Ge284_fol-3
author: Oliva, Giovanni Paolo

N 1245 11630987 021

IIIEIIIIINIIIII .

U8 Tübingen

—

IOANNIS PAULI

OLIVA
E SOCIETATE IESU.

IN SELECTA SCRIPTURE LOCA

EPTHICE COMMENTATIONES.

EX CAPITE PRIMO ESDR:
SIVE

DE CYROREGE.

DW ADIECIA PkOLEGOMENA AD NTROMATYA,

§S. E U
DISSERTATIONES SUPER EVANGELIIS QCUADRAGESIME

ad Academicos Chriſtianos.

TOMUS T⸗ERTIUS.

NOVA EDITIO ACCVURATIOR ET EMENDATIOR.

I
El

C O L O NI £-,

Sumpt. FRATRUM DE TOURNES

M. DCCXLIV.

Uun pyfnar
heii lacer
Ule; i
W ümum
Munioenoribe
a. .
Ckrin erl
Und Krbern
let. Nen
Itontus,
Unikiendn
l n mllie
Käliri Colt
, Knchon
, Andhors
Uitſe conſte
e nnim n⸗
En Miel,
ih kr inck
A, Olece
aliaez
eAmi
n Irge
1 Mlaren

1

W r
Ai ln
Denöl
un neli
Aahl Ner⸗
Uleen

— —

AUTHORIS PRXEFATIO

AD LECIOREM.

I Lector erit fortè aliquis, cui, in hoc Opere, videar ab
uſitata dicendi ratione plùs æquo aberrare; quique mire-
tur me à primo uſque juventutis tirocinio ſeverioris Elo-
quentiæ amatorem, nunc, emeritis jam exercitationis hu-
jus, & vitæ ſtipendiis, novum veluti Medeæ veneficiis
AArecoctum £ſonem, præter ætatem & conſuetudinem
meam juvenari: argutiarum feſtivitates conquirere, ipſas quin etiam (ſi
Superis placert) Poëticorum Numinum fabulas in adyta Scripturarum in-
trudere; is ubi & ævi mei partem cognoverit, quà Lucubrationes haſce
nunc primuùm in lucem prodeuntes effudi, crudà nimirum juventàâà, recèns
à manſuetioribus ſtudus; & conſilii, quo ad ſcribendum acceſſi, rationem
hic ſtatim explicandam, perſpexerit, mirari utique deſinet, méque vel in
diflimili ſcribendi genere, non diſſimili propoſito, animéque verſatum in-
telliget. Neque cnim floridæ?, & aculeatæ orationis delicias ideò ſum
perſecutus, quòd eas aut Sacris argumentis idoneas, aut in aliis etiam
magnifaciendas putarem, adeôque ex leviſſimo ſtudio leviorem famam,
quaſi in muſtaceo laureolam, aucuparer; ſed, ut nonnullorum potius im-
becillitati conſulerem, quibus tum ætate, tum indole ad hilaritatem fa-
ctis, ſanctioris eloquii ſevera Majeſtas non venerationi magis, quàm ter-
rori eſſe conſuevit. Videbam enimverò, & vehementer angebar Italicæ,
atque utinàm non aliarum itidem Gentium, Juventutis ingenia, non qui-
dem univerſa, ſed tamen non pauca, florentia, vivida, excelſa, ſive ſo-
lutà, ſeu vinctà numeris oratione ſe fundant, in effœminatis plerumque
Fabulis, obſcoœnis Erotopægniis, Feſcenninis, Mileſüſque ſermonibus,
Velut Epicureas in cœno Pecudes volutari : liquidiſſimo Jordanis alveo
impuræ Salmacis fontem præferre, Engaddi vindemias præ Cypriis botris
nauſeam putare: Quaſi vero nulla Genium habere poſſit non improba Fa-
bula: Divinarum rerum Amplitudo, & Majeſtas, Pindarici, vel Mæonii
carminis grandiloquentiam non impleat: omniſque cognatarum Deo Men-
tium vigor langueſcat, niſi igneo nequiſſimi Cupidinis telo excitetur.
ujus porrô lugendi maximè erroris eam eſſe Ccauſam vel unicam, vel po-
tiſſimam intelligebam; quòd cæci Adoleſcentes, nec rarò Viri quoque,
duùm apud pleroſque Evangeli Præcones, & Sacrarum Literarum Inter-
Ethicæ Tom, III. 4 2 pretes

AUTHORIS PREFATIO

pretes nullas ſtyli delicias, nihil amo-num, & foridum, nihil ſeſama, &

pipere inſperſum reperiunt, non modo ab eorum volvendis Commentariis
naturali quodam horrore refugiant; ſed ità ſibi perſuadeant, Materiæ vi-
tium eſſe ab omni venuſtate, & lepore abhorrentis illam, quàm odere,
ſermonis triſtitiam: adeôque, ſi indulgere ingenio, ſi venditare ſe famæ,
& populo velint, aliud ſibi inſiſtendum iter, alia longé diverſa conſectan-
da argumenta: præſertim, cùm & contrario, quicunque Amoribus decan-
tandis luſere Scriptores, eorum in monumentis ubique lætiſſimum elegan-
tiarum ver, inventiones feſtivæ, byſſina verba, teretes numeri, vibrantes
ſententiæ, pigmentâque, & Myrothecia omnia Poëticæ voluptatis appa-
reant. Et quamvis multæ, etiam in Italia, probè inſtitutæ Academiæ ſint,
ad Morum integritatem ſeu retinendam, ſeu reparandam: nec ità rari hic
quoque Poëtæ floreant, ut plerique non ſint qui ſanctè, caſtéque & ſcrip-
ſerint, & ſcribant: perſæpè tamen efflevimus luto illita Carmina, & Ora-
tiones non ſanas in Sapientum Conventibus flevimus. Atque utinàm li-
moſorum proluvie Verſuum & improbarum alluvione Proluſionum obrue-
remur non paſſim, ſed perrarô. Pateremur luem animorum iniquiſſimam
mitiori pectoris æſtu. Veruùm, dùm parentari credit Ingenus Natio Poé-
tarum improvida, ſi ea ableget à raptu, à choreis, ab epulis Deorum,
ut aiunt, Dearmque, ipſi nec Cœlo parcunt, quod ubique impuriſſimis
Metamorphoſeon imaginibus, memoriiſque & funefſtarunt, & funeſtant.
Huic igitur exitioſæ adeò opinioni convenientem Medicinam facturus,
quemadmodùm in editis ſuper Sacrà Geneſeos Hiſtorià & Eſdræ Vatici-
nio Commentariis inſolenti ornatu obtegendam judicii mei ſeveritatem
putavi; ſic in hiſce etiam ſuper Eſdram Commentationibus de Cyro Re-
ge, à vernaculo meo ſcribendi, & perorandi ad Populum more tantiſper
recedere volui: ut faſtidioſi palati Lectores ad Divinorum Floquiorum
ſcrutanda Myſteria velut eſcà quâdam allicerem: quorum deindè Conſue-
tudine; intiméque decore vehementiùs capti fatuas profanæ literaturæ de-
licias aſpernari inciperent, juſsiſque valere Adoniis hortulis, & Ganearum
oœdiſſimis volutaàbris, in eodem ipfſi vellent Scripturarum curriculo Elo-
quentiæ quadrigas effundere: & intelligerent aliquando non minus acu-
minis ineſſe Calvariæ Vepribus, Cruciſque Clavis, quàm Muſarum Ro-
ſarüs: nec Sinam Parnaſio ſteriliorem eſſe proferendis Argutiis; utique ſi
Colonum habeat induſtrium, ſedulumque.
Quod igitur in prioribus Commentariis Mihi propoſitum fuerat, ut no-
ſtri temporis Academicos è& profanarum argutiarum Coœno eductos ad no-
bilius argutè, acutéque dicendi genus transferrem, id efficere in hac quo-
que Lucubratione laboravi: eo tamen diſcrimine, ut, cùm in illis ſingulas
ſingulis argumentis ſententias, argutiâſve aptaverim, & flores quodammo-
dò, ut ſe quiſque offerebat, decerpſerim, in hac poſtériore, opus inte-
grum tanquàm Corollam texerem in triginta Diſſertationes diſtinctam eà-
dem hilaritate ingeni, leporéque ſententiarum. Sentient ità Adoni Lite-
rati illi, ſeveriſſimæ Virtutis Præcepta ad informandam Pietatem unicè fa-
Gta, quæque ab omni cultu amoenitatéque abhorrere putabantur, poſſe ni-
hilominùs feſtivè trackari: Nihilque obſtare, quin orationes integræ pari
ſententiarum venuſtate, ijiſdem ingenii luminibus, ſimili acumine, leporé-
que ſententiarum componantuur.
En totam breviter Inſtituti mei rationem expoſitam: Quam ſi quis

etiam -

en Ilil n
eb/ racte
en⸗ lee
Egenin
tle.
Pi, lo P
Gore ſ ekt
n ſehiebtte
ge ſetbe
zt hlrckitu
r ut, 6
n ni 1
,Nolce,
Mnabus:
e ino S
aorun telte
levents au
er. (id
n, imd gi
puin in
rNCe do
Detm e Cxllo

dile Ne⸗
lcent, 60
Mäldtis in h
imoyeto 1
,n funpr
N dnancke⸗
dm e me
, bi r
henehet,
hente r
nſtetu ne
n ln .

rum nint
eniis Mn
epole
dicinmn
& MeR
mei in
ibos Eeli⸗
Um mok
orun Eun
m Cenct
une Memm
wls, Ce
m omoh-
0 Mol nut
in Muml
Agaris in

Un fren 1
no eAdnt
m N .
un ii
Pores
*
Aliote,
pes CMnd,

etiamnum minùs probat, alterum & duobus tueatur neceſſe eſt; vel Sacras
Literas nihil frugis afferre aliud in iis præter ipſas quærentibus, adedque
phaleris, bracteiſque nequicquàm exornari ad Pelliciendos, quos in melius
demutent, Lectores; vel, quamvis hujuſmodi diligentia ſucceſſum habeat,
nullam legentium ſanitatem, deformatæ adeò ipſarum Majeſtatis par pre-
tium eſſe.
Atqui falsò utrumque jactatur. Ea enim (ut à primo ordiar) Divinæ
Sapientiæ vis eſt, ut quamvis alieno, & præpoſtero ſtudio, ſuum in con-
greſſum venientes devinciat, percellat, immutet. Audiantur in hanc rem
Senecæ verba. Quemadmodum, inquit, qui in Solem venit, licèt non in hoc
venerit, colorabitur, quique in unguentaria taberna reſederunt, & pauloò diutius
commorati ſunt, odorem ſecum loci ferunt; ſic, & qui apud Philoſoppum fuerunt,
traxerint aliquid neceſſe eſt, quod prodeſſet etiam negligentibus. Negligentibus
verò, Stoice, ais? Pudeat parùm animosè locutum. Imò, adde etiam
contumacibus: adde & illudentibus, nec incurioſo tantum, ſed contrario
quoque animo Scholam ingreſſis.
Dictorum teſtem Polemonem habeo. Vino marcidus, unguentis deli-
butus, floreis corollis redimitus, vultu, habitu, inceſſu ultrà fœminam fluens,
in Nenocratis auditorium Dionyſiacà licentià non auditurus, ſed illuſurus,
irruperat. Quid hujuſmodi vappâà Philoſophicis Inſtitutionibus minus ido-
neum, imèò quid alienum, & abſonum magis: Qui tamen,
Poſtquàm eſt impranſi correctus voce Magiſtri, pervadente penitùs ad ima
præcordia dictorum efficacitate, repenté alius,
Dicitur & collo furtim carpſiſſe coronas, litatiſque ibidem Soſpitatrici Phi-
loſophiæ ſolemnibus hoſtüs, quò fœdiſſimum Popinonem intulerat, alter
indéè prodiſſe Nenocrates. Tanti fuit vel ſolas aures diſputanti commo-
daſſe Philoſopho „ ut mentem quoque, quam ideò non præbuerat, quia
perdiderat, ab eodem reciperet. Quèòd ſi ſapientis hominis Sermo per jo-
cum auditus in hæc miracula ſufficit 5'quidni eadem longéque excellentiora
à Divino Verbo in Sacris Paginis perorante expectemus? Expectemus pro-
fectò, qui jampridem edita certiſſimò novimus. An non enim luculentiſſi-
mum admirandæ hujus virtutis exemplum in illis Militibus patet, quos, ad
tollendum è& medio pſallentem in Prophetarum choro Davidem à Saüle
ſubmiſſos, ubi venerando illi cœtui propiores facti ſacram Hymnodiam au-
ribus percepere, altiori repentè ſpiritu hauſto, adeò immutatos accepimus,
ut, imperatæ cædis obliti, in eadem & ipſi cantica erumperent, è Sicariis
in Prophetas reficti. Quod aliis deindè, tertüſque in ſupplementum primo-
rum deſtinatis, atque ipſi poſtremò Saüli uſuvenit: ut ſciremus, quàm
Ppronum, & familiare Deo ſit in corda etiam contumacia, & rebellia per
aures influere. Quid meâ igitur refert, ſeriône, ut magis deceret, an
curioſitate potius illecti ad percurrendam Eſdræ Librorum explanationem

Horat.
l. 2.
Sat. 3
Ibidem.

w ren rerrſac P rofani. Quamcumque mentem attulerint, me-

liorem certè recipient. Accedant ſanèe vel oblectaturi otium : Accedant
etiam argutè, ſcitéque dicta in palimpſeſtum relaturi. Dùm corticem te-
runt, nucleum invenient, dum humanos ſenſus ad auricularum eeneur
Bhret Macdti Nce, a gejne ie eenanme præcordia demittent.
lacet Medici illius à Seneca memorati confilium, qui Regiæ Virginis au-
eriorem omnem curationem abnuentis purulentam mammam inciſurus,
ongiâ ſcalpellum abdidit, démque carcinomatis ſaniem abſtergere ſimulat,

1ſ

AUTHORIS PREFATIO

clàm vulnus inflixit, & ſanitatem pati coëgit. Pari & ipſe ratione ſalubria, nn
ſed propter auſteritatem minus grata dulcibus, & placituris ſubtexo, ut de- glant⸗
licatiores ægroti, amico dolo decepti, per ea, quæ non reformidant fo- goelis
menta, vitale vulnus accipiant: duúmque ſaccari cruſtà obducta devorant Puemil!
catapotia, quam ſe haurire non ſentiunt, haufſtam experiantur ſalutem. yibes lus
Jahelem imitatus perduelles Siſaras mulſo, & lacte ſuavioris facundiæ con- oloo, 4
ſopire ſatago, ut trabali deindé Divini Timoris clavo transfodiam: Ut , hl
Piſcatorum ad inſtar, quibus Sardà vel Loligine operire hamum moris eſt, Obis eelen
congeneris eſcæ invitamento majores piſces alliciant; Sacris & ipſe Literis ,lmn. (ui
Poetica delinimenta ſuperinduco, ut profani Muſarum Antiſtites, dum ad mnelumn pa,
iſta avidè convolant, illis intimé adhæreant. Paucis: Id unum ago, ut gzepoon,
docenti, Divinæ Veritati plurimos, quaquà licet, auditores adducam. Quæ n& Cortum
reliqua ſunt, eorundem opportuné, rectò, pravo itinere deductorum emen- lr uere
dationem, ſanitatem, diſciplinam, mearum nec partium, nec virium effe- n krrum
cta, ipſi permitto. , n ſullun
Eſto: reponet hic aliquis, alios ad cœleſtem Sapientiam deducis: At tu in condiatn
interim deſipis: nugãſque „& ludos pueriles in ſeris agis, ut Lectores tui An, ſegue
ſeria condiſcant, & Puerorum nuces abjiciant. Negaverim id primò: Ne- . An indec
que enim deſipere dicendus eſt, qui neceſſitati, vel rationi obſecutus de lententus,
induſtria Sapientiam diſſimulat: Alioquin nihil cauſæ erit, quin & Brutum nete, clun.
Romanæ Reipublicæ conditorem, & Davidem Regiæ Dignitatis exemplar es in Cel
& Sapientum albo eradamus, quòd, ut ſervirent tempori, ſtultitiæ imita- gert? H
tionem aſſumpferint: quos tamen id temporis, ſub illa amentiæ larvà, illu- M, Aorum:
ſoribus ſuis longè cordatiores fuiſſe nemo ſanus negaverit. Non quid quif- 2 Conenno.
que agat, ſed, quam in agendo rationem ſequatur, æquos rerum æſtima- Eehr verd
tores perpendere decer. Reſpice Sanctiſſimum illum Eremi cultorem Et, Jd
Abrahamum vibratos calamiſtris muliebribus canos in Lupanar inferre, ut, ümque,
quemadmodùm Ephrem Syrus prodidit, in illo libidinum cœno defoſſam limmco,
eruat Margaritam, Neptem videlicèt ſuam. Reſpice Didymum, Chriſti enmdnoc
Athletam fortiſſimum, in Theodoræ Virginis conclave Amaſi cultu per- r Heninr
ſonatum irrumpere, ur præſtolantium aditum Procorum, an Porcorum uſtte ümn
Fœdiſſimum Gregem à limine arceat. Communem cum illis & ipſe cauſam Nikgane
habeo: Eàâdem navi evehimur. Si me ſtultitiæ inſimulas, & illos Pudicc- Kuc,
tiæ transfugas voca: ſin illà ſub Laſciviæ ſpecie, Caſtitatis, non propriæ leigei
tantùm ſervatam cuſtodiam, ſed alienæ quoque ſuſceptum patrocinium ve- hicn Nn
neraris; & mihi ſimilis (in alio quamvis genere) propoſita ratio ad de- – Im
precandam extrinſecùs aſcitæ Levitatis notam ſufficiat. Tarquinium ſequor en
ad hoſtes transfugientem, ut illos Parentis ſceptro ſubjiciat. Alexandrum 4 änan
imitor patrios habitus, & linguam Perſarum, cultu, & ſermone mutan- ad
tem, ut illi Macedonicas leges, imperiumque æquiore animo ſubeant. uh
Profanis me ſimilem præbeo; ſed, ut illos ſui diſſimiles faciam. Corrup- Namahi
telam hoc credis? Stratagema eſt. E helii
Verùm, quid moror diutiùs laudabile crimen invadere? Deſipere vi- Ki unt
deor? Deſipiam. Tanti mihi eſt vel Nominis hujus Invidiam fubire, dum det
veram, & damnoſam quamplurimi Lectorum meorum devitent Inſaniam. . enpli
Sapientibus & Inſipientibus debitorem me novi, nec omnibus omnia fieni er ad
recuſo, ut omnes Chriſto lucrifaciam. Nolo ſapientior eſſe Paulo, qui onms
2. Cor. amori ſuo in Corinthios uſque ad levitatis ſpeciem indulſit: Fabdtus ſum EOhlen
12. 11. inſapiens: vos me coëgiſtis: Ageſilai Regis exemplo, qui deprehenſus ab i

amico anen e

0

latione

ten
dontk
c⸗ n
ndr

shene

Lnkfod

hilites,

Nec lnn

im Eeen
, Lad
timid I
tionl Oen
, guni
Mgnitmiam
II, ſtunen
mentie ni
GOs Ielin
Lrenic
panut in
m cCNR5Xa1
Dicymn
AINA cN
m, n in
s A ee
, Kin 1

ee

AD LECTORE M.

amico cum liberis ſuis pueriliter Luſitans, qualecunque hoc & Senilis, &
Regiæ gravitatis dehoneſtamentum unius verbi defenſione abolevit, ſe Pa-
trem profeſſus. Neſcit profectò Nominis hujus vim, & naturam, qui ſub
illo meminiſſe poteſt maturitatis ſuæ. Certè depontanos etiam ſenes coràm
infantibus iuis deditâ operâ balbucinari, & fringultire , vel non indigitante
Chryſologo, quotidiè cernimus, nec tantæ gravitatis viros balba pudet ferire
annoſo verba palato, ut pipientem liberorum ætatulam, blæſis, & tertiatis iis
vocibus referendis, ad perfectam oris, vociſque conformationem paulatim
erudiant. Quid igitur dubitem ad conſueſcendos divinis eloquiis, quos per
Evangelium parturio, donec in iis Chriſtus formetur, mendoſius aliquantò
& ipſe profari, ac quodammodè balbutire? Eſto, jacere humi, putreſcere,
etiam & Corrumpi mea ſic videatur Oratio. Placet hæc illius injuria, quâ
Eccleſiæ jugera uberioribus ſpicis implentur. Nam & Niſi granum frumenti,
cadens in terram mortuum fuerit, ipſum ſolum manet; ſi autem mortuum fuerit 5
multum fruétum affert. Miſcear inſipientibus, dùm illorum inſipientia ſic
melius condiatur. Sal quoque, cui comparatos Apoſtolos legimus, niſi
tabeſcat, ſéque inſulſis confundat, nunquàm illa ſuum in ſaporem muta-
verit. An indecorum mihi putem, alienæ ſtudio ſalutis, à ſublimibus Pa-
trum ſententiis, ad umbratiles Declamatorum cavillationes ſermonem de-
primere, cüùm Verbum Divinum & Cœlo in terras delabi, ut nos humi
jacentes in Cœlum erigeret, & Caro fieri, ut homo fieret Deus, non
recuſaverit? Hoc certé uno (etſi cætera omnia deficerent) exemplo ſe-
curus, aliorum, quicnque demum ii ſint, vel æqua judicia ſpero, vel ini-
qua contemno.
Neque verò valdè metuendum arbitror, ne mihi Divina Sapientia ſuc-
cenſeat, quòd Eloquii ſui Majeſtatem humanæ Literaturæ Crepundiis,
verborũmque, ac ſententiarum Pigmentis, & reliquo Muſarum veluti mu-
liebri mundo, ad leviorum Mentium illecebram ſubornare ſtuduerim.
Quemadmodùm enim non illaudatum in ſacris Monumentis Hebraicæ
illius Heroinæ conſilium invenio, quæ, ad periturum Holophernem ſui
cupiditate inflammandum, nullas exaugendæ fuco, & lenociniis formæ
fſœmineas artes omiſit; ſic laudi potiùs, quàm noxæ futurum & mihi ſpero
exoticæ venuſtatis Mangonium „ quo Sacram Eloquentiam „ ut plures ex
Alienigenis quoque, & Incircumciſis amatores nanciſceretur, excolui.
Præſertim, cum illa exitium corde moliretur, quibus vultu objiciebat ille-
cebram: hæc ideò placere contendat, ut quos in ſui deſiderium allicit,
ſervet, non amando perituros, ſed niſi amaverint.
Quanquàm quid humanis opus exemplis? Ipſammet Divinitatem pro-
pofiti hujus Authorem & Ducem habeo: quæ Templorum ſuorum aras
argento onerari, auro laquearia illini, Attalicis, Phrygiiſque tapetibus pa-
Wietes conveſtiri non patitur tantum: etiam jubet. Què iſtud in Sacris
Baſilicis vanitatis luxuriæque Choragium? Stoicus aliquis fortaſſe Cenſor
objecerit. Dicite Pontifices in Sacro quid facit aurum? Itâne Avaritiæ initia-
bimur in Templis, ubi eam docemur dediſcere? Intrà Religioſa Divorum
imina opes admirabimur, quas in privatis laribus monemur contemnere?
Ineptè prorsùs quiſquis hæc blateras. Neque enim totus ille quantus eſt
arbaræ Opulentiæ, Græcanicæque Elegantiæ apparatus in Sacras Ædes
admittitur, ut in admirationem ſui, ſed, ut in hoſpitantis ibidem Numinis
venerationem adeuntes rapiat: quatenùs vanæ mentes, quæ nihil pompã illa
me-

Hor. l. 2.
Sat. 3.

Joan.
12. 24.

AUTHORIS PREFATIO

metallorum, ac veſtium auguſtius concipere aſſueverunt, & illicium aliquod
habeant, quo ad propitiandum Numen in Templa evocentur; & argu-
mentum, quo ad arcanam illius Majeſtatem utcunque aſſequendam ducan-
tur. Nec alia oppidè plurima in hoc eodem genere deſunt Divinitatis
exempla, quibus licentiorem dictionis ornatum in Evangeliis explicandis

adhibitum excuſare facilé poſſim. Unum pro cunctis ſufficiat Sacrum Epi-
thalamium, quod Cantica Canticorum infcribitur, Deo utique Salomonis

mentem inſpirante conceptum, editumque. Nuſquàm non ibi ofcula,
amplexus, unguenta, pocula, formæ lenocinia, murænulæ, inaures, ar-
millæ, genarum, uberum, labiorum commendatio, teneriora colloquia,
blandiuſculæ Dilecti, & Dilectæ compellationes, amantium languores,
deliciæque: Prorsus Erotica omnia. Procul tamen, procul eſte profani,
qui ultrà verborum extimam ſpeciem cogitationem haud mittitis: Vel, ſi
libet accedere, præter oculos ſapite, & Divinæ Charitatis medullam, ſub
illecebroſis Amoris humani Hieroglyphicis deliteſcentem eruite. Eo quippè
Conſilio, ut Gregori verbis abſolvam, corporearum hæc omnis imagi-
num Scena adornatur, ut ex his, quæ animus novit, ſurgat ad incognita, quæ
non novit, quatenus exemplo viſibilium ſe ad inviſibilia rapiat, & per ea, quæ uſu
didicit, quaſi confricatus incaleſcat: ut per boc, quod ſcit notum, diligere diſcat,
& incognita amare. Hæc ſapientiſſimus Pontifex: quæ in rem meam ac-
curatius deducere ſuperſedeo: Nemo enim cæcus adeò Tireſias extiterit,
quin liquidè perſpiciat, me, dum Sacrarum Literarum Oracula phaleratis
Rhetorum ſententüs, & profanis Poëtarum figmentis involvi, Divinæ Sa-
pientiæ veſtigia, quantùm mortali fas erat, ſecutum; ut, quemadmo-
duùm illa ſplendido Templorum inſtrumento, & amatoriis Canticorum de-
liciis ad ſui Venerationem, Amorémque rude mortalium vulgus infor-
mat; ſic, & ipſe inductis in Sacra Eloquia Levioribus Muſis, profanos
eorum amatores Agiographis Libris initiarem. En iterum Gregorium ſuo
in Cantica Canticorum Prologo meæ Menti, Scriptionique Patrocinatum.
Nommantur bic oſcula (ait Pontifex Maximus & Magnus Eccleſiæ Doctor)
ubera, genæ, femora. Uhbi non irridenda eſt Sacra Deſcriptio, ſed conſideranda
Maſericordia Dei. Notenus, qum mirabiliter, quàm miſericorditer nobiſcum ope-
ratur, qui, ut nos ad amplexus Sacri Amoris accendat, uſque ad turpis amoris
noſtri verba ſe inclinat. Liceat meis verbis, quod Dei Verbum non dede-
cuit.

ſticos prodam: mimirum, ne immodico Muſarum Alumnos pelliciendi ſtu⸗
dio, minus utile exemplum Sacrorum Librorum Explanatoribus, aut Verbi
Divini Præconibus præbeam, iiſque Patrocinari graviſſimo Bonorum incom-
modo Nugonibus videar, qui Penitiores Scripturarum Senſus, aut Eccle-

ſiaſtica Roſtra in Vanitatis Theatra, & leviſſimæ Gloriæ Nundinas vertunt,

tam in Deum impii, cujus Sacros Codices ſpuriâà eruditione adulterant,
quàm de Auditoribus iniquiſſimè meriti, quorum ſaluti per ſpeciem oble⸗
ctationis illudunt.
Apage hæc à me, quibus nulla capitaliora eſſe cenſeo, deliramenta, &
flagitia. Chiragrà mihi potiùs manus torpere, Anginâve mihi fauces inter-
ſtringi, occludique penitùs velim, quàm impudenter adeò PrævVariCarl.
Egéne ut iis vel facem præluceam, vel patrocinium commodem, in quo-

rum levitatem graviſſimorum exitiorum parentem, toties in editis Com-
men-

Reliquum eſt videre, ne, dum exteris Conſulo, Populares „& Dome-

n Tio u

4

1 keNN, Ve

l d
, penorul
hmin
vmmn eet
Joreltum
Setinbus,
, Melcotll
Cis hulci
Pnt, el dl
m mide
mn elo: i
kr & forn
ulHeologer
eio Wbma
Ebümun
liniego o⸗
elun dend
E Vehavi
tihi, i
ontem de
lnnm,
nin le op
nin, e
Cmentibt
Ubum in

e in l

Amem coro

Alng: 4
u , Hon
N Dölo⸗
Imocent

enuite, Nit
hec omit
t o0 nnt
G ſer ane
ten, Aln
in fem ne.
Tireſaga
Otacul 1
Wolyi, De
t; Seu
gis Cannun
num un
Mals,
um Crege
igve Patnx
8 Lockelr
urter p
l uß⸗
Fetbum m?
mo⸗ oi⸗
grothu,
0 Peramn
Mdin .
tione 6,

AD LECTORE M.

mentationibus, privatim, publicéque recitatis Concionibus, neque intrà
verba tantum detonui? Ego ut ità ſcribi, aut perorari velim, qui vel ab
Ethnicis icribendi, dicendique Magiſtris huſuſcemodi Eloquentiæ propudia
& foro, judiciſque , nedum & Chriſtianorum Libris, aut Balſilicis, horrendi
Carminis lege proſcripta didicerim?
Non Tiro adeèò ſum in hac Oratoria Palæſtra, quam à prima ætate
ad has uiqué frontis ſeniles rugas continenter excolui, ut ignorem, quan-
tam rerum, verborêmque gravitatem, moderationem, ſanétimoniam edif-
ſerenda Populo Evangelia repoſcant: quàm ſerio, decretorio, & pugnaci
ſtylo perorari deceat cauſam æternæ animorum Salutis: Quàm ineptum ſit
ibi Pyrrichen ſaltare, vel Troiam ludere, ubi, collato pede cum vitiis,
certamen conſeritur, quæ non aculeatis vellicanda ſunt Rhetorum dictis,
ſed cœleſtium Minarum terroribus, efficacibus argumentis, contentis am-
plificationibus veluti Joabi lanceis, transfodienda : & Hiericuntis ad in-
ſtar, Sacerdotum tubis, non Ludionum ſiſtris, & crotalis ſubruuntur.
Cujus Judicii mei Propoſitique teſtes do, quas vel in Apoſtolicæ Aulæ
Senatu, vel alibi ad confertam in Templis multitudinem Conciones ha-
bui, jam pridem typis vulgatas: in quibus quid aſſecutus ſim, aliorum
cenſura eſto: illud certè ſummâ ope contendi, ne à Materiæ ſancétitate
caracter & forma ſtyli abhorreret: adeéque non modò Fabuloſam Poéëta-
rum Theologiam, & Profanorum Deorum Myſteria toto longè, latéque
pomœrio ſubmovi: niſi fortè ea inducam, ut confodiam; uſus & ego Vi-
peris Fabularum, non ut venenum parem, ſed ut toxico toxicum exclu-
dam, Sancto planè Alexipharmaco.
Pinxi ego oratione meàâ, non pudiciſſimæ Matronæ Candorem, quo
Senes ſunt denigrati; ſed Ruborem, quo rejeéta Amantium libido eru-
buit. Velavi Suſannæ nuditatem, quà capti ſunt JIudices; mentem veròô
revelavi, quà Mulier non eſt capta. Non coloravi colorem ſeſe Lavantis,
qui canitiem decoloravit repueraſcentis Senectutis; ſed ardorem coloravi
Repugnantis, quo frigere doctus eſt Ignis eradicans genimina univerſa.
Utinàm ſic oppugnata expingeretur à vanis Academicis major Hercule
Heroina, quæ Angues duos eliſit Clamore uno, non Clavai. Verum in
ſuis Conventibus Academici, & Poetæ (utinâmque non etiam Sacri in-
terdum Declamatores) æquè miſeri, & inſcii, adulterantes Verbum Dei,
deſcribunt in Suſanna, quæ & benéè ipſa in ſe odit, quæque malèé Judices
amavere in illa; ideéôque facti ſunt de Cenſoribus Rei, iis præteritis, quæ
Luctantem coronarunt. Exponunt lineamenta Faciei eſus & putidé, &
impudenter: Animi verò ejus firmitatem non proponunt. Suſannam ego
meis ſcriptis inſerui Viraginem, non Fœminam; ornatam «Æterni Sponſi
monilibus, non fucis oblitam Tartarei Qupidinis; ut Jeruſalem comptam,
non, ut Babylonem renitentem; quæ Dracones conterat, non, quæ AC-
cipitribus blandiatur; quæque terreat Peccaturos, non, quæ ad ſcelus pro-
vocet Innocentes: quô ſcilicèt me imitati, qui agunt & ſcribunt, expient
carminibus animos audientium, non fædent. Venuſtatem ego proptereà
laceſſitæ Matronæ non exhibui, qua Nix Senum in ignem exarſit: &
Florem pectoris ejus non protuli, quo viſo Phrenetici Seductores cor
amiſere. Spinas honeſtiſſimæ Roſæ, non Folia expandi, repulſam ſcili-
cèt, & luéctam, quibus ſanè dumis venerati Frutices verti poterant in Lilia.
Vos verò iniqui, non probi, Muſarum Alumni, non Pudicitiam abhorrentis

Ethice Tom, III. à fla-

Lucret.
libro 4.
verſ.

641.

AUTHORIS PREFATIO

à flagitio Conjugis, ſed formam canitis, quâ excantati Sapientes ſunt de⸗
formati. Vertitis vos intemperantià carminum verſam aquis Mulierem in
Sirenem, quæ, dùm ſeſe lavat, inquinat ſpectatores: dùm ego in ejus
piſcina balneum paro, ubi lepra criminis eluatur, undè Caſtitas emergat;
nihil in Suſanna miratura, præter odium in facinus. Ex ea vos cogitis
erumpere illecebram, quâà propè fontem exfrons Impudicitia intuentium
flagret: quæ ibi ſubmergeretur, ſi Animum, non Corpus Immaculatæ
deſcriberetis. Denique ſi non benè Academiæ inſtituantur, uti optimæ
ſunt pleræque, etiam in Italia, conſtitutæ, Palæſtra Doctrinæ in antrum
vertitur Circes, ubi Viri demutantur in Belluas, & Jordani non impar
Suſannæ Lacus, maculat, non emaculat Judæos Naamanos. Sic objectæ
Mortalium Animis antiquæ Legis, quamvis pulcherrimæ, Mulieres, dum
quaſi Aquilæ Coœlo delapſæ Vulturibus obluctantur, etiam Upupas com-
mutant in Columbas, caſtimoniâ vitæ ſpectantibus, ſeu audientibus in-
fusa. Id ego blanditiis Commentationis meæ inſinuare contendi Ingeniis
Provinciæ noſtræ, ſanè maximis, ſi vim ſuam innocenter, ſanctéque ef-
fundant.
Fateor nihilominùs tam caſtigatam, & caſtigaturam ſcribendi formam,
quâà hic ſum uſus, dedocendi ſtudio impudicè ſcribentes deliramenta Nym-
Pharum; improbè me eam adhibiturum in Templis, quòd ſevera non
ſit, quòd pigmentis ſuis Ingenia delectet, non Voluntatem tonitruis in-=
flectat, plùs admirationis à Lectore, quàm lacrymarum extorſura. Portòô,
quæ in Academiis, verborum, ſenſuumque Elegantia non dedecet, dede-

cet maximoperè in Templis. Nam Academias, ut recreemur, adimus.

Baſilicas intramus, ut ploremus. Quare, ut Aqua Calcem accendit, Fa-
cem extinguit, ità Floſculi locutionis etiam Sacræ, qui Liceis Spiritum
Dei invehunt, in Dei Eccleſus Spiritum Dei præfocant.
Quid igitur? alius hic ſum, & à me ipſe diſſideo? Eſſem profectò, ſi,
quæ, meas in Eſdram de Cyro Rege Commentationes, excipient Prole-
gomena ad Stromata, ſive ſuper Evangelia Quadrageſimæ Diſſertationes,
pro concione etiam dixiſſem. Atqui ſic habeto, nunquàm Diſlertationes
has & ſuperiore loco ad Populum recitatas, ſed privatæ tantùm exercita-
tionis gratiâ conſcriptas; alliciendis potiùs ad Divina Eloquia Profanis In-
geniis, quàm Auditorum inteftinis vulneribus & ſonticis morbis curandis.
Alibi, quia ſerio agenda res erat, à floſculis & lemniſcis temperavi: hic
illos liberalius effundo, & quà libet contexo, ut Lectores admoneam,
moderationem illam, non tam ex ingenii ſterilioris inopia, quàm ex altioris
judicii maturitate profectam: nec mihi non promprum fuiſſe, & illas, quas
ad Populum habui, Conciones venuſtiùs comere, iiſdémque Poêticis pig-
mentis, & Declamatoriis cincinnis ad illuſtriorem pompam ornare, ſi vel-
lem ineptire. Haſtiludium igitur & feſtivam armorum Velitationem exhi-
beo, non in aciem deſcendo, nec ſanis, & famelicis neceſiariam anno-
nam, ſed nauſeâ laborantibus ſcitamenta, & cupedias paro. Sua eſt Pa-
læſtræ, ſua quoque veri certaminis ratio. Non quidquid Academiam,
idem & Eccleſiam decet. Quæ ægris ſalutem inſtaurant, cave valentibus
ponas. Quin nec &grotantium eadem omnium curatio eſt; nec cuicunque
ſano eoſdem cibos indulſeris. Nam teſte Lucretio. J
—,— Nobis veratrum eſt acre venenun,
At Capris adipes & Coturnicibus auget.

Alia

Pn poon
gegetin
volms
140 luil
n lis nhi
Antionen
Ade ſod
ton ljelian
Uten Uiqvan
Gnplun 6
cis kit enn.
ndlis detd
ne anuma

w: on tan

Pümm (a

IlCiei hujt

leCapicin

Eine⸗ ⸗
eam crcum
unn colotibu
mnind, &
Et her gric
Gnt, Ceterunr

lrendi

br vidcar,

ünum hom
Mimd Cenl.
prtonbi
ltin cana, 5
monebam
in Prrcocen
ene lr
n Almn!
1 Cper AU
Wd plets
knnn ne

n Amnicor

ntur e
loceni
Wnos. N
e, Mle
eüum D

ſen Mins

e CONtenl.

ter, ac

4

deliumm!
qwod he
n extolin!
hon Eccedn
recreemd
Acen mnet
qui lici
t.
, ercnke
te tunina
ognin Muel
6 mor
s tenen!
Cores unn
1, gunn n
ſulle, Al⸗
Punn oinne
Felttion,
Neceluin

(M Ne

; ne
l;,

—
AD LECTOã RE M.
Alia ad promiſcuam omnis generis multitudinem Divini Verbi deſiderio
congregatam in Templis afferenda, ut piam Coœleſtis Panis famem expleat:
alia profanis Academicis, & Philologis obtrudenda, ut à mordibo faſti-
dio ad ſimilem Evangelicæ Doctrinæ appetentiam & ipſi excitentur.
Cum his mihi in præſentia, non cum illis eſt ratio: ne tu, quæ ego eru-
ditioribus in Muſeo utiliter ſcribo, ad rudiorum Eccleſiaſticis in Auditoriis
inſtitutionem detorquere perperàm velis.
Adde quôd, ne in iſtis quidem, ubi oblectationi impenſiùs indulgeo,
à tota ſeveritate diſcedo; quin eâ ità ſtyli remiſſionem tempero, ut ludere
quidem aliquando videar, non tamen bacchari, & inſanire. Unius loci
exemplum, unde conjecturam capere de reliquis liceat, attuliſſe paulò ſu-
eriùs ſat erit. Suſannæ cum duobus illis inquinatiſſimis Senibus, congreſ-
ſum fuſtas deſcribo. Multa ibi, ut ingenii impetus tulit, non ſine aliquo
acumine animadverto, infero, concludo, colligo, divido, comparo, op-
pono: non tamen, quod ab alio quopiam ejuſmodi argumenti Scriptore
factitatum (atque utinàm ab illo tantun?, nec ad Evangelii quoque Præco-
nes ſcabiei hujus contages manaret) non tamen, inquam, inverecundas
Senilis Cupidinis ad pudiciſſimam Foœminam voces comminiſcor, aut ex
illius papillis, geniſque Hores educo „ quibus Orationem inſpergam neque
per ignes ſuppoſitos cineri doloſo illam Antithetorum, Argutiarümque
choream circumduco, ſed Pudoris invicti conſtantiam expendere, & Rhe-
torum coloribus illuſtrare contentus, modeſtam, verecundam, frugiferam,
quin imo, & Philoſopho dignam amœnitatem conſector.
Et hæc quidem ad præſentis Inſtituti defenſionem hactenus dicta ſufſi-
ciant. Cæterùm ſi in hoc ipſo genere, nonnunquàm vel ingenü impetu,
vel placendi ſtucho, extrà lineas ferri, & juveniliùs aliquantò, liberiuſque
ludere videar, quàm vel trutinæ ratio poſtulet, vel teretes, atticæque ſe-
veriorum hominum aures ferant, peccatum nec inficior, nec defendo:
quin imo Cenſoribus meis plenâ cerâ ſubicribo : tati tantummodo, &
Occupationibus veniam donari peto. Horum enim Opuſculorum licèt
Lditio cana, Scriptio vix dici poteſt adulta. In Juventutis æſtu, ut ſupe-
rius monebam effuſa, aliquid redundans, & muſteum, quédque illius
ætatis præcocem indolem ſapiat, traxiſſe quid mirum?: Quæ mihi, defer-
Veſcente paulatim illo Scriptionis, atque Genii Juvenilis calore ad incu-
dem & limam revocare, & ſeveriori judicio perpolire mens fuerat. Verùm
alis ſuper alias incidentibus curis diſtractus, graviſſimoque muneri adeò
arctè implicitus, ut anté mors ultimam ductura mihi ſit vivendi lineam:,
quàm otium neceſſarium ſuppetat ad ultimam iis manum addendam, quo-
tidianis Amicorum precibus diutius obniti non potui, quin qualiacunque
publicanda permitterem: veniam interim à benignis Lectoribus ſperans,
quòd Publicæ utilitatis ſtudio conſcripta, neque per occupationes perficere
Potui ſenex, & junior faciebam potiùs, quàm feci.

Ethicæ Tom. III. 5 2 INDEX

. R

C A

Harum Commentationum in Eſdram,
De Cyro Rege.

N anno primo Cyri Regis Per-
ſarum, ut compleretur ver-
bum Domini ex ore Jeremiæ,
ſuſcitavit Dominus Spiritum
Cyri Regis Perſarum: & tra-
duxit vocem in omni regno ſuo, etiam
per ſcripturam, dicens: Hæc dicit
Cyrus Rex Perſarum: Omnia regna
terræ dedit mihi Dominus Deus Cœ-
li, & Ipſe præcepit mihi, ut ædifi-
carem ei Domum in Jeruſalem. 1.

Eſdr. I. I.

CAPUT PRIMUM.

Splendida Cyri Regis, & in Deum præcox,
reparato Hieroſolymis Templo, Munifi-
centia. Qud ne Abeli ſecundus, & Deo
quodammodò par, & Achabo peniths
diſimilis Cyrus comprobatur: patricio,
plebeioque domorum noſtri temporis Luau
complorato. Pagina 1

In Anno primo Cyri Regis Perſarum,
ut compleretur Verbum Domini, &c.
T. E/d. I. I.

CAPUT II.

An deſignato Hieroſolymis Templo, haberi,
cenſerique debeat Cyrus Regum pientiſſi-
mus tantùm, Anne vero prudentiſſimus
quoque, & fortiſſimus extiterit, pro Ar-
ce, Templo, in munimen Imperi, eaci-
tato. pPag. 4

In anno primo Cyri Regis Perſarum,
ur compleretur Verbum Domini, &c.

1. Eſd. I. 1.
CAPUT III.

Unde Cyro de reparando Templo mens indi-
ta, incenſaque cupiditas! Quod cum ille
votum, Danielis, Eſdræque, familiarium
ſuorum, hortatu, conceperit: iiſdem ſi
Reges Aſſeclis ſtiparentur, ecodem fore
pradicimus, ut ſpiritu afflarentur. Scur-
rarum proptered, & probroſorum ex Au-
la eramina, tanquàm exr alveario fucos
proturbemus. pag. 8

In anno primo Cyri Regis Perſarum,
ut compleretur Verbum Domini, &c.

T. Ehd. I. I.

CAPUT IV.

Non ſat eſſe Principibus domi Vaibus am-
biri, & Philoſophis, niſi Philoſophidò ex
eis non indigna oracula audiant, hau-
riantque. Nam plerumque latet Anguis in
Pallio, & pernicioſior non rar Prætori

eſt P. hiloſophus, quàm Eunuchus. p. 14.

. —

In anno primo Cyri Regis Perſarum,
ut compleretur Verbum Domini, ſuſ·
citavit Dominus Spiritum Cyri Regis

Perſarum. 1. Eſd. I. I.
Perſarum. 1 TWd. 1. I CAPUT

41

lan n 8
un Auln
17 rincfit:
hortote t.a
ſplank iun

4

umpbin Hau

Vingl ula
uuſe⸗
———
Uem gind 6
1 npleretur.
Eenie, ſulci
Gihegis. 1

CAl

iu Dei Vate.

. 7
Uuine ſoltor.
erelue raa
lut, guaß e

onand, Ml

in, ne ſu ſn
fuuts, gugi

letſiinente.

——

Uimd primo⸗
Oonplerenur

eunie, ſulcit

Uiegb beil

(4

.

nlll ſur 1
nnfe
l ſu⸗
fnmmt.

—

—
ta lind (
i N P c
an erl

£☚
=

Ii Rent Nin
Verbum mni

UT II

udo Tenffml
Hchet,
„ Contchti e
rentuf
nritu aftenn
prohi⸗
ſuin u ;

1

—

ℳ

Verbum D

UT U

36

Zur ni
ula l 7
numeli /,
ſor M 4
gan Eyncu

Index Capitum

C APUT V.

Nunquam non adeſſe Vatibus ſuis Numen,
Juorum expleti vult vaticinia, iis, quam-
vis egtinétis; ne quid fortaſsè de eorum
authoritate detraheretur, ſi Prophetiæ non
reſponderit eventus. Quo Dei oporteret
exemplo in Prætorum authoritatem, digni-
tatémque tuendam largidks Principes in-
clinare. pPag. 25

In anno primo Cyri Regis Perſarum,
ut compleretur verbum Domini ex ore
Jeremiæ, ſuſcitavit Dominus Spiritum
Cyri Regis. I. Eſdr. I. 1I.

CAPUTVI.

Non ſua Dei Vates inſomnia profari, pro-
ferréque, ſed afflatum ſibi à Cælo Verbum
nuntiare ſolitos. Raia proptereà eorum
ſſe, foréque oracula.
titate, quaſi è& Lilis, Aſtriſque aggere
conoinnato, proluvies Nuntiorum compeſ-
citur, ne ſui ſenſa pectoris, pro Regum
ſatis, eægurgitent, ſummo Reipublicæ
detrimento. pag. 34

In anno primo Cyri Regis Perſarum,
ut compleretur Verbum Domini ex ore
Jeremiæ, ſuſcitavit Dominus Spiritum
Cyri Regis Perfarum. 1. Eſd. I. I.

CAPUT VII.

Habendus ſuus Regibus honos eſt, eòſque
perhonoriſice & oompellandos, & perco-

lendos eſſe, ſuo nos eemplo ſoriptoque
Eſdras admonuit. 1

In anno primo Cyri Regis Perſarum,
ut compleretur Verbum Domini ex ore
Jeremiæ, ſuſcitavit Dominus Spiritum
Cyri Regis Perſarum: Et traduxit vo-
cem in omni regno ſuo, etiam per
Scripturam, dicens: Hæc dicit Cyrus
Rex Perſarum: omnia regna terræ de-

dit mihi Dominus Deus Cceli. 1. Eſdr.
I. I. 2.

CAPUT VIII.

Efferendos tum eſſe titulis Principes, oum
Jacinorum magnitudine ac præſtantidâ in

Qud Vaticini ſan-

Pag. 42

eorum ſeſe poſſeſſonem immiſerunt: Nam,
ut ſtrenuitas Heroum decoratur, ità igna-
vorum deſidia imaginibus ſtupet, & titu-
lis obſoleſcit. pag. 51

—

Hæc dicit Cyrus Rex Perſarum: omnia
regna terræ dedit mihi Dominus Deus
Cœli; Et ipſe præcepit mihi, ut ædi-
ficarem ei Domum in Jeruſalem. I.
Eſdr. r. 2.

CAPUTI IX.

Nihil à Cyro agi, ſoribique fortihs potuiſſe,
quàm, tum ſe Numini ſubjeciſe, qulm
terrarum à ſe regna ſubacta, domitaque
gratulabatur. Grande Felicibus aocu-
mentum, ſed raro exceptum Auditore.
Ad proruentis in nos fortunæ catadupas
non ſurdeſcimus tantim, ſed lippimus,
Cæœlogue, Egyptiorum more, nec intendi-
mus, nec auſcultamus. pag. 60

Hæc dicit Cyrus Rex Perſarum: omnia
regna terræ dedit mihi Dominus Deus
Cœli, & ipſe præcepit mihi, ut ædi-
ficarem ei Domum in Jeruſalem. I.

Eldr. 1. 2.
CAPUT F.
Non ità ſe Cyrus Perſis circumſepſir, ur

eatraneos, advenaſque cubioulo arceret
interiori. Quin advenis uſus H'bræis fa-
miliariſſime eſt. Quæ illi cæterorum con-
ſuetudo accidit peroommoda. Eæ is enim,
quid ex ſe Numen repoſoeret, int llexit.
Quo imbui more Principes optarem, &
Antiſtites, uti omnibus decet, jura omni-
bus præſeripturos. Fraudant alioqui ſe
eges maximis commodis, ſi unis Sena-
tum Popularibus cirecumſcribant. pag. 69

Deus Cœli præcepit mihi, ut ædificarem
ei Domum in Jeruſalem. 1. Eſdr. I.2.

CAPUT XlI.

Legiſlatorem ſuum habere Primores. Nec uni
tantim eſſe Numini Primates obnoxios; ſed
in is vereri eos debere Numen, quorum
Deus ora, mentéſque affllavit. I1 Cyrus
erhibuit, in Jaiæ membranis, jura Numi-
nis, O Numen reveritus in Propheta. p. 80

6 3 Do-

—

Dominus Deus Coœli dedit mihi omnia
regna terræ. Et ipſe præcepit mihi,
ut ædificarem ei Domum in Jeruſalem.
1. Eſdr. I. 2.

CAPUT XII.

Non pugnaturus, ſed viétor Cyrus, nec, ut à
eo regna impetraret, ſed innumeris à
Deo Urbibus Provinciiſque auöétus emplum
Domino deſignavit. Quo ille in Numen
obſequio, Aulicos monuit non tandil Prin-
cipibus obſequendum, quandid er iis Cu-
rules, & Prætexrtas impetremus: ſed tum
nos iis hærere arctius oportere, quum per
eos honorum metas attigimus. Centurian-
tur enim animæ magnæ, non exauthoran-
tur, beneficiis. Quxz vincula eſſe debent,
quibus benefaäctori alligemur, non calcaria,
guibus in turpem à Dominis fugam im-

pellamur. pag. 87

—

Omnia Regna terræ dedit mihi Dominus
Deus Cœli. Et ipſe præcepit mihi. I.
Eiſdr. I. 2.

C AP U T XIII.

Quæ à Deo conſequutus eſt beneficia Cyrus
non extenuat, ſed exaggerat, Grandi,
ſed irrito exemplo. Eo enim Aulivorum in-
gluvies compeſci poſſet, ſi vocem illam ali-
quando diſcerent è Cyro, ſat eſt. At am-
bitioſa, & vorax natio ad has penitls
ſyllabas & ſurda, & balhba eſt. Quæ ſi-
quidem id loquitur tantum, non eſt ſat,
Pronuntiare nunquàm poteſt, ſat eſt. p. 96

—

Omnia Regna terræ dedit mihi Dominus
Deus Cœli. Et ipſe præcepit mihi, ut
æ&dificarem ei Domum in Jeruſalem. I.

Eſdr. 1. 2.
C APU I KIV.

Cum Dei erga ſe Cyrus beneficia in majus
extuliſſet, ſua in Numen obſequia, munera-
gue moæ deprimit. Muniſicentiſſimum enim
Deo Templum excitaturus, Domum ſe Deo

Jeribit Hieroſolymis deſignaſſe. pag. 109

Omnia Regna terræ dedir mihi Dominus
Deus Ccli. I1. E/dr. I. 2.

Index Capitum.

CAPUT XV.

Quamvis Deus ſit Cœli Princeps, inſidatque
ſideribus, non ità illa tamen aut amplitu-
dine orbium diſtinetur aut rapitur pul-
hritudine, ut tum partiri Limum pudeat,
Pigeatque terrarum Imperia diſpenſare.
Quo genio Numinis infleéti cuperem Prin-
oapes ad ea in ſubjieétis urbibus percuran-
da, quæ tenuia ſunr, & vidoeri Poſunt
non regia. Pag. 116

—

Dominus Deus Cœli dedit mihi omnia
Regna terræ. 1. L/dr. 1. 2.

C APUT XVI.

Non Cyri pedibus Deus Regna ſubſtravit,
Jed ei Aſyltiam, Lydiamque quaſi per
manus tradidit. Rege proindé, ſervarique

Provinciæ à Principibus debent, non au-

tem proteri, calcarique. Eas verò cum
libi à Deo Cyrus, non ſuis datas eſſe con-
Eirmet: teſiatur quoque non delegandam
Gratioſis adminiſtrationem regni eſſe; quam
ipſos capeſeere oportet Principes in unam
imperii procurationem intentos. pag. 124

Omnia Regna terræ dedit mihi Dominus
Deus CCœli. 1. E/dr. I. 2.

C APUT XVII.

A Deo regna Regibus tradi, non ut ea ſub-
prafebtis emungenda dedant: ſed ut is

ipſe exoubent, præsintgque. Quâ Regid

Cyri proteſtatione, à ſuo tandem Princi-
pes ecitari cuperem Veterno, quo paſſm
Peéundantur imperio. Nam tandid Pro-
vinciæ perſtant, quandi nec Clavo Re-
mexr admovetur, nec Clavo decedit Gu-

bernator. Pag:. 133

Omnia Regna terræ dedit mihi Dominus
Deus Cœli. 1. Eſdr. 1. 2.

CAPUT XVIII.

Ut ſua à Deo ſibi tradita Regna curare Prin-
cipes decet, ità ſuam quiſque Domum,
Familiamque adminiſtret, oportet; cum
Præſertim non membra Regum ſint urbes,
ſed eorum quodammodo tunicæ; Liberi
verò & uxrores, non tam membra Patrum-
familias ſint, quàm una cum illis caro,

& anima quodammodò una. Pag- 145
Omnia

—

—

ne Regne 1
Deus (Cli.

64.

renter cud
one, 1e
ene omm
AAuts,
9 umime
r, cupi⸗

—¶—

Mi Regna te
Dens (cl. I

(A1

Oucberal
Dineſbut
n anmaruu
linn eur eſe ⸗
inii ſihjechos
ni e ſolen
Algat, in
n utium.
.

Hi ineubusſ

1,, lun Pare,
Reicrun

—
—,.—

A lcit Cjns V
ſeona tettee
li, Mic.

64

iorun p

Gin ,
. 1

al Aen .
ünm .

“
lur ſenſi
t. R

n 1

.

ie lthiigg
nt, G

eus Nenn ſt
ut ler
igue, En
on ſut un
ogue 1
tonenneit
let Pungen
en imemnn E

1. ...
dedit miien

I. I. 21
T WI

tfadi, tl
Aund: 1
Nunſle⸗ .
ſo mu 1

ONdll ur
Cen M

el
19

, ind,
ls tmut 19
un nk/

, N

, ℳ. ⸗

—

Index Capitum.

Omnia Regna terræ dedit mihi Dominus

Deus Cœli. I. Eſdr. 1I. 2.
CAPUT XIX.

S&i Parentes excubant Filiis, ab eorum inſti-

tutione, ne ſuo quidem funere revocati;
decétne à commiſſis ſibi Numinis Filiis tor-

bere Abbates, Præpoſitos &w Præſules,

ſou ruſticatione, ſeu tædio, ambituve de-

Pag. 153

linitos, corruptoſque!

Omnia Regna terræ dedit mihi Dominus

Deus Cœli. 1. Eſdr. I. 2.

CAPUT XX.

Ut ſe Cyrus obæratum ſuis Urbibus crediqit .

ità Liæceſibus ſuis oppigneratos ſeſe eſſe
Putent animarum Paſtores. Mon ergo ſe-
gniores eos eſſe decet ergà Populos, qudm
aut in ſubjiectos, Principes ſint, aut Pa-
fentos eſſe ſoleant in Liberos. Utrorumque
eos obligat, inneætitque tum o*nplum,
tum ſtudium. Ne educandis Cxlo Eooleſic
Filus inoubuiſſe ſegnius videantur Præſu-
les, quàm Parentibus curæ ſint Pignora,

Regibuſque tum Oppida, tum Provinciæ.
pag. 164

1No A N

—

Hlæc dicit Cyrus Rex Perſarum. Omnia

Regna terræ dedit mihi Dominus Deus
Ccœli. 1. Eſdr. I. 2.

CAPU T. XX I.

Terrarum imperia in ſeniſtra Numinis manu

ſeta Iunt, Eaque non projicit „ fortuitum
quaſi ubertatis ſuæ& Congiarium, ſed, ut
Munus diſpenſat henevolentiæ, & libera-
litatis ſuæ. Fruſtrd ergo aut aliundè ſpe-
Tantur regna, aut verò etiam repetuntur.

pag. 172

Hæc dicit Cyrus Rex Perſarum: Omnia

Regna terræ dedit mihi Dominus Deus
Cœli. Et ipſe præcepit mihi, ut ædifi-
Carem ei Domum in Jeruſalem. I. Eſdr.
I1. 2.

CAPUT XXII.

Non homuncioni Deus regna offundit, quò

libi mancipium devinciat „ tenacius cohæ-

ſurum: ſed Perſarum ea detulit & ſre-

uiſſimo, & portentiſimo, quem obſequen-
tiorem in Numen, ſanguinis, triumphique
nobilitas præſtitit. Quo cuperem exemplo
Principes inclinare parcils in aulæ guiſ-
guilias, quas contumacia Propiores, quam

ldei, diſcent quidem, ſed rarò. Pag. 181

Quis eſt in vobis de univerſo populo ejus?

Sit Deus illius cum ipſo. Aſcendat in
Jeruſalem, quæ eſt in Jqudæa, & ædifi-
cet domum Domini Dei Ifrael. Ipſe eſt
Deus, qui eſt in Jeruſalem. 1. Eſcd. 1. 2.

CAPUT XXIII.

Nullam cum Cyrus diſſerentiam inter He-

bræos patricios, plebeisſque oonſtituat, ſed
promiſcuè omnes uno Dei Popauli titulo co-
honeſtet: monemur ſanè, uhi de gloria
Numinis, Templive agitur, nihil in dele-
u, cenſugue Miniſtrorum obſervandum,
niſi Religionem, & Fidem eſſe. Qud und
Fdei teſſerà ſuperbire Chriſtianos oporteret,
etiam paludatos. pag. 190

Quis eſt ex vobis de univerſo populo ejus?

Sit Deus illius cum ipſo. 1. LEſdr. 1. 3.
CAPUT XXIV.

Suas Cyrus leges à Dei nomine auſpicatur:

nec eum pudet in tabulis, vdictiſque regiis
meminiſe Numinis, quamvis nondum ſoſe
ĩlli plené ſubjeæciſſet. Quàâm nos damnaundi
AWemus, ſi & Deum coleremus, & nos
divini Noininis puderet! Quot huio obno-
æios flagitio pudor faciat penitendus, elu-
gere hic libet, piget verò eplorare. P- 204

Aſcendat in Jeruſalem, quæ eſt in Judæa

& ædificet domum Domini Dei Ifrael.
Ipſe eſt Deus, qui eſt in Jeruſalem. I.
Eſdr. 1. 3.

CAPUT XXV.

Is peregrinantium in Judæam finis eſſe de-

bet, quem Cyrus ſuis tabulis inſeripſit,
Præſeripsitque à ſe manumiſzs Hebræis,
Dei nempé cultus, & Templi reparatio.
In qua Cyri tabula utinàm naufragium
auti cupiditas faciat, & libido volupta-
tum. Quæ duæ peſtes, ſtrumæque Reli-
gionis monuere mortales, non, ut ſe Tem-
Plo impenderent ſarciendo, ſed, ut Tem-
plum

R .

Index Capitum.

plam demolirentur, quo ejus parietinis
E& cæmentis, aut Avaritiæ domos eci-
tent, aut Voluptati thermas inædiſicent.
Pinnas enim Templi, faſtum, deliciaſque
inſediſſe comperiemus, ſi mores, mentém-
que complurium eæpendamus. Pag 215

Aſcendat in Jeruſalem, quæ eſt in Ju-

dæa, & ædificet domum Domini Dei
Irael. 1. Eſd. I. 3.

CAPUT XxXVI.

Ita Judæis præcepit Cyrus, quos putat nihil

Hieroſolymis curaturos, niſi Templi cul-
tum & hoſtias. Quaàm nos ſpei Principis

decoqueremus, ſi non modoò non molire-
mur in Chriſtiano pomœrio Templa, ſed
ewcitata aut demoliremur laſcivis, aut
ſaltem turparemus, ſive illa inoeſtemus
nutibus, verbiſque profanis, ſive ince-
ſtuoſis ea periſtromatibus, ad oculorum
illecebram, exornemus. pag. 224

Aſcendat in Jeruſalem, & ædificet Do-
mum Domini Dei Ifrael. 1. Eſd. 1. 3.

CAPUT XXVII.

Laſcivire ſe ide Fœminæ in Templis aiunt,
quòd Eccleſiarum parietes docuerint pené
Myſtæ laſeivire. Quæ quoque luxuries 4
murorum Peripetaſmatis in Modos, In-
ſtrumentaque Muſices immigrtavit. Eam
clm Eccleſis corruptelam, ſuis Sanstiſſ-
mé legibus Romani Pontifices repreſerint,
correpto Fœminæ clypeo ſpoliantur. p. 229

Aſcendat in Jeruſalem, & ædificet Do-
mum Domini Dei Ifrael. 1. Eſdr. I. 3.

C APU T XKXVIII.

Ut Stromatum laſciviæ ſuſpendi è& lateritis,
marmoreiſque Dei Templis non debent: ità
vivis Chriſti Kidibus appingi, quòdque
ſceleſtius éſt, affingi obſeœna, profanaque
non decet. Alioquin, ut Aulæzorum libidi-

nes licentiam Fæminis dedere liberihs,

laſciviuſque agendi in Baſilicis: Ia au-

thorati Chriſto Vui, qui Templa ſunt Spi-

ritus, ſi criminoſis fabulis, tanqudm ſce-

leroſis velis, oneèrentur, deſpuentur auda-
cius à profanis. Hine ſiet, ut non modo
non audiatut Cyrus, qui molitur Numini

Templum, ſed, ut utroque Numen Tem.
plo mulétemus, lapideo ſcilicèt, & vivo.
In neutto enim coletur, maledictis utroque

Pag. 236

oalumniiſque profanato.

Et omnes reliqui in cunctis locis adjuvent

eum argento & auro, & fubſtantiâ &
pecoribus. Universique, qui erant in

circuitu, adjuverunt manus eerum in

vaſis argenteis & aureis, in ſubſtantia
& jumentis. 1. Eſdr. I. 4. 5. 6.

CAPUT XXNIXNx

Qui Babylone reſtitiſſent juvare eos à Cyro

juſſi, qui Templum refecturi Hieroſolymas
peterent, largé illis, effuséque opitulati
ſunt. Quin, & Perſæ quoque H
aurum, vaſaque reparando Templo libera-
liter impenderunt. Quâ ſanè Judæorum &
Perſarum in Numen liberalitate, Chriſtia-
norum erga Deum parſimonia & eacitatur,

& carpitur. pag. 246

Rex quoque Cyrus protulit vaſa Templi

Domini, quæ tulerat Nabuchodonofor

de Jeruſalem, & poſuerat ea in Tem-
plo Dei ſui. Omnia Vaſa aurea & ar-
gentea quinque millia quadringenta.
I. Eſdr. I. 7. II. V

CAPUT XxXX.

Ediécto ſuo non pœnam Cyrus adſeripſt, ſed

exemplum. Ideoque non mirum, ſi tot ab
eo depromptis opibus in Templi ſupelledti-
lem, Judæi ſuam itidem Templo gazam
impenderint. uem ſi morem retinerent
Dynaſtæ, & Præſules, Chriſtianæ Rei-
publicæ Populi rarius eſſent exleges.

Nemo enim iis legibus repugnat, Juas

Imperantium ſubſignat exemplum. Pp. 255

ETHICGARUM.

IN mno
InInn en
Eetſar
Trorar
terrk

Lifica

—

SPLEX
Lntlx
AH

orun,

1 delen
Maſlir i

ſite

fun altn ,⸗

nogte Na.

1 naletiſt⸗
ato. 8

unckisloät
wigne, i
unt munlbet
ureis illct

.1. 4 6
XII
t ju il

efechmi h,
, ne n

, . e te
ſſe ungtn

arondo en
Lus ſane in
ilefoltne
rſenotinen

S

—.6—

prouli ul
Tat Nhynda
Oluemran
nin Tdul

milia de

mnin ,
let, e
N

COMMENTATIONUM

IN ESDRA M

LIBER PRIMUsS.

IN anno primo Cyri Regis Perſarum, ut compleretur verbum Do-
mini ex ore Jeremiæ, fſuſcitavit Dominus Spiritum Cyri Regis
Perſarum: & traduxit vocem in omni regno ſuo, etiam per cri-
pturam, dicens: Hæc dicit Cyrus Rex Perſarum: Omnia regna
terræ dedit mihi Dominus Deus coœli, & ipſe præcepit mihi, ut

ædificarem ei domum in IJeruſalem. I. Eſdr. I.

CAPUT PRIMU M.

SPLENDIDA OGri Regis, & in Deum præcox, reparato Hieroſolymis
Templo, munificentia. Quâ nec Abeli ſecundus, & Deo quodammodo par,
& Achabo penitus diſſmilis Cyrus comprobatur: patricio, plebeiséque do-
morum noſtri temporis luxu complorato.

1. VRI mihi geſta, ſcitaque
Temple- recenſenti non tam ſori-
rum repa- H bere libet, quam flere:
ea e. ſnec atramento, ſed la-
ſulum, Re- crymis primos Commen-
Rate tarii mei cogor apices
Aeben. exarare, librique fron-
tem lituris ſignare, non
Eacleſaſti- ) literis. Quis enim, quùm
d. Cyrum audiat, imperii ſui anno primo, Deo
Reges eu. domum architectari, non exclamet? Chriſtianos

as in pudeat Dictatores, ne Olympiade quidem ſuæ
, dignitatis quartâ, de reparandis Templi Domini
parietinis deliberaſſe, quando Perſa; ipfſis Ka-
lendis regni ſui, Deo fanum & decernit Baby-
lone, & molitur, grandi æris profuſione, Hie-
roſolymis. In anno, inquit, primo Cyri. An hæ
à nobis initæ Præfecturæ Kalendæ ſunt? Hcne
vagire ſolet ſymphoniâ poteſtatis ſeu profanæ,
ſeu etiam interdum ſacræ inter Chriſtianos infan-
tia? Uni nollem Perſæ, Principatum cultu Nu-
minis auſpicarentur; dum Cyrus Tirocinium po-
nit potentiæ ſuæ, non fulciendo ſolio, ſed exci-
Ethic. Comment. Tom. III.

tando Templo, unâque ejus in tabulis adoleſcunt
Majeſtas & Pietas. Verùm, quæ Perſis gemel-
læ virtutes ſunt, utinam apud nos affinitate in-
ter ſe aliquà ſocientur. Nam aut avia, aut Pie-
tatis abavia videri aliquando poteſt Majeſtas; ſi-
quidem edentula, elumbis, & rugoſa Dignitas;
ut eam ſaties imperandi cœperit, aras concipit;
quas rarò parit, & frequentiſſimè abortitur, ob-
ſtetricante, ut ità dicam, non Lucinà ſenectuti;
ſed Libitina. Etenim deſignatas Deo .des à ſeni-
bus mors intercipit. Labat, ruitque, quidquid
collapſa Divitum ætas tum denique Cœlo exci-
tat, cùm humi cadit.
Huic benè Cyrus occurrit incommodo, deli-
neatis à ſe Deo .Æ dibus, ſub auroram imperii
ſui: quod ſtaturum meliùs credidit, ſi libis &
victimis vallaretur, quàm ſi catapultis fulcirerur
& baliſtis. Sepiendum proinde thronum, non
Leonibus, uti Salomon cenſuit, ſed Agnis; puta-
vitque balatu, quàm rugitu ſui ſedem regni fir-
miùs muniendam; cædendi hoſtias, quàm ma-
Ctandi hoſtes Princeps cupidior. Stabit, inquie-
bat Cyrus, imperium, ſi cadet hoſtia. Arma-
menta-

WJ rr

EEEEEEE?

Kegna
Ten plis
melius
guasm ar⸗
cibus, miss
niunttir.
Politica
vera.
Templo⸗
rum extrise
&tio & Or⸗
natus.
Arma al-

leg.

Armamen-
tarium im-
perii Tem-

plum eſt.

Miſsa.
Sacrificia
hoſtem de-
bellant.

III.
Cyri cum
Ahele com-
paratio.

Apoc.21.
I5.

Gen. 4. 4.

Imitandi
pauci.
Exempla
mala ſper-
awenda.

IV.
Cyri ediéta
vocbſgut
Con orzm
αr *&C-
niam ante-
ceaunt.

2 Oliva in Eſdram.

mentarium mihi futurum Templum interpretor;
unde decerpturum me quoque laureas eſſe confi-
do ex oleis. Fauſtiorem illinc meæ chlamydi mu-
ticem ominor defundendum, quam ego regni
togam & feliciùs & fortius cruore victimæ, quàm
piſcis ſanie inficiam. Æneum in Templo Mare
pro freto mihi erit Erythræo, ubi ruentes in me
quadrigæ hoſtium vorabuntur. Quot ibi in arie-
tes adigentur cultri, ur Deo libetur, tot in regni
mei peſtes, furiaſque tela defigent Sacerdotes.
Non enim unam cædem hoſtibus unum hoſtiæ
vulaus portendet. Quin icta pro me Agna nun-
quam non cadet ut Samſon, procumbendo ſcih-
cet æmulos obtritura. Abſimilis hoc tantuùm Sam-
ſoni Victima, quòd ruinaâ fani ille obruit Palæ-
ſtinos, feretro triumphaturus, non rhedàâ: mihi
Ovis victoriam quidem edet occumbendo, ſed
excitato Templo, non ſubruto. Primas propter-
ea præcipuâſque regni curas, non muniendis ur-
bibus, arcibuſve extruendis, ſed parandis victi-
mis, ſtruendiſque aris impendamus. Quæ ſanè
non edixit modò Cyrus, ſed præſtitit, Coronæ
ſuæ ne affecto quidem, nedum confecto, exa-
ctôve anno primo.
Quo in opere non conſequutus mihi tantùm
videtur Abelem Cyrus, ſed ſupergreſſus. Nam
Abel primitias Deo gregis conſecravit; imperii
cogitationes, opéſque Cyrus Domino dedicavit;
non primas ſolum, ſed primarias. Suum Rex ſcep-
trum convertit in Angeli calamum aureum, quo
Templi frontem portâſque metirerur. Habebat
menſiram (de ſuo inquit Angelo Joannes)
Arundineam auream, ut metiretur civitatem, &
Portas ejus, & murum. Et nos de noſtro Cyro
prædicare poſſumus, arundine item eum inſtru-
ctum aureàâ, ſed ſanctiori, quàm olim Angelus
inſtrueretur. Siquidem urbem ille ſuo calamo ex-
pendit, hic ſceptro, contemptâ urbe, Templum
non metitur ſolum, ſed ſolo extrahit, æquâtque
Cœlo. Nec minor ergo Angelo Cyrus ſancti-
tate ſtruéturæ, & Abele fortè major ſuorum mu-
nerum tùm nobilitate, tùm pretio. Abel quoque
obtulit de primogenitis gregis ſui, & de adipibus
eorum. Laudo Opilionis pronam in Deum re-
ligionem. At pecude demum ejus circumſcripta
religio. Exundavit Cyri pietas in Numen, ripaſ-
que tranſgreſſa Euphratis, torrentem Hieroſoly-
mis Cedron auro, gemmiſque tumere fecit, va-
ſis eò aureis ſupra mille ſubmiſſis, idque actum
ſubactæ Babylonis anno primo. An tu Tem-
plo pecus exæquas? An vellus componis cum
phialis? An caulam atrio anteponis? Abelem
præterea ſcito probiora quidem lectiorâque, quàm
Cain, detuliſſe munera: ſed ad litandum exem-
plo excitatum impulsdmque Caini, qui primus,
licèt parciùs, litraverat. Nihil, contrà, Baby-
lone Cyrus ſpectaverat, quo non à cultu Numi-
nis abduceretur. Vincti ibi, exectique Princi-
pes Judæorum: Levitæ cœſi: trucidati Pontifi-
ces: conditæ primùm in regio veſtiario, tuùm ſcor-
tis ſacræ phialæ expromptæ: idolum Arcæ ſuf-
fectum: ſambucæ ſubrogatæ pſalteriis: abrogata
lex, dirutæ aræ, eliminatæ hoſtiæ, oblite-
rati, deletique ritus. Ubi extimulandæ Religio-
ni ſubditum ibi Principi calcar, hinc Cyrum
praeunte Nabuchodonoſore prædone phialarum,
inde illum deducente Balthaſlare vaſorum ſtupra-
tore?
Hi ſiquidem Perſam Reges anteceſſere Baby-
lonij. Et tamen, in tanta legum hymnorumque
vaſtitate, non tàm coronatus Cyrus, quam Cy-
gnus infulatus Deo cecinit; ſuiſque rythmis,
Thebe dirutâ fabulos ,Templum Numini non

fabuloſus Amphion excitavit. En Symphoniam
fabricantis. In anno primo Cyri Regis Perſarum,
traduxit vocem in regno ſuo, étiam per ſeripturam .
dicens: Deus ol1li præcepit mihi, ut ædificarem ei
domum in Jeruſalem. Cygnum dixeram Cyrum?
Erravi. Olori nemo Cyro diſſimilior. Nam Cy-
gnus ſupremo vitæ ſuæ die harmonicus eſt: ca-
norus eſt Cyrus anno primo victoriæ ſuæ. Mo-
riturus ille non malè canit: hic canit optimè re-
gnaturus. Suum Olor funus demulcer, ut mi-
tiùs pereat: triumphis ſuis occinit Princeps, ut
ſanctins dominerur. Vocem Avis emittit, qJaam
nihil niſi cinis ſubſequarur: Voces Cyrus edit
literaſque Lemplum Numini parituras. Deo,
quàm Olori propior Cyrus: quando ſuis ipſe Pl. 148. 5.
quoque adſcribet edictis: Dixit, & facta ſunt.
Eo quoque voci Numinis, penè dixerim, beatè
impar, quòôd Mundus juſſu Domini emerſit,
in quem ſcelus penetravit: nutu verò Regis Tem-
plum ſurrexit, in quo ſcelera piarentur.

7
Et Olori Regem contuleris, quem Deo, ut po-
teſtate imparem, ità eventu pene vides Felicio- , i
. . empli re.
rem? Plantaverat autem Dominus Deus Paradiſum paratio Pa-
voluptatis à Principio. At Dei horto, ſi non amoœ- adiſiſu⸗

. . . . „ &, 4 .
nior Cyri domus, innocentior certè, ſanctiôrque. daneig,

Nam ibi violata lex; hic reparata. Ibi Adam, Gen. 2.8.

qui mortem accerſeret; hic Eſdras, qui immor-
talitatem revocaret. Ibi garriens Anguis, a quo
Eva virore linguæ corrumperetur: hic Agnus
obmuteſcens, qui proſtitutas Ammonitidas ſuo
ſanguine dealbaret. Ibi ganea inſtitura, ut homo
ablegaretur in exilium: hic à Vare indictum jeju-
nium, ut reduces ab exilio cœlo patriæque redo-
naret. In pomario denique innocentiam Adam
exuit; induitque tranſgreſſor perizoma. Excide-
re præ dolor pallium in Sanctuario Levitæ,
pudorémque ſarſere.

Quam cùm ego reparationem Templi com- VI.
paratione Paradiſi optimà commendaverim, fe-
rali jam eam collatione ſepulchri colluſtrabo. Pri-
mo ſui regni anno, hoc eſt, in imperü ſui Cy-
rus incunabulis excitatum à ſe Templum expin-
git, ut nimirum infantiæ neſcia pſalleret in exor-
tu Majeſtas, non vagiret. Videamus nunc, quid
Iſraélitici ſepulchro Principis inſculpatur, poſt
annos duos ſupra viginti in Samariæ ſolio exac-
tos. Tumulato cum Abavis aviſque ſuis Achabo,
hæc Scripturarum author cenotaphio Regis incidit.
Reliqua autem ſermonum Achab, & univerſa, 3. Reg. 22.
quæ fecit, & domus eburnea, quam ædifcavit, 39.
cunctarumque urbium, quas extruxit, nonne haæc
ſeripta ſunt in libro ſermonum dierum Regum Iſ-
rael? Splendidum enimverò Principis epitaphium.
Anteſignana peſſimorum facinorum Domus A-
Chabi prodit eburnea. Hæc prima è mente Re-
gis emerſit, quaſi & Samaritano Jove iners Pal-
las, & inermis: quæque non careret ſolum Æägi-
de, verùm galed, ſcutôque effœminatum abs ſe
parentem, principémque ſpoliaret. Et domus, in- Ahali
quit, eburnea, quam æddificavit. Huccine tot an- Luxu.
nos imperantis geſta, decorâque recidere? Ergo, difitio-
niſi ſuarum exuvias belluarum in Samariam In- au
dia tranſmiſiſſet, careret Rex epitaphio; debét-
que Princeps immortalitatem ſui nominis Eßle-.
phanto, qui ſi edentulus venatoribus occurriſſet,
jaceret Achab inglorius? An non monſtrum id
eſt, Regis gloriam è monſtro pendere? Nonne Iuxas eo-

inſanientis eſt, in Rege mirari ebur, quod refor- ris fiden

7

mides in bellua? Num cæcutimus in ſole, ſi de-
cus pretiuümque habet ebur, quùm laſcivit diſſe-
ctum in cruſtas, quod vivax & pugnax nemo
non refugit? Odimus Elephantum, ſi ebur M ha-
a

rum pom-

*

lnekle
niet in .
10 ſemnn 4

eleni:
bra
5 ſpuhu
ſee uumul
Epum V⸗
liiſlin
Uien pe
gi, Probt
Clus crimhn
liia ge
le Nealn. Nn
sm M4 duce

le Cleopan
murm Ache
ſtruxit es
uuuries,
Natue. No
beiioreſt
i fuctus
Pini. Reg
Canus ime
ſacne lbi⸗
lecigeles
Cbwig ucke
cadi wicti
Ouin non
in kelun
inherantis
ſt Elepban
ſet & dent⸗
cboris vel
vanè intum
li ra deli
i nege .
ſteium he
Ge Anarit
Ie ſella
Glemmn.
1r inroben
Ain à en
lim ekerae
ſeſs Cun
lrdmgel
Milrer
li ,
1, Alebin
mncher
Nihmwan
At na! ł
Cnzf

Eimm 4

en,n ſ

1rchune
rd

“H

Auench ſüt
, 0 fi 4
e dueih Ne
omini ent
erd Repele

Aent.

Ovem Deo zu
ene niles ein,
Deir adi
Nn, nmnst
end, ſnchiu⸗
ratn. Ii An
Aras, üimn
s Angliien
etur: hic Aen
Ammoniili
inſfinna uln
ae indmn
lopanirntet
mnocehtiacn A
etizoma. Ei
ndtvari Lenn

emn Tenhice
Mmmenchftin -
mi collalrhnli
n impeniil⸗
Temphnge-
ialalentüer.
beannunnſi
inſauſunt,K
ananie ſanr
Miohepsin

De Cyro Rege. Cap. I. 3

ſtam efferaverit: Regem celebramus, ſi ebur effœ-
minet in lacunar? Iiſdem prorſus rebus grati ſunt
Principes, quibus inviſæ ſunt feræ. Quid por-
rò foœminæ tumulo incidi poterit, ſi teſſellati
ebore lecti, tectique elephanto parieres ſepulchris
Regum inſculpuntur? Et domus eburnea, quam
ædificavit. Id ſanè in Achabi prodi probrum quis
dubitat? Quem ſi ſepulchri literis obrutum peni-
tùs ſepultumque cupiebant, cur ejus non inſculp-
ſere tumulo aut Nabuthem jugulatum, aut di-
reptam vineam, aut coronatam Jezabelem, aut
à perditiſſimo Rege idolis fana excitata? Dirio-
ra videri poterant iſta, in Achabi cineres, ſacri-
legia, probràque. Verùm vel fœdiorem iis om-
nibus criminibus pompam objeciſſe ſe Achabo
flagitia credidit, qui domum illi adſcripſit ebur-
Ahabilu- nean. Nam quid non ſceleris ex eo manet, qui
zuries eum non a duce ſoluùm, ſed à viro quoque ità deſci-
Danaet, vit, ut quod non præſtituræ erant in gypto
leopatræ Antoniis fœderatæ, id Rex circum-
ciſus præſtaret in Iſraél? Inſtravit Navem ex ebo-
re Cleopatra moœchatura pariter & moritura: do-
mum Achab nec felicior Cleopatrâ & ſceleſtior
ſtruxit ex ebore. Licere mulieri potuit Corbitæ
luxuries, maris bellique faſtidium nitore ofſis le-
vaturæ. Non laſcivias, ſed antidota petifle vi-
deri poteſt adultera, ſi ut Auguſti arma & Nep-
tuni fluctus ſibi redderet, mitiores vehi ebore ex-
petivit. Regi quid cauſæ licet obtendere, cur apri-
caturus inter myrtos, monſtris dentes eruerit,
ſuæque libidini fecerit ipſos quoque Elephantos
vectigales? Quas ſanè belluas ſui tum primùm
eboris puduit, cùm deſtinatam cædibus gemmam,
cædi victimam doluerunt illecebræ. Quam-
quam non itaà concidi ebur potuit ab Achabo,
quin ſectum quoque morderet Regem, quando
imperantis luxuriem rabidius exarmatus carp-
ſit Elephantus, quàm eam dentiens momordiſ-
ſet & dentatus. Ego veròô non ſcelus interpretor
eboris vel luxuriem in iis, qui luxu duntaxat
vanè intumeſcunt: in Achabo ornatum damno,
qui ita deliciis indulſit, ut à parietibus ebore te-
Stis ſtrage Elephantis, ad vineæ raptum proceſ-
ſit etiam per cædem Innocentis. Fuere ſine lit-
tore Samaritani Principis deliciæ, nec fuere ſi-
ne fſoœtura facinorum, ideôque a me acriùs ſug-
gillantur. Nemo Regem Achab non plus pe-
nè improbat à candore eboris, quo laſcivit,
quàm à cruore Nabuthi, quo furit. Neque e-
nim efferaretur in juſtum, niſi effominaretur à
bellua. Nec in ſaxa Regis cupiditas obriguiſſet,
ſi ejus Cupido non primùm remolliretur in ebur.
Et domus eburnea, quam ædificavit.
VII. Miſeret me tui, Synagoga, quæ à te ità deſ-
Larue Civiſti, ut, diſcerptis olim à Davide urſis inſtruc-
ta, Achabi nunc operâ, laſcivias elephanto. Tune
domos eburneas incolis in Achabo, cùm te in A-
brahamo aut mapalia exceperint peregrinantem,
aut antra? Abuteris tu feris ad delicias, quibus
Demorum ferocit ad ſtragem ſuperſtitio? Quid ages inter
Dtnebe- Cygnos; ſi luxuriaris in monſtro? Aut quid ſub
ſanur. té tutum à laſcivia, ſi pigmentis tuis militätne
dicam, an ſubſervit Elephantus? Domo ergo ute-
ris eburneâ, quæ legem accepiſli ſaxeam ſub Mo-
ſe? En duces, en tuos Reges, quæ proferant tro-
phæa & ſepulchris! Non jam expugnata Jeri-
cho, non diduéctum æquor, non cæſa Ægyp-
tus, non Gigas obtruncatus, non Agag vincéctus,
non Moab devaſtatus Mauſolæis Regum IIraeël
inciduntur. Domus iis inſcribitur eburnea, &
ſat Ducum tuorum famæ abundéque conſultum.
Ert domus eburnea, quam ædifiavit. Muſſat, niſi
penitus obſurduiſti contra te India, jactâtque viros
EPthic. Comment. Lom. III.

adeò regnaſſe ſemiviros in Palæſtina, ut vel ha-
ſtas elephantum effozminarint. Nec Elephanto
ſuo ità te obterit India, ut ſuo te Cyro deterit,
obruitque Chaldæa. Nam Babylon tui luxu-
rie Achabi ſtare domum in Palæſtina eburneam
opprobrat cuùm Cyri ſui religione par coœlo Tem-
plum Hieroſolymis indigitet excitatum. Ad hæc
profectò ſubtices; nec arx ulla tibi arâque pa⸗
tet, quâà eludas, evadâſque objurgantem. Quin
nuſquam non arx mihi (irarum plena vocife-
ratur Synagoga) arâque patent, ſed apud vos.
Advolo in Europam, ſubeôque Templa, ut Chri- Snagoga
ſtiana me luxuries à foederatis contra me provin- Achäbiu:
.. . um me⸗
Cciis Chaldæa Indidque tueatur. Laſcivior ego, murs chriſ⸗
quàm India, quæ ad illecebram abutor Elephan- siane e.
tis? At id non in Judæa, ſed in Samaria mon- zemplolm⸗
. .1: xtriés.
ſtrum emerſit: ſerviitque non Scribis bellua, ſed
Tyranno. Apud vos, niſi hallucinor, ſellæ, aba-
ci, ſcriniola, & menſæ ubique ebur oſtentant;
non Regibus blanditurum, ſed ſerviturum libertis
& ſervis. Und ebur ſpectatum in regia, apud
Judæos. Chriſtianis quantùm eboris famulatur
tuùm Centurionibus, tum Clericis? Caveamus „
ne, ſi Synagogæ coram Cyro ſtare non licer,
ſtare coram Cyro vix liceat Eccleſiæ. Et ſanè
non liceret, ſi auri in aliquo ſuorum eſſet prodi-
gio, & parca hoſtiarum, ſplendendo, & non
ſacrificando. Meus, mihi credite, exwlamat in
Chriſti Eccleſiam Eccleſia Moſis, veſtris alum-
nis, ſi non omnibus, certè aliquibus, & operoſior
Achab, & non ſolutior. Agite, non Regi Re-
ges, ſed Regi conferamus non Reges. Et domus, 3. Reg. 2,
inquitis, eburnea, quam æ«ificavit. Pergatis ve- 32.
lim, non enim hoc tantùm ebore regium monu-
mentum definitur. Cunctarüumque urbium, quas ex- Ibidetn.-
truxit. Sat eſt. Hic vos Cyrus elidet. Ergo luxuriei
damnatur Achab unius extruétione domus ebo-
re teſſellatæ, eam lcèt ſtruétis undique oppidis,
urbibũſque munierit? Quis & veſtris nobilibus, villarum
& plerumque etiam mercatoribus und conten- Luxuse
tus eſt domo, hortéôque uno, non quidem ebur-
neis, ſed aureis, & plerunque gemmeis? Coro-
nantur affuſi urbibus Montes ædibus; hortiſque
Conſularibus. Nec tot ſe oleribus voluptas exa-
tiat, nulla nemorum ſatie, Italiæ jugum impoſitis
ubique villis emollit. Unà Rex domo dehoneſta-
tur eburneâ in Samaria? Et domorum, & villula-
rum non und decurid unus apud vos civis non
arguetur? Etenim ut togarum, ità hortorum „
domorumque pro tempeftatum modo non Prin-
cipibus, quibus multa licent, ſed patritiis & popu-
laribus varietas inexplebilis. .ſiivas deſidiæ ſla-
tiones in alpibus ſtruunt, hybernas ad mare, ru-
ſticatuti Vere quidem in collibus, per planities
agrorum in Autumno. Mitto tot paſſim in cam-
pis ad diverſlandum ædes, quas ſupellex inſtruit
opulentiſſima, viſura Dominum, aut nunquam,
aut vix anno ſæculari. Neque enim uſui tan-
tùm, aut viſui, ſed famæ Moles jacitis Luculla-
nas. Hæc ubi ſpectaveritis, Achabo domum, ſi
placet, objicite.
Ità in nos garrit, séque tuetur Synagoga. Pa- VIII.
trimonia interdum immenſa voluptatibus proro-
gata, perfoſsique montes ad illecebram ſcate-
brarum. Quibus cùm completæ hortorum piſci-
næ fuerint; quis nare is addubiter Cerum, à
quo non Jonas ſervetur, ſed paſſim Equites Chri-
ſtiam glutiantur? Surgunt clivis ædes impoſitæ
marmoreæ, cùm Templa non uno in loco ſqua-
leant lateritia. Hæc ſi reſciſſet Synagoga, quis
nos ab accuſatione vindicaret Hortenſius? Non
veto Civibus villas, non veto & Principibus &
Levitis, ſed in iis modeſtiæ meminerint, ſed, poſt
A 2 ſibs

IX.

2. Reg. 7.

2.

XI.

Templo-
rum negle-
btus, à-
dium verò
cura lu-
zisſque.

Templa
accuratè
reparanda.

mini quernà abnuiſlet teſſella

Oliva in Eſdram.

ſibi extructas ampliſſimas Domos, aut Domum
Deo, aut Ædiculam ſaltem fabricentur. Aliquid
Ohriſto impendamus, cùm tanta in uſum luxum-
que noſtrorum expenderimus. .
Ergo Cyrus, nullis pro ſe thermis extructis,
Templum Numini molitur; idque agit & Suſis
educatus, & Babylone potitus, & idolis incurvus,
& ſeptus catapultis, non Sacerdos, ſed Princeps,
pugnax, non iners. Et Chriſtianis in Provinciis,
nullis aliquando Eccleſiarum ſartis tectis, tot à
fundamentis ædificia, Villaſque taàam Prætor en-
Citat quàm Inſtitor, quarum munificentiæ ſuo-
rum nemorum faſces, ſi vigerent, ſubmitterent
non invitæ, & Miſena Plinii, & Tuſculana Lu-
culli, & Adriani Tiburtina? Et non pudet ex-
penſarum? Et luxuriei non piget? Et ſocordiæ
non pœnitet? Damnem in ſarciendis Templis in-
curiam: an in comendis ædibus incuſem diligen-
tiam? Utrinque petimur Chriſtiani, cùm utrâ-
que Cyrus labe caruerit.
Approperatum ramalibus mapale ſat olim erat
pro domo. Nobis vix domus ſufficit cedrina.
Quam victor David & regnator expavit, necdum
Dei Arcà locatà in ſmaragdo. Dixit enim pien-
tiſſimus Princeps ad Nathan: Vidiſne quòd ego
habitem in domo cedrina, & Arca Dei poſita ſit
in medio pellium 7 Non incruſtatis pario lapide
muris, aurôque fornicibus irradiatis, ſtratôve
achate pavimento, Davidis regia Terræ Coœlum
exhibebat: ſed arcendo frigori cedro cella veſtie-
batur. Ea tamen viſa eſt non reparatio Principi,
ſed luxuria: quòd deſignatis à ſe ſtructuræ mira-
culis necdum Arca Dei inferretur. Nam quod
eam ſordere dixit in corio, non ideò dixit, quòd
aurum gemmæque deforent Tabernaculo, cùm
nihil non micaret, fulgerétque intra, circum-
que Arcam: ſed quòd longè uberiorem Arcæ
cultum, quaàm regiæ ſtatuiſſet. Et non nos tædet
picturarum, ornatuumque, quibus domos in ga-
laxias reformamus, ne populeo quidem interdum
laqueari ſat Templis contra imbres munitis?
Scio loco non ignobili malè conditam in Al-
tari Euchariſtiam, ad quam mures irruperant,
Arculæ oſtio perforato. Quod cùm præcaveri
difficilè poſſet, vitio verti nec Curioni debet, nec
Dynaſtæ. Id me lethahiter pupugit, quòd nullus
poſticum obſtruxiſſet, ſed chartacea Dominicæ
conæ effigies adpreſſata foramini hiatum Arcæ
eò fœdiùs prodebat cœlo, quò illum mortalium
oculis callidius ſubducebat. Doluiſſe credide-
rim plus illo Arcæ vulnere Chriſtum, quàm ſui
pectoris ulcere. Nam è latere perforato emerſit
Eccleſia, quæ JEsUM coleret: & corroſo taberna-
culo irrupere ſorices, qui Chriſti ſaltem vela
corroderent. Cum prælertim, quæ de plaga
lateris manavere Sacramenta, admiſſi per foramen
glires exugerent, deleréntque. Et tamen pa-
tente Scorpionibus & Lacertulis tabernaculo,
Toparcha oppidi domum non unam ſibi poſte-
riſque ſubſtruxerat auri ſumm planè immodicà.
Hæc à me, non audita, ſed viſa, cùm iter age-
rem comploratâque portenta. Aboleviſſet ea
ſanè Cyrus; qui, ſi merallo caruiſſet, detractâ
ſibi coſlula, ut Eccleſiam ſanctiorem ſcilicet
Evam, & vigil Adam & ſanior reformaret,
foramen obſtruxiſſer. Nam, qui Templum in-
ſano ſumptu ignoto ſibi tùm pene Deo deſigna-
bat, vilo in terris Verſatôque cum mortalibus Nu-
conſulere, quò à ſe
Procol arcerer Divinitas ſtelliones: Quæ quam-
vis inacceſſa, aviaque injuris ſit „oculis tamen
noſtris, niſi iis perſiet impervia, laborat illa, ſi
non ſuaâ labe, tabe certè vitiéque noſtro. Spe-

Ctatiſſimus Uriæ in Arcam eſt cultus, qu ſub Uries
tentorio demorante, ſuas Miles ædes expavit, 9udm im
aitque: Arca Dei, Et Iſraeli & Juda habitant in Hinte oo.
papilionibus, & ego ingrediar domum meam à Per- cam
foſſo à ſoricibus Tabernaculo (pudet ſanè voca- 1. Reger.
bußhi, ſed rei me rapit eòdem revolvitque indigni-
tas) an domum tot ſtructam impenſis exauxiſſet
novis ſubinde ſumptibus Urias, quem tecti piguit .
pellità tantùm Arc in caſtris Iſraëlis? Hinc fortè
deſignandi Deo Templi Cyrus ſtimulum hauſit,
ideòque anno regni ſui Babylone primo, princi-
patũs nondum rebus conſtitutis , excitandam Deo
coœli Domum edixit, crediditque tùm ſtaturum
Perſarum imperium, ſi Judaici Templi funda-
menta jacerentur. Is enim ſuam bene domum
ſtabilit, non ſi domui ſuæ, ſed ſi Dei Domui ja-
ciendis fundamentis, animi, regnique curas ine⸗
tendir. Quod diſquirendum mihi hoc loco eſt,
an ſcilicet ſuis benè rebus proſpexerit Cyrus, dum
ſpretà ſuâ domo ærari gazam Templo deſtinat,
erogâtque. Nam, ut religionem Cyri hic nemo
non probet, prudentiam fortè deſideret aliquis;
cui videri poſſit auſpicatus imperium a Templo
Princeps ſanctior, quàm fortior, hoſtiarumque
ſtudioſior, quàm laurearum. Nodum quæſtio-
nis incidet, quod jam ordimur, libri hujuſce in
Eſdram primi caput ſecundum.

4

IN anno primo Cyri Regis Per-
ſarum, ut compleretur verbum

Domini, & c. I. Eſdr. I. I.

CAPUT II.

AN, deſignato Hieroſolymis Templo,
haberi, cenſerique debeat Cyrus Re-
gum pientiſimus tantldm, anne verò
Prudentiſſimus quoque & fortiſimus ex-
teterit , pro Arce, Templo, in munimen
imperii, ecitato.

EMO eſt, qui Cyri pietatem non ferat in .
œlum, quôd regni ſui anno primo Tem.
plum Numini moliatur. At hæc videri poteſt „zelti⸗
communis aut cum Levitis virtus, aut etiam cum videts-
Monachis. Nec defuere, qui Babylonicis re- Ae Negi
mollitum deliciis dixerint Regem, tranſducétum- Templa.
que propterea non invitum ad aras ab arcibus. Sed e⸗
Mactare Rex debet, inquiunt, Tribunos ,non Hn: ee.
arietes; aut ſi ei popam agere libet, tranquillitati cenſura.
publicæ Elephantos in luct ſacrificet loricatus, Dea
non in fano Oves litet linteatus. Nulla Rege Rexrtuea-
dignior ara, quam Oethæ ſtrues, in qua furen- e -
tes Hercules ardere jubeat. Cataphractus ergo peum co-
Victor hoſtes evertat, urbes muniat, claſſes in- las.
ſtruat, legiones ſeribat, legat equitatum, indi- Sour K.
gnatum pontibus Araxem compeſcat, obſtantes Aeyh.
conatibus ſuis Alpes quadrigis inſternat, fines arke⸗
imperii communes habeat cum Naturd, ulti- Giruualia
mam terrarum Thulen oſtium eſſe faciat præ- cgteris pra-
dæ ſuæ; nec patiatur, ſi Princeps eſt, inverſis erende
in ſe plantis Antipodas diſcurſare, ſed pronis hu- bus.
mi vultibus eos cogat, doceâtque non calcan- üni
dam Regum majeſtatem, ſed adorandam iis quo-
que eſſe populis, quos nobis Mundus opponit.
Hæ Regum curæ, ſtudiâque ſunt propria. Præ-
ficiuntur enim provinciis Principes, ut imperent,
non ut pſallant. Nam Templa deſignare, Le-
vitarum,

vel à Regi

untn, ſon
s or al,
ſoicraun,
ii enll . .
nis, lnen i
aen. Me⸗
4 brhante n
cl⸗ ſemuſin
1 aa, d t
, nut
14 Tenpin, N
Su GemmMn Al
44 uſn t
lel.
Terumnon
ekkan
nengbtip
ekn, Ed exen
Aſikr: Ve ne
Aunbis, aut
el Divimi⸗
Ne ſeſitat, ⸗
latn wictimar⸗
Imovet &
e Nle polle,
2 eno, hiſ pro
lit, gui clall
2 En, Regum
t, Colique
Qurumngue o
Ii autenn coni
EE Püncipum
mereni hleben
nulum propi
Obe ſruere
UIA Numimis
dieleit, aln
.
Il. Mäcrzi⸗
glo d hane
Mmmane Nan-
CElD, Eegratu
14. Ulr uchneciu
A omili
Ar. Hatanit. 4t⸗
14 Cnler, arceſ
1ias En eumckuru
u n, aizt,
e b heub nan
en. iiſo, Fen
4 ngke, inche
“ mell 4b,
N1 llare 1
N Ftm an

/ s

oſel. A

Elenz, Kundtr

Kimelun
Ne Mind
, ectenden)
Ne Iin N
d lemi 1
am bene in
Aſe Doni;
regnigte u,
ihi or l
ererit e
nTengb d
den Oitkn
ecliet i
nperium Ia

N

i Regnle
etur welin

Mi. Iyl

Il.

ſehhnin lus
ben ik.
tiin, Alr n

nplo,munn

etaen un i
iamm Eink
lr her ki
ins,antin⸗
i ebjlidt,
gen, ldle⸗
A as h 8
,, Iibung, u,
elbet, an ,
ſctitcet iah,
nes, Ui e,
Cingimdluch,
nnit, i,

atomn, .
Gitatumn, .
Mn;

oneſa,

gs ient, nn⸗
un Nendi, /3
nneß chun
eli,,

De Cyro Rege. Cap. II.

vitarum, non Regum eſt. Proſiciat proinde Cy-
rus normam, & enſem ſtringat; aut, ſi ædifi-

Toiree Ciis ſolicitatur, caſtella extruat, non Templa. Ità
atri⸗ . . . .
V are. ſpuria exululat Sapientia ; omnibus capta mem-

la. bris, unam ſi linguam excipias, undmque ven-
h. trem. IIlà enim latrat, hoc vorat. IIlà inundat,
Gult. hoc haurit: hoc vivit, illà interficit; neſciaſque,
Iigratitu. pernicioſiuſne vomar ſui venenum animi Politi-
do erga Ca, an ſumptuoſius alienæ menſæ delicias abligu-
Deum. 2 iſſe 1†: „.
azeitas Tiat. Hanc ſi Cyrus audiſſet, non Hieroſoly mmis
norxia. Templum, ſed arcem Babylone condidiſſer, &

Dignüas cheatrum arci aſtruxiſſet; ur, quos domare ſatra-

non rai 0 „ . B .
dementat. Pas non poſſet immanitas, eos laſcivia enerva-
ret.
II. Verùm non religioni ſolùm, ſed ſecuritati quo-

que deſignato Cyrus Lernplo proſpexit. Niſi ta-
men gloriosè Deus, non hoſtiarum ſe Deum eſſe
jactat, ſed exercituum; nec ſuis vané teſſeris ap-
Prov 8.5. pingit: Per me Reges regnant. Neque enim aut
elumbis, aut iners, aut vulgaris, plebeiâque
ità eſt Divinitas, ut citra imperi ſellas, graduſ-
que reſiſtat, diadematum ignara, gnarâque dun-
Felickas à taxat viétimarum. Quin thronis aſſidet, iiſque
Deobpendé Sz admovet & exturbat, quos viſum ipſi aut im-
Nihil re- Peraré poſſe, aut exulare debere. Quod cùm
ier Dium nemno, mii profligatiſſimæ fidei, inficietur, planè
Huni,n,; ſapit, qui claſſium ſibi ducem, legumque præſi-
omria en. dem, Regum Cæſarumque Dominum demere-
bit. tur, colitque Templo edicentem per præconem:
Quicumque honorificaverit me, glorifcabo eum:
. S. ². qui autem contemnunt me, erunt ignobiles. Hunc-
ne Principum Deum lenire victimis, ariſque de-
mereri plebeium eſt, Cyroque indignum? Quin
nullum propius, ſæpiuique adire Templa, araſ-
que ſtruere oporteret quàm Regem: quando in
und Numinis dexterà cor Principum aut con-
quieſcit, aut fluctuat, prout Divinitati allubeſ-
cit. —
III. . Edidicerat id ſanè Jacob, nullo quamvis Ma-
giſtro ad hanc Philoſophiæ perſpicacitatem in-
formatus. Nam cùm promiſsâ in humum ſcalà è
cœlo, regnaturum ſe eſſe intellexiſſet, Cyri pro-
luſit architecturæ. Terram, in qua dormis, tibi
dabo, & ſemini tuo. Quo ille excitus oraculo;,
ad promiſii ſe ſe ſpem, conſequutionémque com-
paravit. At quid agat opilio regnarurus? Arma
conflet, arcéſque moliatur? Bene eſt: nam ca-
ſtra extructurus, ipſum, in quo cubaverar, ſa-
xum, erigit, formâtque munimentum. Jurgens
ergo Jucob mané, tulit lapidem, quem ſuppoſuerat
capiti ſuo, & erexit. Et erexit! En caſtra, val-
lumque, inchoatâve muniendis urbibus propu-
. Enacu. Abjecit hic jam pedum opilio, nec cau-
Poliice las, ſed arces meditatur. Meditatur, inquio?
Tanplo. Fabricatur jam eas, ſublatum humo lapidem,
rum orna- quo uſus fuerat pro pulvillo, in caſtri pinnas mu-
taturus. Gratulor tàm citò juvenem principatui
ſuo conſuluiſſe. Virgam curvabit in arcum, de-
miſsâ ad ſe ſcalà evadet in muros, utetur ſaxo
Peo vallo. At luctæ proluſurus cur muſſat ado-
eſcens, funditque oleum? Orar, ſi neſcis, aram-
que excitat, non caſtellum. Regnaturum prima
inhibet rehigio, cruorémque ſitire docet, ſed ho-

Gen. 28.

14.
Ad impe-
rium ſe
Jacob ac-
cingit Al-
tart. 4

§. Zacob.
Ibid. 18.

Arma ve-
riera.

Tbidem. ſtiarum, non hoſtium. Tulit lapidem, & erexit
in titulum, fundens oleum deſuper. Non muni-
tione, ſed dedicatione propugnatum ſe iri putavit
Jacob, objecitque in ſuum procurſuris hoſlibus
Gen. 28. . Am terribili. 1
e 28⁸. regnum aram pro Arce. Quàm terribilis eſt, Inquit,

locus iſte! Non eſt hic aliud niſi domus Dei, &
porta cœli. Terrorem ſibi, non religionem Dei
domo fatetur immiſſam. Et cùm terreſtre quodam-
modo Cœlum ſint Templa; inde, ut rores ſtil-
lant frequenter, ità non infrequenter micatura
Eithic. Commentat. Tom. III.

efſe fulgura ſcias, quibus ſi juſtus percellitur;,
procul dubio barbari elidentur. Terribilis, in-
quit, eſt locus iſte. Utque formidinis ſcatebram
erueret, panderétque: Non eſt hic aliud, addidit,
niſit Doemus Dei. Quaſi Principibus teſtaretur de-
ſignatus à Deo Princeps Chananitidis Jacob: Ter-
reri optatis hoſtem, premique vulgus? Domum
Deo coœli ſubſtruite. Arx iſta eſt, quam vel in-
viti reformident adverſarii. Eſt enim Dei domus
terroris ſtragiſque latebra; utque oleo perfun-
ditur, itaà ſanguinem profundet, recreanda thu-
re, & ſulphure terrtura. =ð
Prodiere propterea non ſiolati & Templo An-
geli, ſed falcati, non meſſuri ſoluùm urbes, qua-
rum ità pinnas, quaſi furoris ſui ariſtas & ſpicas
ſecuere; ſed botryonum ità compreſſu ſævituti,
ut cruore Mundum inundarent. Et alius Angelus Apoc. I4.
exivit de Templo, quod eſt in cœlo, habens & ipſe 17. & 20.
falcem acutam. Et calcatus eſt lacus, & exivit ſan- Angeli 2
guis de lacu uſque ad frænos equorum, per ſtadia Templo
mille ſexcenta. An bic quoque imbellem Dei rnne
domum eſſe ſubmurmuratis inſipientiſſimi ſapien- zi.
tes, damnatiſque languoris Cyrum imperium à
Templo auſpicantem? Non thuribulis ad illece-
bram perlitantis Dei domus inſtruitut: armatur
falcibus, iiſque non ruſticanis, ſed militaribus,
quos in alienam planè meſſem immiſſuri ſunt
Coœlites, ut provincias demetant. Ad uſque
equorum frœnos cruor intumuit, quem progreſ-
ſi Templo Angeli effudere. Is enim, pro lu-
ſtrali aquâ, & Dei domo liquor emanat, pollutam
criminibus Mundum hoc uno lixivio ſanguinis
reſterſurus. Quàâ ſanè alluvione Chriſtiani nomi-
nis hoſtes obruerentur frequentius, ſi Cyrum
Principes imitati, & parciùs arces provinciarum
ſpoliis ubique jacerent, & à theatris circôque in
Templa nummis averſis, labentes Dei ædes
ſarcirent; ut, iis ſtantibus, hoſtium munimen-
ta fatiſcerent. Nutarent barbarorum profectò Templa,
caſtra, clauſirâque, ſi plures Chriſtiana Reſpu- ma c
blica haberet Cyros, & Pompeios rariores. At zanda.
theatra ſpectantur ubique, ſurguntque ſcenæ; Spectacu-
quibus extruendis non latifundia modò impen- a.
duntur ab Imperantibus, quod profuſioni pro- Luxus æ-
pius eſt, ſed à Prætoribus regna prorogantur, duße iorums.
quod non rapinæ proximum, ſed latrocinium me-
rum, & verum eſt. Non orcheſtris regnum Cy-
rus circumvallat, ſed ſui clauſtrum imperii Tem-
plum jacit Hieroſolymis. Illis enim mores civium
noverat corrumpi, hoc ſperabat vires hoſtium at-
terendas.
Nec vana ſpes; ſi præſertim, quid Judæis, V.
authore Samuele, contigerit, expendamus. Mo- Miſſe celes
rabatur cum tribubus Samuel in Maſphat, ut pol- hnas is
lutum idolis populum luſtralibus ad aram victi-
mis expiarer. Quod cùm apud Philiſthæos ho- A Samus-
ſtes Gazæ percrebuiſſet, erupere illicò cum co- 4 a:
hortibus ſatrapæ improvidum, diſcinctümque Bia de
Iſraëlem deleturi. Ergo imparatis advermiſſe ho- bellatum
ſtes nuntiantur. Trepidatum ubique, paratàque „
fuga ab Hebræis: quos unus & in officio conti- E,
nuit, & ſperare optimè Samuel juſſit. Quid por- Ferſecurio=
rô illum actitaſſe credis in tanto vulgi diſcrimi- nunn acc
ne, tantâque curà? Exceſſiſſe raptim eum Ta- “
bernaculo credes, projectiſque vittis caſſidem in-
duiſſe, extuliſſéque ferocem ſigna à ſuis in hoſtes
ſtragem averſurum. Id ageret Afſyrius Holopher-
nes; nam Hebræus Sacerdos & Princeps alià hoſté
arte fugandum ratus, non equitatu, ſed victimis
Philiſthæos in ſuos fines non ſine ſtrage, cædéque
multâ & compulit, & retruſit. Aſcenderunt Jatrapæ 1. Keg. 72
Philiſtinorum ad Iſrazl, inquit, Ouod enm adNne 7
Klii Iſrazl, timuerunt. Tulit autem Samuel agnum
2 labten.

IV.

6 Oliva in
actentem unum, & obtulit illum holocauſtum in-
tegrum Domino. Inſidentur à Philiſthæis oppida,
arcéſque incenduntur, populatâ paſſim regione,
agrôque vaſtato, & ſacrificiis Princeps diſtinetur,
languétque cum tribubus? Scilicet, nune opus
hoſtiis inter pharetras, & ſuccedentibus jam ad
effracta ponè moœnia hoſtibus, benè Agnus op-
ponetur Arieti. Complorata res eſt, ſi tot in vos
incurrentibus lupis unum pro vallo pecus objici-
tis. Tentoria, ſi me audis, non Tabernacula ſubi-
bis, Samuél. Neque enim Scænopegia viruerunt,
ſed Bellona perſtrepuit. Agitur de capite fortuniſ-
que tùm tuorum, tùm tuis. Infulas proinde diſ-
cindito, galeâque munitus pilis, teliſque hoſtem
arceto, non eum otio, pſalmiſque prolectato.
Perſtat in ſuâ nihilo minus Samuẽél pietate, litat-
que, non bellat. Non bellat? Immòô verô ſtre-
nuiſſimè ſacrificio debellavit. Factum eſt autem,
cùm Samuel offerret bolocauſtum, Philiſthiim
iniere prælium contra Iſrazël. Id ego timebam ma-
ximè. An non erumperent à caſtris undique Pa-
læſtini, ad aram torpente Iſraele? At Samue-
lis, quàm mea, & fortior ſententia, & felicior
eſt! Siquidem cæſus à Samuele agnus cæcidit
Philiſthæos, excuſſis in eos non arcubus, ſed
fulguribus. Intonuit autem Dominus fragore ma-
gno in die ülla ſuper Philiſthiim, & exterruit
eos, & cæſi ſunt à filiis Iſrazl. Arieti opponi
Agnum ridebas? Tantùm victima ex altari vi-
rium hauſit, ut, qui eò Agnus acceſſerat, fa-
tus in ara hiſtrix, in hoſtem tela evibraret
pro ſpinis. Parum eſt ex Agno hiſiricem evaſiſ-
ſe. Elephanto bellacior, ferociôrque in irruentes
agnus, non barritu exanimat cataphractos, ſed
tonitru.
Quòl d ſi fugax pecus tantùm ex ara haurit ſpi-
rituum, ut occidat occiſum debellétque conſum-
ptum, quid Regi virium non accederet & Tem-
S. Melchi- Plo? An fugier Princeps, poſt hoſtias, galea-
ſedech pro- tus, ſi vittatus in ſacrificio Pontifex effugat Pa-
Finar y læſtinos? Hanc longè ante doctus pugnandi ar-
ziße abra- tem, & docturus Melchiſedech redeunti & præ-
, lio Abrahæ non laureas obtulit, ſed liba. At
Gen. 14.rs. verò Melchiſedech Kex Nalem, proferens pa-
nem & vinum, benedixit ei. Quaſi ovanti Pon-
tifex ſucclamaret: Viciſti, Abraham, Reges
non minus quatuor; ſed eos in hoc pane vici-
ſti. Tuum, ut poſiea Gedeonis, telum, fili-
go eſt. Pugnaſſi, ſed ſacrificio fortiùs, quàm ſa-
Hic te calix extulit, ut futurum

ITbidem.

Ibidem.

VI.

. Abra⸗ 82 .
bam vidit riſsd graſſatus.

ae,. poſt nos Moſem mare efferet Erythræum. Sed
: & vieit, unum Moſes Regem toto vix deprimet pela-
Arma ve- go: Cyatho tu Reges plures adobruiſti. Imago
riora. enim iſta ſunt ſacrifich, quod tu animo men-
téque præceperas pugnarurus. Nam, ut certiùs
triumphares, naſciturum & tuis aliquando poſteris
jam tu, ſine Sara, mente JESUM concepiſti, ut
eum, ſine viro, ſuis Virgo ulnis complectetur.
Vinum proinde & panem accipe triumphalem,
in quo ſe Chriſtus convivio condet, ut Eccleſiæ
palmas proſerat immortales.
VII Ità & debellabantur à Patriarchis Reges an-

tiquitàs, & triumphantibus plaudebant Amtiſti-
tes. Adſcribebatur victoria Templo, & præcon-
ceptis animo libis, contra grafſatores præliaban-
tur Patriarchæ. Sacerdotes interdum, ut pugnent,
hoſtias negligunt, & ſanguinem profuſuri, vino
abſtinent, quo palmæ rigantur. Litare piget, &
placet decertare. Cümque Cyrus, ut regno con-
ſulat, Templum inædificet, intendâtque ani-
mum victimis; abſcedebant olim ab aris, ut
ſæpe in ſuis Epiſtolis plorat Bernardus, aliqui
Sacerdotum, ut Legiones ductarent: ſed eventu

Eſdram.

/e⸗
tàm improſpero, ut, qui litando habituri fuerant e ia
pro telo Deum exercituum, hoſtiis deſlituti cade- 1 ui Et
rent non incruentæ furori hoſtium victimæ. en Deus,
Dominus quaſi vir pugnator: Omnipotens nomen VIII. ſu Coorum
ejus. Currus Pharaonis, & exercitum ejus projecit in Exods.3. uretun
mare. Hæc cùm audiunt, ſpectântque Tonſu- 1 rica l
rati, interceptum ſcilicet Pharaonem rubri ma- rw;
ris vorticibus, id tamen ipſi, non litando, fre- e gi
tum exiccant; quôdque, hauriendo, adverſariis d, Renun
funderent perituris, iis, non potando, exhau- nin⸗
riunt, ut evadant. Hæccine ars prælii eſt, pu- vern
gnaturos ore animôque diſcludere pugnatorem? Liarege- ne ſera
Aut mentitur Moſes, aut bellaces Myſtæ Bernar- emt, ſi qui Gnge en
di ætate delirabant. Nam ſi Dominus quaſi vir Iuced, ain! on
pugnator, bellatorem profectò excludunt, qui pro fde di⸗ bfl W 4
Deum haurire abnuunt, ut prælientur. Et, ſi micdar da- r
quadrigas Mare rubrum intercepit, compertiſſi- Miſi he. c
mè inſaniretis, qui ſacro abſtemii calice deſigna- Tranda. r
tum illo pelago mare ſanguinis efficitis non li- nm aniſt
tando, ut nuſquam contra hoſtes & nullum l emi ha
ſit. Huc tandem evadit faſtiditum Sacerdoti- siDomms op
bus Templum. en Lihan e
In quod cum Goliæ telum ſit illatum à Da- IX. Uns Lhi
vide, indéque ab eo, Achimelechi permiſſu, ex- 1. Reg a, Et bituro
promptum: quis non videt nullum Templo pu-- n Oli, let el
gnacius, munitiuſque patere armamentarium, r ClnMem
non Levitis tantum, ſed Ducibus quoque atque a nun Iix in
Tribunis? Atque utinam eò ſæpius Chriſtiani Nna, ego
milites penetrarent! Noſtra nobis parciùs ſpolia en ellit Abr
objicerent Arabes, nec ſuas noſtro ſanguine lau- ultdtu, Adu
reas irrigari palàm omnibus Scythæ jactarent. Ve- , 2m, Migelato mna
rum quùm Monachorum latebræ putentur Tem- Sotrata 4 * enlaumm ebit

pla, ea vix ſubeunt, visuntque Tribuni, dome- Templa de mn Iinl Ngeſ

ſticis ſacellis (quæ in domorum angulos, tan- S n Mnnn,ne
quam vinctorum ergaſtula, relegarunt) utcun- locs Wl n Clͦ filina
que aditis, non ut ibi Numini obſequantur at- Sande ia n gih en
tentiùs, ſed ne in Templo adeſſe Deo aut pu- ſmige ir
bliciùs videantur, aut vulgarius. Equum circum- Elatllr enp
agere, tubo glandem plumbeam & virgul in- Cellleſkean
fodere, & ſulphurato ad ſtragem hominum m- inieib: len
tro diſcutere, id equeſtre & imperatorium apud n. “
eos eſt. At Numini flexis genibus ſupplicare, li onentoe
degeneris putatur & ignavi. Ita Nobilitatis apud in ederes un
nos flos eruditur ad lauream. mi eluxione
Non ità verò naſciturus à parentibus Samſon 3l hamo adit
excipitur, qui deſtinato victoriis triumphiſque meni iug
puero non galeà obſtetricentur, ſed ard. Tulit ſudic. tz. da eli
itaque Manue hœdum de capris, & libamenta, 18. e ropior
& poſuit ſuper petram offerens Domino. His arti- Sen. ole
bus proluſere filii ſui facinoribus trophæiſque pa- ore. filei⸗ 5
rentes optimi. Hoc Samſon hœdo roboratus in Rlan
Leonem irruet impavidus. His melius libis, Ein )
quàm leonum adipe fabuloſo ſaginatus, ante- ü hann
quam natus, Hebræus Hercules, mille hoſtium Kennn
cecidit, unâ uſus jumenti mandibulâ pro clava. nce
Litat ſupra ſaxum pro puero victimâ, omni fi- br: 1 DM l
miorem, duriorémque lapide præſtitit Ducem, garaur re *“ kn.
cujus non nutaret ſolum impulſa, ſed quatere- ur eard. n “DL
tur & rueret adverſariæ Fanum ſuperfiitioris. “ 1
Enimveròô ità dimicant captivorum quoque fili ie in
(id enim temporis Philiſthæis Ifraél ſervwiebat) kimn
ſi ad triumphos non tam telis, quàm hlbis ini- in⸗
tientur, nec quadrigis invehantur ab bravium, ud
ſed eò ſeſe incitent ex altari. In arenam parens nng
Samſonem à petra tranſducit. Ideéôque funda- 6n peni
tum in ſaxo Capitolium gloriæ Duci nunquam K Mreſch
non patuit, vel explicatis pro cohortibus vulpibus, herhhni
vel ſupplicio ſepulchrôque ſuo de Palæſtinis au- kraumz
daciſſimè, fortiſſiméque triumphanti. Tulit hæ- Tbidem, uutt, l
dum, & libamenta, & poſuit ſupra petram. Huic Un, ge
ſeſe robori parem fore iperavit Cyrus, ſi for- e Ade
tunæ ſuæ rotam in quadratos templi lapides de
complanaret, traditümque ſibi terrarum Or- ¹ Ah

bem

nig eikeit .
Toſes & nl
ſidium Konn

Nſt ilmm:d.
Eechi enihiet
lum Tembh
armamehiin
bus gken
ſeſin iti
nobis atikfi
oltro ſngirt⸗
thægdinetſ⸗
bre puenule,
rumn angll
rekgenm un
ini tenuu:
delle Douß
i6. Eumdn-
eam Kiu:
gen hinmnd
impenaningl
1 ot.
genubus aii
la Niuil

Pwentbul
Arig int,⸗
u, Eel 1 1
. Vunmn iff,
bus noſtei⸗
Ned mu
Ps neiu
) ſaginan
d
udbil ſuin
ichni, wn/
e grlii ,/

De Cyro Rege. Cap. II.

bem A Deo fortunæ pedibus ſubduceret, loca-
rétque ſupra petram extruendæ à ſe domus Di-
vinitati. Et Regum ſanè coptis, conſiliiſque fa-
veret Deus, ſi ſtructas ab eis ſibi aras beneficio-
rum ſuorum rore perfundere poſſet. Reſpicit
quaquaverſum Deus, ſi qua ſibi pateat Aræ no-
va fabrica ſubmittendis e cœlo ſuppetiis Princi-
pi laboranti; ſed non muhtis Deo ſtructis altari-
bus, divinorum impetus, defluxuſque mune-
rum cohibetur, excurrendique avida beneficen-
tia ſuum intra ſinum cogitur reſtagnare.
XI. Ne verèô tua tibi imponeret negligentia, in-
curiâque ſacrorum muſſaret torpenti, haud ex-
citari Numen aris in tutelam noſtram, ſuas al-
Gen. zr. . loquentem conjuges Jacob audiamus. Dixit An-
gelus Dei ad me in ſomnis, Jacob? Et ego reſ-
pondi, adſum. Vidi omnia, quæ fecit tibi Laban.
Ego ſum Deus Bethel, ubi unviſti lapidem, &
votum voviſti mihi. Nunc ergo ſurge, & egrede-
re de terra hac. Tutelam hic ſané ſuam Iſraëli
Jacob à ſe Dominus oppignerabat, quâ inſequuturum poſt
olim ars eum Laban exterreret, & occurſurum illi cum
esnd. haſtatis Eſaü emolliret. Quæ omnia cùm ſpon-
tur. deret abituro, nec avorum ſe ejus Deum eſfſe
Deodare dixit, nec geſtorum ejus meminit, und dunta-
eſt accipe⸗ 1 . a2 2 4
re. xat commetnoratâ ab illo inunctâà arà poſt ſom-
lbidem. nium. Ego ſum Deus Bethel, ubi unxiſti lapidem.
Dienita, Non ait, ego ſum Deus Ur, unde meo ſe ſe nu-
non eonfer tu eduxit Abraham cum Loth. Et tamen, quàm

HH inaudita, arduâque obedientia illa fuit, quâ ſep-
tem avo. tuagenario major ſenex loci ſediſque incertus,
d m. exulatum abire juſſus eſt, lare, patriâque extor-
Rn ris? Neque ſe Deum eſſe Dominus dixit Moriæ
lix,

G„. Montis, in quo parentis telo non refractaria Iſaa-
iiviſcuur cus victima jugulum obtulit feriendum. Et ta-
Ruar, men quid eo aut funere durius, aut acerbius,
. fortiuſque ſacrificio? Non denique Iſraélis ipſius
geſta ulla exponit, qualia erant, paviſſe Patrem,
ceſſiſſe fratri, Matri paruiſſe. Aræ ſe ſe Numen
inſcribit: Ego ſum Deus Bethel, ubi unxiſti lapi-
dem. Exundavit hic quoque lecythus effuſione
fui portentosâ. Sed non, ut Viduæ vaſculum,
in lebetes tantum, cadéſque exuberavit. Noë-
mi eluvionem Jacobi oleum æmulatum, Abra-
Tertir hamo aditas regiones obruit, altiorémque Ar-
alaiu, % WMeniæ jugis Iſaaci montem ſupergreſſum, unum,
Abrahemi veluti Arcam, extulit lapidem, qui cœlo, Deô-
Jaerißeio. que Ppropior excipiendo, tuendéque Dei nomini
moles eſlet non impar. dum Deus Bethel, ubi un-
xiſti lapidem. Innatat liquoribus univerſis ex oli-
wis liquor expreſſus. Jam eo ità lapis infunditur,
ut deſtinatum Iſaaci neci, Abrahæque ſacrifi-
cio jugum non exæquet ſolum, ſed exuperet, to-
tôque vertice ſingularis epigraphe emineat. Ut-
que oleo Lapis Alpibus altior evaſit dignitate,
ità, in aram iaxo demutato, ipſe in Olympum
Jacob aſſurgit; qui depreſſa ſuum infrà verti-
cem & Labani tonitrua ſtrepere, & Eſau ex-
candeſcere fruſtrà fulgura nec infractus ſpe-
tet, & innoxius. Uno adeò non Templo tan-
tüùm, ſed Templi lapide turmæ ovium ho-
mindmque abundéè muniuntur & contra ſo-
ceri minas, & adversùs fratris iras, diraſ-
que rugientis. Et erravit Cyrus, ſi ſuo re-
gno præſidium quæſiturus, Templum excitat
Hieroſolymis? Unus ſat eſt Iſraéli pro vallo La-
pis contra ſagittarios quadringentos, à quibus tu-
tus erit, quùm illi frater occurrerit: & ſtrues la-
pidum, gemmarùmque tanta , quantam ſacra
Deo .des abſumer, propugnando non ſat fu⸗
Relicitas à tura Cyro eſt? Quin non munimen tantùm Ara,
Meben- ſed fodina quoque opum eſt, & ſcatebra copia-
rum. Non arcet ſolàm hoſtes erectus in aram

tur! Stupebant barbari nullo Caſtri obice allu-

veret. Nimirum, quæ in mente Regis Deo Do-

cantationes non imbelles. Hac uſus Magia Da-

7
Lapis, ſed fertilitatem accerſit omnem, quaſi
lectioris ſit annonæ area, ſanctioris ara religionis.
Quod ex hac ipſa non procul Jacobi arà elu- XII.
cebit. Suum vix enim Iſraël in titulum cervical orz
erexerat, cùm & Deo decumas conſecrat, & annonam
ſpe fortunas ingentes præcipit. Lapis iſte, quem
erexi in titulum, vocabitur Domus Dei: cunkto- Gen. 28.
rümque, quæ dederis mibi, decimas offeram tibi. 3.
Heus tu, bone adoleſcens, tantam undenam pro- Deo dare
cul à tuis, unôque tantùm inſtruétus baculo ſpem acchhe
hauſiſti? Abdicatus à parente, emiſſus à Matre, Servire
inviſus fratri, avunculo ignotus, incomitatus, ex- Deo felix.
torris, exſpes & pedes ampullas projicis, & ſeſ- Dei libe-
quipedalia verba votâque concipis? Cunctorum- Ttäemn .
que decimas offeram. Dicerem hic ego, an Aaro-
nis feracitatem virgæ is peregrinantis baculus fer- Aulicis
tilitate præveniet inopina? Vireat ille tamen: ple- Koridean,
nis ideo buccis, profari amygdalas potuit? Non Peum imi
fido, inquit Jacob, baculo, ſed ſieriliori ſpes tati
meæ pendent & ſaxo. In Dei domum Luzam , zas
converti, lapide in altare ſubrecto. Hinc afflu- onferenda
xura in me opes gazâſque vaticinor. Nullus enim promeritis,
feracior, pinguiorque campus, quàm lapis; ſi ta-
men oleo inſpergitur, quo dedicetur in aram.
Ros ille coœli erit in petrâ, unde in lacum faler-
na dimittantur, & horreis frumenta importen-
tur. Quid autem eà munitius tutiuſve arce, quæ
munit & paſcit? Exarmabit fratrem, ſed me locu-
pletabit, armabitque.
Miraris autem, ſi tantum copiarum ex arè ef- XIII.
fluat jam extructà: quando meditanti dunta-
xat Davidi Templum urbes regnâque obtrudun-
tur? Conſuluerat Nathanum David, num Deo 58. David.
Domum excitaret, quod ſe pigeret cedrini domi- pa⸗
cilii, tot jam annos diverſante arcâ ſub pellibus. 7, Te
Recuſatæ id temporis à Deo ædes, ſed tantis ſo- arà Nami⸗
lum ſtructuræ votum muneribus cumulatum, ut *à deſigna-
par admittendis non forer Rex. Ponam locum po- . Reg. 7.
pulo meo Iſrael, & non turbabitur amplis & 10.
requiem dabo tibi ab omnibus inimicis tuis, prædi-
citque tibi Dominus, quòd domum tibi faciat Do-
minus. Notaſtin? Quidquid diſpoſitis ubique ca-
ſtris, impoſitiſque præſidis vana Regum procu-
rat ſapientia; id, non extructa, ſed dehineata
tantùm Divinitati Domus cumulatè præſtitit Iſ-
raëli. Hoſtes Davidi omnes obterendi enuntian-
tur. Quid hac bellacius delatà Regi mercede præ
Temphi voto? Requiem dabo tibi ab omnibus ini-
micis tuis. Eruptione quoties factà Moabitæ jam
lam erant Palæſtinæ fines aggreſſuri, in ſuas ite-
rum caveas, mutato repente conſilio remittun-

Tbidemi.

vionem armorum tantam interſiſti, retrôque agi
ſe, quamvis nuſquam miles obluéctaretur. Ma-
gicis ſe carminibus excantari, ut puto, reban-
tur; & vallo ſe arceri umbratili inviséque pu-
tabant. Nec ſua illos fallebat indignatio. Nam
divinæ Domus ad eam diem nondum ſpectata
paratâque moœnia Judææ ità regnum coronave-
rant: ut nullus non intercluſus hoſti aditus eſſet.
Videbatur munitionum ſcenica in Judæa ſtrues
excitata, quæ tamen hoſtes non ſcenicè ſubmo-

mus exurrexerat, ea Moabitas exterrebat inviſa;
fugabatque. Hæ venefici pugnantis ſapienter ex-

vid militari feliciſſimè, contra hoſtes, quas rela-
turus Cyrus eſſet excitatione Templi, victorias
nuntiavit, quando tot illi è& deſignato tantàùm
Templo provenerant palmæ, laureæque. Et li-
gneum nobis equum uni evertendæ urbi, tam
multis corrogatis mendacis, Poëſis objicit, cùm
tot repreſſuram phalangas Arabum, machinaſ-
A 4 que

8 Oliva i
IVa 10
que Arcem ſuo David peétore circumtulerit,
prodeuntem nuſquam, & nuſquam non pugnan-
tem? Hæc animo indiderat ſuo Cyrus, cùm in
I. Eſd. 1. 2, tutelam imperii ſui imperatum ſibi à Deo opus
exequeretur. Præcepit mihi, ut ædificarem ei do-
mum in Hieruſalem, Unde autem à Deo Regi,
& quâ ratione de Templo lata ſit lex, tertium,
quod exordior, caput perſequetur.

IN anno primo Cyri Regis Per-
ſarum, ut compleretur verbum

Domini, &c. I. Eſdr. I. I.

CAPUT III.
UNDE Cyro de reparando Templo mens

indita, incensdâque cupiditas?! Quod
cum ille votum, Danielis Eſdræque,
familiarium ſuorum, hortatu, conce-
perit: isdem ſi Reges aſſeclis ſtiparen-
tur, eodem fore prædicimus ut Spiritu
afflarentur. Sourrarum propterez, &
probroſorum erx Aula examina, tan-
quam ex alveario fucos, proturbemus.

I. H Wc dicit Cyrus Rex Perſarum: Omnia re-
1. Eſdr. 1. 2. gna terræ dedit mihi Dominus Deus Cœli,
& ipſe præcepit mihi, ut ædifcarem ei domum in
nſiliarii Hierufalem. An ſeducto in Sinam montem Cy-
boni au- . 111,
giend, LO tabulas Deus ſcripſit, deſcripsitque, quo ſe co-
Hex Mini- li Templo Hieroſolymis vellet? At in eremum
Mar⸗ eb⸗ Cyrus ſeceſſit nunquam, nequiitque recèns à ſe
ZPimH. ſubact Babylone abeſſe, ne qua excutiendi ju-
Aulici pro- gi Chaldæis anſa præberetur. Unde ergo Cyro
6 audien- mens divina illuxit in ipſis aulæ ſordibus Baby-

ai. lonicæ? Unde tantùm lucis affulſit Principi, in-
ſuis ter umbras deliciarum luxuùmque cimmerias?
Deus lo- Et audiri ſibilus auræ tenuis, inſinuantis ſe Regi
öusn S. Numinis potuit, in tanto rugientium ſtrepitu,

Religioſ fragoréque belluarum? Ipſe pracepit mihi, ut æ&-
audiri &r dificarem ei domum in Jeruſalem. Vox iſta Di-
, de vinitatis imperantis, vox fuit Danielis & Eſdræ;
Servi proli quorum cùm Cyrus conſuetudine uteretur, eaâ in
eligantur. Templi curam, cultůmque excitatus eſt. Neque
vox Dei. enim nugis Cyrus deſtinatas imperio fallebat ho-
Verbum ras, expetitäſque irrigandis urbibus regniſque clep-
Hei. ſydras in alveolum effundebat. Agebat cum Eſ-
drâà frequentiſſimè, ſeriâque diſſerenti Danieli li-
Confeſau. bentiſſimè auſcultabat. Didicit proinde ex iis, &
Hn à quo ſibi Chaldææ regnum fuiſſet delatum, à
dum. Regum ſcilicet Rege, Deéôque, quidque deceret
ſe benefactori optimo reponere, Templum nem-
pe pro Regno. Evolverunt quippe Cyro pru-
dentiſſimi Vates, quid tot antè ſæculis de illo præ-
Iſa. 44. 28. dixiſſet; ütque ibi ſalutaretur à Propheta Chri-
Iſa.45- 1. ſtus Domini, & Templi reparator. Haæc dicit
Dominus Chriſto meo Cyro, cujus apprehendi dex-
teram, ut ſubjiciam ante faciem ejus Gentes. Quæ
cùm edidiciſſet Princeps vaticinia, exarſit illicò
giipayi obſequendi Numini deſiderio; tantâque illum
S ſtruendi Templi cupiditas inceſſit, ut, regni poſt-
Wortere ⸗ habitis rationibus, in unam ſtructuræ perficiun-
magna, di. dæ curam curas omnes, nervéſque intenderet.
ete⸗ His tument molibus Principes, Templàque con-
vens. cipiunt, quùm ſatrapis Danieli & Eſdræ non ab-
ſimilibus ambiuntur. In Machinas has coælo non

impares Regum menmtes aſſurgunt, quùm Numi-

ℳ

Eſdram.

nis arcana, ſcitâque eruunt & Scripturis. At Confliari;
quis duos domi habet Prophetas, ut Cyrus? mbii.
Quis iis auſculkat, ſi fortè illi non procul ab-
ſint? Imò quot ex Toparchis Dei vates aut igno- Auliciini.
rant, aut notos non à ſe arcent, undante atrio 7u non
morionibus, ſcurris, paraſitis, &, quod has lon- cpnigli, an.
gè peſtes contagione antecedit, politicis; quo- diumur.
rum afflatu peſtifero ità eraduntur Evangelia, Poluiri er
ut ne unus quidem Scripturarum apex ſit reli- id⸗ .
. 1 „1. . . rbandi.
quus in amimis Nobilium, ubi eos virore ſuo
angues venenatiſſimi perflaverint. Quod ante-
quam videamus, lugeamus primum Magnatum
aulis Vates non ſemel excluſos.
Conſpiraverant in Moabitas Reges Juda Iſ- II.
raëlis & Edom, multumque viæ proceſſerant, Rer conſu
cùm aquæ penuri ità conflictari cœpere legio- urheligſh
nes, ut exclamaverit Achab: Heu! beu! beu! Geisze.
congregavit nos Dominus tres Reges, ut traderet
in manus Moab. In quas querelas cùm dolor Re- 4. Reg. 3.
gis erupiſſet, difflatus eſt. Sapientior Achabo Jo- lo.
ſaphat ait ad eum: Eſtne hic Propheta Domini, Religioß
ut deprecemur Dominum per eum? Reſpondit, viri conſi-
. . . . .. „ lendi.
inquit, unus de ſervis Regis Iſrazl, Eſt hic Eli- Ahab tam
ſeus filius NQaphat, qui fundebat aquam ſuper ma- ignavè re-
nus Eliæ. Benè eſt- nulli non notus Ehiſeus, u- Pcn,
num Provinciæ Principem latet. Non illum mo- apad ſeeſe
dò in aulam non ſeduxerat Achab, illéque non veſeires-
tantùm non uſus eſt familiari, regni cum eo
curis communicatis; ſed an in Samariâ degeret
Eliſeus, ignorabat. Cognovere & lixâ Principes
tot vatem oraculis prodigiiique percelebrem. Reſ-
pondit unus de ſervis. Conjice, an Prophetas
conſulant, iiſque Imperantes obtemperent, ſi ne
quidem pugnaturi eos aſciſcunt in quadrigas, nec
de illlis eventum pugnæ ſciſcitantur. Unus ex
Achabo percontatus eſt Joſaphat, an uſquam
Propheta eſſet in Iſraël. Quâ ſanè interrogatione
Princeps improviſo quaſi fulgure conſternatus,
diriguit. Reſciſſet ſane Achab, ubi, & quot in
Samariâ venefici, ſagæque degerent. Si de Nym-
phis rogaretur à Joſaphat Samariæ Princeps Coſ-
mographiam hortorum evolveret, ſtagnorumque
deſcriberet; referrétque, ubi illæ & aquis mer-
gantur, ut ſuſpectantes ſe ſe Cupidines non tæ-
dis incendant, ſed undis; ubi lilia legant, ut
pudoris florem non ſpinis, ſed olere, floréque
configant. Sciunt quamvis id non eveniat, niſi
perrarò Primores, non quibus cohoneſtetur Pro-
vincia Vatibus, ſed quibus infametur cithariſ-
triis. Non Nathanaéëles vident ſub ficu, ut ex illa Nynphas
Adæ ſuſpendant perizoma; ſed otiantes in myr- pache
to Daphnides contemplantur, quæ folia conſuunt, Breherat⸗
non ut fœditas criminum conveletur, ſed ut tur-
piùs prodatur obſcoœnitas per lemniſcos. Eſtne hic 4. Reg. 3.
Propheta Domini? Scilicet. Rimantur enimverò 10.
Vatum antra Patritii, Tribunique. Et tu de Pro-
pheta Principem percontaris? Templa, quaſi Hie-
roſolymorum piſcina, claudis, lippis, gibboſis
& febrientibus inſidentur: & minimè frequens
niſi pannoſus aut ſeminudus adit ad Vatem.
Et quoſnam in ſuis diſcriminibus Dynaſtæ III.
conſulunt, ſi Prophetarum ſententias non diſ- Saal ſe-
quirunt? Quoſvis interrogant, unis Dei vatum gon enl⸗.
in exploratis conſiliis. En teſtem. Urgebatur man.
Philiſthæorum copiis Saul, in ſummas regni re-
rú⁴mque conjectus anguſtias. Diſpicite quo ſe i-
le nunc ſtamine & labyrintho expediat, qui ta-
men alias Dominum conſuluerat. Wo, mihi 1. Reg 2,
mulierem habentem pythonem, & vadam ad eam, 7.
& ſciſcitabor per illam. A Tiſiphone, non tam
filum, quam aſpidem petit, quo ſe ex ambagi-
bus extrahat ærumnarum. Potiere filo, ſed vitæ
tuæ inciſo licio; quo, non te evolves periculis 3

ſe

AAd aunne
lemm⸗
ges Pind,
pl mmnit. Dunn
Als Fincy
andn
6s Fiunie
Gele Nonanl
eſnln e
ubmum inerp
l⸗ n ag
ſomn ſonn,
Er muamu
v eſtrun telu
es ne Leloc
Srtere! n
Nülen ca
4. Di wuibu⸗
An enent⸗
ilu tabul⸗
einmn, O
l leue he/
Drlhue deil/
nen Hythe
nin aceſlerit
ile E Kül
onilu
agnr in Rege
rn, Hil,
u Epulchro,
Iülaniens,
en Ein? Ian
Pirpes divel
ue'Ecquan
Unſicinatn
GCbervamt
tonemn in al
en. Conlului
is, ann hi
li, ii g⸗
ümim in⸗
ilhumen
lmnibir mih
lua: E nelo
es ün un
hnt Achez.
lin, An
aniener
nlhted re
in nnd-
ltell
RKE Niſima

W
e
o exe
Un. una
N
I

..
di, unn N
NN
n pool .
ſussenig
ndmne
Gvod halnd
halict,
ut Deng 8
leer ſ 0
eNs i
r. Jwl
üm Mlinnn

hege Id
un oſen
Al Cete en
Heu! 8 1
eger nig
Kchnarle
Mior Achtio k
aple Mni,
n! prla
il, Nle
ahuanſcnnu
nont Dlen en
1. Nuihmm
hab, enn
1, tenni ng
Saanic
ee u Ni
Percekben
e, an Me
beenperenlt
kin uctgat
tantut. Unu
hit, A A
ſane inengi
e Chlknun
,bbi, & gun
eent ot
atie Pinm .
et, ſagnene
læ &a
Cohidne u
bi ina ken
l kr, Aiſ
Non eſtlil 3
chrkle⸗
itament
ſib ſcr uau

ela,,
49
bone,
, kase⸗ 1,
e 1l/ ic,
ohte

De Cyro Rege. Cap. III.

ſed ad cupreſſum tui funeris deligaberis. Nec mo-
dô ſagam exquiſivit, ſed eam, mutato habitu,
pedes Princeps convenit. IIIi aſſidet, cum ea
agit, ejus ad nutum, vitulum moriturus abligu-
lbidem 8. tyriit. Divina mihi in pythone. His interdum Sy-
billis Principes intendunt; has audiunt Debbo-
ras. Sagarum alvum excutiunt, ut inde rerrior Sa-
ris Fauniſque Satan mentiatur. Civilius pecca-
vere Romani emenſi pelagus, ut ex Apolline
reſponſum peterent, alio egentes Apolline, ora-
culorum interprete. Hebræorum Pythius, Python
eſt, non aris impoſitus, ſed aqualiculo retruſus,
ſi non ſcorti, fœminæ certè fſœderatæ cum or-
Co. Et miramur, ſi non cœlo Templa cum Cy-
ro efferant rerum Domini, ſed voragines ad Ma-
nes uſque defodiant, his mancipati, addictique
ſortilegis? Quamquam diriùs, quaàm oportue-
rat, Saülem carpſi. Neque enim ad ſagam irru-
pit, Dei vatibus præteritis. Quin Prophetis in-
caſſum pertentatis, ſagam, quaſi ſupremam nau-=
fragii ſui tabulam, comprehendit. Conſuluitque
Dominum, & non reſpondit ei, neque per ſom-
nia, neque per Nacerdotes, neque per Prophetas.
Dixiique Saiil ſervis Juis, Quaærite mihi mulierem
habentem Pythonem. Viden, ut fruſtratus à Do-
mino acceſſerit ad eneſe Non tamen om-
ni ſe ſe Saül abſolvit ſceleré, licèt poſtremum
& ſaga conſilium expetat. Quin ego exclamare
cogor in Regem; quemnam adires vatum è
throno, Saul, ſi Magam convenis non infodien-
dus ſepulchro, ſed eo miſerè cariturus? Quid egi-
ſti laſciviens, ſi tùm ſtrigem expetis, cum ſiy-
gem petis? Itäne? A ſagis nec morituri Hebræi
Principes divelluntur? Ariolantur, & occum-
bunt? Ecquando à ſortilegio ſunt Vacaturi, ſi
haruſpicinam exercent, dum pereunt? Nec pul-
los obſervant in cavea ante pugnam, ſed py-
thonem in alvo fœminæ inquietant ante mor-
tem. Conſuluiſſet, inquies, Vatem Saul liben-
tius, quam ſagam. Periculis objectus, non quaà
libuit, ſed qua licuit, evaſit. An is Nathani
ità domum imraſſer, uti ſpelæum maleficæ ſub-
iit? Er tamen vaticinando non par Prophetæ
ſtrix? Piget, mihi credite, tædétque Vatum Con-
ſulares: & melotæ Prophetarum Magnatumm tra-
beis probro ſunt ac pudori. Id nos docet Hiero-
ſolymis Achaz.
IV. Er factum eft in diebus Achaz, aſcendit Kaſin
Rex Syriæ, & Phacee filius Romeliæ Rex Iſraöl in
Jeruſalem, ad Præliandum contra ecam. Urbis æſ-
tum quis explicet ab exercitibus Regum dum cir-
cumvallatæ? Præſto erat Iſaias in urbe. Quis non
crederer individuum Vati comitem id tempo-

lbidem 6.

