eis.
Repleta eſt terra argento & auro, & non eſt ſinis the-
ſaurorum ejus & innumerabiles quadrigk ejus.
Opus manuum ſuarum adoraverunt. Ibid. & 287
Ibunt populi multi, & dicent: venite & aſcendamus
ad montem Domini, & ad domum Dei Jacob.
287
Conflabunt gladios ſuos in vomeres, & lanceas ſuas
in falces. Domus Jacob, venite, & ambulemus in
Iaumine Domini. 142. 8& 288
Ex CAP. III. Pro eo quòd elevatæ ſunt fliæ Rion,
& ambulaverunt extenſo collo: Decalvabit Domi-
nus verticem ſiliarum Sion. 5
Ex CAP. V. Propterea captivus ductus eſt populus
mens, quia non habuit ſcientiam. Propterea dila-
tavit infernus animam ſuam, & aperuit os ſuumn
abſque ullo termino:- & deſcendent fortes ejus, &
Jublimes, gloriosique ejus ad eum. 102
Cithara & Lyra, & tympanum & tibia, & vinum in
conviviis veſtris. Ibid.
Cantabo Diletto meo Canticum Patruelis mei vineæ
ſuæ. Vinea fatéta eſt diletto meo in cornu filio olei.
105
Expectavit ut faceret uvas, & fecit labruſcas. Ibid.
Væ qui conjungitis domum ad domum, Gα agrum agro
copulatis: Numquid habitabitis vos ſoli, in me-

dio terræ. 118
Et nubibus mandabo: ne pluant ſuper eam imbrem.
7 22 5
Ex CAP. VI. Ecce ego, mitte me. 4
In mann ejus calculus. Et tetigit os meum. 19

Regem Dominum exercituum vidi oculis meis. 20
Seraphim ſtabant ſuper illud: ſex alæ ani, G ſex
alxk alteri. 29. & 95
Excæca

—ꝑ

u /
Men
tlan

t 4

lr tiu
as ſur a
un, 0,
A Iiin
iun ſſer

1I.
lur ſunn /

1Do
m neig

i. li 1
u npeta

Vinr iſag i 1
en leli

e
en e,.
nlin
frin inn
DWK glenuy.

.
l, S.
enl ni

RW
Vty, „ uN
e a orir
(mnm

J

neſ.

ibut Uut
ungſin

n n d
le, ſenei
n em
ill alen
el
n, ſhrnig:
lie tilien.
rinng: ie
.
ſ ik eite

1, Aſie k
alten ſnen
Phemsnenn
trmnſen. Gn
Prawgitin
1 ieretſi ſ
nlk
n, (lnr
pter a)
..
eis, G i
1

wi niſtien

pencnerat /
n.
ſͤ .·.
10, O Md i
abilet un
verut. D
venite Mian

Ammn Nil

nerel, lin
nite, GAli
14
jel
nde i
lo. Detihnt

ue Alk

44 .

n Dunn

ten i1 /

Sacræ Scripturæ.

Exræca cor populi hujus, & aures agorava. Et di-
xi . uſouequ Domine? &' dixit: donec deſolen-
tur civitatés. pag. 29
Et clamabant alter ad alterum, & ditebunt San-
Stus, Sanétus, Sanbtus Dominus Deus exercituum,
plena eſt omnis terra glorid ejus. 95. & 98. & 125
Excæca cor populi hujus, & aures eſus aggrava, &.
oculos ejus claude ne fortè videat oculis ſuis, &
auribus ſuis audiat, & corde ſuo intelligat, & con-
vertatur, & ſanem eum. 29. & 102
In anno quo mortuus eſt Rex Ozias, vidi Dominum
ſedentem ſuper ſolium excelſum, & elevatum. 73
& 12 5
Et volavit ad me unus de Neraphim & in manu ejus
calculus, quem forcipe tulerat de altari. Et tetigit

os meum. 200
Velabant faciem ejus. 223
Væ mihi, ditia tacui. Ibid.

Ex CAP. VII. Ecce Virgo coneipiet; & pariet fi-
lium, & vocabitur nomen ejus Emmanuel; buty-
rum & mel comedet, ut ſciat teprobare malum,
& eligere bonum. 232. & 23 5
Nunquid patum vobis eſt moleſtos eſſe bominibus,
quia moleſti eſtis & Deo meo?Propter hoc dabit Do-
minus ipſe vobis ſionum: Eoce Virgo concipiet. 277
Cor tuum ne formidet à duabus caudis titionum fu-
migantium ſtorum. 289
Ex CAP. VIII. Et ecce tribulatio & tenebræ, diſſo-
lutio & anguſtia, & caligo perſequens : Et non
poterit avolare de anguſtia Iua. 209
EXCAP. IX. Populus, qui ambulabat in tenebris,

vidit lucem magnam. 26
Multiplicaſti gentem, & non magnificaſti lætitiam.
300

Ex CAP. XI. Et fos de radice ejus aſcendet, & re-
quieſcet ſuper eum dpiritus Domini. 6. & 21. &
D 83. & 157. & 221
In die illa radix Jeſſe, qui ſtat in ſignum populorum,
ipſum gentes deprecabuntur. 6

Eoredietir Virga de radice Jeſe, & flos de radice

ejus aſcendet. 21. & 8 5. & 141 & 144. & 157
& 177. & 221. & 224. & 256. & 284. & 292
Et tequieſcet ſuper eum piritus Domini, Siritus Ja-
Pientiæ, & intellettus, Wiritus conſilii & fortitu-
dinis, Opiritus eientiæ & pietatis. Et replebit
eum Spiritus timoris Domini. 102
Non nocebunt & non occident in univerſo monte ſan-
to meo: quia repleta eſt terra ſeientid Domini.
L Ibid.
Er deleétabitur infans ab ubere, ſuper foramine Af-
Pidis & caverna reguli, qui ablactatus fuerit.
141
Pereutiet terram Virga oris ſuu: & Wiritu labiorum
Huorum interficiet impium. 157. & 292
Vitulus & urſus paſoentur⸗ ſimul requieſcent catuli
eorum. 210
Vitlus, & leo, & ovis ſimul morabuntur & puer
barvulus minabit eos. 134. & 201
Et Gpiritu labiorum ſuorum intericiet impium. 224
Percutiet terram Virgä oris ſui. Et erit Juſtitia cin-

gulum lumborum eus. 266
*CAP. XIII. Super montem aliginoſum, levate
1 Ronum ealtäte vocem. 20

Obtenebra us ſt Sol in ortu ſuo: & Luna non Pies
gebit in lumine ſuo. Ibid.
Infamter eorum alliqentur in oculis eorum. 25
* CA P. XIV. eruntamen ad inſernum detra-
Peris in profundum laci. 222
Rimilis ero Altiſſimo. 280
Ex CAP. XV. Onus Moab. Quia nobte vaſtata eſt
Ar Moah. 293. & 294
X CAP. XVI. Emitte agnum, Domine, domina-

torem terræ , de peira deſerti ad montem filiæ
Bion. 158. & 294
Sicut Avis fugiens, & pulli de nido avolantes, ſic
erunt filiæ Moab. Ibid.
Ideirco ululabit Moab ad Moab, univerſus ululabit.
Flagella éjus uſque ad Iazer pervenerunt. Ibid.
Andivimus ſuperbiam Moab, ſuperbus eſt valde.
2
Ex CAP. XIX. Ecce Dominus aſeendet ſuper Va
bem levem, & ingredietur Kgyptum. 15. & 63
& 292
Et ingredietur Wovptum, & commovebuntur ſimula-
ehra Woypti à facie ejus, & cor Kigypti tabeſcet
in medio ejus. 292
Ex CAP. XKX. In tempore illo locutus eſt Dominus
in manu Iaic filii Amos, dicens: vade & ſolve
ſaccum de lumbis tuis, & calceamenta tua tolle
de pedibus tuis. Et feci ſic vadens nudus & diſcal-
ceatus. 125
Ex CAP. X X I. Cuſtos quid de nocte? 23 5
Ex CA P. XXII. Comedamus & bibamus cras
enim moriemur. 348
Ex CAP. XXIV. Qecretum meum mihi. 239
Ex CAP. XXVI. JSalvator, ponetur in ea muras, &
antemurale. 81. & 233. & 329
Morientes non Vivant;, gigantes non reſurgant. 136
Ex CAP. XXVII. In die illa viſitabit Dominus;
in gladio ſuo duro & grandi & forti, ſuper Le-

viathan ſerpentem vectem.

207
Ex CAP. XXVIII. Pedibus conculcabitur corona
Juperhbidæ ebriorum Ephraim. 5

In die illa erit Dominus exercituum corona gloriæ,
& ſertum exultationis reſiduo populi ſui. Ilbid.
Expecta, reexpetta, modicum ibi, modicum ibi.
2
Ablactatos à lacte, avulſos ab uberibus. 25
Ex CAP. XXXIV. Et tabeſcet omnis militia cœ-
lorum, & complicabuntur ſicut liber cæli: & om-
nis militia eéorum deſtuet, ſicut defluit folium de
vinea. 208
Inebriatus eſt gladius meus in cœlo: Ecce ſuper Ildu-
mæam deſcendet. 196. & 197. & 198. & 200. &
212. & 236
Inebriabitur terra eorum ſanguine, & humus eorum
adipe pinguium. Quia dies ultionis Domini, an-
nus retributionum, judicii Sion. 196
Ex CAP. XXXV. Confortamini: Deus ipſe ve-
niet, & ſalvabit nos. Tunc aperientur oculi cœco-
ruùm, & aures ſurdorum patebunt. 79
Et florebit quaſi Lilium. Ibid.
Vere gloria Libani data eſt ei, decor Carmeli &
Naron. 129. & 188. & 189
Laætabitur deſerta, & invia, & florebit quaſi Lilium.
1I41. & 188. &ũ 189. & 195. & G 200. & 219. &
235. & 236. & 265
In cubilibus, in quibus priùs Dracones habitabant;
orietur viror calami & junci. 141. & 200. & 210
& 216
Ex CAP. KXXVIII. Hæc dicit Dominus: Diſpone

domui tuk«, quia morieris tu & non vives. 137
Wrotavit Ezecbhias uſque ad mortem. Ibid.

Ex CAP. XKL. Ommis caro fœnum. 13
Vox dicentis, clama. Et dixi: Quid clamabo. 56
Clama. Quid elamabo? omnis caro fœnum, & ommnis

gloria ejus, quaſi flos agri. Ibid.
Parate viam Domini. 215
Rectas facite in ſolitudine ſemitas Dei noſtri. Ibid.

Ex CA P. XLIII. Won me invocaſti, Jacob : nec
laboraſti in me Iſrazël. 253
Victimis non glorificaſti me, nec laborem tibi præbui
in thiüre. Adipe viétinarum iuarum non inebria-
Rti me. Verumtamen ſervire me feciſti in beccatis
tuis.

RHℳNℳ᷑

Index Locorum

tuis. Præbuiſti mihi laborem in iniquitatibus tuis.25 3
Glorificabit me beſtia agri, Dracones & ſtruthiones.
Populum iſtum formavi mihi, Iaudem meam nar-

rahit. Ibid.
Ex CAP. XLV. Rorate cæœli deſuper, & nubes
pluant juſtum. 66. & 185

Ex CAP. XLIX. Dedi te in lucem gentium, ut ſis
ſalus mea uſque ad extremum terræ.

99
Ex CAP. LI. Attendite ad petram unde exciſi eſtis,

& ad cavernam laci de quâ præciſi eſtis. Atten-
dite ad Abrabham, Patrem veſtrum, & ad Sdaram
quæ peperit vos. 284
Attendite ad Abrahbam Patrem veſtrum: quia unum
vocavi eum & benedixi eum, & multiplicavi eum.
Conſolabitur ergo Dominus Rion, & conſolabitur
omnes ruinas ejus. 302
Ex CAP. LIII. JNicut agnus coram tondente ſe obmu-
teſcet. 41. & 236
Deſpectum, & noviſimum virorum, virum dolorum,
& ſcientem infirmitatem. 126
Veré languores noſtros ipſe portavit, & nos putavi-
mus eum leproſum, & percuſum à Deo. Ibid.
Ex CAP. LV. Sitientes venite ad aquas “ qui non
babetis argentum, venite, emite abſque ullo pretio.
251. & 287
Ex CAP. LVII. Qui fduciam habet mei, hæredi-
tabit terram.
Impii autem quaſi mare fervens, quod quieſcere non
poteſt, & redundant fiuctus ejus in conculcationem
& lutum. Ibid.
Ex CAP. LVIII. JSolve faſciculos deprimentes. Et
eris quaſi hortus irriguus, & ſicut fons aquarum,
cujus non deficient aquæ. 50
unc delectaberis ſuper Domino, & ſuſtollam te ſu-
per altitudines terræ, & cibabo te bareditate Ja-
cob Patris tui. Os enim Domini locutum eſt. 262

Ex CAF. LIX. Ova aſpidum ruperunt & quod

confotum eſt, erumpet in Regulum. 23
Impegimus meridie, quaſi in tenebris. 208
Rugiemus, quaſi urſi omnes. 209
Ex CAP. LX. Qui ſunt iſti, qui, ut nubes, vo-
lant? 49⁰
Quia ecce tenebræ operient terram, & caligo popu-
los. 207
Surge illuminare, Jeruſalem: quia venit lumen tuum.
233
Pro are afferam aurum, & pro ferro afferam argen-
tum. . 256
Mamillä Regum lactaberis. 287
Filii tui de longè venient, & filiæ tuæ de latere ſur-
gent. 362

Ex CAP. LXII. Et eris corona gloriæ in manu Do-
mini, & Diadema regni in manu Dei tui. NRi de-
dero triticum tuum ultrà cibum inimicis tuis. Et
vocabunt eos, Populus ſanctus, redempti à Domi-
no. 256
Ex CAP. LXIII. Calcavi eos in furore meo & con-
culcavi eos in ira mea. Circumſpexi, & non erat
auxiliator. Et converſus eſt eis in inimicum. In
omni tribulatione eorum non eſt tribulatus. Ibid.
Ex CAF. LXV. Invenerunt, qui non quæſierunt
me, dixi: Ecce ego, ecce ego, ad Gentem, quæ
non invocabat nomen meum. III
Puer centum annorum. 189

Ex Jeremia.

Ex CAP. I. Quid tu vides, Jeremia?⸗ & dixi. Vir-

gam wigilantem ego video. Et factum eſt verbum
. . 1 .
Domini ad me ſecundò dicens: Quid iu vides? Et

dixi, ollam ſuccenſam ego video- 23. & 35.
262. & 297

A a, a, neſcio loqui, quia puer ego ſum. 54. & 134
367. & 309

Ad omnia, quæ mittam te, ibis: & univerſa quæcum-

que mandavero tibi, loquéris. 54. & 369. & 370

Antequam exirei de vulva, ſanctificavi te. Bellabunt

adversum te, non prævalebunt. 54. & 367
Ut evellas, & deſtruas, & diſperdas, & diſſipes, &
ædifices, & plantes. 192. & 373

Et miſit Dominus manum ſuam, & tetigit os meum-
SE dixit Dominus ad me: Ecce dedi verba mea

in ore tuo. 200. & 372
Verbum Dei quod factum eſt ad Jeremiam. 366
Verba Jeremiæ. Ibid.
Priuſquam te formarem in utero novi te. 367. &
68
Et Prophetam in Gentibus dedi te. ie⸗
Ne timeas à facie eorum: quia ego tecum ſum, ut
eruam te. 371
Ecce conſtitui te hodie ſuper gentes & ſuper regna.
Vigilabo ego ſuper verbo meo, ut faciam illud. 375
4 Aquilone pandetur malum ſuper omnes habitato-
res terræ. 376
Venient, & ponent unuſquiſque ſolium ſuum in introi-
tu portarum Jeruſalem. Ibid.
Dereliquerunt me, & libaverunt Diis alienis, &
adoraverunt opus manuum ſuarum. 377
Tu ergo accinge lumbos tuos, & ſurge, & loquere ad
605. 379
Non prævalebunt. 380⁰
Quia ego tecum ſum, ait Dominus, ut liberem te.
Ibid.

Ex CAP. II. Et nunc quid tibi vis in via Egypti,
ut bibas aquam turbidam * Et quid tibi cum via
Aſſvriorum, ut bibas aquam fluminis? 3
Me dereliquerunt fontem aquæ vivæ, & foderunt
ciſternas. 325
Ex CAP. III. Cimque multiplicati fueritis, non
dicent ultrà, Arca teſtamenti Domini. 301
Dormiemus in confuſione noſtra, & operiet nos igno-
minia noſtrats quoniam Domino Deo noſtro pecca-
vimus & non audivimus vocem Domini Dei no-

i 304
Ex CAP. IV. Ventrem meum doleo. 239
Aſpexi terram, & ecce vacua erat, & nihili. Af-
pexi, & ecce Carmelus deſertus. 241
Ex CAP. VII. Templum Domini, Templum De-
mini, Templum Domini eſt. 207

Ex CAP. IX. Docete filias veſtras lamentum; & una-
quæque proximam ſuam planctum „ quia aſcendit
mors per feneſtras noſtras. 13. & 210
Ommnes adulteri ſunt, cætus prævaricatorum. Et ex-
tenderunt linguam ſuam quaſi arcum mendacii, G
non veritatis: de malo ad malumz egreſſi ſunt &
me non cognoverunt, dicit Dominus.
Quis dabit capiti meo aquam, & oculis meis fontem
lacrymarum 5 190
Ex CAP. X I. Mittamus lignum in panem ejus.
Eradamus eum de terra viventium. 234. & 237
& 298
Ex CAP. XV. Dabo te populo huic in murum
æreum: & bellabunt adversum te, & non præ-
valebunt; quia ego tecum ſum, ut eruam te. 81
Ex CAP. XXIII. Ecce ego congregabo reliquias
cgregis mei: & convertam eo ad rura ſua, &Nef
cent, & multiplicabuntur. Et ſuſcitabo David ger-
men juſtum. In diebus illis ſalvabitur JuQuda. 304
Contritum eſt cor meum in medio mei, contremuerunt
omnia oſa mea. lbid.
Factus ſum quaſi vir ebrius, à facie Domini. Quis
adulteris repleta eſt terra. Factus eſt curſus eotum

malus, & fortitudo eorum diſimilis. Propheta
naämqut

n:M llili
as is e⸗
(Almm.

eu IlIn

6ce. MII
iin/ gj ihn
rlagtu: 6
annt

lrlens1
bCu! Nen

henat

in zor⸗

I
Peunr ,,
Tllr ſi
4 t,
r 1
un⸗
enllan, en,
Wanh
1 Mrun

4Er
o
ele llinn.

⸗

NEEn
191.
tetgt en
Eed Ulen
Wig
ſenian. 1

R
.
4

1

1

t
D

o tean ,n,
6

fuaimn itl
er onner iit

Dii din,
nun.
ahe, Elene
zie, A MNen
dir iſ ii
1 Cuid tlin
fumini

plicati nin
Domiri.
, operin u,
ino Den 4
oen Diil-

dle
1enu, Eid
m.
nini, Infe
frulanmmi
t
enctunm
gan

Dorin ,·

. Goonli i/

lhum i ot
entin. Nr 4

Sacræ Scripturæ.

ndmque & Jacerdos polluti ſant & in domo mea
imeni malum eorum, ait Dominus. pag. 304
Regnabit Rex, & ſapiens erit. 345
Faciet judicium & juſtitiam in terra. 347
In diebut itlis ſalvabitur Juda: & Irazël habitabit
confidenter. Ibid.
Ex CAP. XX X. Multiplicabo eos & non minuentur.
Et erunt fclii ejus ſicut à principio: Et eritis mi-
hi in populum & ego ero vobis in Deum. Ecce
turbo Domini, furor egrediens, procella ruens-
in capite inimicorum conquieſcet. 303
Ex CAP. KKXI. Caſtigeſti me, eruditus ſjum. 32
Ex CAP. XXXII. Et ingreſt ſunt, & poſederunt
eam: non obedierunt voci tug & evenerunt eis
omnia mala hac. Ecce urbs data eſt in manus

Chaldæorum. 305
Ex CAP. XLIV. Et viſitabo habitatores terræ.
338

Ex CAP. XLVI. Succiderunt ſaltum ejus, ait Do-
minus, qui ſupputari non poteſt: multiplicati ſunt
Iiper locuſtas? & non eſt eis numerus. Confuſa eſt
lia Egypti, & tradita in manum populi Aqui-
lonis. 301

Ex Threnis ſeu Lamentationibus.

Ex CAP. I. Dederunt pretioſa quæque pro cibo.
15 1
Ex CAP. III. Sedebit ſolitarius & tacebit. 195
Dabit percutienti ſe maxillam : ſaturabitur opprobriis.
S lbid. & 201. & 202. & 204
Ponet in pulvere os ſuum. 201. & 202
Fadtus ſum in diriſum omni populo meo, canticum
eorum tota die. 204
Replevit me amaritudinibus, inebriavit abſynthio.

Ibid.
Miſit in renibus meis filias pharetræ ſuæ. Ibid.
& 208
Me minavit, & adduxit in tenebras, & non in lu-
cem. In tenebroſis collocavit me. 208
Ego vir videns paupertatem meam. 232

Bonum eſt viro, cum portaverit Jugum ab adoleſcen-
tia ſaa: ſedebit ſolitarius, & tacebit. quta leva-
Vit ſe ſuper ſe. 238
Ex CAP. IV. Quomodò obſcuratum eſßt avurum, mu-
tatus eſt color optimus. 366

Ex Baruch.

Ex CAP. I. Legite librum iſum, quem miſimus
ad vos recitari in Templo Domini:⸗ & dicetis,
Domino Deo noſtro Juſtitia, nobis autem confuſio.
Peccavimus ante Dominum Deum noſtrum. 103

Ex Ezechiele.

Ex Cap. I. Vidi, & Ecce ventus turbinis veniebat

ab aquilone: & nubes magna, & ignis inwol-
vens, &c. 32. & 294
Facies hominis, & facies Leonis à dextris ipſorum

uaiuor: facies autem bovis à ſiniſtris ipſorum
uatlior.

. 41. & 255
Ubi erat impetus ſpiritus, illue gradiehantur. I 95
& 294
Nec revertebantur cùm ambularent. 15

Unumquodque eorum coram Jfacie ſua ambulabat.
161. & 195

1 in medio ejus, ſimilitudo quatuor animalium, &
bie aſpeltus eorum, Iimilitudo hominis in eis.

255
Et vidi uaſi ſpeciem elelctri, velut aſpettum ignis
intrinſecus. 261

Velut aſpeltum arcüs, cum fuerit in nube in die plu-
Vick.

261
Ex CAP. II. Hæc viſio Rimilitudinis gloriæ Domi-
ni, & vidi, & audivi vocem loquentis. 32

Imncredali & ſabverſores ſunt tecim, & oum ſcorpio-
nibus bhbabitas. 103
OQui erat ſeriptus intus & foris⸗ & ſeriptæ erant in
eo lamentationes, cCarmen & vaæ. 210
Ex CAP. III. Comede volumen iſtud, & vadens lo-
quere ad filios Iſraèl. 103
Ecce data ſunt ſuper te vincula, & ligabunt te in
eis. 157
Ex CAP. I V. Et iu, fili hominis, Jaume tibi late-
Tem, & pones eum coram te : & deſeribes in eo
ivitatem Jeruſalem & ordinabis adversàs eam ob-
lIidionem. 156. & 228. 8&& 241. & 265
A, a, a, Domine Deus. 157
Ex CAP. VIII. Et dixit ad me- ingredere, & vide
ahbominationes Peſſimas, quas iſti facinnt hic. 61
Ecce ibi ſedebant mulieres plangentes Adonidem.
Ibid.
Ab aſpectu lamborum ejus, & deorſum, ignis, &.
àlumbis ejus, & ſurſum, quaſi aſpectus ſplendoris,
ut viſio electri. 205
Ex Cö P. IX. Et illis dixit, audiente me: percu-
ite: non parcat oculus veſter, neque miſereamini.
denem, adoleſoentulum, & virginem, parvulos &
mulieres interficite ſque ad internecionem- om-
nem autem, ſuper quem videritis Thau, ne occi-
datis. 103
Ex CAP. X. Facies una, facies Cherub & facies
ſecunda, facies hominis : & in tertio facies leonise
& in quarto facies Aquilæ. Ipſum eſt Animal,
quod videram juxta fluvium Chobar. 23²2
Ex CAP. XIII. Dic ad eos, qui liniunt abſque tem-
peratura, quòd caſirus ſit. 26
Eò quòd deceperint populum menm, dicentes : Pax,
& non eſt Pax : Et ipſe ædificabat parietem, illé
autem liniebant eum luto abſque paleis. Ibid.
Ex CAP. XVI. Pater tuus Amorrhaus, & Mater

tua Cethæa. 248
Mültiplicata es, & grandis effecta. 301

Ubera tua intumuerunt. & eras nuda, & confuſione
plena icd.
Ex CAP. XVII. Venit ad Libanum, & tlit me-
dullam Cedri. Summitatem frondium ejus evulſit.
201
Ex CA P. XVIII. Patres comederunt uvam acer-
bam, & dentes filiorum obſeupeſcunt. 350
di autem impius egerit pœnitentiam ab omnibus peoö-
catis ſuis, quæ operatus eſt, & cuſtodierit omnia
Pracepta mea, & fecerit judicium, & juſtitiam,
vitä vivet, & non morietur. 227
Anima quæ peccaverit, ipſa morietur. Ibid.
Ex CAP. X I X. Et tu aſume planélum ſuper Prin-
cipes Iſragl. 194
Eduxit unum de leunculis ſuis, Leo faclus eſt, &
didicit capere Pradam, bhominéèmque comedere.
254
Ex CAP. XX. Nilla ad Africum: & propheta ad
Jſaltum agii meridiani. 371
Ex CAA P. XXI. FPac dieit Dominus Deus: Ecce
ego ad te, & ejliciam gladium menm de vagina
Iua, & occidam in te juſtum & impium. 69
Eduxi gladium meum de vagina irrevocabilem. Gla-
dius gladids exacutus eſt & limatus. 293
Ex CA P. KXXI. MWultiplicata ſunt arbuſtn eus .
& elev'ati ſunt rami ejus præ aquis multis. Cüumque
extendiſſet umbram ſusm, in ramis ejus fecerunt
nidos omnia volatilia &li, & ſub frondibus ejus
genuerunt omnes beſtiæ ſaltuum. “ 301
Juxta impietatem ejus ejeci eum. Et Mecident er
lieni,

—

Index Locorum

alieni, & crudeliſſimi, & in cunctis convallibus
corruent rami ejus. pag. 301

Ex CAP. XXXIV. Viſitabo oves meas, & libe-
rabo eas de omnibus locis, in quibus diſperſcæ fuüe-

rant in die nubis & caliginis. 208
Ex CAP. XXXVII. A quatuor ventis veni ſpiritus.
341

Faëtus eſt autem ſonitus, Prophetante me, & ecce
commotio: Et acceſſerunt oſa ad oſſa, unumquod-
que ad juncturam ſuam. 198
Prophetavi, & vixerunt: ſteteruntque ſupra pedes
ſuos exercitus grandis nimis valde. 305
Ex CAP. XLIV. Et convertit me ad viam portæ
ſanctuarii exterioris, quæ reſpiciebat ad orientem:
& erat clauſa. Et dixit Dominus ad me: FPorta
haæc clauſa erit, non aperietur. 238

Ex Daniele.

Ex CAP. I. Ut doceret eos literas, & linguam
Chaldaorum. 2. & 34 5
Et conſtituit eis Rex amonam, per ſingulos dies, de
cibis ſuis.
Uiintroduceret pueros decoros formã, & eruditos om-
ni ſapientia, cautos ſcientid, & doctos diſcipli-
ndâ, qui poſſent ſtare in palatio Regis. 3. & 105
& 268
Meterunt in conſpectu Regis: & omne verbum dapien-
t & & intellebtüs, quod ſciſcitatus eſt ab eis Rex,
invenit in eis decuplum. 345. & 346
Ex CAP. II. Lapis autem qui percuſſerat ſtatuam,
Ffactus eſt Mons magnus, & implevit univerſam
terram. 11
Percuſſit ſtatuam in pedibus ejus ferreis & füctilibus,
& comminuit eos. Tunc contrita ſunt pariter fer-
rum, teſta, æs, argentum & aurum, & redacta
quaſi in favillam æſtivæ areæ, quæ rapta ſunt ven-
to. Ibid. & 254. & 297
Ex CAP. III. Angelus autem deſcendit cum Azaria
& ſociis ejus in fornacem: excuſſit ftammam ignis
de fornace; & fecit medium ſornacis quaſi ven-
tum roris flaantem. Tune hbi tres quaſi ex uno ore
laudabant & gloriſicabant & benedicebant Deum.
64
Et non tetigit eos omnis ignis, neque contriſtavit.
Erupit, & incendit quos reperit juxta fornacem de

Chaldæis. 211. G 307
Peccavimus, iniquèò egimus recedentes à te. 295
Benedicite, Lux & tenebræ Domino. 315

JNunt viri Judæi, quos conſtituiſti ſuper opera regio-
nis Babylonis, NRdrac, Miſac, & Abdenago: viri
iſti, Rex, contempſerunt decretum tuum. 362
Ex CAP. IV. In regno meo reſtitutus ſum : & ma-
gnificentia amplior addita eſt mihi. Nunc igitur
ego Nabuchodonoſor laudo, & magnifico, & glori-
ſtco kegem cœli. 30. & 159. & 288
Igitur ſenſus meus redditus eſt mihi Altiſſimo bene-
dixi, & viventem & ſempiternum laudavi. 32
Vox de cœlo ruit : Tibi dicitur Nabuchodonoſor
Rex, fœnum quaſi bos comedes. 159
Gloriſico Regem cœli, quia gradientes in ſuperbia po-
teſt humiliare. 160
Fæœnum nut bos comedit, & rore cœli corpus ejus in-
Ffectum eſt. 257
In ipſo tempore ſenſits meus reverſits eſt ad me, &
ad bonorem regni mei, decorémque perveni. 257
Ego Nabuchodonoſor quietus eram in domo mea, &
Rorens in palatio meo. Ibid.
Clamavit, & ait : Juccidite arborem, & præcidite
ramos ejus. Verumtamen germen radicum ejus in
terra ſinite. 297
Ex CAP. V. Tunc jubente Rege indutus gſt Daniel

purpura. 30. & 297
Inventus es minus habens. 277
Præcepit ergo jam temulemus, ut afferrentur vaſa
auvea & argentea, quxæ aſportaverat Nabuchodo-
noſor de Templo. Eàdem nocte interfetctus eſt Bal-
thaſſar Rex Chaldæus. 72. & 160
Balthaſſar Rex fecit grande convivium Optimatibus
Juis & unuſquiſque ſecundum ſuam bibebat æta-
tem. 159. & 160

Bibebant vinum, & laudabant Deos ſuos aureos &

argenteos, æreos, ferreos, lignebſque, & lapideos.
. 251
Exclamavit itaque Rex fortiter ut introducerent Ma-
gos. . Ibid.
Apparuerunt digiti, quaſi manus hominis ſcribentis.
Hac eſt autem ſcriptura quæ digeſta eſt, Mane,

Thecel, Phares. 29.
Munera tua ſint tibi, & dona domus tus alteri da.
327

Audivi de te, quoniam Spiritum Deorum habeas:
& ſcientia, intelligentiäque ac Napientia ampliores
inventæ ſunt in te. 46
Ad quem præfatus Rex ait: Tu es Daniel de ite
captivitatis Judæ, quem adduxit Pater meus Rex
de Judæa?s Ibid.
Nam & Rex Pater tuus Principem Chaldæorum, &
Haruſpicum conſzituit eum. Ibid.
Ex CAP. VI. Quod verbum cum audiſſet Rex, ſatis
contriſtatus eſt: & pro Daniele poſuit cor, ut li-
beraret eum; & uſque ad occaſum ſolis laborabat,
ut erueret illum.
Ex CAP. VII. Fluvius igneus rapidüſque egredie-
batur à facie ejus. 70
Ex CAP. XKIII. Mentitus es in caput tuum. Ecce
Angelus Dei, acceptà ab eo ſententid, ſcindet te
medium. 20
Inveterate dierum malorum, nunc venerunt peccata
tua, quæ operabaris pridse judicans judicis inju-
Rta, innocentes opprimens, & admititens Zoxios.
Ibid.
Semen Chanaan & non Juda ſpecies decepit te. NRc
faciebatis filiabus Iraël, & illæ timentes loqueban-
tur vohis. 19. & 20
Commiſcere nobiſeum, quòd ſi nolueris, dicemus con-
tra te teſtimonium. 298
Melius eſt mihi incidere in manus veſtras, qum
eccare in conſpeétu Domini. 326. & 349
Ex CAP. XIV. Daniel tolle prandium, quod miſit
tibi Deus. Et ait Daniel: Recordatus es mei Deus,
& non dereliquiſti diligentes te, ſurgenſque come-
dit. 52. & 162. & 290
Domine Babylonem non vidi: & lacum neſcio. 153

Ex Oſea.

Ex CAP. IV. Non eſt ſeientia Dei in terra. Ma-
ledictum & furtum & adulterium inundaverunt &
ſangitis ſanguinem tetigit. 98. & 99. & 102
Conticuit populus meus, es quèd non babuerit ſcien-
tiam: quia tu ſcientiam repuliſti, repellam te, ne
Sacerdotio fungaris mihi. 98. & 99
Ex CAP. VIII. Judas multiplicavit urbes munitas:
& mittam ignem in civitates ejus, & devorabit
ædes illius. 3⁰⁰
Ex CAP. IX. Non addam, ut diligam eos. Per-
cuſſus eſt Ephraim, radix eorum exſiccata eſ .
fruttum nequaquam facient. Quod & ſi genuerint,
interficiam amantiſſima uteri eorum. Abjiciet eos
Deus meus, quia non audierunt eum. 307
Ex CAP. X. Vitis frondoſa Iraiël, fruklus adaqua-
tus eſt ei : ſecundum multitudinem frubtis i
multiplicavit allaria, juxta ubertatem terræ Bi
exu-

cC—N.
ℳ 4
mlletii.
n WI.