Iſa 7. I.

ris locique hæſiſſe Regem? Nunquam illi con-

Veniſſent, niſi mandato Domini Propheta deſcen-
Nticemz. dentem ad piſcinam Principem interpellaſſet. Et
ixit Dominus ad Iſaiam: Egredere in oœnurſum
Achax ad extremum aquaæductus piſcinæ. Ecquan-
do agent Principes cum Prophetis, ſi ne tum qui-
dem ſuo eos dignantur conſpectu, colloquiôque,
quum regno, vitâque periclitantur? An iis con-
vivant regnaturi, ſi perituri eorum conſiliis
Nerot non utuntur? Non evocandus ex Arabia tùm Va-
S, ä a tes erat. Morabatur Hieroſolymis Iſaias, nec
dumé; theatris Princeps intererat, mmoœrebat quin ille,
Tiuter æſtuabâtque incertus ſui ſuorumque ,Syrorum in
dervi Hei, urbem irruptione impendente. Vagabatur nihilo-
, Relgio- Ihinus Achaz, excurrebatque ad piſcinas, quæ ob-
Mermun. ſeſſorum duntaxat lacrymis complebantur. In
Religiß iis tüm aquis omnia Circumſpectabat, tanquam
Fnc, in ſpeculo, Achaz, unum ſi Prophetam excipias.
en; Ad Eliſeum magnis itineribus Princeps militum

liarüi honi
sdvocandi. Naaman proficiſcitur ,ut lepræ ſquamas excu-

tiat. Ut hoſtium turres, vineâſque diſturbet
Achaz, commorantem Hieroſolymis Prophetam
nec alloquitur, & mavult Syris dedi vinciendus,
quaàm Vati occurrere ovaturus.
Et quinam Principem deducebant, quorum
comparatione vel Iſaiam Achaz faſtidiret? Ij ſanè
quibus Regum latus obſideri conſuevit. Et qui-
nam hi? Quorum afflatu ità Primorum animi Bhgn
corrumpuntur, ut à Prophetis abhorreant, & in Prlacipee
Comoœdos, ne dicam interdum & Pellices, qua- inpioruns
ſi quadrigà lucis excuſſi Phathontes, agantur præ- c dsi.
Cipites, non electro complorandi, ſed obruendi tantur.
ſtercore, dolituris urbibus & ſolio gloriæ in ſter-
quilinium tàm ſæpe voluptatis volvi Senatores
& Principes, devolvique. En .Æ=gyptium Phae-
thontem non Aſtrorum fulgore, ſed carbonum
migrore ardoréque flagrantem, nec Pado, ſed
Nilo malè ſibi flammas ab Aulicis injectas com-
peſcentem. Conceſſerat in EÆgyptum Abraha-
mus cum uxore ſua Sarâ, fozminarum ut pu-
diciſſimà, itâ pulcherrimâ. Viderunt, inquit, Gan. 13
Kigyptii mulierem, quòd eſſet pulehra nimis. Et en. 12.
nuntiaverunt Principes Pharaoni, & laudaverunt
eam apud illum: & ſublata eſt mulier in domum
Pharaonis. Sciſcitabare ex me, Dominanrium
quinam latera circumſtent? quive accerſantur in
regiam, ſi Vates inde diſcluduntur? Regia-
rum vulgatiſſima, celebratiſſimaque toto ſanè
Oriente ZÆgyptiorum, id ætatis, Regia fereba-
tur. Plutones ibi Regem circumſtabant, à qui- Pharaoni⸗
bus non vaga, ſed peregrina raperetur Proſerpina, S Tue-
uno pudoris flore contenta. Ibi ſi non Enna, pii: 1Huig⸗
ubi prata vernarent, tna certè libidinis ade- 7os, Reg;
rat, unde intemperantiæ faces erumperent. Ex- Saram pro
plorabantur ibi à Principibus non hoſtium claſ- Praſerzi.
ſes, ſed pigmenta; lineamentâque mulierum: met;,
nec lauros Regi Duces ſerebant, quibus corona- pii .
retur; ſed pangebant myrtum, quàâ Princeps fœ- , n,
minæ captivus arctiſſimè vinciretur. De acce- erv: zr.
dentium ad ſe mulierum frontibus .Ægyptio- pi.
rum ſatrapæ diſceptabant; quærebntque Prin- a Mtt.
cipes, non quà peterent Capitolium gloriæ, 2os probos.
ſubacétis Afris, ſed quà in latomias laſciviæ re-
truderentur, albore foœminæ ſupra Ethiopum
atrorem denigrati. Quæ rogo, ad Nihi ripas are-
na laſciviæ, in qua lenonum purpuræ innumeræ
uno candore foeminæ proſternuntur! In qua tam
mukæ lato clavo intextæ, inſtructæque prætex-
tæ Saræ lilio ſunt concerptz? Ubi denique ru-
bentis genæ ſoeno tantum concepit incendii ſep-
templici alluvione fluminis non perfuſa Ægyp-
ti regia, ſed adobruta? Nuntiaverunt Princi-
ber Pharaoni, & laudaverunt eam. Hi imperan-
tibus plerumque adſunt, quos malè Principes di-
geris, & Polyphemos belliſſimè appellaveris, unis
explorandis, ſectandiſque intentos Galathæis.
Quos ſanè amor ſceleſtius ſibi ſimiles præſtitit,
ſuperſtitibus oculis, quàm effoſſis. Viderunt ſi- äioz
quidem Saram, & perierunt. Viderunt Ko yptii DNian.
mulierem. Monſtroſi ſanè in Ægypto cupidines tidines
qui diſciſſo velo, ut Pharaonem excæcent, Sa- Rn , ſ
ram intuentur. Nihil in .agypto ſine porten“
to. Nam & Crocodili lacrymantur, ut ſæviant; Puxnurié
& Principes ad caliginem ſui Regis, & ſuam,
luminibus abutuntur. Quid porròô iniquius luge-
re & jugulare, an videre & lippire? Suæ Cro-
codilus ingluviei lugendo proludit : tenebra-
rum agirur opus à Principibus per lumina. Quam
porrò Circæis pocuhis Nili hauſtus improbior!
Ut enim Nilum ebibit Sara, in Circem pene di-
xerim vertitur innocentem, quæ aulam univer-
ſam vel invita & ſine cyatho in monſtra conver-
teret, hinnientibus in fozminam Satrapis. Nazz-
tiave-

V.

ui Dro⸗

10
tiaverunt, inquit, Principes Pharaoni. En, demiſ-
ſis velis, quid intra conclave regium diſquira-
tur à Satrapis. Submiſſum cupidinis ibi ve-
lum pro Aulæo, undque tot Senatorum oculis
exploratà, visâque Sard. Et ſoluto tandem poſt
horas, miſsôque cœtu, cùm decreta credere-
tur Numidiæ devaſtatio, telâque & faces pro-
merentur à civibus; raptus inſperatò fœminæ
ſancitus evulgatur à Satrapis, deſignatique Re-
gis amplexus peregrinatæ in Ægypeum Saræ.
Huccine Senatuſconſulta evadunt in regia? Id-
ne littus manantium & Principibus arcanorum?
Herculeæ itäne columnæ Regii Senatus Sara
eſt, à viro divulſa, conditâque gynæceo? Pha-
ri ergo tam multiplices Ægyptii lucetis, ut Re-
gis ſolium non ſcopulo, ſed foœminæ impacéctum
naufragium agat? Cümque ad inquirendum vi-
rum una ſat foret laterna Diogeni, vos ardere in-
ſulam cogitis, ut una quæratur fœmina, quâ in-
ventâ perdatur Pharao. Et laudaverunt eam apud
illum. Hic tandem Conſularium exitus eſt, in
advenas inquirentium, Regémque circumſtan-
tium. Cùm renuntiandos ab eis ſperes Decurio-
nes & Præfectos; fœminam Regi ſiſtunt, ut tam
illa deſerat virum, quàm ipſe vir eſſe deſinat.
Ut enim injectum in ſe pabulum ignis demutat in
Hammam: Itaà ſi propior mulieri fiat vir, effoe-
minatur.
VI. Quæ cùm à Ducibus, Patritiiſque ſtruantur
obſconitatum in regis ſcenæ; quæ, rogo, intem-
perantiæ ibi barathra dehiſcent, ſi pantomimis &
mimis ſcurriſque Princeps addicatur? Nec Saræ
parcitur à Nobilibus, & Dalilæ non ſiſtentur Re-
gibus à lenonibus? Si vel Aquilæ ſuo Jovi raptu
fosminæ blandiuntur: Et ſublata eſt, inquit, mu-
lier in domum Pharaonis: quas non efferent Dali-
las in aulæ cœlum turpiſſimi, Goœdiſſimique bubo-
nes? Et tamen iis aliquando, quamvis hâc noſtrà
ætate vix fiat, aviaria Principum complentur
pennigeris, quorum vel aſpectu, nedum affatu,
Eunuchi, in fornices concitantur. Adito ad aliquos Ma-
, *, gnatum; horrebis nullum patere aditum Senaro-
ſed neta- ribus, quos redire, abiréque inauditos Præfectus
Pnnue, cubiculo jubet; irrumpentibus, nullo veli obice,
rincipi . 2 . . . . . 7
us nobem; àd Principem Morionibus. Nimirum in conclavi
quibus qui & inter Eunuchos, apud Affyrios & ägyp-
Pſan tios Duces, uti Scriptura divina teſtatur, teſfe
cum primis Holopherne, licentius libido graſſa-
tur. Hi Caſtores in ejuſmodi Dynaſtarum receſ-
ſus penetrabant audaciſſimè, uno inguinum vul-
nere tutiores: quando nullum non feriunt, nulloô-
que feriti ſe poſſe telo confidunt. Hi nunquam
rEunuchi Hon deprimebant Regnantes: à quibus aut nuſ-
immorige. quam demerguntur, aut uno tantùm immergun-
Sieu Si tur Pactolo, unde aurei emergunt. Lyris hæ quo-
parantur. que pugnabant Sirenes eviratæ. Sed nullus eas
tranſmittit Ulyſſes, quando evibratis ab iis faci-
bus nulla non cera colliqueſcit. Et quod, rogo,
propudium, patente exectis conclavi, Lribunos in-
de Prætoréſque diſcludi? Suum Plutones Orphe-
um audiunt, non remiſſuri, ſed rapturi, poſt ci-
tharas, Eurydicen. Quibus modulis, lyriſque non
ſopiuntur Gerberi, ſed excitantur; ut ſuis vul-
gent latratibus nullis opaca umbris opera tene-
Prarum. Non his Cyrus belluis, ululiſque valla-
batur: ſed vatibus ambiebatur pudiciſſimis Eſdrâ
& Daniele; ideòque non lupanar domi excava-
bar intemperantiæ ab Abrahamo Saràâ ſeductâ,
ſed religioni palam Templum excitabat, remiſ-
84 Numini ſupellectile, gazâque fubmiſsa.
VII. Sed enim, inquies, Hebræorum Regibus non
. ingrati lyriſtæ. Nam & Saül ad imperium nutu
Numinis adicitus, hâc ſe levabat illecebrâ, ubi à

Oliva in Eſdram. .„

tubarum ſtrepitu licebat reſpirare. Ait Saiil ad ſer- I. Reg. 16.
vos ſuos: Providete mihi aliquem benè pſallentem. ¹.
Negaſne, inquiunt, lectis à Deo Regibus gra-
tam eſſe ſymphoniam! Aio, ſed viri, non ſoe- Muhca
minæ. Proh dolor! Harmonicæ aliquando fœmi- Pn dä
næ perſtrepunt, quas in concha non Veneres vibm, F.
videri Toparchæ vellent, ſed Sybillas. Veſtales Pudica i.
eas prædicant. Nec mentiuntur: inextinctum ſi-
quidem hæ quoque non rarò ignem ſervant, fo-
vèntque, nullique adire illas, aut audire licuit,
quin deflagraret. Utinam Templi velum à ſum- Pſalvias
mo uſque deorſum non ſcindatur interdum, ut 1
Sirenes veſtiantur; nudenturque Tabernacula, .
ut integantur Veſtales. Templi porrò nuſquam ies iaſim
vela concerpuntur, quin JEsUs laceretur. Sal- ear.
tem quod Hieroſolymis portentum conſciſſo velo Saul ime,
ſemel accidit, ſemel item in Chriſtianis Urbibus citharados
utinam duntaxat contingat. At his de probris ſuo Ruael⸗
loco opportunius. Lyrarum patronis nunc tan- Disam
tùm inſinuo, expetitum à Saüle, non cithari- Pev aug
ſtriam, ſed citharædum. Quem cùm per ſervos ere⸗
exquiſierit, eum non ſanè domi alebat; nec pri-
moribus illum aulæ uno gutturis lenocinio præ- Eceleſaſti
tnlerat. Providete mihi aliquem bené pſallentem. dianl arce-
Id porrò ſolatii non expetiit, ut auribus blandire- demte
tur, ſed ut quaſſantem ſe Sathanam truderet, le- His Se.
nirétque. Quis nunc id genus lyriſtas accerſit, d
quibus Orcus animis extrudatur, & non magis Maſra
Orcus auribus viſceribuſque inſinuetur? Fugantur ununaun
dæmones citharâ Hieroſolymis: utinam lyrà Dæ- Sbesger⸗
mones, Furiâſque nonnulli advocent in Europa. inmponuno⸗
Adnavigant ad Chriſtianos Equites peſies om- iss i
nes, omniâque flagitia, reſupinatis lyris in cym- andatur
bas: & in ſumma vocum fidiumque harmoniâ,
virtutum nervi, concentuſque ſolvuntur. Pfalle-
bat citharà David, & decumani intra Saülem
fluctus defervebant. Nec mirum: Pſallebat enim
David citharâ, non verô ludebat. Cœlum voce
fletque rigabat, non Erebum obſcœnitate car-
minum permovebat. Non aquilas Jovi lenocina-
tas, non velificatas Europas in Tauro, non immor-
tales irretitos à Vulcano, expoſitòſque mortalhbus,
ſtupratumque fabulis cœlum occinebat David,
mœrore Principem levaturus. Divina canebat,
non humana, vel ut meliùs ſcribam, inhuma-
na, à Poëtis falsò Superis adſcripta flagitia. Ideo-
que Sathanam extundebar, pellebâtque feliciter.
Erravi. Neque enim, ſacris licèt hymnis occine-
ret, David Dæmonem effugavit. Mitigavit in-
terdum eum; interdum veròô efferavit, incen-
ditque vehementius. David autem pſallebat ma- 1. Reg. 15.
nu, inquit, ſua. Tenebatque Saul lanceam, & mi- 10.
ſit eam, putans quòd configere poſſet David cum
pariete. Quòd ſi Sathan non lenitur, ſed concita-
tur, etiam cùm David canit, furitque Saul inter
hymnos, cædèſque parturät: in quæ, rogo te,
non abducentur dedecora Juvenes, Puellæque in-
quinatiſſimis Poëtarum camtilenis? Emergit &
pſalterio haſtatum, cruentumque homicidium:
Et lyræ non pudicæ parient ſanctitatem? Citha-
riſtriæ non polluêre petulantia, ſi Saul Clreil
perditur innocentia? Ridet carminibus ſe peti Sa-
than vel à Davide; Quem ſacco jejuniôque vix
edomes. Haſtam pro lyra reponet, ſi vel pudicis
cantionibus infeſtetur. Conſice, quæ ſit libratu-
rus tormenta, ubi exciri ſe ſenſerit modulis ama-
toriis. Prudentiſſimè proinde Saül domo Iyras
excluſerat, fidibuſque non fiderat. Quare ergo
Davidem evocavit, ut pſalleret, ſi ſuo procul lh-
mine citharas ablegarat? Non id ſuo morbo com-
mentus ipſe pharmacum eſt. Satrapæ in ſcu-
lapios deſcivere, qui Orco excutiendo, emit-

tendéque è præcordiis Saül medicinam, aut G
buc

nlr igbi iin
nſy lali leb
3 Denon enn
(niis a⸗
n Cni we
linmas hri
Pultünmquen
Pen ſelim,
Tedieine lo⸗
le, non gun
e; hon 6
in; won cin
ige geſtina
n Cenive
u,auchenc
luls perager
HM enelins og
we An Unbras,
Nicem pſale
N Gormitun
uun David.

ln te Opi

Hebreis Reg
1Ori elte
Enocinium R
demle ſe⸗
Eecludatur Tan
Udachons in
tunget, u t

keket Aute

in angoriͤ e
ken, a heg
Aflipuenit
u ſul, &le
nonem mol
i, gos won
humantem B
p Gedhci
üix ul An
In. Ngin
he nngn
Adocenr, Ne
2 Nr akmbug
n ſman 1
tiun ſti
glnanct ſ⸗
4 edi ſed
4 nge Heluo
ucbanr in Cn
ualnonere
aiii, dui
kn Geſun
re Cor
Ceer in m
Anbiete,

4

,
deil . 8
Mlenn,
i Sun
andolen ⸗
Mon Temid
lun Tlh
Rextndln g.
m knn
auche 1i,
enk
ulterdonm D
Tihemul
lcerenn 1
nConſet.
linig Utls
ce eit
toruns Nun
k md
bet; Men
1 Enhrnd 11
un mulenhke
Inl elt⸗
1 1 & Non n P
venri uru
uinm ile⸗
voelt in lnn .
ine hum,
Cluunt. M
nani inna Ni
bat. Crlun r
blenide
las Jon kwi-
InO, nInN-
Ncineht il
Dirim att
ſibam, in:
itn giii
ebarge s
ir hymmsan
zvi Mlngn;
eſemit :
Nen lltt⸗ 4
illaem
Nſet Dous
Gnl, el n
hnicne l⸗
in ue, ge⸗
s,Pielap
e pomicti
churen!
Gul ite
rinbuleſei)
inbueſe
nccui
eln⸗

t,le
ne 1 tl

De Cyro Rege. Cap. III.

1. Reg. 16. bucâ facerent, aut lyr4. Dixeruntque ſervi Naul
15. ad eum Ecce ſpiritus Dei malus eXagitat te.
Jubeat Dominus noſter, & ſervi tui qui coram tè
Junt, quærent hominem ſeientem pſallere citha-
rà, ut quando arripuerit te ſpiritus Domini ma-
lus, pfallat manu ſud, & levitits feras. Pariens
enimveròô Cerberi, ſi Posſi credimus, Sathan in-
ter ignes Citharædum non feret in attalicis? Et
quem latratuum non tædet in Tartaro, in regia
Damon lu- pigebit ſymphoniæ? Alio vobis Helleboro per-

Gu non y⸗ . . — .
14 greke curanda rabies eſt Regis. Suppliciis, non deliciis
liur. Dæmon exterretur. Efuriretis felicius, quàm

canitis: & æſtuantem infernis ignibus Princi-
pem cinis meliùs obruet pœnitentiæ; quas ſanè
flammas lyricen perflatu eventilabit, ad rogum,
buſtumque innocentiæ. Animadvertas hic ta-
men velim, quàm parcè leniendam liberti pu-
tent ſui Principis phreneſim. Quæratur, in-
quiunt, Pſaltes. At Regem ita oblecter, ut
medicinæ loco ſit cithara, non illecebræ. Canet
ille, non quuùm convenerint Judices ante con-
clave; non cùm Senatores in aulam confluxe-
rint; non cùm aulæis Levitæ excubaverint, mo-
räque deſtinatas Odæo clepſydras exhauſerint;
non denique quùm dirimendis populorum liti-
bus, audiendiſque Legatis exterorum, regnique
cauſis peragendis adventus Regis expetetur, quaſi
terreſtris progreſſio Solis, ad diſpungendas ſcele-
rum umbras, è latebris Majeſiatis emiſſi. Ne
quidem pſallet in cozna; non in pomario canet;
Euu, iha non dormituro lenocinabitur Pfincipi ſuis modu-
rædis vix 1. . . . 4 11
exanimes lis David. Tum, inquiunt, ſuâ manu pſallet,
Ftsrkar cùm te Spiritus Dei malus contuderit. Adeòô
. Hebræis Regibus nefas eſt auſcultare lyriſtæ, ni-
i Orci œſtro exagitentur. Eſt enim Ilyra, non
lenocinium Regnantis, ſed lenimen perwuri. Und
eàdémque ſerâ abyſſi, chorique obiiruentur. Si
recludatur Tartarus ad Principis lanienam, pa-
tebit chorus in ſolatium excruciati. Inde Sathan
erumpet, ut torqueat, hinc David emerger, ut
recreet. Aurora denique ſymphoniæ Nox tan-
tum angoris eſt: & niſi carniſex graſſetur in Re-
gem, ad Regem fidicen non accedet. Urt quan-
do afripuerit te Spiritus Domini malus pſallat ma-
nu ſuä, & levius ſeras. Quid ad hæc in excu-
ſationem mollitiei ſuæ harmonici proferent Epi-
curi, quos coturnicum & falernorum tædet, niſi
ſpumantem Bacchum & Cererem fumantem
Delicati. Apollo deducat citharædus? Piget eos Accipen-
ſeris, niſi Arionem vehat converſus in Delphi-

Nobiles ni⸗
Il ſocordio-

res Saiile

Gula, nem. Sagihari avibus abnuunt, ſi non inter-
= ceptæ per ingluviem melodiæ vicarius lyricen
advocetur. Neque enim ſolo gutture vorare li-
Lsrus, bet ganeonibus, niſi liceat & auribus ligurire:
hinc fumante patinâ, inde ſirepente ſambucâ,
ad ſenſuum ſatiem, nauſeâmque naturæ, non
ſaginandi, ſed obruendi voluptate, ſonorum, eſ-
Gula d. Carumque heluones delicati. Itäne Chriſtus felle
sere r. potabatur in Cruce, cùm blaſphemantium latra-

tibus admorderetur? Itâne David veſcebatur in
convivio, qui ſubactum cinere panem mœrens
& ſtupens deſumebat, uno ruentium lacryma-
rum fragore contentus pro ſono? Itâne denique
paſcebatur in menſa Job, qui rugiebat, amte-
quam biberet? Et vos non modè ſuſpirii luctuſ-
que piget; ſed piget edulii, niſi lancibus citha-
ræ ſocientur. Quaſi verò non mors illata foret
per eſcam, ſed immortalitas; ita convivio car-
minibus acclamatis. Mors ab eſca prorupir: Et
vos ollam fiſtulà demulcetis? Atque utinam con-
vivio tantùm muſica blandiretur. Hauriuntur
lyris horæ diei noctiſque meliores; deſlinatum-
que curis publicis tempus terimus, fallimuſque

I I

cantilenis. Porrò non ſum homo ita inhumanus
& durus, ut interdum non cenſeam, licere vel
Principibus magnis, vel Nuptiarum, vel ſum-
morum Hoſpitum apparatui, ſociare patinis cym-
Pala, & mulcere aures, dum palato ſervitur. At
id nec quotidiè, nec paſſim à toto equeſtri Or-
dine uſurpatur; ſemperque aut ſacra, aut ſana
ſonent in organis & lyris.

Cæiterùm, quæ cùm ſuperiùs improbata im- VIII.
purarum Muſarum carmina, & crimina impu-
dentiſſimè, importuniſſiméque tranſigantur in
epulis, ædibúſque Senatorum, fœdiores tamen
citharoedis ſunt Pygmæi & Diſtorti. Qué, ro- Pygmere
go, evaſit illecebrarum amentia, quando diva- Surre im-

ricatis in delicias abutimur oculorum? Er aures Probamur.
quidem unius læduntur diſſonantiâ fidis; diſſolu-
tione verò crurum, membrorumque diſcordi
oculi amœnantur. Quò tetrior, torviôrque Pyg-
mæus, eò gratior voluptati. Miramur aurum è
luto extrahi? Naturæ vitia in lenocinia mortali-
tatis demutantur: & ſuffixa naſo verruca pro
gemma eſt ludioni. Mlitto minus placere diſtor- Laxus &
tum, niſi corporis vitia vitiis animi antecedat. ere⸗
Truderetur domo miſer, niſi è ſentinâ gutturis diſßtorris.
obſcoœnitatem latè coznum effunderet. Squalere
intus, foriſque debet paraſitus, ut ejus aula ſor-
dibus honeſtetur. Grandis enimverò Senator,
qui ſuum eſſe ducit incrementum abortientis ex-
crementa naturæ. Qui ſe tùm magnum credit, Peraſiu.
ubi ex Alpium receſſibus Pygmæum extraxerit
in impluvium. Quem cruſtulariis aliquando tra- zalupias
ditum infodi jubent excocto artocreati; ut, cum ncia.
tumentis offæ alvum excideris, non Pavonem Pyemeæus
videas edulem, ſed edacem horreas paraſitum, inſerius of-
farinaceo, ut ità dicam, inſutum culeo, inditum- R fere.
que. Proh ludibria ganeæ, portentâque luxuriæ! zur.
Latet in patina hiſirio; utque Trojanæ molis Delicie.
alvo diruptà prodiere milites, qui urbem incen-
derent: ita voluptarii, eduliſque follis incis à
ſectore alvo, larva prodit & ludio. Et miramur,
ſi tam diſſimilibus Danieli, Eſdræque monſtris
circumvallati, obſeſsique Conſules, tam quoque
Cyri molibus machinas moliantur abſimiles?
Quid ingentium ſpirituum è& Nano trahat Con-
ſularis? Quam ducat Prætor mentem ex amen-
ti? Templum Numini architectetur Dictator lu-
dionibus ſeptus? Cachinnis tamen hactenus luxu-
ries circumſcribitur.
Quàm verô indolendum, Nobilium ædes com- IX.
pleri non rarò ſicariis? Hos pullis nutriunt & vi- Unus in
tulis, ut Vultures evadant & Pardi. Raros eos »ala im-
. 4 . probus per
adeſſe dices; fæcémque impurorum, proborum, dendo
inquies, examinibus temperari. Falleris. Nam unus Principi
ſat eſt profligandæ religioni apud Principem la- ſarzé. e⸗
tro. Evocatos & Nobe Sacerdotes oæſtro percitus pii.
Saül amariſſimis verbis increpitos, quod Davi- err no-
dem hoſtem ſuum, ſublatis è Sanctuario panibus, .
refeciſſent, diſcerpi à circum ſe ſtantibus ſagit-
tariis imperavit. Convertimini, & interficite Sacer-
dotes Domini. Horruere flagitium milites, obnue- 1. Reg. 22.
runtque piaculum. Noluerunt autem ſervi Regis 17.
extendere manus ſuas in Jacerdotes Domini. Eva-
ſerat ſacrilegium Princeps, niſi unus ex Idumæa
Doëg, ut conditionis ſuæ columnas proferret,

Herculem ſe, non ferarum, præſtitiſſet, ſed inſon-

tium. Ergo, cædem cæteris abnuentibus, unus in
Sacerdotes telum Doẽg diſtrinxit, cæsique ſunt
ante curulem Saül, linteati Ephod Myſtæ quin-
que ſupra octoginta. Converſitſque Doeg irruit in
Sacerdotes: & trucidavit in die ilà octoginta quin-
que viros veſtitos Ephod lineo. Unum alkeruùmve
duntaxat præſto eſie Magnati gratulabare Sica-
rium? Unus Saüli furcifer adfuit, & excidendæ
Nobi,

12 Oliva
Nobi, occidendiſque Pontificibus unus ſuffecit.
Natabat cruore regia, innatabantque ſanguini vit-
tæ, infulæque Pontificum. Hic Ephod fluitabat non
candidum, ſed cruentum: Ibi ſœdatum tabo ratio-
nale ſui pondere pretii merſabatur. Extabat alibi
ſuo funeri Levita ſeminecis: alibi ſui ſanguinis fluctu
Sacerdos premebatur. Videbatur Regis aula in ru-
brum mare converſa, ſed plenum ſyrtibus, ſed infa-
me naufragiis: ubi non Ægyptii haurirentur rebel-
les Numim, ſed fœderati Deo cœlôque Iſfraëlitæ
mergerentur. Cladis vero tantæ, tämque immen-
ſæ jacturæ ſi quæras authorem, non Getis junc-
ti Arabes fuere, ſed tantorum fluctuum Zolus
unus extitir Idumæus. Euxvini, Ægæique nau-
fragia unus tantùm Triton in aulæ littus aggeſ-
ſit. Averruncandi adeò ſunt ad unum uſque,
ablegandique ex aulis graſſatores, niſi hauriri flu-
Ctibus cupias, non navim unam, ſed urbem in-
tegram, coetumque Pontificum. Quot Doég ter-
reſtris Pirata effudit ante ſolium maria, quétque
in aula Charybdes patefecit, ut ſanctiora Judæo-
rum capita haurirentur! Et quod illud in Sauülis
regià Levitarum naufragium fuit, ubi confoſſi à
Doeëg Sacerdotes fretum fundebant ex ſeſe in
quo miſerè interirent! Quanquam in eo ſangui-
Homicide. De Saül verius mergebatur, quam Sacerdos. Non
ors, ce- is enim in Judæa perit, qui cadit, ſed qui cædit.
nocn, Dum enim occiditur juſtus, corporis abjicit peri-
zoma, ut ſine carne ſpiritus, quaſi ſine ficulneis
Adam, deambulanti ſub meridiem Domino oc-
currat impavidus. Circumamicitur contrà Ty-
rannus homicidio, quaſi Neſſæa chlamyde, quæ
nunquam non exuritur, fodicante, adurentéque
flagitio contumacem. In quos planè caſſes ſeſe
induit Saül, unius maleficio ſervi, non reſtin-
guentis, ſed eventilantis incendium rabiei.
Quos ergo adeſſe Patritiis jubes in aulis, ſi ſcurras
inde, ſi ſicarios, ſi cirharædos, ſi denique eunuchos
non tecto Eliæ cilicio extrahis & conclavi, arcéſque
aulà? Graſſatores & ludiones non modèò arceo,
ſed regis, ædibuſque Principum proturbo. Sunt
enim aut propudia domorum aut comtagia. Ly-
Ennuchi riſtas verò & Eunuchos haberi cupio in deliciis;
bonehiores ſi tamen, ut corporum, ita animorum ejecerint
Prineipi, venerem, coœlo truncati ſpadones; & ſi tam mo-
6sboſſunt, ribus, quàm modulis, canorus ſit lyricen. Cæ-
terum Joannes & Paulus, Prothus & Hyacin-
thus regnantium forminarum Eunuchi, aliique in-
numeri exectorum Eccleſiam ſuo ſanguine deco-
rarunt. Inter ſpadones fuere Sidrach, Miſach,
& Abdenago, iidemque cecinere, tam Regi gra-
ti, quàm Deo. Sed leguminibus veſcebantur,
ſed Regum œnophoro recuſato, frigidà potaban-
tur. Nam, cùm eis de menſa Regis palam pati-
næ inferrentur, rogavere Præfectum Gynæceo,
ne ſe iis objiceret illecebris perituros in patera.
Dan. I. 124 Tenta nos, obſecro, ſervos tuos diebus decem, &
dentur nobis legumina ad veſcendum, & aqua ad
bibendum. Hos quis arceat ſpadones & regia ſa-
nè regios? Deducendi & Garamantis forent in
urbem, ſi, illuc aquatum exceſſiſſent. Audin,
ut pudoris ſui arcam mumiant Eunuchi. Ne ſcili-
Caſtias in. Cet ſubmergatur pudicitia, alluvione illam aqua-
natart tem- rum obruunt. Sciunt enim Caſtitatis Arcam &
Hejanin, undis innatare, & vino deprimi. Ex qua ſanè
porias eſt arcâ coturnices, & turdos, & attagenas, aveſque
S omnes extrudunt Noëmi incorrupti, unam ne
arca Jadm forte ex ea columbam abigant honeſtatis. Den-
Er Memi tier nobis legumina ad veſeendum. Ut video, pu-
mis Mr doris Arca Noemi arc ut auguſtior, ità angu-
ſtior quoque eſt. Nam ibi mundæ „ immundæ-
que animantes concluduntur, ne pereant: hinc
ahimantes excluduntur, univerſæ ne perimantur.

Saul-

XI.

in Eſdram.

Etenim pudori nullæ penitus animantes ſunt mun-
dæ; cujus vitam, incolumitatémque ſolum olus
propugnat. Latet in herba non Anguis, ſed Pu-
dor; immòô non latet, ſed latè regnat, cui nulla
non eſt avis pro Accipitre. Ipſi Turtures, non
Turtures ſunt, ſed Vultures pudicitiæ. Mirôque
modo, tuùm vitam aves Pudori eripiunt, cùm
Pudici vitam propagant, quam occidunt occiſi.
Hinc aphorimum expunxere Spadones, Medi-
corum Academiis vulgatiſſimum, iis ſcilicet con-
ſtare nos, quibus nutrimur. Nam Babylone Si-
drach, Miſach & Abdenago, ut alhiùs evolent,
humi ſerpentibus leguminibus veſcuntur; utque
ſint cœli volucres puriores, coli aves faſtidiunt.
Nec aves ſolùm, ſed oves quoque, eduliâque fe-
rè horrent univerſa. Hoœdus enim pro Urſo eſt
Caſtitati, quæ tum ſe mori timet, non cùm à
Leone devoratur, ſed cùm Leporem vorat. Non
imbecillior Sidrachi & Miſachi pudor Samſone
eſt, ſed Samſoni pugnando ſtudet eſſe diſſimi-
lis. Etenim Samſon Leonem diſcerpſit, ſed Apes,
ut ita dixerim, enutrivit. Miſach horruiſſet plus
alvearium, quàm ſpelæum, caviſſétque ſibi an-
Xius attentiùs ab Apibus, quàm à Leone. Pu-
dor enim, qui reſpirat in plaga, expirat in mel-
le. Ideò cum ſociis clamat: Dentur nobis legu-

Dan. r. 12.

mina ad veſcendum. Omnis caro fœnim. Nos ve- IIa. 40.6,

rô, ne in carnem degeneret ſpiritus, olere nu-
triemur. Uri namque timemus, ni flagranti cor-
pori fœnum aggeramus. Hoc enim pabulo non
exaugetur incendium laſciviæ, ſed reſtinguitur.
Caro ſiquidem, quò fuerit aridior ſicciôrque,
eò rarius deflagrat. Demur proinde nobis legumi-

Jejunium
na ad veſeendum, & aqua ad bibendum. Quam Sdnt,

ſanè aquæ ſitim non ardor, ſed frigus excitat nam eme-
Caſtitatis. Nemo in amphitheatro luctantis cum dium.

carne ſpiritus frigidam poſcit, ſi ardeat. Venus
ſiquidem, cùm æſtuet perditiſſimè, nihil æquè
odit ut aquam. Emergit illa è& pelago quàm o-
cyſſimè; tumque natam ſe eſſe jactat, ubi pri-
mùm ex undis evaſerit. Profectò Hebræus Spa-
do, ſi frigidam petit, uri abnuit. Et aqua adbi-

Caſtnatis
cura.

bendum. Hos cùm mihi exhibueris Eunuchos, Enneh;
eos ego & Regum aulis intrudam, & Eccleſiæ aſtiorer Fs
non Ululas eſſe dicam, ſed Olores. Et verò quid ios ue
ſpectari ſanctius Eunucho poſſit temperante? Hos é.

Candace ,Æthiopum Princeps ſuæ gazæ præfecit,
nulli rata concredi meliùs gemmas, quàm iĩiis
poſſe, quorum in adamantem Caſtitas obrigel-
cit, non violandum cruore, ſed roborandum;
quando pudoris adamas telo, vulneréque in Spa-
done concreſcit. An non immortalis ea ſit pudi-
citia, cui ferrum obſtetricatur, & vigorem affe-
runt vulnera? Pereat Eunuchorum pudor, quem
feriendo perficis ſaniorem? thiopica proinde
gaza Spadoni committatur, quem fecere gladii
tùm potiſſimuùm Amazonibus invincibilem, cùm
de viro eum fecere ſemivirum. Superior enim
reddêre fominis, vawiſque, ſi eſle deſinas vir.
Hos, inquam, ſpadone ſuis gazis .thiopes præ-
fecerunt, quòd denigrari vel in thiopia inte-
gritas nequeat-exectorum. Degit enim non tam
ſub ÆAquatore; quàm ſub Æäquitate Virginitas
in Spadone, ſuo facta vulnere immunis à plaga,
tam ſtringi, tenerique neſcia, quàm procul eſt
ab amplexu. Evolvebat integerrimus Candacis
Eunuchus etiam in quadriga Prophetam; & cùm
ab Equis reduceretur in patriam, meditabatur,
quiſnam apud Iſaiam Agnus duceretur ad ne-

cem? Et ecce, vir Eithiops, Eunuchus potens g. gar.
Candacis Reginæ Withiopum, qui erat ſuper om- Lactio Sa-
nes gazas ejus, venerat adorare in Jeruſalem: Ta.

& revertebatur ſedens ſuper currum ſuum, le-
Qinſque

e. .
em n

e hen lns

iturt,41
e N / „
enſini

nchit ,

. gui
r; CUN1.
nini⸗ .
lem laton
dehr Nume
rendon inel!
el Coctior.
Ance Agno
(xid ioce
bvs el
Iclene, uux
um inſewe
„ MEnute
14 rrun:6 H
ppun 6 inu
Nlan A brayn
ginuim
ſende, & em
eus, jent
Eed Quci
Uinm canci
Gratulor
um, moran
tkm ſit
lletes Io te
Iue wo aum
ünn crommten
Adtele, Inmmd
Pzechiels ourt
2 Uun uamor d
(udiigatn tu
14. Mbyloniam:
u E. l um!
ſiicet Hiewi’
uen, ui
zigi MM Cunclar
ll ſnun
1 ſnite gi
Cunnczt i
Pnim i⸗
Junam anr H
armnizmien
r aſton 9
mninhymme
1 Dlen: d
nin nu dli
hnucſins in
Uun
In VX Ferbe
U umu
Comint,
fin kin
ahi leckl
8 leili
4 Ephetan
duemm (
nüenie
N
D
3 Co
n Pelli
cena
, A
l , qum
icen
de Dnh
n
3 ntnii

nadkel

qe Nn 4
n

W

.
7

uus N
eine M
eiinn
Ocdiln e
dnet, N
m, it liitann
nn Bihin
n Alid eltr
eſennt z
An e ii
, dllig
eum dn Ue
hmet, MM
en tan i
hinde Ar
ſtuiet lecli
enſt ir
lihemiſnt
trilecge li⸗
amn à lenne .
Raerzitnnn
Dertir iui le

, mmn Ne

Piing, Ent
ue,nifigenn
enim hinm
e, Eed eligin
Ador ſanne,
inde Pkulini
Alkentnn (
eano midn,
, ſiaden a
lſine, il
ſebon unt
eſe nlin, lif
C Hhend
Nit N Mual
ibuetis unm,
Nam, lih
Mores Eſkeilt,
ſi Eenſttnt in
lis gueſſlenn
enms, (
n CArslf
E bonnin
hreregetnd-
Nnels ealli⸗
,& ſigneni⸗
un
Ltiiia n
ven kce⸗
imrirtibnnt⸗
1. rin i⸗
Hele en
Ahioe,⸗
i Mtiuf⸗
ein uu
iur Ns
mmmii
m (loclll
c u
inf⸗
Anhue
Ecnulu V
Ni

3

—

De Cyro Rege. Cap. III. 1

runuchu g'nſdue Taiam. Felix is ſane thiops, qui ad
Candacis aureum Agni vellus, non per fluctus adnavigat,
Eßa, t“ ſed per flores, ſatâque aurigatur. Locus autem
f: Ognu. Neripturæ, quam legebat, erat hic: Tanquiam Owvis

ad occiſionem ductus eſt, & ſicut Agnus coram

tondente ſe, ſine voce, ſic non aperuit os ſuum.
Ibidem 32. Is porrò, qui conticuerat Agnus, cùm tondere-
tur; cùm legeretur, potentiorem tonitruo vocem
in aurigantis animum edidit. Loquebatur in au-
tem Lectori ſuo, qui tacebat Agnus in libro:
ideéôque Numen Spado intellexit, quôd volu-
men non intelligeret, & legeret. Imperitid fac-
tus eſt doctior. Nam interprete uſus Philippo,
dum de Agno ambigit, inter Oves adſcribitur.
Corvo proinde concolor natione, notione Cy-
gno factus eſt concolor. Etenim dilutus proximo
profluente, naufragio evaſit in portum: Utque
bigam inſcendendo appulit in Arabiam, ità co-
Tidem ”s. lum tenuit & rheda exſcendendo. Et juſſit ſtare
currum : & deſcenderunt uterque in aquam Phi-
lippur & Eunuchus, & baptizavit eum. Nun-

quam ad bravium thiops felhicius decucurrit,

quàm quum rhedam inhibuit. Exſcenſione con-
ſcendit, & emerſit immerſus. Cùm traheretur
ab equis, lentè ad .thiopas excurrebat. Ubi
ſe veròô duci ſivit ab Agno, cœlum petit; eò
futurus candidior, quò propius Aſtris acceſſiſ-
ſet. Gratulor naufragium tibi, Spado, beatif-
ſimum, morâmque velociſſimam gratulor. Sta-
re bigam juſſiſti, ne in Judæorum diù orbitâ re-
ſideres. Suo te verò curru excepit Ezechiel, ubi
Tu è& tuo curru exſcendiſti. Gloria enim te Do-
mini circumtexit, quùm in lavacrum fidei nu-
darere. Immô quadriga tua beatior ipſo extitit
Ezechielis curru, quamvis triumphali. Nam il-
lum quatuor deduxere jugales ad Chobar. Unus
quadrigam tuam Agnus traduxit in fontem, qui
Rexdeli. Babyloniam alluvione ſuà everteret, non riga-
gai Mini. ret. li tum Reginis præſtò erant Eunuchi, qui
Hros pro- ſcilicet Hieroſolymas adirent, qui Numen ado-

gervi boni
eligendi.

5. 1,. . ..
rarent, qui Prophetas legerent, qui Levitis paréê-
rent, qui denique vel in itinere initiari Evange-
Masmenic; lio non cunctarentur. Quibus ſemiviris honeſſiſ-

NRome Eu- ſitmhis plures ego Romæ novi Spadones non ab-
Wezitu- ſimiles; qui Cæſarie non minuùs, quàm Venere,
himi. obtruncatâ, Unis delicias gutturis Templis im-
pendunt. Qui genarum tonſuram violentam ne-
quaquam cirrorum effuſione compenſant; ſed
cincinnis undique conſectis, honeſto habitu, oré-
que caſtiori, Spiritum, quo vivunt, decurrendis
tantůùm hymnis inſumunt. His Chriſtus inclamat
ex Odæo: Sonet vox tua in auribus meis: vox
enim tua dulcis & facies tua decora. Et veròô ni-
hil iis audiri poteſt ad illecebram innocentiæ vo-
luptuoſius, nihil ſpectari temperantius. Una eo-
rum vox Verbum efſt Patris. Una in eorum ge-
nis nunquam ſylveſcit Pudicitia, quæ tam lævo-
re comitur, quam procul eſt ab ommi prorſus ſuſ-
picione levitatis. Porròô eos, quùm ita mirere vo-
cales in Eccleſia, ubi Templo exceſlerint, elin-
gues eſſe ſuſpicere. Ea eſt verecundia frontis, oriſ-
que temperantia. Hi profectò ſub Daniele mili-
tant, quem Cyrus ab animi ſecretis, arcaniſque
conſcientiæ ſibi adeſſe voluit, imperi ideò ca-
pacem, quòd abhorrentem. lis ii auſcultarent
Eunuchis Conſulares, Cyro pares molirentur
non Bellonæ arces ab hoſtibus deſpuendas, ſed
Paci Aras adorandas. Plures, niſi mea me fal-
lit opinio, .tas noſtra Spadenes computat Da-
nieles, quàm Cyros imperantes. Eos enim aſ-
Ciſci videmus interdum, horremùſque à Primori-
bus Eunuchos, quos fominas verius arbitrere,
quàm ſemiviros: effoeminatiſſimos ſcilicet pro-
Ethic. Commentat. Tom. 1II.

Can. 2.14.

miſſione cirrorum, quos Cupidines ideò tantùm
neges, quòd ſine velo laſciviunt. Hos dixi, aioô-
que Aulis deturbandos: illos acciri optaverim in-
tra regiarum latebras penitiores.
Abloluturus hanc eram capitis hujuſce oram
ſupremam, cùm me prenſant citharœdi, clamaânt-
que, cur ipſos deſeram indefenſos, Eunuchis
tam largè copioſéque patrocinatus? Cur enim,
inquiunt, nos aulis exturbas, in quas Spadones
intrudis? Agnos ibi ſeduxiſti ab heedis, & ,
cùm ex iis pleroſque pupugeris, pleriſque gratiam
Principum concihaſti. Deligantur & nobis quoque;
quos non in invidiam voces, quéſque ad Sena-
tores efferas, probitate indolis commendatos.
Non Manes tantùm Orphæis auſcultant: ſed de-
mulcendo Franciſco non ultimus & cœlo Ange-
lus fides citharæ contrectat. Exturbandos vos
ideò credidi, quòd inter vos non unus plus co-
mæ ſtudet, quàm lyræ. Non chordas odi, ſed Mußta lis
cirros, nec me fidiam turbat ſymphonia, ſed cia, i ca⸗
morum vos diſcordia & Regum ædibus derur- ,
bat. Atqui David, inquiunt, & emicat, & à
Saule advocatur in regiam. Ecce vidi filium 1. Reg. 16
Iſai Bethlehemitem, ſcientem pfallere, virum pul- 18.
ochrum. Una ergo Davidis cithara, tanquam nion
una Charontis cymba, tot paſſim cincinnati &
comptuli Jordanem tranſinittent, ut Judæam latè
populentur? Nam ur citharis aſflurrexere Thebæ;
ità citharoedis Hieroſolymæ interdum diſſipantur?
Habuerit apud ſe fidicinem Saül: an tu prælia-
ris in Philiſthæos, ut Saül? an tu in Judæa re-
gnas ut Saül? an familiâ ſtiparis, ut Saul? Quam
multa Regi hcent, bellaci præſertim, quæ Se-
natorem non decent, & ad lanienam uſque ſce-
narum, & feſcenninos, dedecent Conſularem?
Parem te Saüli non parùm in eo efle ſuſpicor ,
quôd utrique Cacodæmon inſidietur; ideôque
utriuſque furias reprimat Citharoedus. Immô ve-
rò non feprimit, ſed irmitat. Nam ut Saül bac-
chatur in cithara, ità nequaquam ru conquieſ-
ces in lyra. Sed videamus; quifnam is ſit fidi=
cen, quem Sauüli Satrapæ obtruſerunt. Virum, in-
quis, pulchrumHæc ob verba tripudias? Canis pla-
nè poœana ſine victoria. Quin tuis te teneo verbis.
Recitentur. Vidi filium Lſai Betlebemitem ſcientem
pſallere, virum pulchrum. His tibi ſuffragatum
voculis arbitraris? Quibuſnam? Virum, inquies,
Davidem dixit non incomptum, ſed pulchrum.
Pulchrum, ſed virum; non impuberem, non bar- Serv? nimis
batulum, non imberbem, non fœminæ propio- Van ss⸗ i⸗
rem, quàm viro. Quis enim virum putet, quem tanmr, in
gurturis illecebra, genarum lævor, profuſio ca- cabiculi
pillorum, luxuries habitus, morum licentia Nym- l
phis adſcribant? Vidi ilium Iſai ſeientem pſallere,
& virum pulchrum. Pulchrum, ſed non coma-
tum. Honeſtate oris commendabatur, non laſ-
civid efferebatur capillorum. Nolim ego ſimos
tantuùm apud nos Mauros, Libyéſque degere. No-
lo ſtrumis, aut verrucis diſtingui, ſignarique, quos
nobis adeſle volumus. Non edico, ut ſibi nares
præcidant, quibus harmonica teſtudo concreditur.
Veto eos nutrire cæſariem; & citrum, quaſi Lu-
culhi, Cyrive platanum, non tatn falerno riga-
re, quàm nardo inebriare, obrueréque prohibeo
tum opoballamo, tum ammomo. Nolo ità comam
ab is, ut vineam excoli. Quam pectine, quaſi
aratrò, proſcindant eburneo. Qui roſaceam, pro coma ne-
rore, aquam affundant. Quam non vimine vin- gligatur⸗
ciant, ſed vittis; utque exolvant, adſiringant. Da- O,natuzs
bit enim ità exculta cirrorum vinea uvam fellis, vanae.
& botros amariſſimos. Unam habet Coma cultu-
ram, quâ vinum proferat germinans virgines,
putationem ſcilicet, aut amputationem ad uſque
B cutem.

Pirilis in
Davide
pulchritu-
0.

Tbidem.
S§. David.

Servi probi
ſint.

Jacob. 3.2.

Muſicus ſit
Davidi non
abſemilis.

Proſerpina
à Muſicis
decantata,
non rapi-
tur, ſed ra-
pit ad fla-

gioium.

14 Oliva in Eſdram.

cutem. Si enim comarum vites luxurientur in
Pampinis, una erit pro racemis luxuria vinito-
ris. Sed David crinitus expingitur, dum plfalle-
ret. Mentiris. Id nuſquam erues & Scripturis.
Quarum cùm verba protulero, intelliges oppido,
quantis Deus ſepſerit daumis unum in citharœdo
Hlorem pulchritudinis. Audi: Et reſpondens unus
de pueris ait: Eoce vidi filium Iſai Betblehemitem
ſcientem pſallere, & fortiſſimum robore, & virum
bellicoſum ,„& prudentem in verbis, & virum pul-
obrum; & Dominus eſt cum eo. Ubi in citharoœ-
do pigmenta? Ubi in adoleſcente cincinni? Nuſ-
quam Davidem ſpectes unguentatum; nunquam
aut vittatum horreas, aut deſpuas lemniſcatum.
Bellax quin ipſe & pugnax eſt, qui terrorem
afflet, non qui luxum inhalet. Fortiſſimum, in-
quit, robore, & virum bellicoſum. Plùs hinc ter-
roris hauries, quàm illecebræ. Quis laſciviæ in
umbone meminerit? Quæ unquam Myrtus ex-
pullulet, tot inter lapides, ſaxâque oppreſſuri
Gigantem balearis? Suas Venus roſas excolat in-
ter haſtas? Torum ſternat voluptas in gramine,
ubi arena luctæ, cruorique paratur? Virum, in-
quit, bellicoſum. Nulla hic ſementis illecebræ;
niſi fortè è ferro non vulnera reformides, ſed
oſcula præſtolere. Adde non bellacem tantùm
Davidem induci, ſed prudentem in verbis. Hæc
ſat ſepes eſſet arcendis apris ab horto, non pfal-
lentis tantùm, ſed ſaltantis quoque citharoedi. Vi-
rum bellicoſum, & prudentem in verbis. Quòd ſi

nullum parem verbis libido fomitem ſortitur, ut

incendatur: quantùm pruinæ voluptati defudit,
qui citharozdo pudorem defizxit in labiis? Qui non
delinquit in verbo, is, Jacobi calculo, perfectus
eſt vir. Et verbis David integerrimus remollietur
in fœminam? Quid, quod Divinitate munitur
adoleſcentis amoenitas? Prudentem in verbis, &
virum pulchrum, & Dominus eſt cum eo. Muſſas
etiamnum de Saülis fidicine, ut tuo fidicini con-
cilies fidem? Venuſtus David eſt facie; ſed men-
te venuſtior. Lyram tenet, ſed Lilium non dimit-
tit. Pulſat fides, ſed Fidem non propulſat. Limen re-
giæ terit, ſed Legis ſilicem non deterit. Ore Ve-
neres circumfert, ſed ore Venerem non emittit.
Er, quod mirere vehementiùs, ideò non emit-
tit ex ore Venerem, ne illam recondat in Cor. Id
enim Veneri familiare, ut tum loquentis fibras
viſcerâque pervadat, cùm eam loquax rejectam
in os, in aurem deponit exterorum. Canit, in-
quam, David, ſed pſallit. Nec pulchrum excan-
tant voluptates, ſed ſubeſt Divinitas emicanti. Et
Dominus eſt cum eo. Hos ſi fidicines accerſas è
Judæa, audiaſque, næ ego te Cyro non pronun-
tiem abſimilem. Patiar carere te Eſdrà, & Da-
niele, quibus Cyrus vallabatur, ſi te ambiar ci-
tharoedus. Non ſtudioſiorem Vatum Regem eſſe
oportere, quam fidicinum dicam, nec Prophe-
tiam citharis præſeram, ſi tuo Deus inſit Amphio-
ni. At quæ Deo ſedes ſuperſit in Lyriſta, ſi Daph-
ne eum, ſi Galathæa, ſi Naiades ità occupavere
canentem, ut nihil aut reſpirare, aur. loqui poſ-
ſit fidicen, niſi Nymphas & Charites? Citharæ-
dis non paucis intende, & mentior, niſi Ama-
ryllim eructent, vorent, ſonéntve Proſerpinam.
Quam ſanè Proſerpinam etiam haberi caſtiùs in
Orco videas, quàm in Aula. Ibi enim vix nup-
tis Principis acquievit; hic lena prorumpit, ut tot
libidinum vepres conſerat decantata, quot rapta
innocentiæ Symbola concinnabat in flore. Semi-
narium ſiquidem obſcoznitatum citharæ ſunt, in-
terdum, & tunc parciùs ſcortatur fornix, quam
Chorus. Pullulat Venus è lyra, eò procacior,
ꝗuò eſt auditorum oculis inviſa magis. Quis enim

peccantis animi pudor ſit, quem nullus cenſor no-
tat, damnatve? Circumſcribuntur aliquo ſaltem
littore opera tenebrarum, quibus proſtat lupanar.
Quis ripas Menti ſtatuat ad libidines exundanti,
quam lyra provocat, emittitque in prata volup-
tatis ſine decempeda? Ideo animus peccat auda-
ciùs, quia ſine teſte reſolvitur. Impingendæ
proinde ſunt ad Moſaicæ lapidem legis tum Sam-
bucæ, tum lyræ; quæ, ſi ſtrepant in Templis,
ſilentium vitiis indicunt; ſi verò privatis ædibus
inſonent, procellas non rarô ciere ſolent, quas
nec Jonas evadat. Imitandus eſt Cyrus, qui cùm
Prophetis intenderit, conſilium excitandi Fani
hauſit ex Eſdra. Videamus jam, quâ Cyrus ma-
chind Danielis Eſdræque operâ extractus ſit &
cœno tyrannidis in cœlum religionis & Templi.

IN anno primo Cyri Regis Per-
ſarum, ut compleretur verbum

Domini, & C. I. Eſdr. I. I.

C APUT IV.
NO N ſat eſſe Principibus domi Vati-

bus ambiri, & Philoſophis, niſi Phi-

loſophidâ ea eis non indigna oracula au-
diant, hauriàntque. Nam plerumque
latet anguis in pallio, G& bPernicioſior
non rarò Prætori eſt Philoſophus, quàm
Eunuchus.

Atritiorum & imperantium domibus fæce
jam eorum fidicinum exectorumque qui

modeſtiam abjecere perpurgatis, quis non optet

Vatibus eos Philoſophiſque compleri? Id enim
Cyro fuiſſe percommodum quis non videat,
quando Regis vepres Danielis & Eſdræ rigatu
tranſiere in flores, Urbium vaſtatore in Archite-

Ctum Templi converſo? Deſignat cœlo fana, qui Religiuſ
ſolo arces æquabat; normâmque comprehendit, viri, &
Philoſophi
. 3 acerſendi,
nia, doméſque convelleret. Conſuetudo adeo il- ſed probi.
Religioſus
in aula,
piores. Nihilo tamen minus non iidem Philoſo- mon ahen-

ut aras inædificet, qui librabat arietes, ut moœ-

lum Prophetarum demulſit, inque mores inflexit
imperio dignos, & Numini, quàm homini pro-

phiæ ubique ſunt fœtus. Nam Imperantium paſ- ierur.

ſim atria Philoſophis inundantur, nulla meliori
fruge, quàm ſi obruerentur paraſitis. Hæc por-
rô, quæ in hac mea Commentatione ſcribo, ſcri-
bâmque fuſiùs contra aſſentantes Theologos, non
in eos dicta velim Theologos ſanctiſſimos, qui
in Eccleſia Dei ſunt innumeri, quique ſenten-
tias ſaniores & Evangelicas tuentur fortiter ac do-
cent, ſed in eos prolata à me teſtor aiéque, qui
non Theologi, ſed Sophiſtæ, ſeſe Magnatibus ja-
cCtant ſapientes, adulatione, non ſcientia turgidi.
Hi ſe Primoribus obtrudunt, probaturi, quidquid
Potentibus libet. Ideò plena Palatia indignis hiſ-
ce Magiſtris, pertenui falſæ doctrinæ vix farinul
inſperſis valvas aperiunt, excluſis domibus Princi-
pum veris maximiſque Theologis, quorum & vox
& calamus Veritatem contra hæreſim & Pſeudo-
politicam intrepidè propugnat. Ut enim Horti No-
bilium, repudiatis vitibus, oleis, ficubus, & pyris,
lauro, myrto, ilice, cupreſſõque conſeruntur: non
enim nutriri, & vivere, ſed refrigerari & torpere
volunt in Pomario: ita rejectis præſtantiſſimis Sa-
cræ Doctrinæ Interpreribus, eos in Aulam advo-
cant fictos, rudéſque Præceptores, qui ſe Antiqui-
tatis

uß eis⸗
Allelen,
adoro,
Peie elen
ginum inl
rs corpt
1ero, n0n 1
olele
nseigalbl⸗
lgeuum
Gns imepert
n gaſli⸗
ts Ecckt
Ubs tetratu
nlimiles,
oe⸗ comhl
mnunpentes
Pes & ldhe
uChrifins.
Cpenriuln no
ſelun ſibcli
lus elnicnt
onchaihs
liele Ee ele
Mon ſt elt .
Hit cwunlſ
U, E
Cbellls, tunn
Cutke Philo
21, Reger
de baler
les ellilere.
Hinci, H
umI; ſed
eenik nazel
e mn
Nllis ned ii
Pekantes, ut eo
Ennandgne
unn halng,
Gan nnin e
NGns Chritt
emn ſuo
Ktunn lalea
u Däiiſth⸗
An aud (
unnlu: ſeec
Mlu ra,
blhini a
Uhckleams
ſunnis lun
7ilg ni
mudm inhene⸗
o wrelts
Un gnare
kanim,
tu echigal

R leu Deus

er
Immm Cn
1e lortente
ekakfi
Gin Cala
ucdl
aenhen
N Nimn
n Die

Wi N
Uhie

ullucet

Nr Acnn

nNokalie .
ne l
Drat N
uſtad
. npngehh
lgi und
Prinid
iere ſen,
u, git
N eiciindd
entachn

Bondln
4

etur fehmn

s deni y.
nu orletlie
Nun Ming
G erniche

1
6

um unbu
Veblornge
, gun ne
ömplenIten
glis l ſi,
& EOrien
llatore in Air⸗
nut rl uſi
Ue CNkeliii
1 Aelt, A0,

5

Oluencdo Ad
ve otes itei,
guum honiinen
oo üden Etilt,
lmnain
ul Rud We .
tidis Hæßi
iogeſaldoir
1
Tlepbgos/
Cncilinms,
e
ur ntad
eloragee,
Mabu;
ſeni mi
en ih,
i idgnnn
Teni lin

De Cyro Rege. Cap. IV.

tatis peritos clamitant, ne Spiritus Evangelii novus
adoleſcar, & vigeat. Hos ego non Theologos,
quos adoro, & Fidei columnas appello, ſed Theo-
logiæ deſertores, Scholarum larvas, ſpectrâque
regiarum inſector, tanquam veritatis & Integri-
tatis cCorruptores: quos ſi aut Theologos nomina-
vero, non id aio, quod ſunt, ſed id ſcribo, quod
falsò ſe eſſe jactant. His præmiſſis, peſtes teterri-
mas exigamus & Mundo: uti à ſe illas abigunt tum
Reges, tum Principes, tum Præſules non pauci, ac-
citis integerrimis, doctiſſimiſque Theologis, quo-
rum confilio Provincias adminiſtrant, quorum
effatis Eccleſiæ regna ſubduntur. Habet enim
orbis terrarum Chriſtianus & Sapientes Eſdræ
conſimiles, & non abſimiles Cyro Reges Du-
céſque complures. Aggrediamur ergo intrepidè
irrumpentes in aulas Magnatum Sophiſtas palpa-
tores & ludiones. Raros gratulamur in Republi-
ca Chriſtiana Agamemnones, quamvis nemo re-
gnantium non uno tantùm Neſtore ambiatur.
Vel ut ſanctiùs loquamur, nullus in Europa, aut
rarus emicat Cyrus, cùm tamen tot in eorum
conclavibus & pallore, & pallio, & fronte Da-
nieles ſe eſſe prædicent, & Eſdras. Nimirum
non ſat eſt prophetiam, ſeu philoſophiam Fim-
brüs circumferre, niſi eam ſermonibus profe-
ramus, & regnantium animis tum effatis inſi-
nuemus, tum moribus. Quid enim prodeſt,
ſqualere Philoſophiam in lacerna, ſi non pur-
puraſcit in labiis? Torquatus Cyro aderat Da-
niel, Regémque Efſdras circumſtetit trabeatus:
ſed & phaleris vanitatis dignas Philoſophis vo-
Cineniſta, Ces edidere. Neque emm, ut aſlentarentur
& Yhtole- Principi, Homerum verborum floſculis coro-
S: As o, narunt; ſed Iſaiam interpretati ſunt eâ elo-
quentiæ majeſtare, ut mox in cultum Numinis
fſuo & throno procumberet humi Rex. Non-
nullis verò ità interdum Vatibus palpantur Im-
perantes, ut eorum potiſſimùm ſententiis divina
humanâque jura confundant. Quod enim ten-
tatur facinus, foeæduſve icitur ſummo fidei præju-
dicio, non in ædificationem, ſed in deſtructionem
corporis Chriſti, cui ſecuritatem, impunitatém-
que non ſuo annulo præſtiterit, ſignaveritque aſ-
fentatrix falsâque Eruditio? Proh dolor! ſocian-
tur Dagon paſſim & Arca; &, quæ nuſquam
vidêre Philiſthæi fidei perfidiæque commercia;,
ea jam apud Chriſtianos non foœdera ſunt, ſed
connubia: foœdiſſimique fœderis una eſt Philo-
ſophus porca, unuſque illegitimi Matrimonii, hoc
eſt, legitimi adulterii non paranymphus, ſed le-
no eſt fucatus Sapiens. Violatur pax, quam Chri-
ſtus nobis alumnis ſuis unam præ ommibus lega-
vit, illigavirque moriturus? evertitur jus, quo
tantùm imperia ſtant? invaduntur regna, cuùm
à Deo poteſtas ſir? Reges ſpoliantur, cùm ſuo
nutu regnare Reges teſletur Sapientia? Tem-
pla expilantur, quæ Deus nulli eſſe voluit ob-
noxia vectigali? Scita Pontificum expunguntur,
quæ ſua Deus manu firmavit? Cœlum petitur
ſtultitid, quod ſibi Divinitas delegit in ſedem? Quæ
omnia cùm patrentur palam impunéque flagi-
tia, horrente Mundo, ſtupente Orco, gemen-
te Eccleſià Cœléque fulgurante, uno fſcias tot
ſceleribus calamo fallacem Doctrinam obſtetri-
cari, quæ papyrum inaniſſimam tot & fulgu-
ribus obſicit, & lacrymis interponit. Et quia
ipſa dixit, Pythagoricos ſortita diſcipulos, ne-
quicquam Deus edicit, contrâque fruſtrà dicit Ec-
cleſia. Nimirum cunctaretur, Chriſto crucem
adornare Pilatus, niſi à Scribis animaretur ad
ſcelus. Nihil in prætorio agitur, quod non ſta-
tuerint Phariſæi in Synedrio ſuo. Nunquam in
Ethic. Comment. Lom. III.

15
Odæum ſuum Syrma èé throno protenderet Dia-
dema, niſi ſua Pallium phylacteria dilataſſet
in atrio. Nam Toparchæ uni tantùm Pontifici
pervium revererentur Sanctuarium, niſi moneret
illos laxarum opinionum patrona Philologia-
Melchiſedechum qui foro præerat, ſacrificiis
pariter præfuifſſe. Licere proinde Potentiori
Sacra prophanâque impunè licentérque perrum-
pere. Hinc impetus à Praæroribus, à Cenſo-
ribus, à Toparchis in aras fit, uno tantùm li-
tandi munere Sacerdotibus reliquo: quod ta-
men brevi occupandum à pocillatoribus impe-

rantium ominor , quando telo, dexteràque

cruentos, incruentæ jam hoſtiæ adipe horrui-
mus ſaginatos. Quæ omnia emergunt monſtra
ex adytis non veræ nec catholicæ, ſed verba-
lis, & ſervilis Theologiv. Non enim ut ſuos
Chaldæa Leones continebat in cavea, obſoletiſ-
ſimàâ ſcilicet, deſertâque urbis parte: ità te-
triores monſtris ſententias ex antris eruit Ethni-
corum Europa; ſed promi eas ſuſurris ſtuper Phi-
loſophantium: epulante hic quoque (ſed ſtudio,
eventuque longè diſſimili) inter feras Daniele.
Nam qui fameſceret cum Sapientiæ ſcitis, quaſi
inter Agnos Theologus; inter Leones is, opinio-
nes ſcilicet inter perditiſſimas, epulatur quotidie
ſplendidè, non tam Daniel, quàm Dan, coluber
Reipublicæ tortuoſus. A profanis Eccleſiæ præ-
dia inſidentur? Philoſophorum id aliquis non in-
conceſſum affirmavit. Levitam Prærtor invaſit 2
ſuâ illi Theologaſter lucernâ præluxit. Alliſit Dei
tabulas Conſul, Conciliâque concerpſit? Ungues
illi malæ farinæ Sator commodavit, & ex antro
ſuo ſilicem eruit, in quem tabulas impingeret
non Moyſes ad remedium, ſed ad ludibrium
Pharao. Nazarænus eſt Samſon, qui ità Leones
offocat, ut iis plùs ſepulchrum illecebræ deferat,
quàm præſepe. Nimirum ferocientes in Eccle-
ſiam Opiniones. Politicæ ſententias crinita at-
terit Sapientia, ut, cùm Macchiavellum eliſiſſe
videatur, tantis venenum ejus condituris exte-
nuat, ut plùs ſtragis Eccleſiæ & Regibus con-
futatus inferat perduellis, quàm attulerat lau-
reatus. Diſtinguenda ſcilicet tempora, locâque
luſtranda aſlerit Palpo: nec ſemper dedecere,
quæ interdum non licent. Opinionem quidem
Athei opponi ait Scripturis & Patribus, ſi nullis
cCircumſtantiarum metallis radietur: poſſe eam ta-
men non eſſe peſſimam, ſi reſupinata cum Noë,
Sem aliquem nanciſcatur, à quo fſœditatem
ſuam gratuletur obnubi: Itaque monltri for-
mam informem lambendo diſtinguit, ut non ſo-
luùm Urſum faciat de maſſa carnis coenique indi-
ſtinctà, ſed ipſum fingat Urſum in Cherub. Quot
enim jam benè audiunt ſententiæ, quétque ge-
ſta Furentium non ſtant modòô in Eccleſia, ſed
perſtant inconcuſſa, coronatâque: quæ tamen
olim nec Olympus Eccleſiaſticis fulminibus exe-
miſſet; quæque, non lapis ſine manibus præci-
ſus, ſed ab imis uſque Manibus convulſus Her-
mon, in eâque impulſus, ira detriviſſet, ut nec
minimàâ ſui parte ſuæ ſtragi ſupereſſent. Doleo ad Confeſſarid
Dictatorum aulas, tanquam ad Noëmi Arcam, Zheologi,
Columbarum ſed magiâ fictarum ore eruditarum, S Re-
non oleas inferri, ſed taxos. Non jam azymis naler es
Davides paſcuntur, ſed cicutis: nec Eccleſiæ ho- Slandi.
mo inimicus ſerit, ſed Sanctorum mali Cives ea
proſerunt, metuntque pejores Domeſtici Dei.
Naſcitur non ex Agare, ſed & Sara Iſmaël, quan-
do infeſta Numini tum ſcita Conſulum, tum fa-
cinora unis potiſſimum Theologiæ, ſed ſpuriæ, ſed
à Theologis reprobatæ placitis propugnantur. Lo-
quuntur Prætoribus placentia placentis empti,
2 cCcicura-

Falſa
Theologia
venalit eſt,
emptaque
redimit
Venerem.

Pſalm. .
..

II.

Iſa. 1. 21.

Tbidem.

16

cicuratique Philoſophi: & , unis ferè duntaxat ex-
ceptis moechis, nullis non flagitioſis pulvillos aſ-
ſuunt ſecuritatis. Quanquam nec Venus ipſa à pul-
vinaribus Doctrinæ, damnatæ etiam à Pontificibus
jam procul arcetur; quando clandeſtinis nuptiis
aut impoſtura fit, ſi lautiores ſperentur nuptiæ; aut
clam mundo inita matrimonia, nec famæ conſu-
lunt coëuntium, & libidini conſulunt. Etenim
ne videatur imparem duxiſſe Proconſul, loco pel-
licis furtivam conjugem habet, horrente populo
eidem patere & ad ſynaxim aram, & torum ad
ſtuprum. Cur enim, aiunt, aut non ſe continet ab
agno, ſi hircus eſt? aut ſi non eſt hircus, cur ovem
haberi patitur dicique lupam? Si nupſit, uxor
appelletur. Si non nupſit, horreat adulterium.
Ridet enthymema Philoſophus, qui lupanar inter
& cubile quaſdam ſuffodit clandeſtino conjugio
latebras, in quibus & ſplendere ſimul Conſulari-
bus liceat & laſcivire. Galaxiam nimirum vena-
les Sapientes & cœlo Doctrinæ in libidinis cœnui
deduxere, inclinaruntque per dolum decreta Cæ-
ſarum, quaſi Mundi ſydera in mœchamtium toros,
ut id tantuùm Primoribus non liceat, quod iiſdem
tædio criminum non libet. Dici id quoque poteſt
de corrupta Scientia? Inclinavit cœlos, & deſcen-
dit. Nam ut Senatoribus blandiatur, Scriptura-
rum, Patrümque lumina, eorum æquè toris ac
thronis affudit. Quis veròô aut aſcenſu, aut etiam
deſcenſu non fateatur infeſtiorem interdum cœlo
Sophiſtam, quàm Luciferum? Nam ſolium le-
vare ſuum Lucifer cupiebat, ut aſtris imperaret.

Suum Evangeliorum Corruptor tripodem impo-

nit aſtris, ut Toparchis famuletur. Ruit è coœ;-

lo Satan, tertid duntaxat ſyderum parte illinc

refixâ. Nullum Sapientiæ ſydus libidini Conſu-
larium non ſubſternit cœli transfuga Interpres.
Et tamen, cùm tantam aſtrorum ſtragem edat,
duo tamen ipſe Soli ſydera anteponit, quæ lu-
minarium vices agant in Republica, Mercurium
& Venerem. Quibus, ut ſcelerum Triumvira-
tus & pecude, fœmina, virôque monſtroſius com-
pleatur, Martem furi ſcortôque addit.
Ut nihil ſcilicet per Caupones Lyceorum fe-
ritati, aut ferocitati, aut obſconitati non liceat.
Quomodo facta eſt meretriæ civitas fidelis, plena
judicii? Juſtitia habitavit in ea, nunc autem ho-
micidæ. Compreſſis totà Atticà ferulis, cicutæ
putas maleficio tantam illatam urbi, joſtitiæ-
que cladem? Id funeris, amentiæque vini cra-
ter effudit. Vinum tuum miſtum eſt aquaâ. Dum
enim philoſophaſtræ merum Pohticæ aquâ di-
luunt ſapientiæ ſalutaris, Noëmi paſſim, Joſiæ,
& Eleazari reſupinantur, ad cachinnum uſque
perfidorum; nec ullus accedit Japheth, qui
potionatorum dedecora ſannis ſubducat ludio-
num. Politices verè vinum, quod meracum
vix Eſaü inebriaret, Jordane conditum, aquiſ-
que Silos temperatum, Iſraelem dementat. Hor-
rerent ſanè Principes libare calicem Babylonis:
Sed Iſaaci puteo dilutam pateram ſiccant im-
pavidi, hauriuntque. Rogant nimirum circum-
ſtantem ſe in cœna Aflentatorem, cujas ea ſit
ſententia, quæ tantùm ſibi tribuit juris in Ec-
cleſiæ, Chriſtique jura. Utque ex audaculo
palpatore audiunt, non & vinea Gomorrhæ ſolùm,
ſed hauſto quoque Cedrone potionem dilui, Po-
liticorum ſcilicet ſcita Apoſtoloram placitis,
decretisque (falsò tamen) conniti; tum enim-
verò venenum largiſſimè ebibunt, quùm nul-
la perniciei ſuſpicio calici ſubſit, in tanta phar-
maci & condituræ ſecuritate. Id Paulus enke id
non confutavit Ezechiel ?à Peragatur. Mihi ut
torcularia Ethnicorum ſcrusari non, vacat, ait

Oliva in Eſdram.

Proconſul, ità Eccleſiæ dolia excutere non in-
cumbit. Videntem accerſũ, & Philoſopho hæ-
reo. Ille me, ut crimine abſolvit, ità eximer ſup-
plicio.
An non, inquies, benè Princeps conficit ar-
gumentum? Quo enim ille flagitio obſtringa-
tur, ſi libidinis ſuæ rete, & everriculum in verbo
philoſophantis apud ſe Eruditi jacit non impru-
dens? Suâ fruetur ſecurus prædâ, quamvis addu-
cat in littus deſtinatum Simoni piſcem cum ſtatere,
& Cetum extrahat, qui Jonam abſorbebit, nun-
quam eum egeſturus. Metu eos, non reatu, vel
territus, vel ſeptus abſolvit à Catholicis Theolo-
gis damnatus Theologus. Ipſi enim, qui ſibi aſ-
ſentationis facem præluceret, creavere Philoſo-
phum. Audiant hi, quod Adrianus audivit, Præ-
fecto regiis epiſtolis Heliodoro, grato quidem,
ſed rudi aſſeclà: Largiri potes, Cæſar, pecuniam,
gazdmque tuis: tuis verò Rhetorem facere quem-
libet non potes. Quòd ſi nulli licer Cæſarum ju-
bere, libertum à literis ſibi, notiſque eſſe, quam-
vis gratioſum : Eruendis Scripturarum arca-
nis, aſſerendæque veritati ſibi Princeps Sapien-
tem deſignabit? Ridet inaugurationem Deus,
inque eos diſtringit nullis reſtinguendum flumi-

nibus fulmen. Hac dicit Dominus Deus : Væ Pro- Ezech. 13,

rum 4he
ginn ſu
. o al
iis,6e0
12 lhin⸗
CAn wuern
ci uinum!
e 11 Mon
Pxirun ſenn
iuumm 1 0
66 Pn vels.
Mn
dunn Pyarchal
5 inponam⸗
b ſu
Eero! 4io,
„ elßentamn
eilllnt
, Alkleenti
guſeicer
i Ail ſel dall
t ale i
eae Hben lelgio
su nis habell

III.

Phetis inſipientibus, qui ſequuntur ſpiritum ſuum, a ſ cedentes
& nihil vident. Quaſi vulpes in deſertis Pro- Pielican. ee khzeten
phetæ tui, Iſraz'l. His potiſſimùm vulpibus ti G ne e mynt
vinea Domini Dei Sabaoth devaſtatur, Scrip- olege. s orumpun
turarum palmitibus eo, non artificio, ſed pla- GRienen ondas
nè maleficio à falſis Vatibus exputatis, ut u- Princeps 1 Sactarunn
vam fellis, & muſtum edant venenatiſſimum. man ,27 ii Vates
Præſtant enim rapaces palpatores, ut, quæ culpa. Uckoreſgue⸗
Paulus & Petrus in nefarios jacula evibrarunt, lelcumn pen
iis maximè non feriatur impietas, ſed fulcia- ſs acletlelt in
tur. Ut propterea ſucclamet ſponſa: Capite no- Can. 2. I. npun Neige
bis vulpes parvulas, quæ demoliuntur vineas. n ileig, i
Migaus ſibi aut ab Apro cavet Eccleſia, aut ab l⸗ 5 Cel Eget
Urſo, quàm à Vulpe. Non enim Gymnoſophi- Zdccn. r, & babe
ſtas, tanquam immiſſos contra ſe ex India peri- feſarii Cril Auinul
met Elephantos, ſed Vulpem timet intra Eccle- ha Dak cnnmn
ſiæ ſepes, & latitantem, ut graſſetur occultius, tüitminmn
& inde emergentem, ut ſervatura, non exciſura n lenict ni
credatur Vites, cùm prorumpat è ſepe. Repelle- “ b
retur ſi & Platonis platano ad Chriſti palmites ac- Am Huuli
cederet Leopardus. Quis verò hærentem Chriſti tri !
vepribus, pecudem, non Arietem eſſe putet, wirhanſ
deſtinatam per Abrahamum altaribus victi- kiltäin hu
mam? Vulpes tamen eſt, quæ cinerem caudaâ inm n
excutiet; quæ flammas ubique circumferet; quæ a
non Philiſihæorum zizania delebit, ſed frumen- . 6 gbr
ta Chriſtianorum exuret; quæ, Petri linteo devo- 8 4 leni,
rato, nullam non feram, anguémque edet, pro- e lacch
fuſis uno non rarò partu in imperantium aul la i⸗
monſtris omnibus, & reptilibus univerſis. Scur- min,
rilitatis ibi Ululæ perſirepent; ibi ſuperbiæ an 6atu
pompam Pavones circumagent; ibi Simius: ako
dum hominem mentitur, rationis larvam vitio e elule
commodabit; ibi Sus voluptatis coeno merge- le Betim
tur; ibi immanitatis Leo rugiet, ſæviétque; ibi ei gün
vel in cadaver innocentium avaritiæ Vultur de- Mrlt
bacchabitur. Quæ denique Petri limbo defuere, te, arnorin
affuerntve portenta, ea enixu uno venalis & cln Kmee
falſa ſapientia in ſinum uſque Opulentum effun- chweſte,
det, peccantibus eblandita. n Rõl
At, at, in quos, inquiunt, inveharis, pro- IV. niet eſt

fectò non calles. Tuo te inſcius telo, tuéſque
confodis. Neque enim ex hortis Heſperidum à
Principibus accerſuntur Sapientes, ſed & ſenti-
cetis extrahuntur Pœnitentiæ, aut deraſo peri-
tùs mento caſtiores myſtæ, aut genarum villis

Mionſis Philoſophi ſeveriores. An fuſciori tog
. tantùm

5 Uuu. knit
1. i ennaben

“

eur

Clr. N
Nn

Aademn.
Rber ele .
Uhi.

Ner
Nüüttht

M

it gimti

ſct
gnid dlnig
falinin
Hct non ine
uamtitg
Gen unl
rdelin

on em
hatohe⸗ TN
enm, güſit
kenere ig
unnganchtiN
Ccar, geenni
unen. ſ
lon Czann .
Nilrecke,
erieuranen ,
inen E
Aurarihnen D
nguendunn.
nus Denn ehei
ur ſinnmn in
er in Geſnik
ffſimum minn
deveſlann ir.5
nifti it
expuaig Irk
t Venenuilnn,
1otes, Ps
Ecul gihin
ens, Ei ſi
ſponla: Cnh
lenoliuntnr in
t Eockſa
nim Cjn

1
42*
r

umet inlte,
gelent onii
atut, Meldt
Ntelge. NM
Crii, nnt
kzenen
aen ele e
1 Aumbos
z cielen
e drcunſetn
Ei, el in⸗
,Peniini
Nemgue le
inperaniin⸗
1 ninelt⸗
; di i⸗
en; v
toans i

tatis leli

ee,
e, liene 4
aniti
elti Inho le

N

. un ſi

Veligioſi

De Cyro Rege. Cap. IV.

tantùm abdi lemniſcorum reris? tantümque

ignium ſupponi pofſle arbitraris cineri non do-

loſo? Si tales ex nobis prodeunt proditores ve-
ritatis, eos ego præ cæteris acutiori telo confo-
dio. Nolo adulatores prodire & Licæis Doctri-
næ ſanctioris. Cur enim non eos impetam, qui
cùm vixerint in Sacrario ſanæ doctrinæz;, ſo-
cii virorum integerrimæ ſapientiæ qualis ea eſt
quæ in Monaſteriis & docetur ac addiſcitur,
laxiorum ſententiarum nundinas propudioſas in-
ſtituunt. Loquamur, quæſo te, ſubmotis pau-
lulum vels. Non ex Academiis, ut ais ;
ſed & Monaſteris, Collegiiſque in aulas inter-
dum Exarcharum hi, quos prædamno, Vates
importantur. An non, inquis, incorrupti hi
membra ſunt corporis, hortique germina ſan-
Ctioris? Aio, & cultiſſimos eſſe hortos, unde
hi exportantur, corpuſque illibatum, ex quo
eos exddunt Senatores. Verùm & Hippoly-
to adoleſcenti venuſtiſſimo ſuberant ungues,
quos præcideret. Et quis ſterquilinium non ag-
gerat vel Salluſti hortis, unde cum lubricis
aut lappæ proſerpunt, aln ereptant portulacæ?
Habent religioſa Pomaria tum Citrios tum Cy-
Quas

profectò Principibus plantas offerrer Villicus,

uinamm
apti inep-
te ve ad con-

Zilia⸗

Theologis
obtimis
Corfeſſa-
riis probis
Cnſiliariis
prudenti-
bus Reli.-
Liones ſa-
era abun-
Derr⸗ eos domia, habent ſané & Piros & Ceraſos.
e11,
Oeinrie

en Ambi. niſi accedentes ad ſeſe taxos, myrtéſque Topar-
i cheæ reciperent, pangerèntque in hortis ſuis.

Religioſus
in Aula,.

Hinc è& myrto Venus emergit, hinc Cyclo-
pes prorumpunt & taxis. Carerent enimverô ſe-
ductoribus Principes, carerent palpatoribus ;
ſi à Sacrarum domorum Præfectis ad ſe ſub-
mitti Vates paterentur. Tum enim ſaniores,
doctioréſque ablegarentur ad Regnantes, qui
ſi delectum per ſe, ſuéſque habuerint, Sophi-
ſtas accerſent in regiam, non Prophetas. Incor-
fuptum Religionis eſt corpus. Sed fi membro-
rum inſcius, pro lingua poplitem, dentémque
pro oculo legerit Conſul, non ſe lippire do-
leat „& balbutire. Plena ſunt oculis fanéta
Chriſti Animalia antè, retrôque : ſed hebe-
ti maléè committetur delectus oculorum. Quis
enim hominum, exclamat Paulus, ſoit, quæ ſunt
hominis, niſi Spiritus hominis, qui in ipſo eſt.
Ecquando Prætor intelligat, quinam ſint tot jam
annos ſepulti Monachi, Clericive mores in la-
tebris? Vix eum Superior excuſſit, hærétque
non rarôò conſilii anceps, Babylonis sitne calix
ſibi ſubditus magiſter artium, an phiala Hiero-
ſolymæ. Quòd ſi Templi ædituus in tanto lu-
mine candelabri vaſa Domini non diſcernit à pa-
teris Aſlueri, ambigitque, nectärne Numini,
an veré Baccho muſtum impoſitus aræ crater
propinet: Quis non exterorum caliget procul
à candelabro, exerrétque, ſi ſibi ſeponat è
Templo cyathum ad illecebram veritatis? Le-
betem pro ſcypho deliget; nec Iſaaci felici lip-
pitudine deludetur, Jacobum amplexurus pro
Eſaü: is enim error omni delectui antecelluit.
Iſraëlis quin ambagibus capietur; cui ſupponi
facilè potuit lippa pro pulchra, Lia pro Ra-
chele, patrocinantibus tenebris lippitudini. Er-
go cùm Samuelem ad ſe Dynaſtæé& Templo pu-
tent advocaſſe, Ophni nanciſcuntur; qui morum
hcentid, & ſanctioris literaturæ imperitiãd, id
duntaxat præſtabit, ut Dagoni arca fœderis co-

1. Cor. 2.

Ral 4 puletur, ſerviatque Iſraél Philiſthæis. Succla-
rine . . .
ober ee. mat extrahenti ex ſe degenerem Religio: Un-

bi ſunt cæ denam noſti eum, ſi tandiù intra me latuit? La-
teyis inep-
tiores. . .
ceſſit. Nunquam non ſe ex imo in ſummum

Neligiof Maris extraxit. Et ideòô rejſici debet. Niſi enim
Audatnli aut ſuber eſſet, aut alga, non Huitaret. In imo
Ethie. Comment. Lom. IIIL.

tuit. Immòô nemo ad me illo frequentius ac-

Uniones, Coralidque deſidunt: & expirabunt eAmebi-
piſces;, medicatis offis extincti, ſi, Supino ven- S
tre, aéri, coœléque obverſantur. Non ii, qui ſe- verecun:
ſe produnt; meliores, doctioréſque in Monafſte- Kr. zales,
riis ſunt: latendi quin eos impatientia vulga- ator⸗
res prodit, teſtaturque gregarios. Terram diſ-
pice: ex ea ſeſe gramina extrahunt; metalla ve-
rô, vix perfoſſis agrorum venis, cavatiſque viſ-
ceribus, eruuntur. Quæ etiam plurimum ſe- Religioßi;
cum luti, hoc eſt; ſuas in lucem latebras affe- & Woe⸗
runt, quas multo vix igne femittent in cliba- imn; 74
no. Adeò præſtantiora ſunt, quæ conſidunt, primoribus
quàm quæ in oram terræ prorumpunt. An non in e-
Olera ſegetibus longè antè progermninant? Et bel- fudis va-
luis pratenſes herbæ deſtinatæ promptiùs expul- lagtes cer-⸗
lulant, quàm hortenſes, quas natura homini-coluns
Bus præparavit. Tum lentiores ſegetibus fruges
ſunt plantarümque eæ ſunt præcoces, quarum
ignobilior eſt foetus. Nam uvæ vix autum-
mi Solibus excoquuntur: & ſuas Olea baccas
brumæ; nivique objicit macerandas. Nigreſcunt
enim non ſydere olivæ, ſed pruind. Suſpecla
proinde Magnatibus ſit Monachi, Clericive ap-
parendi prurigo: &, ſi non alio, hoc certè nomi-=
ne, aulà, aulæiſque difcluſi remittantor in Cœ-
nobia. Quam ſanè delectuum peritiam ſfi &
Scripturis piget addiſcere, eam hauriant Ma- Qericque
gnates & ſatis: ubi luxuriantem in olere mefſ- uintn,
ſem, ſubmiſſo in eam pecore, tondere ſolent in cenobia.
agricolæ. Frontones, mihi credite, Principes, Srnd.
non Solones habebitis, ſi perrumpentes ad vos qui gle
ſapientes admittatis, Unus é cœnaculo Judas ac- oderume
ceſſit ad Principes: quâ mente percalletis. Pro-
dituri & hi JESUM ad vos accedunt, injuſti eupi-
dique Apoſtoli. Et, ſi rem expendatis attentius,
ad vos irrumpunt cum crumena. Aurt enim pro
ſe petunt, aut pro ſuis æraria veſtra obtundunt.
Licitantur denariis Chriſtum, & ſuum in ha-
ſtam baculum defigunt, ad quam Templum,
Cœlum, Scripturâſque locare non timent. Una
eorum ad haſtam vox eſt: Quid vultis mihi“
dare, & ego vobis eum tradam; Nalli parcunt, anh 36,
ut unam cupiditatis voraginem exſatient. Quòôd
ſi zonis, ſacculiſque deſlituuntur; tum enim- s4ses,n
veròô in aulam coloniam affinium tranſducunt glecta à
& mapalhbus, nepotümque; quos ut ralſtris Pale Kes
ſciunt, ligonibũſque occalluiſſe, ità furripien-
dis, excipiendiſque pecuniis tandiu manus ju-
bent explicare, donec ferro callos inductos,
aurique argentique detritu novi fauſtioréſque
fubnati call extundant. Quas cùm exugendæ
crumenæ Principi admoverint hirudines, ip-
ſi paropſide contenti ſunt pinguiori: Et viola- Ezechi. 13.
bant me ad populum meum propter pugillum ¹9:
hordei, & fragmen panis, ut vivificarent ani-
mas, quæ non vivunt. Quantùm zizaniorum &
fruſto az ymi effuderunt: Immò quot in commen-
titium triticum demutavere zizania, und in me-
tamorphoſim traduéti offà Chimici cothurna-
ti! Qui dicitis, inquit Iſaias, malum bonum, &
benum malum: ponentes tenebras lucem, & lu-
cem tenebras. Hac dicit Dominus: Non mea vox Ezech. 13:
iſta eſt, ſed Numinis: Conſuunt pulvillos ſub omni ¹8.
cubitu manus: & faciunt cervicalia ſub capite
univerſeæ ætatis. Coœnabatur apud vereres, ſtratis
toris ad menſam. En cur Philoſophi in culcitra-
rios tam citôò fingantur. Pulvillos afferunt, ur
in coznantium toros felicius ſeſe immittant. Quæ
enim culcitra cervical affabrè concinnatum non
admittat? At illatos aulæ pulvillos non depi- .
latis turturibus, ſed deſquamatis anguibus far-
ſere ſeduéti & ſeduétores Prophetæ. Cubabi- 2
tis, mihi credite, is ſi cervicahbus reclinemimi,

B 3 . non

Monachi,

ligioſit.

Iſa. 5. 20.

18

non molliter, ſed lethaliter. Neque emm ſimil-
lima tantùm imago mortis illi ſuberit ſomno, ſed
mors inerit deterrima. Etenim Draconum ſqua-
mis, non Columbarum plumis ii ſunt afſſuti
pulvilli, quos vobis ſupponunt Sophiſtæ, non
Philoſophi. Veternum ſiquidem, non quietem,
Draco conciliet, neceſſe eſt: qui, ſi mortem
tum quoque attulit, cùm parentum oculos re-
ſeraret; quod, rogo, lethum non afferer, cum
obſequii, fideique oculos in perfidiam occludet?
Ezech. 1'3. Conſuunt pulvillos ſub omni cubito manus. Non
e⸗ uno dormire te capite volunt, volunt membris
te univerſis doctrinæ ſuæ opio in mortem con-
ſopiri. Ideò vel dexteræ coaptant cervicalia;
ut tam ſcilicet opere reſolvare, quàm es ani-
mo relaxatus. Remitte in ſuas eos latebras, ut
ſubmotis à te Accipitribus innocentiæ ſuper te
Turtur conquieſcat, tuque in ejus pinnis & re-
eliga quieſcas, & dormias. Optandum enimveròô
wrebibnr ſa nihil magis Eccleſiæ puto, quàm ut è& Monaſte-

wtare, riis evocentur in Aulas imperantium veri, ſan-
„ . . . ☛
Religef Etique Theologi; qui vitæ prærogativâ Apoſto-
conſualen- licæ ſcientiam roborent Spiritu. At hi extrahan-

di. tur & Coœnaculis Religionum, à Deo obedien-
tiã, & voce, & manu inde emiſſi, non verò
ſuâ ex eis erumpant aut ambitione, aut vanita-
te. Quoties excitatos Superiorum voce è ſepul-
chro Cellularum receperitis ſapientes, toties Cœ-
lo Principes militabunt, & primum Apoſtolo-
rum ævum in Eccleſia reviviſcet. Omnia illi pro-
bitate ſententiarum component in Mundo. Rela-
betur è& contrario Mundus in priſtinum Chaos,
ſi ambitioſi, ſi vani, ſi minimè docti ſeſe in-
truſerint in Regias. Ea Columba pacis Oleam
invexit, quam Noë emiſit ex Arca: quæ ſi ſuò
ſponte inde proſiliſſet, Corvus procul dubio
fuiſſet, non Columba. Saltem, qui à Noëmo
flagitare Columbas nolunt, eas ſaltem ſibi eli-
gant, milio contentas, & pronubas Pacis.

V. Quàâ verò ratione Cyrum referent Principes,

ſi ab eorum ſinu Vates optimos, probatæque vir-
tutis ac ſcientiæ abſtractos relegabis in clauſtra?
Deſtituti Danielis, Eſdræque comitatu, ecquan-
do Scripturis imbuentur, Templâque parient?
Imò ut Eſdras apud ſe habeant & Danieles,
ſtipando melli factas, doctâique Apes, ignavum
ab eis fucorum pecus arcemus. Tum porrò ſan-
Ctioris Theologiæ Myſtis Dynaſtæ ſtipabumur,
cùm Theologos ad ſe & Monaſteriis ſubmitti po-
poſcerint per Præfectos. Ideò eos nunquam ad
ſe accedere patiantur injuſſos. Alioquin pro Sa-
piente optimo peſſimum ſortientur inſtitorem.
Intentos vos eſſe cupio. Proſpexit Naamano præ-
ſtantiſſimè Giezi, cùm eum ex verbis conve-
4. Keg. 5. Mit, monuitque Eliſei. Misitque ad eum Eliſeus
10. nuntium, dicens: Lavare ſepties in Jordane, &
recipiet ſanitatem caro tuu. Quem ſanè nun-
tium fuiſſe Giezi non dubium eſt, quando is
Tbid. 20. puer fuiſſe fertur Eliſei. Dixitque Giezi (habe-
mus inferius) puer viri Dei. Quid non peregit

etn., Giezi, quùm ab Inſtitutore legabatur ad Syrum?
& mods Fluenta fluminis eſt medicatus: ſquamas lepræ

Peſimus. decuſſit: in obſequium Numinis, fidemque Va-
Zelus ani. tis aſſidentes Principi Cataphractos inflexit. Is
marum. Veròô ut ſuo ſeſe arbitrio contulit ad Naamanum,
non elementa perdomuit in obſequium Prophe-
Familiari- tiæ, ſed peſtes in ultionem excivit avaritiæ.

a , ſe. Dudum miraculorum interpres, in pœnarum
Iine obe. raptim ſcopum evaſit. Exenteravit primum
dients, Tribuni arculas, ſaccéſque exolvit, talentis non

ane paucis eductis forulis expromptiſque in ſuum
. Se⸗ E. uſum attalicis ex bulgis. Quid plura? Emiſſus

n. ab Eliſeo Alumnus lepram effugavit. Ab Eliſeo

–

Oliva in Eſdram.

transfuga incurrit in lepram. Sed & lepra Naa- lbid. 27.
man adhærebit tibi, & ſemini tuo uſque in ſem-
piternum. Quæ, rogo, portenta profugientis
ad Ducem Vatis Nimirum, ut ſeſe ad te to-
gatus quoque tantæ diſciplinæ, ſeveritatiſque
diſcipulus introduxit, nec miſſus, nec juſſus,
non te incolumem eſſe vult, ſed ſe cupit eſſe lo-
cupletem. Parturit, non vaticinia, ſed ohveta;
quorum tamen oleo non ſanabuntur Vulnera
ſed recrudeſcent. Vineas meditatur, non Jor-
danem, ut quam à te latice depulit ſaniem
eam in ſe raptu traducat. Quod enim conta-
gium attactu aquæ abſceſſit à Tribuno, id vini
cupiditate immigravit in Vatem. Accepiſti ar- Ibid. 19.
gentum, & accepiſti veſtes, ut emas oliveta, &
vineas, & oves, & boves, & ſervos & ancillas.
Sed & lepra Naaman adhærebit tibi. Enataſſe
ſecurim mirabamur è& vorticibus fluminis in ma-
nubrium? Plus miror repoſuiſſe Jordanem elu-
tam jam, diſſipatämque lepram proditori. Un- gies, oprz
de, quæſo, Syri ſanies exterſa in unam corrup- d
telæ maſlam ità coiit, ut mox membris omm- Pliſeo, as
bus transfugæ diſpergeretur? Veſtes ſibi mi- kkae
ſer deſtinaverat Phrygias; ſed indutus eſt, Plro8,29.
cut diploide, confuſione ſud. Ebulliere tot in Paupenas
cute transfugæ vulnera, quot fuere in ejus cru- Al.
mena pecuniæ conditæzæ. Utque præferebant Eecleßa-
numiſmata imaginem Regis, ità Naamani no- Mici avari
mine adnatæ rapaci puſtulæ ſignabantur. Jed & eo i-
lepra Naaman adheærebit tibi. Rapuiſti procul Giesi.
à Magiſtro, miſer, non pharmacum paupertati,
ſed cupiditati ſupplicium. Er meritò. Nam quis Zelus aui.
eam te ruſticandi artem edocuit, ut vineam cole- Gad
res, luxuriantes avaritiæ palmites non exputare rt.
continentià, ſed propaginare perjurio? Urque Zzelus ani-
oves coëmeres, lupum priùs fieri furacitate, ju- igiara,
gumque excutere obedientiæ, ut boves mitte- Azohatæ.
res ſub jugum? Tune ſereres oliveta, qui te
ab optima oliva excidiſti, ut inſerêre oleaſtro? Cele
Et unde mens tibi indita emendi ſervos, qui li- dium.
bertatem filiorum Dei pretio tam vili addixiſti? Reluſ
Id me porrò ſtupore defigit, vix ſtadium ab Eli-
ſeo abſceſſiſſe Giezi, nec olympiadas cum Syro
exegiſſe, ſed ſemihoram cum Naamano mora-
tum, tantis tamen eum, & tam citò tum invo-
lutum ærumnis, tum ſceleribus implicatum.
Quòd ſi hyacinthi tam brevi viæ, temporiſ- VI.
que ſpatio degenerant in cicutas: quid thymo
continget, ſi urticis, lappiſque committatur?
Obvius Naamano Giezi dudum ardentiſſimæ Familiari-
annulo fidei ſubarrhato, tantam ex eo tamen Ge glari
peccandi licentiam traxit, palam illum alloquu- bus nimis.
tus in via; defectione ſcilicet, mendacio, rapi-
nâà, & illecebris perditiſſimè corruptus: Quid gilk
ei fiet Monacho, Clericôve, qui non plenum nobia peri-
Numine Naamanum, ſed occupatum Pythone cann,
Prætorem, non raptim ſalutavit in via, ſed per- entie h⸗
nox & perdius convenerit quotidie intra ſepta, tu arbinu-
meandréſque regiarum? Si deſciſcit à Sacra- 44 ,4“
mento inſtitutus ab Eliſeo Alumnus tam cele- mas, lomas
bris, uno cum integerrimo Principe alloquio: ſuktan:.
perſtabitne in propoſito rigoris & pudoris, vix
primis temperantiæ elementis inſperſus tonſura-
tus, quem nulla non dies poſt Dynaſtæ nugas,
fabulis objicit Servularum, conditque ſalibus lu-
dionum? Una Petrum ſtravit ancilla, intra no-
ctis, luciſque confinia: Et in rupem obrigeſcet
tot expoſitus Sirenibus Juſtorum Diſcipulus bu-
tyraceus? Si porrô Petrus & Giezi tanto cum
fidei detrimento hic Supremo Tribuno, ille infi-
mæ vernulæ ſociatur, quòd uterque ad Nlagas
tum, ſeu rhedam, ſeu limen acceſſerit non juilus:

Quæ, quæſo, ſupererit virtus irrumpentibus ad
te

äiiin

lansl
ſd tecame
umge
Ni Clum
Uäünam
gli te

1

innen⸗
1
Gs un l han
* n C ig
1, n
M Cong, 4
che; ibeb
Mununt n0
ntmn
„ 4

ſlcet propt
ſie ſalio
Een eductun
le Heoles, &
nut, emn
3V u. Non u
n puni alſnB
mrt etteten
ti iſe Clnium
Otem Coltin
tuno inte
r! Ergo!
Nllollis, ee
em; &,
let udlebat.
Uu Eeclam⸗
etr lb le
Nci. 4
Cktünmut Al
Chilemdi,
nihumn,
Depile.)
Herodem
oinne, Ne
Nerpadän
ginn agan
luerucknem
Dnaſen
Jitennr,
Umvetereze
itnencN
ulkin extnin.
ar ai
nge dl
44 l nolcs
hnn UCkrti
in (in
u lte

i Cnglinnt
e ſäli
dam ulo!

46 le aA N
Ee di
iu, dec
Odirel 1
na, ſed
bumnr inn

1
1 H
Mätur 9 M D

epult ini
d Ein 1
ibind ii
m. Areſſfi
nenn nt,
emnun gi
fumins r.
le lodneng.
n odini li,
Ninunman,
X menbri an!
Vele; ſin
d indun n
Dbollere nin

iN anne 4

Bnäbann. i,
Rapulnn
nacumn erhn
menid. Nangi

Penſuro? Uir
Keii tractn

es Ollveta, Git

inlerete Reln

mpiad⸗ nd
mn Numan N
tam cnd un
bus ingicaun
eii e, E
aus: Cil n

ſe Comniti
dun Ade
man er ,
Jum Uun Ar
, nelan i
cogs: C,
i on Eer
wonennn HGte,
ir in din H
nice öli g
i /
unms un,
Pincße ,

De Cyro Reg

te ſacris Philoſophis, non inſcio ſolum Eliſeo,
ſed reclamante? Ubi eos porrò vinearum, ver-
narumque inceſſerit cupido, an tu ab iis in Tem-
pli cultum erigere cum Cyro.
Utinam ad te adire juſſis intendas. Utinam,
qui te interdum alloquuntur Eſdras & Daniel,
rheolgi non ad pompam accerſantur à te. Timeo, ne
ad pom, non Cyrus eſſe velis, ſed Numa. Haberi in-

am, non . . .
1dnſum in Corrupti, non eſſe, cupiunt interdqum Topar-

VII.

familiæ chæ; ideéôque cucullos ſibi adprimunt & ſaccos.
en, Muniunt non ſæpè vineam, ſed vitibus ſentice-

iur. ta: evocântque & Monaſteriis & Collegiis toga-
tos & palliatos, ut cùm illos uva fellis reſupinave-
rit, tot circum ſe paſſis, protensiſque ſeu colo-
biis, ſeu togis, eorum non convelentur modèò
malè geſta, ſed corda gliſcant in omne nefas in-
temperantius. Excogitavere percalidè, quâ ra-
tione ſuum Cupidinem conveſtirent; ut quando
ſcilicet proprià caret chlamyde Amor, Philoſo-
phiæ pallio contegatur. Hinc à Jordane Joan-
nem educétum in carcerem frequens & audiebat
Marc..2o. Herodes, & in pleriſque ſequebatur. Audito,
inquit, eo multa faciebat, & libenter eum audie-

Herodes bat. Non ut legem innocentiùs amplexaretur,
are Joanni auſcultabat Tetrarcha, ſed ut ſecurius

mr peceaet Complecteretur Herodiadem. Prætexebat Bap-

8 . 1——. . .
licuràs. tiſlæ cilicium ſuo thalamo moechus, häcque libi-

dinem cortinà tutabatur. Quis enim ſuſpicare-
tur tanto intentum Vati, laſcivire poſſe cum af-
fine? Ergo locuſtis, tanquam gryphis, vel ra-
muſculis, ſeu trabibus ſuæ ſtratum intemperantiæ
ſepſerat; &, ne audiret obſcœnus, pudicum adul-
ter audiebat. Scortabatur licentius inter tomi-
trua declamantis: & quæ ſcelera cum metu
ageret ſub lenone, ea ſub Propheta peragebat
audaciùs. Adeò non erigendi ſtudio templi ac-
cerſuntur aliquando à Primoribus Vates, ſed
convallandi, inumbrandique ſpelæi aſtutià pro-
trahuntur, vel Hieroſolymis, in aulam ex eremo
Baptiſt?. Nonne vides Camelorum ſeſe pilis
HBerodem involvere, juſſo prope ſe conſidere
Joanne, ne hircum agat in ſcena? Ambiebatur
Rex perditus pudicitià concionantis, ut ſuam lon-
giùs vagari ſineret intemperantiam. Ergo aſ-
ſuetudinem peccandi conſuetudine Prophetarum
Dynaſtæ non ſemel temperant: ſcyphumque Ba-
bylonicum Jordane diluunt, ut tum maximè in-
quinentur, cùm elui, lavarique creduntur. Nimi-
rum veteres quoque Reges, ut ſuis legibus autho-
ritatem conciliarent, Deorum familiaritatem ſunt
Theolega- eMentiti. Ad Egeriam Numa, Charondas ad Mer-
im kele- curium, Solon ad Apollinem, Minos ad Jovem,
, a Xamolicis ad Veſtam, ad Horomaſin Zoroaſtres
S li. ſuorum inventorum authoritatem tranſtulerunt. At
seun,. hi decretis ſuis ſuffragationem Numinis exqui-
rebant Criminibus interdum ſuis patrocinium
Viis pal. Loparchæ, ſi non cœli, certè coœlo propioris re-

tiat. gionis, religionis ſcilicet, eremique familiaritate
Palate⸗ conquirunt. Etenim Sertorius ſeveriorem à militi-
cum ,

eif. & bus diſciplinam exacturus, eam ſe ab alba Cerva,

Dianæ ſcilicet interprete, didiciſſe fingebat, nun-
quam auſo Vulgo belluæ icitis, oraculiſque repu-
gnare. Ità Phiſophos conſuluiſſe ſe fingunt Con-
ſulares, ut Cclicii ſqualor id ſilentii imperet Plebi
quod byſſi nunquam fulgor ſuaderet. Horrent
ſanè populi explicara non rarò in fidem, juſti-
tiämque vexilla. At cùm è Sanctuario prodiiſſe
labarum intelligunt, conſilii facrilegium ſua-
dentis ſanctitate compenſant: nec damnat vul-
Alexanqdy; Sus militantem, cuùm pfallentem reveretur. Et
ambino quare putas, tam anxiè ubique locorum gentium-
raucter que Alexandrum Oracula ſciſcitatum, eo niſi
Cconſilio, ut ſcilicet horrorem ſtragis nemo ambi-

—

e. Cap. IV. 19

tioni ejus vitio daret, cuùm eam illi divinitus in-
jectam mentem arbitraretur. Litabat Jovi pecu-
dem Macedo, ut cupiditati ſuæ Perſas, Indéſque
immolaret. Et Numini quidem adolebat thura
in ambitionis ſuæ hecatomben, urbibus, regniſ-
que deſtinatis. Nullaà non die Scipio adibat ad
Jovem. Sed Capitolium, triumphandi voto, non
ſacrificandi religione conſcendebat. Rigabat enim
victimarum cruore non tam aram, quam aciem;
eruebâtque Carthaginem & Numantiam è fibris
hoſtiarum unam tanto ſanguine laurum rigatu-
rus. Nam, quòd per ardua probè ſciret adeun-
dam ſibi fore Carthaginem, mutuatum ſe finxit
& Numine jura militiæ. Hi quoque Carthaginem
oppugnant, ſed ut in ea Didonem tantum expu-
gnent. Suis proinde ignibus ſuffragium accerſunt
à cinere. Ergo ex adytis ſeverioris diſciplinæ ad
ſe venire jubent non optimos, qui inibi deſunt
innumeri, ſed blandiores Philoſophos, ut ſuſpi-
cionem illecebræ horrore amoliantur amico-
rum. Videre Græci & cum Platone Diony-
ſium, & Crantorem cum Polemone; non ut par-
ciùs exerrarent, ſed ne in eos atrocius popu-
lus deſæviret. Ubi videris, aſſidere Arietibus Lu-
pos, ſcito non gregis charitate feras pecori ſocia-
tas, ſed canum metu. Ne in ſe latret Melam-
pus, Ovi Lupus fœderatus. Nam ut indoctiſſimi
quoque Conſules Bibliothecas in ſuis ædibus ſtru-
unt ampliſſimas, non ut erudiantur, ſed ut or-
nentur: ad oſtentationem enim opum, potenti-
æ que Bibliotheca, uti Abacus, inſtruitur. Ibi cra-
teres diſponuntur, hic conduntur volumina;
utriſque nunquam uſuro Principe, niſi ad mira-
culum, ſtuporémque Convenarum. Ità apud ple-
roſque Nobilium cenſeto Clericos phialas eſſe, &
Monachos ſcyphos. In aula perſtant, tanquam in

Abaco myrrhina, aut tanquam in Bibliotheca vo-

lumina. Rubricis illa ſuis, fibuliſque Regum faſ-
tum exaugent. Suo item pallio lenocinantur Phi-
loſophi, ſerviuntque oſtentui Satraparum. Non Saul.
enim perfici aliquando Duces, ſed credi volunt
non infecti, ad ſe accito morum, animique mo-
deratore. Cùm peperciſſet Amalecitarum tum Saul Sa-
ſupellectili, tum Regi Saül, edictôque propte- wssten,
rea Numinis recalcitraſſet, verbis illum durifſi- Ruder ad
mis objurgarum exauthoravit Samuel, abiitque. 1 e, Kos
Laciniam Prophetæ Saül comprehendit, rogavit- ad ſceleris
que ne ſe ſperneret fulguritum, juvaret magis, ad- Medici⸗
eſſetque perituro. Dixitque Jauil ad Samuel. Pecca- Reg, ig.
vi, quia prævaricatus ſum ſermonem Domini, & ver- 24.
ba tua. Jed nunc porta, quæſo, peccatum meum)
& revertere mecum. Et ait Samuel ad Sail, Non
revertar tecum. Itâne à Sacerdotibus Regum pre-
ces ſpernentur? Suis Chriſtus humeris Ovem ef-
feret non rogantem, ſed exerrantem: & ſuppli-
cantem à ſe ſe Arietem coronatum vittatus tan-
tùm Samuel rejiciet? Non cædi abnuit Saül, ſed kgeclefa-⸗
deſeri timet. Fulguribus ſe ſe objicit, dum, ful- ſici & R-
minante ſe cœlo, frui liceat Sacerdote, in ſola- Ge
tium ſapplicii ſui. Objurgantem audivit, mina- pam po-
cem pertulit, exauthoranti præſto eſt, conſentit en: .
caſtiganti; id efflagitat aà Cenſore ſuo, ne diſce- Ser, ſed ad
dat à reo. Peccavi, ſed nunc revertere mecum. No- profectum
lo, inquit Samuel. Abuti enim Pontifice, non un, Piritus,
ſtatuit. Vult me adeſſe ſibi, non ut à ſe ſcelus eli-
minet, ſed ne ab eo vulgus dilabatur. Gluten me
eſſe cupit ſuperbiæ ſuæ. Ut imperet, non ut lu-
geat, hærere me ſibi optat. In ſentinam me de-
preſſit ſuæ ambitionis, non in ſcaturiginem eri-
git doloris ſui. Sui ipſemet conſilii ſaniem vomit.
Audiatur: At ille ait: Peccavi, ſed nunc bono-
ra me coram denioribus populi mei & coram V-
rail, & revertere mecum. Bus diù continere apo-

4 ſtema

bid. 39⸗

20

ſtema non potuit. Expuit venenum Aſpis, & cur
Cidari advolveretur, expreſſit. In ſuum decus
Sacerdotem abducebat, fecerâtque de Pontifice
ſcenam. Non ad lacrymas adeſſe ſibi expopoſce-
rat Vatem, ſed ad gloriam. Nec ad procellas
pœnitentiæ reverberari ſtludebat gemmarum duo-
decim limbo, tanquam Pontificio ſeveritatis Lo-
diaco; ſed colluſtrari illa ſe luce ad imperii maje-
ſtatem depoſcebat. Honora me, & revertere me-
cum. Viden’, ut abutatur Sacerdote, nedum Phi-
loſopho, Lyrannus! Si Rex porròô Primorem ful-
minantem in rorem eliquar pompæ: tremente ſe-
ſe Theologo utetur Princeps prævaricator in tur-
bines pœnitentiæ? Parum abfuit, quin minax
& gemmeus circumduceretur à Rege Pontifex
in ſuæ oſtentum poteſtatis. Et atrato, aut luteo
non ſe Vate Princeps conſepiet, ad oſtenratio-
nem duntaxat authoritatis? Dejectus ſcilicet ſo-
lio Saul pompæ deſtinat præſentiam Samuelis: &
ſuffixâà ſuo throno fortunã, Theologi familiari-
tate non abutetur Conſul ad eruditæ amphithea-
trum illecebræ? Rarus Cytus, qui apud ſe Pro-
phetas eſſe velit, ut per eos, quid de ſe prædi-
xerit Iſaias, imbuatur. Garrire coram ſe Phi-
loſophos volunt plerique, non doceri.
VIII. Quid ergo in aula Philoſophus aget, ſi mer-
Theolegi, Ces ſuas, non rarò nullius apud Dictatores pre-

cp Religio- tii eſſe conſpiciat? Aut Philoſophetur, aut, ſi
SRs n Philoſophari non licet, excedat. Proloquatur
gnitatem audacker ; nec vocem promat; niſi dignam
esente Philoſlopho. Audi, quid Nathan ad David elo-

creent, ſed quatur. Tu es ille vir. Haæc dicit Dominus
» .. . —„
doceënt. Deus Iſrazël Vriam Hethæum percuſſiſti gla-
. Reg 1:. dJio, & uxorem illius accepiſti in uxorem. Quam-

Correctio obrem non recedet gladius de domo tun uſ-
Sibera. que in ſempiternum. Hæc enimveròô digna Phi-
* , loſopho vox. Tonat cœlum, non pfſallit. De-
tiatur à liravere Platonici, ubi cœlo Lyras affinxere
cafeta. cum Pythagora. Una ſyderum Melodia, fra-

blandis, & gores ſunt. Silet proinde Coœlum, aut nullam
à 7eo”logis edit vocem ſine tonitru. Hic unus Dei ſedem

evee. Concentus decet. Pudeat ergo unius jam eſſe la-
„ bii Philoſophos & Hiſtoricos. Diſcernatur à
Familia- Muſi Theol & Princihn
ritas cum uiic. eologus:, peccanti Principi non

ſaculari- ità blandiatur Doctor ut Poëta. Utinamque non

e⸗ ioße infeliciùs ſuo Domino larvatus Sophiſta aduletur,
in aula quam illi Amphion aſſentatur. Lyra enim ca-

Zuid agats nentis furentem in Medeam Regem exarmat.
Maularin. Suo conſilio Loquax indoéctus armat non rarôò
Gonfliarii Principem in Arcam. Ut Dianæ hortum ſtruxerit
impii. uſarum alumnus ſat cecinit. Ad ſeveriora Va-
Bra go tes non probus adhibitus Templum Pacis demo-
122 repro- litur; & cùm fanum Marti videantur extruxiſſe,
éant veri criminibus univerſis Pantheon adſtruxit, non
d Deorum Agrippa, ſed Furiarum. An pugnare li-
non i ceat, Lyricen non definit, ſuum vix paſſus audi-
S. torem hilarari. Contra, Philoſophus nihil in ſciſ-
Qitante non probat: aitque, negatque, prout expe-
tierit Princeps: Nec Uriam arguit jugulatum,
& Nobem non exciſam affirmat Davidi, quàm
Saüli junctiorem. Hos quis non dixerit Idumæo
Doëg nocentiores. Satelles enim Saulis Doëg ex-
titit, cùm ſæviret. Ferociendi Author perſæpè
Toparchæ Sciolus eſt: &, qui ſub fidicine cachin-
natur lyræ rythmis exolutus à curis, baccha-
tur ſub docente, Sophiſmis concitatus ad dira,
ExodS.2. linguâmque .Ægyptiam clamat: Meſcio Domi-
num, & Wrasl non dimittam. Et has quidem
flagellis blaſphemias non ſemel Aaron compeſ-
cuit; quas utinam in ore, non Regum, ſed Pro-
PpPprætorum Sacerdotes non diſſimulent. Et olim
IHla 30.10, quidem à tranſgreſſoribus vel Prophetæ roga-
bantur, ne ſe terrerent. Qui dicunt videntibus,

Adulatrix
Theologia
zuam no-
xia.

Oliva in Eſdram.

. li⸗
nolite videre: & aſpicientibus, nolite aſpicere: Lo- Eu
quimini nobis placentia. En ſupplicibus à Vate ſch je
libellis diſſimulationem ſuæ turpitudimis Laſci- ehnt
viam extorquentem. Benè nunc nobiſcum age-= “ on
tur, ſi ulrò vitiis non fubſcribat venalis Magiſ- Clnn
tellus, veris doctiſſimiſque Magiſtris Catholica- te als
rum Univerſitatum antelatus. Is, quæ faſciæ pri- tiweii
mô vulneribus adprimebantur, ut vitia ſanaren- igs mz3
tur, eas nunc in imperatorias infulas agglome- e
rat, ut non modò non diſtabeſcat in flagitio Per- ℳ ſt Nu
duellis, ſed regner. Tument facinoribus Equi- en di
tes, & quibus gemonias, uncúmque deſtinaſ- “ ie
ſes, arcum iis triumphalem aſſentatio archite- 5 “
4. 1.

Ctatur. Irrumpunt non evocati Locutulei ad
Nobiles, eôſque audere jubent, ad quæ regnatrix

quamvis Fides expalleret. Neſcitis, inquiunt, Venales ba d .
quantùm Naturæ, Regnéôque ſit juris. Unum oliaris Gſn,
. ., vono ani⸗ cunque
poteſtatis veſtræ confimum, & Manes infrà, & nmo jußens oaid
ſupra ſunt Cœlites. Quid Arca eſt, ſi cum Præ- Me nanſ. te⸗ do⸗
tura conſeratur? Bimis Arca Bubus trahebatur ⁸ores, in kbaend
à David. At Leonibus ex ebore duodecim ſuum ſ
Salomon thronum ſtabilivit. Non ad Nathanum II Kanar
David, ſed ad Davidem Nathan accedebat: &, unho im
cùm Ephod lineo Sacerdotium ſplendidè ve- 1 Dmimu
ſtiatur, regnum fulgurat in purpura. Hæc pal- 1i innn
patores in aures Principum inſuſurrant non lundbit
rogati. Quibus niſi regnantium pietas repugna- ui. Ila l
ret, Templi pinnas horreremus curulibus iup- Ttlummer
poſitas Exarcharum. Tutatur non Linguax Ec- ſͤni M
cleſiam, ſed Princeps: & niſi adulteratæ eloquen- impelanm
tiæ aſſentationem deſpuerent Imperantes, non lunch eos
Ambroſium Theodoſius expaverer, ſed coram Aangexu
Cæſare Præſul procumberet. Proh facinus! Oppu- luz lſacri
gnantibus in acie Arcam Philhſihæis, nemo, ex nult Et .
haruſpicibus, animum addidit pugnaturis; ge- Iheſilam
mueruntque, ſine hortatore, Duces ſolo Numine 1. Reg-4.5. Ee vetè ſeri
conſternati. Et ingemuerunt dicentes: Væ nobis. Ve- Adulatio. lkratäs,
nit Deus in caſtra. Quis nos ſervabit de manu Deo- Conſliarii , ſaclis
rum ſublimium iſtorum? hi ſunt Dü, qui percuſſe- Mu. Funaculum
runt Wgvptum ommni plagä. Reverebantur Ethnici ie dancu
Arcam; invitique, non eam oppugnavere, ſed iar güilen
ſuam duntaxat libertatem ſunt armis Ccontuta- udna. V
ti. Ne ſerviatis Hebræis. Mox captà Arcà, lo- li⸗ n drnr
catäque in Smaragdo cum Diis ſuis; ubi eam idem. wnnd Rdenn
non bene ſtare cum monſtris edidicere Satra- Dareilr,
pæ, adiere Divinos, exquiſierüntque, quid de fen un 5
Arca fieret, quéque illam piaculo remitterent Cetd Jonz
ad Hebræos. Qui dixerunt, ſ remittitix Ar- Reg, 6s⸗ teii Alinnis
cam Dei Iſral, nolite dimittere eam vacu- as eamſi
am, ſed quod debetis, reddite ei pro pecca- u. Widihimmn
to. Et ſic quidem Arioli Victoribus reſpondere. AMognen⸗ 66 einimden
Utinam de ſanctiori Eccleſiæ Arca, Haruſpici- di libere l elgn

bus, Magiſque paria & ſentirent interdum Magi- Prh.

ud ain &
ſtri, & Satrapis nuntiarent. Peccaſtis, inquiunt ha- gis s fonis

1. . 3 eind

ruſpices, non triumphaſtis, cùm Arcam abduce- in n „„ Win
retis. Et quamvis eam intuleritis Templo, hoſ- in, atle⸗ n
tiiſque colueritis, ſacrilegium tamen eſt in eos ſiæ legibms *W
depugnaſſe, ad quos Arca ſpectabat. Capta proin- Hrizates “õ
de vos cœpit: & quæ domi ſuæ ariete ſatiatur, Theologi a
und tantum placatur victimà in hoſtico, ſui nem- Rez n. le K
pe excidione Victoris. Tamdiu ergo in vos mu- s ſeug 9 * ur Enn
res graſſabuntur, quamdiù mores non exuetis im- Peccantes, n K .
perantium, qui ſcilicet perire plerunque malunmt, Rogutn, ni uehn
quàm emendari. Errant enim immedicabiliter ſandte Se- Rurnun,
Principes, peccântque non ſemel, ne videamtur r; . nnn
aut peccaſſe ſemel, aut minùs aliquando ſapuiſſe. ;cule. 81 hlr mur
Damnate pugnam vos veſtram, improbate viC- tmonis re- e ſan
toriam, lauros concerpite, prædæ veſtræ ſubdi- medium aſen
mini, ſuum Ifraëli Numen remittite, fartam n e
opibus amandate Arcam, quam acceperatis ina- r n
nem. His tantùm expediri calamitas poteſt pia- unds
cularibus opulentiis. Et iſta dixere Regnantibus anlan
& Victoribus ſacrificuli, & ne unus quidem nn Khge
contra Limn

dd.
cnaridu h
cinncre dit
eniatd cke
dui loanli
d e Egnn
Nelais, iin,
eirni lu
Muniit ,
dl,Aan e
Debis ntig,
dre uocecnhiin
Non d Naten
than täktug
uum ſpend ,
Nnpur Haß
1 inſolunan en
n ſieuu
Tus Curakbu t.
tnon lingu 1
llert ens
t Impeane n
Avetet, ed dir
Mohficines
ſilbes, hene
r Pugnannn

ter. e
Nabit en
1 Di, guigmn
etebanlulkmn

oppuguht V

nt arnni;tur
on tatn A
Dis s; Ai
is ecichee 4
etüntqne,
ginell enm
Vnnini
Minere al
lie ei g
Cribus ehnutt /

nr metdn en
6,inginke,
aſis 8 inu D
Acnin,
35 Tenph,n
men l
r e
1 uie lun⸗
bholtoo, litt,
nergoin un
1enmeltd ,
erungue l,/
mmredati /
mel, le ,

luk,

De Cyro Rege. Cap. IV.

contrà hiſcere auſus eſt, & tot Senatoribus & Sa-
trapis. Excitamini aliquando Principes, & quan-
t putidioribus Ethnicorum Ariolis utamini non
rarò Conſiliaris, cogitate. An hi, qui vobis ab
arcanis ſunt, iſta unquam ſenſere de Arca? An
vos Crimnis arguerunt, ſi, libertatis ſtudio ve-
ſtræ, cæſis Hebræis, inviti facti eſtis Arcæ Do-
1. Reg. 4. mini periniqui ?² Confortamini, & , ne ſerviatis
92 Hebræis; vox una pugnanuum fuit, & finis unus

Ecleßa triumphantium. Rei tamen pronuntiantur ab
henoran- Ariolis Numinis violati. Reddite ei, aiunt, pro

de. peccato. Hùc, huc remittendi Dynaſtarum ſunt
lbicj 6, 3. Ductores „ut datæ licentiæ crambem recoquant
Ecleſiz. in Azoto. Reguſtent ſaniores de Deo; déque Ar-
Eica uriſ. Ca tractatus Politici dementati, in Academiis
1 nee, Scholiſque Philiſthæorum. Diſcant & maleficis
Sophi, quo ſe obſtringant crimine, qui Arcæ
quacunque de cauſa convincuntur injurii. Pu-
deat non id ſentire, doceréque de Arca, quod
illi tribuendum eſſe cenſuit ſuperſtitio vel ho-
ſtihs.
XI. Et miraris, ſi Politicos poſthabui Citharædis,
rileſiun quando impares eos convicimus haruſpicibus?

. 1. . 3 . . . 4 .
Mon Demittatur ſiparium interim, hic dum agitur actus
Thevlegi. volgo minimè vulgandus. Duobus tantùm ſpe-

Ctatoribus Orcheſtra pateat, Cenſuræ & Veri-
tati. IIla ſpecter, ut damnet; hæc illi adſit, ne
prædamnet, Nathano nonnullos eorum, qui à
Conſilis Magnatum ſunt gemueramus abſimiles,
& imperantibus Fidicine pronuntiaveramus ali-
quando eos nocentiores? Lyris Prætor inchnatur
ad amplexus; ad Cædes verô, ad tributa, ad rapi-
nas, ad ſacrilegia denique Politicæ follibus inflam-
thatur. Et citharà quidem adnavigant Conſules in
Theſſaliam, paulò liberiùs acturicum Muſis: ma-
lèe verò ſcribentium voluminibus fatiſcentibus in
roſtratas, piraticam exercent interdum Conſula-
res, jactis & mari magno in ipſum quoque Templi
Politica Pinhaculum harpagonibus, quò in ſeatinam Præ-
Ecl toriæ Sanctuarium detrahant & ſacrificia. Dira
HnX* hec quidem; ſed viris quamquam peſſimis, non
indigna. Væ autem Eccleſiæ & Regibus, ſi ſe-
moti à thronis Principum Politici Cœnam inſti-
tuant liberiorem. Tunc enim cui aut Matronarum
parcitur, aut Præſulum! Fluitante in jocorum
frero tum Speculo; tum Cidari. Mitto voratos à
Ceto Jonas, ſed non regeſtos in littus, traductis
canvivia ad ſannas Monachis poſt pocula. Horreo hic quo-
S,. due cum ſuis aut fluctuare Chriſtum, aut feſtinan-
in ludos 1 .
Saiyras. ti ad alumnos ſucclamari, Phantaſma eſt. Synaxin
Matc. 6. enim irrident, eamque carpere malunt, quàm ca-
Dnhari. Pere: quâque veſci nolunt, arrodere planè eam
ſie iladi- volunt, & commordere. Ergo, ut ſacros convi-
vas proſcindant, nunquam panem azymum, non
babent in ore, quem nunquam ori admoverent,
niſi Paſcha eos epuli commoneret; ut tum ſcilicet
accumbant ad menſam, quando & Lupi Agno
ingae cu. ſaginantur. Et, ne quid iniquiſſimo deeſſet æquo-
ri, cadavera heu quot ex eo in oram, hoc eſt,
Marmura- in Ora Cœnantium, jocoſarum vi temnpeſtatum ege-
vores. runtur! Quot demortui ad famæ ſunus reviviſ-
H cunt in nugis! Quot ſanctorum corpora, quæ
dormierant, excita cachinnis ſurrexerunt, & ap-
paruerunt multis in habitu, figuràque non ſanctâ?
Hoc in mari vel Petrus ad Chriſtum tutò am-
Matt. 14. bulare non poſſer, clamarétque naufragus, Do-
zo. mine, ſalvum me fac. Jaciuntur hic ſanè in verbo
Murmeva. TEtia plena magnis piſcibus ſupra cenrtum, So-
wres Gulæ CGorum in algam mſu extrahenda: quando tot
vitiopro-. implicandis, irretiendiſque Juſtis unus ſat efſſe
et.⸗ Maledicus non poteſt. Occini huic quoque jo-
Pial. 103. coſo pelago Davidis poteſt acroama: Hoc mare
5. magniim, & ſpatioſum manibus: illic reptilia, Juo-

lrriſores
Iuſiorum.

21

rum non eſt numerus. Animalia puſilla cum magnis.
Sed non illac. Naves pertranſibint. Nam rimas
agunt, &riſu rumpuntur, quem tenere non poſſunt,
non tam Fabularum portento, quàm monſtro Fa-
bulantis exoluti. En, aut Chimæram, aut Proteum,
Occipitio Areopagitam, lingu congerronem. Im-
mòô nec Proteus eſt, nec Chimæra. Subeſt enim in
illa confuſione Chimeræ ordo quidam, diſtinc-
tiéque membrorum: & quà Draconem przaz-
fert, non e effert Elephantum. Uno contrà Eccleſßaſti⸗
Detractor ore, vuliuque uno modòô Socrati, & 3 e,
modèò ſcurræ conformatur. Modò torvitatem ofſ- ſolvi de-
tentat pluſquàm cynicam, hilaritatem modò exhi- bens in jee
bet ſanè ſcurrilem. IIIud planè os diſtorquer in *.
ſannas, quod dudum exterrendis hoſtibus in ..-
thnam coëgerat excandere. Lepôres inde dic-
teriâque expromit, unde tela depromebat: &
quo gutture conterruerat Caſtra, eo epulanti-
bus abblanditur. Id ſanè non Chimæræ, ſed Pro-
tei foret. Sed Proteus diffluebat in torrentem, Lin-
guatulus ex ſe pelagus fundit ineptiarum. Er
non puder feracitatis ingloriæ? Scilicet ad men-
ſam admiſſus, Conſularem unum vix cyathum
concepiſti, & mare parturis Fabularum? Ar
hic fœtura grandeſcit, non verò penitùs diſſen-
tit à conceptu. Unde verò tantùm fellis è mel-
le? Eſto, quod es. Age coram Principe non
Oblectantem, ſed Sophum. Si eos videre libet,
extrahant & tonſtrinis nugatorem; nam aut flere
te decet, aut terrere.
Meus, inquies, is genius eſt, riviſque inundor X.
gratiarum. Sales undique intra me coëunt: & Linguæ ſes
nullus non dens ſuam dicacitatum ſcatebram e r
non premit. Pruriunt proinde omnes in dicte- Hugger.
ria, altiuſque, quàm .Ægyptum, hic me Ni-
lus opprimeret, niſi plura per oſtia in cœnan-
tium pateras alluvio ſeſe coœnoſa exoneraret. Ge-
mino Nilus hic tuus obice à Salomone compeſ-
citur, Sponſæ ſcilicet, Sponsique temperanti.
Haud ità delicatum, mollêmque te puto, ut nup- Familiari⸗
tiales pati aggeres non poſſis. En Sponſam tuum "ascam ſæs

cularibus
guttur ſud planèe vittà infreenantem. Favus di-ſ.

erta.
Nillans labia tua, Sponſu. Adhibetur temperandis Can. s. 11,
Medicorum potionibus Mel, nec tam delectat, Tierase
quàm ſanat. Ergo non ad illecebram, ſed ad
Medicinam jocabatur ægrorum, & in pomario,
& Sponſa. Nunquam loquebatur, quin ægris
mederetur. Et quæ horti amoenitas imponebat Lingne cus
vulnera voluptariis, ea mulier ſui dulcore ſermo-“:
nis percurabat. Tanta erat eloquii ſanctitas in
fœmina, ipſis quoque Hilariis nuptiarum. Fa- Ibidem-
vus diſtillans labia tua, Sponſa. Fundebat, in-
quies, illa, quod ipſi reſtagnaverat in gutture.
Mihi lætiora cum ſeriis intra fauces ebulliunt.
Quin illi ulra fauces molliora exundarunt, quæ
tamen prudens fœmina ſuppreſſit. Audiamus.
Favus diſtillans labia tua, Sponſa: mel & lac
Jub lingua tua. An mel tantùm ſuberat Spon-
ſæ, quod effunderet? Habebat lac quoque ſub
labis. Sed lactare nolebat indulgendo; quos in
menſuram ætatis plenitudinis Chriſti lugendo op-
tabat excreſcere. Non puerilia, ſed ſana expro-
mebat. Et quamvis ad acumina vivacitas men-
tis eam inclinaret; & fluminibus oris ſui alerum
emittebat ad curationem gurgitem, ſacrificiis al-
terum reſervabat. Erenim ut è ciſierna Bethle-
hem Deo aquam obtulit David, pateram effun-
dendo: ità Sponſa Deo lacte litavit, illud non
profundendo. Scatebram proinde jocorum in
aram Numinis convertit, & hoſtias ſuas, non
Eliæ frigidâ defus, ſed lacte circumfuſo, immo-
lavit. Quod ſi exemplo fominæ loquacitatem
compeſci piget, Apréluviémque ſermonis, en op-
Ponentem

2*

22

ponentem tuis obicem nugis Sponſum floribus
Can. S. 13. Fedimitum. Labia, inquit, ejus lilia, diſtillan-
tia Myrrham primam. Viden, & florere labia,
Familiari & amareſcere! Quis myrrham expectaſſet & li-
z, Re, lio? Quis florem crederet collineare in conditi-
Srl cum Vum? In flore ſeverior eſt Sponſus, quaàm Spon-
taicis. ſa foret in melle. Illa medetur ; is inungit: II-
Sermo va. la lectulis aſſider; hic incumbit Sandapilæ. II-
mus. la melle medetur ægrotis; hic myrrha condit
Sermo ſpi- Occiſos. Curat illa, ne cæſi diſtabeſcant: hic ve-
rinalié. tat putreſcere inſepultos. Et, quod te premit
exundantem in jocos, à lacte mella Sponſa ſe-
Religionis crevit: Myrrham eliquat Sponſus & lilio. Non
Perfedto. torpor, mihi crede, aut ſtoliditas eſt, quæ Mo-
Serietas. nachos ſanctiores, & ſaniores Clericos elingues
iggus cu- facit ad nugas. Garrire ipſi quoque ſunt do-
. cti, jocarique te poſſent inſulſius; ſed pudor
Familiari. premit ingenium. Tumet jocorum in iis quoque
tas eum ſæ Humen : ſed quod tu ad lenocinia otioſorum
cislaribus . . ——— . 7.
ſerig. derivas in pateras, id ipſi in rubrum Domini
mare demittunt, ſuas ſacrificare dicacitates Cru-
ci non impigri. Quippe quos ſilere plus juvat,
quàm ridere; malentes vulneribus Domini de-
fundere jocos, ut hoſtiæ ſint Divinitatis; quàm
eos in Dominantium aures infundere, ut hu-
manitatis ſint thyrfi. Ergo eloquii florulentiam
in antidota vertunt perditorum. Labia ejus lilia
diſtillantia myrrham. Si me veròô roges, quâ ra-
tione de flare myrrha exprimatur. Crucis, aio,
ſi benè torculo utare. Ejus enim compreflu in-
genii vanitas in ſanitatem eloquii contorquetur.
Suſpendunt proinde Juſti ad patibuli clavos ſuæ
lilia eloquentiæ; & ne quem à vepribus Serva-
toris ſuo flore divellant, arere vel in liliis ma-
lunt, quàm contra Chriſti ſpinas vernare. Ti-
ment enim, ne fœnum carnis è linguæ lilio pro-
ducatur.
XI. Abire me ergo jubes ædibus Dynaſtarum?
Nam his ſolæ, meræque nugæ Philoſophum ag-
glutinant, proturbandum confeſtim ex aula, ſi
Vates fiat & fabulante. Mentiris equidem, in in-
famiam Principum. Non doceri ſe modè Prin-
cipes patiuntur à Vatibus, ſed argui quoque per-
cupiunt. An non Davidem Nathan objurgavit?
Is David erat. Raros, inquis, nanciſcimur Da-
vides in regiis. Quin rariores ad ſe ſubire Na-
thanos regiæ lamentantur. Si tu certè Nathan
eſſes, nullus tibi Princeps non ſe effingeret in
ASapien. Davidem. Age. Nonne Dynaſtæ tuo propior He-

e rodes eſt, quam David? Is verò Joannem auſ-
ꝛipes op- cultabat: à quo tamen ſuum ità ſuccuti thala-

cant, non mnum exhorrebat, ut penè individuam abs ſe pel-
* **αi licem excuteret. Dicebat enim Joannes Herodi:
Marc.. 8. Non licet tibi habere uxorem fratris tui. Et ideò
atem, ais, in vincula conjecit Herodes. Re-
truſit eum ſanè Herodes in carcerem, ſed ſtu-
dio patrocini, non odio ſermonis. Ne quid enim
Dei ver- in Joannis vitam atrocius pellex moliretur, præ-
bum & ſe- ſidium illi paravit in vinculis; & quem invi-
tins Ietmno tus occidit, obſequens procul dubio catenavi
Principi- —. 2 Jue P havIt.
bus bla- At illibenter Cenſorem ſuum Herodes audierit.
cent. Pronus certè Achab in Eliæ verba; qui, ut pri-

Verbum mm Prophetæ ſulphure rigari cœpit, ſatori
Vei. mox ſuo cilicia, ejulatus, cineréſque rependit.
7 . . .
3. Reg. a. Iaque, cuùm audiſſet Achab ſermones iſtos, ſci-

27. dit veſtimenta ſua, & operuit cilicio carnem
ſuam, jejænavitque & dormivit in ſacco, & am-
bulavit demiſſo capite. Quantùm Philoſophiæ ex-
pullulavit in Rege uno Vatis alloquio! quan-
tüùm cœleſtis annonæ & verbis excrevit arguen-
tis! Immò in luxurianti agro, campéôque libi-
Ccorrecio dinis, quantùm ariditatis, ſterilitatiſque vox
sshisndt, una Ccommonentis invexit! Placeat Numini,

Oliva in Eſdram.

ur Eliæ plus penè ego verba, quàm ſua ad- Se,y ſpr.
mirer, & præferam illatam, Prophetæ nutu, rüuali
herbido, florentique ſolo vaſtitatem, foecundita- Elie vox.
ti juſſu Domini terrarum ſolo inſinuatæ. Di- (onein ſe-
xit Deus, & faéta ſunt. Elias dixit, & disjecta ia.
ſunt. Ad Domini vocem olera eviruere in poma- Pl. 32. 9.
rio, coaluere metalla, flores erupere, ſuccreve- H
re fruges, poma, oleæque maturuere. Ad Eliæ ce Ahabi
vocem evanuerunt in Rege phaleræ, effluxere ager exa-
mecalla, palluere purpuræ, excidere torques, exo-“.
lutæ ſunt infulæ, ſceptrum decidit, diadema diſ- copre.
ſiliit, diſperiere epulæ, deſedit cervix, in ſa- nis vis cum
xum denique pulvinar obriguit. An non plus es voe
eſt, Prophetici vi verbi deflorere Regem, quàm mr.
verbo Numinis ſolum efflorere? Portentoſior Eliæ ſermo
profectò eſt pompæ ſterilitas in regnante, quàm wagfi.
in arenti ſolo fertilitas. Exæqua terræ punico tais in Re-
cilicium imperantis. Plus eſt, ſqualere Princi- 8:
pem, quàm arborem purpuraſcere. Compo-
ne cum agrorum fruge Regis abſtinentiam. Mi-
nus eſt, adeſſe latifundio Cererem, quàm Re-
i abeſſe. Confer conveſtita floribus prata cum
conſciſſa ab Achabo tunica, projectâque prætex-
tà. Nemo non præferet illuviem Regis prato-
rum illecebræ. Si ergo plus Eliæ ſermo contra
mores præſtitit, deliciâſque regnantis, quàm Dei
vox egerit pro ſqualenti tum terra: quis Dy-
naſtas Philoſophiæ incuſet adverſari, ſaniſque
verbis infeſtos? Ad Eliæ vocem ſi Achab re-
mollitur, cujus dudum immanitate lapidibus
pluerat in Samaria: quis Sapientum diétis &
Conſulibus non ſuccumbet?
Eliam pertonuiſſe dices in Achabum, formi- XII.
dandum coœlo quoque Prophetam. Id te virium,
authoritatiſque non nactum, ideôque edoman-
dis Equitibus invalidum. Nolo abs te obſtrui
cœlum. Nugari nolim te coram Prætoribus, iſ-
que iram volo Numinis denunties, ſi peccent.
Jubeo, ut, quando perſonam Philoſophi indui-
ſti, degeneres à tua conditione voces, monita-
ue non promas. Id vix ageret redux Enoch è
coœlo. Ais? Falſus es animi, conſiliique. Si cu-
cullo, tonſurâve inſigniris, ubique gentium & Religioß
locorum os togæ conformes, neceſſe eſt. Id enim ai
remiſſus & cœlo non Enoch, ſed ſubmiſſus Sa- utique
than & tartaro & nobis obtrudit, & præſtat cum nerne,⸗
Rege. Samuelem ſuis excire ſuſurris tentaverat Coriaz,
Saga, ut roganti ſeſe Sauli faceret ſatis. Aſcen- ſermo ſe⸗
dit tandem vi, ut puto, divind, non carminis, a.
Senex, adfuitque, & ſuſcitanti non infeſtus,
& minax ſciſcitanti. Quare inquietaſti me, ut 1. Reg. 28.
ſuſeitarer. Faciet tibi Dominus ſicut locutus eſt in 15.
manu mea, & ſeindet regnum tuum de manu tua,
& dabit illud proximo tuo David : quia non obe-
diſti voci Domini, neque feciſti iram furoris elus
in Amalech: idcircò quod pateris, fecit tibi Domi-
nus hodie. Cras autem tu, & flü tui mecum eri-
tis. Quid ſanctius, quid gravius, quid dici ſeve- Samuel.
rius, non Regi, ſed lixæ potuit? Quod ſanè 10- G,atie
nitruum non & ſanctuario perſtrepuit, ſed & la- abique coo-
re mulierculæ ſonuit, & veneficæ. Tunc id lo- perandum.
qui non potes in regia, quod in ſpelæo Sagæ per- Locm non

g

obeſ Fer-

ſonuit? An malefica theatrum opportunius ſiruit à, &
Philoſophiæ in antro ſuo, quàm in ſua Prin- Zelo mi-
ceps extruat galaxia? Quid non ibi adverſaba- Warimm.
tur veritati, ubi ſpectabantur tantum veneni Malefce
ollæ, exenterati angues, eruderata cadavera, annoi,
reſtes appenſorum, cæſorum crines, crepitacu- Tonſulebat.
la ferruginea, phialæ virulentæ,, laternæ medi- Familiari-

. tas cum ſa-
catæ, agglomeratæ ad necem vittæ, exciſæ ad dar

excidium taxi, eruta ad internecionem, ad cru- Sermoubi⸗
ciamenta, ad angores, ad furores rudera ſepul- gueſit ſej
chrorum? Et tamen in tanto ſcelerum apparatu,
tâmque

rius.

mnqoe 1
„ ger
gei guſt, bel
4 l⸗ vade ſehe

Dumn mn
1 l.

ſel uue
19
Cbos arteli⸗

thuraus,

hip⸗
Naducemn

ore p
SArahere

Ole Pimor
tiamii Ren
el Pythor
liti congr
a ſit cata
r nos non.
CMnes timich
Fentam,
s Mon hes
Negen han
bPytone
ur eram
hi gtt er
lna ſais,
leit: & P
ueſ elin
Uemna ſyerei
tigne Uunti
l ed Gat
udi.
kinii Plne
ler C
lh br
ge
. Uleris)

len anſe
d kit
Kaaid No,
0 In

N. Ir.
4 A
4 inr,

e toreleeh
n, Gidemake .
Cerit ühen
AMn M un
Een, gla,
e! Mremcat.
regnenke, glin
un kere Mi
alee i
Aere. C
Dlinentin
ren, guin d
Diibds Tnn
elligteſen.
en Reg e.
la Eumdn
nabrs, unli

verlati,
em ſi Akbt.
atitar Häin
Fiemum h

Achabum, im

ickore
lo d Ee
m Deaorbu
nnie, en
Phuohhrod
e 1C,, Mi
et tedui hunt
Conſllige I
viqe ennm i⸗
neceleelk e
bnin
Ii,& ralun,
lins Eelugl i,
Cett il
1, Mn CIN,
Mti no ela,
icling⸗ g
ſou lunn e
tumn eu,
,, Funth,
Giui mnm
ii Geͤbe⸗

1

1
„7 . . 4
tepun, “S
i Turn 4
ſele e i

Religioſus

in aula lo-
istid
lanctè.

De Cyro Rege. Cap. IV.

tämque multiplici inſtrumento malefici non ſo-
nuit, perſonuit, tonuirque Theologia, ac & tri-
pade veneficæ, tanquam & Sapientiæ throno ple-
num majeſtatis oraculum in Regem edidit Sa-

muel. Adeòô Philoſophiæ vocem non intercipit

Ibid. 20.

tas.

Uniſormes
caha:
rentes ſi
mus, gu in-
do Pyibhon
cam Va-
tem reßra.
Jentati mo-
re loquitur
Samuelis.

Correlbtig
libera.

periſtroma imperantis, quin ea inter centones
quoque excantantis non moneat ſolum Princi-
pem, ſed exanimet. SRtatimque Saiil cœidit por-
rebtus in terram. Extimuerat enim verba Ja-
muelis. Samuelis id fuiſſe terroris, tonitruique
aio in Saülem? Loquutio eum terruit Samuelis.
Nam Samuel non objurgat tantum Principes,
ſed trucidat, uti conciſus Agag in fruſta tot vo-
Cibus atteltatur, quot telo Pontificis vulneribus
eſt confoſſus. Quòd ſi vox Vatis Reges percel-
lit, ſiernitrque humi; Philoſophi caro, ſpiritus,
cothurnus, palliumque, Senatorem à jocis non
traducent ad ſeria, ſeveritatis tot in Sapiente no-
mina, tantæque machinæ? Quid ſi non umbra,
ſed larva tantum Pomificis id ibi oraculi, timo-
riſque edidifſer. Non tantùm licet veneficis in
Prophetas, ut eos è ſinu Abrahæ in officinam
extrahere poſſint, ſentinâmque flagici? Dicto
proinde Sagæ, non Samuel, ſed perſonatus in
Samuelem is tum præſto Sathan fuit, qui mu-
lierculæ erat à ſortilegiis. Itaâ planè ſenſere cum
Gloſſa ex Interpretibus permulti. Ergo, ſi huic
Sententiæ, quami ego cum longè pluribus Theo-
logis falſamn exiſtimo, ad ingenii exercitationem,
in gratiamn & argumenti propoſiti, & Acade-
miarum, quas toto hoc opere, ad Scriprurarum
coloranda myſteria à fabulis decantandis addu-
co, hæreamus. Ergo, inquam, non ſeriô tan-
tum, ſed perſanctè Lemures affantur, monéat-
que Primores, ſi perſonam induant Sacerdotis,
etiamſi Regi colludant in ſcena veneficii. Adeòô
vel Pythonem pudet, ſi Vatem ſimulet, non
Vati congrua & agere & fari; quamvis parum
ea ſit cataphracto regnamique approbaturus.
Et nos non larvati, ſed palliati Evangelici Præ-
cones timidiorem reddemus, viliorémque Sa-
pientiam, ut id fſcilicet coram Conſulari per
nos non liceat ſacræ Philoſophiæ, quod illi in
Regem licuit, non inermem, ſed pugnacem
ſub Pythone? Larva ergo philoſophatur, & otia-
tur coram Rege Theologus? Cenſorem Prin-
Cipis agit etiam Cacodæmon, ſi ſanctioris per-

ſona Vatis, quam præſert, ſui eum officii mo-

neat: & Philoſophiæ majeſtate ità premi non
Poteſt palliatus, ut eum nugarum pudeat, in
tanta ſupercilii, togæque ſeveritate? Exuére vel
Lemures Sathanam, ubi Pontificem induerunt,

eâque nuntiavere Saüli, ut ambigatur, Samuélne

XIII.

an verò Sathan tantum Philoſophiæ offuderit
contumaci: & qui Magiſter eſt in Irael itaà
Principi blandietur, ur dubitari poſſit, Miles,
an verò Clericus ſit Dynaſtæ colloquutus in
Xyſto?

Et his ſubrides? Et riſum qui teneam, ſi me

metum jubes excutere, Lemuris exemplo philo-

duam Pal.
barcres
Pratendunt
nnditatem
in velamen
aſſent atio-
nis ſuc.

Adulato.
Jes. .

Conſeliarii
non boni.

ſophantis? Quid enim aut metuat ex Rege Sa-
than, aut ſperet? Loricatur ſuâ Python ſubtilita-
te, tenuitatéque naturæ, quâ, ut injuriæ eſt im-
Dervius, ita capax miniméè eſt craſſioris volupta-
tis. Nos inhiare Divitum ſportulis cogit egeſtas.
Allidimur, quamquam inviti, & Philoſophiæ coe-
lo in cœnum humamioris alloquii. Nos quoque

Sapientiæ noſtræ opibus in Equitum benevolen-

tiam merſis ſucclamamus; ite peſſum famelici
Ccharacteres, nudæque notæ! Ego vos perdam,
ne perdar à vobis. Abſit, ut hos vel ſemel ha-
beat Eccleſia Phociones; qui, ut abjectum olim
aurum eruant è naufragio, jactum faciunt ſerio-

23
rum. Tegi, veſcique Hominem oportet, quem
volumina torquent verius, quàm paſcunt, nec
tegit pallium, ſed nudat. His ſi forent obnoxii
Lemures corporum vectigalibus, parcius fortaſſe
in Saülem declamaſlent. Convincêre, non viro
uno, ſed pluribus, qui te uno teneri non poſle
Lemure arbitraris. Coloſſum Babylone aureum
Princeps extruxerat. Et quoniam alia ex ali
nunquath non emergit inſania, ubi ex auri maſſa
Nabuchodonoſor, tanquam Semideus Chaldæo-
rum, inter urbis penſiles paradiſos ſuum ex auro
confinxit Adamum, ne poma præriperet, ultro
illi divimitatem obtruſit. & quam hominem fa-
cere ſiatuam non potuit, Deum fecit. Lantò eſt

7

Confeſſarii
nimis blan-
di excuſa⸗
tione ca-

ent.

correctio
adhiben-
da. .
Sermo ſpi⸗
ritualis.
Statua Bas
bylonica.

Balyyloni⸗
ca Nabu-⸗
shi ſtatua
Alretes
quaſi ASdu
divinitate
donatuy,

divinitatis, quàm humanitatis uberior, feracior- ne heelles
que Chaldæa. Huic cùm frontem reliqui, ge- ſaſfuretur.

nudque ſubmitterent, terga Hebræi pueri, Regi
cum primis chari, obverterunt. Quos evocatos,
objurgatôſque Nabuchodonoſor flammis deſtina-
vit, ni pectus novo Numini in obſequium infle-
xiſſent. Veréne Sidrach, Miſac, & Abdenago,
Deos meos non colitis? Vox una omnium ad Ty-
rannum fuit: Nomm ſit tibi, Rex, quia Deos
1uos non colimus, & ſtatuam auream, quam ere-
xiſti, non adoramus. Exteri erant, & ſervi, &
Tyranno perchari. Eos tamen non emollire gra-
tia, non elidere ſervitus, non terrere novitas po-
tuit. Sed in torque ſervos ſe eſſe Numinis me-
minerunt: filiorum Dei retinuere libertatem in
catena: putavere ſe coœli cives, cùm ferrentur
advenæ Babylone. Immolavere non Moſem ſi
mulachro, ſed Legibus Regem: duxerũntque!?
Hebræi uri ſatius, quàm nubere, inito cum ſta-

F§§. Tres
Pueri.
Homines
non timen.
di.
Dan. 3. 14.

Ibid. 18.

Non homi-
nes, non
Principes
Sapiens
vereatuy.

Humani
timores ſu-
bigendi.
Zves Ba-
Pylone pue-
ri Regem,

tua connubio. Principis plus aurum horruere Kamn d-
quàm fupplicium; malueruntque inferri clibano, “e vicere,

quam ſtatuæ proclinari. Quam ego cùm con-
ſtantiam corporum mirer rogos deridentium,
plus tamen oris robur, audaciâmque in pueris
commendarim. Ecce Deus noſter, quem oolimus.
Servimus Chaldæis, non litamus. Aurum non
colimus, ſed procudimus. Horremus non forna-
cem, ſed ſcelus; &, ne timoris nos gelu adſtrin-
gat, ruimus in ignem non inviti. Nam Dei cum
ſimus in hoc cono frumenta, ut nos charitatis
frigus adureret, ità ſupplicii æſtus in meſſem
excoquet, condétque horreo. Hæ voti, propo-
poſitique noſtri columnæ ſunt: Deum colimus .
& Deos non colimus. FHas ultra nec nos tranſ-
ponerent Gigantes, quos Oſſæ Pelion impoſuiſſe
fabulæ mentiuntur. Huc falſi Sapientes, huc
velim accedatis Politici. Non hic Lemures au-
dietis in Saülem audaces: obluctantes ſpectabi-
tis Regi potentiſſimo Eunuchos compeditos. In
hoc Circo cum Corona Catena luctatur, re-
gnéôque ſervitus repugnat. Iſtic Regem ſervi
detrivere. In ſuis bene literis Jacobus incendio

Ibid. r172

linguam comparavit: Inflammat, inquit, rotam Jacob. 3.

naiivitatis noſtre. Nam fornacis rogum Ba- 6⸗
bylonicæ, vel ſyderibus formidandum, lingua-
rum trium ardor opprefſit. Et cùm audeant, ar-
deãântque pueri tam propè ab igne, Politicæ
non ſanæ Alumni nivales Paterarum illecebras, in
Regum domibus congelaſcunt. Quem hic umbo-
nem prætenditis, adulatores „ quo ſocordiam
veſtram ſalvam præſtetis Babylone? Regulo ade-
ſtis? Regi aderant Pueri. Vos premit inopia?
Illos ſervitus opprimebat. Libertas Principi ve-
ſtra non placeret? Hebræorum conſtanti excan-
duit Aſſyrius. Aulæis arceremini, ſi

Correbtis
libera.

loqueremini cni

ſanctiùs? Si muſſent pueri, conjicientur in cliba- Zera.
num. At non vos regius cibus proſequetur, niſi Himani
verniliter garriatis? In eſcam illi, pabulumque reſpeétus,

flammarum dedentur, ſi regiè inſurgant in Re-
gem.

24 Oliva in
gem. Da ergo linguam, manuſque, Spadonum
doctus exemplo non garrire coram Prætoribus,
ſed Regibus, ſi ſit opus, edoctus repugnare.