„

uint N

lil W.

r 14,
vii, M
nn mnlt n
,en eute

e cuan Mi

u in

Laenr
icſtitr in tenel,

eunii l,,
t A me in /

AEr MI E Dmnnu

n ahi uen

EX

Kin exuberavit ſimulachris. pag. 303
einn i, Ex CAbP. XII. Et ego viſi nem multiplicavi E& in
Nhige manu Prophetarum aſſimilatus Ium. di in Ga-
fucl ſaad idolum, ergo fruftrà erant in Galgal bobus
bi immolantes. . Ibid.
ins Ex CAr. XIII. Oecurram eis quaſi Urſa raptis ca-
nllde mlis, & dirumpam interiora jecoris eorum:
Rül confumam eos ibi gquaſi Leo. 221
ſer u Ex CAF. XIV. Iſrazël germinabit ſicut Lilium. 198
rel Ex Josle.
nitnmn, S .
Ex CA P. I. A, a, 4, dixi quia prope eſt Dies
Ronne nn Domini, quaſi vaſtitas à potente veniet. 70
gni ſile Reſid, erucæ comedit locuſta. Ibid. & 128. & 227
Nle h, N ſ We 5,,
Nr Er reſiduum locuſtæ comedit tubigo. 70
uin Exſiccati Hunt Jontes aquarum, & ignis devoravit
1 ſpecioſa deſerti. H 196
Dem G. Luxit bhumus; noniam . Neveſerr eſt kiceee
lepini,n, o Rn, S õ Ga HWH 1.
Pienig lonis comedit ſpecioſa deſerti: & flamma ſuccendit
1 omnia ligna regionis. 201
Daid Computruerunt jumenta in Rercore ſuo. 232
n hun n Ex CAbP. II. Exultate filiæ Sion. 50
D Lætamini in Domino Deo veſtro. Ibid.
en (hllen Quia dedit vobis Doctorem Juſtitiæ. Et implebuntur
14 areæ frumento: & redundabunt torcularia vino &
nn uulſele oleo. Ibid. & 51
ſe oſin n Et comedetis veſcentes & ſaturabimini. §51. & 53
Aſen ſlnlinl Et laudabitis nomen Domini Dei veſtri qui fecit vo-
biſcum mirabilia. 5 I. & 53
rapicihe g⸗ Et non confundeiur populus meus in ſempiternum.
Et ſcietis quia in medio Iſraël ego ſum & ego
in ah Dominus Deus veſter & non eſt amplius. 53
lanenilſn Eorediatur Sponſus de cubili ſuo, & Sponſa de tha-
lamo ſuo. 108. & 349
une enennf⸗ Inter veſtibulum & Altare blorabunt Sacerdotes
uditan lint Miniſtri Domini. 161
& Anitens Et reddam vobis annos, quos comedit locuſta, bru-
Lhus, O rubigo, & eruca. 199
erie ußi Qeindite corda veſtra & non veſtimenta veſtra. 208

le tmuelii Dol convertetur in tenebras & luna in ſanguinem.
1 210

lent, a Comvertimini ad me in toto corde veſtro. 379
Ex CAP. III. Et Dominus de Sion rugiet, & de Je-
ruſalem dabit vocem ſuam. 70
Ex Amos.
Ex CAP. I. Exſicoatus eſt vertex Carmeli. 269
Et diſperdam habitatorem de Azoto. 338
Ex CAF. III. Leo rugiet, quis non timebit? 41.
S 293

Ex CAP. VII. Non ſum Propheta, & non ſum fi-
lius PFrophetæ: ſed armentarius ego ſum, vellicans
ſycomoros. 177. & 305
Ex CAF. IX. Nrillabunt montes dulcedinem, & om-
nes colles culti erunt. Et convertam captivitatem

popilli mei Iſrael. 288
Sr,,,. ſgda .
nllß e 4 . Ex Jona.
irleni 9 Ex CAP. I. Mare ibat, & intumeſcebat ſuper eos.
ter 49) 2³3
1 Et Nurrexit Jonas, ut fugeret in Tharſis à facie Do-
4, 11 la i⸗ »& deſcendit in Joppen. 324
Gir em derunt Jonam, & miſerunt in mare: & ſeetit ma-
t. ℳℳ0 32 e à fervore ſuo. 2
eri anm deio ego, quoniam Propter me tempeſtas hæo grandis
Nenmn de . 4 29. & 20 .. G& 23
eD, e, . . 304. 33
ile, 6 Clamaverunt viri ad Deum ſuum, & miſerunt vaſa
utliuli, 4 n Mare: Et Jonas deſcendit ad interiora navis,
Alutti Eihicæ Comment. Tom. IV.

OU Sacræ Scripturæ.

G. dormiebat Jopore gravi. 47
U iret cum eis in Tharſis, à facie Domini. 78

Hebræus ego ſum, & Deum cœli ego timeo. 329.& 330
Mittite me in mare. 330
Ex CAP. II. Et oravit Jonas ad Dominum Deum
IJuum, de ventre piſcis. 29. & 79. & 221
Omnes gurgites tui, & flutctus tui ſaper me tranſierunt.
Verum tamen rurſus videbo Templum Sanbtum

tuum. 6
Qui cuſtodiunt vanitates fruſtra, miſericordiam
Iſuam derelinquunt. 325

Ex CAP. III. Homines & jumenta non guſtent quid-
quam, nec paſcantur, & aquam non bibant. 175
uis ſceit i convertatur & ignoſcat. 205
Ex CAP. IV. Et iratus eſt, & oravit ad Dominum.
Numquid non hoc eſt verbum meum, propter quod

Ppræoccupavi ut fugerem. 10
Et paravit Deus vermem aſcenſu diluculi : & per-
cuſſit hederam, & exaruit. 289

Bene iraſcor ego uſque ad mortem. Ibid.

Ex Michæa.

Ex CAP. I. Wuper hoc plangam, & ululabo: va-
dam ſpoliatus & nudus: faciam planétum ve-
lut Draconun, & luctum quaſi Kruthionum.

194
Ex Nahum.

Ex CAP. I. Montes commoti ſunt ab eo, & colles de-
ſolati ſunt. 196
Increpans Mare, & exſiccans illud, & omnia flumi-
na ad deſertum deducens. Ibid.
Ex CAP. III. Multiplicare ut locuſta. 301
Peſſima eſt plaga tua: quia ſuper quem non tranfut
malitia tua ſemper? Ibid.

Ex Habacuc.

Ex CA P. II. Nuper cuſtodiam meam ſtabo, & fi-
gam gradum ſuper munitionem: & contemplabor.
ut videam, quid dicatur mihi. 195. & 200
Ex CA P. III. Et egredietur Diabolus ante pedes ejus.
65. & 216

Ex Zacharia.

Ex CAP. II. Abſque muro habitabitur Jeruſalem,
præ multitudine hominum & jumentorum. 300⁰
Et ego ero ei, ait Dominus, murus ignis in circuitu.
Ibid.
Ex CAP. III. Ecce lapis quem dedi coram Jeſu;
ſuper lapidem unum ſeptem oculi ſünt: Ecce ego
cælabo ſculpturam ejus ait Dominus exercituum.
99
Ex CAP. V. Educam illud, dicit Dem'nus; & ve-
niet ad domum furis, & ad domum jurantis in
nomine meo mendaciter- & commo abitur in me-
dio domus ejus, & conſumet eam, & ligna ejus,
& lapides. 212
Et converſits ſum, & levavi oculos meos: Et vidi,
& ecce volumen volans. Ibid.
Ex CAbP. VI. Intrabis domum Joſiæ filii Sophoniæ,
qii venerunt de Babylone. Et ſumes aurum &
argentum, & facies coronas, & pones in Capite
Jeſu Sacerdotis magni. 68
Ex CAP. IX. Ecce Rex tuus veniet ipſe pauper,
aſcendens ſuper aſinam. 29.
Et diſperdam quadrigam ex Ephraim & diſſipabi-

tur arcus belli. Ibid.

Mm Ex

7 ℳ

Index Locorum

Ex Libro primo Machabæorum.

Ex CA P. I. Wdificavit Antiochus abominandum
idolum, & in plateis incendebant thura, & ſacri-
kcabau, & Libros Legis Dei combuſſerunt igni,
ſeindentes eos, & apud quemcumque invenieban-
tur libri teſtamenti Domini, trucidabant eum.
pag. 103
Ex CAP. II. Daniel in ſua ſimplicitate liberatus
eſt ex ore Leonum.
Exclamavit Mathathiase omnis qui zelum habet legis
Ratuens teſtamentum exeat poſt me. 283
Ex CA P. III. Et dixit his, qui ædifcabant domos,
& plantabant vineas, ut redirent unuſquiſque in
domum ſuam ſecundum legem.
Et expanderunt libros Legis, de quibus ſerutaban-
tur Gentes. Et poſthæc', conſtituit Judas duces
populi, tribunos & centuriones, & pentacontar-
chos. 104
Ex CAP. IV. Et acceperunt ae»rum multum, & ar-
gentum & hyacinthum, & purpuram marinam,
& opes magnas. Et converſi hymnum canebant,
& benedicebant Deum in cœlum. Quoniam bonus
eſzt, quoniam in ſæculum miſericordia ejus. 147
Niderunt veſtimenta ſua, & planxerunt planctu ma-
gno. Ibid.
Viderunt ſancélificationem deſertam, & altare profa-
natum, & paſtophoria diruta. Ibid.
Ex CAP. V. Faciamus & ipſi nobis nomen, & ea-
mus pugnare adverſus Gentes. 355
Ili autem non erant de ſemine virorum illorum,
per quos ſalus fatcta eſt in Iſraæl. Ibid.
Ex CA P. VII. Homo Sacerdos de Semine Aaron ve-
nit, non decipiet nos. 122
Ex CAP. XII. Häabentes ſolatio Sanctos Libros,
qui ſunt in manibus noſtris. 104. & 211
Ut quid vexaſti univerſum populum, cuùm bellum
nobis non ſit? 358
Ex CAP. XIII. Tryphon autem, cùm iter faceret
cum Antiocho KRege adoleſcente, dolo occidit eum.
Et regnavit loco ejus, & impoſuit ſibi diadema
Aſiæ, & fecit plagam magnam in terra. Ibid.

Ex Libro Secundo.

Ex CAF. I. Sacrificia quæ impoſita erant, juſit Sa-
cerdos Nebemias aſpergi ipsa aqu. 277
Accenſus eſt ignis magnus, ita ut omnes mirarentur.
Ibid.
Ex CAP. III. Heliodorus autem boſtiä Deo oblatäa
repedabat ad Kegem. Teſtabatur autem omnibus
opera magna Dei. 65
Tunc ſummus Jacerdos oſtendit depoſita eſſe hæc, &
victualia viduarum & pupillorum, quædam verd
eſſe Hircani Tobiæ, viri valde eminentis. 110
Nubitò autem, Heliodorus concidit in terram, eumque
multa caligine circumfuſum rapuerunt. 209
Ex CA P. VI. At ille cogitare cœpit ingenitæ nobili-
tatis canitiem, atque à puero optimæ converſatio-
nis alctus, reſpondit citò dicens : præmitti ſe velle

in infernum. 246
Ex CAP. VII. Wingulos illorum hortabatur voce pa-
rid fortiter, repletaà ſapientidt. 101
Non obedio præcepto vegis, ſed præcepto legis, quæ
data eſt per Moyſem. Ibid.
Peto, nate, ut aſpicias ad cœlm. 173

Ex CAFP. XV. Accipe ſanbtum gladium munus à
Deo in quo dejicies adverſarios populi mei Iſ-
rael. 115

Ex Matthæo-

Ex CAP. I Liber generationis Jeſu Chriſti filii Da-
vid filii Abraham. 4. G&G 284
David autem Rex genuit Salomonem. 4
Phares autem genuit Eſron. 83
Ex CAP. II. Ubi eſt, qui natus eſt Rex Judæorum
Et. procidentes adoraverunt eum. 13
Accipe puerum, & matrem ejus, & fuge in Kgyb-
tüum. 15
Ecce Magi. 74
Et ecce ſtella, quam viderant in oriente, antecedebat
eos, uſque dum ſtaret ſupra ubi erat puer. 217
Et apertis theſauris ſatis, obtulerunt ei munera, au
rum, thus & myrrham. 228
Ex CAP. III. Ego baptizo vos in aqua-: qui au-
em poſt me veniurus eſt, fortior me eſt, cujus non
Jum dignus calceamenta portare, ipſe vos bapti⸗
Tabit in Wpiritu Santto & igni. 3
Jam enim ſecuris ad radicem arborum poſita eſt. Per-
mundabit aream ſuam, & congregabit triticum
ſuum in bhorreum, paleas autem comburet ioni
inextinguibili. 22. & 19
Ommis ergo arbor, quæ non facit fructum bonum
excidetur & in ignem mittetur.
Tunc venit JESUS à Galilæa in Jordanem ad Joan-
nem: ut baptizaretur ab eo.
Joannes autem probibebat eum, dicens: ego à te de-
beo baptizari & tm venis ad me. Ibid.
Ex CAP. IV. JNi flius Dei es, Dic, ut lapides iſvi
panes fiant. 75
Illi autem ſtatim, relittis retibus & Patre, ſecuti ſunt
eum.

Tunc reliquit eum Diabolus. 178
Oſtendit ei omnia regna mundi, & gloriam eorum.
Ibid.

Wcriptum eſt: Non in ſolo pane vivit homo. 211
Venite poſt me, faciam vos fieri piſcatores hominum.
255
Haæc omnia tibi dabo, ſi cadens adoraveris me.
178. & 222
Ex CAP. V. Eſtote perfecti, ſeut & Pater veſter
Ileſtis perfectus eſt. 132. & 28 5
Quod ſi oculus tuus dexter ſcandalizat te, erue eum,
& projice abs te. Et ſi dextera manus tua ſcanda-
lizat te, abſeinde eam, & projice. 181
Machatus eſt eam in corde ſuo. 194
Beati eſtis, cùm maledixerint vobis, & perſeciuti
vos fuerint, & dixerint omne malum adwversum
vos: Gaudete & exultate quoniam merces veſtra

copioſa eſt in cœlis. 205
Beati pauperes, Beati mites: Beati qui perſecutionem
patiuntur. 319

Ex CA P. VI. U videantur ab hominibus. 148
Dico vobis, ne ſoliciti ſitis animæ veſtræ, quid man-
ducetis. Nonne anima plus eſt quàm eſca? 151
Fiat voluntas tua« ſaackͤſreiur nomen tuum; Adve-

niat Regnum tuum. 264
Dimiite nobis debita noſtra. lbid.
Wolite theſaurizare. 349

Ex CA P. VII. NWon omnis qui dixerit mihi, Domi-
ne, Domine, intrabit in regnum cœlorum. 9
Irruerunt in domum: & non cecidit. 55
Fundata enim erat ſuper Petram. Ibid.
WEdiſicavit domum ſuam ſuper arenam. Ibid.
Et cecidit, & fuit ruina illius magna. Ibid. & 63
Numquid colligunt de ſpinis uvas. 142
Wolite dare ſanctum canibus, neque mittatis Marga-
Titas vVeſtras ante porcos, ne fortè coneulcent eas
Pedibus ſuis, & converſi dirumpant vos. 233
Ex CAP. VIII. Ego veniam. 4

Domine,

Vin lenm

ln i
em Aiu.
vmi ictin
mmm000
ir, n
iA

lle u
unl cnits e,
len, nnaſfe
UlrI n

Abemm ſnr
4.

.

Uen uen.
unn in ,
u t,
uia, Aunt

ln r iuln,
Alaun, ſe,
n bit ili h
n Uutde
ip. Nongg in
S
uuns ſar iyn
6, l. unzz in
Antr , izn

iln

lud en

.
Ati e,
. (Ee u
M
in 1 luner in
e lihi
eg, Mli
1 ee/

4)
1 bung

ed n
nt ei nn

in gu
r me ah
.
um aisz
ngregtli
ten omnlmn
2
it fuullenn
. .
Nrdaen)

ell

dicent enl
Ne.
Die, Clgien

,6 ine

Divit ont!
Hiſcume lu

den Alntmn
ſeut
dalivete,dt
era Mane tue
ie. 4
4
rre ihur d
ulnien Mli

Neuti e

b lunik
ime vefſe, ,
gimiſ
vonret

*

1

nelle ni
Grte ANe.
e .

r s
punpant
S

Sacræ Scripturæ.

Domine, vis, potes me mundare. Volo; mundare. 7
Cùm autem deſcendiſſet de monte, ſequutæ ſunt aum
tarbæ: & ecce leproſus veniens adorabat eum, di-
cens. . 8
Vulpes foveas bhabent, & volucres cœli nidot. 24.
& 96. & 208
Quid nobis, & tibi, Jeſu, fili Dei? veniſti huc ante
tempus torquere nos. 73
Tantàùm dic verbo, & ſanabitur puer meus.Non in-
veni tantam fidem in Irael. Ibid.
Domine, ſalva nos, perimus. 78

Ouid timidi eſtis, modicæ fdei? Ibid.
Tetigit manum ejus, & dimiſit eam Ffebris. Ibid.

Magiſter, ſequar te, quocumque ieris. Et dicit ei Je-
O Filius hominis non habet, ubi caput reclinet.
76. & 208
Motus magnuts factus eſt in mari, ita ut navicula ope-
riretur fluktibus: Ipſe verò dormiebat. 105. & 106
Puer meus jacet in domo paralyticus. 133
Occurrerunt ei duo dæmonia habentes. 20
G ejicis nos hine, mitte nos in gregem porcorum. Et
ait illis: Ite. At illi exeuntes abierunt in porcos.

Ibid.
Vade: Oſtende te Sacerdoti. 23 5
Et ecce tota civitas exiit obviam Jeſu, & viſo eo,
rogabant, ut tranſiret à finibus eorum. 307

Ex CAP. IX. Et cum ejecta eſſet turba intravit. Et
tenuit manum ejus, & ſurrexit puella. 8. & 110
Dicit eis Jeſus: creditis, quia hoc poſum facere vo-
bis? Dicunt eir utique Domine. Tunc tetigit ocu-
los oorum, dicens: ſecundum fidem veſtram fiat
vobis. Et aperti ſunt oculi eorum.

Conſide, fili. 111
At cuùm vidiſſet tibicines, dicebat: Recedite. Et cum
ejetta Me turba ſurrexit puella. 136
Et aſcendens in unam navim trans fretavit, & venit
in civitatem ſuam. 230

Dicebat enim intra ſe, ſi tetigero tantům veſti-
mentum ejus, ſalva ero. At JESUS conver ſus
& videns eam, dixit “ Confide filia, fides tua te ſal-
vam fecit. Et ſalva facta eſt mulier in illa hora. 7
Non veni vocare juſtos, ſed peccatores. 263
Vidit hominem, ſedentem in telonio, Matthæaum
nomine, & ait illi, Qequere me. 288. & 371
Ex CAP. X. Quod dico vobis in tenebris, dicite
in lumine: Et quod in aure audiſtis, prædicate ſu-

per tecta. 153
Mote prudentes ſicut ſerpentes. 144
Mirto vos ſicut oves in medio luporum. 255
Ex CAP. XI. Joannes ipſe eſt Elias. 8

Qui autem minor eſt in regno cælorum, major eſt illo.
” Ibid.
Cæci vident, claudi ambulant, leproſi mundantur.
183
Quid exiſtis in deſertum videre, arundinem vento
agitatam? 21
Ciùm audiſet Joannes in vinculis opera Chriſti, mit-
tens duos ex diſcipulis ſuis, ait illi, G. 273
Diſcite à me?

340
ExCAP. XII. Generatio mala & adultera, ſgnum
däarit, & ſignum non dabitur ei. 23 1
Ecce pluſquam Salomon hic. 322

Ex C A P. XIII. Præ gaudio illius vadit, & vendit
miverſa quæ habet, & emit agrum illun. 126
Gimile eſt regnum cœlorum ſagenæ miſſæ in mare, &
„r ommi genere piſcium congreganti. 131
Quam cum impleta eſſet, educentes, & ſecus litius

Eedemteg, elegerunt bonos in vaſa, malos autem fo-

„jar miſerunt. lbid.
Quod minimum quidem eſt omnibus ſeminibus. Cum au-
lem creverit, majus eſt omnibus oleribus, & fit arbor.
136
Ethicæ Comment. Tom. IV.

Domine, noönne bommmn ſemen ſeminaſti in agro tuo?

193
Inimicus homo hoc fſecit, cum dormirent bomines.
Ibid.
Fit arbor, ita ut volucres cœli veniant, & babitent
in ramis ejus. 212
Mönne Mater ejus dicitur Maria? 248
Exortæ ſpinæ ſuffocaverunt illud. 254

Simile eſt regnum cœlorum grano ſinapis: quod mini-
mum quidem eſt omnibus ſeminibus. Cum creverit,
majus eſt omnibus oleribus. 238
Vis, imus, & colligininus ea? 325
Ex CAP. XIV. Navicula autem in medio mari ja-
Ktabatur fluctibus. Quartdâ autem vigiliâ noctis,
venit ad eos ambulans ſuper ware. 105
Manducaverunt omnes, & ſaturati ſunt. 184
Quod cùm audiſet Jeſus, ſeceſſt in Navicula- Et cuùm
audiſent turbæ, ſecutæ ſunt eum pedeſtres. 221
Compulit Jeſiis Diſcipulos aſcendere in naviculam,
& præcedere eum trans fretum, donec dimitteret
turbas. Et dimiſsdà turbà aſcendit in montem ſolus
orare. Ibid. & 252
Veſpere autem facto, ſolus erat ibi. Navicula autem
in medio mari jactabatur fluctibus. 22 I. & 252
Et cùm aſcendiſet in naviculam, ceſſavit ventus.

252
Deſcendens Petrus de navicula, ambulabat ſuper
aquam, ut veniret ad Jeſum. 256

Videns vers ventum validum, timuit & càm ce-

piſſet mergi, clamavit. Ibid. & 282
Cum cœpiſet mergi, clamavit dicens: Domine, ſal-
vum me fac. 270. & 278. & 282
dSi tu es, jube me venire ad te ſuper undas. 278. & 282
Veni. 278
Modicæ fidei, quare dubitaſti? Ibid. & 283
Ex CAP. XV. Et accedentes diſcipuli ejus, zoga-
bant eum, dicentes: Dimitte eam, quia eclamat

poſt nos. 37
Non ſum miſſus niſi ad oves quæ perierunt domus
Iſrasl. 15
Adhuc & vos ſine intelletctu eſtis. 83

Non habent, quod manducent. 25 1. & 252
Aeccipiens ſeptem panes & piſces, fregit & dedit.

267
O mulier, magna eſt fides tua, fat tibi ſicut vis.
314

Ex CAP. XVI. Abſit à te, Domine; Non erit tibi
boc. Qui converſus dixit Petro vade poſt me,
Jatana, ſcandalum es mihi : Quia non ſa-
pis ea, qux Dei ſunt, ſed ea, quæ hominum.
26. & 286
Beatus es Simon Bar-Jona: quia caro & ſanguis non
revelavit tibi, ſed pater meus, qui in cœlis eſt. 9 5
Ahbneget ſemetipfum, & tollat Crucem. 142
Et tibi dabo claves regni cœlorum. 21
Tu es Peirus, & ſuper hbanc Petram ædificabo Eo-
cleſiam meam. 314. & 380
Ex CAP. XVII. Tranghguratus eſt ante eos. Et
reſplenduit facies ejus ſicut ſol: veſtimenta autem
ejus fabta ſunt alba ſicut nix. 41
Acceſſit ad eum homo genibus provolutus ante eum,
dicens: Domine, miſerere filio meo, quia lunaticus
eſt. Reſpondens Jeſus ait: O generatio incredula &
perverſa, quouſque ero vobiſeum? uſquequo patiar

vos? 105. & 286
Et audientes diſcipuli ceciderunt in faciem ſuam, &
timuerunt valde. 158
Vade ad mare, & mitte bamum & eum piſcem qui
primus aſcenderit, tolle. 217
Ipfſum audite. 223

Et deſcendentibus illis de monte, præcepit eis Jeſus,

dicens: Nemini dixeritis viſionem. Ibid.
Mm 2 Er

Index Locorum

Et poſt dies ſex aſſumit Jeſus Petrum. pag. 286
O generatio incredula & perverſa, quouſque ero vo-
biſeum ? uſque quò patiar vos 7 afferte huc illum
ad me: Et inerepavit illum Jeſus, & exiit ab eo

dæmonium. 23 1. & 286
Ex CAP. XVIII. Miſi effciamini ſicut parvuli,
non intrabitis in regnum cœlorum. 40⁰
Patientiam habe in me: miſertus Dominus dimiſit
eum. 106

ratus Dominus ejus, tradidit eum tortoribus, quoad
iſque redderet univerſum debitum. Ibid.
Dimiſit eum & debitum dimiſit ei. 118
Invenit unum de conſervis, qui debebat ei centum de-
narios, & tenens ſuffocabat eum, dicens: Redde
quod debes. Ibid.
Ex CAP. XIX. Jinite parvalos, & nolite eos pro-
hibere ad me venire: talium eſt enim regnum cœ-
lorum. 5
Facilius eſt, Camelum per foramen achs tranſire,

quàm divitem intrare in regnum Dei. 97
Ecce nos reliquimus omnia. 168
Eæpedit ei, ut fuſpendatur mola aſinaria in collo
ejus, & demergatur in profundum maris. 259
Veni ſequere me. 8

287
Erat enim habens multas poſſeſſones. Ibid.
Ex CAP. XX. Hi noviſſimi unaà borà fecerunt, &
pares illos nobis feciſti. 70. & 342
Multi vocati: pauci verò electi. 88
Adorans & petens aliquid. 168
Die, ut ſedeant us klii mei, unus ad dexteram
tuam, & unus ad ſiniſtram in regno tuo. 167
Tolle quod tuum eſt & vade. 200⁰
Voca operarios, & redde illis mercedem, incipiens à
noviſſimis. 205
Quid hic ſtatis totà die otioſi? 253. & 254
Ite & vos in vineam meam. 254
Ex CAP. XXI. Et agricolæ, apprehenſis ſervis ejus,
alium cæciderunt, alium occiderunt, alium verô
lapidaverunt. Iterum, miſit alios ſervos plures prio-
ribus: & fecerunt illis ſimiliter. Noviſſime autem
miſit ad eos filium ſuum, dicens: verebuntur fi-
lium meum. . 33
Ejiciebat omnes vendentes. Videntes autem ſcribæ
pueros clamantes, Hoſanna Filio David, indi-
gnati ſunt. 76, & 215
Et ſepem circumdedit ei. 81
Malos malè perdet, & vineam ſuam locabit aliis
agricolis. 108
Videns fici arborem unam ſecus viam, venit ad
eam: & nihil invenit in eâ niſi folia tantüùm,
& ait illi: nunquam ex te fructus naſcatur in
ſempiternum. 174
Nunquam legiſtis in ſeripturis: Lapidem quem re-
probaverunt ædificantes, hic fäaltus eſt in caput

Anguli 211
Alii autem cædebant ramos de arboribus, & ſter-
nebant in via. 215
Malos male perdet. 275
Et intravit JESUS in Templum Dei, & ejicie-
bat omnes vendentes & ementes. 45. & 291.
& 297

Turbe autem, quæ præcedebant & ſequebantur, cla-
mabant, dicentes: Hoſanna Filio David. 291
Nuſquam ex te fructus naſcatur in ſempiternum. Et
arefala eſt continudò RkRculnea. 307
Tenuerunt ſervos ejus, & contumeliis aſfebtos, occi-
derunt. 33. & 108
Kex autem cuùm audiſſet, iratus eſt: & miſſis exerciti-
bus ſitis, perdidit homicidas illos, & oivitatem il-
lorum ſuccendit. 33. & 77. & 108
Ex CAP. XXII. Nimile factum eſi regnum cœlorum
homini regi, qui fecit nuptias filio ſuo. —77

Tauri mei, & altilia occiſa ſunt: Venite. 286
Ili autem neglexerunt, & abierunt alius in villam
Jaam, alius in negotiationem ſuam, reliqui verò
tenuerunt ſervos ejus, & contumeliis affelctos occi-

derunt. 298
Ex CAP. XXIII. Væ vobis Rribæ, & Phariſei,
hypocritæ. 196
Ex CAP. XXIV. Tunc parebit ſignum filii hominis
in cœlo. 62
Erit enim tunc tribulatio magna „ qualis non fuit
ab initio mundi uſque modoò, neque ſiet. 69

Cum videritis abominationem deſolationis ſtantem in
loco ſundto. 193
dol obſeurabitur: & luna non dabit lumen ſuum, G
ſtellæ cadent de cœlo. 196
Et quando hac erunt? 235
UI det illis cibum. 243. & 244
Ex CAP. XXV. Quod uni ex minimis meis feciſtis,
mihi feciſtis. 39
Et uni quidem dedit quinque talenta, alii autem
duo, alii veròè unum. 70
Unicuique ſecundum propriam virtutem.
Euge, ſerve bone, intra in gaudium Domini tui.

128
Ite malediéti in ignem æternum. 158
Amen dico vobis, quamdiu non feciſtis uni de mino-
ribus iſtis, nec mihi feciſtis. 22⁸

Neſcio vos.
veſtrum me traditurus eſt. Et contriſtati valdeè,
cæperunt ſinguli diceres Numquid ego ſum, Do-
mine * At ipſe reſpondens ait: Filius quidem ho-

minis vadit, ſicut ſeriptum eſt de illo: Væ autem

homini illi, per quem filius hominis tradetur: bo-
num erat ei, ſi natus non fuiſſet homo ille. Reſ-
pondens autem Judas, qui tradidit eum dixit:
Numquid ego ſum, Rabbi? 23
Erant autem quidam indigne ferentes intra ſemet-
ipſos, & dicentes : Poterat unguentum iſtud ve-
nundari, & dari pauperibus. Et fremebant in eum.

Ibid.
Amice, ad quid veniſti? 27
Potuit iſtud venundari multo, & dari paunperibus.
36

Et venit ad diſeipulos ſuos, & invenit eos dormien-
tes, & dicit Petro Sio non potuiſtis und hor vi-
gilare mecum. Ibid. & 42
Dicetur, & quod hæc fecit in memoriam ejus. Tunc
abiit unus de duodecim. 258
Tunc abiit unus de duodecim ad Principes Sacer-
dotum & ait illis: Quid vultis mihi dare, &
ego eum vobis tradam? 76. & 92. & 208.
SE 258
Tunc diſcipuli omnes, relicto eo, fugerunt. 107
Cœpit deteſtati, & jurare, quia non noviſet homi-
nem. Ibid.
Converte gladium tuum in locum ſuum. Omnes enim
qui acceperint gladium, gladio peribunt. 113.
& 196
Wolite ſtere ſuper me, ſed ſuper vos ipfas flete. 113
Tanquam ad latronem exiſtis cum gladiis, G figſti-
bus comprehendere me: quotidie apud vos ſedebam

docens in templo,; & non me tenuiſtis. 21
Pater mi, ſi poſſibile eſt, tranſeat à me raler e
10.
Tunc abiit unus de duodecim, qui dicebatur Judas
Wcariotes, ad Principes Sacerdotum. 300
Non novi hominem. 372²
Et ſi omnes ſoandalizati fuerint in te, ego nunquam
ſcandalizabor. 38⁰
Ex CAP. XXVII. Jeſus autem iterum clamans vo-

ce magnä, emiſit Wpiritum. Et ecce velum Templi
ſeiſum

Ex CAP. XXVI. Et edentibus illis, dixit: Unus

M

um
M:
on MMa
n .
lialn ,
r iu, /

e Min Mi/
rni

idenl

Cul Lu
in.
Mi NMan
Plae.
pun (lnl⸗
Al finn, i

iA2

a r inple
Undk ul i

e
N MMNan

lu
4
1

7 ta 1

mn

.
ſandal
mi e er
ennis.

du cprin

e.

.
N
din iſe
H telini 1
3 ſche t.

4
ationir atn

it Uuner
N
S
Nimnitnein
rſaf
lenta, die
rtuten.
dimn Dnin
1

4

feiſitmi:

li ilig, dul
t conmitai d
mmguit Pſnl
t: Liln giln
Ce ilieſt
bomitit iln
iſet hon El
tradidit u

retet inn
gleſtin e

E Ffendkui

invenit n
9 udh . 1N
gmifin ii

menon ian l

n Al Hiuße
Auli Mlti 1
6
. 1
1eo, ſeem .
Alia M

46
un ſal
Nalufgi
er r
aun , e

nidr ,

j netelll
4Ne.
age 4

1, 4 ,
u

„ , e,
rint in 3

tem itenmi 5
,,

Sacræ Scripturæ.

ſeiſum eſt in duas Ppartes. pag. 231
len , Deus Grl „ ut quid dereliquiſti ne!
Ibid.
A ſexid autem horàâ tenebræ facte ſunt ſuper univer-
sm terram, uſque ad horam nonam. Et circa
boram nonam lamavit Jeſus voce magnu dicens-
Vli, Eli lamaſabalctani. 232
Imocens ego ſum à ſanguine Juſti hujus. 247
Et reſpondens univerſus populus dixit: ſanguis ejus
per nos, & ſuper lios noſtros. Ibid.
Vers filius Dei erat iſte. 307
Ex CAP. NXXVIII. Euntes ergo docete omnes gentes-
baptizantes eos in nomine Patris & Filii, & Wi-
ritus Sankli. 95

Ex Marco.

Ex CAP. I. Eamus in proximos vicos ut & ibi præ-
venit Jeſus à Nazareth & baptizatus eſt à Joanne
in Jordane. Et vidit cœlos apertos, & ſpiritum
tanquam Columbam deſcendentem. 115
Ex CAP. IV. Terra fructificat primum bherbam,
deinde ſpicam, deinde plenum frumenium in ſpicu.
189. & 195. & 224
Aſumunt eum, ita ut erat in. Navi. Et fabta eſt
procella magna venti, & fulctus mittebat in Na-

vim, ita ut impleretur Navis. 252
Ex CAP. V. Quod tibi nomen eſt * dixit: Legio
mihi nomen eſt, quia multi ſumus. 205

Ex CA P. VI. At illi, ut viderunt eum ambulantem
ſupra mare, putaverunt phantaſma eſe. 73. & 231
Omnes enim viderunt eum & conturbati ſunt. 73
Et videns eos laborantes in remigando , & circa
quartam vigiliam noctis venit ad eos, ambulans
Jupra mare. Et aſcendit ad illos in Navim, &
ceſſavit ventus. 220
Monne bic eſt Faber, Filius Mariæ? 248
Unde buic hæc omnia? Et quæ eſt Sapientia, quæ
data eſt illi, & virtutes tales, quæ per manus ejus
eſteiuntur. 248
Ex CAP. VII. Miſit digitos ſuos in auriculas ejus:
. G expuens tetigit auriculam ejus, & luſpiciens in
cœlum, ingemuit, & ait Uli: Ephpheta, quod eſt
adaperire.
Et apprelendens eum de turba ſeorſum, miſit digitos
ſlſuos in auriculas ejus.