XIV. Subtrahis etiamnum linguam Philoſophiæ?
Fortiores me, inquis, ſunt Heroes Iſraëlitæ. Tan-
tæ non me parem conſtantiæ fateor. Modò æqua-
ri Sathanæ renuebas, modò Juſtis conferri ab-
nuis. Quemnam tibi æmulum comparem, ſi æquè
ſceleroſum, probumque detrectas? At à Lemu-
Sapientia ribus non flagitio receſſiſti, ſed componi homo
o;, Kle. cum ſpiritu recuſaſti. En non Heroem, ſed Ario-
lum in Arenam à Moabitis productum, qui cer-
tet cum Sapiente. Promiſiis, miniſque Balac
oneraverat Balaam, ut maledictis perrumpentes
in ſuos fines Hebræos aut aliò averteret, aut fun-
Gum.226. ditus extirparer. Veni, & maledic populo iaic,
quia fortior me eſt. Planè pudet Lugiiis. Ariolus
evocatur à Rege. Hic potentiſſimus, ille erat
egentiſſimus. Nam Aſina refractaria ſupellex pe-
nè ejus univerſa deſcribebatur. Micabat argen-
tum, fulgebat aurum, fulgurabat adamas, purpura
effulgebat. Curulis inter hæc Vati parabatur,
nalaam dquam Elephanti, evulſo ebore, honeſtabant. Ad-
neſeius aſ. debatur quadriga Curuli, quam ſi Phaéton inſ-
ſentari. cendiſlet, non exerraſſet, & ſuum Phoœbo cur-
rum Pado innatans remiſiſſet. Decreveram, ver-
Num. 24. .
11. ba ſunt Balac, magnificè honorare te. Aſcendit
in montem Magus, ſacrificavit Dæmonibus bo-
Orinionss vem; Circumſpexit Iſraëlem, ſtrepuit, ut arbitror,
E e, crepitaculis, circulo non ſe uno vallavit, ex-
cuſſit urnam, concuſſit ſolum, tutudit pectus, 0s
tandem diduxit. Diras ſanè peracerbas ex Ario-
lo expectatis: Urgente hinc eum telo Regis ad
ſcelus, inde illum Regis auro in nefaria prori-
tante? Eas expectabat & Balac, qui gemmas
coacervaverat, ut nutu Arioli, lapidibus plueret
in tentoriis, caſtriſque Iſfrael. Verùm ſtellis Ma-
gus caſtra Moſis adſperſit, non ea disjecit, diſ-
persitque fulguribus; nec modò non malè omi-
. nari auſus eſt Iſraëli, ſed fauſta illi, ſpectante,
Religiof horremeéque Principe, eſt apprecatus. In morem
E e nimirum Nili, Balaam, cùm è faſtigio montis
o Grae ſimul & Regis, tanquam & Catadupis ſui allu-
dicendi. vionem vaticinii demiſiſſet, Tentoriis tamen
„ Hebræis non vaſtitatem intulit, ſed felicitatem
ligiſo invexit. Hoc uno Vates diſſimilis Nilo, quod
ſecutores crocodilis caruit, quibus Nilus inſidetur; & naſ-
Irriſores cituram cùm prædixiſſet ſtellam ex Jacob, Iſ-
n ka. raëlem docuit coœlum reſpectare, quod aſpicere,
aamo. alluvione fluminis, dediſcit .Ægyptus. Nam Ni-
Nilu. lus, cum terram videatur inundare, cœlum adob-
ruit. Siquidem Aratorum ibi nemo ſuſpicit cœ-
lum, opimatis abundè arvis à profluente. Ja-
ura proinde major ex flumine eſt, quàm uber-
tas; quando aquarum eluvio terram irrigat, &
. cœlum eripit; præbet gyptiis olera, ſed inter-
Nilas K- Ccipit ſydera. Quàm porrô fatalis Nilus, in quo
gahio ſata. non infantes modò, periere Hebræorum, ſed
coli quoque gemini hauriuntur! In quo nec A-
ries natat, nec Leo enatat. Ubi Euxinum præ-
tervecti Argonautæ ſua cum Navi fœdè depri-
. muntur. Quo denique in commumi Aſtrorum nau-
fragio, ipſimet cum Aquario piſces ſubmergun-
tur. Et quid iis non perdatur gurgitibus, ubi
nec Aquarius evadit, & Piſces naufragium
agunt? Et miro modo, qui inter coli faces flui-
. tant, ſaltântque piſces, flumine diſperduntur.
Hâc, inquam, Nili ſtrage ſyderibus luctuosa
eloquentis fons Balaami felicior manavit incor-
ruptus; novique ſpe ſyderis vulgatâ, vultus,
orâque populi non humi affixit, ſed in coœæli ga-
lain. *ι. laxiam erexit. Orietur ſtella ex Jacob, & con-

Iurget virga de Iſrall, & perrutiet duces Moab.

—

Eſdram.
Quæ ſanè Balaam non clanculùm, & à Rege ſe-
motus, inſuſurravit arcanis quibuſdam notis, uni
tantùm perſpectis Magorum Academiæ. Quin
ea protulit, minante Rege, & palàm in ſe con-
verſis „ intentiſque Moabitis. Ad maledicen-
dum inimicis meis vocavi te, quibus è contrario
tertiò benedixiſti. Decreveram quidem magnifi-
cé honorare te, ſed Dominus privavit te honore
diſpoſito. Reſpondit Balaam ad Balac, Nonne nun-
tiis tuis dixi: Si dederit mihi Balac plenam domum
ſuam argenti & auri, non potero præterire ſermo-
nem Domini. Minùs miror ego Cratetem, quàm
Balaam: eſt enim duriùs vaticinii non facere ja-
Ctum in tanta auri, argentique alluvione, reve-
rentiâ veritatis; quàm nonnihil auri, Sapientiæ
ſtudio, in mare projeciſſe. Occumbit in Ocea-
no Sol. Sed Balaami ſolertia præſtitit, ne in affu-
ſo ad ſe ab Rege Hermo nec unum occideretSydus,
oriturum feliciter ex Jacob. Prætulit enim va-
ticinii ſui lucem, delatæ ad ſe gazæ fulgori. Et
cùm aurum Sole concreſcat, Balaamo tantùm
auri unius exortu ſyderis diflatum eſt. Quàm
rara eloquentiæ ſapientiæque Roſtrata, quæ, ſi-
ne veritatis jactu, fretum trajecit argenteum?
Ariolh quadriremis eſt, quæ aureis & ſyrtibus va-
diſque gemmeis enavigavit, incolumi, ſalvaà-
que veritate: & dum ſiellam obſervat è Jacob
prodituram, häc ſe Cynoſurâ à naufragio cupi-
ditatis extraxit. Prætulerim hoc in robore ſcien-
tiæ Arcam Arioli prophetantis, ipſimet Noëmi
Arcæ, Naturis rerum excubantis. Nam Arca
Nosë natavit in undis; Balaami Arca enatavit ex
auro. Quis porrò naufragium in metallo non fa-
cit? Ubi nulla naufragis ſupereſſe tabula poteſt,
quando Moſis quoque tabulæ inter fulgura ena-
tæ, ſi auro madeſcant, non rarò deprimuntur? Ad-
do ex Arca Patriarcham tum Columbam emiſiſſe,
tum Corvum. Ex Arca verô ſuà Columbam tan-
tùm emiſit Ariolus, quæ non oleam, ſed ſydus
attulit Iſraeli. Nam ſi Magus, malè ominando,
Vuhurem ſemel tantùm immiſiſſet in Hebræos,
non ceſſaſſet tum ſanè, ſed exundaſſet in eum auri,
argentique ex Balac alluvio; quæ ſanè copiarum,
opumque proluvies non inundando naufragium iner:.
parat mortalibus, ſed recedendo. Non potero præ- bus neelu-
terire ſermonem Domini. Pudet, ità Regum legatis Gzaſe
præfari Veneficos. Ergo ſi farta opibus regia coër- Samur.
cendo Philoſophiæ profluenti eſt agger invalidus,
quamvis & Mago philoſophia ſcaturiat: nummis
nunquam veritatis fons obſtruetur in ipſis ſcatebris

Lingua ve.
ritatis
amanzs.

Conſiliarij
veri,

Tbeologiæ. Ominor: ſi pro patriæ hoſtibus pugnaſ-

ſe gratulamur coràm Rege Maleficum, invictum-
que pro veritate haruſpicem ſtetiſſe, cum in eum
auri Montes, Alpéſque laberentur: quàm for-
tiùs pro Eccleſiæ parente, patriæque Patribus
vocem mittent invictam ſeveriores Evangelii
ſectatores! Patiuntur repudium opes in Moab?
In Europa non unus Vatum, ſed multi verita- Zheologi
tem parient invictam inter minas bacchantium, Se
licèt naſcituræ Mors obſietricetur impendens. ſortiorte.
Non jam abripit in ſuas Plutus umbras, pro
Proſerpina Palladem: Et Philoſophiæ Sanctior,
ſaniérque lux auri tenebris non mancipatur. Ab-
jectum enim verò à ſanctioribus Philoſophis au-
rum, cunas ejus inanes eſſe non patitur, ſed iis
immittit, infoditque Philoſophiam. Hinc com-
perta Veritas; quæ tam bene involvitur pallio,
ut nunquam frigeat. Quis jam venalem ſperet
Theologum in tanta ſpei metallique deſpicien-
tia? Væ ſi vel unus inter Sapientes crocitet ſcio-
lus! Is fulgetras vibrat, non fulmina. Nictant
enim meticuloſæ, venaléſque Animæ, non vi-
dent; & palpebrarum ea eſt, objectà Veritate,
conni=

Theolagi

cwoivelnn
nmie h
lenine
ſelam ocu
Itan mhane
tolliam,
güho
Prn,
. otelgoe,
Vamm lbi
34 e, erer!
efu ſengl en
zfe ſot arbi
i Plumen ext
G Eet: i ſmne
e eedee
) u. nd
* “ Eera⸗
lnt, afun
tanem i,
Onnce adu
Geſumin
gvorgu⸗
gin, gall
P uocinen
ſiotkcii m.
Is, de inl
Dne non un

IN an
ſarum
Dom
Piit⸗
1.

Muge.
N⸗ Tuacn
en 4
s guarn
le ert
roper
Dn 1
ontar

Urine
Duum
Eemi ub
Gd ſe le
kühienle
umn ntere
aun Ahri⸗
en ee,
Uto, Non h
In Pellis 6
Hiün elci⸗
, eidin

—

rihe .

dun u
ter

Gürrn ge
n tan kane
Anine t
il u, N
unde nie
leſitt, wein,
Mnoccileec
rellt ein ,
garr Aleni h
Dikeano ini
kauum eh.
Rolne de
aſect agenen
Ureizehiniun
incolumi l
obſernate Er
hauſtign
oc in nobarele
8, iplina en
Anti. Nan A
ni Atcz eumm
in meulo da
ereſle enaln
e imlet ſllann
oceprinumm,
Dolumbemenidg
D Colonbene
n CEan, Aſi
, Na oniul
iüſetin Ein
ndaſſetinennn,
elakofun
dando annge,
0. MNengt
e,iti Regn
Aleggerina,
Canniat: u
eu niſſolen
Atomm ini⸗
fentut: n 1 .
pnafr a,
rins ef
I es 1
d nli,
Ninas SS
,, Ne
ricetul inſenen

De Cyro Rege. Cap. V. 25

conmiventia, ut non lippire eos tantum, ſed in-
dormire penitùs credas, ſui minimè ſecuros, fi-
dentéſque Politici. Non ità Balaam, ſurrectis in
ſtellam oculis, pandéque ore, non Regi, ſed Ve-
ritati mancipatus. Non ità Eſdras & Daniel Cy-
ro Iſaiam, non lenocinia, interpretati. Haud illi
quid Baby lonis intereſſet coërcendæ, ſed quid re-
Nig*/“ Parando Hieroſolymis Templo factu opus eſſer,
eae ve forétque, docuere Cyrum. Nimirum mil in
oguibeſ Vatum labiis reſidere ſine probro poſſe putave-
Privcipes. Ieé, Præter Hieroſolymas inſtauratas. Quidquid,
Templo excepto, loquerentur, cœnum & vi-
Srmoſpi- Tus ſunt arbitrati. Et ſanè, ut ſuis ſeſe ripis ſi
= Flumen extulerit, nunquam ſine cœno decur-
as noſi Fet: ita ſanè Philoſophus, Ubi diſciplinæ ſuæ fi-
cum ſzen- nes excederet, nunquam non deflueret lutulen-
D tus. Porrô Nilus exundando, crocodilis, limô-
que ſe levat, quæ ille monſira, foæcémque agris
illinit, affundirque. Nos verò, ſi Theologiæ
Jordanem in ZtÆgyptum & Judæa pateremur ex-
currere adulantem, conum ebiberet, conderét-
que ſuum intra alveum crocodilos. Loquamur er-
go quotquot authorati ſumus Evangelio, quæ to-
gam, palliuümque noſtrum non dedecent. Nul-
h lenocinemur, nullum palpemus, nullum non
ſuioffici moneamus. Si nos ità Eſdræ conforme-
mus, de inſtaurandis Eccleſiæ ruinis, vel Baby-
lone non unus legem feret, ſcribetque Cyrus.

IN anno primo Cyri Regis Per-
ſarum, ut compleretur verbum
Domini, ſuſcitavit Dominus
ſpiritum Cyri Regis Perſarum.
1. Rſdr. I. I.

CAPUT V.

Nunquam non adeſſe Vatibus ſuis Nu-
men, quorum expleri vult vaticinia,
iis quamvis extinäétis; ne quid fortaſſe
de eorum authoritate detraheretur, ſ⸗
prophetiæ non reſponderit eventus. Quo
Dei oporteret exemplo in Prætorum au-
thoritatem, dignitatémque tzaendam
largils Principes inclinare.

1 R Emittendum Hieroſolymas & Chaldæa po-
. pulum non uno vaticinii ſui capite edixerat
Jeremias, ubi annos in nervo exegiſſet ſeptuaginta.
Quod ſanè tempus cùm effluxiſſet, nullum tamen
recipiendæ libertati patebat oſtium. Immò nul-
lus non intercludebatur aditus exceſſuris. Deletis
enim Aſſyris, in Babylonicum imperium irrupe-
rant Perſæ, ferocior longè Chaldæis, rudiéôrque
natio. Non his tamen tumultibus ſui Vatis oracu-
lum paſſus eſt intercipi Deus. Verùm, ut è nube
Iridem elicit, itaà geminata & ſervitute libertatem
edi, reddique voluit Ifrasli; non tam populo pa-
trocinatus, quàm Prophetæ; vel, ut meliùs di-
cam, neutri æquè ac ſibi Deus patrocinatus. Nam
ſi præfinitum captivitati à Jeremia ſpatium ſer-
vitus produxiſſet, ea tum catena populi, plus,
duriuſque Dei verbum, quod ligari non poteſt,
quàm vulgus alligaſſet. Decoxiſſet tum ſanè
Propheta publicæ ſervientium ſpei, jacuiſſétque
in ſuo inglorius pulvere & alienæ lhbertatis, &
ſui deſertor vaticinii. Ergo Dominus, ne quid
Prophetæ cineribus indecori pulveris adſperge-
retar, circumfuſas Vatis Aſtro, novi nebulas
LEthic. Comment. Tom. III.

principatus non diſpulit ſolùm, ſed de tene-
bris ſplendere lucem imperavit. Etenim unde
Hebræis reditus obſiruebatur in patriam, eò in-
de viam illis inſtravit. Cur mitti Babylone deſ- Confden-
peratis? Quia dudum debellatum eſt. Quia om- Pein
nia plena ſanguinis & armorum. Quia novo Dei cura
Principi nulla non ſoſpecta novitas. Quia ne in ſuis.
de facie quidem novimus imperantem. Quia ne- Zrilulatis
mmo noſtrum mereri benè de Rege potuit. Quia ferende,
ſuperioribus Regibus cumprimis grati, ſubin-
ducto nunc Principi eſſe qui poſſumus non in-
viſi? An ſperari libertas poteſt, ubi ſalus de-
ſperatur? Lenocinatus eſt compedibus noſiris Je-
remias, quos ſeptuagenarios revicturos in pal-
mas laureâſque prædixerat; ſed ſpe fruſtratos,
eos utinam annoſos ſaltem exederet caries. Ve-
rum ad ſupplicia tantuùm compedes repubeſcunt;
&, cùm tot jam nos luſtris adſtrinxerint, ſep-
tuagenariis novam nobis redordiuntur ſervitu-
tem. Cecinit proinde fauſtiſſima Jeremias; ſed
olorem vultures conſequuntur, ultimâque ex-
pectamus à Perſis. Meliora, miſeril Nam ærum-.
nis veſtra felicitas, vobis inſciis, parturitur. Quas Regen
univerſim calamitatis appendices cenſuiſtis, hæ nio Nami-
libertatis ſunt ſcatebræ. Ut enim è ſalſiſſimis "i e
Oceani fluctibus quod unionem coquat, hauri-
tur à concha: ità Margaritam libertatis educet
Deus & pharetra, fefrôque hoſtis. Vult procul g, Deus
dubio Dominus ſui Vatis authoritatem non nu- Propheta⸗
tare. Ergo, ne maledictis inquietetur Jeremias weim :vE.
in ſepulchro, extinctam in Cyri corde tantàâ pro- vasisinia
luvie ſanguinis humanitatem excirabit, vivét- Vatibu
que in Tyranno clementia, ne fides in Prophe- I
ta extinguatur; & parcet Victor, ne Vates men- R'x mes-
tiatur. Tam eſt ſiudioſa Divinitas conſervan- tur autho=
dæ authoritatis ſuorum vel cineribus Vatum- in ro-
Ut complereiur, inquit, verbum Domini ex ore wum.
Jeremiæ, ſuſcitavit Dominus Spiritum Cyri Regis a,n 4⸗
Perſarum. Vim verbi animadvertere. Suſcitavit, sra, Nig⸗
inquit, Spiritum Cyri Regis. Id enim virium ad- ves ſupe-
hibendum fuit,; ur humanitatem in Hebræos dnwize
conciperet Cyrus, quibus in viram mortuus re- Deo felix.
traheretur. Non enim torpebat, ſed perierat; nec E r.
jacebat, ſed putruerat in Rege favor erga capti- Si, nii
VoOs. Suſcitatur tamen, ut Jeremiæ verbum com- mees
pleatur. Adeò Legatis ſuis nunquam deeſſe folet aaiztenda
Divinitas.
Quod, cùm Babylone nulla Numinis inju- II.
rià contigerit, ſummo; ut ita dixerim, divini ju-
tis incommodo evenit in Judæa. Acceſſerat ob-
ſcuri ſanè nominis Vates ad Heli, ſed tamen
Vates. Venit autem vir Dei ad Heli, & ait ad
eum: Haæc dicit Dominus. Effuditque tantùm il- 27.
le cladis in ſenem, ut calamitas unius Pontifi-
cis duorum calamitate teſtium debuerit ſubſigna-
ri. Hoc autem erit tibi ſignum, quod venturum Ibid. 34.
eſt duobus filiis tuis Ophni & Phinees: in die
uno morientur ambo. Malè ominatam Prælfuli à
Vate ſtragem mox bellum Philiſthæorum exce-
pit. Quibus cùm aliquamdiu Ifraél reſtitiſſer,
iis tandem campo, aciéque cedere cœpit. Quam-
obrem opitulatum ſuis conceſſere in caſtra duo
Reipublicæ, Templique Principes, Phinees
& Ophni. Verùm non intecti ſeſe diſcrimini
objecere. Nam cum Levitis Arca pariter in Promigts
aciem deducta eſt. Eräantque, inquit, duo klii Gætaum.
Heli cum Arca fœderis Domini. Litandæ hæ ¹Reg4·4.
jam hoſtiæ ſunt, tot eorum ingluvie intercep- Fadctehr
tis Templo, coœlôque victimis. Inſtat præ- vet, quæ

.

lium, hoſtis accedit, excidium imminet. At Ladgi.
tam propèé ab Arca Levitz cædi non poſ- iia
ſunt „ quin Arca quoque Dei periclitetur. Hreder
Quid hic agat Divinitas? Condicta ſuppliei felin.
168

0

2

ridque ar-

tese

—

2

nd

6 Oliva

Fides ſui dies hæc planè eſt. Sed non ſoli cadent proditores,
PFatis Deg Suàâ Arcam ruinàâ involvent. Parcatur Arcæ? Sed
erne Na. ſupererunt perduelles. Jugulentur 2 Sed Cæſis,
jeſtas vicéto- Captivitate arcæ parentabitur. Vivant? viri Dei
prodetur vaticinium. Pereant? Arca Dei cum
ipſis intercidet. Nullum hinc ſanè patet effu-
gium. Nam aut ſuæ Majeſtatis ſubire pericu-
lum Divinitas debet, ſi arca capiatur: aut ſi ar-
cæ parcitur, duo quoque filii Heli ſupererunt
prælio, & tum Vati, oraculôque illudetur. Ab-
ducatur, inquit Dominus, in hoſticum arca,
inferatur delubro, Dagoni ſupponatur, me ſuis
imparem Diis, armiſque putent Philiſthæi. Ma-
lo omnipotentiæ meæ tamùm hoſtiarum, de-
corümque decedat; quàm ſubmiſſi à me Va-
tis authoritatem immimui. Ego in captivo Ta-
bernaculo ſerviam, ne ille erubeſcat. Liberta-
tem meæ Arcæ, quàm Vati meo fidem deeſſe
malo. Quid plura? Arca Dei, inquit, capta eſt:
duo quoque lu Heli mortui ſunt, Ophni & Phi-
nees. Vinciri penè dixerim, mavult, quàm men-
tiri, Divinitas; ſerviétque Arca, ut regnet pro-
hetia. Injecta Arcæ vincula, lucta inita cum
Pagon „edita de hoſte cædes, mugire, iréque
boves edoctæ, tot occiſi de Bethſamitis cives,
fugatus Iral, periclitara nurus, ſella Pontifex
dejectus, tanta denique hoſtium, ſociorum, Pon-
tificum, Deorum, urbiumque ſtrages & ſtrues,
portentâque penè innumera, tantaque miracula
eò collimarunt univerſa, ne Prophetæ Domini
nutaret authoritas. Suis adeò Vatibus deeſſe nun-
quam, & nuſquam Divinitas conſuevit.
Portentis hic tamen res acta, quibus inter-
dum ſeſe abſtinet Numen. Adeſt tum quoque ſuis
Vatibus Deus, eorumque infringi dicta non pati-
tur, quamvis ſuas naturæ leges ſalvas, inviola-
tàſque eſſe velit. Impactam Davidicæ ſtirpi ſe-
curim, nulliſque inde aut temporibus eam, aut
ſucceſſibus avellendam, in Uriæ ulionem, enun-
2. Reg. 12. tiaverat Nathan. Quamobrem non recedat gladius
10. de domo tun, uſque in ſempiternum. Hunc ut de

ℳ* ſita.

1. Reg. 4.
IIe⸗

1II.

J.
Narkan. capulo gladium excuteret David, abſtraherétque
Dei i. à ſuæ trunco familiæ, quantis ſeſe objecit ago-
DPavid, nibus, quöôtque laboribus confecit? Viſum eſt
Verbeum tandem in tantarum lacrymarum excidiſſe Jor-

erimek- danem admotum Dei tel-

m domui David, ſub-
motmque excidio Davidici nemoris. Dominus
Ibid. 144. tranſtulit peccatum tuum, non morieris. Verùm
Eliſei portenta, quæ Vates edidit in ſolarium
alumnorum Nathani prævertéêre Vaticinia, in pœ-
nam tranſgreſſoris. Nam ut ibi ad manubrium
ſecuris revolavit & gurgite, quò ſuas citiùs Caſas
abſolverent diſcipuli Prophetarum: ita hic & la-
crymis adukeri citò gladius emerſit, ut homici-
dæ domus à Nathano cædibus deſtinata, ex-
PDavidis ex Cinderetur. Mitto ſuſceptumn & Bechſabea filium
Bicaste nullà fletuum inundatione a naufragio potuiſ-
ruur, luc. ſe ſervari, tantòque cinerum aggere fruſtrà ſub-
puero Mortem; quæ ſepulchrum in

anté P motam à
„a. incunabulis ſtruxit infanti, parentiſque pertæ-

thani vati- ſa cineres, unos pueruh cineres eſurivit. Navi-
de gaverat in Nilo tutins Moyſes, qui & fluvio le-
thhum bauſturus, & naufragio appulſus ad ri-
pam eſt, & inter crocodilos mortem eluſir, vi-
tam regidmque nactus è& funere. Davidis verò fi-
lius, inter Patris lacrymas, impegit in Syrtes,
vità, regiaque fruſtratus, dum Uriæ cruor Pro-
phetæ lachryfnis adverſatur. Hæc prima Natha-
Al ſaloney Dici tel hoſtia, ſuo funere Vatis minas, præ-
Amnon. dictionéſque ſignavit. Mitto ab Abſalone tru-
cidatum inter ovium vellera Amnonern fratrem.
Hen quantüm à vellere Gedeonis diſtant Davi-
dis, Amnoniſque vellera! Ros illud cozli defu-

Severitas
in geccan-

in Eſdram.

dit ad palmas. Hæc tabo imbuuntur ad cædem.
Illud coœlum appluit, ut victori conficeret pur-
puram. Hæc Furiæ infecerunt, ut Reguli pur-
puram lacerarent. Gedeonis rore maduit vellus,
ne Iſraël cruore maderet. Vino vellera inſper-
guntur in Davidis latifundiis, ut cùm muſtum
libaverint, ſanguine inebrientur. Quis cùm oves
tonderi intueatur, Arietem aurei velleris cen-
ſeat jugulandum? Amnon Principis filius epulo
cadit ruſticano. Nimirum inter opilionum for-
cipes innocentes ſæviturus Nathani culter tege-
batur, qui vellera faſtidirer, & ſpiritum pete-
rer adoleſcentis. Mitto, inquam, geminos hoſce
Davidis filios prophetiæ ſanè gladio interceptos:
quorum alhker de utero immigravit ad tumu-
lum; ſepulchrum alter in convivio nactus, of-
fend't planè lupum in Ove, cùm hoſtem expa-
vit in fratre. Has ego prætereo victimas, non
tam inferiis Uriæ datas, quam Nathani perli-
tatas vaticinio. Quibus tamen abundè proba-
retur ſuorum dictis Vatum ità Numen obſiringi,
ut nec innocenti parcat, perdâtque convivam 5
ne prænuntiatas ſuo nomine clades aut mollire
putetur infans, aut videantur epulæ tempera-
re. Ad Abſalonem venio, quem unum doctrinæ
meæ ſat fore adſtipulatorem, conjicio. Nulli
non perſpecta perditiſſimi juvenis in patrem, pa-
triâmque nefaria conſpiratio. Bellatum in eum
à Davidicis acriter, fortitérque, eà tamen Tri-
bunis, cæteriſque à Rege lege præſcriptâ, ut
Davidi Abſalon, hoc eſt, parenti filius ſervare-
tur. Et pracepit Rex Joab, & Abiſui, & Ethai, di-
cens: Nervate mihi puerum Abſalon. Et omnis po-
Ppulus audiebat pracipientem Regem cunctis Princi-
pibus pro Abſalon. Quo quid edicto in favorem
perduellis aut pronuntiari clarius militibus potuit,
aut Ducibus ſeverius denuntiari? Præcepit KRex,
inquit, & omnis populus audiebat. Interea Mars
ſtabit à regiis, cæsique, aut dilapſi penitùs pro-
ditores. Hos inter transfugerat Abſalon, ſeſéque
in aviam ſylvam receperat, mulâ vectus perni-
ciſſima. In tuto res eſſe videbantur Abſalonis,
hinc eum, ne exploratoribus pateret, Nemore
inumbrante, jaculis inde illum, ſubducente la-
tà lege per Regem. Timeo ego tamen pro pue-
ro; &, quem tela militum refugiunt, hunc, opi-
nor, cuſter fatidicus inſequetur. Propugnatur
à Patre, ſed oppugnatur aà Vate. Uter felicior
futurus ſit, illéne pro ſcuto edictum, an hic pro
tragula exhibendo vaticinium, ambigi poſſet,
niſi dubitationem jam ſuſtuliſſet eventus. Ergo
fugientem effuſiſſimèe juvenem Quercus inter-
ſtitit. Hælit miſer arbori, non ferro alligatus,
ſed crine: &, quæ tot Hieroſolymis Coma il-
ligaverat fominas, ut tandem coma fſoret Na-
zaræna, tenuit, vinxitque parricidam. Hic enim-
verò cæſaries Abſalonis non conferetur tantùm
Samſonis Cirro, ſed meritò præferetur. Hoc
enim, cùm Iſraëlem Samſon propugnaſſet, fœ-
dè proditur fœminæ, in ſinum Dalilæ ſupina-
tus. IIIaà verò Abſalon, cùm oppugnaſſet Iſraé-
lem, caſu & quercu pendulus, coœlo victima de-
detur. Victimæ crines fuere infulæ, & ara ar-
bor; ubi ſingularis ferus, vineam diùà Domim
populatus, Numini patriæque mactaretur. Ut
propterea Salomonis hanc abietibus quercum cre-
diderim anteſtare. Iis enim compactæ Naves,
quæ in Judæam ex Ophir aurum adveherent:
hâc proditor inhibitus, carind plané ſceleris exo-
lutà, quâ tamtùm in Judæam ferri importabatur,
tantumque auri avehebatur, Hieroſolymis. Abie-
tibus Judæis naufragia adibantur Oceani. Quer-
cu Hebræorum tot terrena reſedere nauffag.
ec

Nee Salot
ae Vuge
y N eſi.
Mece⸗
s gins n
mi gletit lal
nt, has
io ole
ſan eiotber
4 eroni coln
mmee l

5 chld, l 1
„. . ,„, mzoe
u mit, Magll
Amnon ⸗ coblli⸗
Davidis ſi. n
lius jugua n lnis
latur a En ex Ar
fraire. * il
mren kele A

Drdonzt hi
inni. Ime
Aaurei tep
Prum exnl
aureum
un que ⸗
glande I1.
aeig in Liban.
aus, lect
ia binm Ced
at .
n forit,
Un de Jude⸗
r Hodeds

en, gallan
e. Anitman
2. Reg.x 19.
5. popten
Guons auten
lett Qvere⸗
ſirium, ſu
tayit. Et in
ſembs imme
wottales Hi⸗
Dei Iræ. rige enn
Verbum Nathan. Edi
Deitimen. , “
dum. . n rece tlgl
umn iſane
nchnd,
Edicti lue- leencneicde
ta cum va- ee
ga, * ein dl
Uulis aibſie

o Eeſinne l
ſn ; e in
oſbauri
kefrochor,
k edihun
nbanur,
un. ded Pa
Aicchum
Akbat ele
hhinig, gre
n tut ddle
Mrererctui
n Nin 3
l, üluu
lu lreſrane
ennud mäi⸗
, Ingt des
lemo. H
n aun, el
nen Tinlin

Ab ſalon

occiſus.

Adbine N
igrarit A n
min n
Gnn halenen.
ſ ina
in Naheni
en dunle

Clides n Ml
n enlle int
dem unum i
„ CoNb.
euns n nen
ellaum gen
ve, A unnl
Nenti flis Ene
Aliſi,li
Lſcln. Lom
epen eulliihi⸗
dedicto nlmm
rius miltiduſnn
tari! kagil,
lebat Ien l
Gilhypſiinr
rat Ablabo,
mbli ktr,
debannn An,,
1s parttl, hen
lum, Abdret
ego lanten nnß,
elugiun huff,
vent. Pope“
Vate. Ue tu
ecſclum, d u,
1s
m, anbig n
lererenlls h
en Qtton
mons,
emn cone. nd
ℳ .
Wcidem &.
0 cobleteilt W
3 Iaſgann 4
n gulen,
m Dale
u Da 1
mopy ulal⸗
gn
o e
, CE0
lle, n
„ ,n 00
ſinen 01
Alen
goe Wat

Abſalon

Nec Salomonis tantùm Naves, ſed Moſis quo-

De Cyro Rege. Cap. V.

27

quùm Joabo gregarius nuntiat, illaqueari ſuis

2qures que Virgam una hæc Abſaloni feralis quercus Abſalonem crinibus, non procul in ſaltu. Vidi

geder, antecellit. Etenim Virga Erythræum diduxit, ut
Sah ex Egypto aufugerent Tribus. Affuſum ſan-
virgam, & guinis rubrum mare, quo in gyptum converti
Rever. poterat Palæſtina, non aperuit Quercus, ſed obſ-
ptagredi. truxit, hausitque penitus. Effecit enim, ut mo-
iur. dico cruore perduellis Mare ſanguinis immen-
ſum exorberetur. Hæc una flagitioſiſſimo Judææ
Ttjeg, Herculi columna fuit: quæ furentem juvenem,
Asſalon. novâque ſubinde monſtra, non averruncantem
Clavà, ſed ſceptro invehentem ultrà progredi ve-
Srerias tuit, undque, pro Oethæa ſtrue, in regia chla-
. mide conflagranti ſuffecit ad rogum. Cûmque
lies monſtroſus hic Hercules, non Aprum extur-
gnorum. Paſlet ex Arcadia, ſed Palæſtinæ vineæ præda-
torem ſeſe Aprum exhiberet; fatalis Quercus, &
Dodonæâ longè beatior, Aprum non pavit, ſed
extinxit. Imôò, cùm ſuis eum ramis capiſtraſſet,
ad aurei reparationem ſæculi, unum pro glande
Aprum exhibuit Palæſtinis. Et quænam eâ me-
lius aureum ſæculum revocare poterat Quercus 5
quàm quæ tanto emptam metallo cæſariem ſuis
Ka aada. pro glande ramis appendit? Ei nemo vel exci-
mr Quer. ſas in Libano Cedros, Templo quamvis de-
cus, que ſtinatas, rectè prætulerit; quando dolata Che-
H rubinum Cedrus effinxit, rudis Quercus Satanam
ns,. non finxit, ſed ſuffixit. Quis porrò non fatea-
tur de Judæa eam parcius Arborem meritam,
quæ ligneos Angelos extulit, quàm, quæ ſpiran-
tem, graſſantémque extulit Dæmonem, ſuſtulit-
que. Animare ſua Cedrus ſimulachra non potuit;
ejus propterea ſine ſpiritu jacuit beneficium. Pro-
diroris autem cùm imaginem ſævientis exanima-
verit Quercus, illum ſanè, quem latroni eripuit,
ſpiritum, ſuo ad immortalitatem facinori adſpi-
ravit. Et in paradiſo quidem vitæ arbore vixiſ-
ſemus immortales. Hc funeris plantâ revixere
mortales Hieroſolymis. Verùm non tam pro Da-
vide, quàm in Davidem pugnavit Arbor pro
Nathan. Edixerat hic olim Regi: Quamobrem
. Reg- i2. nom recedet gladiut de domo tua uſque in ſempiter-
num. Qui ſanè Prophetæ gladius unum é Davidis
tum domo, quem cæderet, bacchatum latè, graſ-
ſantémque ſublegerat Abſalonem. A cujus cruo-
re juvenis, abſterritis Davidis lege tùm claſſicis,
nullus Vatis ſicam ab Abſalone non avertebat. Er-
Abſaln go deſtitutæ militibus ficæ unâ ſat Quercu repa-
Prter rantur; quæ incurrentem in ſe transfugam & ef-

fugio ſubduxit, & cædi objecit. Palpitabat ex ar-
bore proditor, coœléque recalcitrabat. Sed in per-
duelle edictum nemo Principis non verebatur.
Incitabantur, flagitio vincti, ad feriendum legio-
narii. Sed Parentis lege condebatur, quod fihi
Parricidium in ſe telum expromebat. Nemo
audebat expleri obvio ſanguine perduellis: &
ſanguinis, quem ſitierant, nullus, metu Regis,
non erat abſtemius. Id tùm ſanè Davidis conti-
git exercitui, quod Saülis dudum claſſi obve-
nerat. Nam ut fluens & querceto mel nemo, ſub
Saüle, militum præguſtavit, quòd eos ad jeju-
nium jurejurando Rex obſtrinxiſſet. Ità hic ſiil-
laturum trifixione jaculi ſanguinem hoſtis & quer-
cu, longè nectare dulciorem, hauſit & militi-
bus nemo. Habebat enim erratica Cerva illud,
pro ſcuto, elogium, Davidis ſum. Ergo adoleſ-
centem tranſmiſere plerique, tranſmmiſere com-
plures, dimiſere tandem illum quotquot ſors il-
luc impulerat. Spectabant venatici planè Canes
Aprum irretitum. Sed prædam attingebat ne-
mo; ne in Apro Regem, à quo remordererur,
morderet. Evaſerat ſupplicium reus, fruſtrâque
videri poterat in eum tela Nathan deſtinaſſe;
Ethic. Comment. Tom. I IIL.

Ahbſalon pendere de quercu. Cum lectica quis non
credet acceſſurum protinùs ad Abſalonem Joab,
cui cumprimis David ſervandum commendave-
rat puerum? Is enim fidiſſimus Ducum, Re-
gique obſequentiſſimus. Objurgatum ab eò pu-
tabam militem, quòd è quercu juvenem non ex-
plicaſſet, quaſſuũmque non detuliſſet in caſtra.
At in cervam latrat canis, non caudam jactat.
Et ait Joab⸗ ſi vidiſti, quare non confodiſti eum
cum terra? & ego dediſem tibi decem argenti ſi-
clos. Hic enimverô quid vaticinium poſſit, non
divinare animo, ſed videre oculis incipiemus.
Joabi vox iſta eſt, Davidis voci tam contumax?
Eum Tribunus cædi optat, quem Princeps occi-
di vetat? Confligunt inter ſe certè edicta impe-
rantium; & Quercum hinc Auſter Regis af-
flat, ut Abſalon ſervetur, hinc eam Tribuni A-
quilo perflat, ut perdatur. Confodiatur, Joab exu-
lulat. Servetur, David exclamat. Et quidem
Joab, ut telum acuat percuſſoris, abutitur ar-
gento pro cote. Dediſſem tibi decem argenti ſiclos.
Quæ non ſica numinis exacuitur? Quotquot la-
trocinantur in ſaltibus, ad unam æris cotem ſuos
enſes exacuunt. Verùm cùm hebetatum edicto
Regis acinacem miles ſtringere cunctaretur,
ferrum Joab diſtrinzit in juvenem. Et ait Joab,
Non ſicut tu vis, ſed aggrediar eum coram te.
Tulit ergo tres lanceas in manu ſua, & infixit
eas in corde Abſalon. Hanc vos jaculorum ſyl-
vam und Joabi manu Satam fuiſſe exiſtimatis?
Eam Moſes, eam Nathan, vix eam Joab, ex-
coluit. Fateor unum in Abſalonem Joab tragu-
lis ſæviiſſe. Sed agebatur in lanienam palpitantis;
non tam ſuo furore Joab, quàm alieni vigore,
impulsũque vaticinii. Fore ut non diù inter homi-
nes ſupereſſent parricidis enuntiaverat Moſes. Da-
vidis nunquam Ran bus Iram Numinis parſu-
ram prædixerat Nathan. His inſcius rapiebatur
oraculis Dux in filum Regis, tanquam Coro
Eurôque impacta Navis in ſcopulum. Miraba-
tur ſuum Tribunus œſtrum, horrebtque à por-
tu regiæ legis in altum ferri ſe, ut jactum face-
ret ſui erga Davidem obſequii. Incitabatur ille ta-
men non à ſe, ſed à Vatibus ad naufragium; ſta-
tuente Deo, ut fides Prophetarum enataret in lit-
tus, fidem allidendam Ducis ad quercum, ut ru-
bro cruoris pelago hauriretur, quod ipſa funde-
ret & jecore proditoris. Ut ſcirémus ſuam ſem-
per oraculis ſtaturam authoritatem; quibus ut
Joab militet, vel à Davide rebellat, infecturis
prophetiæ purpuram, non conchylio tantùm, ſed
Principis quoque, ſi ſit opus, tum cruore, tum
funere. Et miraris, ſi comprobando Jeremiæ va-
ticinio excitetur Templi votum in Cyro; quan-
do, Nathani corroborandæ intuitu prophetiæ, ſe-
pulchri in Joabo rabies efferveſcit? Regis ego fi-
lium fidiſſimi telo Ducis miror expirare. Moles
utraque, & extructi à Cyro fam, & defoſſi à Joa-
bo tumuli, ſententiam planè meam ornant, mu-
niüntque; nunquam fcilicer ſuorum authoritati
Legatorum Numen defuturum, cujus afflatu &
Judæorum libertatem Tyrannis enititur, & Du-
cum fides cædem Principis abortitur.
Occinamus ergo evibraturis ſui fulmen augu-
rii in peccantes, illud & Pſalmis: Fidelis Domi-
nus in omnibus verbis ſuis. Noli vaticinio linguam
ſubtrahere. Nam tuum erit flagitioſis denun-
tiare ſupplicium. Diem veròô reis dicere, ſeu
triumphum adornare victori, ad Numen ſpec-
tat; cui promptum eſt, & Amano armillis reſtim
innectere, & thronum dolare Joſepho de com-
C 2 pede.

10.

Ibid. zis

Ibid. 14

cadit Als
ſalon hoſtias

vaticinio.

Confedentia
in homini.
bus vana.

Protektores
impiorum
ridet Deè
Ira.

IV.
correctio
timeatur.
Dei minæ
non vanas
Concionatos
rum minæ
formidan⸗
d&.

Oliva in Eſdram.

28

pede. Nihil non pervium Divinitati, & Deo ni-
verkum hil non obſequens. Mugiturum cum bubus Re-
Bazekte. gem Babylone Daniel ominatur. Fœnum ut bos
Ban.4.22, comedes, & rore cœli infundéris. Quid hoc aut in-
concinnius oraculo, aut factu eventũque incredi-
bilius? Quis Regem è Solio detrahat in præſepe?
Quis in capiſtrum torquem Principi demutet?
Quis attagenas in foœnum virere jubeat imperanti?
An ſuis convulſus rupibus Septentrio affundetur
Aſſyriæ, obruétque Iſter Euphratem? Quæ tanta
barbarorum eſſe poteſt aut virtus, ut Chaldæam
imperio exuat Orientis; aut immanitas, ut ma-
. jorem homine Principem ex hominibus detrudat
Ibidem. ad pecudes? Ejicient te ab hominibus, & cum beſtüüs,
Nabuchum feriſque erit habitatio tua. Non Trogloditæ, non

anr. Scythæ, non Maſſagetæ his complendis omini-

sicinium. bus pares fuerint, in unum quamvis feritatis

non tam fœdus coëant, quàm monſtrum coap-
tentur. Enuntiavit id Daniel? Perficietur. Nec
Blemmi ſuis in Chaldæam è montibus deducen-
tur. Bellante nullo, pacato regno, florente urbe,
una id portenti vox aget, peragétque tragoediam.
Dan.4.27. Nonne hæc eſt Babylon magna, quam ego ædifica-
vi? ... Vox de cœlo ruit, Tibi dicitur KRex-...
fænum quaſi bos comedes. .. Eddem hord ſermo
completus eſt ſuper Nabuchodonoſor, & ex homini-
bus abiectus eſt, & fœnum ut bos comedit. Abjectus
ex hominibus Rex? Abjectus. Cujuſnam con-
ſpiratione, irdve? Id Nabuchodonoſor paſſus eſt,
quod ſomniatæ ab eo ſtatuæ obvênit. Lapillo
illa concidit, nulla in eam infeſià machinâ. Fau-
ſtis Regi ſecundiſque rebus, unum illi ad illuviem,
ærumnâmque vaticinium Danielis ſuffecit. Nu-
dabatur ſuis Rex paludamentis abſente hoſte.
Capiſtrabatur, nullo penitùs ſæviente. Pronuntia-
verat excidium Vates, & enuntiationi Princeps
obnoxius ſuæ ipſemet ſibi libertatis, gazæque pi-
rata erat, abibtque ad boves & Senatu. Crede-
rentur vix iſta potuiſſe fingi, quæ nemo non agi
horruit Babylone.
V. Quæ cum luce ſint clariora inconcuſſæ Vatum
authoritatis argumenta: dabit ea fortaſsè nonnul-
lus calamitatum germina funeſtiſſima feracitati
terrarum, quas dudum ad ſpinas luctúſque dam-
natas non tam colit mortalitas, quam paritur. Di-

netravit. Nihil non ſuſpicionem fraudis Seni fa-
ciebat. Ab iis, quæ Iſaac præſcripſerat Eſau,
hora, vox, patina, manus denique diſſentiebant
miniſtrantis. Nec ità Senex lippiebat, ut de im-
poſtura non dubitaverit. Quomodo tam citò in- bid 20
venire potuiſti, fili mi? Ambages cæteras lippien.“
tis, morâſque nemo non callet. Tandem, evin-
cente obices vaticinio, iis ſenex argumentis ad
impertiendum omen inflectitur, quibus ad impre-
cationes debuerat incitari Veſtibus nempe Eſau,
ad omnem laſciviam compoſitis, quibus Jacob
ſeſe intexerat, rore illum coœli adſperſit, oleo, tri-
ticôque ditavit, fratrem illi ſubjecit, ejus deni-
que poſteritatem imperio validiſſimis Prophetiæ
nexibus obſtrinxit univerſam. Jerviant tibi populi, Tbid. 28.
& adorent te Tribus. Quot juvenem anfractibus,
quâmque invio labyrincho unum muliebris vati- Trn- 4
cinii filum, idque tenuiſſimum, expedivit! Non oafetn,
enim Mater inter hoſtias, ſed felicitatem filio in- Fram.
ter ollas ominata eſt. Patina nihilominus, in quam Olediemie
plus doli, quàm eſcæ, condiderat caliganti, id ſeſe om.
extorſit, quod nullis aut precibus, aut minis,.
aut rationibus, aut promeritis à Sene Jacob im-
petraſſet. Hoædum recoxit in Aprum prophetia, Ja-
cob effinxit in Eſau, prandium in cœnam com-
mutavit, ſus omnia déque convertit; &, ne vatici-
nii fides decoqueret obſequenti, quid non ibi lip-
pienti conjux recoxit? Hoœdus, quem Chriſtus ma-
ledictioni eſle voluit obnoxium, Jacobum feli-
citate impertivit. Suis Eſau veſtibus hæreditate Eſau Ye
ſpoliatus eſt. Is, dum prædatur in ſaltu, inviſi præ- "ator.
da eſt venatoris. Vincitur ſine lucta: ſine haſta
addicitur ſervituti: naufragium facit, nec Velifi-
cat. Exierat Eſaü in nemus, ut, trajectâà fer,
Patri patinam pararet; quam Senex exorbendo
miniſtranti verteret in Pactolum. Verùm ſui inſcius pignzas
fati, dum pro Patre errat, exerrat. Nam, quem non blen-
Jacob pugnis, calcibſque in Matris utero ſup- rle ſe⸗
plantaverat; in parentis conclavi duriùs fortiuſ- feraur.
que proſtravit abſentem. Quinam is porrô pan- cngaen
cratiaſtes eſt, qui non luctando, ſed blandien- k4.
do, coronatur? Qui, ut fratrem elidat, patrem Auliei im
erigit? Efficitque, ut una ſit patina & lippienti Hii, ſ .
ſtatio, & charybdis invidenti? Miſeret me tuiu;,.
Eſau; qui, dum Aprum trajicis, ab hœdo trans:

vinare facilè pofſunt, qui lappas eremi accolis VEe. foderis. Stagna præteris, & rupes tranſmittis, ne

Bei pro. préſque prænuntiant. Vates vehm ex Dei ore
coneaſſa. fauſta miſeris apprecari. Cui ſi felicitati non de-

coquant; tum enimveròô vaticinio tribuetur even-
tus, non prono Solo ad urticas. Age: & felicita-
us illecebras univerſas in unum mihi faſcem ad-
ſtringito. Accident univerſæ, fortunà licèt obtinen-
te, ſi eas eventuras eſſe prænuntiaverint Vates.
Accerſitum ad ſe Rebecca juniorem è filis Jacob
juſſit mox hædum afferre, quem probè condi-
Gen. 27. tum morituro jam Seni vorandum inferret. Fa-
9. ciam ex eis eſeas patri tuo. . . Quas oum intuleris,
& comederit, benedicat tibi, priuſqudm moria-
tur. In re tam gravi, tantique ad Eccleſiæ fauſti-
Jacob ob- tatem momenti, ponderiſque, non afflatam Nu-
zinet Obe- mine Rebeccam aut imperitiſſimus tantùm dixerit,

dientiaâ . . . .
principa- alut maligni planè ingenii. Ex Dei ergo verbis
zen. filium in ſpem hæreditatis Mater erexit. At mi-
t . . . .
“õ tiori ſanè tramite aureum ab Jaſone vellus adiba-

tur, quo tamen ut potiretur, diſſecti latebras
Mundi per decumanas Euxini procellas inveſti-
Kani „puppim molitus portentoſam. Noſtin'’, ad

ebeccam ait Jacob, quaàm ego ſim & lævore

diſſimilis Eſau & voce? Quâmque diversè pala-
Ibid, 12 tum Apro, & hædo vellicetur? Timeo, ne putet
me ſibi volui ſe illudere, & inducam ſuper me male-
diétionem pro benedittione. Ne tamen Marri filius
refragaretur, ad parentem cum pulpamento pe-

te Pardus diſcerpat. Laceraris tarnen ignarus ab
binnulo; inſcius impingis ad patinam; improvi-
dus naufragium facis in cyatho. Bibit ſenex, &
cicutam tibi propinavit. Edit, & te inſcius la-
ceravit. Tuam agro togam comparavit, ſed te
devaſtavit in ſatlum; tuâque tibi è veſte unum
duntaxat latum planè clavum reliquum fecit ad
ſupplicium ſervitutis, non ad inſigne aut digni-
tatis, aut generis. Tuæ virus prætextæ Neſſleæ
venenum chlamydis ſuperavit. Illa enim tum Her-
cules conflagravit, cùm eam induit; hâc tu ſpo-
liatus extingueris, & abſens exurêre. Regnatu-
rus in ſylvam abieras, ſed malis avibus; nam
inde ſervus remigrabis. Tantùm ego ſanè cum
æris, ferrique extuliſſe te domo intellexiſſem ,
ut venarere, vereri coepi, ne domum redires ca-
tenatus. Compedivit enimverò te jaculum, va- Ozedientii
gandéque libertatem perdidiſti, quà te mulcta- gnum

vit Jacob, parendo nactus imperium. Cùm por- Tecn,

ròô mentiantur fabulæ, oriri intemperantibus
Mari Venerem, ſuis nempe daturamm Argonau-
tis pro aureo vellere fſoœdam naufragii nudita-
tem: pudico non fabulosè Fortuna emerſit è pa-

tina. Adeò nihil ità ſordet, ſqualétque, ut ob-

ſequenti parare ſceptrum non poſſit. Quam-

quam non id Jacobo obedientia detulit, ſed pro-
phetia. Ne enim Rebecca mentita filio vide-
M retur,

feiur, Fnin
CMultesh
berck V0X
Cnm men
ſkaret ,1
heit
eln: ⁸
E25 fii Man
60 icn 1
l heds
cris edone⸗
iumſkis 4
Al, lunn
olei gul
um of

„(A ſane

toru

Pincipes
Cetentur, 0
lli ſi. 6
Lcho effi
Dedum ren
Emegewerint
I, kumm tal
Coumn ditis
1n hen 0
Inucharunn
mle gn n
E Fiaximum
on nnatn celas
e Paa Pelon
uus Cantaeilln db
eletentbus,
NoN Jauus mu
Gii nod d
Mevortam!
e, ſd digi
Eeuus elt,
len galimp
Eonbue
lens bet,
n knnmn ad
u. glirCenn
ſisckele Pein
5 Lurtemig er
Renene, gui
its 4 Leg
Mkame, he
letam
4,Dynale
ummn & ten
,lAla
nhenunt, Ee
impoſtur
kiltkilet
tit,Alace
inlä ere
4 ache
gunniiSore
ueiſl
negei tl
i er imen
. Aror ſe

ude Nl

ucdt eit
illert U
ſemttn
dat, uce
ntan cid i.
Leng Inl

ncen, ern

gomhemi⸗ 4
ibigalin .
sten lli
Juide ll
ſen, el Ei
ſuns hufe
mniantligtzh
demanſeilg
eneini a,
läinen hdn
mmg ndun
an calgm i
bus, unii;
dene ohi-
rkumprohen
in emme
1ir; &, erti⸗
quid amihi⸗
vem Chrinun.
1, Nacoben kt
ſkibus herlu;
ſalun iniilen
ludt: ſre ld
ſicit, Ne
u, Neſclt
Seney eotbel
Vemunſüifun
na Nin, gan
Mari uenl⸗
wi dmin imi,
uan is on e,
o, Eibute,
m elida, en/
aine Nh
Milere mn,
bͤtrine
genut na fat
ur n t
luium,ilin
o. Pbiſten
E ilin⸗
unprmnit, K
ſbie lee n
eiquum “
iobgnean
erne Nd
Meimum⸗

VI.

Rex tuta-
tur Mini-

ſtros.

Matth. 13.
27.

Oratorum
dicta geſtä.
gue Prin-
ceps non
reſcindat.
Promiſa
Jervanda.

Politica ſa-

nd
Auere. .
. 1 U
nals an 4
me 0 4
numeg Pile,

Umelel
n eer

„

De Cyro Rege. Cap. V.

retur, principatum fratris Jacob invaſit, tot li-
cèt clauſtris inacceflum. Luctata nempe eſt Re-
beccæ vox cum voto Iſaac, cum obſequio Eſau,
cum metu Jacob; utque tot de hoſtibus trium-
pharet, in fronte aciei pro Elephanto hædum
objecit. Loricavit non ære trepidantem, ſed
peilicula: & quas vox filii prodebat infidias;
eas fili manus texere contectæ. Itâque illuden-
do vicit, lusuque foœmina debellavit. Adeò
vel hædus Elephanto potior eſt, exuviæque pe-
coris edomant pharetratum, ut ſuus prophetiæ
triumphus decernatur. Suis ità Deus Vatibus
adeſt, quorum ne oracula diſpungantur, nodos
exolvit pluſquàm Gordios, & Alpes in campo-
rum æquora complanat.
Quâ ſanè fide Numinis, ſeu curâ pro fama
Nuntiorum ſuorum, exiſtimationéque, excita-
ri Principes oporteret, ut eorum authoritatem
tuerentur, quibus paſſim utuntur Adminiſtris
conſilii ſoi. Qui ne videantur in Legatorum ſe-
ſe Echo effinxiſſe, alias ab Oratoribus voces
interdum remirtunt. Negant, (quamvis rari
admodum) quæ illi affirmaverint; quæ veròô
pernegaverint, aiunt. Mentitos illos mentiun-

tur, tum tantùm Legatis ſubſcripturi, quum

eorum dictis nec rapacitas illigatur, & exolvi-
tur ſpes. Objicitur illud aliquando Oratoribus
Toparcharum? Noönne bonum ſemen ſeminaſti,
unde ergo zizanium, & tritico? Oleam panxeras,
& Fraxinum conſarciendis pharetris irrigaſti? Et
quinam ceras fuci conſtiparunt, quibus inſcrip-
Iiæ Paci Bellona ſubſcribitur? Quæ ſi fierent, vel
ſemel, ſub Chriſtianis Principibus uti frequen-
tiſſimè contigere ſub Imperantibus idololatris, ex-
clamaretur ubique & undique à deceptis, ſeu
exercitibus, ſeu urbibus: An bifrons apud vos
non Janus modò, ſed Mercurius quoque eſt;
qui modò Poſtvortam repudiet, modô ducat

Antevortam? Suis is plane Mercurius alas adhi-

bet, ſed digitis, non talis; adeò parum ſibi conſtans
& unus eſt, in codicillis, literiſque ſuis. Scribit
ille in pahmpſeſto; ubi, eraſis characteribus, no-
vas prioribus notas ſubinducat. Quis eum exaraſſe
lhiteras ferat, ſi aratione ejus tanta unus nec apex,
aut unum ad meſſem jota matureſcit? Arenam
exarat, ſegetum incapacem. Pudet ſanèê, vel ſemel
ſuis deeſſle Principes & Oratoribus & Prætoribus.
Lugeremus ea ſi fraus interveniret, Chriſto jam
regnante, qui Veritas eſt, coloratas in nubilo
Irides à Legato, in Cometas mox recuſas ab
Imperante; horrente Mundo id quoque portenti
edi poile tam propè à Sole, ipsique Sideri, hoc
eſt, Dynaſtæ non Echnico, tantùm ſubeſſe cap-
tionum & tenebrarum. Er cui fides ſementi ine-
rit, ſi Aſtra quoque decoquunt ſpei, nec veneno
imponunt, ſed œderi tela ſupponunt? Doluera-
mus impoſturam Jacobo factam à Labano? Ar
ibi Iſraëli Laban impoſuit; Et nox dolo velum præ-
tendit, fallaciaque in Syria, non Aſtrææ illudeba-
tur, ſed Veneri. Non denique pro Turture Aſ-
pis ibi admovebatur; Sorori tantuùm Soror ſubin-
ducta, Racheli nempe ſuffecta Lia, natu major,
quamvis Sorore non cukior. Apud Ethnicos autem
Imperantes non Laban, ſed Numa, nec in Meſo-
potamia, ſed in Europa, nec noctu clanculùm in
conclavi, ſed meridiano in Sole, ſpectante Mundo,
expectationem publicam irriſit. Non denique So-
rori Soror, ſed Alecto furiarum perditiſſima ſub-
inducta Palladi Virginum pudiciſſimæ, & Cycno
Vulur ſubrogatus. Quæ ſanè monſtra ærumnarum
feraciſſima ſublata penitùs & medio erunt, ſi quæ
Nuntü affirmant, ea Primores non eludant. Ne-
que enim ut Jacobo contigit, ità hic fraus jocis
Ethic. Comment. Tom. III.

29
eſſet circumſcripta. Nam Lia ſuos quoque viro
edidit Patriarchas, & in his Judam Sceptro, byſ-
ſôque parem. Hic verô quoſnam fœtus ederet
Alecto, quæ uni tantum Cerbero juncta, laniatus
duntaxat latratuſque gigneret, qui non coœlum
modèô inquietant, ſed Erebum quoque lacerant;
& obturbant. Sed enim, inquies, novæ rerum fi-
bræ ſubnatæ ad nova item germina excolenda
ſpem aliquando Conſulum exuſcitant. Ubi Re-
um nomina non flores inſcripti, ſed Poma ſcul-
pta expullulant, Fides ibi culturæ præeſſe de-
bet, non ſpes. Hæc enim aratores educit in cam-
pum: decert illa Cyros in horto; qui malunt fru-
gem ſibi deeſſe, quàm ſe deeſſe fidei. Ergo ſi ſe
non inſtitores, ſed Dynaſtas meminerint, atten-
tiuùs expendant non emolumenta, ſed famam.
Quæ procedunt de labiis meis, non faciam irrita.
Divinitatis id eſt elogium, verba rebus confirmare.
Quamvis diſſilire Coœlum oporteat, Lerrämque
dehiſcere, ſi tuenda fides oraculorum ſit; Aſtro-
rum defectionem citò Deus vaticinii firmitate
compenſabit. Cœlum & terra tranſibunt, verba
autem mea non tranſibunt. Si porrôò in Dei lanci-
bus uno apici vaticinii par Mundus non eſt: ja-
Cturâque naturæ facilis eſt, tantuùm ut prolata à
Deo verba conſiſtant: Quid tum emergere Topar-
chæ poſſet, quo ſui fidem pacti tam fœdè merge-
ret, nullum enataturam in littus? Nec ſi altera
prodiret America, Hiſpanienſi longè opulen-
tior, ea illi potior eſſe oporteret authoritate, fidé-
que codicilhi. Quam ſi violaret non alterius am-
bitione Mundi, ſed ſuæ inopiâ mentis, vanâque

Promiſſa
ſervandas

PDolitica
fallaxn:

Plſ. 88. 35G

Luc. 21.330

ſpe, quis eum ferret tranquilliratis publicæ deco-

ctorem? Suis convelli colum cardinibus debet,
ne Dei vocibus apex unus abradatur: Et ſpongiam
illinere liceret Principi toti membranæ Oratoris
ſui, una ne Oppidi pinna labefactetur? Illa tum ſa-
nè ſpongia & mari erueretur, quæ tot Chriſtianæ
Reipublicæ tempeſtates eflunderet, dum ſuam pa-
pyro procellam defundit. Nulla fluminum allu-
vio tantam inferre poteſt arvis urbibuſque vaſti-
tatem, quantam unius aſpergines ſpongiæ, Læs
fide inferrent Reipublcæ. Diriores eas fuiſſe
Mundo, ipsà quoque eluvione Mundi Majores
Romani Græcique pronuntiarunt. Nam ibi una
ſaltem naufragio Noëmi Arca ſuperfuit: hic nec
Juſtitiæ, nec Pacis Arca enavigavit. Cataclyſmo
ibi tellus adobruta: hic atramento nec Coælo par-
ceretur. Dubitavere nâmque plerique, an perru-
ptæ foæderis cataractæ terræne, an verò cœlo plus
cladis eſſent invecturæ. Illud citra controverſiam
eſt, delerum aquarum inundatione ſcelus, veneno
verò aſperſi in membranas nigroris ubique ſce-
lera doleremus propagata, proſcriptum jus, dele-
tam fidem, ſublatam ſpem, pudorem amiſſum,

pudicitiam violatam, rapacitatem exolutam, to-

leraram intemperantiam, laureatam inſolentiam;
cædes coronatas, nec Columbarum, eo autho-
re, deargentatas fere pennas, ſed poſteriora
tum Vukurum in pallore auri planè fulſura. Ex
Ophir Aurum non ſeſe profectò avehi permiſiſ-
ſet Hieroſolymas Pacis Urbem, ut & Templo
Salomonis deduétum in antra Militum retrude-
retur. Nunquam item & luto Metallum erumpe-
ret, ſi ſe merſum iri ſuſpicaretur in ſentinas veli-
ficantium ad pugnas non æquas.
Fidelis Dominus in omnibus verbis ſuis: & ſan-
tus in omnibus operibus ſuis. Audin fidem faci-
noribus anteferri! Suam proinde fidem verbis con-
ſervet, qui rebus à ſe gellis incorruptam adſtru-
ere optat opinionem innocentiæ. Alioqui ſcra-
brâa, nigraque linguãâ, exclamabir Hippocra-

Aniiquo⸗
rum ſube
dola in bel⸗
lo paébtio-
nes.
Mundum
evertere,
everteréênt
gue, ſe nunc
noα.as iis
Jallaciis
Politica us
teretur,
quibus
nus non
mtitair.

pina poſt

ſancitaſaor

era.

VII.
Pſal. 14 4:.
12.

tes, malé agi cum corde, ægrumque conclama-

2 tum.

30
Apoc. 2. lites floruit unà potiſſimùm fide. Antipas, teſtis
3. meus fidelis, inquit, qui apud vos occiſus eſt. Ne-
mo tam malignè de probatiſſimo martyre, opinor,
ſentiet, ut non eum præpolluiſſe putet æquitate,
liberalitate, magnanimitate, pudore, cæteriſque
dotibus Apoſtolicæ Philoſophiæ: quas tamen uni-
verſas, ſeu frondes Arboris viliores neglexere
Colites, uno fidei pomo rati ſat abs ſe iri Plan-
tam vitæ integerrimæ commendatam. Quà de-
ſtituta fruge, ipſa vel viræ Arbor explantaretur è
paradiſo, cæduiſque .Ægypti plantis inſererétur, ut
ſecurim ſuſtineret; ſi, projectâ fide, ſecuritatem
ſuſiuliſſet. Quid ergo illi fieret, qui nec Vitæ
arbor extitiſſet, & frutex funeris foret, doli fe-
rax, & cædium fertilis? Quamvis autem Fra-
ctorem initi pacti celebrarent omnis penitùs Ve-
neris hoſtem acerrimum, familiarem illum tamen
Vulcano mirarentur, ſtragis, incendiique percu-

Promiſſa
Jervanda.

Uniformi- pidum. Et quid, rogo, profuit frigere Veneri,
1as. ne hominem gigneret; & Marre incendi, ut homi-
viutes Hes aboleret? Amaſſe incendia, & oſcula hor-
nexe. ruiſſe? Sodomitani infamiam ſoli eam fuiſſe pu-
taveramus peculiarem, ut cinerea ibi ſeges ex-
ez, creſceret. Provinciæ foœta quoque cineribus ſpe-

21s, ſi Unio Ctaverat poma Pudicitiæ concoqui. Quis eum
lædatur, porròô pudorem non horreret, qui non ſuffunditur
& Iuimici cruore, ſed perfunditur? qui torpeat ad ample-
dilebtio⸗ 2 . .
xus, & efferatur ad cædes: cujus virginitas di-
vortium fecit ab hominum planè genere univerſo?
Purius Veneri, quàm Bellonæ jungeretur. Ex
ea liberos ſuſtuliſſet; cum hac & liberos ſuſtu-
Hypocriſi. lit, & libertatem. Laus eſſet ſanè ſterilis, un
Principem infoœcunditate gloriari: cùm præſer-
tim meridianæ Veneris expers, eâ forſan nocte
. concubiaâ non careat. Nunquam enim ità Lunæ
Eadtin, ſupernè Phoœbus infunditur, quàm cùm eam ina-
ludit fiéte hem luminis videtur abjeciſſe. Tum enim Solem
Alirett. haurit pleniſſimée Luna, cùm nobis ſqualet il-
lunis. Quis enim non percallet, ab Amnone tum
pulſam cubiculo Thamarem, quùm eam nefariè
oppreſſit. Adeò Dianam horruiſſe, repudiatæ
Veneris fallaz eſt argumentum. Certè, cùm in-
cendia, teläque vomeret palliatus Mars; non
eum friguiſſe crediderim, tot planè facibus æ-
ſtuantem. Contermina certè fumanti Etnæ En-
na eſt florulenta: & ſemotus ab igne in Proſer-
pinæ raptum Plutus exarſit. Armorum Fa-
ber Vulcanus, qui loricas pugnacibus compa-
rat, inermis telo patuit Cupidinis; ſæviorique
flammâ intus deflagravit, quàm qua foris in
incude ferrum emollire conſueverat. Adeò gliſ-
cit voluptas in chalybe, nec pudicitiæ glacies in
igne duratur. Si faces ille & voraret, & vo-
meret, non haberi Turtur Dynaſta Cœlebs, ſed
cruentus, deberet, ſed Salamandra. Cujus in
perniciem frigus nocentiſſimum, immò & vene-
num eſt. Nam & Cicuta fruticum frigentiffima
nec Socrati pepercit. Suum proinde Boreale fri-
gus fruſtra ille objiceret Veneri, quæ iis voci-
bus ſui repudium ulciſceretur: Longiores ſcili-
cet, diuturnioréſque ad Aquilonem regnare te-
nebras, ideéôque tot inter umbras non ſemper
opera tenebrarum, quamvis ad pudoris pompam
ſeptem triones oſtentet. Degit ibi quoque Ca-
liſto, & Nympha Urſa ſimul & Sydus, quæ
tamen libidinis faces, quibus arſit, frigidiſſimà
coœli regione non extinxit. Adeò ardere ſimul
Ttel & frigere Toparcha. At ſit, quod etiam
Veteres prodidere, ſolitarii penitus thalami; ter-
rarum cur orbem concuteret, reſciſſis actibus
Oratorum? Intercluſis ſpiritibus, quàm flammis
exilientibus, longè ſævior Veſuvius. Nam rara

PVitia pal-
liata.

Oliva in Eſdram.

tum. Antipas, contrà, laudatiſſimus apud coe-

ignibus abſumpſit oppida: hauſit penè Calabriam
ſuccuſſione, motuque terrarum. Vix mundo lu-
xurie nocuiſſer, quem Coœlebs profligabit. Stare
certè foœderibus deberet, quamvis illi ditione,
provinciaque eſſet abeundum. Nam ævo hoc
noſtro, cæteroqui non incorrupto, pacti tamen
tanta ſanctitas Principibus eſt, ut regnorum quo-
que abſtineant prædâ, ne legatorum vel ex
parte acta labefactent. Malunt non augeri im-
perium, quam fidem minui. Et meritò: nam
Numini eò fiunt propiores, quò ſui fidem dicti

tuentur diligentiùs. Quid tu vides, Jeremia? Et Jerem. I.

dixi, Virgam vigilantem ego video. Et dixit ad
me: Bene vidiſti, quia vigilabo ego ſuper ver-
bo meo, ut faciam illud. Et factum eſt verbum
Domini ſecundò ad me, dicens- Quid tu vides *
Et dixi, Ollam Iſuccenſam ego video, & Jfaciem
ejus à facie Aquilonis. Et dixit Dominus ad me.
Ahb Aquilone pandetur malum ſuper omnes habi-

tatores terræ. Vides, opinor, quid interſit inter Promiſz,,
cladem & fidem. Virgam videt & ſceptrum &padti,.

nibus ſtan.
dum,

Jeremias, ubi complendis ſuis Deus excubat
vaticiniis. Ubi verô ſtragem Deus effundit in
contumaces, lebetem ſubjicit Jeremiæ. Eſt enim
non ſævire regium, ſed ſervare pactiones; quas
perturbare perjurio, nec Reipublicæ tuendæ ſtu-
dio vel Annibali licuiſſet. Urt enim multùm in
hoſtem graſſere: clades, ſtrages, & cædes lebete
exprimentur. Quo quid ſymbolo inconcinnius?
Si verò compleri verbum, quod edixeris, cures;
tum enimverô inſigniere Sceptro, & ſedem ſor-
tiere cum Regibus. Vigilabo ego, inquit ad Jere-
miam Deus, ſuper verbo meo, ut faciam illud. Et
ſui quidem tranquillitati thalami verior Salomon
ſexaginta excubare juſſit ex fortiſſimis Iſraël.
At nullas excubias verbo ſuo præfecit; cui perfi-
ciundo unum ſe fore excubitorem, miniſtrumque
prædicit. Tanti apud Numen momentieſt, pa-
ctionum, dictorumque fidem non nutare. Re-
gnaſti, ſi verbo tuo non defuiſti. Quod viva-
ciùs quoque nobis inſinuavere Septuaginta, Nam
pro Virga vigilante, Virgam illi tranſtulere ex
Amygdalo celeriter florente. Ut ſcires, non
arentem tum te regni virgam, ſed evirentem,
floridâmque tenere, cùm tui oblitus, in id tan-

II.

tùm incumbis, ut ſua tuo verbo fides ſervetur.

Jactum proinde prornptiùs facias arcium, urbium-
que, quam ut à te una vel pactionis Syllaba de-
mergatur; quamvis, eâ depreſsa, fortunatæ tibi
ex Oceano eſſent Inſulæ emerſuræ. Præſtat nu-
dum in littus enatare cum fide, quàm in auream
Cherſoneſum appelli, abjectâ fide. Quin amyg-
dalinum cùm ſceptrum deferatur ſuo ſuper verbo
excubanti; quis non intelligit, Aaronis ideo vir-
gam in amygdalum viruiſſe, ut à primoribus
Sacerdotum ſervandæ exemplar fidei haurirent
imperantes. Nam ſi Aaronis & Jeremiæ in
amygdalum Virgæ coaleſcunt: bæcque non im-
perii amplitudine, non opum exundantiâ, non
munificentià triumphorum, ſed ſui ſe fide verbi

jactat, oſtentâtque: Vigilabo ego ſuper verbo Eccleſia-
4 ri o 96 1. 4 hkici verba
non dent.

meo, ut faciam illud“ Videt, opinor, Aaron,
ſuam tum tantùm vernaturam Dignitatem eſſe,
cùm adumbratam amygdalo fidem, ſuis nun-
quam deeſſe verbis patietur. Rertinentiſſimos
proinde datæ fidei eſſe decer Sacerdotes, quibus

omnis ex fide pullulavit authoritas. Non mi- Promiſe
rum ergo, mihil apud Miniſtros Tabernaculi an- ſa ude
ab omni-
.. . . . . bus praſer-
ab iis retineri, quàm ſuis ne unquam defuiſſe eim'a Sa-

Miramur autem id ità curæ cerdori-

tiquius fide eſle pactionum; nihilque rehgioſius

verbis videantur.

. . us⸗
eſfſe Levitis, quando Principes cæteroqui non .
optimi, & interdum peſſimi, dicti ſui violatio-
nem

Aud
N cphortelqu
Rege'c

, mile uin

rhhy a 1.
mn. in ſnb all
., fecli.

1ms,.

n opinl, en.
6 einepele
4 elatet d n⸗
,elr. Di,
Maſr ſiſs umn
de .
inatur er
„ 8 Diner
eilent he
iur ſier
1 e retralt,.
It edicti e
eipub

In. Nuſq-
Clonmimip

d expe⸗
(Aulus ed
1X Falcibe
lemn maluit
ui Enſtlgred
R lehineur,
hanem ſec
Eei ollt
Vllur non
pir etim ne

NI. H
iu nee E

is non e
ſuu Etinele!
at. uæ
ud. (ki e
utt 3
ln,E Ner, de
ei eulnin hcte
nurdurl
1aeſcen
, Mar
Eopellendhs
utem, Un

Aicilis h
uning e
t Dolos
Uhen Ko
e gentes
lukniſe
üſimo
84 S ſ
i.
ab t
Min in

din

(A

Rmorhrt.
Noſtigebi
md ldir
dan DNN 6
Dio⸗ . decl N
tnegronn
Egatorun Na
Anmagiit
. 1 Terud .
höſüfing,
1 Ee⸗ . larni, 13

ſ nitn, 6
di Donzu An
ſaer nner e.
3 ud inet r
ſick Alen
ſis Deu ent,
n Deug efnc
leemiæ Mlei
e lacharg
bhtenmt
1t enim mühiai
es, & celale
bolo inooninin
Od ediei in
no, & Elnl
go, inqut alkk
i ſacimn il
dmni verior Aar
ortilimi It
Prakect, gift
rem, mnilrine
en othentelf
n pon k
iſi. Qulir
Septvagluſu
ii Nallkr
. Ur Cd u
1, Ed eimm,
ioblins, nit
elho hle iii
as lcin r
chons li
eli, inmat
re. Plghu
e, uminatt
de. Quna
Aur holheiil
,Aamni e
1u pfinin
& lern
bege e

nem nullà compenſari ærumnarum declinatione
jure poſſe cenſuerunt.
Audi Violato militari jejunio, quo ſe Saul,

VIII.

uil, a. à Rege: quibus paulatim à ſupplicio exemptæ fa-

pactioni. Miliæ univerſim omnes, unam Saülis domum in

Sier, ſummum capitis diſcrimen adduxerunt. Evaſe-

adire capi- Tântque per teſſeras periculum gentiles univerſi,
e von re: in ſortis ambagem Saüle tantùm Jonathâque con-

e. ſer. Jectis. Quid hic expectatis à Saüle? Remiſſam,
venur. Opinor, exiſtimabitis urnam, ex qua nemo jam
seül G& etergere poteſt, quin regia demergatur. Urer
l enatet ad naufragium, Prætoria confeſtim depri-

rum obſer- Meiur. Sive enim Pater extrahatur, Rege re-
ventia. gnum minuerur: ſive filium egerat urna, regia
Rabeſer ſtirps cum Jonatha radicitus excindetur. Sup-
Iint. primatur ergo judicium, quæſitumque de reo ſa-
1 Reg. 4. 18. Dixerat, fateor, Saul: Videte, per quem
acciderit peccatum hoc hodie. Vivu‚ Dominus,
quia ſi per Jonathan ſiliun meum factum eſt, abſ
que retrabttatione morietur. Id, inquam, efflu-
xit edicti ex Saüle. Sed approperata tum lex,
Petſona. talnt reipublicæ incommodo retineri non debet.
rum acep. SCripta eſt? Proſcribatur. Non enim intra legum
tio vitioſa. fines lex ſe iſta comtinuit. Aranearum ſeſe plagulis
conſormari pertæſa, pro muſcis magnarum alaum
Aquilas irretivit? Diſſipetur, Suéque teſtetur in-
fortunio, nullis teneri legibus Principes, qui textri-
nam domi habent edictorum & legum, quas ordi-
antur in capturam tantum columbarum & turtu-
rum. Nuſquam non iſta jactarentur & fierent, quòô
diſcrimini par illud Regum eximeretur. Exclamavit
Ibid. 42. Talnen Saül, Mittite ſortem inter me, & inier Jona-
tham ſilium meum. Id ſanè dictum intrepidè. An
verò expediendæ ſecures ſint, ubi ater in alkerum
Calculus educetur, nemo divinaverit. At par Ur-
næ Faicibuſque ſervata Fides a Saüle. Qui Victo-
rem maluit obtruncari, quàm dicti fidem perſtrin-
1bid. 44. 21. Et ait NQaul, Hac ſaciat mihi Deus, & hacç ad-
dat, Qutia morte morieris, Jonatha- Vox me hic,
Leges ſenfufque deficiunt. Itäne? Urt vox ſua vox Jacob
We ſer. reputetur, manus Saül mutuatur ab Eſau, non in
fratrem, ſed in filium ſæviturus? Ut Cycnus vi-
deri poſſit ſuæ legis harmonia, haberi, efléque
Vultur non abnuit, inauditæ portento lanienæ.
superier Etenim ne à ſe partam legem reſcindat, geni-
ectter tIIn abs ſe filium diſcerpit. Anteire feritate Vipe-
Regulas. –
Sveritas, Las non recuſat, dum ſuo verbo non deſit; ſub-
OYaſziria (cribétque latæ dudum legi, etiam parricidio. II-
lad læ namque lacerantur à foœtibus: hic fœtum la-
cerat. Quæ iſiæ fuere legum tabulæ ſub Saüle,
Zelus obh- quæ in freto ſanguinis natant? Quâſque ne mer-
danke gat Rex, demerget fiium? Ergône, una naufra-
e Spiriza gium in lacte lex agat, mare ſanguinis emittetur
nnpawcat. Principe? Pugnat Vox una à Saule ſcripta tot cum
facinoribus Jonathæ laudatiſſimis, & vallatum lau-
reis adoleſcentem cupreſſis circum vallat. Morte mo-
Tieris, Jonatha. Una ſat laurus eſt cœli fulguribus
Propellendis. Laureatum tamen und ovatione Jo-
natham, una ne vox Regis intercidar, horremus
fulgurirum. Cadet ſuis Triumphator in caſtris,
qui caſtris hoſtem non ſemel exuit. Truculen-
tior unius edicti Spiritus eſt, quàm effuſus fo-
ret Zolus ſuis cum lictoribus in Euxinum. Nam
in freto Æolum frequentiſſimè riſere rimas quo-
que agentes Quadriremes: in portu ſtructa lau-
ris palrmniſque Prætoria deprimetur reflatu legis
tenuiſſimo. Moriatur Filius, Pater, non hoſtis,
exclamat: nec transfuga, ſed Victor occumbat:
inſciuſque occidat flagiti, conſcius tantùm nau-
deveritas. fragii ſui. Quæ iſta victima eſt, fidei data, non
boum, ſed triumphorum, urbiumque hecatombe?
Quot in uno Jonatha & palmæ cædebantur, &

39.
Juſtitia æ&
guz ommni-
bus ſit.

De Cyro Rege. Cap. V. 31

cohortéſque obnoxios voluere, datæ ſunt ſortes
hamus, ſuæ veroò Saül. Quis autem jubenti Nu-

Arces, regnâque cadebant? Abrahami perlitan-
. . . . . P
tis in monte filius meminiſle non poſſum, quum
à Saule deſtinatum neci filum intueor. Uterque

vocis authoritati ſacrificavit: ſed divinæ Abra- Yonatha;s 2
DVatre pené
“H . fortius cæ-
mini refragetur? Quis vocem non expungat ſuam, detainr,
ſi ſuum illa genus extinguat? Porrò Abraham li- 3udnm 2
. . ◻. . 1 .— Parente
tabat fium : Saul filium jugulabar. IIle ſacri Iisa⸗ feri
ficii nomine angore funeris levabarur. Huic cæ- reur,
dis horrorem ignominia ſupphici duplicabat. Iſaac agſer.
cadebat ſtoſtia, reus Jonathas cædebatur. Illum „antia.
Popa, Hunc lictor ducebat. Ibi filio Paſtor, E cleſtaſti-
bic Rex orbabatur primogenito. Moriebatur de- S a Ae,
nique Iſaac, morituri olim Verbi exemplar. La- emur.
troni, & heluoni propior Jonathas, quàm Prin- tN
Cipi, obtruncabatur ganeæ obnoxius. Guſtans gu- Propoſisa
ſNavi in ſummitate virgæ, quæ erat in manu mea, retinenda.
paululum mellis, & eccr ego morior. Non iſthæc 4S 14.
Samnſonis portenta ſunt. Neque enim de comeden- Saal ex
te exivit cibus, aut de forti eſt dulcedo elhiquata. Pieen.
De melle Leo, à quo Jonathas diſcerpatur, egredi- sones int
tur. Imô inde Leone Satelles atrocior erumpat. raræ.
Haud Apes favum iſtum ſtipavere, ſed fuci; un-
de pro cibo mors fluxit. Erravi: non à fucis fa-
vus confectus, ſed juveni fucum mella fecere,
ſuppoſito illecebræ funere. Guſtavi in ſummitaté
virgæ paululum mellis. Epulabare tu ſane ſupplicii,
omen favo. Nam virgam brevi ſecures conſe-
quuntur. Utque Mel tibi obtulit Virga- ità à mel-
le virgæ deferentur, ut convivium ſupphcio ex-
Pietur. Et parentis te ſanè fulmen perſirinxviſlet,
niſi tua te laurus propugnaſlet, non voto Regis,
ſed ſuffragio vulgi. Dixitque populus ad Saul. Er- Ibid. 45.
goòne Jonathas morieiur, qui ſecit ſalutem hanc ma-
gnam in Iſrael? hoc nefas eſt. Vix populi indigna-
tione ſeveritati Regis ſubduci potuit adoleſcens.
Tanta emiſſa vocis tenacitas tum erat in Regibus,
tantâque verbulo reverentia, ut filios mallent in-
terire, quam perire literarum ſuarum non chara-
cterem modè, ſed ne aſteriſcum quidem, aut obe-
lum unum. Nimirum emerſit, conſtititque Mun-
dus voce tantum Numinis abſolutus, quâ nunc
quoque in fœtus animatur. Eſſemus proinde Na-
turæ hoſtes, noſtrique ipſiorum proditores, ſi pon- .
dus voci detraheremus. Tum enim exoluta ſuo, Our diéti
quo continetur, vinculo Coœli terrarumque com- ees, vdos
pago, luxata illicò rebellaret ab homine, repe- deceat.
terétque ſui planè ortus inaniratem. Si ergo vocis Promiſſa
. 4 ſerventur.
conſtantiæ hoc debemus, quèòd ſtamus: quânam Lingna cu.-
temeritate de ſuo eam throno depellemus? Et ræ.
manu quidem viſus eſt Deus de limo finxifle Suc
hominem: at oris Spiritu à limo eum erexit ad Fioſaru,
clavum vaſtiſſimæ, Hlorentiſſimæque Reipubli- manitas.
cæ. Inſpiravit in faciem ejus ſpiraculum vitæ: Gen. 2.7.
& factus eſt homo in animam viventem. Ut quùm
eo ſe afflatu ſpirare, regnaréque meminifler,
quo planè loquitur, eam quoque voci reveren-
tiam exhibeat, quà ſuam quiſque vitam revere-
mur.
Si porrò vitam voci præferre non debemus,
vocémque antetulere filiis Principes, Regéſque Iſ-
raël: quænam tanta eſſe poteſt publicæ aut utilitas
rei, aut verò jactura, ut rata per Oratores firmâ-
que foœdera reſcindi poſſint à Principe? Perden-
dus eſt filius, ne pactiones perturbentur. Et nos li-
bidine tantùm ſpei, iræve noſtræ dementari mem-
branas concerpemus, quas exarandas Oratori-
bus dederamus, quùm eos rerum ſequeſtros ab-
legaremus ad exteros? Ideône ſuum Agni remi- Memkza:
ſere corium, ut in membranas pumice læviga- næ Orato-
tum, fraudes, dolôſque conciperet: imò ut, conce- um ſub=

õ . . dolæ quanms
t4 ſerenitate, turbines parturiret, & pareret tem- rent por-

IX.

peſtates? In lupum notis noſtris Agnus effingirur: temoſd.

4

—

in Eſdram.

32 Oliva

Eemè I

Huxerit cum proluvie timor, amoliuntur agge-
res, quaſi calamitatis teſtes, periculique expro-
Ppratores. Nihil loricà gratius, ſi ad te hoſtis ac-
cedat. Eà nihil ingratius, ſi periculo defungare.
Quis non inſano ſumptu ſtramen adhibet Citreis,
quamdiu pruinis hyems, glaciéque graſſabatur?
Ut coœlum intepuerit; tum enimveròô à plamtis
ſtramina revelluntur. Sed Oratoris longé con-
ditio infelicior, quam ſtraminum. Hæc enim
conduntur in hyemem inſequuturam.
rarò abjiciuntur, ad munera nunquam revocandi.
Neque enim, ſi quid actum præclarè eſt, illud
tibi, ſed ſibi ethnicus Dominator adſcribet: in
te tantùm iis rejectis, quibus fortuna defuit.
. Uum mandibulà Samſonem accepimus Phili-
Tdie. 1. ſthæos funditus deleviſſe. Exclamavit illicò: In
ve maxilla aſini, & in mandibula pulli aſinarum
Auliei mi- delevi eos, & percuſ mille viros. Cümque hac
Jeri. verba canens compleſſet, projecit mandibulam de

Anlici, ut manu. Elevat mandibulam, non ut eam effe-

Drolterun rat, ſed ut, illam deprimendo, ſeſe faciat cel-
ſiorem. Non eam, ebur triumphale, non par
Rex evehet chalybi os, non commoliendis pro fœno ho-
enè de ſiibus martialem quaſi molam appellavit. Sed

Pegno twe-⸗ . . 1. —
Fas aſiminam non ſemel eam jactavit , dixitque

IIIi non

räique Samſones; ſed ſuum paſſim obviis languo-
rem oſtentant, unum tandem tanto æſtui nacturi
Medicum, Os aſini, qui eos abundè frigidâ per-
fundet. Is tandem manet exitus pugnantes Naza-
ræos, ſi aſininis pro clava mandibulis prælien-
tur. Peribunt ſcilicet, niſi abjectum os, provo-
luti humi Duces, reſumant, & ſui molare aſini
conſilii ſcatebram effoſſuri. Verùm perraròô abje-
ctà mandibula Dux uti conſuevit. Jacet proinde

XI.

miſera, à labaro remiſſa in fimetum.
Maxilla ſe tamen in pugna uſum palàm Sam- ſu⸗ ſeun

ſon atteſtatur. In maxilla aſini delevi eos, & Anlicis
percuſſi mille virox. Plerumque victoriæ ſuæ in- videri no⸗

lunteguiſſe

ſtrumenta ità Duces militiæque Magiſtri, aut Ppyincipes.
oderunt, aut ſpernunt, ut eorum ne meminerint Aulici mi⸗
quidem, frondente etiamnum lauro, vigentéque T z.
palmâ. Pugnaverat in Gigantem David, mon- a in ho-
ſtrémque dejecerat, non catapultâ, ſed fun- Trdec
da. Circumacta enim funda, in ipſam Goliæ mn os in.
frontem ſaxum excuſſerat. Ovatum à Davide conſtan-
Hieroſolymis. Quò cùm accurrerim, monſtri en r
caput oſtentantem intueor. Video gladium quo- gnibus ſin
que Goliæ, & ſpolia Philiſthæi. Unam nuſ⸗
quam fundam intueor, quâ tamen hoſtem ſeli⸗ 6. 8.1.
ciſſimè, ocyſſiméque debellavit. Et telum §. Daxid
em

Poliria & mendacis inaratæz membranæ ſeſe horrent, mandibulam; ratus eò ſe, debellatis hoſtibus, Samſen vs a ni
Jubdola. ſtupéntque, & à pecude humanitatem accepiſſe clariorem fore, quò imbellius, ſoœdiuſque vi- nike. 4 Enn
Din laſe. ſe, & per homines humanitatem dedidiciſſe, non Coriæ extitiſſe contenderit inſtrumentum. Quod cit. 1, ee De
ferro, ſed calamo interpunctas? Et miramur, ſi diù oſtentatum, abjecit tandem, ſubjecitque aut Nex tues. 5 n 3
gelli cru. ferrum ſævire ſub homine doceatur, quando graſ- deterendum plaufſtris, aut importandum in fi- u AWu. rlain
deluas. ſantur per nos pecudes, fiuntque nocentiores ſuis meta. Ert projecit eam. Huc tandem appellunt Sverna. n Ge
„Oes exuviis, quam ſint ſuâ feroces proboſci- mandibulæ jumentorum, cum à Cclitellis ad ve- nbe. 6n 4
nun de Elephami? Nam hi, ſimulatis membrana- xilla traducuntur. Quèd ſi earum hic exi- „ heric mi a ut
rum fœderibus, locantur in inſidiis, & in pugnam tus eſt, tum quoque quuùm ad internecionem major de- nu⸗ uri
Wa. urgentur. Quod ſi non corio, ſed chartæ pa- deletis hoſtibus, adoreas utenti ſe Duci, palmaſ- Tige. ulu r
cis notas impreflas in pugnæ vertimus hiero- que comparant: Quid iis ſiet ſi non mille vi- i dula. re u ut
ugt- glyphica: Quem non lim, veloruümque miſe- ros, ſed rem penitùs publicam profligaverint? Ralignſu . ie
u. reat, quæ tot detrita ſunt malleis, tor merſa ca- Et Samſon quidem fortuité maxillam fſuſtu- egottan. Kanx e
lemæe. nahibus, tot deuſta ſolibus, tot denique deraſa, lit pugnaturus. Aliquando verô, neglectis Gi- cularium. auumu
eroſâque pumicibus, & ferramentis, ur candorem gantum armis, ipsdque Achillis ſpretd Peliade, late⸗, lwd 1
ſuum perjuris; doliſque proſtituerent conſtupran- aſininæ ad facinora mandibulæ ſubleguntur, tum car? eh
5 wele dum. Patiebantur olim carbaſa tempeſtates an- præſtantium odio, tum in ſe ſtudio derivandæ ade. eninf⸗
feitur, 9ua tennis ſuſpenſa; nunc in epiſtolares contracta li- gloriæ, ſi evicerint; aut à ſe in jumentum iamurpeo- Sl 4
Jædera bros procellas ciere coguntur fœdiſſimas, imma- transferendæ propoſito invidiæ, ſi expectata conſules i. Pnlo
meniietur. niſſimſque Reipublicæ. Quor ſuſſinuere fuppli- fortuna decoxerit. Hinc præſepia jumentis ex- Swdiltas. s auremum
cia Chartæ, ut candorem haurirent, immanmiſſi- hauſta: hinc viris, heroibuſque completa fora, t,ii De
mis characteribus conſpurcandum! Effinxerant queis ſucclametur, Quid bic ſtatis totd die otio- Matt. 20. o Aen
ſeſe lina in quandam Academiæ, Senatuſque ga- ? Horum una vox eſt: Nemo nos conduxit. Een nnle⸗
laxiam, candore chartæ notabilem: verum non Vôſne conduxit, eduxitque nemo Ducum, Se- Aulicus un Ci u—
Aſtris, ſed Cometis diſtingueretur, ſi papyri natorumque primarios? Et quoſnam admovéêre . . r, We obr
lacte, non Pax ſaginetur, ſed mors & Bellum clavis, caſtriſque præfecere Dictatores ſeu mi- Rex qus N. Et id
adoleſcant. Et videri hi tunc poſſent luſus, niſi litiæ, ſeu domi? Samſones rerum Domim æmu- evehat. Alun natur,
chartarum dolis illatæ clades unam facerent in lantur, jumentiſque propterea utuntur ad trium- mi rinnas
Europa ſeu Aſia gladiatorum arenam funeſtiſſi- phos. Hoc enim uno ſeſe Palæſtino Herculi 1, Calti
mam. Quæ omma portenta conveherentur li- coæquant, aut Vulpibus ſcilicet ad incendia uſi, Ckrs eltina
terarum faſciculis ſimulatè compoſitis, aliud char- aut abuſi aſinis ad cædes. Verùm quum iis uta- Oiatonelki
tis illinente Tribuno, & aliud animo vaferrimè re- tur Samſon, carmen, maxillæ triumphale in Na uii,
tinente. Græci ſaliem Phrygibus non penitùs il- unum ſitientis Ducis, abjectique jumenti cho- nn beio.
luſere, qui bellum, non Agno, ſed Equo condi- rum lugubrem coarctatur. Una enim vOxX Chori uan Glaris
derunt. Debuerant enim Trojani ipsâ jumenti for- eſt: Projecit mandibulam de manu. Cujus reper- S;imm
mà in ſuſpicionem venire doli. Nos verò amicas cuſlu vocis nulla non fora, arcéſque ſtrepent. gl concept
notas ſi chartis imprimeremus, proh eas quamum Actoris verò unus pro voce fremitus reboat: En Judicum e ine Ced
parturire doceremus ærumnarum! ità characteri- ſiti morior, incidämque in manus incircumciſorum. . 18. nſa Polietetur
bus obſtetricante Tiſiphone, ut unde extrudi Cyc- Quibus ejulatibus incircumciſi in cachinnos, ad ku, & ah
nos ſperabamus, inde acervatim ex epiſtola Hy- luxationem uſque balthei, reſolvuntur. Non ita ſuc
dræ, Cerberique prorumpant. Samſones interdum æſtuant, ut ſuæ cladi pa- uzne Eymenens;
X. Quèd ſi ex me ſciſcitere, unde tanta tunc in- rentent in campo; ubi ſola doloris, inopiæque cepifaßi. Dehar d
eſſet facilitas, audaciâque non probis Conſul- ſit conſcia, abjecta modò mandibula, modoô in Git, mods Mienm gen
bhus, Oratorum acta, ſcriptâque reicindendi; eam ſinum reducta, orique admota iterum, ut ſe- egte, ar untne
orituram dixerim, ſeu quòd non benè Nuntü eo- cretiores & ſpiritus hauriat imperantis, & lan- mandiba- Dkini
Cur fæde- rum libidini ſubſervierint: ſeu quòd abuſi ſuis guentis anhehitus frigidâ planè refrigerer concin- n Gſatn Gigent
Bac, 7"7 Sultani Legatis, tanquam obicibus, quibus mi- nati, medicatique conſihi. Non, inquam, in anif. ti n i
nax à ſe flumen averterent & turgidum: ut de- campo ſuæ illacrymantur calamitati ſoli, ſolita- zue: riſimno

6 un in luo:
kelet, Mar
7i Inlubernio
Ieato;
mett, con
In; quo t
etur corn
In n tebe
n iere;

— Ahdbelhan

Dð
dhren M1
begmn ,
udh Eineee
E nn menn
e, ſ oelte
Dn kumeni al
e conpkute
Laiz nti
nd zr nlt
emd Duon
olnam Adnn⸗
laumea i,
im Dommian
Ctuntur Ain
leltino Ri
tad incendit

na enimn Al
nunn. Cjur
Aoeſgve inft
femins 1e
ur ittitnnnſe
in cachinng 1
oluunnr. Ni
n ſie A,
ſolors, nn,
Andibol,uunt
Na ienin u 4
mperltt . Ale„

eietigekt ans,
Nun, iun /6
aninn ſ iu
nobrisl
mo ANli
nge igii⸗
1 Penmnſen
Nagalduls Ne⸗
elnn e,i
erin armeß⸗
lerit. xen
netun
m
n Ari e
e ſcta

e Meglni, 4

Lalaput 4 1
9 1
1, n 1 ſrs
ON ,

De Cyro Rege. Cap. V. 33

e dem & Tabernaculo ſuſpenditur in Nobe: caput
Dearid ab- Vérò incircumciſi ſuâ David dexterâ extulit in
jeci ſui triumpho. Pendere putabam Fundam è labaro;
mungen qu ſeſe David, pro lauro, inſigniret. Adpreſ-
inirumen- ſandam Davidis eam pectori exiſtimabam, ne,
nilar poſt triumphum, ſine Funda hoſtibus occurreret.
gen, &O At nulla, poſt pugnam, de ſaxo, fundâve men-
benemeri- tjOo. Cur Gladius perſtat in Nobe, Ephod lineo
ze efe involutus: & neglecta, aut concerpta evanuit
Rex evehat Funda tanti facinoris conſcia, miniſtrâque? Cur,
6enè dere- ais? Ille gladius, hæc funda eſt. Offuſura ſuo
rublica 1 . .
mericos. Militi tenebras tenebris abſtruderur. Exprobraſ-
ſet enim triumphanti Funda militiæ novitatem,
caulämque relictam. Ne ergo victoriam cane-
ret Funda poſt triumphum, ſilere juſſa eſt; per-
miſſumque illi, ut à labore luctæ perdifficilis diu-
Aulici vi- Wurnè reſpiraret. Jacuit propterea non diù ſo-
liores ra um ,„ ſed ſemper, primo ſtatim emerita ſti=
H pendio. Etenim, niſi funda jacuiſſet militiæ
eptimi. argumentum ingloriæ , ut Gigantem ſtra-
vit, itrà Davidem dejeciſſet, ahterius effuſo,
ſuffuſo alterius ſanguine. Paſtorem ſiqui-
dem indicaſſer, ſi viciſſe proderet fundibula-
rium. Quâ ut exprobratione careret triumpha-
tor, ſuæ obruit luctæ, victoriæque inſtrumen-
tum. Et id quidem innocentiſſimè à Davide
actum naturæ ductu, ne triumphantem Ifraëlem
ſparti vilitas dehoneſtaret. At in Rebus Pubhi-
Cis, Caſtriſque, bellantium, ſuaſu Politices la-
tebris deſtinantur, qui triumphum ità ornant, ut
Ovationem decolorent. Non patietur in ſe Pri-
mas inquiri, exquirique fibras initi commercii
cum plebeio. Pateret tunc forſan explorantibus
tam diſparis gluten fœderis porcæ ſanguine coi-
ie; immô non cæsà fœdus porcà conceptum,
Ausslaſci- ſed conceptu verius porcæ coaluiſſe. Quâ enim
ia, ant . 3
iiiras ge- Latione Cedro Buxus inſereretur, Rubuſque ad-
neris ſoia- volveretur Platano, nmiſi una foret & vimen Myr-
min, viiez. 1US, & falx Amoris cuſpis, nunquam niſi in te-
nebris ruſticantis? Aut ſi feriendo fœderi abfuit
Hymenæus; verebitur Baſſa ſeu Dux, ne adfuiſſe
credatur Societatis quaſi ſequeſter Deucalion.
Niſi enim genus, inquient, è& ſaxo duceret, nun-
quam terræ filio tam ſe arctè Præfectus illigaret.
Par jungitur compari. Quam ne originem in-
dagent, excernet Imperans a limo aurum, téque
Zahrimi. tuo luto reſtituet. At mecum crevit, meâque
,es Ppoôtiſſimum operâ adolevit. Concrevit etiam au-
cur aulici rum in luto: quod ut disjungat à ſe, nec ignes
e i⸗ recuſat; mavultque uri, quàm fœdari obſcuri
novis. Contubernio collactanei. Et te ſperas cohæſurum
laureato; qui cœh quoque fulgores à ſe quum
arceat, conſice, an umbrarum paſſurus ſit ful-
men; quo tum percelleretur, ſi tenebrionis ar-
gueretur commilito, olimque ſocius ſemilixæ.
Tuis tu rebus conſulito: nam, ſi maxilla Aſini
es, abjiciere; aut obruêre, ſi funda es; quam-
quam mille hoſtes occideris. Lavari enim nec
totO Goliæ cruore poterit funda, quin inquinet
bellatorem. Nec virorum mille profuſus ſanguis
mandibulam ità eluer, ut non plurimum cariei
Servire Quadrigæ affricet Triumphantis. Expalleſcet vel
Deoſelix, in tanto cruore hoſtium Ovantis purpura, ſi eam
Sa de "o- ita Fortuna contexuerit „ ut mandibula textrina

non
H videri poſſit, & ſtamen funda.

II. Paterer id tamen ego non invitus, patique

Servire ho-

2 . . anz . 3 . QS
da e repulſam deberent non iniquè ſubmoti, diſclusi-

miſerum. Que ſeu Satrapæ, ſeu Tribuni, ſi tantùm ipſis

adſperſiſſent incunabula ſordium, ut affricare illas
vel contubernio ſuo imperantibus poſſent. Vici-
ſti, Funda! Sed tuæ te conditionis non pigeat.
Condi debes in peram, non verò pendere & La-
baro, aut ſuffigi Tabernaculo potes cum trophæis.

Proderes Ducem, niſi te proderer Triumphator.
Uſus te Conſul eſt, antequam EFaſtis inſereretur.
Sine, ut Conſulatu & fruatur & rutilet ſuo, qui
tuis ſanè nebulis infuſcaretur. Pleriſque uti con-
ſueverunt Candidati, tanquam ſuæ floribus di-
gnitatis. Quæ ut coqui coœperit in pomum, ma-
turitati ſuæ floſculorum jactu proludit. Agge- Fimus ays
runtur Arbori cum ſtercoribus rudera: iſque Mala bor ingra-
punica, citriâque pubeſcunt. Nulla tamen ſpes“
fimo eſt ſubeundi a plantæ fibris ad faſtigium ra-
morum. Adolevere poma ſtercore. Sed ut ſuc-
cum frugi addidit depreſſa ſanies ad radices: ità
pretio, decoréque fraudaret, quæ juvit, auxitque
poma, cùm iis aſpergeretur. Tu quoque prode- Aulicz
tis Candidato, ſi tuis tete gurguſtis continueris. 7"iſeris
Nam, ſi quem conchylio in Senatu, ſerviendo,
imbuiſti, familiaritate corruperis amicitiæ, ſub-
rubere purpuram coges, fiéſque prætextato Echi-
nus de conchylio. Apage te, rogo, à curull,
ne conſuetudine tuâ ebur ſubrubeſcat. Ereptaſti Tu.
ſeu in palatium Præſidentis, ſeu in tentorium
Debellantis, non ut aſſideres, ſed ut incurvarere cnfäen
Fortunato. Eô te Fortuna impulit, ut paludato ti⸗ R, Los
theatrum faceret laxius; haberétque trabea ado- minibus.
ratorern cæteroqui adorandum. Exemplar tui
muneris invexere Arabes ê ſuis ſylvis. Flagran-
do Thus fragrat, convivii, hoſtiæque pompam
ſuo non incommodo ſolùm, ſed diſpendio exau-
Eturum. Deficiendo tu quoque ſubſervies; & pe-
reundo immortalitatem Domino propagabis. Pe-
rirent ſimulachra, ſi parem ſibi facerent baſim,
quâ efferuntur. Jaceat propterea & mandibula,
pugnæ aptior, quàm triumpho. Savire poteſt;
ſpectari ſine riſu in Ovatione non poteſt. Antu
conditum Pullum inferes epulo cum ollula: in
qua tamen elixus ſiſtetur menſis. E teſta depo-
nitur in argenteam patinam; ut gemma ſtoma-
chum pervellat, quem ollæ ſitus & fuligo con-
cuteret. Seponatur ideò Funda, quamvis Go-
liæ debellatrix. Gigante major eſſe poteſt in lu-
cta; triumphum implere non poteſt. Cothurnus
quamvis aureus, etiämque ſmaragdinus, ſi pedi-
bus ſubducatur, & imponatur capiti, dabuntur,
vel in Senatu, Saturnalia ſub Catone. Teges pe-
plo caput non inconcinnè, licèt illud lineis, la-
neiſlve duntaxat concinnaveris. Adeò potuere
uſui eſſe bellantibus tum maxilla, tum funda,
quæ probro forent triumphantibus. At cùm Dy-
naſta Oracori ſuo non genere, non prudentiâ,
non eloquentia, ſed fortund tantùm præcellit;
quæ, ut potentiam oſtentaret, ſuum eſſe voluit
imperia congiarium: cur ejus ſcita improbat,
ſcripta delet, acta reſcindit? Modòô ſuum ità in
eum tranſtulerat jus, ut ſi Darii Mater illi Con-
juxque advolverentur, aſſentationis indignirarem
vel in corona, nedum in galea iis facile verbis
palliaſſet: Et hic Alexander eſt. Modèò jus ſuum
reſorbente Duce, ne quidem hiſcere poteſt, niſi
ut ejulet, mera Legati larva. Aut parciùs affun-
di illi debuere teſſeræ regnique tabulæ: aut pote-
ſtatis non tam citò refluere ab eo æſtum oportuit.
Nimirum, Torrentes, non Flumina, componen-
dis Rerum publicarum cauſis à ſeſe Dictatores
ablegant. Tumere eos, ripâſque faſtidire hor- Tegant, ſens
reas, pontes aggeréſque indignatos; quos poſt- Orarorts
modùm vix limre trajicias. Minantur, ſpumant, tn n
effunduntur, pervadunt omnia, omniâque de- dent,
volvunt, convolvúntque gurgitibus. Nullum ex Kren fas
Apolline petunt oraculum. Inconſulto ſcribunt“
Principe, reſcribuntque. Aiunt, negaântque iiſque
ſunt mumiti, ſeptique diplomatibus, ur deprimen-
dis eorum criſtis nec impoſitus Caucaſus par fo-
re, eſſéque videatur. Frondoſam porrò Cedrum
V . Aquilæ

Autlici
Frænandi.

Suberna-
zores non
grobi &
PBroconſis
les frontoſi,
violentio.
yes inter.
dum ſunt
quàm de
cea ju
bedntque
principes.

Pl. 109. 4.

Aquilæ advolant ; non ut medullam plantæ de-
paſcantur, ſed ut alis ſuis frondes arboris eventi-
lent; quæ vel Eteſias pertæſæ, uno ſe Dominan-
tis perflari ſpiritu jactant; in aſſentationem blan-
ditiaſque Prætoris Regnantium halitu extenuato,
quo edi fulgura, tonitruâque debuiſſent. Vel,
ut metaphoræ inſiſtamus Profluentis, ità ſui ple-
nus Torrens intumeſcit, ut nec hortis parcat
Heſperidum; quos irrumpit, fruge nequicquam
aured mitigandus, niſi nemus excaudicet, faciãt-
que de continenti, non peninſulam ſuis arriſuram
ripis, ſed vorticibus ſuis Inſulam vectigalem.
Nec metallis ullus tam ſquamatus Draco excu-
bat, qui alvei tumore non deſquametur, futurus
pro Angue Cycnus ad ripas profluentis. Ipſis
Armeniæ jugis naufragium minitatur procurren-
tis in Mare furor, tumôrque Torrentis. Ex qua
ſanè proluvie nec ſua cum arca Noë enavigaret.
Ea eſt immanitas gurgitis, undarumque violentia.
Ipſam ne quidem ſcatebram reveretur, in quam
frendens revolvitur. Eſt ſiquidem ſuo Principi
Prætor, non Prætor, ſed Dictator, & plerum-
que Pythagoras. Etenim quaſſatas urbes, aucta
portoria, compilata Templa, exhauſtum æra-
rium, Senatores oppreſſos, vaſtatas funditus Pro-
vincias expoſtulantibus Civibus unicam quaſi
mammam, Conſul exhibet expectoratus, Ipſe
dixit. Quæ frigentiſſima duo verba, quaſi co-
lumnas Herculis geminas fuſo querelarum ad ſe
Oceano opponit Dynaſta, illà ſtoliditati ſaxeæ
ſuſpensà epigraphe, Non ultra. Hæc inter, ſi mi-
nùs genio jura Dantis ſeu Prætoris, ſeu Legati
acta reſponderint, expunguntur illicò; ſuéſque
exceſſiſſe fines Orator fertur, moveturque Sena-
tu, damnaturque imperitiæ. Detumet tunc Tor-
rens, & quem nulli aggeres coërcebant, quém-
que nec Argo Thraces transmiſiſſent, tumidio-
rem Euxino, lintribus primuùm trajiciunt accolæ,
mox trabibus tranſgrediuntur equiſones, ad ex-
tremum puellæ herbidurn calcant, virente gra-
mine in profluente. Suum ſe intra conclave re-
condit Exlegatus, aut ruri miſer Sole fruitur, ut
offuſas membranis ſuis, ſibique tenebras, fruſtra
ſydere conſoletur. Aret infelix in tanto grami-
num virore, ediſcitque à Vitibus, quâ ratione
exputanti ſe Domino racemos promat è& vulnere.
Cogetur enim blandiri ferienti: ferétque haberi
tranſgreſſor, & contumax, ne Sultanus doloſus
audiat & varius. Miniſtrorum, conditio proh
miſera! qui ne Princeps abiiſſe videatur in Pro-
theum, furentes ſeſe Hercules mentiuntur, pa-
triæ, regnéque infeſtos. Haud ità cum ſuis Deus
Vatibus agit, quos fluvios, non torrentes eſſe
vult, nullis unquam deterentium veſtigiis con-
ſignandos. Juravit Dominurs, & non pœnitebit
eum. Ecquando Dei flumina deſtituentur aquis,
ſi Jeremias tum quoque tumet, exorbétque Eu-
Phratem, cùm reſolutus in pulverem merus jacer
cinis in ſepulchro? Ui compleretur, inquit, Ver-
bum Domini ex ore Jeremiæ. Exolventur à vic-
tore captivi, quòd lhbertatem iis enuntiaverit du-
dum Vates tumulatus. Aruit in monumento Je-
remias; ſed ità in ſuo vaticinio exundat, ut nau-
fragam Euphrate Arcam extrahat & gurgitibus,
elatàmque fluctibus referat Hieroſolymas, non
viris octo, & animantibus fartam perpaucis, ſed
Levitis, & Principibus, aurôque onuſtam pro-
pemodum infinito. Ut videris appulſam Hiero-
ſolymis Synagogam, eam ſcito a Jeremia illuc
exportatam: cujus cineribus tanti manat impe-
tus fluminis, ut eo Dei civitas, Templumque
alluantur. Quòd ſi demortuis quoque Vatibus eam
authoritatem ſupereſſe ſtatuit; ecquando

Oliva in Eſdram.

ſuperſtitum acta reſcindet, ſcriptâque proſcribet?
Vivus eſt enim ſermo Dei, & effcax, inquit Pau-
lus. Nec vivus tantùm ſed vivax, extinguique Heb. 4. ui.
neſcius. Nam quando Dei ſermo interibit, ſi
perſtat in Jeremiæ funere immortalis?

IN anno primo Cyri Regis Per-
ſarum, ut compleretur verbum
Domini ex ore Jeremiæ, ſuſcita-
vit Dominus Spiritum Cyri Re-

gis. 1. Eſdr. I.

CAPUT VI.

NO N ſua Dei Vates inſomnia profari
proferréque, ſed afflatum ſibi è cœlo
verbum nuntiare ſolitos. Rata prop-
terea eorum eſſe, foréque oracula. Quâ
vaticinii ſanctitate, quaſi & liliis, aſtriſ-
que aggere concinnato, proluvies Nun-
tiorum compeſcitur, ne ſui ſenſa pecto-
ris, pro Regum effatis, exgurgitent,
ſummo Reipublicæ detrimento.

C Ompleatur vox Jeremiæ licèt ſepulti, vi-
vãtque in ſuo Vates oraculo, novus quaſi
Phœnix prophetiæ. Sed ideo vox ejus prodeat &
ſepulchro, quia non è& Jeremia prodiit, ſed ex
Deo. Ut compleretur verbum, inquit, Domini ex
ore Jeremiæ. Concha os extitit Vatis. Non enim cancfone
id liquoris excoxit, deprompsitque, quod è ſal- mon mun ſus
ſedine ſui cordis ebiberat: ſed quem è& cœlo hau- genio ſed
ſerat rorem, coxit emisitque: ideôque uniones Pei maho.
protulit prophetantis, non vitra, crepundiâque zuamr.
garrientis. Tum enimverò gemmas Prophetæ Cuncioer
proloquuntur, cùm id enuntiaverint, quod è cœlo Oratione.
acceperunt. Ros in margaritam concreſcit, non canris ſa
hauſta ex Hippocrene unda, aut expreſſum & ria.
Cypro vinum, in gemmam adoleſcunt. Verbum conſeliarii
Domini completur, non Philoſophiæ fragor, aut veri.
Poëtices harmonia. Hæc illecebra hortorum eſt,
quæ defloreſcit cum Roſa. IIIa eſt Scholarum
fanatica gladiatoria; cujus exitus raucedo certan-
tium eſt, & audientium ſtupor. Vox Dei nu-
trit, inſtruitque; ideéque nec auditori unquam,
nec Oratori decoquit ſuo. Sed non omnes, ut Rom. 10.
Paulus ait, obediunt Evangelio. Plures habet Ec- 16.
cleſia oſtreas, quam conchas. Pauciores long?
ſunt, qui margaritas obedientiæ prophetando,
auribus ſuſpendant audientium; quam qui inglu-
viei auditorum ſubſerviant, auditum fidei in ob-
ſequium voluptatis captivantes. Væ Prophetit Ezech. iz.
inſipientibus (vociferatur Ezechiel) qui ſequun- 2.
tur Spiritum ſuum, & nihil vident.. Vident va- bid, s.
na, & divinant mendacium, dicentes: ait Domi-
nus, cum Dominus non miſerit eos. Hi magnifi- Conciona⸗
cant fimbrias, cùm omnia licere ſyrmati, pro- cor non aſ-
nuntiant & tripode. Adeéôque dilatant philacte- Ienterur.
ria prætextarum, ut illa ulrra velum Templi pro-
tendant, demittäntque in ſancta. An verò ma-
gnificent fimbrias, hinc conjicies. Omne ferrum ,ſgren
aureis expiari aſſerunt fimbriis, nullamque pu- ac Ttcolo-
gnam, ſi lubeat dominanti, Deo auſpice exer- P itßnit
cituum geri, conficique deblaterant. Cùm porrò peyſona.
cruorem dealbent in purpura; quantùm cori in- mm
volvent Attalicis, tegéntque byſſo! Ganea, ſi ttehi⸗

hos

l
a ſefingant,
nunriu ſu
(lme ork
ÿ wucenta
eb⸗ “ Getonant
en 0nns, el q
ade iu⸗ Heker
1 .o Lringe
16 ehit; 8
Ai Dranotis,
F. (vum Albummun
7“ lulri
WanI lillag

fin Galimgrum?
*

. unmhlet f⸗
ft. glllno, ni
4 Pe ei
52. Agenuln 1
Pis Hebræ,
iut enillino in
m. d. H
4 une louplen
dhami tanr

Adularor
1 violati
n. nt, Turde
Moemi Arc
pn ed Ploon,
Ebri. Nam
uß. uces eſfluxe
n Unlis Nee
sh. Cäldet, E
ude Ami heni
zu, Ue, Cgft
N Cnbaadp
nm mielo
Ulu Cbmu
cds ſ en
v. Gam Kob hl
e Allerrrz i-
ſinne ur, Eed ei⸗
n erkerl, ne
Aa .
4 W ſe
tauger
Duat, clama
(ug eng
hninon
e, Aner ge
erez cum
Aentenonis
Pelg
d Gnne
un Awina
eunns *

eniti
ninl

, euünge 8
d rii 4
tae

ſonni t
14 7
un ſhie a
Nt. Rare N
lefaenl hi
Nehlige

rolurie hie
„erghlen
mento.

e Hoe Enni 1
Cllo, nn i
von eſin Mdt
dia rodit, Ki
ingit, Dnn:
t Vais Nuc,
8 ,
iigve, glllib
bem Lannke⸗
icere in,
na, depllies
gemmmag hiten
erin,olchi
õ
alk elgllai⸗
Colelom Nents
lophie Z

ebra hortotun

Ils el Khnhea
us tauced cen
o. Vox Di
Adhnori NN
d mr m 1
Plures larl⸗
uciriri
te ſbeut
duum iit

De Cyro Rege. Cap. VI.

apud The- hos audias, in caſis civium, latrina eſt; in No-
olago⸗ c bilium ædibus piſcina eſt, & mare rubrum. A-

vos, & - . .
fiſarios Ctum de fabro eſt, ſi malleo contuſus inter Ci-
Prebo. nerum ferias ovum ſorbillet quatriduanum, ne

laſſitudine computreſcat, audiâtque evocantem
ſe de officina ad ſepulchrum iis planè vocibus
Confaſſarii Mortem, Lazare, veni foràs, ut inferare con-
s Sr. divo. Clamant enim Vates Ariſtarchi, circum-
mi, in Ee- ſcribi id temporis ingluviem claudique, popinas
leſa, ſed ab Eccleſia, quas iniquiſſimè ſuis fabri malleis

tanen elr refringant, ut in jejunio, non Petro lacrymas
aligzu. cucurritu ſuo Gallus eliciat, ſed ut fœturd ſuâ
Gallinæ cachinnos provocent ebriorum. Eà ergo
Ovo fe. truculentid vocis, eéque ſupercilio in languen-

brientes 0⸗
peræ mier- tem detonant, quaſi ovum Ledæ ſit faber come-

dicuntur ſturus, ex quo aut in excidium Phrygiæ ſit pro-
Sare. ceſſura Helena cum Polluce, aut eruptura cum
Dwues Caſtore viri aſpis Clytemneſtra. Itäne? Mare
ne. ergo Evangelii in unius ſeſe ovi putamina deo-

vonibus & Rerabit; & Cete grandia, miſſis transfugis cum
Festerr Prætoriis, Fabrum glutient in lintre ſi putrem
S cum albumine vitellum exorbuerit, ne funditùs
ctio. laſſitudine abſorbeatur? Tôtne Maris ænei decu-
mani, tantãâque è cœlo tonitrua in ſorbile crocum
Wrziun Gallinarum? Si porròô itaà horum ſtomachum
diſenſa. Commovet fabri ganea relanguentis, cur heluoni
mum, ſer- paludato, non Cineribus tanruùm, ſed Domini

en, . Qquoque patibulo devotis, ſanctiſque feris, non
tibuu. exugendum modòô exporrigunt ovum, ſed Ægy-

prtias Hebræorum ollas Aquilone cupiditatis fri-
Juhiezs t. gentiſſimo incendunt. Fumant inter cineres pa-
,. tinæ locupletum, in quas aves omnes, non A-
brahami tantum, ſed Noëmi quoque conduntur;
Zelus ob- teſtante Myſtà, nullis Eccleſiæ vinculis luxatos
P rn ſtomachi cardines coërceri. Se vadem doctrinæ

haſtica ju- dat adulator, Chortémque tutò clamat irrumpi,

e nulla violati jejunii religione. Quâ non ſatur po-
omnibas. Pind, LTurdorum, Turturumque pollinctor, in

Noëmi Arcam portentoſam effingit Eccleſiam,
Inter innn- ſed Plutoni, non Vulcano, hoc eſt, divitibus, non
Ecar, fabris. Nam ſi rheuma èê cerebro paulò largiùs in
probatiſi. fauces effluxerit Conſularis, mox Columbas mon-
li, ese; ſtrofus Noé emittit cum pullis ſuis, ut oleas ex-
nutis hu. Caudicet, tergatque oleum è& menſis tuſſientium.
manus Sa- Atqui Remigi elanguenti ovum extrahit & gut-
W ture, quaſi naufragium factura eſſet Eccleſiæ
durus ni- CyInba ad putaminis, ut dicebat, charybdim. Et,
ms Ge Ccütmn vitello interdixerit, hernioſum, pituiroſo vi-
tulum obtrudit, & depilat Senatori Phaſianos,
mucos ſi emunxerit incoctiores ſub auroram,
Carnes di- quàm ſub heſperum. Nec Theologia tantùm
vitibus in- adulterata ingluviei Equitis ſubalbidi patrocina-
Denre tur, ſed etiam vaticinio. Admotà enim jecinori
iiam leviſ. dextera, menſam, quam ſtruxit rheumatico, di-
r. decus & gloriam. Nidorem proinde non é Bal-
thaſſaris popina, ſed & Petri linteo opulentis com-
parat; clamantique, Abſit, Domine, reclamat;
Act. 101α. Quod Deus purificavit, tu commune ne dixeris;
obruitque coturnicibus trepidantem. Nimirum in
Mari æneo Sacerdotis indulgentis cum ovo Nau-
tæ, linter deprimetur; Procerum verò Quadri-
remes cum aviariis enavigant & Chortibus, aurà
aſſentationis ſecundiſſimà. Quot, rogo, Monſtra
in hoc pelago! Mertallorum graviſſimum aurum
eſt; es tamen, quaſi ſubere, pinguiſſima divi-
tum arvina enatat feliciſſimè. Ut video; hujus
Neptunus æquoris Plutus eſt. Renavigantes ex
Perſena. Ophir nullæ propterea mergentur Onerariæ,
da . quamvis inſtrumentum Medorum omne, Per-
penſatio. ſarümque conantium, menſaſque Luculli Apol-
nibus exe- linares convehant, gemente carind ſub onere.
rande. Levatur enim onere ollularum, graviore auri

Munera.

Avaritia.

ſima cau- Vino abs ſe nutu paratam ait, ceſſurämque in Dei

nummique pondere. Faber verò cum malleo

demergetur, vel in pacata Piſcina Heſebon, ſi vel
Urinum non tam ſugat, quàm lambat lenteſcen-

tis in imo albuminis liguritor. Scilicet pandectas

ſuas Evangelio ſe Lucæ conformaſſe jactitant,
ad ſatiem epulantibus in Quadrageſima trabeatis,
interdicto micis quoque ulceroſo. Dices Carere
nunc Eccleſiam aſſentatoribus tam malè meritis
de Legibus Apoſtolicis, & ne unum quidem aſſi-
dere in Tempfſis Confeſſarium, tam prodigum
deliciarum in Locupletes, tam parcum Pharma-
corum cum plebe. Idem ego quoque cenſeo, cùm
nullum ſciam tolerari a Præſulum vigilantia, qui
non lepram à Lepra in Confeſſionibus, ſed le-
proſum diſtinguat à Paludato, non durus modò,
ſed ſævus in Egenos, blandus Opulentis. Aio
tamen, ſi ità nunc eſt, ſæculum noſtrum, ſacu-
lum eſſe aureum, Cùm ætas Hieronymi fuerit
ferrea; quùm Doctor Maximus, non unum, ſed
multos teſterur & ſui temporis Sacerdotibus, nihil
non permittere Divitibus, nihil non negare Vul-
aribus. En verba Scriptoris fulminantis Janos
iſtos bifrontes. Et horum compleri vaticinia di-
xeris, quorum os loquutum eft vanitatem? Audi pſalm. r43.
ſubducentem Deum eorum oraculis fidem & ba 8.
ſim. Lpſi prophetant in nomine meo mendaciter: Jerem. 27.
ut pereatis tam vos, qum Propheiæ, qui vatici- 15.
nantur vobis. Non his complendis oraculis ſuſ-
citabit Cyri ſpiritum Deus; ſed iis evertendis con-
citabuntur in Hebræos Babyloni. Nec Templum
extruetur, ut effulguret veritas, ſed ſtruerur Car-
cer, ut mendacium puniatur. In Bahylonem Ibid. 22.
transferentur, & ibi erunt uſque ad diem viſita-
tionis ſuæ, dixit Dominus. Vinciri enim debent
blandiloqui, authores Magnatibus Proceribuſque
licentiæ.
Proluvies autem iſta falsò vaticinantium, quæ II.
tanta fuit ſub Hieronymo, & nulla jam eſt, tum
probitate Myſtarum, tum zelo Præſulum, tres Facilitas
habuit, niſi fallor, ſcaturigines, Loquentis faci- abſolven.
litatem improvidam, duritiem Audientis ada- sis r.
mantinam, auri cupiditatem in Vate, in Procere soris, &
prodigentiam. Prima erroris ſcatebra ut flagitio cnſten-
caret, ità notâ non caret: altera, notæ odio, ſce- a ee
lere implicatur: poſtrema cenſuræ ſpernit infa- mumpunt
miam, & criminis impingit in Syrtes. Prima er- San D-
rat, & rubet. Secunda non ruber, & peccat. tüumaque
Tertia prævaricatur, nullà cenſuræ reverenti. Saneimo-
Ad primam hæſit Nathan, in ſtructura Templi"“.
Davidi adblanditus. Impegit in ſecundam Achab,
Micheæ ſubiratus denuntiatione cladis & Cædis.
Naufragatus in tertia eſt Giezi, auro poſthabitâ
veritate. Singulorum procellas contemplemur.
Domum cedrinam incolebat David, ſed in ea li-
gnorum incorruptione una cor ejus teredo confe-
cerat. Suam ergo & cedro cariem Nathano iis vo-
cibus prodidit. Vidéſne, quòd ego habitem in do- z. Reg.7⸗
mo cedrina, & Arca Dei poſita ſit in medio pel- .
lium? Frigeſcebat Arcæ pellibus David; dole-
btque, iis expiatricem criminum Arcam veſtiri Bsig
tunicis, quibus prævaricatus olim Adam fuerat Arcæ Tem-
conveſtitus. Ergéne, aiebat Princeps, una erit bium de-
tunica & Legem Arcæ conſervantis, & legem e.
Adæ contemnentis! Ita pellita conſpicietur inno- Templo-⸗
centia, ut tranſgreſſio! Quod fuit exulantis ſtig- rum orna-
ma, eo inuretur ſanctitas perlitantis! Tum Adam u
exuviis pecudum eſt amictus, quùm erranddo
comparari jumentis cœpit, nec iis ſapientior, & Pdiftcio-
illis ſceleſtior. Quid in Arca ferinum eſt, ut vum lisxrus
belluarum tegi debeat exuviis? An ut Verbum ruen-
carne olim integetur: itaà belluino ſeſe habitu Dei
Arca conveſtit? Sed Deus lutum citò carnis in & David.
immortalitatis aurum reformabit, mortalitati ſep-
tem

„ .

—

36 Oliva in Eſdram.

tem vix luſtris obnoxius. Centenaria in pellibus
Arca eſt, ne dicam, millenaria. Illa me zonâ
exuit, ſepsitque purpurà: & ego eam ſqualere
patiar in corio? Ego peccavi: & tranſgreſſoris
illa habitu funeſtatur? Ego in Cedro luxurior:
illa illuvie obſoleſcet? Belluinis David moribus
2 dehoneſtor, ſi beſtiarum exuviis din Arca infa-
Edificio Mmatur. Nunquam enim non pecus eſt Princeps,
. . ſi, eo regnante, & caro purpurâ conveſfitur, &
ſqualon Arca pellibus integitur. Meam eæ pelles byſſum
Tamplo- Concerpunt. Nam, quæ Dei Tabernaculum exu-
viæ foœdè veſtiunt, eæ planè vecordiam denu-
dant imperantis. Nudor Arcæ pellibus miſer,
cariéque diſtabeſco, quòd degam in Cedro. Te
mei, Nathan, miſereat, ut me perpudet mei.
Ne totus cohorreſcam, metuque pudoréque coni
glacier, amoliamur, rogo te, pelles ab Arca.
Videſne, quòd ego habitem in domo cedrina, &
Arca Dei ſit in medio pellium? Medullam hu-
juſce Cedri non alis Aquila formidanda depaſ-
citur, ſed ſordens pellibus Arca dirius populatur.
Nam quùm illa me de poſt fœtantes acceperit;
ego pellitam eam ſqualere patiar paludatus?
Quiſquis vecors non eſt, ut id monſtri pervide-
rit, exclamabit? Quæ pecudes, Arcæ ſpolia
præbuerunt, eæ Davidi ſua viſcera inſeruere;
quem purpura non urit, frigente Arcà Numinis
in pellibus. Ne patiaris, Nathan, Arcæ villis de-
generare me penitùs in pecudem. Nam Prin-
ceps cor habet belluinum, quamdiù ferino habitu
Arca contegitur. Non enim hæc corium præfer-
ret, ſi cor ille circumferret. His à Davide non
ſine lacrymis Nathano renuntiatis, commiſeratio-
ne cieri ſe ille ſivit in vaticinium, incautior ora-
culo, quàm iniquior. Dixitque Nathan ad Ke-
gem: Omne, quod eſt in corde tuo, vade, fac!
quia Dominus tecum eſt. Frigidum enimveròôò de
pellibus judicium. Templum Deo excitet. David
qui duo Numinis Templa (ità enim perſcribet
Paulus, cum de Probis loquetur) ſubvertet, al-
tero ſubruto per vim, oppreſſo altero per blandi-
tias? Uriam pro Arca ſtantem ſternet, & Beth-
ſabeam tunc pudicam luto allidet. Hæc jacebit
in limo: Ille natabit in ſanguine. Explantabit
Berh⸗ virum, & foœminam ſupplantabit. Incertumque
cuit, quam faciet, pluſne uxori obfuerit, quam erexit ad ſo-

bid. 3.

Peccati
damna
etiam fu⸗
euri.

David

Uria. lium, an nocuerit marito, quem in ſepulchrum
Peerari defodit. Urias enim, cadendo, ſtetit. Aſcen-
Samne. dendo, proruit Bethſabea Bellum ille, deſcen-

dendo, confecit: hæc pugnam iniit, exurgendo.
Adeòô adulterantis diriora ſunt principis oſcula,
quàm tela. His mortem affert; illis vitam eripit,
violatque immortalitatem. Nihil niſi cadaver remi-
ſit Urias jugulatus. Nihil niſi cadaver tenuit cadaver
retinuitque moœechata cùm Rege Bethſabea. Quid
enim ſine pudore, ſine lege, ſine Deo, ſine men-
te adulter eſt, niſi objectum adulteræ cadaver?
Et ſanè de cadavere viſa eſt concepiſſe, quæ fi-
2. Reg. 12., lium peperit mortis. Filius, qui natus eſt tibi, morte
14. morietur. Suo filius in funere parentum funus ex-

reri, preſſit. Nam fostus, qui flagitio concipitur, vitam
E Digei eripit, dum vitam accipit; nec tam ſpiritum à Pa-
collata. tre hauſit, quàm Spiritum exhauſit Patris. Has er-

go daturus LDavid profligatæ pudicitiæ, læſæque
fidei trageædias, Templum ſtruet divinitati, qui
obſcœnitati ſentinam effodiet? meritò proinde
Dominus approperatum à vate opus unatn intra
Reg-7.4. HMOoctem disjecit. Factum eſt autem in illa nocte:
ecce ſermo Domini ad Nathan, dicens: Vade:
& loquere ad ſervum meum David Hac dicit
Dominus: Numquid tu ædificabis mihi domum?
Caligaverat in die Nathan, lux illi propterea
ſuboritur in nocte. Nimirum in Regum domibus

Anla
quàm no-
zia Reli=

Kioſis.

lippire, etiam in Sole, non rarò conſuevere Pro-
phetæ, quos domi ſuæ nec de nocte Lux deficit.
Nocteſcit Vati Lucifer in nitore, fulgoréque re-
giæ: cui Heſperus affulget in ſqualore domeſtici
cubiculi. Corrumpitur in domo Cedrina Pro-
phetia, quam domus lutea obſolere non patitur.
Adeò & fatalis eſt veritati regia, & caſa perop-
portuna, ut vel Nathan mentiri neſcius, etiam
cùm Deum Regi nuntiat, à ſe Deum ſentiat ab-
ſceſſiſſe. Dixitque Nathan ad Regem, Dominus
tecum eſt. An ſit cum Davide Deus, tu ſcis:
tecum certè non eſt, cùm eum in inito conſilio
de Arca adeſſe Principi vaticinaris. Porrò ſi Na-
than, etiam cùm Davidem alloquitur, & de Tem-
plo agit, Demque profatur, delirat tamen in
regia, exerrâtque: Quid ille patietur in regia,
qui nec Nathan eſt, nec cum Davide agit, nec
Deo Templa mohiur, nec denique Numen Prin-
cipi affundit, ſed aut Apollinem, aut Bellonam
infundit imperanti? Ad Davidem dixerat Na-
than, Omne, quod eſt in corde tuo, Vade, fac.
Nollem tam citô à te rem expediri dictu, fa-
tuúque perarduam. Non vides, quid Templi
ſtructuram amoliatur. Ne tinnitu quidem mallei
violari debet Loci quies & ſanctitas. Et tu exu-
lulantem Uriæ ſanguinem, quem Rex effundet,
affundis Tabernaculo? nec vereris, ne deſtinatæ
azymis menſæ, agniſque aræ fundatorem exhor-
reſcant cruentatum, & hoſti, quàm hoſtiis pro-
piorem? Recantaſti Palinodiam, nec immeritè.
Nam ſi ſeriuùs vaticinatus ad Regem eſſes, mo-⸗
nuiſſes illum, ut de pudore ſolicitior foret, quàm
de Templo; caverétque, ne dum ferarum exu-
vias averſatur in Arca, mores ipſe ferinos indue-
ret, fierétque de Paſtore Laniſta, de Rege latro.
Furatus nâmque eſt Oviculam è ſinu Uriæ, Uriam
perdidit. Garrüſſe ſe Nathan intellexit, quùm ſe
crederet vaticinatum. Quoniam autem non do-
lo, ſed feſtinatione Vates impegit, nugas oraculo
emendavit; edixitque Davidi, ſtructuræ decus,
contra quàm nuntiaſſet, deſtinatum ſucceſſori
eſſle, & hæredi ſuo.
mini meo. Quæret ex me fortè nonnemo, cur

Religioſus.
in Aula.

Cellæ
amor.

lbidem 3.

lpſe ædificabit domum no- Ibidem 13.

Nathan, quæ non acceperat à Numine, coram 8. Natham

Davide effutierit? Aio, quòd moraretur in re-
gia, Regique adeſſet. Is eſt coronæ fulgor, ut
aſſuetam quoque ſyderibus, cœlôque aciem per-
ſtringat. Purpurâ fulguritum ſtupere neceſſe eſt:
& quem nequicquam fulgura terruiſſent, evi-
bratæ è& gemmis fulgetræ concutiunt. Habet Ma-
jeſtas imperantis, quo Vatem exanimet vel blan-
da. Haber, quo exprimat, etiam à non afflato,
vaticinia. Habet denique, quo vel Prophetæ in-
terdum lIymphentur, ſolii reverentià animos,

oſſäque Vatum percurrente. Inflexus propterea

in lenocinia Nathan, ut Regem mulceret, fit de
Vate Palpator. Ejus ideò vocibus Dominus non
ſubſcripſit; eas potiùs reſcidit; imperatâ palino-
diàâ blandienti.
Hæc prima improbati ſcatebra vaticinii. Quæ
tamen Oraculum mergit, non Prophetem. Hic

III.

Conſiliarii,

enim mendacio caret: illud adverſatur veritati. &haato⸗
Quod ſanè monſtrum vitio contigit, non audien- gicauti,&
tis, ſed nuntiantis; qui, Numine inconſulto, ex tara ſint.

Dei verbis præfari non debuit. Oportuiſſet, au-

Procraſti-

dito Rege; Nathanum exquirendo vaticinio in- „stio pru-

ducias

agitare, non improvidum edicere Prin- den-

cipi, Omne quod eſt in corde tuo, vade, fac lbid. *5
quia Dominus tecum eſt. Porrò ſi Nathanum a
Regem Deus remiſit, ut, quæ cecinerat, recan-
taret, ſuique Vatis pudori non conſuluit, ur
conſuleret veritati: Gur Principes abuſos Juris
dicundi poteſtate Legatos reſorbere non cogunt,
u

Aulici
frenan

Dũ

12. vomu
el Ion
Di, ore!
ilvd leets
cruclhant,
ſeel Pehor
um, u
1us ſnguen
le Gnuan
Cntinzſn
ſetl nihan
fimbaber
Nee damnan
inpne lr
Eigenii!
liußfi,t
n vero vo
ſe u nonc
ne & Prin
Dinilros eo
Ermantibu
6 hnav.
ſete guan
DMnos adu
Uores ſeyer
elgno 1
n probe ſi
ſobe Regis
TOd eſt,
18 Allbus i
mibeinæ
Piblcam pe
Cactium
Uis, erucan
ilemus, l

Ihemum eh⸗
cir, Ki di
lelan, d
Obretla fet
ri impun
Dinen d
, leh nar
Gie, n
Uen er or
eldho ii

Inet In
nnpbug tr
dl. Ner l
a Unle l l
Kncleli
tmnentbere
in l Ehüdage

i
de mir,
uan ele gi

ſtek
D uds
Grlle,. .D
e u kh 4
Mnr
A
neſin
Runktitg
egen, Dint P
ninin an
banice
nun Kcele
i neni
ein
i E
NeNnnn
n, an Hilng
en dinn N
i, a, 11
eci ,
3, gii I
iun guicenn
Clnn Nur
en Reriiut,
eiz, de Efin
Indatoremenh.
gvam halii
h, nec mmmn
egern ella, n,
Ctorſare
lumn felanma.
ilekeim it
ſa, e Negln
eſinn Vielin
imelenit, iul
Amn aemonnt
egit, ugs Nn
, Ikunedn
naumn ſunli
fedki nil
nd namn
4 Munir,anu
mwrurn dl
Corne fighi
loe vin⸗
Chfae dlA
tennilen,
Ciuot. Hink
Amninerſel⸗
un ¹ de
o 1Pihee:
etenni An

mlaunfe

bus Dninin
zimnhelu
ra aicimn
Nnſtten 4
dretlamn
igt,n ,
ir anſun⸗
Opmil⸗ 6

tduniendi.

. De Cyro Rege. Cap. VI.

quæ vomuerunt diſcordiarum ſemina, rixarum-
que? Tonant, fulguraäntque minorum gentium
Dii, Jove inſcio, inconſultôque: & nunquam non
illud repetentes, Hac dicit Dominus, venenum
eructant, non Principis, ſed ſuum. Dirimunt non
ſemel Pelorum à Brutis, & obſtruunt Helleſpon-
tum, ut Eͤtgæum ab Euxino diſterminent. Ge-
tas jungunt Arabibus, quos Natura coœlo, ſolé-
que disjunxit. Medos in Perſas armant, urt con-
terminæ ſitu, cultúque Numinis Nationes in ad-
verſa trahantur, ſéque mutuò conficiant, in ſola-

tium barbarorum. Et quare mentitos non arguunt,

nec damnant mentientes? Ergo Regum verbo
impunè præfecti abutentur, nullâ imperantium
reverentia? Quéêdque horreas, ſterileſcit vox
Principis, niſi eam Legatus irrigaverit. Adulte-
rata verò vox Regum per Prætorem, Nuntium-
ve ſuâ nunquam fertilitate deficitur. Miror ego

ſanè & Principum patientiam; ſi per regni Ad-

miniſtros eorum vox corrumpatur, id ſcilicet aur
affirmantibus Legatis, in quod nunquam Re-
ges inclinavere, aut abnegantibus, quæ proba-
vere quam maximè. Hujus ego, inquam patien-
tiſſimos adulterii Imperantes eſſe demiror, quos
ulores ſeveriſſimos probo; ſi adulterinum æs Re-
gis ſigno à recoctore procudatur. Nam monera
non probè ſignata patibulo luitur: conſignata im-
probé Regis nomine denuntiatio, non impunita
modô eſt, ſed purpurata. Quaſi verò adulteri-
nis aſſibus in olitorio foro coëmpta crambe, aut
vini heminæ exhauſtæ liberalius in popina, Rem-
püblicam peſſundare poſſint: adulterata verò re-
gnantium vox olera tantùm depaſceretur in ar-
vis, erucam imitata, aut bruchum. Et tamen
Diſzordia videmus, luximuſque in Naumachias humani
rum ſato, ſanguinis converſa Maria, Provinciâſque com-
e TgSe plüres, quòd imperantium verbis palam Procon-
füules ſint abuſi. Vertitur in Mare rubrum Tyr-
rhenum pelagus, in quo non uniones gemmaſ-
cant, ſed diſcordia lapideſcat, nec coralia ſubru-
beſcant, ſed cruor purpuraſcat. Nec Afris nobis
obverſis fideique hoſtibus ſtrata cadaveribus lit-
tora imputamus; ſed horremus in Rebeccam
Europam abiſſé, quæ uterum ſuum fſuis planè
foœtibus in arenam ſternat immaniſſimæ gladia-
Cioæſa. toriæ. Quid aio? Rebecca paucos intra ſe men-
Helum in- ſes fratrum rixam exhorruit, habuitque aliquod
co ſaltem ex oraculo reſponſum, in ſolatium pugnæ.

Prridia in. Et duo ibi tantùm digladiabantur, ſine ferro,
er Aua puſiones. Innumeris ſe quati dolet Europa pha-
langibus, tot ad clades torpente, mutéôque Ora-
culo. Nec Eſaü cum Jacob velitatur, ſed in ſeip-
hr Piano- ſum diviſus ſævuſque Irasl ipſe ſe conficit, lace-
rätque ad lanienæ ſpectaculum, hiante Eſau ri-
Oiheman- dentéque, qui rufam, non lenticul, ſed cruore pul-

u catho- tem exorbere ſe ſperat, uſurpatis, non diſtractis ju-
tcorum . . . 1
verd ere. Tibus primmogeniti. Nam Hæreſis rerum, re gnorum-

iicos eri- que potitur, dum filii inter ſe fidei altercantur,
gunt.

al „. leséque conficiunt. Hoc enim in mari rubro &
toni de- oſes deprimitur, & enavigat in ulteriorem ri-
bent. pam ſuis cum copis Pharao. Quas omnęs calami-
tates Orbis patitur Chriſtianus, adulteratis per-
ſæpe Regum ſcitis, mandatiſque. Et tamen Le-
gati, Prætoréſque nullas adulterati verbi pœnas
luunt; vix loco moventur, ut eorum malignitate,
und jam regni portione conſamptâ, nova, pin-
guiôrque exedatur. Ergo adulterini nummi pia-
culare ſignatoris Crux eſt: & adulterati edicti au-
thor, non in Crucem, ſed in Curulem tolletur?
eritque ſupplicium proditoris aut amplior lega-
Galenan tio, aut nobilior Præfectura ²Doleo adulterina
tmorum ni. Prætorum ſcita à Principibus non reſcindi, quan-
misimer. do Regum literæ, reſcriptäque à Prætoribus
KEihie. Comment. Tom. III.

3 7

proſcribuntur. Quoties allatæ Regum ſyngra- dum eon-
phæ, à Prætoribus ut inanes reli iuntur, aut pro- ere Regans

. . . literas con-
pol's deſtinantur, agglomerandæ in cucullos! tumacia

Quoties regiis diplomatibus *des, oppidaque biſcus.
repetenti impactæ pro ſceptris virge, latomiæ- Lhes.
que ſunt à Proconſulibus reſeratæ, non reſtitutæ
ædes! Quam cùm regii nominis, reicriprique con-
tumeliam ipſo cum Rege expoſtulaverint abjec-
ti Cives; retnittuntur miſeri ad Præſidem, mo-
ventürque, ut eum ſibi perbellè exorent, quando
Regum eſt gemmaà literas obſignare, Prætorum
verò eas exequi cum fide, curdque. Audiant Dy-
naſtæ, quid ſuis edictis Rex Regum adſcribat.

Regum vo-
ces impleri
debent.

Verbum meum non revertetur ad me vacuunm, Iſa. S5 II94

Jed faciet quæcumque volui, & proſperabitur in his, Sekerier
ad qugæ miſi illud. Nom impletur ſolàm, ſed ef- Zorum ccyh-
floreſcit, exuberâtque vox Dei. Nemo illi refra- formetur e-
gatur. Eam quivis exequitur. Non revertetur, in- 25* eniz⸗
quit, ad me vacuum. Regum verô literæ inanes Sauperig
aliquando remittuntur ad Reges, frementibus rTum.
populis, alium poſt Regem abs ſe Regulum in-
terpellandum, qui literarum cenſor ſit, audeât-
que nigrum theta affigere diplomatibus, à quo
Characteres Regis vorentur omnes: aut in imperan-
tis probrum perſtent exangues in literis ſtupen-
téſque. Mallem ego certè cum Leone, cum Ex-
cetra, cum Apro Erymanthæo, cum Avibus
ſtymphalicis, cum Anteo luctari, quàm cum ini-
quo Prætore. Unus ab his me peſtibus exime-
ret Hercules. A Proconſulibus non æquis nec
me præſtabit immunem Auguſtus. Deſeendit, Iſa. 55. 100
inquit Iſaias, imber, & nix de cœlo, & illuc ulrà is-
non revertitur, ſed inebriat terram, & infundit Rer een
eam, & germinare eam Ffacit: & dat panem co- ronconſile
medenti. Hi Regibus à Vate typi exponuntur,““
ut iis ſcita, reſcriptäque ſua coaptent. Nix ergo
frumenta & limo elicit: Et & Regum coœlo tot in
Prætorum ſinum demiſſæ chartæ unum ne qui-
dem i's ota extorquent, quorum eas immunitati
conſcripſerunt? Arva Nivibus adiguntur in meſ-
ſem: Et Regum diplomatibus civium ſegetes de- Saperior
frugantur? Obeſi enim non rarò, à Rege literas "szor Sa-
. 8 — deriori ſu⸗
ad Proconſulem impetraſſe. Suum è& regia miſer bremo ſab-
naufragium vehit, non littus, in literis; & quibus datur.
appellendum ſe credit in portum, iis in ſeyllam ale.
impingetur. Cogi abnuunt vel à ſuo Principe irritent, ſed
Conſulares, eàâque infringent ſcita, in quæ incli- HNectam'Gur-
naſſent, niſi eò impellerentur à Rege. Adeò adul- ananrz.
terinis Præfectorum editis Principes obſequun- modeßt .
tur, & ſinceris Regum literis Prætores illudunt, Frænandi,
Quæ omnia non de omnibus dici poſſunt Præ-
fectis Legatiſque, è& quibus non pauci, ſed mul-
ti inſigniter optimi ſuis defunguntur muneri-
bus ſumma ſane cum laude. Eos hic à Principi-
bus fronandos monemus, qui deſciſcunt à pro-
bis, qui Dominantibus audent dominari, qui
Rempublicam non peſſundarent, ſi Reges
Deum imitati, moderarentur acta dictaâque Mi-
niſtrorum, non ſanctè aut populis jura dantium,
aut apud Imperantes legatione fungentium. Suis
certè non ità effominatur cum Vatibus Numen
à quo ut incorruptum Jeremiæ vaticinium in
germen educitur, obnitentibus licèr rubis &
gladiis: ità adulterinum oraculum Nathani de-
letur, non ſine rubore Vatis, qui licèt culpâ
vacaret, palinodiæ tamen eximi probro non po-
tuit. . S
Videamus jam, ut à Vatibus auditores ali- IV.
quando fallantur, & loquentis vitio, & Audien- 4
tis. Convenerunt in Samaria pugnaturi contra .
Galaaditas Joſaphat & Achab, conſederântque
in pomærio urbis niſque, inquit, in ſolio
ſuo eſi, ene , Wa Honkete . 1.Reg
* . 5 92
IPbeta-

Aℳdulato⸗
res.

conſiliarii
impii.
Theologi
non qui
Sanbti
ſunt, ſed
palpatores

38 Oliva in Eſdram.

phetabant in conſpeétu eorum. Fecit quoque ſibi

Sedecias filius Chanaana cornua ferren, & ait:
Hac dicit Dominus: His ventilabis Syriam, donec
deleas eam. Omnéſque Prophetæ ſimiliter propheta-
bant, dicentes: Aſcende in Ramoth Galaad, & va-
de proſperé, & tradet Dominus in manu Regis. Tau-
rinos hoſce Vates, mandramque Propherarum
quis non retrudat in ſtabulum, aut non ultrô
Caco dedat abducendos, quando inverſis ità ve-
ſtigiis lymphantur, excurruntque ad vatici-
nia? Hoc enimverò ſupererat Vaticinantibus
probrum, ut aſſentaturi in Scenam prodirent
non coronati, ſed cornuti. Fecit quoque ſibi Sede-
cias cornua ſerrea, & ait: Hac dicit Dominus. En!
non Arcadum, ſed Samaritarum Pan; qui ta-
men non ſydus gerat in pectore, ſed umbras.
Adeò vel Monſtris ſpurciores ſunt Vates, cùm,
adulandi ſtudio, & vatibus degenerant in porten-
ta. Omnia ſunt ut Pan, adulando, mentiendo,
liguriendo, unum ſi Solis jubar excipias. Im-
mô nihil ut Pan, ſunt, una ſi exceperis cornua.
Quin huic quoque ſunt abſimiles falſi Samariæ
Prophetæ Satyriſco; quando ê radiis Pani cor-
nua affinxere veteres, ſibi verò Sedecias è fer-
ro cornua ſuffixit. Nullum in fabulis propudium
extat ità diſſonum rationi, ut illud afſſentatio
aut non æquet, aut non exuperet in Scriptu-
ris. Quis Poëtarum ferrata cornua vel Faunis
affinxit? Ea ſibi affixit Sedecias, ut Principi
blandiretur. Miraris autem ferream, lapideamque
ſub Achabo fuiſſe ſegetem in regiis latifundiis,
modè ſaxis obruto Nabuthe, modèò telis Eliæ
ſociis trucidatis? Ea Vates proſcidere novalia, fer-
reis cornibus ad aratrum ſubmiſſi. Quid autem
non ibi durum ferreumque proveniret, ubi ora-
culorum aratrum Vatum armenta non redimita
floſculis circumducunt, ſed hirſuta ferro depri-
munt cornu diriora, quàm vomere. Et univer-
Ili Prophetæ prophetabant, inquit, in conſpectu
eorum. Proh cornucopiam oraculorum! Sca-
tebant paſſim mendacia & Pſeudoprophetis; quos
quùm deceret majores hominibus apparere, fe-
rociores belluis bacchabantur, non taurinis,
ſed ferreis cornibus mugire conſueti. Hic e-
nim Achabum, Samariæ fſcilicet Phalaridem
non tam ſonus, quàm mugitus vellicabat,
non & Vate redditus, ſed exploſus & tauro.
His ventilabis Griam, donec delebis eam. Ni-

admitun- Mirum habiturus in funere Achab pro pollinc-

zur.

Pbid. 7.
Soli grati
ſunt adu-
atores.