Ex CAP. VIII. Miſereor ſuper turbam. 233. & 362

Quidam enim ex eis de longe venerunt. 362
Ex CAP. I MX. Ita ut multi dicerent, quia mortuus
eſt. V 181

Et ſi pes tuus te ſeandalizat, amputa illum. Ibid.
Quantum temporis eſt ex quo ei hoc accidit At ille

ait; Ab Infantia. 191
Qui ubicunque apprehendit eum, allidit eum, &
ſpumat. 192. & 205

Et attulerunt eum. Et cùm vidiſſet eum, ſtatim Tpi-
fitus conturbavit illum. 205
Surde, & mute Spiritus, ego præcipio tibi, exi ab eo:
& amplius ne introëas in eum. lbid.
Et exclamans, & multum diſcerpens eum, exiit ab
eco, & fabtus eſt ſicut mortuits. Ibid.
Ex CAF. X. Procurrens quidam genuflexo ante eum,
ſogabat eum: Magiſter bone, quid faciam, ut vi-
tam æternam peroipiam ? Jeſus autem dixi ei: Quid
Ve dicis bonum Nemo bonus, niſi unus Deus.
Fraæcepta noſti ? ne adulteres: Neæ occidas: ne fure-
is ne falſum teſtimonium dixeris: ne fraudem

feceris: Honora Patrem tuum & Matrem. At ille

eſpondens ait illi: Magiſter, hæc omnia obſervevi
à Javentute mea. Jeſus autem intuitus eum, diledit
eum, & dixit ei: unum tibi deeſt vade, duæ-
Ethicæ Comment. Tom. IV.

cumque habes vende, & da pauperibus, & ba
bebis theſaurum in cœo s & veni lequere me.
Qui contriſtatus in verbo, abiit, mœrens. Et cir-
cumſpiciens Jeſus ait diſeipulis ſauis: QOuàm diff-

cilè, qui pecunias habent, in regnum Dei introi-

bunt. 97. & 98
Magiſter; volumus ut quodcumque petierimus, facias
nobis. 168

Amen, dico vobis: Quis quis non receperit regnum
Dei velut parvulus non intrabit in illud. Ibid.
Nemo eſt qui reliquerit domum, qui non accipiet cen-
ties tantiun, nunc in tempore boc: & in ſæculo
Jfuturo vitam æternam. Ibid. & 310
Eece aſcendimus Hieroſolymam & filius hominis tra-
detur Principibus Sacerdotum, & damnabunt eum
morte: & illudent ei, & conſpuent eum, & fla-

gellabunt eum, & interficient eum. 168
Ex CAP. XI. Et recordatus Petrus dixit ei: Rabbi,
ece ficus; cui maledixiſti aruit. 76

Non erat tempus ſicorum. 174. & 277
Cümque vidiſſet à longe ficum, venit, ſi quid fortè in-
veniret in ea.

2
Ex CAP. XIV. Et tu cum JESU Nazareno ..
IUlle autem cæpit anathematizare & jurare: quia
neſcio hominem iſtum. 312
Vere ex illis es. Ibid.
Ex CAP. XKVI. JNurrexit, non eſt hic. 117

Ex Luca.

Ex CAP. I. Et diſceſſt ab illa Angelus! Exurgens
autem Maria in diebus illis abiit in mont na,
cum feſtinationé. 4. & 89. & 28 5⁵
Imravit in domum Zachariæ, & ſalutavit Eliza-
beth.
Wiritu Sancto replebitur adbuc ex utero matris ſuæ:
& multos filiorum Irael convertet ad Dominum
Deum ipſorum. 54
In menſe ſexto miſſus eſt Angelus Gabriel à Deo ad
Virginem. 64
SWpiritus Sanctus Iuperveniet in te, Idedque quod naſ-
cetur ex te ſanétum, vocabitur filius Dei. 247
Dixit autem MWaria: Ecce Ancilla Domini, ſiat ni-

hi Vecundum verbum tuum. Et diſceſſit ab illa
Anoelus. 116

Diſceſſit ab ea Angelus. Evurgens autem Maria in
diebus illis abiit in montana: & intravit in do-

mum Zachariæx, & ſalutavit Elizabeth. Ibid.
Benedictus Dominus Deus Iſrasl. 146
Quia viſiavit, & fecit redemptionem plebis ſitæ.
Ibid.
Quomodo fiet iſtud, quoniam virum non cognoſco 5
195. & 219
Et turbata eſt in ſermone ejus. 219
Ne timeas Zacharia, quoniam exaudita eſt oratio
tua. Uxor tua pariet tibi ſilium. 279

Apertum eſt autem illicò os ejus, & lingua jus, G

loquebatur benedicens Deum. 288
Magnificat anima mea Dominum. 289
Reſpexit humilitatem ancillæ ſSuccd. 42
Et unde hoc mihbi, ut veniat Mater Domini mei ad
me? 5. & 34,2

Ex CAP. II. Cum Angelo facta eſt multitudo mili-
tiæ cœleſtis laudantium Deum. 7
Invenietis infantem pannis involutam. Paſtores lo-
quebantur ad invicem: videamus bot verbum.:
Videntes autem oognoverunt de verbo;, quod di-
dum erat illis de puero hoc. 13. & 74
Natus eſt vobis hodie ſalvator, qui eſt Cbriſtus Do-
miniis. 12
FHomo erat in Jeruſæzlem »Hui nomen Simeon „ G.
MA„ 2 homo

Index Locorum

homo iſte juſtus & timoratus. pag. 30
Hoc vobis ſignum: Invenietis infantem Pannis in-

volutum. 248
Et dixit ad Mariam: Tuam ipſius animam pertran-
libit gladius. 30. & 236

Et ait ad illos: Quid eſt, quod me quærébatis? neſ-
ciebatis, quia in his, quæ Patris mei ſunt, opor-
tet me eſe? Et ipſi non intellexerunt verbum, quod
loquutus eſt ad eos. 31
Reſponſum acceperat à Spiritu Santto Simeon, non
viſirum ſe mortem, niſi prius viderft Chriſtum
Domini. . 66
Et ipſe accepit eum in ulnas ſuas. 66. 8& 237
Nunc dimittis ſervum tuum, Domine quia viderunt
oculi mei ſalutare tuum. 66
Et Paſtores erant in regione eadem. 74
Invenerunt illum in Templo ſedentem in medio Do-
torum, audientem illos, & interrogantem eos. 101
Fannis eum involvit, & reclinavit eum in, præſepio.

235
Et bac vidua uſque ad annos octoginta quatuor.
236
Et erat Anna Prophetiſa, filia Phanuæél. Ibid.
Et in ſignum cui contradicetur. Ibid.

Poſitus eſt hie in ruinam & in reſurrectionem mul-
torum in Iſrasl. Ibid.
Quæ loquebatur de illo omnibus, qui expectabant re-
demptionem Iſrael. 2326

Et in terra pax hominibus bonæ voluntatis. 373

Ex CA PD. IV. Exibant autem Dæmonia à multis
clamantia & dicentia; Quia es Filius Dei. 73
Rogaverunt illum pro ea: Et ſtans ſuper illam, im-

peravit febri- & demiſit illam. 111
Et canſummatä omni tentatione Diabolus receſſit ab
illo. 178

Quanta audivimus facta in Capharnaum! 257
Ex CAP. V. Procidit ad genua Jeſu, dicens: exi
à me, quia hbomo peccator ſum, Domine. Et ait
ad Simonem Jeſus: noli timere: ex hoc jam eris
homines capiens. I0. & II
Quod cum vidiſſet Simon Petrus ,»Procidit ad genua
Jeſu, dicens: Exi à me, quia bomo peccator ſum,
Domine. Ntupor enim circumdederat eum, & om-
nes, qui ocum illo erant, in captura piſcium. Nimi-
liter autem & Jacobum & Joannem hilios Zebedæi.
Et ait ad Simonem Jeſus „ Nali timere, ex boc
Jam eris homines capiens. II. & 176
Et ſubduttis ad terram navibus, relictis omnibus „NVo-
ecuti ſunt eum. 11
Et reſpondens dimon, dixit illi. Præceptor per to-
tam noctem laborantes nibil cepimus. 36. &
220. & 253
Et ſedens, docebat de navicula turbas. 8
Exi d me, quia bomo peccator ſum, Domine. Stu-
por enim circumdederat eum, & omnes, qui
cum illo erant, in captura piſeium, quam cepe-

rant. Ibid.

Surge, & vade in domum tuam. Et confeſtim con-
Jurgens abiit in domum ſuam, magnificans Deum.
Ibid.
Erat autem quidam homo ibi triginta & octo annos
babens in infirmitate ſua. Ibid.
Ait Paralytico⸗ Tibi dico, Singe, tolle lectum tuum,
& vade in domum tuam. Ibid.
Cui Dominus ait: Homo, remittuntur tibi peccata
tiuad. Ibid. & 175
Stupor apprehendit omnes: &. magnificabant Deum.
Et repleti ſunt timore dicentes- Quia vidimus mi-
rabilia hodie. 175. & 356
Due in altum, & laxate retia veſtra in capturam. 251

Ex CAP. V. Quis eſt hic qui loquitur blaſphemias?
356

Neſciens quid diceret.

Ex CA P. VI. Virtus de illo exibat, & ſanabat om-
nes. 183. & 184

Locavit diſcipulos ſuos: & elegit duodecim ex ipſis,

quos & Apoſtolos nominavit. Et deſcendens cum
Ulis ſtetit in loco campeſtri. 301
Beati pauperes, quia veſtrum eſt regnum Dei. 276
Ex CA P. VII. Durge: reſedit , qui erat mortuus.
Ibid.
Ibid. & 164

Turba civitatis multa éum illa.

Vade! in pace.

Ni eſſet Propheta hic, ſeiret, quæ & qualis eſt mu-

lier, quæ tangit eum. 34. & 374

Intravi in domum tuam, aquam Ppedibus meis non

dediſti- oleo caput meum non unxiſti: oſculum mi.

hi non dediſti.

Rogabat illum quidam de Phariſæis, ut mandecad

cum illo. Ibid.
Dilexit multuùm. 106. & 164. & 165
Adoleſcens, tibi dico, Surge. Et reſedit qui erat mors
tuus, & œpit loqui. Et dedit illum Mairi ſucg.
8. & 136. & 236
Et reſedit qui erat mortuus & cœpit loqui. Juſſt ili
dare manducare. 136
Regelat eum quidam Phariſcus, ut manducaret cum
illo. . 26
Tantum dic verbo, & ſanabitur puer meus. 30
Remittuntur ei peccata multa quoniam dilexit mul-
tium. Dixit autem ad mulierem: fides tua te ſal-
vam fecit vade in pace. 106. & 164. & 16 5.
206. & 374
Ex CA P. VIII. Jretit Fluxus Janguinis ejus. Et ait
JESUS: Quis eſt, qui me tetigit? Negantibus au-
tem omnibus , dixit JESUS : Tetigit me ali-
Tuis Nam ego novi virtutem de me exiiſſe. 7.

& 231
Acceſſit retrè, & tetigit ſimbriam veſtimenti ejus.
Ibid.

Videns autem mulier, quia non lIatuit, venit, & pro-
cidit ante pedes: & ob quam cauſam tetigerit eum?
indicavit coram omni populo: & quemadmodum
confeſtim ſanata ſit. At ipſe dixit ei: Elia, fides
ma te ſalvam fecit- vade in pace.
Quæ in Medicos erogaverat omnem ſubſtantiam
Nuam, nec ab ullo potuit curari. 8
Wolite ſlere: Non eſt mortua puella, ſed dormit. Puel-

„
la ſurge. Et reverſus eſt ſpiritus ejus, & reſurrexit

continuò. 136
Cecidit ſupra Petram, & natum aruit : quia non ha-
bebat humorem. 211

Et atiud cecidit in terram bonam, & ortum fecit

fruétum centuplum. Ibid.
De quâ ſeptem Dæmonia exierant. 216
Non eſt mortua puella, ſed dormit. 231
Ex CAP. IX. Qui vult venire poſt me. 124

Domine, vis dicimus, ut ignis deſcendat de cœlo,
& conſimat eos? Et converſus inerepavit illos, di-
cens, Neſcitis, cujus ſpiritus eſtis. Filius hominis
non venit animas perdere, ſed ſalvare. 154
Di quis vult venire poſt me, abneget ſemetipfum,
Tollat Crucem ſuam quotidie, & ſequatur me.
199. & 318
Petrus vers, & qui cum illo erant gravati erant
ſJomno. 222
Et faltum eſt, cum diſeederent ab illo, ait Petrus
ad JESUM: Præceptor, Bonum eſt nos hic eſſe.
22 3
Ibid.
Et qui non receperint vos, exuentes de civitate il-
lIa, etiam pulverem Pedum veſtrorum excutite, in
teſtimonium ſupra illos. 27
Sequere me. Dimine, permitte mihi primàum ire, G
ſepelire Patrem menm. Dicxitque ei JE SUS: Jine 14
mortui

murin
eN. 1.
vlin n
,adun.

*

is

amiu gul⸗

ir
WAMn

a i

,
Dmin 6
Mi. Mli⸗

galan lelend
tin kamme

Wne tu.

, I

urt Ptonn
uI tam.
gulen e⸗
iiſe enni

imn, u Kide.

„
5

ui laſitſn,

uſt lla ger.
eiſe, amege

Aeer mi nar⸗

ſale

he

P:
ecim ,

lielen

1
Buin D N
erat D

4

lin
dig,

Na
elkiz
,„:. 1
niſi ſik

ſeit i Nal
106 Klit
it ilin M,
piti N
1

,A itleen

4 er Melt.

Notian Ilein
ren: a nt
106 & it
ſangii nl
kigit? Mrinn
8: Taßt l

n ge menſ⸗

ian Nolini

1laniit,t
Cau an ti
o: & Gntn
e diri aeii
inſuer
t omnen i
curori.
nielizilini
iritu eiu,d

on alt eg

Gnn
Honn, 4

15
alt.
Amit.
ir
n Arll⸗
. 1 N
e iehſiti
a i. iu
, l ſahuct 84
Alnle
ilie,
t
t
4
o eranf 9ℳ .

tent 4 1

41
6
14 b,
. Bonwn

erlenli 9
upus
tte nii
Ne? ,

1.

quis venit ad me, & non odit Patrem ſuum, &

Sacræ Scripturæ.

mortui ſepeliant mortuos ſuos Tu autem vade,
annuntia regnum Dei. Pag. 277. & 287
Ex CAP. X. Et mulier quædam Martha nomine ex-
cepit illum in domum ſuam.
Retit & ait, Domine, non eſt tibi curæ, quòd ſoror
mea reliquit me ſolam miniſtrare? Dic ergo, ut
me adjuvet.
Imponen illum in jumentum ſuum duxit in ſtabu-
lum. D 81
uravit in quoddam caſtellum: & mulier quædam,
Martha nomine, excepit illum in domum ſuam.
. . 106
meidit in latrones, qui deſpoliaverunt eum, & pla-
gis impoſitit, abierunt, ſemivivo relicto. 138

Appropians alligavit vulnera ejus, infundens oleum

& vinum. Ibid. & 296
Et, plagis impoſitis, abierunt ſemivivo relitcto. 252
Deſgnavit Dominns & alios ſepiuaginta duos : &
dicebat illis. Nolite tranſire de domo in domum.

301
Homo quidam deſcendebat ab Jeruſalem in Jericho,
& incidit in latrones. 310

Reverſi ſunt autem ſeptuaginta duo cum gaudio, di-
centes? Domine, etiam dæmonia ſubjiciuntur no-
bis in nomine tuo. 07
Confiteor tibi, Pater, Domine Cœli, quia abſoondiſti
bæc à ſapientibus & G prudentibus, & revelaſti ea
parvulis. 321
Manducate, quæ apponuntur vobis. 341
Ex CAP. XI. Et cum ejeciſſet Dæmonium, locutus
eſt mutus. Quidam ex eis dixerunt: In Beelze-
bub principe dæmoniorum ejicit dæmonia. 307
Ex CAP. XKII. Deſtruam horrea mea, & maſjora
Jaciam. Haàc nocte auferent animam tuam à te.

18. & 72
Die fratri, ut dividat. Quis me conſtituit diviſo-
rem!? 44
Complacuit Patri veſtro, dare vobis regnum. 276
& 279. & 299. & 321
Vendite, quæ poſſidetis. 276. & 299
Noli timere puſillus grex. 279. & 299

Anima, requieſce, comede, bibe, epulare. 347. &

Anima habes multa bona repoſita in annos plurimos.
. 348
di ſciret, quù hord fur veniret. 347
Eint Lumbi veſtri præcincti. 3/9

Ex CAP. XIII. Dimine illam, & hoc anno, uſque
dum fodiam circa illam „ & mittam ſtercora &
quidem fecerit fruttum; ſin autem in futurum
uccides eam. 49. & 264. & 353
Sueccide ergo illam. Eocce tres anni Junt, ex quo ve-
nio quærens fruttum in ficulnea hac, & non inve-
nio. At ille: Domine, dimitte illam & bhoc anno.
57
ut quid etiam terram occupat.
264
Ex CAF. XIV. Homo quidam fecit eœnam magnam
& vocavit multot. 16. & 77
une iratus Pater - familias, dixit Exi citè, &
Pauperes ac debiles & cw*οσοoοsι & claud's introduc
buc. Et ait ſervus : Domine factum eſt ut impe-
raſti & adbuc locus eſt. 1
Et ait Dominus Jervo: Exi in vias & ſepes: & com-
pelle intrare. Ibid.

Succide ergo illam.

Miſit ſervum Jſuum horâ cœnæ dicere invitatis, ut

„ venirent. 67. & 287
Mico vobis, quia nemo virorum illorum, qui vocati
Nlunt, guſtabit cœnam meam. 77

128
179

Marren * non poteſt meus eſſe diſcipulus.
ice, aAſcende ſuperius.

4
2

Primus dixit villam emi r alter dixit, juga boum
emi quinque alius dixit, uxorem duxi. 298
Ex CAP. XV. Nunquam dediſti mihi bœdum.
Poſtquam hic, qui devoravit ſubſtantiam ſuam
eum meretricibus, venit, occidiſti illi vitulum

ſaginatum. 27
Fili tu ſemper mecum es, & omnia mea tma ſunt.
Ibid.

Vadit ad illam, quæ perierat, Et càm invenerit
eam, imponit in humeros ſuos gaudens. 67
Ego autem hio fame pereo. 109. & 133
Nurgam & ibo ad Patrem meum, & dicum ei. 109
& 241. & 359
Pater, peccavi in cœlum, & coram te. Dixit autem
LPater ad ſervos ſuos: Citò proferte ſtolam primam,
& date annulum in manu ejus : & adduecite vitu-
lum ſaginatum, & manducemus, & epulemur.
109. & 263
Audivit ſymphoniam & chorum, & interrogavit,
quid hæc eſſent * indignatus eſt avutem, & nolebat
introire. 258. & 315
Numquam dediſti mihbi hædum, ut cum amicis meis
epularer. 263. & 268. & 271. & 287
Jam non ſum dignus vocari ſilius tuus. 315
Ex CAP. KVI. Homo quidam erat dives, qui ha-
bebat villicum... Quid faciam, quia Dominus
meus aufert à me villicationem. 76. 8 77
Et laudavit Dominus villicum iniquitatis. Ibid.
Quantum debes Domino meo? ſeribe octoginta, ſeribe
gOitinqutaginta. 353
Ex CAP. XKVII. Non eſt inventus, qui rediret &
daret gloriam Deo, niſi hic alienigena. Et ait illi:
Jurge, vade, quia ſides tua te ſalvum fecit. 10
JENU præcepior miſerere noſtri. 175
Cum bac omnia feceritis, dicite, ſervi inutiles ſu-
Mmiuls. 272
Regnum Dei intra vos eſt. 272
Ex CAP. XKVIII. Quid tibi vis faciam? Domine,
ut videam: Reſpice. Et confeſtim vidit. 8. & 206
& 247
Interrogabat quid hoc eſſet. Dixerunt ei, quod Jksus
Nazarenus tranſiret. Et clamavit, dicens, JEsU
kli David, miſerere mei. 15. & 16
Et qui præibunt inerepabant eum, ut taceret. Iyſe
verò multò magis clamabat: Fili David miſerere
mei. 16. & 37
Ecce aſcendimus Hieroſolymam, & conſummabun-
tur omnia, quæ ſeripta ſunt per Prophetas de filio
hominis: tradetur enim Gentibus, . illugetur &
Ragellabitur, & conſpuetur, & poſtquàm flagella-
verint occident eum: & tertid die relurget. Et
ipfi nihil horum intellexerunt, & erat verbum
iſtud abſconditum ab eis, & non imelligebant, quæ
dicebantur. 30. & 31
Jejuno bis in Sabbatho, decimas do omnium, quæ
poſſideo. 190
Et confeſtim vidit, & ſequebatur illum magnificans
Deum. 288
Non ſum ſicut cœteri hominum. 33 1
Ex CAP. XIX. Ingreſſus in Templum cœpit ejicere
vendentes in illo, & ementes. 18
Ni quid aliquem defraudavi, reddo quadruplum.
Ait JESUS ad eum: Quia bhodie ſalus domui
huic facta eſt eò quòd & ipſe filius ſtr Ahbrahæ.
Ibid. & 106. & 264 & 277X7
Circumdabunt te inimici tui vallo, & coangiſtabunt
te undique, & ad terram proſternent te. 73. &
74
Eô quòd non cognoveris tempus Viſitationis tuc. 74
SNtans autem Zacchaus dixit ad Dominum: Ecce di-
midium bonorum meorum, Domine, do pauperi-
bus. 45. & 88. & 106. & 277
Mm 4 Zacohæe;

Index Locorum

Zacchae, feſtinans deſcende quia hodie in domo tua

oportet me manere. pag. 263. & 318
Ex CAP. XX. HFlic eſt hæres, occidamus illum, ut
noſtra fiat hæreditas. 18

Dixit autem Dominus Vineæ quid faciam? Mittam
Ffilium meum dilectum: forſitan cum hunc vide-

rint, verebuntur. 354
68

Ex CAFP. XXI. Attendite.
Erunt ſigna in ſole. Ibid. & 69
Verè dico vobie, quia vidua hbæc pauper, pluſquàm
omnes miſit. Nam omnes hi ex abundanti ſibi mi-
ſerunt in munera: hæ autem omnem victum ſuum,
quem habuit, miſit. 114
Et quibuſdam dicentibus de templo, dixit: venient
dies, in quibus non relinquetur lapis ſuper lapidem.
. Ibid.
Erunt ſigna in Jole, Luna, & IStellis. 196
Ex CAP. XXII. Et tu aliquando converſus confir-
ma fratres tuos. 59
Euntes parate nobis Paſoha, ut manducemus. 67
Nimon, ecce Jatanas expetivit vos, ut cribraret ſicut
triticum. 66. & 84
Et egreſſus ibat, ſecundum conſuetudinem in montem
Olivarum. Secuti ſunt autem illum & Diſcipuli.

157
Orate ne intretis in tentationem. 92
Et cùm ſurrexiſſet ab oratione, & veniſſet ad diſci-
bulos ſuos, invenit eos dormientes. 157
Et exinde quærebat opportunitatem, ut eum traderet.
. 225
JESUS autem dixit illi: Juda, oſculo filium homi-
nis tradis? 358

Ex CAP. XXIII. Domine memento mei, quum ve-
neris in regnum tuum. 9. & 10. & 73. & 221
Hodie mecum eris in Paradiſo. 9. & 10. & 221
Et Pilatus adjudicavit fieri petitionem eorum. 24
Nullam cauſam inveni in homine iſto ex his, in qui-
bus eum accuſatis. Jed neque Herodes. Emenda-
tum ergo illum dimittam. 24
Succlamabant dicentes: Crucifige, crucifige eum.
Ulle autem tertiò dixit ad illos: Quid enim male-
JFecit iſte ?“ Nullam cauſam mortis invenio in eo,

corripiam ergo illum, & dimittam. Ibid.
Ibi crucifixerunt eum⸗ & latrones, unum à dextris,
& alterum à ſiniſtris. Ibid.

Ex CAP. XXIV. Adbuc & vos ſine intellebctu eſtis?

ſtulti, & tardi corde ad credendum in omnibus,

quæ loquuti ſunt Prophetæ. 30. & 203
Surrexit Dominus verè, & apparuit Simoni. 263
Ex Joanne.
Ex CAP. I. Non ſum ego Chriſtus. 3
Et verbum caro factum eſt. 64

Lux in tenebris lucet, & tenebræ eam non compre-
benderunt. 73
Ecce Agnus Dei: Ecce qui tollit peccata Mundi. 174

& 236
Invenit hie primum fratrem ſuum Simonem, & dicit
ei invenimus Meſſiam. 285

Ex CA P. II. Deſiciente Vino, dicit Mater JESU
ad eum: vinum non habent. Dicit ei JESUS:

Quid mihbi & tibi eſt mulier? 45. & 184. & 231

& 286
Implete hydrias aquà. 23 1. & 258
dervaſti bonum vinum eſque adbhuc. 286

Guſtavit Architriclinus aquam vinum fattam. 305
Aſcendit JESUS Jeroſolymam. Et cum feciſſet quaſi
Ragellum de funiculis, omnes ejeæcit de Templo. 67

& 93. & 291
Niſi quis natus fuerit denus, non poteſt asre R-
gnum Dei. 319

Qui eſt de terra, de terra eſt, & de terra loqutitur.
2
Wiritus, ubi vult, ſpirat, & neſcis unde veniat.
341
Ex CAP. IV. Vade. 4
Venerunt diſeipuli ejus, & mirabantur, quia cum
muliere loquebatur.

Mulier da mihi bibere. 27. & 59. & 255
Alium cibum habeo manducare, quem vos neſcitis.
Credidit & ibat. 8
Vade, filius tuus vivit. Ibid.

Dicit ei mulier: Domine, ut video quia Propheta es

tu. Venite & videte hominem, qui dixit mihi om-
nia, quaxcunque feci. Numquid ipſe eſt Chriſtus. 73
„ & 359
Et mulieri dicebant: quia jam non propter tuam lo-
quelam credimus: ipſi enim audivimus & ſcimus
quia hic eſt veré Salvator mundi. . 97
Videte regiones, quia albæ ſunt ad meſſem. 131
Benè dixiſti: Quia non habeo virum. Quinque enim
viros habuiſti, & nunc, quem babes, non eſt tuus
vir. 27. & 133
Reliquit ergo hydriam ſuam mulier & abiit in civi-
tatem, & dicit illis hominibus: Venite, & videte
hominem, qui dixit mihi omnia quæcunque feci.
285
Ex CAP. V. Abiit & nuntiavit Judæis quia JESUS
eſſet qui fecit eum ſanum. 68
Jum noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat.
Ibid.
Quis eſt ille homo, qui dixit tibi, Tolle grabatum
tuum, & ambula. Is autem, gqui ſanus ſuerat ef-

fectus, neſciebat quis eſſet. Ibid.
Pater meus, uſque madò operatur, & ego operor.
253

Ex CAP. VI. Unus ex vobis Diabolus eſt. 27
IUlli ergo homines, cùm vidiſent quòd Jeſus feceret
ſignum, dicebant Quia hic eſt vere Propheta,
qui venturus eſt in mundum. Jeſus ergo, cum co-
gnoviſſet, quia venturi eſſent, ut raperent eum, G.
Facerent eum Regem, fugit iterum in montem ipſe
ſolus. 52
Multi diſcipulorum ejus abierunt retrè. Dixit ergo
Jeſus ad duodecim: Numquid & vos vultis abire?
956
Reſpondit ergo ei Gmon Petrus: Domine, ad quem
ibimus 5⁵ Ibid,
Verba vitæ æternæ babes. Et nos oredimus, quia tu
es Chriſtus Filius Dei. Ibid. & 105. & 212
Niſi manducaveritis carnem Filii hominis, & biberi
tis ejus ſanguinem non habebitis vitam in vobis.
239
MWulti ergo audientes ex diſcipulis ejius diverunt:
Durus eſt hic Sermo, & quis poteſt eum audire?
Ex hoc multi diſcipulorum ejus abierunt reiro: G
jam cum illo non ambulabant. AAbich
Ex CAP. VII. JNi quis ſitit, veniat ad me, & bibet.
36. & 185

Quidam autem ex ipfis volebant apprebendere eum.

Quare non adduxiſtis illum? Reſponderunt minißti:
Numquam ſic loquutus eſt homo, ſicut hic homo.
99. & 100. & 343
Quomodò hic literas ſcit, cien non didicerit? 153
Ex CAP. VIII. Tulerunt ergo lapides, ut jacerent
in eum. Jeſus autem abſcondit ſe, & exivit
Templo. „ 61
Vade, & jam amplins noli peccare. 206
Abraham exultavit ut videret diem meum, Vidit,

.α gaviſus eſt. 23⁰

1

G.
ni.
lrlin
lihet /
4Maltn
uce G
agfu⸗
S „ 17
g ke ,,
46 „
, i 1e
1CL Gen
lerhu
rulmn in
uinmn il
n U Iaa
ullnir.
e les

t, Ms in
rditur.

Nümmt, ltur
ileen, li,,
ib i,
ienmn nagi

Enaſß, Lare

ea Dieit erpo

i, un n⸗

D
R
iNeefli⸗
N drntn u
nudininn i
di.
Ad neſen.
haber, im,
ler & dit
: Venite, i
mmis glten

Juleit u
tibi dinie

, gi ſn ,

eruunf, E

Diloll
bie t un h
n. Neie
nt, t tiiniit
itenin in

ſnmt nt!
„ e
il OMa

ne: Dunmm,1

Er tu Gelini
ld a

1Eü knmm’
Abeliin tMa

Sacræ Scripturæ.

Ego vado, G duxretis me „ Et in peccato veſtro
moriemini. pag. 239
Qui ſine peccato eſt veſtrum, primus in illam lapi-
dem mittat. 259
Ex CA'P. I X. Lutum fecit, & unxit oculos meos.
Et abii, lavi & video. 206. & 356
Nonne hic eſt, qui ſedebat ? Alii dicebant, quia hic
eſt. Alii autem nequaquam, ſed ſimilis eſt ei. Ule
verò dicebat: Quia ego ſum. 229
Jam enim conſpiraverant Judæi, ut, ſi quis eum con-
fieretur eſe Chriſtum, extra Gnagogam fieret. 356
Scimus, quia hic eſt filius noſter, & quia cœcus na-
tus eſt. Ibid.
Nos ſcimus, quia hic homo peccator eſt. 357
Ex CAP. X. Oves meæ vocem meam audiunt : Ego

ſum Paſtor bonus. 15
Fur non venit, niſi ut perdat & mabtet. 157
Quouſque animam noſtram tollis? 23
Ex CAP. XI. Lazarus à Bethania, de Caſtello
Mariæ & Marthæ ſororis ejus. 4
Et lachrymatus eſt JESUS. 8
Dixerunt ergo Judæi: Ecce, quomodò amabat r.
Ibid.

U ergo audwit, quia infirmabatur, manſit in eodem

loco duobus diebus. Ibid. & 110. & 111
Reſurget frater tuus. In reſurrebtione in noviſſimo die.
78. & 136
Domine, Si fuiſſes bic, non eſſet mortuus frater meus.
78. & III. & 371
Domine, ecce, quem amas, infirmatur. 106
Infrmitas hbæc non eſt ad mortem, ſed pro gloria Dei.

Ibid.

Diligebat autem Jeſus Martbham, & ſororem ejus

Mariam. Ibid. & 111
Nondum enim venerat Jeſus in Caſtellum: ſed adhuc
erat in illo loco, ubi occurrerat ei Martha. 1III

Pater gratias ago tibi, quoniam audiſti me. 111

Lasarus, amicus noſter, dormit: ſed vado, ut à
ſomno excitem eum. 67. & III. & 137
Lazare, veni foras. 111. & 371
Domine, jam fætet: quatriduanus enim eſt. 137
Abiit & vocavit Mariam ſilentio dicens. Magiſter
adeſt. 285
PFrodiit, qui fuerat mortuus, ligatus pedes & manus
inſtitis, & facies illius ſudario erat ligata. 137
3 & 306
Domine, ſi dormit, ſIalzus erit. 2
Eamus in Judæam. Rabbi, nunc quærebant Judæi la-
pidare te & iterum vadis illue s Tunc ergo Jeſus
dixit eis manifeſte. Lazarus mortuus eſt : ſed ea-
mus ad eum: Dixit ergo Thomas ad condiſcipu-
los: Eamus & nos, ut moriamur cum eo. 107. &

302

Maria ergo cum veniſſet, ubi erat Jeſus, cecidit ad

Pedes ejus. Jeſus ergo ut vidit eam plorantem &
Judæos, qui venerant cum ea; plorantes, infre-
muit Wiritu, & dixit; ubi poſuiſtis eium? 1077
Ex CAF. XII. Erant autem quidam Gentiles. Hi
ergo acceſſerunt ad Philippum, dicentes: Domine,
volumus Jeſum videre. Andreas & Philippus di-
werunt JESsU : JkSsUsS autem reſpondit eis, di-
cens: venit hora ut clarificetur Filius hominis. 15
& 361
Niſ granum frumenti cadens in terram mortuum
Juerit, ipſum Jſolum manet: ſi autem mortuum
„Juerit multum fructum affert. 1 5
Venit ergo vox de cœlo, dicens: & clarificavi, &
iterum olarificabo. Turba ergo, quæ ſtahat & au-
diebat, dicebat tonitruum eſſe faétum. 36. & 158
urla, quæ ſtabat, & audierat, dicebat tonitruim
eſſe factum. Alii dicebant, Angelus ei loquutus
. 65

Quis eſt iſte Filius hominis? Dilexerunt gloriam he-
minum magis, gudm Dei. Ibid.
Haæc locutus éſt JESUS, & abiit, & abſcondit ſe ab

eis. Cum autem tanta ſigna feciſſet coram eis, non

credebant in eum. Ibid.
Paxarus verò unus erat ex diſcumbentibus. 136. &
265

Ex CAP. XIII. Miſit aquam in pelvim. Exem-
plum dedi vobis. Càm bac dixiſet JESUS, tur-
batus eſt Spiritu: & proteſtatus eſt, & dixit.
unus e vobis tradet me. 75. & 76
Si ego lavi pedes veſtros, Dominus & Magiſter: &
vos debetis alter alterius lavare pedes. 76
Non lavabis mihi pedes in æternum. 357
Ex CAP. XIV. Dicit ei JkSUS. Tanto tempore

vobiſeum ſum, & non cognoviſtis me. 74
Ex CAP. XV. Ni Mandus vos odit, ſeitote, quia
me priorem vobis odio habuit. 236

Poſui vos ut eatis, & frutctum afferatis. 273
Cum autem venerit Paracletus quem ego mittam vobis
à Patre Spiritum veritatis, qui à Patre procedit,

ille teſtimonium perhibebit de me. 284
Ex CAP. XVI. Ipſe enim Pater amat vos. 106

Ex CAP. XVII. Volo Pater, ut ubi ego ſum, illic

ſit & miniſter meus. 18
Ex CAP. XVIII. Accipite eum vos & ſecundum
legem veſtram judicate eum. 12

Quam accuſationem affertis adversum hominem hunc?
Accipite eum vos. 24
Ego nullam invenio in eo cauſam. Ibid. & 311
Dicit ei Pilatus: Quid eſt veritas? Et cùm boc di-
xiſſet, iterum exivit ad Judæos. 36
Gimon ergo Petrus habens gladium eduxit eum, &
Percnſti Pontiſicis ſervum.
Cobors ergo & Tribunus, & miniſtri Judæorum, com-
prehenderunt JESUM, & ligaverunt eum. Ibid.
U ergo dixit eis: Ego ſum, abierunt retrorſum, &
ceciderunt in terram. Et, cum tetigiſſet auricu-
lam ejus, Canavit eum. Ibid. & 217. & 231
Ex CAP. XIX. Et erat ſcriptum, Hebraice, Grace;
& Latiné. B 14
Ni bune dimittis, non es amicus Cæſaris. Pilatus au-
tem, cùm audiſet hos ſermones, adduxit foras

Jr SUM, & ſedit pro tribunali. 311
Ouod ſeripſi, ſeripſi? 313. & 357
Ecce Mater tua. 371

Ex CA P. XXK. Vade autem ad fratres meos, &
die eis: Aſcendo ad Patrem menum. 67
Affer manum tuam, & mitte in latus meum: &
noli eſſe incredulus, ſed fidelis. Ibid.
Venit JESUS & ſtetit in medio, & dixit eis: Acci-
pite Spiritum Santtum. 80
Cum ergo ſerò eſet, & fores eſſent olauſæ, venit
JESUS. Ibid.
Qui non viderunt & crediderunt ? 88
Thomas autem unus de duodecim, non erat cum eis,

quando venit JESUS. 302
Non oredam? 314
Noli eſſe incredulus. Ibid.
Quia vidiſti me, Thoma, credidiſti. Ibid.

Dixit ei Jeſus: mulier quid ploras? tulerunt Domi-
num meunm. 107. 8 117. &c 203
Ex CAAP. XXI. Nimon Joannis, diligis me plus

his * 26. & 95. & 112. & 26 4
Alius cinget te, & ducet quò tu non vis. 59. & 13 5
& 136
Paſce oves méas. 67. & 178

Cumque tot piſces attrahberentur, non eſt ſciſum rete.

84
Domine, Hic autem quid? 157
Quid ad ie? Tu me ſequere. 195. & 200
Paſce Agnos meos. 244

Qui

8

Index Locorum

Qui & recubuit in Cæna ſuper pelctus ejus. pag. 226

& 227
Exiit ſermo inter fratres, quod diſcipulus ille non
moritur. 226
Non dixit JESUS, non moritur. Ibid.

Non moritur. Qui & recubuit in Cœna ſuper pectus

ejus. Ibid.
Mittite in dexteram navigii rete: invenietis. 240
Pueri numquid pulmentarium babetis? 255
Etiam, Domine, amo te. Ibid.

Petrus, cùm audiſet, quia Dominus eſt, miſit ſe in
mare. Alii autem diſcipuli navigio venerunt. 272
Petre, amas me? Paſce agnos meos. 244. & 324
Aſceendit Simon Petrus, & traxit rete in terram,
plenum magnis piſcibus centum quinquaginta tri-
bus. Et, cuùm tanti eſſent, non eſt ſciſum rete.

356
Ex Actibus Apoſtolorum.

Ex CAP. II. Chriſtum fecit Deus, hunc JESUM,
quem vos crucifixiſtis. His auditis, compunéti ſunt
corde, & dixerunt; Quid faciemus * Petrus verò
ad illos: Baptizetur unuſquiſque veſtrum. Et ap-
poſitæ ſunt in die illa, animæ circiter tria millia.
Non hi ebrii ſunt, ſed hoc eſt, quod dictum eſt per
Prophetam Joël: & erit in noviſſimis diebus, di-
cit Dominus, effundam. 108
IESUM Nazarenum virum approbatum à Deo.
interemiſtit... Quid faciemus, viri fratres? Pœ-
nitentiam agite.
Baptiz etur unuſquiſque veſtrum in nomine Jeſu Chri-
Rti, in remiſſionem peccatorum: & accipietis do-
num Opiritus Sancti. 108
Iijecerunt in eos manus, & poſuerunt eos in cuſtodia.
256
Ex CAP. III. In nomine Jeſu Chriſti Nazareni, ſur-

ge, & ambula. 77
Argentum & aurum non eſt mihi. 243
Viri Iſrasëlitæ quid miramini in hoc? 280

Ex CAP. V. Anania, cur tentavit Satanas, cor
tuum, mentiri te Spiritui Nantkto, & fraudare
de pretio agri? Audiens autem Ananias hæc ver-
ba, cecidit & expiravit. Et factus eſt timor mag-
nus ſuper omnes, qui audierunt. 21. & 77. & 291
Die mibi mulier, ſi tanti agrum vendidiſtis? At illa
dixit, etiam, tanti. 21
Petrus autem ad eam : Quid utique convenit vobis
tentare ſpiritum Domini. Ibid.
Ecce pedes egrum, qui ſepelierunt virum tuum, ad
oſtium, & efferent te. 22
Non es mentitus hominibus, ſed Deo. 91
Præcipiendo præcepimus vobis, ne doceretis in nomine
iſto : & ecce repletis Jeruſalem doctrina veſtrâ.
100
Magis autem augebatur credentium in Domino mul-
titudo virorum ac mulierum: ita ut in plateas eji-
cerent infirmos. Qui curabantur omnes. Exſurgens
autem Princeps Sacerdotum, & omnes qui ocum
illo erant, repleti ſunt zelo. Et injecerunt manus
in Apoſtolos. 94. & 100. & 164
Uæſis denuntiaverunt, ne loquerentur in nomine JusU,
& dimiſerunt eos. 100
Et factus eſt timor magnus in univerſa Eoccleſia. Per
Mmanus autem Apoſtolorum fiebant ſigna & prodigia
multa in plebe. 164
Ibant Apoſtoli gaudentes à conſpectu Concilii, quoniam
digni habiti ſunt contumeliam pati. 190. & 205
Ommni autem die non ceſabant in Templo docentes.
308
n05 derelinquere Ver-

Ex CAP. VI. Non eſt æuum,
D

Ibid.

bum Dei, & miniſtrare menſis. 44. & 151
Hos ſtatuerunt ante conſpettum Apoſtolorum ⸗ &G
orantes impoſuerunt eis manus. Et verbupz Dei
creſcebat & multiplicabatur numerus diſcipulorum
in Jeruſalem valde , multa etiam turba Sacerdo-
tum obediebat fidei. 52
Surrexerunt autem quidam de Synagoga diſputantes
cum dtephano. Et non poterant oc. ere ſapientiæ
& SWiritui, qui loquebatur. Tunc ſubmiſerunt vi-
ros, qui dicerent ſe audiſſe eum dicentem verba
blaſphemiæ. 101
Nephanus plenus gratid faciebat prodigia magna in
populo. Jurrexerunt autem quidam diſputantes
cum Stephano. Ibid.
In diebus autem illis, creſcente numero diſcipulo-
rum, faltum eſt murmur Græcorum adversus He-
braos, eò quòd deſpicerentur in miniſterio quoti-
diano viduæ eorum. 151. & 301. & 308
Ex CAP. VII. Intendens in Cælum vidit gloriam
Dei. 74
Ex CA P. VIII. Petro obtulit pecuniam, dicens:
Date & mihi hbano poteſtatem, ut ouicumque im-
Poſuero manus, accipiat Spiritum ſanltum. 22
Cor tuum non eſt rettum coram Deo. Ibid.
Pœnitentiam itaque age ab hac nequitia tua: & ro-
ga Deum. Ibid.
Ecce aqua quis prohibet me baptizari? Dixit au-
tem Philippus, ſi credis ex toto corde, licet. 89
Dixit autem ſpiritus Philippo, Accede, & adjunge
te ad currum iſtum. 103
Accede, & adjunge te ad currum iſtum. Accurrens
autem Philippus, audivit eum legentem Iaiam
Prophetam. 104
Putdſne intelligis, quæ legis? Ibid.
Cum audiſent Apoſtoli, quod recepiſſet Gamaria Ver-
bum Dei, miſerunt ad eos Petrum & Joannem.
Qui cùm veniſſent, oraverunt pro ipſis, ut acci-
Perent Spiritum Nantlum. Nondum enim in quem-
duam illorum venerat: ſed baptizati tantum erant
in nomine Domini JESU. 97
Et Cbhriſti generationem quis enarrabit? 126
Ex CAP. X. Vas electionis eſt mihi iſte, ut por-
tet nomen meum coram gentibus, & Regibus, &

kliis Wrasl. 15
Dicetur tibi, quid te oporteat facere. 79

Domine, quid me vis facere 5 192. & 198. & 199
& 200. & 205
Quare in domo JQudæ, Saulum nomine Tarſenſem:
Ecce enim orat. 221
Ego ſum JESUS quem tu perſequeris. 263
Dominus JESUS miſit me ad te, ut videas, & im-
plearis Wiritu ſancto. 284
Fuit autem cum diſcipulis, qui erant Damaſci, per
dies aliquot. Et continuò ingreſus in Synagogas,
prædicabat JESUM. 59. & 285
QNaulus adhuc ſpirans minarum & cædis. 308⁸
Ex CA P. X. Nurge, Petre: occide, & manduca,.
44. & 59. & 60. & 94. & 99. & 158. & 308
Ecce viri, qui miſſ fuerant à Cornelio, aſtiterunt
ad januam. Petro autem cogitante de viſione, di-
xit Wiritus ei: Jurge itaque, deſcende, & vade
cum eis: quia ego miſi illos. 4
Adhuc loquente Petro verba bhac, cecidit Wiritus
Janéctus ſuper omnes, qui audierant verbum. 97
Nunc ergo omnes nos in conſpectu tuo adſumus,
audire omnia quæcunque tibi præcepta ſunt à Do-
mino. 100
Nunquid aquam quis prohibere poteſt, ut non bapti-
zentur hi, qui Wpiritum ſanétum acceperunt, NRcut
nos * Ibid
Religioſus ac timens Deum, cum omni domo ſua,

faciens eleimoſynas multas plebi. Et deprecans
Deum

10.

u imnui.

6 M.
ne Let
1 „.
etn. auul⸗

UI

E.

lelI Muudu

Megu

lrhitoh

In! g,
9 Van on
rhar t, .

uni ont
dey.
cmeit, ſ

ei

,

.

E fiuvit

Kdr
Giln

aſi

nheh

nrii
leſiinien
1 Cien 4

nln

uiden 4

ecuſien
, it cuiurn
tun ſenlin
N
ſetitig

aptngri? Ni
0to ode

eun enn

rerepiſctlani
Pemn 6k
nt orn ſt
Wondun anntn
Haptiuniian

narrihit
tilus, Mi

ſet.
In E
AN
len tmir i,

ſeneni.
en 1
Ae, MW
ierur

n6
,: Nruik, i
ytmte

e, Aſa!
or,

Sacræ Scripturæ.

Deum ſemper.. V „ „ pag. 113
l vidit in viſei manifeſté „ quafi horâ diei nondâ, An-
gelum introeuntem, & dicentem ſibi: Corneli. At
Ile intuens eum, timore correptus, dixit Quis
es, Domine? Divwit autem illi Orationes tux &
le‿moſyna tuæ aſoenderunt in memoriam in conſ-
peètu Dei. Et nunc mitte viros in loppen & accer-
* Bimonem. 113
Ex CAP. XI. Nequaquam Domine: quia commu-
ne aut immundum nunquam introivit in os meum.

1577
Ex CAP. XII. Miſit Herodes Rex manus ut di.
geret quoſdam. 308

Percuſséque latere Petri excitavit eun, dicens! Surge
velociter. Et ceciderunt catenæ de manibus ejus.

43
Percuſſit eum Angelus Domini, eò quòd non ded'ſſet
hbonorem Deo, & conſumptus à vermibus erphe
Vit.

Ex CAP. XIII. Tunc conſtanter Paulus & Barna-

bas dixerunt, vobis oportebat primum loqui Ver-
bum Dei : ſed quoniam repellitis illud Ecce
convertimur ad Gentes. 99. & 275
Dedi te in lucem Gentiun, ut ſis ſalus mea ſqué
ad extremum terræ. 99
Ex CAP. XI X. Weque ſi ſpiritus ſanttus eſt, au-
divimus. 153
Ex CaApP. XX. Mundus ego ſum à Junguine om-
Ex CAP. KXIII. Percutiat te Deus, paries deal-
bate. 77. & 357
Ex CAP. XXVIII. Càùf congregaſſet autem Pau-
lus ſarmeniorum aliquantam multitudinem, & im-
voſeuiſet ſuper igRnem, vipera à calore cum procef-
MWet, invaſit manum ejus. 210
Et ille quidem excutiens beſtiam in ignem, nihbil mali
paſus eſt. H Ibid.
Uiigue homicida eſt homo hic, qui, cùm evaſerit de
mari, ultio non ſinit eum vivere. 278. & 356
Convertentes ſe dicebant eum eſe Deum. Ibid.

Ex Epiſtolà ad Romanos.

Ex CAP. I. Qui cuùm cognoviſent Deum, non ſi-
cut Deum glorificaverunt. 74
Proptered tradidit illos in paſſiones ignominiæ. Ibid.
Ex CAP. VIII. Non ſunt condignæ paſſiones hujus
Temporis ad futuram gloriam.. Tpſe ſpiritus po-

Rulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus.. ſ1

Deus pro nobis, qitis contra nos Qui etiam pro-

brio filio non Pepercit, ſed pro nobis omnibus tra-
didit illum. 96
Quis ergo nos ſeparabit à Charitate Chriſti 2.. Ne-
ue altitudo, neque profundum poterit nos ſepara-
re à Charitate Dei. Ibid. & 234
Praæſcivit, & Prædeſtinavit conformes fieri imaginis
Ex CAP. IX. Ommnis qui credit in illum, non con-
fundetur. Non enim eſt diſtinctio Jgudæi & Græ-
i. Nam idem Dominus omnium „ dives in om-
nes, qui invocant illum. I
1 oßenderet divitiqs gloriæ ſuæ in vaſa miſericor-
diæ, quæ præparavit in gloriam. Qui & vocavit
205: non ſolum eX JQudäis, ſed etiam ex Gentibus.

EKCAP. X. Non enim eſt dißinctio Iudei & Græ

ci. Nam idem Dominus omnium.

131
Ex CAV. XII. Oui mibuir in ſinplicitate. 39
lonore invicem prævenientes. 340

EXKCA. XIII. Nox præceſſit... ſicut in die hone-
NRe amhbulemus. Induimini Dominum JESIM
HRISTUM, & Carnis curam ne feceritis in

deſideriis.
Nox præceſſit, dies avtem appropinquavit: Abjicia-
mus ergo opera tenebrarum, & induamur arma
lucis. 130. & 320

Ex Epiflola prima ad Corinthios.

Ex CAP. I. Nriptum eſt enim, perdam Sapien-
tiam Sapientium à ubi Deriba b“ ubi conquiſitor hu-
Jus ſæculi ?* Graæci Sapientiam quarunt: nos autem
Pprædicamus Chriſtum crucifixum. 9 5
Ipſlis autem Judzæis & Graæcis Chriſtum Dei virtutem,
& Dei dapientiam. Ex ipſo autem vos eſtis in Chri-
No JESU, qui factus eſi nobis Sapientia à Deo,
& Juſtitia, & JSunctificatio & Redemptio. Ibid.
Woönne ſtultam fecit Deus Napientiam hujus mundi?

9
Quoniam & Judæi ſigna petunt, & Græci Wepienri
quærint. Ibid.
Ego quidem Pauli, ego autem Apollo, ego verò Ce-
phæ. 132
Nunquid Paulus crucifixus eſt pro vobis ? aut in no-
mine Pauli baptizati eſtis? Diviſus eſt Chriſtus?
Ubi Sapiens? ubi Scriba? Placuit Deo per ſiuhitiam
Pradicationis ſalvos facere credentes. 101. & 321
Quia non multi ſapientes ſecundum carnem, non
multi potentes, non multi nobiles; ſed quæ ſtulta
ſunt Mundi, elegit Deus. 321
Ex CA b. II. Ni enim cognoviſſent nunquam Do-
minum Gloriæ crucifixiſſent.

. 73
Ex CAP. III. Dei agricultura eſtis. 56

Et eg, fratres, non potui vobis loqui, quaſi ſpiri-
malibus, ſed Wsl. carnalibus. Nonne carnales
eſtis, & ſecundum hominem ambulatis? 92

Ciun enim ſit inter vos zelus & contentio, nönne
carnales eſtis? Ibid.
Dac vobis dedi potum; non eſcam. 116

Umuſquiſque autem propriam mercedem accipiet, ſe-
cundim proprium laborem. 254. & 255
Tanquam parvulis in Chriſto lac vobis potum dedis,
non eſcam: nondum enim poteratis, ſed nec nunc
quidem poteſtis. 354
Ex CAP. IV. Et eſurimus, & ſitiömus, & nudi ſu-
mus. 202
Ex CAP. VI. Wolite errare. Neque fornicarii, ne-
que idolis ſervientes, néque aduliteri, neque molles,
neque maſeulorum concubitores, neque fures, ne-
Tue, avati, neque ebrioſi, neque maledici , neque
Tapales regnum Dei poſſidebunt. 17
SWcularia igitur negotia ſi habueritis„ contemptibiles
qui ſunt in Eccleſia, illos conſtituite ad judican-
dum. 44
NWeſcitis quomam membra veſtra Templum ſunt Spi-
ritis Santli. 62

Duare non mapis fraudem patimini! 154
Omnia mihi licent, ſed non omnia expediunt. 362

Ex CAP. VII. Ui ſit Nancta corpore & Spirit. 148

Pretio empti eſtis, nolite fieri ſervi hominum. 1 92
Alius quidem ſic, alius verò ſic. 200
Tribulationem carnis habebunt hujuſmodi. 250
Virgo cogitat quæ Domini ſunt. 327
Molius eſt mbere quàm uri. 350
De virginibus autem præceptum Domini non habeo.
352
Tempus breve eſt. 1D4.

Ex CAP. VIII. Socientiz inftat: Charitas verò aædi-
Rcat. 105
Ex CAP. IX. Nic gurrite ut comprebendatie. 20
Ex CAbP. K. Bibebant aitem de ſpirituæli, con-
Jequente eos petra: Petra autem erat Chriſtus.
225

ded

68. 8& 372

Index Locorum

Sed non in pluribus eorum beneplacitum eſt Deo.
pag. 225
Calix benedictionis, cui benedicimus, nönne com-
municatio ſanguinis Chriſti eſt ?à & panis, quem
frangimus, nonne participatio corporis Domini
eſt ?* 262
Ex CAP. XI. In qua enim nocte tradebatur, acce
pit panem JESUS. 149. & 286
Qui enim manducat, & bibit indignè, judicium ſibi
manducat & bibit. 239
Imitatores mei eſtote. 284
Ex CAP. XIII. Cum eſſem parvulus, loquebar ut
parvulus, ſapiebam ut parvulus; quando auten
factus ſum vir, evacuavi, quæ erant parvuli. 40
Charitatem autem non habuero, nihil ſum. 166
Charitas patiens eſt, benigna eſt : non æmulatur,
non inflatur. Ibid.
Ex CAP. XV. Quotidie morior, propter veſtram
gloriam, fratres. 59. & 166
Et nos periclitamur omni horà. 60
Seminatur in ignominia, ſurget in gloria. 136
Ego enim ſum minimus Apoſtolorum, qui non Jum
dignus vocari Apoſtolus, quia perſecutus ſum Ec-
cleſiam Dei. 202

Ex Epiſtolà Secundà ad Corinthios.

Ex CAP. I. Nam gloria noſtra hæc eſt, teſtimonium
conſcientiæ noſtræ, quòd in ſimplicitate & ſince-
ritate Dei, & non in Napientia carnali, ſed in
gratia Dei converſati ſumus in hoc mundo. 40
& 202
Ex CAP. III. Ut non poſſent intendere Filii Wrael
in faciem Moyſi propter gloriam vultus ejus. 354
Ex CA P. IV. Habemus theſaurum iſtum in vaſis
Rctilibus. 227
Ex CAP. VI. In plagis, in carceribus, in ſedi-
tionibus, in laboribus. 127
In ſcientia, in Luavitate, in Wiritu Santto. Ibid.
Ego Zigmata Domini JESsU in corpore meo porto.
140
Ex CAP. VII. Repletus ſum conſolatione, ſupera-
bundo gaudio in omni tribulatione noſtra. 126
Superabundo gaudio in omni tribulatione noftra.
278
Ex CAP. I X. Fratres, qui parcè ſeminat, parcé
& metet. 25
Ex CAP. XI. Ter virgis cæſus ſum, ſemel lapi-
datus ſum, ter naufragium feci. 32
Timeo, ne, ſicut ſerpens ſeduxit Hevam aſtutiäd ſuä,
ita corrumpantur ſenſus veſtri, & excidant à ſim-

plicitate, quæ eſt in Chriſto JESU. 40⁰
In labore & ærumna, in Vigiliis multis, in fame &
ſiti, in jejuniis, in frigore & nuditate. 60

Inſtantia mea quotidiana, ſolicitudo omnium Eccle-
ſiarum. infirmatur, & ego non infirmor?
uis ſoandalizatur, & ego non uror? 60
Ex CAP. XII. Noio hujuſmodi hominem, quoniam
raptus eſt in paradiſum: & audivit arcana ver-

ba, quæ non licet homini loqui. 32
Datus eſt mihi ſtimulus carnis meæx, Angelus ſata-
næ qui me colaphizet. 171
Di voluero gloriari, non ero inſipiens. 187
Libenter gloriabor in infermitatibus meis. 190
Ex Epiſtola ad Galatas.
Ex CArp. II. Vivo ego, jam non ego. 180

Ex Cap. III. 90 inſenſati Galatæ quis vos faſeina-
vit non obedire veritati 5 206
r.. . . „ . . . .
JSic Rulti eſtis, ut, cum Wiritu cœpe ritis, nunc car-
ne conſummemini. 235

Ex CAP. IV. Non enim erit hares filius ancillæ
cum fſilio liberæ. 241
Ex CAP. V. Utinam & abſcondantur qui vos oon-
turbant. 254
Ex CAP. VI. Fratres, & præoccupatus fuerit
homo in aliquo delicéto, vos, qui ſpirituales eſtis,
bhujuſmodi inſtruite in ſpiritu lenitatis 80
Mihi autem abſit gloriari, niſi in cruce Domini no-
RKri. 187. & 190

Deus non irridetur. 331

1

Ex Epiſtolà ad Epheſios.
Ex CAP. I. In quo babemus redemptionem per
ſanguinem ejus, ſecundum divitias gratiæ ejus, quæ

abundavit in nobis in omni ſapientia & gratia.

Benedixit nos in omni benedictione Spirituali, in cœ-

leſtibus, in Chriſto: ſicut nos elegit in ipſo ante

Mundi conſtitutionem, ut eſſemus Jancti & imma-
culati in conſpectu ejus in charitate. 99. & 254
Ex CAP. IV. Renovamini ſpiritu mentis veſtræ.

180
Sol non occidat ſuper iracundiam veſtram. 233
Ego vinétus in Domino. 234

Ex CAP. V. Fuiſtis aliquando tenebræ, nunc au-
tem Lux in Domino. Ut filii lucis ambulate. 130
Ex CAP. VI. Accipite amaturam Dei, ut poſſitis re-
ſiſtere in die malo. Et galeam ſalutis aſumite, &
gladium piritüs. 199

Ex Epiſtolà ad Philippenſes.

Ex CAP. I. Oro, ut charitas veſtra magis ac magis
abundet in ſcientia ut ſitis ſine offenſa in diem
Cbriſti. 9 5⁵. & 98
Coarctor è duobus: deſiderium habens diſolvi, &

eſſe cum Chriſto permanere autem in carne ne-

ceſarium propter vos. 272
Exiſtimantes preſuram ſe ſuſcitare vinculis meis.
Ibid.

Ex CAP. II. Omnia autem facite ſine murmur ationi-
bus, & haæſitationibus, ut ſine querela & ſimplices
Filii Dei, ſine reprehenſione. .
Semetipſum exinanivit formam ſervi accipiens in ſr-
militudinem hominum factus, & habitu invemus

ut homo. 230

Ex CAP. III. Noſtra converſatio in c&œlis eſt. 149
& 194. & 217
Quæ quidem retrò ſunt, obliviſcens ad ea verè,
quæ ſunt priora, extendens me ipfum, ad deſtina-
tum perſequor, ad bravium ſupernæ vocaliomis.
230⁰
Fratres, ego me non arbitror comprebendiſe. Jequor
autem ſi quo modo comprehendam in quo & com-
prehenſus ſum à Chriſto JES U. 272
Ommnia detrimentum feci, & arbitror ut Rercora, ut

Chriſtum lucrifaciam. lbid.
Ex CAP. IV. Dominus prope eſt. 3
Ex Epiſtolà ad Coloſſenſes.
Ex CAP. II. Conſepulti ei in Baptiſmo. 319
Ex CAP. III. Verbum Chriſti habitet in vobis abun-
danter in omni Japientia. 105

Mortui enim eſtis, & vita veſtra abſcondita eſt, cum
Chriſto in Deo. . 135. & 142
Fratres induite vos, ſicut electi Dei, Sankti & dilecti,
viſcera miſericordiæ, benignitatem, bumilitatem:
modeſtiam, patientiam. 198. & 199
Exſpoliantes vos veterem hominem, cum allibus luis,
& induentes noanm. 199

Ex

iCnmng

n I Aen

cunr MMintin

Uhifo

ſeut

1 Epift

A N.

N
. 7

ℳ

lhit⸗

AIe l Onetaudh
AUnteitatinter nari

l Hiihrl
Uln 1 Quaſ mogl

ello lec oneng
an. 6

Ulin I larati ien
NNleni der gri
minn minen
g i an /eh,⸗
ch e ⸗
Ee N

Mmnunie⸗,

e Gi
. n 2 ſereſa
Alhier, 6 .
Gritir

ti⸗

1li D

4
. l 1 D

Uettpem 8
ltut.
emeni

dele

felentinn

te Pimnii i
dletut
MMunr hitch
inin rſtis,

teſfren.

o tenehre,n
uci mhle
fan Deiyugt
aui

hilippenk

veſringitn
i ne gfe

in habeit
ere Alten u

ſlſeitue m

r laid il “
Hiniſen: 4,
is e ie 1
nimn hrn

Febentn

E 5 l. D
himm

heg
Collln⸗

i iſn
Sihinuß

Sacræ Scripturæ.

Ex Epiſtol4 Primd ad Theſlalonicenſes.
Ex CAP. V. Wiritum nolite extinguere. p. 268. & 270
Ex Epiſtolà Primâ ad Timotheum.
ExX CAP. I. Chriſtus J E SUS venit in bunc mundum
peccatores ſalvoe facere. 67. & 263

i prins blaſphemus Jui, & perſecutor. 202
g6 a ½ IV. Tibi attende & doctriuæ. 153

Ex CAP. V. Uere modico vino. 202
Nam quæ in deliciis eſt, vivens mortua eſt. 247
V Ex Epiſtola Secunda.
Ex CAP. II. Verbum Dei non eſt alligatun. 244.
& 366

Ex Epiſtola ad Titum.

Ex CAP. II. Apparuit gratia Dei Salvatoris noſtri
omnibus hominibus, erudiens nos. 10

Ex Epiſtolà ad Philemonem.

Saſe ipe ilum, ſicut me, Refice viſcera mea in Do-
mino. 228

Ex Epiſtolà ad Hebræos.

Ex CAP. XI. Jixta fidem defuntcti ſunt, quum
confeſſi fuiſſent, quòd peregrini & hoſpites eſſent
in terra. 63
Moyſes grandis factus S eſſe kilium ſiliæ Pha-

raonis: magis eligens afftigi cum populo Dei, quàm

temporalis peccati habere jucunditatem. 127
Lapidati ſunt, ſæcti ſunt, in occaſione gladii mortui
ent. 136

Ex CAP. XII. Ferlequimini pacem, & ſanctiſica-
tionem, ſine qua nemo videbit Deum. 172

Ex Epiſtolà B. Jacobi.

Ex CAP. I. Omne gaudium exiſtimate fratres mei,
cuùm in tentationes varias incideritis. 126

Ex Epiſtola prima B. Petri.

Ex CAP. II. Quaſi modò geniti infantes, rationabi-

le, ſine dolo lac concupiſcite, ut in ipſo creſcatis in
ſalulem. 40
Ex CAP. III. Parati ſemper ad ſatisfaciendum om-
ni poſcenti vos rationem de ea, quæ in vobis eſt
ſpe. 101
In diebus Nozë, cum fabricaretur arca- in qua pauci,
id eſt olto animæ ſalvæ factæ ſunt per aquam. 302
Ex CAP. IV. Communicantes Chriſti Paſſonibus,
gaudete. 12 5. & 120. & 127
Chariſimi, Communicantes Chriſti paſſionibus gau-
dete ut & in revelatione gloriæ ejus gaudeatis
exultantes. N exprobramini in nomine Chriſti,
beati eritis: quoniam, quod eſt honoris, gloriæ,
& viriutis Dei, & qui eſt ejus Wiritus, requieſ-
cit in vobis. 204
Ex CAP. V. Ergo non dominantes in Cleris, ſed
forma gregis ſacti ex animo. 145

Ex Epiſtolà prima B. Joannis.
Ex CAP. II. Qui diligit fratrem ſuum in lumine

manet. Qui autem odit fratrem ſuum, in tenebtis
Ethicæ Commen. Tom. IV.

ambulat, & neſcit quò eat. 233
Ex CAP. III. Qui viderit fratrem ſuim neceſſitatem
habere, & clauſerit viſcera ſua ab eo: quomodò

Charitas Dei manet in eo?* 113
Nimus quoniam cum apparuerit, ſimiles ei erimus.
228

Ex CA P. IV. Nolite omni Spiritui credere. 87
Frobate SPpiritus ſi ex Deo ſunt. Ibid.

Ex Epiſtola Secunda.

Videte voſmetipſos, ne perdatis quæ operati eſtis.
246

Ex Apocalypſi.

Ex CAP. I. Häabebant in dextera ſua ſtellas ſeptem.
6. & 48. & 69. & 194. & 218
Oculi ejus tanquam flamma ignis. 13. & 158
Et cùm vidiſem eum, cecidi ad pedes ejus. 17
& 69. & 194. & 292
Et de ore ejus gladius. 51. & 69. & 100. & 158
& 194. & 212. & 218. & 292
Pedes ejus ſimiles aurichalco, ſicut in camino ardenti.
261
Et facies ejus ſicut Sol lucet, in virtute ſua. Ibid.
Caput autem ejus & capilli erant candidi tanquam
lana alba, & tanquam nix. Ibid.
In medio ſeptem candelabrorum aureorum ſimilem
Filio hominis, præcinttum ad mamillas Zonä au
red. 6. & 13. & 296
Ex CAP. II. Wovi opera tua, & fidem & charita-
tem tuam, & miniſterium tunmn, & patientiam
tam, & opera tua noviſſima plara prioribus.
Sed babeo adverſum te pauca quia permittis
mulierem Jezabel docere, & ſeducere ſervos meoæ.
27
Prima opera fac. 36;
SNio opera tua. Ibid.
Ex CAP. III. Quadeo tibi emere aurum probatum
& veſtimentis albis induaris, & collyr-o inunge

oculos tuos. 80
G ergo non vigilaveris, veniam ad te tanquam fur.
138

Nadeo tibi emere à me aurum ignitum, probatum;
ut locuples fias. 199. & 200
Dicis, quòd dives ſum, & locupletatus, & nullius
egeo, & neſeis, quia lu es miſer, & miſerabilis,
& pauper & cœu &0 nudus. 246
Ego ſto ad oſtium & pulſo: Ji quis aperuerit, intra-
bo, & nabo cum illo. 239
Ex CAP. IV. In medio ſedis, & in circuitu ſedis
quatuor Animalia plena oculis antè & retro. 98
Intus plena ſunt oculis, & requiem non habebant die
ac nocte, dicentia; Santctus, Sanctus, Nanklus Do-
minus Deus omnipotens, qui erat & qui venturäs
eſt. Et cùm darent illa animalia gleriam ſedenti ſat-
per thronum, procidebant viginti duutuor eniores,
& adorabant viventem in ſæcula, & mittebant co-
ronas ſitas ante thronum. Ibid.
Et de Throno procedebant fuloura, & 1oces, & to-
nitrua & in conſpectu Jedis tanquam Mare vi-
treum. lbid. & 293
Et ſepitem lampadas ardentes ante thronum. 101
Ex CAP. V. Et vidi Agnum ſtantem tanquam oc-
ciſum & venit. Et accepit de dextera ſedentis in
throno librum. IPid. & 193
Dignus es accipere librum, & aperire Nignacula ejus.
Quoniam occiſus es, & redemiſti nos Deo in ſangui-
ne tuo. Ibid.