Theologs?

toribus canes, pugnaturus quidni haberet Pro-
phetas cornicines? Ità Principibus imponitur à
Prophetis. Non enim iis Sedeciæ, hoc eſt,
ſeductoris cornibus Syriam ventilavit, ſed fœ-
dè eſt eventilatus à Syris; qui à folliculis re-
giæ chlamydis, tanquam ſervile zizanium Re-
gis ſpiritum excuſſere. Quod cùm Vatis vi-
tio effluxerit palmare mendacium, ejus ta-
men ſcatebræ Achab extitit Moſes portento-
ſus, vel & ſilice prophetiæ lenocinii laticem ex-
prefflurus. Nolebat Achab eventuum admo-
neri, miſi forent proſperrimi. Ideò Prophe-

tas arcebat, & palpatores arceſſebat. Dixit au-

tem Joſaphat, non eſt hic Propheta Domini

uiſpiam , ut interrogemus per eum Et ait

Rex Iſraël ad Joſaphat: Remanſit vir unus,
Per quem poſſumus inierrogare Dominum. Sed
ego odi eum, non prophetat mihi bonum, ſed

malum, Michæas tlius Iemla. En greges Prophe-

tarum Coôrnigeri cur Principem circumſiſtant.
Eſt vir, per quem hcet Numen fciſcitari. Eſt:
ded odi eum. Eum verô quare odiſti? Hario-
latur? Mentitur? Scortatur? Coœlo inviſüſne eſt,

fwioret ars S& ingratus Numini? Immèò ad aurem ille Nu-

minis accedit unus. Evocetur, ſi ità eſt, belh- cenur 4
cæ aleæ interpres. Non prophetat mihi bonum, Bie.
ait Achab. Quid tuà intereſt, bonum an malum ve,zas
enuntiet, ium prophetet? Non enim felicitate Concio ſe.
vaticinium eminet, ſed veritate. Eventus, qui- ie. ,
. . orrectio-
cunque is tandem ſit, baſis eſt prophetiæ. E- nis impa-
tenim non ideòôò belli exitus erit infelix, ſi for- tiens.
tè eum prædixerit Michæas infelicem. Sed Rnf
ità in te pertonat Michæas, quòd ruiturum in dienda.
te fulmen eſſe pervideat. Prophetiam cenſue-
ris fulgetram, quæ ità prægreditur fulmen, ut Adalatio
ex eo tamen oriatur, non illud autem edat, aut
jaculetur. Apparitorem ſtragis habes Prophe-
tam, non Authorem. Michæam proinde au-
diamus. Præmonere is cladem poteſt, non cie-
re. Vocavit ergo Rex Iſrazl Eunuchum quendam, lbid, 9,
& dixit ei: Feſtina adducere Michæam filium Ilem-
la. Pudet legationis inhonoræ. Ergo is evocan-
do Prophetæ ablegatur Eunuchus, qui deducen-
dæ è& gynæceo pellici ſubmittetur? Ubi de belli
alea, déque fortunis, capitibuſque Samariæ agen-
dum eſt, pro Mercurio diſcurſabit effominatior
fominâ ſemivir? Et quid virile expectes ex
Achabo, ſi pugnaturus eventum luctæ commit-
tit Eunucho? Non ità egere cum haruſpicibus
Moabitæ. Miſit ergo nuntios ad Balaam hario-
lum, ut vocarent eum, & dicerent: Veni, & ma- §.
ledic populo buic: Perrexeriuntque ſeniores Moab, a:
& majores natu Madian. Ita Balac Rex Moab 67, s.
agebat cum heriolo, pené dixerim, agaſone. pibs huno-
Gompone tu modè legatos Balac cum Achabi "udi.
ſemiviro. Quid eàâ legatione ſplendidius, ubi Digniias
duarum gentium ſeniores, ætate, magiſiratu, i hucno.
habitu, alpectque ſemidei ſuis convulſi curu- Rey duus
libus ad Hariolum acceſſerunt? Quid verô eâ Dignitas
legatione ſordidius, ubi unus pro Satrapis & Se- D.
nioribus Eunuchus, quaſi ad ſcortum leno, aut glerge:
quaſi lictor ad Zrarium, non oratum Prophe-
tam, ſed evocatum immittitur? Feſtina adduce- 3. Reg. 22
re Michæam. Ità & præſepi bos traheretur ad la- Zralefaſti
nium. Non biga ſubmiſſa, non emiſſi præam- ci, Theo-
buh, non verba ſakem data bona, quibus ad logi, o
Regem Vates pelliceretur. Adeò efferendis R⸗
8 ates pellicere 5 coli debent,
evocandiſque Prophetis humaniores, obſequen- & henora-
tioréſque ſunt Moabitarum Principes, quàm "“
Reges Ifraelis. Rogatur à Balac hariolus per
Proceres. Achabi juſſu adducitur ad Princi-
pum quadrigam Michæas à ſemiviro. Vocavit er-
go Rex Iſraël Eunuchum quendam. Non exectum lbid. 9.
Imnodò, ſed anonymum ablegat Achab ad Pro-
phetam. Feſtina adducere Michæam. Kex autem

Iſrazël, & Joſaphat Rex Juda, ſedebant unuſquſ-

que in ſolio ſuo, veſtiti cultu regio, juxta oſtium

portæ Jamariæ: Et univerſi Prophetæ propheta-
bant in conſpectu eorum. Fecit ſibi quoque Jedecias
cornua ſerrea, & ait: Hac dicit Dominus: His
ventilabis Syriam. Quis mandram ibi adfuiſſe ,e/,
Vatum neget, ubi dux gregis ipſe caper? No- non ſeſe
taſtin? Unus à Regibus Michæas aberat. Cæreri ceninane
vatum confluxerant turmatim ad Achabum,
thronumque inſederant regnantium, injuſsique
adulabantur pugnaturis palpatores, ventricoſi,
bucculones, paraſiti, verberones, maſtigiæ, lur-
cones, & deliri. Indignamur autem, ſi nullus
habeatur Samariæ Vatibus honor, quando ipſi
ſe ſcurris exæquant, fiuntque coram Regibus
non haruſpices tantàm, ſed paraſiſtraſiæ & lu-
diones. Et univerſi Prophetæ, inquit, prophe-
tabant. Quid ſpurcius? Ne quid verô ignomi-
niæ deſideraretur in orcheſira, ſibi cornua Se-
decias impoſuit. Nullus ità ſe abjeciſſet ſcurra,
ſœdaſſétque liguritor. Suæ authores infamiæ fue-
re Samaritani Phariſæi. Nemo Sedeciam ità
“ ſprevit,

„

repellenda.

Num. 22.

aſſemando.

ſeni,
(eſ0 .
lanate
ilo
ſetto, ſe
bis fant
Mores i
in Sanarn
ſors inn
i iu, h
uric ij cll
AN. hetabant
A oce
Lalalitor
npleuche
bsVales;
Pnrpketab
jciebantin
Ante ſoliln
onſelnu⸗
inatrüs, i
licit Vate⸗
us, u de
lnoberuse
nin cornici
6) gvoque
Cis, glam
liſnen utbes
Cnnigrive⸗
Cndis Prin
laheee. n; D
igsrm. Aend in
. .
1u , elihelt, i
Eum, Malter ann
Polrtam
o intolo,⸗
lbes wont
or, Ats
Allu, ept
reſcete b
e wiheus
Ge textrina
ns. Eiſe
Uucretiz 36
Korare Pri
oCleope
Uerinberde
eun ile fl
Onkgetur.
zne
l nelikere
lulte, ſec
. pohuna in
ad inbu
e Nnat
Aenhhr no
keie,
iden,

lee Gonn

Drgonen
lus, i Eel
Eenr! DVicet
reenaeg
fſabieklennn
vinſe euech
Im ude nn,
cumn hanfii
4d Rilam Ii,
ent: Veni n,
lve ſenune ll
Balic Rer
livenim,g
alac Cun i
ſplencncin us
Aate, lutlla⸗
ſis Connlli n
u! (d mnin

Pro Nnnde

ſcorum Eyy
on oatun hß-
1 udlel
08 Mahrke

non enilier

aniores, S
Piiniſe a
Balc kna ſ
dcint 4 li
dan. Non Ata;
gat Achab ak.
Eehean. N
ſelhan, .
regd i
Inpheu ,lii
ſigch iu⸗
ſct Dmi 1

Keligioſt

demos E-

De Cyro Rege. Cap. VI.

ſprevit, ut ſe ipſe contempſit. Etenim quis non
cœno, fiméôque Scribam obruat cornigerum?
Quæ verô prophetiæ proſtitutio, adſtare Vates,
clamaréque univerſos, & garrire coram Regibus
injuſſos & inauditos? Veræ Legis Doctores ob-
ſecro, ne ulla ex parte, Samaritanis Congerroni-
bus fiant conſimiles. Nam ſi iis conformarentur;
viliores iis forent omnino. Aflentabantur enim
in Samaria Vates, ſed Regibus, non domi, ſed
foris intra pomærium conſidemibus in ſoliis
ſuis, abollàque fulgurantibus. Rex autem Iſrael

& Joſaphat ſedebant unuſquiſque in ſolio ſuo veſti-

gutum non ii oultu regio. Et quamquam aſſentando, pro-

inerrent.

phetabant tamen univerſi. Nos, non Regibus,
ſed Proceribus, ſed Senatoribus, ſed Equitibus
ſed Inſtitori aſſideamus. Univerſi Prophetæ, inquit,

prophetabant in conſpectu eorum. Quos improba-

mus Vates, nemo garrire illos cum mulierculis vidit.
Prophetabant; non in anteriori cubiculo ſannis ob-
jiciebantur Aulicorum, ſed admiſſi ad Principes
ante ſolium augurabant. Prophetabant, inquit, in
conſpebtu eorum. Horreat proinde ſe, ſi quis perſtat
in atriis, incubãâtque velis inauditus. Et quid, rogo,
facit Vates in Aula? Cornibus non me laltem, in-
quis, ut Sedecias, deturpo, ut Principi aſſenter.
Inglorius ex arena prodiſti, ſi tantum Prophe-
tam cornicinem eliſiſti. Vereor tamen, ne cornu-
to quoque Vate habeare vecordior. Nam Sede-
cias, quamvis apparatu non ſpecioſo, ventilabat
tamen urbes, regnâque. Tu ſanctiori pallio, con-
cinniorique capillitio non in Arcæ tunc hoſtes con-
citabis Principem, nec Syrias excuties debellan-

cumProce- das; ſed Dynaſtam à mari magno curarum ab-
vibm non- duceres in Piſtrinam illecebrarum, quamvis Aſtra

n' ſi rabta-
re ſeria de.

evolveres involvendo, aut colendam Floram per-

beremus. atnanter amoœniſſiméque exequare. Neque enim

proſtratam Syriam comparare liceret humi bul-
bo infoſſo, cæpæve in hyacinthi delicias fimi ſor-
dibus proritatæ. Ut muhùm de Sedecia obloqua-
mur, Aries ille eſt voro Syriam dejecturus. Tu ſeu
Aſilus, reptares in fimero, ut culturà floſculi de-
floreſcere Principes doceretur, fierétque de Con-
ſule villicus. Virilius ageret Sapiens cum foœminis
de textrina. Nam telis utimur, floſculis deflore-
mus. Eſſe poteſt Matrona inter ſtamina & Romæ
Lucretia, & Penelope Ithacæ. Cum fſarculis verò
regnare Princeps vix poteſt. Nam quæ, amiſſo re-
gno, Cleopatram aſpis eroſit; ea planè anguis Regi
latet in herba, ſi, neglecto regno, ruſticetur. Quot
enim ille flores conſerit, tot imperium dumis
configetur. Porrò Samaritæ ad Reges perrupere,
non cum corpora curarent, ſed quum conchy-
liati reſiderent in ſolio. Iis verò haud inania
ſuaſere, ſed & digna Vatibus, & Regibus per-
opportuna inſinuarunt. Puderet, fateor, & men-
dacio imbui Prophetiam; & exagitatos Pytho-
ne Samaritas Chriſtianis Præceptoribus eſſe poſſe
exemplar non dedecorandæ in Regum domibus
Sapientiæ. Intervenit propterea opportuniſſimè
Michæas, quem Eunuchus in hæc planè verba-
ſalvere domi, laréque egredi jubet. Ecce ſer-

3. Reg. 22. Wones Prophetarum ore uno Regi bona prædicant.

1.

Wit ergo ſermo tuus ſimilis eorum, & loquere bona.

Audin'’. Non oracula, ſed lenocinia petuntur &
Vatibus, quos Dynaſtæ conſulunt, non ut quid
ſe deceat, moneantur, ſed ut decere videatur Va-
tis calculo roboratum, quod ipſi agendum ſibi
eſſe ſtatuerunt. Vox Eunuchi evirantis Prophe-
tiam ea eſt: Jit ſermo tuus ſimilis eorum, & loquere
bona. Propinantem Eunuchum vide Prophetæ,
quod ipſe propinet poſtmodùm non vinum Regi-
bus, ſed lac. Piſcinam vult Eunuchus Prophe-
tam eſſe, & ſe Scatebram. Qui cùm liberos gig-
Ethic. Comment. Tom. III.

nere non poſſit exectus, parere audet vaticinia;
eò mendaciorum feracior, quò eſt pignorum
ſterilior. Adeò foœcunditatem, quâ propaginan-
dis mortalibus mulctatur Samaritanus Eunu-
chus, ſubvertendis mortalibus reparat, inſuitque
linguæ, virilitate ſpado , ore Cerberus: imò
non manibus, ut operetur, ſed linguis, ut fal-
lat, Briaræus. Nuntiut, inquit, qui ierat ut voca-
ret Michaam, locutus eſt ad eum dicens: Ecce ſer-
mones Prophetarum ore uno Regi bona prædicant.
Dit ergo ſermo tuus ſimilis eorum; & loquere bona.
En cur adnavigetur in Bezotiam, & Delphis ora-
culum diſquiratur! Adſtipulatorem quærimus,
non monitorem. Afflari non opus eſt Vati, ut
auguretur; cui ab Achab Apollo ſubmittitur,
imberbis plané, in Eunucho. Hujus inflatu Mar-
ſiæ non excoriati, ſed execti vaticinii oportet ti-
bias remugire. Loquatur Michæas ad Regem:
ſed Michææ nuntius præloquatur. Occatur pri-
muùm ager, & conſeritur ab Eunucho; ut quam
Spado ſeminaverit viciam, eam Vates egermi-
net, metântque Reges pro frumento. Faxit
JEsUsS, Filius Dei & parens Eccleſiæ, ur nun-

quam agatur in Europa, quod ſemel evenit in

Samaria! Ad ſpeciem pompaâmque Juſtitiæ u-
tinam Sapientiæ ſcita non diiquirantur. Urinam
plena calculis Urna non circumferatur, quâ co-
gantur infatuari veri Vates, & decretis fave-
re non juſtis. Adeuntur ab Adminiſtris, evita-
tis Theologiæ Magiſtris, pedarii Magiſtelli, non
ut ſcribant, ſed ut exſcribant, ſubicribântque.
Quòôò ſcilicet argumentis opinio deſtitura, Au
thorum acervo ſuperobruta revireſcat. Ecce ſer-
mones Prophetarum ore uno Regi bona prædi-
cant. An ſolus Principi contradices? An ſolus
ſapis in Græcia? Unuſne tot inter Sententia-
rum citharœdos cum baculo ages in lycæo? Si
adverſo tot Afſertorum nitare profluente, in-
caſſum remos concitabis, & , conatu irrito in
mare convolvêre, effuſis licèt velis lintrem
avertas à littore. Sic itur ad Superos; & hàc
in Samaria Reges tres adeuntur. Ut Angues
virus expuunt nataturæ, quod rebibant proſi-
lientes & fonte; ita ſeponenda tantiſper Vati ve-
ritas eſt, quùm regiam ſubit. Alia enim haruſ-
picina regiarum, & alia fanorum eſt. Ibi exta
cenſentur fauſtiſſima, ubi excors inſpicitur ho
ſtia. Non enim eruuntur è corde victimæ reg:
nantibus vaticinia, ſed eruderantur & ventricu-
lo. Nec modé gratiora ſine corde ſunt exta,
ſed gratiſſimus inter haruſpices is augur eſt, qui
mins, quam cæteri, cordatus, librorum, ſen-
tentiarümque extiſpicium agit, unam Regis
frontem in hoſtiis, hoc eſt, in codicibus con-
templatus. Nit ſermo tuus, Spado ait ad Mi-

chæam, milis egrum, & loquere bona. Niſi ſe-

verioris doctrinæ nebulas converteris in Iri-
des, ninget; nec in eluvione Regum Arca te vel
Noëmi rräbit. Quin tu ea in proluvie deprime-
re, in qua caro natar, & cor enatat lapideum,
naufragiéque lignum, id eſt, ſola furura Crux
Domini deſtinatur. Has planè reſediſſe tempe-
ſtates carni & ſanguini ſalutares ,„ non Colum-
ba cum olea, ſed cum myrto Corvus enun
tiat. Loquere proinde bona. Nam hic non aſy-
lo præerit Noëé, ſed Cham, ipfum vel Pa-
trem irriſurus. Qui nudati ſpectaculo Senis
non contentus, fapientes nudare fatager, ut de
Philoſophorum palliis intemperantiæ ſuæ cono-
pæum afſuat, faciatque de gymnaſio Scenam.
Loquere bona, quæ tot ante te ſunt Vates Prin-
cipi præloquuti. Non plus ſapere; ſed lfapere
5 2 4

ℳ

Ibidem.

Thevlogi
ad voma-
conſa.
zur.

Opiniones
laxa non
ſubſeribens
da.

Theblogi
ad conſis⸗
lentium
mentem
loqui ſasit⸗
gentur.

Eunuchus
chæam co-
natur ad
aſſentatio=
nem inſtes⸗
tere.
.

Rom. I. 2
30

Rom. 1II.

20.

6. Reg. 22.
4.

Conciona-
ores
Theologi
weritatem
ntrepidè
oguamur.

Pid. 15*

vrrectio⸗
is impa⸗
iens.

onſeliarii
e W
P heolo gi
bprobi exis-
ant.
bid. 27.

Rarò Pri

vernatem
derunt.
chabi
oncio ad
Michaam.

ad ſobrietatem. Nam ſi vinum, quod tibi miſcuit
Sapientia, meracum hauſeris, nudaberis cum
Noë, nec tergo abſtinebitur ruo, vitéſque intel-
liges ab ulmis non abeſſe. Ergo noli altum ſa-
pere, ſed time. Bona loquere, ne malè accipia-
re. Cucurrire itàâà coperat Capo; cùm eum Mi-
chæas tonitru interpellat conſternatum. Vivit Do-
minus, quia quodeumque dixerit mihi Dominus,
boc loquar. Hic Spado funditus eſſe coœpit Eu-
nuchus, oris cultro à Michæa ſuadelæ petulantid
mutilatus. Itaà nimirum os oppilatur eloquentium
iniqua. Loquere bona. Draconis eſt ſibilus. Quod-
cunque dixerit mihi Dominus, hoe loquar. Offa
eſt, quæ ſtrangulat ſibilantem. Tum primùm
Eunuchum piguit ore quoque non fuiſſe Spado-
nem. Ità ſe ſierilem verborum, ut filiorum op-
tavit. Vocem tandem viri edidicit, aut ſaltem au-
divit ſemivir. Intellexit Terram mugire poſſe,
ſed tonare unum tantùm ſolere Cœlum; quod
& pannoſo fulgurat terribilius in paludatos. Hâc
conſtantiæ loricà Michæas communitus adiit ad
Reges. Ait illi Rex: Michæa, ire debemus in Ra-
moth, an ceſſare? Aſſentationes irriſurus heluo-
num reſpondit ipſiſſimis Vatum verbis ad Re-
gem. Aſcende, & vade proſpere, & tradet Domi-
nus in manus Regis. Percuti ſe ſenſit Achab eo
vocis repercuſſu. Nam ludit Gigas, ſi tonare
ſolitus, in muliebrem laſciviam ſui gutturis fra-
gorem effœminet. Dixit proptereà ad eum Achab.
Iterum atque iterum adjuro te, ut non loquaris
mihi, niſi quod verum eſt in nomine Domini. Et
ille ait: Vidi cunctum Iſraeël diſperſum in monti-
bus, quaſi oves non habentes paſtorem. His ovibus
duo ſtatim lupi concitati ſunt in lanienam. Nam
à Sedecia iniquiſſimo vate Michæas verberatus,
Achabi juſſu in vincula conjicitur. Hac dicit
Rex; Mittite virum iſtum in carcerem, & ſuſtenta-
te eum pane tribulationis, & aquâ anguſtic. Oves
expoſuit, & ab Urſo diſcerpitur. Ligatur Prophe-
ta, quod alligare noluerit prophetiam: Et obſo-
leſcet in tenebris, quòôd unus clariùs cæteris non
viderit ſolum cladem impendentem, ſed etiam
præviderit: Profectò Vates, ſi fuerit Turtur, acci-

ores cen- Pitrem patietur. Non gemendum eſt coram Prin-
ssram pa-
iuntur, &

cipibus, ſed cantandum. Cruorem oderunt, quam-
vis ſanguine veſtiantur. Et niſi vaticineris in ro-
ſa, diſtabeſces in dumis. Ità aſſuevere deliciis
imperantes, ut ſtragem pati malint, quam au-
dire. Occidi poſſunt; præmoneri non poſſunt.
His Sirenes gratiores, quam Sibillæ. Strangulent,
inquiunt, dum occinant. Non lethum ſed læ-
tum eſt, perire poſt citharas. Rarus è& Princi-
pibus non eſt Siſara, qui trabali clavo ſuffigen-
dus non obdormiat, ſi lactetur ad funus. Ful-
minet Coœlum, dum fulguret. Luce ſtrages com-
penſatur. Tonitruo Coœlum obſtetricatur, ſed cer-
vis. Nam magnæ Animæ, non pariunt tonitru,
ſed abortiuntur. Uva comprefla eliquatur in
muſtum. Iéctus veròô ſilex effulgurat. Unctio-
ne, non ſcabritie, ad metam bigæ incitantur. Et
blanditiis Principes, non portemtis impellimur
ad bravium. Prodümus ex Eva univerſi.
angue illa ità ſe decipi paſſa eſt, ut commina-
tam à Deo mortem obhviſceretur, in ſpem ere-
cta divinitatis. Palmitum eſt, pati falcem, utra-
cemis focundentur. Nos præmori nolumus,
vel victuri. Phœnix Rex eſt, dum in amomo
conſidat, deflagrat non invitus. Regiè Cleopa-
tra expirabit. Peribit, ſed non diſcerpta unguibus,

non roſtro lacerata, non excuſſo promuſcide,

non cornibus ventilata oſculo interibit, ſuctù-
ue aſpidis. Perdant Viperæ, ſed pendeant: &,
um lambant, occidant. Suâ vel Chriſtus pa-

Oliva in Eſdram.

Ab.

ropſide proditorem impertiet; à quo, non harpa-
gone, ſed amplexu in maris altitudinem depri-
metur, ad ripas profluentis. Ita aſlentatoribus
non unus noſtri temporis Achab aſſentatur. Di-
xit ergo Rex Iſrazël ad Joſaphat, Numquid non
dixi tibi, qui non prophetat mihi bonum, ſed ſem-
per malum. .greſcit non tabe, ſed pharmaco:
nec ſtrage dolet, ſed furit vaticimio. Prætexun-
tur maritimis Italiæ oris bellicæ Turres, quæ
piratarum adventum, & fumo interdiè, & tæ-
dà noctu prævertant. Utque, nuntiatis incur-
ſionibus, ſtipendia largiora excubiæ repetunt:
ità ſi adventantes myoparones, bireméſque Ara-
bum non commonſtrent, incuriam, ſilentium-
que vix diluent, luéntque Cruce. Ab Achabo
damnatur ſpecula, quòd impendentem regno
cladem deſignet. Mittite virum iſtum in carce-

lbid. 19.

speculato-

riæ Turres
hoſtem e-

nuntiant.
Conciona⸗
tor nuntia⸗
re cladem

rem. Cur? Præcavit imperio. Et miramur, ſi non poref.

Dictatoribus & Conſulibus Prophetæ recudan-

Dodti ali-

tur in palpatores! quando iteratis precibus Mi- tandoyi-

chæas exoratus prælii ſucceſſum ab Achab, ut
illum edixit non fauſtum vincitur illicè, & in
latomiis ſepelitur? Oderunt non rarò veritatem
Principes, tum quoque cùm eam efflagitant. Ni-
mirum ut apud Salomonem meretrix alienam
ſibi aſſignari prolem expetebat, non ut fruere-
tur infante, ſed ut infans ſcinderetur: ità, non
promi, ſed prodi Achab veritatem optabat; in-
ſtigato in Oraculum Vate, non ut pareret, ſed
ut perderet veritatem; in quam Achab incubuit,
non ut extruderet, ſed ut extunderet naſcituram.
Quæ cùm in Samaria videri poſſint effrœnatiſſi-
mæ portenta tyrannidis, ſuſtineri tamen poteſt
utcumque catena, ſi è corona proficiſcitur. Atè
ſtipite quis fuſtem patiatur excidi? Rem exequar
apertiùs. Impatientem vaticinii Regem horremus
in Samaria. Jam non Reges, ſed Proceres, ſed
Patritios, ſed apud nos Equites; Equites aio?
recoctos in Europa inſtitores tædet veritatis, pi-
gétque Prophetarum. Immèò, ut quod ſentio, in-
genuè ſcribam. Patientiſſimos vaticinii eſſe Re-
ges, magnôſque Principes gratulamur in Eu-
ropa; ejuſdem impatientiſſimos dolemus ſemie-
quites, libertos pileatos, refictos & nautis aurei
rapind velleris argonautas, aſſatos ſemilixas, to-
gatos aſotos, piſtrini transſugas, Cincinnato ſii-
vâ tantùm non abſimiles Primipilos, atavis de-
nique non Regibus, ſed remigibus editos, fic-
tiles, buxeéôſque Moœcenates. Hos, inquam, de-
pudet Prophetiæ: nam illi modeſtiſſimè auſcul-
tant, intenduntque Principes. Quis, rogo, re-
ceptum morem illum portentiſſimis rerum Do-
minis, nec unius tantùm terrarum orbis Regi-

ri cur
antur in
adulatores.

bus non miretur; cùm æſtu concionis extra ſe

abreptus Vates in aſſidentis cortinam Principis
irrumpit, quem, ſublatis repentè velis, non du-
X„ X„ ,„ . . .
rè ſolùm, ſed quaſi dirè arguit, ſecuri ad radi-
cem tantæ arboris impactâ, ex qua tot faſcium,
regnorumque, ac pene orbium ſecures pendent,

Rages pa⸗
tientiſims
correctio.
nii.

in Eccleſiæ, fideique ſecuritatem? Subeſt Ame-

ricæ, Indiæque Princeps ſui notæ Cenſoris im-
motus, lacernæque declamanti tot textum pur-
puris ſyrma inſternit concerpendum. Latos præ-
textarum clavos innumeros, quibus uni pur-
Rerk non unus terrarum orbis affigitur, uno
erbi telo Vates retundit, non abnuente,
ſed annuente Imperatore. Qui ruborem purpu-
ræ pudore frontis exæquat, egregiè, hoc eſt,
regiè purpuratus. Quam excelſiſſimi demiſſio-
nem imperii, & in regnorum Rola invictam
ſpinarum tolerantiam nunquam non expreſſe-

re Lilia, pluvio ad coronam colo irrigata. Ete-
nim quibus nec Salomon in omni gloria ſua

confer-

—

A

“

coblelten
ſme Ia
niſſle 6
esnuit
a burei
Fate ,on
imame
1o ire
tnis
ultption⸗
eticzin
lenet,
un er
. mil
3 Repum
bum, 000
Nuibus en
ſlect,
Glaim non
E imjuchica
untiſpet,
cle coliſi
rum. Q
1e, ſilleatæe
Gchmmare
1s, oet in
lenloſde
do laſes,
Conbles n
s ece
nul Gomn
Uatn molee
Chicllino

1l ues ob
1s etoctent
Einne, E
S Timen
berum kb
Cd. E no
dNaig⸗
kreput it
Chado edln
ii Ner:
Maune en
ſ Brcca
(tean Do
Ee. Calcel
urope,l
Qung
katn cruen
uam Pron
d ſlciat⸗
Uebit in 4
e ellcibe
Dnn hocke
n Mec
Un obſi
1e ber,
Unenti Pr
gi in ob
uiſico ch
hch mu
Pin dhi
6 mninne .
lin e,l

5

—
rt De Cyro Rege. Cap. VI. 41
An E conferretur, ea vidimus myricæ deſerti abjlectiſ- cœnamti Acaptivo? Tantâne catenæ licentia in co-
cennde ſimæ infractos ne Olympo quidem faſces ſub- ronatm? Tanta in Regem libertas à mancipio?
Eemann) miſiſſe. Quæque à victoriarum curſu nec Mon- Tonare coœlum patimur, ſed inviti. Quis ferat
uumu tes mariaque compeſcunt, tot vectigalibus conſe- contra imperii galaxiam fulgurare ſterquilinium?
ſelſr. pta laureis, ea lapillus lilia cohibet objeéctus à Balcthaflari Daniel, Regi ſervus, Hebræus nun-
e Mhunmn Vate, omnium indignatione florum, fremitque tier Aſlyrio quæſtionem, mulctam, ſupphicium 2
n Mrnn palmarurn circumſtantium; eo excepto Lilio „ idque & cœnanti, & palam in aula maxima,
Imn quòôd inter regii nominis characteres nec unum coôräâmque ſatrapis? Deinergatur in Euphratem coneio li⸗
Wercid E divini verbi eradi jota permittit: quamvis ejus interpres, imm in Oceanum ſubmergatur, ſed era.
unninid in orationis apex quivis totam regiæ Majeſtatis Caucaſo, pro mola, & collo vatis appenſo, qui in
die rhenn inſcriptionem videatur expungere. Suum flos cyatho depreſſit Balthaflari Babyloniam. Bal-
drenle n tegius in tanto rubore candorem nunquam non chaſſar occidetur ! Sed occaſuri tu Solis Heſ-
en, ſtnin d retinet, exhibétque prophetanti. In roſtris, perus non emerges; mergére potius, præbibéſ-

e n
enenen
hiſn in S

nnnin quibus cervix una tot ſuſtinendis coronis non re cum vincto agis: ades Jovi in ſympoſio. Et
i Peahs ſuffecit, imrmenſitatem alarum ſuarum nun- quà perrumpet Alecto, tot undique à Nymphis
Aiͦh i quam non linguæ calamo ſubjeciſſe vaticinan- inſeſſo conclavi? Quis ferrum in aurum ſtrin⸗
R Ri tium. Ipſos Vicarios Numinis de cortina mire- get? Quis Regem perſodiet in adamante ² Mi-
,Ane re injudicatas mortalibus claves à ſe ſubmovere niſtrant Jovi Aquilæ, ſi neſcis, non minantur
nndNim tantiſper, ut contra ſe ſentiant judicium ab Ora- & quem Oriens expavet univerſus, huic Palæ-
mefkaätm . tore conſlitii, legéſque ſcribi in authorem tabu- ſtinus exul occaſum interminatur? Atque uti-
Netenik Atnn larum. Quæ inter miracula patientiæ infala- nam funus tantùm apparaſſes Balthaſſari! Regem
„ Don I1 iur tæ, pileatæ indignere phreneſim petulantiæ. Er- trutinà expendiſti. Abppenſus es in ſtatera. Sci-
eretur: i n go clamare Vatibus in Reges licer, licet in Cæſa- licet, Soli dicitur dies; & Reges ad quæſtionem
lem optabetzt⸗ fes, licet in Pontifices, & in Draccatulos, bar- evocantur. Apage hinc te, hominum ignaviſſi-
n un Purtei batulôéſque nec muſſare licer? Suos Verbi gla- me. Una Regum trutina Curulis eſt, quâ ge-
Achibinbi dio faſces, ſuâſque ſecures ſubmittere Mundi ſtantur. Nec alium Princeps habet, extimétque
Geet haſinun Conſules non cunctantur; & haſtas minantur Areopagum, quâm ſui cortinam ſolii, thronum-
dllint efttenuc⸗ ſuas electæ Vatum ſagittæ educti afoti de popi- que ſuum. Tibi, Damel, præſcripfere ſuppli-
deii umerſ na? Stomachum odi meum. UIyſes pati nequeo cium noræ, qui lictores in Principem, hariolan-
Pobcſcint 4 tam molles, quos Ithacæ immemores, ſed fumi do, immittis. Inſuetos Regum poculis & cavea
Gn Rememde cupidiſſimos, eò aurium provexere deliciæ, ur pullos produxiſti, Augur tam ineptus, quando
Regenkonn nec harmormiam pati poſſfint, non Sirenum tartumm, exitium Portendi characteribus Regi ais, quem
Ec orz ſed ne quidem Cycnorum. Atque utinam ce- nec fultninibus ſolio deturbares. Ità apud nos
Euisimt ràâ aures oblimarent! Os felle imbuunt, ut di- garrirent paraſiti, ſi Regi Daniel naufragium
6; tug ras eructent in Prophetam venenatas. Non pro- inter calices nuntiaffet. Videamus, quid ei Ba-
ie eiii, ſtitutæ, ſed intactæ hos vallum coquit Penelo- bylone fiat, poſt vaticinium. Tunc jubente Kege; Ibid, Tag.
1qul kin pes. Timent enim ne Judithæ Dahila ſocietur, expalleſcis, timéſque Danieli? cum Vate purpu-
raicnüchl⸗ ſi nexum libidinis Gordium telo verbi Vates in- raſces. Tune, inquit, jubente Rege, indutus eſt
nlamt i cidat. Et non pudet, annuentibus Vati Aqui- Daniel purpura, G& ircundata eſt torques aurea collo
9 dlennk hs, Vati graculos obſirepere? Mihi quin ipſi ob- ejus: & prædicatum eſt de eo, qudòd haberet pote-
Ros nunts n ſtrepunt, aintque: excidit tam citò tibi ab A- hiatem tertius in regno. Pudet in Palæſtina vinci-

ſtos enill H

8, Cminm
7.
ni,ios, uni

inquit ex iis unus, dum carperetur, emo re-
gnat, niſi Verbum Dei. Dei autem verbo,
ſi Regum flores nomina inſcripti non ſuccum-
bunt, occumbunt. Mitto bicipites Aquilas,

chabo abſtruſum Michæam in caveam? Haæc
dicit Rex:⸗ Mittite virum iſtum in carcerem, &
Juſtentate eum pane tribulationis, & aquäa angit:

que, quos Regi fluctus propinaſti. Ergo tain
citò de Balthaflare Socratem facis, juſſo haurire
Principe, non ambroſiam gemmà, ſed cicutam?
Babylone ſumus, non Athenis: nec in carce-

ri Vates ab Achabo, & in Chaldæa à Balthaſ-
ſare infulari. Quid mitius dici potuit à Michæa,
quàm Oves abs ſe viſas, palantes in compaſcuis?

Sgbus edict ſtiæ. Braccatuli ſævities iſlane eſt, an verò bra- Quid verô denuntiari à Daniele potuit truculen-
Hos,incen4 Cteati? Doleo id in Vatem pronuntiatum à Re- tius, quàm appenfum à Deo Regem, & regnum
elalſine an ge. Gaudeo ramen diſſimiles Achabo Principes Perſis in prædam abjectum? Er tamen in Iſraé-
is, ont Europæ, Indiæque dominari. . le Princeps & velleribus ovium nigra Parcis ſtami-
Uins mnm Quamquam cur elutam lavacro fidei purpu- na ſeligit, quibus cancdidiora Vatis fila ſuneſten-
um obo I ram cruentæ Achabi byfio tam procul oppono? tur. Inſecta ſibi, contrà, à Vate vincula Baby-

. 1. .
concioni antk

ortnan Pinſi

e

ſi tam propè Samaria, non patientem ſolum,
ſed ſtudioſam Vatum purpuram intueor? Coe-
nabat in Apolline cum primoribus aulæ, regiiſ-

lonius Regnator contexit in purpuram, & in tor-
ques obdurat prophetanti. Adeò vaticinari Ba-
bylone magis, quam in Palæſtina, Vatem præ-

e . que pellicibus Balthaſſar; indulſerâtque eâ potiſſi- ſtat. Conflivere quodam modo in regia, hoc eſt,
,kan mum nocte lautius ſolito, largiuſque calicibus. in arena Pactoli inter ſe Daniel & Balthafſar,
i ⸗ Ergo Mecdi biboris exchi lethargo, à quibus Ba- hic ſceptro, ille trutinâ inſtructi. Nihil non fe- Danielig
ku PBylon obſidebatur, irruptionem moliri cœpe- rale in Regem evibratum à Vate; nihilque à O,Poste
en Fel, re in urbem, averſo à mœnibus Euphrate. Im- Rege Vati remifſſum non beatum. Sid Daniel in ssen

note n minentis prænuntias ſervitutis notas, ſine manu,; & trutina epulanti manicas exprompſit, ſecures, onit.

digiti in obverſo Regi muro deſcripſere. Acci-

tus illico characterum Dariel interpres, qui non

in luctu muſicam, ſed planè ſandapilam conſtra-

& feretrum. Curulem contra ſui vi ſceptri, tor-
quem, purpurâmque in augurantem eduxit, con-
geſsitque Balthaſſar. Hinc Vates exregem Re-

Pan.5.27. Vit in doliis. Appenſus es in fatera, & inventus gem proclamabat. Hinc à Rege tertius prædi- Cvrrecfio
ece minus habens. Diviſum eſt regnum tuum, G cabatur Augur in regno. IIIe & libro vitæ Prin- smanda.
paupaſuri Aaium eſt Medis & Perſis. Cohorremus, quotquor cipem expungebat. Hic mancipium adſcribe- H
Dami'elnon hiſtoriam legimus, audimuſque. Quid nuntiari bat Proceribus. Ab illo Vates induebatur abol- Raolcs g.
ingraius, acerbius, atrocius, probroſiuſque Regi potuir I. Rex regne exuebatur à Vate. Trudebatur ſeveri Con-

wdu Ethic, Comment. Tom. III. ſolio Princeps à Propheta; Et Prophetæ Curulis Waris a
Ro. * * . mentur, &&
o h nmiarer, D 32 deſtina“ colantmr.
i 6. 4
..), ei 16
ni 5

Dignitas
sonſerenda
conſiliariis
veracibus:

Oliva in Eſdram.

42
deſtinabatur à Rege. Quot tela denique in Bal-
thaſſarum Daniel evibravit, tot ille in eum Vi-
ciſſim dona tranſtulit decorâque. Quis cùm
hinc vinculorum, compedum;, virgarum, & ſe-
curium vidiſſet ſiruem, non eam à Rege cen-
ſiſſet captivo mancipiéôque comparatam? Regi
eſt denuntiata obtrusâque à ſervo. Quis, con-
tra, in acervum confluxiſſe ſi armillas ſpectet,
vittas, prætextas & faſces, Regi non ea credat
à Vate nuntiari? In Vatem à Rege congerun-
tur. Ità de arena & cruentatus abibit Princeps,
& Daniel diſceder Purpuratus. Sed hæc' Amo-
ris, Fideique ſpectata lucta Babylone: nec Regi
Vate illudente, nec Regi Vate ingrato. Nam nec
Daniel Regem pluris faciebat, quam fidem. Et
infortunii tædebat Principem, non vaticinii. Quæ
omnia in Samaria, contra quàm Babylone,

contigere. Nam Achab lemniſcatam expetens

VI.

Eecleſia⸗
Nici non
ſin AVari.

Giezi a-
Varitia
perſceleſta.

Pauperias
1aſt.
Religioſi
oderint
Munera.

4. Reg. 5.
22.

prophetiam Michæam compedibus vinxit, Sede-
ciæ veròô eſt adblanditus. Verùm compediti ſermo
Vatis velociter ad metam excucurrit ,„ ad cæ&=-
dem fcilicet feſtinavit, quam prædixerat, Regis.
Vatum, è& contrario, blanditiæ illuſere Princi-
pi; cui ante pugnam lauros depanxere, & exa-
nimem ſepſere cupreſſo poſt pugnam. Ità nimi-
rum eluduntur à Numine lenocinia tum Pro-
phetarum, tum Principum; quando non Dei ver-
bum, ſed aſſentationes, & hi repetunt præ ſpor-
tulis, ſuo quaſi jure, à Divinis; & illi, ne pla-
centæ deſint, placentia paſſim effundunt. Vt com-
pleatur, inquit, verbum Domini ex ore Jeremiæ.
Tunc completur, cùm non Vatum eſt verbum,
ſed Numinis. Michæas ergo, qui loquuturum
id ſe tantùm eſſe dixerat, quod à Domino audi-
viſſet, ſui ſortem vaticinii ſeliciter implevit. E.
cavea nämque, tanquam è cœlo, ſulguravit; &
vinctus vicit. Sedecias ſuo, Regiſque genio vati-
cinatus, Sedecias revera Achabo extitit. Se-
duxit enim bellarurum: objecitque Regem jacu-
His Syrorum feriendum, cui eventilandam corni-
bus tradiderat Syriam.
Tertia ſuperefſet diſquirenda nobis mendacis
oraculi ſcatebra, a qua citô nos expediemus,
quòd à ſecunda vix tandem emerſerimus. Prima
caruit flagitio tum Nathani, tum Davidis. Se-
cunda Vatem pariter & Principem flagitio ob-
ſirinxit, mentiente Sedecià, & invisa Achabo
veritate. Unus & tertia jam Giezi emergit, quaſi
monſtroſus & Jordane Crocodilus. Prævarica-
tur hic tantùm Prophetæ primogenitus. Dici is
planè poteſt Ruben Ehiſei, primus in donis:
quæ ut furriperet ex Naamano, torum Patris
inceſtavit, proſtitutà Cupiditati prophetià. Quis
crederet, honeſtius à Jove Danaen defloratam,
quàm Eliſei Vocem corruptam à Giezi. Nam
illa convenitur, ut mentiuntur, à Superis, aurô-
que corripitur. Hæc traducitur ad Syrum, &
argento defloruit. Dominus meus miſit me ad
te dicens Modò venerunt ad me duo ex kiliis
Prophetarum. Da eis talentum argenti, & ve-
Res mutatorias duplices. Ità ex verbis Eliſei fur-
cifer Giezi alloquutus eſt Naamanum. Enimve-
r, ut Verbum Patris argenteis triginta diſtra-
hetur; ità argenti talento uni Vox Vatis expo-
nitur. Quæ ſuo foœdius decore ſpoliatur, quo
eam Giezi tegi duplicibus percuravit. Nimirum
inter Hebræos is proſtituitur, non qui remittit,
ſed qui furripit pallium. Pudicus tum potiſſimum
Joſeph, cum intectior. Veſtitus duphicibus Giezi
pudore nudatur. Ades non ſerico Iſraëlitæ con-
teguntur, ſed innocentiãa. Quis non naufragum
dixerit Giezi, cùm involutus mutatoriis, prophe-

tiæ ſonum in tinnirum Cconvertit avaritiæ? His

ſanè, cùm ad eam uſque diem Columba fuiſſet

ad fluenta Jordanis, ubi pennas ſuas talento Syri
deargentavit, in Corvum illicò confingitur, qui
nullo lautius cadavere paſceretur, quam ſeipeo,
lepræ tabo carunculæ magis proprio, quàm viro.
Sed & lepra Naaman adbaærebit tibi. Carne in-
tegrâ tegebare, cùm eſſes nudus. Ut veſtiri du-
plicibus cœpiſti, diſſui cœpit naturæ indumen-
tum, ne ſcilicer Natura eum tegere videretur,
quem Gratia exuiſſet. Ità cum corruptoribus
agitur divini verbi, in quos ſeverè animadver-
ſum, etiam per portenta. Dices, non abuſum Dei
verbo Giezi cum Naamano. Dei ſaltem Vatis
abuſus eſt verbis. Hæc quoque injuria eſt pro-
phetiæ, Prophetæ nempe voce mentiri. Non ſit
ille tamen verbo Numinis abuſus; ſed malè tan-
tùm uſus ſit verbo prophetantis. Confici hinc po-
teſt, quodnam Oraculi ſtupratores ſupplicium
maneat, ſi ſenilis uſurpator vocis leprâ perfun-
ditur, nullo ſanguine retergendà. Abſtineant
proinde Vates nundinis perſceleſtis, horreântque
adulterinum Dei verbum venditare Prætoribus;
qui, niſi lippirent in Sole, viderent profectò Dei
verba non eſſe, quæ toties fruſtrantur evemu.
Nam vox Dei nullo præpediri labyrintho poteſt,
quin ad meram pertingat vaticinii ſui.
currit ſermo ejus. Currit? Evolat, nullo à curſu
obice retardandus. Quot ſtructi Babylone laby-
rinthi in illa regnorum, Regúmque novitate?
Quis tum eductum iri putaſſet Hebræos à vaſta-
toribus Babylonis? Eos tamen è labyrinthis ex-
traxit ſtamen unum Jeremiæ. Evaſere Judæi,
quia eos evaſuros Propheta prædixerat: ſed Dei
nutu, non ſuo auguratus ingenio. Ut complere-
tur verbum Dei, inquit, ex ore Jeremiæ, ſuſci-
tavit Dominus Spiritum Cyri Kegis.

IN anno primo Cyti Regis Per-
ſarum, ut compleretur verbum
Domini ex ore Jeremiæ, ſuſcita-
vit Dominus Spiritum Cyni Re-
gis Perſarum. I. Eſdr. I. I.

CAPUT VII.

Habendus ſuus Regibus honos eſt; eòſque
Perhonoriſicé & oompellandos, Gρα per-
olendos eſſe ſuo nos exemplo, ſoripto-
que Eſdras admonuit.

lbid. 27.

Velociter Pl.i47.15.

Nceſſimus diù per ignes ſuppoſitos cineri do- I.
JI loſo. Reſpirare tantiſper liceat amoœniori hu-
juſce capitis interpretatione, qui tamdiu in te- “
triori penè tabidi expiravimus. Nam durius, kex eoh

quam Hydra, ſed cum Corruptoribus Chriſtianæ deler.
philoſophiæ, corruptiſque Reipublicæ Curatori- Epiſieti

iritum ſu- Similuer
bus depugnavimus, ad uſque vitæ ſpiritu Se.

tur.

premum. Libet in Regum nunc ſinum reclina-
ri, eorumque amplexu confoveri perbeato, quos
viciſſim obſequentiſſimè amplexabimur. Quæro
enim, cur unum intra verſum bis Cyrus Perſa-
rum Princeps appelletur ab Eſdra? In anno pri-
mo Cyri Regis Perſarum, ſuſeitavit Dominus pi-
ritum Cyri Regis Perſarum. Ecdidiceramus ab-
undè, compellato perhonorificè Cyro, quibus
ille nationibus dominaretur, quéque à Perſis ti-
tulo inſigniri deberet. Ergo, ſemel cum corona

inducto

dacto ⸗
ſetur Ui⸗
Prælenun
Gior non
inbs 0
Ponunt aln
mes piin
en ali⸗ Deun.
Male, oe
4 ſainenbu⸗
rinne,⸗
lans aut
eenuurque
Seogun 3
worumn
Abliet ha
inCftum 7
Een Gicit,
Dincipe,
wine lolunn
6 Malo, ine
4 iituli naute
.

Un air Der
Penezlun po
reges
let! N
(jns, niſ.
Ee domi d
caet, hol
Alquando,
ll, etiarn
Wdus elt.
nis, Quamm
Oemno
mentoezlcl
beſcit cran
C.:MGtem
Ilh purpur
m O Neg
inileckor
nickone de
Een.
Co en

“ adochocor
ene:
ððð
ete⸗ Gnicre ſul
.. erhretari .
mmm
Wrali g
a.

ti
lue rchuh
Inen nſ
l letur Tum!
Oninu
. Mnar

—

aund inducto in theatrum Cyro, quid ille egerit te-
fnnnt ſterur Eſdras, non quis ſit, quibuſve imperet.
dunſe Præſertim cùm carere quaâdam quaſi nauſe Au-
io,unn ditor non poſſit, ſi continenti unius periodi ſpi-
enit ritu bis Cyrus Perſarum Princeps renuntietur.

Drnlis Ponunt aliquando Reges diadema; & cum a-

nre in micis privatim agunt mortalium habitu, non
egere ſien Reges ali- Deorum. Ignotis effulgurant; ut, tonante ſyr-
n chnnnni Nin mate;, Jovem populi non dediſcant. Cæterùm cum
verd ida ae x. fathiliaribus domeſticè rorant, non micant, vi-
dunedelnd rges. bräntque. Homines ſeſe præbent interdum, Ma-
len jeſtatis aut ſatie, aut curà. Obſoleſcit enim uſu,
e inun 1 deteriturque Principatus. V Feriatur proinde, quaſi
wentti Nn; decorum ager, ut ſeraciùs novale dignitatis iPSà
;Kdnis honorum ſterilitate , remiſſionéque luxurierur.
Cnfäi; Abſtinet hâc ſe tamen Eſdras obſequii, cultuſque
Ares nni⸗ in Cyrum vacatione: & nuſquam eum non Re-
Nin n Ei gem dicit, averſatus, non audaciam modò cum
n. Alie Principe, ſed quandam quoque cum Regis no-
eſk, kmrn —„mine ſolutiorem, liberiorémque conſuetudinem.
in hant Wen⸗ Malo, inquit Eſdras „ laboret Auduor repetiti
eem miid ns tituli nauſed, quam à ſuis jejunet Princeps inſi-
Mwendhe Giari giüibus. Efuriales ab honoribus ferias ſibi Re-
udrinnk een ailie⸗. Srbis. l e as ern
lbrinchuc⸗ ate nimie ges indicant; nam eas malè illis ſubjecti impera-
tnſtoſet , d remus. Poteſt ſuam interdum Princeps coronam
m li Nrt Aer deponere. Coronam Principi detrahere nemo;,
akr,liiti niſi aut Deus, aut ſacrilegus poteſt. Nec Ser-
Kibehbe pentes ſui polymitam cori, bifi ultrò remittunt.
unce in Et Reges titulis exuemus, ſi iis non ſe ipſi deſ-
t Hthetini- pohent? Nunquam in membranis meis eéxtabit
ne Eiintin Cyrus, niſi coronatus. Nam tum quoque, cùm
rakr Nu ſeſe domi domeſticis exhibet ſine trabea, prætex-
tedieng: El tà caret, non regno. Diadema Princeps ponit
nio. Danr aliquando, imperium nunquam. Rex Perſarum
ne nit , eſt, etiam Gumn in balneo & merus Cyrus, &
Neni. nudus cit. Nolo in meis ſit Cyrus nudior pagi-
nis, quam in thermis ſuis. Nudari principatu nec
D,. Oceano poteſt, eo quamvis inundetur. Et atra-
Reg 1 mento exſcribentis redigetur ad manticam? Exal-
etur ſen beſcit coram purpura, non inſoleſcit, charta.
. Candorem ipfa ſuum amiſiſſe videretur, ſi Re-
mir,I gum purpuram denigraret. Igitur in anno pri-

um Crie . mno Cyri Regis Perſarum, Juſcitavit Dominus Pi-
. .. ritum Cyri Regis Perſarum. Præſtat iteratione
t. I.h. S tituli Lectori ſiomachum facere, quam Regi de-

MUMU tractione decorum injurium eſſé, & contuma-
MDW cem.
II. Quod cùm mihi probetur obſequium in Eſ-
dra, illud tatnen in Daniele plus miror, à quo
Nabuchodonoſor tum quoque lalutatur, vocatur-
que perhonorificè Princeps, quum eum ex ipfſo
not ieſe Regem Regis inſomnio exturbandum é ſolio didicit, præ-
lnlis, uege dixitque ſtabulaturum cum bobus. Hac eſt in-
enh, danne terpretatio Altiſſimi, inquit, quæ pervenit ſuper
Pan. 4.2 Dominum meum Regem. Cum beſtiis erit habita-

Rex coli tio tua⸗ & fœnum, ut bos, comedes. Quam ob
deber et. rem, Rex, conſilium meum placeat tibi: Peccata
zam infe- . . . .
uir tua eleemoſynis redime. Ab Eſdra tum Cyrus
2. Damel. Princeps inſcribitur, cum Deo Templum moli-
Rener retur. Tum Nabuchum Regem Daniel appellat
WMU Dominum, cùm ei à Deo ſtabulum reſera-
mmmur. Blandiri Eſdras facilè potuit triumphanti.
Quo autem ſtudio remugiturum cum pecudibus
Principem adorat Daniel, non inſectatur? Nun-
quam eum ſplendidiùs appellavit, quàm cùm il-
lum exnendum præſenſit inperio. Regem dixit,
& Dominum. Grevere decora, cùm probra im-
penderent. Et exuendus non purpurâ ſolùm, ſed
penè ipsd humanitate Afſyrius, inſignitius à Da-
niele percolitur. Quæ pervenit, inquit, ſuper
Dominum meum Regem. Ut enim naturæ ductu
coniuevere pecudes veraciùs herbas heluari ubi
Præſentiſcunt impendentis rigore tempeſtatis pro-

Deꝛae Cyro Reg

e. Cap. VII. 43

hibendas ſe eſie compaſcuis: Ità in titulos ſeſe
Principis ingurgitat Daniel, ut decorum lautiis
expleatur, à quibus cogetur abſtinere, dum tranſ-
Criptus in armentum Rex, mugitu tantùm aget;
& non falvere, ſed ſqualere jubebitur remugitu.
Titulorum hilis in Rege Daniel fœnum ſupplicii
prævertit: & occaſum dignitatis novi exortu de-
coris antevertit. Ille, inquit, mugiet, ut bos:
& ego bovi præcinam, ut cycnus. Qur enim
non me fides in olorem convertat, ſi ſcelus illum
deformat in taurum? An importentior virtus fla-
gitio eſt, ut ſuas habere non poſſit metamorpho-
ſes, deliciaſque converſionum? Mihi Dominus,
& mihi Rex eſt Nabuchodonoſor; eò gratior;
quòô jam miſer & dominari deſinet, & regnare.
Adoro ego, non Orientem Solem in Oriente, ſed
Occidentem. Nam Vatibus, quos pernoctare cum
Deo decet, familiare eſt, plus occaſum, quàm ortum
ſyderis, præſtolari. Didici, non fortunam in Prin-
cipibus venerari, ſed dignitatem, & in dignita-
te perſonam. Mihi proinde tam prope ab Occa-
ſu Princeps, eſt, erirque meridianus. Sibi, non
mihi, occumbet. Etenim ut involutus nebulis
non minùs Sol lucet, quamvis longè parcius, ef-
fulgeat: ita Nabuchodonoſor Daniel æquè erit Rex quam
& in purpura paludatus, & in villis. Damnabi 75. m⸗ſers
tur ad beſtias; ſed nullo apud Vatem præjudicio-“ enf.
Cùm præſertim Academiam ſit ille nacturus in Zrizalatis
præſepi, ubi, qui in ebore hominem dedidicit, te ,
hominem diſcet in fœno, intérque pecudes eſſe rah ent
deſinet bellua. Reformantur, mihi credite, im- Princepe.
pii Reges in ftabulo, quos thronus deformavit.
Muagiendo loqui condiſcet; & feritatem exuet
abjectus ad feras. Regnandi ea eſt ars, quam
exercitatione non raròô felicitate ebrii dediſcimus,
& vacatione potiſſimùm colimus, perficimúſque
optima deſignando. Una ex artibus univerſis;
ſolâque ars eſt regnandi, quæ diuturnitate con-
ſeneſcat, trahatque cariem; cùm artes omnes
tempus perpoliat, rugis præ ſenio carituras. Abi-
turum proinde ad regnandi palæſtram novis ego
titulis cohoneſto. Nam in ſiabulo, Perſis, non
Prophetis, regnare deſinert Nabuchodonoſor.
Mihi, qui non trabeam, ſed eum colo, ità cor-
nu, ut iceptro præerit, & mugiendo imperabir.
Si verô de fabulis garrire aliquid licet in tanta
regni Regiſque metamorphofi, nunquam ita Dii
degenerant, ut non majores mortalibus ſint. Mare
trajiciunt, & Europas vehunt etiam in Taurum
Joves deformati. Aſiam mihi Rex invehet, quamvis
Bove perſonatus. Non enim adulkterio potentiores
ſunt Gentium Dii, quàm ſint Reges poœnitentia; &
in Rege lacrymante tutius Aſia conſidebit, quam
laſcivientis tergo Jovis inſideat Europa. Etenim quæ FSs/es
in Oceano laſciviæ non mergatur ſomina? Quo- abr
ta verò pars mundi è lacrymarum ſtagno non Jove quàm
emergat? cùm præſertim in mari ambiatur flam- V cie⸗ in
. . X 7 la⸗
mis Europa, in Oceano Ætnam ſenſura. Cùm mitate Næ:.
tergo Principis impoſita Aſia miratura ſit erudi- éuchodo-
ri ſub bove Vatem, & pro fœno thura Deo Re-“ lor.
gem, Cœléôque repenſurum. At Poëtarum nugis
ne morantem quidem in ſtabulo Vatem uti de-
cet, quibus non frondeſcunt, ſed ſtercorantur va-
ticinia. Votum id meum eſt, Paſtorem meum
ſuis proſequi titulis eriam cùm in pecudem trans-
formatur. Haæc eſt interpretatio ſententiæ Altiſſ-
mi, quæ pervenit ſüper Dominum meum Regem.
Quis ergo regnaturos non colat in purpura, ſi eos
Daniel percoluit obſoleturos in ſtercore? Quam-
quam de Vatis obſequio ſcriberem parcius, niſi
à culiu eum Regis ne tetriori quidem ipſo ſtabu-
lo abduci nequiviſie latrinà commonſtrarem. Ad
beſtias abjici, calamitas eſt. In obſcœna ruiſle,

4 flagitiam.

III.

Neronem
coli Pe-
ezrus præce-

pit.

J. Pet. 2. 17.
Rex coli
debet, etiam
impius ab
optimis.

Nero Cæſa
rum impis-
ziſſemus:

„
44 Oliva in
flagitium. Horrere calamitatem in Rege qui po-
tuit Vates, de Senatore captivus? At innocen-
tem à ſceleroſo non abhorrere, Regémque dice-
re, quem tranſgreſſorem fatebatur, id Cycni eſt,
qui ruentes inde Parcas gratiori excipit melodiâ.
Quam ob rem, Rex, conſilium meum placeat tibi:
& peccata tua eleeæmoſynis redime. In ſterquilinio
ſcelerum revolutum, Regem dicit, & putat à²
Putavit, dixitque. Regum enim tanta eſſe de-
bet apud hominem authoritas, ut eorum maje-
ſtas nullaà criminum proluvie obruatur.
Noëmi Arcæ non impar eſt thronus. In illa
enavigavit Chamus. Hos vecti Principes in obſe-
quii ſtationem nunquam non appelluntur. Cui
ſanè Arcæ proreta præerit Petrus, qui alkerâ ma-
nu Eccleſiæ cymbam concitat, ut velificet, thro-
num altera retinet, ne mergatur. Deum time-
te, Regem honorificate. Primus a Numine Prin-
ceps eit, cui honorem deferri oportere Petrus
arbitratur. Regem honorificate. Quem verô, Deus
immortalis! colendum Regem id temporis impe-
rantem, ſuis Apoſtolus præſcribit alumnis? Ne-
ronem nempe, propudium orcheſtræ, popinæ
inquilinum, Deorum odium, hominum luem,
parentis viperam, patriæ hydram, Mundi ty-
rannum, denique, ut verbo complectar omnia,
Neronem. Huic umbræ fecere nomen, ut ni-
hil candoris urbibus ſupereſſet, Nerone imperan-
te. Qui ſuæ lauream coronæ Matris ſanguine ir-
rigavit. Qui citharæ ſuæ fidibus Romæ buſtum
demulſit, ne ſua deeſſet ĩignibus Siren. Quam quiſ-
nam Ulyſſes falleret, ſi non ceram modèò, ſed ur-
bem, canendo, eliquavit? Sceleſtior ſanè, im-
maniôrque Perillo. Nam Perillus mugire fla-
grantem docuit, non vetavit. Ardere Urbem
Nero, & ſilere juſſit, uno ſat Cerbero in illa
gehenna ignis obſtrepente. Niſi fortè monſtroſum
eum cum lyra Orpheum dicere mavis, qui Eury-
dici ſuæ, Romæ ſcilicet, non auferat, ſed inferat
gehennam, eò inferis ſæviorem, quòô una tan-
tum in iis tum Manibus & ſuppliciis vitæ arbi-
tra regnabat Parca, parcendi ſcilicet neſcius Ne-
rO. At, inquies, nere Nero neſciebat. Et ideo
tot vitæ ſtamina abruit. Hunc Petrus Nero-
nem excoli jubet, qui nec illi Urbi pepercit,
quam vel Lupa fundavit. Neronem, inquam,
laſciviæ ſentinam, pecuniæ gurgitem, juſtitiæ
ſcopulum, pudoris ſcyllam, Charybdim humani-
tatis, Urbium ſepulturam, abuſum cithara ad
incendium, ad parricidium ſolio, aſiris ad male-
ficia, mortalibus ad lanienam, toto ad ſacrilegia
Cœlo, Mundéque. Hunc excolant Chriſtiani? Ex-
colant, percolàntque. Tot enim decolari non
ità Purpura ſacrilegiis poteſt, ut non Neroni ter-
rarum orbem ſubmittat. Deum timete, Regem ho-
norificate. Nero eſt, ſed Cæſar. Hydra eſt; ſed co-
ronata. Jugulat; ſed imperat. Amphibium mon-
ſtrum Naumachiam in igne inſtituit; ſed amphi-
bium quoque habetur Numen, terrâ, marique do-
minatum. Omnia, Sodes, cùm in unum faſcem
complicaveris Neronis ſcelera, iis potentiores ſunt
Cæſaris faſces ad extorquendum erga Principem
obſequium. Non ut viveret, ais, ſed ut peccaret li-
centiùs, parentem occidit. Hoc tu flagitio Vipe-
ram conflas, non difflaſti Cæſarem. Perſtat pro-
ptereà in favorem quoque parricidæ vox Petri:
Regem honorificate: Matrem enim parricidio per-
didit, non coronam. Et quamvis exulules: quid
hoc Monſtri eſt? Mortem inferunt viperæ, ut
vitam hauriant. Vivit Nero, & parentem per-
fodit. Immaniorem ergo ſerpentibus Principem
honorabimus? Et id agemus, non ſuadente Epi-

Eſdram.

. Aim!
curo, ſed Petro præſcribente? In throno etiam Ari
Nero eſt excolendus. Nam ſi veſcimur Viper, a un,
quòd mukis condiatur oleribus & aromatibus a N
in alexipharmaco: Uno ſat diademate Vipera 1 . re
condietur in Curuh, ut illi obſequamur. Eſca an- i
guis eſt gutturi ². Poteſt & obedientiæ noſtræ . e fe
placere Nero. Porrô fi ei Petrus Mundum ſub- ine⸗ X
ſternit, qui ſibi Crucem adornabat; Quem Prin- deſee
cipum deſpicies, contumelioſus licèt aut tibi ſit, Can pyis. giu n en
aut ſit quoque Reipublicæ. Aprum negas Nero- cep: col: aſee
nem eſſe, inquies, Chriſti vineam depopulatum? rhae ,. in 7
Aper quoque: ſi graſſetur in ebore, jure ſolii obſer- ru, virtuti. N i⸗
vari debet à Chriſtianis. Nemo vaporem in palude “: u renhan
non ſpernat. Sed ignitus in cœ lo Vapor, non unda , ince h
reſtinguitur, ſed extinguit: Principatus. Adeò „, inrlin n
poſitione loci, non aliò tantùm, ſed in aliud eva- 9 Pglar in n
dit paluſire ſedimentum. Subvextus in ſolium e exeſiua,
Nero, ſi Matre ſpernitur occisé, Mundo colatur ur, eotint
obſequente. Nullum dehoneſtandis Principibus Ium widere
effugium patet, quando Chriſtianis id temporis games .
martyri, poœnarumque candidatis lex ſcribitur Mis nn
obſervandi Regem, ſedente Petro, & Nerone Sv Nam injur
ſæviente. A Martyribus cœlo deſtinatis, devo- wluniem e
tum Erebo caput coli debet. Sed abjectam ha- gu jene ctimint
bet ad pedes Eccleſiam, quam calcer. Ita eſt. Ha- el Dens, ,
bet tamen coronam in capite, ne calcetur. Ke- 4 (ſer ia in
gem honorificate. Si ergo malè Nero ſperneretur nrhr Deum ey
aàa Chriſtianis, Benèe Cyrus à Judæis honoratur: Non inocel
& prudentiſſimè Eſdras bis eum Regem com- Mo eup
pellat, unam quamvis nondum periodum con- g irba,
feciſſet. In anno primo Cyri Kegis, ſuſcitavit Do- mwi 10 nol Pho-
minus Spiritum Cyri Regis. Maluit incultiorem me ſel Cel nan
videri Orationem Auditoribus ſuam Eſdras, Ma Nginis 0
quam in Oratione ſua minus videri Cyrum ex- 8. (em chan
cultum. In artem peccandum ſibi potius eſſle nif 6öRowähun
cenſuit, quàm in Regem. Jam nos & in Legem 2s., nn inſign
quoque peccaremus, ſi eſſemus in Reges inju- Di Santez.
rii, cùm Eccleſia reverentiam in Cæſares impe- luu 9 Per ien
ret etiam truculentos. Quem cùm Petrus edixe- in ni⸗ Mne
rit cultum, & eum erga Babylonium Principem Gech Ee
adhibuerit, ut vidimus, Daniel; longè tamen & nmmk
Petri lege, & Danielis exemplo, ut tempore, zui WM
ità obſequii abſolutione præcelluere utriſque tria lir *
Babylonicæ ſervitutis aſtra, Miſach, Sidrach, & 1
Abdenago. . 4 iGhtet,
Regem honorandum perſcripſit Petrus. Re- IV. Rennet
gem Daniel honoravit, & involvendum ærum- ſchemcon⸗
nis, & criminibus implicarum. Fœnum, ut bos, Dan-a,22. me hell,
comedes. Quam ob rem, peccata tua eleemoſynis 24. ul; iengte
redime. Exundavit obſequii in Regem pelagus n ennar
hæc ultra littora puerorum cultu, demiſſionéque. Daniel. dſence
Neque enim prævaricatorem tantum coluere Iuke, Negen
Principem, ſed prævaricantem, peccantémque. sandii res Aummm, &
Erexerat aureum Nabuchodonoſor ſimulachrum, aei, nre. Onni er
quod extractum igneis furnulis in idolum prove- gan on unt) lban
xerat, de tormentis in divinitatem evectum. Huic adorant. nun Corcit
litare Eunuchi recuſaverunt. Objurgatos acerrimè n onit ſ
Princeps obſequii monuit & in ſua jura, & in ſta- 4 lnten, ibi
tuam ſuam. Abnuèêre imperiu Regis conſtantiſſimè eragr ſit
Juvenes, dixeruntque aliam abs ſe Statuam coli, R lerige
quam nulli argentarii inter cruciatus conſlaſſent. derirar
Eà Mundum impleri, ſed eam haud Mundo Nreler
compleri. Hujus majeſtate ſe Nurninis cogi, ur en er
exclamarent: Deos tuos non colimus. & Ratuam Dan. 2.18. ,, Inck ul
auream, quam erexiſti, non adoramus. Evirari “ Ae ſe
babylone potuiſſent Juvenes regi, ſed corpore, iei 4 .
non animo. Nam ut gladiolo, etiam retuſo; —in kinphie
truncari corpora vel! Heroum poſſunt: Ità nec an vt el.
falcatis quidem curribus mentes puerorum evi- „ceb. GüN e
rantur. Manet inſecta in Spadone Mens, etiaam Iurzre
.„ Gratiæ Uer

poſt vulnus; niſi ipſa ſe mutilet: perdurâtque vi-„ Waee. üne

rilis in ſemiviro animus, eò felicior ſectione perandum
quoò

lier a
,ſore ſch P
Vaporemign 8
nmcihang
ſech in Ae⸗
brechig n H
kendn Diircztn
kind em
iders krſciir
Pemd, 8 NR
Gelinns N
Eel dent
caler Iaclh
, be (een .
ludeis honen.
uun Regner
in pericdn or
eit, ſſeiil
Mahit molira
bus ſuam Ur,
Videti Cnnnt
m ſbi wint
n MKnle
us in Repen
nin (Arai
Cüm Pems
lommumhmin
el; Pogtlnmt
plo U Se,
bere unt

eilt Pems
6ohendunman.
n. Neum, 1 K
u tu cnfi
n Regen
, Ceningen
1 tantn ie
n, Eecemenn
olrſmmlanm,,
in idnlenſiſe/
em erecnn hu“
biurgans anm
n ndn
egscolun⸗
bol⸗ nag
igtus CNlktte
Hand
Numios “
mnuu0. as 5
Alranii. i
gi,ll
lo, eien . 3,
puliu 3

De Cyro Rege. Cap. VII. 4 5

Faber quòd jam fœminis non ſervit. Ergo colluctati
Fid ſunt Aſſyrio Juvenes, & Babylonicum Antheum,
Pacn non humi, ſed cœlo alliſere. Deos tuos non coli-

mus. Nihil hac fortius voce, quæ tibias id tem-
poris obſtrepentes, lyraſque, & fiſtulas non æqua-
vit, ſed vicit. Uni tamen vox ea ſuccubuit voci
à pueris item emiſſæ, qua frementem & male-
dicentem Nabuchum non ſemel dixere Regem,
ejus ſpreto igne, non ſceptro.
Ibid. 17. noſter, quem colimus, poteſt eripere nos de camino
ionis ardentis, & de manibus tuis, & Rex, liberare.
Nulla furiarum ita apud manes perfurit, ut id
BRex coli temporis æſtuabat Nabuchodonoſor. Hinc ſta-
tecr, tuàâ, inde clibano ambiebatur; quaſi Olympus
in colum minax altitudine ſimulachri, & veluti
ce. pugnax in naturam Veſuvius vorticibus, globis-
que exæſtuans. Et cùm vallante illum immani-
tate, enormitatéque tum criminis, tum ſupplicii
Titan videretur, cui nec impoſiti ſuis Alpibus
Gigantes conferri poſſent, ipſe ſe tamen vicit
Aſlyrius novo convicio ſuis major ſacrilegiis.
Blaſoheni Nam injurius in Numen, eam maledictorum
ſ Deie). proluviem eructavit in cœlum, ut eo Sol pelago
Ibid. 16. Pené criminum occumberet in meridie. Et quis
eſt Deus, qui eripiet vos de manu mea? Nec Lu-
Digniias Ciſer ità in Deum efferbuerat ad Aquilonem, uti
wores ber- in Deum excanduit in ſuo igne Nabuchodonoſor.

injurius

Vertite . . —S. .
liaza, Oh innocentiam modòô ignibus deſtinabat, ſed
elic. . . . . . . .
necig. ſolo afflatu pyræ ſuæ abſumptum iri Divinitatem

Rex fli aiebat, quâ pueri ſervari non poſſent. Quaſi ve-
contradici 10 non Phoœnici tantùm, quæ reviviſcit ex igne,
Patiauur, ſed Salamandræ, quæ in igne vivit, impar eſſet
Wregen Numinis Omnipotentia, ad Babyloniæ forna-
cem, exanimnis. Et tamen furentem non proſci-
uadn dere contumeliis, ſed regiis nominibus, extule-
tzer ſit o“. runt, inſignibuſque imperii cohoneſtarunt Ado-

Neguioſa. leſcentes. Poteſt eripere nos, & de manibus tuis,
Zelantes ⁹ Kex, liberare. Regem appellant, quamvis in-
imndiſereti: ed ee

juriis Numen inceſſeret. Adeò nec peccantes à
fubjectis debent Reges contemni. Sprevere au-
rum Pueri, ſprevere Clibanum. Ad illud inch-
nari abnuentes, in hunc conjici non recuſantes:
auri refugi, non rogi; nec ſupplicium pertæſi in-
ter lictores, ſed metallum inter lyriſtas execrati-
At in tanto poœnarum opumque contemptu, haud
Regem contempſere: Verùm nec pretio, nec fu-
nere fracti, in cultum tamen Regis deflectun-
tur; tenore animi uſi conſtantiſſimo, qui tamen
in torvitatem non exiret Principi contumacem.
,Pet, 2.7. Prævertéêre Petri Legem exſcribentis: Deum ti-
mete, Regem honorificate. Servaverunt & fidem
Numini, & Principi reverentiam. Et quamvis
omnis ex Iſaia gloria flos fœni ſit; non tamen
tanto chbani æſtu regiæ floſculus gloriæ in pue-
rorum cordibus conflagravit. Immô, ubi ſtare
non potuit ſtatua, ſanétiori igneæ legis incendio
eliquata, ibi in igne viruit gloria Principis, flos
licet agri ſit. Nimirum, quamvis inter tonitrua
fulgurâque Sinai Lex adoleverit, fulmina tamen
non evibrat, ſed compeſcit, eâque vereri docet,
non percellere ſumma Magiſtratuum cacumina;
quæ vel perſtrinxiſſe tantùm, afflaſſéque, piacu-
lum eſt, nullo piaculari expiandum.
Hac loquere, & exhortare, & argue ecum omni
imperio. Admone illos, ait ad Titum Paulus,
Principibus & Poteſtatibus eſſe ſubjetctos. Quæ cùm
& Romæ Paulus enuntiet, & Babylone præſti-
terint Pueri, neſcio quâ in Principes phreneſi a-
gamtur interdum aliqui, qui tum ſe ceciniſſe coæ-
lo arbitrantur, quùm eos concerpferint maledi-
cCtis, quos Prophetæ coluere Babylone, & quos
Romæ percolendos vulgavere & Tito Paulus,
& Præſulibus univerſim omnibus Petrus? An tu

V.
Tit. 2. 15.

Tbid. 3. I.

Ecce eniùmn Deus

ſanctior Daniele? Regem percoluit. An ſpado-
nibus caſtior? Regem illi compellavere perho-
norificè. Num Paulo ſeverior? Cohi Principes
imperavit. Petri certè ſede tua eſſe non poteſt
altior exedra, quamvis Chriſti ſir. Ex ea non to-
nuit Petrus in Principes, ſed pro Principibus per-
tonuit, aitque: Regem honorificate. Blateronem 1. Pet, 2,17:
proinde te eiſe ſcito, oris, ammique impotentem,
non divini tutorem juris, legumque Numinis
defenſorem. Honorem defert Principibus Petrus;
non eripit. Nec Petro, ſed Draconi conforma-
tur, quæ ex ore Chriſtiani conviciorum flumen
in Aſtra jaculatur immanitas animoſa. Ergo per-
vicaces nunquam Principes laceſſamus? Num
ità hi ſunt infeſti, aut Numini, ut Nabuchodo-
noſor, aut Eccleſiæ Numinis, ut Nero? Nihilo-
minus tamen & illum Daniel excoluit, & hunc
Petrus in Crucem ab eo agendus obſervari vo-
luit; nec jam clavibus tantùm, ſed clavis quo-
que parietibus inſcribit Templi: KRegem bonori-
hcate. Quem Regem? Nunc Neronem; & in kegilus
poſterum quemvis. Quid? Nonne Regum ube- nemo con=
ribus adolevit Eccleſia, quæ tum ſibi adeſſe Nu- Wéieture
men intelligit, cùm iis admovetur, eâque exu-
git? Mammillàâ Regum laltaberis: & ſotes, quia Iſa, 60. 16
ego Dominus ſalvans te. Ergo à Principibus la
Ctabitur Eccleſia, & à primoribus Fidei lacera-
buntur Principes? Suum Reges Eccleſiæ lac la-
biis immulgent, ut ejus à labiis Eccleſiæ Filii in
Reges ſulphur eructent? Lactamur; & lacera-
mus? Defundimus iis tabum & virus, qui nobis
infudere tum chryſocolla, tum nectar? An ut
ſubactam pedibus briſam prælo extorquemus, ut
cùm ambroſiâ lacus, doliaque compleverit, in
fimetum tandem abjiciatur: ità Principum mam-
mis, tanquam vinaciis exuctis, iis deinceps pro
lacte fella refundemus? An Ægyptium libet aſ-
pidem imitari, qui Cleopatræ admotus uberi;
pro lacte, quod ebibit coalitum margaritis, ve-
nenum Principi, quo expiraret, infudit? Et non
timemus, ne maledictis proſciſſi Principes Eccle-
ſiam univerſim execrentur? Nam quamvis ex
ſede Petri illud ſciant evulgari, Regem honorif-
cate, ſpurium tamen in Eccleſiæ filiis ita hali-
tum faſtidient, ut pertæſi membrorum petulan-
tiam, corpus univerſum exhorreſcant. Quicum-
que Principatum allatras, an Petrum intelligas,
neſcio, Petrum certè non audis. Ille enim incla-
mat Mundo, ut Reges honorificet. Sed præva-
ricantur. Utinam illaceſſiti. Ut verò exorbitent,
abſtinendum maledictis vel Petro eſt, etiam cùm
ferrum ſtringit in Malchum. Quem an benè vul-
neraverit, remiſſus in thecam gladius tonitruo
Chriſti, decidat non ego. Id tantùm aio, ampu-
tatam lictoris aurem à Petro, non obrutam con-
tumelis. Adeò etiam cùm ferire ſtatuerit Petrus,
nec ſatellitem audet execrari. Silentio cæduntur
lictores à Petro, etiam quùm Chriſto vincula
injiciunt. Er laceſſentur à nobis conviciis Prin-
cipes, paulò in Eccleſiam, quod ais, quòdque
abſit, liberiores? Sed enim & à Nathano David
arguitur; & in Saülem cenſuram egit ſeveriſſi-
mam Samuel. Adde & ab Elia longè ſeveriùs in
Achabum animadverſum: & caſtigatum Hero-
dem à Joanne., Hi tamen omnes, non procul à
Regibus epulati, dum lingerent patinas, & vo- Zelantes
rarent attagenas, laceravere Principes. Coràm, indiſereid.
& cominus arguêre peccantes, ferro uſi ad ægri c“ gn⸗
curam, non ad injuriam, ſtigmâque abuſi ægro- cerdotibus
tantis. Nunquam de Davide obloquutus eſt Na- Reg,,: 2
than, niſi ad Davidem. An Samuel cùm puhem roniar.
liguriret, famem compeſcebat Sacerdotis, ſamam conrestio⸗
Principis commordendo ? Bacchatur Elias in marazio,

Acha-

Achabum: ſed non eminus, dum veſcitur pla-
centußis in Sidone. Rabies maledicendi eſt, non

De corre-
&cio inter-
dum licuæ ſtudium percurandi, ſi non mederis, & detra-

in P inci. . . . . . . .
ge, his: ſi diſſiros carpis, aut ad ſatiem livoris tui,

pes, ita . uV.O
nanquam aut ad pediſſequorum tuorum ſeu invidiam, ſi
i" eos lici- te audiunt inviti, ſeu illecebram „ ſi tuis bene
za male- c: 4 .
dica. dicunt maledictis. Adde: quòd nec ad Davidem
Nathan, nec ad Saülem Samuel, nec Elias ad
Achabum acceflere, quâdam ad Reges objur-
gandos intemperie impacti, ſed ſubmiſſi à Deo
Zelus ob- omnes, immilsique cenſores in peccantes. Sed
Pns Joannes ad Herodem irrupit injuſſus. Injuſſus
agat. is Regem alloquitur, ſuper quem, ut ait Lucas,
Luc.3. 2. Factum eſt verbiuim Domini? Agebatur à Dei ver-
„ beo in adulkerum Vox Verbi. At in hoc minus
Intentio „ -. . . . . 4
relza. Vatibus Cæteris Joannes conſenſerit: in eo certè
iis ſeſe pleniſſimé conformavir, quo à maledi-
Intentio Cto reprehenſionem diſcrevit. Nempe è& quatuor,
Pavw.. quos ſeveros in Reges produxeras, ſeu Vatibus,
RKationes . . 358 Harz
Rivate. ſeu Præſulibus, ex iis, inquam, nemo pro illatis

ſibi, gentique ſuæ cçontumeliis aut queſtus de
Superior Regibus eſt, aut conqueſtus eſt cum Principibus.
non ſe, ſuä- Cenſura fuit, non expoſtulatio. Eviravit Philip-
e picas ſuas omnes divinas Cicero, und pro ſua do-
mo Oratione. Etenim Conſularem pigere, Lin-
guam, puderéque decuit id cauſæ agere, quod
infra Romam eſſet, nec Rempublicam attineret
univerſam. Prodidit ſuum ipſe Conſulatum, qui,
poſt urbem conſervatam, ſui laris meminiſſe po-
tuit.
& Joannes effugêre, qui nunquam niſi violatum
Dei, gentiumque jus Principibus exprobrarunt.
kiſeus. Non ſuæ Nathan uxori, aut Sorori inofficioſum
dn es Regem maledictis inceſſivit, ſed ſævum perſtrin-
pro ſe qua- xit in Uriam, & , contra humanitatis legem,
rat. humaniorem in Betſabeam. Quid Eliæ intere-
rat, viveret, an periiſſet Nabuthes? Non tamen
ejus in ſe transferendæ ſtudio vineæ, falcem mi-
ſit in alienam à ſe injuriam. Nihil ulciſcebatur
in Rege Vates, niſi ſcelus. Nec Vineæ raptum
alià rapiendæ libidine vineæ, inſectabatur. Id
miratus in Vate eſt Achab, horruitque, non pri-
vatis in ſe rationibus Eliam furere, & incitari.
3. Reg. 21. Et ait Achab ad Eliam- Num inveniſti me ini-
20. micum tibi? Qui dixit, inveni, es quòd venun-
datus ſis, ut faceres malum in conſpectu Domini.
En! ut in Reges ſævire Prophetæ debeant, cùm
eos juſſu Domini reprehendunt. Imitentur opor-
Zetus & tet Sacerdotes Vapores, Spirituſque; qui ut cu-
— pidentur in fulmina, & in cometes excandeſcant,
odaιſratio. non humi, ſuéôve ſtagno immorantur, aut in
e . pinaſtro, cerasòve conſidunt, ſed coœlum petunt;
ibique aut in nubes conſtipati, aut in trabes igni-
Zelus ob- ti, aut difflati in tonitrua, aut conflati in fulgura
ervantiez mortales exanimant, feriuntque amphiteatra; &
estee decutiunt turres. Coœlum debes inſcendere, ut in
chabum incendare. Num inveniſti me inimi-
cum tibi à En quam ſuſpicentur fulminum offi-
cinam Principes in iis quoque, quos Corvi alunt,
& melote conveſtit. Quid de eorum cenſura
ſentient, quorum domeſtici omnes duphicibus
veſtiuntur? tanta eſt vellerum Paſtoribus copia,
attondere utinam oves, non deglubere ſolitis, ut
eorum vel calones conchylio fulguraſcant. Ex-
quirit ex Elia Achab, cur ità in ſe diris graſſe-
tur, nulla inter ipſos ſimultate gliſcente. Citòô

Achab intellexit, non & palude in ſe ſævire Spi-

ritum, qui tonaret, ſed & cœlo. Venundatus es,
zt faceres malum. Diſſidemus, inquit Elias, non
privatis inter nos rixis, ſed cœleſtibus. Eliam
enim odit, qui Numen læſit. Non me petit, qui
mea impetit, ſed qui appetit aliena. E Sole te
percello, Achab, non ſalario. Nam Prophetæ

46 Oliva in Eſdram.

Id ſanè dedecus Nathan, Samuel, Elias,

domum non habent, niſi non manu factam, æter-
naämque cum Superis. Effuditque Elias, non Elias qud
pruriens maledicentià, ſed exagitatus vaticinio, memie,us.
quæ Dominus evibraverat in Achabum. Cæte- glechne
rùm, ut à Principe abiit, nuſquam de Rege de- obnget.
traxit, ne cum Eliſeo quidem. Non Achabi Rin vn.
mores execratus eſt; non ſtirpem ejus refodit; Regilu .
non Regis avos eruderavit, ſi quem fortè offen- icha.

deret, quo peccamtis ſuperbia detumeſceret. Ab- mcommu

ſtinuit ſeſe penitus Elias & àa genere, & à genti- rayda

Zaſin.

bus, & ab adverſariis, viribuſque Achabi penſi- anrec,,
tandis, reveritus in Rege purpuram, licèt cruo- ab optimis
rem in purpura improbaſſet. Nimirum itaà in .
. . . ausperatis
Reges agunt, qui melote amplitudinem ſuæ do- majehzas.

mus, gazämque ſuam circumſcribunt. Neque Exzleſiaſi.

enim, qui Agno veſtiuntur, in lupos deforman- Taazer
tur, ut null ſatis viſceratione ſatientur. Qui & Panpas

veſtiuntur Agno in Cervos demutantur, qui Panas.
ſerpentes extraxiſſe, voraſſéque contenti, ne
gregi advolvantur, omni ſe deinceps pecore, ar-
mentéque abſtinent. Ità ex Achabo Elias unum
ſcelus exuxit: nihil prætereà aut de Rege de-
tracturus, aut extracturus è& regia. Peccantem
enim, non regnantem, oderat. Saccum proinde .
flagitii conſcidit, intactà, adoratâque imperii
prætextâ. IIIo ne ſqualeret Achab, cædem ar-
guit. Hæc ne obſoleſceret in Principe, nunquam
Elias aut in foro, aut in circulis, aut in antro de
Achabo muſſavit, ſuo ratus ſe munere defun-
ctum, ubi tranſgreſſorem homicidii monuiſſet.
Id quoque moris eſt Cœlo, quòd ubi detonuit,
ipſos, quos fragore, fulguribuſque conterruerat,
obruerâtque tum lapidibus interdum, tum gla-
cie, & fulgore recreat, & rore perfundit. Elias
item pertonuit, mox Achabum irroravit, diſcre-
vitque non iræ modò ſuæ fragorem à furore, ſed
in Rege quoque dignitatem ſejunxit à crimine.
Hoc ſemel perculit, illam ſemper excoluit.
Ne id verò actitatum ab Elia diceres, Vate VI.
qu'dem, ſed errone, modò à Corvis ſportulam
accepturo, inodò eam expetituro à Vidua. Se-
cus agi aut ſolere in Principes à Proceribus,
aut etiam debere. Hi non perſtringunt, ſed
percellunt, proſternuntque Reges, nullà ſeu
commiſeratione, ſeu reverentiâ ſceptri, ubi ef-
fringendum illud efſe ſtatuerint. Ideôque, in-
quiunt, de paludamento malè melota garrüſſet,
ubi ejus jam maculas exterſiſſet. At byſſo plus
licet in Attalicas, quas pro arbitratu & diſſuere,
& veròô poteſt non rarô retexere. Quid in pa-
ludamenta liceat byſſo, non quæro; quid verò
in regnantem fœminam illi quoque liceat, quem
Deus inunxerit ad principatum, diſces ex Jehu.
Potitus is rerum erat hoſtiumque, delato ei re-
gno per Vatem. Ergo ut ſceptro domi uteretur,
quod illi militiæ obtigerat, ubi in urbem deve-
nit, primam Deo hoſtiam, & in hoſtia unâ non
unam hecatomben litaturus, deturbandam in
forum è feneſtra curavit Jezabelem. Præcipi-, Reg.9.
tate eam deorſum. Et praæcipitaverunt eam. Un- 33.
de lucem haurire conſueverat princeps, filiâque
tenebrarum, inde luctum exhauſit. Is enim oc-
caſus eſſe debuit imitatæ Luciferum fœminæ.
Ruat & cœlo regiæ, quæ toties in Cœli Regem
inſurrexit. Neque enim cædi eam decuit ferro,
quo tot illa Prophetas occiderat: ne Juſiorum
ſanguine gladius imbutus, ſanguinariæ cruore
ſpurcaretur. Decuit, ut è feneſtra præceps age-
retur Jezabel in plateam, ut aliquando ſpecta-
culum Samariæ ibi funerum daret, ubi tot ipſa
ſpectaculis intererat pereuntium. Quo in ſpecta-
culo unum mihi probari ſatis non poteſt, equo-

rum ſcilicet ungulis Reginæ tum corpus protri-
tum.

vnn exwis Pol
u enni
7 H Pmu,
r exlelult &
u ven euln
. ſeht, Mxin
m, un holn
i ſlabel
t, woe⸗
machero
niit, hu
e coneul⸗
deo membr
ſeunt. 1
Initerunt.
8 euin in ſva
Sen tlen cent
o Negin⸗
dl wies
Epochrum
chuno, qu
lent.
Gunt, Rex
Eglamadn
e ber Jezab
nmneteret
um iln
4,. Audi
cArt: iis
Cecernunt.
humm eſt,
Datatn. Jr
(eps paren
flia Rege
um. Bei
le, quæ .
(OrOa don
emerlit in
Cumns hal
uunlin
Ur ol
Ned6 Cadr
Ei, Non
emmiim
etntin ſc
MMonunentis
tot inter gen
ln nugen
el fli⸗ Re

ute Gtene dan

en

du 8.
S een ſenit
nn ſntilime .
tümvec
ſng, mo
dun Ed ken
NW ienibur n
giſiſerer
Mi t
lit,

ligre

ka;

ein ee ich
en ſnchd
euupeſenn
bere, &
Nramn, Ik n
Aiminmi 8
undinen leld
eibn Nen
e ſiienn e
Genntntl Ni
Are onrni t
enceſs ellte1
chabo lann
ar de Neg
egia. Peccner
t rom it
Goratige ni
chab, elhe.
incie, unn
, an nam
le munete in
micidi mudk-
bdd ubiceni,
ve onene,
tetdum, ung
e efundt Iu
n rotari dr
Orem a kule ,l
ungit in
per erglin
Tia dcets, e
Cornisfon
turo VnE
65 ¹ Doi
peiſtigge 1
leges, MM,
ehni, i⸗
. Iteige,t
melge liin
4. At n
iran &lnn,
e. Quiluß⸗
eo; gil
cbelceah i

.
.

Cle AA

le, Elin 1
o Cninti,
zin uben
in boſtiauu n
enrbundnm
belen. ufeg
rut U;
eeſs, 14

17

Cadaver
Jezabelis
non con⸗
cha, ſed
ſpolium
uit: non

enim gem - , 1
mam, ſed ſtient, luxumque victoriæ.

bellnam,
alniſerat.

774 72 bel
Jepelnur.

4. Keg 9.

34.

Homici-
dium.

Crudelitas.

Pecrati
damna.

tum. Nam proculcari ea tum membra debuere,
cùm feralem Reginæ ſpiritum retinebant; ubi
verô ex ſeſe furentem alliſu animam excluſere,
quadrigà vehi, non proculcari plauſtris eam
oportuerat. Non enim conchæ, ſed ferarum
exuviis propius cadaver erat Jezabelis. Illà exen-
terata projicitur: Orbata enim eſt margarito.
His Principes integuntur; monſtrum ſiquidem
exuerunt exuviæ. Etiam Herculem, ubi Leo-
nem exuerint, ad pompam feræ ſpolia conve-
Cur ergo concham,
quam ſpolium eſſe maluiſtis, Samaritæ, cada-
ver Jezabelis? Quamdiù Reginæ animam ha-
buit, conſedit in ebore, & octophoro portaba-
tur machærophoris ſtipatum innumeris. Ubi eam
remiſit, humi jacet obtritum? Et equorum un-
gulæ conculcaverunt eam. Nihil his tardius equis.
Serò membra proculcatis, quæ jam ſævire de-
ſierunt. Tum erant obterenda, cùm Samariam
attriverunt. Liceat Jezabeli interquieſcere. Jam
enim in ſua ſede eſt, & dejecta humi, in ſuum
tandem centrum devenit. Verùm orantem me
Pro Reginæ cadavere jumenta non audiunt,
quèd toties Princeps obſurduerit exorantibus
ſepulchrum ſaltem interfectis. Fruſtrà pro ea
clamo, quæ Samariam tot clamoribus com-
plevit. Quamquam, ſi me jumenta non au-
diunt, Rex audit, & exaudit Jehu. Qui, an-
tequam ad menſam accumberet, ſepulchro condi
juber Jezabelem. Cüumque introgreſſus eſſet, ut
comederet, biberétque, ait Iie, & videte male-
dictam illam, & ſepelite eum: quia filia Regis
eſt. Audin'’. Jumenta ſunt, quæ Reginas procul-
cant: iis verò ſepulchra victores, Principéſque
decernunt. Adeò non ſervile tantùm, ſed equi-
num eſt, graſſari in Principem, quamvis dam-
natam. Jumenta protrivere jacentem, illi Prin-
ceps parentavit. Ite, & ſepelite eam. Eſt enim

filia Regis, quamvis mancipium fuerit vitio-

rum. Dedecet ſiquidem eam humi putreſce-
re, quæ vagivit in purpura. Numquam Sol il-
lam non coronatam aſpexit? Nox illam ſine
corona non occupert. In ſterquilinio vixit? ſed
emerſit in conchylio. Solium inceſtavit? ſed
cunas habuit aureas. Mori debuit, ex qua
monſtra prodiere? Sepeliri tamen debet, quæ
tot produt & Regibus. Teredo fuit curulis?
Sed é Cedro enata. Et, ſi licet inter pocula nu-
gari, Non ſepelietur projecta, quæ ſtans debuit
ſepeliri? Carebit ſepultura, quæ tot ſepulchris
Samariam cumulavit? Eam monumenta non re-
petant ut ſuam, quâ nulla Reginarum meliùs de
monumentis eſt merita? Obruatur. Hoc unum
tot inter demerita nunquam non meruit Jezabel,
charybdis Prophetarum. Iie, & ſepelite eam.
Et ne nugemur in luctu: Eam tumulate, quia
eſt fiia Regis. Ipſi mortem debebamus: ejus
debemus parentibus ſepulturam. Nec ſupplicio
carere, nec ſepulchro poteſt. Eſt enim & Je-
zabel, & Regina. Jezabeli lapides debebantur;
Princeps lapidi debetur. Occidimus cruenta-

tam? Purpuratam condamus. Filia Regis eſt?

Iie, & ſepelite eam. Eam? Quamnam? Jezabe-
lem? Recedite, nam Jezabel nuſquam eſt. Suis

Fernas ge eamn ventribus abdidere canes. Nimirum incon-

FJabelis vel
demortua.

Peccandi

ſtantiſſima ſfœminarum, ne vel mortua quietem,
ſtatumve condiſceret, ambulatorio inſuta eſt mo-
numento. Cümque feritatem ne cum vita qui-

conſuetudo dein finiendam ſibi eſſe ſtatuiſſet, vorari mortua

nee in mor- . . .
mi, emei. à canibus non abnuit, ut ad latratus, laniatuſque
tur. reviviſceret. Feris condi, quam marmoribus
iſ⸗ . non
Haliss HMaluir, ut vel occiſa morderet. Hanc

mali.

Pythagoras ſomniavit, ſed Jezabel demigratio-

7

De Cyro Rege. Cap. VII.

nem invexit, uſurpavitque, ut ſcilicet, poſt
funus Regina immigraret in feras. In feras,
inquam, immigravit Jezabel, non in feram.
Quam enim nemo & Pythagoræis auſus eſt,
in mendaciorum Sympoſio propinare Meta-
morphoſim, hancg mulier exorbum. Nam non
uno ſepulta in cane eſt; ut pluribus inſuta feris,
in plures quoque mortalium baccharetur. Proh
Samariæ calamitatem! Ab una olim Jezabele
mordebatur. Muhiplex deinceps eam Jezabel &
allatrabit, & diſcerpet. Non enim in uno ſeſe ab-
didit cane, ut, quà ratione licebat, ad ſuperlim
ſtragem converteretur in Cerberum. Nermo Do-
mini eſt: in agro Jezxrahel comedent canes carnes
Jezabel. Felicius nec in alabaſtritie requievif-
ſet venefica ſanguinaria. Nam, quæ virorum,
Juſtorumque laniatus & plagas unum ſuis votis
præſcripſerat finem; Ubinam beatius requieſceret,
quam in cane? feritate ne tum quidem caritura;
cùm vitâ, regnéque careret. Hanc canum fau-
cibus epigraphem adſcripſiſſet Jezabel, cuùm vo-
raretur, ſi licuiſſet: Vorent, dum devorent.
Quando lacerare te jam non poſſum, Samaria,
eos paſcam, à quibus lacerere. Diſcerpi, exedique
non curo, dum meis carnibus vivant, qui Sama-
riam depaſcantur. Comedent canes carnes Jezabel.
Non à Samaritis; ſed à brutis animantibus eit Jeza-
bel lamiata. Agreſtiorem proinde te ſcito Samari-
tanis efle, ſi graſſere in Principem. Si porrô vel
demortuæ ſunt Samaritis ſacræ, intactæque Regi-
næ; Et quæ; rogo te, Principes? præcipitatæ, &
Jezabeles. Si tu Principem, non improbum, non
emortuum, non devolutum è gemoniis, ſed floren-
tem, ſed ſtantem, ſed ſuis pervigilem civibus car-
pi optes, ut cures, ne Samaritanus quidem es,
aut canis, ſed canis es Samaritanus. Imòô ne is
quidem es. Nam hi quoque pepercere canes Je-
zZabeli. Non invenerunt, niſi calvariam, & pedes, &
ſummas manus. Hæc ſahem ſuperfuere lamiatibus
membra. Nimirum, quæ potiſſima fuere regni
fulcra in Principe, ea canes ſervaverunt. Immu-
nes à laniena pedes, quibus illa evadebat in thro-
num: immunes manus, quibus ſceptrum tracta-
verat: Calvaria denique inviolata, ſanctàâque ca-
nibus, quàâ diadema, infulâſque geſtavit. Ità vel
cùm graſſantur Belluæ in dejectam regno, domô-
que fœminam, veſtigis conſignata dignitatis,
notiſque imperii membra inſignita reverentur.
Adeò ut in laniena Jezabelis, & vorata videatur
quodammodo Jezabel, & Princeps conſervata.
At ſævierint canes in cadaver, Jehu certè non ſæ-
viit; qui parentalia non indulſit, ſed imperavit ju-
gulatæ. Ite, & ſepelite eum, quia filia Kegis eſt.
Non ità nudi a natura Principes emittuntur in lu-
cem, ut jura ſecum ſepulchri ſaltem non afferant.
Ità cenſuit Jehu: qui, cùm præferocem victoris,
mortibſque animum concitaſſet in Samariæ
Sphyngem, ſui tamen pectoris decumanos ad
Reginæ cineres frangi, detumeréque indigna-
tus non eſt. Deturbavimus Jezabelem, inquit
Jehu; Reginam ſepeliamus. IIla erat indigna im-
perio: ſed imperium indignum efſe ſepulturâ non
poteſt. Reliquere canes, quorum nos in Reginæ
funere miſereret-
Quamquam Reginæ, an verò ſui miſertus
ſit Jehu, compertum ego ſanè non habeo. Ve-
reor, ne te tui miſereat Jehu, qui adoptivo
Principi id evenire poſſe intelligis, quæ tuis com-
perta oculis, in filia Regis horres, & imperas.
Cùm Jezabelem tumulandam percuras, tibi
profectò deeſſe ſepulchrum noluiſti, quamvis
cæderere. Sibi nimirum tum quoque conſulunt
Principes, cum ſe aliis proſpexiſle ſimulant.
Mirabar

ealſe

Pozna par
ulpa

Dei Eae

Ibid. 3260.

Ibid, 3 7

„

VII.

—–

Mirabar equidem clementiam in ſupplicio. Quæ
illa ſævities fuit, ovare, & occidere? Invehi in
urbem triumphantem, & imperii ſui exortum
funeribus infamare? Jepelite eam. Scilicet. Deſ-
pectantem jugulaſti, & jacenti illacrymas? Tuis
ſepulchrum cineribus paras, qui Reges putere
prohibes inſepultos. Quæ cum à me populari-
ter jaciantur in Jehu, ſuis tamen à calumnia ver-
bis ille ſe vindicat. Non emim ait; ſepehte eam,
quia Regina eſt. Sed, Iie, inquit, & videte

delu ege zmaledictam illam, & ſepelite eam: quia filia Re-

nonſibi, gis eſt. Id cùm ait, pollinctores, & præficas

ſed juri,

Hanfalert. IuO funere ſubmovet, quando irrupiſſe ſe ſcie-

bat ad purpuram, non in purpura vagiſſe. Et
Nobilias ſanè enatis cum corona aliquid dandum eſt, quod
vner do. alii fortè non largireris. Habet quandam quaſi
cognationem cum Aſtris, in ebur effundi, & in
conchylio lacrymari. Et quamvis ſentire de ſe
modeſtè, humanitérque Principes debeant, quòd
luto ipſi quoque concreti ſint, & funeri vectiga-
les; nos tamen plurimum deferre iis debemus,
quos non dedolatos, exaſciatôſque videmus ma-
lis, boniſque artibus ad curulem, ſed ad eam na-
tos ſuſpicimus, in eämque reclinatos cœli, natu-
ræque ſuffragio regnaturos. Hi enim non adſci-
titii, ſed ortu, gentéque Principes, majeſtatem,
indolémque imperandi ſuxere cum lacte. Ideô-
que neſcio quid auguſtius mortalitate ipsd, hu-
manitatéque præ ſe ferunt; quæ in obſequium
cultmque ſui eos quoque inflectat, quos aut
virtus, aut fors, aut junctim utraque, diſpares
licèt incunabulis, pares curulibus fecere imperan-
tibus. Miratur proinde Jehu in tanto licet ſqua-
lore ſolii, fulgorem cunarum in Jezabele, ex-
clamatque, Filia Regis eſt. Reveretur concre-
tionem ſanguinis in cruenta; quâmque innoxii
plenam ſanguinis hirudinem concidit, perfuſam
tamen Regum ſanguine demiratur, obſervâtque.
Dignie Ego, inquit Jehu, regnum præcerpfſi: ſed re-
2,: “ gnum præceperat Jezabelem. Ego bellando thro-
Modeſßiam num occupavi: illa naſcendo conſedit in throno.
Derzeek. Mihi purpuram Regum cædes infecit: emerſere
curuli. illi conchylia è& lacte. Originis ego meæ ſine pu-
„ dore non memini: fui illa recordabatur generis
m Snire⸗ cum gloria. Virga mei regni & trunco eſt: IIIi
mutet. imperii virga & faſcibus obtigit. Ego Pavo: IIla
Meer eſt Phonix. Quoties baſes, quibus innitor, aſpi-
impar, in Cio, ſtridere compellor. Suum quoties illa nidum
iis quogue reipexit, arnomo, galbanéque ſuperbiit. Inter
Td flammas & aromata Phoenix enaſcitur, nullo
gehu in ſ ſordium tirocinio. Plumeſcunt Pavones in ſtipu-
Se ous- la, diſſentiente pædore niduli a muſcarii caudæ-
4. Reg. 9. Jque pompa. Mihi denique illa ſucclamat: Num-
31. quid pax poteſt eſſe Zambri, qui occidit Dominum
d », Juutn? De illa, invitus licet proclamo: Jepelite
Ibid. 34. —;— . . r.
eam, quia ſilia Regis eſt. Honeſtius illius ſup-
plicium eſt, quàm imperium meum. Servitute,
proditionéque ſolium illa meum circumvallat,
injurioſa quidem triumphanti, ſed non mendax,
Tbid zu ſi ebori adſcribat triumphali: Occidit Dominum
um. His enim gradibus in curulem gregarii
ereptamus; quos ſceleſtiores gemoniis nemo non
dixerit. IIlis enim in Tiberim proditio volveba-
tur; his proditor evehitur ad imperium. Ibi ſce-
lus plectebatur: hic ſcelus inauguratur. Ibi man-
cipia, cæſo Domino prodebantur: hic milites, oc-
ciſo Principe, coronamur. Occidit Dominum ſuum.
Hæc nos poena deducit in ſolium. Has voces, ve-
Préſque tranſinittimus, non tam Tribuni, quàm
Berpentes, ubi nos loricæ pertæduit. Proditio-
num anguſtias prætervecti militiæ ſpolium exui-
mus, ut feliciori purpuræ corio fulgeamus. Quos
ne paironi quidem noftri viperas dixerint Reipu-

48 Oliva in Eſdram.

blicæ, quando parentem illæ ſcindunt, ut naſ-
cantur: nos Reges, ut imperemus, occidimus.
Occidit Dominum ſuum. (QAubus dum illa furiis
quadrigam meam dehoneſtat, ego feretrum ejus
Principibus ambio. Jepelite emm, quia filia Regis
eſt. Quamvis regnemus in lauro adſcititi, Re-
gum jacent nobiliùs filiæ, quàm ſtirps imperat
tribunitia. Mei palmæ triumphi funerandæ cu-
preſſis adſternuntur. Nam cùm throno meo in-
cinatur, Occidit Dominum ſuum: ejus verò in-
ſculpatur tum ſupplicio, tum ſepulchro, Filia
Regis eſt- Quis non malit perire cum Jezabel,
quàm regnare cum Zambri? Nunguam ità eve-
hi poſſumus equites, patritiique, quin Regum
proles ſuâà vel Sandapilà curulem noſtram exu-
peret. Putreſcit denique Jezabel inter regia no-
mina, Regumque faſces & faſtos: regnabo Je-
hu, objectà mihi mei Principis cæde. Me coletis
imperantem. Ego Jezabelem adorabo conſepul-
tam. Cogor in trabea invidere laceratæ; & im-
perantis triumphus impar eſt inferiis prædamnatæ.
Nam ut Jezabelem laceraverint & exoſſaverint
Canes, reliquere illi tamen, quo ſolium meum
ſuâ quoque lanienâ antecedat. Damnata eſt. De-
jecta eſt. Proculcata, & Laniata eſt. Sed in mo-
dico cinere faces habet, quibus ſupplicii noctem
ſplendidiorem reddat meridiatione triumphorum:
eſt enim filia Regis. Ego Reges ſuſtuli: Reges
illam ſuſtulere. .
Quæ ſanè in favorem Principum à Jehu jacta- VIII.
ta ſplendidè confinguntur. Mihi verò longè, præ
Jehu, dignitati faviſſe regiæ videtur Elias. Cujus
fugam Hebræorum Annales prodidere. Nam cùmnm
ferocire Jezabelem in ſe intellexiſſet Elias, animi
dubius, & tam certus diſcriminis, quam conſilii in-
certus, uſque ad fugam conſternatur. Timuit erga
Elias, & ſurgens abiit quocumque eum ferebat volun- 3. Reg. i9.
tas. Mitto ita illum animo, vultuque concidiſſe, ut S. Elias.
palloris angore candidatus funeris vigererur, ad .
Juniperum acclinatus. Petivit animæ ſuaæ, ut morere- Mors n
tur. Eliæ, an verò transfugæ hæ voces ſunt? Inter bidem .
Hbellos ergo ſupplices Mors eventilat Eliæ ſuppli
ces membranas, eâſque ſuæ falci ſuffigit? Is ergo, han
cui Mors hactenus vectigalis non unum captivum Hmines:
remiſit, morti pro ſe ſupplicat, illique deditio- non ti-
nem ſui facit, nullis prorſus aut æquis, aut ini- ecniuy.
quis conditionibus mitigatam? Coœlo imperavit, §s. Ma-
ne undis plueret. Aſtris imperabit, ut ĩgnibus de- yerAuans
pluat. IIlo ſegetes enecabit: his lictores exuret.
Et funerum arbiter, mori optat, nec impetrat? Elias, quj
Et quare vix moriturus cum Mundo, mortem icordz,
. „ . ecuriones
expetit profugus & Samaria? Expavet Jezabelem. ccidit,cur
Jezabelem extimert? Strangulet minitantem, ob- fugerit e⸗
ruat cruentatam. Nonne Decuriones, Lictoréſ. Bbelem.
que, & Achabi ſatellitium opprimet, ſi ſe con-
venerint, etiam ſupplices? Ii homo Dei ſum, deſ-
cendat ignis de cœlo, & devoret te, & quinquagin-
ta tuos. Poterit delere cohortem, & um collu-
ctari fœminæ non poteſt? Cœlum in Ztnam
convertet, ut ſatellites amburantur: Et à Jezabe-
le imbellis, enerviſque profugiet? Haber, an re-
miſit Elias habenas elementis? Si eas amiſit, cur
ignem in lictores laxabit? Si eas retinet, cur non
relaxat ignem, undas, ætherâque in Veneficam,
ut non uno ſupplicio pereat tot obnoxia ſuppli-

4. Reg. l.
10.

ciis fœmina; ſed fulguribus, ſed turbinibus, ſed

naufragio & hauriatur, & convolvatur, turbo .
Prophetarum, Urbium fulmen, naufragium In-
nocentium? Elias fugit, quem nullus ſacrificu- 4
lorum Baal effugit? Duxit eos Elias ad torren- 3, Reg-i.
tem Ciſon, & interfecit eos ibi. Terror hominum, 40.
aſtrorum, & funerum fugatur à fœmina? Fo=-
minam fugit, ſed Reginam, non ne mortem
Patiatur;

enn,6
a Plis, 1l
r bels, 10
gni nuñt enmim.
u iolen
e Kou
lum. Ne
ſeinevl
le clceel t
ens Tin
lehendann
ſts Peleat,
Necelñi ler
lum, aut
mei cal
di. Quo
in ne gwic
Regina
h ian Nun
Cuatunt
E er Elia en
“ ogere col
ei undulenta
e Alpes
klil
Geu, laln eluvi
aii ſa Pen
mins lano te
puur I llior
ſe . unns, P.
Ii conſul
ini deon-
Gicinam
Regina
Edictis
Ge is nec
Propterei
l. Deo a
cuum Dec
Elat Co
Phnd r
Tioumn
Ge ei 1
neir Uantige
ie Gta hre
Onpiuim-
Nge Uacrem,
Munw. Tſenn. N
af i Nad
N. N El,
ilr igno
ag guck
(ericb
e Dan
reg
. Elbemas,
enela
Tun e
lſeni Dachumn e
le Jll, au
eit
nipa
dge
tmentur
eie
,&
ue
X
N l

nimn
, Noſäin . . .
dn ini Xger oy. Patiatur, ſed ne Reginæ mortem conſciſcat Suam
Eſarnin Eadi, fi. Elias, non Jezabelis, potentiam expavit. Jeza-
inſu ancen. belis „ non ſui capitis, diſcrimen exhorruit. Hor-
f litid, noccamas. Tult emm, ne pPro ſe pugnarent elementa con⸗
nin tra uyorem, filämque Principis. Ideòque à ſua
inrmds ſeſe ſecurirare Proripuit, veréque abiit in exi-
rmne lium. Nam non is exulat, qui excedit ex hoſti-
i co, ſed qui ſecedit a patria. Ità Elias exulaſſe fe-
Enichn 1 retur, qui non à Jezabele, ſed à ſua ipſe poreſta-
an 11 te diſceſſit in Horeb. Timeo ‚inquit, lictores
nunn meos. Timeo, ne ulturi me ignes fominam com-
e,üne prehendant „ & in purpuram credatur melota
d Qelſoæviiſſe. Nova hæc ſanè fuga, quuùm, ne ho-
* cr ſtis pereat, Vates exulat. Etenim, cum me ad
un necem Jezabel expetat, pro me in ſanguina-
: Kinh. riam, aut poſt me elementa graſſabuntur. Ne er-
(ae, Neani go mei causâ Regina occidat, nolo à Regina oc-
ininani Gidi. Quo tuendæ (udio Principis eò devenit,
laktarz ut ne quidem cum Deo ſcelerum conſcio, de Je-
Enn eln zabele Elias obloqui ſit auſus; tum ne malè de
1 & enliri Regina vel cum Deo loqueretur, tum ne in eam
no ſlim nin 3. Reg. 19. iram Numinis concitaret. Quid hic agie, Elia?
Dinmmel)- 10. Quaærunt animam meam, ut auferant eam. Diſcant
tnel. Klinn Rinee- ex Elia etiam Vates, quonam compeſcenda ſit
yppltind Regibus & aggere conviciorum „maledictorumque proluvies
Meiumhmn. e turbulenta, qu celſiores Chriſtianæ Reipubli-
es ſultli: N cæ Alpes adobruunt, quâvis horà, quovis loco,
Zelus in- & quibuſvis cum ordinibus, mortalibũſque. DUii-
pum Neſee diſeretu. Dam eluvionem conviciorum tantam, urmnver-
i vero logen Mimie ſis planeè montibus ſuperfuſam, deſediſſe ali-
Gerur Ela. De Princi. quando teſtetur emiſſa Columba cum oléa. An
ocicete Nis Riene nn- I juſtior quam Elias? An ſceleſtior is de quo
niſtrklu as Tungan. garris, Princeps, quam Jezabel? An peccanti
,gamonlit ita conſulere ii poſſunt, quorum in aures tantum
Raul. önd limi deoneras, quemadmodum Deus poterat me-
eunfmlea dicinam facere Jezabeli? Et tamen nullum de
e nill i Regina verbum fecit Elias coramn Deo. Ità ma-
ledictis ſeſe Principum Prophetæ abſtinent, ut

henis ibern „.
de iis nec cum Deo expoſtulent; horrueritque

proptereà Jezabeli diem dicere Elias vel in So-

cum Deo nec rogatus muſſas? Quid vereris,
Elia? Coram Numine ſcelerum Sole de nullius

vnmmneſre planè fama detrahitur. De Jezabele ſentinâ cri-
, iUlge eh, minum nullus detraxifle cenſendus eſt, quamvis
utis,uu de ea apud inferos obloqueretur. Peccavit enim
1Crbinem, ssperior tantdque in luce, ut nec Umbras tor ejus fla-
i, uigiund, coli debet gitia atere poſſint. Ergo compertam criminum
. re e vel impius. & . . 4
ti dhrez en omnmium traducere non verearis, deferréque ad
1, lec inſeni Religiof Judicem, ſcelerum non conſcium tantùm, ſed
MMundo, , non mur. teſtem. Nam de Jezabele agis, & ades Numi-
Ganlalhi⸗ Perrzagf 1 ni. At adſum Elias, inquit, & vatem ago. Va-
tniiumnen dri, us. tam eſt, ità vereri purpuram, ut maculas ejus
Giones, Liii- aut ignoremus penirùs, aut nulli eas prodamus.
rinet, 1Ein Romwz.. Non eſt poteſtas niſi à Deo. Quos ergo noſtris
mn i ſn, . Cervicibus Colum Principes impoſuit, eos fer-
n, uinig re, patique conſuevimus; atterere verò illos ⸗
en, & i calcaréque aut nunquam didicimus, aut citôò de-
rbmn n Hu Mare. diſcemus. Cadavera in littus Mare deonerat, non
mnu. alahr coralia, etiam cùm ſuis convulſum ſedibus
a! Mten ut ſuum æquor & ſuſtollit in Alpes, & arenis im-
8 esanl Cenſore: Pacturn elidit in ſpumas. Nullis aut nebulis infuſ-
* a,mmn aliorum. Catur, aut funeſtatur fulguribus Olympi vertex,

0 lerken a infrà faſtigium montis fragores ſuos, ſuéſque
den ſ gia ono. turbines æthere cohibente. Adeò imago tantuùm
1 en randi. Principatus Coœlo, Oceanéque extimetur, tum
lunlte, quoque cùm nullum timent, & à nullo non

vnhan , timentur. An ego elementis immanior ſim, qui
, Nlolegt, Principem fœminam meis verbis dilacerem, cu-
uliu, rori jus, & Mare purpuram in coralio non exagitat,
Vi ; & majeſtatem, faſtigiimque in Olympo veren-
Ling ,, tur turbines, non quaſlant?
ſena IX. Et ſanè mihil attingi, carpique potelt in Prin-
Goo * Ethic. Comment. Lom. III.

HMU De Cyro Rege. Cap. VII.

le. Deo ades à Jezabele profugus, & de Jezabele

cipe ſine flagitio. Sua eos undique prætexta com-
munit. Quid videbis in Sulamite, niſi choros
Caſtrorum Eſt enim Princeps, uxôrque Impe-
rantis. Quòd ſi non adeòô celebris Fœmina, ſua
tamen ità purpurd inalbatur, ut ſpectantium
ocuhis nullum ſine lyrà, harmoniäque mem-
brum oſienter: Quâ ratione nos nullum fine ſtru-
ma in Regibus membrum deſignabimus, pro-
demuſque? Choros, & Caſtra in muliere, in ex-
tera, in ruſticame cum Sponſo Principe vide-
bis tantuùm, ſi tamen non lippeſcis, ſed vides,
ſi vides, non veròô hallucinaris. Quid videbis
in Julamite, niſi choros Caſtrorum à Eà enim
reverentiâ obſervari Principes debent, ut in iis
nibil obſervetur, quod ſuſpectanti aut non con-
ducat utilitati populorum, aut in tutelam regni
non ſirepat. Si vides, mihil videbis in Princi-

Can. I7. 16

Iudicantes
semere.

pe, niſi aut citharas, aut baliſtas. Si quid in iis n ene
Præter tibias vides & tentoria, non vides. Ea nibus.
Licent Pri⸗

quoque in regnantibus conſonant, quæ diſſona-
rent in cive: quæque equitem exarmarent, iis mirdts 3
Princeps obarmatur. Quid imbecillius, enerviu- eæteris non
que in Regum domibus, arcibuſque ipſo Princi- Rene. 1
pis toro, ſiratôque? Iby ſubſidunt artus, ibi lin- Wr
gua conticeſcit, ibi mens aut torpet, aut deli- Zelantes
rat, ibi ſceptrum abjicitur, ibi ponitur diade- maſerert.
ma, Princeps ibi cum principatu ſupinatur.
Attamen nuſquam tantùm armorum, viriumve
in tutelam regni expromſit Salomon, quantùm
eduxit & lectulo. En lectulum Salomonis, ſexa-
ginta fortes ambiunt ex fortiſimis, omnes tenen-
tes gladios, & ad bella doctiſſimi. Mirabare Sula-
mitidis choros etiam in coma? Intuere intra ve-
la decumbentis tentoria explicata, Gructaâque ag-
mina in pugnam. Ipſa ſtrati vellera Regibus con-
creſcunt in loricas; & , quæ pulvillos farſere,
tantùm roboris & recubitu Regis trahunt plu-
mæ, ut cuſpidentur in lanceas, & obrigeſcant
in tela. In ſua minùs alvo obſtruſerat militum,
armorumque induétus Equus in Trojam, quàm
ex ſe fundat cohortium & gladiorum lectulus
Salomonis; Armamentarium potiùs pognatu-
ri, quam cervical dormientis. Aulæa ſiqui-
dem Minerva Regibus parat, ſed in iis Bello-
na à Regibus parturitur. Nam, cùm lecto Prin-
cipes incubuerint, tum enimverò moliri ma-
gna, ſummaque deliberare aggrediuntur. In il-
lo enim concubiæ noctis ſilentio armorum fra-
gor melius concipitur, & nullum pulvinar ſuam
non parit arcem, ſuumque caſtrum quieſcen-
ti. Ipſa Principum ſomnia aut ſubruunt impe-
ria, aut occupant, aut tuentur. Dormire putas
Nabuchodonoſorem, cùm ſomnum captat in
ſtrato? Regnorum converſiones, clades, incho-
ationes, exitus præſagit. Adeò, cùm nihil a-
gunt, nationibus aut deſtinant imperium Princi-
pes, aut convellunt. Ego Nabuchodonoſor quietus
eram in domo mea & ſomnium vidi, quod perter-
ruit me. Viderat & exciſam vi lapidis Statuam, de
qua Daniel- Tu Rex cogitare cœpiſti in ſtrato tuo,
quid eſſet futurum poſt hæc. Quis prædicet affuſas
Salomonis toro cohortes cum ſariſſis? Ambi-
tur Nabuchi lectus hinc Coloſſo aureo, inde
Arbore Coloflæa. Has inter ſtrages & mon-
ſtra cubabat Afſyrius, dormiebatque; quæque
nos horremus vigiles, ea Princeps volvebat ſe-
miſomnis. Adeò à regni curis ne tum quidem
feriantur Principes, cùm ſomno reſolvuntur; &
operoſiora vigiliis noſtris Regum inſomnia com-
probantur. Si ergo damnare nec otium in Regi-
bus poſſumus, quorum oſcitationibus impa-
res noſtræ quoque ſunt pugnæ, nec vigiliæ pa-
res: Quid de is ſentire nos decet, cùm in Se- Rrn
E natu

Can. 3. 7.

Dan. 4. 2.

Dan. 2. 25.

Ktru ſunt
avinori-
buus geſtiſ-
gue potio-
ra.

X.

Kan. I. II:

Be Princi-
pibus nun-
Juam ds-
wahen.-

dum.

Murænam
deſtevit
Horienſius,
GSula lus
ayies,

XI.
Rex coli
debet.

Samſonie
Leo.

Judic. 14.

8.

Apes in
Teone ſi-
mula-
chrum
Principis
honora⸗
Cänt.

Judic.14,
44.

Samſon de
beæ ſo à ſe
Teone non
abloquitiar
Reis ime-

natu agunt, cùm leges condunt, cuùm copias
ſcribunt, cùm renuntiant Conſules, cum Anti-
podas ad nos evocant, iiſque & vivendi præſi-
dia tranſmittunt, & regnandi? Eorum obtrec-
tationes vigiliis, facinorâque damnabimus, quo-
rum reveremur inſomma? quôſque vigilando
non aſſequimur dormientes, eos proſcindemus
conviciis, libelliſque laceſſemus triumphantes?
Murænulas aureas faciemus tibi, vermicula-
tas argento. Si paras ornamenta Reginæ, di-
gnas Principe belluas aut ex auro confles, aut pro-
cudas in auro. Unicornes, Elephantos, Rinoce-
rotas exculpas in armillis. Quòd ſi dedecet foœ-
minam ferocire, conchas, non murænas affingito,
nec vermes cælato, ſed phœnices. Dehoneſtas
piſcibus, vermibuſque, non exornas, Sulamiti-
dem. Quis enim, quamvis argenteos, non deſ-
puat, obterâtque vermes? Quis murænas, et-
iam aureas, non contemnat ? Immòô vermibus,
ac penè ſquillis, Sponſæ phaleras interſtinguo;
ut vereri moneantur in Principibus Cives e-
tiam probra, dedecorâque. Nam vos quidem,
ſi vermibus ſcatetis, nemo putruiſſe non dixerit.
At complicatis dexteræ vermibus effulgurant
Reginæ, non ablumuntur. Quid muræna vi-
lius? Pretioſam nec eloquentiaâ ſua, nec ſuis eſ-
ſe lacrymis Romanis perſuadere Murænam po-
tuit Hortenſius, quamvis oſculorum prodigus in
ſuperſtitem, & demortuæ, quaſi conjugi, paren-
tavit. Eò enim inſaniæ Gentium Domini, &
provinciarum quaſi Semidei devenerant, ut Mu-
rænis illacrymarent. In quam ſanè piſcinam
quis neget Hortenſium clepfſydras defudiſſe fun-
ditàs omnes, quibus forämatas facilè adnavi-
gaſſet Inſulas, niſi naufragium nominis, gloriæ-
ue feciſſet in piſce. Suis ipſe ſeſe lacrymis mer-
it, quando nunc quoque ridetur Murænæ Rhe-
thor parentatus. His tamen Romanorum civium

opprobriis non infamantur Regum uxores, ſed

comuntur. Murænulas aureas faciemus tibi, ver-
miculatas argento. Quid ergo cenſoriàâ virgâ nota-
bis in Principe, ſi eam piſces, vermeéſque co-

honeſtant?

Nemo eſt, qui adumbrari in Leone Principem
non ſciat. Ideò Judas regno deſtinatus à Jacob,
ab eo item Leonis catulus, & Leo appellatur.
Leonem veròô vel offocatum, hiantémque hu-
mi non inſedêre Scarabæi, aut Fuci, ſed Apes oc-
cuparunt, ut ſtrangulati Leonis fauces in al-
vearium converterent. Et ecce examen Apitm
in ore Leonis erat, ac favus mellis. Adeò ipſa
vel ſupplicia Principum ſplendore carere non
poſſunt; nec ſuffocati tabo reſolvuntur; ſed pu-
treſcunt in melle. Convolarunt in Leonem Apes,
non ut jacentem configerent, quem ſtantem
horruiſſent, ſed ut opes ſuas vel cineribus Leo-
nis facerent vectigales. Quo in alveario exco-
lendorum Principum Academiam Apes inſtituêre
mortalibus. Nam ſi ferocientem in Nazaræum,
concerptâmque belluam thymo Apes condierunt,
ut non ſanie fozdaretur inſepulta, ſed manaret
ambroſià; Quis non ex Ape vereri diſcat ſtan-
tem, potentémque Principem, cujus vel imagi-
nem fecere tanti melleæ olim animantes? Cultam
aio Regum imaginem ab animantibus in Leo-
ne? Eam Samſon profuſiùs coluit. Dixitque eis:
De comedente exivit cibus, & de forti egreſa
eſt dulcedo. Ità de ferarum Rege abs ſe proſtra-
to, ſibique contumaci, Samſones eloquumur,
etiam inter pocula, ſponsaâſque lætiores. Rugie-
rat in Samſonem Catulus, eique frendens oc-
currerat. Quem Samſon ſtiraverat, monſtro qua-
ſi hædo diſcerpto. Id datum ſecuritati ſuæ à Na-

Oliva in Eſdram.

zaræo. Ne periret, peremit. Non tamen victo- ginem in
riâ elatus, inſolentiôrque factus proſtratæ à ſe monſro-
Feræ inſultavit: nec de monſtro garrivit inter H
epulones intemperantiùs. Neque enim ait , de tio de iri
imbelli fluxere bellaria, déque occiſo alimen- Sagad en
ta vitz manavere. Hilaritatem is convivii ex- ²“
citat, quem ego dejeci; & rugire auſus in
Samſonem, orationem mihi nunc fundit mel-
le Attico dulciorem. Immò non perorat, ſed
conticeſcit. Qui enim fremebat in ſanguinem,
nunc ſilet in melle. Pendit meo, veſtrôque gut-
turi delicias, qui meum, veſtrumque funus
ſuæ ganeæ deſignabat. Hæ Samſonem pecu-
des decent. Lac Abraham mulgebat ex ovi- Lingus
bus- mella Samſon exprimit à Leone. His Sam- “a.
ſon victoriæ ſuæ incinere tibiis potuiſſet, quibus
ventoſi homines concrepant, non offocato Leo-
ne, ſed Ariete vellicato. Sui nuſquam triumphi Arrogan.
meminit Samſon, déque hoſte perhonorificè præ- es.
fatur in convivio. Non illum audaciæ arguit,
quòd in ſe ferocierit: Non illum enervem deſi-
gnat, quòd expiraverit, primo ſtatim congreſ-
ſu ſuffocatus. Non denique jacere eum per con-
tumeliam dixit, inſilire auſum in Herculem Pa-
læſtinæ. Fortem vocavit, quem eliſerat. Vora-
cem appellavit, ex quo dapes extraxerat. De
comedente exivit cibus, & de ſorti egreſña eſt dulce-
do. Ità de ferarum Principe Samiones interfan- Marmu.
tur. Tua tibi teſtatur intemperies obloquendi, anhes
quàm diſtes à Samſone. Ubi dejecti abs te atiorum.
cadaver Principis computruit? Ubi ferocientem Tnetze
depreſſiſti? Ubi mella, quæ de proſtrato excerp- eNA 1
ſeris? Et io triumphe, unus tui oris eſt bom- 3udm /s
bus, nuſquam Leone ſirato, fugatéve? Decuiſ- mlella.
ſet nec jacentem laceſſere, & proſcindis rugien-
tem ? Quid in Leonem effutires, ſi mella pro- Eeclehafti
meret jugulatus; ſi eum inceſſis, à quo mella de.
tibi demutantur in fella? An debellato parceres, randi
qui deblateras in pugnacem? Non itaà in rugien- Invidia in.
tem Samſon irrugit, qui, cùm modeſtiſſimè 7e, 74.
de belluarum Rege in convivio luſerit, quamvis
à ſe devicto, nos ſanè monuit dux fortiſſimus,
quà oris ſanctitate invictos Chriſtiani orbis Prin-
cipes proſequi debeamus; qui, non dejecti,
ſed lemniſcati mella fundunt Nazarenis Leo-
nes Principes ſunt, quorum tabum mel eſt.
Colendi ſunt, etiam occiſi. Laceſſendi non
ſunt, licèt ſtrangulati. Ipſimet victori ſunt ex-
colendi; qui Perdix eſt, non Aquila, ſi garrit
in dejectum. Anſer eſt, ſi gratitat in jacentem, Nes devi-
non Ardea. Certat cum Leone Samſon poſt pu- Prin-
gnam, uter alteri blandior ſit labiorum melifi- e m⸗
cio. Lacertis depugnavimus, more Gigantum, dum.
non linguis, mulierum inſtar, digladiamur. Leo, Tengr.
inquit Samſon, mihi mella conſtipat? ego il- Jia neſeis
li aggeram laudes. Vocabo fortem, quamvis ja- daraben-
ceat, quando mihi ille nectar exudat, licet oc- .
cilori. Itaà pugna definitur, ubi in ſe concurrunt
infeſtis, non linguis, ſed pectoribus Samſon &
Leo. Gloriæ enim militavere, non furori, nec
rabiem, ſed triumphum expleverunt. Proinde
non venenum victus exgurgitat, ſed ambro-
ſiam : Nec proſtratum victor proculcat, ſed
commendat. De forti egreſſa eſt duleedo. Hæc
cùm dixero Samion, non minus hoſti ero mel-
litus & lauro, quàm mihi ſit ille melleus è ſepul-
chro. Itaà de humaritate, non de feritate, vel
cum feris certavere Samſones, Regum imagi-
nem, belluinam licèt, in Leone reveriti. Quôd
ſi Samſonem æquare, ut pugnando non poſſu-
mus, ità nolumus blandiendo, Eſdram ſaltem ge,
imitemur, qui, pro melle, Cyri titulis ſatiatur. Sam /on
Eum unam imtra periodum ſemel, atque iterum proliſiſ⸗
Perſarum

Petſarum
ce her
ies; u
tho, bo
& Lcen Co
ludbis,

Nan

ſuun
Dom
itD
s
cein
en 5
licit
Onnn
Dom

lI. 1.

Ifeedo
ſeim
in eoft
Mam
itu i9
det,

1VIeri
Cyro
Salgle Ee, I
4 llet
cum pon
l Pin
lengue
li, bis.
güm mri
Nig⸗
Ciherunt H
e lt at
in. cru, he
to egn
leti ſſi
chanacl
lemn terrar
Mna ranſi
Aebes
arlgne
ungna
(lare kegil
Kanets ln
e Rey,
lüäne
Meni 1
A
henor⸗
RN
, ey
helnmn
1

dnmen .
Noltue t
0 Grmii N
E eiin
Ccc- l,Eit
oel⸗ AnN
39 Comiiier
ugre Al
e nc
On hert
in ſngit
eſle 8
eſtoge
Zenhnen 4
uleebe ergi,
lene e
deniſir n
nofhrenl.
ſn nn
KR
Tebonitin
Adrin i
m erenen .
ſein angt
cereenn n.
in Heruln),
n ellern N⸗

exttaxea D

tiegeſatft.
amlone nete
ies bltn⸗
di Ceſell ien
Uiin
epraltmweln,
i ri Albn⸗
agance! D
Poſencunge⸗
ires,d Nelnr⸗
Cebelao a,
Noniunna
. 4
Cürtn noik,
io lert, un
it un nin
miliani otift⸗

i oN E,

Niuelis t
1 ubum H
. Lxrelenl in
et nichi e⸗
Aliu,
Uti in reli ,,
e damſin r
t biotum nle,
nre CN /
Ggebmuln/
Cnnie & .
nem, uni,,
enlcht, il
bink ne

1.

Se

De Cyro Rege. Cap. VIII. 51

Perſarum Regem appellat. Immenſa enim, nul-
laque percolendi Principes eſſe deber in Vatibus
ſaties; qui, dum Scribæ bis jejunant in Sabba-
tho, bis ipſi, Rege ſplendidè compellato, fau-
ſtius in Sabbatho epulantur. Sabbathum enim,
& Sacerdotis requies una eſt, nunquam à Regum
laudibus feriari.

IN anno primo Cyri Regis Per-
ſarum, ut compleretur verbum
Domini ex ore Jeremiæ, ſuſcita-
vit Dominus Spiritum Cyri Re-
gis Perſarum: & traduxit vo-
cem in omni regno ſuo, etiam
per Scripturam, dicens: Hæc
dicit Cyrus Rex Perſarum:
Omnia regna terræ dedit mihi

Dominus Deus Coli. 1. Eſdr.

1. 1. 2. .

CAPUTI VIII.

Efferendos tum eſſe titulis Principes, cum
Jacinorum magnitudine ac praſtantid
in eorum ſeſe poſſeſſonem immiſerunt.
Nam ut ſtrenuitas Heroum decoratur,
ità ignavorum deſidia imaginibus ſtu-
pet, & titulis objoleſoit.

V Ideri poterat Eſdras paulò profuſior, tot
Cyro titulis adſcriptis, niſi eum ab aſſenta-

CGongratu- tionis ſuſpicione Cyrus ipſe vindicaret. Nam

laio pro membranam Vati Princeps, non decorticato A-
meriiis non: . :.. .
adaelae Tiete, in qua tituli ſcriberentur, ſed & mundo

tio.

confecit, ſubſtravitque debellato. Quis enim bis
eum non Regem vocet in ſuis paginis, quermn
& ſuis pinnis Arces omnes victorem, Princi-
pémque teſtantur? Licet, licet, nullà cenſuræ
notâ, bis Regem inſcribere Cyrum, ubi in obſe-
quium triumphantis calcandum ſe ſiſtit Mundus,
ut vectigalis Cyro inſcribatur. Benè Vates ce-
cinerunt Regem, ſi eæ à Rege voces remittan-

Dienita. tur Vati: Ommia regna terræ dedit mihi Dominus

tuem , Deus cœli. Mundo, pro umbone, hic ſe tuetur
non Päſin . .
ſed I,, we. Eſdras, ne audiat adulator. Si tu eum vanè Cy-

ritis am.

ro edixeris adblanditum, ſubjugata plura tibi a

iſcandi. Cyro regna objiciet Eſdras, quàm illum Regem

literis ſaluraverit. Lres enim coiere in Eſdræ ce-
ra characteres, ut Rex Cyrus incideretur. Tres
itemm terrarum orbis id temporis partes in Cyri
jura tranſiere, ut tot Cyri titulus exprimeretur
apicibus, quot ipſe Mundi partes ſuis victoriis
conſignaverat. Haæc dicit Cyrus Rex Perſarum Om-
nia regna terræ dedit mihi Dominus Deus cœli. Præ-
clarè regius tibi titulus concinnatur, ſi tribus non
exaratis literis, ſed Mundi partibus ſubactis, ſcri-
bare Rex. Ea præſertim ſi regna, non graſſan-
di libidine diripueris, ſed Dei juſſu imperio ad-
junxeris tuo. A Deo enim immiſſus eſt Cyrus in
poſleſſionem, regnumque Balthaflaris. Ergo, ut
ſuperiori capite colendos eſſe Principes Primo-
ribus, civibuſque ſuaſi, ità, titulorum exemplo
Cyri, excolendum hoc loco Principibus Prin-
cipatum efle contendam. Debemus mortales
Ethic. Comment. Tom. III.

vereri Principes. Debent ſuos item Principes
vereri titulos, & decora revereri. Nam Cyrus ;
non in cera, papyrôve ſe ſcribi Principem elſt
paſſus; Mundum Eſdræ ſubjecit à ſe devictum,
quo pro charta Regis titulo exſcribendo, ſcul-
pendéque ureretur. Alioqui nominum fulgur
niabit, ſi geſtarum inopiâ rerum;, quaſi quâ-
dam fuligine hebetetur. Etenim, ut in aliqua
Orbis terrarum regione jam pene Marchiones &
Duces in equeſtrem ordinem redactos, abjectoôſ-

que dolemus; quòd ſplendor tituli ex oppidulo

derivatus plurimum ſecum trahat originis, fami-
liæque deſtitutus apparatu, quinis interdum pe-
diſſequis non tam deduci, quàm prodi, ducique
videatur; adeò ut quo rapi titulo conſuevera-
mus in admirationem quandam, ſtuporémque
Dignitatis, eo jam in ſales non ordo tantùm pa-
tritius, ſed popellus quoque concitetur: cum ex
aliis Provinciis accedentes ad alias Patritios,
Comitéſque & ſervorum numero, & ditionis
amplitudine, & claritudine ſanguinis, & nitore
ſupellectilis, & gazæ opulentiàâ non pares tantum;
ſed ſuperiores Regulis habeantur: Non enim um-
bratiles circumferunt titulos, olentéſque teſſeras
novitatem, ſed ſolidam præ ſe ferunt, veràm-
que nobilitatem. Quæ quoniam ad Aquilonarem
aliquando ſita, obverſâque plagam, ſerò lenté-
que provenit, præſtantiſſima quoque eſt, lon-
géque melior præcoquâ, cœline berignitate, an
verò malignitate? De beta Cedrum ſtatim fa-
ciat, hoc eſt, Conſularem de calone, uno inter-
dum vix luſiro evoluto, confingat. Adeò, ut lictori
ſuo interdum Conſul recentiſſimus iis planè vir-
gis inſtruat faſces, quibus dudum, Dictatore ad-
ventante, arcebatur. Ut autem, hofce in inane
tranſeriptos hominum, pon ignotorum modè, ſed
ignavorum titulos non miramur, ſed indignamur,
deſpuimũſque ità ſuà ſi Coloſſus dignitatis non
nitatur baſi meritorum, acervus erit, non ſtatua ;
portentum, non argumemum honoris. Cyrum
tum dici, ſcribique Regem audio, quùm regii
nominis ſimulacro, pro baſi, Mundum ſupponit.
Hâc ſanè facinorum ſerie Dignitatis benè di-
gnitas ſuſlinetur, quæ naviganti & velum eſt,
ſi meritis impleatur, & merum omus, ſi prome-
ritis deſtituta langueſcat.
Id licet ex ipfa inſtitutione intelligere princi-
patüs. Non enim in vacantem terrarum orbem
Deus hominem induxit, ſui quaſi principem ;
Regémve ætheris: ſed formatis è luto beſtiis,
confectis humore volucribus, duratis metallis,
& plantis in frugem educatis, Adam tandem ef-
finxit, qui naturæ præeſlet. Quem poriri rerum,
regnique noluit, antequam ſun vilitatem limi fa-
cinorum præſtantiàâ nobilitaſſet. Creſeite & mul-
tiplicamini, & repleie terram, & ſubjicite eam,
& dominamini piſeibus maris, & volatilibus cœ-
li, & univerſis animantibus, qux moventur ſu-
per terram. Augeri prius, ſliparique familiâ de-
buit Adamus: quzâ vallatus debellare, ſibique
terram ſubjicere jubetur, ut exinde multitudi-
ne fretus, rebuſque geſtis nobilitatus Principa-
tum inire ferarum poſlet & volucrum. Porròô ſi
tantâ inſtrui pompâ oportuit imperaturum avi-
bus, agriſque hominem: Quæ rogo, facino-
rum gloria circumſtare debet dominaturum ho-
minibus hominem, conditione parem, naturâ
non imparem, & ſupparem exitu? Notaſtin',
non Animantes, Avéſve ſubigendas fuiſſe Adæ-
ut imperaret; ſed unam illi tantùm tellurem

Tieulorun
nimia faci⸗
litas.

tam oαudι
uſurpen-
zur.

II.

Adam exs
creſcere
primum
Jjubetur,
tum regnas
re.
Gen. I. 29.

propoſitam, quam domaret. KReplete terram, &

ſubjicite eum, & dominamini piſeibus maris. Vi-
debantur enim non ægrè pilces, avéſque la-
E 2 turi 5

Pignita-
tem merita
antecedant.

Dignitas
ronferatur
dignis.

Oliva in Eſdram.

eo Salomonis prius nomina jacuere, quàm mem-

52
turi, eum fibi à Deo præfici Principem, quo
cum nulla generis conjunctio intercederer. At
concretum ex ſe Adamum ſibi terra præponi
vix ferret, niſi ab eo ſubacta, excultâque fate-
ri cogeretur, benè illum in Principem ſublegi,
ui tot ſibi ad regnum viam & inventis reclu-
gaer „& conſtraviſſet promeritis. Ideôque non
animantibus primò, quibus tammen opus Adam
erat præ cæteris habiturus, ſed poſtremo tan-
dem loco imperare jubetur; primum piſcibus,
ſecundèò avibus, tertio tandem loco præfectus
animantibus. Dominamini piſeibus maris, &
volucribus eœli, & univerſis animantibus, quæ
moventur ſuper terram. Cum his enim quâ-
dam quaſi originis affinitate jungebatur Adam.
Ad earum proptereà præfecturam animantium
ſerius devenit: ut minùs invidioſa, magiſque
popularis foret hominis apud animantes domi-
natio, ejus jam imperio piſcibus, avibuſque
ſubjectis. Eſt enim ſervitutis jugum illud præ-
durum, quùm incunabuhs parem, diſparem
Curuli patiare: & iiſdem tecum gurguſtis in-
nutritum, raptim videas in Jovis lectiſternium
ſupinari. E piſtrino tam citò in Senatum uno
Fortunæ rotatu circumagi cum ventrali ſemi-
lixam! luſus is eſt fortunæ iniquiſſimus, &
acerbiſſimus Reipublicæ luctus. Vix aurigare
Cæſarem pateremur, niſi ejus ad bigam, non
Aſturcones, ſed Angues jungerentur. Adeò
non filium modèò terræ, ſed Deam, ut aie-
bant, abeſſe decet à pompa, luxuque trium-
phantis. Cultiores eam corbes decent, & be-
nè dolatum, levéque ventilabrum. Cæterùm ejus

fortunæ alea, ſi fines Arcæ exceſſerit, jacta

Gen. 2. 15.

III.

an. 3. 7.

alomon
in lebto
bon Rex di-
itisr, ſed
Salomon.

gnèta-
m titi-
zes inter
elicias
orrumpi⸗
r.

eſt, & ſibilis in Capitolium Dea invehetur, quam
in horreum admurmuratione inferremus ſecun-
diſſima. Adeò adiri ſine meritis principatum
non oportet; nec quibuſvis in thronum gradibus,
noto ignoratione tantùm homini, novitatéque
carioſo licet ereptare. Adam imperet; ſed ter-
ram priùs ſubigat. Sed à ſe diſſitis prius piſci-
bus dominetur, ut ad præfecturam beſtiarum
gradum ſibi faciat à piſcium præſectura. Inſihier
tum enim in equi dorſum paludarus, non panno-
ſus, ſi à Delphine ſubvectus deſultaverit in qua-
drupederin. Poſuit eum in paradiſum, inquit, vo-
luptatis, ut operaretur, & cuſtodiret illum. Ope-
ris prius meminit, quam præfecturæ. Non ait,
præſit, & laboret. Sed, operetur, & præſit. Im-
poſtura enim, & fucus eſſet à promeritis ſejun-
cta, abductâque cuſtodia.
Hinc ſanè crediderim factum, ut in ſirato Sa-
lomon nequaquam Rex inſcribatur à Sponſa,
quæ eum in throno Regem conſalutat. En lec-
tulum Salomonis ſexaginta fortes ambiunt ex for-
tiſſimie Iſrazël. Ferculum fecit ſibi Ker Salomon
de lignis Libani. Columnas ejus fecit argenteas,
reclinatorium aureum, aſcenſum purpureum. Au-
din' Regem fuiſſe Salomonem, non cùm recu-
baret in toro, ſed cùm in throno reſideret. Mi-
ror autem non imperanti lictores, ſed ſterten-
ti adfuiſſe; nec emiſſariis Salomonis ſtipari ſo-
lium, ſed pulvinar. Reges certè a toro ſubmo-
vent ſagittarios, quibus thronum circumval-
lant. Hic veròô ſine ſatelliäübus ſuum Salomon
thronum inſedit: militum non parvo præſidio
ſuæ culcitræ impoſito. Quid pertimeſcat Prin-
ceps in ſtrato? Timer, non ne regno ſpolietur,
ſed ne Rex haberi deſinat, ſi decumbat. Er ſa-
nè tot machærophori affuſi lecto, ad bella quam-
vis inſtructiſſimi, non ità tamen ſervare Prin-
cipem potuere, ut Regis nomen non amitteret.
En lectulum Salomonis. Lectulum video: ſed in

Pra. Nam membris ſervata forma Salomoniseſt,
ſed Salomoni Regis titulus nequaquam eſt reſer-
vatus. Relanguit Majeſtas in ſtrato, defecitque,
nequicquam ei tot excubiis circumfuſis. Quæ
Majeſtas in throno etiam ſine lictoribus perſtitit:

Ferculum fecit ſibi Rex Salomon. Nimirum dici,

ſalutarique Principes nec ſepti cohortibus poſſunt,
ſi otientur in ſtrato. Reges ſunt, ſi & throno jus
dicant, quamvis haſtatis non ſtipentur.
At, inquies, Rex Salomon dicitur inter epulas,
nupt'aâſque ſuas. Ubinam? & à quonam? Apud
Sapientiam in Canticis. Recitentur, oro te, ver-
ba. Egredimini, & videte, ſiliæ Sion, Regem Sa-
lomonem in diademate, quo coronavit illum Mater
ſua in die deſponſationis illius. His tu verbis epu-
loni adblandiris? An non vides muhierculis, in
ea tum pompa imperare viſum Salomonem? co-
gique filias, aut ſaltem invitari, ut Regem & cre-
derent, & ſalutarent Salomonem? Nullus & Sena-
toribus præſto eſſe aut jubetur, aut fertur. Nullus
& tribunis adeſt. E Levitis, nullus intereſt co-
ronato. Adeò non purpurâ, gemmiſque Princeps
renuntiatur; ſed ſe, rebus præclarè geſtis, Re-
gem populis vulgat. Et quinam is tum Rex Sa-
lomon extitit, cùm ei theatrum facere per præco-
nem oportuit, evocatis filiabus Sion ad ſpectacu-
lum Principis coronati? Squaluit, non effulſit
diadema Principis inter fœminas, & ſuo plus

theatro, quàm murice Salomonis id loci purpu-

ra erubuit. Vides, opinor, non phaleris, ſed
trophæis Reges ornari: & comptiores eſſe Prin-
cipes ſqualore, ſituque loricæ, quam alutæ de-
licis, abollæque ſplendore. Promeritis exornan-
tur principes, non armillis. Si præſint, inten-
dântque Reipublicæ, abundè fulgent. Si ferien-
tur à curis, obſoleſcunt etiam in conchilio.
Et quando in domo Sponſæ verſamur, agi-
muúſque cum Salomone, Philoſophiæ noſtræ ba-
ſim in ejus ſtatuamus throno, ſtratôque. En lec-
tulum Salomonis ſexaginta, inquit, fortes ambiunt.
Nihil de conopeo, ſeu velis lectuli agit, nihil
de columnis, puniciſque pro coronide impoſi-
tis, nihil de pretio culcitræ, nihil de periſtro-
mate, de carbaſinis, & de Aulæis nihil. En lec-

IV.

Can. 3. .

V.

Can. 3. 7.

tulum Salomonis! Et quantùm ibi eboris, quan-

tůmque ebeni columnis interjectum! quantùm
auri, gemmarumque diffuſum in velis! Quàm
ſatura muricibus peripetaſmmata! Omittuntur ea
tamen, dum à Sponſa torus Regis deſcribitur.
Exactiſſimè contrà, diligentiſſimèque throni ga-

zam, pompâmque deſcribit. Ferculum fecit ſibi Ibid. .

Rex Salomon de lignis Libani. Columnas ejus fecit
argenteas, reclinatorium aureum, aſeenfum pur-
pureum, media charitate sonſtravit. Eriam ligna ,
quibus rudiora throni, & quaſi carina ſolii conf-
tat, quænam eſſent, undéque exportata fuiſſent,
accuratiſſimè narrat. Et quam vis in hoc primo Sa-

lomonis ſolio tum gemmæ deeſſent, tum nihil kex regat

cœlati eboris ſpectaretur, de ejus tamen pompa
præfatur Sponſa perſplendidè. Nimirum, jacen-
te Principe, jacet ejus quoque, ſqualétque ga-
za. Ideéôque, quaſi aut elanguiſſer ſupellectilis
fulgor, aut penituùs evanuiſlet in lecto, aggeran.
tur ſabulo gemmæ, & ſtrati opes ſpernuntur. E
contrario, nihil non arridet, vibrätque in thro-
no, redundante & Regis cura in adamantes pre-
tio, mitoréque in aulæa. Contentus enim in
Rempublicam Regis animus quaſi Sol eſt, ex
quo gazæ ſydera lucem in ſe, ſplendorémque
derivant. Ergo in ſumma licet opulentia, cum
jaceret in ſuo lectulo Salomon, non modò ja-

Cuit inglorius & perobſcurus, ſed inertià ii bei
uum

Superior
invigilet.

Epiſcopo
Ta ref.
demia.

m gel
C E ſl
naſlans
Iuin,
haunt, hol
ſrau Rept
gai; e⸗
e Celce
aleine
2 Inr ſopl
v ren 40
ghe in
s Deus
e efe ul
, geptun
nii placer
lnao.
ſere morb
bilem ſeiß
cror C
mmiclem
unnr en
8n Ooeane
ubriem
einge ⸗
Neèmar
um gnes
frmati pl
Cephanto
Cie ſemilon
ſum erecl
cent Areo
indormmist
Eeſucine,
Thantos: n
Tludines
ſen Avo
nige Port
Cllos Diere
nin Eelhcis
ilmet à
ſagun 1
E d Uro
eng
Drofken in-
Gioe Profun
e, ſi m
, & pil
Donent me
d monit
te nn tn
himmn ſ
an nicre
tmenun.
ehlam ex
im adac⸗
nliwi à be
1 ider

un .
Dilomni

Aene D
, ehtin
Cumkils.
Nhuki
in i
Nuppſn,
elie inm
pentr.
ur inler ay
Ad
ur, 0t0 t, R
din, S
et iin lad
1tiiten
8 Ihenih
SAlommnein
uulegrt
mt Nluik
atfennt M
nulle inerig.
michehing
echte glit l
m is uun Nerd
1aoeteſeen
Gionn a
lit, mon ail
is, & ln
dis id hoi
non phikin
npiores Eleli⸗
lnrp.
,quan Aed⸗
romeriis enne.
Di prelit, i
Uulgem 8 i
in conchine
2 Vellanit 5
Mophie Uſtt⸗

Nronile in
ukrs nin E
n bi ie
techun! Alan
min deis
110Omimmu
Regs Calnki
Gmnegte inci⸗
ſerllen nn ih
Clomnaᷓi⸗
m ,Gſelſe
wwit. Piunken
i ni ir

endn c

1.
inbo n

—

De Cyro Rege. Cap. VIII.

ſuum gemmis, metalliſque nitorem intercepit.

Qui de ſtrato in thronum tranſpoſitus quantùm

Luxus om-
nes dede-
ces chri.
ſtianos, ſed
maximé
Sacerdoiæs.
celeſiaſti
ei oderint
Pompas.
Luxus,
Pompque
virgarum.

purpuræ, auroque & ſplendoris adjunxit, &
majeſtatis conciliavit! Adeò non Princeps tan-
tùm, ſed ſupellex quoque Principis fulgorem
haurit, non & nitore ſuo, ſed ex optimè admini-
ſtrata Republica. Quèòd ſi regii lectuli obſoleſcit
gaza; quæ adeò micat in throno, quam ſquale-

ret Sacerdotum lIuxus in abacis, in menſis, in fo-

rulis, in conopeis; quorum concinnandis phale-
ris ità Phrygia occupatur, ut inſeſſæ à Danais
Trojæ ſuppetias modô ferre non poſſet. Probra
ſorent ac dehoneſtamenta Sacerdotii, coacerva-
ta in veſtiarium Præſulum India, Lidiâque. Er-
géne in æneum Levitarum mare ſuis cum opi-
bus Tagus, Induſque devolventur? Er hi,
quos Deus in Sanctiori jam lege vel ab Agnis ab-
ſtinere juſſit ad aras, eburneà domi ſupellecti-
le, elephantis inſident, deſidéntque? Bacillis in-
niti placet equites, nullo quamvis membro de-
bilirato. Jam enim in Nobilium pompam tran-
ſiere morbi, & ſemiclaudum agere, nitique No-
bilem ſcipione, Scipiadas ſapit, præfértque Afri-
canos. Coaptatâ, inquam, in luxum debilitate, in
invidiam cornus & cypariſſi, fragiles coagmen-
tantur & marina teſtudine virgeæ, non modéô in
ramum piſce conformato, ſed in ſubſidium am-

bulandi, excurrendique advocata perridiculè,

Gulæ Lu-
Xus.

ex Oceano, monſtroſéque teſtudine. Nimirum
luxuriem ſylvarum tædet, eduétæque è& nemo-
re virgæ faſtidio ſunt, non præſidio. Eas pro-
inde è& mari Luxus extrahit, piſcamurque non
jam ganeæ, ſed Xiſto, ſtructuri non patinam
de piſce, ſed arundinem. Ambulationi con-
formari placuit ſomnum; ut quando de bellaci

elephanto deſidiæ ſtratum comparavimus meri-

die ſemiſomnes in ebore, ambularemus in cur-
ſum erecti, impulsique Marinà cochlea. Judi-
cent Areopagitæ effœminatiùs ne luxuries noſtra
indormiat Elephanto, an ambulet, excurrâtque
teſtudine; cùm Inertiæ militare coëgerimus Ele-
phantos: majori tamen deſidiæ notàâ diſcurſare
Teſtudines compelluntur. Enimverô legitimi
fœtus æquoris in adulterinos luxuriæ partus, ſpu-
riâque portenta demutantur. Nec ſolùm in ba-
culos abiere Piſces; ſed adeo invertuntur om-
nia deliciis, ut non ipſi excurſurum vehant, ſed
ipſimet à deambulante circumferantur. Nau-
fragium, mihi credite, in piſce facit modeſtia;
& quò progrederis longiùs bacillo nixus faſtuo-
ſo, eò regrederis infelicius. Non enim Eques
proficit in monſtro, ſed deficit. Hàâc licet arun-
dine profundum luxuriei dimetiri. Nam qui, ut
ſtet, ſi monſtro innititur, imò monſtrum fa-
cit, de piſce baculo concinnato; in quæ, rogo,
portenta mollitiei decidet, quum jacebit? Stan-
do proruit in Oceanum, & cùm decubuerit,
non totus demergetur? Horret planè animus in
popinam ſeſe nunc demittere aſotorum, non

tam nidorem pertæſus, quam luxum exoſus pa-

tinarum. Mitto, in Aræ formam, figurämque
menſam extructam. Mitto, egentiores eſſe Aras,
quàm abacos. Mitto Deorum convivia parciùs
inſtrui à Poëtis, quàm parentur epulæ à ſiructo-
re. Pudet nulli aut avi, aut eſcæ ſuum ſupereſſe
faporem, cullumque. Neque enim menſa gurt-
turi ſtruitur, ſed conſtruitur oculis. Nam prui-
nam, glaciémque patiuntur in juſculis Apri;
quibus nunquam in ſylvis obriguerant. Quis
gelu expectaſlet & foculo? Quis a Prometheo,
non confingendo, ſed extinguendo penitùs ho-

mini, in popinam & cœlo abduci faces, igném-

que putaſſet? Neque enim in ſuo perſtare ſta-
Ethic. Comment. Lom. III.

tu homines poſſunt, in tanta converſione, mu-

tationéque ciborum. Depilantur & Parthia, Scy-
thiâve abducéti Phaſiani, ur mox retorridi, of-

Gula pot-

fiſque collo tenus inſuti replumeſcant, quaſi mon- ientas

ſiroſi Phœnices foculorum. Conveſtiuntur ſepul-
cChro extantes cruſtulario Volucres, ut Chortem
in menſa ſimulent, gulâmque ſpolient conve-
ſtitæ. Suis ſiquidem plumis loricantur aves, ne
Gnathonum genuinis conficiantur. Quamquam
ſuus nunquam deeſt epulo Phormio, qui den-
tium ſerris pullos depectat, plumarùmque ja-
cturâ leviores in aviarium condat, abſtrudat-
que ventriculi; ubi nulla avis cycnea non eſt,
quando eæ occinunt modulatiùs heluoni, quæ
funeri non proximæ, ſed intimæ penitùs, pe-
nituſque ſunt. Bellaria exinde patinis, olliſque
ſubrogantur, quibus ſeipſam, ſupremo quaſi
agone, debellat, ſternitque luxuries. Ibi enim
conficto in arces, in Leones, in cataphractos;
in circos, in hippodromos Saccharo, habet inglu-
vies, quo ſe Leonibus expleat, grandiori ſanè
illecebrà, quàm ſi ſe Eſopi patinâ ingurgitaret-
Liguriuntur Arces, theatrâque devorantur: hau-
riuntur à fœminis Hercules: expugnatur Sagun-
tus ab inermibus; Carthago ſine A fricano di-
ripitur: & intacta Euxino Argo inter pateras nau-
fragium agit, ſcopulis illiſa convivarum. Subla-
tis tandem menfis, exitur in galaxias, ubi pictæ
pro ſyderibus tabulæ aſtra pretio exæquant, cœlo-
que illatam à Poëtis farraginem ſcelerum ante-
cedunt. Parùm enimveròô inter vina, dapéſque
Libido efferbuerat, niſi æſtuanti alvo novi pa-
bula incendii oculorum illecebra miniſtrarer.
Er, ne ficlè picto Cupidine urerentur, citharæ-
di non rarò arceſſuntur cincinnati, quibus teſtu-
dinum harmonia concentus animi funditùs exol-
vatur. Non es hic ego occino, quæ illi canunt pro-
pudia Deorum Dearumque. Id enim non luxus
eſt, ſed luxuria, imò libido, non luxuries eſt. His
porròô intemperantiæ profuſionibus haberi ſe, di-
cique magnos, ſumméôſque autumant Primores,
& nonnulli interdum ſoli Cives, cùm uno in
ſtraso Rex eſle deſierit Salomon, uxoribus fœde-

ratus ſeptingentis. En lectulum Salomonis. Regii Cant. 3. 7

pompa lectuli obſolevit; quæ ad merumSalomo-
nis nomen, Principem id ætatis potentiſſimum,
redegit, Regis titulo exutum. Et vibrabit menſa, to-
ruſque Chriſtiani, cujus & Cruce gloria, pompâque
verior & præſepi? Si nulla Regis eſt citra ſolium
gloria; nulla plané Credentium in Jeſum pom-
pa procul ab aris eſt. Tunc iis ornaberis, qui-
bus Princeps infamatur? Una ergo erit Præto-
ris & Phrynes gloria? Elephantus te edentulus
inſigniorem faciet, aut ſemeſus è menſa ſubla-
tus Accipenſer? Ergo ingluvié, ergo lunu, ergo
luxurie Apoſtolorum Filii commendabuntur, qui-
bus vocabulum nutat Principats? In lectulo Sa-
lomon jacuit Exrex. En lectulum Salomonis! Tu
verò non in lectulo, ſed in tanta tori vaſtitate re-
ſolutus, ut alteri acclinatus lateri ſtrati, alterius
penè nugas, rumoréſque lateris per tabellarios au-
cuperis, non excides præconio? Proh dedecus, pro-
brümque ætatis, illecebris corruptæ! Salomoni
non lectus, ſed lectulus ſternebatur. Jam Dynaſtis
non lecti, ſed campi inſternuntur. Vix enim Abies,
quæ ſtruendæ Argo ſuffeciſſet, uni inſtruendo

ſufficit toro. Cui impar cubiculum eſt, niſi laxe- Leshalz.

tur in aulam. Homuncionem ibi porrô æſtate vi-

deas, non tam volvi, convolvique in Septentrio-

um in a⸗

ſtate Deli-⸗

iæ nimiæ

nem ab Auſtro, quàm natare in linteis, quaſi arguuninr,

lintrem in Euxino. Mobilem diceres in .geo In-
ſulam: ea eſt fluitanti in æquore ſtrati & corporis
parvitas, & immenſitas linteorum. Et tamen na-
E 3 vigantes

Oliva i
IVa In
vigantes in molliſſimo culcitræ patentiſſimôque
pelago de æſtu queri audias 3 quaſi ardere in Me-
diterraneo, ſtrideréque videas Strongylum, por-
tentoſum, minorémve Veſuvium inter aquas. Er-
go Regibus ſat erat lectulus; & nobis non eſt
ſatis diffuſus in morem torus aut Campani agri,
aut freti, æquoriſque Sardoĩ?
VI. Nec modèò anguſtis incubuere olim Principes
ſtratis; ſed, ut ibi partam regii nominis dignita-
Rex regat. tem tuerentur, nec à Senatu aberant dormientes.
a Nam regno proſpiciebant, excubabntque provin-
miendoex- Ciis etiam ſomniantes. Plus ſomniando Ægyp-
nen e: toO profuit Pharao, quàm aut pugnando in acie, aut
Superior ſententiss in Senatu rogatis: Vidit enim, prævi-
invigili ditque & ubertatem in bobus, & ſterilitatem
conſequuturam: perierätque provincia, niſi eâ
Gen. 4I. . nocte Princeps dormiiſſet. Vidit Pharao ſomnium.
Putabat ſe ſtare ſuper fluvium. De quo aſcende-
bant ſeptem boves. Servatum eſt regnum, non ſuis
arcibus, artibuſque, ſed Regis toro, & ſommio.
Adeò tum quoque regno excubant Principes, vigi-
läntque, cùm dormiunt. Et ne diceres, id caſu Pha-
raoni contigiſſe. Ità ego ſpectatas ab Ægyptio
crediderim boves, ut viſum ab Aſſyrio eſt in in-
ſomniis ſimulacrum. Ad eum porrò alebat Daniel.
DPan.2.29, Tu Rex cogitare cœifſti in ſtrato tuo, quid eſſet fu-
turum poſt hæc; & qui revelat myſteria, oſtendit
tibi, quæ ventura ſunt. Non ſupinabantur in plu-
ma Reges, uti Apri in luto reſolvuntur, ſed
in linteis ordiebantur telam, quam dormiendo
texerent, & coelo tran ſubmiſsa. Ta KRex cogitare
cœpiſti in ſtrato tuo, &, qui revelat myſteria, oſ-
tendit tibi. Hi meritò Reges appellantur in ſtra-
to, quorum nec pulvilli curis imperii vacabant,
rerumque eventus præcipiebant, excutiebant-
que, dum quieſcerent. Et mea niſi me opimio fal-
lit, præferendus in Aſſyria Regnantium throno
thronus eſt Dormientium. Nam in ſolio Poſtvor-
ta Principi aſſidebat, eâque tractabantur, quæ in
imperio aut dudum contigerant, aut ſors ferebat
in diem afferebâtque ad Regem. In lecto Ante-
vorta jacenti adſtabat, quæ longè poſita, incertâ-
que ſubjiceret Principi expendenda. Ut proptereà
Regum vigiliis videri poſſent Regum inſomnia
utiliora Reipublicæ, & Dis propiora, quàm Re-
gibus. Etenim rerum ſucceſſus antevertere, di-
gna Numine perſpicacia, providentiaque eſt.
Matαιe. Porrò Coloſſi ſcena multiplicis, in quem terra-
aanoſor ſuo rum imperia, regnâque confluxerant, ab auro in
gnonec teſtam deſitura, de quibus ludum faceret Lapis
deſul. in rupem ſurrecturus: ea, inquam, Coloſſi ſcena
in ſtrato Principis ſtructa eſt, datâque fabula
de Perſarum luxu, de Græcorum barbarie, de
feritate, humanitatéque Romanorum intra ſipa-
rium Nabuchodonoſoris dormientis. Hæ moles
parturiri à Regibus debent oſcitantibus. Mira-
mur autem, ſi regna Princeps oſcitando par-
turiat, quando Conchæ hiantes cœlo, indéque
rore perfuſæ, oſcitatione, ut aiunt, concipiunt
margaritam. An Oſtreo vis inerit formandi gem-
mam oſcitando, & Principi non ſuberit induſtria
Præcipiendi regna, etiam dormiendo? Vigiles ità
Regibus ſenſus ſunt, ut nec ſomno hebeſcant. Si
enim Princeps eſt, agitare imperii curas, molém-
que verſare vel in culcitra deber. Alioquin, non
ut Princeps, ſed ur Civis indormit. Nunquam
enim ità decumbunt Reges, ut non meliore ſui
Parte in regni curas ſubrigantur, erectique excu-
bent, conſulantque Reipublicæ.
VII. Vox ea Reginæ eſt: Ego dormio, & cor meum
vigilat. Nimirum, ſuperiori capite, ad coronam
evocata fuerat montibus Leonum. Veni de Liba-
an. 4. 8. 70, Veni, coronaberis. Id habet diadema, ut excu-

Can. 5. z.

—

Eſdram.

bare doceat, cogâtque imperantes. V giles trahi
noctes à purpura, non ſemel apud Tragædos jac-
tatum, tritumque proverbium eſt. Ita enim regni
faſciis imperantium tempora adſtringuntur, ut cor
nunquam à curis relaxetur. Decutiebat, non ſe- Xr
rebat, papavera Tarquinius, ut regnandi exem- T4
plar tranſmitteret filio. Nihil fatalius pati Princi- nias papa-
Pes poſſunt cordis gravedine, animique lethargo. ,d
Regum enim cicuta, papaver eſt. IIIA interiere num ſub.
Philoſophi, hoc Reges intercidunt. Alebatur ve- worvir4
„2. 3 .X 4 . gia.
neno Mithridates, qui deſidià procul dubio periiſ- Saperior
ſet. Non enim calamitas Principes opprimit, ſed invigilet.
inertia, remiſſâque imperii cura vel in culcitra. .
Raròô, vixque labarent imperia, niſi ea ſomnus im-
pelleret, quaſſarétque regnantium. Non propu-
gnantur arces, ſi verſatilem noctu pontem præſi-
diarii milites accuratè detorqueant, ſed ſi Princeps
demitti cordis palpebras nunquam patiatur. Hoc
enim indormientis animi quaſi ponte conſtrato,
inſidiæ in arces, urbéſque trajiciunt, regnaque
convellunt. Nunquam ergo ſine imperii jactura
Cor imperantis conſopitur; quod vigil eſſe debet
etiam quùm indormiit, magnâque volvere ità re-
ſolutum in pulvinar, ut curuli, ſoliéque impo-
ſitum.
Quæ animi vigilia an regnantem deceat, ex VIII.
iis intelliges, in quæ Jacob incidit, & patrio late
proficiſcens ad Labanum in Meſopotamiam. Ini-
tiatus nuperrimè Jacob ad imperium fuerat iis à
Patre verbis: Nerviant tibi populi, & adorent te tri- Gen. 27.
bus. Quo ſtabilitum vaticinio juvenem parentes“:
domo emiſere, ne ſceptrum parentis adeptus fra-
tris telum incurreret. Abeuntem nox oppreſſit in
Luza. De more Paſtor tumultuarium ſibi de la-
pidibus lectulum ſtruxerat, jacebâtque. Neſcie- Jacobprin-
bat imperi tiro, quæ forent regnantium noctes, atedu-
vigiliæ, curæque dormientium. Vix ſomnum ad- “
miſlurus ſenſuum fores occluſerat, quibus nun- non ſmniur,
. . . quin impe-
quam patentibus patere ſolet ſopori aditus, clauſis ie Harta.
ad nos duntaxat valvis ingreſſuro. Vix, inquam, riat.
demiſerat palpebras, quùm cœlum patuit ſemi-
ſomni. Inde promiſſæ & cœlo ſcalæ, ſubmiſsique
per ſcalas cœlites, congeſtæque infulæ in dor-
mientem. Dilataberis ad Occidentem & Orientem, Gen. 28.
& Septentrionem & Meridiem. Eritque ſemen tuum 14.
quaſi Pulvis terræ. Quodnam munificentius, gra- Zarek,
viuſque dari potuit in Senatu Romæ ſpectacu-
lum, hoc à Deo Iſraëli dormienti theatro exci-
tato? Nulla pars mundi in hac ſcena non egit. Oraiio vel
Nulli abeſſe illinc licuit elemento, ſed omnia in ſommno,
fuere ſubjecta oculis quieſcentis. Cœlum, cœlites,
mundus, Poſteritas , Divinitas objectæ Jacob
in inſomnio. Sic non regnantibus tantùm, ſed
regnaturis quoque dormiuntur noctes, nullis Va-
tum vigiliis exæquandæ. Ecquando enim vide-
re Vates inſomnes, quæ Jacob ſpectavit dor-
mituriens? Ollam vidit Jeremias? Præſtantior
Jacobi ſcala dormientis, quàm lebes vigilis Je-
remiæ. Mulieres ſpectavit in amphora Zacha-
rias? Iis quàm meliores ſcortis viſi coælites à Ja-
cob! Revixere coram Ezechiele cadavera, ſte-
terdntque ſuper pedes ſuos? Coram Jacob ter-
ræ pulvis confictus in Reges eſt, quorum pedi-
bus terrarum orbis ſubderetur. Sed Iſaias Deum
vidit in ſolio? Deum item è ſcala familiarius
ſecum agentem Jacob aſpexit. Quis enim tan-
tùm excurrendo, bellandéque confecit, vaſtavit-
que terrarum quantum Jacob conſequitur dor-
miendo? Dilataberis ad Occidentem & Orientem,
& Septentrionem & Meridiem. Et, quæ rara ſe-
licitas eſt triumphantium, Coœlo fruitur Jacob,
dum terrarum init principatum, ſimulque &

Mundum complectitur, & Numen amplexatur.
Quod

Aelvolas
& tegn.
id e⸗
uuk, Cun
chm 10
Pleinat
Gn Cun
ſellulun.
voz bect
gubus le
ronas n
inzeranie
Cim arc
ciunphor
ARege .
bu quo
Aglentque
CUnue
Arpere
eptokul
Pras falle
Klomon
ſecligal ſ
Cu), guilem H
Mieret m
mini Palæ
les Ciei he
Clm noc
tantium.
Ut nohnu
mur, ita
profulas,
n Egnitt
40MrOe
Ge anüm
1n Cniſi
Dun here
Qouamen
Prmi
lun, chn
ſoirono
enm. 0
Dererk
lel, e ad
1I. Exoly
nicborie ie
rdlus ine
ſeigne
nis, der
loui ſe
le faſciun
1 e, quibu⸗
Au V
nllem er
Conſemere
lafalhner
ſeit,io,
erCeri
iſanng,
n Eyades
cnoru
kant. A
Nü, un
n Pine⸗
eg ngue,

Ae eſler.

n annn h
Dne Cnltn
nm, eni
e mheni An
Cniglckecck
ue vohereiik

men dekg 4]
di, eenl
loporamunl.
iumn keti
,GAnenn

Gvenem en

enis Auut⸗
n non Ch
urium ſbiel
ebange Mir 6
Cnaninnik,
Vi ſommd,
1at, hir
Mri adnn Ai,

10. Vi ilnn

lumn nükt⸗
cale, Alnuge
e inüle nt
teen inn
nre en
ilceni grg⸗
Ronmz ſele

enti Meanen-

ſemnl
i

no, El
Celum ein
du unn 4
volle, ut
anch elin i⸗
b hechnn .

Cant. 3. 7·.

IX.

Dinggnitas

tardè defe-

vatur, poft

merita.

r. Reg. 10.
27.

De Cyro Rege. Cap. VIII. 5 5

Quòd ſi, ut reges habeantur, vix regnaturos
actuoſas adeò noctes traducere oportet, ut iis
& regna evertantur, & fundentur imperia:
Quid eos agere decet, cùm vigilant, cùm rogan-
turx, cùm annuunt, cùm ſcribunt;, cùm præſunt,
cùm reſcribunt? Sapere debet imperia etiam
pulvinar imperantis: Uni proinde ſi regno tan-
tum Curulis advigilet dominantis, obſoleſcet in
ſellulam. Licétne feriari in Senatu Principes,
quos decet faſces, currus, regias, ſceptrâque
verſare ſemiſomnes in ſtragulis? Hæc ſibi, in
quibus decumbant, Reges ſtramina ſupponant,
Ccoronas nempe virgâſque regni. Neque enim
imperantis culcitræ aliud eſſe tomentum deber,
quam arcium pinnæ, bullæ curulium, bigæque
triumphorum. His incumbant Regnantes, ut iis
ad Rege dignas imagines afflentur noétu, voca-
bulo quoque Regis indigm, ſi non ea tractent,
agiténtque dormientes, quæ nemo civium, du-
cumque vigilando conſequatur. Videant jam,
an torpere ſibi liceat coram legatis: an ſe deceat
negotiorum faſtidium: an denique tutò poſſint
horas fallere cum mimis, & Reges dici, cùm
Salomon ſi tantiſper moretur in lectulo naturæ
vectigal ſoluturus, nec à ſuis, & ne à Sponſa
quidem Rex ſalutetur. En lectulum Salomonis.
Mileret me mei, quùm Babylonis, quum me-
mini Palæſtinæ. Pares interdum vellem ſeverio-
res diei horas alquorum Conſulum, ſegnioribus
olim noctium clepfydris Regum barbaris impe-
rantium. Eorum mirati ſumus inſomnia: horum,
ut nonnullorum ſoporem triumphalem venera-
mur, itaà plurium utinam non aſpernari cogamur
profuſas, effuſâſque in nugis, in circis, in ludis,
in ſegnitie, deſidiâque vigilias. Complurium ſcio,
adorôque intentas Reipublicæ curas, contentum-
que animum ad imperium. At quot ſuperſunt
in Chriſtiana Republica Principes, quibus ſo-
lum ſuperelt, nudúmque nomen imperantis?
Quo tamen ſpoliati ſunt, ſi cum Cyro ſalutari
Principes debeant, qui tum ab Eſdra Rex appel-
larur, cùm ope Numinis totum penè Mundum
ſuo throno ſubſtravit. Hæc dicit Cyrus Rex Per-
Jarum: Omnia regna terræ dedit mihi Dominus
Deus cœli. Haâc indui regnantes trabeâ oporte-
ret, ne ad ſales pompa nominum iners traduca-
tur. Exolvumtur imperantium citéò faſces, miſi
victoriæ telo de barbaris reportatæ nodus à Rege
gordius inciſus eos adſtringat, nullà in poſterum
vi, ſicaque ſolvendes. Compago Mundi à te vi-
cCtoris, beneficiiſque luſtrati, faſces alliget tuos;
aloqui ſecuribus nulla ſuberit ſecuritas, erunt-
que faſcium virgæ, non virgæ faſcium, ſed vir-
gæ, quibus tuum vapulet nomen.
Parum verô eſt, te micare & curuli, niſi ante
Curulem emicueris. Palmis, laureiſque viam tibi
conſternere debes ad ſolium; in quod ſi irrum-
Pes ficulneis paludatus, contemnéris. Si erepta-
veris, aio, indutus perizoma, ſperneris? Eòô licet
evoceris à Numine, deducaris à Vate, inviteris
à ſtatura, cogaris à ſorte, chriſmate compellare,
non evades vulgi tela, jaculâque linguarum, niſi
facinorum glorià, tanquam Palladis tute agide
tuearis. Altior cæteris Saül tum proceritate cor-
poris, tum animi demiſſione, modeſliâque, à
Deo Princeps deligitur. Vidére omnes, audie-
rüntque, quid viſum de eo Numini, probatum-
que eſſet. Attamen renuntiatum cœli ſuffragio
à Sacerdote Principem ſprevere plerique, claman-
tique populo, Vivat Rex, reclamarunt audacéter:
Num ſulvare nos poterit iſte? Et deſpexerunt eum,
& non attulerunt ei munera. Nullas enim per
laureas acceſlerar ad ſolium, nulliſque in obſe-

quium adoreis Saül vulgus inflexerat. Quèôd ſi
deſignati à Deo Reges ſpernuntur à plebe, ſi ſibi
paludamentum palmis non intexuerint, reſiliant

quamvis à throno, altioréſque ſpectentur univer-

ſis ab humero, & ſurſum ⸗ Qua ratione deprei-
ſiores cæteris homunciones, immorigeros, auda-
culos, cervicoſos, reſipientes ſtrigilem, ſenti-
nämve, Patritii & Conſulares patientur aut ob-
trudi Curulbus, aut Prætorium occupare? Num
ſalvare nos poterit iſte? Expers, expes, excors,
hullis aut promeritis clarus, aut probris non obſ-
curus. Nihil Saül quidem pro Republica ege-
rat, ſed acturus erat præclariſſima pro Judæis.
Rudem eum bellorum inauguraverat Samuél,
ſed capacem triumphi, ſed nutu Numinis dele-
ctum, ſed imperi refugum, ſed delibutum olhim
oleo ad principatum, ſed verſatum cum vatibus
diù, ſed faciem præ ſe ferentem imperio dignam,
quamvis non imperaret. Eum denique Regem
Samuel renuntiaverat, quo de præfari potuit ad
populum: Certe videtis, quem elegit Dominus,
quoniam non ſit ſimilis illi in omni populo. Tot
tamen argumenta, decorâque non ita fulciere
regnaturum, quin à Judæis ſperneretur. Quôd
inane ſuperioris ætatis, ſegnéque ſpatium, nullis
expleri conſequuturi ſpebus ævi aut ſoleat, aut
poflit. Quid egeris, expendunt, non quid abs te
gerendum ſit. Et deſpexerunt eum. Quo tamen
exemplo Saülis compeſci aliquando nequeunt,
quin terrarum, ac penè cœli dixerim imperio de-
ſtinent, deſignéntque, non facinorum inanes
modô candidatos (quà caruit glorià Saul) ſed
gerendis præclaré rebus minimè idoneos (qu
Saül aptitudine non caruit) audéntque ex opti-
matibus, ne bonum quidem, nedum optimum,
ſed eum legere, de quo poſſunt ipſi quoque ſuc-
cinere ad Tribus obluctantes. Certe videtis,
quoniam non ſit ei ſimilis in omni populo. Neque
enim aut generis obſcuritate, aut ingenii rudita-
te, aut inopia meritorum, aut literarum imperi-
tiâ, aut oris duritie, aut obitorum infamiâ mu-
nerum is parem habet inter candidatos, qui ad
Reipublicæ clavum ineptè deſignatur. Tantine
eſt ſervile ingenium ſubriſiſſe tibi in Reipublicæ
luctu, ut afſentationi libertinæ deferendum putes
imperium Deorum, hominumque? Inſperata ce-
ciniſti, audiviſti tem ea, quæ audire deſueveras,
ad catadupas inundantis, ſed proruentis quoque,
fortunæ ſurdaſter. Nam graculo crocitanti pro
Noctua. Certè videtis, quem elegit Dominus:
Aquileæ Columbæque junétim recinuere. Num
ſalvare nos poterit iſte 7 Et ità disjecta cum riſu
tractatio, effractumque torcular exprimendis
ſuffragiis è cornu, populòque comparatum. Deſ-
pexere Saülem, quamvis à Samuele delectum; Er
te audient tam diſparem Samüeli? & Saülem
tuum Saüli quoque tam imparem ſublegent? ubi
præſertim nec cum popello agitur, nec impera-
turus Hebræis futuri quaſi modulus regni, ſellæ
Truncus imponitur, ſed Urbes renuntiatur mo-
deraturus.
Ergo inquies, principatu agaſones diſclude-
mus? Quòôd aſinas cum Saüle exquiſierint cives,
ex albo expungentur candidatorum? Quid tu

mihi, ſi annuerem, objiceres expungenti? Itane

fortunata præſepia ſunt, ut niſi inde Conſules ex-
promantur, defuturus Reipublicæ ſit, qui eam
capeſſat, ſervétque inchnatam? Ergo ad Bubul-
cos, ad Equiſones, ad Remiges ſpes noſtræ re-
ciderunt? Et fi arceantur ſtabula à Senatu, oc-
cludi Curia poteſt; cùm nulla quaſi ſpes ſit cre-
andi Dictatoris, quòd unus non interſit Agaſo
candidatis, qui Patritiis, qui Philoſophis, qui

probè com
penſatuer.

Sasit,

Dignitas
immeren-
tem facit
ingraum.

Dignitas
cui confe
renda.

Ibid. 24.

Sauli
quantum
obzfuer t
ignobili-
tas, quæ
Virtute
tantàm
maxima

Samuelss
minime
Samiseless

Dignitas
in indigne

Dignitas
etiam ig-
nobilibus
deferenda,
2 rebus
præclarè
geſtis nobi-

litentur.

Nobilitas
Vera.

Dignitas
etiam igno-
bili defe-
ratur, ſed
viro

. —

56

Conſularibus, qui Principibus poſthabitis, ne-
glectiſque, inauguretur? Planè, ſi beſtiarius, qui
non in theatro, ſed in ſtabulo mulis toties, aſi-
niſque recalcitravit, Princeps ſubrogaretur, næ
tu non Agaſone Principem, ſed de Senatu Ju-
menta feciſſes, cui optaſti, ut præeſlet Agaſo?
Rogo te, cur te ita demittas in ſtabulum? Inter
candidatos legi optas fuliginoſos? Adlegantur
etiam Æthiopibus nigriores. Sed ſilentium abs te

vellem intelligi meum. Petatur ab Equiſone Hip-

podromi Præfectura, non impetatur Conſulatus.
Tribunus deſignetur, non Cæſar. Pullarius, aut
Haruſpex ſtatuatur, non Dialis Flamen ſublega-
tur. Quamquam meæ me cenſuræ poenitet, inſ-
cribéque Agaſonem candidatis etiam Conſula-
tuum. Nam quamvis non poſſint tantæ non ſqua-
lere ſordes, & de fimeto trahat ſecum Villicus
plurimum mephitis, Pactolo licet eluatur à Mi-
da, apud quem productis auribus Agaſo non malè
audit. Quamvis, inquam, optandum ſit, ne
quovis & ligno Mercurius dedoletur, nec unde-
cunque in thronum gloriæ irrumpatur: nolo ta-
men fimeto arceri Ruſticum à ſolio. Conſul Ma-
rius deſignetur: ſed Afris edomitis. Tranſilire
lintre Petrum in Eccleſiæ prætoriam non veto,
ſed ſi prius in cœlum ſubſilierit, indéque ſecre-
tioris arcana genealogiæ ad nos detulerit, dixe-
ritque Chriſtum Dei prolem & Verbum. Impe-
ret Romæ Tullius; ſed a principatu fori in Se-
natum Princeps invehatur. Ab Aſinis accerſa-
tur, qui regnet; ſed fimum Minervæ liliis
inſperſerit: ſed eloquentiæ profluente ſordes elue-
rit generis: ſed morum ſanctitate dicatum olim
domi raſtris, ligonibus, tranſtris, aſciis, malleiſ-
que Pantheon in Templum verterit Sapientiæ,
Temperantiæ, Religionis, & Fidei. Ignavum
autem, impolitumque rubere conchylio novum
Hominem in Senatu, aut, quod diétu quoque
monſtrum eſt, candere byſſo, patietur nemo,

neméôque optarit, niſi quem oſtri ſaties in ructum

egerit procuratæ ſtipiti Dictaturæ. Tum enim
non dicentur Reipublicæ Conſules, ſed evomen-
tur, ſi à vomere non exaſciatos, ſed tantuùm præ-
textatos curulibus aratores intruſerimus, feceri-
mulque terræ filios terrarum arbitros, & ſyde-
rum Principes. Nolo chiellæ opponantur excur-
ſuro ad bravium Præfecturæ. Sed artis infamiam
fama nominis colluſtrarit. Peto tantùm, ne A-
gaſo aſellus ſit, cùm coronatur. Infulemus, ſed
hominem, non jumentum: virum, non ſtipitem:
eum, à quo non penitùs perdatur imperium, re-
numiemus Dictatorem. Aliquid in eo ſpecte-
tur, præter ſtabulum & ſervitutem, cui Provin-
Cias ſervire Optas. Servierit quoque tantum, ſed
non abjectè. Abjectè, ſed innocenter. Arriſerit
Domino, ſed ridenti, non ſæviruro. Cæſar, ſi
placet, ſit è bubulco; ſed non eam ob cauſam,
quòd ſubridendo Neronem fecerit de Cæſare, ne
dicam de Turture accipitrem, & de Tito Cali-
gulam. Obſtet illi non præſepe, ſed inertia. Nam
nec Saüli obfuere Aſinæ; ſed nullis conſignatus
ſceleribus vitæ curſus, ignobilis, non flagitioſus
metam attigit regni, & Sceptrum rapuit, ortu,
non indole minor. M

Oliva in Eſdram.

compaſcuis Palæſtinis? ut natu minimus in fa-
milia non præſtanti primus eſſer in Tribubus
duodecim? Ut exul, erréôque inſiliret in ſolium
ex aſylo? Præfuerat gregi; ſed ſe Herculem
præſtiterat in compaſcuis, in Leonis ſpolium me-
lote commutata. Sequebatur fratres exortu; ſed
Goliæ eos, cæteréſque occidione præceſſerat.
Abierat in exilium; ſed facinorum claritudine,
non criminum infamiâ; exulaverat, livente Prin-
cipe, non ipſo degenerante. Ergo Urſis, hoſti-
bus, & Gigantibus ſuum ita David conſepſerat
ſtabulum debellatis, ut ſine controverſia regnum
illi deferretur. Nemo enim ita dejici poteſt incu-
nabulis, ut Goliæ manubiis, exuviiſque Mon-
ſtrorum non coœlo inſeratur, iis quoque altior,
quos in faſtigio principatus vagire, reptaréque
contigerit. Quis enim tam firmus opponi poreſt
& præſepi agger opilioni ad ſolium contendenti,
quem aut Leo non concerpat diſcerptus, aut
proſtratus Gigas non evertat? E cepa prodit
Narciſſus, ſed flos eſt, non cepa; ideéôque à
nullo non legitur. Aurum limo concreſcit. Sed
quantùm origini diſpar! Nemo illud non appe-
tit. Undis Aſtra emerſere. Sed fulgurant, non
frigent. Animantibus proptereà, plantiſque im-
perant; unâ hominis immuni liberaque libertate,
quam iniquiſſima, indoctiſſimaque Aſtrologorum
ſecta iis ſubditam eſſe, etiam convicta rationi-

bus, & ſuppliciis addicta deblaterat. Ventoſa Arologi
l raptim

ſigillamur.

adeò, ſtolidâque natio, ut diſpenſare ſe jactet
mortalibus principatus, cùm ipſam ſervire do-
ceat, cogâtque libertatem. Et quid inter illa ſy-
derum mancipia eſſe poteſt ingenuum, ubi liber-
tas in ſervitutem conjicitur? Vôſne imperia tra-
ditis, qui famulandi neſciam ancillari compelli-
tis libertatem? Libertatem catenatis, & mortali-
tatem coronabitis? Lucere fatemur Aſtra, non
ſævire: fulgere, non furere. Miramur ea ex un-
dis obdurata; non ea credimus ex undis traxiſſe
naufragia voluntati, arbitriòque mortalium. Alio-
quin in mari mitiùs ſydera graſſarentur, quando
in undas reſoluta ab agrorum injuria reſilirent
affuſa littoribus; quæ in planetas, non erraticos
modò, vagéſque, ſed ſævos, & populatores
concreta, nulla dominandi ſatie in arbitrium per
vos hominum irrumpunt, ibique intactam ipſi
quoque Gratiæ libertatem ſervitutis jugo oppri-
munt iniquiſſimo. Si reſtitifſent in pelago ſtellæx,
corpus mergerent, non animum. E cœlo didi-
cere ſub jugum mittere libertatem, & animis id
genus parare naufragium, quo pereant, nec in-
tereant, ſed vivant ad compedes, & catenas.
At dehria me longiùs abduxere Magorum, dum
in aſtris diſquiro, quàâ ratione patere convincam
etiam ignobilbus ſolium, dum generis ſqualo-
rem nitore, fulgoréque morum compenſent. Sy-
dera enim, quæ olim aquis immixta ſquillas,
oſireâſque perluiſſent, in ignes conficta, plantis
metalliſque dominantur. Licet de poſt fœtantes
in thronum gloriæ Paſiores abripere; ſed ſi eis
effuſa virorum, mulierumque examina occinue-
rint: Nail percuſſit mille, & David decem millia.
Si ſe miles trophæis cohoneſtet, non indignus im-
perio eſt, quamvis emerſerit & vepreto. Indignus

1. Reg. 18.

ts Pro
i ehunne⸗
e holti
n ug
b en ſna
Chedun,
n plletn
15 ccelle
ure e
Nigs, me
chawamun
7 en.
it tuu.
etcurn
Adn, u
Gllentfam
lere pof
Conds ban
numificent
ſi movere
lupelecit
ſuclo e
nagnizitin
Celerat: t
Ao maghl
ſbes Piin
nhes, ſal
Dicimt, i
is mere
rapis ial
nui, Oppre
mn iltru
el, is
ng, kec
Ortemern
o & co
Epnorum
(i erim
Nen Civer,
Gr inuti,
un kera
en üpomn,
ir ninie hai
oludantun
EErn, n
Cli, ddart
Ekts detruc
ii⸗ ktätum en
Ge Namn bi
1Eetes veſünn

retkext

Deumn.
Onffkennn

XI. Haud Saülis genere genus erat Davidis illu- vel Tribunatu Imperator militum eſt, ſi nullis
ſiirius. Non eum tamen deſpexere viri Juda, ſeſe Curuli aut intulerit promeritis, aut triauphis
Dante quamvis nec à Sacerdote tum Princeps renun- ſeptus infigat. Sed emim, inquies, ſuppleri poteſt
nobili de. tiatus, nec voce Numinis, ubi lateret, deſigna- in Principe facinorum gloria, animique ſtrenui-
Enzni retur. Ultrô illi delatum, oblatumque eſt Saülis tas immenſitate gazeæ, & pretio ſupellechilis. Quis In salo-
iesH„ diadema. Inunctus Princeps in Hebron, nullo & enim imbellem, ingloriumque conſulem ſpernat, moa, . Rel,
2.Reg 2,4. Pfitharia Tribu regnum illi contendente. Vene- ſi gemmà bibar, ſi auro veſtiatur, ſi margaritis a. ſed ſer. 3 0
intque viri Juda: & unxerunt ibi David, ut vivat, ſi ſtragula calcet, ſi conſidar in ebore, ſi Ree m
§. David, egnäret. Ut regnaret, qui diù oves Paverat in penſiles colat hortos, quos falerno inebriet, & mitainl, Dni,
alutis dre
— 4

nmo 1 4
4 ne
„ Mealk
wlunn,
hannzl
kitatſ
Ckrindtr
nente i
Ullt, N
Cnlee
glinrn
1del
ilgre ie.
vocbe in
. hutge
OPronie
Cuntnk
Connn 4
ceſa
S
Nlleſet N
d mmg,
lguren i
Mintlger⸗
re lben,
Aſtwbgnn
icha nin
1at. V
ſare l
n lkriieh
m, lbilke
e ineiutr
, mn
1 AMn,n
nun eld⸗
undi nd
rtnun 44.
ennll ul
Prinnli
M iht
& lum
Abinunmx
puckmnf
E h-

&intd.

kealt, leel⸗
& Am.
cpun ,
Oin
.n
ners N
P glug
a Ni
ſck, ℳ
ſem
Arennm,
nhnten
“S
3,

e

viores.

De Cyro Rege. Cap. VII. 57

alutis pro fimo exſaturet medicatis? Saba certè
in eburneo ità Salomonem eſt ſolio demirata, ut
penè hoſtia regiæ pompæ Regina caderet, exani-
mata fulgore, gazaâque Principis. Falleris, ſi Sa-
Regum, & bam putas majeſtate ſolii extra ſe raptam. Nam
Brrik,g, ſuperbiam ſui nondum eâ tempeſtate throni con-
Pempæ ve.- ſtruxerat Salomon. Nec lugum miratura Princi-
pis acceſſerat Saba, ſed, ut ait Scriptura, venit
3. Reg. 10. tentare eum in ænigmatibus. Quæ cùm aulæa
1. Regis, menſas, quadrigas, ſellaſque conſpexiſſet,
Ibidem6. clamavit - Verus eſt ſermo, quem audivi in
terra mea ſuper ſermonibus tuis, & ſuper ſapien-
tia tua. Beati viri tui, & Beati ſervi tui, qui
Nant coram te ſemper, & audiunt ſapientiam tuam.
Audin', ut non miretur & thiops & foœmina
opulentiam regiæ ſupellectilis, ſed exundantem &
Rege profluentem ſapientiæ? Quòd ſi beatiſſimæ
domus gaza tam immenſa, coœléque non impar
munificentia, nec Ethiopidem in admirationem
ſui movere fœminam potuit: Sed una illam ob-
ſtupefecit ſapientia Principis, cujus explorandæ
ſtudio ex Ethiopiæ umbilico in Judææ centrum
magnis itineribus, maximiſque diſcriminibus con-
ceſſerat: tenuitate Damaſcenæ veſtis, & lancium
auro magnos haberi ſe poſſe confidunt à Princi-
pibus Principes, in auro plumbei, in Attalicis
inopes, ſqualentes in gemmis, in magnis ædibus
minimi, in ſignis non inſignes, in tabulis pi-
Qis meræ tabulæ, & tot circum ſe ſtantibus
Satrapis jacentes, catenati diademate, non coro-
nati, oppreſſi ſyrmate non decori, regni virg
non inſtructi, ſed cæſi, damnatique? Cyrus Rex
eſt, cojus nullam fuiſſe gazam ex Eidra didici-
mus, ſed ejus ſubactum armis, nutu Numinis,
Orientem ſcimus. Regum maximus ille eſſet in
ſago & cotyla. IIli abſimiles Principes, Pygmnæi
regnorum ſunt, quamvis laſciviant in ſmaragdo-
Qui enim bibonem tot inter crateres aureos Re-
gem dixerit Balthaſſarem, quem, ut terræ pon-
dus inutile, expenſum in trutina, inanitatis dam-
natum ferales digiti proſcripfere in tanta convi-
Dan. 5.27. Vl Pompa, gloriaque? Appenſus es, & inventus
es minus habens. Quòd ſi non efferuntur, ſed
proturbantur Reges umbratiles, quuùm regni ma-
jeſtatem, non facinoribus, & doctrinâ, ſed fer-
culis, abaciſque definiunt: Quèò Chriſtiani Pro-
ceres detrudentur, ſi ſe jactent, & oſtentent pa-
Perißro. terarum enormitate , luxuriéque ſupellectilis?
maum lu- Nudaris Prætor cuùm domi tuæ Attalicis pa-

rietes veſtiuntur. Eò enim devenimus, ut mu-
ros , quaſi ephebos, muniamus, & tenuiſſi-
Lurxus Mo per æſtatemn ſerico, & villoſis hyeme ſtra-
Pomeum gulis, aulæiſque belluatis, tantà colorum va-
rzn. rietate, tantà monſtrorum diverſitate, tanto

Serici, aurique ductilis impendio, ut pauperior
ſit prætexta Cæſarum, quàm tunica, abollaque
parietum. Nimirum metuendum eſt, ne tuſſi
conflictentur, & phthiſi mœnia diſtabeſcant, ſi
textili ſub brumam veſtiantur ſyrmate; non vil-
loſo. Præſepeliuntur ides cum Belgio, Galliæ;
laténtque in cuniculis coronatæ Provinciæ, ne pa-
rietibus periſtromata deſint; utque ſaxa fiant quo-
dammodo ſerica, viri fœminæque laboribus ob-
Ealen ruentur. Hoc enim luxuriæ deerat, ur tam Ma-
12 in ſy * nes in lucem extraheret ne auro careret, quàm
ecubus ela. textrinas propè Manes inſtrueret, in quibus mor-
oramur. talitati pararentur illecebræ & ſepulchris. Horret
noſtram Aurum inconſtantiam, modò erutum &
ſpecubus, modò in ſepulchrales remiſſum offici-
nas. Odit conflari ſe modéô & glebis in maſſas,
ut mox producatur in bracteas; modè fuſile
igniri, ut conſtipetur; modò ductile fundi ex-
tundique ut attexatur. Ecquando putavere Me-

talla attenuari ità ſe poſſe in tramam, ut radio
tralicerentur in textrina? Inviéctum flammis Au-
rum aut fœminæ circumagunt, inſountque pro
lino. Quod verô auri, ſericique tormentum eſt;
cùm tot ſe diſcruciata ſupplicis expavent, ut in
Leonem, Urſum, Vulurémve confingantur in
aulæo! Ideône ſeſe Bombyx exenteravit, ut ſuis
extis monſtra luxui compararet? Quem ſerici
non milereat, quod & vermiculo fluxit, ut mon-
ſtris aulas oppleret? Libertate degeneravit, &
emancipatum à reptili, ab Urſo, Apròôve adop-
tatur. Faſtidiret enim ſericum luxuria innocens;
quod efferatum in belluas ſuſpendit & laquearibus,
ingeritque Principibus. Nec minori aurum infor-
uunio ex umbris emerſit, quando metallum, fu-
nerum expers inter Manes, ferocire cogitur in
periſtromate, aut efformatum in tigridem, aut
deformatum in ſuem, aut incurvatum in mar-
tem, aut depreflum in anguem, aut ſubrectum
in Draconem. Quòd ſi non confingitur in bel-
luam effingitur in beſtiarium, aut in laniſtam
efferarur. Mira metalli calamitas, quod duri-
tiem ideò ponit, ut emollitum obrigeſcat in fe-
ras, aut ductile hominem induat, ut humanita-
tem penitùs exuat. Nam gladiatorem dum ex-
primit aurum, humanitatem tum maximè de-
diſcit, cùm condiſcit hominem. Homo enim
exprimitur ab auro, ur humanitas funditùs op-
primatur. Quid enim ibi non alienum ab huma-
nitate, ubi auro ſericôque coloratus in aulæo, in-
textuſque gladiator furit, non vivit, & quem non
habet à textrina ſpiritum, commilitonibus eripit;
facitque, ut laniena & pompa mortahibus ſit, &.
voluptas? Et quantùm auri affunditur periſtro-
mati, ut pugnas, cædéſque repræſentet! Adeò,

quæ olim ſpectabantur gratis fuünera, rarâque in

theatris, ea nunc oculis quotidiè, continentérque
ſubjiciuntur, inſano, non Æ dilis, ſed Equitis,
ſumptu, luxuque. Ergône apud vos ità omnia
cum pretio tranſiguntur, ut vel funera ematis?
Quique ab aris arceremini Acolythi, ſi vel Mal-
chi aurem Petri gladio perſtringeretis; gladiato-
res tanto in pugnam pretio concitatis interdum,
& perlitatis? Et dolemus ad nos pomo Mortem
inductam, quando tot à nobis tantéque impendio
Mortes conducuntur, Piget albarü; & cædibus
oblectamur. Quid porròô deliciarum intemperies
in pratis, in choreis, in epulis aget, ſi laſcivit in
funere? ſi reſpirat in cæde? ſi cadaveribus re-
creatur? ſi ludit, ſi geſtit, ſi triumphat in ſtra-
ge? Hiſne Cenſores Prætoréſque haberi ſe poſſe
magnos exiſtimant, quibus vel Cyclopes picturis
dehoneſtarentur: Quibus nec Polyphemi benè
antrum inſterneretur? Ibi enim accipiebat, da-
bârque interdum furor inducias. Pugnax veroò
periſtroma à ſpectaculis nunquam immanitatis,
& ſanguinis feriatur. Neque eo te ſat ſcuto pro-
tectum iri exiſtimes, quòd ſimulata ſit arena pe-
riſtromatis, fictæque ſint cædes. Nam qui & pa-
rietibus penſiles intuetur gladiatores fericatos,
aureéſque, amimatur laniſtarum tum dignitate,
tum pretio ad homicidia. Ecquando enim, Nogiles
qui ſpectant, inquiunt, qui vix argento litare Jacello.
ſuos tolerant Myſtas, aureos exhiberent gladia- vio" 2
tores ex aulæis, niſi hoſtiæ præferrent hoſtihta- zonditoess
tem, pluriſque apud eos cædes eſſent, quàm ſa-
crificia. Argenteos Cahices proponunt in Aris à ſe
inædificatis. Sicas, telaâque aurea repræſentant.
Nec Regum atria his ornarentur cædium ſimu-
lacris, quorum pugnæ interſunt: Et qui Sacer-
dotes domi alunt, qui ne Agni cruore imbueren-
tur, azymo litant, belluarum cruore, & feritate
laniſtarum decorant Aulas?

XII.

Pſal. 47 2.

Tbid. 5.

Nobiles
arte
domo graſ-
Jatores.

Penſiones
Eccleſta-
ſticæ non
conferan-
tur Indi-
Enis.

Magnus Dominis, & Iaudabilis nimit in civi-
taté Dei-noſtri in monte ſancto ejus. Fundatur
exultatione univerſæ terræ Mons Nion. Non fimu-
latis auro pugnis, ſericéôve expreſſis cædibus Ma-
nus Dominus prædicatur, ſed arcis munitiſſimæ
altius jactis fundamentis. Quoniam ecce, inquit,
Reges terræ congreégati ſunt, convenerunt in unum.
Ipſi videntes ſic admirati ſunt, conturbati ſunt,
commoti ſunt: tremor apprehendit eos. Hæc
ſunt Rege Stromata non indigna, hoſtes exter-
rere, fugare barbaros, tueri cives, inexpugnabi-
lem præſtare Urbem, invictâmimque Rempubli-
cam. Si impoſitis regno caſtris prædandi ſpe ex-
cidant Afri, Scythæve, magnus enimverô tum
efferêère, eriſque non ſtipes in Curuh, ſed Prin-
ceps. Alioquin ſi picturatis tantuùm aulæis, la-
niſtiſque textilibus Senatorem te fore magnum
exiſtimas, falleris. Porrò ſi textili non ornatur
gladiatore Princeps, ferreône honeſtabitur, vi-
véque laniſtà, non ficto? Beſtiarius te coloratus
dedecorabat, auro quamvis radiaretur in Stroma-

te; & non pardos, ſed homines graſſator deje-

cturus tuum cohoneſtabit impluvium? tuum non
„ . —— „ . .
infamabit atrium? Suâ non inceſtabit præſentia

cubiculum tuum, quoties ad te intrabit torvo.

ſupercilio, incircumcisa cæſarie, & barbàâ bar-
barum præferente? Audiuntur etiam Laniſtæ à
Primoribus. Audiuntar? Aluntur. Et quibus,
Deus immortalis, nutriuntur ſportulis, quôque
ſaginantur abdomine monſtra Nemorum trucu-
lenta! Minori ſumptu Prophetarum coœtus eru-
triretur, nutriturque, quàm unus alatur in præ-
torio Equitis Chriſtiani pharetratus Procruſtes,
aut Buſiris prætextatus. Horruere cum Hierony-
mo Veteres in aviariis Joviniani ali Upupas.
Nos impinguatos doluimus Accipitres, non è&
micis, ſed de ſapidiori patina Conſularium. Uri-
namque Accipitres, & non ſicarios, non graſ-
ſatores, ſed Vultures medullà tritici, & adipe
fihiorum Baſan lugeremus ſaturatos. Proh dolor!
Non ſportulæ, ſed cophini laniſtis obtruduntur,
iiſque Pactolum derivamus; adeò ut Fides mon-
ſtrosè Chriſto ſimilis cogatur eſſe, ſepta ipſa
ſæpè latronikas in triumpho, uti Sponſum ejus
ſepſere latrones in ſupplicio. Congiaria nam-
que olim vidimus eile, laniſtarum pinguiores
Locupletum portiones. An ideo mulctatæ præ-
diis, boniſque ſunt à Chriſtianis ſubactæ Provin-
ciæ, ut iis gladiatores feri ſaginarentur? An diſ-
nſanda Clericis hymnorum, Pſalmorumque
ſtipendia ideò invertuntur, inque unum con-
fluere ſinum compelluntur, ut afſignatas hymnis
ſtipes non unus heluetur ſagatus, armatuſve ad
ſcelus gladiator? Panis arctus, & aqua brevis
diſpenſantur diaà, noctuque concinentibus Cleri-
cis, Monachiſque, ur Eccleſiaſticæ demum vineæ
lacus, & horrea exhauriant grafſatores? Et non
pudet prodigentiæ? Et non horremus pennas Co-
lumbæ deargentatas detrahere, ut iis Vultures
conveſtiantur ad ſpolium? Concerpſeramus ſuf-
Kixa parietibus belluata, quòd laniſtarum pugnæ
exprimerentur in ſerico? Suis omnia locis repo-
nantur. Nam præſtat in ædibus Familiæ Conſu-
laris laniſtam ſpectari textilem, coloratâ in ſo-
cium agi rabie, nulla pugnæ mercede; quaàm
eum viventem ali, ſpirantémque domi funera,
cædéſque. Cogimur comparatione peſſimàâ op-
tare , quæ dudum exhorrueramus portenta.
Malo enim gladiatorem pendere ſericum & pa-
riete, quam braccatum & ferreum diſcurſare a-

trium, ollâſque exorbere Sacerdotum. En quos

Arcæ Domini imponimus Cherubinos, ſulpe-

antes ſeſe mutuò, mirantéſque, & à Judicibus

Oliva in Eſdram.

deſtinari ſe Cruci, & à Dynaſtis admoveri Ar-
cæ, ut ſe mannà ingurgitent, patiniſque Iraelis.
Et his cohoneſtari ſe poſle propudis arbitrantur
Chriſtiani Equites, quibus ſi ſtiparetur Catilina,
juſſu Conſulis exularet? Infamaretur iis Cyrus,
Perſa licèt & Princeps, quem urbium domina-
tu, templôque Deo cœli deſignato, nullo aut
periſtromatum lenocinio, aut laniſtarum ſatellitio
Regem Eſdras inſcripſit. Quæ porrò Regum atrüs
exturbantur, ea interiori cubiculo Baptiſino ini-
tiati Hominis inferentur; ut non thure fragrer,

ſed ſulphure deflagret, objiciatque altiles in ſua

chorte non pupillos, ſed laniſtas, nec inopes oſten-

tet, ſed graſſatores.
Graſſatores doleo adeſſe Proceribus balteatis,
tam pictos in aulæis, quàm veros, ſpirantéſque
in aula, ad famæ claritudinem evocatis & ſpecu-
bus, latebriſque ſylvarum? Utinam æquari Cyro
aut periſtromatibus cuperent Proceres, aut graſ-
ſatoribus. E viris tum ſaltem gloriam peterent,
flagitioſis quidem, ſed viris. Vallabantur Ethni-
corum dudum Palatia Spadonibus, non Spatha-
riis, & ſupra viros efferri ambiere haberique
Semidei ob comitatum ſemivirorum. Ergo trun-
catorum ſatellitio excreſcetis? ut quos Natura ne
infantem quidem fingere patitur, iis vos redde-
remini proceriores Proceribus, & inter homines
Diü? Hi Gigantem facient, qui nec fingunt pu-
ſionem? Magnitudinis malè plaſtem accerſivi-
ſtis, ſi Coloſſum ex eo expectatis ex quo pueri
fruſtrà modulum peteretis. Quid ergo facit in
domo Satrapæ Eunuchus, ſine quo nihil domi,
foriſque fit? Majorem te viro faciet, quem mi-
norem viro fecere parentes? quos nemo ſcele-
ſtiores non dixerit viperis, conciſione filii victu-
ros effuſius; quando, ur luxurientur abundan-
tius, nato luxuriem ſecuerunt. E Vipera por-
rô factam infectâmque prolem quis Anguem
eſſe, foréque inficietur, eò venenoſiorem paren-
tibus, quòd adolevit non tantùm in vulnere, ſed
tantùm ſui crevit & vulnere? Perierat enim, niſi
periiſſet aut Aſſyrius aut Chaldæus Eunuchus.
Hæreditatem ides maximam adiit, quòd hære-
dem adoptare poſſit, habere non poſſit. Evira-
tus te porrò Anguis non erigi, levarique, ſed
ſerpere docebit, reperéque. Salomonis vel le-
tulum ambiere lectiſſimi, robuſtiſſimique mi-
litum, enſes, telaque præferentes. Vobis & in
pulvillo ſtertentibus, & in ebore conſidentibus
non haſtati, ſed Spadones adſtant, gladiis deſti-
tuti. Atqui Babylone Nabuchodonoſor Spadoni-
bus vallabatur, quos etiam regiâ patinâ imper-
tiit. Et ideô ſtatuam effinxit. Et ideò degene-
ravit in pecudem. Et ideò vaſa Templi compi-
lavit. Ideò denique diripiendum Perſis regnum
tranſmiſit ad Nepotem. An vos exitum, vitàâm-

XIII.

Eunuchis
Ethnico-
rum olim
Palatiâ

oppleta.

que ſortiri optatis Nabucho non abſimilem? Cur

verò ejus non reformidatis flagitia, ſuppliciaque,
cujus vos moribus polluitis? Caveto quiſquis ſub
Jove Martéque militas, ne te propior Spado
convulneret. Vulneraris autem, ſi te oderunt
ſaniores nunquam ab execto diſlectum. Id tibi
præſtandum ſupereſſet, quo in Babylonium Prin-
Ccipem penitùs deformarere, ut ſcihcet Leones
quoque enutrires in cavea, uti eos in lacu Prin-
ceps condiderat Babylone. At cur Nabuchi
monſtra pertæſus, tetriores Leonibus ſervos non
exhorres? Odiſti, quæ Princeps procul à ſe mon-
ſtra in reorum lanienam ablegarat in caveam;
& ea diligis, quæ domi Principem lacerabam?
Nam Leo perduellem diſcerpit. Senatorem ma-
lus Spado dilacerar. Cur ergo & belluis eas re-

fugis, quibus plectitur ſcelus: eas advocas, du
us

Vrennon
liunmasf
nn ſuent
ſure in;
Päliguen
el getl, n
belant
Vo ſamil
s amnon
ſunipieban
Ehentur,
un Dians
Ur imbue
Eendcrent
lennut,
morigeros
s, ade
Uberbis em
Uisinin
Chenuad.
tnnum,
Narcill
Duuchun:
n
N
Unci
i Oralen
nk MM lhen
i,
uI L
* Dawds
ten Vhſe
Lin hoph
nuchorun
Cler oun
e echen
Eninpeter
Pemainlin
Meieil,
Uuig H⸗
unk
Ahencre
E
lter,
eſkre
Cnene
lnet

nndi,
e le
ahire
rii
un Cnn
0, Ul 1
mſrk
mnan
aimi.
hure
lan
ncſetlk

Naduän
ele, alg
tun re

denmnr Uini
P,mncelen
Ete hrine
n. Den
gos Nan
is vank
inter hanne
er fngn⸗
ſemn aeti
er
D ui

, Uli l

4
.

ſone
ennt bhnr.
EW.
is e
holoen er⸗
in uhktef
isteil
Els Luudn
1, r
folt “
Eiuihe,)
mmi
ilintgen
Colceni
,Alcdi l
rdnd⸗
aint n
lenpkor.
Hels enm
un, M
Gnin
ſgloie
60 Mun⸗
r on
A 1 .
bunki
en an

De Cyro Rege. Cap. VIII.

bus virtus effocatur? Is ſanè ſine delectu haberi,
viderique delectus poterit, ubi è monſtris inno-
centiora rejicis, nocentiora in deliciis habes.
. Quando verò Afſyriorum Regum exemplo
ſeſe Chriſtiani tuentur Primipili, cùm gregem
cogunt Servulorum: eos ſaltem ità ſub Chriſto
enutriant, uti eos aluere inter Idola Babylonis.
Serverum Pompa eſt, domi alere Servos. Eſt; ſed Regum
nimius nu- pompa, & Babylone. Tu verô nec Babylone
e „ degis, nec in ſolio conſides paludatus. Quot verò
Po αα Reges decora non dedecent, quæ Civem, Equi-

XIV

témque, ſi iis uratur, infamant? Habeas in tua

tu tamen cohorte Famulos ad ſuperbiam, fa-
mâmque tuam, uti eos nutriere domi Reges
Chaldæi. Cur item ex iis normam non ducis ſa-
ginandi Ephebos? En tabulas gynæcei. Et ait
Rex Aſphenez Præpoſito Eunuchorum, ut intro-
duceret de filis Iſrall, & de ſemine regio, &
Tyrannorum Pueros in quibus nulla eſſet macula,
decoros formaâ, & eruditos omni ſapientid, & cau-
tos ſcientid, & doctos diſeiplina, & qui poſſent
Rare in palatio Regis: at doceret eos literas, &
gpleli ali linguam Chaldæorum. Degebant in gynæceo
Poſun,ſed puéri, non per cubicula Principis vagabantur.
e6. Suberant Præfecto Ephebi in ædibus Nabuchi,
non familiæ & familiaribus præerant. Dabatur
illis annona & reliquiis Regis; non è foco regiæ
ſurripiebant lectiores aves, ollãſque ditiores. A-
lebantur, ut pugillares Minervæ eſſent, non ut
aut Dianæ pharetræ forent, aut tela Cupidinis.
Ut imbuerentur ſyderum notione, coléôque in-
tenderent: non ut coœlum & ſuſpicere dedoce-
rentur, & auderent deſpicere. Doctos, cautos,
morigeros ſeligebat Aſſyrius Pueros; non igna-
vos, audaculos, & petulcos. Regio denique de-
ligebat è ſemine, non remigibus oriundos, non
tabernis emerſos, non luſtris immergendos. De
filiis, inquit, Iſraël, non de provincis Moab &
Chanaan. Hæ ſi leges ſerventur in delectu Ser-
vientium, habebis domi Miſach & Abdenago,
non Narciſſos & Cupidines. Placet domi etiam
Eunuchum ali; ſed ſi Babylone eſſe poſſit Abde-
nago. Sed ſi Sidrach ſit ſub Nabucho. Et quam-
vis nullum habuerit cithareedum Nabuchus ex
Eunuchis; patiar non invitus lyriſten apud te
Eunucho. SPaädonem efſe. Sed hymnos decurrat in lyra,
rum lau. noh hymenæos. Sed coœlo canat, non Erebo.
Maßes Vidi ego, audivique pares Angelis ſemiviros,
ſunn quorum Labia Lilia, quorum Lyra Pſalterium.
Pac Eos dicerem Davides, ſed cœlibes. Nam in
canat. Davidis cithara natavit Siren, quæ ſilens ſanio-
rem Ulyſſem excanravit, lenocinio, quàm lania-
tu in Prophetæ prædam truculentior. Nulla in
Eunuchorum citharis Betſabea, quæ nuditate
confligat cum purpura; quæ faces vibret ex aqua;
quæ ſpectantem inquinet, cùm ſe lavat; quæ Re-
gem impetat expetita, virumque prodat, ut ex-
promat infamem; quæ denique Davidem ſatu
pueri elidat, alliſione ſtantem, erectumque Gi-
gantis. Hos, inquam, ſine nota, immò veròô
cum laude Proceres circumducerent, aleréntque
ad ſplendorem nominis Eunuchos; quorum ca-
ſtimoniâ, harmoniaque, una in Sathanam vis pe-
nè eſt Crucis & Citharæ. Nam ut exterretur Cru-
ce Lucifer; ita Libido compeſcitur, ſi Scripturas
Spado efferat oris fragmine dulciores. Mihi cer-
t6, canente ſemiviro, non rarô cœlum patere vi-

Dan. I. 3.

ſum eſt, uti Jacobo patuit ſomnianti, graduum
vices ſupplente ſuis fiſlulis organo. Excantantur

in hominum corde flagitia, tranſiniſſis eò hymnis
à ſemiviro. Amputat Hydræ capita Spado, fui
telo oris inciſa; & quoties os diducit in pfalmos,
toties Orcum occludit harmonid. Meliores hi

59

Orphei ſunt, quos nullus Cerberus allatrat. Poëſim
conſulo, ut mendaciis fulciam veritatem? Py-
thonem David in Saüle compreſſit. In quovis
reprimere conſueverunt Eunuchi acerbiores Sa-
thand perturbationes. Vel in camino refrixere
ignes, puerorum vocibus excantati. At Babylone Maſica èa
hæc ſpectata in Spadonibus vis. Ibi clibani ver- ægilore ine
tebantur in rores ab Eunuchis Nabuchi debac-¹usct,
chantis. Apud nos aliquando laſcivientis voce
Muſici etiam vivi æſtuant æſtuaria, fervéêntque
maria. Cymbalis enim excepti luxurie modulo-
rum, eas in freto flammas vectoribus cient, ur
legentes littus in altiſſimo ignium gurgite demer-
gantur, faciântque non naufragium ſolùm in por-
tu, ſed flammis in Pelago hauriantur. Indignan-
tur Cete grandia unum abs ſe vix olim Jonam
interceptum, quem excoquere cùm nequiiflent,
regeſſerunt in littus: uno tot heroas gutture ca-
nentis abſumente. Et quod illud naufragium eſt
pereuntium & navigantium! quos in freto nulla
madere aſpergine gratuleris, & in undis exhor-
reſcas amburi pemitùs, exurique. Quas ſanè fa-
ces Sardonicas non malè putes, quando modulis
deflagrantes colliqueſcunt, & cachinnantur. Cum-
que diù arſerint in Pelago non vectæ ſolùm, ſed
conductæ maleficio Sirenis, ut in littus excende-
rint, à Sirene vix impetrant, ut ſeſe in hortos
conſequatur. Nam vel in Dominum contumax
Siren, ideò ſervit, ut imperet; ideéque raucedi-
nem ſimulat, ur nummorum tinnitu revalere
poſſe vocem teſtetur. Cos enim hebetati numiſina
eſt. Qui ſi lymphatos mulcere cœperis in com- Servifies
paſcuis, tum enimverò non rogos in fœno, ſed nanaj.
gehennas exuſcitat campi luxuries cum occinentis
libidine ſœderata. Quid ibi factitetur, non quæ-
ro. IIIud certè quod palam agitur, diſſimulari SS. Ne⸗
non poteſt, tam audacter ſcilicet perrumpi aulæa, Paueri.
irrumpi penetralia, adiri Conſulem, conveniri,
circumveniri, videri, carpi denique à Canente,
ac ſi non à ſervo Dominus ſalvere juberetur, ſed
ſervum Princeps ſalutaret. En, ut Babylone regii
ſeminis Servi hymnidici ſuo Principi adſtarent.
dteterunt, inquit, in conſpettu Regir. Et omne Dan. 1.20.
verbum Sdapientiæ & intellectus, quo ſeiſcitatus éſt
ab eis Rex, invenit in eis decuplum. Non nu-
gabantur cum Principe, ſed ſtabant coram Prin-
cipe; nec garrire ſunt auſi, quamvis tantæ indo-=
lis, tantique ſanguinis adoleſcentes, reſponderunt
duntaxat pertentanti ſe Regi. Qui cum ephebis
tam ſeriò egit, ac ſi exteros alloqueretur, aut
cum hoſtibus ageret. Omne verbum Sapientieæ,
inquit, & intellectus. Ità verſabantur execti Ba-
bylone, quos Reges, amputatos, Minervæ peni=
tus conſecrabant. Nondum enim voluptati ocu-
lorum, auriumque ſerviebatur per vulnera, nec
in ſanguine truncatorum illecebram Satrapæ pif-
cabantur. Quis enim cædi crederet laſciviam, ut
vulnere convaleſceret? Et tamen ſævimus in im-
puberes, non ut libido pereat cruentata, ſed ut ne
pereat. Pugnamus cultris, ſcalpriſque cum lanu-
gine; & ne genæ ſylveſcant, parentum erga pi-
gnora ſylveſcit humaniras. Nulla ferro ſerpens
non occumbit. Unaà frontis, gutturiſque laſcivia
Hydram imitata, revireſcit occiſa, & vivit in
funere. Et miramur Pauli effato, natare in vino
luxuriem, ſi gliſcit in ſanguine? Hydram dixi
hbidinem Spadonum non ſanctè pubeſcentium?
Monſtroſior quoque hydràâ luxuries eſt, quæ ob-
truncata non inſtaurat, reparâtque membra, ur
triumphet mutilata. Quæ ſanè portenta Babylo-
ne aberant, ubi in Spadone, non putabatur fer-
ro, ſed excidebatur illecebra. Et tamen moratiſſi-
mis plena regia Eunuchis, diu ſtare non potuit,

60
ſed idola conflavit; ſed difflavit altare; ſed Sio-
nem evertit; ſed perpotavit in Phialis; ſed inter
pateras concidit, ſuis epulis inſepulta. Si porrô
nutat, labaâtque regia, domuſve Principis; vide,
ne in te ſtrages irruperit. Tantùm ab iis peto,
ne nimium Ephebi ambram ſpirent, qui tum hir-
cum ſubolent, cùm olent, redoléntque paſtillos.
Velim autem ſibi perſuadeant Senatores non
Phaleris, non Laniſtis, ſe fore magnos; ſed Cy-
rum ipfſis imitandum, qui regii titulum nominis
non ventosè jactavit, ſed rebus præclariſſimè
3 geſiis ſibi illum, ſuiſque conſignavit. Hujus enim
exſcribendi nominis fuere pugillares India, Aſſy-
riaque, quà domitæ, qua erectæ.

H£C dicit Cyrus Rex Perſa-
rum: Omnia regna terræ dedit
mihi Dominus Deus Cœli, &
ipſe præcepit mihi, ut ædifica-
rem ei domum in Jeruſalem. 1.

Eſdr. I. 2.

CAPUT IX.

Nihil à Cyro agi, ſeribique fortius po-
tuiſſe, quàm tum ſe Numini ſubjeæcilſe,
quum terrarum à ſe regna Jubacta,
domitaque gratulabatur. Grande feli-
cihus documentum, ſed raro eceptum
auditore. Ad proruentis in nos Forta-
næ catadupas non ſurdeſcimus tantàm,
ſed lippimus; Cœlogue, gyptiorum
more, neo intendimus, nec auſculta-
mus. 8

1. Eus cœli dedit tibi omnia regna terræ, &
ipſe præcepit tibi! Et auſcuſtare Numini
Deo Cyrus potuiſti ad catadupas, non aquarum, ſed ur-
aHonts bium regnorümque in tuum ſolium proruentium
7 felivx. non ſurdaſter? Nili accolas nemo queritur ſur-
Pignias dos. Et auritum Tu te Deo' præbuiſti, in tanto
mores non ruentium fragore regionum? Devolvitur in te
mutat. Oriens, Occidénſque tantà alluvione regnorum,
& vocem Numinis in ſibilo auræ tenuis ſuſur-
rantem exaudis? Cúmque inter olera, ſataque
ægyptia vel à bubulcis cœlum contemnatur:
Tant te virgarum, ſceptrorumque ſegete cir-
cumſtante, cœlum ſuſpicis, non deſpicis? Im-
Peranti præcipitur ! Omniâque ſub ſe terrarum
orbis deſpicientem, obterentémque imperia au-
dire, patique leges videmus, quibus auſcultare
und elatus victorià Græculus non potuit. Ipſe
præcepit mihi. Nunc te tandem Imperatorem,
Cyre, conſaluto. Nam hactenus imperaveras
Nundo. Jam terrarum orbi Regem impoſitum
edomuiſti; tibique imperas, cui nemo non pa-
ret. Id enimverò unum tibi ſupererat obtinen-
dum imperium poſt regna terræ univerſa, ut
nempe Cyro, Cyre, imperares, eumque ſubeſſe
Nunmini cogeres, in cœli jura, legéſque trans-
ducétum. Quam id arduum, magnumque fuerit,
tum probè intelligemus, cùm mortales in obh-
wionem induci Numinis, non Eluvione tantuùm
ſolere fortunæ, ſed ſtillicidio cognoſcemus.
1I. An cœli memores eos fuiſſe dices, qui apud
Sip. z. 10. Jaâlomonem vociferabantur in compitis: Oppri-

Reges &
Felices op-
zimi eſſe
Polsant, α
ſapè ſotent.

Oliva in Eſdram.

mamus pauperem juſtum, & non parcamus vi- Dei obli
duæx, nec revereamur canos multi temporis. Sit Pe in Vo⸗
autem fortitudo noſtra Lex in uſtitic. Circumve- Ligge.
niamus ergo juſtum, quoniam inutilis eſt nobis.
Contumeliâ & tormento interrogemus eum. Quid Mierm.
potuit atrocius à mortalibus in cœlum jaci! Quid- rum obli-

. . .. . . — —. vio in De⸗
ve iniquius agi potuit ab hominmibus in jura coœli, cii, ſem.

forique ! Nulhi parſum mortalium. Nulla ſub per noxiis.

his ætas immunis à ſtrage. Conditio virorum,
muhierumque nulla hic non oppreſſa. Abrogata
lex, everſum jus, corrupta ſubſellia, exoluti faſ-
ces in inſontem, viduarum interverſa ſubſtantia,
ſeniorum canities denigrata, ſubjecta ſanctitas
quæſtioni, damnatâque, cœlo fruſtraà reclamante.
Et unde proluvies criminum effluxit tanta, tan-
tâque in humanitatem manavit inhumanitas? E
roſa fluxit, defluxitque ex alabaſtro. Vino, di- Ibid. 7.
xerant, & unguentis nos impleamus. Coronemus
nos roſis, antequàm marceſeant: nullum pratum
Iit, quod non pertranſeat luxuria noſtra. Quan-
tùm aculeorum è& flore! Quéôtque è& prato colubri
prodiere! Vino, unguentôque curata corpora
Hebræorum eluvionem concepere calamitatum,
quibus univerſim omnes obruerentur. QuòQd ſi Felicitas
clades, ſtragéſque parturimus, cùm pratum ſum- datct .
mis pedum veſtigiis vix perſtringimus: quid non ſia eß.
edemus flagitii, ubi incubuerimus pratis, iiſque
exvolvemur? Si roſis in inſaniam agimur, flo-
ribuſque graſſamur: quo inter ſegetes furore bac-
chabimur, ubertate non ebrü, ſed amentes? Si
roſis coronemur, ſtatim anguibus infulamur, vi-
periſque criniti, non ſcuto Gorgonem, ſed cer-
vice præferimus: Quæ nobis conferretur Alecto,
ſi auro, gemmiſque cingeremur? Quot frondes
circumferimus, tot è& frondibus explodimus ca-
tapultas, & quot roſis amenamur, tot mox an-
guibus inhorremus. Colo enim diſſimillima
Terra eſt. Ibi & nubilo Iris. Hinc tonitrua e-
rumpunt ex Iride. Ut proptereà mirari Cyrum
nemo non debeat, quem non turritum ut Cy-
belem, ſed vittatum arcibus, ſed infulatum ur-
bibus, ſed imperiis tumidum ſubeſſe cœli legi-
bus gratulamur, paratumque moliri Deo Tem-
plum Hieroſolymis. Lemniſcatos Fortunæ in-
dulgentiàâ bacchari horrueramus in pratis, uno
coronæ commento inſoleſcentes, quaſi pratenſes
in cœlum, forumque Titanas, non Montibus,
ſed Floſculis Numen oppugnaturos. Quamùm
ſanguinis ſitiere ex quo Roſæ illos cruor ad de-

licias imbuit! Coronemus nos roſis. Opprimamus ni. 7 &

pauperem juſtum. Pudorem omnem abjecere,
ut primùm rubuerunt in Roſa. Idedôque flo-
ruere, ut Reſpublica penitùs defloreret. Adeò
pugnax, minâxque in cœlum eſt Felicitas, ut
fore quoque ſubſellia arietet, roſtrâque ſubver-
tat. Etiam cùm eſt tam fragilis, tämque im-
bellis Fortuna, quam ſunt lemniſci, ſertâque
florea, rapit, opprimit, jugulat, ſetumque, cruo-
rémque effundit. Si aureum Heſperidum ne-
mus inſidat, quos inde ſubvertendis urbibus,
abolendiſque juribus Dracones emittet? E pinu,
éque Platano non configeremus viduas, ſi eas
vulneramus & Roſa? Si verò evibraremus ex
Abiete jacula, jacularemur profectò molas pin-
nis, & & pinnaculo montes. Vino, & unguen-
tis nos impleamus. Circumveniamus ergo juſtum,
& tormento interrogemus eum. An e cicuta-
adipéque pardorum unguenta componuntur,
quando iis ità rabit mortalitas, & efferatur in
monſtrum? Minus & Pelago fluctuum, quam

ex alabaſtro ciemus: & & Nardo voraciores Ceti,

uàm & mari, emergunt. Nam Jonam Balænæ
rvaverunt, juſtum opprimunt fortunati. Tantùm
veneni

febe
let
ſieba
leram
ponl
OlNNe⸗
glalt
poomi
manet
fellan,
ſn
Purum
Uucnes
Haganm
ryb
mur un
one
Gmarm
lica e⸗
gunm o
rigle e
tumn ſo
ſenicie
Ar bic
NuNuat
Voe
minp
n cap
Cbus ſol
linend
leclnem
Glam nn
l. Ne
Ni Ala
Ee: cn
ia. E
bulam :
guo in
ortuæ
Tohgun
ehe Pro
n gn
Hihben
ſgnueta
igr ge
ng.
Clm cale
rehhet
iKüncne
Ut tanden
em, tun
tunz,
Nolngos
Aad gen
Eon
eNünin
Unfigzri
un.
. naligt
ltii
Alre tei
Chelmas
e 0d
1n Chan

üer

toten l
npeni. tni
Cirm
ire
lem. n
eil n
5 nm
. Ange
4,ei
E ſnche
tintlmn,
Uentn n.
unanner)
1. nrd,
1. (numz
ulin nen
EPrenccti
Cunn enn
Cdhmuan,
uu. Qlr
mfrenmis,
mmb: gülmn;
Prans ie
lagimmn t
tes ulgelr
A amennl
infuhneA
en Eie⸗
enenn Aen
Qbkm
Pdinue
r, whlt
n Ini
ine Mänut
mitaiin
mium ul⸗
iofilun,⸗
elle colkt
IiDele
8 Dunt
rnß,
gul U⸗
00 Moochi,
. Qun-
r 1 .
henn ehen
lCebel
Nele.
Felcr
agebe
ene V.
umge .
gli,en,
ingei⸗
Hetne Num. 2r.
cb 3.
nel
idles, 8
rahi
nech
bmei
npn,
R
un,

III.

2

De Cyro Rege. Cap. IX.

veneni Felicitas affricat, inſeritque mortalibus,
ut aſpergine Oceanum æquer, floréque ſupe-
ret armamentaria. Parcius potione Circes ſæ-
viebat, quæ in unum pecus hoſpites, unâmve
feram immutabat. Hic Ros in omnigenum
monſtrum demutamur, conditionem hominum
omnem, legumque varietatem deleruri. Proh

quantùm furiarum, & turbinum unus condit, ex-

promitque alabaſter! Quantumque ſanguinis und
manat é corolla! In ſævientis videtur Sicarii Pha-
retram flos abiſſe, ex quo tot non tela ſolum,
ſed fulgura jacientur in leges, in jura, in ſcita
Patrum, in mores gentium, in naturæ conſue-
tudines, in Templi, cœlique munimenta. Nau-
fragamur in calatho; & alabaſtro dehiſcimus in
Charybdim, claſſes omnes voraturi. Si perfunda-
mur unguento, bona civium inundamus. Si rosâ
coronemur, de corolla æquitati laqueum con-
cinnamus. Uno fehicitatis noſtræ flore Reſpu-
blica exareſcet; unéque alabaſtrite, tanquam le-
gum omnium ſepulchro, omnium latifundia, ju-
rãque condentur. Quid aget Alabanda urbs Ca-
rum fortunatiſſima, ſi una unguenti pixis tot in
perniciem innocentijum ex ſe piſtrices effundit?

At hic bacchatur in viduas, inopéſque beatitas,

nunquam non iniqua poſſeſſori ſuo.
Videamus, ut in Cœlum felicitas furat, eò Cy-
rum impenſiùs laudaturi, quò ille non ſuperbit ſuo
rosâ capiti impoſitàâ, ſed, terrarum orbe ſuis pe-
dibus ſubjecto, colo, Deéôque ſubjicitur. Nos
ſuſtinendæ pares Roſæ non ſumus; quin humi
rechnemur. Terram ille omnem tulit, & nun-
quam non in cœlum oculos, vultumque ſuſtu-
ht. Nec Mundo Cyrus inflectitur. Hos depri-

mit Alabaſter. Toto ille non mergitur Euphra-

te: Ccùm nos unus, dùm hauritur, calix exhau-
riat. Et Veteres quidem ſupremam rationi ta-
bulam in cratere felicitatis quarto ſtatuerunt,
quòd in furemis trageedia mortalitatis, primum
tortunæ cyathum ad ſitim eſſe dicerent, quaſi
prologum amentiæ, ſecundum ad hilaritatem,
veluti protaſim, ad ebrietatem tertium, ſeu epi-
taſim, quartum ad furorem, utpote tragodiæ ca-
taſirophem luctuoſam. Verùm, ut vidimus, de-
ſignatæ tantùm corollæ, unguentâque in inſaniam
egere graſſaturos, quorum is fuit ex alabaſiro
rugitus: JGit fortitudo noſtra lex injuſtitiz. Nec-
dum calicem libaverunt, & bacchantum jam mo-
re lymphantur. Cogitato, quâ ſint exagitandi
inſaniâ, ubi cantharum felicitatis exorbuerint,
ipsümque poſt merum exhauſerint poculum,
ut tandem devorent felicitatis tum pocillato-
rem, tum pateram, abacumque, doliâque for-
tunæ. Incedentes ſuos per regni fines Iſraélitas,
profugos ex Ægypto, Chananæorum Princeps
Arad grandi militum manu invaſerat. Quo ut
ſe populus expediret diſcrimine, Sacramento ſe-
ſe Numini obfirinxit, votique reus Chananæos
profligavit, eorum tum caſtris, tum urbibus po-
titus. Exaudivitque Dominus preces Iſrall, &
tradidit Chananæum, quem ille interfecit, ſubver-
Iis urbibus ejus. Nihil his beatius transfugis, li-
xiſque felicius, quos & lateribus tranſiiſſe mireris
ad palmas, recurvatis compedibus in laureas, lo-
riſque obduratiſne dicam, an cicuratis? In Scep-
tra. Chananæos hi calcant, quos dudum Ægy-

prii proculcabant: & à fornacibus in Capito-

lia tranſpoſiti Judæi incedunt per loricas ad trium-
phum, fſtrato obtritis Regibus pavimento. Nec
à triumpho præda diſlenſit. Non enim lances,
aut torques tantùm diripuerant, ſed oppida, ur-
beſque populus invaſerat. Arad interfecit, &
Ethic. Comment. Tom. III.

61
ejus ſub Moſe urbes Iſraël evertit. Quid hinc ex-
pectatis & profugis coronatis? Servile murmur:
vernile faſlidium : tædium coronarum. Quid
plura? In coelum coaxarunt. Et tædere, inquit,
c&p.it populum itineris ac laboris. Locutiſque con-
tra Dominum & MWoyſem, ait, Cur eduxiſti nos de
Tgypio? Anima noſtra jam nauſeat ſuper cibo iſto
leviſſimo. Dudum loris conſciſſi, proſciſsique vir=
gis Numini fupplicaverant, iiſque Moſem Do-
minus ſubmiſerat, à quo manicis eximeren-
tur. Nunc ſpoliis infulati, laureiſque lemniſca-
ti, Deum allatrant, à quo ignitis anguibus de-
dentur. Itäne ? Ergo Hebræi & in luto fuere
Cycni, & Coraces in purpura extitere? Cæſi
occinunt, & ululam coronati? Panem doloris
in thimiama convertunt, & cœli manna cor-
rurmnpunt in ſulphur? Adorant catenati, & vi-
Ctores conviciantur? Horremus lupos in auro
eſſe, quos agnos fuiſſe mirabamur in catena?
Meruere regnum in compede? Suppliciis in re-
gno conficientur. Et ingemiſcentes filii Iſrael,
Ppropter opera vociferati ſunt aſcenditque clamor
eorum ad Deum ab operibus. Gemuere in luto;

hoc eſt, non in concha, ſed in cotyla apud He-

Præos concrevere uniones; nec cœli ros, ſed hu-
mor ergaſtuli in margarita coaluit. Et ſanè,
nuſquam meliùs, quam inter procellas, monſtrâ-
que durari potueré uniones, quos Iſraël profun-
do obrutus ærumnarum non tam conchâ, quaàm
fornace concoxit. Habet & ſuas, ut videtis, Ig-
nis margaritas, quas Deus humanitatis ſuæ ſui-
pendat ex auribus. Aſcenditque clamor, inquit,
eorum ad Deum ab operibus. Nobile in offici-
na lutea gemmarum opificium. Lacrymaban-
tur Hebræi, ad fornaces damnati. Sed imber
ærumnofus ignem imitatus in igne, non humi
fluxit, ſed coœlum petiit, depreſſionéque erectus,
didicit dejectione ſubſilire. Aſeenditque clamor eo-
rum. Quot, rogo, & calamitate prodigia? Non &
mari, ſed ex igne margaritæ. At poëticus is fortè
ludus videatur. Nihil jam poëticum, ludicrumve,
ſidicas, in cœlum è cœno populum fubrectum;
lacrymarum non defluxifle, ſed aſcendiſſe im-
brem; Iraelitas fuligine dealbatos, fqualorém-
que luto Populum exuiſſe. Duas Ægyptiis Ur-
bes excitando, Æggyptum everterunt umverſam;
& fornacibus addicti in hoſtem Pelagus con-
citarunt. Limum verſaverunt, ut aurum, argen-
tmque interverterent: Paſsique virgas, corri-
puere ſceptra, ſecuritatem & ſecuribus nacti. Ve-
rù quos Calamitas in coeælum erexerat ex erga-
ſtulis, humi eos faſtigio victoriæ Felicitas procli-
navit. Ergo in luto innocentes, nectare recreati,

9 1 . „ 2——
paſiique mannâ defecerunt. Adeò pernicioſa bea- rel

titas eſt, ut quos oraſſe gratuleris

Ibidem 4

Fellcieag
noxia.

Exod. 2.
23. H

Tribulatie
ducit ad
Deum,

Calamitas
fons pre-

cum eſe.

Ihid.

icitats

inter crocodilos, qudei cor-

diſcerpi anguibus horreas in eremo, Deo libe- vumpun-

ros in compede, & Numini refractarios in coro-

na. Potuere ſaturata cœli azymis ora cœlum alla-
trare, & eruétare convicia. Mirabare è manna
vermes ebulliiſſe? Cerberos edidit, à quibus Mo-
ſes, Cœlümque imperteretur. E Leone mella Sam-
ſon eliquavit. Traxere maledici Dracones è man-

na. Quamobrem miſit Dominus in populum ignitos Num. 21. 7

Jerpentes. Quos ut compeſceret Dominus, non
fuſile ex ære ſydus vecti ſuffixit, ſed æneum’è
trabe anguem ſuſpendit. Ut moneremur, non fau-
ſtitate in colum erigi mortales, ſed ærumn: &
angue meliùs, quàm aſtra, è limo homines avelli.
Fac ſerpentem æneum. Is nos erigit, quiereptat.
Nam quos celſitudo dejecit, fola eos depreſſio ſub-
levabit. Hinc Cyri magnitudinem diſce, quem
Mundus non oppreſſit, Ghanhanzerum oppidis
in

=e

Ibid. S.

62
in maledicta, probrâque depreſſo Iſraële. Pu-
det tantillà felicitate corruptos Hebræos „ &
tantà in Deum Perſam proſperitate ſubreéctum.
Domandi ſunt Iſraeêlitæ Draconibus, quos pal-

mæ corruperunt; Architectante inter laureas Cy-
ro aras Deo, templaâque.

IV. Neſcio Ao fato, imòô qu fatuitate non vi-
deo, cur à Numine lectiorem Dei populum bea-
titas avocet, cùm in coœlum felicitate excitetur
ſuperſtitio. Satrapis, pellicibſque ſeptus cona-
bat Balthaſſar Babylone. Incaleſcente jam Bac-
cho, avectas é Templo Phialas inferri menſæ im-
Baèchaßar Peravit. Quibus importatis mero largius indul-
Sr cot" ſere convivæ. Nihil jam & bibonibus expectatis,
pulo. non fodum. Viri junctim foœminæque epula-
bantur. Magnum incendii pabulum viro eit je-
juna quoque, abſtemidâque foemina. Quid ſi bi-
bax ſuæ pronubos laſciviæ Bacchum induxe-
rit, Cererémque? vinéque ſpolia, manubiaſ-
Digniat que conjunxerit? Laſcivitur, bibitur, trium-
. Beliei. phatur in epulo. Tot inter tamen corruptelis a-

muteni bo. Goratur bibonibus, non ſpernitur, Divinitas,

nos mores.

Dan. § 3.

Feli citas
non noxia

falſa quidem, ſed deceptis, & lippientibus Nu-
men. Tunc allata ſunt vaſa aurea, quæ aſporta-
verat de Templo. Et biberunt in eis Rex, & op-
timates ejus, uxores, & concubinc illius. Bibe-
bant vinum, & laudabant Deos ſuos aureos &
argenteos, æreos, ferreos, lignesſque, & lapideos.
Sic Babylone coœnabatur. Sic triumphabant Aſ-

ſ ſapimus. ſyjrii. Rapiebantur in Numina laut'is, laureifque.

V.

27.

Apud nos è& vino luxuria. Apud illos è poculis
religio. Nos à cœlo recedimus, aſcendendo. II-
hi agebantur triumphis in cœlum. Nos ſpoliis
religione nudamur. IIIos ſpolia ſepſerunt reli-
gione. Pateris propinabantur triumphalibus non
laſciviæ, ſed hymni. Pſallebat ſuperſtitio nullis
naufraga deliciis, & quibus corrumperemur il-
lecebris Chriſtiani, iis Ethmici excitabantur in
præconia Numinum ? Quis apud nos pfſallen-
tem in manubiis non rideret? Babylone fomes
eſt, non fovea, religionis tum illecebra, tum
triumphus. Bibebant, & laudabant Deos ſuos.
Divimitatis nos piget vel in Templo. Deorum
ne in convivio quidem obliviſcebantur Aſſy-
rii. Quis iniri convivia credat à Babylomiis ea
pſallendi aviditate, quam fercula incitent, non
reprimant? Spohiâque belli non extinguant,
ſed incendant Erubuere Phialeæ, iis Babylo-
ne viſis, auditiſque in convivio, quæ Hieroſo-
Iymis vix in Templo ſuſpexerant. Perpotantes
videre, & laudantes. Sanctiora barbarorum con-
vivia doluere Phialz, quaàm ſacrificia Hebræo-
rum. Nam, quod rebantur, Numen colebant
Principes & inter Scyphos, & inter Pellices.
Quis & Regibus Iſraelis, perpaucis exceptis San-
Ctiſſimis Imperantibus, impensè ità Deum exco-
luit inter batillos & Levitas?
Uaum, ſi placet enutriti, adulique inter pſal-
mos, hymnôfque Principis epulum exploremus,
ut illud cum Aſſyria Balthafſaris coëna com-
Ponamus; videamuſque, utræ fuerint in Deum
epulæ proniores. Regis filios, eôſque princi-
pes apparatiſſimo ſuo ruri epulo acceperat Ab-
Abſalon convivium, quaſi convivium Regis. Et
Babylone, & Hieroſolymis inſtructum ſplendidiſ-
ſimè aſpicimus epulum. Utrinque diſtinemur &
convivarum dignitate, & apparatu patinarum.
Neutrum alteri vel de pretio concedit, vel de
lautiis. Adeſſe tamen quis non cupiat Hieroſo-
lymis, ut hymnis interſit, quando in ſubur-
bio Davidis filii ditcumbunt: Quis Babylo-

2. Reg. 13. ſalon „attondendi occaſione gregis. Feceradtque

Oliva in Eſdram.

nicà non ſe ultrò abſtineat cœnd, ne ebrioſorum
maledictis cœlum proſcindi patiatur? En ho-
ſtias, hymnôſque Abſalonis. Obſervate, cim
temulentus fuerit Amnon vino, & dixero vobis
Percutite eum, & interficite; nolie timere: ego
enim ſum, qui pracipio vobis. Nec inter Tigri- halen
des tam barbarè coœnaretur. Divinitas, ut puta- ſeeleſtior
batur, à conviwis efferebatur Babylone. Bibebant, Balylonii.
vinum, & laudabant Deos ſuos. In ſuburbano
Judæorum proſcribitur vel humanitas. Ibi ſimula-
cra commendantur: hic homines cæduntur. Ibi „.
thura fumabant è pateris: hic Ira excandeſcit & iges.
ſcypho. Ibi reſonant hymni; hic tonitrua per- & Gala
ſtrepunt. Ibi Odæum putes in convivio: bic Süanil
Libitinam credas in Sympoſio. Vertuntur Baby- Gat⸗
lone convivæ in ſacrificulos. Gladiatores Men- Tuar.
ſa exhibet Hieroſolymis. In aram menſa con-
ſurgit ſub Balthaſſare. Dehiſcit Abſalonis Aba- cium Diri-
cus in ſepulchrum. Non ſanctiora delubra Baby- mamveei.
lone, quaàm convivia. Sæviora Hieroſolymis ſym- Gudelitas.
poſia, quàm ſpelæa. Coluntur ibi L)ii impen- Violaſa.
ſiùs inter patinas, quàm inter hoſtias. Trucidan-
tur hic immaniùs Principes inter oſcula, quàm
in hoſtico caderent inter jacula. Ut demique non
diù actum agamus: Litat Balthaſſar, & bibir.
Bibit Abſalon, & jugulat. Emergebat illis & pa-
teris Divinitas infulata. In hiſce humanitas cra-
teribus occumbebat. Nuſquam Abſalon veri Nu-
minis recordabatur in epulo, cujus evertere
figmentum cupiebat. Sui Numinis ità recordaba-
tur Aſſyrius, ut occineret & hauriret, ſaxa, h-
gnâque reveritus, quæ Numinum imago ſi-
gnabat. An non imago Numinis viva, ſpirânſ-
que homo eſt, Deumque Princeps repræſenrat?

Ibid. 28.

Hominem Abſalon, eumque Principem, gemi-

natum ſcilicet ſimulacrum Numinis effregit, dis-
jecitque inter calices. Quid idolum eſt, miſi fal-
ſi Numinis ſtolidum, ſtupénſque ſimulacrum?
Saxeum licèt, ligneumque ſignum Numinis co-
luere Regi Satrapæ convictores. Peccatum in le-
gem, in Regem, in humanitatem, in Divinita-
tem ab Abſalone inter fercula. Adeò tranſver-
ſùm aguntur illecebris Iſraëlitæ, coœlo intentis
inter ſpolia, dapéſque Baby loniis.
Cœli, juriſque parricidam miramur imme-
morem in epulo? Vix Dei Sponſa Numen re-
colit in lemniſcis. Lectulus noſter floridus. Ti- Can. 1I.15.
gna domorum noſtrarum cedrina, laquearia no-
Rtra c;preſſina. Felicem te dixero, Sponſa, ſi has
inter delicias non tibi Numen elabatur. Timeo
flores, cedréſque. Videamus tamen, quid præ-
ſtet in cupreſſo. In lectulo meo per noctes quæ- Can. 3. le
Jwi quem diligit anima mea: quæſivi illum, &
non inveni. Fecere flores de lectulo labyrin-
thum, in quo Numen ſuæ vel Sponſæ irreper-
tum. Amittitur planè Deus in cedro, & radiatis
auro laquearibus tenebræ offunduntur Ægyp-
tiæ, quibus Pharaoni concors Dilecta proclamet,
Neſcio Dominum. En, quò evadimus in Atta- Exod.5.2.
licis? Exerramus a Deo penitùs, & nuſquam
non circumfufam, infuſamque Divinitatem pal-
Famnu „nec ſentimus. Ità cedro corrumpimur, Felicitas

VI.

1 =— 1 y volup-
oſculiſque mortales exareſcimus. Nimirum in & oe,

fœno benignitas Servatoris apparet; in flore xis noris.
diſperit, & evaneſcit. In ſtabulo, non in ſtra- Shsr.
gulis, videri Divinitas conſuevit. Quæritur at.
Deus ſaltem in flore, & adamatur, inquies,
Sponſa. Quæſivi, quem diligit anima mea. Amo- are .
ri non fido floruſento. Vereor, an Hlorere ſandtw.
Sponſæ liceat, & amare. Non eſt, mihi crede,
aut opulentior, aut delicatior Amor innocens,
quàm profanus, Hunc nemo non expinxit ita
inopem,

iopen
Ei Ieris
leli z
Aqui
ope
. Q
iger
dede
. f.
ehimn
bus i
ſeuit ani
Altuat 6
cendiumn
n iie
i erat
ſe ſon .
Deo, u
i. N
Clque
e: Qua
Nudeata
ge in ſ
ab gellalur
u Pbos a
ge teki
on aurer
atatis
is, Iuxun
Peruanas
de inlod
ſergunt,
Regum
Qom; ie
e r, Pro
lus kignibo
4 Geterend
Aurum e
bamus?
tranſmirt
Calcandi⸗
nun ergo
leis, 6
hnnn i
8 Mer
Co onet
Memsi
S areis
Ce Ni
ento
Uetur Ma
Paramu ful
kelam,
s dſre
Comeſi
e, ſe
Mhham
Ineltſon
Nolninate
Num
kine
llale;
Uinur n
üth
Canbis
i tguon
ltogrert
1e Ehe
uni
nuflbe
Ccunſer
Eh
1

Cniin k
emmr e
Manme e
n e

Alhri

celin ,
enlihmßt
ti D “Z
Ni. Tite.
olal
Urcengen
haler, E
Aebatilut
e hummnue⸗
thünneike
(A er
nsitieondke
iet Au
inm iun
epslettent
fncien E⸗
ici ehe
un el ul

ve ſinlamn

Deoonni
en, Mir
Aedene.
, l Een
miamn nNe
Nl MNI

er oila Fu
1, henit
bann I
ben, Nd i
Mle
uſni in,6
lluo nr⸗
Solle inſ⸗
En

Arnn S

,dn ochne,
a rp
Ams n N
E algen
4

*

Mulierum
luxus &
. phaleræ.
Luxuse

Ornatus
AMulierum
nimius.

De Cyro Rege. Cap. IX.

inopem, ut togà quoque, tunicâque careret.
Et reris, horrente Cupidine, cubare Charita-
tem poſſle in viola, & hoſpitari in cupreſſo?
Atqui ſuæ domi, tam ſplendidè contignatæ,
ſuéque in ſrato Deum Sponſa quærit, & dili-
git. Queæſiſſe crediderim eam, quem in flore

Perdiderat: in flore Numen eam amaſſe non ne-

go. Sed ait: Quæſivi quem diligit anima mea. Sed
enim florentem detexere Septuaginta, à qui-
bus ità ejus verba vertuntur: Quæſivi, quem di-
lexit anima mea. Audin' Amoris meminit, non
æſtuat Charirate. Nunquam enim Amoris in-
cendium & Cedro tigna paterentur. Dilexerat,
non diligebat. Et fruſtra Numen requiſivit,
diù excuſſo, diſcuſſôque lectulo. Adeò ama-
re non potuit Sponſa, & florere; caruitque
Deo, ut primùm abuti cupreſſo, cedrôque co-
pit. Quôd ſi cedro Numen propellitur, floſ-
culiſque arcetur à domo quoque, ſtratéôque Spon-
ſæ: Quæ, rogo, Matronarum non inſanit, ſi
Bracteata circumferre ſe Deum jactet, foveré-
que in ſinu? Contignationem Deus cedrinam
averſatur in principe fomina - & radiatis laque-
aribus auro ſeſe inſeret ad matronam ? floriſ-
que refugus cubabit in Smaragdo? Quid enim
non aureum, gemmeumque ſpectes in fœminis
id ætatis, non ominis, ſed opum promptua-
riis, luxuumque officinis? Fodinas eas eſſe putes
Peruanas, tantim in tunicarum latebris, ſinibuſ-
que infodére Metallorum. Aurum ſoccis non aſ-
pergunt, ſed affundunt; indignante metallo; à
Regum frontibus in ſominarum ſe pedes deje-
tum; ideéque calcari, quod calcare compella-
tur, profuſum, effuſumque in calceis. Dolet tot
ſe ĩignibus, ſuppliciiſque ſplendere doctum, ut
deterendo luto abjiceretur ad ſoleas. Er cur limo
aurum extraximus, ſi tam propè luto eſſe vole-
barnus? Torreri ergo metalla placuit, mariaque
tranſmittere, ut in Europam advecta per fluctus,
calcandis ſordibus truderentur in ſoccos? Syde-
rum ergo ſeu fœturd, ſeu opere abutemur in
calceis, & quod aris Divinitas deſlinavit, id co-
thurnis abſtrudet luxuries? Una metalli maſſa
& Arcæ Angelos conflabit, & alutæ parerga
componet? Modòô cruorem Domini fluctuare ſuſ-
piciemus in auro, modò pedes fominarum inſer-
tos aureis ſoccis indignabimur? Immò non raròô
quæ aris interſunt Foeminæ non expavent, litare
argento Sacerdotes, & ſe aurum calcare. Et pa-
tietur Mulier, aut eonddem, aut ſplendidiori ap-
pParatu fulgere ſoleas, quas obterit, & micare pa-
teram, quam adorat? Miramur autem aurum ſoc-
cis adſperſiſſe Matronas, quæ etiam inhonora
conveſhire ſerico potuere? Pudet iſta chartis illi-
nere, ſed dolore pudor opprimitur. In ſordium
pompam Bombyces exenterantur. Qui futu-
rus eſt ſumptus, luxuſque prætextarum, ſi quæ
nominare non licet, abollas oſtentant Conſulares?
Mitto pendulas & jugalium fronte phaleras non
ſericas modò, ſed aureis quoque ſtaminibus ſum-
ptuoſas; ne ſcilicet parum ignibus ſæviiſſe vide-
remur in metalla, niſi ea ad beſtias quoque dam-
naremus. lIiſdem & ſerico auréque fumbus, &
corymbis tum Levitarum humeri, tum fron-
tes equorum inornantur, & vibrant; ne vihus
aurigaretur ſponſa, quàm Levita ſacrificet, ſeu
miniſitet hitanti. Morantur nos tamen fœmi-
næ jumentorum bullis captiosè, ne in earum
accuratius pompas inquiramus. Sed ità emi-
nus fulgent „ut nemo in tanta gemmarum luce
lppire poſſit, ipſas præter fominas, quæ eas
circumferunt. Licet conjicere, quid auribus ſuſ-
pendant, inſerântque digitis, quæ pares fecere
Ethie. Comment. Tom. III.

6 ¾

pateris calceos: quæ opulentiora ephippia red-

didere jumentorum, quâm ſtolas tunicalque Cle-

ricorum. Porrò ego non ſum tam durus & agre-
ſtis ornamentorum Cenſor, ut Matronis vel Co-
ronâ vel genere inſignibus uſum auri gemmarum-
que interdicam, quas ornari pro dignitate per-
ſæpe non dedecer, dum, quam ſibi pompam in-
dulgent, eam privatis publiciſque ſacellis ſuis
impendant, ne ſcilicet minus eis, in Earum ædi-
bus fulguret Chriſtus, neve plus earum lectus;
quàm Ara locupletetur. Non penitùs in Nobili-
bus improbo pretium annulorum & torquium;,
Si Miſerorum largè recordentur, vel Cate-
nis eximendo Captivos“, vel famelicos funeri
ſubſtrahendo. Damno Pompas & Numinis im-
memores & Ærumnarum. Minoris principatum
emes, quàam conjugi redimicula. Nam Erythræi

baccas nulla non matrona faſtidit, niſi juglandes

exæquent, hoc eſt, niſi pretium bacca ſuperet lati-
fundii. Pudet non parem Aſiæ matronam opibus
eſſe, annulumve non uni parem provinciæ cir-
cumferre. Id princeps fœmina digito inſerit auri,
pretiique, quo Arabum compedibus eximerentur
non agmina captivorum, ſed exercitus. Quot ci-
vium manicas una dexteræ murænula circum-
volvit? Quoc uni complicantur annulo fozminæ

ſervientium, remigumque catenæx? Triremes

Arabum omnes remigibus inſtructæ, incitatæ-
que Chriſtianis, in adamante contra nos tuo ve-
lificant, exercéntque piraticam. Libertatis Cha-
rybdis eſt Chriſtianæ pyropus, quem jactas: Et
in Sardoniche, quo literas obſignas, naufra- :
gium interdum fidei, ſemper libertatis faciunt
quotquot captivi in Africam abducuntur. Ebur-
neis in loculis, quibus uteris, uon conditorium
chirothecis medicatis, ſed im medicatis vinctorum
calamitatibus conditivum conſtruxiſti. Ululant

tuis & gemmis inopes, afflicti, morbidi, ærum-

noſi, & quotquot, iis divenditis, aflerere poſ-
ſes in priſtinam felicitatem, & dignitatem.
Non es foœmina; deterrimam furiarum minuùs
reddis inviſam quæ micas, & jugulas; quæ non
crinita anguibus, ſed unionibus redimita graſ-
ſaris; quæ tot funera effers, quot gemmas oſ-
tentas. Et cùm inter coralia, gemmiſque rubri
maris olim Pharao, .Æ gyptique perierint: in
muliebris mundi opibus ſanctiores Iraélitæ inte-
reunt; ii ſcilicet, quibus non ſubvenis, quòd
unam malis tuis digitis non deeſſe gemmam, quàm
innumeris deeſſe miſeris virgas & pedicas. Quam-
quam tuis non illacrymor digitis, tot licèt ærum-

Kleemoſy-
na praæ le-
xu neglss⸗

ℳ,

narum, funerumque acervo infamibus. Doleo, Catellarum

tanti à te Catellam emptam, crepitaculis ſonoram
eſſe argenteis, gemmeéôque inſignitam redimicu-
lo, in tuo ſinu diſcurſare: adeò ut Hebræus Pon-
tifex eo ſancta ſubjerit tinnitu, quo in argen-
team ciſtulam torquata Canis ſeſe abſtrudit. Elu-
xeramus pares equis Levitas? Inelegantiorem
Ponti ficem videmus eſſe, quàm canem iiſdém-
que ſonoros ambos eſſe tintinnabulis; ſed Lyciſ-
culæ collare ditius, quàm Rationale Sacerdotis;
nec par eſt Iſraëlitici olim Pontificis & domeſ-
ticæ Caniculæ gaza, opulentioribus longè gem-
mis hæc illo redimita. In Achate porrô afgen-
tôque luxuriante catellà, Dei ad te Agnus ac-
cedet in Egeno mendicante cui ne vellus qui-
dem ſupponitur pecoris. Strato Chriſtus in ſuis Mi-
nimis excluditur laneo, Catellâà in holoſerico dor-
miente: hinc cane infulatà, inde Chriſto proſcrip-
to? Quid, quod tanta cortinarum tuarum gaza
fortè Jeſum ipſum diſcludet à te. Quæſivit fruſtrà
Numen Dilecta in cuprefſo: tu illum retinebis in
ſerico ? in auro? in ſmaragdo? in conopeo pur-
FK 2 pureo?

uxus &

ſuimptus.

Eburnei
pectines
Jœmina-
rism.

Coneio pu-
Aica ſit, &
ob ſcœnis
alſtinent,
eriamſi pro
yudore
prælietur.

rnat ores
Templo
eminæ
ores Zu-

—.

64 Oliva in Eſdram.

pureo? in caniculæ crepundiis ,redimiculiſque
tum aureis, tum verô etiam-gemmeis? Mitto
eburneo tibi comam depecti pectine in delicias
fominarum cicure Elephanto. Quis enormita-
tem illam demis, quo in India ſylvæ excaudi-
cantur, diſcriminandis mulierum crinibus coap-
tandam cenſuiſſet in Europa, ſui vilitatem mu-
neris expavente, ideéôque exalbeſcente ebore?
En quò arma recidere monſirorum? Abutimur
India, non in opulentiam ſolùm, ſed etiam in
luxuriem. Quid verò ſub jugum à voluptate
non mittetur ſi foœminis Elephantum mancipapi!
ſi convehendis ligneis arcibus afſuera bellua in
lenocinia capillorum remollitur? Puderet luxu-
riei matronas, niſi Elephantos effœminaſſent,
monſtrúmque ſibi à cirris eſſe coëgiſſent duriori,
ſeviorique ſui eboris parte. Conjice, an ſint vi-
ros fœminæ inflexuræ, quæ belluas in comæ ſer-
vitium abjecere. Quò non evadet muliebris lu-
zus, ſi buxo ebur, hoc eſt, ſi virgulto in ſuis

thecis ſufficit elephantum? Rinoceroti non æmu-

lus, ſed ludus extitit Taurus in arena. Intra
muliebris mundi armamenta Elephantus eſt pe-
Cten. Eluſimus naturæ minas, qui de monſiro
fecimus ludum. Supereſt, ut & tonitruis in
delicias fœminæ abutantur. Rides hyperbolem?
Parturienti ſane Cervæ fragores Lucinæ vice
funguntur, hoc eſt, parituris ſunt pro obſtetri-
ce tonitrua. Et putas, non aliquid in ſuo par-
tu excogitaturas Matronas, quæ Coœli iras ſuæ
cogant ſubſervire voluptati. Parco umbrarum
probris ut mihi parcam. Tanta enim eſſe debet
ſanétimonia Sacerdotis, & ea Clerici ſit oporter
pudicitia, ut ne depellendæ quidem ſtudio laſ-
civiæ, eam poſſit ſuis chartis illinere. Hydra
eſt petulantia, quam excendentis & Jeruſalem
in Jericho, cæsique viatoris ſimilem dixeris. De-
bet & Sacerdos illam tranſmittere & Levita, ut
teterrimi vulnera anguis non alliget, ſed reſcin-
dat, & refricet Samarites. Otmittamus ergo in
jus trahere partus fominarum. Fihi enim lu-
cis diem dicere non debent operibus tenebra-
rum. Sterilitatem potius incuſemus phalerarum
in foeminis. Quas laſcivire cum Faunis dolerem
parciùs; eas verò, ut Paulus ait, luxuriari in
Chriſto pati non poſſum. Is me æſtus in has
ſyrtes abripuit, quo in admirationem Cyri cie-
re Lectorem ſategeram, quòd felicitratem cum
religione conjunxerit, laureatus & obſequens.
Ea enim vix ſociari poſſe, cum multis rationi-
bus, tum verò, ſupremo loco, exemplo Spon-
ſæ probavimus; quæ in ſtrato floreo elapfum
ſibi Verbum indoluit, eo tamdiù caritura, quam-
diù & domo cedrina non progrederetur in vi-
cos, & plateas, tum Numinis verè memor
amanſque futura, cuùm illam illecebræ tæduiſſet.
Si porrô in flore fœmina Verbum non retinuit,
quatni faciendus eſt Cyrus, qui Deum amplexa-
tur in triumpho? Ita ego pro Cyro diſſerueram,
imbecillitate Sponſæ improbatâ. Quæ tamen im-
becilhtas Sponſæ in lemniſcis, ut retinendo Ver-
bo eſt invalida, ità elidendis noſtri temporis
Amazonibus eſt prævalida. Nam ſi Sponſa tam
ſitiens, appewnſque Numinis, illud tamen in
flore non tenet, tignove cedrino: quâ ratione
amplecti vos poſſe Deum arbitramini pigmenta-
tæ, ceruſſatæ, floreæ & gemmeæ? In unam ma-
tronæ comam & Babylon immigravit, & ſeſe in-
fudie Oceanus. Quo florum, lapidumque fœdere
non tam comptæ, quàm proditæ: irrumpunt in
Templa, ut de Templo vanitatum Pantheon mo-
liantur. Avertunt ab aris in ſe oculos, animôſ-
que omnmium, & Davide fortiores, non unum

7.

—

Gigantem uno pectoris lapillo dejiciunt, quem
non fundâ circumactum, ſed gemmmato globo
infixum ità jaculantur, ut illum tannen non ex-
cutiant monſtroſæ Cupidinis Baleares. Quæ ro-
go, pugna iſta eſt, Davidicæ & tam abſimilis
funda, & exitu tam diſſimilis? Ukique lapillo
Gigante intercidunt. Sed, Davide colluctante
proſternitur Golias, ne Arcam ince-ſſat. Collu-
cente fœmind, humo Equites ſubriguntur, ne
Aris advolvantur, & pro Ara muliebris haram
mundi contemplentur. Ibi rotatur & funda la-
pis, ut unus feriatur Philiſtæus. Hic retinetur Equjter ur
lapillus, & Iraélitæ vulnerantur imnumeri. Qua Malirum
in ſtrage, quid primum acriuſque doleas, hor- Bas,a
reâſque, Feriréne lapidem, nec proſilire? an ſa- ℳs GCena⸗
xXo remolliri gigantes, & ideò cadere, quòd con- Heétunt in
ſurgant? ideéôque eorum in ſaxurn corda con- Saiz,
creſcere, quòd lapillo in fœminarn pectus colli- ad aras, ut
quarint? Mitior hâc jam ſanè cataſirophe vide- Re cc
ri, haberique poteſt Gorgon, quæe oculorum ro- .
tatu viros commutabat in ſilices: quando hic
lapillo viri convertuntur in ſcæminam. Quid Temyla
enim tam effoœminatum, quànn, viſo adaman- Deiprfa
te, abduci Hominem à Numine, matronæque““.
proclinari? Non id virorum eſl; nec foœmina-
rum id quoque eſt, quæ non encantantur gem-
marum orbibus, ſed excantant. Mallem ego qui-
dem in ſaxum verti, visꝗ Gorgone: quàm fœ-
minæ conſpecto lapillo in ſemivirum deliquari.
Quas cùm cataſtrophes pudori matronæ ſtruant
in Templis, aris tamen accedumt, Dei menſæ
non rarò accumbunt, pane ſeſe ceeli penè dixe-
rim, ingurgitant, tenerique abs ſe ſimulant Nu-
men, quod vorare poſſunt in deliciis, quo frui
non poſſunt bracteatæ. A Sponſa fruſtra Deus
quæritur florulentâ. Tu gemmaſcis, & à Verbo
lactaris in viola, & Verbum lactas in achate?
Atque utinam Numen ſaltem in ſtrato flo- VII.
reo, doméque cedrina expeteretur à Sponſa.
Deum illa inde diſcluſit. En pulſantem. Aperi mi- Can. 5.2.
hi, Joror mea, amica mes, columba mea. Caput Anima er-

meum plenum eſt rore, & cincinni mei guttis no- H
ctium. Exquiſitum aiebas à florigera DilectumRe- Chrſto in.
pudiatur, rejicitur, ſpernitur, oret licèt, & ſqua- zerdan
leat. Nam hoſpitio prohibetur, Sponſo prælat lbichn-.
culcitrà. Expoliavi me tunicâ meä, quomodoò in-
duar illa? Exuit Chriſlum, ne tunicam indue-
ret. Lavi pedes meos, quomodò inquinabo illos?
In pelvim charitatem effudit, depreſsirque. An
Erythræo tua vaſtior eſt pelvis, ut cùm illud
tranſmiſerit Ifraël acceſſurus ad Sinam, hanc tu
trajicere non poſſis, non Dei verba, ſed Deum
Verbum exceptura ? Hic quoque, ut video, &
verba Dei, & Dei Verbum excipientur in lapide.
Audis enim ſupplicantem, & obrigeſcis. Oraris,
nec exoraris à Numine. Haud tu concha es in
tua iſta pelvi, quæ fluentem in te cœli rorem &
Sponſo, non in margaritam excoquis hoſpitali-
tatis, ſed in ſilicem inhumanitatis obduras. La=
vi pedes meos. Et quænam iſtæ ſunt tibi ther-
mmæ, in quibus lavaris, ur inquinere? Dilueris,
& ſordeſcis? Non in balneum tuum Jordanis
influxit; quando ibi lepra decutitur & Naamano,
hinc tu Sponſa emergis ſcabioſa. Quòd hic pe-
des ablueris, hic te Sponſo purgabis? Tot muſ-
quam ſordes contraxiſiti. Quæ enim fſoœdior in
genis Sponſæ eſſe poteſt verruca, quam Spon-
ſi repudium, uno urgendi tædio, unéque kaſti⸗
dio calceorum? Submergi præſtabat quâàm ità
mergi, ut retinendæ ſtudio venuſtatis pulchrum .B
eliminares præ filiis hominum. Nimirumunguen- HSs
ta redolebat, cubabat in ſerico, emerſerat & Srien
thermis? has inter delicias, quæ vocabatur Co- exciuannt.

₰ lumba,

nba,
6 V
alt
, fines
Hoiſn
manus
ſerle
eceplt
Ceilo
abibus
le. N
1 C.
Amlrurt
Nel
Aenal
lt Spo
n pro
ſemmine⸗
e, u
Coraur
bique!
funtur,
lgrio⸗
CoriCu
ige vel
Gont, ut
6 Porle e
ln. ene

.,
r. ſlle Men

rina.
ls el
kofugen
l agnnt
rtilio d
ſun adn
M, U
4 immmete
ſiuen
en ſlun Ee
bim I Chntto
1 eot
. A

6 We, ge
leti
C Chr
ſoMin
Chrito 5
egan
ar, i
de de
hunmmr
l Ab
ſtur
inn,

U Ec
ſern Gd ) e

oAmmnni
erllig e
R. .
ſeie Urn, 4
a Neh
NA Mün no

n,a
nn

. e 1.

n An
bie l
alea
4 t n
n
icdi
n M
H int
humei,
leg he
Oirlat
1e, claer
d
neciuch
Aeie
ColnN
gunhl
imm (i
NdaAnal
Nien:
bec ſonn.
ennumn r
len eg
Ne: gun k.
inm Eigei
Unone ſnun
u, Dime
Cei erdr.
eſimler e
nis, hi
kulnie
,Ktenn
gin ahe!
n lenke
Iu
Nen Aeirr
llann ln
imiggtit,
Ddinket⸗
SS
G tui
aunui
Unicin ir.
hiudt l
relige1
nmi
nam, MI
4,A Du
in
eurini
Aes Oun
oNcha1
rl oit
is koſi
blns 1

ſurttiſt.

un M
Noummnh,

Ark

Ffecie mu- fuſæ mente Numini conjungentur?

De Cyro Rege. Cap. IX.

lumba, noclua evaſit, ne dicam Sponſo evaſit
in Vulwr mw. Non muſcæ ſuavitatem proffi-
gant unguenti, ſed unguentis Columbæ in Acci-
Tbid. 5s Pitres efferantur. Manus, inquit, mec diſtilla-
verunt myrrham: & digiti mei pleni myrrha pro-
batiſimi. Reginarum hiſce odorum illecebris
manus tantum perfundebantur. Sed multùm illi
ſtetere deliciæ. Etenim dextera, quæ myrrham
excepit, rejecit Deum; nec potuit unguentata
Chriſto fores reſerare. Falleris; ſi undante in tuis
manibus myrrhd, ex iis unguenta putes deſtil-
laſſe. Non myrrha ex te fluxit, ſed effluxit Chri-
ſtus. Qui nunquam aut cum felicitate deliciiſque
admittitur, aut citò, ſi admittitur, excludetur.
Nec ſupplicantem Deum tecto accipit Sponſa un-
guentata. Has porrò ſi Chriſto contumelias in⸗
tulit Sponſa, domi morata, aromate delibuta
non profano, & uni ſibi nota, lotâque: Chriſto
fœminæ blandientur ceruſſatæ, unguentatæ, va-
gæ, quæ ſe Circo, Hippodromo, Templôque
comunt? quæ purpuriſſo ſe illinunt, ut pudoris
ubique purpuram & genis eradant? aris advol-
vuntur, ut ſibi corda intuentium litentur? quæ,
flagitio Antichriſtum prægreſſæ, in loco ſancto
conſidunt, ut inde ſanctitas exturbetur? quæ de-
nique vela explicant, ut videantur: Deo acce-
dunt, ut recedant a Chriſto? Delibutæ myrrhâ

citt Sponſæ excluſere Dilectum: Et mulierculæ,
W oneratæ peccatis, expictæ ſtibio, myrôque per-

Profectò
Wtii ſed junguntur , inquies, quando ſynaxi ſeſe muniunt
divind. Id Deo jungi arbitraris? Et Judas re-
fectus eſt azymo; ſed ut, percepto Numine,
Profugeret quantocyùs à Chriſto. In Leonem
eſn agti eſt converſus; nunquam ità & corde
Chriſio diſcuſſo, excuflôéque, quàm cùm Chri-
ſtum admiſit in pectus. Jeſum percipit in azy-
mo, ut electorum frumentum zizanio lictorum
1 immitteret. Comedit Chriſtum; ſed ut Chri-
r o e ſium devoraret; ut depafe Chriſt J
Peuur, u paſceretur Chriſtum, non
Chrizum Ut Chriſto paſceretur. Eum accepit in menſa, ut
onſiciat. jn gazophylacio traderet. Suſtulique, non exce-
pit. Argenteos enim eſuriebat, non buccellam:
nec gutturi, ſed crumenæ accumbebat. Licita-
batur, non cœnabat infeliæ; & dum cultrum in
epulo corriperet, haſlam meditabatur. Qui re-
greſſus ad Jeſum in horto, ab eo nunquam ira
Matth. 26. Teceſlit. Et oſeulatus eſt eum. Monſtrum eſt te-
49. nere, quem dimniſeris; ad eum accedere à quo
receſſeris: ſuavium ingerere, & adornare pati-
bulum, odiſſe & ampleyari. Ita commercium
cum Chriſto iniit Judas. Et phaleratæ cum Chri-
ſio Matronæ agunt, caveant, ne ità agant, quùm
Chriſto Saginantur. Quid enim Uniones & Flo-
res agunt, ubi laniena Domini incruentè reno-
vatur, niſi ut in Calvaria ea tütius peragamus,
quæ ne quidem ageremus in Tempe. Scio ru-
brum mare eſle, quod ſpumeſcit in calice. Sed
hinc Arabes Erythræo, inde athiopes alluuntur.
Vereor, ne & hic mari Domini rubro immineat
Ethiopia, eò foedior, quò pulchrior, & quô can-
8. Eucha- didior, eò nigrior, tetriérque. Coœlitum epulo
Mizeve. communicantur fſœminæ pigmentatæ, & nectar
natu vVano calicis libant in azymo, quo divini convivii tam
Desace patera, quaàm patina impertiuntur. Verùm non
aéines,,, lat epulo libido compeſctur, & à vino, in quo
in. vinum non eſt, non procul Luxuria eſt, quæ, ſi
Paulo auſcultamus, in vino eſt. Fateor cruorem
Domini Erythræum eſſe; ſed in quo clavi flui-
tent, non conchæ, ex quo vincula educas, non
torques. Proinde, ubi quadrigas in rubro mari

Judas

conſpicio, & equites, & equeſtria, Pharaonem

ibi adeſſe ſuſpicor, & gyptum; ideéque nau-
Ethic. Comment. Lom. III.

fragia prædico, non phaſe. Mihi credite, Chri-
ſio Hcèt veſcantur ſœminæ licentius excultæ, Chri-
ſto in ea gemmarum pompa non junguntur.
Nunquam eas aut meminiſſe Chriſti videas, aurt
Chriſto inhiare. Vel ſi Chriſto ſociantur in pha-
leris, feliciores Sponsâ funt, quæ ſimul Numen
& unguenta retinere non potuit: imò ne elotos
pollueret pedes fontem à ſe repulit aquæ vivæ.
Lavi pedes meos, quomodo, inquinabo los? Cy- Can. 5. 30
rum proptereà meum ego deprædico, qui nec
toto à ſe Deum rejecit Euphrate, quem victor
tranſimiſit; quàùm & pelvi Sponſa ità pedes ex-
traxerit, ut in ea deprefſerit Deum.
Quòd ſi mundo preſſa muliebri naufragatur VIII.
Divinitas in pelvi, quod factura naufragium eſt
in Pactolo, ſi Mundo deprimatur non immun-
do? De naufragio, quantum ad nos artinet, Nu- Divitie
minis dubitas in eluvione fortunæ? En complo- Nic.
ratum nulla ſpe tabulæ naufragium. Repleta eſt Felicitas

terra argento & auro, & non eſt Rmnis theſauro- a,

rum ejus: & repleta eſt terra ejus equis, & innu- ett.

merabiles quadrigæ ejus. Et repleta eſt terra ejus
idolit: opus manuum ſuarum adoraverunt. Sub-
eſt ſua quoque auro, ut ità digxerim, ferrugo,
quæ non ferrugo eſt, ſed viium. Opum emim
cCaries ſuperſtitio eſt: eboriſque, & ebeni teredi-
nes idola ſunt. Natant, ut in pelago ſquillæ,
ità ſcelera in divitiis; & hos habet Pactolus cro-
codilos, ſigna ſcilicet & idola. Repleta eſt terra
auro? Simulacris quoque complebitur. Manes
redolet aurum, unde illud extraximus, quam vis
igne æruginem metalli friaverimus. Audin’? Ubi Luxag &
. . . . . Pompa nis
quadrigæ innumerabiles ſunt, inde Auriga Mundi mia cur-
excuſſus. Ubi ſupputationem exceſſere equi, ibi ruum.
aſello circumvecta olim Divinitas non ſpectatur.
Rarôò Numen aurigatur: rariùs apud nos effio-
reſcit. Ut proptereà carpentis perracò mortales
in arcana Divinitatis invehantur, ſed à Deo fre-
quentiſſimè carrucis abſcedant & bigis. Uaus Act. 8. 27.
Candacis Eunuchus bigis eſt perlatus ad Chri-
ſtum. Sed non aut ad pompam invehebatur in
Capitolium Spado, aut per Hippodromum car-
pento vehebatur ad laſciviam, ut ſcortis ſpecta-
culum foret, theatrumque meretriculis verſatile
faceret de carruca. Remigrabat Hieroſolymis
in Arabiam, ſeu mavis in thiopiam Spado,
quod ille iter immenſum adorandi ſtudio Numi-
nis remetiebatur. Te quoque non interdicam car-
pento, ſi ex thiopia in Palæſtinam conceſſe-
ris, hincque illè revertare. Lectitabat Iſaiam,
non cum comatulis nugabatur. Utebatur curru,
ſed qui currus eſſet commeantis, non triumphan-
tis fſerculum, non imperantis ſolium, non laſci-
vientis conopeum, non triclinium, toruſve coni-
vivantis. Jam enim deliciarum, uxuumque lu-
xuries umiverſa biga und circumfertur. Nam,
ut omittamus, quod luxuria non omitit, æratos
ſcilicet jugales argento, aurôque infeoenatos, tri-
bunitiè braccatum aurigam, & ſenatoriè pallia-
tum, bigæ pueros circumfuſos, tibialibus ſplen-
didos britanticis, criſpatiſque femoralibus, col-
laribuſque pinnatis ad invidiam uſque Nympha-
rum excultos, legionem pediſſequorum ſerica-
tam, torquatàmque, non inſperſum, ſed infuſum
carinæ quadrijugi aurum, non æreas modô in
angulis pinnas, ſed auratas, ſtemmâque genri-
lirium cedro inciſum, eboréque diſtinctum. His, iderum,
inquam, velut bigæ parergis & appendicibus 9ue luxn-
omiſſis, ut te intuleris in rhedam, tum enimve- Ues
rò exceptum te non rheda credes, ſed regi4.
Non ſellas, ſed curules inſidebis; non pulvillis
incumbes, ſed pulvinaribus; nec hirſuto tantùm
holoſerico, ſed interciſo, & ſegmentato cervicem,
3 hume-

Iſa. 2, 72

humeréſque acchinabis. Inde non lacunar patebit
ſupinato, ſed galaxia, in cœli pompam carpento
fornicato. Ibi Deorum, Dearumque ſcenas ſuſ-
picies cyaneo ſumptuosè coloratos, eâ colorum
ſatie, eâque tarditate penicilli, ut ibi videri poſ-
ſit æternitati Appelles pinxiſſe. In ſumma verò
Picturæ elegantia ſummam morum inelegantiam
exhorreas: Quæ enim ibi non proſtituuntur Nu-
mina, nullà incompertâ criminis Deâ, Deòôque

Oliva in Eſdram.

rigantes, quibus bigæ Aſtra naufragium parânt-
ne dicam, an pariunt? Et ſanè unus ex adulterio
ſiderum expectari potuit fœtus, clades ſcilicet
depreſſiéque ſpectantium. In quæ porrò ſaza
quadrigæ impingent in Hippodromo, ſi ſcopulos
offendunt in coœlo? Ità carpenta ſtruitis non qui-
dem ſemper, ſed perſæpè, mortales, edque ità
coloratis, ut aurigantium meta ſcena ſit. Vidi
ego, ſubiique bigam Principis planè ſtupidus, in

Rinee, nullo libidinum exſorte? Deſolatoriis ubique car- qua Ilhium ità ardere viſum, ut ſeminudæ choreas
mon rarz bonibus exuruntur inter Sidera Dii, quos Poë- agerent Nymphæ, Trojæ flammis nihil infractæ.
Dearum tarum audacia, ut divinitate inconſukè donavir, Ergo ubi vivere non licet, libet Nymphis for-
state. ità eos iniquiſſimè, ſceleſtiſſiméque proſtituit. nicari? Ergo Salamandras in carpento novas H- lron
„Nam coœlo impiè mortales intulimus, ut emen- bido expromet, illuſuras incendio? Si non urun- i
PysE titum nobis inde Numen regererent. Coœlo au- tur, quâ ratione fominæ circum Trojam laſci- uchi
Postis tem donatos, & & mortalitate emiſſos Divinita- viunt? Et quo pacto laſciviunt, ſi uruntur? u la
. tis quaſi libertinos vereri debuere Poëtæ, non Enimveròô, qui ſidera ſcortari fecimus, calami- 1. mali
emmus, eludere. Quid enim coœlo Düs Deabüſque con- tates quoque docuimus laſcivire; ne ſcilicet aut ie
ſtuprato, pudori ſit relquum; nefariè quidem, abeſſet cœlo corruptio, aut ſuppliciis deeſſet il- ubet
ſed probè conficiente libidine, non exturbandam lecebra. Unam è& Mari Venerem prodire non lu
De Dis ſe eſſe urbibus, quam Dii cœlo receperint. Has credis? Tres ego vidi Veneres ex incendio ſub- Atti⸗
S? ergo obſcoœnitates ideò immortales, quòôd non ſilire. Nuſquam innocentiæ perfugium patet, füne
guaarigis mortalium, ſed Deorum, rhedis appingimus, quando non elementa modò omnia corrupimus icht
Miste quaſi parüm laſciviremus hippodromo circumla- adulteriis, ſed ſupplicia quoque coëgimus eblan- n ba⸗
ti, niſi domeſticum nobis interiuſque lupanar cir- diri. Tellurem non arat, ſed proſcindit, & ſter- Pnphe
cumferremus, eò luſtris inquinatius, quò ibi Dii corat Jove Taurus imbutus. In Cycnum item ojers
quoque polluuntur. Ea porrò imaginum eſtob- Jupiter transformatus aêrem non ſecat, ſed diſſe- hu
ſoœnitas, ut niſi, eo contempto cœlo, Ægyptius cat. Coœlum, ut plorant Hieronymus & COle- lisr.
ſis, eſſe omninò Iſraélita non poſſis. Nemo bi- mens Alexandrinus fecere lupanar, tot eò moœ- unu!
gæ cœlum ſuſpectat, quin Chaldæus evadat. Et chis illatis. Reſpirare ſe poſſe cenſebat Pudor fal- ru Uil 40
nemo ibi Phaëthonte beatior; cum, moœchante tem in pelago, nullâ ſuſpicione voluptatis inter uu A ii
cœlo, non is ruat, qui inde proturbatur, ſed is balænas & fluctus. Verùm non ſupereſt modò ucktt,
præcipitetur, qui illic ſubſtiterit, aut illuc ſubſi- illecebra in naufragio, ſed Venus exoritur è flu- Mn
lierit. Hoc bigæ corlum commune cum coœlo ctibus; quam quiſnam opprimet, ſi eam non ntin
habet, quôd nunquam carere poteſt vertigine, Mare obruit, ſed educit? Supererant incendia Ans
quâà deorsum vectores rotat in terræ centrum Pudicitiæ, quæ cùm uri malit, quàm malè nu- 3 Ans
circumactos. Ergo ſi cœlo in bigæ fornicem in- bere, tormentis à lenocinio ſe fore tutam arbi- ed ii
tenderis conſtuprato, demergêre cum Icaro; hoc trabatur. At illuſam ſe quoque dolet in pœnis; & batu:
eò ærumnoſior, quòd ille ſaltem effugit & carce- ſuis vix oculis credit, Trojano rogo appictis nym- incicin
. re, tu te indues in vincula; ille maduit, tu de- phis in quadriga. Quis enim uratur, inquit, Iint M.
7 zfee 6. Hagrabis; pinnas ille amiſit non ſuas, tu veré cùm exuritur? Quis, ardente Patriãâ, non fri- CAlari
Eata Columba eſſe deſines & Turtur: Ægæo ille tan- geſcat? Quis denique, fumante Ilio, incendium en, p⸗
dem exceptus eſt æquore: tu Ætnæ inſerere li- animi non reſtinguat, & candorem non mutue- Gld
bidinis, ut amburare. Coœlum fecimus nocentius tur & caligine? Ità ſanè egiſſe Phryges credide- cllc,
Baſiliſco. IIle jugulat, quos inſpexerit. Colum rim circùm Trojam. Sed aliam in carpemtis Tro- anncel
perimit, ſi ſpectetur. Præſtitere Poëtæ Pictoré- jam induximus. Nymphis Ilium ſepſimus, ut in Dortle⸗
que, ut aliquid è& cœlo funderetur & ſævius to- incendio fœdiùs Pudicitia caderet, quam Palla- Cncl en
nitruo, & feralius fulgure. Mitiora planè ſunt dium. Parentem flammis extulit Æneas? nos iidsr
fulmina, quæ inde jaciuntur, quàm adulteria, pudorem ſuſtulimus vel in rogo, buſto urbis A Dor
quæ inibi ſuſpectantur. Nam vixere plerumque Nymphis appictis. Accudere nimirùm decuit vo- Eer
fulguriti: nunquam eum non interficit libido, luptatem ærumnæ, ut ne in captivitate quidem 1il ne
quem afflarit. Micant frequentiſſimè fulgura ſi- licentia froenaretur, nec incendio Urbis Venus wiben
ne ſtrage. Ecquando ſpectata Deorum obſcœni- frigeret. Docentur intemperantiæ parergis celeb
tas pauperum tabernas, Regumque turres non qui carpento inſedere, ne tum quidem exuen- Meni
dejecit? Quod cœlum non poteſt, poteſt bigæ dam efle laſciviam, quuùm perimnus. Nam Troja n
coœlum appictum. Tempeſtates effundit ſine nu- deflagrat, & ſcorratur. Conjicito, quas ſimus l 6
bibus; incendit, nec faces jaculatur; ſine tonitru obſcœnitates expreſſuri, raptu Helenæ geſtiente inan
pertonat; nunquam tonat, & perſtrepit; non Troa, ſi ruenti cum penatibus Ilio choreas affin- ic
collucet, & ardet; tela eſt, & telum eſt. Nulla gimus, & Dianas. Puder, nec clade libidinem 8
ibi cynoſura; quòd in tanto libidinum æſtu, Bo- dediſci. Pudet, laſciviam funeri ſociari. Quæ fu- cnind
reali penitùs plag4, bigæ camera coloretur. Imô tura eit libido convivi, ſi tanta eſt licentia ſer- len
Tam obverſa cynoſuræ, inverſâque obſcozni aſira vitutis, & incendii petulantia? Pudor retinebi- .
ſunt cœli, ut illud obſervaſſe pro naufragio ſit, tur in viola, qui profligatur in prunis? Non ex- n
non naviganti modò, ſed etiam auriganti. Ni- citabunt pocillatores libidinem, quam incitant de
mirùm, ut ibi plurima patere ſidera videantur, pollinctores? Saltamus, & jacemus; ridemus n
41 probè videris, coiere ommia in unum Veneris & ruimus; morimur & moœchamur. Et quænam u
ſignum, omniâque colorati coli aſira aut Venus morum erit integritas, rebus integris, ſalvque laden
ſunt, aut non procul abſunt à Venere. Et quæ Republica, ſi, eversâ domo, perditâque patri, Dermn
ſupereſſe ibi poteſt cynoſura, ubi in tanta collu- mores omninò boni profligantur? Pinguntur, heg
vione criminum ipſa quoque ſydera demergun- inquies, iſta in quadrigis, non peraguntur. Et N
tur? Naufragium cœlo intenti evitabimus, ſi ideò carpenta carpo, ideéque abeſſe Deum dixi Mranu
cœlum ipſum & in naufragio eſt, & naufragium à quadrigis. Sceleſtiùs penè iſta expingitis, quàm e ſnd
eſt? Vide, in quem appellendi ſint portum au- agitis. Nam cortinas demittitis, & tenebras of- n .
fundiiis, leh

hum et
erad
kinlin
d
lben
leit
eult i
eluict
nücechne
imlitteg,
Mnnut
ennd at.
1Rummn
Tnen 6
, 1 UNN
cmns cln
ne ſaion 4
bät eech,
n pode mn
1enol
iin
n omin
Weginluel⸗
Nndh ek
CYeu
ſecat, klcl.
hmg A
1, tei
ſcbar dn
Nobprtti
lHnerlni
6erdüiinet⸗
,ſan
letann nd
gvin ner
De un
Er nrit
aſſilinr
Nalll, iin,
Patmi uf
lo, iein
em n
lyyges
0 caſenil⸗
gun e
1Aain
buſo i
run ecunſ⸗
ine gicn
Utns
mie

De Cyro Rege. Cap. IX.

funditis, quum ſcelus perpetratis. Cùm veròô fla-
gitium fingitis, in cœlum illud rhedæ ſubvehitis;
multâque auri, & colorum luce perfunditis. Pec-
catis ſolitari, ſemotis libidinum arbitris, & diſ-
cipulis. Pictum ſcelus objicitur ſoli, nec ſpelæum
eſt, ſed lycæum; habétque Academicos in car-
pento, qui, ſi os erigere contigerit, columque
tueri libeat, hominem exuent, & fingentur in
pecudes. Benè proinde Iſaias poſt quadrigas in-
vexit idola. Et innumerabiles quadrigaæ ejus. Et

ſa. 2. 8.
Een repleta eſt terra ejus idolis. Quid enim non inve-
Eunuchus hatur flagitii per quadrigas, quùm in pleriſque
., quadrigis nihil ſine flagitio ſpectetur; quùm ni-
Ziſie in hil non ſit in quadriga flagitium? Ea certè Eu-
7heida. nuchi rheda non erat, in qua non lenocinia Nym-
pharum, ſed Agni laniena agitrabatur. Et ve-
Ac. 8.¹8. ertebatur ſedens ſuper currum ſuum, legénſque
Ijaiam Prophetam. Bocus autem Soripturæ, quem
legebat, erat hic. Tanquam ovis ad occiſionem du-
Stus eſt. Compone Chriſtianorum rhedas cum
Ethiopum quadrigis. Compone Prætoris cur-
rum cum carpento Spadonis. Quantùm candoris
in Ethiope! Quantùm verèô fuliginis & nigroris
in Equite Nazareno! Aurigatur Eunuchus in
Prophetis. Piget ſcribere, in quo aurigetur Eu-
ropæus Chriſtianus; quò rhedis advehatur; quid
vehat rhedis; quidve iis urbi, forôque invehat.
Ifaias volutatur ab Eunucho. Spectatur à Sena-
toribus Ilias in carpento. Sed heu, quàm obſcoœ-
Piezurata Hior apud nos Troja, quàm aut in ſuo cinere,
rhide ca- aut in igne Poétarum! Ibi ruit: hic laſcivit. Ibi
ine i. ardet: hic incendit. Ibi diripitur à militibus: hic

à Nymphis incæſtatur. Ibi denique Romam par-
turit in cinere: hic Sionem ſepelit in choreis.
Agnus ſpectatur occiſus, thiope aurigante.
Agnus item proſtat occiſus, aurigante Tribuno.
Sed ibi ad vitam Eunuchi mors Domini nuntia-
batur: hbic intemperie Optimatum Mors Agno
indicitur. Parnaſſum enim ſi ſuis bigis appinxe-
rint Milites, Muſis Nymphiſque coronatum:

Calvariæ nunquam non Parnaſſio jugum impo-

nent, patibulis funeſtatum. Etenim ſi pictus ſub
oculis currentium Nymphis Musiſque Apollo
colludit, Chriſtus illuditur, & de Iyra laſciviæ
crux defigitur Servatori. Deo tamen gratias im-
mortales, quòd non unum in Italiæ urbibus inſ-
cendi currum, aut Martyrum tormentis, aut Da-

vidis Præliis, aut Abrahami ſacrificio, aut Chri-

ſti Domini incunabulis, & à Clericis paſſim,
& perſæpè ab Equitibus conſecratum. Nihil ibi
niſi ſanctum, & divinum in Quadrigæ fornice
viſebatur. Ibi Venus tot lilis beatarum Virginum
cædebatur. Ibi pudor in cruore ſpirantium In-
nocentium dealbatur. Quarum Picturarum Ro-
ma Magiſtra extitit, Bigis Præſulum perſanctè
in ſua Camera coloratis. Ibi aut Columba Spi-
ritus candet, aur Crux Andreæ effulgurat;, aut
Petri claves micant, aut Pauli gladius diſtringi-
tur. Efferêre profectò in Deum, ſi Eccleſiaſii-
corum currum planè colum fuſpectes, dum ve-
heris. Carpentum porrò Æthiopis, de quo aie-
bamus, non modo caruit picturarum lenociniis,
ſed ſejugis non abutebatur ad pompam, bigâ re-
vectus in Arabiam. dedens, inquit, ſuper cur-
rum ſuum, legenſque Lſaiam. Quâ enim ratione

volumen lectitaſier, ſi ventorum impetum equo-
rum pernicitas exæquaſſet? Potens Candacis Re-

ginæ jugalibus abuti timuit, ne item abuti vide-

retur Hieroſolymis ad ſuæ pompam dignitatis.

Adoraturus illuc accefſerat, non adorandus; ut-
que ſancta ſpectaret, non ut ſpectaretur in ſan-
Cto. At, ætate jam noſtràâ Cives optimi ſanctio-

réſque Prælati ſtratarn Marrtyribus Urbem qua-

drigis obterere verentur, ne aureis ſejugis ità ve-
hantur, non ut vehantur, ſed ut ſpectentur; me-
tuentes, ne Romæ advenis aliquid mirandum in-=
geratur, præter catacumbas & cryptas. Omnem
hinc pompam nimiam abſtrudunt, què Kilicet
à peregrinis Romæ nihil præter Romam quæ-
ratur ſubterraneam. Eſt enim Urbs ſepulchro,
quàm ſolio grandior; celſiérque ſpecubus, quàm
Capitolio. Nihil propterea mirari Romæ inco-
las decet, quàm Religionem; mihil hinc in pa-
triam referre advenas evulgandum, mſi cate-
nas Pauli, & Petri claves ac clavos. Jam religio-
nis meta quadriga non eſt; quæ Templum ingreſ-
ſuris phaleratum Pantheon ità menti obtrudat, ut
Tabernaculo advoluti advenæ, bigas recogitent;
nec Agni meminerint in Templo, ſed equorum-
Hi ſanè Trojano equo nocemiores eſſent equi
phalerati. Subduéta enim ibi fuere Numina in-
cendio, ferrum equi mole in Ilium effundente.
Collucentibus hic non igne, ſed jugalibus, tota
pompæ clades redundaret in Numen, traductaâ
hoſpitum mente in quadrigæ ſpeciem ab aræ ſan-
Ctitate. Et ſemel ibi Ilium arſit: hic rhedarum fa-
bulis Urbs arderet in dies. Periere incendio Phry-

ges, equi ſpecie decepti. Nos curruum picturis de-

mentati viveremus ad incendium. Nam Numinis
obliti, præ admiratione primum quadrigæ, mon
imaginibus ambuſti picturarum; exclamare co-
geremur cum Propheta. Innumerabiles quadriga
ejus 3 & repleta eſt terra e us idolis. Sed quàm eſt
grandis Cyrus, qui triumphali carpento dum Ba-
bylonem invehitur, ut imperet Aſſyriæ, Hiero-
ſolymas excurrit, ut Numini obſequatur! Deus
cœli dedit mihi omnia regna terræ: & ipſe præce-
pit mihi, ut ædificarem ei Templum in Jeruſalem-
At unus eſt Cyrus, qui Dei recordetur in blan-
dioris lenocinio fortunæ; qui victor Numini auſ-
cultet; qui Templa Divinitati architectetur, dum
ſibi excitari Babylone gratulatur Capitolia.
Iis, inquies, à Deo Cyrus auctus fortunis,
ſpoliiſque, quidni obſequeretur Numini, eique
auſcultaret? Gratulor tam te benè de fortuna ſen-
tire. Viſus mihi hactenus eram, docuiſſe, ar-
ceri ſolere Deum vel floſculo à ſponſæ quoque pul-
villo. Tu modò nec Aſſyri, Indiâque universâ di-
velli Cyrum ais debuiſſe à cœlo: eumque non mi-
raris parentem Deo in triumpho Mundi, quaſi di-
xerim, debellati. Sed, Deo auſpice, triumphabat-
Et quandonam debellatis hoſtibus, aut ſuperſtitio-
ni, aut certè flagitio, inertiæque non mancipamur,
opibus, palmiſque corrupti? Ut veròô videas »
quanti facienda ſit Cyri in Deum pietas, à Deo
quamvis coronati: expendamus, quid congeſtæ
in Iſraëlem opes præſtiterint, quàmve de Deo
mente illis indiderint gazæ a Deo illis ingeſtæ.
Væ genti peccatrici, populo gravi iniquitate, ſemini

nequam, fliis ſeæleratis. Expalleſcis? Cohibe dolo-

rem tantiſper; nec enim ferali hactenus ſcenæ ſi-
parium reduximus. Pergit Iſaias. Dereliquerunt
Dominum, blaſphemaverunt ſanbtum Iſraöël, ab-
alienati ſunt retrorsum. A planta pedis uſqjue ad
verticem non eſt in eo ſanitas. Vulnus, & livor, &

plaga tumens. Licet jam tibi cohorreſcere, ſcenâ cri-

minum proſtante. An non huc confluxere flagi-

tia univerſim omnia? Et non me rogas, quorsum

iſta defluxerint, & Susiſne, an verò Bactris reſta-
gnaverint proſtituti? An Manes in lucem Vates
extraxit? Babylon, an Ninive, an Orcus pro-
ducuntur in orcheſtram, quando nullum à pro-
ſcenio flagitium exulat, ſed turmatim ſcelera irru-
pere? De loco fruſtrà quæſtio inſtituitur, nam
affuturum Hieroſolymis me dixi. Et tanta intra
urbem unam colluvies cAninurn reſtagnavit y

4 quâ

PopibA
valde Rés
mæ modtst
7ass

Iſa. 2. g.

Iſa. 1. £

Pelienas
etiam bens
parta nos
malè diſia
pat ali-
uandos

68

quâ Manes quoque inundarentur? Quid, rogo

Inferno pe- te, aut ſceleſtius, aut immanius ſeu retinere, ſeu

gZor Felici-
tas ſi mo-
vescorrum -

pai.

ructare Manes poſſunt in cœlum his, quæ tu
ſpectas intra pomoœrium Hieroſolymæ, flagitis?
Fingamus in Tartaro adeſſe, quæ ibi ad invidiam
loci Poëtæ monſtra confinxere. Unus inferis Cer-
berus; ſed qui latret in reos. Cerberos Sion habet
innumeros, à quibus Numen allatretur. Blaſphe-
maverunt ſanctum Iſrazl. Repudiati à Deo miſe-
ri ibi exulant proſcripti. Hic freti opibus Deo
nuntium remiſere, non inviſi cœlo, ſed coœlum
deſpectantes. Quis verò non videat, ſceleſtius
longè eſſe Numen propellere, quàm repelli a Nu-
mine? Dæmones à Deo exulant; Iſraëlitæ abire
juſſere Deum in exilium. Dereliquerunt Domi-
num. Suppliciis torquentur apud inferos crimina.
Inſulantur, augenturque ſcelera Hieroſolymis, &
à Senatoribus exquiruntur. Abalienati ſunt retror-
sum. Peccavere damnati. Peccant Hebræi, & nun-
quam à flagitio ceſſant. Væ genti peccattici. Cru-
ciatur; non prole ſcelus gliſcit in Orco, nec in
umbris ſpectatur. Sectatores Hieroſolymis faci-
nora trahunt, nec ſcelus malæ mentis eſt ſe-
ges, ſed novi ſubinde criminis ſeminarium. Je-
mini, ait, nequam. Plaga ibi, ſi non involuta
faſciis, ſaltem vinculis compreſſa, & friata nitro,
ſi oleo non perfuſa. Hic tabes nullis compeſcitur
involucris, & æquè incuratum ulcus, ac putre

eſt. Plaga tumens non es circumligata. Ibi deni-

Divitiæ
noxicæ.

Iſa. I. 2,

que non omnium quiſque criminum compertus,
unius aut alterius, criminis obnoxius ſupplicio eſt.
Hic lues cor penitùs inſedit, animique ſenſus om-
nes pervaſit. Aplanta pedis uſque ad verticem non
eſt in eo ſanitas. Tetriorem ergo habemus Jeru-
ſalem, quàm Cocytum: & ſcelus plectitur apud
inferos, vivit imperâtque Hieroſolymis. Sat pro-
fluentis alveum pertentavimus, ejus jam velim ſca-
tebram exploremus. Non ex .thiopia monſtris,
limôque pleniſſimus Nilus hic criminum, ſed é
coœlo ſcaturiit, non Ægyptum, ſed Palæſtinam,
opulento quidem cœno, ſed criminoſo oppreſſu-
rus; ut Judæi quoque, velut Ægyptii, tum ara-

tores tum Optimates Coœlum dediſcant & intue-
ri, & vereri. En fontem. Filios enutrivi, & exal-

tavi ipfi autem ſpreverunt me. Cognovit bos poſ-
ſeſorem ſuum, & aſinus præſepe Domini ſui: I-
rael autem me non cognovit. Fabulabamur unum
præ opibus Midam penè hominem exuifſe? Opum
ſanie infrà jumenta, armentâque Iſraël abjicitur.
Præſtat armentum eſſe in Judæa, quàm opulen-
tum; & tanta æris virulentia eſt, ut ſignata quoque
numiſmata Numine, Dei vultum obliterent, re-
ſignéntque in animis opulemtüm. A Deo fluxere

opes, quibus auctior Iſraeël defluxit à Deo. Sa-

Plſal. 61. 11.