Et cum aperuiſſet librum, quatuor anima a „ O
Nn viginti

Index Locorum Sacræ Scripturæ.

coram Agno.
Ibid. & 213
Tabentes ſinouli citharas, & Phialas aureas, plenas
odoramentorum, qua ſunt orationes Sanbttorum.
198. & 221
Ex CAP. VI. Et cuùm aperuißet ſigillum ſextum: Et
ecce terræ motus fabtus eſt, & Jol factus eſt ni-
ger tanquam ſaccus cilicinus & Luna tota falla
eſt ſicut ſanguis, & ſtellæ de cœlo ceciderunt, &
Inſulakæ de locis ſais motæ ſunt: & Reges terræ,
&' Principes, & tribuni, & divites, & fortes;
& omnis ſervus & liber abſconderunt ſe in ſpelun-
cis, & in petris montium. 194
Ex CAP. VII. Vidi turbam magnam, quam dinu-
merare nemo poterat, ex omnibus gentibus, & tri-
bubus, & populis, & linguis: ſtantes ante thro-
num, & in conſpectu agni. Et omnes Angeli ſta-
bant in circuitu agni: Et ceciderunt in conſpectu
throni in facies ſuas,„ & adoraverunt Deum.
14. & 132. & 133. & 159

Amitcti ſtolis albis & palmæ in manibus eorum.

viginti quatuor denios es ceciderunt

132. & 133
Salus Deo noſtro, qui ſedet ſuper thronum, & Agno.
133
Dealbaverunt eas in ſanguine Aoni. 172

Et jam non erit amplius, neque luctus, neque cla-
mor; Non eſurient, neque ſitient amplius. Et abſter-
get Deus omnem lachrymam aboculis eorum. 28
Ex CAP. VIII. Et accepit Angelus Thuribulum, &
implevit illud de igne altaris, & miſit in terram,
& facta ſunt tonitrua, & voces, & fulgura, &
terræ motis magnut. 294
De orationibus Sanctorum omnium, ſuper altare au-
reum quod eſt ante Thronum Dei. Ibid.
Ex CAP. IX. Et cæteri homines, qui non ſunt occi-

Ii in his plagis non egerunt pœnitentiam ab homi-

cidiis ſuis, neque à fornicatione ſua, neque à fur-
tis ſitis.
Et vidi ſtellan de cœlo cecidiſſe in terram, & data
eſt ei clavis putei abyſſi. Et aperuit puteum abylſſi:
SE' aſcendit fumus fornacis magnæ. 19
Et obſcuratus eſt Sol, & aer de fumo putei. Ibid.
Et de fumo putei exierunt locuſtæ in terram, & data
eſt illis poteſtas, ſicut habent poteſtatem ſcorpiones
terræ & præceptum eſt illis, ne læderent fœnum
terræ, neque omnem arborem: niſi tantum homines,
dui non habent ſignim Dei in frontibus ſuis. Ibid.
Et ſimilitudines Locuſtarum, ſimiles equis paratis ad
prælium. 2
Dentes earum ſicut Leonum erant, & habebant lo-
ricas ſicut loricas ferreas. Ibid.
Ex CAP. XK. Accipe librum, & devora illun, &
Jfaciet amaricari ventrem tuum.
Vade, & accipe librum apertunin de manu Angeli.
103
Accepi librum de manu Angeli & devoravi illum:
& erat in ore meo tanquam mel dulce. 104
Ex CAP. XI. Et apertum eſt Templum Dei in cœlo:

& viſa eſt Arca teſtamenti ejus in templo ejus,
& facta ſunt fulgura, & voces, & terræ motus &
grando magna. 197
Ex CAP. XII. Draco ſtetit ante mulierem, gaiæ
grat paritura, ut, quum peperiſſet, filium ejus de-
voraret. 54. & 218
Mulier amitta Sole clamabat bparturiens, & crucia-
tur ut pariat. 85. & 28 5
Ex CAP. XKlII. Et data eſt illi poteſtas in omnem
tribum & populum, & linguam, & gentem, &
adoraverunt eapm omnes, qui inhabitant terram,
quorum non ſunt Nripta nomina in libro vitæ A-
gni, qui occiſus eſt ab origine Mundi. 238
Ex CAP. XV. Et ecce, apertum eſt templum ta-
bernaculi teſtimonii in cœlo:⸗ & exierunt ptem

Angeli babentes ſeptem plagas de Templo. 197
&

I
Et unum de quatuor animalibus dedit ſeptem Ansgelis
Jeptem phialas aureas, plenas iracundiæ Dei. 198
Ex CA P. KVI. Et quintus Angelus effudit phia-
lam ſuam: & commanducaverunt linguas ſuas præ
dolore, & blaſphemaverunt Deum cœli præ vulne-
ribus ſitis. 6
Ex CAP. XVII. Emitte Agnum, Domine, domina-
torem terræ. Hi cum Agno pugnabunt, & Agnus
vincet illos, quoniam Dominus Dominorum ſt.294.

Ex CAP. XVIII. Cecidit cecidit Babylon Magna.
3343
Ex CAP. XKIX. Habet in veſtimento, & in ſemore
ſuto Iſcriptum: Rex Regum, & Dominus dominantium.
Et vidi unum Angelum ſtantem in ſole, & clamavit
voce magnäa, dicens omnibus avibus, quæ volabant
per medium cœlum, venite, & congregamini ad cc-
nam magnam Dei. 14. & 31. & 237
Et audivi quaſi vocem turbæ magnæ, & ſicut vocem
aquarum multarum, & ſicut vocem tonitruorum ma-
gnorum, dicentium Alleluia. 21¹²³
Gaudeamus & exultemus, & demus gloriam ei: quia
venerunt nuptiæ Agni. Beati qui ad cnam nuptia-
rum Agni vocati ſunt.
Et cecidi ante pedes ejus. Ibid.
Ex CA P. XXI. Et duodecim portæ „ duodecim
margaritæ ſumt. 165
Ex CAP. XKXII. Et oſtendit mihi fluvium aquæ vi-
væ, ſplendidum tanquam criſtallum, procedenten
de ſede Dei Agni. In medio plateæ ejus, & ex utra-
que parte fluminis lignum vitæ. 132
Ex utraque parte fluminis lignum vitæ, afferens fru-
kus duodecim, per menſes ſingulos reddens fiultum
IJuum. Et folia ligni ad ſanitatem Gentium. 132
& 174. & 277
Et qui audit, dicat: veni. 285
De Oratione Manaſſæ.

Incurvatus ſum multo vinculo ferreo, & non eſßt veſ-
biratio mihi Domine, qui ligaſti mare verbo pra-
cepti tui. 32

INDEX

Ibid.

bikta mantir o
bdhan dror oben

un Umii on
em dhleſilc

.
me
S ſoxet

iraeliladi
ngelun kih

un enigtn

n, Donizee

Cunen

itit dh

l.
demusgliait
nigi AAchat

1 Mihi
crieln
i⸗ mndinit
hitt⸗
ſiplirtal
ituen bn

4

Mannle

.
709 0 e,
Mo een

4 ,KeN

Et

RERUM NOTABILIUM.

QUXZ IN TOMO QUARTO STROMATUM

Ex Divinis Scripturis continentur.

PRIOR NUMERUS PAGINAM. POSTERIOR GCOLUMNA M IGNIFIGCANT.

A.

2

§. ARONIS Virga pag. 257. 2
Araonis virga, ſi floret, terret.
28. I
Abner. 119.2

S. Abraham. 13. I. & 14. I.
74. 2. & H94. 2. 165. I. & 239. I.
300. 2. & 526. 1I. & 35 5. I
S. Abraham avaritiæ odio inclaruit. 361. 2

8. Abraham clarior obedientiàâ quàm hoſtià. 304. 1

Abſalon. 118. 1. & 166. 2. & 279. I. & 298. 2.
& 3 58. 1
Abſalonis Ambitio. 141449. 2
Acceptio perſonarum. 90. 2. & 168. 2. & 250.2.
314. 1. & 348. 1
Achab. 8.2
Achabi Avaritia. 160. 2

Achabo, ut ſacco tegitur, ſupplicium condonatur.
2323 74. 2
Accuſatores falſi, & invidi Religionis totius hofſtes
reputentur. 376. 1
Accuſatores invidi non audiendi. 123.1
Qui unum hodiè falsò accuſat, cras alium deferet.

376. 1
Accuſatores invidos fovet Procraſtinatio. 24. 1
Adam. 270. I
Adami Nuditas. 330. 2
Adulatio. 97. 2

Adulatio in Laudibus ſanctorum rejicienda. 84. 2
Adulatio promeretur protectores iniquos. 341. 1
Adulatio ubique ſpirat.

341. 2
Adulatores. 342.2. & 343. 1
EEdificia. 139. 1
tas attendenda. 367. 1
tas non attendatur. 369. 2
Mterna tantm. 135.2. 146. 2. & 234. 2. & 32 I. 2.
́MU 349. 1
Kternorum anxietudo. 348.2
Eternorum cura. 178. 1
Eternorum memoria. 217. 1. & 241. 1
ternorum obliti. 253. 2
ternorum obhvio. 37. 2. & 47. 2. & 174. 2.

1. 241. 1. & 246. 2. 8& 347. 2
Affabilitas..2. & 15.2. & 17. 1. & 217. I. & 346. 1
Aſfabilitas ſed l 7 D 186.2

Ethicæ Comment. Tom. IV.

Affabilitas neceſſaria.

123. 2
Affabilitas in Rege. 291. 1
Affectus non effectus. 16 5. 1
Aflectus etiam ſine effectu ſufficit. 16 5⁵. 1
Affectus ſine effectu non ſufficit. 2. 1. & 74. 1

Affectus ſine effectu vix prodeſt. 1
Affectus plus attendendus quam effectus. 340. 1.

Africa ſpiritualis. 327. 2
Agar. 107. 1
Agricultura. 50. 1
Agricultura pendet à moribus. 50. 2
Agricultura ſpiritualis. 254. 1
Agricultura allegoricè. 77. 2. & 309. †
S. Alexius. 166. 1
B. Aloyſius. 363. 2
Beatus Aloyſius jejunans. 152. 1
Ambitio Abſalonis. 149. 2

Ambitio. 167. 2. & 108. I. & 178. I. & 179. I.
& 221I. 2. & 338. 2. & 369. 1

Ambitio diſcat non ardere.

219. 2
Ambitio diſcat humiliari. 34.2
Ambitio inexplebilis. 118. 1
Ambitio miſera. 234. I
Ambitio vincatur. 228. 1
Ambitio unionem fſcindit. 376.2

Ambitio & avaritia excluduntur ab ordinibus ſacris.

251.2
Ambitioſi repellantur. 344. 1
S. Ambroſius. 362. I

Amici Improbi & ſervi Improbi dimittendi olim
licet utiles.

333. 2
Amicorum Copia argumentum tepiditatis. 259. 2
Amicitiæ non ineundæ cum Impus. 249. I

Amicitiolæ. 26. 2. & 90.: 2. & 208. 2. & 236. I
Amicitiolæ in Religione. 259. 2
Amicitiolæ aperiendæ Superiori. 191.2
Amor Dei in nos. 105. 2. & 100. 2
Ut Amor Dei in nos plus noſtra quam ſua curare
videtur, ſic Rex, Superior & Eccleſiaſtica juriſ-
dictio Dei gloriam majorem provehant, ſuarum
rationum privatarum immemores. 115. 2
Amor in Deum. 49. I. & 67. I. & 146. 2. & 16 5. I
349. I. & 2 54. I. & 2303: 1
Amor in Deum perfectus. 215:2
Nn 2 Amor

Index

Amor in Deum verus charitatem parit in proxi-

mum. SS Pag. 116. 1
Amor in Deum verus nihil præter Deum æſtimat.
349. 2

Amor in Deum verus humilitatem parit & Reli-
gionis munia viliora exoptat. 279. 2. & 280. 1
Amore duci. 11. 1. & 22. 2. & 137. 1. & 165. 1
& 186. 1. & 241. I. & 273. 2. & 332. I. & 333. 1
& 354. 2. & 302. 2. & 363. 1
Amore duci non metu.
& 143. I. & 194. 2
42. 2
63. 2. & 265. 2. & 271. 1
176. 2. & 265. 2

Amor ſui.
S. Angelus Cuſtos.
88. Angeli.

88. Angelorum amor in Deum. 223. 2
Angelorum cibus vera Pœnitentia eſt. 268. 1
Sanctorum Angelorum potentia. 65. 2
S. Anna. 47. 2. & 117. 2. & 146. 2. & 357. 2
Anna Samuelis. 289. 1
Antiochi Avaritia. 160. 2

A pis allegoricè.

343. 1
Apoſtata. 32. 2. & 76. I. & 77. 2. & 82. 2. 8£
177. 1
Apoſtatæ ob perſecutiones ſocietatis. 203. 2
Sancti Apoſtoli. 190. 1
Aquila. 201. 1
Araneus. 339. 1
Arbores etiam in igne vivunt. 332. 2
Arca, & vaccæ. 219. 2
Arma allegoricè. 319. 2. & 344. 1
Arrogantia. 336. 2. & 340. 1. & 342. 2. & 369. 1
Arrogantia culpa non levis. 315. 2
Arrogantia detumeſcat. 367. 2
Arrogantia diſcat non inflari. 279. 2
Arrogantia linguæ. 229. 1
Arrogantes. 230. 1
Arrogantes & ſuperbi. 340. 2
Avari. 33 5. I. & 2.
Avaritia. 17. I. & 2. & 72. I. & 1I60. 1. & 2
& 218. 2
Avaritia radix cælibatůs peccaturi. 351. 1

Avaritia & munera judicem corrumpunt, ſeveri-
tatem flectunt.

Avar'tiam oderint Eccleſiaſtici. 240. 1
Aula. 242. 1
Aula noxia. 234. 2

Aulæ damna. 234. 1. & 338. 2. & 377. I
Aulici. 226. 2. & 234. I

Aulici avari. 91. 1

Aulici boni retinendi à ſucceſſoribus. 346. 1
Aulici benè meriti provehantur. 74. 2
Aulici deligantur probi. 241. 2

Aulici frænandi. 90. 2. & 130. 2. & 183. I. & 226.
2. & 227. I. & 333. 2. & 347. 1

Aulici frænandi etiam poſtquam evecti ſunt. 314. 1

Aulici frænandi niſi optimi. 290. 1
Aulici idololatræ. 338.2
Aulici impii abjiciendi. 334.2
Aulici impii rarò non infidi. 290. 1
Aulici impii Reges prodent. 201. 1

Aulici inexplebiles. 35. I. & 119. 2. & 167. 2

Aulici infidi. II. I. & 132. 2. & 227. T. G&
... 289. 1
Aulici ingrati. 377. 2
Aulici invidi. 376. 2
Aulici miſeri. 242. 1. & 371. 2. & 377. 2
Aulicus non probatus. 11. 1
Aulicus non promotus. 44. 1. & 7 5. 2. & 220. I

. & 262. 2. & 338. 2. & 355. 2. & 369. 2
Aulicus non promotus JESUM contempletur.
228. 1

Aulicus non promotus exaltabitur. 176. 2

22.2. & 29. 2. & 13 5. 2

. 4

Aulicus non promotus Dei voluntati ſe ſe confor-
73. 1

met.
Aulicus non promotus gaudeat. 71. 2
Aulicus non promotus hinc gloriæ odium conci-

piat. 267. 2

Aulicus non promotus ita laboret in minimo ma-

giſtratu, ut ſudaret in maximo. 228.2
Aulici ſatutari non poſſunt. 118. I. & 119.2
Aulicus non ſperet niſi in Deo. 191. 1

Aulici veri. II. I. & 42. 2. & 9I. 2. & 318. 1
Aulici veri careant humanis reſpectibus. 361. 1
Aulicus verus, & aulicus non promotus deſudent
pro Eccleſià licet eos non evehat.

217. 2
Aulicus olim vilis. 136.2
Aulicorum ſpes vana. 283. 2
Aulicis providendum. 23 5. I
Aulicis & ſervig conſulendum, ut fidi ſint. 132. 1
& 133. 2

Aulicis providendum; & conſulendum ſervis.
3. 1. & 2. & 52. I. & 91. 1
Aulicis Rex non ſemper fidat. 377.2

B.

IA Bacchanalibus argumentum. 234. 2. & 246. 1
In Bacchanalibus S. Euchariſtia expoſita tenta-

tionum remedium. 268. 1
Balaam. 6 ⁵. 2
Balthaſſar. 30. 1. & 346. 1
S. Joannis Baptiſtæ mors. 342. 2

Bella Religioſi & Eccleſiaſtici mortificatione cor-
poris ſedare debent. 140. 1
Beneficia clam conferenda. 53. 1
Beneficia Dei extimenda. 32. 2
Ad Beneficia Eccleſiaſtica non promovendi miſi

maturi. 367. 1
Benjamin. 331.2
S. Bernardus. 185. 2. & 173. 2
Bombyx. 368. 1
Bona occulta. 7 231. 1
Bona occultanda. 148.2
Bona & nobilitas occultanda. 229. 2
Boni, imo & optimi etiam labi poſſunt. lbid.
Vide Labi.
cus Evangelicus. 247. 2. & 318. 1
Cæcitas allegoricè. . 241. 2
Cain. 23. 1
Carcer. 328. 1I. & 360. 1
Caſtitas. III. 2. & 172. 1. & 189. 2. & 309. 1
& 310. 1
Caſtitas ex fervore. 189.2
Caſtitas neceſſaria. 36 5. 1

Caſtitas periclitatur inter Religionis munera ſplen-
didiora. 379.2

Caſtitas perneceſſaria eſt concionatoribus, & zelo

animarum. 365⁵. 1
Caſtitas orationi, & contemplationi perneceſſaria.
379. 2
Caſtitas virtutum omnium parens. Ibich.

12. 2. & 191. 2. & 194. 2. & 224.
2. & 299. I. & 322.2. & 379. 1
Caſtitatis cura in Sacerdote. 1 2
Caſtitatis curà inprimis eget zelus animarum.

Caſtitatis cura.

Caſtitatis laus. 189.2
Caſtitatem juret concionator. 380. 1
Caſtitatem ſervat paupertas cuſtodita. 58.1

De caſtitate curandàâ, etiam Religioſi monendi
ſunt. 379 1
. Cella.

—

ullihitiat

7

.

Aſte

. 342
ſin epln

4
1

1 WMorttcakt
1

on pronmfal

1.& 1h

4

ehgions MH

.

ONiorutln,

enhltn

wen.
rau,

⸗
4

, , 1.
ſodit⸗

Niß

8
7

li

Cognitio de Deo difficilis.

H & 230. 2. & 264. 2. & 269. I. & 273. I. & 282.

l
D

Concio docta.

Rerum Notabilium.

Cella.

pag. 80. 2. & 82. I. & 203. I
Cellæ amor. 45. 2. & 328. I
Cellæ amor in honore. 219. 2
Cellæ damna. 215. 1
In cella ſint Religioſi. V 153. 2
Cenſores aliorut. H 91. 1. & 186.2
Ceremoniæ nimis exquiſitæ. 262. 2

Charitas. 143. 1. & 164. 2. & 319. I

Charitas vera. 106. 1
Charitas erga alios vera. 105. 2
Charitas erga proximumm. 1I1 5F. I

Chorus & Pſalmodia frequententur ab Eccleſiaſticis

& Religioſis. 53.2
Chriſtus a Juda proditus. 13 §. 2
Chriſtus quærendus per ardua. 74. 1

Chriſtus etiam damnatorum à ſe excuſationes au-
ivit. 369. 2
Chriſtus ubi habitat. 48. I. & 181. 2. & 186. 2
S& 214. 2. & 237. I

Chriſtus habitat in humilitate. 3. 2
Chriſtus habitat in Virginitate. 4. 2
Chriſti Adventus. 214.2
Chriſti Aſcenſio. 146. 1. 8& 26 5. 1
Chriſti Humilitas. 34.2

Chriſti jugum ſuave. 144. I. & 234. I. & 25 I. 2
Chriſti Paſſio. 5. 2. & 23. I. & 24. I. & 34. 2
105. 2. & 124.2. & 125. 2. & 120. 2. Q 236. 2
239. 2. & 307. 2. & 339. 2
124. 2. & 125. 2. & 215. I
3.2. & 124. 2
13. 2. & Tf. I
F. 2. & I3.2. & 1 7. 2. & 232. 2

Chriſti Imitatio.
Chtiſti Incarnatio.
Chriſti Epiphamia.
Chriſti Nativitas.

Chriſti nativitas humilitatem ſerit. 227: 2
Chriſti tentatio in deſerto. 257. 1
Chriſtum ſequi. II. I. & 77. 2. & 2 5 5. I
Nihil præter Chriſtum. 280. 1

Inter Chriſtianos unio etiam diverſis principibus
ſubditos. S 132. 1
Circumſpectio. 1I2. 2. & 18. 2. & 11I. 2. & 192. I
H & 250. I. & 329. 1. &r 3779. 1
Circumſpectio ubique. 376. 1
Circumnſpectio doctis neceflaria. 379. 2
Circumſpectio magis neceflaria dignitati noxiæ.
.I
Circumſpectio perfectis neceflaria. 216. 2. 6 R.
2. & 249. I. & 269. I. & 299. I. & 369. 2. &
* 1
. 3379. I
Clementia. 92. I. & 109. 2. & 157. 2. & 196. &
198. I. & 242. I. & 359. I. & 372. 2. & 3374. I

Clementia magnos reddit. 286. 1
Clementia nimia fovet ſcelera. 25 8. 2
Clementia & correctio. 336. 2
Clerici adſint choro non choreis & aulæ. 18 5. I
Crlum allegoricè. 147. 2
Cognitio de Deo. 30. I. & 73. I. & 318. 2

itio de 73. 1
Cognitio ſui. 161. I. & 183. 1. & 200. 2. & 202. 1

2. & 240. I1. & 342.2. & 33 1. 1. & 380. 2
Cognitio ſui difficilis. 34 35

Cognitio ſui, & humilitas valdè ardua. 365. 2
Commendarii non ſint. 367. 1
Commiſlarii. 197. 2
Compati. 318. 2. & 33 5. 2
Compati imperfeclis. 286. I

Compati lapſis.
ormpati neſcientes.

59. 1. & 92. 1. & 297. 2
129. 1. & 33 1. 2

Oncio arguat intrepidè. 262. 1
oncio niinis acuminoſa. 51. 2
5olcio cum timore audiatur. 294. 2
Doncig
DnciO“ clamoſa. 98. 1

. 98. 1. & 134. 2. & 243. 1
Erhicæ Comment. Tom. IV.

Concio docta non redundans. 370. 2
Concio extemporanca ſit, nec diu exculta. 372. 2
Concio florida. 34. 1. & 366. 2
Concio imprudens. 84. 2
Concio libera. 379. I. & 380. 2
Concio non ſit liberior, quàm in oratione propo-

ſuimus. 3606. 2
Concio modeſta non laceret ſed docéeat. 141. 2
Concio ex oratione. 366. 2
Concio ſancta ſit non livori ſerviens. 211I. I
Concio ſeria. 4 I. 2. & 49. 2. & 68. 1. & 86. 1
& 93. I. & IO5. 2. & 134. I. & 193. 2. & 213. 1
& 26 5. I. & 3066. 2

Concio ſeria Dei iram, & non Dei miſericordiam
paſſim Evangelizat.

373.2
Concio ſevera. 373: 1
Concio ſevera ſit continenter. 429. 2
Concio vana. 86. 1
Concio, & cCorrectio libertate utantur. 366.2
Concionator juret Caſtitatem. 380. 1
Concionator nullum revereatur. 378.2
Concionator nulli hominum innitatur. 380.1

Concionator nimis exuberans in laude ſanctorum.
84. 1
Concionator abutens S. Scripturis dum detrahit de
aliis ordinibus ſacris. 211I. 2
Concionator verus. 243. I. & 300. 2
Concionator verus mortificatione corporis deſigna-
tur. 193. 2

Concionatoris veri expeditio ſancta. 378. 2
Concionatoris dignitas. 193. 2
Concionatoris exemplum. 365. 1

Concionatoris munus formidandum etiam Prophe-
tæ ſanctificato. 369. 1
Concionatori perneceſſaria Mortificatio. 380. 1
Concionatorem non ſcientia, ſed mortificatio facit.
978. 2
Concionatores blandi. 49. 2. & 9I. 2. & 93. I. &
22 I. 2. & 22 5. 2. & 257. 1. & 320. 1. 6 379. 1
Concionatores carpentes alios Religioſos ex invidia.

210. 1
Concionatores exerceantur in muneribus viliori-
bus. 370. 2
Concionatores inepti. 192. 2
Concionatores invidi. 211. I. & 22 5. 2
Concionatores invidi, ſi qui eſſent. 236. 1
Concionatores ridiculi. 213. I
Concionatores vani. 371. I
Concionatorum deliciæ. 378. 2

Concionatoribus neceſſaria Mortificatio corporis.
308. 1
Concionatoribus, & zelo animarum caſtitas eſt per-

neceflaria. 365. 1
Concordia. 143. 2
Confeſſio. 208. 1
Confeſſio ſeſe accuſantis. 330. 1
Confeſſlarii nimis auſteri. 27. I. & 3 53. I
Confeſſarii non nimis ſint auſteri. 359. 1
Confeſſaru blandi. 213. I. & 283. I
Confeflarii non ſint blandi. 2 1. 2

Confeſſarii blandi ſint cum minimis, non cum po-

tentibus. 33. I
Confeflarii nimis blandi. 46. 1. & 183.2. & 236. I
& 25 8. 2
Confeſſarii digni. 373. 2
Confeſſarii diſcreti. 286. 1

Confeſlarii ſint diſcreti. 205. 2. & 258. 1. & 296. 1

319. 1
Conſfeſſarii indiſcreti. 236. I. & 333: I. &
366. 2
Confeſſarii inviſi ſi quid præcipiant. 38. 1

Confeſſari graviora onera imponentes. 371. 1. &2

Index

Confeſſarii nimis ſeveri. pag. 134. 2. & 374.
Confeſſarii non debent advocari domum. 373. 1
Confeſſarii omni tempore expediant Pœnitentes.
360. 2
Confeſſarii non innocentes tantùm, ſed perverſos
excolant. 265. 2
Confeſſariis parendum. 274. 2
Confeſſarii & ſuperiores indiſcreti. 374. 1
Confidentia in Deo. 78. I. & 191I. 1. & 238. 2
& 283. I. & 319. 2
Confidentia in hominibus. 1I1. 2. & 91. 2. &
234. I. & 238. 2. & 242. I. & 289. 1. & 340. 2
371. 2. & 377. 2
Confidentia in hominibus vana. 346. 2. & 238. 2
Congratulationes. . 341. 2
Congratulationes ſuperior omittat. 379.2
Congratulationes non ruminandæ, ſed opprobria
cupienda. 230.2
Congratulationum ſitis. 340.2
Congregatio de fide propaganda laudatiſſinn.
362. 2
Conſcientia aperienda. 191. 2. & 207. 2. & 208. 2
235. 2. & 250. 1I. & 268. 1. & 282. & 283. I. &

369. 1
Conſcientia aperienda etiam incognito. 183. 1
Conſcientia aperienda etiam à perfectis. 235. 2

Conſcientia aperienda etiam à ſpiritualibus.

192. 1I
Conſcientiæ examen. 186.2
Quod latet Emergat. 208. 2
Conſideratio. 98. 1
Conſideratio auget zelum. 203. 2
Conſilia media. 5. 2. & 24. I
Conſiliarii audiendi. 375. 1
Conſiliarii Boni audiendi. 183. 1

Conſiliarii impii. 26. 1. & 57. 2. & 136. 1
& 146. I. & 247. 1. & 253. 2. & 254. I. & 310.

2. & 311. 1
Conſiliarii impii, & politici. 377. 2
Conſiliarii Tepidi. 254. 2
Conſiliarii veri moneant principes. 361. 1
Conſolationes Dei. 233. 2. & 280. I. & 286. 2
Conſolationes ſpirituales. 47. 2
Conſtantia. 147. 2. & 226. 1
Conſtantia ad ſcandala tollenda. 23. 1
Contemplatio. 318. 1

Contemplationi, & orationi caſtitas perneceflaria.

379. 2
Contradictiones. 210. I
Contritio vera. 215. 2
Contritio melior quàm Correctio. 333. 1

Converſio vera. 48. 2. & 135. 2. & 137. I. & 192.1
195.2. & 240. 2
Converſio, & pœnitentia ſuavitate non carent.
261. 2
Converſio vera & Pœnitentia vera alios non at-
tendit. 200. 1
Converſio & renovatio vera. 181. 1
Converſio vera, & vera renovatio aliorum inbiat

emendationi. 285. 1
Converſio & renovatio ſint voluntariæ. 332. 1
Cor pateat, non caro proſtet. 208. 2
Cordis cura. 377. I
. . 2 .
Correctio. 68. 1

Correctio adhibenda. 608. 1. & 90. 2. & 92. 2. G&£
146. 1. & 301. 1
94. 2

Correctio ex amore.
Correctio difficilis. 90. 2
Correctio diſcreta. 134. 2. & 141. 2
Correctio libera. 34. 1. & 76. I. & 202, 1. & 265. 1

& 283. 1. & 320. 2. & 366.2
Correctio mitis. 26. 2. & 27. 2. & 28. I. & 61. 2

&& 79. 2. & 103. I. & 135. I. & 223. 2. & 286. 1
& 296. 1. & 353. 2. & 359. 1. & 336. 2. &

Correctio omnibus neceſſaria. 235. 2
Correctio opportuna ſit. 374. 2
Correctio prudens. 203. 2. & 296. 1. &
319. 1
Correctio ſuavis ſit. 372. 2
Correctio ſevera. 168. 1

Correctio ſit in omnes. 37.2
Corectio ſufferenda. 23 §. 2. & 262. 1

Correctio vera quænam ſit. 333. 1
Correctio utilis. 262. 1
Correctio & concio libertate utantur. 366.2
Correctio, & Reformatio ordinem ſervet. 373. 1

Correctio arguat, ſed & in ſpem reſipiſcendi erigat

peccatorem. . Ibid.
Correctionis impatiens. 59. 2. & 13 5. 2. &
274. I. & 2
Coſmographia Spiritualis. 325. 2
Crudelitas. 320. 1
Crudelitas ex Luxuria. 297. 2
Crux Chriſti. 307. 2
Curæ ſuperfluæ. 44. 1I. & 219. I. & 349. 2
&. 377. 1
Curæ ſuperfluæ declinentur: 377. 1
Curioſitas nimia. 148. 2

Curioſitas quæ Gazas principum videt, nocebit
humilitati, & paupertati Religioſorum, & Ec-

cleſiaſticorum. 250. 1
D.
Emon non timendus. 226. 1
7 Daniel. 20. 2
David. 143. 2. & 149. 2. & 150. 2. &

204. I. & 269. 1. & 290. 2. & 335. 2. & 362. 1
368. 1. & 3774.

S. David cur parcat Abſaloni. 54. 2
Davidis Conſtantia in malis. 167. 1
S. Davidis fervor inſolitus. 316. 2
Davidis funda. 220. 1
Deliciæ. 159. 2
Deliciæ nimiæ & luxus. 46.2
Delicati. 187. 1. & 192. I
Deſolationes. 33 1
Deſolationes oratione curantur. 47. 1
Deſperatio. 67. 1. & 68. 1
Deſperati ſperent. 207. I. & 353. 2. & 263. 1

Devotio, & zelus & mortificatio Ialenta ve lor
378.2
Deus multis eſt vilis. 260. 1
Deus nobis vilis eſt. I. I. & 35. 2. & 36. 2. & 267.2
Deus quærendus. 349. 1
Dei amor in nos. 105.2
Vide Amor. .
Dei amor in nos facit, ut quaſi plus noſtra curet,

R. quam ſua. 113.1
Dei Beneficia extimenda. 32. 2
Dei cura erga nos. 265. 2

Dei curæ ſe permittere. 42. 2. & 43. 1. & 70. 2. &

167. 1. & 218. 1. & 262. I. & 319. 2. & 354. 2

Dei curæ ſe permittere in ſtatu mediocri. 365.2
Dei gloria tantùm quærenda. 191.2
Dei ira. 46. 1. & 69. 1. & 70. I. & 79. 1
207. I. & 221I. 2. & 242. I. & 274. 1. E
20.1
Dei Ira clemens. 373:2
Dei Ira, & timor Dei inculcentur à Theologis,
à confeſſariis, à concionatoribus. Ibid.
Dei Iram concio ſeria, & non Dei miſericordiam

paſſim evangelizet. lbid.
Dei

Iläeultea

lnni

S

4 eni 1
ytleniu nn
ent 1
Picton ini
ſce Nnmn
S.
ſ Nr N
Erirun Conh
1. E1.

Vnur nſo

nurti cln
ee nt in
Pte, Aahe
Plnie inmms
ſce Mnie

n Etelugrnrs

Uimmanm.
y.
u mn min beſe
lle
annir, or

nter.
emſene .
hreſhiüinle,

rl
.
pum ln
Eligobonn ,

41

149. it
u
un

.

Nihil præter Deum.

A Deo deſeri.

Dignitas mores non mutet.

Rerum Notabilium.

Dei Liberalitas.
Dei miſericordia.

pag. 238. 2
66. I. & 109. 2. & 286. 1

. & 353. 2
Dei præſentia. 32. 2. & 187. I. & 216. 2. &
220. 1
Dei præſentia neglecta. 349. 1
Dei præſentia in actiomibus. 316. 1
Dei præſentia in mente. 66. 1. & 268. 1
Dei verbum implendum. 366. 1

Vide Verbum Dei.
Dei vox.
Vide Vox Dei.
Dei voluntati conformari. 71. 1. & 2. & 159. 2
& 160. 1. & 167. 1. & 182. 2. & 183. 1. &
191. I. & 218. I. & 365. 2

303. 2. & 305. 2

Dei voluntati conformari in omnibus. 186. 1. &
191. 1. & 215. I
Dei voluntati conformari neſcientes. 227. 2
Deo dare aliquid vix licet. 260. 1
Deo dare, eſt accipere. 353. 1
Deo ſervire ſumma felicitas. 144. 1

Vide Qervire Deo.
Deum derelinquentes. 66. I. & 67. 1. & 77. 2
& 237. I. & 319. 2
38.1. & 50. I. & 51I. 2
& 67. 1. & 113. I. & 145. 2. & 146. 2. & 187.

I. & 214. 2. & 237. I. & 265. 2. & 287. 2. G

309. I. & 325. 2. & 326. 2. & 318. 1. & 327. 2

HrH & 349. 1
Nihil præter Deum Religioſi veri appetant. 138. 2
319. 2. & 349. I
182. I. & 200. 2. & 269. I. &
271. & 380. 2
Dignitas à Deo. 42. 2
Dignitas cui conferenda. 3. 1. & 97. 2. & 124. 1
& 127. 2. & 13I. 2. & 164. I. & 226. 2. & 241.
2. 249. 2. & 344. I. & 2. & 249. 2. & 345. 2
& 368. 1. & 2. & 370. 2

Diffidentia ſui.