Iſa. 1. 2.
cognitio
de Deo in-
ter divitias

vpeſeit.

pienter proinde David eas flumini comparavit.
Divitiæ ſi afluant, nolite cor apponere. Quòôd
ità felicitas, ut profluens, quò decurrit turgidior,
eò rapidius à ſuo abeat fonte, fugiatque. Calcar
enim abſcedentis à ſcatebra fluminis, alluvio eſt.
Suâ enim non ſtat mole, ſed incitatur flumen
ad fugam. Ubertate item Iſrael factus eſt trans-
fuga. Impinguatus recalcitravit. Colluſtratus
lippivit. Contempfſit erectus. Me non cognovit.
Quæ ille ſunt nebulæ ex opum ſtagno cœlum
versuùs emergentes, quibus Pater luminum inter-
cipitur! Si verè ex Deo manantes opes defec-
tionem ſuaſere Judæis, iiſque irrigatus populus
rebellavit àa Numine: Quæ ex Orco effodiun-
tur divitiæ quam in coœlum conflabunt invidiam,
quodve bellum Legi, Arcæque non indicent?
Aſtris felicitas coronata lippitudinem Judæis in-
duxit; & umbris ſepta infernis opulentia noc-
tem nobis non offundet? Si cœlo emiſſæ opes

Oliva in Eſdram.

demergunt; erutis ex Orco opibus emergemus?
Prævaticamur, congeſtis in nos à Deo divi-
tiis; & rapinis, & uſuris, & fœnore, & perjurio
partæ opes nos facient innocentes? Divitiæ vi-
rus nec coœlo eluere: & venenum remittent, pa-
ſtæ anguibus, refoſſæque Draconum ſquamis, &
branchis? Undecunque felicitas manet, & quo-
vis influat, rebellionem non rarò inſinuat, & ſce-
lus imprimit fortunato.
Non vernulæ, Syræve, ſed Sponſæ hi ſunt
ejulatus: Wolite me conſiderare, quod fuſca ſim;
quia decoloravit me Sol. Sponſa ſidere contene-
bratur! Quis afflandam ſibi à Sole noctem eſſe
metuiſſet? Atramur nihilo minus felicitatis aſtro,
quo elucemus. Adeò maligna Felicitas eſt, ut
in ſidus quoque efficta, cum luce noctem of-
fundat, faciâtque de Nazareno thiopem, &
tenebrionem de candente. Nullus ad Pactoli ri-
pam Cycnus clangere conſuevit, quin metalli
hauſtu replumeſcat in Corvum. Edit has divitia-
rum profluens metamorphoſes: & nullus nummus
non eſt Circe, cui nec Ulyſſes imponat. Reli-
quis peſtibus antidota conficies. Te divitiæ con-
ficient, nulla pharmaci ſpe. Aſpides excantamus,
quamvis ſurdaſtras. Quo carmine opulentiam
cicuremus, quæ blandè graſſatur? Fartum gem-
mis, & unionibus Erythræum, non decumanis
deprimit quadriremes, ſed malaciâ. Criſpatur,
non tumet, Fortuna, ut opprimat, & naufragium
ſtatione comparat, non Syrtibus. Non reflatu in fre-
to felicitatis, ſed Afflatu navigatio impeditur; nec
Euro, ſed Eteſiis Maris imum concitur. Cynoſu-
rà impingimus, & ſcopulis enavigamus, incita-
mur remorâ, auräaque ſecundâà inhibemur. Jonæ
infortunia, hujuſce Pelagi mores, non monſtra,
ſunt. Vecti periclitamur, & ſubmerſi enatamus.
Conflictamur navigio, & balænis provehimur.
Secundiſſimâ navigatione tum utimur, quùm ever-
timur. Incommodiſſimè navigamus, ſi probo na-
vigio, ſi bono gubernatore, ſi ſtrenuo remige,
ſi pacato mari, ſi aurà feramur à Puppi aſpi-
rante. Evaſiſſe naufragium, naufragium eſt. Ena-
tavimus, ſi periimus. Fortuna ſecunda eſt, ſi pri-
ma non eſt, nec primorem facit.
Cervicem quaſſas abnuendo? Salomonem per-
contare tranquillitate naufragum. Rex autem
Salomon adamawvit mulieres alienigenas multas,
Moabitidas, & Ammonitidas, Ildumæas, & Jido-
nias.. T uno ædificavit Galomon fanum Chamos idolo
Moab. Non in ſaxum, ſed in molem Princeps
impegit. Nimirum vehebatur, & navigabat in
ebore. Fecit etiam Rex Qalomon thronum de ebore

grandem-&0 veſtivit eum auro fulvo nimit. Hæc erat

prætoria naufragantis. Univerſis circum ſe aut
pacatis Regibus, aut ſubactis, felicitati tandem
ſuæ ſuccubuit Salomon. Graviſſimum metallo-
rum aurum eſt, quo coœlo penè Princeps illa-
tus, non in mare modò criminum, ſed in pro-
fundum malorum eſt depreſſus. Nocentiorem Ele-
phantum fateri cogimur blandum, quàm bella-
cem; & promuciſde mitiorem, quam ebore.

Regem bellua promuſcide extuliſſet, quem ebore

depreſſit. Præſiat cum Elephanto pugnare, quaàm
in Elephanto conſidere; & lenocinio damnoſius
monſtrum eſt, quàm lanienàâ. Dente Regem per-
fodiſſet; ebore infodit: quémque lacerando ſira-

X.
Can, 1. 6.

Divutie
noxie,

Tribulat
utilis.
Status me⸗
diocris ſe.
enrior.

XI.
3. Reg. II.

1. 70

3. Reg. 10.
18.

Salomo⸗
nem aver⸗
tit felici⸗
1450

viſſet, ornando, efferendéque corrupit. Thro-

num, Salomon, adornabas ex ebore; ſed lupanar
in ebore conſtruxiſti. Eò enim deliciæ, Pompæ-
que tandem devolvuntur. Sepulchrum enim ebur
effoderet, ſi graſſaretur, Elephanto perfurente;
Elephanto erutum, fanum Moloch excitabit.

Adeò monſtrorum arma nocentiora ſunt, ſi ab
homine

hom
lu:
G.
Mol
gel
ul
i,
d l⸗
toſus
us ly ſr i
n ſe,
in ehi
ſetla
s 4
lus ex
umi Hyum
e (e D
men Leole
6. VI. B
mie Moabi
vr. M
gbo hini,
leun
enis h
lem te
Gevolut
u ſept
effogalt
eyuuſti,
Lllies
ſlrum e
tamorpi
Leo
Aonns
Vllun
Darid
hor eſt,
lumpun.
es el
u;lin
clun Leu
de Ned
Krpel
Mlens
grtimn,
lclt in
Uun keno⸗
Ie Mhe
le ſe
Limnt
Petinn,
I Unz
unun
ier n
henndl
Nrlge
de ker
n, gii
uum,
kr i
nin
En ks
it, ne⸗
Ndern
e Merra
in,
e
ct,
ien
kunigt
nni⸗

e nocſen
lünti n
lciter D
hocken
iinben
d Nckis.
in genl
rhrci:
NHunm
inpont NM.
e diizen
Gegrnumn
e Glknin
Pann
non ckanti
1 (ihe,
Enulgr
ekinlke
inpeiimE
cinn. Cn
gamng ir
nbemt. Mu
on mMrli⸗

etenunnd 4 .

s orimg
ngumek⸗
1,Apohner
enlo nie,
Uizr
ginellr
nchelhln⸗
loncren ee
. r N
Piu nu
nut,6N
, Chonktil
len Nhtn
nuigtun
nun 13
ini n
cwun kui,
cian lt/

hinel⸗

Glin

Samſon.

Deliciæ &α
Luxus li-
bidinem
Feriunt.

Salomon:
Ornatus
nimius
Bompaque
obfuere.
Zentatio-
num fons.
3. Keg. 10.⸗
200

XII.

Can. I. 7.

De Cyro Rege. Cap. IX.

homine pertractentur, quàm ſi exerantur à bel-
lua: Er quod illud portentum luxuriæ fuit, confi-

Ctis leonibus ex ebore duodenis? Libuit è& monſtro

monſtrum extrahere. Et quaſi parum Elephas
graſſaretur, de dente belluæ Leonem effecit;
ut ſcilicet, quando Leo Apes effuderat Samſo-
mi, Elephantus Leones pareret Salomoni, tan-
t6 potentiore luxu, quàm caſu, quantò porten-
toſius eſt, Leonem é dente fingi, quàm intra
Monſiri fauces Apes recondi. Sed utrobique
ſervitum illecebræ, ibi Leone penu expromen-
te, hic Leunculos Elephanto confingente, ne
vwelingluviei deeſſet & monſtro Patina, vel feras
ſpectantibus non daret procul quoque theatro no-
vus .dilis Palæſtinæ, accitus ſcilicet Elephan-
tus ex India. Sed emollita in illecebras ſeu ocu-
lorum, ſeu Popinæ monſtra, remolliere ſuos quo-

que Duces ac Phidias. Nam mella vel nacturus &

Leone, Samſon in Philiſtbhææ connubium inclina-
vir. Et, fictis ebore monſtris, adamavi Salomon
Moabitidas. Adeò in oblivionem propellimur Nu-
minis, ſi feris in delicias abutamur. Et duodecim
Leunculi ſtantes ſuper ſex gradus hino atque inde.
Senis his gradibus, Salomon, non tam in Curu-
lem regni elatus es, quam in ergaſtula criminum
devolutus. His ſenis throni gradibus dona Spiri-
tus ſeptem defudiſli, & Columbam Leunculis
effugaſti. In candore eboris candorem innocentiæ
extuiſti, ſuper carbones ab ebore denigratus. Fin-
xiſii ex ebore monſtra; ſed eburneæ te feræ mon-
ſtrum effecere. Anceps animi ſum, utra ſit Me-
tamorphoſis portentoſior, fictuſne ad illecebram
Leo, an fictus Salomon in lenonem? Certè
Agnus inter leones diu eſſe nequiiſti. Proh lu-
yuum vim! E rugientis Leonis faucibus ovem
David eripuit. Fictus ebore Leo innocentiam,
hoc eſt, argentei ovem velleris & Salomonis corde
ſurripuit. Negas jam, non tam ſævire feras in Prin-
cipes, cùm graſſantur, quàm quùm blandiun-
tur; ſi prædator Leo præda Paſtoris eſt, & ſimula-
crum Leunculi eburneum Regis eſt prædo? Ideéô-
que prædo, quòd præda. Utinamque Leonis fuiſ-
ſet præda Salomon? Mulierum fuit. Quæ, ut ſi-
mulacris pro dedito ſibi Principe reponerent

gratiam, ſimulacra Regi peperere, non filios, in-

ductis in regiam idolis ut advolutum, ſigno-
rum lenocinio, antè ſe Principem ſenſere ſoæmi-
næ, muherum viciſſim hortatu videre ſimulacra
ante ſe Regem provolutum. Nunquam enim à
Luxu abeſt luxuria; nec à luxu abſunt aut ſu-
perſtitio, aut amentia.
Una eſt præ omnibus Sponſa documento,
ſuum ità Numen alloquuta. Indica mihi, quem
diligit anima mea, ubi baſcas, ubi cubes in meridie.
In exundantia luminis redundantiam felicitatis
intellige. Eà verò, non lippire ſolum, ſed ità cæ-

Cutire Sponſam perſpicies, ut nec ſedem, ſellam-

que palpet Dilecti fui. Vix ità calgavere Sodo-
mitæ, qui ſuæ fumo libidinis excæcati, qua in
pudici domum evaderent, nequicquam explo-
rarunt; domum tames Juſti palpavere. At
hæc ita fortunæ meridiano hebeſcit, ut du-

dum in cellaria inducta Numinis, ejus ne qui-

dem ædes recognoſcat. Moneri proinde expe-
tit, quas fibi Verbum ædes delegiſſet; quaſi
Vero veteres diſturbaſſet, quibus nuper illa, diu-
que inerraverat. Sed enim radiis, penè dixerim,
inebriata, in meridie felicitatis, concubia quaſi
in nocte, Deum palpat, nec ſolem videt præ
meridie. Quàm rari ii ſunt, qui fortunæ luce
à Ccœli contuitu non avertantur! Nuſquam plura
Patent aſtra, quàm in Ægypto. Et nemo ibi ara-
torum ſuſpicit œlum. Locuples enim ſolum &

69

fertile eſt, non meante tamùm paſſim, ſed reſu-
dante ubique terrarum Nilo; ſegetum proptereà
copia à ſiderum contemplatione agraria natio revo-

Catur. Et ibi quidem præ flumine Pharao Deum

noſcit, hic Sponſa Deum in lumine dediſcit. Ubi-
que alluvione Pietas naufragium facit. Eſt enim
velut meridies fluminis, æſtiva Nili exundantia
quemadmodùm meridies quædam eſt lucis elu-
vies. Indica mihi, ubi paſcas in meridie. Aruere

Davidi Lilia hujus fervore meridiei. Ideéque is,
qui paſcitur inter Lilia, paſci deſit; Prophetæ
floribus in aconita converiis. Hora criminis oc-

caſionem expreſſit, typumque prolapſionis. Oc-
caſum enim pudori minatur meridiana in impe-
rante felicitas. Nimirùm quo fermè Sponſa capi-
te neſciiſſe fertur accubitum Dilecti ſub meri-
diem, eo paratas ſibi murænulas à Sponſo au-
reas edidicit. Vix ditari licet, & amare; exolvi-

tur ſiquidem torquibus Amor, & ſi adſtringare

murænulis, a charitate avellêre.
Babylon propterea, ut Aſiam corrumperet
univerſam, non anguem corripuit, ſed aurum.
Habens, inquit, poculum aureum in manu ſua.
Ità metallo Fœmina confidit, ut naufragium,
vel in poculo, factura Orientis regna non diffi-
dat, uti eo Reges reverà omnes ſunt adobruti. In-
ſidebat hydram cornibus præpollentem. Ar non
monſtro graſſabatur, ſed cyatho. Erat enim au-
reus. Metalli ediſce tempeſtates. Mare rubrum in
ſeſe relabitur, ut unum ſuis fluctibus Regem
intercipiat. Tot merſum iri Principes uno ſpe-
rat ex auro calice Babylon. Fornicati ſunt Re-
ges terræ, & inebriati ſunt, qui inhabitant terram.
Sciebat impudentiſſimum ſcortunin, quæ vis auro
eſſet ad corruptelam. Ideôque tantillo auri, quan-
to ſcilicet calix circinatur, tot in ſentinam criminis
perpulit nationes & Reges. Quos inter Cyrus
certè non eſt, qui non ſolùm non eſt abductus à
Numine cyatho Babylonis, ſed, Babylonia ex-
hauſtà universà, in cultum eſt Numinis excitatus.
Qui enim inſcius Divinitatis acceſſerat ex Araxi;
epoto Euphrate, ſitire Deum occœit. Abſtu-
lit. Babyloniis imperium; ſed ipſum idolorum
exemere ſervituti Babylone inter mancipia con-
numerati Ifraelitæ. Scilicet, ut ſeſe advenis cre-

didit Cyrus, civis Sanctorum, & domeſticus

Dei factus eſt. Tantæ eſſe poteſt felicitatis oc-
caſio imperanti, non faſtiditus, ſed accitus ex-
ternus in regiam. Id verò capite diſcutiemus
conſequente.

H£C dicit Cyrus Rex Perſa-

rum: Omnia regna terræ dedit

mihi Dominus Deus Cœli, &

ipſe præcepit mihi, ut ædifica-
rem ei domum in Jeruſalem. I.

Eſdr. I. 2.

CAPUTI X.
Non ità ſe Cyrus Perſis circum pſit, ut

extraneos advenaſque cubiculo arceret

interiori. Quin advenis uſus Hebræis
familiariſſimè eſt. Quæ illi exterorum
confſuetudo accidit percommoda. Ex
iis enim, quid ex ſe Numen repoſceret,
intelle-

XIII.

Apoc. I

Ibid. &£

70 Oliva in Eſdram.

intellexit. Quo imbui mote Principes
optarem, & Antiſtites; uti omnibus
4scet, jura omnibus præſcripturos.
Fraudant alioqui ſe Reges mawximis

commodis, ſi unis Senatum populari-
bus circumſeribant.

I VS uiihma eſt Perſici regni, Dario Acto-
re, ſuprema cataſtrophe. Exutus enim in-
numeris ab Alexandro, non oppidis, ſed pro-
vinciis, cůùm exercitum Echbatanis coëgiſſet præ-
lium inſtauraturus & fortiùs in Macedonas &
audacius, fuorum interceptus inſidiis, regno,
hbertate, vitâque excidit, & exceſſit. Hæc
nulli non comperta. Sed vinculorum ejus, &
funeris cauſa pleriſque, ut arbitror, incomperta.
Pignia: Nam, cuùm imnminere Darii exitio Nabarzanem,
dignis non Beſſumque Perſarum Potentiſſimos Græci per-
Be,, ſenſiſſent, regii ſe corporis Satellites & cuſto-
dcferenda. des obtulerunt. Abnuit Darius, quòd ſibi non
Parrie a. licere teſtaretur, à popularibus ſuis in extero-
m rum tutelam transfugere. Difficilius, inquit, eſt
damnare, quàm decipi. Serò ſe mori, ait, ſi ſal-
vum ſui milites, Perſæque nollent. Quidquid
ſors tuliſſet, id inter ſuos perpeti malle, quam
transfugam fieri. Quid plura? Ne Artabazo qui-
dem amicorum fidiſſimo ſuadente, eâ nocte in
Græcorum caſtra ſecedendum ſibi eſſe conſtituit,
quæ libertatis ejus ſuprema fuit, quæque non
conjecturis, ſed proditorum irruptione vitæ quo-

Dariug, batur. Aureis alligatus vinculis „vehiculôque im-
dum popu- Poſitus ſervili „ ſerò didicit, mores, non pa-
r ine. triam, explorari, obſervarique à Regibus debere
re, quâm & in Satellitibus, & in Satrapis. Lutior enim,
exteris, re- ac venerabilior Dari Mater Syſigambis apud
Tus ernt. hoſtem fuit, quàm Darius inter ſuos. Ità ni-
tar. Xxum popularibus regnum intercidit, quod Cy-
Prie ner rus exterorum conſilio, fidéque propaga verat.
Rex etam Cooptatis enim imer amicos, arcaniſque im-
exieris a. Perii Daniele, Eſdräque adhibitis, quos fortè
asd. Babylonem Hieroſolymis advectos offenderat,
in illud ſeie extulit imperi faſtigium Cyrus,
quod diſturbari trecentis deinceps annis vix po-
tuit. Conſulebat Cyrus advenas, nec eorum
tantùm ſententias comprobavit, ſed dicto au-
diens, eorum ſeſe arbitrio ita permiſit, ut,
ejuratâ ſuperſtitione ſaxorum, in unum Numi-
nis cultum fortunæ ſuæ nervos, regnique vi-
res contenderet. Eorum tandem hortatu repa-
randum ſibi Hieroſolymis Templum elſle ſta-
tuit; & , quæ Iſaias perſcripſiſſer Hebræus ad-
vena;, ea ſibi præſcripſiſſe Deum exiſtimavit.
Ergo fundamenta imperii Perſici à Cyro jacta in
fide convenarum, à Dario ſubruta ſunt, obfir-
matd in ſuis confidentiâ. Hic perire maluit, quam
diffidere conterraneis. Imperium ille ſtabilivit,
inter populares & Satrapas adſcitis hoſpitibus.
Quæ Principum in diverla abeuntium mens can-
cellos ſanè poſſet effringere Regum cubiculis al-
tè defixos, quibus interiori Regum congreſſu pro-
hibentur exteri, probati moribus, ſed incunabu-
lis reprobati. Dari à nullo Principe non trita veſti-
gia; quæ quò tandem per tentoria civium evaſe-
rint, nemo non vidert. Quis verò Cyri Principis
veſtigis inſiſtit, connixi per externos vel in Cœ-
lum? Omnia regna terræ dedit mihi Dominus Deus
cœli: & ipſe præcepit mihi, ut ædificarem ei do-
mum in Jeruſalem. Ipie præcepit tibi? Undenam
oraculum expetiſti? Ex Hebræis. At hi Perſæ
non ſunt, nec in imperio tuo nati, ſed in hoſti-
cos non modò advenæ, ſed penè hoſtes. Eos

non eſſe Perſas intelligo; ſed probatiſſin is im-
butos moribus nunquam ego invidiâ ſoli, coœ-
lique patrii expertes improbaverim. Auſculto I-
ſaiæ, uti Numim. Linguà nobis ille vernaculâ non
ſcripſit; ſed ſcripſit Sanctiſſimè. Vim ego Ora-
culi attendo, non vela; & vaticinii non ſonum
expendo, ſed dignitatem. Meas ille victorias præ-
dixit? Leges ille quoque mihi præſcribet. Pu-
det non ejus duétu imperare, cujus vaticinio ſum
nactus imperium. Atqui externus eſt. Sed vates
eſt. Sive domi Scorpius enaſcatur, ſive aliun-
de adrepſerit in cubile, deterendus eſt, uno ve-
neni odio inviſus. Phaſianum contrà, peregri-
nam licèt avem, quis ob cœli barbariem, niſi
amens, faſtidit? Popinà eſt Avis non ingrata
Heluoni, quamquàm barbara: Et propheti
Cyro advena non placebit? An ganeæ duntaxat Phaſiani
datum, ut civitate dapes ità donet, ferculaque, Elacent,
ut Regis non inferantur modò menſæ, ſed viſ-
ceribus immittantur: Et meis non admovebitur aver pe-
auribus Vates, ſi non vagierit Suſis, aut non erep-
taverit Perſepoli? Piget id negari virtuti, quod eamisena-
datur condituræ. Fas eſt Patinæ cives adopta- wores.
re? Cyro quoque liceat jus illis tribuere atrii, ni oonei
quorum conſilio jus cœli conſequetur. Inter Aſtra fro evieris.
ſunt Urſæ, quæ unis tantùm Hyperboreis conter-
raneis advolvuntur. Nullis non regionibus Sol cir-
cumagirur, Cancrumque, Scorpiumque tranſinit-
tit, ut diſſiras quoque à ſuo meridie Nationes ad-
eat, foveâtque. Mihi Mundus eſt patria. Quiſquis
in terrarum orbem ex alio à nobis orbe non ir-
que & regni Dario, Perſidiſque ultima time-“ rupit, comterraneus Cyro eſt. .

Quod cùm mihi conſilium Cyri probet
ximé, non eum tamen hujus Authorem

ur ma-

Legis

conſaluto. Nam Memphis hæc longè antiquius
lata lex; quæ non aggregavit Satrapis exterum,
ſed præfecit Prodeuntes & Nilo boves, quâ ta-
bidas, quà præpingues ſomniaverat Pharao. Quæ Pharaoſins
ſanè boves cùm ſpicas noctu voraſſent, mentem
interdin Regis depaſcebantur. Anceps enim ani- Dignias
mi Pharao ſuis conflictabatur ſpectris; & quem

Zuamvis
peregrinæ

regrini i.
tem pla-

II.

Jomnio ex-
terretur.

extero cona
erenda.

Medorum equitatus non perturbaſſet, boves vix Unio inter
ſeptern quaſlabant. Potuit Nilus ſuum terrere advenate

Principem non ſuis monſtris, ſed arment
Quem enim non vexaverat crocodilis,

is ſuis.
bubus

exagitat. Adeò commovemur inſolitis, ur Ele-
phantis interriti, bove frangamur emaciatd. Aliæ Gen. 41.².

quoque ſeptem emergebant de flumine fædæ, confe-

. 5 2 olim Prin-
Stægdue macie. Quàm non aſſueta malis Regum

Crudeluas

ecipum inſ-

mens! Ad Leones damnare captivos non vereban- pectaculi.
tur Principes in ſatiem oculorum; quùm undà ipfſi
bove lacerentur ſomniatâ. Te vaccæ diſcerpſere Delicie.
non graſſatæ, ſed viſæ, imo verò nec viſæ: & ho-
mines Tigridibus objicis concerpendos? cumque
te vaccæ conterreant paſtæ bubus & ſpicis; ſagi-
natis homine feris arrides, & paſcis oculos depa-
ſto captivo? Fluctuantem Principem curis Joſeph
exemit, interpretatione inſomnii non vand. Quà
in admiratione excitis ͦtgyptiis, déque ſubro-
gando annonæ Præfecto deliberantibus vox Re-
gis intervenit. Num invenire poterimus talem Ibid. 38.

Spectacula.
Zheaira.

Patriæ non

virum, qui Spiritu Dei plenus ſit? Divit ergo 4d at ene.
Joſeph Quia oſtendit tihi Deus omnia: Tu eris g, ,
Juper domum meamn, & ad tui oris imperium biemiibus.
cunctus populus obediet: Uno tantum regni ſolio
te pracedam. Collegam adſcifcis imperii Joſe-

phum? Servivit. Imperabit Joſeph Egy
E Chaldæa oriundus eſt, à qua nunquam

Ptiis 2
regio-

ne non diſſentis. Popularibus non præfers ſo⸗
natio-
nis? Excidit id ſanè tibi, quod tibi propinave-
rar de ſuo Vate pocillator. Erat ibi puer Hebræus, Ilbid. I,

lùm, ſed præficis advenam, ſuſpectæque

ejuſdem ducis militum famulus. Puerum p

ercon-
raris?

grinitas ſa⸗

Joſebh ad-
vena Præ-
felbtus an-
nona deſi-
5. natur.

wi
s He
Agen
tegue
e, E
e, E
Uum

benle⸗

miinn
ſe nut
Cetok
ſeniun
adarela
ur I
ſehirate
ucen
Eerdapil
Lyplorat
le ſint 6
caterut
Alceetſ
Ulſidrio⸗
neces,
ſd caues
Nile en
un ant
Ute n
It Le
D, EedA
t, teine
Republi
ſanilie
Etnamn ta
ſiet ſepiu
le domicil
iir, a
Abiäm
Elhece,
U, ſ o
mi
TIasld
1G
inch
Kulkri i
kel, a
lrnlipin
Taniinerne
vam Sin⸗
Cbmur pr
Enn ſſe e
nigit Pyre
Racen te
e einet
Unns 10N

Ande
Tüfſnhln
ln
ſle N
)N.
ne, Uetgi
deien l
8s non g
npel

1,kole 6
delle fiii;
dnrei,
rnind
IWnn, l,
N Ae
Gider ni
tur. Ie A
erbaresont.
onibu i⸗
nctenalr
Hie Nnmd
s orbe m⸗
irhem.
dutden len
Pong ainit
Unihüenmn
hores ur
ihkuude

8 Hun te“
d amen
Nhis hn

mnls ,
on etid ,

Ibid. 14.

De Cyro Reg

taris? Alloqueris ſervum? Vinctum audis? Obe-
dis Hebræo? Quot Joſeph inuſtis à natura, ſor-
téque notis congreſſu Principis arcebatur! ta-
te, ſervitute, quæſtione, vinculis, & qui obexæ
eſt præ cæteris inexſuperabilis, natione, religio-
ne, gentéque. Corona vinculis auſcultet? Ephe-
bum Rex conſulat? Admittetur intrà regiæ pe-
netralia mancipium? Damnatus audietur? Cre-
detur externo? Imo verò. Protinus ad Regis im-
perium edutctum de carcere totonderunt: ac, ve-
Re mutatà, obtulerunt ei. Pudet tam religiosè
hâc noſirà ætate in genus, cœlumque inquiri ſa-
pientium. Quàm curiosè ſepulchra excutimus &
cadavera, ut & cineribus ſcintillam eliciamus,
quâ in Avorum probè patriam candidati infera-
mur! Inquies jacentibus perincommoda; quibus
reſpirare à quæſkionibus, & genealogiis ne tum
quidem licet, quùm expirarunt. Succuſſantur
Sandapilæ, & defunctorum loculi reciuduntur.
Exploratur origo in extinctis: & in occaſu, un-
de ſint oriunda, interrogantur cadavera. Infuſ-
caretur enim candidatus, miſi ſuorum ità ſe cine-
ribus inſpergeret, ut de familiæ exortu teſtes pro-
duceret ſepulchrales. Quamvis Cato eſſet & catus
niſi civico fumo majorum imagines, ſtatuâſque
intectas, proferat & obſoletas, non eſt Cato,
ſed cautes. Plus ei ad trabeam proderunt tranſ-
miſlæ avorum ſordes in cloacam maximam,
quam coronarum coacervati faſces, ſed procul
Urbe à majoribus conditi. Non adolevit in Ita-
lia? Expungatur. Adolevit, ſed patre non Ita-
lo, ſed Avo tranſalpino? Fruſtrà Præturam pe-
tit, temerè Conſulatum. Sed vulnera præfert pro
epublica complura, & adverſa? Citrà Alpes
fatniliæ ſtirpem oſtentar. Sed prænobilemw. Ex-
ternam tamen. Sed ſtipendiis ſuis diù militavit,
vicit ſæpius, nunquam fugit. Verùm trans ma-
re domicilium parentes habuere. Nemo illo aut
fortior, aut ſapientior, aut juſtior, aut ſanctior.
At hi à majoribus in eum derivari latices & Bo-
riſthene. Quovis eorum ad Dictaturam differre-
tur, ſi propiùs Pado de uxiſſet. Univerſis rigari
non ità poteſt profluentibus ceſpes externus, ut
virgas 'coribus proſerat; quòd Latinis profluen-
bus Ganges, Tagus & Indus non immixti,
Platanos quidem Palmaſque irrigent, ſed imperii
fruſtrà virgulam irrorabunt. Fehciter tecum age-
retur, quamquàm virtutibus nudarere, ſi te con-
tigiſſet genus producere non braccatum. Sed
Tranſalpino generi braccæ oberunt, & tunicæ
tranſmarino. Amorinum præſtat eſſe ſemilixam,
quàm Satrapen Bactrianum. Domeſticis confi-
ciuntur prætextæ, & latus clavus intra Italiæ ju-
gum ſeſe conſtringit. Timet Alpibus hebetari;
refugit Pyrenæum. .geo mergi timet. Scythiæ
g aciem, reformidat. Et cùm prærexta ſit, Phry-
ges extimet. Et cùm latus ſit clavus, Seris timet
extundi. Itaà ſub Ethnica Republica clamabatur,
annis non minus ſeptingentis. Præclarè tecum
actum eſt, Joſeph, qui uno apud .Ægyptios can-
dore animi candidatis adſcriptus, purpuram non
impetraſti, ſed accepiſti, Hebræus licèt & ad-
vena. Hæc Memphi incrementa ſpectantur, ubi
alluvione fluminis imperii quoque virgæ ſuccreſ-
cunt, & protenduntur ad exteros. Ariolari hic
ſanè ſub Conſulibus licuiſſet, ſed infulari hoſpi-
temn portentum haberetur. Somniare hic paſſim
conſuevimus; ſed faſtiditis interpretibus, tum
quòd vigiles ſomniemus, tum quod ſibi quiſque
ſit augur. Vox prima inter nos imperantium eſt,
cujas eſt candidatus? Ita competitores, ut vina,
examinantur. Unde importentur, inſcribendum
eſt doliis. Viris item ut vinis, unde ad nos adna-

.
e. Cap. X. 71
vigaverint, undéve tranſcenderint, imprimatur.
Sed vinis plurimum dignitatis peregrinitate acce-
dit; viris verò multum de dignitate decedet, ſi
qua in ore ſonuerit peregrinitas. Emimus grandi
ære, geſtamuſque in .Æthiopico littore extractos
uniones; & quùm comi placeat, ornarique Ara-
biæ baccis, aliunde ad nos advectis Heroibus
Rempublicam ornari non patimur. Mures ar-
ceſſimus è& Pomo, quos cervici advolvamus, pu-
tre animal deficientis Scythiæ non exoſi præ bar-
barie, ſed præ odore tantâà illud pecunia licitati⸗
Imminentes verò Italiæ populos Magiſtratu pro-
hibemus, uno eos fragore linguæ pertæſi. Si os
habeat facile, explicatum, jucundum, & urba-
num, admittetur aulicus, truncus licèt & ſaxum
ſit. Quamvis Scipio foret & Lælius, utroſque
animo heroas & præferens & complexus; ſi ta-
men per guttur vocem trajecerit confragoſam,
oris duntaxat ſalebris tam æquata facinorum, do-
tiümque planities contemnetur, nihil in eam,
niſi und Cenſoris virgâ tranſpoſitâ. Tanti eſt in-
ter candidatos bilinguem eſſe, ubi nullius ſermo
non diſcors eſt, aut excors. Noônne pſittacos ex
ultimis penè finibus terrarum ſubmitti ad nos cu-
ramus, ut latina inſerta volucri elegantia, ro-
ſtrôque illiſa garrientis, naufragio gratior ſit, &
balbutie? Hoſpitum verèô contractiori rictui ſer-
monem horremus impingi: & faſtidimus ſtrido-
rem in hoſpite, quem in alite ad uſque delicias
adamamus? Non irà cum Joſepho tranſegere
gyptu. Qui adoleſcentis, non os, metieban-
tur, ſed oracula: nec quæ foret interpretis pro-
nuntiatio curiosè obſervabant, ſed quid, qualiſ-
cumque enuntiatio tandem eſlet, expromeret in
regni commodum, penſitabant. Quintiliano, &
Priſciano ſoni trutina remittenda eſt; uno re-
rum, rationumque arbitrio Pharaoni, Magiſque

reſervato. Naum invenire poterimus talem virum, Gen. 4
qui Spiritu Dei plenus ſit? Id tandem eſt, Jod 30.

Principi examinandum eſt in candidato.

on PDignitas

unde ſcilicet advenerit, ſed quid advehat, ex- cui defes

Ploretur. Si pectus ingerit non inane, ſed plenum
Numinis, non cooptetur tantùm inter primores,
ſed Princeps Senatus renuntietur. Concham alvi
gaz 4 æſtimamus non verò ut coœlo oſcitet,
quàve gratià oris ſerras diducat, attendimus, aë-
rem, rorémque receptura. Placet unionibus con-
cha in tanto corticis ſqualore; & ſcabritiem gut-
turis, oriſque duritiem ærario animi, pectoriſque
opulentiâ malè exteri compenſabunt? Plenitudi-
ne, medullâque ſapientiæ Pharaoni Joſeph com-

mendatur, nequicquam ei generis, ſermoniſque

peregrinitate colluctata. C⁴mque unum in ado-
leſcente Numen trabea pertentaverit Æ.Ægyptia ;
omiſſo in viris Numine, byſſus Itala generis ſca-
tebram, & linguæ ſalebras indagabit? Ergo &
ſerior, & humamior, & ſanior de Prorege apud
Egyptios quæſtio eſt, quàm de Curione futura
eſſet apud Romanos? Ibi Numine Præfecti ha-
bitudo definitur, quo ſi affletur, aut redundet,
inferetur raptim & carcere in curulem, emetiente

feliciſſimè honoris ſtadium dudum vincetA ſapien-

tiä. Hic inter lapillos, & margarita virtutum
algam in competitore expiſcantur originis, qu
aut nullum lapillis pretium ſupereſt, ſi deſit, quN-
que ſumma eſt lapidum dignitas, ſi ſubſit. Li-
moſo alveo longè nobis gratior eſt Anienis &
Tiberis, quàm cœno aureo, gemmeéque ſabulo
in nos Ganges influeret; quòd Latinis affundatur
agris TLiberis ex Hetruria; trans verò Bactra
ſcaturiginem ſuam Ganges, ex quo profluit, in-
digitet. Propelleretur proptereà Italiæ finibus co-
hærente, catenatéque Appennini jugo, Salg bro-
Huens

Teni,

72

Oliva in Eſdram.

. ent
Ruens novitate non gratus. Remetiri cogeretur, queæ ille deſpexit, non ſuſpexit, in famulo. Tot “
ſi ad Numam Indus excurreret, Aſiam, Indiam- in eo nebulas ætatis, novitatis, ſervitutis una illi lens
que; & ſuarum quaſi gemmarum ſarcinas colli- afflata Divinitas difflavit univerſas. Cuùm apud “
geret, canerétque receptui, quam coœno Italis nos unam novitatis maculam innumera ſuperfuſa un .
expetitus, tam inviſus profluens ſcaturigine. Er- hoſpiti decora non extergant, fruſtrà indole, do- lria
ravi. Exciperetur quin Ganges pronis amnibus ctrinâ, ingenuitate, nobilitate, divinitate hoſpiti nva
vel à Tarquinio, in defluxuri alveum fluminis patrocinatis. Invectas ad nos Sorices ex Euxino .
hortis, agriſque perfoſſis. Sed in Indiam huc ap- una odoris luxuries domeſtico armento antepo- AI
ulſi Gymnoſophiſtæ remitterentur, quamvis mit. Et nulli civium præferetur ſtrenuitate, dex- lat
hiloſophiam nobis importaſſent non poœniten- teritate, peritia, gloridque iis longè hoſpes emi- 1
dam. Adeò mundari, obruique non piget pere- nentior? Patiuntur in .Æ£gypto conſervi ſibi ad- 4 ſeto
grino gurgite, ſi alluvionis alveique peregrinita- venam imperare, jubar Numinis in Hebræo re- reſqn
tem mitiger opulentia. Sapientià tædet imbui, veriti. Nullus enim muſſavit, domo Vernæ con- lengti
niſi domeſtica; ipſque repelleretur Minerva, tradità. Et indignamur ingenui, æquari nobis ex- Pgee
niſi Atticam penitùs exueret, recoctâque Bacchi terum, quem egregiis prægreſſum cæteros faci- ii
more, Jovis iterum non refrigeret cerebrum, ut noribus non imus inficias? Licet in E.gypto & Uunb
ex eo in Italiæ jugum proſiliret, admittenda, ſi præfectum eſſe & incolam, procul apud nos ex- le
popularis ſit, exulatura noſtris longè finibus ex- turbatd ſubſelliis novitate. Amamus in mercibus, Ewere in- nt .
ter. in dapibus, in aulæis, in lapidibus, in lapillis, in rſeretir es
III. Libet in Ægyptum renavigare, ubi inter cro- menſis, in pellibus peregrinitatem: eam odimus ner. 3
codilos ità virtus emergit, ut in quadrigam Re- in Ducibus, & in Satrapis. Nullam ità Deus deramur. u
gis inſilire ſe poſſe ſciat vel è& carcere. Actum id, beatam eſſe voluit regionem, ut non aliundè ſibi an
inquies, à Rege ſomniorum ſemel ſpectris con- fuppetias conquirat, ne ità in ſeſe agglomerentur e
ſternato. Neceſſitas mores patrios antecedit, & Provinciæ, ut aditum ad ſe cæteris intercludant. NI
hoc telo latus trabeæ clavus ſago, ſaccôque inſe- Quam fertilis, locupleſque tranſpadana Gallia non e
retur. Angor leges abrogavit; maluerüntque vino, tritico, armentis, piſcatu, venatu, ſtagnis, ie
gyptii advenam ad ſe accedere in regiam, fluminibus, & compaſcuis? Malis illa tamen au- un⸗
quàm famem in regnum irrumpere. Cooptamus, reis, citreiſque, ac medicis deſtituitur; oleum- narce
inquiunt, Hebræum, ſed ut peſtem excludamus. que efflagitat & Liguria. Quis crederet provin- kween
Conſuetudinem calamitas expungit. Illam Jo- ciam inſtructiſſimam, beatiſſimâmque habere, egnicuan
Non Fa, ſeph evincat, ne hâc gyptus devincatur. Præ- quod expetat & ſaxis, cautibúſque Liguriæ? Nec Kast
mes ian- ſtat dedi advenæ, quam lui. Execramur hoſpi- delicias ſolùm ex iis ſalebris avehit, ſed ea quo- crid⸗
Sgag; a tem; ſed ne peregrinetur ad nos annonæ caritas, que, ſine quibus ægrè vitam ſuſtineret tot inter ul lune
Mgypuis Civem incolam faciemus. Utrinque monſtris im- fertiliſſimi agri greges & ſegetes. Complectun- Unin imer nanlern,
Joſephum pugnamur. Hinc inopia conflictamur, indé pre- tut hæ ſeſe regiones, ut confiniis, ità animis con- advenas Ek com⸗
Br dten. mimur Chaldæo. Non hunc excipimus, ſed il- junctiſſimæ, & quamvis felicitate ſoli alteri al- 2 natura E durd
lam arcemus. Prælit Joſeph, non penuriæ ſubſi- tera antecellar, neutra tamen ſine altera conſiſtit.Nan ſpelaſt
Dienitas mus. TL'yrannidem paciſcimur præfecturd. Man- Ita provinciarum fœderi conſulente Numine, ut Mn, gn
en digno. Cipamur ſervo, ut emancipemur à funere. Una commercium, quod abrumpitur Appennino; nee geni
ſupre Leges eit Ceres, quem illa ſubmiſerit, pro egeſtas utriuſque regionis inſtauret. Rumperetur Cenn iin
cive habebimus. Etenim ut ad nos Deam invehi ubertate ſuæ frugis Inſubria, niſi Ligurum & la- rinſſerunm
Draconibus patimur; ità ſuis illam horreis He- karetur olivo, & citreis adſtringeretur. Diſta- mn Inpo
bræum præficere patiemur. Damus- ingluviei, beſceret ſuis contrà cautibus emaciata Liguria, eodise⸗
quod nullis promeritis tribueremus. Opprime- niſi à ſua eam tabe tum Galliæ pulli, tum ar- en poorn
remus hoſpitem, miſi annonæ nos efſet caritas op- menti adeps ſublevaret. Quid jugis, conva llibuſ- cbländ
preſſura. Spiceo Joſeph ſerto redimitus conſidebit que Siculis aut feracius, aut amœnius, aut opu- lbegima
in throno, quòd ariſtis, quàm lauro, meliuùs ful- lentius? Horrea fuere populi Romani. Sed quam eienon
gura repellantur, in quæ Novitas incideret. De- exculta vitibus, tam ſylvis deſtituta. Algeret tam idebloln
nique peregrinetur corona, ne periclitetur impe- propè ab tna Sicilia, niſi lignatum trajiceret in Mehis on
Trium. Hæc ſanè garrüfle cum Satrapis fingimus adverſam ſibi oram Brutiorum. Quis crederet geilis hi- Inkiun.
Pharaonem; quaſi veròô tum primùm in pretio in tanto Montis incendio defuturos Siciliæ focos, ſularum k onllli
eſſe cœperit Joſeph, denuntiatæ abs fe calculo niſi iis incendendis fomitem, pabulumqve per ace 20a ldal oſe
calamitatis. Dudum Joſeph prælatus fuerat con- fretum accerſeret? Focis eget inter ignes. Calet ſociatur e tnamn
terraneis à Putiphare, non graſſante penuriâ, ſed Baccho: incenditur Vulcano: cineribus incaleſ- au. Ginent
Gen-39. 2. rerum copid exundante. Habitavitque, inquit, cit; & nihilominus fruges abiiceret incoctas, iſi 4 e
in domo Domini ſui. Qui optimè noverat Domi- è& mari, quo deflagrat, evocaret. Arundines illa *“
num eſſe cum eo. Invenitque Joſeph gratiam coram quidem mellitas oſtentat, ſulcis paſſim depactas, ut .
Domino ſuo : à quo præpoſitus omnibus guberna- cæduaſque vix triennes; ſed fruſtrà trapetis ne- i
Rex quos bat creditam ſibi domum. Quæ hic iomnia Pu- Car exprimeret, niſi diu illud ahenis ollis inco-
di "i tipharem exterruerant? Nulla hic ſane ex inopia queret. Nimirùm deliciæ quoque ſacchari ſup- N Mr
Cconlſternatio. Cœli tantum commercio, & und phicis ignibũſque divexantur, ut nuſquam ſibi d
Aulicorum Cum Deo conſuetudine acceptior efſe copit ſuo defuturas calamitates vel hinc mortalitas ſciat, den Di
seleétus. Domine ſervus. Quor nos in adoleſcente ſuſpe- quèòd illecebras cruciatibus parat, & de tormen- iat el
xiſſemus, quæ nunquam aut Putiphar, aut Pha- uis haurit, quo recreetur. Conveſtitur ſanè In- 4 ndi
rao obſervaverunt in Joſepho? Splendorem ge- fula vitibus, oleiſque, quaſi æ quoris Regina, ig Cannes
neris, nitorem frontis, morum elegantiam, co- fuis penè ſegetibus paludata. Werum in efluſiſſi- dn lend
lorem aureum comæ „genarum lævorem, cor- mo frugum ſyrmate ſuos malè accolas convela- 6uohhun
poris habirudinem in mancipio laudaſſemus. Hæc ret, niſi Penelope in Umbria non una togas ei nlell
inexplorata Putiphari, unam in ſervo ſpectanti,; æquè noctu, & interdiu ordiretur. Nullæ totà auan
ſtupentique innocentiam. Qui optime noverat Inſulà textrinæ, quod concinnando, depecten- leli)
Dominum eſſe cum eo. Quod ille exquiſitiſſim? déque ſerico implicatum vulgus, ſtamina, tra- zumi
percallebat, id nobis penitùs imperſpectum. Ex- maſque laneas alpernetur. Suâ fermè copia Pro- Ttetik
Ploratiſſima vere ea nobis, compertiiſimâque, vincia conflictatar, & ſui nudatur opulentia. rlſeen
Intenta unrbe
Di

Ollntli
n Hüe,
noſenen
Eohinihie
n enmnt
tin Ant
alaglun
nun Derdu
ilizt
mmt emn u,
lan irls
IoNahinf
Eaglntfen
erie enl
elun igi
sihunee
ininnt;Ar
Sõ
unde ke,
e Ligueſe
it, Ganr
ſioerettri
„(Conmeen
Ulainithe
te ſo
e Aetaonli
e Nnie,
r Agrern,
et Runfen
lignote
genl N
acan lin
ujami
õ
mani E
1. Aprud
ln kttet
i Ctt
5 Falelue
bulunge ſil

.

De Cyro Rege. Cap. X.

Intenta enim bombycibus, negligit pecuariam.

Nitere proinde poteſt ſericata, tegi non poteſt,

Gen. 41.
41.

IV.

Apoc.7.9

togatis civibus, ſed minimè conveſtitis. Quod
nutu profectò Numinis evenire crediderim; ut,
quam ſcilicet fortunatiffſimam Inſularum à nobis
Maria divulſere, eam nobis inopia copularet.
Nunquam in Italiæ oram adnaret Trinacria, ni-
ſi ſuis opibus nudaretur. Nam ut in Calabriam,
quòd lignis careat, trajicit: ità, ut veſtiatur, ſuas
& ſerico in Italiam, Galliämque tunicas expor-
tat. Hoc neceſſitatis ponte diſſociatæ rapidiſſi-
mo freto regiones junguntur. Quòd ſi fruges,
mercéſque regna invicem communicant, nulla-
que ad vitam ſibi ſufficit Regio à reliquis abjuncta:
ſuppetere tot nobis cives exiſtimamus, quibus Reſ-
publicæ, regnaâque adininiſtrentur, niſi undique
ad nos Duces, & Sapientes invitemus? An ma-
jorem eſſe credis virorum copiam, quàm frugum?
An ſegetum inter homines commercium inter-
cedere debere viſum eſt Numini, hominum ve-
rô interrumpi? Ergo myoparones, biremes, qua-
driremes, onerariæ, & corbitæ ulkrô citrôque
comineabunt, tot jam navigiis ſupero, inferôque
mari in Hercyniæ ſaltus conformato, ut dolia
congis permutentur, nullis inter ſe mutuò ſub-
miſiis, reiniſsiſque Conſulanbus? Nullane Præ-
torum & Præfectorum raritas in provincis, quum
in agris cæteroqui beatiſſimis nunquàm tam mul-
ta proveniant emolumenta viæ, ut non multa
nequicquam expectentur? Tantaâne ergo Heroum
ubertas & civibus nee frequentibus, nec ex-
cukiffſimis, quùm tot agri frugibus mulcten-
tur? Truncos, mihi credite, Curulibus, non he-
roas inſerimus, quòd de quovis cive Ageſilaos fin-
gere compellamur, cùm nec dolare Mercurium
de quavis arbore, ſine riſu, contingat. Hinc vi-
ſi perſæpè hebetes in ſubſelliis, & elingues pa-
ladati, quos nec affari ſine ſtomacho petitores,
nec gentium legati interfari poterant, quin in-
genti diſcrimini objicerentur, ne cachinnantibus
tranſverſum ſeptum abſcinderetur collilu coſtula-
rum. Impoſitos ſellis eburneis, non Conſules, ſed
Pagodas expavimus, incerti quò tandem impinge-
rent provinciæ, admoto ad regni clavum non inſ-
cio tantùm, ſed incapaci. E primoribus, inquies,
ſublegimus parcius hebetem. Aliundè proptereà
expeti oportuerat, omnibus ad præfecturam nume-
ris abſolutum. Extero concredi jubes provinciam?
Mehùs longè quam ſtolido. Provinciam extero?
Imperium ſervo, eidémque advenæ commiſe-
re conſultiſſimè .Ægyptä. Dixitque rursum Pha-
rao ad Joſeph: Ecce conſtitui te ſuper univerſam
terram Agypti. Etiam nunc tergiverſaris? An
ditionem tuam ampliorem florentiſſimo tum re-
gno eſſe autumas? An ullus ità exterus eſle po-
teſt, ſuſpecluſque Principi ut Joſeph, recentiſſimæ
cultor ſectæ, dubiæ transfuga nationis, incertæ ſe-
dis, ignotæ fidei, ſortiſque infimæ mancipium? Et
tamen ab gyptis imponitur Zͤ.gypto.
Piget, ais, ¶.gyptios imitari. Pudétne con-
formari Divinitati? E Pharo ſolvamus in Pat-
mos, ut cœlo, quod nemo in Ægypto ſuſpicit,
in ea fortè inſula intendamus. Clamat iis & coti-
bus Joannes: Vidi turbam magnam, quam dinu-
merare nemo poterat ex omnibus gentibus, & tri-
bubus, populis, & linguis: ſtantes ante ibronum,
& in conſpectu Agni, amitti ſtolis albis, & palmæ in
manibus eorum, & clamabant voce magna dicen-
tes: Nalus Deo noſtro. Malè vobis conſuluiſtis, qui
lato vos ità clavo civibus conjunxiſtis, ur nolitis
inire exteros Magiſtratum. Debueratis in Egypto
conſiſtere, ut inde ne cœlum quidem aſpicere-
tis aratoribus foderati. En undique acciti Sena-
Ethic. Comment. Tom. III.

tores, qui ſedem Agni circumſtent. Unus in E-
gypto vobis Joſeph adverſabatur, hoſpes &
princeps. Obruemini Superum numero ex qiſſi-
tis inter ſe, diſſoniſque regionibus in unam Agni
regiam coëuntium. Turbam, inquit, magnam,
ex omnibus gentibus, & populis. Quid hic ais?
Quèò te convertes? Quà te proripies? Ægypti
te pudebat? Illinc in cœlum exceſſimus. Non hic
Pharao advenam effert, ſomniorum terriculis con-
ſternatus. Agnus imperat; quem nullæ & fonte
Cryſtallino ita boves extrahent, ut exterreant.
Nullum pavet, & nullum non cooptat in Sena-
tum. Natiomibus cingitur: populis coronatur.
Quam enim famem aut perſentiſcat, aut pertimeſ-
cat Agnus, ſi in cœlo eſt? ſi frumentum eſt elec-
torum? ſi ad inſtar tritici terræ olim immortuum,
regiones flavas in meſſem colonis ſuis tradidit
demetendas? Ergo non metu, ſed delectu Sa-
trapas ſuos è plagis omnibus indiſcriminatim cor-
rogavit, ut unum de univerſis Senatum cogeret,
ſcriberétque. Eos porrò undique accerſivit, ſed
non undique coacervavit. Nemo ibi ſeu barba-
rie, ſeu novitate patriæ diſcludebatur. Nemo
item adtnittebatur, quòd illuc irrupiſſet.
tera explorabatur candidati, non patria. Si pal-
mam præferebat, quamvis Sogdianus, palmatâ
donabatur. Si eâ deficeretur, fruſtrà Libanum,
aut Cedronem inclamabat. Amicti ſtolis albis &
palmæ in manibus eorum. Palma ibi pro patria eſt.
Si bellavit pro Chriſto, ſi debellavit, ſi orvavit 3
undecunque in arenam deſcenderit, aſcendet in
regiam, Agnumque circumſtabit. Neque enim,
uti Salomon, gradus ſenos ex ebore ſuo Agnus
throno ſuppoſuit. Duo te illuc inferent gradus,
ſtola ſcilicet, & palma. Si illà candices, ſi hàc
nobiliteris, aſcende. Proferuntur & ſubeuntibus
gradus, ſuæque fortunæ ſibi quiſque eſt plaſtes.
Inſihmus ad thronrum, non compreſſo thro-
ni ebore, ſed animi candore ſubrecto, & ſcalam
admovit faſtigio ſolhi, qui eò palmam applicuit.
Eà quovis enitemur. Segnes verè & imbel-
les, porphyreticas quamvis ſcalas nobis cœli-
tes inſtraſſent, eas vitreas ſubeundo faceremus,
enitentis ſcilicet levitate fatiſcentes. Palmas e-
nim coœli gradus imitantur. Subeuntium gra-
vitate ſurriguntur, inanitate dehiſcunt. Et pal-
mæ in manibus eorum. Cryſtallinus, qui & ſe-
de Agni emanat, ſedémque alluit, Jordanis,
non hitre, ſed palmâ tranſmittitur. Hoc ni-
ti baculo debet Iſraël, ſi turmas ſuas in ripa
fluminis cupit exponere. Nemo enim in ſedem
Agni, quæ flumen cohibet, tranſvadabit, nec
Iſraél erit Deum inſpecturus, ſi non palmàâ uta-
tur pro bacillo. Hoc Scipione non Carthago,
ſed Dei civitas expugnabitur. Amitcti ſtolis albis,
& palmæ in manibus eorum. Si retuleris palmam,
nemo te opprobratione patriæ depalmabit. Si
tunicà dealberis, purpuraſces, nullà de natione
ſeu quæſtione, ſeu notàa. Vide autem, ut non
crumenam obtendant, ſed palmam. Neque
enim plus offerenti, ſed præſtantiuùs emerito ac-
ceſſus patet ad ſellam. Pudet accedentium ad
curulem ſcrutari dexteras. Urticas, aut malvas,
utinämque non myrtum, præferunt; ſed baccis
aureis ità incurvatas, ut erigere ſtipitem poſ-
ſint, locaréque in faſtigio Conſulatus. Noſtras
non flumen ſedes circumluit, ſed rapidus, rapax-
que circumlambit ex igne profluens. Æſtuat proin-
de thronus, & unus compeſcendis vorticibus af-
fundi aut Hermus debet, aut Pactolus. Alioquin
amburêre throni vicinia, non erigere. Æquè ſti-
pulas, palmäſque depaſcitur torrens, nec lin-
trem patitur, & quadrigas depriimi. Suo ſi fre-
tus

Unio inter
advenas.
DignitAs
nulli probe
denegan⸗
a. .
Rex eve-
hat etiam
ad venass

Dignitas

Dex- non patrigo
ſed virtuti

deſeratur.

Faak; in
episblica
SF. dedecet
Dignisates.

Munena,

Antidotis
utimur pe-
regrinis,
eur ext eris
non item
Satra pis
Wamur &

V.

Apo. 7. 10.

Oliva in Eſdram.

tus baculo Iſraël vadare cœperit flumen, ſub-
mergetur, quamvis cœlum ſuſpexerit, & aras ex-
Citaverit. Nulli parcit, niſi nummato. Enatabis
ad ſedem imperantis, ſi auro, pro ſubere, abu-
tare. Myoparone mergerere; auro tranſvehere.
Non utre, ſed crumena, quamvis cataphractus,
& obliquo licèt flumine, tranabis feliciſſimè.
Licet advena, evehere, ſuffragatione pecuniæ
conterraneus. Nam in Pactolum nunquam non
Ve Lethe exonerat, præ auri lenocinio, tui &
generis & gentis immemore Dictatore. Quo
niſi flumine demerſeris thronum, nunquam aut
ad principatum, aut ad Principem emerges.
Tum enim, Cujas ſis, exquirere; &, niſi & po-
ularibus ſis, peregrinitas, aſinaria ſeu mola,
& tuo collo ſuſpendetur, tuque in profundum re-
giæ demergéris. Tanti ſtat trans regni fines va-
giiſſe! Nobis, inquiunt, exterum adprimamus?
Agite, nônne aromata è ſinu Perſico in Euro-
pam advecta, exorbetis febrientes, & præcordia,
non exteris tantùm ſuccis, ſed barbaris commit-
titis, agarico, caſia, & cannæ Indicæ ſcabritie
demiſſis in viſcera, ut in venas mox tranſmeent,
medulliſque infundantur? Vitæ ergo arcem pere-
grinis & oleribus & liquoribus traditis, quibus
rarò morbi propelluntur, & non rarò funus in-
ducitur. Tam verò inconſultè gummi Arabum
hiantes, tam eritis in adſcribendis Senatui exte-
ris religioſi, Valetudinem, vires, ipſum quoque
vitæ ſpiritum Æthiopicis, Indiciſque tum bac-
cis, tum gemmis obruitis: opes verò veſtras, fines,
& urbes unis imperii civibus reſervatis? Quâ,
rogo te, vitæ prodigentià ferimur in antidota!
Quam futili ſuperſtitione cohibemur in delectu!
Percurari cor tuum poteſt reſina, ſtactéve barba-
rorum. Contineri extero Subpræſecto, ſervari-
que provincia non poteſt? Amomum transfun-
dis in pectus ad te peregrinatum è terris antipo-
dum; & carioſam Serum arundinem, conciſam
primò, tum palumbæ deliquatam deponis in je-
cur, nullo proditionis metu, ſummaque ſpe
commodi, quamvis inſano ſumptu, & religioſiſ-
ſimà, incommodiſſimâque inedid ut plurimùm
deludamur, und tantùm deſiccatâ, exhauſtâque
crumen. Hoſpitem verò ſententiam dicere ſi pa-
tiare, prodes imperium ?* Servata, non everſa,
.gyptus eſt à Joſepho. At unus Narciſſus fidei
is eſt, quem Regum nominibus non inconſultè
conſcribas, coeli rore irrigatum, & pudicitiæ
liliis convictorem. Non eadem ſervorum, hoſpi-
tmque conditio cæterorum eſt, quibus non ea-
dem æquè morum ſubeſt integritas. Pleriſque
patrü ſoli in verbis, in geſtu, in motu, in in-
ceſſu barbaries reſudat. Nunquam ingenii feritas
in pleriſque miteſcit. Hos ego admittendos eſ-
ſe non aio. Aio non excludendos illos eſſe, qui
morum probitate, ingeniique cuhturâ & ſua ſe ru-
ditate in civilem prudentiam extraxerunt. Quos,
non pares, ſed ſaniores, aptioréſque domeſticis
una tantùm peregrinitas à tuo iniquè throno ſe-
jungit. Nunquam eos fortè in tua ità commoda
propenſuros exiſtimas, uti in ea obſtrictos, ada-
Ctôſque cives opinaris. Vidiſti, in Pharaonis æra-
rium, regnique horrea ut inclinaverit Joſeph. Sed
unus regiæ pontem non demittat, ut in eam
paſſim advenæ illabantur. Turbam videmus in
colo magnam, quam, teſte Joanne, dinumerare
nemo poteſt, ex omnibus gentibus & populis A-
gni ſedem circumſtantem. Animadvertamus jam,
quid conflata ex advenis corona præſtet in regia.
Et clamabant voce magna, dicentes: Salus Deo
noſtro, qui ſedet ſuper thronum, & Agno. Au-
din! Nihil ſibi, ſuiſque à regnante flagitabant.

dare
Non ſibi conſuli petebant: non ſtipendia repe- ten
tebant: non cumulatiùs optabant honeſtari. Non M
Agnum deglubebant; non ejus vellera in ſuæ Nehe
textrinam trabeæ detondebant. Uni exaugendo Aulicss laut
Agno vires, vocéſque intenderant. Qalus Deo verus. Alar
noſtro. Hæc exterorum poſtulata; hi adſtantium arnin “
throno hoſpitum ejulatus. Vota iſta incolarum Gin
ſunt, nuſquam ſui, & regnantis/ nuſquam non H 4
memorum. Nec iſta aut muſſabant clanculum ,im à m- nu
aut inter ſe ſuſurris agitabant. Palàm vociferan- d,, n Cn
tur, & ſedentis unam ſibi curæ eſſe, foréque in- . udr
columitatem teſtabantur. Clamabant, inquit, voce 1 u
magna, dicentes, Salus Deo noſtro. Quis & civi-
bus, ſi ſe regnantis intulerit ſol'o, vota, non pro ie ſd
ſe, ſed pro imperante concipiat? Quis in con- ltie
ſidentis aut incrementa vigilet, aut ſuſpiret? c
Quæ illæ ſunt Apes, quæ ſi florem Regum no-
men inſcriptum inſederint, ſuum ill nectar adſper- ar
gant, & non illi rorem, ſuccumque exhauriant? ulel
Peregrina circùm ſolia vox iſta eſt, quæ ſeden- Aren
ti decora apprecatur. Nec peregrina tantùm, nu, me
ſed peregrinorum vox iſta eſt, qui throno facti ſeuu
propiores, quà illuc, undéve acceſſerint, obliti, lmc
nervos, viréſque omnes contenderunt, ut ſe- u nefe⸗
dem, regnantémque ſuis altius humeris efferrent. Eune,
Nimiràùm, non candidati ſunt, ſed candidi; nec 8 ali,
palmatam expoſcunt, ſed palmas intulerunt. Iis Reigäi,
ſi ſe Principes familiaribus conſepirent, & re- mh
gnarent beatius, & feliciùs conquieſcerent in- ick
ter ſecuros Magiſtratuum, reique privatæ ne- r m
gligentes. Et quare habendi delectus aut ex ¶Ægy- f
pto, aut & cœlo exemplar non deſumimus. Utro- füte
bique advenæ infulantur. Necubi deeſſe hoſpites Aocl pr
perſpicies, aut admotos ſolio, aut impoſitos. nigns
At Coli piget, & pudet ,Ægypti. Nec ſupe- V. 5914n
ris conformari licet, nec Æagyptus lubet. Supraà“ iſni
nos, ais, Cœlum eſt, longè infrà nos Ægyptus nei.
explicatur, in Nili concham fatiſcente planitie. cunur
Nec ſuperſtitione, nec immortalitate ſeu fatigari dens
vellemus, ſeu deprimi. Explicat te labyrintho Ec- unn gui
cleſia, ſi veſtigis ejus inſtas. Una omnes ample- lt, ſnen
Xatur, nullo à ſuis infulis rejecto tam Græco, Uuktan
quàm Barbaro. Cohoneſtat ſuis trabeis natio- u lmi gt
nes univerſas, modò ad coœli, terræque præfec- ſe Killn
turam adſcito Attico, modò Afro evocato, inter- weß Eakſun
dum Belgâ, Hiſpano non rarô, identidem Gallo, nio inter Nuin in
aliquando Germano, Palæſtino, Dalmat4, Sy- advenat:. ültene
ro, Alexandrino, Cappadoce in Petri ſellam, nul- akeres u mane
lo regionum ſeu faſtidio, ſeu ſapore inſinuatis. lu id ſe
Nimirùm iis Eccleſiæ imperium conditur voci- Eett, i
bus: Euntes in Mundum univerſum, prædicate Marc, 16, Dugneret.
Evangelium omni creaturæ. Qui crediderit, & bap- 15. hlle. 4
tixatus fuerit, ſalvus erit. Horreret ſuas eis claves i, gi
Eccleſia non concredere, quibus cœlum ultrò pa- nrunri⸗
tere intelligit. Quâ enim ratione Varicanum inter- ſenemta,
cluderet exteris, quibus Dei regnum aperuit? lienatij/
Petro Linus ſufficitur, Judæo ſcilicet Hetruſcus. 1 lpoie
Clementi ſubrogatur Anacletus, Romanus ille, n ſai
hic Græcus: Quem Syrus Evariſius excepit. Vix Cn n⸗
duùm ſenis Pontificibus recenſitis, per Italiam, Kienti
per Syriam, per Græciam Eccleſiæ Principatus n
pervagatur. Melchiadem Afrum, Innocentium ele
Ligurem, Clementem Saxonem, Eugenium Am
Venetum, Caium Dalmatam, Calliſtum Hiſpa- lecleis
num, Cononem Thracem, Damaſum Luſita- aen
num, Agathonem Siculum, Adrianum Belgam, u uld.)
Alexandrum Cretenſem, Benedictum Toloſa- nln.
tem, Cœleſtinum Inſubrem, Joannem Antio- en
chenum, Symmachum Sardum, Stephanum Lo- 8 4
tharingum, Theodorum Hieroſolymitanum, Gre- le 6
gorium Romanum ſuis Eccleſia faſtis adſcrip- uden
ſit, Chriſtianâ præfecturâ præſtantifſimè defun- R
ctos. Quæ hic non infulata natio, regiéque non H
vittata! nenn

He elkuin,
elk
Gin unn
ithrnnti
eleir ,n
knn uf
meisckn
Gcanicin
innlen,
pitent at
Gieſetnt
Prinae;
Ganterd
Uumimul:
ckeſk hi
imprln
Dbe
1 Myn
Cene ſti
e lulii
Ebjutet.
onnka
un en
Lihes
rege r
endorn i.
Nicenil
Dlns
milirggi,
Ge ii
Ociun ⸗
n, Treliani
lirnele
lus eben
umunte
anmnit
n en
Henſ
onung i,
ereeſt
1 lihn,
SS
Imeen
munhi⸗
Ain ur
un eg
mn i
ven .
Nruun 6

loan.I· 1 ¾².

Nullus
Eccleſiæ
exterus eſt.

Eph. 2. 11.

De Cyro Rege. Cap. X.

Vittata! In Petri ſedem aio nationes acciri uni-
verſas? In ſellam Cæſaris nulla natio non irru-
pit. Mitto duodecim Cæſares, quorum non om-
nes Româ fuere oriundi. Adrianus ex Hiſpania

Cæſar ſalutatus. Hunc Trajanus Hiſpanus ante-

ceſſerat. Antoninus Pius haudquaquam Italus.
Severus Cæſarum probatiſſimus, Afer. Maximi-
nus Thrax. Philippi duo Arabes. Decius Panno-
nius. Aurelianus Dacus. Probus Dalmata. Cari-
nus & Carus IIlyrici. Diocletianus tranſmarinus.
Conſtantinus Britannus, hoc eſt, toto ab Urbe
Mundo diviſus. Emilianus denique Maurus,
ne qua barbaries Romanum Capitolium non
honeſtaret. Et miramur, ſi nullus Eccleſiæ Ma-
giſtratibus ſit extraneus, quando nulla nationum
fex Tiberi non imperavit? An non plerique è
Gallia Cæſares acciti? Nònne Germania Mundo
Cæſares imponit? Si porrò Mundi clavo na-
tiones univerſim omnes Eccleſia Imperiumque
admovent: cur non habere delectum condiſci-
mus, morum habito delectu, non linguarum?
Nec nutu ſuo, ſed Dei juſſu ſeſe omnmibus Eccle-
ſia pandit. Quotquot autem receperunt eum, dedit
eis poteſtatem filios Dei fieri. Non ſervis aggre-
gantur, qui nomen dederint Evangelio, ſed fi-
his adſcribuntur. Ut eos inire poſſe hæreditatem
intelligas, & præfecturam. Quis enim, niſi ve-
cors, barbaros arceat ab Eccleſiæ Magiſtratu,
ſi fide non ſociantur Numini, ſed inſeruntur,
ut Deum quâdam quaſi affinitate contingant?
Affinitate aio copulari barbaros Numini? Ad-
ſciſcit eos Numen in filios. Quòd ſi filii, hæredes
quoque procul dubio. Nimirum ſquamas omnes
originis Jordane exuerunt; utque Naamano Ca-
ro, ità omnibus baptiſmo indoles repurgatur, &
in infantiam nobilitatis ac innocentiæ remittun-
tur eluti. Malè proinde in eorum natale ſolum
inquiritur, quos ubi natos aſſeramus, in una
Jordanis ripa renatos eſſe comperiemus. Et
tum quidem, quùm eos in lucem Mater effu-
dit, funeri naſcebantur; quùm veròô eos aquis
Eccleſia merſir, naufragio renaſcuntur ad vitam.
Tamti ergo facies humani rudimentum exortus,
& abſolutum coœlo partum nihili duces 7 Suôque
Eccleſia neglecto puerperio, quo univerfos par-
turivit in Chriſto, privatam ſuorum, fodamque
in lucem eruptionem obſervabit, dicétque adve-
nas trans mare natos, quamvis iiſdem omninèò riti-
bus abs ſe regeneratos fateatur in Chriſto? Si hoc
diceret, inſtitutori contradiceret ſuo, & duci re-
pugnaret. Clamat, & ſucclamat Aſianis Apo-
ſtolus: Aliquando vos qui eratis Gentes in car-
ne, qui dicebamini præputium ab ea, quæ dicitur
circumciſio. Qui eratis ſine Chriſto, & hoſpites
teſtamentorum. Nunc autem in Chriſto Jeſu vos,
dui eratis longeé facti eſtis propè in ſanguine Chri-
Ni. Ergo jam non eſtis hoſpites & advenæ, ſed eſtis
cives ſanbtorum, & domeſtici Dei. Niſi ad cata-
dupas procurrentis ex thiopia Nili obſurdui-
ſii penitùs, audis, opinor, eraſum hoſpitum ſyl-

labum, & in civium cenſu eos ab Apoſtolo

Joan. I. 12,

recenſeri, quos fides tranſcripſerit in elenchum
filiorum. Tune ergo advenas dices, quos Pau-
lus eſſe advenas pernegavit? Tu exteros appella-
bis, quos Joannes Dei filios conſcribir ? Ait
Paulus: Jam non eſtis hoſpites, & advenæ. Tu verèò
reclamas: Eſtis advenæ & hoſpites? Joannes ait:
Quotquot autem receperunt eum, dedit eis pote-
ſtatem ſilios Dei fieri. Id audis, & civem negas
Eccleſiæ, quem Dei filium negare non potes,
quin Eccleſiæ ſis transfuga! Atqui in Exquiliis
enatus non eſt. Eſt renatus in Calvariæ jugo.
An Aventinus Calvariæ præferetur? iſque civis
Eihic. Comment. Tom. III.

75

Eccleſiæ computabitur tantàùm, quem Mons naſ-
centem exceperit, quò ſeceſſit à patribus plebs
ventrioſa; renatam veròô in eo colle, in quo coa-
luere conditiones hominum, nationéſque univer-
ſæ in unum cor, ſpiritumque unum, Eccleſiæ
pronuntiabis extraneum? Qui eratis longé, fac-
ti eſtis propè in ſanguine Chriſti. Nolo mihi aut
Caucaſum opponas, aut Pyrenæos. Convulſit
Alpes omnes Eccleſia, & unus in ea Thabor
montes depreſſit univerſos. Nolo me tranſmari-
num voces, quando Chriſti ſanguis fluvios, ma-
riâque omnia abforpſit. Perſas Taurus diſter-
minat; ſed à Babyloniis, non à Chriſtianis. Ab
Aquitania Hiſpaniam diſſecat Pyrenæus; non
verò eam ab Eccleſia abjungit. Parthos Phaſis
excludit; à finitimis, non à juſtis. Ægeum, Jo-
niumque interjacent; ut Italiam diſterminent à
Græcia, non ut duas eſſe faciant in Eccleſia
provincias, quæ ubique locorum una eſt. Im-
probiſſimè proindè facis, ſi lapides defixeris limi-
taneos, cùm eos Chriſtus ſuſiulerit, unum eſſe
conſtituens Mundi terminum, & Eccleſiæ. Fecit
utraque unum, medium parietem ſolvens in carne
Iua: ut duos condat in ſemetipſo in uno novo homine.
Ille nec parierem patitur in Eccleſia; tu eam inter-
currere & juga jubes, & Alpes. Vult ille in unum
omnes coire corpus; tu verô nec in unum ci-
vium cenſum confluere Chriſtianos pateris: ſed
jubes ne quidem cives dici Civitatis Dei, quos

Eph. 2. I*

fifi Dei membra eſſe aut fateris, & inſanis; aut

diffiteris, & furis. Nemo enim niſi amens, quos
unius membra corporis eſſe dixerit, unius cives
eſſe urbis inficiabitur. Plurimi ſanè facio Latera-
num; lſed pluris Olivetum. In Janiculo decorum
eſt vagufie: ſed in Bethania longè auguſtius e-
luxiſſe, eluiſſéque flagitia. Quoties hinc à Bar-
baris exacti, depulsique Pontifices! num prop-
tereà exulavir Eccleſia? Vicarius Dei, mſi
Mundo exceflerit, exulare non poteſt. Quoquò
abierit, non errat, ſed ſuam obit ditionem. Men-
ſa eſt EÆmilia, non ditio, Pontificum. Inde
patinam familiæ parant, non ibi regni fines
agnoſcumt. Alioqui circumſcriberetur Adriati-
co, quod trans Euxinum excurrit imperium.
Fateor, propiores hos quodammodé efſe filios,
quorum & animi, & agri, & portoria, & æra-
ria in Eccleſiæ tutelam impenduntur; licere
propterea iis uti non parciùs aio, & paululum
largius, ac impenſius. Sunt enim Romam, Um-
bri, Piceni, Campani, cæterique Eccleſiæ po-
puli, quaſi Chriſti Sponſæ interiora redimicula,
carnique, ut ità dixerim, ejus propiora ami-

cula. Recaleſcant proinde afflatu Eccleſiæ huma-

niori; irà tamen, ut non hi cives, cæteri verò
advenæ vocitentur. Nam, ſi hi corpus, men-
tem reliqui Eccleſiæ ſubjecerunt, non arcibus
in officio retenti, ſed aſtris, Imô & hi & illi
membra animũúmque Eccleſiæ ſubdiderunt. Por-
rô ſi ſolùm fodinas, vectigalia, annonam ab
his ſuppeditari diceres, carnalia tantùm veſtra
meſſuiſſe Eccleſiam affirmares, quæ Paulus con-

temnit. Irridet enim ſuis inflatos ſportulis, ſti-

pibúſque Corinthios, quaſi his ſibi quiſquiliis
Dei Apoſtolos obſtrinxiſſent. r nos vobis ſpiritua-
lia ſeminavimus: magnum eſt, ſi nos carnalia ve-
NRra metamus? Paviſuis, inquit ,‚Paulum; & vos
ille viciſſim enutrivit. Sed vos me tritico aluiſtis;
vos ego ſapientià, probitate, fide, legibus ſagi-
navi. Lac vobis potum dedi, non eſcam. Nu-
men vobis epulandum appoſui; hauriendum vobis
item cruorem Domini propinavi. Chriſtum,
me Authore, induiſtis. Quam mihi huic confe-

x. Cor. 9.
I1.

rendam penulam exprompſiſtis? Lacernam, &

2 centonem

Rom. 8.9.

VI.

centonem dhivini Agni velleribus componetis?
Succlamaret Eccleſiæ urbibus, oppidiſque Pau-
lus: an lutea vectigalia theſauris exæquatis æter-
nis, quibus vos propiùs impertit Eccleſia? Quot
ipſa vobis decora regerit, ea, quæ à vobis ob-
truduntur, compenſatura? An huc confluerent
nationes univerſæ, hincque Reges oracula pete-
rent, commigrante in unam penè urbem ſupe-
ro, inferôque mundo, miſi ſuam hic Petrus ſe-
dem & locaſſet, & retineret? Ecquando ad
vos Perſæ, Indique accederent? Cur ad vos
Japones feſtinarent, emenſo, remenſòque, non
tam Mari, quàm Mundo? Urbs eſſet, non Roma,
ſi ab ea Petrus abeſſet. Petri lintre Tiberis intu-
meſcit, flueréque in ſe gratulatur aquas om-
nes, & claſſes, phaſelis univerſis huic antennas
Cymbæ demittentibus. Vide, ut Capitolium
ſqualet, niſi Vaticani repercuſſu effulguret. Fui-
mus Troes. Ante vos terrarum Orbis procum-
bit, ſed Petrum reveritus, non Romulum. Dei
intrà vos Agnum Leones reformidant; Aqui-
læque, non lupâ veſtra, ſed Columbaâ ſpiritiis
conſternantur. Tæderet eos urbis, niſi Ro-
mam adorarent; hoc eſt, niſi Eccleſiæ cu-
rulem locatam Romæ vererentur. Populoſior
Memphis eſt, quàm Roma, & eꝗl olim ſanc-
tior Hieroſolyma. Non eas tamen Principes
adeunt, id hic requirentes, quod nuſquam nan-
ciſcuntur. Imperat, imperat Roma Terris uni-
verſis, non quia Provinciis aliquot dat jura, le-
geſque perſcribit; ſed quia Dei legem & Evan-
gelium Chriſti in omnibus omnino Regioni-
Dus & vulgat & cuſtodit. Clamat vobis Apo-
ſtolus: Vos autem in carne non eſtis, ſed in ſpiri-
tu ſi tamen ſpiritus Dei habitat in vobie. Qui au-
tem in carne ſunt, Deo placere non poſſunt. Loni-
truum id ſanè eſt, quo quatitur Capitolium. Tem-
poraria expendi, æſtimarique à Chriſtianis non
poſſunt, à Deo abſceſſuris, ſi chariſinatum unio-
nes algis foœdaverint vectigalium. Abrogetur
quicquid divinum non eſt. Aloquin, ſi ſuppu-
tationes ineamus, ab uno excedemus. Maximi
eſtis, quia veſter peculiari aliqua ratione eſt Pon-
tifex Maximus. Nullis næ vis ſingularitatis imma-
culata Dei Ecoleſia ſe commaculat: quæ omnes
complexa nationes, nullam à ſe propellit; omni-
buſque, ſi det litteras, non civis rantim ,ſed fi-
lii titulam membranis adſcribir. Matrem ſe uni-
verſis, non modô patriam ſeſe exhibet Romana
Eccleſia; quam Principes imitarentur vellem
doctrinæ Chriſti auſcultantem.
Dimile eſt, ait, regnum cœlorum ſagenæ miſ-

Matth. 13. J? in mare, & ex omni genere Piſeium congregan-

47.

PBerſona-
rum accep-
tio nulla in
Eccleſia.
Zelus ani-
marum in-
differens
s omnes.

Charitas
vera.

Vnio inter
advenas,

Rete Petri.

mo.

ti. Non in vivario, ſtagnôve pilcatur Eccleiia,
ſed in pelago: nec ſuum rete unis tantum aut
mullis capiendis aut mugilibus jacit; piſces om-
nes irretiri Chriſti optat everriculo, ut reſpi-
rent à fluctibus, & capti in libertatem filiorum
Dei adſciſcantur. Tamdiù enim captivi ſunt hoc
in mari piſces, quamdiù in Petri retia non ſe
induerint. Libertatem nanciſcuntur in laqueo;
& mari piſces extracti, qui aridam in Oceano
exhorruerant, lavacro excipiuntur in littore. E-
hatant planè piſces & pelago, ut natent in baptiſ-
2. Lum ſe fatentur diè pulverem in Oceano
trajeciſſe, quem cùm in arena excuſſerint „tum
nare incipiunt, quum è freto emerſerint. At
Jam nos in mare rapimur, unde tot ſagena piſces
extraxit. Sagena, inquam, Chriſti, ſi ſagena coœle-
ſtis eſt, cœlum imitatur. Circumagitur plagis om-
nibus quotidie Coœlum: Et minores Orbes lentitis
Procefluros ſapremus ſecum Orbis circumvol-
vit, ut nullà non die quævis Mundi plaga coelo

Oliva in Eſdram.

toto perfruatur. Ergo, ut terris omnibus coœlum
imminet, ità univerſis ſeſe piſcibus ſagena demit-
tit. Ergo nullus in Eccleſia, inquies, delectus
erit? Imòôò accuratiſſimus; ſed ſquamarum, non
verò ſaxorum. Repudiatur ſuo corio, carnève
Piſcis, non littoris actidto, en quo in ſagenam
irrupit. Sapore item ſuo commendantur piſ-
ces, non pretium habent è& ſinu. En delectum!
Quam, inquit, cuùm impleta eſſet, educentes ,G
ſecus littus ſedentes, elegerunt bonos in vaſa,
malos autem foràs miſerunt. An ſecernerentur

à Petro piſces, ambigebas? Singillarim explo- eriam igno⸗

rantur, ipſéque in littore ſingulorum dotes pen-
duntur. Sed una eos probitas in fideliam con-
dit, und illi quoque improbitate extruduntur.
Cenſorum Nomenclator binis vocibus circum-
ſcribitur, Bonos, & Malos. Illos adſcribit , hos
proſcribet. Neutris ſeu tædio infeſtus, ſeu propen-
ſione ſuffragator. Delectum Chriſtus habet, nullo
planè præjudicio. Mugil Eccleſiæ gratus, licèt è
ſyrtibus Africæ adnataverit. Inviſus ei Delphin
quamvis Judææ oram adlegerit. Rhombum
reponet etiam Ægyptium. Cetum, quamvis Pa-
læſtinum, confodiet Horret Eccleſia deprehen-
dere morſu, cujus oſtreum inquilinus ſit cœm.
Sive Circæis vadis emerſerit, ſive Tarentino ſit
tabo concretum, adipe diſcernetur & ſapore,
non vadis. Tu Crocodilum admitteres, ſi è& Tibe-
ri effluxiſſet in æquor; Accipenſerem, niſi oſſia
inſediſſet Eridani, rejecturus? Murænis non jam
torques, ſed bracteas complicabimus, ut piſci-
nam ſuam collari præferant, ſeu gratioſas vivariis,
ſeu ingratas. Quamvis mancipiorum ſuppliciis adi-
patas voraremus, ſi ex amico ad nos æſtuario
inferrentur. Azymis, placentiſque ſaturas deſpue-
mus, ſi ea noſtrarum non cliens partium ſuis gur-
gitibus in delicias conflaverit. Inter coralia flui-
taverit Lupus, ſi Sardous eſt, Sarda eſt. Ti-
berino Barbo quanta & profluente gratia! Siluri
quæ vilitas, ſi ex Erythræo invehatur, conchas
quamvis depaſtus & margaritas? Rides, quòd
nulla ſit ganeæ de piſcium littore, vadiſque quæ-
ſtio? Et hinc maximè diſtabeſco. Ergo ſanio-
rem popinæ delectum eſſe cupis, quàm Eccleſiæ?
Ergo Archimagiri probiorem, æquiorémque cen-
ſuram patieris eſſe, imô verò juſtiorem facies,
quàm Præſulis? Nulli piſcium inelamatur, Cujas?
Et initiandorum mores, meritâque una iſta exhau-
riet vox, Cujas es? Hiatus planè hic eſt, non vox.
Et quot hiſce vorticibus interceptæ Prætoriæ myo-
Paronibus aggregantur, corbes, ciſtulaſque con-
vecturæ: quas commeantibus in Ophir onerariis
duces itineris, & expeditionis eſſe decuit ante-
ſignanas! Pudeat unas tantùm in oculis eſſe cu-
nas, ſolämque aut candidatis obſtare patriam,
aut prodeſſe. Clamat, ſcribitque Paulus, ſed
fruſtrà: Non enim eſt diſtinctio Judæi & Græci:
nam idem Dominus omnium. Eſt diſtinctio, non
Judæi modò & Græci; ſed Latini & Græci; ſed
Tranſmarini & Ciſpadami; ſed Samnitis & Um-
bri. Quovis monte diſcernimur. Quovis amne ſe-
jungimur: quàâvis toparchiâ diſterminamur. Om-

nis quicumque invocaverit nomen Domini, ſalvus Ibid. 88.

erit. De cœlo nulla controverſia. Rixa, pu-
gnque de byſſo eſt. Eâ ut induare, & fulguraſ-
cas, evolvendæ ſunt faſciæ; ut fortunæ tuæ ob-
ſtetricetur non integritas, ſed vaguus. Non acta
ſub pellibus vita, ſed poſiturn in Patrio cœlo tyro-
cinium vitæ nos emeritis ſociat. Balbutie, non
eloquentiâ Conſules deſignamur. Et his ſanè le-
gibus Gracchus Dictator renuntiaretur Romæ
ſplendidè educatus; Tullius contrà Arpini con-
ſeneſceret, Lirim Tiberi propellemte. Verùm
iniquiſ-

Ibid. 4,
Dignita⸗

bilibus

conferatur,

Ss

Rom. 10.
12.

mon ectell
unnit
Cetentur
glnn
Pebinus
Agau.
Epehi
Eerierin
l wige
Uln,
ng,
Nlu, be
Eerb, le
Pen, in
Getaem
ſoro
iiparpun
Pdis d
Pfi Ee
eles ſun
ele,
Ahrtham
Rn. Mns
, n4
il nehei
i, G
nu Obür
u, um
10, i
llgwori
Nunrur
Chric
ucerp
Tum ign
Camnur
fi,, gen
ur;
enumt; n
Aüem!
lum min
n ceſi
ſemnh
liachet
Uibu,
uanm
umnin
Ier Can
(Ere ſti
un r.
aln
cte
od Vide
R
er brege
le, MN
Nizdi. aten
ai i ito 4
linan
alnn

08 alii
eu,lamn
gikiutbi
niſuseii
. A
Eri. Nhntr
tum, umit
ccleſa Ent
Guilnng ſinn

Mureni D
Dirnus 1 6
Graiolei
AMi
ueſinnucf
SPaltuuſig
Arhal
e gai ii
rehent 1 M
38) Muul
re, nallee
ganlit⸗
Aglinengek⸗
lirns
chnunt,0
i ihei⸗
bicel,ommn
eTe
Otami
le beouta
nocllscet
Cbluue l,
e Palls/
indot
i Gei;
Gnnis l⸗
oni m,
umiumn
Dmnmße*

/

Dignitas
ſoli deber

merito con⸗

ferri.

Heb. II.
37.

*

Clamant
veri pro-
batiquse
Romani,

Snes indi-

Enati in

Kegno Fi=

Aei.

De Cyro Rege. Cap. X.

iniquiſſimè exterorum repulſæ & edictis cave-
re Concilia, Tridentinum præſertim; & diplo-
matibus ſuis præcavere Pontifices, qui Apolſto-
licæ non tenaces modò diſciplinæ, ſed eorum
& exempli & inſtituti cuſtodes effregere obi-
ces, paléſque refixere depactos excurſuris advenis
ad bravium; quod procurrentis palmam virtu-
tis, non ereptantis beneficium infantiæ eſſe vo-
luerunt. Recitari decreta poſſent, ſed ità per-
vulgata ſunt, ut ea lectorum nauſeæ, non peritiæ,
producerentur. Et ſané quæ vis aut Evangelii
eſſet, aut Scripturarum, ſi provocatæ paſſim,
excitæque ſuis undique finibus Nationes, Cru-
ce tamtùm, jugéque Domini opprimerentur, ar-
cerentur verò ab Evangeli fruge, & Eccleſiæ Ma-
giſtratu prohiberentur? Eas ferre Crucem ju-
bebimus, quas referre palmam vetamus? Non
alligatur os bovi trituranti; & ſub jugum miſſis,
depreſsiſque populis, cùm in area non ſegetes
detriverint, ſed jacula, ſed lora, ſed vincula,
ſed virgas, ſed ungulas, ſed faces, ſed ſecures,
ſed ſaxa, ſed angues; ſed leones, ſed rupes,
Syrtes, barathrâque protriverint, os infroœnabi-
mus, ne honoris ſpicam, non thecis, ſed pha-
retris, latomiiſque extractam, diſcuſſâmque de-
libent, in Pœnarum partem vocati, non in ſo-
cietatem adiciti Præmiorum? An non ubique fu-
ſus pro Chriſto ſanguis, infectam cruore Domi-
ni purpuram, non petit, ſed repetit? Si portavere
pondus diei & æſtus, cur mercede fraudantur?
Si fili Eccleſiæ ſunt, cur non decorum ejus hæ-
redes ſunt? An Iſmaëlitæ hi ſunt, nos verô II-
raelitæ, ut iis munera tantùm dilargiri debeat
Abrahamus; multarum icilicet gentium Pater,
perpaucis hæreditate reſervatà? Secti ſunt, tentati
Junt, in occiſione gladii mortui ſunt, circuierunt
in melotis, in pellibus adrint egentes, anguſtia-
ti, afſicti; & immaniſſima paſſis ad honores adi-
tus obſtruetur, quibus ad funera tam multos exi-
tus, tamque difficiles patefecimus? Quid ſectos
aio, & abactos? Hodiéque quot obruuntur te-
lis quot inferuntur laqueis! quot equuleis impo-
nuntur! in quas cruces aguntur exteri, non tam
Chriſti fidem, quam Eccleſiæ primatum obje-
Ctu corporum, bonorum proſcriptione, ſupplicio-
rum ignominia contutati! Nos interim aut apri-
camur in Xyſtis, aut Solem fallimus in topia-
füs, gemmque potamus. Ergo exteri crucia-
buntur; nos verô infulabimur? Illorum luctæ
erunt; noſtræ veròô futuræ ſunt palmæ? Illi ſan-
guinem fundent: nos purpura honeſtabit? La-
tium triumphabit, & procumbet Septentrio? Id
fortè deſidibus, ſed paucis, placet. Sed Eccle-
ſiæ non placet: ſed Apoſtolis diſplicet: ſed Conci-
lis adverſatur: ſe obluctatur Pontificum ſcitis,
moribus, inſtitutis, actiſque. Intuere Pontifices
ſuas cum Sole manus protendentes, nec Patibula
tantùm deferentes advenis, ſed Curules. Amant
inter candidatos Eccleſiæ eos eſſe, qui, effuſo pro
Eccleſia ſanguine, purpuraſcunt. Geſtiunt aſſi-
dere ſibi, qui ſietere ante Reges & Præſides
ſuum propter nomen & regnum. Auro mun-
do conveſtiunt, quos ignibus exploratos, ex-
coctöſque non ignorant. Sibi ſublegi optant,
quos vident cicatricibus & pallore tam eſſe Pe-
tro, Pauléque conſimiles. Ruberent, ſi ii care-
ret Eccleſiæ ſtolà, qui nunquam vinculis carue-
re. Dolent denique, & nolunt omninò is ſtadium
ad Præfecturæ metam intercludi, quod tam multis
non patere, ſed proſtare ſciunt. An compes pro
Chriſto compeditis peregrinitas erit, cùm ſit in-
quilinatus biga ſtertentibus ad braviuam? Hæc
ſenſerunt, ſanyerntque Pontifices.
Ethic. Comment. Tom. IIIL.

Peregrinabimur nos quoque in egiones omnes II.

nullum facinus piaturi: ut quod ſupplicium fuit
à Deo profugi parricidæ, id votum fſit excuban-
tis Cœlo, Numinique Civitatis? Et Cain qui-
dem vagatur, ut vivat; Roma pervagatur, ut ſer-
vet. Errabat ille, ut ſcuto muniretur: nos exer-
ramus, ut coronas omnibus offeramus. A ſe ille „
peregrinando, amoliebatur interitum: nos vaga-
mur, ut univerſis partiamur imperium. Imperium,
inquam; à noſtris cervicibus ultrò dejicimus, ſed
iis principem quærimus, vel & barbaris extrahen-
dum. Ita in ſervitutem Domini credendo proji-
cimur, ut adultos ſine aliis regnare pigeat? ur
diadema horreamus? ut peregrino dominatu, do-
meſtico quaſi regno, geſtiamus? Mundo dedimus
Cæſares; & Chriſti ovibus Paſtorem non dabi-
mus? Imperavimus Afris, Dacis, Syris, Britannis
& Thracibus. Jam conſulere laciniæz volumus
Evangelio cohærentis Europæ? Si Romani ſumus
Apoſtolorum alumni;, regnare ſoli non poſſumus,
fervire ſoli poſſemus. Socios Jurium ommum vo-
lumus, quos Divim Jutis fecimnus ſocios. Terram
oppreſſimus, cùm cælo careremmus: terram putare
dedidimus, quam cœlum excepit. Aſtra enim
Romanæ Eccleſiæ non fines ſunt, ſed tibicines;,
& Romæ pomoœrium Cœlum eſt. Si ommibus ca-
vere debet Chriſti ovibus Romanus coœtus, uti
ad eum reverà omnium ſpeétat cura, ex iis co-
gi debet, quibus daturus eſt jura. Ommibus præ-
eſt? Ex omnibus, uti fit, conſcribatur. Proviſu-
rus omnibus, legi debet ex omnibus, vox eſt
tam valida, robuſtâque, ut audiri, ſonaréque
potuerit etiam inter arma. Læti ubique excla-
mant Romani optimates, non eſt abjectæ cer-
vicis ſubdi tam intrà nos, quam procul à nobis
natis educatiſque Pontificibus Eccleſiæque Princi-
Pibus. Patique advenam interdùm regnare, ut in
exteros apud Nos nunquam imperium abrum-
patur. Regnum fœneramur, ut verfura fortemm
excedat. Uni identidem Roma hoſpiti ſubjicitur,
ut univerſi Romæ exteri ſubmittantur. Seritur„
non abjicitur, regnum. Jacitur in tranſmonta-
num dominatus, ut totus ei adjaceat, objaceât-
que Septentrio. Quot Janiculo Alpes ſubſier-
nuntur, unus quòd interdàm imponatur Janiculo
FTranſalpinus? Oceanum habet TLiberis vectiga-
lem, quòd ripæ ſuæ applicuiſle aliquando linerem

gaudeat ex Jomo.
Coaleſcit tuus, Roma, Senatus ex diſſonis VIII.

ut una ſit totius terrarum orbis vox Roma, ani-
rmâque. Non peregrinaris, Roma, cum Cain. A
Deo ſceleſtus profugit, exerrando. Tu, ſi pere-
grinere, à Caino mente, votôque ſejuncta, ad
Jeſum confugiſti. Ille eſt, qui te docer omnibus
ſubdi, ut præ omnibus elevere. Apud Ethnicos
candidantur, qui ambiunt, In Eccleſia & ſqualet
ambitus, & ſubjectio dealbatur. Non is ſub Chri-
ſto principatur, qui affectat imperium, ſed qui
abſtinere imperio poteſt, & obfequio non po-
teſt abſtinere. Has nobis leges Dominus ſcrip-
ſit moriturus, & eas nobis Lucas exprompfit.
Reges Gentium dominantur eorum. Vos autem non

qui præceſſor eſt, ſcut miniſtrator. Saracenorum
eſt in imperio beatiratem reponere. Chriſtiana
felicitas parendo comparatur. Nunquam gran-
dior eſt Roma, quàm cùm, pro Chriſto, ità
ſe abjicit, ut ſuis cervicibus nullum imponi ab-
nuat. Neroni obtemperavit: & extero non ſub-
jacebit? Paruir Heliogabalo, peregrini & no-
minis, & propudii Cæſari: & Chriſto Domini
non obſequetur, Sanctorum Civi „ & dome-
(tico fidei? Noſira Roma eſt, ſed omnium eſt
3 3 Romans

. J . Luc. zac
ſio: ſed qui major eſt in vohis, ſtat ſicut minor: & 25

78

Romana Eccleſia, à qua leges omnibus impo-

IX.

Romani
Juos adve=
nas ſinu
comple
tuntur,
ſudque
omnes ci-
Vitate do-
nare ſo-
Lent.

X.

Eecleſia⸗
Kici exteri
num FJe-
ſum, & na-
nam Ec.-
eteſtam in
seſeris re-
Praſentent-

1, Cor. 1.
12.

nuntur. In hanc Nos meſſem ſi falcem ſoli im-
mitteremus, faceremus de frumento zizanium,
& de Urbe Mundi principe aut Reginam Latii,
aut Præſidem.
Nolumus, inquiunt, Chriſtiani Quirites, ne
à noſtro quidem foro, nedum à ſua, noſtrâque

Eccleſia, advenas prohiberi. Non Quiritium

Roma patria eſt, ſed mortalium. Quiſquis mun-
danus eſt, civis is quoque Romanus eſt. Non
enim intrà prærupta ſeu Apennini, ſeu Alpium
cohiberi Urbs debet, cujus planè fines ad uſque
Mundi apſides Apoſtoli protulere. Non ubi naſ-
cantur, ſed cui renaſcantur exteri, intereſt no-
ſtra. Bactrianus, ſi Chriſto initietur, dum exo-
ritur, conterminus Indorum eſt, ſed cùm renaſ-
citur, civis Romanus eſt. Unus enim Syllabus
eſt Urbis & Cœli. Si Cœlo inſcribitur Neophy-
tus, Romæ item adſcribitur. Malumus Romæ
Mundum ſubeſſe, quàm nos præeſſe Romæ.
Non modò Primores ſubrogari advenas patiemur,
donari trabeâ, ad Principes ablegari: Sed non
patiemur omninò Odæis noſtris diſcludi exteros.
Neminem, inquiunt, Romani ſanguinis audietis
Hoſpites allatrantem. Eorum vos refodite fibras,
quos obloquentes exteris indignamini, & origi-
nis ut eos pudebit, ità vos equidem non poœe-
nitebit induſtriæ. Colluvie in nos affluxerè: Et
ſuorum oppidorum ſeptempedà Urbem noſtram
metiuntur; cujus decempeda ſol eſt. Iiſdem
cum cœlo finibus Roma definitur. De trabeis
& thiaris Eccleſiæ diſpenſandis citrà controver-
ſiam jus eſt. Volumus eas & nobis & mortali-
bus umiverſis communes eſſe. Itaà ſanxere Ponti-
fices; quorum nutus oraculorum apud nos loco
nunquam non ſunt. Et ſanè, ſi à Romulo Nu-
mam nobis imperaturum accivimus è& Sabinis,
noſtro tum etiam ſanguine madefactis, externos
non feremus Optimates, qui Regem hoſtem ſub-
legimus? Apparitores ſuos, cuſtodes ſuos, du-
ces, & Satrapas inſtituit Alexander dudùm Per-
ſas debellatos. Iis & puniendos, & regendos, &
cohoneſtandos ipſos quoque Macedonas dedidit;
Uhumque imperii fui corpus victis mixtim vi-
ctoribuique conflavit. Nos veròô, qui Chriſtum
audimus utraque a ſe unum facta, unumqué fo-
re gentium omnmium ovile, & ducem unum, non
dedititia, ſed adnata, cognatâque nobis membra
revellemus ab Eccleſiæ corpore, quod Chriſtus
terrà, marique protendit? Hæc ego humaniſli-
mè, ſapientiſſiméque diflerentes Romanorum pri-
mores non ſemel audivi, quos partium, factio-
numque pertæſos verè Romanos, alôque à fan-
guine Ducum adoravi.
Utinam quàm ſe Roma omnibus pandit, tam
ei viciſſim omnes conjungantur. Sagena hæc om-
ne piſcium genus educit in littus, & reponit in
vaſa, neméôque piſcium rogatur, Cujas ſit. Ve-
reor, ne ſuum plerique littus ſquamis piſces im-
preſſerint. Vereor, ne ut olim Cerva, ita nunc
quoque Rhombi & Muræneæ ſuam collari teſſe-
ram efferant: aſſeräntque in ſervilem ſe liberta-
tem ſui titulo Domini literatæ. Et miramur, ſi
uni viro deſponſata Eccleſia, viris tam multipli-
cibus & tergeminis nubere horreat, ne ſuo capite
hydram pati compellatur? Muſſavere olim Co-
rinthii in varias abducti partes: Ego quidem ſum
Pauli: ego autem Apollo: ego verò Cephæ. Apo-
ſtolos hi tamen, non Primores præferebant. Iis
tamen & citò, & ſeverè Paulus occurrit: & A-
poſtolicæ Eteſias Cymbulæ, quaſi exolutos &
Caucaſo Aquilones ità compreiſit, ſeu Perri »
Paulive factione fides opprimi poſſet. Non hi

Oliva in Eſdram.

ſunt ſibili auræ pertenuis, ait, quos Chriſtus con-
ſequatur. Sed ſibilantium ſunt anhehitus vipera-
rum, à queis Antichriſtus non abeſt. Sonatis A-
poſtolos, ſed defectionem parturitis. Sic Petrus
compellatus, non Malchum mutilat, ſed Eccle-
ſiam. In veſtro ille ore Chriſtum iterum ejurat;
& telum ſuum, non in vaginam, ſed in cor Chri-
ſti defodiet. Latus enim Domini haurit, qui con-
cordiam exhaurit. Ergo Petrus ſub Nerone Chri-
ſtum ſui purpurâ ſanguinis honeſtabit. qui per
vos inconſutiſem Chriſti tunicam concerpit, in
Crucem Romæ pro præceptore agendus, Chri-
ſti per eum legibus Corinthi crucifixis. Et quàm
Petrum proditorem facitis, ad illum iniquè ac-
cedendo: ità, niſi à me abſcedatis, Chriſii
viſcera diſcerpam, qui ejus dudum membra
obtruncabam. Reparo in veſtris labiis meæ in-
ſectationis perfidiam: quique laboro uſque ad
vincula in Evangelio, Evangelium in vincula
per vos conjicio. Oves ante abigebam à Chri-
ſto: jam veſtro fremitu à grege Chriſtum abjun-
gam. Nam ſi alii Petrum ſpectatis, alii Paulo
cohæretis: nemo iſthic eſt Chriſti. Ejicite tum
me, tum Cepham ex animis; alioquin prodito-
res facitis Evangelii, quos Præcones fidei Chri-
ſtus conſtituit. Tu Petri es? Tu verò Pauli?
En tonitruum! Numquid Paulus crucifwus eſt
Ppro vobis o aut in nomine Pauli baptizati eſtis à
Diviſus eſt Chriſtus * Ego vos eluere ſtudui, ut
ſervaretis, non ut ſubmergeretis Eccleſiam.
Naufragium, ut video, vobis, mihique defudi,
non lavacrum: Et, cùm Naaman Jordane ſqua-
mas excuſſerit, vos cum elephantiaſi proditis
& baptiſmo. Ergo cataclyſmo Caro interci-
dit, baptiſmo Spiritus ſuffocatur? Alluvione re-
vixere Oleæ, quas Columbæ in Arcam infer-
rent. Lavacro fidei explantatur Olea, protur-
batà & cœtu veſtro charitate? Quôque conſter-
nor, meum, & Petri nomen excidioni admove-
tis, ſtragique Charitatis. Apagite iſthæc à vobis
probra, notâſque. Ilhi vivendum eſt, qui pro
vobis mortuus eſt. Crucifixus pro vobis eſt Chri-
ſtus? Vos item Chriſto ſuffigimini. Aloqui ſi
vos Petro infigatis; & Petrum Cruci & Chri-
ſtum defigetis. Quòd ſi ſacrilegium viſum Pau-
lo eſt, ſi Corinthium vulgus jactaret Apoſtolos:
In quos ille tonitrus erumperet, ſi Hominum
paſſim nomina ingeminarent Apoſtoli, & ſuis
palam frontibus circumferrent? An non immu-
giret? Quid? Vos, diceret Paulus, quos Deus
conſtituit Principes ſuper omnem terram, filiis
hominum, terrarümque ſubdemini? Sed enim
ſuis me Officiis extulit ſuprà Homines. Grati eſto-
te illi, non ſervi. Benefactorem amate, non ado-
rate. Uſque ad littus Juſtitiæ eum ſequimimi ubi
veròô de Gloria Dei agitur, uni Numini & no-
mina & animas reſervate. Regale Sacerdotium
quibuſnam, niſi Diis, ſubmittetur? Deus autem
unus eſt. Is vos eſſe imperat unos. Pretio em-
pti eſtis, inquit, Wolite fteri ſervi bominum.
Tui te pretii admonet trabea. Cruorem Domini
reliqui adorant: Vos togâà circumfertis. Pudeat
ergo poſt datam à tanto Principe libertatem,
non lhberos eſſe hominum, ſed libertos. Pu-
deat tanto redemptos pretio ſervire iterum, &
in occaſionem detorquere ſervitii & pretia liber-

tatis, & imperii, regnique inſignia. Diſſentit à

famulatu trabea; & exæquatos Regibus addici
Hominibus, non eſt ſcelus, infamia eſlet. Uti-
mini, quo vos jure Chriſtiani Principes donave-
re; quo vos Pontifices extulére faſtigio. Subve-
XEre illi vos in regium ſtemma? Jatn vos pigeat
ſervitutis. Hæc ſi pronis auribus exciperemkun:
etri

Unio fa.
ctioſa Ec-
eleſtaſtutis
interdicta,

Pauli ad

Corinthios
concio con.

ird faczio.
Jose 14

lbid, 13.

1. Cor. 7.
2¾.

*

Neni
ore
tats
Ceſit,
ehe
A l.
oN P
pali
ſacelet
Panlus
jebat,
ceii
mid
hpagn
llale.
o ern
us Br
linen
erit,
ſ lacri
(aere
carebinn
l ey
1s, ed
A dura
(i teri
let in
eun eli
derss,
d te
lotrabe⸗
. In
imate
poſion
Patet ex
uit hoſß
lines adl
Netlic
ANre,
uibis,
Cls oonui
cumn, q
Plſen,

UI r
N
Cjipo

ns

1

=§è k

Eus Knepen

ſe.
lent, ar
nenda elt
Kinra Vi
Crito
alg in APunm
e Nat
Ra e Ler⸗
APtun lau
enrh
8 In G
l p 1,
if oo, &
iie enit N

e

.

1 ,dri
Bagber
d 4,
4. Tabun
nn 1 1—
fu, finäkm

hi, le
n onit

nn
Hütmer
bon he
n n
bigeben 1
Ohritniz.
tit, Aile
ili, Diien
Aoctunir
cones füi
Tu re Nl
n iß,
luptutieh
elnere tlin
reis Dalia

mihiqve ae

in Iudaehe
0 Cad imi
1) AMhrorer
in Atn
r Olke, .
Qoge ek⸗
cidioniadn
ite iſtaimm
m el, gin
0 Oknelr.
C0r
un ninde
Aaet olut
1 Hnin
olol, n
An oon m-
Ulus, tal
n kern 1
nin) Nen
nes Cii-

Mate, Ma

e aenc
11 Desd

ruoren Nun
nlns
ſe lleu
Nbence
Ue ienn,

“

mimn/

Ibid. 45.

De Cyro Re

Petri Cymba ſuo frequentius clavo Optimos ad-
moveret. Non eos a puppi ſubmovet odio no-
vitatis, ſed ſtomacho factionis. Omnia mihi li-
cent, vociferatur Apoſtolus, in quo Chriſtus lo-
1. Cor. 6. quebatur; Jed ego ſub nullius redigar poteſtate.
12. An liciabitur nos gula; & ſervilem annulum
non pede circumferemus, ſed gutture? Num è
mari conchylium extraximus, ut naufragium
faceret in ſportula? Demittebatur per ſportulas
Paulus, ut evaderet; non ſe in ſportulas demit-
tebat, ut ſerviret. Puduiſſet illum è palmulis
captivitatem ediſcere, non triumphum. Aufugit
proinde à Præfectis Apoſiolus, non ſe Præfectis
adjungit in ſporta. Ego ſub nullius redigar po-
teſtate. Ventri meo imperito, ideéôque expers
ero ſervitutis. Ibi enim irretiendis Semideis ne-
xus Brontes, vinculâque procudit. Qui novit
abſtinere, ſervire neſcit: Et quem nuditas non
læſerit, ſuam is nunquam Stolam lacerabit. Una
eſt ſacri Ephod caries, cupido aulzorum. Si
carere poterimus Attalicis, nunquam ſanè infulà
carebimus. IIlorum nitore vel purpuræ nedum
byſſi exoleſcunt. Meminerint paludati, non vio-
lis, ſed procellis innaſci muricem. Quòô erimus
ad dura fortiores, eò murex nitorem ſuum feli-
ciùs retinebit: quem adultum in fluctu, remit-
teret in Pelagus illecebra. Si nihil expetamus,
zum enimveroô nulli ſerviemus. Freto ſi opes af-
fuderis, enataſti. Si opes infuderis conchyhio,
illud te merget, quia tu illud ſubmerſiſti. Fer-
ro trabea degravetur. Non natat ſolùm, ſed ena-
tat. In auro naufragium facit, ſi vel uno nu-
miſmate oneretur. At quò me longiùs à pro-
poſito meo alieni metus diſcriminis abduxit?
Patet exteris Roma ſub Petro, ut ſub Cyro pa-
tuit hoſpitibus Babylon. Is Judæos inter fami-
lhares adſcivit. Inter hæredes regni à Petro Uni-
verſi cooptantur: niſi ſeſe exteri peregrinitatis
amore, ſpe Sedium Romanarum exturbent; in
quibus, qui mundanus non eſt, nunquam mun-
dus considet. Incuſent ſuam proinde pertina-
ciam, qui uni addicti regioni, tenere ſellam non
poſſent, quæ Mundum tenet.
XI. gypti vellem, & Cœlhi, & Eccleſiæ, &
OCOrypri potiſſimùm, quo de agimus, exemplo, aut
eru⸗. . Satrapen aſciſcerent Principes, aut verò abdica-
da, rent, patriæ penitùs immemores. Cujuſvis me-
tienda eſt, non ſoli umbra paterni, ſed propriæ
ſtatura virtutis. Nathanaêlem mirantur plerique
à Chriſto & prælatum Iraélitis univerſis, nec
Joan. I. 47. in album tamen relatum alumnorum.
Jus Nathanael venientem ad ſe, & dicit de eo.
Ecce verè Iſraëlita, in quo dolus non eſt. Vix
alium laudarat effuſius. Attamen non in eum re-
fertur ſyllabum, in quo vel Judas deſcribetur.
Si in eo dolus non eſt, cur ei Apoſtolatus inſi-
gnia non deferuntur? Nemo propius Dei Agnum
Sa ad. coniigit, quam qui expers eſt doli. Scribatur
didai d, elgo, & adſcribatur Apoſtolis. Et fortè inſcribi
gnitatibus Cerat Nathanaël. Verùm quot literæ duceban-
eretncden. tur, tot inducebantur Papyro lituræ. Impritne-
Narhanai batur, & expungebatur Nathanaél. Ipſum Dei
dho. Verbum „ quod digito ſcribebat in terra, Na-
n Fin, thanaélem aut dicere, aut ſcribere Apoſtolum pe-
né dixi, non poterat. Nullo traduci conatu ve-
rus potuit Iſraëlita in Navim Apoſtolorum. Fru-
ſtra remis undas everberaſſent, fruſtrà carbaſa
ventis expandiſſent, fruſtraà remulco Cymbam
adduxiſſent in littus. Non enim remora obſtitiſſer
cymbulæ, ſed oppidum. Exciderat Nathanaeëli
voX una, quæ ab Apoſtolorum inſtituto nimis

diſſentiret. Quem ſeripſit Moyſers in lege, &

Prophetæ Invenimus Jeſum filium Joſephà Na-

ge. Cap. X. 79

rii ſibilabunt, in Petrum Petri nomine injuri,

Vidit Je-

lum, nec tua mores ejus intereſſe clamabis,

zarcth. Hoc ut audivit, erupit confeſtim in boa-
tum, ſuà penitùs indignum innocentiâ, corruptus
amore patriæ Nathanaél, clamavitque: A Na- lbid. 462
zareth poteſt aliquid boni eſe 7 Hoc ille diverbio
partam gloriam, paratämque fortunam corrupit.
Debuerat, non oppidum perſcrutari demiſſi ad Unio inter
nos & Coœlo Numinis, ſed jubar. IIle veròô, in- ad venai.
diſcuſsà virtute prophetantis, contempſit Naza- Pignit
renum. Nolo, inquit Chriſtus, Eccleſiæ meæ virtuti
dare Principem, qui in Deo patriam perſerutetur. Aeferenda.
Volo Apoſtolis unum explorandis hominum pre-
tis lydium lapidem virtutem eſſe, non lapides,
ſaxdque oppidorum. Deſeruiſſent me Andreas
& Petrus, ſi eadem, quæ ille, ſenſiſſent. Ab
Anathoth ad eos ſubmiſi Jeremiam. An loci ob-
ſcuritas Vaticinii fulgores intercepir? Extraxi &
vico Bethlehem Davidem. Ideône viculi civem
Golias effugit? Memphi Moſes adolevit. Ur-
biſne illi obfuit ſuperſtitio, quin ſe cœno in Si-
nam extraheret? Si ergo nec ignobilitate, nec Dignieas
pravitate patrii ſoli corrumpitur prophetia, cur arenda
Numini obeſſe poſſe arbitratur Nazareth pinna qus 3 ma-
rum arbiter, non virtutum? Abſalonem edidere "icipiis
Hieroſolymæ. Num parricidii meditationem ſan- ahttr.
Ctitate patriæ abegit? Pariet Arium Alexandria
Martyrum patria & Campus, quem tamen tranſ-
fuga nullus aut ſcelere exæquabit, aut pertina-
cid. Quot Romæ, religionis meæ in ſede, ſecta-

/

antagoniſtæ, laniſtæque Pontificum! Videtis ni-
hil aut addi, aut decerpi ſeu perfidiæ, ſeu fidei,
corruptione, religionéque municipii. Placet pro-
indè in Nathanaêle candor, ſed cenſura non pla-
cet. Ejus ſi ſententia rogaretur, coactus & Beth-
ſaida Apoſtolorum cœtus emendaretur, accer-
ſitis & primoribus urbibus, qui pagorum cives
excluderent. Fruatur ſuâ ille urbe. Nam mihi
non injucunda eſt Nazareth, nec ingloria Petro
erit Bethſaida. Hinc ille Romam invadet. Indè
ad vos ego Cœlum inclino. In hæc ſi fortè Chri-
ſtus verba non oravit, ea ille certè de Nathanaële
perfecit, quæ hic ego perſcripſi. Acceſſit ad
Chriſtum innocens? A Chriſto abſceſſit non
Apoſtolus. Innocentiam ſuam retulit domum,
à JESU non ſine laude dimiſſus, ſed nulla ho-
noris acceſſione remiſſus ad ſuos. Id, inquies,
non iniquè in Apoſtolos ſanciri, quos Deus ſu-
per omnem terram deſtinaverat Conſules. Jam
ſaltem habeo, Apoſtolorum prorsùs nomine,
teſſeràâque indignos, qui virtutem ad patriæ cen-
ſuram expendant. Stiliconem Prætor non con-
temnes. Honorius Mundo, ſed Honorio Stili- Aalics
con imperabat. Uter latius, lautiuiſque regna Eahandi.
vit? Illene, cui regna ſubdebantur: an hic, cui Watas
Rarepar regnator? Ego ſanè Regnantem pluris Reldenia
acio, quàm regna. B nanti impe- on omnee
mr, dor Kegi irrent, Gd deumsä. Nem Tees-
» . icariis.
vir eſſet, nunquàm ſervum Principi aut parem Superior
faceret, aut ſuperiorem pateretur. At quando id invigilet-
temporis iſthæc in Italia monſtra ſpectabantur,
ut ſuum ſcilicèt, non Pompeium, ſed Legatum
Cæſar vereretur: an tu Stiliconem dices Apoſto-

quòd Conſul ſis, non Apoſtolus? Conſul, imò
& Dictator Stilicon, nulli unquàm patriam ob-
jecit. Et qualis, non unde eſſet, ut Poëtæ e4
tempeſtate cecinere, intererat candidati. Hinc
vel Scythæ donati Urbe. Hinc undique accur-
ſus heroum ingens ad Honorium. Exundavere
Ducibus acies, palæſtræ Sapientibus, Senatori-
bus atria. Natum ſe quiſque Romæ, & Civem
ſe eſſe Cæſaris putabat. Solitudo verò nunc tan-
ta, pleriſque in locis ſummque caritas Sapientum
4 eſt,

80

eſt, quòd unam univerſi profiteri urbem non
poſſint. Reſiſtunt proindè in ſuis plerique pro-
vinciis, ut ſi fortè inglorii, ſaltem non deſpe-
Eti, conſeneſcant. Turcarum, Arabumque à
noſtrà longè alia & conſuetudo, & mens
eſt Una, proh noſtrum dedecus inter eos
præputii repulſa. Recutitis, licèt exteris, licèt ho-
Religio & ſtibus, licét captivis pateſcit imperium. Nullum
Zenen non parem putant, ſi iiſdem initietur ritibus Me-
guant; miil- hemeto. A tranſtris licet in clavum remigi tran-
Tumque ſilire, unâ gladii contumeli. Si circumcidatur;
guat, Cruore perexiguo & nexus mox effringit ada-
ddt. mantinos „ & purpuram ſibi parat remex Satra-
pis aggregatus. Piget tam modico cruore hau-
riri maria, Alpéſque Saracenis: & ſtillieidio
fanguinis enatare captivos è naufragio ſervitutis,
non in littus libertatis, ſed in Olympum impe-
rii. Apud nos verò nullà profuſione ſanguinis,
nullà fidei profeſſione donari exteros dolemus
poſſe, non jam regno, ſed urbe. Libet mira-
ri, quot apud Arabas plagas redimat manci-
Unio imer pium, uno ei à Myſta impreſſo ſtigmate. Hy-
*eα.. dras ridetis pullulaſſe accilas? Apud Saracenos
Rer evebaz in Reipublicæ caput pes vulnere revireſcit. Re-
stiam vi. Mex Præciſione fit Conſul. In imperii enim vir-
Fil bros⸗ gam, ſupplicii virgas rigatu ſanguinis demutat.
. Mutilatione excreſcunt in Satrapas Servi: Et ſi
Nokititas ſe feriant, non tam ſe vulnerant, quàm convul-
verior. nerant, ſervitutem. Ut ſcilicèt Libertas, quaſi
Phœnix, renaſcatur è plaga, & regno ſica ob-
„ ſtetricetur. Quam illi vindemiam legerent, vi-
tibus exputatis, qui ſi ſervum deputaverint, exu-
berare gratulantur in Principem! ſuum ibi quiſ-
que in mari captivus habet Erythræum, quod
ex ſe fundat; unionibus excolendus & gemmis,
ſi ſe de vincto Prætorem fecerit, pelliculà vix
incisd. Prætorem, inquam, ſi ſe fecerit? Ad im-
perium Aſiæ occupandum nemo ibi non Alexan-
der eſt. Nodum, quem exolvat, habet in cute.
Jurcæ nal. Eam ſi feriat, triumphavit. Quèô ibi Cato eva-
ſum arcent ſiſſet ſui toties vulneris inſtaurator, ubi caloni
ͤnif perſtricta cutis Fortunam Cæſaris invehit? Non
ſuæ exte reſcinduntur ibi cicatrices, non inciſæ ibi venæ
umſecze, laxantur, ut, occumbendo, Catones effugiant
ſervitutem. Leviſſimè exciſa pellis & cruorem
vix ſtillat, & in ſtillicidio ſanguinis Pactolum
Cæſo, Gangémque affundit. Ut imperent, ſum-
mam ſibi cutem inter Arabas captivi perſtrin-
gunt. Ne ſerviant Ucicæ Senatores, ſuo telo in-
cumbunt. Quid non felix Saracenis, ſi vulnera
ipſa faciunt fortunatum? Uno vibice, eôque
perblando, oſtium captivo panditur ad Prætu-
ram. Quot Cæſari impreſſiſtis vulnera, Brute,
Caſsique, ut Imperatore careretis. TLuneti uno
vulnere renuntiantur Imperarores. Noſtris mu-
cronibus Cælares exareſcunt. Principes telis Ara-
bum effloreſcunt. Vide, an regna occupaturi ſint,
dum vulnerant, qui Reges evaſere vulnerati.
Hæc dùm ſcribo, in Tunetano ſolio Italus trans-
fuga ſupinatur. Adeò nemo Saracenis eſt advena
8
natione, qui ſit ſectà domeſticus, & ſuperſtitio-
ne familiaris. Non Britones, non Britannos, non
Baleares, non Ligures à ſuis curulibus Saraceni

Bignitas
cui defe-
rendæ.

ticæ legis colluviem, cloacâmque fluxifle. Non
ſejungit à ſuo Satrapes throno, quos ſpelæo ſuo
adjunxerit Mehemetes. Et Chriſius non faciet
apud nos utraque unum? Et uni lapidi angulari
muri duo non adhærebunt? Commilitones fidei
non patiemur Collegas in Republica? Vis me,
inquies, per Arabas erudiri? Quidni? Sed eam,
quam unam expetis regnandi artem. Nolo ex
eis fuperſtitionem haurias. Volo te ab eis imbui,

Oliva in Eſdram. D

propellunt, ubi eos contigerit in unam Meheme-

némque à ſeſe legem exolvunt; utque principa- „is erle-

quâ ratione in imperii commodum advenas ad- imi
ſciſcas in cives. Diſpice, quò ſuas illi Lunas in- kiren
tulerinn. Ukrà Solem jam penè Ottomanica Hn
Luna penetravit. Abundat enim Tribunis, quæ umin
nec captivos competitores eſſe vetat Tribunatus. Een
Sub illà Lund nulla hominum conditio eſt illunis. a mi
Ipſa proptereà jam penèe Solem intercepit. Legit nu:
enim non & Thracia Primipilos, ſed e& Mundo. rl
Nos faſtidimus exteros; & ſubjectorum tot ſane lli
nobis diſcrimina, quot provinciæ. Non modè zulen
non adlegimus peregrinos, ſed à cive civem ſe- 66,DL.

cernimus. Niſi in umbilico regni enaſcantur, de- es

putantur cum exteris. Et miramur, ſi, contra- n,, d
Ctis ad unam regionem Præturarum candidatis, e a
emancipentur imperia viris, viribuſque deſtituta? Uun ies
Non ea labare mirum; mirum eſt aliquantàâ ſui ſes nin
ea parte conſiſtere. Id verò Chriſtianis toparchiis Anun.
jam ità penè vulgatum, ut perfidiæ argueretur, 1 ſalnce
ſi quis provinciam decernendam eſſe extero te- sel;
ſtaretur. In partem conſiliorum advocentur ex- Aure hi
tranei? Eos Cyrus adſcivit, & exteros, & cap- Drince
tivos. Ideoque & propagavit imperium; &, mig. I.
quod apex fortunæ eſt, cœlum periit religione, Pnii
non ſtultitia. Sed jam verba Regis expendamus. lueo fu
Sunt enim non Regis ſolùm, ſed regia. In, ſul
Drunpai
cœli præcepit mihi, ut 1l
ædificarem ei domum in Jeru- ibietd
minibus
ſalem. 1. Eſdr. I. 2. geii

leius hon

C AP UTL KXl.

mamur
rti nlis nans

Legiſlatorem ſuum habere Primores. Nec Kuice⸗
uni tantuům eſſe Numini Primates ob- Etirt,
noaios; ſed in uis vereri eos debere nu
Numen, quorum Deus ora, mentéſ- nak
que afflavit. Id Cyrus exhibuit, in Iaiæ Uren
membranis jura Numinis, & Numen nge
reveritus in Propheta-. n⸗
i
lo; &
D Eus coeli præcepit tibi? Imperanti ergo I. P
præcipitur? Jam regnorum non piget, ſi gr
ſuæ Reges quoque habenæ compeſcum. Nos 5„ beg u ſu
Principibus libentiſſimè obſequemur, quando illi c 4 aihn
ſuo quoque Principi obſequuntur. Lunæ ſubſu- ſubjedes lie.
mus univerſi; ſed fi illa non rebellet à Sole. Nam n. ud, L
ſi ſuo illa ſeſe ſubtraheret Duci, Oſtreum eſſet, guemur. “ 3
non Aſtrum. Quid enim Luna eſt, ſi deſtitua- ſrſdz⸗
tur à Sole? Nemo mortalium non obſequendum Sr e, n4
ſuo ſibi eſſe Principi arbitratur. Sed refractarium Pſ, i
Numini Ducem nemo libenter aut ſibi præeſſe omzia ſab- ini
patietur, aut ſuis. Inferiores cœli orbes à ſupre- jiciet ſibi. H 1
mo circumagi non refugiunt, quamvis advers Luna && n
ſuis motibus vertigine convolvantur, quòd æquè cælum. W n
illa tam agatur, quàm rapir. A ſuo ille quoque , dvan
truditur Præſide, cui obſecutus ſuo reliquos or- ihen ſub. 1en et,
bes circumactu, rotatuque nuſquam obluctantes datur ma- Rar

involvit, abripitque. Piget tam eſſe coœli orbi-Zer.
bus diſſimiles pleroſque Dynaſtarum, quos hor- „n
reas ſeveriſſimos obedientiæ, obſequiique exa- Regulat
ctores, animadverſuros virgis atque ſecuribus ſerver.
in ſubjectos, ſi eos paulò fortè licentius egiſſe
deprehenderint: tam vero in Dei cultu fupinos g,e, I.
& ſegnes, ut eos putes & hominum ſemideos, ruels E.
& Superùm Deos. Omni ſe jure abſolvunt, om- arr
tum ſui penitus eile juris agnoſcunt, ita mentem, ges.
animum-

üeegen
nlkenent
Nachoet.
Aenz Ear
meinn ,
lein rign
8enen
deg

t ll,
m in n

1.

pPnipnen N
Pyimnett⸗
ni nin
lin /

Imatig
n nſe
nr, ghi⸗
Lum iii,
laie le,
,Okenti⸗
nig,
AA Tbieli

De Cyro Rege. Cap. XI.

amimumque ſuum omni exemptum vinculo ar-
bitrantur.
II. Hinc ille apud Davidem imperantium fremitus
tam inſanus, tâmque excors, ut non in vetita ſolùm
ferretur, ſed jugum quoque legum excuteret. Aſti-
Plal.2 2, terunt Reges terræ, & Principes convenerunt in
unum: adversis Dominum, & adversus Chriſtum
ejus. Dirumpamus vinoula eorum & projiciamus d
nobis jugum ipſorum. En quam abjectè de legi-
bus ſentiebant, ante adventum Chriſti Imperan-
tes, Davidis ævo. Quaſi enim lictores eſſent Cu-
ſtodes Tabernaculi, eorum ſcita & jugo compa-
rant, & manicis. An nos rei ſumus, quos vin-
cire audeant Sacerdotes? Reges nos eſſe ſcient,
non reos. Vincula abrumpemus. Unum Prin-
cipes vinculum decet, corona; quâ imperare co-
guntur. Hanc tantùm pati poſſumus violentiam,
ut ſcilicet imperemus. Noſtrum vinculum liber-
tas eſt; hac nos nemo expediet: utque nos re-
gnare pigeat, cogimur imperare. Naſcimur hoc
Principes fato, ut immunitatem abdicare nequea-
mus. Id coronæ vectigal perſolvimus, ur nulli
enitùs ſubdamur. Nofitra ſervitus dominatus eſt.
l cο funditüs exhaurimur, ut vitâ exui poſſi-
mus, ſuper veſtiri verò ſubjectione non poſſimus.
Dirumpamus proinde vincula eorum. Laſcivit
hic ramen Principatus, non furit. Humano enim
in ſe agi more à Sacerdotibus non negat, quam-
vis ſeverè agi vociferetur. Injiciuntur ſiquidem
hominibus vincula. Subinde furit, non dolet;
ütque invidiam canonibus conflet, non jam eos
nexus hominum vocat, ſed juga dicit armentis
Wrate aptiora, quam Regibus. Et projiciamus à nobis

i narira- jugum ipſorum. An Dii iterum in armenta de-
ni congio

ſuſuicacis, formamur? Sed Joves neſciunt „etiam cùm ſe

&Wbelitici, villis transformant in Tauros, deſlinari jugo,
ſed uni deduntur illecebræ, nec agros proſcinde-
re diſcunt, ſed Europas avehere. Cur ergo no-
bis, minoribus quaſi gentium Diüs, juga coap-
tant, quos non mugire ſanè ſentient, ſed irrugi-
re, & pertonare? Coœli ſe Præſides jactant, im-
memores terrenorum. Et cur juga parant ipſis
quoque Principibus ‚, ſi eos luti pœnitet, & cœ-

lIum duntaxat propugnant? An cœlum aratur?

An aſtra proſerumur? Inſtrumento produntur
ſuo; & quo illorum conatus, ſcitâque ſpectent,
jugo vulgatur. Coœlo nos percolunt. Terreni eos
Piget, pudétque ſatus. Juga interim concinnan-
tur. Vos conjecturam facite ſationis, & coœline,
an verô terræ proventibus ſolicitentur aratores,
ediſcite; quos .agyptios nemo non benè dixerit,
quando qui ſtivam tenet, humum aſpicit, non
cœlum. Projiciamus ergo à nobis jugum ipſorum.
Vix ſubjici poſſemus, & nos mitti patiemur ſub
lugum? An armenta ſumus, qui Toparchæ totâ
Samariâ falutamur? Malè nobiſcum actum ſi
de corona noſtra aut fortuna ludit, aut luſuros ſe
eſſe credunt Curiones. Principes, non armenta
ſumus. Sua proinde juga cornigeris deſtinent,
non coronatis. Si ſecùs fecerint, ſenſerintque nos
eſſe boves, fœnum nos quoque præferre ſentient
in cornibus. Hæc non Reges, magnique Princi-
Pes, qui ſtipati Sapientibus, nihil aut jactant in-
conſukè, aut ſentiunt. Hæc, inquam, non ſum-
mi, verique Principes, ſed Dynaſtæ garriunt,
nec multi, ſed perpauci; qui a Davide non ideò
Reges vocantur, quòd illi revera Reges eſſe vi-
derentur: ſed ita eos nobis expinxit, ut in ſua
ſeſe mente colorant, finguntque Toparchæ. Ja-
Toparehe ctant enim in ſuis quemque pagis non Reges
dRibe- modò ſe eſſe, ſed Cæſares. Nec intraà nugas ſeſe
Reges & CoOhibet furor; undat, exundatque in ſuperſtitio-
Prineiper, hes officiorum pluſquam regias. Nam aquam de-

81

fundi ſibi à ſtante nolunt. In genua ſubmit i ju-
bent pocillatorem. Libari dapes à ſtructore im-
perant, quaſi veneno eis inſidiaturi ſint Bactræ.
Mamtili ſuo, cùm infertur, nemo non aſſurgit.
Pateram, quaſi Oceanum verentur non manci-
pia ſolùm, ſed chientes. Cantharum exhauſturis
velato nemo capite ſupplaudit. Et quid menſæ
Patris, ubi novum & myſticum à ſe vinum hau-
ſtum iri Chriſtus ſpopondit, reliquere Toparchæ;
quando epulanti Numini (ſi genua Dynaſtæ ſub-
miſerimus) mihil immortalibus quoque corpori⸗
bus reliquum eſt, quod Divinitati impendant
convivanti. Hi ſunt, quos nexuum, jugique
Pertædet. Mei hic tantum inſtituti eſlet, eorum
Ccompeſcere querimonias, quas in decrera Patrum,
quaſi catapultas, explodunt. Verùm raptim eos,
cursimque liceat ſub jugum mittere Eccleſiæ,
ipſo potiſſimùm productos, protractéſque jugo,
quo ipſi paganos ſuos, vernâſque opprimunt.
Tu Eccleſiæ leges immanitatis arguis, qui te
paganis tuis de Patre-familias recudis in Nu-
men? Pateris. Quid aio, pateris? intentatis vir-
gis, aut nummis erogatis, aquam tibi miniſtrare
imperas famulos, non cervice tantum demiſſa,
ſed inflexo poplite. Nonne qui pollubrum inver-
git, vices quaſi agit cœli in triclinio tuo? Quem
ergo effundendo imbri cœlo parem feciſti, hu-
mi jubes dehiſcere; ut gloriere non extare tibi
cœlum, ſed proſtare, imò verò proſtermi. Nunc
verè domi tuæ ruit æther, quando is quoque pro-
ruit, qui pluit. Vide, quid domi tuæ jam ſtare
poſſit, ubi imago aquarn amte te ſtare non poteſt.
Et unde tantùm tibi fumi vel ex aqua? Mitio-
res Oceani procellæ ſunt, quàm reciprocantis
pollubri tui æſtus, quibus jura omnia obruun-
tur, & unus tantum cladi ſupereſt fumus, qui
omnium & clades, & ſirages eſt. Veſuvium
uis in tua domo ardere neget, quando ablueris
fumigas? Hc tamen nihil frigidius frigida,
quæ tantum fumi evaporat. Nam rideris, non
coleris, cùm coœnaturum te & eluunt famuli, &
adorant. An non inſania eſt, tum coli velle, cum
te ſordere fateare? Non enim lavarere, niſi pol-
lutus. Inquinaris tu tamen, non ablueris, ſi ado-
raris, & mades. Quid hàc inſulſius, frigidiuſ-
que iMdololatrià, quæ adorationem conaturo tum
impetrat, cùm imperat lotionem? Inter ſordes
ſuam heluo divinitatem auſpicatur. Nec mirum
ſi iis in aquis tam procul feratur à portu, cui
venti ram effusè aſpirant. Ventoſum nimirùm ca-
put pelvi velificat, & in altum provehitur paſſis
carbaſis, dum extergitur. Icarum malim ego
Comitari ruiturum, quàm prandere lavarique cum
bardo. Innocentior eſt fermè lapſus, exolutis
pennis in 5ͤtfgæum è cœlo labi, quàm & pelvi in
coœlum faſtu proſilire, & vernâ abuti pro penna,
quòd altiorem tum te futurum credas, cuùm eum
abjectiùs, humiliuſque depreſſeris. Et cur, rogo
te, ubi tantùm tibi jurium apponitur, uno te di-
vino jure non abſtines, quod ſi ſumas, abſume-
ris? Bellaruro Elephas Poro procumbebat, quò
in ſe gratiùs inſiliret. Tibi famuli adſternuntur
epulaturo, ut quò te ſint epulæ dejectura vel inde
intelligas, quod miniſtri eas exordiuntur à caſu.
In eo convivio bibax perſtabit exhauſto mero, ubĩ
defuſurus verna aquam prolabitur? Dapes exe-
cror, quibus miniſtrorum caſus proludit. Non
nutat conviva, ubi proruit pocillator? Exceda-
mus & triclinio, ubi nec is ſtat, à quo aqua
hydria defunditur. Nec in cœlo quidem Aqua-
rius jacet, quem cogis in triclinio tuo non jace-

Superbia,
faſtur
Tobarcha⸗
rum.

Alusſi fa⸗
mulis, ſer-
viſque Pri=
vati Equi-
tes.

Superbia,

Servis Ci⸗
ves non
abutantur.

re, ſed cadere. Ergo ſi Soli ſplendenti non pro-

cumbit Aquarius, & tibi aditernitur coenanti;
cœna-

82

eſt illa Servatoris conſignata demortui. Labellis
aliquando tuis lineus pannus admovebitur. Er-
go ſepulchro Domini, quod glorioſum fore Deus

Oliva in Eſdram.

ximi quoque id Principes factitant. Meum eſt
eorum mores revereri, non notare. Regum cenſor
eſt Deus: quæve illis benè decernuntur à legi-

coenaturus tu te ſanè proripis ex Apolline. Diſ- tur. Hi percolendum linteum ſanciunt, quo ipſi rel⸗
ce, non ſidus, ſed fungum eſſe Aquarium tuum. inter pateras & ſcurras abutentur. Excipiet Path- lteib
Si enim aſfrum foret, non rueret, ſed fixum eſ- mos alios quidem exulantes pro Chriſio, alios nn
ſet. Niſi fortè ad incrementum pompæ, planetam veròô pro mantili in exilium ablegatos. Hi por- ikle,
eſſe voluiſti Aquarium gutti tui. Quod tibi nemo r tam tyrannicè ſubjectorum ſervitio uſi, tàm- Nob
vanum, falſumque objiciet. Aquarius enim, qui que intemperanter aſſeclarum abuſi patienti , tinli
tibi procumbit, ſidus non eſt, ſed planeta. Er- qui ità bacchantur in ſuos, ut eos exturbent & m.
rat enim, & fluctuat adulatione ſuâ veriùs, quàm lare, patriéôque foco, ſi non ſuo ità mantili cor- giipon
undà ſuàâ. Duplicem jam ergo habebimus Aqua- rugard , criſpatõque aſſurgant, uti Galbæ Senatus ri
rium, in coœlo alterum, alterum verò, ut te in aſſurrexit: hi, inquam, Semidei convivales, qui Anhi
cœlum ferat, prorsùs & incoznatum, & in cœno., non ad aras tantùm æquari volunt Epiſcopis, alfe
Quæ ſervorum incurvationes, ut in Equitibus & ſed inter patinas Diis volunt exæquari, in ſuam ttin nl
Prætoribus idololatriæ quaſi imago, ità in ſum- pronis, ſubmiſsiſque menſam adeſſe juſſis po- ſe adi
mis Regnorum Provinciarumque Principibus Ri- pularibus; quique impenſiùs ſuum coli abacum lunin
tus & Obſequia ſunt, tantæ humanis viribus Po- imperant, quam Chriſti epulum excolatur, hi n gir n
teſtati & ſancita & delata: quò Populus præ- numellas vocitant Eccleſiæ leges, & ſcita Patrum ti1
ſtantià cultus diſcat in coronatis Mundi Capiti- juga vocant armentorum? Dirumpamus vincula enph,
bus Deum venerari & colere. Supremo verd eorum: & projiciamus à nobis jugum ipſorum. Id Dei begi
Eccleſiæ Capiti & Sacrificantibus Præſulibus id vos de torquibus Eccleſiæ ſentitis, qui non juga, prnuni
ità datum, ut ſcelus quoque foret, ſi Divinitas ſed Alpes imponitis popularibus? lIis ritibus, in- lius.
in Fidei Adminiſtris præſcriptà à Canonibus re- quiunt, dignitatem communimus noſtram, ne Gonate
verentiâ non adoraretur. Verùm quæ Reges de- ſpernamur à vulgo. Adfſui ego non ſemel in in- mod e
cent, dedecent Senatorem: quæ Vicarüs Chriſti teriori Romani Pontificis cubiculo, cùm cœna- Cjng,
jure optimo tribuuntur, omni jure vetantur Equi- turo menſula inferretur. Nemo noſtrum, qui ſep- don
tibus & Civibus, nec id tribuendum cœnaturo tem aderamus, pileum vel tantiſper allevavit, elleris,
Conſulari, quod ad aras litanti Filium Patri per- vix ſtructore, ſectoréque Pontificis reſalutatione nis, non
ſanctè tribuitur. At iſthic hactenùs tui circum dignatis. Hc impunitate licet, non mantili, ſed dos unint
te delirant Achivi. Odi faſtum; ſed non miror toti abaco intereſſe Pontificum Romanorum; eleba
coram tam ventoſo Domino elidi ſervum. Adria- quos non ideò Reges non adorant, promiſſo hu- le Nur
ni moles ante te ſtare vix poſſet. Vide, an lixa mi vultu, ſubmiſsâque coronâ eorum non pedibus lcrir
obluctari poſſit turbini, qui excandeſcit & madet. tantùm, ſed ocreis. Ergo ſine ineptiarum delira- Aaliluas Uum &
Illa me phreneſis excruciat, qua tu mantile tuum mentis Majeſtas retinerur; & cujus velato capite &acilitas 1 fetri⸗
non tibi tantùm exæquas, ſed Chriſti prorsus ſin- nos homunciones pateram menſâmque ſuſpecta- vaon in uchn
doni æquari jubes. Imò mantile ſindoni antecellit. mus, ejus Cæſares pedibus advolvuntur. Tu er- 11 i 4. mmi
Hæc enim explicatur, dum colitur. Complica- go, niſi delires, à paganis non extorquebis ob- Praori: yf ineg
tum tuum eſt, & adoratur. Diu illa Chriſti cor- ſequium, quod à Regibus Pontifices impetrant,“ ſ e
pus involverat. Id te nondum exterſit. Veſtigiis nullâ mantili ſuo imperatâ idololatrià? Atqui ma- ſmili

mtur.
leninti ah

prædixit, mantile tuum præferetur? Ad illud bus, malè uſurpantur à Tribuno. Scimus verò „. umt
enim quis & Chriſtianis accedit? Huic quis & civi- eos humaniſſimos, faſtůmque pertæſos. At illi e
bus non aſſurgit? Ergoid dabitur popinæ Troſſuli ſuo arbitratu his moribus implicentur. An tu te l
alicujus, quod vix Dei funeri datur? Tuo linteo, Regibus, Magniſque Principibus coæquas? Quot V ſhuua
quod ſatur maculabis, cruentatum Domini lin- illis licent, quæ aliis non licent? Quot eos or- an
teum aut par erit, aut impar? Tu liguriendo tan- nant, quibus tu traducerere, & habereris fana- i. iſe
tùm reverentiæ ſupellectili tuæ concilias, quan- ticus, niſi iis abſtineres? Addo, non eo obſequio iul, ſan
tůùm vix ſuæ Chriſtus acquiſivit occumbendo. muhtùm ilhis accedere dignitatis. Nam cùm inter r fern
Conſidemus ante ſimulacra ſanctorum, & Op- ſe conſuetudinibus, moribúſque Reges diſſen- iu li
timatis mantili jubemur aſſurgere. Saxis dolemus tiant; quæque alii in pretio ſunt, alii ſint de ridi- n bip
perlitratum? Limeum cogimur adorare. Jovem ſe- culo, non ritibus probè conficimus magnifieri Prin- k,eluge
ghius coluere profani, quàm mantile cives excolant cipes, ſed ditionis amplitudine, & verò magis unſbi
Toparcharum. Debemus Tetrarchis plurimum, eminentiâ virtutis, ammique indole. Sive cum guyerbia Gnets ſ
quòd thuribulis non ſe afflari hactenus impera- ſuis fabulentur, ſive coram ſuis obrigeſcant, co- NRex qus fhent0
runt. Quod tamen delatum ſibi non tam decus, luntur ut Principes. Nullus ità à ſuis excultus Slang mnns
quàm dedecus Babylone Alexander non rejecit. eſt, uti à Macedonibus Persiſque Alexander. Ad- Aßabili⸗ tn npen
Quin illud impendi fibi cupiüt cœnaturo: ſurdis hibebat ille tamen ſuis epulis amicos, ducéſque. c. irtenn
tamen Macedonibus garrienti in hæc vota ſeu Tum ſperni coœpit, cùm divinitatem mentiri oc- un Bbrari
Siculo aſſentatore, ſeu Græculo. Quò prolabimur cœpit. Quem enim coluerant Alexandrum, Jovi latleſe
ineptiis ſuperbientis inſaniæ! Quò homines ho- ſupparem contempſere. Exinde tam crebræ in es Ntm, 0
mo abjicit Vicecomes! Hi hoſtias à ſe propelle- eum conſpirationes derectæ; quibus tandem oc- A chn, ar
rent imperantes Aſſyriæ, quos pagus in confiden- cubuit, veneno interemptus à ſuis; qui comitari ſe le
tiam erigit Diis gentium non imparem? Heca- Regem poſſe, velléque teſtabantur, Numen verò un mat
tomben, quando boum non licet, genuum ex- non poſſe. Litare ſe enim Diis doctos, non autem nleitdan
Poſcunt à famulis, à clientibus, & aſſeclis pileo- pro iis mori, pugnaréque cum Diis. Aras proindè Kächin
rum. Quot uni mantili libertatis inſignia profun- excitaret, ſi foret Jupiter, non aciem inſtrueret. Klinſ
duntur! Nec detrectanti dedecus ſtat muléta citra Nam Deos ſat coli pecude affirmabant: Regem kiee n
ſævitiem. Averruncatur, exulâtque non reditu- veròô nec millies oppetendo mortem licere Du- Rnenſcue
rus, lintei reus inſalutati. Parcius in Chriſtiano- cibus promereri. Aut ergo ſe Regem exhibe- MN
rum conſtantiam graſſati ſunt Cæſares. Nolebant ret, ſi ſuos funeri, ſtragique objiceret: Aut li- gnn ,
illi patibulato Romanos adſterni. Hi jubent in- bis, Agnique cæde expleretur, ſi Numen haberi ae
Fauoe vereri ganeam, & mantile adorare. IlIli vellet, & cuperet. Verùm in hæc excurrimus Ninu. N
eos ſuos coli optabant, quibus ipſi advolveban- Toparchulis fortè infeſtiores, quàm par erat in d
menſa. i

r. Et qui
J advolvitu 2
que Vatis confeſtim enbre & cuinam Vati?
3 1 ue L. . CU 2
un ge ut lubet, & ollis ſuis, atd nam ibi Princeps proce Rex infenſiſſimum ſibi,
i menſa. Epalentur: t adolerf. Nidorem forts Po. Perditiſſirmus enimverò Adotavit. quo imperi
Nide HP hus jubean 7 io. Sed Ec- . Vatem ado . llebat.
kal etibus thus ] impluvio. Se iliæque ſuæ ercallebat.
Did, a⸗ Eb trum transfundet imp . areant. familiæd idem hoftem tranſlata D Præſinli
os. Bn na hon te jibus, ſed Sacerdotibus P jura in Davi E is non id obſequii ſuo r& .
ncd hn cleſiæ, ſed Vari xululent: Dirumpam Er Dynaſtes aliquis d umbræ vatis in
nol tium more e 9- Etr Dy liraturo, quo i-
Non bacchan jiciamus à nobis sim i. 6 deferet ad aras It . impenditque 2 Imag
lhini vineula eorum: & Proj btemperemus Vatibus, ſagæ latebris detulit Rex, lit inter ſibilos, cir-
Leultn rum. Nos, inquiunt, o ² Cyrus Iſaiæ obedi- ſagæ Sacerdotis Princeps co verò infulatum
4 Uhen. . imperamus? i de- nem . liatam. Tu .
Neüin gui non oph do i H ſiæ imperaret. Deus S culoſque maleficii Pal non Princeps „ſed
Giled . mvis toti Aſiæ , cepit mihi, rnes inter hoſtias vatem, hetæ uin-
i 1, D tia regna terræ“ & ipſe 1. acen Muſſas ſpernes inter Imperii Hebræi Sol reh e nr
I . mi i omn S . u ſaltm. . . mes? m S8 ernitur.
nrdin dit difcarem ei domum in Jeruſ— cibus: Dei vix Come r. Sepulchro thronu Nonſa-
i en lad, qunm ohm voces iin Pixr ftocſmitut is pallio ſubmittuntur.
S etiatn nunc, cula eſt, quas olim oc ro⸗ Regum faſces vatis gntt à Sauüle. Er rt
; ille arbitratus ora iderat Iſaias. Qui dico Cy lutatur, ſed adoratur! ni demiſsd. Qui
no inibus recondidera eam com- it, inquir, fronte ſeilicet hurm Sro-
i den 4.28. Volumini. & omnem voluntatem m is G& vit, inquit, fror ità dixerim, putas tum cor.
ollnn lla. 44. 25. Paſtor meus Ti eruſalem, Kdificaberis amn uI muſſaſſe, ur in 1X Pugnabimus, inquie-
Gnlen lebis. Qui dico : cibus, tanquà Regis, tum frontem? igimur. Non
PVlebis. daberis. His ille vo eId „» im- nam 81¹⁸, .. . . rro ſubigim
N . . ut im . 1 hic in am ſte de-
nenn ml Templo, Fundaberir. ; quibus nihil erat a bant, in Gelboë, hic ſine hoſte
t 1n §: Corona
miimn Dei legibus auliuleanir Z mpora Cyro, aut ſuſ æquo alibi Marte Himut: poteramus ab garne,A.
güm, portunius Ben enim captivos enliſſt⸗ bellamur. Et quid Dn cæ, quàm ur humi éug gaatis
e Re atur . infenſiſſi- r hum abdu 35 0- zadoratum
lbiut pectius. Suade 4 uos ſciebat i is hoſte in triump mus, & co- 2 S.
Aque, 4 is 1 s? Regna — ² Rege Sa-
Nolen donare pileo, patri- r in Teparationenmn urb dejiceremur ante Zarrala d Iieiminnur, Ab um- „Nge .
teris. Erigebatu iis. Iſtâque 4 acemus, ſe tæ&. lamentan-
mfnn mos exteris. m pacatæ Baby loniis. tur, ram larvàâ non j non vinctæ, ſed coronatæ. e,
linn Cyrus byllie, ſed ex Hebræis euprarehanutk, bra triumphamur i nobilius ſervitute- Nam D
lnn,,i, on d Sidylis 3 ſectà, linguà, animo Nariomi- dortimur enlch ſecundæ à victore H .
e teris, captivis, ſed etiam à rocul du . i, ſed cada-
iler Neni exteris, Ca ntùm, ſed eti . eſſemus p 1 iumphanti, ſe
“ mis, non à P. erlir tannum Kd e per dttr tem timæ ſuccumbimus, neſlat grmtn cinerem ado-
on munil bus univerſis, At en ut Iſaiam Cyrus Vat te veri. An non zgmbus diltorauerl, quàm vereri
abant. Attam à ſe victoriæ par Præſtat ĩgnibus diſtorq ineri
Romume, appellaba inis intellexit, tantâ ſe v . — rare? Præ in flamma, non C
ali fuiſſe Numini: er⸗ & Hieroſolymis Tem cineres. Orruikdamus in ſl accumhbere triulir
Bduhn Ir . na ba
minch Mulelan eg Hieroſolymas. m lætior ſuccumbamus. erui procumbimus. quare
arunclr lum, . § in Judæorun . hantibus? en defu ſibi advolvi im-
eranunchk plum, & inquies, Cyru Copendit, P 48? niſi ne nos ſibi a 1 11
SS Felicitate, 3 lucinaris. In ea Prop an debellari tImnemus, horrernus in vi-=
untengt III. inclinav it. Halluci ſummuſque Philiſthæus? Quod ergo ex
np ſſng oracula inc ia magnus, ſu i eret Philiſthæu . ſimulacro? Ergo
ngre lletr ia feliæ, ſed quia inis proprium p id ultrè impendimus ſim 1.
non quia * ium Dominis proprium Ctore, id ultrò . . §s, ſubimus u
luonn Iie Fecleſta- 1101 Minorum Genti iis obſetii d cædibus declinamus, 4
l ia Juriſ. Princeps. 1 . Regum eſt, 1¹ dedecus, quo — mus labem, qu
elnntut⸗ ia) . fragari Vatibus, Reg i Armnes de- nobis impone . lhi-
ſg ie. eſt refraga lo fragore magui P trù? Nos eam ſentiremus. Ini
M Sif ſubmilſifime. Nullo nkagoll ſumt; & une Viele ſediorem nes en hoſte du-
inin, inviſa. ſubmiſſiſſi onfragoſi ſunt; victæ fo is adſtaremus; du-
üikgin erge⸗ labuntur. Torrentes c 5 n ſaxis obſtrepunt uo Marte, compeditæ laureis e §! cadaveri
em. Mnd zrz feruntur, eò i hendi- q es, proh dedecus! cad.
lanle N .Z ecleſia- 10 r1 alveo . em depre . M rte regnant. P J rimus.
. Eecleſa- tenuic ins. Crepitu tenuitat iſſimum bio Ma » 13 usd non perie
eNegmee ſtici intemperantiùs. - P fractarios eos potiſſimu ſubſternimur. Periimus „ ine avectæ ſumus
nu d anmn. mus profluentis. lrare ſtæque patiuntur 3 duos, Evademus » ſi vincamur. iriociin ſerto infoſlæ!
im egi6
d e rene Be ecnn kecn e non ab e Etyilnge geninen, Auscadarerain arenam,
benen I anguſtiuùs dominari i Ut veròô videas neerce In noſiro freto expuchamu diademati adoramus
. . . — .
de eſa. ſed florere er aemn feſtivius Reges Bacerdo⸗ quæ nunc Regum znlere fluctibus uniones,
ce⸗ Eccleſdur. uberta . oumn ſam xtrahun ii tæde-
rdi lei lun. Victoriarum 3 IrI, &rumnot regno. Ergo e . mercii tæde
(at SS tibus, Vatibuſque Bane Hrd'oditnemkälenam n cum cadaveribus wel comm atos? Nau-
Lltkeriͦkr gibus. ad te pertraho Kege⸗ erat Saul Marte cum hoſti- at, nunc eos cadavera Gderetan infulas imperan-
onenckin Vati. Iniquo ſummâ belli inclinan- fragia malumus pelagi, qu idem immiſceba-
Camcmix in Philiſthæos anceps. rag . . cineribus quide .
Nncn⸗ bu. Erge, in Lhilſde Auchie adrurads ed mune iti emun ires, tahrum gur drolternitnur.
aMiudn Unos ſibi Jam Gem wice libi ſore S ſanxit, Hoc unum imminere pote rimam naufragidm
egiheii cineres ſtatuit . e, des proptereà, & Pene 1n- mortuis adſternantur. Nunc c enim adoleſcunt
E ron ſperavit Oracul⸗ convenit, ex edque lhro addiſcimus. Nec Wulragium lacidnt „cùm humi
o. enß cotmitaelts ſag ut Samuelem ſuis è lepu — in pelago, tum nau res Pharaonem hauſimus
kigian detn inp Sonened Adfuit aliquando raraein d demittuntur. Nos, dum, umbræ are lu⸗
6enlnn , is excuteret. z, nt Saiil, 4 . jecimus ta AIr; uam
loen 4 ſuſurr ilis. Intellexit, inquit, Jas m ſuam minacem, & e rins, quamvis ſtrictim
lumte, :. Reg.28, tes umbrati inelinavit ſe ſuper faciem ſur — mittimur. Nec ægrius, e. Ex Ophir nos ave-
s S Keg. 28. damuel eſet, & ag Locum, tempus, Prin ita ſortem metalla elurer iaotnitlias duceremur.
v, . . . — . .
Enmalin in terra e veche⸗ H velim expendas. ln en Xere, ut per naulragia H enavigavimus. Ab
in dei- t in potiti- igavimus diu, ſe iete
,M Saül &α cipem, Vate batur, Cù N avimus diu, 1 . non ut requ
SS Samuel. r: veneficæ mora . infeſtaret. avigavI immigravimus, 1
gei tro Princeps v Manéſque infe is in ignes im gr. k obrueremur ilr-
um leficiis Cœlum, Regnum aqui ſupplicia, ſed u
1, um malefic is miſer ingentibus. Reg oſt ſupplicia, tandern ci-
khn I miſer inge frueremur P à torruere, ut
“ Excruciabatur Erie vix jam retinebat: aſſuetus famid. In igne Ds d 1 regno noſiro Manes;
nni & diù heinuerat n illa imperi quaſi ora⸗ ſna⸗ neni affundamur. III Weineimngl proſiratis: Si
i ſcilicet faſtui, & i 25 i labantes aſſolen ibus emerſimus, O iſſetis, ad vos ca-
NN c1 4 1CaX „ uti la ex quibu joilzc, ta fuiſſetis, 3
es briâque ſupremâ ſußz . aderar tandem Vates E⸗ Malium domicilio . Pemtaſa Manes, in Regum
i metuéênſque Vari ſimulacrum. Non ii dl davera erendillent. ſed ut cordin cadavere pro-
el , mimortuus „ VIX j occurreret 3 — icem invola 18, 1 uſit. Diu à
N uter alkeri oc ſolverer vertice . s diadema detr
n D- ceptatum tamen, u ionis officia perto s. Iſthuc vo . dorare. Iſta
. ionis O rrire. mbatis. . IIm . eret adorare.
en ri, ne, an verò Vates ſaurar ſella, rejecto in tripo Saga efflagitaſtis, ut ſinere ren ma facimus,
ge primus. Non poſita Ti meros coràm Prin ſane ſcripta licentiùs, ſi voca
n, e dem Sacerdote, 16 forte hu tum inſaniis, Réx- ſan
Nwohe cipe reclinaret. His tempera
un

De Cyro Rege. Cap. XI.

83

84

Saiil vel
mb'ræ au-
ſeultail Sa-
ceraot is.

IV.

Conſiliarii
Soni &
Jancti agis-
giendi.
Correbzio
evlersnda⸗

& metalla. Sed preſſè anguſtéque ſcribimus, ſi
Saülis decumanos exprimimus, quos fluctuaſſe
nemo in Rege dubitat inviſi olim vatis vel cine-
res exculturo. Quos enim æſtus ciere debuit id
temporis ambitio, quò infelicior, eò ferocior?
Samuelem adorem Saül? Palliatum purpuratus?
&, quæ me calamitas manet immanior! debella-
rum? Non cadit Princeps, cùm intercidit, ſed
cùm cadit. Morimur Reges: ſed exreges adora-
mus. Non cædi timeo, ſed timeo reclinari. Nun-
quàm frontem Principis ſentire humus conſuevit,
niſi demortui. Quin jacemus ſupini vel defuncti;
uni enim cœlo frontem debemus, qui regnavi-
mus, ſed poſtquàm expiraverimus. Nam quam-
diù regnamus, à cœlo vultum avertimus; tum
quòd nobis regnum pro cœlo eſt; tum quòd
regno & coœlo vix unquàm ullus benè intendit.
Neque enim regna intueremur, ſi cœlum tuere-
mur è ſolio. Ergo quam nec Aſtris frontem ob-
verti hactenùs, eam nunc in obſequium Samue-
lis ſubmiſſurus ſum humi? Adorabo Vatem, qui
laceſſo Triumphantes? Hi me regno exuent?
Jam me ille ſpoliavit imperio. Hi mihi eripient
regnum? Mihi Regem ille ſuffecit. Iniquius au-
tem cum Rege agit, qui Regem ei addit, quam
qui ei adimit regnum. In ſanguine demergitur
imperium, ſi vincimur, quaſi purpuratà jacturàâ.
At David mihi Princeps eſt deſtinatus, conchàâ
olei profusâ. Et meæ maculam trabeæ illam olei
profuſionem eſſe negabitis? Affundar ego illi,
qui meum hoſti profudit imperium? Hæc ſanè
ſubticere indignatio pugnacis, ferociſſimique
Principis non potuit, cùm excitus Samuel adeſſe
nuntiaretur. Iis tamen cohiberi repagulis nequiit,
quin inviſo, ſed viſo Vati advolveretur. Intelle-
xit Sail, quòd damuel eſet, & inclinavit ſe ſuper
faciem ſuam in terra, & adoravit. Vicit maje-
ſtas Sacerdotii tot pro Rege explicatas rationum
cohortes. An verèò illi aufculktaverit, & geſtu con-
jice ſalutantis. Nam, qui emergentem adorat,
conſulentem, minantémque non ſpernet. Si ergo
mortuo, ſi hoſti, fortè umbræ, non Vati, in ſpe-
læo veneficæ, Princeps maximus & præferox
tantùm exhibet obſequii & cultus, ut humi fron-
tem abjiciat: ambiget Eques, an lævum ſui Præ-
ſulis latus tegat, & an eum & Templo domum
deducat, Deo azymis perlitatis? Et non pudet
arrogantiæ! Et ampullæ non efflantur, toto in
eas Rege incumbente! Tu parciùs coles Anti-
ſttem reducem ex altari, quàm à Rege Samuel
excolatur & redux & Manibus, & ad Manes re-
greſſurus? At de officiis nolim hoc loco aga-
mus. Sacerdoti non auſcuhlkabis à Deo ad te ſub-
miſſo, quuùm audiatur à Saül Samuel, vel in an-
tro veneficæ? Deſperatis ille, inquies, jam re-
bus conſuluit Sacerdotem. Exceſſiſſet ex acie,
fugiſſétque, ſi ſuis penitùs rebus diffidiſſer. Nam
deſperantem, non ſciſcitandi religio ſolet inceſ-
ſere, ſed anxietudo evadendi. Neque verô id da-
tum putes ſanctimoniæ, authoritatique Samuelis.
Datum eſt Vaticinio & Sacerdotio; quæ momenti
eſſe maximi conſueverunt apud Principes, præ-
ſertim magnos.
Coëgerat & popularibus ſuis triginta milha le-
Ctiſſimæ juventurtis pugnaturus in Idumæos A-
maſias. Conduxerat quoque mercenariorum mi-
litum centum millia, bellique apparatum expe-

dierat omnem. Moruro jam caſira Vates inter-

venit, à quo jubetur Princeps mercenarios omnes
exauthorare ad centum milha, bellum cum fſuis
popularibus confecturus. Quid eàâ denuntiatione
aut durius, aut importunius, aut etiam incon-
ſuhkius? Jam talenta centum in conducti militis

Oliva in Eſdram.

Jam armis omnes inſtructi. Eccleßaſti.

ſtipendium erogata.
cis obe-

Jam bellum hoſti indictum. Quâ ergo milites kon⸗
ignominià exarmarentur? Quo eos Rex periculo Otedien-
exarmaret? Quot à ſe remittebat legiones, tot tia in ar.
ſe, ſuãque conſternatis relinquebart, objiciebatque “
populanda. Venit autem homo Dei ad illun, & vox “
ait O Rex, non egrediatur tecum exercitus Iſ- .
raël, non eſt enim Bominus cum Iſraël. Non hic 27. Pamal.
periclitantem Samuel affatur. Vir quidam, ſed Amaße
Vir Dei, triumphaturum Principem in ſummum, ag“ Na-
regnique diſcrimen adducit. Nullus in +gyptiüs ia Rank
ſpecubus tam ſinuoſus, implicituſque ſtrui poteſt diemis.
labyrinthus. Nihil Regem ab obedientia Vatis velum
non abſterrebat. Prærogata talenta: accitæ le- Dei im-
giones: imminens expeditio: exponenda exter- Plindun,
no, irato, tantéque militi provincia: in hoſtem Ecelcka-
non modò mutilato exercitu, ſed corruptâ famâ, Puen:4
& amenti propior, quàm pugnanti Dux pro- Ngibu.
greſſurus. Vicit tamen authoritas denuntiantis
tot diſcrimina pugnaturi. Uno ſe filo, eôque
pertenui, ſtatimque ſeſe Princeps ex anfractibus
expedivit. Quid plura? Frementem exercitum
exauthorat. Jeparavit itaqutt Amaſias exercitum, Ibid, 1.
qui venerat ad eum ex Ephraim, ut reverteretur
in locum ſuum. At illi contrà Judam vehemenier
irati, reverſi ſunt in regionem ſuam. Videor
mihi non hiſtoriam ſcribere, ſed fabulam concin-
nare. Incredibile enim factu, dictuque eſt, quod
in eo tum rerum articulo, præſtitum eſt à Rege,
und viri Dei periodo diſturbamte conſilia, caſtraâ-
que ſua. Eam ſibi cladem intuhit pugnaturus,
quam nec debellatus ex hoſte perferret. Ut enim
pugnaſſet iniquiſſiwè, nunquaàm militum cen-
tum milhbus mulctaretur, centümque talentis;
quam ſibi ultrò Rex mulctam indixit, ad votum
commonentis. Et in acie quidem tot ſi ſibi mili-
tes ſuiſſent intercepti, juvari iis, renovato prælio
non poſſer, verùm nec iis interfectis lædi, turba-
rique poſſet. Miſſis verò a ſe militibus nec foveri po-
terat, & poterat infeſtari; ſeu illi ad hoſtes transfuge-
rent, ſeu in regno perſiſterent, ſeu conferti in exau-
thorantem ſeie inferrent. Nec iſta Rex ſuſpicax tan-
tum evolviſſer, ſed pugnax, prudénſque præſa-
giret. Litata tamen eſt ſalus publica vaticinio;
maluitque perie, quam non parere. Una Vatis
myrica tot ſuccreſcentes lauros excidit, tot pal-
mas excaudicavit triumphales. Ergo, inquies, Okedientia

malè Amaſias pugnavit? Imèô debellatum ab eo Sa .
feliciſſimè, fortiſſiméque, actãàque de hoſte præ- umpha-

da opulentifſima. Nimirùm cum Obſequentis mix.
fide authoritas Oraculh amicè depugnavit; heęc.
R . z; ,Jarn' Felicitatis
que illam oppreſſit, obruitque manubiis. Viden, ustice
ut tot legionibus vox una Vatis a Principibus fons veye-
præferatur? Tot armatorum tentoriis unum ſibi a
confulentis pallium anteferendum efle cenſuit ſam.
Amaſias; & melotem pugnaciorem thoracibus
ſenſit Oraculo, loco milirum, depugnante. Sub-
mifſa Vati ſigna ſublata illicô ſunt, illatâque ar-
cibus Idumææ, cohorrente hoſte, non irrumpen-
tis, ſed abeuntis Amaſiæ militis ſe prædam eſſe,
oppugnari, vaſtarique ſe non eductis, ſed di-
millis ſhipendiaris. Neque enim ii domuere
Seir, quos Amaſias induxit in hoſticum. Miſiio-
ne extererum, non domeſticorum irruptione,
Rex æmulos profligavit. Nova iſthæc ſanè de-
pugnandi ars; ut debelles, non educere, ſed
diſſolvere legiones. Inſolens, ſed triumpho com-
probata. Præſtat enim inermem pugnare vatici-
nio fretum, quam Vati, refragatum expeditio-
nem ſumere milite inſtructiſſimam. Deus ermim
exercituum præſes, & Princeps eſt. a.què ille
& levi tyronum manu, & acie veteranorum con-
fertiſſimâ, debellat.
Atque

1 A
ſialn
Captu⸗
n
begene
potenn
ehiln .
Io tax
NuNS
1 Senis
mig. ſr M
un e,
,. .
na. e.
(gle n
Lauri in
Cim ſee
aeo o
hcit
Vern
Een fulm
(Citn Ut
lage edh
ul H
Ah Fer
äapein
Tenuum
I Nporten
Mmaor
ilrin D
inenſum
gile lau
Celcn?!
ſue victe
elgle la
lenall
Kiura
a,lli
Arigo
(n A
Eein eg
Amaſam
Qencum
ſebs id
Amt;
e kle 1
geln eſ
mor pe
lo evime
rcla:
Vidimns
enpollllar
nige ſn
pomli⸗
as D
n victe
nuchtin
Onfthlki
Onfiers
li; ſed
Cheleri .
1 Vaticit
An de
Catum
Unlheri,
ns im
Moſt
1l W
ſl
Iuen
Oppr
1

ncilti
Lenn iigil
ge
oſettte d
ei Adiln

ilen ⸗
nNNN
wn ei
le ſnnſg
delitinſin
ta: irin E
Ponencten;
in: niehn
Coriupitn
nun Dup
tis elln
le glo i
eN andi
en elkiin
aſuteuſin
ut ſelantr
den delnn
ſabelamcan
conilu, 14
lt gnrn,
lerret. Un

m rbhhu⸗

Teroſanſi
1
eC ki ur
Dushechyin”

Cohlerine-

Een ſli

vete. Unli
GCilt, ⸗
Ego,
Ebelaumn,
e eh lege⸗
uguntz 1
ubis N
s ing

Gr

ugtane

V.

Feliritas
venenum
imperii eſt.
Felicitas
noxia.
Dignitas
mores mu-
fat.

Tbid. 14.

De Cyro Rege. Cap. XI.

Atque utinàm ſuam non corrupiſſet victo-
riam Amaſias. Vicit inermis; Victor intercidit.
Captus eſt miſer prædaâ ſua: & Dei beneficio
in Dei contemptum eſt incitatus. Debellando
degeneravit in belluam; & citòô didicit, nocen-
tiorem eſſe Regibus laurum, quàm ferulas. Non
enim plagis Principes, ſed victoria diſtabeſcunt.
In taxum facilè degenerat Palma triumphantis.
Nullus excoquendo felicitatis toxico erudiri ha-
tenus potuit Mithridates. Nunquàm hoc fru-
ſtrà Duces veneno tentantur. Hàâc paſſim po-
tione, non Reges tantùm, ſed regna extinguun-
tur. Cicutâ Socrates perimitur, Imperantes Feli-
citate. Ut fulgur lauro propellatur; flagitium
certè non arcet laurus, ſed arceſſit. Hinc imò
Lauri in coelum pervicaciam conjicito; quòd
cùm ſecurim illa reformidet, fulmen irridet.
Adeò contumax in fuperos eſt, ut cœli tela,
ſuppliciâque contemnat. Cogita, an ſint cœhi le-
ges verituri laureati, quando laurus ne coæli qui-
dem fulmina ſubveretur. Animoſior Laurus eſt,
quàm ut oraculis frangi poſſit. Num igneâ Dei
Lege edometur, quæ igneum Dei telum elu-
dit? Hâc Amaſias amens lauro, avecta & Seir,
idola percoluit, captivitatis ſuæ, non Dominus,
ſed captivus. Ut ſcilicet qui auditi fuerat docu-
mentum oracuh, ſpreti foret exemplum vaticinii.
En portenta victoriæ. Amaſias quoque, poſt cædem
Idumaorum, & allatos Deos filiorum Seir, ſtatuit
illos in Deos ſibi, & adorabat eos, & illis adolebat
incenſum. Quid juvat Cœleſti igne non confla-
grare laureatum, ſi gehennæ igni funditùs excan-
deſcit? Niſi miſer in lauro deflagraſſet, thura
ſuæ victor prædæ non adoleret. Incendium, fa-
céſque laureati thus deſignat, & convincit. Et
quænam iſta eſt Laurus, quæ ignem execratur,
& thura ſaxis incendit? Profert Laurus non bac-
cas, ſed infeſti thuris portenta: nec ſertum nectit,
ſed religionem exolvit. Coronavit illa ſanè, ſed
Cirros Amaſiæ; nam mentem catenavit. Credi-
derim ego in Laurum incurriſſe calamitoſiùs
Amaſiam, quàm olim Abſalon impegerit in
Quercum. Ibi enim ſcelus Abſalon expiavit: Hic
ſcelus didicit Amaſias. Ibi transfuga parricidium
abrupit; hic Victor ſacrilegium eſt exorſue. In-
dè ſeſe proditor ſuſpendit, ne Davidis diu or-
gana & ſalicibus muta penderent. Hinc trium-
phator pendere coëgit Arcam, ut idola ſuſpen-
dio eximerentur. E Quercu denique ſublata diſ-
cordia: E Lauro parta, inveclâque ſuperſtitio.
Vidimus & parietinis, ſaxiſque lauros interdum
expullulare. E Lauro quis unquàm fundi, pro-
mique ſaxa pervidit? Amaſiæ ea Laurus ex-
prompſit; nam victoriæ ſruges idola prodiere.
Supplicium eſt, non triumphus, ſi eversâ Seir,
ſaxis obruas Hieroſolymam. Quis non damna-
tam victoriam fateatur tuam, quam tu lapidi-
bus opprimis? Tu, more Apum, cum Idumæis
conflixiſti, qui religionis aculeum, quo illos
confixeras, in expugnatâ fœdè Urbe reliqui-
ſti, ex qua Victor abſcedis, ſed impius. Occi-
diſti; ſed occubuiſti. Religione debellaſti, ſed
debellatd religiöne. Intuliſti hoſti arma, arma-
tus vaticinio prædam referes idolis circumven-
tus. An non inſania eſt vincere, ut procumbas?
Captivum facere, quem adores? Succumbes
ſimulacris „qui Duces alliſiſti? Adeò ludicris Fe-
licitas implicatur, ut cataphractos obterat, ſignis
Verò proſternatur. Et vide, quæ iſta ſint ſaxa.
Non premunt Amaſiam, & opprimunt. Immo-
tus Rex ſtetiſſer, in eum ruente Caucaſo. Ruit,
hon irruentibus in ſe ſaxis. Adeò ſua illum feli-
citas opprimebat, ut ſaxa eum nec tangerent,
Ethic. Comment. Tom. III.

85

& dejicerent. Quamquàm ſaxo ille polluebatur,
non quidem in ſe jacto, ſed intrà ſe concreto.
Cor enim ſaxeum ante idola proclinavit; quod
ne is quidem ferret, qui ruentem perferet Mun-
dum impavidus. Obriguit in tanta ſtrage cor Re-
gis in lapidem. Quis enim in tanto ſanguine non
obduretur? Verſo autem corde Regis in ſilicem,
inde citò iguis emicuit, quo thura idolis adole-
rentur. Ergo advolutum captivis Numinibus Re-
gem Vates durè interpellat, monétque, ut in-
Coœtis abſiſtat. Iratus Dominus contrà Amaſiam,
miſit ad illum Prophetam, qui diceret ei: Cur
adoraſti Deos, qui non liberaverunt populum ſuum
de manu tuat Cüumque hac ille loqueretur, reſpon-
dit ei. Num Conſiliarius KRegis es? Quieſce, ne in-
terficiam te. Ante pugnam, Vatis hortatu, con-
ductos quoque milites exauthorar. Poſt trium-
phum nec idola abdicat, Vate fulminante. Ad Ni-
l catadupas obſurdeſcunt Ægyptii? Palæſtinos ho-
ſtium cruor effuſus cœlo facit obſurdeſcere. Fatum
Malchi ſibi conſcivit Amaſias. Hoſtes obtruncan-
do, ſibi aurem præcidit. Ex quo benè cœpit au-
dire, attritis Idumæis, exindè Vatibus deſiit au-
ſcultare. Urbem ſibi, ſuiſque perrupit. Sed ſe-
ſe Deo, Vatibuſque obſtruxit. Satius erat pate-
re Regem Numim, quaàm Regi Seir patuiſſe.
In prælio cadunt, qui pugnant; tu in victoria
cecidiſti. Eſt autem ſine remedio caſus, ſi ruas è
palma. Graviſſima ruina tum eſt, ſi è& faſti-
gio victoriæ proruas. Non enim & palma ruit,
qui in idola proruit poſt victoriam, ſed & coœ-
lo in ſaxa prolabitur. At, hebetato in fidem au-
ditu, os contra fidem exacuis. Quieſee, ais, ne
interficiam te. Iraélitz hænam ſunt voces, an ve-
rô fremitus Agareni? Apum te more dixeram
depugnaſſe? Erravi. Non aculeum, ſed mella in
vulnere reliquiſti. Nam, poſt cædem, non ho-
ſtes tantum, ſed Vates tua tela confodiunt. Mon-
ſtra iſthæc ſunt lapidei cordis. Silex eſt, ut thura
ſaxis incendat. Cos eſt, ut in Vates telum exa-
cuar. Bifrons tuus hic Janus, & Lapis eſt; jugular
prophetantes, & mutis litat. Adeò vecors eſt,
qui, ut ſic dicam, bicors eſt. Cædi deſtinas, cui
dudùm auſcultaſti? Vaticinium imples, dum Vatem
inſectaris. Verſatus enim inter idola & lapides,
illis te penitùs conformaſti. Diriguiſti; obriguiſti;
ſaxum es, & prædurus in Vatem. Nimiles illis fiant,
qui faciunt ea: & omnes, qui confidunt in eis. Hæc
atavi tui imprecatio eſt. Tu verò eam tuo ſcelere
antecedis. Rigent idola, non furunt. Tu ſaxum
es, & minaris. Riges, & ſævis. En quo te lapi-
dum conſuetudo dejecerit! Viſo Deo, ſimiles nos
ei fore futuros Joannes atteſtatur. Tu Diis tuis fac-
tus es major, ſed ſacrilegio. Surditatem ab iis tan-
tùm accepiſti, cæterum iis, quos colis, adverſaris.
Nam ad eos accedendo, ab eis abſceſſiſti, qui non
torpes, ſed graſſaris. Aut enim idolum non es;
aut, qui debaccharis, tantùm es Bacchus. Tů-
ne ſilere jubes verbum Dei? Et quis Dei ver-
bum alligat, ſi velociter currit ſermo ejus? Quieſ-
ce, ne interficiam te. Hoſtium cruor avidum te
cruoris effecit. Cave autem, neillum exugas. Nam
ſi te cruor Idumæus non iniquè libatus ſacrilegum
fecit: quò evades, ſi ſanguinem hauries Prophe-
tarum? Jam te idolorum cultu Ægyptis ſocia-
ſti? Rubrum Mare reformida. Quid aio? Periſti
in mari rubro, illud quamvis non intraveris. Va-
tum enim cruor eum quoque haurit, qui eum non
exhaurit. Hæc calamitas ſacri ſanguinis hirudi-
nem manet. Occidunt, licèt non occiderint.
Cruentantur, quamvis cruorem non ebiberint. Re-
gerunt ſanguinem, quem non ſuxerunt. Neci Va-
tem deſtinaſti? Ilie viver; tu verò confodieris.

Eſt

Tbid. 156

Correlio⸗
nis impas
tiens.
Felicitas
noide

Pſalm. 132.

8.

2. Paral-
25. I15
Crudelitas.
Per ſecuto=
res Eccle-
ſaſticorum
Religios
ſorum.

—

Tbid, 16, Eſt in tuum caput remiſſum telum. Diſcedenſque
Propheta, Scio, inquit, quòd cogitaverit Deus oc-
cidere te, qui & feciſti hoc malum, & inſuper
non acquieviſti conſilio meo. Et reverà trucidatus
interür, retractus & fuga. Tanti ſtat ſpreta vox
Vatis. Si porrô ità Regem inſequitur Prophetia,
non Antiſtiti, ſed Vati contumacem; parceturne
Dynaſtæ in ſuum & refractario Sacerdotem-,
& minaci? Dices à Deo cæſum idololatram, non
Vati abnuentem. Obſurduiſti, ut video, tu quo-
que cum Rege. Nam viri Dei verba ita ſunt ex-
plicata, & aperta, ut nemo ea non percipiat. Quia
Feciſti, inquit, hoc malum, & inſuper non acquie-
iſti conſilio meo. Utrinque Amaſias appetetur, &
idolo perculto, & ſpreto vaticinio. Hinc eum
obruet erectum ſimulacrum, indè illum dejectum
viri Dei Verbum diſturbabit. Quantùm ſulphuris
idolum regeret in adolentem ſibi thura! Quæ ful-
mina, non è cœlo, ſed ex humo vox Dei evibrabit
à Principe proculcata? Rorat vaticinium, ſi au-
diatur; ſi contemnatur, effulgurar. Quæ ne à
me conficta credatis ad injiciendam Primatibus
religionem, gladio jugulatus interiit Amaſias,
cùm profugiſſet in Lachis, quem equo impoſitum
avexerunt in Jeruſalem, ut patrio ſepulchro infer-
retur. Adeò triumpho Regis jugales deſtinati, fu-
neri ejus inſervierunt; vertente Deo in probrum
Principis à ſuis Vatibus deſciſcentis, quæ illi in
decus fuerant comparata. Cumque fugiſſet in La-
chis, inquit, miſerunt, & interfecerunt eum ibi.
Reportantéſque ſuper equos ſepelierunt eum cum
Patribus ſitis. Nulla fuga ſat eſt contrà Dei Ver-
bum, quod, ut ait David, expeditè procurrit.
Pſal. 147. V'elociter currit ſermo ejus. Vox enim tonitrui

1bid. 28.

15. ejus in rota. Ideôque contumax à ſupplicio nec-
Pſal. 76. quicquàm profugit conſequentis ſe vaticinii, cui
39 acCcalcaria ſubdit, qui vincula injicit. Et necem
Concionato⸗

vitus non ille quidem minitatus Prophetæ eſt; ſed quam
eugnan. Vati intentaverat, eam ipſe excepit. Quod illud
snm ſpectaculum fuir, intueri Principem, lan tan-
Pei im. quàm refertum fartumque ſaccum, & clitellis pen-
Plendum. dere, vehique Hieroſolymas exanguem, inglo-
rium, proditum, perditumque, uni quòd Dei Vati
fuiſſet obluctatus!
VI. Idolo, inquies, Amaſiam è ſolio fuiſſe gloriæ
derurbatum, quem ſaxis advolutum Vates facilè
gaſwias ver- dejecit. Falleris profectò. Nam voci Dei adver-
7 Hei non ſatum Joſiam, Regem cæteroqui pientiſſimum,
enei Amaſiæ vix impar exitus eſt ſubſequutus. Ba-
mr. bylonem ex Dei nutu invaſurus Nechao £-
,Hisl gyptiorum Princeps ſuis jam regri finibus ex-
&ie. Ex- Ceſlerat. Ergo infeſto ſibi agmine occurrentem
communi- Joſiam monet, abſterrétque, ne imperatam ſibi
deru . à Numine expugnationem retardare audeat. Non
ſerventie adversum te hodie venio, ſed contrà aliam pugno
a abers. domum, ad quam me Deus feſtinatò ire præcepit.
pedienda, Deſine adversum Deum facere, qui mecum eſt, ne
2: Paral. interficiat te. Noluit Joſias reverti, nec aoquievit
os *⁵=e, Jermonibus Nechao ex ore Dei. Quid factum exi-
impiornm, ſtlimas de Joſià Regum, poſt Davidem de reli-
gione præſtantiſſimè merito? Muniebatur contrà
impendens diſcrimen hinc convulſis Idolorum
altaribus Joſias, indè aris Numini excitatis. Pro-
gnabann grandli lignorum ſtrue, quam, exciſis
lucis, aggeſſerat. Phaſe illum tutabatur, celebratiſ-
ſima totis paſſim Hieroſolymis. Quid eo munitius,
contrà Dei præſertim, non tam verbum, quàm
verbulum? Nechao enim .Æagyptius Prophetæ vi-
Obvdiemia Ces expleverat. Quis non tutum Joſiam putet tot

F er, eſſe aris, tot hoſtiis, tot ritibus à clade contem-
r&, . . . 1 1
Brs Pti ad ſe tranſtniſſi verbi per Mgyptium? Vulne-

gtiemim. ratus ille tamen in prælio revehitur ſemianimis

ae oti Hieroſolymas, ibique diem obiir ſupremam.

Oliva in Eſdram.

Proh foæderatam vaticinio ſtragem, illud quoties ler audi,,
contempſeris! Cruore, vitâque Regis innocentiſ- Conciona.
ſimi contemptus expiatur vaticinii. Quàm palu- or quam.

vis non my.

ſtris vox Dei tum fuit, cuùm è coœno .gypti "igerama
prodiret crocodilis ſepta, & catadupis confragola, Teivis
ſtreperâque! E Nechao emerſit non pſallente, ſed Rraſal, G

Conciona.
clangente; non Vate, ſed Rege; non Palæſtino , ĩor ſperni

ſed Egyptio. Nihilo mins tamen ſpreta obruit n lat⸗
Joſiam Templi vindicem, & idolorum ever- elasdc,

ſorem. Ut & funere ſanctiſſimi Principis conji- i namzi,

. N1 . eſſem non
cias, an Eceleſiæ contempta vox parſura tibi brobi, co.

ſit & lupanaribus prodeunti, cùm è& ſanctuario amaur.
Regem emergentem vox Numinis .gyptia
confoderit. Nec acquievit ſermonibus Nechao ex
ore Dei. Verùm perrexit, ut dimicaret in campo
Mageddo. Thique vulneratus à ſagittariis, dixit
Ppueris ſuis, Educite me de prælio. Qui tranſtulerunt
eum in alterum currum, & aſportaverunt eum in
Jerisſalem, mortui ſque eſt. Joſiæ non parcitur; &
tibi ĩignoſcetur? Ille trajicitur, ſi cataphracto non
auſcultat; & tu impunè à Vate, ſeu ab Amtiſti-
te deſciſces? Vide autem, & Vatum ſeverius,
quàm ſuas Deus leges ulciſcatur. Adamum Do-
minus eruditæ eſu arboris interdixerat, moritu-
rum illicò, ſi frugem liguriret. Epulatur uxorius Suos Deus
heluo, non clanculùm, ſed palàm, & in propa- Zatesma-
rulo, Dei lege reſciſsä. Non tamen expiravit 6, Ouam

ipsà offocatus dape, quæ virus eſt, ſi rebellem cœ- rarid

bid, 224

lo faciat epulonem. Vix arguitur, & exulat, in ulaiſei

nongentos fermè annos dilatà morte: & quam- Kaen
vis ligoni addicatur, falci tamen ſubducitur. Ità cem, qum
à Deo in tranſgreſſorem præcepti ſui animadver- comiem,-
ſum. At non ità dies Joſiæ dicta, transfuſæ per Sae. *
Nechao Dei vocis contemptori. Ipsâ die impro-
bati à Deo prælii moriturus intercidit. Compone
Adæ ſpinas cum Joſiæ tragulis, ejus ſudorem
cum hujuſce ſanguine. Tot Adam poſt ſcelus &
plantas excoluit, & fruges demeſſuit. Unam
in ſuum fatum Joſias cupreſſum ſenſit excreviſ-
ſe, quam cruore ſuo derigaret, nullas meſſurus
fruges, & demetendus illicò, tumulo deſtina=
tus, non horreo. Adæ citrà ſanguinem contumacia
ſtetit. Joſiæ cruor exhauſtus, ſupplicii roſira in
bigâ nactus eſt triumphi ſui. Adam reus conveſti-
tur, ne coæli torqueretur inclementiâ. Concitan-
tur in Joſiam elementa, ideôque ſagittis trans-
figitur, ut divinæ vocis contemptor, non ferro
tantùm puniretur, ſed pennis quoque volucrum,
quibus jacula muniuntur, læderetur: ut aves,
quæ obſequentem divino verbo Regem erant
demulſuræ ſui gutturis lenocinio, graſſatæ in-
telligerentur in contumacem. Adeè illecebræ
quoque plumarum, quibus ſopor advocatur, fe-
rocire condiſcunt, ſi dedidiceris obedire. Quam
ergo ſtragem edet Vox Dei ſpreta, ubi vene-
no deſævierit, ſi pluma gtatlbtur, & avolan-
di remigia in inſtrumenta funeris commutat?
Si grandini tonitrua fozderet, quam cladem
inferet, quando violentius cædit, ſi telo pennam
aſſociet? An relangueſcet in monſtro Vox, quæ
debacchatur in pluma?
En divinæ vocis ſatellitem ferocientem, ru- VII.
gientémque in Leone. Objurgaverat Jeroboa-
mum vates, mulctaverâtque vaccis aureis litan-
tem. Utque minaci ejus dexteræ ademerat, obri-
geſcente repentè brachio, quod minax in eum
Princeps intenderat; ità ſupplici uſum dextereæzæz
reſtituerat. Spreverat ejus item dapes, lautiaque. 3. Reg 13.
DRi dederis mihi mediam partem domus tua, non ve- d, jeniia
niam tetum, nec comedam panem. Ità enim manda- ſeyeta pro-
tum fibi à Deo affirmavit, cujus imperio, intactis eiſ⸗ .
impiorum & Iſraelitarum eſcis, reverſurus erat in cun,
Judam. Quibus fortiter, ſtrenuéque geſtis, eſt: ſiuterit.
Seni,

Eli,
ctim
dere he
Gomun
nn i
ennn
nilen
ulni
Abeſi⸗
An ih
enl
i
lenten
,, ulen
1. Padn
ecnon
cwllcare
ſeunni r
1 Ui-
anuf
n4
un gir
hlmn ke
Uitfige
oo 1
An eytt
ſethlit,
etiam
un à Lee
Ibus adſ
, Miena.
zzi halum ſi
Hi gicium
a In exhor
Ein. Iuen
unbnur:
Elbyten
nem Al inhii
unſi Elnnm e
mn ( lahenn
üumen.
6itn. Annl contun
erkene!!
n Wkio
I (tucig
ſin liiin
lle, ſh⸗
titfams
uenmun.
radndr⸗
drer tacen
zchuihe
ü in
ihenn
s Len
Cn loli

N

bu Nde 4
niugetite,
ſginani 4
Einatin
nennn n
nnanint
tcdudtnchn
,Elcbi
Vaum ei
. MmND.

digern, ir

Ephnrmi
n, Ke

tamen iin
nen
blinkelng
ur, Keli
none: e
Km 1
nſobatanke
i hianindes
R
la, mntles
.I teine
eneldt Cmne

s, eiin

n Mbul
enelii lun
N Erlt am
, Mlas mn
tunh
ienoIm
nnkeinn
tens t
ente. Cni
e lgiutn
Mpor, 5
ogre ſobonn,
letut: M ih
Rexn el
o, Wlles
Aed ſecte
or alrend'
Grie

cruorem.

De Cyro Rege. Cap. XI. 87

Seni, qui Regi fuerat obluctatus. Occurrentem
enim ſibi Pſeudoprophetam aſello vectum elu-
dere nequiit, cujus mendaciis delinitus in ejus
domum divertit. Comedit ergo panem in do-
mo ejus;, & bibit aquam. Verùm minori longè
diſcrimine Euphratem exhauſiſſet, & Ponti ligu-
riiſſet aconitum. Nam ſine olla Mors imteruit
epuloni, eumque placentas delibantem damnavit
ad beſtias. Hæc dicit Dominus: quia non obediens fui-
ſti ori Domini, & comediſti panem, & bibiſti aquam
in loco, in quo praceperam tibine comederes panem,
neque biberes aquam: non inferetur cadaver tuum
in ſepulchrum patrum tuorum. Quid plura? Rever-
tentem in patriam Leo ità occidit, ut ne guttam
Ibid. 25. Quidem cruoris ejus allamberet. Viderunt eadaver
projeltum in via, & Leonem ſtantem juxtà cadaver.
Facinoribus Joſias commendabatur, Vates ſignis
coruſcaverat. Uterque optimè de cœlo meriti. Sed
neutri parſum, ex quo Dei verbum contempfſe-
re. Et ille quidem trajicitur, quòôd Babylonem
expugnari nollet. Hic verò, hauſtâ frigidâ, de-
voratur. Ambéôque contemptum vocis funere lue-
runt. Sive enim propugnes Babylonem, ſive
cotylam haurias, occumbendum tibi eſt, ſi Numi-
ni refragaris. Iſihic ſanè non Scorpionem tamùm
pro ovoO Vati ſenex exhibuit; ſed & Leonem ex
aqua extraxit, & pro pane, imò in pane lapidem
præbuit, qui convivæ ſtirueret ſepulchrum. Tanti
elſſf etiam Vati voci Numinis non parere. Vora-
tum à Leone Prophetam dixi? Quin ejus ſeſe car-
nibus abitinuit Leo, à cujus non ſe cohibuerat
Okdiemia laniena. Lictor haberi voluit, non prædo; nec
ſpresquâ epulum ſibi & Vate paravit, ſed ex ſe funus illi,
Mat Laii, ſuppliciumque comparavit. Saginari reo Monſ-

Tbid, 19.

lbid. 21.

Fiſeu. trunn exhorruit, ne ità eo veſceretur, in illos inter-
dictis à Deo dapibus, quas miſer comederat, ale-
retur. Jugulant Monſira tranſgreſſorem, non eo
nutriuntur: nec delicias conquirunt in perduelli,
ſed ſupplicium. Averſantur in rebelli omnia, præ-
Serverkas ter funus. Ideôque, ut contumacem occiderint,
S aine und impii ſtrage contentæ Feræ, id ſe hauſiffe

ſitiant, ſed teſtantur & reo, quod unum expetendum è reo
eſt. Ità Belluæ agunt, cùm ſupplicium de ſacrile-
gis ſumunt. Utinam non alia plectendi impios
Avaruia, apud homines conſuetudo, ratiôque ſit. Quis e-
Rationes him, Leonis inſtar, ut Vatem offocaverit Nu-
arats 60 mini contumacem, ejus excubat jumento, atque
irate. Prætextæ ? Imòô quis gratis deſævit in reum? Quis
non auctionatur in ſupplicio? Quis non haſtam
defigit ad ſecurim? In nundinas aliquando verti-
mus Ccruciatus, & avaritia telonium & patibulo pa-
rat. Licitamur vinctorum capita; nec fune ple-
rique, ſed torque ſtrangulantur. Ut enim ſpolia
revehamus, damnamus, non perduellem, ſed
opulentum. Vindemia non rarô judicia ſunt. Ibi
falx admovetur, & ſiruitur torcular, ubi ube-
riores racemi. Tranſmittuntur palmites infœcun-
di; fertiles exciduntur. Non ità in pomario Chri-
ſtus, qui ficum excidi jufſit infrugifſeram. Nec
ita Leo carnifex, qui nihil Prophetæ attigit, om-
nia in contumaci, præter ſlragem, exoſus. Erge
ſi Vates Leonihus deduntur: ſi öÆgyptiis obſi-
ciuntur Joſiæ Amaſiæ non parcitur, Voci Va-
tum non ſubjecti. Quod te manet exitium Sacer-
doti contumacem tuo, Eccleſiæque non ſubjectum?
Paret Iſaiæ demortuo Cyrus in triumpho. Iu nec
ſirage Magiſirâ ſubdere Pontificibus? Suam Cy-
rus laurum ſubmittit cineri Prophetarum. Præſu-
lum tu ſolio efferes taxumne dicam, an cu-
prefſum tuam? Ille obſequitur, & felix eſt. Tu
ærumnoſus es, & reluctaris. Coœlum ille ve-
feitur fubridens. Fulguranti tu cœlo conviciaris.
Debemus Eſdræ plurimum, qui Cyrum cùm
Ethic. Comment. Tom. IIIL.

ſeptum regnis induxiſſet, Vatum eum obſequi
dictis, juſſaque exequi docuit, grandi Principum
documento, quos pudere obedientiæ non debet

in purpura, quando Perſa triumphat, & obedit.

DOMINUS Deus Colli de-
dit mihi omnia regna terræ. Et
ipſe præcepit mili, ut ædifica-
rem ei domum in Jeruſalem. I.

Eiſdr. 1. 2.

CAPUT XlI.
N pugnaturus, ſed Victor Cyrus, nec
Urt à Deo tegna impetraret, ſed innu-
meris à Deo urbibus, provinciiſque
auöétus, Templum Domino deſignavit. Aulicigra:
Quo àlle in Numen obſequio, Aulicos Rnt.
monuit, non tamdid Principibus obſe-
duendum, quamdih ez is ourules, &
pratextas impetremus: ſed tum nos iis
haæere arctidhs oportere, quùm per eos ho-
norum metas attigimus. Centuriantur
enim Animæ magnæ, non exauthoran-
tut, ben⸗ficus. Quæ vincula eſſe debent,
Juibus Benefaöétori alligemur, non cal-
caria, quibus in turpem à Dominis fua-
gam impellamur.

Emo, incerto Marte, non ſupplicat Cœ- I.
lo. Lauro Coœlum ſubducitur; quique Chal- Felicttas
. à e. .. . .. noxia,
dæi 5 hoe eſt, intenti Aſtris præliamur „ Egyptii Digniras
triumphamus, Solem, cœlümque pertæſi. Pu- moes mis⸗

gnaturus in Darium Alexander Ammonem Jo- tar.

vem ſupplex conſuluit. Rege tertium profligato, Aerandri
non cliens, ſed proles haberi Jovis optavit; edi Macedonis
Xitque, ut nemo ſe Philippi genus eſſe diceret Ta ei,
Diis Jovéque ſatum. Adeò vel ſuperim obliviſ. Ziintorum.
cimur rerum copid, votiſque ſaturati. Quod ſi BlseRas
à cœlo Reges defciicunt iis, quæ optabant, op- Arogan.
pleti: Confice, an ſint Aulici fidem Regibus mis.
ſervaturi, ubi eos ad uſque ſatiem oppleverit
ſors. Nihil eſt homine in hominem obſequen-
tius, promptiuſque, quamdiu ſpes illum in ſer-
vitium abjicit. Ut evaſerit in pinnas, nihil eo
eſt in benefactorem contumacius. Et ne mire-
mur id in indole ſervili, eàdem interdum corri:
piuntur indignitate vel Principes. Laceſſitum à dau’ NW8.
Gigante Saülem nemo erat propugnaturus, quin pu
penè naufragium in opibus faceret, & auro in- infiſtur.
ſtruendus, & connubio regio nobilitandus. Vi 1Reg. 17.
rum ergo, qui pereuſſerit eum, ditabit Rex divitiis
magnis, & filiam ſuam dabit ei. Hæc ſcita fuere
Regis inter ſacrum & ſaxum hærentis. Et in E-
rythræo quidem coorta tempeſtas cadavera, ru-
derâque deſpumat in littus. Uniones verò Re-
gum animi egerunt, ſi concitentur. Algas inge-
runt pacati. Exagitati, & metuentes, gemmas 5
laureâſque obtrudunt. Vidiſii, ut exuberavit in
congiaria Saul conflictatus! Cæſo Gigante, fusiſ-
que hoſtibus, vix à Victore Jonathas Davidi funus
deprecatur. Ne pecces, Rex, in Jervum tuum Davidr I. Reg.19
Tuia non Peccavit tibi. Ubi opes? Ubi vectigal re- 4
miſſum? Ubi Merob copulata? Agimus jam, non
de ſtipendiis perſolvendis pugnaciſſimo, fortiſſi-
mô²que militi: ſed denuntiato funeri intercedi-
mus. Jacet enim Gigas, qui minabatur. Proindè,
H 2 objecto

Tribulatio
ztilis:

Animorum
pomariæ
non Auſ-
zro, ſed
Agutlone
fœundan-
tur.
Confedentia
in homini-
bus.
In homines
confidentia
guàm va.-
na.
Gratitudo
rara, In.
gratitudo
frequens.
Can. 4. 16.

II.
Felicitas
noxia.

Dignita⸗
mores mu:
rat.
Aulici in-
rati.
Pa coro.
nam à&
Spvonſo
Sponſa di-
labitur.
OQan. §. 2.
Talentis ſe-
ne ſpiritu
Religioſus

degenerat.

Tepiditas
poſt fervo-
rem ob pro-
Jeäézum in
ſcientia.
Sratus me.
diocris tu-
tior.
Can. 4. 8.

88

objecto à Davide Goliâ volucribus, atque vul-
turibus, Carmelus defloruit, & Veſuvius excan-
duit. Trepidare Saul deſiit? Aurum, quod expal-
leſcens conceperat, metu poſito, in chalybem effe-
rabit; nec filam Davidi, ſed haſtam deſtinabit,
thalamo in feretrum converſo. Ea eſt rerutn ca-
taſtrophe in hominum amimis, ubi ſpem exple-
verint ſuam. Sæviente Philiſthæo, Saul Turtur
extiterat. Goliæ cadavere eſt renovatus in vul-
turem. Etenim, qui loricà ſuà muniendum Da-
videm curaverat, ut cùm Gigante confligeret,
victorem lanceâ confixiſſet, niſi furentis ictum
pſallentis dexteritas eluſiſſet. Quàm uber trepi-
dantis ſeges! Quam inviſa ſterilitas triumphan-
tis! Hominum animus ager eſt, ſed qui flaveſ-
cat in meſſem, rigente hyeme, æſtate verò, au-
tumnéque funditùs exareſcat. Quamdiu pavent,
egéntque & Principibus nonnulli non magnanimi,
aureas tibi vites, & racemôs exhibent aureos. Si
res eos ſecundæ conſepſerint, ſui jam ſecuri nul-
lum non habent pro mancipio ſeu Senatorem, ſeu
militem. Non iſthic vox illa emnittenda Sponſæ
eſt: Surge, Aquilo, & veni, Auſter, perfla hortum
meiim, & Muent aromata illius. Quin advocandus
& Getis Boreas eſt, ut adurat, ut diſſipet, ut fundi-
tùs hortum exhauriat; modòô effusà nive, modòô
prunnis inſperſis, modò glacie Piſcinis adſtrictis,
modèò ſatis brumæ rigore profligatis, plantis deni-
que emunctis, exuctiſque auræ veneno dirioris.
Rarò enim hominum Mens blanditias egerminat,
aut in officia gemmaſcit, niſi terrore conglacietur,
& turbinibus quatiatur. Suavioris reflatu Auſtri;
aut conſtringitur Animus, aut aperitur in toxica.
Carere Mortales debent optatis, ut in officia, be-
neficiâque exuberent.
Quæ cùm videamus in Saüle Regum perditiſ-
ſimo, in pudiciſſimà Reginarum, Sponsà ſcili-
cet, adumbrari, expingique horremus in Canticis.
Dilectæ ſuæ convemendæ Voto non & cœlo tan-
tum deſilierat Verbum, ſed diù erraverat, varié-
que vexatus Dei filius ante oſtium conſtiut Spon-
ſæ. Salutavit amicam: ſed fruſtra. Commenda-
vit immaculatam: ſed excluſus. Pulſavit: ſed in-
caſsum. Madere ſe clamavit, tecti, opiſque indi-
gum: Non tamen admittitur. Dormire ſe enim
Sponſa, jaceréque clamanti ſucclamavit: Expolia-
vi me tunicà med, quomodò induar illa? Proh fa-
cinus Mentis obtorpentis! Suæ tunicæ Regem,
Sponſûmque poſthabuit. An non hæc illa eſt,
quæ dudum Regis veſtigia relegebat, per vicos
& plateas ſcruratura Dilectum? Quamdiù per-
erravit? Quot illa excubias fatigavit? Quò non
itrupit Regem complexura! Exceſſerat & thala-
mo. Irruerat in milites. Forum, compitdâque luſ-
traverat. Cur ergo occurrentem, pulſamem, obſe-
crantem non admittit? Non admittit? Excludit, il-
luditque. E montibus Pardorum evocata nimirum
fuerat ad coronam. Veni de Libano, veni, corona-
beris, de capite Amana, de vertice Janir & Hermon.
Hoc illa vallo ſejungebatur à Sponſo. Coronâ enim
tanquam murali cincta, munitâque coronâ, inex-
pugnabilem, & inacceſſam ſe præſtitit Regi. In-
fulæ illam abjungebant à Principe. Et quæ unda-
bat probatiſſima, pretioſiſſimaque in manibus myr-
rha, quoddam quaſi flumen Sponſam inter & Spon-
ſum effuderat, quod nec natatu, nec lintribus tranſ-
mitteretur. Onerata ſiquidem beneficiis Virgun-

cola in Sponſum non excurrit. Foœcundata à ſuo

ceſpite deſcivit. Delibuta, & balſamo quodam mo-
do-ſufflaminata, moveri deſit in occurſum Spon-
ſi, plauſtris longè diſſimilis Aminadab. Felicior,
expeditiéôrque fuiflet in compede, Segnior facta,
tardiorque diademate. Exolvimur carenâ; in am-

Oliva in Eſdram.

plexum Verbi, à quo nos corona divellit. Huma-
no Sponſa more refrixit, unguentis, phaleriſque
à contemplatione, votéque ſui Regis abducta.
Anhelabat in Numen, quùm inter Leones, Par-
déôſque moraretur, amare docta à feris. Ut monſtra
gemmis permutavit, obriguit lapillis illicò in lapi-
dem, & adamante dedidicit adamare. Quis putaſ-
ſet Officiorum præceptores fuiſſe belluas, & in Leo-
num antris Amoris Academiam floruiſſe? Obſequia
veròô, quæ inter rugitus & laniatus eviruerant, quis
obſoleviſſe ſuſpicaretur in torquibus & unguentis?
Regem Sponſa conquiret; ſed cruentata. Negli-
get; ſed coronata. Præſtat Cor vepribus, quaàm
lapillis, inſerere, ſi per vulnera Verbum conſe-
quimur, à quo aufugimus in ſublime provecti. —
Imago ſanè adumbrabatur in Sponſa aulicæ per-
fidiæ, quam fruſtrà lactes ambroſiâ, nec veneno
reſtinguas, ſed excites. Inſidiantur enim Domino
ſervi, ſi mutilentur. Abeo, ſi augeantur, dilabun- mie;
tur. Nullis aut loris Aulæ Unicornes cohibueris, rrati.
aut cicuraveris compaſcuis. Avolant ſaginati, cæ-
ſi recalcitrant. Saülem vides in Davidem inju-
rium, poſt triumphum. Sponſam indignaris inho-
ſpitalem in corona. Davidis, an verô Sponſi pluùs
me miſereat, neſcio. Hic enim impoſitum à ſe
Sponſæ ſertum, in oſtii peſſulum, quo excludere-
tur, recurvatum expavit. Infeſtiorem ſibi ille
Goliam eſſe ſenſit ſemeſum, quàm pugnantem;
&, quem ſpreverat loricatum, putrem & exoſ-
ſem miratus in ſe eſt ſæviorem. Samſoni ut pu-
gnæ exitu Davidem dixeris quàm ſimilimum,
ità diſſimilem eum conſequutis victoriam even-
tibus fateri cogeris. Nam ille & monſtro favum
eliquavit, quo ſplendidè epularetur. Hic Gigante
fella doluit effluxiſſe, quibus triumphi mel in aco-
rem exilii verteretur. Qui enim Saüli percharus
fuerat, Goliâ pertonante: eo dejeéte, inviſus eſ-
ſe Principi cœpit, & ſuſpectus. Negâſne tamdiu
vigere officia, quamdiù nos premit inopia; ea
verò ceſſare, ut nos primum feñicitas afflaverit. Ue
ſeramus, tellurem colimus, & humo incurvamur.
Nam ſi fruges horreis intulerimus, domi reſi-
demus, unis ganeæ lenociniis angaorem levaturi,
quo nos ſerendi labor oppreſſerat. B. D
Liber cum Gomor componere Aulicos. Vas III.
id erat, in quod Hebræi manna condebant. Si Aulicifias
non immensùm oppleretur, ſed temperatè cœli a
lautiis repleretur, nihil eo aut fidius expromendis
deliciis, aut liberalius. Si verò illud intemperan- „
tius farſiſſent Hebræi, pro dape tabem exhibebat,
in vermes illecebrâ degeneramte. Hieroglyphicum
incidebatur in Gomore rebellantis præ ſatie Au-
lici. Vix enim redundantem fortunam ità excipe-
re conſuevere Liberti, quin & copia non perfidiam
parent, inſidiaſve ſtruant Liberatori. In Viperam eratins
degenerat copia; non parentem ſolum, ſed pa- as.
rientem quoque diſcerpit. Conſtituit eum ſuper é- Deut. 32.
celſam terram, ut comederet fructus agrorum, ut 13·.
ſugeret mel de petra, oleumque de ſaxo duriſſimo.
His lautiis non agglutinatus ſuo Principi Iſrael eſt,
ſed ab eo diſſutus. Dereliquit Deum, inquit, acto- Pid. 15.
rem ſuum& receſſit à Deo ſalutgi ſuo. Immolave-
rzunt dæmoniis, & non Deo, Mi 405 ignorabant.
De ſaxo mella exuxere. Sed ſuxere mox ſaxa cum
melle. Idola enim coluere poſt mella. Terra illis licius-
. . 4; menmtes He-
protulit punica, coronata ſcilicèt poma, & purpu- wnn
rata. Verùm egeſſere pudorem, cum purpuram aédurxi 4
voraſſent; & fruge paſticoronatâ mentem induere Numine.
ſervilem; ut tum maximè regnare deſierint in
ſervitium criminum dejecti, quum diademata le,
liguriſſent, pomis expleti infulatis. Tum enim- liuire.
verò abjecere verecundiam, quùm eis annona caleiram.
coloraretur in purpuram. Saginati furfürid
⸗ ei

ſlei
coi
gis ib
lreib
em.
Tela.
Alſin
er
Ma
Pol
ed e⸗
ligo K
nullete
ota
. üueran
Vrtyer⸗
4 yen
„ funt Vin
ar à lgpid
in Lere,
a Ms 4
un (ims.
7 noltr⸗
ei tlltehu

wenti⸗
npenli

¹ mlire
eerir
uidus 8
Ekretur.
. ulis
nem,
ndkedt.
len
Cbrui Ka
endil
Eelis Ro
NenI
Nagkenn
i; &, a
EEius U
a à5
un. lu
lre
uN
Sa Eeet

zin Dne

it, Aum
;
4 Peribi
Kennt a
keetlen
keſiit 1

tum Dnn
nn 1 r.
i in
n loneie
Dmnkni,
kndSol
mpolnnit
Coenchtn
linen üi
m pgen
uten Aa
Gumſriu

n ſmiäing

Negltemd

uu, dute
genbus

e 4e
et 1
eenenitſi,
eigehnen
d inenhe
leoehli⸗
Ne le⸗ 6
Damikelff
uumſei
i loez,

Exod. 2.
24.
Tribulatio
utilis.
Perſecutio-
ne Fervor
adoleſcit.
lbid. 25.
Calamitas
in cœlum
erigit cœ
num.
Pharaonis
virgæ de
Juaaorum
petra non
ſemel a-
quas ex-

Preſſere.

Juſtos eri.
Sit perſeci:
tio, non de-
primit.
Perſecuto-
res Juſto-
rum.
Berſecuto-
res Religio-
ſorum.

Fauperun
Oopreſoo-

7es.

fidei azymo veſcebantur. Pudoris ſymbolo in pu-
nico innutriti, flagitii aconitum excoxere. Ità om-
mia ubertate pervertuntur in pejus, pullulante &
ſegetibus perfidiãa, & exudante è lacubus confi-
dentiã. Ignes feliciùs elicuiſſet Iſrasl & ſilice, quàm
mella. Nam facibus mitius deflagraſſet, qui cala-
mitoſiſſimè ſuperſtitione conflagravit. Satius enim
eſt ſcintillis exuri Silicis, quàm ante ſaxa, ſignâ-
que, thura Diis adolere. Malo uri, quàm litare.
Malo cædi, quam mactare. Si innocens, Phœnix
ero victurus in cinere. Si felix thus concremo
idolis; thymiama in cœlum deferetur ſuo cruciatu,
meo ego ſacrificio dehiſcam in Manes. Aquam
ergo Suxere de petra; ſed lapideum quoque cor
hauſere cum unda. Saginati ſiquidem receſſe-
runt à Deo, ad quem inter lateres & virgas trans-
fugerant. Ingemiſeentes, inquit, ſlii Iſrazël, prop-
ter opera voctferati ſunt: aſcenditque clamor eorum
ab operibus. Ut video, Pharaonis non ſegniores
ſunt virgæ ipsà Moſis virgà prophetantis. Nam
à lapideo Judæorum corde non ſemel aquas edu-
xere, quas, non homines & jumenta ebiberent,
ſed Numen hauriret. Et audivit gemitum eorum.
Nos ad aquarum fragorem proruentium ſurdeſ-
cimus. Clementiæ ſuæ aures Dominus furrigit
ad noſtrorum catadupas fletuum; & quò lacrymæ
perſtrepunt intemperantiùs, eò Deus in noſtras
propenſiùs preces inclinat. Ergo calamitati ſuæ
inter paleas illacrymati Iſraëlitæ, uniones thecis,
ariſtiſque repoſuere pro tritico. Ità rigatæ fleti-
bus ſtipulæ feliciùs, quàm cùm coœli rore made-
rent, eviruere. Quùm enim coœlum perplueret in
frumenta, ſtipulæ tumuerunt, quibus Pharao &
laſciviret & fureret. Eas verò cùm rigaſſent ſuis
fletibus Hebræi, hymnos, thurâque protulere,
quibus & placaretur Numen, & Pharao per-
deretur. Lacrymas enim cùm Deus exterſiſſet
ex oculis Hebræorum, in glaciem eas, & gran-

dinem, lapidéique convertit, ¶.Ægyptiéſque peſ-

ſundedit. Ità, cum, coacervato tritico, Agyp-
tum Joſeph conſervaſſet, poſteri ejus paleis ad-
obruti £Ægyptum oppreſſere. Quas enim exco-
quendis laterculis incendere fornaces, ſtipulis in-
geſtis pro pabulo, ex iis Mare demiſere lacry-
marum, quibus cum ſuis Princeps curribus
mergeretur. Traxere vires ex igribus decuma-
ni; &, cùm Erythræo freto eſt Pharao inter-
ceptus, undas horruit, quibus offocabatur, at
eas aut à fornacibus fluxiſſe neſciebat, aut inci-
tatas. Itaque ad flammas, ſtipulaſque collacry-
mati Iſraëlitz monuere Principes, metuen-
dos tum maximeè eſſe Juſtos, cùm ſpernuntur.
Quos enim non inconſukè ſperneres medulla tri-
tici recreatos, eos non impunè contemnes le-
gendis ſtipulis mancipatos. Ea vis lacrymarum
& ærumnarum eſt, ut ſtipulas commutet in ſpi-
cula, ut virgas incendat in fulgura, ut è cami-
no mare profundat, ut, Phiron & Rameſſes
extructis, urbes ÆAgypti univerſas evertat, ut
denique auro, argentéque laterculos permutet
in triumphum recusâ ſervitute. In iis tum quo-
que lateribus Jeruſalem exſcribebatur; & .Ægyp-
ti limus, qui, ſi vernaret, Hebræis hyemem
intuliſſet, flammis retorridus, & excoctus ver
illis, autumnumque induxit. Ingemuerunt enim
oppreſſi; Aſcenditque clamor eorum ad Deum
ab operibus. Verùm ut inhiantes libertatis trans-
fugerunt ad Deum; ita hoſtium, rerumque po-
titi receſſerunt à Deo. Quod certè Cyrus non
præſtitit, tum Numini obſequentior, cuùm Prin-
ceps ubique penè gentium ſalutaretur. Ubi ſe vi-

dit Cyrus Mundo impoſitum, tum ſe, ſuâque Nu-

mini ſubjecit. Animæ id ſanè magnæ argumen-
Ethic. Comment. Tom. III.

De Cyro Rege. Qap. XII.

89

tum eſt, non, ut regna conſequare, colere lar-
gitorem, ſed eum ideò percolere, quòd ex eo,
quod ſperes, non ſuperfſit.
Hujus ad nos indolis, præſtantiæque exemplar
tranſmiſere Angeli, qui in Abrahami tentorio
häc de re approperatam inſtituêre Academiam.
Etenim, cùm ad eum more hoſpitum acceſſiſſent,
ut ex eo naſciturum Iſaacum nunctiarent; nihil
tamen de vaticinio ante lautias præfati ſunt, ne
quidem in epulo de eo ſenem compellantes. Ex-
cipi ſeſe à Patriarcha ſunt paſſi, recreari, refi-
cique; azymiſque ac vitulo quodammodò ſa-
ginari. Sublatis exindè menſis, cùm ſuâ jam de-
funcétus humanitate Abraham videretur, tum il-
lh ſuas pyxides recluſere, unde Sen & prolem
expromerent, & imperia. Caàmque comediſſent,
dixerunt ad eum : Habebit filium Sara, uxor
tua. Angelorum conſuetudo iſta eſt, tum officia
impendere, quùm nihil ſperes, omniâque impe-
traveris, quibus in lenocinia inflecterere. Nos
quidem præfati ſplendidè ante convivium fuiſ-
ſemus ad hoſpitem de poſteris, quò nos ille
lautiùs exciperer promiſſis delinitus. Poſt bella-
ria Superi ſuo hoſpiti blandiuntur. Neque enim
mercaturam in legatione inſtituunt, nec aucupium
de augurio faciunt, captäântve dum prænuntiant.
His vellem epulis accumberent Aſſeclæ, ut co-
gitandum eſle ſaturis ediſcerent, non de diſceſ-
ſu, ſed de reponend poſt epulum grati. Ve-
reor, ne Sitis, non autem Calix, diſertos hâc no-
ſtrà ætate faciat aflentatores. Haud probè il-
lud in Regum atriis occinetur: Fwcundi calices
quem non fecere diſertum? Garrire nos cogit ſitis,
blandirique Principibus. Nam falerno gratiarum
inebriati ab officiis in contumelias dilabimur,
quaſi mentem fortunis demerſerimus. Et qui-
dem Naves, cùm rimas agunt, ſi per eas Ma-
re iis ſeſe infuderit, ut mukum aquæ, concha-
rùmque receperint, deſidunt in pelagus, inde
nunquam emerſuræ. Aulicorum verò non unum
tuis cum undis, unionibus, atque coraliis aut
paulatim, aut acervatim oppleveris, onuſtus
enatat; & quèò fuerit tuis copiis fartior, eò à
te procaciùs abſcedet, fartura, quaſi ſubere,
ut emergat, abuſus. Conſidunt non rarò Auli-
ci inanes, avolant onerati. Ut proindè malim
fluviis comparare libertos, quàm navigiis. La-
tices enim, quòô uberiori & fonte alveo efflu-
Xerint, eò ab illo rapidiores dilabuntur, co-
pià in fugam illos extimulante. Quamdiù enim
pertenuis eſt vena, vix latex à ſuo fonte abſce-
dit. Si excreſcat, non fluit, ſed defluit, profu-
gitque tantâ celeritate, ut non labi videatur
in mare flumen, ſed ruere; nec rarò flumi-
na & colorem fontis eluunt & nomen, non
jam profluentes, ſed transfugæ. Vidimus du-
dùm à præſepi pleroſque tranſductos ad pate-
ras, curruſque Principum, ita inſaniiſſe ut
de titulis litem Dominis intenderent, domô-
que, ſalutationéque ſeſe eorum abſtinuerint, quòd
ſe ſibi non ſuſtinerent æquari. Adeòô farci-
men pectus offocat, extunditque mentem, ut Li
bertus coronæ Domini ſuum mox pileum co-

æquet, immemor, quo ſit è limo in quadri- bignatus.

14. . lici⸗
gam extractus. Adſternebatur ſuo Principi ritn.
quùm ſqualeret: ocreatus & ſericatus lævum dam, 74
non nimis.

Principis latus non texit, ſed detexit petulan-
ter. Nimirùm Animi caries holoſericum eſt 3
& nudatur contumacia, cuùm contumax honeſ-
tatur. Retegit prætexta, quem tegit; latôque
clavo non ſuffigitur ſuo Principi Servus, ſed re-
figitur. Fortunam Famulantis niſi citò configas,
ne ſe penitùs in eum, totâmque circumagat,
2 à te

IV.
Angeli poß
epulas in
Abrahba-
mum blan-

iorés.

Gen. 18, 9.

Non cali-
ces, ſed ſi⸗=
tis diſer-
tam facit
aſſentatio-
nem,

Horat. l. 4.

Ingrati a⸗
nimi iabo
exedesniur
Liberti
Pingiiores.

Autlicorum
Phtiſis non
macies, ſed
abdomen
eſt, & ar⸗
vina
Dignitas
mores mis-
tat.
Aulicus
nimis im⸗

90 Olva in Eſdram.

à te ſe ille proripiet. Et miraris à te procul Li-
bertum aufugifſe, quem Fortunæ impoſueras
rotæ, quæ nunquam, & nuſquaàm ſtat? Mira-
rer, ſi conſideret, & reſideret in rota. Qun ſtet,
quem in dechvi regiæ clientelæ tot, non ſaccis,
foruliſque copiarum oneraſti, ſed penè montibus
oppreſſiſti largitionum, & decorum? Impar ho-
minum animus eſt tantæ moli, tôtque ſuſtinen-
dis authoramentis atque luminibus ne Atlas qui-
dem par foret, quamvis Herculem adſciſceret.
Imò tot ſi ſervum Aſtris incinxeris, non ſuccum-
bet modò, ſed ſidera in cometas convertet, ut
tuis te beneficiis impugnet, non transfuga ſolum
de ſervo, ſed hoſtis, hoſtéque truculentior. Ema-
ciatur Gratitudo ſolà munerum arvinàâ, & phthi-
ſis Aulici abdomen eſt. Libertorum enim tabes,
non phthiſis eſt, ſed hydrops.
V. Idolis, ſcortiſque ſuam Salomon proſtituerat
Sapientiam. Nam conſidens in ebore, cando-
rem, quem faſtu regio premebat, licentià planè
regiâ oppreſſit. Didicit enim eburneis fruſtrà
Reges Leonibus ſe tueri, quos Sirenes aut ex-
cantant, aut ſpernunt. Miſer ſiquidem, cuùm
Salomo- inter feras conſediſſet jus populis, urbibuſque di-
“ * (Kurus, jura coœli, forique everſurus jacuit inter
foœminas. Tum enimveròô perſenſit mulieroſus
Triſmegiſtus libidinem ità oſcula concipere, ut
lapides pariat. Nam Idola luxuries parturivit,
edideruntque pellices ſuos quæque Deos, Moloc
& Chamos, & Aſtarthe in torum Regis effuſis.
Nimirùm, qui ex India ebur avexerat, è mon-
ſtro ſolium mutuatus, ſuperſtitionem ſibi à con-
terminis ſerò didicit offuſam. Nec mirum videri
debet, ſi Salomonis imperium degeneravit in
monſtrum, cui thronum monſtra compegerant.
Ergo Moabitidum amplexibus indormientem,
tonitru, Deus non tam excivit, quam conſterna-
3. Keg. II. vit. Quia, inquit, non cuſtodiſti pattum meum,
II. diſrumpens ſeindam regnum tuum, & dabo illud
Jervo tuo. An ſævire Deus neſcit exercituum?
Tbid. 14. Sieſeitavit, inquit, Dominus adverſarium Salo-
moni Adad Idumaæum de ſemine regio, qui erat
in Edom. Adad ergo regnum dedatur, non Je-
roboamo. Hic enim Salomoni multis nominibus
eſt obſtrictus, præfecturà præſertim, quà eum
Puniendus vectigalibus impoſuerat domus Joſeph. IIle ho-
datgl ſtis eſt, imumerâ ſuorum cæde in Davidis fami-
edetur, 1. * 5 . 1..
non hoſi, lam pervicax. Nam ſi plecti libido debet Salo-
ſed liberio- Mmonis, lictoris officio immaniùs hoſtis defunge-
Huunten tur, quàm cliens. Tela ille repetet; hic torques
rependet. Imòôò ſervo diſcerpendum objiciatur im-

Luxuria

Aulicus
Saſa ms- Derium, inquit Deus, quod hoſtis vix attereret.
ingud. Dabo illud ſervo tuo. Sed ſervo regnum tradam,
Ibid. 28. quem extuliſti. Erat autem Jeroboam vir foriis
& potens, vidénſque Sdalomon adoleſcentem bonæ
indolis & induſtrium, conſtituerat eum præfectum
Aulicis ſuper tributa univerſe domus Joſeph. Is erit la-
frænandi. niſta optimus, & carnifex quam aptiſſimus. Ci-
Julico in. Curatur citò feritas, niſi eam beneficia in rabiem
grato nihit egerint. Ira compeſcitur. Pervicacia furit indo-
Ferecins. mita. Hoſtem placaveris aut præmiſſis muneri-
bus, aut conditionibus ſubmiſſis. Inſoleſcentem
nemo ſervum cohibebir. Contumaciam enim è
beneficiis hauſit; quæ, ut in acorem deſciverint,
nocentiora longè ſunt, quàm maleficia.
In Ægyptum proptereà non & Mauritania
aut immiſſæ Tigrides, aut Hyænæ tranſmiſſæ,
ſed ſubmiſſæ boves, quæ & Nilo ſubierunt. Quin
hæ bobus paſtæ Præpinguibus cladem regno no-
Gen. 4r. Pilem inflixere. Ecce has ſequebantur aliæ ſep-
19. tem boves, queæ devoratis & conſumptis Prioribus,
nullum ſaturitatis dedere veſtigium. gy ptios
attrivere, non Elephanti, ſed Vaccæ, quas E-

VI.

gyptus non eduxerat tantum, educaverâtque in
compaſcuis uberrimis, ſed obeſis quoque bobus
expleverat. Hæ provinciam, regnumque exhau-
ſerunt. En perfidiæ documentum Aulicæ. Non Suam ar.
æmulos Princeps reformidet, ſed aſſeclas, qui éores ca-
fartur exalherannur in barbaros. Raræ arborum kring .
turbimibus eliduntur. Pleraſque teredo arroditit.
ipſo arboris ſucco adulta. Suam ex ſe plantæ pe- Aloy
ſtem emittunt, à qua exedantur. Lactat medul- imago An.
lis ſuis perniciem ſuam Arbor; cumque Poma, “:
quibus honeſtatur, & ſummo proferat cortice,
& excocta abdicet, intrà ſinum cariem retiner,
quam in interitum ſui ſuis, ut ità dicam, viſce-
ribus ſaturat. Adeò non liberales tantùm, ſed
planè prodigi ſumus in funus noſtrum. Una è&
Reginis Cleopatra aſpidem uberi admovit, ſui
lactis illecebrâ in interitum ſuum carnificem ſuum
illectura. Delicias enim regii ſanguinis unionibus
concreti fœnerabatur ſerpenti, quarum verſura
Mors eſſet. Ad quam tamen pereundi rabiem
non ultrô irruit, ſed adacta infelix eſt, deſ-
peratione regnandi, & metu ſervitutis. Maluit Cleopatre
Anguem pati, quàm Cæſarem; & plùs horruit ate⸗
quadrigam Auguſti, quam aſpidis lanienam. Liberti eß
Adeò Regibus inviſior Princeps, quam Anguis, ccturi.
eſt. Utque ſe expediam ab Imperatoribus Re- naeltas
ginæ, Serpentibus ſeſe implicant, ſuæ peſtis nu- hominum,
trices, ne ſui hoſtis ludibrium ſint. Quæ tamen,
ut aiebam, Monſtra profligata, captâque edidit
Cleopatra, non victrix & regnatura. Paſſim Multei
verò Principes throno, quaſi Caucaſo advoluti Valiures
Promethei, ſuum Vuhturem ſui medullà, viſce- Nzs n.
réque principatus exaturant. Altiles ubique Ac- depaſcun-
Cipitres exhorreſcas Dominantium præcordiis in tur ſuum.
ſupplicium ſaginatos, pœnmque nutrientium.
Non congiis, ſed congiariis perfidia enutritur;
& congiaria, non congi ſunt, ſed lacus; imèò
verò provinciæ, non dolia. Unum Nero man-
cipium H-S. CXX. Hoc eſt, aureorum mil-
libus CCC. manumiſit. Quod ſanè, non ho-
minis, ſed regni pretium eſt. Eòô virgæ ſerviles
evadunt, ut regias quoque Platanos excedant;
& quas tabes tergoris rigare debuerat ad ſuppli-
cia, eas ità purpura derigat imperantium, ut
plùs opum è mancipio Cæſares trahant, quam
& regno traxiſſent. Opulentior Neroni fuit eman-
cipatus ſervus, quàm Lydia mancipata. Rena-
vigare jam libet ex Ophir, ſi tantum auri & ſuis
vibicibus mancipia promunt, quantùm ſuis vix
fodinis expromeret India. Cur per Dracones
Heſperidum nemora penetrantur, ſi verberonum
in Metalla ità virgæ lenteſcunt, ut æraria Cæ-
ſaris unius manumiſſione mancipii reſtagnaſſe
intrà ſe Pactolum gratulentur, quem non ex
Aſia Crœſus Romam versùs immilerit, ſed è pi-
ſtrino ſervus derivarit in regiam? Habent erga-
ſtula, quo Cæſar Tiridatem exterreat; fluitque
aurum è& ferro, nec fluit tantùm, ſed exundat.
En locupletatum Neronem unius exolutione ca-
tenæ. Servum emiſit, & Regem effugavit. Par-
turiunt Cæſaribus ſceptra ulmi, virgæque ſervo-
rum. Poſſunt mancipia, ſi à Domino receperint
pileum, coronam Domino reponere. Pallas certè,
Claudii Cæſaris Libertus, oblatum à Senatu ſe-
ſtertidm centies quinquagies rejecit. Opes enim Liberti &
Craſſi, Romanorum opulentiſſimi, ſuperabat ni
vicies & quinquies centenis millibus. TLæduit tiem lotn:
ſuæ aliquando ſervum opulentiæ: & exundamti bletes.
in ſe Pactolo unum Romæ mancipium objecit
aggeres, ſui in Liberto faſtidium mirante Auro,
quo nullus laboraverat Regum. Prima hæc opum ari”
ſaties ex copiã; divina, ſi foret in Rege; pu- mulico in⸗
denda, probroſâque, quòd in ſervo fuerit; pinguan.
e

N ſn
in. veme
gl elbel
Ai nun⸗
ni lneln
ei p
. ſro!
umnei
Ala
lluge
Iiber
Si le,
ulus
lor exit⸗
nn der
pruir
„. Hi
imenl
kemptore
ius à
cvod re
Muun Ibern
r ci
ia Alſaule
kin, kno, i
ulmn ſanie
3 en t⸗
n,
el, ur
ſais el
vlint
lantun
ſce boer
Ctere?
minum
iin erpl
Fini are
fll. Hoc m
lelet, ut
kor, it
lhul,
1e Vl,
nfn⸗
lggre⸗
ckt, chn
Clleceri⸗
Clümau
ecleh
l,Ilam
II, güil
nd ge
tr, iinh
6. m nr

Annun
n Wurmnt cal

1 i
Odhend
klenn
du Prolt

d
Ri
8

1odted
ndkct
Akate⸗
le
4 gg,id
ate Net
ede ni
ſe Nng
dandl;
laque M1
ken nn
enni
dan i
tin
um Uig
dnotil
ihcenl
inituninhe
Uanun in
üältliin
in el
iunis Mut
& n
idu kinn:
Gvin AMgi,
tilnihl ,
Due eiin
Qanma
Arigrecit
Wurs. Mi;,
Ca Adnti
dedhli, ir
Eligele,
Mreoni 63.
Ee Muimi
ſcin eumm
d bas n
n Nenner
Alennt-
ſine, onb⸗
rigeeid
nog einl
erat Alge
lemmimt
rihant,
oniſulen
chen le
um itli
tmm ſn
.4 Dud
vetbeom
r Auni
en in⸗
Habench⸗
jen; ue
ln
ohicre
Pmd,
gene ie
inoteſen
Plluit
/

.
4

7

„

De Cyro Rege. Cap. XII. 9 1

Aulic nn de mancipio Romanus repentè Crates, aurum in
inn ie. Senatu peſſundedit, non ut & maufragio opum
Pigest energeret Philoſophia, ſed ut, repudio mune-
Julici rum, Senatorum curulibus captivi Compes ef-
Ffrenandi, ferretur. An non Aurum expalluit, ubi repul-
ſam pati debuit in Senatu, non à Cæſare, ſed à
ſervo? Annulatus ferro Pallas ſervire primus au-
rum edocuit; cùm illud è& Senatorum manibus
ad ſuos ità abjici pedes eſt paſſlus, ut nunquàm
ei ſurgere indulſerit, à Conſulibus numeratum,
à Liberto in ordinem ità redactum, ut numerus
Avuruia. eſſet, non nummus. Ab Alexandro Cyri tu-
mulus effoſſus, ut opes vel & cadavere Impera-
tor extraheret, aurum expiſcatus in cinere. Ro-
mæ Servus ſuis advolutam pedibus in purpura
pecuniam rejecit, quam Macedo expetivit ta-
bo. Hinc ergo, ſi Numiſma condatur, appe-
titorem ſui Nummis Alexandrum procudet, con-
temptorem, indè ſui Pallantem inſculper, expe-
titus a Rege, à mancipio proculcçatus. Ergo
quod rerum Domini rimantur in ſepulchro, id
Aulaigiei Liberti delatum regerent in Capitolio 7 Alexan-
baberizue der defuncto Regi non parcit, ut rapiat. Non
Piradines auſcultat Senatui Pallas ſupplicanti, ut aurum
uu, ſpernat. Quæ ſanè Auri contemptio ut indigna
din ißuri, HW ità digna Principe fuiſſet, ſi non eam au-
5, lan- ri ſaties, ſed animi temperantia peperiſſet. Adeò
Liberti farciuntur, ut eos faſtidire cogamus non
æra, ſed æraria: ferro exempti, & auro ità op-
preſſi, ut Rempublicam opprimant, vel, quod
foœdius eſt, ut Cæſares ſublevare ſio quoque
poſſint patrimonio, & fovere. Et cur aſſeclis
tantùm opum obtrudimus, ſi non retinentur in
fide locupletes, ſed fidem opibus docentur ex-
cutere? Hirudines ſunt mali Liberti, tum Do-
minum miſſuri, cùm dominatu, ſuccôque fue-
rint expleti. amdiu hærent, quamdiù exugant.
Farti avellentur-
Hoc me loco niſi reverentia Numinis exter-
reret, ut imperandi conſciam Divinitatem fa-
teor, ità ruſticandi eam penè dicerem non peri-
tiſſimam. Mirata ſiquidem ſuorum palmitum
labruſcas, apud Iſaiam iis vocibus expoſtulat.
Quid eſt, quod debui ultrà facere vineæ meæx, &
non feci? Noëmi, non Numinis eſt vites de-
pangere. Quas falerni feracifſimas tum tellus
edet, cùm eam eluvione, vaſtitate, cladéque
confeceris. Nihil Deus omiſerat ad illecebram,
cultumque Iſraëlis. At humani palmites culturâ,
roréque ſylveſcunt: miteſcunt veròô non tam cul-
tu, quàm clade. Si porrò ex me Deus exqui-
rat, quid ſuæ ultrà vineæ eum facere oportuerit,
Eelcitas uno quæſtionem verbo abſolvam. Omnia fecif-
re, „ſet, ſi nihil pro ea perſeciſſet; omniãque contrâà
nriis, illam inſtrumenta, non culturæ admoviſſet, ſed
ſtragis. Hâc Mens hominis lege revireicit. Si
Humani mimnirùm non irroretur, non percolatur, non im-
gri cultiu- 7
72 catami. Pinguetur, ſqualore proficiet, & neglectu fœ-
sas t. cundabitur. Nimia proindè Numinis beneficen-
tia labruſcas eduxit, racemos & Judæis ſublectu-
ra, ſi eos non in delicias imbribus perfudiſſet,
ſed ad ſtragem tempeſtatibus demerſifſet. Quam
generoſum illud fuiſſe vinum exiſtimas, quod ur
ebibit Noë, reſupinatus ſtatim eſt, & reſolutus
in ſomnum! Ex agro prodit alluvione convul-
ſo, diuque ſubmerſo. Iſraélis quoque vites exu-
Plal. 77. berant caſtigatæ meliùs, quàm ſtercoratæ. Càm
34. occideret eos, quærebant eum, & revertebantur,
& diluculò veniebant ad eum. Pugionibus ſi ca-
ro fodiatur, mentem penè foderis, & conſciſſa,
quaſi proſcilfla mortalitas, tum germinat, quùm,
in agri mmorem, inarata fuerit, & convoluta.
Quid Agro ſedius exarato, & ſtercorato! In-

VII.

Iſa. 5. 4.

verſa ubique, everſâque gramina, flores convul-
ſi, campi æquor in porcas, ſulcéſque quà de-
prefſum, & qua ſurreéctum;, ſparſim ſimus inſ⸗
perſus, ipſum, quod ſeritur triticum, fœdè limo
conſepultum; quod niſi pruinis, nivéque corru-
peris, in meſſem non aſſurget. Non enim fo-
vendum ſemen eſt, ſed profligandum, ut ex-
pullulet. Aulicum in agro putes expingi. Luxu-
riatur in gramine, niſi obruatur. Exundat in ma-
mipulos, ſi tempeſtatum maleficio computreſcat.
En tabulas ex illecebra contrahentium cariem,
ſicmque mortalium. Et eduxit aquam de petras Pl.r2.16,
& deduxit tanquàm flumina aduas. Et appoſue-
runt adhbhuc peccare ei: in iram excitaverunt, in-
quit, Excelſum. Merguntur in Nilo beatius
Iſraëlitæ, quam profluentibus petra torrentibus
recreentur. Ibi corpora perdebantur: hic animi
merſantur. Ibi; pereundo, innocentia coronaba-
tur: hic ſcelus, emergendo, naufragia concitat.
Ibi Moſes adnavigavit in regiam: hic Ira Nu-
minis proruit in tentoria. Rigabatur regni virga
Nili rivulis vernatura: manantibus è ſaxo gur-
gitibus ſupplicii virgæ ſuccreverunt. Indè Liber-
tas emerſit: hinc funus erupit. Feliciùs, ut vi-
des, Hebræi hauriuntur, quàm potant: Inter
Crocodilos evaſere Turtures, ingemuerntque
ad Dominum. Inter cryſtalla decurrentis & pe-
tra fluminis ſuper carbones denigrati primum
ſun, mox igniti in cœlum, Deumque pefro-
nuerunt. Et mals, inquit, locuti ſunt de Deo. Pl. 77. 19.
E fluminibus fulmina, quibus colum impetere-
tur. Sed cœli quàm ſunt fulguribus diflimilia
fulmina Hebræorum! Illa enim cùm proruunt;,
in quæ primùm incurrunt, vim ſuam effundunt;
Montibus; Turribuſque infenſa. Hebræorum
veròô fulmina tranſmittunt univerſim omnia, quo
ſuum Deo virus offundant. Neque enim Vaſti-
tatem incuſant eremi, non cceli ariditatem la-
ceſſunt, non elementorum inclementiam objur-
gant; Mals, inquit, loquuti ſunt de Deo. In
iram excitaverunt Excelſum. En quod perſtre-
puit murmur, poſt latices è ſaxo fuſos, melli non
impares. Deliciis Mens ade pellitur in delicta:
& fulphur evomet, qui mella exugit. Ex undis
Veſuvius & pertonuit, & tumuit, maledicta in
Numen populo jaciente, à quo in delicias uſque
fovebatur. Ideò ſuffecta fluminibus funera, ur,
quæ aqua incenderat flagitia, ea cinis extingueret.
Cum occideret eos, quærebant eum. In ſanguine py. 5. 36.
renavigamus ad Deum, à quo in melle ſolvera-
mus. Qujus navigationis Argo Sandapila eſt, calamita-
& vela Inſtitæ, ſpirituſque amiſſus Eteſiæ. onm Trer
2 D Vries ſeli⸗
Eô eſt & ſecurior, & ſecundior navigatio, quò c navi⸗
Navis in plures Syrtes impegerit. Beatiſſima ve- gamus.
rô ſi hinc allatretur à Scylla, indé verò à Cha-
rybdi ſubvertatur. Si rimas agat, tum enatat hu-
mani animi quadriremis; ſi dehiſcat, appellitur.
Et quando Charybdis me æſtus in Pelorem ab-
duxit, Etnam dixerim Hebræos. Hic enim in
Sicilia Mons, cùm ſuppliciis immaniſſimis intus
excrucietur, non hiante ſoluùm alvo, ſed fatiſcen-
te, ſeveriſſimis nunquàm non eum diſcerpenti
bus, abſumentibuſque carnificibus atque ſupph- anand
ciis, tamen in cute vernat, effloreſcit, inqgue
omnem beatiſſimé copiam, frugémque exube-
rat. Nihil eo intùs ærumnoſiaàs Monte. Nihil Baupertas
illo ſuperficie tenus felicius. Certat viſcerum la- & berſe-
miatus cum ubertate, bearitatéque ſy lvarum. Coe- Hsrten⸗
lum, gehennâmque in unum confluxiſſe Mon- rem Reli-
tem ſuſpiceris. Fumar, & vernat. Diſtabeſcit, Soruw, i
& effloreſcit. Immugit, & rider. Faces patitur, niclſis
& racemos exhibet. Incendia coquit, & illece- ſervavers.
bras excoquit. Pomonam amplexatur- & Furiis
1 4 laceratur.

Mons.

VIII.

2 Oliva in
92 1V
laceratur. Inferos parturit, ſed coælum parit. He-
bræorum item animus cruciatibus in rythmos
provocatur. Canunt, & cæduntur. Proſternun-
tur, & ſubſiliunt. Confodiuntur, & plagis coæli
limbum advolvunt: quéôſque Solis pertædebat in
illecebra, ii Numinis in vulnere meminerunt.
Quàm felix ulcus, cujus tabes Lex eſt! cujus
pus, non pus eſt, ſed Deus! Cum occideret eos,
quærebant eum, & revertebantur, & diluculò ve-
niebant ad eum. Remigrantium Aurora ex oc-

cumbentium Veſperâ emerſit. Mutilati in cœlum

uſque feſtinant. Sævientem quærunt, qui à blan-
diente diffugerant. Enimverô per rubrum vulne-
rum mare in Sinam tranſmittimus litaturi. Suo
melius in cruore Etgyptum Iſraël, quam vehe-
bat, adobruit, & domeſticum Pharaonem, non
Erythræo, ſed ſuis populus vulneribus intercepit.
Reſpiravit à luto, quùm expiraret in luto; revi-
Xitque Numini, quuùm occideretur à Numine.
Telum, quo populus configebatur, in Coehi cla-
vem recuſum eſt, quâ Hebræis pateret galaxia.
Quamm enim cruoris emiſerunt, tantùm hau-
ſere lucis è& vulnere. Effluxit Nilus ex ulcere,
influxitque Jordanes, verſo in hymnos murmu-
re, poſt cladem. Nam, qui Deum allatrabant in
undis, quaſi Olores Deo, coœléque in ſanguine
occinuerunt. Uno factum eſt vulnere, ut ſucci-
deret populus, & ſuccineret. Neque enim Ifraël
clangeret ut Cycnus, niſi emoreretur. Cum occide-
ret eos, quærebant eum. Ad vitam acceſſere per
funus. Obſtetricatur enim immanitas Amori; nec

charitas naſceretur, niſi Divinitas deſæviret. Nun-

quàm, ut ità dixerim, non poſthumus Amor,
quem edimus, dùm cadimus. Certè ſi non è bu-
ſio hominis prodit certè cum funere. Cum occi-
deret eos, quærebant eum. Ut enim & Chriſti vul-
nere emerſit Eccleſia: Ità Charitas & tranigreſſoris
potiſſimum vulnere prorumpit. Quèòd ſi contu-
melioſi Mortales ſumus in Numen, ſecundiori
fortunæ aurâ perflati: humaniores nos fore credis
in homines, ſi rerum copiâà diffluamus?
Aſſyrii ita planta Babylone ſuccreverat, ut in
Mundi cardines ramos protenderet, aſtriſque ſuâ

Dan. 4.7. Vim faceret proceritate. Videbam, & ecce Arbor

Pelicitate
ſdemenia-

Prodigali-
45.
Eleemoſy-

na. 4
Reęligioſi
alendi.
Zemplo-

in medio terræ, & altitudo ejus nimia. Magna ar-
bor, & fortis, & proceritas ejus contingens cœlum.
Et fructus ejus nimius. At quò evadet ubertas?
Subindicatur à Vate. Jubter eam habitabant ani-
malia & beſtiæ, & in ramis ejus converſabantur vo-
lucres cœli: & ex ea veſcebatur omnis caro. Audi-
ſtin'. In naturæ penu, horreumque propagata, ex-
cultäque Arbor, Leones, Apros, & Pardos exci-
piebat opiparè. Vuhluribus quoque, & Accipitri-
bus, atque Bubonibus annonam ſuppeditabar, fun-
debatque populis commeatus. Uni Sacerdotes à
ſagina propelluntur. Neque enim aut primitiæ,
decimæve indè extrahuntur, nec liba, hoſtiæ-
que in Templum importantur. Stabulo, ganeæ-
que proviſum, non aris, ſanctôque conſultum. Ne
Cain quidem de ſuis frugibus Deo liba ſubduxit,
ea quamvis non obtulerit præcoqua. Hic Arbor
nuſquàm non exundat: & cùm eluvione frugum
areas, menſas, præſepia, forum, mundumque
inundaverit, uno ne pomo quidem, aut folho
Numini perlitavit, araſque percoluit. Cœlo tan-
tùm effœta, in omne ſeſe ganeæ probrum con-
verterat, nec refuga volutabri ab aris duntaxat
abhorrebat. Adeò noſtra nos in datorem corrum-
pit ubertas. Et primò quidem ſuis Arbor lautiis
quadrupedes recreat animantes, tum aves paſcit,
extremo tandem loco, veluti racematione, aut ſpi-

amorna- Cilegio, homines alit. Quos non homines eſſe

ug.

dixit, ſed carnem. Quaſi verò hoc tantùm eos no-

Eſdram.

mine paverit, quòd quaſi bruta mentem excuſſe-
rint, ſolo involuti obſtrictique abdomine. Cole- Principum
batur hæc ſanè Planta, Principatus nempè Baby- eileralta⸗
lonicus, ab hominibus, à ſeris carpebatur. Con- lerdcgn iy.
giaria nihilo minùs dabantur belluis primum; indigm:
quibus expletis, quaſi epuli appendix, mortales
evocabantur. Subter eam habitabant animalia &
beſtiæ. Hos Arbor heluones exaturat ſuarum flo-
re, ſuccôque frugum. Monſtris primitiæ deſti-
nantur, quas libare decuiſſet Antiſtites. Atque
utinàm fatalis ſemel tantuùm eviruiſſet Arbor in
Chaldæa, colono Nabucho, qui planta idem &
colonus extitit pomari Babylonici. Paſſim Horti
ſpectantur unis Apris, Ursiſque fertiles. Nam ſi-
carios, haruſpices, aſtrologos, varos, & paraſi-
tos profuſiſſimè alimus, iis, non patinis ingeſtis,
ſed horreis. Levitas, Erumnoſos, Monachos,
Veſtales denique ſanctiores igni, frugéque inter-
dicimus. Utramque referimus Arabiam patri-
momo. Saxeam fſcilicet pudicis ſimulamus; Fe-
licem perditis exhibemus. Ità congeſtas à Deo
in nos copias, Deo tantùm, aut Semideis dene-
gamus, nunquàm è& manna non ereptante lum-
brico perfidiæ, ne dicam ſacrilegi, flagitiique
ſerpente.
Sponſa eſt, quæ in cellaria ſui Principis ad-. IX.
miſſa, non deſciſcit à ſeſe. Verùm in Regem Ponſe in
non inclinat, ſed rapitur, non iis tantùm pellecta Bgen
deliciis, quibus in apotheca perfundebatur, ſed „;
vel uberum memor, quorum ſuctu non tam in- vor⸗.
nutrita videri poteſt, quàm adacta in verba, ob-
ſequiâque Salomonis. Introduxit me Rex in cel-
laria ſita. Exultabimus, & lætabimur in te, me- Pelicitas
mores uberum tuorum. Quis uberum non obli- von oris
viſcitur, quibus infans admotus? Hæc non armil- .
larum tantùm, torquiuümque meminit, ſed me- piynie in
minit mammarum; non ut ſeſe recordatione la- differemes.
Ctis oblectet, ſed ut amorem illecebrâ exuſcitert,
adamétque lactantem, dùm ubera comminiſci- keig,.
tur. Quòd ſi Regis conflagrat Charitate Sponſa, zum &
dùm uber excogitat: quo illum proſequetur ani- de
mi ſenſu, cùm ſibi diadema impoſitum ſenſerit mutas.
principatus! An Amor non excandeſcet in pur-
pura, qui ſubrubet in lacte? Si gigas eſt admo-
tus uberi: promotus ad ſolium repueraſcet? Læ-
tatur, dum vagit; & torpebit, ſi imperet? In-
fantiam profectò neſciit charitatis, quæ Amori
ovaturo Capitolium extruxit in ubere. Exulta-
bimus, & lætabimur in te, memores uberum tuo-
rum. Arionem nemo mihi objiciat in freto fides
pulſantem. In lacte pfallit, ſaltätque Sponſa;
quæ in latice charitatis Siren eſt innocentiæ.
Regnare neges charitatem in purpura, quæ re-
gnat in lacte 7 Nunquàm ex ſe pendere ubera
cenſuerunt ità Principem exarſuram, ut Amoris
incendia & ſtillicidio conflaret, inter crepundia
vagitúſque, charitatis palmam lacte rigatura.
Hæc planè ſub infantiæ crepuſculum meridiem
protulit obſequii ſui. Hauſit & mammis Ocea-
num, in quo non tam Pharaonem, quam ſe ſub-
mergeret; ut illius in naufragio frueretur am-
plexu, quem clamaſſe ſciebat: Tempeſtas demer- Plal 68. .
Iit me. Felix, quæ cultum Numinis revexit ex
ubere, quem Jonas & Ceto vix edidicir. Præſtat
pro lycæo religionis habere Uber, quàm Piſcem.
Sapientiam deicribere præſtat in lacte, quàm eam
in fluctu perſcribere. Deo Jonas aſlultat, ſed
naufragus. Obſequitur Deo Sponſa, ſed lactata.
Imô ablactata Numen Sponſa complectitur, de
quo ſub hederà Jonas, Ceti dudùm captivus con-
queritur. Adeò diuturnior chariras eſt, ſi eam e
Uber inſtillet, quàm ſi eam Cerus offundat. Pro- Haie, uik.
culenim à Monſtro dediſcitur, quem ex Mor cius con-
cultum

Eceleſieſti.

Can. 1. .

ca decima,

N

4 alumn
,, Gwanr in
S, cuncel
.
un k⸗
U. V
NE UI
wen: I
Deum.
nj m 0,
ur i
ſnnl
1 1 1
iMarenn
lgnn.
IuCrcun
in Inn.
in 1
Lnncere.
6un Preda fari
vr er allide
Aenata,
eyolutt
n ſupen
bus, Re⸗
Onhees,
Iün, ita
ſanma
tümfhaun
Kncere
Deinne
Memup
lun ende
Dee R
ttids lett noln
dem
i ter (
N ummetu
Agenun,
s IMNNuu
borun cel
Giir enſn
Nnfait
u be ca
tin gldis
ie, ſom⸗
he oom
un, u er
li miltit
ſend eam i
tde
lerihtque
1aNat Awer
z in ude
Unches 1
le in,
Renr. AAr
iicten
nm mam
mmn cah
Cireor
ithimner,
i
t
iktleter
Wnr, &
Peich, in
ien lde
ee r
. VI

n.
lapere
Uimtim

N .
t, gui

knghalt
it. l
emdehe
An (18
l nn
aini
t ſannt.“
timize.
lin
gle Abt
nn N
Dinhe
tles Nnt
1, 8 .
inid nnti,
3, Moncdk,
gegrin
Nlhin
imtlmnE.
NngelasiD
Enicen

ereheneeln

i Dümmhia
tunn in eat
tumiimfik,
undtbnn4
R non und,
a in t
tne Ner iad
mrit/EN
erum an t/

Hecmnn
minit kln,
1. 5

ES

fecolchid

hannegii⸗
nlegenuͤ,
lolumkii⸗
deſanß

gtetitlli

inſenlt
6, e lu
bere. 1
er MWermit⸗
nihfen⸗
ce N⸗
eſt ocene
Gn, r
n, M
et gen⸗
Aun en
nunns le
, unkl
PuertaA

ſtamit cultum hauſeramus. Adnata uberi Rehigio per-
Se eN. durat in adulà, nec circumſcribitur cellariis, ſed
saoleſcit. exundat. Exuxerat; ſed amat. Lac uberis exa-
ruit: ſed chariras fluctuat, quæ cum lacte ſcatu-
rit. Video mihi Cyrum in Sponſa præſagife.
Nam ut illa, poſt mammas, efferveſcit in Nu-
men: Ità hic, poſt triumphum, aurigatur ad
Cant.1. 3. Deum. Latabimur in te memorzs uberum tuo-
rum. Omnia regna terræ dedit mibi Dominis
1. Eidræ. Deus cœli & ipſe pracepit mihi, ut &dificarem
7, 2, ei Templum in Jeruſalem. Audeo dicere Cyro
imparem Sponſam. Hæc enim choreas Numini
deſignat. Templum Cyrus Divinitati molietur.
IIla Circum voluptati, ſed ſanæ, ſtruxit in mam-
mis. Struet religioni Templum Cyrus in Qua-
driga. Minus eſt lætari & lactari, quàm litare
& vincere. Rarô⁹ Templa Capitolio imponuntur.
Rheda rariùs triumphantis religionem victori pa-
titur aſſidere, quando is, quem regna anteeunt
catenata, omni ſe penitùs arbitratur tum religio-
ne exolutum, tum lege. Quod enim illi vincu-
lum ſuperſit, qui vincula univerſis Mundi Ur-
bibus, Regibuſque injecit? Luxantur triumpho
compedes, & victrix laurus, ut fulgura non for-
midat, ità vincula faſtidit, abrumpitque. Nec
plicaturas ſibi gordias obſtare voluit Alexander
triumphaturus, non triumphator. Adeòô vinciri
& vincere internecino inter ſe diſſidio conffigunt,
abeuntque in diverſa Felicitas & Obſequium.
Miremur proindé Perſam, cujus & lauro-non ſo-
Hhuin pendet ſed Templum.
Dices Regum te, Sponſarumque veſtigiis in-
Gratiudo. ſiſtere non poſſe. Producam in theatrum ſervos,
ur, quetn piget coronarum, catenarum ſalktem
pudeat. Cùm à Romanis obſideretur in Africa
Adrumetum, duo à Matrona ſervi ad hoſtes trans-
fügerunt, quos illa inclementer non habuerat ſuæ
Fides in numquam pertæſos ſervitutis. Mirata illa eſt, pro-
Ra ** borum cæteroqui, perfidiam. Brevi tamen edi-
dicit perſonatam aàa ſervis fidem luſiſſe ſub Marte.
Nam feritatem Dominæ diù apud hoſtes queſti,
quâ die capta, direptâque urbs eſt, ſtrictis ad
eam gladis irrupere, comprehenſâmque domo,
urbe, pomæriéque eduxere grandi ſirepitu, acer-
biſque conviciis, quaſi ſumpturi de illa ſuppli-
cium, ut evaſiſſent in avia. Tranſmiſſa proindé
eſt à militibus mulier, peritura per ſervos. Ut
verò eam in devia ſeduxere, poſita feritate, re-
ceptôque obſequio, eam vinculis exuerum, mo-
nueruntque conſilii ſui. Fugifſſe feilicèt ſe eâ dun-
takat dixere mente, ut cum hoſtibus irrumpen-
tes in urbem exitio illamt, cladique ſubducerent.
Functos proindè jam ſe eſſe ſuo munere; ſuper-
eſſe jam, ut ſuis ipſa in poſterum mancipiis ute-
rerur. Ad victores enim à Domina transfugiſſe,
ut à victoribus refugerent ad Captivam. Hanc
enim unam experiiſte prædam, ut nempè Do-
minam captivarent, ne Captiva ſerviret. Eam
ſubindè ommentitis exemere vinculis, ſéque iis
obſtrinxere, in poteſtate deinceps futuri, non
Dominæ, ſed prædæ ſuæx. Heaæc nifi Romano-
tfum Annahbus proderentur, quis non ea figmen-
ta crederet Poëtarum? Ergo proditione fides con-
velatur, & charitas tegitur pParrficidio! Fuga,
perfidia, irruptio, depzædatio, minæ, convicia,
ſuppliciique Amori militant, non feritati. Se-
rebatur libertas in vinculis: propugnabatur do-
minatus in captura: mors telis arcebatur: inſtau-
rabatur ſervitus fug. Servi Dominam, ne cate-
naretur, vinxere. LTum primùm manicæ inſertæ
ſunt captivæ, ut lhbertatem vinctæ retinerent.
Nimirüm ſuam Servr fidem iis nexibus obliga-
bant , quibus alligale Dominam credebahtur.

Tehcitas
Numine
rebellat.

Auliri
VYeri.

inſpexeras, haud figulinos in ſua teſta tibi futu-

De Cyro Reg

S. Cap. XII.
Nolim huc Alexatider accedat ſuo cum gordio
nodo; ne Regum Victor vincatur à ſervis. Ne-
zgus ille incidit, ut regnaret. Hi vincula nexue-
re, ut ſervirent. Ille nodum exolvit, ut imperan-
tem Aſiam devinciret. Hi nexus adſtrinxere, ut
Dominam diſlolverent ſervituram. Servitutemm
ille, diffluendo vincula, Regibus deſtinabat. Hi
vincula concinnando Libertatem adornaveré
Gaptivæ. Alexander denique, ut regha ſtragibus
involveret, remolitus eſt nodum. Ur oladi ſub-
ducerent mancipia Dominantem, catenas impli-
carunt: moliente Rege toti terrarum orbi ſervi-
tutem und nodi reſokmione, umi verô foœminæ
amolientibus famulis ſervitutem cam atroci, ſtre-
perôque apparatu catenarum. Vicifti, Macedo;
Darium & Porum: ſed triumphi auſpicium tui
duo in Africa ſervi evicere. Tuis cave Tro-
Utris; ne gordium Lyſippus nodum incidat
Nam injecta Dominæ vincula à mancipiis illum
eludent. Quòôd ſcilicèt captivandi tu libidine ne-
Xus exolveris prædo liberorum; illi verò concin-
naverint nexus, ut imperium Captivæ conferva-
rent. Pudet Herculeas quaſi Columnas duo tibi
in Africa;, tuæque gloriæ obſtare mancipia, qui
ſerviendi voto regnandi cupidum infuſcarunt.
Docuere hi ſanè Servi non deeſſe ſuum quoque
ergaſtulis Capitolium, & ad immortalitatem no-
minis patere tam benè iter per ſervitutem, quàm
per triumphum. Fugiendo vicere Victores. Im-
peratores non patientià tantùm, ſed libidine, ille-
cebrâque ſervitutis fuperarunt. Quam tu regnan- Servi nes
do gloriam Macedoniæ peperiſti, eam illi fa- aea⸗
mulando peperere Africæ, immortalitati caten Paudt
obſtetricame, quæ victores ludficata, in liber-
tatem, quam vinxit, aſſeruit. Hos verô non in Aulicis
contumaciam Domina latifundiis, redditibus, azid⸗⸗
gaziſque incitaverat: ſed non contumeliosè, acer- moderaiè.
béque tractatos in commenta fidei erexit ſupra
ſidem ommnem, uſêmque mortalium. Non obeſi, Lacuu.
ſed paſti tibi Aſleclæ cohærebunt. Nolim eos Tenerrs:
emaciari: Eos item diſtendi, farcirique nolim. Status me-
Nec rugas adamaverim in Auficis, nec rimas ugg.
Ppræ tumore. Ut Iyræ fides nec itendi, nec Sre ſurin
remitti nimium decet: ita eiuriem æquè oderimn oxia,
Aſſeclarum, ac vomitum. Larium in dniubria la- Er Ler
lum tumere æquè ac ſubſidere inſalubre eſt. Al- ditus ne-
luvione ſata opprimit ſedimento colum corrum- Hharäi3
pit, ut incremento noxius, ità peſtilens decre- imzychict
mento. Rapax eſt, ſi excreſcat; lethalis, ſi con-
ſidat. Illuc remittendi ſunt Aſſeclæ, quo ali ex- Paupertat
petant, & exaugeri refornidern. Non reſtagna- ſereta.

bit, ſed procurret, fi intumuerit, Lacus.

Normam nobis præſcripſit Iſaias, ad quam
Famulos conformemus, ne perfidiam ubertate
condiſcant. Leva, inquit, in circuitu oculos tuos,
& vide: Omnes iſti congregati venerunt tibi. Vi-
vo ego, dicit Dominus, quia his omnibus velut or-
namento veſtieris. Explorandi à te primùm ſunt,

XI.

Iſa. 49. 19*

thiſque oculis perluſtrandd, quos tibi deſtinas

ſervos. Leva oculos tuos; nec id ſatis eſt; Et vi-
de, inquit. Non curſim, raptimque famulaturos
circumluſtres; ſed ſenſim eos expendito. Nec
demittendos tibi efle oculos, ſed erigendos mo-
nuit in afleclas. Non enim & Cœlo ad te Semi-
deos ſubmitti credas, quos, Æthera intuendo,
præſtoleris. Humi lumina defigas, ut quum lu-
teos fore didiceris, quos aſciſces, nihil in eis hu-
mani averſeris. Nam Aſtris, Iridique intentum
quivis ſervientium nævus, tanquàm ulcus, of-
fendet. Ergo quùm diù humi deprefſeris oculos,
eos erige in ſervos, quos non ſtomachaberis fra-
giles, abjectôſque, Comparatione luti, quod

1085

Oliva in Eſdram.

Compaii, ros, ſed Cry ſtallinos. Alioquin, ſi pro limo ſide-
ra, ante cenſum, aſpexeris, niſi ad te Mercurius
cum talaribus adlegetur, aut Apollo demittatur
bracteatus, ſubmiſſos ad te querere Cyclopas,
monoculos, claudéſque, quòd nec jubar efferant
Aulic; io- fronte, nec talaria talis expandant. Quiſquis Nar-
erandi. Cjſſus non fuerit, propelletur ur Satyrus. Pocil-
Superior lator nemo arridebit, miſi Apollo, ſi & cœlo in
diſeretus ſervos lumina deflexeris. At ſurrigenti & terra

FJFervi etiam
non optimi
amandi.

ſit. oculos in ſervitia, ſopus erit pro Meleagro.
. . . 2
Gervi gua Peva igitur oculos tuos, & vide. Ut verò luſtra-

debean: tionem abſolveris, non tapetia, quæ calces, ſed
bumaeita- togas, quibus tegare, te ſcito emiſſe, & paraſſe.
ze laſtrari. 17 . 3
His omnibus velut ornamento veſtiere. Non pro-
Auluis Culcatur tunica, ſed concinnatur. Ex eâ pulviſ-
providen. Culus exufflatur, non illa in limum trahitur. Quôd-
waas. que in rem noſtram facit, eâ tegi, veſtirique te
decet. Tunicam verò quis neſciat & curtam de-
Servi ne decori, & fuſiorem fore diſcrimini. Si promir-
debzimen- tatur ultra talos, præpediet ingreſſurum. Niſi
miam effe- demittatur in tibias, non Senatorem, ſed villi-
rendi. cum prodet. Tam porròô luxuriem, quàm ſordes
devites in tunica. Hæ te Cynicum inſimulabunt,
illaà fmina arguere. Nec ſqualere eam decet,
nec effulgere. Segmentari eam ad fimbrias, orſ-
que non veto. Conciſuris eam, bracteiſque laſ-
civire non pariar. Circumpedem non inconſultè,
improbéque is luxus conveſtier. Te nudaret præ-
texta operoſior; quàm Romani clavis, non floſ-
culis texuere; ut monerentur Patritn, non lem-
niſcis, ſed robore, duritiéque ſtaturam Nobilita-
tem. Scutulatam ut in Mimo probaveris tuni-
cam, ità damnes in Proconſule. Herodem me-
mini in abolla concionantem cultiori fulguritum
abiſſe & panegyri, hictore Coœlite, ultoréque lu-
xuriæ. Ergo non ità ſunt cohoneſtandi Clientes,
ut te ſuo cultu infament. Tu te veſtiri farnilia
ſcias. Proindè ut laſciviam non ferres, phaleraſ-
que prætextæ, quibus comuntur impuberes: ità
opulentiam libertorum, quaſi chlamydum luxu-
riem faſtidito, ne ex eorum quaſi adipe iniquitas
prodeat. Unus enim eſt Cyrus, qui regnis cir-
cumfuſus Templum Numini deſignar. Excluſos
ità pavones enutriunt ſeu aucupes, ſeu pullarü,
ut cruditatem vitandam maximè putent, tan-
tümque pullis defundant pulpamenti, quantùm
coquere poſſinar. Guttur ergo pertentant, ne, ſi
quid eſcæ veteris remanſerit, offocent verius ali-
tem, quàm ſaginent. Hiantem proindé & pip-
pientem tamdiù inedid torquent, quamdiu far-
cimen heſternum digeſſerit. Cavenda quoque de-
nariorum ingluvies in Aulico eſt, quem de Tur-
ture Graculum facies ſaginâ. In Accipitrem quin
verò evadet abdomine. Time, ne ſi cliens plu-
meſcat in vulturem, tu illi Titius obtrudare. Re-
crementis non cor proficit, ſed ungues, qui te
concerpant, producentur. Aut ſi à ſævitie tem-
peraverit cliens, te certè deſeret, ubi abundéè ſibi
conſultum intellexerit.
XII. Emerlere, ſi neſcis, Aves ex aquis. At mare
Aulici in pertæſæ es nunquàm merguntur, niſi perituræ.

Ornasus
Vanus.

er ſPr. Phoœnix certè mavult incendio deflagrare, quam
perée. adquis iterüm innaſci. Struit ſibi cunas in ſuppli-
Superbia. cio, tantùm ut ſuæ originis hoſti fœderetur, ſci-
Pignir licèt undarum oſor, & flammæ patiens. Lictori
mavultt on authori, reformandum ſe tradit. Ea eſt, ubi

mi7n pennas indueris, quibus evehare, abalienatio,
peire idque in fautorem, patronumque faſtidium. U-
Aulicu à Talnur, inquit, exuramur, cruciemur, & pe-
ſuæ conſcio leatnus, dum ab aquis abſimus, undè primum
rilas avolavimus. Præſtat in lanienam irruere, quàm
Sigetrala in ſinum remigrare obſtetricis. Plumeſcamus,

anfugiet. ſed inter cruciatus, ne verteri replumeſcamus in

nidulo. Horreo faces: ſed plus undas exhorreſco.
Ignibus diſtabeſcam, & exolvar. At me plumis Ingrass.
aquæ inſtruxerunt. Exprobrare mihi pelagus po- mde.
teſt originem „quem vidit implumem. Criſtatum D teig⸗
me rogus excipiet, Phoœnicémque ſalutabit , Religioſat
etiamſi me pennis exuerit. Malo autem ibi tor- ide we
queri, ubi plumas amiſerim, quàm ibi renaſci, Haniie.
ubi acceperim criſtas. Ero tantiſper inter ignes 'em non
infelix; in aquis haberi poſſem inglorius. Licar ie /u
deplumatus in rogo⸗ fuiſſe aliquando dicar im- Dignias
plumis in freto. Non pudet in ſicarium incidiſſe: " indi.
tædet meæ ſortis intueri architeétum. Nemo . Rr eve.
quamvis potentiſſimus, nudari non poteſt. Ve- Lat aiam
ſtiri, niſi recentiſſimus, non poreſt. Perdam præ- uaſ .Z
textam in incendio. Eam reſumerem in pelago, mo.
cui abollæ meæ nec ſors ignota, nec ætas. Oc-
cumbamus proindè, ut renaſcamur, ne ibi, ubi
emerſimus, refloreamus. Nolo dignitatis meæ
cunas reviſere; ideéque, ſi ad vitam aditus in-
tercluditur, ſupplicio, carnificinæ, funeri me
dedo reformandum; quæ cùm ego coacervave-
rim tormenta, iis ſakem renatus, meæ ego au-
thor & vitæ ferar, & dignitatis. Quèòd ſiis penè
ſenſus eſt Volucris, cui nullus ſubeſt de dignitate
ſua ſenſus; quam putas eſſe clientis mentem,
quem cùm è& luto extractum contuleris Aquilis,
te nunquàm reſpicit, quin ſui recordatione limi
pervellatur. Relabi ſe quaſi putat in antiquas
ſordes, ſi te offenderit. Abſcedit à te proptereàâà
quaàm longiſſimè, ne in te, tanquàm, in ſpeculo
vitæ ſuæ, ut rudimentum, ità illuviem ſuam re-
cognoſcat. Refugimus littus, in illud quamvis
ehataverimus naufragi. Repræſentat enim cum
incolumitate diſcrimen; & nuditatis nos ſuppudet
noſtræ in ea gratulatione evitati naufragii. Ità
agi putes cum Aulicis. Suam tibi trabeam ferunt
acceptam. Verùm cùm à re illam accepiſſe me-
minerunt, caruiſſe ſe olim eâ non ſine dolore,
ruboréque intelligunt. Tuum ergo dechinant oc-
curſum, ne ſuæ tamdiù textrinæ recordentur, in
qu ſagum retexuere, & texuere, tuâ non ſegni
Minervâ, paludamentum ſuum. Cyrus eſt, qui
delatarum ſibi à Deo urbium monumentum ex-
citat, conſignâtque poſteris, inquiens: Dominus
Deus Cœli dedit mibi omnia regna terræ. Et ipſe
præcepit mihi, ut ædifcarem ei domum in Jeru-
Jalem. Teſtatum, inquit, eſſe cupio univer-
ſis, imperio me olim meo caruiſſe, quâſque ad-
miniſtro provincias, non mihi per manum à pa-
rentibus traditas, ſed eas auſpicio me ductuque
Numinis Majorum ditioni adjeciſſe. Id ne inter- ulies
cidat Divinitatis congiarium, Ædilem Deum non veri.
lapidi inſcribo, ſed Templo inſculpam. Moles Sa d.
Hieroſoly mitana delatæ Cyro Dictaturæ monu- deket in
mentum erit: & ſaxorum ſitrue regnorum ſitrues skar,
deſignabitur. Urbem reliqui ſaxis incidant. Re- ssu.“
gna terræ univerſa vix Templo deſcribentur. A Aulisi
meo nunquàm ego benefactore proſugiam, & Kraniſu.
accepiſſe videri malo precarium, ſed à Deo, im-
perium, quam ille mei author imperii neſciatur.
egna, quæ me circumſtant, in me è& cœlo flu-
Xere. Imperio non avellor à Numine; quin me
Numini, non clavus, ſed pro clavo ſceptrum
ſuffiget.
Sed enim, inquies, à Labano Jacob profugit XIII.
opulentus. Hoc tu exemplo illuſtriorem feceris
Cyrum, quem à Deo nulla penitùs felicitas ab-
duxit. Hanc tamen à te imponi labem Patriar- §. Jaceb.
chæ non patiar. Invitus enim diſceſſit a ſocero,
hinc eum extrudente livore, indè verò Oraculo
abducente. Animadvertit quoque faciem Laban, Gen. 32.
gudd non eſſet erga ſe ſicut heri, & nudius tertius,
maxims dicente ſibi Domino:- Revertere in terram
Parudn

Aru.
Alun 13 E.
1, 1

4

. eumn ¹
Pi
au e
pone
ſiehle
anſn
nũ tlh⸗
1 nge
6U
nls.
Ullnne
Gun ,1
Eene l⸗

n Eleli
mm allgles
5 (Man
eei ilele
s anhlhen
on pul
eun ted
ghtatil
Tume
ſiit Rui
mn, gun
Ononeat
drubm!
n ſacie
Feminill
Nachele.
leckebant
am elle,
Eln men.
Cnn ot
ſett Ab
tnu ho
n& Joſe
go, Un
Teur in an
in Pho
6litlerit in
vernan
Atumno .
erdletas
le
Uihlers,
Herclſs de

a Kr
nii⸗
Pre

3
mähken

en
i N 8
enClt
de
uenitint
nn
Nonn N D
cbcus,
n da
laian-
tem n r
ee e
r, N
Qlonnetne
Man d
ne,
o ue
8 Merige
Quidlie
elcke
fenemn
tulers ai
Cordandrh
in an
taſe hes
m, nhe
Gnienſun
ilud gen
entat enin n
nisnosſſoe
Muſiei I
inabemen
m acgin
on ſneti
o eclnat.
Iecolcenni
e,a ki
Cjnucl
hhummemmm--
liens: Mun
Atent Ui
Ammi N
ni ui⸗
k,gir
er mani⸗
s
Ee. NrI
lenunn,
pen. MG
Aum
Egunn ͤ,,
jniln he
Ecban i
Polgimn,
tin,
penie
nir, gun
cumo ei⸗

Nob nin .
ioen ln

Bitus.

De Cyro Rege. Cap. XII. 9 5

ALabano Patrum tuorun. A ſtatione coactus eſt ſolvere

Jacobdſ tII intumeſcentis ferocià pelagi, tum Eteſiss ſpi-
ADWet u rantibus indè illum avocantis Providentiæ. Non

eum in avem Oves effinzere; nec velleribus avo-
lavit à Laban, ſed conviciis. Latratu, non ba-
latu excitabatur ad fugam, quam adornavit, non
locuples, ſed inviſus. Imò ſuæ illum ſortis, ino-
Gen. 32. piæque non puduit, quùm ait: Iin baculo meo
10. tranſivi Jordanem iſtum: & nuno cum duabus tur-
mis regredior, Audiſtin? Quis baculi recordatur
in virga! Quis inter agmina meminit ſolitudi-
nis! Jacob eſt, qui ſe fateatur incomitatum eò
primum acgeſſiſſe, quò turmis appellitur comi-
tatus. Obſtupuit, diriguitque Jordanis ad ſui de-
miſſionem vectoris: nec minus Ifraëlis baculum,
quàm Moſis Arcam eſt reveritus. Quòôd ſi, va-
Dienuas dente Jacob, Fluvius non reſi liit cuùm Arcam
mores non refluxerit tranſmiflurus, cohibere ille certè ſuos
novet. gurgites non potuit, qui affundi Patriarchæ ba-
eniio Culo cupierunt. Arcam undæ potuerunt non at-
ſui mira in tingere. Retineri nequiverunt, quin baculum cir-
6. Zacob. cumfluerent. Mirabatur ſiquidem Jordanis ſuæ
non pudere Jacobum calamitatis, exiliique non
eum tædere ſui, quod recordatione virgæ deſi-
gnabatur. In baculo meo tranſivi Jordanem iſtum.
Tu me virgâ tranſmiſiſti, ſed à te virga non tran-
ſivit. Rigaſti, non merfiſti in meo gurgite bacu-
lum, qui etiam nunc floret, ut tuæ te ſterilitatis
admoneat. Papæ! quam ſibi imperat, qui fugæ
baculum regni virgis admiſcet! Pluris ego pe-
dum facio, quàm faſces: quòd ſcilicèt dominan-
tis ſuo faſtui argumentum ſit, inopiæ inter opes
meminiſſe. Ambiebatur hinc Liâà Jacob, indè
Rachele. Sed in uxorum amplezu baculum com-
plectebatur paupertatis ſuæ : & ſuum dixit pe-
dum eſſe, qui uxores ſuas eſſe non dixit. In ba-
culo meo. Ergo ab inſtrumento, ſociôque fugæ
Hfraëlem nec Rachel avulſit. Poſt Joſephi Hlia re-
cordari potuit Jacob ramalis, quo flumen trana-
verat. Arborem nos vitæ projeciſſemus, ut tene-
remus Joſephum Truncum Jacob non dimiſit,
cùm & Joſephum retineret & Rachelem. Tuum,
*ε rogoO, ut projſicias baculum: non enim verte-
retur in anguem, uti olim Moſis virga vertetur,
ſed in Phonicem convertetur; quèd unus non
exaruerit in tua dextera truncus, tot tibi undi-
que vernantibus, florentibuſque plantariis. Tuæ
autumno fortunæ virgam præfers, quam hyeme
Prætuleras fugæ tuæ? Vapulas hoc tu ſanè ba-
culo, quo erro, exúlque argueris. Sed eo viciſſim
ſuffulciris, ne tuæ ſuccumbas opulentiæ. Clavam
Hercuhis bacillo contriviſti. Eàâ ille monſtra per-
domuit: hoc tu ità Hydram ſuperbiæ contudi-
ſti, ut nuſquam pullularit. Hoc ſi Aulici fulci-
rentur, ſub dignitatis ſuæ mole non procumbe-
ar rent. Si enim meminiſſent, quaà vadarint cir-
Mion cumfluum ſedi laticem, illo fortè non hauriren-
ſone ſui tur, ubi altiores deindè in gurgites penetraſſent.

Eyrè cum
Jacob com⸗
paratio.
Dignitas

itet:. Sed unus eſt Cyrus, quem accepiſſe fateri à Deo
Eecleſta- 1
Eiem Tegha non pudeat, quæ ab Atavis non acceperat.

Religielas Jacob & Cyrus à ſua ſorte non rebellant. Hic
ie, e Tegna, quæ excepit, oſtentat. Ille baculum in-
Iuverbiant. gerit, quo mixus profugit. Utrum plus mirer,
ambigo, profitentem munera, an verô probra
non difftentem. Ahker imperium non uſurpat:
fugam alter non erubeſcit. Fatetur Perſa angu-
ſtiùs ſe dudum regnaſſe: Iſraël ſe olim exulaſſe
non negar. Cyrus denique à ſe rejicit ſceptrum.
A ſeſe Jacob non abjicit baculum. Huc, Aſſe-
clæ, qui neutrum æmulamini, dum vobis præ-
textas arrogatis, quaſi iis involuti prodieritis, non
tam naturæ ſecundinis, quam ſecundis Fortunæ
involucris Porphyrogeniti; & à vobis arcetis ea,

quæ non ſecunda, ſed prima fuere rudimenta ge-
neris veſtri. Itane vos adeps hebetavit, ut id tan-
tum diſpiciatis, quò vos Fortunæ impulit allu-
vio! Huccine quà tandem appuliſtis? Reſpicere
alquando non pigeat;, quos tamdiù delectat inſ-
picere. Ex arena in altum cymbulam provexi-
ſtis, non remis induſttiæ concitatis, ſed paſſis au-
ta velis, antennâ in favonium obliquata. Rena-
vigare vos in vada non jubeo; ſed littus vos no-
lim execrari, undè ſolviſtis. Remeavit in Itha-
cam Ulyfles. Vos ſaltem recordatio patrii limi-
nis, littoriſque à continenti, hoc eſt, à continentia
non penitùs exerrare patiatur. Agrigenti è bu-
bulco civium, Urbiſque Princeps, pendulos &
laqueari rurales calceos nunquàm non fuſpexit,
ne Sagi obliviſceretur in Purpura. Deberetis eâ
maximè recordatione in amorem incitari Prin-
cipis veſtri, quòd ille ſcilicèt de luto vos in ſolium
tranſtulit imperii ſui. .
Hanc grati animi Academiam poſtremus Jo-
ſeph ſuis placitis, geſtiſque colluſtrat. Pellectus
in adulterium ab uxore Domini ſui, iis à flagitio Feliciags
potiſſimùm rationibus eſt, quibus in illud debuit rienas.
perurgeri. Veſtiarii, gazæque clavibus, ſe quaſi 8. goſeph,
temperantiæz aggeribus contrà illecebræ prolu- Erzmages
viem communivit. Felicitate repulit voluptatem: dieue
& deflorere noluit, quòd floreret. Pudoris Li- Omnia Ju.
lium in horto Sapientis non corrumpi, ſed deri- Pi⸗ ter ie⸗
. 1 in
gari teſtatus eſt opobalſamo poteſtatis: Et Caſti- gonam.
tati ſepem rosâ meliùs ſtrui, quàm rubo. Non
cautibus, ſed gemmis propugnacula extruuntur
innocentiæ, ſi arci Mens præſit non degener.
Turtur, non Vultur in Fortunæ pomario com-
paſcitur. Er in domo cedrina unus JksUs expe-
titur. Ecce Dominus meus, omnibus mihi tradi- Gei. 39. 5
tis, ignorat, quid habeat in domo ſua quo modo
ergo poſſum hoc malum facere? Univerſa, inquit, .
quæ habeo, non habui, ſed accepi. Ideòôque cùm b fe
me Dominus exolvit, tum vinxit. Corpus ma- a e,
numiſit, ſed mentem captivavit. IIlius ego nu- cus & ſuo
dem uxorem, qui mihi caput intexit? Servus Pbrzino
fortè peccare potui, peccare Oeconomus, non Tentatio-
poſſum. Liberti enim non amittimus, ſed muta- zum temes
mus ſervitutem. In nervo neceſſitati ſervimus, ho- Gnussd
neſtati ſervimus in pileo. Caput integimus, non ut in Deum.
pateat, ſed ne pateat ſceleribus Mens. Caſſis eſt pi- Parse
leus, ne nostela libidinis confodiant. Fruſtra ergo ſeu peccato.
minaris; ſeu blandiris; nam adamas nec malleo
frangitur, nec guttis excavatur. Uxorem Domi- Dieniias
ni corrumpam, qui Domini tunicas, togâſque Pier z
conſervo? Nudabor, ne nuder. En chlamydem! crtumpit.
Ne philoſophiam abjiciam, projicio pallium. No-
va bæc in .gypto philoſophia, ut philoſophere, S
expalliari. Scio, quæ me compes præſtoletur fla-?
gitio reluctantem. At tenebras malo carceris,
quam libidinis. Candidus detrudar in tenebras,
ſed exteriores. Nam interior probitatis meridies
longiores mihi umbras protulit, tenebris profe-
ctô carituro, niſi ôpera horruiſſem tenebrarum.
In illo carceris pædore, uno me pudoris lilio ſub-
levabo. Delati ſibi à Deo redordatione regni, ut
prævideo, Cyrus Templum Numini molietur
Perſes & barbarus. Ego veròô, qui filius Abra-
hæ ſum, ubertate Præfecturæ in me collatæ ab
Egyptio, lupanar in domo Domini mei perfo-
diam, de cuſtode proditor? Catenas perferam
ne feram amplexus. Fœminæ plus ofſcula refor-
mido, quam calumnias. Tradidit mihi Domi-
nus bona ſua? Ego me proptereà non tradam
Dominæ, & pro Domino tradar non invitus.
Ille mihi Præfecturam detulit? ego illi novam
deferam ſervitutem. Hæc vincula ab uxore Do- Ter guct
mini mei me abjunxerunt, ut arétiùs meo Do- eveßir.

mino

XIV.

—

96

Dignias mino copularer. Templum Cyrus Numini ex-

cui conſe-

genda-.

truet, ne Deo ſit ingratus. Ego, ne ſim in .-

gyptium injurius, Pudori foveam ſuffodiam, in

cwgnitio quam incido, ne cadam. Huc evadunt Animæ
ſui Leniu. magnæ, ſi undè in curulem aſcenderint, memi-

tionum eſt
remeäium. Herunt.

1.

Rota enim fortunæ tum ſtat, ſi in ſuum
lutum convolvatur. Siquidem is tantùm foœdatur
nunquàm, qui ſuum nunquam limum non verſar.

OMNIA regna terræ dedit mi-
hi Dominus Deus Coeli. Et
ipſe præcepit mihi. I. Ehdr. I. 2.

C APUT XIII.
QUXL à Deo conſequutus eſt beneficia

Cyrus, non extenuat, ſed ewaggerat,
grandi, ſed iruo, exemplo. Eo enim
Aulicorum ingluvies compeſci poſſet, ſi
vocem illam aliquando ediſcerent e Cy-
ro, ſat eſt. At ambitioſa & voraæ Na-
tio ad has penitus ſyllabas & ſurda &
balba eſt. Quæ ſiquidem id loquitur
tantuům, non eſt ſat, pronuntiare nun-

qudm poteſt, ſat eſt. .

Uotam Cyrus terrarum partem accepe-
rat à Deo? Ejus intacta phalangibus Afri-

Nullacy- ca, Europa invia, ignota India, indomita Scy-

r41 reg 20- 1
rum inglu⸗ thia.
vie labora- fiamque perdomuerat.

vit.

Awvaritia

Unam vix Lydiam occupaverat, Aflſy-
Et tamen obæratum ità
ſe Numini profitetur, ejus quaſi Mundum auſ-
picio ſubegiſſet. Omnia regna terræ dedit mihi Do-
minus Deus eœli. Vox iſta Babylone primum in
regia perſonuit. Ubi enim cupiditati privatorum

& ambitio in tummulos Alpes deſidunt, maridque coarctantur

inexplebi-

lis.

Aulicus
enodeſtus.
Aulici in-
ſaturabi-

ges.

II.

in piſcinas, ibi Imperatoriæ capacitati, rapinæque
Provincia pro mundo eſt. Plura ſe accepiſſe &
utat Cyrus, & teſtatur, quàm acceperat. Oloris
vox iſta eſt, ſed cruenti. Quantus in cruore can-
dor regnaturi! Rapit, & pretium ſuæ prædæ non
corrumpit. Prolatat imperii fines non minus ani-
mo, quàm gladio. Omnia ſe accepiſſe fetetur,
qui ex omnibus tam multa non acceperat. Nuſ-
quàm Deus Mundum, nullâque è materie ſub-
ſtruxit. Alterum in ſe Cyrus penè Mundum ex-
truxit & mihilo, ſi non potentior, Deo certè fe-
licior. Nam terrarum Deus orbem quaſi dixerim
extrà ſe condidit, ut hominem in eo collocaret,
ſi non aratro, falci certè deſtinatum. Suum in-
trà ſe Cyrus ſemiorbem terrarum effinxit, ut Nu-
men, quod in eo coleret, ſtatueret. Ibi pomo poſ-
thabita Divinitas. Hic Templo Numen excul-
tum. Omnia regna terræ dedit mihi Dominus Deus
cœli. En fictum à Cyro Mundum. Et ipſe præce-
pit mihi, ut ædificarem ei Templum in Jeruſalem.
En non Adam, ſed inductus in Mundum Deus,
non ut operaretur, ſed ut illi à Rege opus dicaretur.
Nulla in Cyri mundo aut Eva, aut Anguis. Pro
ſcientiæ arbore, ara eſt conſcientiæ, ubi Sapientiæ
non ſine Sole litetur. Quæ omma contigere Cy-
ro, quòd imperandi rabie non extimularetur ad
ea rapienda, quibus careret, ſed ità ingeſta con-
coqueret, ut ſatiem regnorum parerent, ſuum in
maſjus efferenti Cyro principartum.
Cujus laudare vix modeſliam poſſum, quin
Alexandri regnandi carpam imemperantiam. Poſt
omnia aliquid concupivit Alexander. Aliquid

Oliva in Eſdram.

aio? Omnia poſt omnia Macedo non concupivit,
ſed deperivit. Et quos cruore Mundos oppri-
mere bellando non potuit, flendo lacrymis adob-
ruit. Conjice, quid in eas graſſando regiones ac-
turus eſſet, quas cùm amarert, optarétque, demerſit.
Ad Ammonem Jovem contendendo, evaſit ad
Nili ripas Crocodilus. Sed defuncto Crocodilus
illacrymatur, ut ſaginetur. Alexander necdum
emerſis collacrymatur imperiis, ut Mundos abli-
guriat. Cadaver eſurit lucertus. Rabeſcit ita Prin-
ceps, ut nec Mundo expleatur. Quam ille Cha-
rybdim circumtulit, cujus hiatum nec India op-
pilavit! Ut video, in epulo fortunæ regna pro
fungis importantur, ſed quibus vorandi libido in-
citetur. Apparatus patinarum perſplendidus eſt;
ſed hamatæ dapes rapacitatem convivæ provo-
cant, non compeſcunt. Oriente ſubacto, aditô-
que in ſuis finibus Oceano, unam victoriæ pal-
mam ex India reportavit, lacrymas in triumpho.
Diceres, non Dominum è& Bactris, ſed profu-
gum rediiſſe Macedonem, ità ad naturæ confinia,
anguſtiâſque impalluit. Vagitus ille, fletuſque
Principis enatam noxam ei imperandi libidinem
in Oriente teſtabatur. Illæ indicabant lacrymæ

Regnorum
heluo Ale.-
xander.

Alexandri
Ambitio
inenplebi.
lis.

Alexandrum, novas, viſo Oceano, purpuras con-

cupiiſſe. Hoc tantuùm ille ex Oceano hauſerat,
ut nequiret exundare. Imòô ità oculis Oceanum
hauſit, ut illum exhauriret, null exindè acceſ-
ſione regnorum redundaturus. Everberat ſuis In-
diam fluctibus Oceanus in immanem planitiem,
vaſtiſſiméſque campos effuſus. Tum Arabiam
hinc indè ſinibus, quaſi ulnis comprehendit.
Oram exindè Africæ immenſam, quà cunea-
tam in promontoria, qua recedentem in ſinus,
quà in littora exporrectam ſoædiſſimis tempeſtati-
bus exagitat. Vaſtitatem denique ſuam Africæ,
Europæque objicit ad Herculis columnas. Sta-
tarius, ut ita dixerim, fur. In fluvium ſeſe inibi
contrahit anguſtiſſimo freto contentus, quo Mau-
ros ab Hiſpanis diſterminat. At precarium ci-
tò vadum in alluvionem tyrannicam expandit.
Nam, qui gratulabare, Europæ reverentid in flu-
men Mare contractum, & freto Mare horres im-
menſum effundi, quo Africa, quo Aſia, quo Eu-
ropa perluuntur. Stragem hic terrarum edit com-
plorandam. Membratim enim Mundi partes con-
cidit, abducta ab Afris Sardinia, ſejunctà ab He-
truſcis Corſicâ, revulsA Sicilid ab Italid, convuls
ab Aſiâ Cypro, refixo quaſi à Græciâ Pelopon-
neſo, lanienâ terrarum ad laniatus irritatus Ocea-
nus. Adeſt proindè, imminétque tum Græciæ mi-
nax tum Aſiæ, Creta utrinque divulſa. Mox, non
vulnerat, ſed diſſecat utriuſque provincias punc-
tim, non membratim, non tam inſulis, quàm ſco-
pulis toto .gæo diſſeminats. Tum & prædone
mendicus oſtia pulſat Helleſponti. Illabitur vix

illas per fauces tam emaciatus, & temperans,

ut fyphonem laſcivire putes ad illecebram comti-
nentis, non mare illabi ad procellas. Aperit ſe
ibi tantiſper Oceanus, quamvis vix ſe Mare dici
patiatur; ad complexum paſſis brachiis, non ad

CumOcen⸗
no Alexan.
dri rapaci⸗
tas compa-⸗
ratur.

rapinam. Quæ ità ad ſe reducit, complicàtque,

ut deſiſſe Mare putes, & refluxifſe gratulere
Oceanum ad Gades. At rima, non hiatum par-
turit, ſed Euxinum. Enimverò, ut ſe illis extraxit
anguſtis, nulla in Septentrionem littorum ſatie
expanditur, tantâà terrarum ingluvie, ut Europa
Aſiâque eluvioni ſint impares. Cümque naturam
exorbuerit, ſua tandem Oceanus granditate de-
laſſatus, ità ab ingluvie conquieſcit, ut rumina-
tioni ſuæ Mœotim, hoc eſt, novum poſt Euxinum
Mare perfodiat, ſuæ appendicem rapacitatis. Vi-

uſti Oceanum 2 Alexandri te conſpexiſſe Mentem
exiſtimato.

7

4

„ Pſin
(aabat
demno
ſwade
nrd
ds
ſauebe
et, iu⸗
1 emmu.
, ll
e ine⸗
ſel teev
ſeeretl
ſenſ
nſude
mni re
Cam b⸗
Gunr!
Al ſe
guuemn.
Hs I
I ſil
le aliam
lünn ncd
mninat i/
Pebreos
ls velceb
ientid
Uun rerur
peneret
Een loun
Olccla !
Fun, d
ſlenunes
liſle.
erue
Cnquieſe
ean Aliin 4
hn nſhrule,
zen mn, Uno
) lgis,e⸗
len In keſen
4 anp
ltle. 6 8
(Can
nbeg
Mol Agne
mi urflo de
ig tnid fligr
Efmne
lerin Nuhe
Kahel
i eſum &
*
non
Pareun
en
las 4
A eone
lnmn
kulnli
„ (Kancte
Ebein Nani

Cnann
uin
ahnidlts
eging
Glecentt
, diltil
0 Cordh
cer
Mndns
eätinni
am lel.
Der Iid
ne re I
ndi Dür
nvine In.
bach adt
n wie
An rumt
aheoIiii
le, kele
Vndh üm
Aan kann
Ounar
Ceind hile
Cls Oranmt
Hexidkadt
elbett iüb⸗
em krimx:
Tunn Adi
ChNttkl.
m, gur
erem unn,
Umitrnti.
e ſun ine,
bumms N
Unk,rl
1 ecfin
icam ened
eretentitr
lue bonmir
Al, l
arunmedhar
undian
ltini,ommi
rari
nniumdt
vum Ged 1.
le. M
oriigſe
ie,in
ume s
Debiui
& eneii,
ckun l
l e

ſexiſtimato. In alias ſubindè cupiditates rapinis con-
itabatur heluo regnorum. Crederes, non Perſi-

invadendæ Scythiæ per flumina, per incommoda,
per diſcrimina, per tela & vulnera & funera avi-
ditas ſævientis. Glaciem poſt gemmas, mivéſque
ſcrutabatur; & auro ſaturatus rupes, quas morde-
ret, invadebat. Caucaſum exugebat, quùm ube-

ra emunxiſſet Aſſyriæ. Prometheum eum dice-

res, cui ad laxiorem cupiditatem novum ſubin-
dè increſceret cor, non depaſcendum à Vulture,
ſed recudendum in Vulturem, à quo Mundus de-
paſceretur. Nunquam recogitabat quid invaſiſ-
ſet; ea ſolum meditabatur, in quæ non irruperat.
Non ità Cyrus, qui attentiſſimè, & exaggeratè
penſitabat, quot ſibi & cœlo regna obveniſſent.
Ommia regna terræ dedit mihi Dominus Deus cœli.
Quàm beatè ſuam circùm Cyrus felicitatem oc-
cupatur! quam, ne digerat, coquit. Vult enim,
apud ſe perſtare integram Numinis erga ſe lar-
gitatem. .
III. His Deus mentibus, animiſque delectatur,
quos ſcilicèt beneficiorum memoria remoratur,
ne aliam ex alia appetitionem trahant trium-
Levit. II. Phandi. Omne, quod habet diviſam ungulam, &
3. ruminat in pecoribus, comedetis. Hæ mundæ apud
Hebræos animantes cenſebantur. Quibus popu-
lus veſcebatur, ut non Dei munera trajiceret, ſed
ea identidem revocaret in animum, quo reman-
ſum iteruùm munus ingluviem ſiſteret, rabiémque
premeret moliendi. Porrò Lupus, cùm pecu-
dem ligurierit, abit impaſtus. Taurus verò, cum
oluſcula linxerit, ea nunqàm tranſmittit in al-
vum, ſed diù mandit, ut non fœnum decerp-
ſiſſe putes tantum Animal, ſed Montem credas de-
voraſſe. Adeò pabulum ruminat, actumque agit.
Plerique à perſolvendis Deo gratiis nunquàm
conquieſcunt, obulis in crumenam vix conditis.
Gratuudo Alii in Arcam reconditis Auri fodinis, ità labia,
in Deum. ut forulos, compr munt. Deo nec ſemel adſunt.
Anna uno Anna, uno vix edito Samuele cum amphoris &
Pi. congiis, pecoréque acceſſit in Silo, ſe ſuâque Nu-
1. Reg 1. Min repenſura pro pignore. Et adduxit eum ſe-
24. cum, poſtquàm ablaétaverat in vitulis tribus, &
tribus modiis farinæ, & amphorà vini, & adduxit
Aulici in. æum ad domum Domini in Silo. Jeroboal, ſive Ge-
xbetiles., deon, contrà, cum unum ſuprà ſeptuaginta ex
uxoribus liberos ſuſtuliſſet, ne unum quidem pro
prole Agnum Domino obtulit. Uno Anna obrui-
Arari:ia Cur filio. Septuaginta non expletus liberis Gedeon,
&uCmbitio tanto filiorum ſyllabo appendicem è pellice con-
aaen quiſivit. Habuitque ſeptuaginta filios, qui egreſſi ſunt
70. de femore ejus. Concubina autem illius, quam habe-
bat in Sdichem, genuit ei filium nomine Abimelech.
At appendix membranam eraſit, fecitque palim-
Aalici in. Pieſtum, & unus è& pellice Cometes tot exitium
vidi. Aſtris non portendir, ſed intulit. Ad unum enim
fratres omnes extinxit Abimelech, ut ſolus im-
peraret. Adeò, qui per poſticum irrepſerat, tot
bicl. 9. g. domo, regnéque ſucceſſores ehminavit. Et venit
in domum patris ſui in Ephra, & occidit fratres ſuos
Klios Jeroboal ſeptuaginsta virosſuper lapidem unum.
Ita concidêre, quos Gedeon, nuiquàm relatis Deo
Deo param gratiis, planèe ſuſtulerat. Ut proindè à paren-
drzug de te verius, quam à fratre eos dixeris jugulatos.
liam, ſu. Nam nigrum funeris theta tum Pater liberis inu-
Nulis ſd ſit, cum eos non aræ impoſuit, ſed in ciſtulis,
Auguem. Ccuniſque reclinavit. Compone cum Gedeone An-
nam. Ille nec tubis trecentis, nec liberorum vagi-
tibus ſeptuaginta excitatur in Deum, ſed cum
Rea Ba⸗, uxoribus dormit, ut lanienæ, non laureæ cohortem
Pere. gignat filiorum. Hæc unis filioli lacrymis adnavigat
in cœlum, & vagitu Samuelis, Amoris quaſi hituo
Ethic. Comment. Tom. III.

dem occupaſſe, ſed Macedoniam amiſiſſe, ea erat

De Cyro Rege. Cap. XIII. 97

excita ſeſtinat in Silo. Sed planè, quæ Numini non
impendimus, ea non familiæ, ſed funeri reſerva-
mus. Tres Anna vitulos immolavit pro filio. At
hi puero ita aras inararunt, ut ex iis Sacerdotii
manipulos legeret, eventilatis tum in acie hoſti-=
bus, tum & Templo ſacrilegis. Nullæ Gedeo-
nis pignora hoſtiæ circumſtant? At unus umiver-
ſis imminet hoſtis, qui eos ſuo litet imperio. Ca-
ruere Vitulis, quibus ſacrificarent ? Sed us non
defuit Taurus, àa quo lacerarentur. Non profu-
dere Domino vinum? Cruorem lapidi defundent.
Non farinam inſperſere ſacrificiis? Suis regiam
cineribus adſpergent; ut deſolatorius in Aſrum
carbo radietur, hoc eſt, ur fratrum carnifex Rei-
publicæ ineat, per ſtragem & cædes Præfeckuram.
Septuaginta Abimelech fratrum capita iuo thro-
no ſuppoſuit, quo ſcilicer Moſes portentoſus, non
Senioribus ſeptuaginta de ſuo ſpiritu tranſmitte-
ret, ut regnaret felicius, ſed juniorum ſeptua-
ginta hauriret ſpiritum, ut tutiùs graſſaretur. Suum
Salomon lectulum ſexaginta ambiverat gla-
diis. Suum Abimelech ſolium cædibus ſeptuagin-
ta communivit. Ille mortem arcebat, ut dor-
miret. Hic mortem arceſſiit, ut fratrum funeri
indormirer. Hoc efferatus Abimelech rubrum
Mare non arefacit, ſed effundit, ut in terram
beatitatis evadat de projectitio Princeps. Quanto

ſuam purpuram cruore imbuit paludatus Sicarius

Quantùm exuxit ſanguinis Hirudo coronata! Mi-
ror illum unum delegiſſe lapidem, in quo fratres
omnes occideret. Si cor ſibi extraxiſſet, duriori
cædem ſaxo excepiflet. Pugnabat cum corde par-
ricidæ ſilex lanienæ, neſciâſque, uter alteri feri-
tate præcellat. Patrata cædes in ſaxo; ſed in cor-
de deſignata. Durior proindè caro, quam ſilex;
quando immanior eſt, quæ cædem imperat fra-
trum, quaàm qui cadavera excipit occil rum. Si-
lex cadentes recipit. Cor debacchantis ſtantes de-
jecit. Deſüt in ſaxo ſtrages; & corde verò proru-
pit. Hanc ſecuritati ſuæ Abimelech, non boum,
ſed fratrum hecatomben procuravit. Quam ego
ideò crediderim factam, quòd nuſquàm Gedeon
tot pro pignoribus Numini litaverit, tam largè
uno pro pignore Annâ deinceps litaturd. Occal-
leſcimus felicitati noſtræ; & ut inſpergi rore co-
perimus, Pactolo ſicci inundamur. Advolveretur
noſtris ſi pedibus Carmelus, non eum intueremur
accidiſſe, ſed cur ſuis à fibris non convellatur Her-
mon miraremur; noſtro vectigalis, ſubjectuſque
dominatui. Non adveniſſe ad nos Fortunam gra-
tulamur, ſed indignamur non ſuam illam diffre-
giſſe hactenus rotam, ut domi noſtræ perpetuò
conſidat.
Animæ, inquies, magnæ argumentum eſt,
neſcire ſatiem. Paraſitantis quin animæ ingluvies mtics veyz
eſt, nulla obrui proluvie. Quam heluandi ra- facilè ſa-
biem exemplo colluſtremus. Lynx Ariete non tiantur.
expletur. Elephantus frutice ſatiatur. An Lupum Aulici in-
Elephanto contuleris? Lyncem vix diſtingues à ablebites.
pecore. A Monte diſcernes Elephantum indole',
progreſſione, & ebore. Vehit non equitem bel- Rex evehas
lua, ſed arcem, & aciem tergo circumfert. Ge. gnieres,
ſtat ad inſtar Libani pro dente arborem. Sed Zeplentur.
Cedrum & Libano avehes. Ebur erues Elephanto.
Mons colo fulminatur. Fulminat Elephantus in Pignitas
bello. Arx autem impoſita Monti, ſi oppugnatio- in digno.
nem patiatur, triumphavit. Injecta Elephanto Arx adde
expugnat, non oppugnatur. Una hæc prælſtitit bel
lua, ut Arces hoſtibus occurſarent; docuitque,
moveri Caſtella, ne Regna moveantur. Animan-
tur Elephanto Caſtella, & Caſiris Elephas de Mon-
ſiro fit non miles, ſed acies. Cumque fronte, pro- Elephante
boſcide, haſtiſque prælietur dorſo habet, Gu Rliarsle⸗
Plus

—

98 Oliva in Eſdram. B

plus graſſetur. Invenimus „quà ratione Elephan-
Bellum. ti minùs arma timeremus. Non ſat bellua fe-
Gudelitas Tocire ſuo viſa eſt inſtrumento. Armamentario
bumana. feram inſtruximus, ut non vulneraret tantùm
Ira. ebore, ſed procellam dorſo effunderer martialem.
Ornaius Quid verò non generoſum in animante, cujus
Eccleſaſti- Pugnax eſt vel ſupellex? Furit, non laſcivit, ſuo
eer⸗ ebore fera, & cùm phalanges diſſiper, evertat-
Pompam, ſ promuſcide, bellacior tamen tergo eſt, &
Jed ur ælo ſuppoſititio pugnacior inſtrumento, quàm ſuo
is rad. eſt præferox Elephantus. Animal tamen tantæ
ſepaſſiint. indolis, tantæque ſtragis rama libus ſaginatur, Viſ-
Ceratione ferarum Lyciſcàâ, Melampéque vix ſa-
Mokitiores turis. Adeò, non indoles, ſed voracitas eſt, neſcire

SWrzöbsr. ſatiem. Padum Italicorum fluminum Regem quâà-
Rivendiis vis aquarum acceſſione mireris exundare. Cha-
Wenuer, rybdis Trinacriæ gurges nullo mercium, navium-
que aggeſtu redundabu. E ſilice excuſſa ſcintil-
la, ſi folium corripiat, ramum citò comprehen-
dit, ſtirpem illicò exuſtura; à cujus buſto in ne-
Ianis. mus inſiliet, urbes, provinciâſque deletura. Va-

liei »i. . . . 4. . 1 1.
ce tc: v* ſtitate nolim incendii metiare indolem, ſatum-
liores ſene

Jatie. que ignis. Fulſit è ſaxo. Tam æſtuantis, arden-
Religioſi id tiſque cladis frigentiſſima eſt origo. Attritu, hoc
Hin nen eſt, ictu emerſere ſcintillæ, quibus vibex, pla-

olim non 1 .5.
negal, gâque obſtetricantur. Ignobilitatem elementi con-
Scintillaz 4 3 . .
Sreſarie lice rapaciſſimi, quod in lucem verbera extru

peluatrix. ſere. Enaſcitur & ſaxo ignis, non ſervus tantùm,
en me. ſed verbero, & parturitur in ferro. Adeò non
ris. . . . . .
Tutamaſi. inſignia modò eum ſervitutis, ſed ærumnæ cir-

ne ſpiria cumſtant naſciturum. Petram haber ignis pro pa-

G. rente, pro patre chalybem, ulcus, ſeu plagam
omnia. pPro obſtetrice. Quid hàâc tetrius, ſerviliuſque ori-
Zieres gine! Is tamen eſt, qui, niſi compeſcatur, ur-
ſer. bes populetur, faciâtque de Troia campum, in quo
rams. Phrygiæ ſatum imperium, virgas ederet pro ſcep-

tro, parerétque compedes pro corona. Ubi E-
quus pro Salamandra extitit, qui non viveret
tamùm, ſed laſciviret, ovarétque in incendio.
Religioni; Nimirùm, quem Troia, ut conciperet, disjece-
Uiu me rat monia, intelligere poterat ſceleſfiorem eum
violandi . 52 .
Diſpenſa- eſſe, foréque Viperâ, quando non partu ſolum, ſed
tionibus. conceptu quoque urbis viſcera lacerabat. Ideòô-
inde que nec Salamandram, nec Viperam, ſed Hy-
leſtior vi- dram Equum dixeris non iniqué. Imòô malè ilum
ai. appellaveris Hydram, quando Hydra facibus cel-
, obſr. ſit, Equus facibus triumphavit. Verum cùm ignis
vantia. Obſcuriſſimi generis ſit, rapax eſt, nulla pror-
Hutente e ſus ſatietate. Padus inter hiia, pomque ſcatu-
ne ſpirtu . 2
invéhunt rit, ſui adeò ſatur, plenuſque, ut ingeſtu ſeu
PFriviltegie, nivium, ſeu aquarum exundet, fundtque pro-
luviem, tum incapax, tum impatiens incremen-
ti. Non ergo granditatem animæ jactes, quam
voraginis altitudo non magnam efſe, ſed angu-
ſtam conteſtatur. Turbo eſt, non ſidus, qui ſyl-
vas excaudicat, navigiâque levat. Nam Sol, quùm
terras auro, gemmiſque fecundet, vapores vix
attrahit viliores, quos non tam ebibit, quam agris
in imbrem regerit eliquatos. Vides, opinor, nobi-
liora parciora quoque eſſe nutrimenti, & heluari
non ſidera, ſed vortices. Age.
V. Quid Pyropo nobilius? Quid ignobilius Ru-
Gemma bricà? Hæc, ſi lacte defundatur, ſi vino perfun-
rorem non datur, ſi rore derigetur, humorem penitus om-
exeyge, nem exorbet. Pyropus ſtillicidio madet, & illud
mus rapim remittit, non ſugit. Bibula ur plurimum viliora
wugi, ſunt; & & lapidibus ſpiſſiora, humorem reſpuunt,
nec tam lapides ſunt, quaàm lapilli, faſtidio liquo-
ris in gemmas condenſati. Et quando verſamur
in tophis, ſtruamus in Agro lycæum, ubi ho-
mines doceantur, non ſumma eſurire poſt ma-
gna, ſed magna etiam pro minimis reponere lar-
gitori, uti religionem Cyrus pro felicitate Domi-

no repenſavit. Limo glandem infodimus. Acer-
vatim Sui glandes obtrudimus. Videamus jam,
quam à ſeſe diſcernantur Ager & Aper. Hic far-
tam glandibus ollam abligurit, fimum remiſſurus atts Rer.
pro ſagina. Unam ità glandem excipit Ager, ut tam repo-
eam non tam voret, quàm coquat, ſuis illam viſ- aleie.
ceribus in arborem educaturus, ut non eſcam ac- ri.
cepiſſe, ſed foenus contraxiſſe videatur. Arborem Grais aus
edit, non glandem exeſt. Et tanta campi vaſii- mi virtus
tas, non expletur ſolùm ſemine; ſed, pro bacca, ie. Agni⸗
ſatori Quercum rependit, in verſuram ingluvie
commutatà. Libet non ad palum, ſed ad Quercum Gratuud,.
Aulicos deligare, ut ſaturitatem ebibant ruſti. Avaritia
cando. Ligmis doceantur, quos fruſtrà libris edo- F: ane
cueris. Intueri eos juſſerim proceritatem, firmita- Gee ſatn
tem, copiâmque arboris, quam demiratos admo- Rexnen
nuerim, ramoſum, virénſque hotreum à tellure acat No-
ſurrectum, unà ei à colono in alvum glande demiſ- . ige
84. Quid vos, rogo, reponere deberetis largitori, uss Auli-
tot in vos plenâ manu congeſtis beneficiis? Unam 3 ei gen
ager baccam abſumere non auſerit, quin pro bac- pleartur.
ca efferat ſy lvam. Vos Æ gypti horrea conſume- Mokiliras
retis, Pharaoni ne paleis quidem remiſſis. Tor- vera, mo-
ques accipitis à Principe, nec iis ambitioni fau- sc r
ces obſtringitis, ſed in uberiora laxatis. Accipitis &
coronam; ſed caput diademate, non pectus ad-
ſtringitis. Infularum vos faſciæ non involvunt, ſed
evolvunt, ut ad invadendum imperium dexte-
ram explicetis. Benè Abſalon furoris ſui metam
offendit in Quercu: Ut, qui redux ab exilio, am-
plexu Regis non contentus, ſceptrum poſt oſcu-
lum expetierat, & Quercu laqueum ſortiretur,
non coronam. Me, proditori Arbor aiebat, è glan- Azſalas
de in plantam extulit tellus, tantam molem tantillo cur pepen-
è& ſemine architectata. Te verò nulla a parricidio ere64
copia inhibet, regnumque præripis Patri, qui te Auli⸗ei
curru, oſculôque donavit. Moriere confoſſus, ut inexpleti,
inexpletum pectus tribus vulneribus, pluribus
quaſi perfoſſum cuniculis, vorare regna dediſ-
cat, quæ tot perfluum rimis retinere demceps non
valebit. Hac illacque cor diffluet perforatum, ut
ſaturati neſcium inhiare hiatibus dedoceatur. Non
expetes in poſterum, quæ fundas. Non tenebis,
quæ retinere non poteris. Dabunt jacula men-
tem, quam tibi ſceptrum eripuit. Purpuram ſiti-
re deſines in cruore. Cordi tuo ſepem Joab con-
ſtruet, non, ne ad te fures irrumpant, ſed ne in
cor tuum penetret furtum. Non prædones, ſed
prædam tibi extimer Dux. Muniet tuum pro-
indè cor, ne pateat latrocinio, quo jam ageris
in latronem. Sceptri in te famem non unà ille vir-
gâ compeſcet, & ſitim purpuræ multo ſanguine in-
ebriabit. Depactis tot in te lanceis, ne in alienum
imperium exundes, impetrabit, telis aggere com-
pacto. Quam beatè regius te ſinus expleſſet! Tuàò
contentus ſorte ſertum legeres & Quercu. Tan-
ta inexpletus ſorte in planta patibulum nanciſ-
cere. Adhæſit caput ejus quercui, & mulus per?an-
ſwit. Tulit ergo tres lanceas, & fixit eas in corde
Abſalon. Sic telis expletur, qui nec ſceptro exple-
retur. Aut ligurire imperium deſueſce, aut jacula
abliguries. Iſthùc enim regnandi evadit inglu-
vies. Suo tandem ſanguine proditores purpuraſ-
cunt; nec de quercu thronum, ſed trabem ſibi
fabricant in quercu. Sub Ilice, & contrario, Abra-
hamus epulum ſuperis apparavit. Alius inter glan-
des expirat, alius verò reſpirat in glande. Impe-
rium Abrahæ dependet ex arbore. Abſaloni ar- superic-
bor imperium eripit. IIle filium penè ſuſcipit ex an d
Ilice. Hic filio parentem orbat in Quereu. Revireſ- ſt
cit ad Ilcem ſenectus, ut proſerat poſteros. In Quer- Ner idi
cu juventus exareſcit, ne ſatorem explantet. Adeò dila.
diſſentientibus diſſenſere Arbores, qus impenit,

2. Reg. 10.
9.

Eu

ſerdt,
Sylm e
gacler
ſeleltl
vus⸗ uen

la le
urerat
Ee Ceo
Ithli.
laln. ſam. I

Ptices

Conſpun
ſenelat
Uyores,
mmis incil
n bhl
rann f
lt uln, al
Cd u⸗
Turchan
e de
AiN. dara Ul
md eriun,
aune. IlPplo
Mtm. .1
jan. ans,
IUImu Atrila
ntimit li
Mirig, Clll
Aunſ le “ .
i E
Aprthem
iNnt
☛
m omnt
len Eeken
Lohhmin

ie lüiton 1

2 likhoute

lgi .
tel

Pipalmere 0
nnn emen
u lil,ii
Nrlacl
ſauſe
lin inſere
llh
N Cin
inlnn
ine Niu
addlel⸗
pi ine
Urhan
lacndh
un bri
ilt Abri
Numnon 0

E

4 Grad
tin lng
Nnelt

Nakn fni
emitmmih.
Deum k
mgbnkedt
bertislntn
erftin ie
n ginnke
Porrzdnin,
n Enli lr
5 Abiri t
Nelis

Ceum nmt
Nr älkgeie;
m wpkrund

noler
Pi lagit⸗
fete aull,
enibig eii
tue eni⸗
lele Cellfin
1hettnun
Cedocank.
. N
Unt za
t Dnru
een lur
mpent, Fir
tedies
riet un ,

Gelpelce
verch. 4
pblhun nn

4

mmin n
io
erleſnan
eſe, )
P eudt
Poes nn
EArig
ornd/
AMasine,

memur.