Dignitas cui conferenda & quomodo. 191. 1
Dignitas cautè conferenda. 367. 1
Dignitas dignis deferenda. 35 5. 2
Dignitas conferenda modeſtis. 342. 2
Dignitas conferenda dignis, & exteris. 289. 1

Dignitas etiam juvenibus deferenda juvenibus, aio,
non immaturis. 369. 2
Dignitas non amicis deferenda, ſed optimè meri-
tis. III. I
Dignitas conferatur, non raptim, & per ſaltus,
ſed emeritis. 257. 2
Dignitas omnibus indifferenter conferenda ſi digni
ſnr⸗ 14. 1
Dignitas ob merita conferatur. 74. 2
Dignitas etiam vilibus conferenda. 249. 2
Dignitas conferatur poſt labores, ut exerceatur
cum laude. 75. 1

Dignitas olim indignis non citò conferenda.

258. 2
Dignitas in Digno. 318. 1I. & 368. 1
Dignitas in indigno. 32. 2. & 71. I1. & 133. 2. &
318. I. & 333. 2

Dignitas in indigno ob Munera. 134. I
Dignitas in indigno ob nobilitatem. 133. 1
Dignitas miſera. 235. 1
Dignitas in indignis nocet Eccleſiæ. 220. 2
Dignitas in indignis nocebit evehenti. 289. 2

Dignitas fugienda. 144. 2. & 219. 2. & 324. I
Dignitas recuſanda. 324. I. & 327. 1. & 369. 1
igmtas mores mutat. 35. 2. & 222. I. & 376. 2
iSnitas mores mutat in Aulico olim vili. 232. 2
144. 2. & 219. 2
& 245. 1

Dignitas mores humilitatis non mutet. 217. 2

Dignitas noxia. 222. 1. & 247. I
Dignitas noxia immerentibus. 71 1
Dignitas noxia, quæ nos revocat ab aris. 349. 2
Dignitas noxia, quia cùm onus ſit, honor eſſe pu-
tatur. 124. 2
Dignitas onus eſt. Ibid.
Dignitas cum gemitu admittenda cum à Deo de-

fertur, non verò ambitione invadenda. 222. 2
Digpnitas reverenda. 367. 2
Dignitas vera. 77. 1f
A Dignitate juvenes non arcendi. 369. 2

Dignitas Eccleſiaſtici veri. 144. 2
Dignitates, & Religionis munera non appetenda.
368. 2
Dignitatum fuga. 367. 2
Dignitatum onus. 324. 1. & 347: I. & 359. 1
Ad dignitates informandi ab ineunte ætate pueri

ſunt. 368. 1
Ad dignitates, & Beneficia Eccleſiaſtica non pro-
movendi, niſi maturi. 367. 1
Diſcretio. 9 I. I. & 186. 2, & 206. 2. & 371. 1
Diſcretio in mortificatione corporis. 187. 2
Dives Evangelicus. 347., 2

Divitiæ nimiæ. 35. 1
Divitiæ noxiæ. 10. 1. & 58. 1. & 97. 2
Dominantium peccata graviora. 33: 1

E

S. . Ccleſia Romana. 32. 2. & 79. 1
S. Eccleſia Romana Compatiatur lapſis. 277. 1

Eceleſia exteros amet. 362. I
Eccleſia, & Synagoga. 5. 2. & 173. 1
Eccleſia felicior/quam Synagoga. 124. 2

Ecclefiaſtica Juriſdictio. 12. I. & 27. I. & 79. I
& 103. 2. & 1006. 1. & 113. I. & 130. 2. &
134. 2. & 1I40. I. & 164. 1. & 198. 2. & 214. I
& 217. I. & 242. I. & 250. 2. & 25 I. I. &

283. I
Eccleſiaſtica Juriſdictio audeat. 291. 1
Eccleſiaſtica Juriſdictio propter Deum. 191. 2

Eccleſiaſtica Juriſdictio feriat, ſed ad curam, non
ad ſtragem. 373. 2
Eccleſiaſtica Juriſdictio puniat, ſed intentione re-
Età. 242. 2
Eccleſiaſtica Juriſdictio ſecet, & curet. 373. 1
Eccleſiaſtica Juriſdictio prodeſt, ſi premit. 252. 1
Eccleſiaſtica Juriſdictio abſtineat quantum poteſt
excommunicatione. 223. 2
Eccleſiaſtica Juriſdictio charitate debellat ſuper-
bos. ,27J. 1
Eccleſiaſtica Juriſdictio modo mitius modo ſeverius
agat, ſic quoque zelus obſervantiæ. 205. 2
Eccleſiaſtica Juriidictio pro Debu vigilet. 42. 2
Eccleſiaſtica Jurildictio non ſuas, ſed Dei injurias
ulciſcatur. 110. 1
Eccleſiaſtica Juriſdictio nihil timeat ſi ſanctè ope-
retur. 262. 1
Eccleſiaſtica Juriſdictio nihil timeat, nam opprefſſa
plus poteſt. . 12. 1
Eccleſiaſtica Juriſdictio rationes privatas negligat.
326. I
Eccleſiaſtica Juriſdictio, quandiu licet, curet im-
pios charitate. 297. 2
Eccleſiaſtica Juriſdictio ſtat terrétque Eccleſiaſtico-
rum exemplo. 28. 1
Eccleſiaſtica Juriſdictio, privatarum rationum im-
memor, majorem Dei gloriam promoveat. 115. 2
Eccleſiaſtica Juriſdictio , ſed per pios proficit.

220. 2
Eccleſiaſtica Juriſdictio palliata. 150. 1
Eccleſiaſticæ Juriſdictioni auſcultandum. 1 2
ccle

Nn 4

Index

Eccleſiaſtica Libertas. pag. 150. 2
Eccleſiaſticus in aula caveat ne adulatione, aut
Theologiâ falsà Eccleſiaſticam Juriſdictionem
Politicæ ſubdat. 230. 1
Eccleſiaſtici veri Dignitas. 144. 2
Eccleſiaſtici affines non evehant. II. 1. & 22. I. & 2
Eccleſiaſtici parcè evehant affines. 164. 1
Eccleſiaſtici raiò evehant affines. 33 I. 2
Eccleſiaſtici affines non ditent. .I
Eccleſiaſtici alia committant aliis, zelum obſervan-

tiæ per ſe curent. 67.2
Eccleſiaſtici ſi forent ambitioſi. 253.2
Eccleſiaſtici avari. 251. I

Eccleſiaſtici ſi avari forent.
Eccleſiaſtici non ſint avari. 117. 2. & 183. 2
Eccleſiaſtici avaritiam oderint. 218. 2. &C 240. 1
Eccleſiaſtici oderint avaritiam, ut Eccleſiaſtica Ju-
riſdictio correctionem adhibere poſſit. 168.2
Eccleſiaſtici coli debent. 79. I. & 201. I. & 366. 2
Eccleſiaſtici coli debent, ſed ob ſcientiam. 102. 1
Eccleſiaſtici coli debent licet in eos impii latrent.
123. 1
Eccleſiaſtici decreta condentes. 12. 1
Eccleſiaſtici decréeta condentes debent avaritiam

335. I. & 338. 1

OlQiſſe. 168. 2
Eeccleſiaſtici decreta condentes exemplo ſint.
122. I

Eccleſiaſtici decreta condentes, & Superiores ex-

cuſationes audiant, expendantque. 369. 1
Eccleſiaſtici exemplo luceant. 139. 1. & 140. I
Eccleſiaſtici exemplo ſint. 124. 1I
Eccleſiaſtici honorandi. 200. 2. & 214. I. &
274. I. & 2
Eccleſiaſtici honorandi à Religioſis vitæ ſeverioris.
250. 2
Eccleſiaſtici non adhæreant Principibus. II. 2
& 90. 1
Eccleſiaſtici indocti. 3. 1
Eccleſiaſtici oderint otium & delicias. 159. 2
Eccleſiaſtici orent non otientur. 140. 1
Eccleſiaſtici politici. 150. 1
Eccleſiaſtici politicam oderint. 161. 1
Eccleſiaſtici probi ſcandala tollant. 106. 1

Eccleſiaſtici probi ſunt, qui non promoti laborant.

Eccleſiaſtici zelo animarum, non pompis effulgu-

rent. 39. 1
Eccleſiaſtici ſcandaloſi. 1I61. 2
Eccleſiaſtici veri. 11. 2
Eccleſiaſtici veri quinam ſint. 3. I
Eccleſiaſtici veri ambitione careant. 159. I
Eccleſiaſtici veri temporalia ſpernant. 26 5. 2

Eccleſiaſtici veri S8. Apoſtolos imitentur, non an-
teceſſores. 284. I
Eccleſiaſtici, & Reges minus peccare pofſlunt.
1
Eccleſiaſtici, Reges, Superiores nihil curent niſi
gloriam Dei majorem. 113. I
Eccleſiaſtici non Regis, non Toparchæ, ſed Dei
tantùm funt. I1. 2
Eccleſiaſtici, & Religioſi honorandi. 370. 1
Eeclefiaſtici & Religioſi coli debent non carpi.

21I. 1
Eccleſiaſtici, & Rehgioſi in Aulà. 377. 2
Eccleſiaſtici poſt labores promovendi. 75⁵2
Eccleſiaſtici „ S Religiofi aulas ſpernant. 370. 1
Eccleſiaſtici, & Religioſi aulas rarò ſubeant.
.I
Eccleſiaſtici & Religioſi clam puniendi. 214. I1
Eccleilaſtici clam & ſine infami plerumque pu-
niendi. 296. †
Eccleſiaſtici, ſeu Religioſi olim viles exultent in

ſui generis humilitate.

. 365. 1
Eccleſiaſtici & Rehgioſi Bella mortificatione cor-

poris ſedare debent. 140. 2
Eccleſiaſtici & Religioſi humili loco nati ſi delhcati
evaderent, &c.

141. 1
Eccleſiaſtici & Superiores coli debent. 27. 1
Eccleſiaſtici & Superiores ſint exemplo, ut amorem
& venerationem ſibi concilient. 318. 1
Eccleſiaſtici & Religioſi non labore vano confi⸗
Ciantur pro gloriâ affinium. 939. 1

Eccleſiaſticorum Exemplo Juriſdictio Eccleli
ſtat terrétque.
Eccleſiaſticorum Luxus.
Eccleſiaſticorum peccata.

aſtica
28. 1
124. 2. & 150. 1
Vide Peccata. 3

Eccleſiaſticorum graviora peccata. 92. I. & 94. 2
Eccleſiaſticorum pompæ veriores. 105. 2. &
144. 2

Eccleſiaſticorum pompæ veriores, ſcientia. 101.2
Eccleſiaſticorum ſi quæ forent pompæ nimiæ, non
excuſarentur à decore dignitatis. I41I. I
Eccleſiaſticorum reditus partiantur in omnes Eccle-
ſiaſticos. 192. 2
Eccleſiaſticorum ſcandala. 182. 2
Eccleſiaſticis avaritia vitanda. 91. 1. & 183.2
Eccleſiaſticis omnibus neceſſaria mortificatio Cor-
poris. 308.1
Eccleſiaſticis reditus neceſſarii. 91. 1
Eccleſiaſticos non honorabunt perſecutores religio-
ſorum niſi frœnentur. 200. 2
Eccleſiaſticos decet Lætitia Spiritualis. 147. 1
Eccleſiaſtici reditus. 132. I. & I44. 2. & 160. 1I
Eccleſiaſtici reditus neceſſarii. 52. I
Educatio Filiorum.
Vigde Filiorum Educatio. .
Electio ſtatus. 77. 2. & 175. 2. & 179. 2. &
234. I. & 2. &G 235. I. & 25 1. 2. & 253. 1
& 256. 2. & 287. I. & 2338. 2. & 350. I

& 377. I

349. 2
II3. 1. & I14. 2

Electio ſtatus, qui divinis vacare poſſit.
Eleêmoſyna.

Eleémoſyna & Templorum ornatus Murmuratio-

nem excitant. 260. I
8. Elias. 68. 2. & 218. I. & 252. 1
Elizabeth humillima. 342. 2
8. Eliieus. 204. 1I. & 218.2
Epiſcopus corrigat. 76. 2
Epiſcopus nihil agat præter curam animarum.
. 159. 1
Epiſcopi non penitus vicariis innitantur. 102. 1

Epiſcopi. 207. 1I
Epiſcopi munus. 124. I. & 140. I. & 144.2
Epiſcopi reſidentia. 67. 1. & 123:I. & 134. I
. & 159. I. & 273. 2. & 317. 2
Epiſcopi Reſidentia, & ſolicitudo. 3. 1
Epiſcopi vigilantia circa ſpiritualia. 68. 1
Epiſcopi reſidentia vicarii Prudentiæ antecellet.

292. 1
Epiſcopi ſcientia neceſſaria. 102. 1
Erubeſcentia Evangelii. 8.2

Erubeſcentia Evangelii mala. 5. 2
Erubeſcentia Evangelii, ſe ſe, licet invita ſociat
Tepidis. 148.1
Erubeſcentia Evangelii difficillimè vincitur. 204. 1
Erubeſcentia Evangelii ſuperetur. Ut Deus nos
Palam amare vult, itaà nos illi propalam ſervia-
Eſau. 24. 2. & 319. 1
S. Eſther. 317. 1I. & 327. I
S. Euchariſtia. 3: 2. & 5I. I. & 53. I. & 67. 1. 6*.
73. I. & 145. I. & 220. 1. & 233: 2. & 239. I
& 26 5. 2. & 266. I. & 268. 2. & 280. I. & 286.
2. & 349. 2

Jancta

Wa

uliliu
Pitin
6 ehuitu.
kllln
Dehnki

n

Cch .
. (Coola

nen

ont nncatio⸗
unmmino
ummmnctt

Dunmmnito n

Duummmictto

ummn

4
7

Nhre ſortun

.
Ku de Pi

Trne
lecllan
“
unmn C

Aig i n

hul
Vg. Kallari
AIt an ,
leal

ecid.

n

,Rn
unhen
tls. 1
tur in CNNE
Nl. L
tin antfta

Perſecunmt,

pinitulg

Ace dalt
Ileil
ornans Mn

Me
Atet Clan 2
s imnitunm. 1

1. & 1 11.
1. &!
,1. 1,
lcituco.
ntne.
1 Druleme ²

1

.

l.
e le,

„ ,e
r. Pne nd
Dm 1

ſthen

iik

Exempla bona.

Exemplorum vox.

Exercitia ipiritualia.

, Nos

Felices non admirandi. 70. 2. & 148. 2. & 192.

Rerum Notabilium.

Sancta Euchafiſtia felicitas vera. pag. 176. 1
Sancta Euchariſtia non eſt Manna. 149. 2
S§. Euchariſtia in Bacchanalibus expoſita tentatio-
num remedium. 268. 1
S. Euchariſtiam præcedat Mortificatio Paſſionum.

27 I. I
FEunuchus Candacis. 103. 2
Examen Conſcientiæ. 186. 2. & 265. I. & 264. 2
&W 329. 2
Excommunicatio. 150. 2. & 217. I. & 320. 2
Excommunicatio aliquando infligenda. 242. 1
Excommunicatio infligenda ſed juſtè. 164. 1
Excommunicatio rara ſit. 27. I. & 141I. 2
& 158. JI
Excommunicatio neceſſaria aliquoties, ſed rara ſit.
372. 2
Excommunicatio timenda. 79. 1

Excommunicatio & Eccleſiaſtica juriſdictio ac zelus
obſervantiæ propter Deum. 191. 2
Excommunicatio & ſeveritas egent Prudentia.

296. 1
Excuſationes audiendæ. 313. I
Excuſationes non vanæ audiantur. 371. 2

Excuſationes frivolæ. 182. 2. &ũQ 283. I. & 330. I
Excuſationes ſinceræ non repellantur. 369. I

Excuiationes non petantur ab inclinatione, ſed ab

impotenti. 369. 1
II. I
140. I. & 253. 1. & 2
II. I. & 148. 1
& 185. 1
284. 1
180. 1. & 217. 2
Vide vox Exemplorum & vox
operum.

Exempla mala.

Exemplo eſſe.

Exemplo eſſe debemus.

83. I. & 98. I. & 122. I1
& 130. 1

F.

178. 2. & 198. 2

PFAber quiſque fortunæ ſuæ.
& 273. I. & 317. I

Faber quiſque ſuæ ſpiritualis fortunæ. 161.2
& 332. 1I
Faber quiſque ſuæ tepiditatis. 283. 1
Famæ cura. 140. 1. & 318. 1. & 376. 1
Famæ nimnia cura. 340. 2

Familiaritas nimia. 19 1. 2
Familiaritas etiam principum non appetenda. 45. 2
Familiaritas cum ſæcularibus. 146. 2. & 148. 2
& 152. 2. & 174. I. & 186. 2. & 203. I
S& 224. 2. & 241. 2. & 366. 1

Familiaritas nimia cum ſæcularibus. 217. I. &

371. I. & 373. I

Familiaritas noſtra cum ſæcularibus ſit gravis.

. 1. 2
Familiaritas cum ſæcularibus ſeria. 4 3. 2
Familiaritas cum ſæcularibus ſocietatem redoleat.
Familiaritas cum ſæcularibus ſpiritualis. 223. 2
Familiaritas cum mulieribus. 111I. 2. & 249. I
Famiharitas cum mulieribus ſeria ſit. 45. 2

Familiaritas cum pueris.

91. I. & 23 5. 2

2
& 334. 2. & 372. 1
D Fehces non ſuperbiant. 176. 1
Felicium peccata graviora. 33. 1
Felicitas non admiranda. 241. 2
Felicitas pendet a Deo. 7. 1
Felicitas infelix. 256. 2
Felicitas non infelicitate caret. 252: 1
Felicitas Deo nos ſubjiciat. 19. 1

Felicitas fluxa.

179. 2. & 338. 2
Felicitas toleranda. 797 275. I
Felicitas vana. 246. 2

Felicitas vera. 47. 2. & 67. 1. & 127. 2. & 160.
1I. & 260. 2. & 287. 2. & 349. 1I. & 2
Felicitas vera in Deo. 47. 2

Felicitas Religioſa ex fervore. 261. 2
Felicitas noxia. 10. 1. & 33. 1. & 58. I. G 71. 2
& 72. 2. & 176. I. & 198. I. & 206. 2. & 234
2. & 247. 2. &ũ 279. IJ. & 322. I
Fervor. 20. I. & 34. 2. & 74. 2. & 169. I. & 174.
I. & 177. 2. & 195. 2. & 198. 2. & 224. I
& 237. 2. & 26 1. 2. & 272. I. & 276. 2. &G

354. 1
Fervor audeat. 148. J
Fervor propalam ardeat. Ibid.
Fervor prudens. 195. I
Fervor ſtatim. 188.2. & 202. 2
Fervor inexplebilis. 272. 2
Fervor recuſat exaltari. 34. 2
Fervor neceſſarius. 253. 2
Fervor verus. 202. I. & 349. 1
Fervor verus quàm fſoœcundus. 169. 2
Fervor verus pœnas amat. 147. 2
Fervor extra locum & tempus. 170. 2
Fervor emicat inter contraria. 2. 2
Fervor verus ex oratione & exercitiis ſpirituali-
bus. 96. 1
Fervor prodeſt etiam degeneranti. 105. 1
Fervor exercitus proderit etiam lapſis. 56. 1
Fervor ſit voluntarius. 143. 1
Fervor ultra leges. 279. 1
Fervor juxta ſtatum cujuſque. 161. 1

Fervor, non ſeveritas, regularum obſervantiam
Parit.

Fervor non niſi ſumma meditetur & ſumnmos 1u.
letur. 284. 1
Fervor in villis & recreatione Tuſculanj. 316. 2
Fervor ubique. Regularum obſervantia ubique.
273. 1
Fervor perſecutionum fons. 260. 1
Fervor & Virtus ſolida. 302.2
Fervor, & virtus ſolida in opere. 363. 1

Fervor & oratio extra tempus ſummi ſunt meriti.

310. I
Fervor S. Pauli. 272. 2
Fides. 241. I
Fides ardua. 73. 1
Fides tentationum remedium eſt. 234. 2
Fides mortua. 97.2

Filiorum educatio. 3. I. & 24. I. & 25. 2. & 53. 2
& 124. I. & 160. 2. & 182. I. & 183. 2. G
189. 1. S& 250. 2. & 282. I. & 332. I. & 33 5.
2. & 330. I. & 345. 2. & 350. 1. & 35 I. I
& 367. 2. & 368. 1. & 2.

Fiſcus. 183.2. & 197. 2
Eiſcus feriat ſed cum magna cauſa. 197. 2
Flos Campi. 185. 2

Fortunæ ſuæ quiſque faber.
Vide Faber, & c.
S. Franciſci ſtigmata. 125. I. & 2. & 128. 2. &
I5I I. & 179. I. & 2. & 187. 2. & 322. I

323. I
Furta. 160. 2
Qjtu.
S. Edeon. 282. 1
Gloria æterna. 129. 2
Gloria Dei major, &c. IIV. I. & 279. 2

„

3loria vana. 118. 1. S 148. 2. & 168. 1. & 217
& 219. I. & 221. I. & 230. 2. & 232.I. & 315. 2
& 327. 2. & 340. 2

Gloria

Gloria vana & Ambitio corrumpunt labores. pag.

253. 2
Gloriæ odium. 219. 2. G 230. 2. & 279. 2
Gloriæ vanæ ſitis. 341. 2
Gloria vana culpa non levis. 315. 2
Gloriam vanam declinat humilitas. 369. 1

Gloriam vanam declinat humilitas S. Jeremiæ.

367. 2
Gloria vana, & intentio mala réctè geſta corrum-
punt. 12. 1
Gloria vana- 340. 1
loria vera. 366. 1

200. 2. & 380. 2
Gratiæ vis. 200. 2. & 268. 2
Gratiæ cooperandum. 13. 1. & 72. I. & 162. I.
& 170. I. & 186. 2. & 198. 2. & 268. 2. &
& 270. 2. & 273. 1. & 3779. I. & 283. 1

Gratiæ neceſſitas.

Gratiarum actio. 53. 2
Gratia Dei ſanctificans. 319. 2. & 349. I
Gratitudo. 10. 1

Gula. 5I. 2. & 52. 2. & 68. 2. & 130. I. & 13 5§. I.

& 151. 1. & 152. 2. & 159. 2. & 178. 2
Gula nimis poteſt in Chriſtianis. 1.2
Gulæ amor & mortificationis odium in quibuſdam

ſine lege & ſine abbate ſolitariis. 141. 1
Gulæ potentia. . 1I51. 1
Gulæ jejunium illudat. 203¹˙ 1

H.

Abitus boni.
Habitus mali.

54. I. & 344. 2
24: 2. & 92. I. & 160. I. &

257. I. & 307. 1

Hæretici blandè revocandi. 27. 1
Hel. 37.2
Heva. 18.2. Sr 348. I
Homines non timendi. 25 I. 1. & 26 I. 2. & 283. 1
& 266. 2. & 372. I. & 379. 1
Hominis improbitas. 307. 1
Hominibus placere. 341. 2
Hominibus non placendum. 93. I. & 236. 1
E 259. 2
Homicidæ. 195. 2
Homicidium. 295. 2. & 320. 1

144. I. & 187. 2. & 340. I. G
343. 1. & 346. 1
Honor mutuus inter diſpares vitæ conditiones.
169. 1
24. I. & 94. 2. & 200. 2. &
146. I. & 148. 1. & 266. 2
Humani Reſpectus vincendi ut palam Deo ſervia-
mus. 8. 2
Humani timores. F. 2. & 127. 2. & 146. I. &
2276. 2. & 283. I. & 372. I. & 378. 2
Humilitas. 35. I. & 178. 2. & 179. 1. & 181. 1
& 200. 2. & 217. I. & 327.I. & 336.2. & 340. 1
342. 1
Humilitas à Deo exaltatur. 366. 1
Humilitas difficillima. 75: 2
Humilitas parens caſtitatis, atque ſcientiæ. 36 5. 1
Humilitas ignobilitatem generis non diffitetur.

Honor mutuus.

Humani reſpectus.

Ibid.
Humilitas gloriam vanam declinat. 369. 1
Humilitas in perfectis. 380. 2
Humilitas ſua prodens vitia non excuſans. 367. 2

Humilitas gloriam vanam, & congratulationum

ſitim calcat. 34. 2
Humilitas ſublimis. 176. 2
Humilitas, & cognitio ſui valdè ardua. 365. 2
Humihitas rara. 229. 1
Humilitas vera. 230. 2
Humilitatis fontes. 217. I

6

Humilitatem parit Amor in Deum verus, & Reli-

gionis munia viliora exoptat. 279. 2
Humilitate proficiunt talenta, & zelus animarum.
1. 366. 1
Humilitas Chriſti. 23 I. I
Vide Chriſtus.
Hypocriſis. 12. 1. & 227. 1. & 358. 1
1.
S8. 1Acob. 32. 2. & 38. 2. 8& 117. I. & 151. 1

& 152. 1. & 317. 2. & 335. 2

S. Jeremias.

1IIF.
S. Jeremiæ Humilitas gloriam vanam derwſan 4
367. 2
Jephte & S. Abraham. 355. 1
Sanctus Ignatius. 130. 1
S. Ignatius in carcere. 328. 1
S. Ignatii miracula. 68. 1
Imitandi fundatores. 284. 1

Imitandi pauci. 2. 2. & 170. 1. & 195. 1. & 206. 2
254. 1. & 276. 2

Imitandi pauci, imèò aliquando nulli. 273. 2
Imitandi optimi. 186. 1. & 2. & 284. I
Imitandi optimi palam. 148. 1
Impegno, ut aiunt Itali. 314. 2
Imperfecti omnes ſumus. 329. 2
Impiorum mors.
Vide Mors.
Impiorum Protectores.
Vide Protebtores.
Impiis omnia cooperantur in malum. 72. I. &

172. I1. & 273. I. & 358. 1
Indifferentia ad Rehligios munera.; 3 6.2
Indifferentia & ohedientia ſunt talenta veriora.
Ibid.
46. I. & 142. I. & 174. 2. & 232.2
Ingratitudo. 94. 2. & 252. 2
Ingratitudo ſævior crudelitate. 289. 2
Inimici dilectio. 24. 1. & 72. 2. & 90. I. & 109.
I. & 117. I. S 143. 2. & 286. I. & 336. 2. &
357. 2. & 362. 1
Inimici dilectio ab ambitione impetratur. 90. 1
Inimici dilectio in Eſau propter Patrem, non prop-
ter Deum. 267. 2
Injuriæ ferendæ. 33. 2. & 190. 2. & 336. 2. &

Infirmitas.

7. 2
Injuriæ condonandæ exemplo Dei. . 2
Inſania allegoricè. 246. 2
Inſpirationes. 303. 2
Inſpirationibus Dei parendum. 261. 2

Intentio prava. 52. 2. & 75. I. & 123. 2. & 138.
2. & 178. I. & 253. 2. & 265. 2. & 207. 2

& 338. 1
Intentio ſi foret mala in Eccleſiaſticis non bonis.
25I. 1
Intentio pura. FlI. 2

Intentio recta. 148. 2. & 150. I. & 233. I. &
. 279. 2. & 350. I. & 373. 2
Intentio recta in ſeveritate. 191.2
Intentio recta nihil præter Deum quærat. 117.1
Intentione rectà puniat Eccleſiaſtica juriſclictio.
242.2
Invidia. 24. 2. & 226. 2. & 331. 2. & 376. 2
Invidia inter æquales. II. I. & 71. 2. & 203. 1
& 226. 1. & 377. 1
Invidia inter æquales abit in murmurationen-
211.
Invidia inter Eccleſiaſticos, & Religioſos funditus
exſcindatur.
Invidia inter ſpirituales.

Invidi, & accuſatores falſi Religionis totius hoſtes
repu-

376. 2 R
394. 1

t benls

— —
2. —

hr uin
ile e.
PDicenen
zNi, Kinn
Uunlelini,
vDe, vn
An eumelue
Eluuia un

en en
o
l e nh

,N
N
UI

M. l. 4
1

31. 2

2 K

I Nne

8

& r 1
trd
ullt.

de.
72,2 Egl
2860.1 E,
Nrl
ne impealt
optet Punemn

o Dei.
Po Der

Eccklaſid 1

.2. Me

.

reputentur. Ppag. 376. 1
Joab cur reus. 358. 1
S. Joannes. 226. 2

S. Joannes Baptiſta. 218. 2. & 328.

1
S. Joannis ſeveritas in Impios. 22. 2
8. Job. 326. 2. & 334. 2. & 379. I
S. Job liberalis erga filios. 335. I
8. Jonas. . 29. 2. & 78. I. & 329. 2
Jonas imago cogitationum malarum. 9330. I
Jonathas. 150. 2
S. Joſeph. 308. 1. & 330. & 368. 1
S8. Joſeph Patriarcha- 161. 2
Ira Dei.
Vide Deus.

Ira Dei clemens. 373. 2
Ira Dei, & timor Dei inculcentur à Theologis,
à confeſſariis, à concionatoribus. Ibid.
Iram Dei, & non Dei miſericordiam concio ſeria
paſſim evangelizat. lbid.

Ira, & Luxuria undique erumpunt. 376. 1I
Iræ ſcelus. 358. 1
Irriſores Juſtorum. 33. 2. & 37. 2. & 204. I
& 252. 1
Irriſores juſtorum à vocatione abducentes. 247. 1
Irriſores bonorum operum ſpernendi. 259. 2
8S. Iſaac. 20. 1. & 229. 2. & 282. I. & 319. I
Judas. 135. 1
Judas proditor. 76. 1
Judex. 197. 2
Judex æquus. 197. 1
Judex audiat reos. 312.1
Judex impius. 347. 1
Judex inflexibilis ſit. 24. 1
Judex mutet ſententiam. 313. 1
Judex venalis. 23. 2
Judices. 360. 2
Judices procraſtinantes. 360. 1
Judicantes temerè. 129. I. & 214. I
& 340. I
Judicii dies. 69. I. & 70. I. & 207. I
8. Judith. 54. 2

Jugum Chriſti ſuave. 144. I. & 23 3. 2. Ge
234. I. & 251. 2. & 252. I. & 253. 2. &
25 5. I. & 2506. 2. & 260. 2. G& 26 I. I
Jugum Chriſti cui durum? 25 5. 1. & 287.2
Jugum Chriſti non grave, ſi à vitio imponatur.
I. 1
Juriſdictio Eccleſiaſtica.
Vide Eccleſfiaſtica Juriſädictio.
Juſtitia. F5O. 1. & 344. I. & 358. 2
Juſtitia æqua omnibus. 33. I. & 134. 2. &
163. 1. & 168. I. & 195. 2. & 196. I. & 197. 2
. Se 250. 2. & 3 I4. I. & 347. I. & 348. I
Juſtitia vera. 24. 1
Juſtitia, & ſeveritas minas executioni mandent.

375. 2
Juſtorum Irriſores.

Pe Vide Irriſores.
Juſtorum perſecutio.
Juſtorum Perſecutores.
Vide Perſecutores.
Juſtorum Protectores.
Viie Protectores.
Juſtis omnia cooperantur in bonum. 162. 1
& 169. 1. & 170. I. & 273. 1I. & 316. 2. &
358. 1

in bonum, impiis in malum coope-

358. 1

274. 1

JIuſtis omnia
rantur.

Rerum Notabilium.

/

L.
Abor ſæcularium gravis. 36. 2
L Labor ſæcularium improbus. 1. 1
Labor ſæcularium maximus. 38. 1
Labor ſæcularium vanus. 253. I. & 2
Lætitia ob æterna tantùm. 50. 1
Lætitia Spiritualis. 180. 1. & 190. 1
Lætitia Spiritualis Eccleſiaſticos decet. 147. 1
Lætitia vera unde? 157. 1
Lætitiæ amniſſæ remedium. 47. 1
S. Laurentius. 309. 1
auretana domus Sanctiſſimæ Mariæ Virginis.62. 2
Laus Sancti. 173. I. & 185. 2
Laus Sancti ſed modeſta ſit. 84. 2
Laus pueri Sancti. 189. 1
Laus Sanctorum. 195. 1
Labi quomodo ſoleant optimi. 254. 1
Labi poſſunt optimi. 2699. I. & 282. I
Lapſi arguendi, ſed & animandi. 373. I
Lapfſi à Chriſto curantur tantam. 67. I. & 68. 1

Lapſi blandè erigendi. 26. 2. & 64. 2. & 66.1. & 67.
2.8& 223. 2. & 319. I. & 353. I. & 359. I. &
372. 1
Lapſi erigendi àa Superiore. 67. 2
Lapſi blandè, & ſtatim erigendi. 374. 2
Lapfſi blandè erigendi quamvis contumaces. 277. 1
Lapſi optimi fient. 1I41. 2. & 199. 2. & 200. 2
& 252. 2. & 263. I 8& 264. 1
Lapſi, ut primum frigus remiſerint, blandè exci-

piantur. 374. 1
S. Latro. 273. 2
Lazarus. 360. 1
Lazari ſuſcitatio. 1I11. 1
Lectio Profana. 378. 1
Lectio Sacra. 51. I. & 9 5. I. & 104. 2
Lectio Sacra quàm utilis. 103. 2
Lectulorum nimiæ Deliciæ. 167.2
Leproſi Evangelici. 174. 2
Liberahias. 9 1. I
Liberalitas erga Deum. 3 53. 1
Libertas Eccleſiaſtica. 150. 2
Liberum Arbitrium. 198. 2

Librorum profanorum amor quo modo inſeratur.

377. 2

Linguæ cura. 84. 2. & 152. 2. & 311I. I. & 336. 2

342. 2. & 371. I

Lites. 17. 2
Lites citiſſimè finiantur. 360. 1
Lites & Judices. 360. 2

Non omnia licent omnibus. 71. 1. & 86. 2. &
161. 1. & 2. & 192. I. & 200. 1. & 354. 2. &

355. 1
Locus non nocet. 273. 2. & 316. 2. & 315. 1
Locus non obeſt. 170. 1
Locus prodeſt. 32. 2
Locorum indifferentia. 369. 2. & 370. 2
S. Loth. 270. 1
S. Lucia. 35 5§. 2
Luxuria. I. I. & 17. I. & 33. 2. & 977. 2. &

156. 2. & 178. 2. & 249. I. & 2. & 250. I. Sc
290. I. & 297. 2. & 300. I. & 309. I. & 320. 1
Luxuria crudelis.

295. 2
Luxuria ſæva. 298. 1
Luxuria latè furit. 379. I
Luxuria ſcelerum fons omnium. 298. 1
Luxuria oculis innata vix vincitur. 250. 1
Luxuria omnes aggreditur. 249. 1. & 298. 2
Luxuria omnes ferè pertentat. 379. 1
Luxuria, & Ira undique erumpunt. 376. 1
Luxuriæ foœditas Deo valde exoſa. 172. 2
Luxuriæ

Index

Luxuriæ matrimonio medeantur ex-leges. pag.
. 350. 2
Luxuriam politica intruſit. 58. 2

Luxus.

31. 2. S& 58. 1. & 105. 2. & 139. I. G 2
& 160. 1. & 167. 1. & 248. 1. & 33 5. 1

Luxus nihil prodeſt. 101. 2
M
88. Achabæi. 172. 2
M S. Magdalena. 164. 2

S. Maria Magdalena, & S. David diverſimode

pœnitentes. 8. 2
S. Magdalenæ amor in Deum nihil præter Deum
expetiit. 117. I
In Magnates Severitas. 380. 2
Manna. 33. I
Manſuetudo. 336. 2
Beatiſſima Virgo Maria. 18 5. 1
Beatiſſima Maria Mater Dei. 327. 2

Maria Virgo Beatiſſima. Mortificationem paſſionum
ſuadeat. 1I. I
Beatiſſima Virgo Maria ſitit ſermonem ſpiritualem
noſtrum. 121. 1
B. Virgo Maria zelum promovet animarum. 60. 2

B. Virginis Mariæ conceptio Immaculata. 215. I
Beatiſſimæ Virginis Mariæ Nativitas. 188. 2. &
310. 1

Beatiſſimæ Virginis Mariæ Præſentatio. 135. 2. &
L 138. 2. & 206. 2
Beatiſſimæ Virginis Mariæ Viſitatio. 53. 2
Beatæ Virginis Mariæ Purificatio. 30. I. & 235. 1
& 237. I. & 25 5. 1

Beatiſſimæ Virginis Mariæ Aſſumptio. 169. 2. &
316. 1
B. Virginis humilitas honorata. 170. 1

Beatiſſimæ Mariæ virginis mortificationum fſitis.
183.2
Beatiſſimæ Virginis Mariæ ædes Lauretanæ. 61. 1

B. V. Mariæ Templum allegoricè. 168. 2
B. V. Mariæ Filii. 247. 2
B. V. Mariæ patrocinium. lbid.
Beatiſlimæ Virginis Mariæ teſſera. 310. 2

S. Maria ſub habitu Monachi degens accuſata,
quòd virginem compreſſiſſet, è& Monaſterio tru-
ſa, filium alienum educare cogitur tanquam ſuum.

166. 1
S. Martini fervor. 279. 1
Mathathias. 163. 2
Matrimonia. 249. I. & 2. & 250. I. & 2. & 314.
1. & 349. 2
Miracula veriora. 68. 2

Miſericordia Dei.
Vide Deus.
Miſſa celebranda. 239. I. & 266. 2. & 268. 2. &

280. 2. & 349. 2

Miſſæ neglecta oblatio. 280. 2
Miſſam rarô celebrantes Sacerdotes. 239. 1I
Mors allegoricè. 135. 2

Mors allegoricè optima. 137: I

Mors Impiorum. 258. 2
Mors incerta. 347. 2
Mortis memoria. 12. 1
Mortis incertæ memoria neceſſaria. 347. 2

Mortis memoria temporalium contemptum parit.
W 179. 2
Modeſtia. 174. 1I. & 178. 2. & 185. I. & 224. 2
249. I. & 2. & 250. 1. & 254. I. & 328. 2
Modeftia exterior. 377. I
Modeſtia exterior non ſola Mortificatio corporis.
148. 1

Modeſtia oculorum. 12. 2. & 18. 2

Modeſtia neceſſaria & magis neceſſaria circumſpe-

ctio etiam perfectis. . 91: 1
Modeſtia, & verecundia in verbis. 371. I
Modeſtia ſine Spiritu. 97. 2. & 147.2
Moderata durant. 187. 1

Moniales.
Monialis dum ex peccatrice Deo dicaretur. 66. 1
Moniales & religioſi laici Caſtitate æquant zelum
animarum. 190. 1
Mortificatio. 2. 1. & 74. 1. & 307. 2
Mortificatio ubique.

1 237. 1I
Mortificatio amanda. 233.2
Mortificatio appetenda. 278. 1
Mortificatio dulcis. 252. 2
Mortificatio dulceſcit. 256. 2
Mortificatio quomodo dulceſcat. 354. I
Mortificatio neceſſaria. 75 2
Mortificatio neceſſaria Religioſis. 255. 2
Mortificatio perneceſſaria Concionatori. 379.2

Mortificatio omnimoda Perſeverantiam parit. 137. 1
Mortificationi vacet zelus animarum.

241. 2
Mortificationem odit Scientia ſine Spiritu. 40.
Mortificationis amor. 378. 2
Mortificationum ardor. 251. 1
Mortificationis deſiderium. 125. 2
Mortificationis odium. 140. 2. & 142. I. & 203. I
& 378. 2
Mortificationis fames. 185. 1

Mortificationum ſitis. 2. 1. & 135. 2. & 140. 2
142. 2. & 20I. 2. & 256. I. & 323. 2
Mortificationis fructus. 145. 1
Mortificationis odium, & Gulæ amor in quibuſ-
dam ſine lege & ſine abbate ſolitaris. 141. I
Mortificatio concionatorem facit non ſcientia. 378. 2
Mortificatio corporis. 127. I. & 140. 1I. & 147. 2
& 192. 1. & 322. I. & 363. 1

Mortificatio corporis difficillima I51. I
Mortificatio corporis laudatiſſima. 363. 2
Mortificatio corporis neceſſaria omnibus. 379. 1

Mortificatio corporis eſt tentationum remedium.

188. 2
Mortificatio corporis non ſola virtus interna.
254. 2
Mortificatio corporis, & Timor Dei- 363. 1

Mortificatio corporis concionatoribus, Superiori-
bus, Eccleſiaſticis omnibus necefſaria. 308. I
Mortificatione corporis eget ſcientia. 188. 2
Mortificatio Paſſionum. 268. 2. & 332. 1
8& 362.2
Mortificatio Paſſionum ſtatim. .
Mortificatio vera paſſionum, ſi naturæ tuæ repu-

gnas. Ibid.
Mortificatio paſſionum generoſa. 216. 1
Mortificatio paſſionum dulcis. 261,2
Mortificatio paſſion m omnium. 309. 1

Mortificatio paſſionum non earum ſaturitas. 118. 1
Mortificatio paſſionum ut hominibus placeamnus.
268. 1
Mortificatio paſſionum ex exercitiis Firirualtui
31 . 2
Mortificatio Paſſionum S. Euchariſtiam præcedat.
271. 1. & 2
181. 1. &
. 311. 1
Mortificatio paſſionum ommimoda non alicueli
M 215.
Maria Virgo
1. 1

Mortificatio paſſionum omni- moda.

Mortificationem paſſionum ſuadeat
beatiſſima. .
Mortificatio, & zelus, & devotio talenta verige
378.2
S. Moiſes. 27. 2. & 75. I. & 122. 1. & 182. I. &

291. 1. & 316. I. & 224. I. 3 i,

2. 1. & 80. 2. & 349. 2

169 2

vnuu

4 mwtnme⸗ Null

– dant

eotkovohan

4konora

tuuumme
iru liua Cotib

uu ue nertu i
Kain clin

ſchrck 3
nkclanes,

tdnainhleznl
en 1

S

leieimn lci
nknhu chri
Wri itulbe

eri
4 etecli

Rerum Notabilium.

4 en Molis Virga. pag. 220. 1
N aoſe mmerit ſubdatur. 250. 2
2 Mundus ſpernendus. 209. 2
ale Mundi contemptus. 174. I
Mundi damna. 175. 2
NAunchi Mala. & 23. 2. & 91. 1. & 3341
/. ra. 17. 2. G .2. I.: 3 .
Muncr 7 3 & 197. TI
Ob Munera dignitas in indigno. 134: 1

Mulſica nimis feſtiva, caſtitati ut plurimum noxia.
nuratio, ex occaſione Sermonis Sancti à pari.
Aurmurationem excitant eleemoſyna & Templo-

rum ornatus. 260. 1
1 Murmurationes nulli parcunt. 200. 2
dudn. N.
uuan. fAaman, & Samaritana. *ðð
ſr DPün Nabuchodonoſor. 30. I. & 159. 2
Nuauaathan. 374: 2
Nayium temô. 362. 2
J. Nicodemus. 6. 2. & 319. 1
„Eenh . Nicolaus. 354. 2
4 Nobiles & reges honorandi. 74. 1
Nobilitas vera. D 344 . 1
1.&e Nobilitas vera ſummè prodeſt. 344.2
&e Nobihtas deſtituta dotibus & virtutibus non ſuffi-
cit. . 133. 1
Bule mn Nobilitas ſine meritis jacet. 344. 1
te ſolum Nobilitas non jactanda. 142. 1. & 336. 2
cit Nontem S 36 5. 1
1. & Mald Nobilitas non jactanda à Religioſo viro. 229. 2
1. & ld Nobilitatem aflectantes, & generis vilitatem te-
Hmma gentes. 365. 1
Nme. Nobilitas & bona occultanda- 229. 2
cinomi 8. Noé. 13‧1
entatinnun 0
ſ n Bedientia. 112. 1. & 250. 2. & 305. 2
nora Obedientia impleatur. . 369. 1
— Obedientia implenda, nec tergiverſandum.
D Obedientia præſertur ſacrificio. 304. 1
Obedientia in ſenibus. 369. 2
e Obedientia in ſenibus clarior. I[Did.
Obedientia in ſpiritualibus. 112. 1. & 235. 2
& 243. 1I
n, Obedientia etiam perfectis & ſpiritualibus neceſſa-
ria. 235. 2
Neh. Obedientia cuilibet. 79. 1
les. Obechientia in rebus ſpiritualibus. 209. 2
nuum. Obedientia in omnibus rebus. 186. 1
Neinun Obedientia diſcreta ſit. 371. 2

. honiiduf⸗ Obedientia indifferens. 198. 2. * 218. 1. & 369. 2

“ e & 370. 2
detet Obedientia vera. 369. 1
. 3 Obecdientia neglecta. 274. 1
Drckann, Obedientia ſpreta. 123. 2
4 , Obedlemia ſervanda, quia Deus loquitur in præ-
: Mot⸗ latis. 66.2
. . . 3 .
. a Obedientia, & indifferentia ſunt Talenta veriora.
imt . 370. 2
1 Obecdientiæ ſeſe permittere. 143. I. & 262. 2
n ſucer iemiæ ſe committere etiam majora viribus
inandanti. 5 & 2
devoto etlarl. 5. 1. & 334. 1
65 Obffinatio. 9I. 2. & 160. 1. & 257. 1I. & 307. 1
& 1ub, Ethicæ Comment. Tom. IV.
g, 29 4
S. 34

Occaſio mala. 13. I. & 178. 2. & 216. 2. & 249

Officium divinum. 5§3. 2. & 167. 2. & 185. 1

Oculi veriores. 241. 2
Opera.
Vide Vox operum.
Operarii unionem ſervent. 376. 2

Oppreſſores Pauperum.
Vide Pauperes.
Opprobrium pro Chriſto.

190. 1. & 203. 2
Oratio. 10. 1. & 98. I. & 217. 1
Oratio jugis. 316. 1
Oratio tentationis remedium eſt. 2 16. 2
Oratio neglecta. 32. 2. & 35. 2. & 220. 2,
& 349. 2

Orationis fons. 30. I. & 127. I
Orationi, & contemplationi caſtitas perneceſſaria.

379. 2
Ordines Sacrci. 3. 1
Ordines Sacri non deſtinandi puerulis. 367: 1I

Ordines Sacri ob Deum non ob Eccleſiaſticos re-

Gitus. 117. 2
Ornatus vanus. 262. I
Oſtium. 187. 1
Otium. 253. 1
P.
)Alinodia. 334. 1
Palinodia beata. 356. 1
Panis fit Gladius. 158. 1
S. Pantaleo. 173. 1
Paralyticus Evangelii. 175. 1
Parentes coli debent. 112. I. & 250. 2
Parentum oblivio. 44. I. & 140. I. & 164. 1
326. 2. & 33 I. 2. & 338. 2
Parentum oblivio in concionatore. 378. 2
Parentum oblivio zelo animarum neceflaris.
11. 1

Parentum odium.
Parentum odium ſanctum.
Parva. 177. 2. & 354. 2
Parva in malo. 26. 2. & 58. 2. & 92. 1I
& 150. 2. & 202. 2: & 254. I. & 377. I. & 2

& 282. 2
Paſſio Chriſti.
Vide Cbriſtus.
Paſſionum mortificatio.
Vide Mortiftcatio.
Patres familias. 124. 1. & 350. 1. & 333.2
Pater familias pius. 3. 1
Pater familias ſeveritate in contumaces utatur⸗
282. I
182. 2
159. 2. & 166. 2. & 218. 1. & 227. 2
25 I. I. & 328. I. & 330. 1
Pati pro Chriſto. 2. 1. & 125. I. &
185. I. & 190. 1. & 252. 2. & 256. I. & 2
& 278. I. & 307. 2

137.: 2. & 303. 1
128. 2. & 282. 1I

Pater ſamilias ſit vigil.
Patientia.

Pati pro Chriſto ariditates. 233. 2
Pati pro Chriſto ſaltem dum patimur. 203. 1
Pati pro Chriſto rarum. 36. 2

Pati pro Chriſto ſuperiores contra ſe ſolicitando.

. 143. 1
Patria non obſtet promeritis. 131. 2
Patriæ oblivio. 13. 2
Patriæ odium ſanéctum. 13 1. 2

S. Paulus. 192. 1. & 2. & 202. 1. & 234. 1. &

205. 2
S. Pauli converſio. 198. 4,
8. Pauli fervor. 272. 2
6° S. Pauli-

Index

§. Paulinus. pag. 275. 2
Pauperes mendici. 227. I. & 232. 2
Pauperes ſint patientes non improbi. 227. 2
Pauperum oppreſſores frænentur. 110. I
Pauperum oppreſſores a protectoribus juſtorum

frænentur. 16. 1
Paupertas. 10. I. & 11. I. & 152. I1. & 275. 2
& 354. 1
Paupertas adamanda. 327. 1
Paupertas ardua. 97.2. & I151. 1
Paupertas ſancta. 145. 2
Paupertas læſa. 202. 2. & 218. 2. & 248. 1
Paupertas verior. 340. 1
Paupertas violata. 283. 1I

Paupertas valdè ardua. Ideo Religionis perfectio.

151. 1
Peccata latere non pofſunt. 192. 1. & 320. 1
Peccata ex malitia. 91.2

Peccata dominantium, atque felicium graviora.
33: 1
Peccata felicium, & magnatum graviora. Ibid.
Peccçata Religioſi ſive Eccleſiaſtici graviora.
3 5. .1I
Peccata, & ſcandala Religioſorum & Eccleſiaſti-
corum graviora ſunt. 254. 2
Peccati damna. 50. 2. & 77. 2. 78. 2
& 104. 2. & 157. I. & 290. 1. & 295. 2. &

319.2
Peccato hæres, niſi oderis. 216. 1
Perſecutio argumentum perfectionis. 236. 1
Perſecutio argumentum virtutis. 260. 1I. &
2 52. 1
Perſecutio pura ſit. 230. 2

Perſecutio ſignum probitatis. 255. 1. & 259. 2
Perſecutio non nocet. 261. I1. & 327. 2
Perſecutio utilis. 30. 1. & 66. 1. & 190. 2. S

26 1. 2
Perſecutio utilis Eccleſiæ & Religionibus ſacris.
308. 1
Perſecutio amanda. 230. 2
Perſecutio ferenda. 204. 1. & 357. 2
Perſecutio timenda. 260. 2

Perſecutio utiliſſima Societatis JESU ſapientiæ.

30. 2
Perſecutio permittitur, etiamſi Deus nobiſcum ſit.
38380. 2
Perſecutiones juſtorum. 12. I. & 33·2. & 123. 1
& 274. I
Perſecutio vera. 354. 2
Perſecutionum remedium. 43. 1

Perſecutores Juſtorum. 12. 1. Gc 33. 2
Perſecutores Eccleſiaſticorum, & Religioſorum.
218. 1
Perſecutores Religioſorum niſi frænentur, Eccleſia-

ſticos non honorabunt. 200. 2
Perſeverantia. 20. 1. & 166. 2. & 180. 2. &
W 237. 2. & 276. 2. & 281. I
Perſeverantia valdè ardua & rara. 282. 1
Perſeverantia valdè rara. 3 5. 2
Perſeverantia unde. 96. 1
Perſeverantia in bono. 12 I. 2
Perſeverantiæ fons. 187. 1

Perſeverantiam parit omnimoda Mortificatio.
137. I
Perſonarum acceptio.
Vide Acceptio perſonarum.
Perſonarum acceptio non eſt, ſed honor mutuus
& debitus, Eccleſiaſticos honorare, reges colere.
5 . 1
8S. Petrus. 36. 1. & 9I. 2. & 196. 1
264. I. & 276. 2. & 279. 2. & 2 I. I. & 303.

1. & 320. 4
S. Petri negatio. 380. 2
S. Petri negatio zelo animarum abſtergetur.

58.2
Phœnix. 28. 1
Picturæ obſcœnæ. 329. 1
Poena par culpæ. 79. 1
Poœnitentia. 46. 1. & 68. 1

Ponitentia vera. 8. 2. & 58. 2. & 164. 2
& 192. I. & 200. 1. & 205. 2. & 215. 2

& 227. 2. & 234. 2. & 240. 2. & 332. 1. &£

Pœnitentia vera Cibus eſt Angelorum. 68.
Poenitentia vera furta & rapinas abdicat. 160. 2

Pœnitentia noſtra quam inſulſa. 167. 1
Poœnitentia de præteritis. 104.2
Poœnitentia neglecta. 334.1
Poœnitentia ſuavis. 353. 2
Poœnitentia Deo gratiſſima. 263. 1

Pœnitentia eò ſæpe verior & ardentior quò lap-
ſus multiplicior. 264. 1
Pœnitentia vera & Converſio vera alios non at-
tendit. 200.1
Pornitentia, & Converſio rarò ſuccedit. 24. 2
Poœnitentia ex ſola attritione indiga Sacramenti.

215. 2
Poœnitentia ficta. 16, 2
Pœnitentiæ externæ. 75. 2
Pœnitentiæ infligendæ. 358. 2. & 373.2
Poœnitentiæ inflictæ non declinandæ. 182.2
Pœnitentiæ inflictæ ſufferend?. 159. 2. & 235.
2. & 330. 1

Politica. 42. 2. & 149. 1I. & 334. 2. & 3 53. 1
& 361. I. & 370. 2
Politica & impia & ſtulta. 283. 1
Politica Eccleſiaſticos coli non vult. 12.1
Politica luxuriam intruſitc. 58.2
Politica ſanior. 321. I
Politica palliata. 12.1
Politica vera. 334. 2. & 42. 2
Politica ſancta nihil præter Deum quærere.
262. 2
Non Politica, ſed ſimplicitas perſecutionum re-
medium eſt, & lorica Eccleſiaſticæ Juriſdictio-

nis. 38.2
Politicam oderint Religioſi, & Eccleſiaſtici ir
26. 2
Pohitici impii reges prodent. 201. 1
Politici impii reges prodent. 201. 1
Politici, & conſiliarii impii. 377. 2
Pompæ. 2498. 1
Prædeſtinatio. 198. 1

Primogenituræ expers violentia, non Charitate,
uxore caret. 350. 1
Principis obſtandum. 20. 1. & 24. 2. & 54.2.
& 163. 1. & 182. 1. & 216. 2. & 254.2. & 377.
I. & 2. & 378. 1
230.1
86. 2. & 257. 1. & 258. 2. 5
360. 1.

Procraſtinatio exitioſa. 3

S. Probæ laus.
Procraſtinatio.

Procraſtinatio in bono, mala. 196:2
Procraſtinatio Sacra. 3674
Procraſtinatio Sancta. 96. 1. & H
Procraſtinatio prudens. 137. 2. & 257.2

. . . . „ a.
Procraſtinatio nocet judicibus, & fovet accu

tores invidos. 2
Promiſla Dei. 238. I. .
Promiſſa mundi. Ibid. & 242.

Prophetæ ſanctificato concionatoris munus formi.
dandum.

ta Ie
1 &
1
1

Pnelines!
Pueetines
Pvtcines
Ouetlges ho
Dwetloesinl
Mlelnes in
cenm.
fwelne
.
Pdellts und
Porchtz In

ſelires Il

Pelores Fan
Penin poliit
Fukni egent

ni hegue
ſunſei⸗
ln ad d
lt.
Mn Iunuls
Elünun ren

Hgmmim Dei
Muine.

Nr n

Mtone Print
golt
Reciini
Nkkn duilig
deni vera.
uumd Tuſca
S Tuſcil
iid vel

Il Elettione ſe
Entut Vera.
ntd, &
S
Tem.
unntatg
gle
n on l
SAinm ohlr

e l
6 eum obte
nun bi

Kalei
ſo ven

tand ſrockt
e n d

l
Leclinand:
ende. I
Nl.d,
n
ta.
non vul

N

retet Dan

hlcins
Leceliin
gol Elu⸗
vodent.

vodent.
impn.

„ 3
Ficlenta,

d

. 1
66263

do, l

la.
elg
e vlchn⸗

6 cwumm
7

Religio ametur, etiam cum deprimit.

dandum. pag. 369. 1
Propoſita retinenda. 20. I. & 34. 2. S
96. I. & 127. 2. & 138. 2. & 146. I. & 147.
2. & 150. I. & 186. 2. & 195. 2. & 201.
2. & 202. I. & 224. I. & 226. 1. & 237. 2
& 240. I. & 244. 2. & 254. 1

Protectiones noxiæ.

II. 2
Protectiones malæ. 262. I
Protectiones non quærendæ. 262. 2
Protectores non quærat zelus animarum. 380. 1I

Protectores impiorum. 156. 2. & 359. 1
Protectores Impiorum eis nocent dum eis prodeſſe
videntur. 166.2
Protectores Impiorum eos vel demerſos commen-
dant. 28. I
Protectores iniquos Adulatio promeretur. 341. 1
Protectores Juſtorum.

V 361. 1
Protectores Juſtorum non clam eos foveant.
5. 2
Protectores Pauperum. 17. 1
Prudentia politica. 149. 2
Prudentid egent ſeveritas, & Excommunicatio.
2906. 1
Pſalmodia frequentetur ab Eceleſiaſticis & Reli-
gioſis. 53. 2
88. tres pueri. 3. I
Pueri ſunt ad dignitates informandi ab ineunte
ætate. 368: 1

Pugna Spiritualis, & mortfficatio paſſionum,
tentationum remedium, & ſemen victoriarum.
309. 2
66.2
199. 2. & 200. 2

Purgatorium Dei viſione fraudans animas.
Puſillamimes.

R.

Ationes Privatæz. 17. 2. & 106. 1. & 149. 2
R 361. 1. & 373. 2
Rationes privatæ exulent ab Eccleſiaſticis & Reli-
gioſis. 25 I. 2
Recidivi. 91. 2
Recreatio qualis eſſe debet. 180. 1
Recreatio vera- 187. 1
Recreatio Tuſculana. 317. I
Recreatio Tuſculana ſtudioſis licita. 129. 1
Recreatio vel Tuſculana prodeſt vero fervori.
. 170. 2
In tecreatione ſermo Spiritualis. 366. 2

Reformatio vera. 158. 2
Reformatio, & correctio ordinem fſervent. 373. I
Reformationes, & viſitationes conſtantià promo-
ventur.

375 1
Reformatores. 37.‧ 2
Regulæ. 180. 1

Regulæ non multiplicandæ, ſed tuendæ.

375. 1

Regularum obſervantia. 127. 2. & 157.1. & 172:2

& 180. I. & 217:2. & 23 5. 2

Regularum obſervantia virtus ſolida. 97. 2

Regularum ubique obſervantia. Fervor ubique.

273. 2
Regularum obſervantia, & multiplicitas. 375.: 1
Regularum obſervantiæ Superior invigilet. 26. 1

egularum obſervantiam Superior tueatur non ſua
dGictata. 122. 2

Regularum obſervantiam fervor, non ſeveritas pa-
rIit. 354. 1
II. I
& 217. 2

Religio ob aliquos degeneres non vituperenda.

SðM 177: 1
Eihicæ. Comment. Tom. IV.

I1. 2. & 106. 2. &

Rerum Notabilium.

Religio ob unum infamatur. 376. 1I
Religio ob unius lapſum non infamis. 252. 2
Religio ob unum periclitatur. 94. 2. &
Religio minus auſtera tardius tepeſcet, ſi ſit Cau-
ta. 187. 1

Religio honoranda „ quæ ob zelum arimarum
& vitam Miſtam nævos interdum contrahit.
. 177. 1
Religio Sacra amanda à religioſis ferventibus cum

i nwiſa eſt; & cum nos deprimit. 75. I
Religio Miſta malis utilior. 170. 1. & 177. f
Religiones vitæ auſterioris valde honorandæ.
SM 7 ⁵ 2
Religiones Sacræ numerum non curent ſubjecto-
rum. 130. 2
Rehgionis affectio. 2. 1

Religionis felicitas. 234. I. & 182. 2. & 25 I. 2
S 252. & 26 1I. I. & 287. 1
Religionis totius hoſtes reputentur invidi, & ac-
cuſatores falſi. 376. 1
Religionis munera, & dignitates non appetenda.
368. 2
Religionis munia ſplendida ex ſola obedientia exer-
ceamus. 181. 1
Religionis munia viliora. 32. 2. & 35: I. & 2
& 71. 2. & 75. 2. & 96. I. & 123. 2. & 170
2. & 178. 2. & 179. I. & 186. I. & 190. I. &
192. 2. & 217. I. 219: 2. & 228. I. & 235. 1
& 25 I. I. & 262. I. & 327. 1
Religionis munia viliora appetenda. 138. 2.
219. I. & 22 I. 2. & 342. 2
Religionis munia viliora non vitanda. 167.2.
& 369. 2
Religionis munia viliora exoptat amor in Deum
verus & humilitatem parit. 280. 1
Religionis munia vihora ob cognitionem ſui ex-

petens;, ſplendidiora declinat. 367. 2
Religionis munia viliora etiam poſt præſtantiſſima.
217. 2
Religionis munia viliora & duriora appetantur.
203. 1
Religionis munia viliora; tutiora quoque ſunt.
71. 2

Religionis perfectio. 10. I. & 26. 1. & 32. 2. &
76. 1. & 80. 2. & 97. 2. & 135. 2. & 145. 2
& 233. 2. & 252. 2. & 255. I. & 259. 2
& 309. 2
Religionis perfedkio ob duritiem. 74. 1
Religionis perfectio ob Religionis munia viliora.
.2
Religioſus amet Religionem ſuam; etiam cunn de
primitur. 251. 1
Rehgioſus in Aula. II. 2. & 90. I. & 146. 2
& 162. I. & 219. 1. & 229. 2. & 237. I.
Religioſus aulas non frequentet.

370. 1
Religioſus verus humillimus in aula. 219. 2
Religioſi, & Eceleſiaſtici aulas ſpernant. 270. I.
Religioſi, & Eccleſiaſtici in aula. 377. 1

Religioſi aulas hcitè & magnâ publicæ rei utilitate
aliquando frequentant. 162. 2

Religioſus aut Eccleſiaſticus in aulà caveat, ne adu-

latione aut Theologiâ fals Eccleſiaſticam Juriſ-
dictionem politicæ ſubdat. 230. 1
Rehgioſus emendicans conſolationes. 185. 2
Religioſus emendicans conſolationes humanas.
219. 1
Religioſus hoftis ſuæ religiomns. 351. 1
Religioſus olim nobilis mhil de ſe dicat, nec ſe
ſciat fuiſſe illuſtrem.

t f U 230. 1. & 2
Religioſus non nobilis vitet ſuperbiam. 232. 2
O0 2 Reh-

Religioſus olim nobilis tegat genus ſuum.

Index

pag.

229. 1

Religioſi ſive Eccleſiaſtici peccata graviora. 355. I
Religioſi alendi.
Religioſi ſint in Cella. .
Religioſi plus in ſe faciant amorem in Deum,

91. 1
152. 2

16 5. 2

quàm mortificationem.

Religioſi & Eccleſiaſtici Bella mortificatione cor-

poris ſedare debent. 140. 1
Religioſi bello non interſint quantumvis juſto.
153. 2
Religioſi delicati. 140. 2
Religioſi & Eccleſiaſtici coli debent non carpi.

211. 2
Religioſi Colendi, quamvis peccent. 214. 1
Religioſi non ſe negotiis implicent. 162. I
Rehgioſi non ſe demittant ad ſæculares. 372. 2

Religioſi etiam monendi ſunt de caſtitate curan-
dà. 379. 1
Religioſi non tractent negotia exterorum. 44. 1
Religioſi auſteri & perfectiores non ſpernant cæ-

teros. 144. 1
Religioſi auſteri ſine auro, ſed addicti parentibus.
129. 1
Religioſi auſteri ſint Sancti. 215. I

Religioſi auſteri, niſi Sancti ſint, faciliùs tepeſ-
cunt. 187. 1
Religioſi auſteri ſciant veram pœnitentiam eſſe ze-
lum animarum.
Religioſi auſterioris ſanctitatis non judicantes te-

58. 2

Religioſi ſeu Eccleſiaſtici olim viles exultent in
ſui generis humilitate. 36 5. 1
Rehgioſi aliqui, ſi ſint tepidi, &c. 174. 1. &
253. 2. & 278. 2

Religioſi tepidi. 92. I. & 123. 1. & 135. 2

& 182. 2. & 219. I. & 227. I. 253. I. G 2

254. 1. & 2. & 265. 2. & 283. I. & 309. 1

& 2
Religioſi tepidi infelices ſunt. 123.2
Religioſi veri. 284. 1
Religioſorum infamatores. 123. 1

Religioſorum non multiplicandus numerus in ſacris
ordinibus. 300. 1
Religioſorum injurias & perſecutiones Eccle-

ſiaſtici acrius quaàm proprias ulciſcantur.
106. 2
Religioſorum peccata. 94. 2
Vide. Peccata.
Religioſorum peccata graviora. 183. 1

Religioſorum perſecutores eos reddent validiores.

12. 1
Religioſorum perſecutores niſi frœznentur, Eccle-

ſiaſticos non honorabunt. 200. 2
Religioſorum & Eccleſiaſticorum peccata graviora.
92. 1
In Religioſis Serietas effulguret. 148. 2

Religioſæ vitæ Crux. 25). 1
Renovatio. 48. 2. & 237. 2. & 245. I. & 247.2
354. I. & 378. 2

Renovatio facilis.

e
kvn
rpomm
A i
Eeſeel Ce⸗
Geno⸗
riilt
U mnrt le
ue Uufre
oethe Reg
rgt⸗
1,81.
161. &

11 412.

Ertt, m9
Plegt le
Irgt 4 ntt
Ion un moun

iuen & coll

,&e Ayerian

ent aulici

mere. 169. 1 353.2
Religioſi vitæ auſterioris non ſpernant alios. 76. 1 Renovatio vera. 241. 1
Religioſi obſervantiæ & Spiritus auſterioris non Renovatio vera voluntaria. 333.1
ſpernant cæteros. 164. 2 Renovatio & converſio ſint voluntariæ. 332. 1
Religioſi ſanctioris vitæ non ſpernant cæteros. Renovatio vitæ per exercitia Spiritualia. 325.2
340. 1 Renovatio totalis. 180. 2. & 181. 1
Religioſi perfectiores non ſpernant cæteros. Renovatio ſpiritus. 247. 2
129. 1 Renovatio & converſio. 263. 1
Rehgioſi propalam protegendi. 5. 2 Religiones Sacræ. 201. 1
Religioſi protegendi a Sancta Sede. 1I18. 1 Religiones non muhtiplicandæ. 8.2
Religioſi clam puniendi. 296. I Religiones Probandæ à S. Sede. 16.1
Religioſi & Eccleſiaſtici clam puniendi. 214. 1 Rex audiat. 360. 2
Religioſi, & Eccleſiaftici intentione omninò recta Rex audiat etiam minimos. 347. 1
Eccleſiæ & Deo conſecrentur. 25. 1, Rex audiat etiam viles. I5. 2. & 17. 1
Rehgioſi ſperni non debent. 274. 2 Rex audiat evehatque viliores. 10. 1
Religioſi ſeverioris regulæ valdè laudandi. 363. 2 Rex audiat pauperes. 238. 2
Religioſi ſeveri in villis, & recreationis tempore. Rex coli debet. 372. I
186. 2 Rex coli debet quamvis noſtræ vitæ inſidietur.
Religioſus verus. 181. 1 Quam debent Eccleſiaſtici honorari noſtræ ani-
Rehigioſi veri nihil appetant præter Deum. 138. 2 mæ tutores. 362. 1
Religioſi reditus habeant. 91. 1 Rex deligat miniſtros innocentes. 290. 1
Religiofi caveant videre pompas felicium; nam Rex deligat Miniſtros. 197. 1 lee .,
temporalium contemptus eos deſeret. 250. 1 Rex non unum diligat tantùm. 14. 1 ul erhitenc
Religioſi urbibus ſalutares. 98. 2. & 162. 2. & Rex Miniſtros ſuos protegat, ut venerationi ſint.
252. 1 371:2
Religioſi urbibus ſalutares ob ſcientiam & Theolo- Rex non ſuas, ſed Dei injurias ulciſcatur. I10. 1
giam Fidei necefſarias. 100. 1 Rex quos evehat. 74. 2. &ẽ 132. 2. & 333. 2
Religioſi, & Eccleſiaſtici honorandi. 370. 1 334.2. & 344. 2. & 368. 1. & 368.2
Religioſi laici & Moniales Caſtitate æquant zelum Rex evehat dignos. 355.2
animarum. 190. 1 Rex evehat etiam hoſtes ſi digni ſint. 289. 2
Religioſi & Eccleſiaſtici præ cæteris inimicos di- Rex evehat etiam ignobiles. 133: 1
ligant. 357. 2 Rex evehat etiam exteros. 249. 2
Religioſi & Eccleſiaſtici humili loco nati ſi delicati Rex evehat vilis licet generis heroas generoſos.
eeyaderent, &c. 141. 1 344. 1
. Religioſus olim vilis. 123. I. & 653. 2 Rex evehat omnes nationes. 13.2
Religioſi olim viles, ſi Spiritum amiſerint, erunt Rex palam faveat, & ſuos evehat. 5. 2
ſuperbiſſimi. . 136. 2 Rex nnon ſemper fidat aulicis. 377: 2
Religioſi olim viles, ſi recuſent pro Chriſto labo- Rex majorem Dei gloriam provehat rationum pri-
rein. .. 36. I vatarum immemor. 115:˖2
Religioſi & Eccleſiaſtici olim viles dignitates ex. Rex omnes ſimuliter muneretur. 132. 1
petunt ſummas. 167. 2 Rex quærat quos evehat, nam obvii rarò ſunt

meliores.

„*

hetkeni
Dprus Ni
rn.

0s relken

i kenm
drum eng
ret.

„2. A
Rere

voluntt?
Spirnnd
WI

ece⸗

Doltre nit
ici hooorri

Xentes⸗

ntum.
et, enen

niss uue
din

Via Salutis arcta.

Rerum Notabilium.

meliores. pag. 227. 1
Rex tueatur promotos & pro meritis. 133. 2
Rex promotos, ſi degenerent, abjiciat. 333. 2

Rex non faſtidiat promotos. 314. 2. & 346. I
Rex revocet decreta ſua & acta reſcindat. 356. 1
Rex & Superior reſcindant ſua decreta. 314. 2
Rex mitis ſit. 286. 1
Rex nominet Præſules, obſcuri licet generis, ſi
virtute illuſtrentur. 249. 2
Rex oret ſed Regat. 159. 1
Rex regat. 3. 1. & 102. I. & 130. 2
& 133. I. & 134 1I. & 139. I1I. & 159. I. &

2. & I6I. I. & 226. 2. & 273. 2. & 290. 1I
& 2. & 291. 2. & 293. I. &ũ 317. 2. & 345. I
D & 347. 1. & 375. 1
Rex regat, non delicietur. 124. 2
Rex regat & judicet. 76. 2
Rex regat & puniat. 93. 2
Rex non uni incumbat aulico. 130. 2
Rex timeri & coli debet. 291. 1
Regum exempla. 132. 2. & 182. 2
Regum, & Superiorum ſcandala. 377. I
Reges prodent aulici & politici Impii. 201. 1I
Roboamus cur perierit. 114. 2
Rumores. 152. 2
§.
Acerdotes rarò Miſſam celebrantes. 239. 1

Sacerdotes veri non ob Eccleſiaſticos reditus
initiantur. 25 I. 2
Sacerdotes & Religioſi aulas devitent. 45 2

& 226. I. & 256. I. & 347. 2. & 373. 2

Salomon. 322. I. & 345. 2
Salomon cur malus. 577. I
Samaritana. 285. 1. & 295. I. & 359. 1
Samſon. 20. I. & 249. 1

Sanitas negligenda. 140. 1
Sanitatis nimia cura, ſi uſus religionis & regula-
rum obſervantiam minuat, ut vivamus, profli-

gat fervorem. 33 1. 2
Sapientia vera. 321. 1
Saul. 12. I. & 78. 2. & 79. I. & 334. 1
& 368. 1
Saül nimid clementid damnatur. 274. 2
Saul modò ſpretus, modò gratus Iſraëéli. 260. 1
Saul ob ſcandaloſos non ſublatos perditur. 358. 2
Scandala non diſſimulanda. 54. 2
Scandala non permittenda. 43. I. & 213. I
& 298. 1
Scandala non permittenda, quæ tolli facilè poſ-
ſint. 290. 2
Scandala etiam vi exterminanda. 164. 1
Scandala tollantur. 12. 2. & 182. I
Scandalizari faciles. 214. 1

Scandalizari faciles „ & compati neſcientes imper-

fectiores. 91. I
Scandaloſi. 253. 1
Scandaloſi ejiciendi. 333. 2
Scandaloſi extrudantur. 376. 1
Scandaloſi frænandi. 158. 1
Scandaloſi ſummè noxii. 254. 1
Scientia cum Spiritu. 147. 1. & 235. 2
cientia eget diſcretione. 2
Sclentia eget mortificatione corporis. 188. 2
. Scientia eget oratione. 11. 2
Scientia eget Spiritu. 123. 2
cientia floret in ſpinis. 30. 2
Scientia necefſaria. 3. 1. & 5I. 1. & 95. I

& 928. 2. & 103. I. & 346. 2
Ethicæ Comment. Tom. IV.

150. 2. & 198. I. & 206.2

Scientia neceſſaria regnaturis & gubernantibue-

. 343. 2
Scientia ſine Spiritu. 121. 2. & 123. I
& 248. 1
Scientia ſine Spiritu mortificationem odit. 130. I
Scientia non inflet. 147. 1
Scientia non ſit nimis laxa falſas ſententias expo-
nendo. 373.‧ 2
Non Scientia concionatorem, ſed mortificatio fa-
ccit. 378. 2
Scientia de Deo. 30. 1
Scripturæ & verbum Dei. 211. 1

S. Scripturæ litera. 192. 2

S. Scripturis abutens concionator dum detrahit de
aliis ordinibus Sacris. 211. 2

Scrupuloſi. 44. I. & 167. 2. & 326. I
Scrupuloſi hebetes ad vera Crimina. 330. 2
Senectus vera. 369. 2
Senectus vera eſt obedientia. lbid.
Senex Exemplo ſit. 284. I
Senex ferveat. 237. 2. & 281. I
& 369. 2
Senex laudator ſui. 342. 2
Senex tepidus. 189. 2
Senes honorandi. 236. 1I
Senes non ſpernant adoleſcentes. 369. 2
Senes ſi non ferveant. 254. 1

Seniorum exempla. 124. I. & 285. I
Serietas. 42. I. & 161. 2. & 213. I. & 2. &
236. I. & 254. I. & 347. 2
Serietas in Religioſis effulguret. 148. 2
Serietatem redoleat familiaritas cum ſæcularibus.
213. 1
Sermo gravis. 14
Sermo Spiritualis 42. I. & 181. 2. &
209. 2. & 21I. I. & 223. 2. & 225. I. & 336.

2. & 371. 1
Sermo Spiritualis in recreatione. 366. 2
Sermo Vanus. 209. 2. & 224: 2. & 311. I
& 366. 2
Servi. 3. I. & 182. 2
Servi humaniter tractandi. 158. 2
Servi impii. 290. 1
Servi improbi dimittendi. 333. 2

Servi Improbi & amici Improbi dimittendi, olim

licet utiles. Ibid.
Servi modeſti eſſe cogantur. 23477. 2
Servi alendi & aulicis conſulendum in Senio-

334: 2
Servorum delectus non ob ſpeciem, ſed ob probi-

tatem. 24 . 2
Servis & Aulicis conſulendum, ut fidi ſint. 132. 1I
&& 133. 2
Servire Deo. 234. I. & 23 5. I. & 25 5. 2
& 287. 2

Servire Deo Felix. 77. 2. & 238. I
& 2. & 242. I. & 251. 2. & 252. I. & 2506. 2
& 260. 2. & 261. 1. & 286. 2. & 287. I. &
318. 1. & 353.
Servire Deo Felix, ſed palam. 8.
Servire Deo ſumma felicitas. 1
Servire duobus. 237. 1. & 21
Severitas. 20. I. & 2. & 3 I. 2. 34.
& 49. 1. & 54. 2. & 76. I. & 2. & 90. 2.
93. I. & 2. & 123. I. & 130. 2. S 135.
& 150. 2. & 163. I. & 1064. I. & 182.
& 183. 2. & 198. 1. & 242. 1. & 25 .
& 258. 2. & 195. 2. & 221. 2. & 233:
& 274. 2. & 310. 2. & 314. I. & 329.
& 335. 2. & 53.
95.

& & e e e e — de d.

Severitas ſed ex oratione.

O ο 3

ce eritas

Index
Severitas clemens. Ppag. 373. I. Status mediocris & tribulatio toleranda. 160. 1 ſen
Severitas non impedienda. I18. 1 Status mediocris tutior. . 279. 1 6
Severitas in Impios. 158. 1. & 201. 1 8. Stephanus. 226. 1 ein an
Severitas in Luxuriam. 12. 2 ZSuperior amet optimos. 97. 2 ein nn
Severitas in magnates. 168. I. & 380. 2 Superior amet ſuos. 241. 1
Severitas neceſſaria. 333. 2 Superior omnes æquè amet. 14. I. & 132. 1 ein l
Severitas nimia. 331. 2 Superior amore ducat. 26. 2. & 28.2. & ,anm
Severitas in obſtinatos. . 92. 1 103. 2. & 157. 2. & 297. I. & 332. 1I. & .
Severitas major ſit in Felices, minor in minimos. 354 1 Fn hn
33. I Superior amore ſuos ducat non metu. 79. 2 ein Ohltuc
Severitas ſemper major ſit ut fervor & pœniten- Superior amari negligat. 260. 1 :
tia cum perſeverantia. 202. 1 Superior odio haberi non recuſet pro zelo obter. ir nnnt
Severitas eget prudentià. 296. 1 vantiæ. 94. 2 ſein mann
Severitas parcit cum punit. 73. 1 Superiores audiant. 360. 2 14²0
Severitas & Clementia. 206. 2 Superior audiat excuſationes. 369. 1
Severitas ſine perſonarum acceptione. 196. 1 Superior quâvis hori excipiat accedentes.
Severitas, ni naturæ obnmitamur, non raròô mitiga- 360.2
tur. 22. 2 Superior ipſe agat. 67.2
Severitas una in omnes. 348. 1 Superior ſeriò agat. 373. I. & 379. 2
Severitas non fiſcus. 23. 2. & 91. 2 Superior nimis blandus. . 358. 2 rmn ſe l
Severitas & zelus obſervantiæ parva in malo era- Superior condeſcendat. I15. .
dicent. . 122. I Superior ipfſemet corrigat. 93. 2 ſor er e le
Severitas, & juſtitia minas executioni mandent. Superior coli debet. 366.2 Pru iu,
375. 2 ZSuperior coli debet etiam iniquus. 362. 1
Severitas & zelus obſervantiæ durare debent. Superior coli debet vel puniens. 183. 1 caer ligle
163. 2 Superior dum exorditur Præfecturam. 25.2
Severitas, non ſola correctio, zelo obſervantiæ Superior diſcretus. 236. 2. & 257. 2. & 318.2
neceſſaria. 294. 2 & 371. 1I. & 373. 2
Severitas ſed non ira aut vindicta. 183. 1 Superior quos evehat. 97.2
Silentium. 370. 2 Superior evehat exercitos per omnia. 370. 2
Silentium ab ipſo ſermone non abſit. 371. 1 Zuperior evehat jacentes, & non fatagentes.
S. Simeon. 66. 2 368.2
Simplicitas. 42. 2. & 262. 2. & 321. 1 Superior evehat tacentes. 342. 2
& 334. 2 Superior non evehat amantes ſe. 1I11. 1
Simplicitas lorica Eccleſiaſticæ Juriſdictionis. Superior laborem non refugiat in cultura ſuorum.
L 36 ,% 372.1
Simplicitas Perſecutionum remedium. Ibid. Superior laudari non cupiat. 340. 2
Singularitates. 122. I. 169. I. & 2. & 186. 1 Superiores omnia excurrant per munera. 370. 2 Kuonbes
206. 2. & 243. 1 Superior & Rex merita evehant. 74.2 .
Sôbrietas. 254. 1 Superior ſui ſit immemor. 11.2. & 10 5. 2 iu ſt &f⸗
Societas JESU. 3. 2. & 76. I. & 201. 1 Suhperior ſui ſit immemor, memor Dei. 42. 2 ErElt a1 Nen
203. 2 Superior ſui immemor majorem Dei gloriam pro- fii
Societas JESU, perſecutionibus ſi agitabitur, bea- vehat. 11. 2 Feriigüei
tor. 775. 1I Superior invigilet. 67. 1. & 68. 1. & 76. 1 Unea.
Societat's Scholaſtici. 201. 2 & 122. I. & 134. I. & 140. 1. & 20I. 2. G nrnae
Sohcitudo craſtini. 44. 1 290. 2. & 273. 2. & 292. I. & 358. 2. & 368. HKZ .
Somnus. 187. 1I 2. & 375. I lihii lct
pes peccantium. 257. 1 Superior ipſemet judicet. 93.2 Wn .
pes nimia peccantium. 258. 2 Superior major non impediat Superiorem minorem. Eni .
Spes vana peccantium. 206. 2 118. 1 uh Nge
Spes præmi Tribulationis remedium. 129.2 Superior major tueatur Superiores minores. aala
Spes in Deum. 263. 1 371. 2 Wl ⸗ i
Spiritus Sanctus. 48. 2. & 145. 2. & 147. 2 Superior minor, Superiorum majorum non dam- in Flgnen
& 247. 2. & 208. 2. & 354. 1 net decreta. 250. 2 bl⸗ Pd
Spiritualia cæteris poſthabita. 35˖. 2. & 36. 1 Superior minor ſubdatur majori. Ibid. An ahi
47. 2. & 220. 2 Superiores minores Superior major tueatur. 371. 2 Euttaut, erde
Spiritualia poſthabita temporalibus. 174. 2 Superior nimis minutus. 77. 2 eſi⸗
Spiritualia cæteris præferenda. 146. 2. & 336. 1 Superior mitis. 286. 1. & 335.2 Srarun
& 349. 2 Superior mitis ſit. 27. 1. & 64. 2. & 157. 2 nd D
Spiritualia ſtudiis præferenda. 248. 1 158. 1. & 217. 1. & 223.2. & 234. I. & 242.2 iMadtm.
Spiritualia omnibus immiſcenda. 13 5. 2 . 296. 1. & 297. 1. & 359. 1
Statua S. Damielis. 254. 1 Superior mitis ſit, nam ſat ipſa Digmitas terret.
S Status mediocris. I0. I. & II. 2. & 70. 2 291. 1
& 192. 2. & 217. 1I. & 227. 1. & 248. 1. & 275. Superior mitis, non durus ſit. 369. 2 ⸗ &Ean
. 2. & 335. 1 Superior mitis plus prodeſt. 29.2 — Mein 4
Status mediocris faſtiditus. 337. 1 Superior mitiores minus premat. 168. 1
Status mediocris optandus. 176. 2 Superior mutet decreta interdum ſua. 356. 1 4
Status mediocris placeat poſt merita. 220. 1 Superior negligens. 182.2 „ u.
Status mediocris & talenta mediocria aliquibus Superior non multa imperet, ſed exigat obſervan- le
mehora. 354. 2 tiam eorum, quæ imperarit. 37 5 1 d
Status mediocris tolerandus. 157. 1 Superior idem omnibus ſi. 14. 1. & 34ö.1 (W

erior
Sup d .
Re

u.
4
Qotem.
& 251l
Azyrl
olhlia

& lt

ſe.

at in ltmin

Per llen
hant.
11l
nemnor Da
ten Deigin

G.1 Gll
A

2 1a Kn

t Sahetihnt⸗
heniots
un mipun

mapet
r naſol n

1
1
.
4
1
1

Rerum Notabilium.

Superior non idem ommibus ſit. pag. 296. 1. & 2
318. 2
1

5

Superior non omnibus ruentibus idem ſit. 92
Superior non is optimus qui gulam proritat.
52. 2
Superior in ſubjectis non omnem timorem dam-
net, eorum excuſationes, ſi vanæ non funt ad-

mittat. 371. 1
Superior Iracundus. 367. 1

Superior obliviſcatur ſui, & ſuarum rationum.
373. 2
Superior omittat congratulationes. 379. 2
Superior non omnes und ducat via. 200. 1
& 205. 2. & 206. 2. & 296. 1. & 297. 2. &

320. 2
Superior onus ſuum exponens. 2 5. 2
Superior diù oret antequam puniat. 107. 1
Superior cum poœnitentias ſeu pœnas infligit.
W 183. 1
Superior non ſe ulciſcatur. 150. 2. & 183. I
& 2. & 191. 2
Snperior nec ſe ulciſcatur nec ſua. 336. 1

Superior non ſuas, ſed Dei injurias ulcilcatur.
HMU 110. 1
Superior ſibi quiſque ſit. II. I. & 186. I. & 194.
2. & 198.2. & 332. 1

Superior nimis placidus. 46. 1
Superior probus ſit. 207. 2
Superior credatur plenus Deo. 242. 2
Superior curet Temporalia. 3. 2
Superior provideat temporalia. 52. I
Superior provideat temporalia, ut ſcandala tol-
lat. 158. 1
Superior reſcindat decreta ſua. 313. 1

Superiores ſupremi faveant ſuperioribus minori-
bus; ita enim inferiores non verebuntur. 371. 2
Superior ſuavis ſit in inſtruendo. 372. I

Superior a ſenioribus reformationem non pœnas

exordiatur.

73. I
Superior ſerius ſit, & frugifer. 339. 2
Superior tardus ad poœnam ſfit. 123. I
& 313. 1
Superior nullum timeat. 92. 2. & 168. 1. & 224. 1
& 290. 2
Superior vigilet. 159. 1. &2

Superior fruſtra vigilat ſi Circumſpectio non floret
in ſubditis.

194. 2
Superior utatur talentis ſubjectorum. 355. 2
& 363. 1
Superiores & Eccleſiaſtici coli debent. 275. I
Superiores, & confeſſarii indiſcreti. 374. 1
Superiores cito deſignent eos, quos deſtinaturi
ſunt ad munera ſplendidiora. 368. 1

Superiores, & Eccleſiaſtici decreta condentes ex-
cuſationes audiant ‚ expendantque. 369. 1
Superior & Eccleſiaſtica Juriſdictio, ſi exemplo
ſint, omnia poterunt.

217. 1I
duperior exemplo ſit. 124. 1
uperioris munus arduum. Ibid.
duperioris onus. 182. 1
Superiorum exempla. 122. I. & 124. 1
& Ü207. 1
duperiorum „& regum ſcandala. 377. 1
Superioribus neceſſaria Mortificatio Corporis.
. 308. 1

Superbia. 168. 1. & 178. 2
& 221. 2. & 232. I. & 342. 2. & 346. 1

& 36 5. 2
Huhperbia titulorum. 16.2
. Suſanna. 2. 2. & 326. 1I
uſurrones proturbandi e Regia. 133. 2

Tentationum Fons.

Ob Sufurrones auhici miſeri. 265. 2
T.
Alenta, & Zelus animarum humilitate profi-
ciunt. 366. 1
Talenta lateant. 328. 1
Talenta eximia nocent mediocri fervori, 71. 2

Talenta mediocria. 10. I. & 1II. 2. & 35. 2
& 70. 2. & 210. 2. & 227. I
Talenta mediocria exultent. 34. 2
Talenta mediocria tutiora à Luxuria. 379. 2
Talenta mediocria, & ſtatus mediocris aliquibus
meliora. 3 54. 2
Talenta varia. II. I. & 115. I. & 161. 1
& 169. I. & 187. 2. & ö 273. I. & 2344. I

& 35 5. I
Talenta veriora. 369. 2
Talenta veriora & divitiæ veriores. 334. 2

Talenta veriora devotio, & zelus, & mortifica-

110. 378. 2
Talenta veriora obedientia ſunt, & indifferentia.
370. 2
Talenta cum ſpiritu. 217. 2. & 23 5. 2
& 243. 1
Talenta cum ſpiritu nihil ambiunt. 219. 2
Talenta cum ſpiritu ſemper premi quærunt.
34. 2

121. I. & 220. I
70. 2. & 355. 2

Talenta ſine ſpiritu.
Talentorum uſus.

Templorum ornatus. 150. 1
Omnia tempus habent. 186. 2
Temporis cura. 135. 2
Temporalia non explent. 117. 2
Temporalia ſpernant Eccleſiaſtici veri. 26 5. 2
Temporalium jactura. 338. 2

Temporalium contemptus. 5O. I. & 175. 2. &
178. 1. & 322. 1. & 327. I. & 3 54. I
Temporalium contemptus: non figamus in hoc

mundo tentorium. 347. 2
Tentatio non nocet. 268. 2. & 326. 1
Tentatio non nocet, ſi vincatur. 310. 2
Tentatio non timenda. 226. I. & 372. 1
Tentatio non timenda ſcrupuloſis. 178. 2
Tentatio omnes invadit. 379. 1

Tentatio ſignum Perfectionis. 12. 1. & 216. 2
Tentatio utilis. 66. 1. & 74. I. & 178. 1

& 326.
Tentationes omnes pellit, qui caſtitatem tuetuf.
379. 2

58. I. & 249. 1
& 250. I. & 254. 2. & 283. 1I. & 31I. I. &
328. 2. & 3 50. 1
non patefacta.
208. 1
Tentationum remedium. I. 2. & 12. I. &
13. I. & 42. 2. & 16 I. 2. & I78. 2. & 192.
1. & 210. 2. & 220. I. & 267. 2. G& 282. 2
31I. I. & 318. 2. & 320. I. & 322. 2
Tentationum remedium humilitas. 178.2
Tentationum remedium mortificatio corporis eſt.
188. 2
Tepidis Erubeſcentia Evangeli, ſeſe, licet invita
ſociat. 148. 1
Tepiditas. 26. IW& 2. & 92. I. & 122. I
& 195. 2. & 211. 1. & 236. 2. & 253. I
254. 1. & 270. 2. && 273. I. & 278. I. & 315.
. I1. & 3 5 4. 2
Tepiditas non putat jugum Chriſti ſuave. 36. 2
Tepiditas in Religioſis & Eccleſiaſticis graviùs
punietur. . 254. 2
Tepi-

Tentatiomum fons conſcientia

Oo 4

Tribulatio.

Index

Tepiditatis damna. pag. 27. 2. & 202. 2. &⁊ 26 I. 2

& 269. 2
Tepiditatis fons. 311. 1
Tepiditas poſt fervorem. 35. I. 78. I
92. I. & 136. I. & 2. & I41. I. & 2. & 150.
I. & 202. I. & 224. 1. & 244. 2. & 268. 2
& 278. 2. & 281. 1I. & 282. 1. & 282. 2

Tepiditas poſt fervorem graviuùs punitur. 94. 2
Terræ motus. 340. 2. & 362. 2
Theologia. 98. 2
Theologi ſint ſeveri. 213. I
S. Thomas. 356. 1
Timor Dei. 49. 2. & 69. 1
& 70. I. & 205. I. & 320, I. & 326. I. S
. 347. 2
Timor Dei ſit tentationum remedium. 233. 1
Timor Dei, & mortificatio corporis. 363. 1
363. 1
Tiro degener. 25. 1. &

92. I. & I121. 2. & 127. 2. & 141. 2. & 150.
I. & 202. I. & 244. 2. & 254. I. & 278. 2
& 281. 1. & 283. 1

Tiro ſit dux ſui. 198. 2
Tiro blandè erudiendus. 372. 1
Tiro Paulatim Erudiendus. 257. 2. & 380. 2
Tiro exercendus. 182. 1
Tiro excolendus a Superiore cum labore. 372. 1
Tiro ferveat. . 368. 1
Tiro probandus. 183.2

Tiro probandus, nam calore ſublevatus vapor re-
labetur.

. 49. I
Tiro non ſuperbiat. 237. 2. & 273. I
309. 2
Tiro tolerandus. 141. 2

Tiro verus. 13 5§. 2. & 137. I. & 180. 2. &
181. 1. & 25 I. I. & 284. I. & 332. 1
Tiro verus ſtatim ardeat. 202. 2
Tiro non verus. 13 5. 2
Tironi non fidendum. 3 5. I. & 141. 2
Tirones deſignandi citò ſunt ad mimſteria. 368. 1
Tirocinium. 24. 2. & I3 5. 2. & 142.
I. & 180. 2. & 182. 1. & 183. 2. & 191I. I. G
192. 2. & 20 I. 1. & 284. 1
Tirocinium ſtatim fervens.

2
Tirocimum ſtrenuum ſit. 48. 2. & 74. &
188. 2
Tobias. 59. 2. & 331. 1
Tobias Junior. J 273. 2

D 2. 1. & 328. 1
182. 2. & 218. I. & 227. 2
& 25 1. I. & 262. 1. & 330. 1
10. I. & 30. I. & 80. 2. &
& 166. 2. & 308. 1. & 338.
Tribulatio parit felicitatem. 260.
Tribulatio verior.
Tribulationum fons.

Tribulatio ferenda.

Tribulatio utilis.

349.
50. 2. & 78. 2. & 347.

— ☛ &

393.
Tribulationis remedium. 46. I. & 50. 1. & .
& 140. I1. & 182. 2

Tribulationis remedium fervor & perſecutio to-
lerata.

1 50. 1
Tribulationis remedium, ſpes præmii. 129. 2
Tuſculana Recreatio ſtudioſis licita. 129. 1

V.

5I. I. & 21I. 1. & 225. 1
& 274. 1
211I. I. & 303. 2. &
305. 2. & 366. 1
274. 2. & 275. 2

Vru Dei.

Verbum Dei implendum.

Verbi Dei contemptus.

Verbo Dei non apti maledici. 209. 2
Verbo Dei obediendum. 274. 1
Verecundia. 173. 2
Verecundia, & modeſtia in verbis. 371. T

Via Salutis arcta.
Vide Qalus.
Virtus ſolida. 2. 1. & 147. 2. & 164. 2. 8& 169.2

& 202. I. & 233. 2. & 2 55. 1
Virtus ſolida eſt humilitas.

150. 2. & 256. 1

6. 1
Virtus ſolida, non modeſtia ſine Spiritu. 175. 1
Virtus non ſolida. 157. 1. & 160. 2. & 181.1
& 237. 1
Virtus vera. 74. 1
Virtutes nexæ. 272. 1
Viſitationes. 203. 1

Viſitationes, & reformationes conſtantia promo-
ventur.

Vitia palliata. 140. 2. & .
Vitia palliata pejora. 358. 1
Vita Miſta. 186. 1. & 316. 1. & 326. 1
. & 378. 2
Vita Miſta quanti meriti ſit, 265. 2

Vita miſta, quia abſcedit a contemplatione, quant

ſit meriti. 324. 1
Vita miſta eſt duriſſima & ſummi meriti. 58. 2
Vita miſta pro zelo animarum eminentiſſima.
68. 1
Uniformitas. 37. 2. & 147. 2. & 148. I. & 157. 1
& 177. 2. & 272. 1

Uniformitas rara valdè. 269. 1
Uniformitas morum ex Dei præſentia. 161.2
Uniformitas in omni fortund. 218. 1

Unio fraterna. 1I17. 1
Unio rarô non ſolvitur in aulà, & in religione
cum felicitas creverit. 376. 2
Unio cum advenis. 362. 1
Unio inter advenas. 13. 2. & 13 1. 2. & 249. 2
& 289. I. & 376. 2
Unio inter Chriſtianos etiam diverſis principibus
ſubditos.

132. 1
Unio inter duces in bello. 376. 2
Unio læſa. 1I7. 2. & 24. 1. & 2. & 358. I
V & 376. I. & 2
Unio ſervanda. 357. 2
Unionem operarii ſervent. 376. 2
Unionem ſcindit ambitio. Ibid.

Vocatio ſpreta. 66. 1. & 78. 1. & 275. I. &
303. 2. & 305. 2
Vocatio diù maturanda. 255. 1
Vocationis beneficium. 11. 1. & 123. I
128. 1. & 252. 2. & 309. I. & 2

Vocationis beneficium plurimi faciendum.

226. 1
Vocationi, & inſpirationibus Dei parendum.
261. 2
Vocationi obluctans. 86. 2
Vocationi reluctans ob ſpes, &c. 191. 1

Vocationi reluctans „ quòd dicat non tantam ex-
plere ſe poſſe perfectionem, ſciat uxorato plura

neceſſaria. 124. 1
Vocationi Dei rebelles. 65. I
Vocationem propriam quiſque ſequatur. 161. 1
A Vocatione abducentes. 247. 1

A Vocatione abducentes eos, qui ob electionem

ſtatus ſervire Deo volunt. 3772
Vocationes variæ. 197. 2
Vocati parens. 66. 1. & 367. 2
Vocati diu probandi. 142:1
Voluntaria. 241. I. & 273. 2
Voluptas. 68.2
Voluptas fugienda. 159. 2

Voluptas

ts iits
N

heu
uhri,
ales Mlctet

0er ilceti
gainezninn
Maümaun.
ler 82.

Abmmun gra
adutone.
uamunn erge
Iummn erga
inanunn aflabi
Mcumun vam
kamanmm,lel
kiumammn Dhundh
1

e

Vtünaumn bhnde
Ganmmumn catu
kammmn emut

kgoti
Morti

Mnnn etian
Anhnn ,Cbi
At Monthun
Ammnm in eck
Cnmmanun el
lann l aren
unulnelemn
Faumm infker⸗
hen al io

uunnn infen

1

dtemphüne
.
miri en
rum erum

2E icr
Kmi

rEem.

„ Eit
& k

n Cyerii

—–

Rerum Notabilium.

Voluptas inexplebilis. pag. II8. 2. & 202. 2

Vota. 150. 1
Vox Dei.
Vide Deus.

Vox exemplorum.
Vox operum.

180. I. & 380. I
122. I. & 24I. 2. & 3077. 2
1

& 365.
Urias. I47. 1
X
Enodochium. 106. I. & 2. & 115. 2
X 130. I. & 203. 2
2
Achæus. 106. 2
Z Zacharias. 146. 2
catOres indiſcreti. 37. 2. & 122. 1. & 210. 1
& 236. 1

YZelantes indiſcreti non murmuratione ſæviant in

Superiores nimis blandos. 250. 2
Zelus animarum. 10. 2. & 27. 1
& 54. 1I. & 58. 2. & 68. 1. & 149. 1. & 235. 1
226. 1I. & 305. I. & 378. 2

Zelus animarum gratiſſimus Deo. 115.2
Zelus ex oratione. 203. 1. & 2. & 2177. 1
Zelus animarum erga impios. 265. 2
Zelus animarum erga perſecutores. 108. 1
Zelus animarum affabilis. 217. 1
Zelus animarum quam arduus. 324. 1
Zelus animarum, ſed ex obedientiꝗ., 23 5. 2
Zelus animarum blandus. 333. I
Zelus animarum blandus & ſuavis ſit. 258. 1
Zelus animarum cautus. 186. 2
Zelus animarum demittat ſe ad humana. 115. 1
Zelus animarum omnibus omnia fiat. 186.2

Zelus animarum negotiis ſeſe non implicet. 44. 1
Zelus animarum Mortificationi vacet. 241. 2
Zelus animarum incommoda patiatur. 105. £
Zelus animatum inter perſecutiones ſanctior. 75. 1
Zelus animarum etiam ubi nullus fructus. 74. 2
Zelus animarum, ubi nullus eſt fructus, nos quaſi

æ*& uat Martyribus. 59. 2
Zelus animarum in Eccleſiaſticis perfectis. 67. 1
Zelus animarum eſt exemplo eſſe. 285. 1
Zelus animarum exemplo eſſe debet. 124. 1
Zelus animarum indifferens. 362. 1
Zelus indifferens ad inopes. 10. 1. & 15. 2
& 228. 2
Zelus animarum indifferens ad omnes. 14. 1

186, 1. & 203. 1. & 370. 1

Zelus indiſcretus. 129. 1I. & 186. 1. & 319. 1
331. 2. & 367. I. & 371. I
Zelus animarum ſibi prius vacet. 368. 2
Zelus animarum ſpiritualia ſervet impleâtque.

349. 2

Zelus animarum eget in primis Caſtitatis curꝗ.
.J 379. 2
Zelus animarum non putet ſola ſufficere verba ad
impiorum ſanctificationem. 272. 1
Zelus animarum & talenta humilitate proficiunt.

366. 1
Zelus animarum lenis ſit. 372. 2
Zelus animarum livore careat. 376. 2
Zelus ammarum Protectores non quærat. 380. 2
Zelus animarum nihil quærat. 110.2. &
162. 2. & 240. I. & 373. 1
Zelus animarum non ſectetur benevolentiam ani-
marum. 371. 1
Zelus animarum neglectus. 25 3. 1

Zelus animarum ſerius. 41. 2. & 241. 2. & 379. 2
Zelus, & devotio, & mortificatio Talenta veriora.

378. 2
Zelus animarum, & vita miſta quàm ſint Deo grata.
115. 2
Zelo animarum, & concignatoribus caſtitas eſt
perneceſſaria. 365. I

Zelo animarum neceſſaria Parentum oblivio. II. I
Zelo animarum neceſſaria unio eſt. 376. 2
Zelum animarum æquant Caſtitate Moniales &&
religioſi laici. 190. 1
Zelo animarum non pompis effulgurent Eccleſia-
ſtici. 139. 1
Zelus obſervantiæ. 12. 1. & 46. I. & 92. 2
& 106. 1. &G 198. I. & 236. 2. & 242. 1. & 2
& 310. 2. & 336. 1

Zelus obſervantiæ intepeſcit. 20. 2
Zelus obſervantiæ pugnet. 146. 1
Zelus obſervantiæ ſit diſcretus. 373. I
Zelus obſervantiæ purus pro Deo non pro ſe ar-
deat. 42. 2
Zelus obſervantiæ propter Deum. 191. 2
Zelus obſervantiæ ex intentione recta. 183. 1

Zelus obſervantiæ modò mitius, modôò ſeveriùs
agat. 205. 2
Zelus obſervantiæ fictus. 375. 2
Zelus obſervantiæ neglectus. 182. 2. & 358. 2
Zelus obſervantiæ odia, & murmurationes parit.

260. 1
Zelus obſervantiæ, Eccleſiaſtica Juriſdictio & ſe-
veritas non timeant. 290. 2
Zelus obſervantiæ nec uni parcat. 376. 1

F I N IS.

INS

4 F.

—
* £☛ ☛
„

—

W
6
õ

IOANNIS PAULI

. LIVA

. —– IHICGARUM
ENTATIONUM

CITIA SCRIPIUR £ LOCA,
AUS QUARTUS.

QOMATUM
INIS SCRIPTURIS

O MUSI PRIMVU . Mäkuagerhe
0⅓ AGCGVURATIOR ET ENME ENDATIOR.

18

20

O Balance Q

Focus

N

1¹0
J K
9 10 11

H¶
8

G
7

F
6

E
5

Nop villon. .

5

D
4

COLONIXE,

TRUM DE TOURNES.

C
3

Copyright 4/1999 VxyMaster Gmba wwW.yxymaster. com

* M. D CCXLIV.