.

R

De Cyro Rege. Cap. XIII.

Quercus. & quà ſupplicii feraces, ferocienti in Crucem,
Abrahami piallenti in Sceptrum dedolatæ. Adoleſcentis vo-
modehi, racitatem, quam ſedare quadriga non potuit,
Status me- fefetro ſuſtulere. Temperantiam erexere Senis,
diocris quam nec epulum incitaverat, ut à Deo filium
peteret, qui Deum lautiis exceperat.
VI. Quam Abrahæ temperantiam raptim ſaltem
exploremus. Exulaverat juſſu Numinis Abraham.
Erraverat totd profugus Palæſtind. Uxorem in
TEgypro amiſerat. Receptâ à Pharaone conjuge
abjungitur à Nepote. Mox Reges debellat. Decu-
mas conſtanter rejicit poſt victoriam, uno conten-
tus Numine. De circumcidenda, ſecandque fa-
milia legem accipit non invitus. Deo pluries per-
litaverat. Aras non uno excitaverat loco. Tandem
de cœio benè meritum ſenem in ſpem Deus eri-
git filii. Uxoremtuam non vocahie Narai, ſed Sa-
Gen. 77. pvam. Et benedicam ei, & ex illa dabo tibi filium.
lrihami Ad hæc quid egiſſe exiſtimas Abrahamum? Quot
mdehe lotrices, quæ coœlum maledictis proſcindunt, quæ-
lrrwerien. que ut lintea repurgant, ità mentem, labiaque
conſpurcant, filiorum decuriis conſtipantur! Quot
fœneratores publicè latrocinantur in foro, quorum
uxores, quaſi vites, pignoribus, tanquàm race-
mis incurvantur! Et tamen filiorum examinibus
tum blaſphemas tum furaces circumſtantibus, uno
Saram filio dignam cenſere non poteſt Abraha-
Tbid 18. us, aitque - Utinam Iſmaël vivat, coram te.
Quid hâc modeſtià ſenis ſingularius! Stupere Pa-
triarcham tantis pro Deo incommodis, pericu-
liſque defunctum ad oraculum, nuntiumque è
Aulici ve. Sara filii naſcituri. Mirari eum oportuerat, non
7non in- ubique locorum Saram geminos profudiſſe. Nam
exdlel icr. extorri, fameſcenti, viduato, victori, ſacrifican-
Stats me- ti oppignerari centum tandem poſt annos unum,
eer? . ſerumque pignus, ſtipendium eſt, non trium-
tener. phantis, ſed transfugæ remeantis ex hoſtico. Sat
Talenia Abrahæ videbatur ſuſceptus Iſmaël ex Ægyp-
mediocria. tia. Quam arctè ſua ille in Deum promeri-
Dei volun- tla circumſcripſit. Vivat Iſmaël, & de ſœtu Sa-
ati cnfor- ræ nulla inferatur naturæ violentia. Vernâ ſpes
ſuas definivit vir Mundo non indignus, quo ta-
men dignus eſſe Mundus non poterat. Et quo
Abraham objecto corpore ſuo ſideri defectionem
induxit, ut non diſpicerer, non unum ſuis fa-
cinoribus deberi filium, ſed nationum iis cliente-
lam omnium, omniũmque gentium propagatio-
nem deferendam. Cimmerias quamvis tenebras
ſuo lumini offudiſſet, haud tamen eclipſim pati
poſſet jubar tantæ indolis, tantæque gloriæ, Mindm
Cagnitio de Imael vivat. Plus ego Abrahamum demiror ortum
Seie nilii non repoſcentis, quam invadentis jugulum filii.
mo. Ibi telo utetur, ut Iſaac occumbat; hic modeſſia uti-
cgenuio tur, ne naſcatur. Plus eſt filium, ne oriatur, op-
Wen rra- Drinere, quàm filium ut Deo vivat, jugulare. Si
ter Deum. Viventem perimas, vitâà eum, non immortalitate,
ateztz ſpohaſti. Si concipiendum repudias, non mortem
bus on- illi conſciviſti, ſed eum immortalitate mulctaſti.
mus. Poteſt, qui cæditur, revalere. Qui nec fatus eſt,
nec cædi poteſt, nec florere. Fuiſſet hoſtia Iſaac,
ſi cecidiſſet in Monte. Quid fuiſſet, ſi nec Saræ
utero inſereretur? Moriendo, careret vitd, non
ſepulchro. Nec ſepulchro, nec utero fruetur, ſi
non concipiatur à Sara. Ibi denique diflolvebatur
ſimulacrum à Patre, hic ne fingebatur quidem à
Matre. Nutu porrô, juſſůque Numinis exuebatur
vitâ adoleſcens in Monte. Hic, contrà juſla Numi-
nis, vitâ indui vetabatur. Durius in fihum ſæviiſlet
Abraham, ſi eum nec proſeri permiſifſet, quàm
ſi excaudicaſſet adultum. Iſmaële necdùm ſa-
tum obruit Iſaacum, nec in germine filium filio
eliſit Abrahamus, ſed inſolhito ſacrificii ritu, victi-
mam non obtuhit, ſed oppreſlit. Ne extaret, optavit;
Ethic. Comment. Tom. III.

hoc eſt, non hoſtiam ſacrificavit, ſed ſacrificium.
Miramur Andabatas digladiari cum umbris ?
Abrahami modeſtia non umbram inſequitur filii,
ſed auſpicium; nec haſtam, ſed fratrem jaculatur in
fratrem, cùm, ne Iſaac emergat, ſat ſibi vernam
eſle teſtatur. VUVtinàm Umaël vivat. Securim mode-
ſtiæ ſuæ necdum enatæ ſtirpi admovit, utque ſua
merita excidat, plantam fubruit naſcituram. Hor-
ruit Natura, ſæviente in filium patre, quem non-
dum ſeverar. Non deinceps occideret adultum;
quem ante ſuſtulit, quàm ſuſtuliſſer? Non te-
lum ſtringeret in vinctum, in quem linguam ar-
mavitj, antequain faſciüs ſtringeretur? Non illi
pro Deo ſpiritum eriperet, cui penè ſpretâ libera-
litate Numinis, intercluſerat ſpiritum? Qn, ne /
magna videretur ex Deo meruiile, conceptum fi-
li, ortumque diſturbare potuit: is,ut ſumma apud
Numen mereatur, adornare funus ſilio non poterit?
Daurius litat, qui filio cunas ſubducit, quàm qui fi-
lio ſupponir alrare. Immolavere plerique dæmoni-
bus, quos ſuſceperant, liberos. Quis fiſium necduùm
conceptum ſacrificavit? Qua in ara liratum Uſpi-
am eſi, ſine viéctima? Nuſquàm Abraham vagien-
tem, viſůmque fillum Deo immolar, in ara mo-
deſtiæ ſuæ. Non visâ Sacerdos magnus hoſtiâ ſa-
crificat Numini. Hic quoque objici poterat cen-
tenario: Uhi eſt victima holocauſti? Cui ſenex quæ- Gen. 22. 70
ſtioni feciflet ſatis, non exolvendo, ſed eluden-
do, imò & geminando ambages. In hoc enim
holocauſto deeſſet viéctima, ſi adeſſet. Quùm enim
modeſtia hitar, non admovetur altari hoſtia, ſed
ſubmovetur à grege. Rejiciendoo munera, non exu-
rendo, facrificat Temperantia. Uceque modeſtia
ſacrum peragat, non Popam hoſtiæ adhibet, ſed
Repulſam. Ergo non benè muflas, ſi litaturo in-
ſuſurras, Ubi eſt victima holocauſti? Ubi, non in-
jectu, ſed defectu hoſtiæ conficitur ſacrificium-
Ita enim Numen colit Humilitas. At quem Se-
nex filium eà tum voce rejecit? Quocum Curu-
les, Sceptra, Infulas, Regna, Urbes, Imperia im-
molavit. Erenim cùm ei Dominus dixiſſet: Ex
Ula dabo tibi fdiunm, cui henedicturus ſum, eritque in Gen. I7,
nationes, & reges populorum orientur ex eo. Dixit 16.
ad Deum Abraham ſuæ inſcius dignitatis, geſto- Tbid. 18.
rumque non memor: Utinam Iſmasl vivat coràm Humilitas.
te. Quot Lauros, cedréôſque ſuccidit vox una Pa-
triarchæ, quaſi unica modeſtiæ ſecuris !Cui Na- vitio
tiones, Reégeſque oppignerantur, unus pro ſuc- progan-
ceſſore ſat verna eſt ex ancilla ſuſceptus. Iſmaë ia diſiar
le, tanquam murali ariete Senis uſa Demiſſio wab'aſs
arces, oppida, urbéſque quaſſavit; impulitque nis.
& Curules & Turres, undque Regna complu-
ra, Provinciaſque clade, ſtragéque involvit. La-
bavit ejus tum vocis impulſu Salomonis non do-
mus modèò eburnea, ſed marmoreum quoque
Templum, auredmque Tabernaculum. Trium- izs in
Phalem Davidis fundam vox Abrahæ diſſuit, & Abrahamo
niſi Deus deprecanti filium obſurduiſſet ,non la- Hamilitas»
. l: .: 7uanta ſa⸗
pillo Golias concidiſſet, ſed quaſi Mons Arcæ rißca vis
incubuiſſet, quàmque ruin ſuàâ ſtabilivit eam refudio
ſtando detriviflet. Amiieramus Joſiæ pigmenta, Maacia
gemmas Ezechiæ,, Manaſſis lacrymas, cineréſ-
que, niſi Deus repulſam Abrahæ rejeciſſet. Eſti-
mari non poteſt, quid tum Abraham Iſaaci re-
pudio immolaverit. Non enim nudus à Sene fi-
lius litabatur; ſed fluebant & pignore purpuræ,
coronæ defluebant, effioreſcebant laureæ pal-
mæ, oleæque vernabant, manabant armillæ, ar-
cus emanabant triumphales, emergebant Capito-
lia, tumebant regna, ſolia exundabant, erumpe-
bant imperia. Hæc plané fundebatur & puero, &
à parente cum filio profundebatur Domino, non
patera, ſed alluvio decorum, exundantiâque

2 dignita-

100

3. Reg. 8. dignitatum. Maltavit Salomon boum viginti duo
63. millia, & ovium centum viginti millia. At pecude
eæ tum circumſcriptæ hecatombæ. In uno nuſ-
quam extante Iſaaco Regum Centurias, Chilia-
dâſque Levitarum Deo Abraham conſecravit.
Quantùm opum, heroumque is, non membris,
ſed lineamentis deſignati duntaxat pignoris ab-
debatur! Univerſa à ſe Senex rejecit, ne unam
à ſe propelleret modeſtiam. Indignum ſe eſſe fi-
lio credidit, quamvis exilio patriam commutaſ-
ſet, tamque pro Deo acriter & depugnaſſet in ho-
ſtes, & contrà ſe, ſuéſque decertaſſet. Unum tot
promeritis æquipondium efſe cenſuit Iſmaélem.
Nec modicè, ſed in cœlũ uſque alkeram facinorum
lancem levavit Iſmaël, tantæ molis momentum.
VII. At non omnes Iſraelitæ haberi debent Abrahæ
Abrahamo filii. Ut innumeros ex ſe Abraham poſteros de-
Asner d'ſ. derit Palæſtinæ, modeſtiæ ſuæ aut nullum, aut
ſemilis, ſibi 4 . ,
omnia de- Trarum bæredem inſtituit, habuitque. Abner cer-
beri eredi- tè& ut genus ex Abrahamo duxit, ità ab ejus ſe-
ſe modeſtia procul abduxit. Hic enim, cùm Sauülis
Aulici ar- régnum primus ab Isboſeth moderaretur, ampli-
ragantes. tudine præſecturæ non ſatur, in regias illecebras
à regio conſeſſu non gradum fecit, ſed præcipi-
Arrogan- tium. Siquidem à curuli in torum Regis deſiliit,
rie. ut Saülis pellicem inceſtaret, regii alvearii fu-
cus, & inſepulti Principis ſeu veſpillo, ſeu veſpa.
Quo Patris dedecore commotus Iſboſeth, quem
diſcerpere debuiſſet, oratione non acri ſugillavit.
2.Keg.3.7. Oluare ingreſus es ad concubinam Patris mei 5
Non te pudert illecebræ in funere? Non, ſub
o. Mortem, abhorres à Venere? Necdùm eluximus
TutaPes. Jonathan, & jam Reſphæ colludimus? Neſcie-
Tar⸗ait. bam natare, canereque Sirenes in lacrymis. Pu-
ter inter tabam ad mella voluptatum, pro cera, ferro au-
mg. res Ducibus obſtrui. Sed, ut illa Penelope non
eſt, ità ne tu quidem haberi potes Ulyſſes, tam
auritus ad Sirenem. Ita ſanè diceret, ſi futuros
Libido taſ. Mundi eventus præſagiret. Tu quoque inter arma

Ahb Isbo-

eivit in /a- audire legem nequiviſti, qui ad catadupas lacry-
nere. . . I.
marum potuiſti audire ſcortum. Laſcivis, & pu-
Luxuria ghas! Lacrymaris, & pruris! In tanto cinere Sau-
aiue. Iis & Jonathæ non friget Abner, ſed æſtuat? Spo-
Fual *: lamur undique gazâ, imperio, & vitd; & in tan-
Trznen ta nuditate unuimn ſibi Abner Cupidinem finxit,
nam fon. 110 fureret, & lippiret. Regno periclitamur, &
undigue Capite: at ille, contemptis diſcriminibus, dùm vi-
Naiuri. vere non licet, mochari ſtatuit, & mochatur. Vi-

tam ſerit in morte. Nec myrto, ſed cupreſſo cu-
bare Venerem aut docuit, aut coëgit. Nondum
Saülis mortem ultus eſt; & poteſt, inulto Princi-
pe, laſciviam Abner meditari? Quiſnam is Triton
eſt, qui tot fluctibus innatat, quique Nereidas non
in decumanis tantùm ſectatur, ſed amplexatur in
ſanguine? Regem Abner non tenet, & retinet
Reſpham? Poteſt Magiſtro militum, nondùm
Regis cadavere ex hoſtico recepto, placere ca-
ro! Saül caret ſepulchro, & carere Tribunus non
poteſt lupanari? Pendet Saulis caput ex haſta, &
Cnciolſto- & collo pellicis Abner pendebit? Abſcidere pa-
ſeih ad-ab- rentis caput à cervicibus hoſtes, ſed nullum buſto
Err. caput impoſuere, regio rati cadaveri nullum præ-
eſſe debere caput, niſi regium. At parentis uxori
cùm ſeſe Abner pro viro ſupponat, regio corpo-
Eph.5 a4, Ti Caput imponit non regium. Vir enim caput mu-
lieris. Ergo quod adverſarä non præſtitere cada-
veri Saulis, Regem in tabo reveriti; id Abner de-
decus attulit ſpiranti, viventique Saülis corpori,
Regis toro violato! Reſpha regio vertici aflueta,
tibiam pro capite patietur, de conjuge Principis
ſcortum facta Præfecti? Succumbet galeæ, quam
Reg,=7. diadema pellicem efferebat! Dixitque Isboſeth
ad dAbner: Quare ingreſſus és ad concubinam pa-

Oliva in Eſdram.

tris mei? Uluma, non ab hoſte, patior, ſed à mi-
lite. Pro me pugnas, & parentem oppugnas? Mihi
coronam ſervare ſtudes, & Regi conjugem ſurri-
P's? Facis de domo Saül lupanar, non ur dux gre-
gis ſim, ſed ut gregis ſim caper. Incertum eſt, an
tuo Marte ſim purpuram retenturus: tuâ certum
eſt me Venere ſubrubere. At hæc genarum pur-
pura, non Regem cohoneſtat, ſed infamat. Te
negem Polyphemum, qui unam deperis Gala-
team, quùm perimus? Ahltero tu certè orbatus
es lumine, qui Reſpham reſpicis, & Saülem non
reſpicis. Imô neutro inſtructus es oculo, qui
Reſpham complectaris. Si enim Regis pellicem
videres, in eam, me vidente, non rueres. Cupido
nimirùm es, pugnax & lippus, miles & moœchus.
Quare ingreſſus es ad concubinam Patris mei? Qui
iratus nimis propter verba Isboſeth, ait: Numquid
caput canis ego ſum, qui non tradidi te in manus
David: & tu tequiſiſti in me, quòd argueres pro
muliere hodie. En quò devolvarur Auhci contu-
macia, ingluviéſque Primipili? Armamentario,
caſtriſque miles non ſatur, Regis inhiat gynecæo.
Quid ganeo non voret, ſi ſuæ deberi putat ille-
cebræ pellicem Regis? Cibus ejus electus, non
de menſa tantùm Principis, ſed etiam de toro.
Non cibus ſolùm regius, ſed conjux quoque regia

comitabirur Abner, imperii Dictaturâ non ſatu-

rum. Abner, inquit, Nlius Ner regebat domum
Sail. Sed Saülis domus Abnerum profectò non
regebat. Imô Saulis domus efferebat Abnerum,
& domum Regis Abner demergebat. Hac ra-
tione velificat Regia, ſi clavo ſervum admoverit.
Putat enim non ſe benè Libertus torquere cla-
vum, niſi prætoriam deprimat, quò Prætor emer-
gat. Tum propterea in portum regia Quadri-
remis appe lletur, non cùm Liberto clavum tradi-
derit, ſed quùm effrænem Libertum tradiderit
clavo, non quo Navem impellat, ſed quo ligno
ſuffigatur. Etenim clavo Princeps fortunam defi-
xerit, ſi tumentem Libertum ſuffixerit clavo. Por-
rò quæ Servi contumacia, minari Principi, quòd
hon impunè regium thalamum conſtupraret! Ni-
hil ſibi non patere Prætores autumant; &, cùm
nec Regum ſe conjugibus abſtineant, conjicite,
quid ſibi arbitrentur interdictum. Qui torum
Principis invadunt, Arcas non irrumpent ſubjec-
torum? Qui Regum abutuntur pellicibus, urbium
pecuniis non utentur? Plutum verebuntur catena-
tum, qui Proſerpinas rapiunt infulatas? Non com-
pilabunt æraria, qui gynecæa populantur? E.
contumehis ſuis noſtras metiantur Principes ca-
lamitates. Porrô, ſi, ſpectante Iſboſeth, à Tribu-
no Reſpha corrumpitur, quid erit, procul à Re-
ge, ſub Prætore turum, ſartumque in Republica?
Si mœchatur Abner poſt fugam, qui eſus erunt
fines laſciviæ in triumpho? Tantuùm audet in-
felix contumacia, ut nec Sauülis thalamum verea-
tur; quid tentabit laureata? Parthorum more

præliatur Cupido, jaculatur, & fugit; hoc eſt,

Abner profugit, & laſcivit. Quòd ſi trepidamtis
azylum lupanar eſt; bacchantis Orgia quo flagi-
tio deſcribentur? Præſecti pallor ſcortatur; quò
ejus evadent in ſecuritate deliciæ? Vidimus, ſui
Principis labante imperio, ſcenas ſiruere Du-
cem, & comodos inducere in orcheſiram, quum
regnorum omnium una foret, dirâque tragoædia.
Jocabatur inter ſcorta Primipilus citharis delini-
tus, cùm undique tormenta bellica reſonarent
in Regem. Potunt choreas agere, & chorum du-
cere, Imperio conflagrante. Neronem pati Ro-
ma non potuit Imperatorem. Et Prætorem quo-
ties regna Neronem patiuntur? In illum urbs
fremuit, citharodum in flamma. His indolere,
ingemereque

Ibidem.

lbid, 6.

Aulicorum
improbo⸗
rum infræ
nanda po⸗
tentia.
Aulici
frænandi.

Korum
Principum
calamita-
tem vereri
debent Pro=
conſulei.

er a,
Regina
Cortun
convul
gu ſi
exn
tis vel
vinum
Sec vin
Olum
une fa
Noſia
tllantia
Ed nel
aertit.
rias
fenn 10
erchc⸗
tebtn no
ler ver.
1 elle
Cetberu
ales:
bonds i
ben, 9
Mehhe
Cun ſe⸗
Heok
glum
foracit⸗
guil ca
Inhdhs
,ldi
lhienn
or can
Ed tepi
uis, cui
lbes i
Foſtrur
III. Nu
Rie Müit
e Enig
goi nel,
unf Oumn
1 ehe
Arnld
l lgin
1i 64, an
ſen IUn ial
44 lreh
jaf nme
. u
in N Cne 1

Nenn
Scolh
hei Ele
rueres d

cinin
60 hernn
1 AMulcn.
Armmmmni
inhirggt.
ebei ul
1s ekinen
Etian e m
1, Gogeni
Auni l
fegeha emn
Prokechin
edat Abrn
Eebun Mn
Vulhadron
1o arem
1 lei
1o Cnun d⸗
ettumn alen

Phmnndk
Beichnkt
ibincgiet
ohlilruell⸗
magt,
ean Cd,

lebunnur and:
as Nor.
Pplmnl
r Dinchai
dolen, In
4 al 1
ep hehlii
,gi 64
Cnun aWe 1
halumum d-
athonun n

4

l ih⸗
lri,
Danigot
lonmnt

De Cyro Rege. Cap. XIII.

. ingemeréque non licet comodis in ſtrage. Ne-
quit impune Cælar uni Urbi occinere deflagran-
ti. Poſlunt Mundo colludere Centuriones non
ardenti, ſed exuſto. Neronem odimus Cycnum
in cinere. Nemo Prætorem arguit, Lalcivum
in cruore. Libuit ſectari fœminas inter haſtas;
&, ardente Palæſtind, non Anchiſem pius Eneas;
ſed Helenam impius Abner ſuſtulit; cumque re-
gna amitterentur, non regna, ſed ſcortum Prætor
requirebat. Potuit in tanta fidei, religionis, im-
periique ſtrage amplexuum meminiſſe Præfec-
tus; nec eum puduit, nutante Mundo;, unum
ſtabilire ſibi ad illecebras thalamum. Lupatar ſibi
fecit de Provincia. Riſiſtis implicatum Antonium,
inter arma, Cleopatræ? Hic Triumvir, illa erat
Regina. Procacior luxuries eſt neoterica, quæ
ſcortum compoſuit cum Hebræo Proconſule in
convulſione terrarum. An non ſuo Principi illuſit,
qui ſiccis oculis, ſed non ſiccus; principatum alſ-
pexit cruentatum: & tot per regni vulnera, amo-
ris veluti per rimas, unam amens proſpexit A-
marillidem? Jacenti, vulneratéque Principatui
vinum, oleumque defudit trabeatus Samarites.
Sed vinum vulneri inſtillavit, in quo eſt luxuria;
oleumque inſperſit, quod fatuæ virgines impor-
tunè facibus abſumpſerunt. Et ſanè Samarites, à
quo ſua nunquam aberat Jezabel. Verùm ego pe-
tulantiam non hoc loco malorum Proconſulum,
ſed ingluviem arguo; quæ in ſuum omnia uſum
avertit. Quamvis effuſa in jura omnmia, omnéſque
injurias horum libido charybdim teſtetur, quàâ in-
hiant toti penitùs imperio. Unus eſt ſatis Abner,
interdictæ ſibi regiæ pellicis non perculſus tan-
2.Keg. 3 8. tuIn novitate, ſed amens. Qui iratus nimis, prop-
ter verba Isboſeth, ait: Numquid caput canis
ego ſum? Uunam Canis eſſes, non Dux. Times
id eſſie, quod te efſe decuiflet. Quamvis enim
Cerberus fores, Plutoni Parcas, Furiâſque ſer-
vares: qui Saülis Nymphis atque Conjugibus Tri-
bunus inſultas. Tutior eſt Tartarus, latrante Cer-
bero, quam ſit Regia, luxuriame Prætore. Ibi
Reſpha ſtuprum non timeret, hic patitur. Or-
cum feciſtis & tutiorem, Tribuni, & caſtiorem
Hieroſolymis. Adeò infernâ voragine, quæ nun-
quàm dicit ſatis, Ducum bellantium in Judæa eſt
voracitas rapacior, & expers penitus ſatiei. Num-
quid ocaput canis ego ſum ? Imô non es canis.
Infidus enim tuo Domino es; nec excubas capel-
lis, ſed illudis. Quamquam quis te Canem efſe
inficietur, ſi ubique laſcivis? Canis es, ſed ca-
put canis non es. Neque enim pro grege latras,
ſed regiam fœdas & dehoneſtas. Tuum efſe pu-
tas, quicquid tui Principis eſt; Tibique proſtare
uiubes latebras quoque & cortinas gynecæi. Quid
ſibi non pervium Aulicus faciet, cui Regum ſepta
proſtituuntur, non patent?
VIII. Non itaà de ſe ſentiunt Aſſeclæ, cultoréſque
Quàm de Divinitatis. A fœminarum libet ſeptis in ſepta

e demiſs dernigrare belluarum. Verſatur cum Leonibus
megeſtégue

lBenſevi:“ Daniel, iis objectus feris Numinis invidid ado-

Menter. rati. Damnantur enim ad beſlias Vates, non quùm
erei, Orcum maleficis quaſfſlant, ſed cùm Cœlum
que ſa precibus pacant. Ergo innocentià reus Daniel

Pute ² in lacu din perſtiterat, ferarum ſpectaculum, non
antelts r. „ . — 8 .
Hemiis ſagina. Verùm: qui non periérat Leonum eſ-

„. ,, Ca „ annonæ inopiâ interibat. Porerat bellua-
*e rum ingluviem explere ſui corporis lanienâ, ſed
lui. nullà refici poterat dape monſtris eſca deſtinata.

aige- Supervenit languenti Habacuc, ollamque vati
Perſecuio- ExpPrompſit. At portentis non tam conſullum Da-
res Ziſfo. Mieli, quàm illuſum. Quis enim in Aflyriam per
e H crinem Habacuc delato cum patina, non nectar
moti. cenſuiflet Danieli mannâque comparatum? Non

Ethic. Comment. Tom. IL.

101

Attagene; ſed Pheenice definiri epulum debuit,
uod miraculis ſtruebatur, & per co'lites infe-
rebatur Danieli. Propheta enim, quo ſe Leo-
nes abſtinent, niſi Phoœnice paſcatur, jejunat:.
Quot ſubmiſlæ Petro aves in linteo dormien-
11, & cGnaturo! Quas apponi dectit illecebras
Danieli, non pranſuro, ſed ad ſaginam demiſ-
ſo, objectéque belluarum? Attamen cibario
in alveolum inttito pane; pulmentéque ruſtica-
no Vatis epulum circumfſcribitur. Daniel, tolle Dan. 14
prandium, quod miſit tibi Deus. Ad hæc Regum 36.
patinis afluetum reum quid putas aut muſſaſſe, a c
aut veròô ſenſiſſe? Peficlitatum pro coœlo capite lici inex-
fortuniſque Satrapam aliquando tandem Superi Prtes
refecerunt. Sed epulo ærumnoſior, quàm ſup- defziam.
plicio, ſum. Nam Leonibus objici poſſunt & Prin- Gus Da-
cipes; Ità paſci, ut me reficit Habacuc, agaſones e Aſe
tantùm poſſunt & bubulci. Alveolo mihi damnatus cio ad olls
eſſe videor: non lacu. Vorari præltat ; quàm ità norne
epulari. Si me feræ diſcerpant, habebor infelix. Girnatn.
Si pulmento diſtendar, infamià non carebo. So-
ciat me miſeris laniena: me patina ſubulcis aſ-
ſociat. Moriamur laniati, ne ſervis aggregemur⸗
Non eſt puls, venenum eſt, quod mihi expri-
mitur & lebete. Mors profectòô iſthinc ex olla:
nec corpus, ſed decus funeratur. Eſt enim intri-
tus in alveolo panis, & meſſoribus cibus, & Satra-
pæ aconitum. Daniel Vir Deſideriorum, Regum
Stirps, Regnorum Arbiter, Oraculorum Interpres,
Vatum Primas, Princeps Satraparum, Columen
Legis, Pudoris Lilium, Scientiæ Aſtirum, Chaldææ
Miraculum, Azylum Palæſtinæ, Temph Decus,
Religionis Ara;, Victima Divimitatis, tot non de-
functus, ſed objectus pro Numine diſcriminibus;,
paratâ meſſoribus olla, tanquàam Numimis con-
giario, non recreatur, ſed proditur. Huccine eva-
ſere habita cum Superis colloquia, aditäque pro
lege monſtra! Sic Adamus ingluviem luit. At
ille in ſudore quidem, ſed ſuo pane veſcetur;
Ego in angore, alieno pane ſuſtentor. Tantidem
eſt adorare, ac prævaricari. Evæ ganea punitur
parcius, quàm abſtinentia Danielis. Illa cum
Serpente agit; ut legem expungeret. Ego, ut le-
gem ſervem, ad Leones demittor. Sed mihi ollam
comparat innocentia ruſticanam. Frugum illa ſagi-
nabitur medullâ in flagitio. Imer monſtra ſecun-
dari pulmento panis Daniel nutrietur. Cumque
ſqualore lacus, horroréque ferarum ſuus necam-
broſiæ ſapor conſtare poſſit, mihi pulticula ap-
ponitur. Unus ſi gladiolus & laqueari impendeat
cœnaturo, delicias infatuat Syracuſanas. Inter
Leones quis & furfuribus pulmentum liguriar;
niſi lurco? In domo Sagæ paſcuali Saül vitulo
recreatun & moriturus & ſacrilegus. Me pro Deo
damnatum ad beſtias ſalſugo pultis non nutriet, ſed
vexabit. Adeò penè lautius excipitur à Pythone
flagitium, quàm à Superis innocentia nutriatur.
Lupo vitulus apponitur- Vati furfures exhibentur.
Exagitati Samuelis præmium coena eſt nuptialis.
Culti Numinis cenſura verius, quam ſportula,
meſſorum eſt ollula. Quis non libentius arioletur,
quàm prophetet; ſi maleficiis illecebræ exhiben-
tur, cruciato per eſuriem vaticinio? Adibo Sa-
gas, hon Vates præſtolabor, ſi ex Abacuc pul-
tem impetro, à Maga verò Regum patinæ con-
diuntur. Suo funeri Saiuil lautis illuſir, poſt Py-
thonem conviva. Religioni meæ cœlum illudit,
dum pughantem cum Leonibus Vatern ad pro-
ductiorémm Agonem lebete, non animat, ſed exa-
nimat. Vobis, Hraêlitæ, Manna Superi ſubegere.
Maledictis enim coelum profcideraris. Danieli
pultes inferentur: Nam adoravit & pfallit. Veſtræ
Africus ganeæ famulabitur; nec cœlum grandinat,
1 32 ſiſi

—

102
niſi ut coturnicibus pluat. Laceſſiſtis ſiquidem
non ſemel Numen & Moſem. Mihi quoque mi-
htat Ether, & Crine Vates peregrinatur ad me.
Sale tamen & aquâ meæ coœnæ ſumprtuoſitas fi-
nietur. Nam Numini, aduſque beſlias, litavi,
Perſis, Mediſque contemptis. Hic enim Mos
Coœli eſt; quòd, cùm luminibus vibret, um-
bram tamen imitatur, apperirorem enim ſui de-
ſerens, proſequitur contemptores. Tendentes
ad ſe brachia, capitâque Montes fulguribus la-
befactat. Recedentes à ſe Valles imbre, frumen-
t6que locupletat. Angelorum læti panem helua-
mini, maledicta ructaturi. Pultem egoò com-
mutabo in carmina. Hæc ſanè Daniel vocife-
rari potuiſſet impiè quidem, ſed in ſolatium ru-
ſtici prandii utcumque blaſphemis excuſandus.
At non rugire & Leonibus didicit, ſanctus Sa-
trapa, ſed clangere. Cycnum audiemus in ſupphi-
Dan. I4. Cio. Et clamavit Habacuc, dicens, Daniel ſerve
36. Dei, tolle prandium, quod miſit tibi Deus. Et ait
Daniel: Reœordatus es enim mei, Deus, & non
dereliquiſti quærentes te. Jurgénſque Daniel come-
Mrau me- dit. Plus Danielem epulamem’ miror, quàm
Tutemag; léjunantem. Fortiùs meſſorum ollam abligurit,
mediocriæ quam Regis patinam rejecit. Ibi profanis miſ-
'olerentur, ceri abnuit : hic immiſceri ſuſtinet mancipiis.
Regii repudio ferculi pudoris lilium enutrivit.
Ignobilis edulio pultis ſceptrum infregit Præfe-
cturæ. Ibi pudor effloruit abſtinentid : hic eſu
decus elanguit. Omne immundum Petrus odit,
à Deo quamvis ſubmittatur. Servile prandium
Princeps non recuſat, illatum ſibi per Vatem.
Non recuſat, aio? Ovat, ſubſilit, gratulatur, ſtu-
pet tanto ſe dignitatum congiario. Recordatus es
mei, Deus. Et cujuſnam Dominus meminiſſet,

ſi tui obliviſceretur? Danielem Numen præte-

Cogniti Teat, oblectum etiamnum funeri pro lege? Quid
Jui. de ſe Vates ſentiret, ſi apricaretur in ſuburbano,
quem ſui cœpit oblivio damnatum ad Leones?
o gan- An in flore ſe coœlo curæ eſſe jactaret, qui ſe è
. providentiæ ſyllabo miratur non expunctum,
5§ Danielis Monſtris, ob cauſam cukumque Numinis, ob-
Humiluas, jectum? Repoſcerétne ille ſuæ purpuram igna-
Religioni; Viæ&, qui nec ſportulæ ſolatium ſuo funeri præce-
munia vi- Pit? Alor à Deo, Daniel! Quid te juſculo ad
a on Vaticinia deriget, qui cœli rore cicutam imbuit
nenda ad maleficia? Rigantur toxica, & oracula negh-
eiam Za- gentur? Nutriuntur Tigrides; & Prophetæ de-
eentis ma- ſerentur? Dat Deus eſcam ommi carni: & tantæ
Anis, &
Meritis animæ ſubducet annonam? E Leone Samſon fa-
ſammis vum eruit mulieroſus. Ollam Daniel inter Leo-
opiolento. . 1 . 4 .
nes non ſumet inſcius voluptatis? Mella ſuger li-
bido; & pudor nec muriâ nutrietur? Videris mi-
hi, Daniel, in lebetem tuas penitùs opes, geſta-
que demerſiſſe, qui te objectu pultis tam inopem
profiteris. Surge, comede: nam cœnabis per-
ſplendidè, qui tuo veſcêris naufragio, jactuque
meritorum. Nec Balthafſaris lautiores fuere epu-
læ in tanto abaci, menſæque apparatu. Tua ſi-
quidem patina & Nabuchi regia fercula, quæ
rejeciſti, & legumina Aſphenez, quæ extorſiſti,
& Coloſſum, quem depuiſti, & Torquem quam
recuſaſti,; & Templum, ad quod oculos conver-
tis, & Suſannam, pro qua clamaſti, & Leones,
quibus objeciſti membra, hæc, inquam, tibi
univerſa Olla depromet, quæ tu in ollam depreſ-
ſiſti, ne qua te meritorum recordatio vellicaret
fameſcentem. Nemo mihi Apici, aut Eſopi pa-
tinas, paterâmque Cleopatræ repræſentet. Sump-
tuoſiùs ſuo Daniel naufragio epulatur. Reæcorda-
tus es mei, Deus! Ad Ollam Heros obſtupuit;
cùm nos homunciones vix coronæ ingeſtu per-
cellamur. Sanè Fœnum, ut tantiſper delituerit,

Oliva in Eſdram.

humo ſeſe efferet, ut primùm rore, ſoléque de-
fundetur. Pandit ſuum ſideribus florem, & la-
tendh neſcium, & avidum exugendi. Aurum, Dona or.
contrà, ità ſubſidit, ut nunquam emergat; re- ashande.

foſſumque nitorem ſuum vix ignium violentia Talenta

depromit, pallorem veriùs, quam nitorem. Suâ ci ſpiritn.

non tumet opulentid, ſed pallet. Diceres pati-
bulis deſtinari metallum, non infulis: Adeèò ex-
palleſcit coronæ deſignatione, non crucis. Minus
ſeſe Opulenta circumſpiciunt. Ponè ſe Pavo pom-
pam circumfert, und pedum ſcabritie in ſirido-
rem incitatus. Vide, ut in littus Mare algas, Hamilitas
cadaverâque impingat. Urinamur, ut margarita mane
extrahantur & pelago. Ita ſeſe occulunt pretioſa; Gismctcſs,
& gazæ argumentum eſt, non oſtentare divitias. 2
Adamantem quo artificio, laboréque cogimus Gemma.
emicare! Immenſi operis eſt, in gemmam lapi- 4uelatent.
dem erudire. Nemo ſuas ità ſquamas ſupprime- Sebicg
ret, ut fulgores ſuos cohibent Adamantes. Laſ- non gr.
ſantur artifices; & tortores ocyùs parricidium ex- Votus,
priment & Philota nullis frangendo tormentis, Djan,
quàm decora, pompaâmque eliciat auriſex è la- Sbrted
pillo. Vidi ego imer Reguli portenta, non ho- ſcruteiur
ram, nec diem, ſed menſes, annôſque ſerris, ſa- in lareiu:
xis, rotiſque oppugnari nequicquàm Gemmam, Armgan.
tot machinis, cuniculis, molibuſque inacceſſam, ier.
ſuas nunquam opes aut lenociniis, aut cruciati- itn
bus prodentem. Petram promprtiùs operæ ſub acenet, 4
Alexandro, quàm lapidem, expugnarent. Ro-
mani cœpere aliquando tandem Numantiam. Alama;
Saguntum invaſere Poeni, inanem, ſed viris, r grogh
non viribus. Exenterari Pyropus non poteſt, expyomi⸗.
ſuum intrà ſinum non ulcus abſirudens, ſed de- 7“e ſuum,
cus. Secatur faciliùs, quàm expolitur Gemma.
Nitere refugit; quæque lucere cæteris poſſet, ne
ſibi quidem ſublucet. Vitrum ut inflatu buccæ
profuderis, micat, nitétque vix fictum, non tum
tantùm, cùm in Regum pateram effingitur, ſed
tum quoque cùm perflatu exit in matellam. A-
damante Daniel exprimitur ſuæ neſcius dignita-
tis, attonituſque proptereà ſubmiſſæ ad ſe pultis
in alveolo. Recordatus es mei Deus. De ſe ità
ſentiunt Primores Pudicitiæ, & Chriſlianæ Vir-
tutis Optimates. Non infulis inhiant lemniſcati:
ſed incommodis pro fide conflictati ſibi nec ſpor-
tulas arrogant. Ægyptia nos vix horrea exple-
rent. Pulte Daniel non expletur, ſed inundatur.
Arbori benè juſtos conmtulere Prophetz. Vi- IX.
deas emim Mali punmici fibris ſimum aggeri, quo
ità planta imbuitur, ut non ſtercore videatur con- H
ſpurcata, ſed rigata balſamo. Adeò ea Arbor re- Aagie ſub⸗
creatur illuvie, ut calathum dilatet in purpuram, nas e
pinnaſque ſuæ frugi aut ad munimen, aut ad 2,““.
majeſtatem imponat, in coronam arcéêmque ſeg-

mentatas. Quis non crederet futurum ut pædore Pignita⸗

arbor defloreſcat? Poma edit coronata, fimeto Het, un
in delicias opulenta. Tantæ frugis architecta, Religionis
quàm de ſe, ut ità dixerim, demiſsè ſentit, con- vi⸗
tenta fimo ad opificium tum purpuræ, tum co- Neliti
ronæ. Pyropos promit edules coronata Arbor, amerur,
poſt fimum. Clamat proindè Sponſa, miraculo H
attonita florulentæ texcrinæ: Mans ſurgamus ad Can. 7. 12.
vineas, videamus, ſi foruit vinea, ſi Roruerunt
mala punica. Eſt enim, non Rege tantùm, ſed Arber.
regià ſpectaculum non indignum, intueri plan-
tam, quæ coronas parturiat, fundtque trabeas,
& pro ſportulis Conſularibus, fimi cophino ſatu-
retur. Uſque dum fodiam circà üllam, & mittam Luo 13. 5.
Rercora. Apricari vos jubeo tantiſper, Aulici.
Deducatis Regem velim in villam, ut vos ille ab
ingluvie inter poma deducat, rabiéque dignita-
tum. Detumeſcetis, credo, ſi plantam pro Iycæo
adeatis. Una Evam Arbor in ambitum Pien
ivi⸗

Djri
vonpt
unmen
.
ere⸗
Acen
Gti eumn
euin t
ca
enreg
Pucn h⸗
Cümqu
hnun
Huchn
“ P
anco,
Selcoki
Ciatun
ℳ le e
5 ur, Re
Pinif
n
ſandum
Primd
(rrentel
ens, l
riai
Dern !1
s mmeta
ione Po
Lntires
Irætert
llo
oni ebl.
ſorn
Przkchu
ſlie
E lalc
Nitton
ln Nh I
il, &
a. Nen
llußro,
hi Niamn.
Cands
Am guliun in
en ſenli ſa
4 5 enekio
e lum cend
Datl ine
Ur, i
Quenin
i in
Gchre!
Aarn,
Cuneles
or
ucn,
U ſtebe
n cr⸗

ibknte
ſpan,
Ile ſen 8
In U in⸗
Ulndan
e deſ
nen
Gnnſ
Denld
Ren Sade
bez

hnn 1 Divinitatis, pomo facta inexplebilis. Vos plantæ
d. A complures modeſtiam edocebunt, ſuæ exemplo
eNehn t temperantiæ. Promerita jactatis in Regem? Pro-
vun il tulere Regi punica frugem imperantem; néve
on N paſceretur Princeps non regiè, trabeam pomis
Deng addidere. Ità Princeps ſuam vereri eſcam debet;
8: Als uti eum epulantem famuli ſubverentur. Pomo
Cnct M enim veſcitur coronato. Et ipſe quidem d'u co-
Ehent rond caruit, quam & feretro ſuſtulit antecedentis
t inſi ſe in regno aut parentis, aut hoſtis. Cunas po-
M mum habuit coronatas, & adolevit in purpura.
„umn Cumque diadema Principis cinerem ſapiat, aut
ln t⸗ ſanguinem, corona adnaſcitur frugi, quæ nec
atnäi, ſepulchrum olet, & redolet pubertatem. Ergo
ne * quùm pendere ſuſpexeritis infulatam annonarn
Ennngz: punico, in ſtipendia quoque plantæ inquirite.
Na it Ambnie. Sercoratur ad opulentiam Arbor deliciaſque
lan een. copiarum, quas effundit ſormat è ſtercore: quſ-
nitäinat i que è caprili ſordes egerimus, iis planta exple-
* tur, Regi latura frugem Cæſaream. Quid tu
i

Principi adjeciſti, tuæ propudio aflentationis?

Akerehe⸗ An quòd atrium mendaciis infeceris, cohone-

nenn ub ſtandum te autumas prætextâ? An quod proten-
Ggekmil ſo primùm, tum ſubduéto clanculùm crure pro-
en Gmg currentem à bravio comitem non ſemel retarda-
e mmale⸗ veris, patere tibi Capitolium arbitraris? Putas,
8 andln quòd diùà ſtipes conſtiteris in anteriori cubiculo,
ii ge ii imperii idcircô tibi virgam inſerendam? Quòd
nrue hac, illacque concurſaveris, ad fortunæ te ſpe-
n Mumn

ras metam excurſurum? Quèòd denique adula-

Nen, nihdg tione Polypus colorem ſubindè mutaveris, ne diſ-
u l ſentires à Principe, ornandum te efle autumas
wdens, e prætextàâ? Unus Purpuræ color nunquàm Po-
wlun len, lypo adhæreſcit, àa quo nunquàm nigror &
Areii alyt cinis abſcedunt. Si din excubaſti, diu te quo-
ölnr que ſportulæ exemere funeri. Ut Aretæ Regis
Chun Nnmn Præfectum Paulus eluſit ſportâ: ità famem eva-
nkgin ſiſti htore ſæviorem, tum ſportulâ, tum ſtipe-

Et quando in Paulum incidimus, ejus te verbis
conditionis tuæ, opinor, immemorem commo-

iſe Atyi

Rom. II. nebo. Tu autem cum oleaſter eſſes, inſertus es in
uu. Dtn 17. illis, & Jocius radicis & pinguedinis oliva Ffabtus
Crilurlr lbid. 24. és. Nam tu, inquit Paulus, eX naturali exciſus es
iunkoris oleaſtro, & conirà naturam inſertus es in bonam
ziſbieſs Sar olivam. Audin? Incendio debebaris, aut exaf-
brnsf⸗ exgle, Ciandus in longurium eras, quo emiffarii ſejun-
Eliann ni, :ꝛhrono guntur in equili, aut in phalangam, quà lixæ ave-
Pache infcantur. hendis ſaccis, doliiſve importandis connituntaur.
lm 6 ulii Beheficio Principis, ſi non in curulem, in ſel-
n 3n inexrptebi, lam certè es dedolatus, in quam ille redux & Se-
ae, Sn. natu incumbat. An de te parcè Toparcha mere-
ed e Al /

tur, qui te de ſtiva in partem aſcivit arcanorum?
Qui enim extimulandis bubus conſenuiſſes, pu-

upuhu

.
S beſcis in regia. Pudet arrogantiæ. In interius
en conclave Libertus admitteris, undè patrueles ex-
uum u e

cluduntur, & te doles expunéctum? Vidimus cir-

nun 9 cumpedes non ſemel ad ſecretius poculum trans-
Iti , ductos, plùs tamen querelarum ſuo Principi de-
e bi e, fundentes, quam falerni. Vappam dudum Con-
ue e ſulis ſitiebant, jam nec Chio, Coôque ſatiantur.
alan ng, Siccus cyathiſſat, nuper ſibi viſus omphacio
Gli, Nin , vinolentus. Quæ iſthæc Charybdis eſt, quAâvis
, ſent,0 rapacior, voraciérque Charybdi? Nam hiatus
,,Mſn ille freti Siculi vorticoſus, ut numquam exple-
ge unin tur, ita interdùm non rapax eſt, & in vaſliorem
, ineiſ⸗ nunquam ſolito voraginem fatiſcit. Aula eſt,
e len quæ de foramine non hiatum facit, ſed vora-

ruNre ginem. Nam, quem ſervum fortunæ claviculo

49 mney obſtruxiſſes, jam nec lato clavo hiantem ad im-
, menſa expleres. Atqui diu Principi miniſtravi.
eile Aluit ille te quoque diu. Cùm te laborum rtitilla-
aegi⸗ verit ſuadela, Poſtvortam implorato, ut te reſpi-
7 n cere jubeat. Argus es fronte? Eſto iakem Cyclops
Cbiunet⸗

De Cyro Rege. Cap. XIII.

1073
occipitio. Quid egeris, penſitas? Quid de te for-
tuna cenſuerit, cogita. Non in gloriæ ſolium pe-
netraſti? Ereptaſſe te ſatis ſit ex haràâ in tripodem:
Cümque te metæ pœnituerit, carcerum pudeat.
In faſtigium non evaſiſti Carmeli. At & Valle s:anus me⸗
Terebinthi emerſiſti; ne dicam, è& Democriti diocris.
puteo enataſti, ex quo tamen non veritatem ex-
traxiſti, ſed perjuria. An omnes renuntiandi Reloni⸗
ſunt Conſules in comitiis? An Prætura, Quæ- liora.
ſturâque ſublatæ? Num infulandi ſunt quoque Aalieus
pedes, & adhibendum popliti diadema? Non- vo
ne lunatis ocreis abundè pes quoque Con- ſummas
ſularis conſultum fateatur? Haud omnibus om-
rmia convenerint. Et, quamquàm multa Principi
detuleris, à virgis traduci minimè debes ad faſces.
Remittêris ad Punicum, ut coronarum fertilis
arbor, fimo te doceat ſaturari. Sed, ut video,
Piſcem te eſſe præſtat, quàm Plantam. Non in
Punicum, ſed in Murænam optas converti. II-
lud enim in coronas ſtercore fœcundatur. Nu- vivario.
triebantur in æſtuarüs Murænæ perſplendidè, au- Sõ
ro, gemmiſque torquatæ; nec parcebatur ephe- lixines,
bis, ut humanis lautiis abdomen piſcibus inde-
retur inhumanum; ut opum ſatie in unum rapi=
næ ſpectaculum alerentur. Eò enim evadebat Zuxus ²
tum immanitas tum profuſio, ut citatæ ad Sa- Maraniss
ginam Murænæ accurrerent, rapinà Domi-
num ſolaturæ. Ità ſiquidern Romanis opes re-
dundabant, ut, non ganeæ, ſed impendio, &
Mari Piſces in vivaria conderentur. Porrô e-
quis aurigamur, venamur canibus, avibus de- Aulie,
linimur, feris tegimur, Syris circumferimur, magefi X
libertis deducimur, honeſtamur Afſeclis; eve- Aulici ar-
himur Conſularibus. Piſces alimus, ut ligu- vegantes as
riant. His mali Aulici cuperent aggregari. Tor- Marana.
ques amant, & ſaginam; citarique, non ad ſer-
vitium optant, ſed ad ſportulam. Atque utinàm
ſportulis inhiarent, non corbibus, imò lacubus
& cellariis. Utinàm cupiditates quoque ſuas hor-
reis definirent. Zrariis vim inferunt, atque in
Capitolium penetrant, nec Provinciarum tum
Populatione, tum Præfecturâ ſaturandi. Nihil
non ſe putant promeritos, und quòd ſupini fella
amte Aulæa Principis, & de Principe audacter
garrierint, & tmalè de Republica. Suo id deberi
otio putant, quòd ſibi nec Cæſar depoſceret „
Arioviſto debellaro. Nec Dictaturæ ſe cênſent
immaturos, und nugarum proluvie in Regulorum
atrio nobiles. Incgnum ſeſe Daniel profitetur
alveolo tum quoque, cùm pro Lege Monſtris
eſca proſtaret. Nihil abs ſe actumn exiſtimabat,
qui coelo tamdiè, tämque acriter militaverat-
Hinc Lebes, hinc Leo obverſabantur Vati. Haud
ille tamen pultem funere compenſabat; putabat-
que de ſe Numen mereri melias, à quo ollula
ſubmittebatur, quàm de Coœlo ipſe mereretur,
qui pro Deo jacebat in lacu.
Prophetarum has eſſe partes, eâque vota, ſen X.
ſaque dices, qui Divinitatis repercuſſu heberati,
caligant ad geſta ſua. Regem dabo ad ſua faci- Exechias
nora, meritaâque lippientem. Prodeat Ezechias, Pede tis
alter quaſi Lucifer Palæſtinæ, ſed incorruptus. Aurbar.
Suis ipſe geſtis amicitur, bracteatus fide, præ- Divnrie e4
textatus ſpe, charitate torquatus, Vittatus tem- ä W
perantid, religione coronatus. En gemmas, non Eelicias
rationalis, ſed rationis. Fecitque, quod erat bonum on noxia
coràm Domino, juxtaà ommia, quæ fecerat David
Pater ejus. Tpſe diſzpavit excelſa, & contrivit ſta-
tuas, & ſuccidit lucos, confregitque ſerpentem
zneum. In Domino Deo Iſrazl ſperavit s itaque,
Poſt eum, non juit ſimilis ei de cunctis Regibus
Juda, ſed neque in his, qui ante eum fuerunt: &
adhaſit Domino, & non ræcelſit à veſtigiis. Quid
1 4 h30

Zalenis
varia.

4. Keg. 19:⸗
3

Dignitas
non noceg

ſapients⸗

104 Oliva in Eſdram.

hac ſplendidius, ditiuſque ſupellectil! Tot Tem-
plum inſterneretur Aulæis, ſi tamen explicandis
tam variis periſtromatibus una Edis laxitas,
quamvis immenſa, par eſſet. Quantùm enim
occuparet Sanctuarii vel unicum periſtroma ex-
ciſi nemoris à Principe! Annoſæ ibi, proceræqueé
Quercus, adactis in eas ſecuribus à gigantibus, ita
ruerent, ut cœlum, ſolumque ſuo lapſu exterre-
rent. Fragore ſuo teſtatæ, quid ſtantes poſſent,
quæ procubitu Manes, Aſtraque quaſſant. Pen-
debant iis & plantis ſacrilegia pro ſiliquis. Non
enim frondibus, ſed citharis, ſiſtriſque vernabant.
Dicatæ ſiquidem ilices Deorum ſimulacris, pro
fruge flagitia proferebant, nec Apros glandibus
nutriebant, ſed veneficas, lenas, cithariſtrias,
ſcortäâque paſcebant tum maleficiis, tum illece-
bris. Quas fortiter plantas Ezechias excidit, ut
quæ ſtantes humi coelum detraxerant, ruendo è
coœno cœlum erigerent. Etenim, ut Quercetum
juſſu Principis procubuit, Religio caput illicôò
ſideribus intulit, truncis, tanquam compedibus,
exoluta. Statuarum ibi ſtrages, ſtruéſque tanta
erat, ut renovatum cum Superis bellum, erectâ-
que, non laterculis Babel, ſed Coloſſis, putari
poſſet. Anguis inibi ſibilaret obtritus, quique
olim ſaucus medebatur, deſperatà ſui ulceris cu-
Cenitio r, Palpitaret, Ezechiæ felicior difflatu, quam
s. conflatu Beſeleel. Siquidem cùm in idolum de-
ler g. generaſſet à Moſe poſieris tranſiniſſus, Regis juſſu
zu de Ar- dejectus, ex idolo repentè victima cadebat, rui-
egertia na fanctior, quam vecte. Hæc quùm Princeps
pham. on adumbraſlet, ſed expingenda, texendâque
facinora edidiſſet, audiamus, quid ipſe de abſo-
lutifſimo regni ſui opere ſentiret. Dium adhuc
ordirer, inquit, ſuccidit me. Cylindro vix ſtamen
advolverat, ſi Regem audis, nec tramam inter
ſubtegmina trajecerat, deſignato tantum Aulæo.
Cognitio Ordiebar, inquit. Et Paulus nondùm ſe compre-
ſui, & Re- hendiſſe teſtabatur, at ſe multùm confeciſſe ſtadi
Ria Eae. non abnuebat. Exclamabat David: Dixi, nunc
chiæ. cœρui. Ezechias verò necdum inchoatum abs ſe
Il5 10. opus fatebatur. Texam. Nam hactenus Phalan-
nunqudàm g ſtamen induxi; imò fila etiam nunc liciâque
zvnm Se Compono, ut ferreo immifla pectini, trajectu
Zeia a! bracteæ radientur in ſidera, aut in monſtra de-
eleßremn. formentur. Non meritorum pompam promit,
Arrogan- ſingillatim ea omnia recenſendo, quæ ab eo facta

tes diſcant. : . 4
dsa/,. aa- fuiile Scriptura teſtatur, non exciſas ſy lvas com-

Tetor ſn memorat, non colo objicit religionem in aras
Sia⸗ z8.17 revocatam, abactà ſuperſtitione ex adytis. Ta
autem, inquit, eruiſti animam meam, ut non pe-
riret, projeciſti poſt tergim tuum omnia peccata
mea. Ubi excaudicatæ hic Sylvæ? Ubi Signa
detrita? Ubi everſa Fana? Ubi Serpens difflatus?
Ubi denique Moſis Tabulæ reſtitutæ, expreſſä-
que Davidis Facinora lacrymantis? His animum
non advertit; ſéque non Laureæ objicit, ſed La-
vacro. Tenebrarum opera ſanè lynceus perſpicit
Ezechias; fœtus verò lucis, radiéſque planè lip-
Aulii; we. Pus non videt. Criminum meminit; quæ non pa-
. „ Maverar. Facinorum eſt immemor, quibus Tem-
en „„ Plum ſibi, Coœlumque obſtrinxerat. Ideò non
mosss, S Palmmam repoſcir, ſed exitium deprecatur; ſat
ael 1 ratus in ſe Numen profuſum, ſi calamitatem, quæ
impendebat, averteret. Latronum enimveròô con-
tentus beneficio, optat Princeps non perire. Si
me Numen non jugulat, inquit, meum non fru-
ſtrà colo regaum impendi. Non triumphum pe-
to; deprecor ſepulturam. Ad Salomones pere-
grinentur ex thiopia cum aromatibus Sabææ.
Ad me, oro, non irrumpat cum falce Mors. IIIe
moœchaturus conſidat in ebore. Mihi ſat eſt non
reſupinari Sandapila. Nolo exteris imperare.

Iſa. 38. 12.

6
Ulcus velim meum conſaneſcere. Votorum allu- ſĩ
vio meorum, cicatrix eſt, non imperium. Sup- nal
. . VAUI
puret apoſtema, & ſat cœlum fatigavi. Ambi- I
ar

tioſius ſupplicaret furcifer parricidn compertus, zii
quàm Princeps oret vindex ſanctuarii. Agendo

magna, dedidicit vel minima poſtulare. Expiare muum
urbem ſimulacris, ſylvis, atque ſerpentibus con- Thein
ſuevit Ezechias. Uno ſe piari vulnere petit, non Hun
repetit. Hâc imbuuntur modeſtià Heroes, quo- umel
rum ità animi patrandis facinoribus intenduntur, zer
ziſn.

ut agendi voto, quid egerint neſciant. T
Miror ſanè Ezechiam tam de ſe demiſsè ſen- XI. n

tientem, quamvis Templum, Urbeémque luſtraſ- n
ſet. Dùm adhuc ordirer, exclamat Aulæi opi- ne
fex conchyliati, in quo tot à ſe geſta Æternitati r
expinxit, ur non unus regnaſſe Princeps Hiero- . neal⸗
ſolymis putaretur, ſed Heroes viderentur in unum bn
tum Regem univerſi confluxiſſe, tanta pro fide, um. 4
legéque præſtiterat Ezechias. Quæ tamen haud unig
ille circumſpexit. Sed moriturus ſua merita non nro de
exaggerat. Nirmnirùm noſtra facilè non adverti- eſoli⸗
mus præclarè geſta, cùm lumina cluduntur pe- lennlc⸗
rituris. Tot funus Regi umbras offudit, ut ſua Mentie vi. Fhael
illi non patuiſſe merita haud mirer. Tantùm einis feli. le G.

. . . citler Lip- ora⸗
quippè nebulæ palus ulceris emiſit, ut ſua Prin- Ge, inenlo

ceps decora intueri non poſſet. Quis enim cùm Humilitas Ger
& viventibus eradicatur, abs ſe nemus recorde- e, ſufneo
tur exciſum? Quis everſas à ſe tum memorat e
ſtatuas, quùm in pulverem atteritur ſepulchralem?
Cui thura fragrent, quæ Aris adolevit, ſi tabo Cnlt

vulneris putreicat? Naufragium agunt in ulcere Cela mn
facinora, & mortis umbrâ geſtorum lux facilè ſedankus
intercipitur. Addiderim illud quoque pro expun- Regem
cto rerum ſyllabo geſtarum, Ezechiam tum Nu- 1. Nam
mini colloquutum. Quis veròô non caliget in So- 0r feni
le? Quis nemus, ſignâque non contemnat, ſi 4 Menbro
Mandi ſe ſiſtat Architecto? Davidis proptereà Padnn

modeſtiam ſuſpicio, non morituri, ſed trium-
phantis, ad ſua ita merita lippiſſe, ut ne Gigan-
tem quidem viderit, in ſuæ victoriæ meridie oc-
cumbentem. In hæc enim verba eum Sauül allo-
quutus, Goliæ etiam tunc ſanguine madentem:
Ecce filia mea major Merob, ipſam dabo tibi uxo- 3. Reg. 15
rem. Dignatione Principis victor attonitus excla- 17.
mavit: Quis ego ſum, aut quæ eſt vita mea, aut Ilbid. 18.

cognatio Fatris mei in Iſraël, ut kam gener Re- . Ceſi, D
gir? Quaſi verò aut non filiam Saül oppigne- Douies Gnicete
raſſet pugnanti cum Golia: aut non ipſe Gigan- laureata⸗ l, krin
tem obtruncaſſet: aut non Rege fortior, nobi- ,niluadat. Cnd
lôrque vulgo circumferretur. Quis, inquit, 1Negeln
ego ſum à Id reſcire optas? En IIfraelis nomen- Aulic: s, nl
claturas. Percuſſit Saüul mille, & David decem H tfcers
millia. Is tu ſanè es, ſi David es. Goliam cal- 7 Eenilior,
cas; nec baſi, ſed Gigante ſuprà Regem eve- enm
heris. Ab humero ille & ſurſum popularibus ſuis e
extat. Staturæ tuæ adjectus eſt Gigas, non cu- e
bitus. Quanto cæteris Golias præcelluit, tu tanto lhei

Regem anteibis. Nemo potelt adjicere ad ſtatu-
ram ſuam cubitum unum, niſi is, qui Gigante
cothurnatus ovantem Principem non eques co-
miratur, ſed pedes antegreditur. Equo Saül ve-
hebatur, te Gigas invehebat. Stillantem porrò &
Chrifma Pontificis, & ſanguinem Philiſihæi una
ità puellz umbra Lippire cogit, ut nec delati ſibi
regni fulgorem aſpiciat, nec ſublati abs ſe mon-
ſiri ovationem circumſpiciat. Gigantis cruor eo
& cervice fragore, copiâque profluxit, ut Egyp-
tias catadupas imitatus, ad ſuas Davidem laudes
occalleſcere, & obſurdeſcere coëgerit proluvie
ſud. Nam præconia, quæ illi paſſim Iſraél inci-
nuit, ſi exaudiſſer, quis eſſet, non quæreret. Er
præcinebant mulieres Iudentes, atque dicentes- Per- Nne
cuſſit Saul mille, & David decem millia. Quàm rnam
ſurdus, din

Nboc 1uo

=

—

N De Cyro Rege. Cap. XIII. 105

him 8, ſurdus, qui nec choris auſcultat puellanuum! Et- in arenam deſcenderat, rudis, imbellis, & iner-
ei A. iam, qui cœli concentum non audiunt, puellas mis, ut cum Gigante fundâ, ſaxéque conffige-
üammn exaudiunt. Auriti ii quoque ſunt Citharis nym- ret. Nimirure Golæ Adoleſcens imbolitu „ma-
ni. R pharum, qui, cœlo tonante, ſurdaſtri ſunt Deo. jeſtatem propiùs regiæ, ut miraretur, aſpexit,
Uln ii Quis ità hebes ſlipeéſque eſt, ut blandientem ſœ- quam, filius terræ cum eſſer, contueri non po-
Nenken minam non imelligat? David occinentes ſibi vir- terat, ſuæ dejectus conditionis infortumo. : XII.
wein gines non audiit, quamvis triumpharet. Fragore At iſthic Lippire Daridem non admodùm ⸗
Bern t, ſiquidem Gigantis prolabentis obſurduit, cujus ror, gemmarum, quibus Merob ornabatur, he-
Dl ruinæ ſtrepitu nemo aures non ſurrigeret. Tu qui- bes repercuiſu. E paſtore rotatu fundæ quis non
dem, ne perires, UIy ſles, cerâ tibi aures obſiru- ſe reformidet in familiam Faprun Regis aſcitum?
ktenit xiſti. Melle David ſibi aures obſtruxit, ne ova- E rupe Mofes manaturas ne vix Cre-
KRKZZ ret. Tu te malo Navis adhigaſti, ut captivita- didit. An non ſtuperet David ſibi e WM Furſu⸗
Auis tem vinculis falleres. Lauro David cohæſit, ram effluxuram Metuebat „ne plùs em
N. unam & planta lucis umbram ſuæ ſortis decer- fundà dejeciſſe videretur, quàam Goliam. 4 lam
* pens. Sirenes expaveras, vectoribus noxias. Ille, victori cadaver Gigas proſſituerat, Rex filiam
Ale inter Cantatrices, non exitium horruit, ſed trium- promittebat. Plùs eſt Paſtori dedi Principem,
enmknn Phum. Denique, poſt pæana, & plauſus excla- quàm fundibulario procumbere Philiſthæum.
unn mnt Ibid, 18. mat: Quis ſum ego, ut fiam gener Regis! Sic Hinc Davidem intuere blaſphemi caput Hiero-
leumll transfuga vociferaretur, ſi certamen cum Pyg- ſolymas inferentem, indè illum mirare Hieroſo-
lumtün mæo detrectaſſer. Debellatum per te eſt, & de lIymis dexteram Regis filiæ protendentem. Te-
REmde te ſciſcitaris, quiſnam ſis? Si non lauream per- nere fortius eſt manum Principis fundibularium,
a Cdn ſentiſcis, quæ ſi prælio par eſt, non Virga, ſed quam gigantis retinere cervicem. Vincuntur à
achin ri Sylva eſt; tuum Gohas ſpeculum eſt. Dejectus miliibus Duces. Regum filiæ ſolis Regibus nu- Tazetas
miet Imm ab te Gigas te tibi repræſentat; tantâque mole bent. Stuperem proindè ego, miſi ſuà David ſor- iſſtte.
lt, uſal, internoſces, an Merob David exæquet, puellam te obſtupeſceret. In Iſraëlis admirationem defi-
Qlis ainia ſcilicet Hercules Palæſtinæ. Quis ſum ego? Cel- gor, quem duæ pecorum turmæ, totidémque cognisio
nemun ſitudine opprimeris tud. Ita enim te extulit Gi- ancillæ in ſui admirationem rorpere fecerunt. ſu
e tun ninn gas, ut & faſtigio tuo nec tu tibi magnus videare. Minor ſum, inquit Jacob, cunctis miſerationibus Gen. 327
urſepllirkr Adeò Davidi omnia decrevere ſuprà Goliam tis, & veritate tud, quam expleviſti ſervo 140. 20.
dken in conſiſtenti ,‚ut nec ſe noſceret, ſeſéque deſpiceret. Vox iſta „vox Jacob eſt, cui deſignatæ Per ſca-
n egunnt Sidera mirabatur, quibus tam illum propè ſup- las, ſubmiſſæque duduùm trabeæ velleribus ità o-
Gorun kus. pedaneus Gigas intulerat. At, qui ſe deſpiciebat, vium compenſantur, t grex eum oneret gemi-
NleſnnG Regem minimè deſpexit, imô pluùs eum ſuſpe- nus, obruarque beneficiis, quamvis Orientem &
eckiantn)t :s zit. Nam, antequam cum hoſte confligeret, cer- Occidentem, Septentrionem atque Meridiem ſuæ
acln wer en tior fleri de ſlipendio voluit, pugna vitque ſpe Ooppigneratum ditiom, Deo præde, ſenſiſſer. Di- Gen. 28.
ommul = Merob potiundæ. Ut pugnam confecit, ſuas tum ataberis ad Orientem &. Occidentem, &. Nepten- I4.
eidn ſpes damnavit, ſéque imparem profitetur connu- trionem & Meridiem. Tam inſana, profuläque
iu klis 1. Reg. 17. bio. Quid dabitur viro, qui percuſſerit Phili- luxuries beatitatis in epitomen redigitur vernu-
luele 26. Rhæum bunc Hæ Voces fuere certaturi. A ſeſe larum, oviumque. His ſe tamen Jacob non pa-
u Neibt 1. Reg 18. victor diſſenſit, inquiitque: Quis ſum ego, ut rem farerur congiaris exundantis in ſua tum ca-
Nanhis. 19. Ram gener Regis Occidione Gigantum Heroes ſtra Divinitatis. Quæ ſi ceciniſſet antè promiſſas
kein derumeſcumt, quibus Regum tantum æſtimatio, ad ſe & coœlo ſcalas, utcumque videri poſſet gre-
nne H e eet teverent'âque, partis hoſtium ſpoliis, accreſcit. gum non infelix incremento. At extortâ à Se- Religionis
nclhun ab aulens Pluris Regem, & minoris ſe David fecit, poſt ne primogeniturd, delato ſibi à Numine princi- Vi⸗
Nraltnnidt drins we- laureatn. Itaà ſuppoſitu Gigarntis ſibi David de- patu, exantlatis pro conjugibus, gregibuique la- vecaſas
Atiini . crevit, quo Princeps ſuccreverat. Ut hinc licear boribus immenſis, in ſpem Mundi erectum ge- Huamilitas
ſn e conjicere, non Gigantes, ſed Myrmidones, hoc ſtire binis ancillulis, turmiſque pecorum duabus ——
n dil r, eſt, legionarios & formitis obtruncaſſe, qui ſe- exultare, ſéque dicere imparem largitati, viri memz.
toniſebees cundo inflatus Marte ſe Jovi exæquat, & primus eſt demiſſione potiſſimùm ſuâ maximi, auctique
g ian à Rege ſalutari non petit, ſed poſiulat. Si David animi in immenſum. Minor ſum cunktis miſe- CGen. 32
, 6

„ . . . .„. . . . O.
eſſes, inſcenſu Palmæ, non extares Principi, ſed rationibus tuif. Cur? Nunc inquit, cum duabus

NN ₰ . . . . . . . . .
Teinm, ſubjlaceres. Nemo laurum inſcendit, quin fiat ſuà turmis regredior. Duos ego viros non miror, ſed culici in.

,ula; demmiſſior celſitudine. Ideò fulgura, quæ ſumma adoro, ideò magnos, quòd minimi apud ſe fuiſſe explebiles
1. aiut⸗ iinpetunt, laureatum haud percellunt, erectione, pretii intueor, Cyrum & Jacob. IIle Mundi Wie-
S non ignavè, ſed generosè de'ectum. Betam pro- mentem capacem circumferens, Afſyrià, Ly-
nplto⸗ indé te ſuſpicor apprehendiſſe, qui congreſſu, dique ſaturatur. Hic, orbe ſibi terrarum oppi-
1 e luctque lixæ in Olympum excreſcis. Sed nullæ gnerato, non Regnis expletur, ſed mandris. Zel-
geli tun in hoc tuo vertice immotæ literæ, feriatis iſthic phA & Bal ſuarum conjugum vernulis ſuas Ja-
lieenl/, auris, quando ventoſum caput nulli non vertices cob ſpes circumſcripſit, eas licèt ab Oriente Sole
,9 inquietant. Uno quin tu Spiritu in Montem tu- uſque ad Occidentem Numen ipſum extendiſſet.
e muiſii; qui, ſi deſidat, in ſabutram fatiſcer, unis Mihi certè commentitio Poëtarum Hercule ma-
. rodf 1u0 præcipitio gemoniis & tanto furtivi Capitolii jor eſt Jacob. Ille enim rapacitati ſuæ relanguenti
lunrnpen ſeu taſtigio, ſeu ſaſtu, reſervatis. Regem non Africam Europâmque conſtituit, duarum Mundi
4 tan „ ſpernit, niſi qui ſe regiè non geſſit. Nam Regi partium vaſtitate vix ſatur, naturæ emorientis
rci⸗ Zeene⸗ propior David victorià factus, abnuendo nuptias defectu rapiendi defectus aviditate. Pubeſcenti
t e Japiemi. Qocuit, reſpectanti cominus grandeſcere Princi- verò Jacob ſpei ſuæ duas pro meta ſervas præfi-
ging n Ppes, quos eminus ſi aſpicias, vulgò vix diſpares xit. Pluris ego facio Balam & Zelpham capa- Zetpha &
n N ccrdas. Namn, qui pugnam iniit regiæ voto affi- citati Patriarchæ pro aggere objectas enaſcenti, Bala duæ
nn nitatis, affinitatern Regis horruit triumphator. quam jactas ab Alcide columnas ſuæ obices am- Zuont eo⸗
Dnde S Quis ſum ego, ut fiam gener Regis? Viden'’, ut bitioni, prædæque ſuæ moras. Quis noſtrum, ſi plus quàm
i j fallate, qui magnorurm ſpirituum partum eſſe ar- à Deo propagatum ſe iri accepiflet à Septemtrio- Hereuteg,
Mn ) rogantiam cenſes, quando major ſe ipio factus ne in Meridiem, hincque in Orientem, Occi-
lie David id refugit honeſlamenti, cujus deliderio dentémque Mundi plagam immittendum non
3 exu-

—

106

exulularet impoſitum ſibi, illuſumque, ſi Mun-
dani ſpes principatus inſanas dudm Deus verna-
rum ſemicirculo reſtrinxiſſet. Adde, expalluiſſe
tum Jacob fratris occurſu, infeſto ad ſe agmine
adventantis. Metuebat iræ ſe hactenùs Eſaü la-
boraſſe, exportaſſéque è Syria, quo ſe furor ra-
Gen. 32. beſcentis explerer. Tzre ,»ne forté venieni percu-
11. tiat Matrem cum filiis. Et tamen naufragio im-
Tritulatio Minens Cynoſuræ ſacrificat, cui non jactum op-
ferenda. probrat, ſed merces fert acceptas. Nunc cum
lbid 19. Juabus turmis regredior. Minor ſum cunctis mi-
gtaiu⸗ me- ſerationibus. Quas ille gratias referret, ſi Reges
ocrt“ quatuor cum Avo profligaſſet, qui emiſſariis cir-
Ccumventus quadringentis periturus beneficia præ-
Dei voben- dicat Divinitatis? Si canit inter Syrtes, quod pan-
in o geret celeufina in portu? Cycnum fuiſſe Jacob
inficiaris, ſi canit, & perit? Si ſe minorem eſſe
ait excubantis ſibi Numinis patrocinio, cùm ſuis
impendere cladem præſagit? Effloreſcit iſthic &
dumis roſa. Purpuraſcit gratiarum coralium in
ſpumantis albore decumani. Non oſtreo hym-
norum margaritum innaſcitur, ſed pharetræ. Imòôò
non pharetræ Uniones adnaſcuntur, ſed feretro.
Occidi timet, & non ſe deſertum Jacob vocife-
ratur, ſed ſe teſtatur locupleratum à Numine.
Minor ſum cunctis miſerationibus tuis. Lyram la-
mienæ conjunxit, & ærumnarum fluctibus ad-
obrutus, ſtationem, portumque commonſtrat.
Geſtit, & trepidat. An non aurum hmo con-
creſcet, ſi Jacob ex angore laudis hoſtiam elicit?
Si choraga ſcenæ eſſet Poëſis, miraretur uno ex-
primi Iſraële Herculem aut geminum, aut non
unius Heroem, authorémque facinoris. Nam,
eodem puncto temporis, Jacob & conflagrat in
Oetha, & Aſtris coronatur cum Atlante. Faces
corde circumfert, oréque ſtellas expromit. Lo-
quitur Lilia, & Cupreſſos coquit. Furenti jugu-
lum objicit, & miſlilia cœlo ingerit gratiarum.
Uritur, & irrorat. Veſuvium gratulere pſallen-
tem, cùm Jacob ſcias & æſtuantem animo, &
vultu ſubridentem. Intùs Sulphure cruciatur, in
cute manat Ambroſiag. Nimirùm, etiam quùm
inhorreſcit ad funus, turmas feretro imponit, quo
ſe Numinis fateatur vallo munerum feliciter op-
pugnatum. Minor ſum cunttis miſerationibus tuis.
Expedire hoc me nequeo prodigiorum, amoriſ-
que labyrintho. Nam comprehendere non poſſum
animò, quânam ratione Jacob capax imperi mun-
dique pectus numeroſo non admodùm pecore op-
pleat, metuénſque diſcriminis non allatret coœ-
lum, ſed cœlo blandiatur. Cecinere Deo Pueri in
clibano; ſed ſecuri; ſed, non pœnæ ſocio, at ſo-
Lybg latü cœlite adminiſtro; ſed rore inter ignes ad-
Tribus Ja- 7 . . .1 ..
cob Puzris ſperſi. Quantùm Favonii iis Satraparum tibiis
grandior, tum afflatum! Jacobi ſonat Fiſtula reflante Bo-
e. reâ, Euréôque debacchante. Non dolet, ſed tre-
Gratiarum Pidatione lætatur. Hyems non tranſiit, nec abiit
ecae imber, & tamen apparuere tum flores in agro
prleno; cui ſi cœlum afſpirabat, Eſaü certè col-
luctabatur. Haud tamen eum ab ærumnarum
Prædicaverim tolerantia, munerum miror me-
Ibidem. Morem in ærumna. Nune cum duabus turmis
regredior. Sed quaternis ad te feſtinat Eſau, in-
feſtiſque manipulis, qui tuas foædè turmas inter-
cipient. lique non te fallunt in inſidiis, ſed expli-
Cato in te agmine incurrunt. Hæc tu diſcrimina
beneficii loco habes, ſtragiſque Zizamum non
igni dedis querelarum, ſed in horreum condis
gratiarum manipulis complicatum? Haud excla-
mas: Alligate ea in faſciculos ad comburendum?
Ea potius commoli jubes, quo lenocinii azymum
conficias Numini & zizanio ſtragis & funeris.
Coœlum imitaris, quod ſtagni nebulas demutat

FS. Tres
Pueri.

Oliva in Eſdram.

in rores. Video, audiéôque non quaui terram vi ſhĩ
ſpirituum agitatam, ſed florere. Pfſallit Jacob, & . 74 1
trepidat. Neque enim attendit, quid in ſe fluat 36
ærumnarum ex fratre, ſed quid & Labani com- Hr⸗
paſcuis avexerit pecoris, Authore Numine opu- 5 uliß
lentiæ. Cum duabus nunc turmis regredior. Non „ me
ità illuc acceſſeram, uno à parentibus bacillo, 9 nma
pro commeatu, inſiructus. Peregrinationis mez men
baculus, ut tempore, ità poteſtate quoque Moſis unnmt
virgam antecedit. Nam illa Mare funditùs ex- olen⸗
hauriet. Mihi baculus fretum effundet, quando mnn
ejus recordatione duæ pecorum, vernarumque 1 N
turmæ pro innumeris mihi ſunt mancipiorum entke
gregibus, gentiumque examinibus. Si poſt ſe njlnd
Conſequutura geſta prævidiſſet, clamare poterat. glant
Eliſei aliquando baculus Prophetam contrahet in (mneb
puerulum. In majus meus me baculus effert, di- Gimnis 3
latätque in agmina ſubjectorum mandram pe- aan e.

corum interſectam. In baculo meo tranſivi Jor- iled⸗

danem iſtum; nune cum duabus turmis regredior.

W

Metior ſtaturam meam, non cupiditatis decem- Echigi mn
pedà, ſed conditionis meæ baculo. Hoc me plu- ſiebat
rimùm profeciſſe deprehendo. Hoc ductæ li- 1d peenn
neæ, quibus mea caſtra circumſcribo, proh quan- . m. Ux.
tùm meæ ſortis producti ſunt fines! Si Aulici kebor,
peregrinationis ſuæ ſe merirentur haſtili, ad eam , gvi

Krarn in

profectò haſtam longè carius venirent, quæ illis
in NeRebec

commoda, proventuſque obvenere. Ne vilita- Aalu vi
te pretium tuæ ſortis corrumpatur, qui veneris, ores mon

recordare. Tenuitate tuâ priſtinà novæ ſtatus for- Pa da

tunæ amplificabitur; & quam elevâs ſortem, rer caſe. Clium:
damnalque, dejectione eriges, faciéſque humili- is ls dekt
tate olim tuàâ celſiorem. Nme, ſibi minimus eſt, „becnl me
niſi qui ſe minorem dudùm fuiſſe non meminit. knkn inbo
Accepiſſe ſe plurima fatetur, qui ſuæ inanitatem i been
crumenæ ante comitia expendit. Minor ſum, D Ppeotuea
inquit Jacob, eunctis miſerationibus tuis. Unde- ,, id
nam veròô comprefſſa Patriarchæ arrogantia? In A airiſe
baculo meo tranſivi Jordanem iſtum. Ridebam in Mn
coràm ſuâ virgâ in pueruli epitomem contractum umumrn
iri Eliſeum! Ità ego ad aſpectum mei baculi de- Qüninan
tumeſco, ut ferendo oves pauculas non ſim. Duas Pretr.
planè turmas non capio. Mundum meo capini u .
impoſuere Cœlites, dum dormirem, propagatum nn m
me iri edicendo ubique terrarum. At capacem h
Mundi grex implet, ne dicam, inundat. Minor un
Iſum cunctis miſerationibus tuis. Nimiruùm pere- loltmer
grinatorio ità occupor haſtili, ut locus opibus, kr aal
regniſque non ſuperſit. Non enim ſceptrum intra n ſad
ſe capit, qui à ſe baculum ſuæ peregrinationis nen N
non rejecit. Quâ enim ratione Sceptrum dexter ingiimen
corripiat, ſi dexter haſtile retinear? In baculo “

meo, inquiebat Jacob. Vides necdùm eum vete- en

ris argumenta inopiæ ejuraſſe. Ideéque coronam II Nleep,
non adoptat, quia Paſtoris virgam haud quaquàm 4 K
abdicaverat. Niſi baculus privignus evadat, am- Urien
bitio Sceptrum non parturit. Tum enim adſcri- t in 1
à& n ie

bimus trabeam, quùm priſtinam proſcribimus 4 ann

paupertatem. Sui meminerint baculi Auhici quo
Jordanem trajecere, ne Tagum ſitiant, Hermum-
que pertentent. Ne in murice demergare, è tuo
hino non emergas. In freto enim Aulæ is dun-
taxat naufragium non facit, qui nunquàm è fun-
do enatat. Eſt enim fundus, non tam profun- or

dum, quàm fundus; in quo beatitatis & requie- da,e, 17. i Ari⸗
tis legas meſſem copioſam. Si emergas, demer- re ⸗ u Amin
gêre. Sententiæ porrò meæ Natura ſubſcribit, cu- cvenitione Un,i
jus ductu Maris ità inſtitutæ viciſſitudines ſunt, 1 . end Dro
ut tempeſtates graſſentur in ſummo, enerves in viin. 8 iynmar
medio ſint, nullæ veròô cieri poſſint in imo. Nam Religioſa karrs
ut effrenatè fretum inſaniat, palmos infrà duo- ignobilis. 18 lle
deviginti nunquàm fremitus penetrat; immotæ- 6 uder
que ludunt Nereides inter coralia & margarita, N⸗ Uhei
ſi ſub⸗ Aine d

eſi
uce e
Nenmin
uuchn
ai
amane e
n connte
llgeken;
n unmdn
nen niſeii⸗
mint
Hicletze
h Heng
He dd
ibo, ie
rballi d
iten ln
Ae. Nin
, Gini
tnoſeſtut⸗
N dkenatm,
ſbimnimd
iſenonmi
lieinin
l. N,
lurtu ⸗
2 Angeill
iun. M
wen ni
wmeibeit⸗
ANNul
Com weniß
en, nen
. Mche
inuts
NMnunſe
n Peus
e erſiuin
eplnd
denl V
CAnmenk
edgteine
kadu
Ouenalt,
vlitn/

al ig

Eem
funt

In im ſi ſubſidant), tum quoque quùm maris æquor aut
rtn in Alpes aſſurgit, aut dehiſcit in voragines, Su-
non eſt. Peris æquè Inferiſque violentum. Hinc malacia

fruitur Jacob, impendente quamvis ſibi, ſuiſque
naufragio, exitium Eſaü, cædémque turmis in-
Gen. 32. halante. Timeo, ne forté veniens percutiat Ma-
10. 1. trem cum filiis. Cümque dormiſſet ibi nocte ülla,
Jeparavit munera Eſaii fratri ſuo. Quæ ad-
ventantis procella hoſtis & fratris? Quæ verô
malacia quieſcentis! An non Eſauü ciebat decu-
manos in Jacob, cui cum quadringentis occurſa-
bat? Noônne Jacob uniones conchis educebat,
eruebâtque coralia, qui fratri munera in tanta
trepidatione ſepoſuit? Congiaria & recubitus non
exagitati argumenta pectoris ſunt, ſed recreati.
Continebat nimirùm ſe Jacob intrà veteris con-
ditionis arenas, & baculum peregrinationis ſuæ,
àcram quaſi anchoram jecerat, non projecerat.
Qui ſe dudùm exulem, erronémque meminerat,
fugari, abigique non timebat; nec ad manticam
redigi metuebat, qui ſe ad turmas perveniſſe
ſciebat à baculo. Nunquam tam inops regrediar
ad parentes, quin ab eis egentior non diſceſſe-
rim. Uxores, ſervéſque percutiet Eſaü? His or-
babor, quibus à patre profugus carui. Care-
bo, quibus tamdiu carui. Non turmas in
Syriam invexi, indè huc eas deduxi. Reviſet
lbid. 740. me Rebecca, qualem emiſit. Ideò conflictatus
hcèêt & anxius, Minor tamen ſum cunctis miſe-
rationibus Dei. Nam ut jactum faciam mercium
omnium ad fluenta Jordanis, me nunquàm ba-
culus deficiet, quo dudùm flumen tranſiniſi. In
bbaculo meo tranſivi Jordanem iſtum. Si ſuperbi-
Pciſ. rem in hoc littore, foœdioris ſquamas lepræ tra-
bromoti, herem & Jordane, quàm ſit olim Naaman hoc
rgt ipſo profluente reſterſurus. Meæ proptereà imbe-
naque ſor. Cillitatis & tenuitatis conſcius, etiam dùm penè
ris. capior à fratre, Dei erga me largitatem non ca-
pio. Minor ero, ſi caſtris exuar, quàm ſum;
ſed minor nequaquàm ero, quàm fuerim. Ade-
quito in arundine longa, ne me pigeat deſilire
Bucephalo. Nunquàm ità Camelos inſcendi,
quin me puderet in baculum deſultare. Com-
modatus mihi equitatus eſt; meum verèò eſt ha-
ſtile. In baculo meo tranſivi Jordanem iſtum.
Nudus in alteram fluvii ripam fortaſsè trajiciam;
haud tamen illa me ſpoliatum jactabit, ex qua
huc evaſi cum baculo. Gratior ad parentes acce-
dam, ſi ad eos acceſſero nihil immutatus. Jor-
danem tranſimiſero feliciùs, ſi omnibus exutus
impedimentis vadum Quminis tranſiliero. Plùs
domum referam, quamvis exutus, quàm extule-
ram.
Hæc Jacob muſſabat, ad Philoſophiam ærum-
nàâ eum perducente. Verior enim dedocendæ ar-
rogantiæ Magiſter, metus eſt; &, ne ſe jacta-
Tribulatio ret, utque ſilere doceretur Jacob, Eſau illi pro
d. Pythagora fuit. Non tamen illum detumuifle
Galamia. Mifor loricis oppreſſum quadringentis. Stupe-
inm turbi. Tem, ſi fremente fratre, intumeſceret. Eſt enim
viem zn, hominum cor, ut ait Salomon, Mare; ſed quod
mani an- —☛ . 4 4
mi fraum EHerveicat pacato Cœlo; furente Boreàd, Eurô-
cnερie que perfurente, deferveſcat. theris tranquilli-
tate concitamur; mollimur, jacemuſque turbini-
bus. Sternitur animi Pelagus, dum ærumnis con-
volvitur; ſi conciri deſinat, conglobatur. Con-
trahitur proindè Jacob, & reciprocatur in ſe-
ſe, minor ſibi viſus milerationibus Numinis,
dum fratris interceptus inſidiis, familiã, for-
Mare proptereà intue-

lbidem.

XIII.

Dignnas . S
worer non tuniſque periclitatur.

Pte:. ri jam liber tum deſidere, quùm illi aut blandiun-
4ten . . 1 .
ae, bi. tur fuperi, aut etiam obiequuntur. Intrà Na-
u. zarenæ domus Gabriel adyta, ſeptâque pene-

De Cyro Rege. Cap. XIII.

107
traverat, ex Dei verbis Virginem affaturus.
Et ingreſſus Angelus ad eam, dixit: Ave gratia Luc. . 28.
plena, Dominus tecum, beneditta tu in mulieri-
bus. Quæ -cum audiſſet, turbata eſt in Sermone ejus.
Miror Salutatione Virginem obſtupeſcere. Tres
enim ad illam Gabriel deduxerat Gratias: Do-
norum plenitudinem, præſentiam Numinis, &
inrer Foeminas excellentiam. De prima anceps Summa in
eſſe Maria non poterat, quæ profeétò ſi alluvio- Win.
nem in ſe gratiæ non ſenſiſſet, non hebes tantum s dam
haberetur, ſed parùm grata. Quâ enim vi à ſuo Ialutare-
conceptu repulerat Anguem, victrix antequam vers eg.
pugnax, fi eam Deus in benedictionibus dulce-
dinis non prævenit? Exanimi adhuc calcaneo
Virginis obtritus eſt Serpens, qui parato tantùm
Mariæ corpuſculo non prædo adſtitit, ſed capti-
vus, ut mem bris exciperetur Heroina laureatis,
jacturas ſuas deflente Dracone ante puellam.
Conflixit tum ſanè Gratia cum Serpente, ut Vir-
ginis animus non inderetur corpori tanquàm car-
ceri, ſed illud penetraret ut ſancta, non ſulphur
culpæ, ſed thyamiama redolens charitatis. Ergo
plenitudine à ſe gratiæ ſcelus extruſum percalle-
bar. Hoc eſt, cùm in corpore crearetur, ad cu-
jus planè calcaneum deligatus Anguis palpitabat,
id ſibi à præveniente delatum gratia probè per-
ſenſit. Cujus ope triumphum cecinit antè victo-
riam, imò & ante luctam: quæ debellatum co-
ram ſe flagitium ſenſit, non illud debellavit. Nec
dubitaſſe quis eam credet, adeſſétne ſibi Nu-
men, quod nulli abeſt. IIIa proinde novitate
Maria percuſſa elogi eſt; Benedicta tiu in mu-
lieribus. Quàâ tamen Virgo lædi verius, quam
vellicari potuit prarogativa. Si enim Prophetis,
ſi Patriarchis, ſi Ducibus, ſi Heroibus, ſi Coœæli-
tibus denique præferretur, aliquid ſe non indi-
gnum audiret ex Angelo. At fœminis anteferri
majorem Angelis Virginem, cenſura Mariæ eſt,
non encomium. Quis enim dilaudatum dixerit
Elephantum, ſi aut Arietibus præferretur, aut
Onagris? Anteponi Rhinoceroti, & Unicorni
debet, ut comparatione non mala, ſed optima,
eluceſcat bellua miraculum belluarum. Quid
ergo Mariæ detulit, qui eam fœminis antelatam,
nullis planè Ducibus prætulit? Beneditta tu in
mulieribus. Quæ cum audiſſet, turbata eſt. Adeò
de ſe anguſiè Mare ſentiebat, ut flumimibus hor-
reret anteponi. Quot Virgo intrà ſe uniones, gem-
mâſque concreſcere ſentiebat? quot munerum ad
ſe latices fluxiſſe cognorat? quor ſe affundi litto-
ribus intelligebat, quæ non ſabulo, ſed auro in- c, gnirio
ſternerentur? Et tamen miratur non confundi ſui
torrentibus ſe, ſed ſuperfundi; præferrique mu- Humilitais
lieribus Virgo, expaver, non gratulatur. Hanc Arrogan-
nemo temperamtiam animi in tanta proceritate tes.
deſidentis intelliget, niſi Evam componat cum
Virgine. IIIa ſiquidem ad ſubitum afflatum anguis re,
in rapinam divinmitatis erecta, non viros modò æ- Sanéziſe-
quare non timuit, ſed Diis ſtuduit exæquari. ma.
Aperientar oculi veſtri, & eritis ſicut Dii. Quo
illa non perſtricta vaticinio caligavit, ejus potius
ſpe prædæ incitata, ut divinitatem invaderet, po-
mum comprehendit. Et non te abſterret ab ar-
bore ſemen Numinis, quod latet in fruge? Et ubi Eva Mu⸗
divinitatis capacitas in muliere? Quæ Vir eſſe lierum an-
nequiviſti, Numen qui eſſe potes? Mori times 5 daaſims
& Diis inſeri non times? Pati facilius funus poſ- , Dicte.
ſumus, quàm in Numen effingi. Si cadamus, ture Auli-
excipimur origine noſirà, noſirôque reddimur Sm deſe 7
pulveri. Quòô rapimur, ſi è luto ſubſilimus jn? 6
Deos 1 Et non vereris, ne te pondus opprimat Di-
vinitatis? Quibus oneri nervis obſiſtes, quæ de vi-
ro ſumpta es in ſoporem reſoluto? Ut te Adam
effun-

Gen. 3. J.

Tiberis al-
luvio con-
tumax.

Roma Ti-
leri inun-
data.

Non om-
nmia licent
omnibus.
Nilus 7.
beri diſſi-
millimus.

=

effunderer, jacuit. Tu verò divinitatem conci-
Pies, & ſtabis? Arborem, ex qua pomum detra-
Xiſti efferre non valeres, & incumbentem in te
perferes divinitatem? Rumperere, ſi plus frugis
ligurires, & Numen integra devorabis? Duos
tu certè pepones non capis; immenſitatem Nu-
minis quò recondes? An ambitio ut voracior, ità
vaſtior quoque eſt, quàm ingluvies? Hæc mo-
dio tritici ſuccumbit. IIla hauſtu Numinis reva-
leicit. Maria, quæ mare erit Gratiarum, qu ra-
tione fœminis præferatur, non capit. Tu, quæ co-
ſtula Viri es, componi Deo non vereris? Ambi-
go, utram plùs mirer, Evâmne ſociari Numini
cupientem, an Mariam efferri fominis extimen-
tem. Sedenim Mare non tumet, quamvis latiſſi-
ma ſeſe in illud flumina exonerent. Turget pro-
fluens quâvis imbrium, amniumque acceſſione.
Quid Tiberi contumacius, ubi largiores aut ni-
ves, aut pluvias effuderit cœlum? Non agris tan-
tùm infunditur grandi arborum, pecorum, ſato-
ré⁴mque ſtrage; ſed cladem Romæ non minatur,
ſed infert. Triumphales urbis vias invadit, ut
ibi captiva fluminis ſpectetur Roma, ubi de
terrarum immenſo orbe non unum egit trium-
phum. Quam Perſeus intravit catenatus: In
quam Annibal neque victor intravit: Ex qua Se-
nones ità profugere victores, ut nullus victæ ur-
bis in patriam teſtis remigraverit: Eam Tiberis
occupat, obruit, populatur, nullo contrà hiſcere
audente. Suum Roma naufragium horrer, ſtu-
pétque inacceſſam ſe Porſenæ, & Pœnis, &
Epirotis, inultam diripi, vaſtarique profluente.
Indchgnatur enimverò victricem terrarum ſe ma-
riumque Romam, uno, nec grandi flumine la-
cerari, & cymbulis luſtrari piſcatoriis, quà bi-
gis illuſtrabatur triumphalibus. Non rotarum art-
tritu Hippodromum jugales ſcintillis, tanquàm
fulgetris, micare docent; cogunt eum verius
illacrymari Mugiles depreſſioni ſuæ. Una Urbs
omnis Naumachia ærumnarum eſt, in qua
pro roſtratis ædes ſeſe collidunt, non ſpectacu-
lum daturæ populo, ſed Mundo de imperante
Urbe cataſtrophen indicturæ luctuoſam. Ibi non
aurigatur Ceres, ſed navigat; nam Scaphis totâ
paſſim Urbe commeatus importantur. Ut nimi-
rum parata ignibus annona, ſuum quoque flucti-
bus vectigal exolvat. Videas Canopo Latium
æ&ι uatum. At ibi ex alluvione fluminis ubertas
emergit: hinc fames & lues proluvie fluminis
invehuntur. Naufragio enatat ſuo Æigyptus, pe-
ritura, niſi obruatur. Sterileſcit ſuo Roma riga-
tu, inops & copia. Alexandria triumphat adobru-
ta. Exareſcit Roma, ſi madeat, & eluta fœdatur.
Ut lepram extergeret Naaman, Jordane demer-
gitur. Suo immerſa Tiberi Roma maculatur, &
lepram comrahit lavacro. Triſtiſſima tum Urbis
eſt facies, cùm undis non extergit, ſed haurit illu-
viem. Nulla Conſulum majeſtas, niſi remis faſces
immutent, faciantque de lictoribus remiges. Tunc
ſqualet Capitolum, & nuſquàm Dictator, ni-
ſi & Scapha, triumphat. Urbs nobilis contis pro-
pellirur, & quam Romulus fundavit, eam agi
remo, ſervarique exhorreſcas. Sylviæ pluſne Qui-
rites debeant, an Sylvæ addubitant. Illa Romu-
lum peperit, hæc edit remum. Hoc exitium aver-
titur, illo exortus deſignarur. Quis enim cladi
ſupereiler, niſi, remis concitatis, graſſantem The-
im ſins Ceres ſuppetiis à pabulatione compeſce-
ret? In rem verô noſiram ad Oftia Tiberina ra-
Pacitatis ſCena conſtruitur. Nam illa Romæ ap-
Pendizx, quæ Pelago objacet, habet quo timeat
obrun, fren, fluctuumque ſecura. Quam Mare
non premit, eam deprimit Tiberis. Quem non

Oliva in Eſdram.

miſereat Agri Oſtienſis, ſi eum ad Tyrrbeni æ-

quoris ſitum gurgires „ procellaſque conſpiciat!
Freto colludit; fluvio exhauritur. Contra æ*ε uo-
ris decumanos, quos in eum Africa trudit pqſat ſe
Sabulo communit. Nullis à ſe aggeribus ſubmo-
vet Tiberim. Qui debellatæ inſolentià Romætur-
bulentus & tumidus, non portorium Mari dat,
ut hoſpes admittatur, ſed ſpolia convehit, egerit-

que, ut triumphator ſalutetur. Ergo ad oram æ-

quoris ſitæ villæ, pagique conſtructi alluvionem
patiuntur, non tamen à Pelago, quod iis immi-
net, ſed ab amne, qui eos interſecat. Adeò ſe Ma-
re contentum, ſuæque neſcium vaſtitatis nulli
ſuperfunditur fundo, agris fluvio inundatis. Cy-
rus tam vaſti animi Princeps Afſyriâ, ſeu Mun-
do expletur. Capax Numinis Maria nec mulie-
ribus ſuperfertur. Saginata frugum omnium leno-
cinio Eva, Deo arborem reſervatam eſuriit, non ut
pomo veſceretur, quo ſolo veſci non porerat, ſed ut
de fomina fingeretur in Numen, non facinorum
præſtanti, ſed infamià, probrôque perfidiæ. Vi-
des, opinor, quàm probè tot ego exemplis, rario-
nibſque confecerim, inexplebilis animi voragi-

nem, non vaſtæ, ſed puſillæ eſle animæ argu-

mentum. Non enim, Adam, ſed Eva divinita-
tem eſuriit, Mundi haudquaquàm ſatura princi-
patu. Cùm Salutatione Angel honeſtiori Maria
fatigetur. Turbata, inquit, eſt in ſermone ejus.
Nos, ſi vel uni poſthaberemur, remugiremus,
unl Eſau infremuit, fratrem ſibi prælatum à Pa-
tre. Maria ſuo fluctuat incremento. Non capit,
undè ſe tanti & fecerint Superi, & faciant.
Tyrunculam & Virginem temperatè dices de
ſe ſenſiſſe. Id verò non licere viris, præſertim
criſtatis, quos decorum pinnæ ſupra pinnacula ef-
ferant. Quis enim gloriæ intentus, humi vultum
defigat? Niſi opinio me fallit mea, nulli hominum
ordini tam acres erectique Spiritus inſunt, uti
militibus, quos lorica, galeæque pondus in aſtra
ſuſtollit, cœlôque inſerit. Nulla ſiquidem erectior
cervix, quam Galeata. Ferri mortales onere ſub-
levamur. Rarque caſſis criſtas non agitat; ut
videatur, ære melius, quàm plumâ, ad volatus
& inſtrui mortalitas & incitari. Libet nihilo minds
in ſcenam ſuis cum criſtis producere primipilum.
Centurionis ſervus gravi morbo implicabatur.
Domini accerſitu ad vernæ curam Jeſus depro-
perabat. Quod ut Miles intellexit, ad multam
illi viam occurrit, precatuſque eſt, ſuum ne larem
tanto imparem Viro premeret veriùs, quàm re-
crearet adventu ſuo. Domine, noli vexari. Non e-
nim ſum dignus, ut ſub meum tectum inires. TuChri-
ſti es indignus adventu, de quo Scribæ Chriſto af-

Lue. l.29

XIV.

Luc. 7. 6.

firmarunt: Quia dignus eſt, ut hoc illi præſtee: di- Ibid.

ligit enim gentem noſtram, & Synagogam ipje ædi-
cavit nobis? Amore, ædificiôque nobilitaris, &

Centurio-
nis Humi-

neutro plumbeus erigeris? Et amor quidem alis lua galea-
inſtruitur“ ſuâ verò mole ædificium creſcit. Tu 'a bariter

verò utroque deprimeris; & cùm ſaxa in ſublime
ſuſtuleris, iis tete abjicis, infrâque cæteros de-
trudis? Non tu te Synagogæ impoſuiſti, ut eni-
terere; ſed Synagogam impoſuifle videris tibi, ut
illà opprimare. Neminem ſcio, qui jactas à ſe moles
non ſibi ſupponat pro baſi. Unus tu ædificii tui &
fundatores, & fundamentum, nuſquàm aut emi-
nens, aut turgidus ſtructuraâ. TeChriſto angulari la-
Pide fateris indignum, ædem quamvis circumferas
Moſi, Legique conſecratam. Erravi, poſuiſti Mo-
ſi ædem, non circumfers, imò eam depoſuiſti,
quam non oſtentas, nec ingeris Servatori. Quis
Cybelem imitatus, ſi Legi ædem inædificaſlet,
non eam capite præferret? Caput tuum, ut e.
melus.

turrita,

Can. 7. S

nelu
ſugeg
ltal
enli
ſammein
tüle l
Petbn
nehis
un e⸗
ſennis
erm P
ſtus in⸗
tun
en.
Mnn.
ut, m
gießs 0
paſ
ſis ca
ſalne!
m ne
jet maje
deeil
neimn i
um ſia
umn ſel
Uicpend
s,
ra It
Gentem
l ip

QRo ſuo

Chriſtun
Cluſtt in
lnjſt,
tennrem
Püſen
une fron
CAturi
buent.
ſi ciis
tuni, n
ſu. Lu
Wentaria
hicion
Com ſuin
Gr Mor
umnt
en
n Nen
Gilicten
Nun He⸗
Crttitn
idre C
niit He⸗
ittaben
no eel
tunphae
Nicklia,
Eti ſi
ne R
Onebit
Gen dcce
Knt 1
Kche⸗
1
cn retel
e ſies

liuin
mnceül
ni,u
rha hee I;
onkünnk
dein
n etut
Mon H
le eltce .
eNeniii

8anin IS

wneſtan Nn
in ſemml
renngeun
röhumnil.
1. Ncg,

kein

Nperit eik

ing, etm
gM inale
, Aninun
bollibonan
ius inn
itentft
nalstnd
Non gg
M, Alu
betniihril
ere iniin
o inſittu
n Niide
t,l Oln
Kuntee
iu Un
termilin
um
telth
dineki
An r
lorlian is

tn et. ,
D (Aen .
ili uer
ſicenöſi

De Cyro Rege.

melus. Mons penè fronte geſtatur. Quidni Sy-

Luc.4 38.

nagogam cervix circumferat? Eſto, tuo capi ne-
queat Chriſtus impluvio. An ille Synagogà non
capitur, quæ illum toties excepit? Mitamus iſta
tamen, quæ tu prudens omittas. Centurionem
u te certè non diffiteris. Porrò Chriſtus, quia
Verbum Dei eſt, gladius quoque eſt. Et ubinam
mehùs, quàm apud Centurionem utrinque te-
lum exacutum deponatur? At hi luſus ſint Sa-
pientiæ. Preſſius, ſeriéque loquamur. In eo-
dem planè oppido Simonis dudàm domum Chri-
ſtus intraverat, quod Centurionem latere non
potuit, percuratæ prodigio aniculæ, Surgens
autem Jeſus de G'nagoga introivit in domum Gi-
monis. Ergo quem piſcatorii mapalis non tæ-
duit, militaris illum tentori pudeat? Si caſam re-
migis adivit, Triburi quo modo ædes non ſubeat?
An naſsâ loricæ viliores? An ingratiores tran-
ſtris catapultæ? Num oſtreis ignobiliores ſunt
palmæ? Si ſocrum Piſcatoris inviſit, cur famu-
lum negligat Primipili? Niſi Mariæ me deterre-
ret majeſtas, Eam dicerem anteponi fœminis me-

tuifle, ſeſe verôò poſthabere Tribunum uni quo-

que Piſcatori. Non enim ſum dignus, ut ſub tectum
meum intres. Ecquando ità, Petre, in profun-
dum ſtagni tuum rete demiſiſti, uti Miles in fun-
dum ſeſe abjecit Mapalis tui? Staterem tu erues
aliquando vulta Cæſaris conſignatumn. Imago hæc
cujas, & cujus eſt, quæ Centurionem promit ſuas
ittra rete & criſtas & galeas & trophæa retru-
dentem? Arietavit ſuam iſte domum, ut æquata
Solo ipfi planè cœlo exæqueretur. Nam quum re-
Cto ſuo tuum prætulit limen, domo quidem ſu
Chriſium excluſit, ſe verò dotnumque ſuam re-
cluſit in Chriſto. Nam ſi, ut ille ſapientiſſimè
ſcripſit, humilis corde cor Chriſti eſt; novo mili-
tiæ invento luo Tribunus tecto repulit Jeſum, ut
ſe intra Chriſti pectus reciperet. Nova iſthæc hoſ-
Pitii ſunt jura; hoſpitium Numinis inhoſpitali-
tate promereri. -Admittetur in ſinum Cbriſti
Centurio, quòd Ohriſtum ſui laris ingreſſu pro-
hibuerit. Si fuiſſet erga Chriftlum urbanus, Chri-

ſii civis non eſſet. Donabitur Chriſti urbe Cen-

turio, und tantuùm inurbanitate Numimi gratio-
ſus. Ludimus, an ſcribimus? Cudimus Com-
mentaria, an verò commenta procudimus
Suſpicionem amolitur Lucas fallaciæ. Quòd te-
ctum ſuum Miles infrà Chriſii pedes dejecerit;,
ſuprà Montes Armeniæ ſuam domum locavit,
quam intrà veriorem Arcam retruſit. Centurionis
plus ego domum demiror, quàm Arcem, ſeu Ar-
cam Noëmi. IIla aquis ele vabatur. Hæc pinnis,
Criſſiſque non levatur. Illa undarum alluvioni non
Patuit. Hæc gloriæ inundationi non ceſſit. IIIa
conſtitit in Monte. Hæc ſubſidit in imo. IIla de-
nique Corvum emiſit. Hæc Chriſtum non ad-
miſit. Ideque ex ea ità Noë progreditur, ut hu-
mi recubaret. Digreſſus ex hac Miles cum Abra-
hamo recubabit in tegno. Militare ergo, &
triumphale eſt, non altum ſapere. Hinc Cyro
modefſtia, indè Milie convallatur, ut tam im-
Peret, ſi pareas, quàm, ſi rebelles, non parcat.
on te Regis ſolicitat trabea? Haſta te Ducis
exterrebit. Plus ſe Princeps accepiſſe clamat,
quàm acceperat. Omnia regna terræ dedit mihi
Dominus Deus Cœli. Indignum miles iis ſe quo-
que eile vociferatur, quæ obtruduntur. Non ſum
dignus „ ut ſub tettum meum intres. Hoc te niſi
tecto receperis, nulla te domorum, urbium-
que faties excipiet. A laniena profugo ambitio-
ms una, pro arce, domus eſt Centurionis. Hoc
te azylum à cupiditate præſtabit immunem. Aut
ſi haitam refortnidas, in thronum Cyri defugito,
Eihic. Comment. Tom. III.

,

Cap. XIV. 109

qui, receptà à Numine Aſfſyrià, accepiile ſe
Mundum fatetur à Deo. Omnia regna terræ de-
dit mihi Dominus Deus Cwli.

OMNIA re gna terræ dedit mihi
Dominus Deus Cœli. Et ipſe
pfæcepit mihi, ut ædificarem
ei domum in Jeruſalem. 1. Eſdr.
I. 2.

CAPUT XIV.
CUM Dei erga ſe Cyrus beneſicia in ma-⸗

Jus ewvtulißet, ſua in Numen obſequia;

muneràque mox deprimit. Muaniſicentiſ-
Jemum enim Deo ITemplum ereitaturus;
domum ſe Deo ſeribit Hieroſolymis de-
ſignaſſes

TYT aædifcarem ei domum in Jeruſalem. Ità

loqui Cyrum oportuit, ut quàm ſe procul
ab Aulicis abduxerat exaggeratione delatæ ſibi à
Deo Aſſyriæ, quam non regnum, ſed Mundum
appellavit; ità ſe quam longiſſimè à Regum more
prôriperet, diminutione à ſe Numini navandæ
operæ. Omnia in ſe congeſta à Deo regna aſſe-
verat, portione tantùm regnorum inſperſus. Do-
mum, contrà, abs ſe ait Numini deſignari, cui
Templum longè maximum moliebatur, quod
octavum, hoc eſt, ſupremum Mundi haberi po-
terat miraculum. Ita magni animi Reges loquun-
tur, quùm de ſuis vel in Deum, velin Rempu
blicam, vel in Privatos promeritis diſſerunt; quæ
ſanè attenuando & luculentiora eſſe faciunt, &
clariora. Viti enim quàm ſimillima ſunt prome-
rita amputatione proficiunt: non putata veròô
luxuriantur in pampinis. Verùm ut racefnos le-
gimus, & pampinos decutimus: ita plurimi æſti-
mantur promerita, ſi non jactentur, & obtrudan-

tur. Aut ergo à vinitore, aut ab Imperatore con-

diſcas velim, ut tuis te pretium facere deceat be-
neficiis. Vites exputantur, ut exuberent. Et tu res
abs te geſtas non reputato, ſed exputato. Negle-
ctu ſiquidem exaugeſcunt, non culturâ. Quòd ſi
te pudet falcis, pigere te certè ſceptri non poteſt.
Templum Cyrus in domum contrahit; & niſi
eum vocabuli pertæderet, caſam abs ſe ſtrui di-

ceret, non domum. Quantùm honeſtas ei nomi-

nis indulſerit, tantum planè de dignitate detraxit
ædificii ſui. UVt ædificarem ei domum in Jeruſalem.
Aurum aggerabat, non nomina congerebat, ut
ſacra Deo .Æ des eniteret. Convehebat Cedros „
non titulos cumulabat. Parabat ebur; non ſcri-
bebat elogia. Impendendas Templo opes coacer-
vabat, non verbis eas exaggerabat, laudis æquè
prodigus & auri. Optabat, non vento, ſed Deo
Templui afflari: utque coelo opus excreſceret;
Vanitatis illud gloriæque inamitate non depreſ-
ſit. Ità magri Reges de ſuis non loquuntur faci-
noribus, ied obloquuntur. Ut enim pauperis
eſt numerare pecus: Ità non magni animi eſt;
cenſum inire facinoraum. In fabrorum offici-
nis, & cetariorum tabernis libra proſtituitur, ut
nihil niſi in pondere tradatur, & menſura. Ab-⸗
ſunt à Regum atrüs libellz. Non enim nundi-
nantur Principes, ſed largiuntur. Unum apud
eos æquipondium eſt, quo ſua Macedo metie-

batur congiaria, nempè quid ſe dare deceret Aſiæ,

Indiæ-

Bromerita
exag gerari
dicendo non
debent.
Linguæ in
Cyro Kege
Saa, Ee
Beneficia
occuuan-
das
Arrogän-⸗
tia.
Rex ma-
gnus fit CGos
gnitione ſas

demiß: A.

Rexez Sus⸗
perior non
exprobrent g
jabténtque
beneſicia.
Aulicus
modeſtus.

Libr ca-
rere Prin
cipes deget.

Tiberali-
344.
tur in e&=
4o Lebra
contermi-
na ſet Scor-
pioni.

II.

1. Paral.
22. 14.

Davidis
in Deum
diberalitas.

Reg. 7. 2,

I1I10

Indiæque Imperatorem. Sanè Libra ità coœli
limbo infertur „ ut Scorpium inter & Virgi-
nem emicet media. Quorum ſanè ſiderum al-
terum fœmina eſt, alterum verò nec foœmina,
ſed reptile. A Leone ſemota Libra eſt, & ab Arie-
te, ut vel imago Principum abeſſe quaàm longilſi-
méè intelligatur à beneficiorum mercimonio, reje-
cta ſtatera, quamvis Aſtris intermicet. Quid ac-
ceperint, penſitant, non quid erogent. Imò neu-
trum expendunt. Nam duas pro Mundo Cyrus
Provincias dimetitur. Molem verò immenſi ope-
ris, & pretii, quaſi domum, molitur.
Et quando à Templo ſumus Numinis diſpu-
tationem exorſi, libet authorem ædis audire, ut
ſuam planè deterat munificentiam. Salomonem
in hæc verba moriturus David alloquitur. Ec-
ce ego in paupertate mea præparavi impen ſas do-
mus Domini. Quid hac ex vena tam inopi expec-
tatis? Mare eſt, quod gurgitat. Auri, inquit, ta-
lenta centum millia, & argenti mille millia talento-
rum:zris verò & ferri non eſt pondus. Hæc non opu-
lentia, ſed opum alluvio viſa Principi egeſtas. Ni-
mirùm, ut effuſis aquarum cataractis, fontibuſ-
que diruptis, Arca ſtrenuè innatavit: Davidis ita

Mens auri, argentique, ac metallorum eluvioni

feliciter ſuperſtitit major, vaſtiorque immenſita-
te ſuâ, muneraria, ut ità dixerim, Divinitatis.
Quæ non modeſtia obrueretur tam infinità ero-
gatione exundantis ærarii? Srruem auri Ophir expa-
vit; & tum primum exenteratam ſe eſſe pertimuit
India, ubi effuſa Hieroſolymis tot ex ſe viſcera
circumfpexit. Aut, inquiit, ex me fluxere opes,
& mori cogor exhauſta. Aut non ex me tot il-
læa opes efflaxere, & opum ubertate alia me tel-
lIus præcellit, periique, non pereo. India enim eſ-
ſe deſii, ſi ahundè tantùm poteſt auri exportari.
Vagientis jam dicar Naturæ crepundium, quæ
dudùm ſideris enaſcentis diadema ſalutabar. Meo
inſepeliar Oriemi, ſi eſſe poſſunt ſine me opu-
lentiores Hieroſolymæ, quam India. Ero Indis,
non opum, ſed latebræ nomen in poſterum. Quod
perſplendidé vocabulum ſonabat, una noctis vi-
cinia contemnetur. Nam quæ Orientem Solem
excipio, umbris non procul abſum. Univerſa
intercidere Indiæ decora, ſi David auri talenta
centum millia ærario intulit, aut non hauſta ex
India, aut India funditus exhauſta. Ex quo pe-
peri, pariendi me cruciatus invadunt. Me ſiqui-
dem mei fœtus deterret enormitas; & quas ex me
opes ego fundere non ſenſi, fudiſſe eas reformi-
do. Non enim tam inſanæ opes (œtura unius Indiæ
efſe poſſunt, quin exta quoque Indiæ ſint, & me-
dulla. Diſtabeſcit iis tamen non ſola India, quùm

àiis David quoque intabeſcat. Sed illa profuſione

opum expallet, hic opum tenuitate rubore ſuf-
funditur. In paupertate, inquit, mea præparavi
impenſas domus Domini. Metallorum ſtrue terre-
tur lIadia, & ſe timet exhauſtam; quàâ ſe David
lamentatur pauperculum. Adeòô ſua non dona
Reges exaggerant, ea quamvis in immenſum
exaugeant, ut aureis plane Montibus, & argen-
teis Apenninis non Opulentiam impoſuerint,
ſed inopiam. Ecquando Paupertas natavit in
Auro? Apud Davidem non natavit ſolum, ſed
enatavit ex Auro: quæque olim talento fugaba-
tur, non infracta perſtat inter mille millia talen-
torum. Sua nimirum Davidem Vaſtitas pauperart.
Nam nihil magnæ animæ non eſt minimum,
ubi ſuas cœlo pecunias defundir. Ditiſſimum ſe-
ſe David, ac penè luxuriantem credidit, domo
ſibi cedrind comparatà. idéſne, qudd ego habitem
in domo cedrina. At ubi .Ædes ponenda Numini
eſt Hieroiolymis, ſe David inopem clamitat in

Oliva in Eſdram.

tanta auri, argentique eluvione. Nos quidem
egeſtatem ſimulamus, ne cœlo gratificemur. Tum
emm æs alienum depromimus, tum familiam
educmus, tum liberos exponimus, tum vectiga-
lia ſupputamus, tum ſterilitatem agrorum, Cœœ-
li ſævitiem, Reipublicæ ſumptus incuſamus. De-
eſſe dolemus, quo domui ſuppeditemus commea-
tus. Si verô equeſtris indicatur pugna, tum enim-
verò ad nos defluxiſſe videtur Peruvia, ea pe-
cumiarum profuſio eſt, iſque lapillorum appara-
tus. Non enim ſerico, ſed auro, eôque ſolido, con-
veſtimur, auro equis ſoleatis, bracteiſque pha-
leratis jumentis, quæ commenritias ad pompam
ſarcinas convehunt inſtratas Attalicis. Apparito-
res Phrygia integit tam opulentis togis, ut non
luctam ſirui credas Bacchanalem, ſed triumphum
agi putes de Perſeo profligato, Lybiave ſubacta.
Prugalius Romæ Cæſar triumphavit, quum
debellato terrarum orbe, imperium Reipublicæ
primùm invexit; quod nemo vipereum fuiſle non
dixerit, quando, diſcerptàâ Matre, emerlit in lu-
cem. Quamvis ergo opulentiſſimâ ſit luxurie de-
dicatum imperium, ruberet ſuas tamen Cæſar ſil-
perari victorias velitatione equitum ludicrâ, ad
Amarillidum, Daphniumque illecebram com-
poſità. Inundat enimverò Pactolus, ſi Arena ſtrua-
tur umbratilis, & ſui opulentiam limi ubique ege-
rit, nullà planè opum parſimnonid. Aret penitus

Profluens, ſi derigandæ ſint Cedri ad Arcæ, Tem- piGtacgts,

plique ſtruéturam: Nec ſy vis exhauritur Platano-
rum, & Myrtis affunditur inexhauſtus. Srillici-
dio rigare tum myrtham non poteſt, tum thura.
Quis non Crœſus eſt ad coœnas etiam Medicas?
Quis ad aram Irus non accumbit? Aureo Da-
naeês imbre corrumpuntur. Suſannas nec teſtâ con-
tutamur à ſaxis. Nemo non eſt Plutus, ſi rapi poſſit
Proſerpina. Si verò ſit Veſtalibus conſulendum,
ex incendio nemo non Stilpo evaſit palliatus &
nudus. Verùm hac de inopia commentitia ſuo
opportuniuùs loco ſcribemus, Davidem & Cyrum

Deus Vilis
nobis eſt.
Deo dare
blerique
neſcii.
Prodigali.
tas, α
Eleemoſy.
na negata,
Templa op.
nanda.

len⸗,⸗
na negler⸗
a, & Pros
digalitas in

intereà Reges fuiſſe magnos hinc potiſſimum

approbamus, quòd is nihil magnum videri poſſet,
ſi Deo ſacraretur. Ea quidem reputavere maxi-

ma, quæ in ſuum commodum derivarent: qu?

verò impenderent Numini, ea cenſebant per-
tenuia, quamvis auro Alpes exæquarent. Quis
enim æs computet, quod omne pondus exupe-
rat, & Arithmeticæ infinitas rationes eludit, de-
laſſatque?
Fateor obſtupuiſſe me, tanto metallorum acer-
vo inopiæ nomen inſcriptum. Verùm Deo au-
rum dicabatur, cui ſi Mundus conferatur, in
minutiſſimum, exiguumque pulverem deſidit.
Haud propterea inſolens eſt, si coactæ à Davide
opes comparatione Numinis decrevere. Quid de
munificentia ſua ergà exteros, ignotéſque cen-
ſuerit Abraham, videamus. Excubanti præ foribus
tentorii ſui tres Patriarchæ incurrere hoſpites.
Quos Senex amantiſſimè compellatos, ut ad ſe di-
verterent, perrogavit. Nova iſthæc ratio ſuppli-
candi. Rogantur advenæ, inquilinus verò, imôò &

III.

Abrahami
Liberali-
tas, non

Dominus, ſupplicat. Adoravit in terram, & di- piſratus.
xit; Ni inveni gratiam in oculis tuis. Cùm autem Gen 18 2.

Senem ſupplicem demirere, vehementius obſtu-
peſces, ſi libellus Senis ſupplex reſignetur. Ne
tranſeas, inquit, ſervum tuum: ſed aßferaim pau-
xillum aquæ, ponamque buccellam panis, poſted tran-

lbid. 3.

ſibitis. Non piſcatur Abrahamus, ſed elargitur.

Neque enim eſcas appomir, ut ſaginatos ſuis turmis
adſcribar, ſed paſcit abituros. Poſteà tranſibitis. Quis

Ratione:

non in ſua commoda, ut capos, ità homines quo- private.

que altiles habet; quos, non ut recreet, ſed ut op-

primat, tam ſervitute, quaàam commeatu infarcit!

Non

Intentie

pravas

N.

4
1 enl
Ne. s,
(200

“ 4
emn, Oe
uts 1 ſendo⸗
guin
id. au M
M
(era
ei
Non (
ſedet⸗
erela⸗
Ammi
ucian
fon Ve
1o Al
halk,
mhie
jineri
leſ
belet
ee miro⸗
Eu e non tma

Mntt

in gua
ium.
iis to
leleclio
e lalu.
Aeni
fium.
Uer ſun
ar,
Ulben⸗
Ulelt tor, ſ,
lim Al.
Tenmn.
tſld,
K ai
z Imn ,
illt ina
inponon
uamn e
16 able⸗
e
lir,gu⸗
tre ſole
Cunn verl
Angent
denie Ne
lan echi
hnſites
Hüdit,
1 I nyi⸗
Uilimn,
en k
i fuſte
runph
lmn,
knin e,
runn .
Ahig ii
ohiin
ie)
Non Reg

r.
telge
is ni.
es,un
iin
ni
umn Nepu
tun klkn
e,eneſſti,
ſlens
tarnetla⸗
um bin 4
ekrmn en.
lAeultnun
nibiet
Aetſen
AAre, la
Uninn Phun
Allbs. Nr
el, nt
tann Md
1 Aun h
aseetliar.
ugltfic
CoNlün,
i eluu
mmentiutn
len &C
wwilin
nidetiſe,
Otarele u
erivatene
Cellehi e⸗
eqlan
Dmluaf⸗
nes eldi ⸗

etalbaumnace
Gin Doar.
Cohſtanl,1
veen l
dei
ſete. Qil
odlge
nirefuis
tere n
laidliſri,
rend M⸗
rrem,,
CNa

nent
igben.
34 N.
. et.
1 o
ſec

.
ℳ
unnege ,
ih

lal N

ſen 6

De Cyro Rege. Cap. XIV.

Huentio Non Aretæ Regis manus evadimus, fallimuſve
rahe ſportulis, ſed Præfectorum ſportis manicas indui-
retta. .

mus, obnoxii raptui, ſi rapto vivamus. Nemo eſ-
guliei mi- Cæ non ſupponit hamum: nemo viſcum epulis non

leri. inducit. Aucupium eſt, quod fertur congiarium.

Frn Unæ Abrahami lautiæ aduncæ non ſunt. Emirt-

Jue auca- tendos admittunt. Ponqmque buccellam, poſted
bia. tranſibitis. Non occat, ſeritque Abraham; con-
I teralitas Vivatur. Securi ad Ilicem remoramini; non reli-
vera. gabitnini poſt epulas, ſed exolvemini. Non quer-
H'ſpitali cu viſcum parabitur, pennis vos epulum infiruet.
bas. . . ,. .
Poſteà tranſibitis. Quænam Ceres iſia eſt, quæ
Cera non eſt, nec hærere cogit, quos cogit adhæ-
rere? Nuſquàm id genus annonam Vidimus, quæ
non compedes concocta paret, ſed talaria ex-
pediat, miſſionem illecebrà pariente. Ponamque
buccellam panis. Nec mohi, nec torreri; nee deteri
id tritici debuit, quod ſervilibus indignum videri
cruciaribus poſſit, quo ſaturis libertas adornatur;
non verò ſervitus indicitur. Nulla ſanè in tento-
rio Abrahæ bellacis licèt & victoris defigebatur
haſta, quâ vænirent, qui venerant. Mittebantur
hoſpites ſaginati, quaſi dapum onere decurrendo
itineri aptiores. Nondùm diſcubuerant, & de
diſceſſu admonentur, ne qua ſuſpicio ſervitutis
„ fubeſſet patinis. Sine mercimonii fermento hoſ-
drr. pitii vos, inquiit, azyma explebunt. Hoſpes adſum,
Senos Ni- hon tango. Haſtâ utor, ut Reges quatuor debel-
Po. s s lem, non eâ, ut tres ſupplantem hoſpites, abu-
Serviite tar. Bibetis, nullo libertatis naufragio. Comede-
Domini tis, & abibitis.- Viſcerationem horreatis nolim;
etamus, in qua meorum viſcerum licebit agere extiſpi-
cium. Haud latet in vitulo lupus. Nullæ in lau-
tiis latomiæ retruduntur. Refectio ſtruitur, non
defectio adſtruetur. De grege eſt vitulus, non
de ſaltu. Tam feras neſcit, quam feritatem. Suctu
adolevit, non raptu. Domi habeo, quo vos re-
ficiam. Nec vultur ſum, qui cadaver expectem:
nec ſum pirata, qui eypetam corpora. Pecus oc-
eiditur, ut vivatis; Non autem armenti lanie-
na libertati veſtræ deſignabitur laniatus. At men-
Lileraii, tior, ſi hæc dixifſe Abrahamum confingo. Nul-
tas ſine as. la illi vox excidit de vitulo. Muſſat ſiquidem,
. non mugit, qui vitulum parat, & azymum ex-
na odium. Ponit. Imô Abrahæ hinc liberalitatem dilauda-
verim. Qui epulas, quas deſignat, non vendi-
tat; ſed, cùm buccellam panis eloquatur, buccel-
læ quaſi appendicem tenerrimum menſæ vitu-
lbid. 7. lum adjecit. Ipſe verò ad armentum cucurrit, &
tulit inde vitulum tenerrimum, & optimum. Ità
imponunt exteris Patriarch?. Uberiora longè,
quam edixerint, præſtant. Tibicinem ab epu-
lis ablegant, Lacones advocant. Hoc eſt, preſ-
ſius, quam acturi ſint, fabulantur. Menſam opor-
tere ſplendidam eſſe ſtatuunt, non officia. Par-
cunt verbis, ut gregi non parcant. Spartani ſunt
eloquentià, patinis Aſiatici. Ponàmque buccellazn
Panis. Nec unam abs ſé apponendam eſſe placen-
tam edixit. Panis videbatur ſemeſi fruſtulo tres
hoſpites eluſurus. Verum & buccella penè bucula
prodiit, tantùm lactis, butyri, & ſimilæ intulit
Tid, 8.
vitulum, quem coxerat, & poſuit coràm eis : ipſe
verò ſtabo juxtà eos ſub arbore. An hæ lautiæ pa-
nis fruftulum ſunt? Sunt, ſed Abrahamo, viro
triumphali, qui, quod erogat, vix attendit. Largitur
enim, non computat; nec micat digitis, ſed dex-
teram explicat, tum certè ſplendidiorem, quùm
aurum; gemmſque diffundit, quam cùm eas
Can. 5. 14. illdici inſerit & annulari. Manus illius, aiebat de
ſuo Principe Sponſa, tornatiles aureæ, plenæ hya-
cinthis. Id tu miraris in Rege: Inſtitoris id decus,
non Regis eſt. Non enim farta numiſmatibus,
Ethic. Comment. Tom. III.

in convivium. Tulit quoqué butyrum & lac, &

III
lapilliſque dextera Principem cohoneſtat, ſed
gemmarium deſignat. Non plena eſſe debet ame- p, , Sa
thiſtis imperamis dextera, ſed gemmarum inanis amplif.
prodigentia. Quando non acervatione, ſed pro- lares.
rogatione numiſimatum infigniri conſuevere im- verbis.
perantes. Tum cœlum emicat, cùm rores, plſuu-
viâſque profudit, nihil in ſe retinens, præter æthe- S
rem. Ità ſanè Reges erogatis nobilitantur opibus, irà evenie.
non aggeſtis. Ideòôque Abraham profuſiſſimæ
Princeps hofpitalitatis lautè advenas excipit; ſed daliconen
lautia non oſtentat, obnubit verius, buccellæ Her ae
tot ferculis patiniſque titulo inſcripto. Ponädm- præſtet,
que buctellam panis. Subeſt huie fruſtulo penu, Puri⸗ ea⸗
& grex, & coloſtra, deliciæque umiverſæ ex-
quiſitiſſimi epuli. Ità mihi everiſſe id tempo-
ris, locique videtur Superis, uti nobis non rarò 9
aecidit, domeſticis ad nos reducibus ex Germa-
nia. Calices illinc avehunt ſen buxeos, ſeu
eburneos, tam affabrè concinnatos, ut, cum u-
nam te habere putes Diogenis præ manibus coty- Araham
lam, IHliadem ex uno cyatho prodire horreas cra- erga hoſpi-
terum, nunquàm in novos calicum partus effœtâ v Se
pateräã. Abacum mirere inſtrui capacibus can- mwnicæ Pys
tharis, pullulantibus, quaſi ex Hydra capitibus, ides, e
innumeris ex uno calice vaſis & crepunchis. Non ntia.
enim calices tantùm parturit patera, ſed in diſſi- exandas
miles éffuſa fotus, alveolos, & tabellas, & tefſe- nte
ras, & grumulos, thecâſque & gladiolos depromit.
Cumque exenteratam eam penitùs credas, ſublu-
ſtri jam fundo, & tenuitate pellucido, nova ex
imo ad te ſupellex emanat, pecten ſcilicèt, & fi-
ſtula, acus, & icones, & quicquid à veſtiario Ju-
dith expromeretur pigmentatæ. Seponamus jam
ebur, buxumve Pannonicum;, & buccellam diſ-
Ppiciamus Palæſtinam. Nihilex ſe py xis non ſe mi-
nus, breviuſque depromit. Abrahamt ſemeſa pla-
centula lac exftillat, butyrum ſubigit, ſimilam ex-
coquit, aſſfat, elixâtque vitulum. Undè armentum
emerſit & bolo? Patriarcharum quò contractio-
res ſunt buccæ, eò copioſiores, largioréſque ſunt
epulæ. Eſt enim magni pectoris argumentum,
nihil, quod ex te fluat, non exiguum ducere;
diceréeque. M
Quaàm diſſenſere ab Abrahami moribus, mo- IV
deſtiaque Filii Laban Eorum hæc fuere tum ſen-
ſa de Jacob, tum murmura. Tulit Jacob omnia, 6
. 272., 17. . . en. 31. 5
quaæ fuerunt patris noſtri, & illius facultate dita
zus, factus eſt inclytus. Quam ventosè opiliones
mentiuntur! Omnia ergo ex Labano ad fe ſororius
veſter avertit? qui annos fermè quatuordecim
æſtuavit, alsitque, ut veſtrum exundaret pecus,
ad ſatiem uſque ſtabuli veſiri. Quem ſuis toties Iavidi.
ſtipendiis mulctaſtis, is veſtras opes decurtavit? Aulicorum
Ampullosè illum arguitis peculatus, quem fuo Tei r,
non ſemel pecore mutilaſtis? Quas, non ampullas, §. Jacob.
ſed piſcinas proliceretis, ſi pro Jacobi exaugendo
grege deſudaſſetis, cui ſubſtantiæ veſtræ objici-
tis foœnora, quæ ille vobis duxit feraciſſima. Be-
neficia vos dare creditig, quæ accipitis, & de-
coquendo, curatorem accuſatis. Tulit Jacob om-
nia. Tulit, ſed ut fertur Atlas tuliſſe ſidera, ne
labarent. Veſtra extulit, non ſuſtulit. Perieratis,
niſi extorris veſtris gregibus Jacob adveniſſet.
Niſi gregarii eſſetis, & numerus, ſororii gregem
veſtri non numeraretis. Nemo, niſi numerus ſit „
alieni pecus gregis enumerat. Si cor non habe- Beneſei⸗
retis gregarium, gregem Jacobi obliquis, limiſ- integendas
que nunquam oculis luſtraretis. Arithmetica iſt-
hæc ſtabularia fimum ſuboler, & vos olere hir-
cos convincit. Quem ſpoliare non audetis, ei ſpo-
lia ad invidiam aggeratis. Ut innocentem exua-
tis, innocentiam ſpoliis opprimitis. Quam il-
li opem detuleratis, eam amplificando derri-
2 viltis.

V.

I.

Saba ſine
ſrepitu
munera.

Ibid. 10.

Benefieia
* decet

on ſtrepe-

I 1I2
viſtis. Sj' juviſtis Jacob, beneficia perdite, ne
perdatis. Oſtentatione munera obteruntur &
quæ viverent ſepulta, objecta luci exoleſcunt. Ni-
tent latebris beneficia, quorum Veſper meridies
eſt, & Oriens Veſperugo. Hydram putes velim
beneficentiam. Revireſcit exciſa. Vel, ut ſan-
ctiùs peroremus, beneficia Hebræorum efle ſci-
10 non diſſimilia Manhu. Quod ſub confinium
ſapiebat noctis, oriente verò Sole difflabatur.
Eliqueſcunt gratiæ, ſi Soli exponantur. Virgi-
nes enim ſi Gratiæ ſunt, ſine velo non appa-
rent. Nec liberiori objectæ colo reſpirant, ſed
expirant. Sidera eas eſſe exiſtimes; noctu emi-
cant, nocteſcunt in Sole. Tubera, non plantas
imitantur. Delitendo grandeſcunt. Quamquàm
Arbores quoque, ſi decortices, exareſcunt; &
quæ truncari non und ſui parte ferunt, uno ſe,
quamvis pertenui, nudari corticis circulo non
patiuntur. Adeò tegi optat vel ſtipes.
Saba Reginam videas poſt ſe trahere Ara-
biam. Quam tamen ſi roges, quò properet: Ad
Solomonem ſe adire dicet, hauriendæ ex eo ſpe,

32. Reg. ro. Votoque ſapientiæ. Jed & Regina Naba, auditä

famä Salomonis in nomine Domini, venit tenta-
re eum in ænigmatibus. Et locuta eſt ei univerſa,
quæ habebat in corde ſuo. Id ſi audires tantùm de
Sabæd, eâmque Regis ædes ſubire intuerere, ut
garriret, crederes adveniſſe, ſapientiam Hiero-
ſolymis avecturam. Obruit illa tamen aromati-
bus Regem, & lapillis regiam oppreſſit. Dedit
ergo Regi centum viginti talenta auri, & aromata
multa nimis, & gemmas pretioſas. At, quùm tot
Regi opes eam ſcias elargitam, nuſquam eas
tamen ad pompam lberalitatis ſuæ expandiſſe
comperies, aut de iis gloriosè ad Regem fabu-
laram. Nec ſemel de ſuis muneribus ſermonem
inſtituit; nec ſumptuoſo paterarum apparatu totâ
paſſim urbe ſuæ triumphum gazæ circumtulit.
Diſertiſſimè Regis menſas, aulæâque celebravit.
Immenſitatem ſuorum munerum, ſine verbo-
rum ſtrepitu, gazæ Regis affudit. Sic telluri So-
les infunduntur, de limo aurum excocturi. Quan-
to fragore & cœlo imbres proruunt autumnales!
Spurcandis tantum, vaſtandiſque agris, viiſ-
que appluunt. Peropportuni æſtate, veréque ro-
res ſegeti ſine murmure delabuntur. Boat, ſtre-
pit, infremit, fulguratque æſtate Cœlum. Quid
& fragore præſtolaris? Stragem, cladémque
camporum. Ut grandinem effuderit, ſerena-
tur. Tam ſtreperæ per æſtatem pluviæ fœtus,
ranunculus eſt. Tonitrua ignaviſſimo animal-
culo obſtetricantur; quaſi nos natura commo-
neat, nobiliores edi fœtus alto, intentéque ſi-
lentio. Quæ verò clangore parturiunt, ea aut
abortiri, aut abortibus viliores partus effundere.
Quantum Sabæa opum profudit! Urbem auro,
unguentiſque inundavit. At eluvio naufragium
regiæ intulit pretioſum, nullo prorſus fragore flu-
ctuum. Clanculùm exundavit, novam horrente
gazam ærario Salomonis, quod Indiæ in ſe ſpolia
recondi mirabatur, nullà in ulteriorem Aſiam

expeditione à Rege confectà. Regiè id enimverò

munerari eſt, ſine tonitru lapillos demittere. Tum
enim diademate Beneficentia non caret, ſi careat
eloquentid. Ut ſit eloquens, eſſe debet elingue,
beneficium. Manum ori ſupponit Liberalitas,
fandi neſcia, niſi & dexteram explicet, & com-
pritmat labia. Litat enim illa, non exta immo-
lando, ſed linguam. Nec Hortenſios advocat, ſed
Centimanos ad ſacrificium evocat, und Briarei
fabula in feracitatem manuum excitatäã. Tum
abundè ſibi eloquens videtur eſſe, ſi balba ſit.
Succum, ſuctmque omnem roborandæ dex-

7.

Oliva in Eſdram.

teræ impendit, linguæ penituùs, oriſque negligens.
Coronavit ſua Saba donaria, quuùm ea clamore
imterdixit. Nam is demùm imperatoriè proro-
gat, qui Aſiam ità ſuo retrudit congiario, ut
tamen illud Aſiaticum eſſe non patiatur, aut ſi⸗
lere juſſum, aut unâ ei interprete Spart4 aſſigna-
t4. Exauthoratur garritu beneficium, quod & re-
gno in ordinem redigis, ſi imperii Virgam in os
transferat & manu. Fiſtula eſt, non ſceptrum,
quæ ori Virga admovetur, faciétque de Rege
tubicinem. Adeò fatale eſt ramali quoque aut
non exulare prorſus à labiis, aut admotum ori
perſtrepere. Quàm tument, turgeéntque in ſuo
ſœtu hortenſes deliciæ! Pepo tamen eſt, qui
Milonis caput eminus repræſentat. Aut ſi tur⸗
gidior eſt, & grandior, cave irruas, peponéque
demutes? cucurbita enim eſt. Olearum, contrà,
quàm minutæ, graciléſque ſunt baccæ! Pullan-
tur hæ quoque, ſi matureſcant, ubertatem, quà
licet, ſuam, arbore eludente. Nec grandiores
vitium ſunt acini, quamvis in racemum con-

globentur, quem palmes grandioribus, expli-

catioribũſque pampinis non tam tutatur, quàm
occult: Quaſi Vitem ſuæ pudeat largita-
tis. Opes, quaſi ſtrumas, occultat, folio-
rum, ſeu faſciarum involucris & ſpiris adhibi-
ris. Qua quoque Tellus liberalior in homines
eſt, parciùs ſe ibi jactat, ne dicam, ſeſe inibi
tegit ſtudioſius. Nam non aurum, metallque
tantùm altiſſimè defodit, quaſi ſuam venditare
gazam vereatur, ſed emaciata, ſtrigoſâque obſa-
leſcit, qua eſt opulentiſſima. Nullo ſeſe ibi aut flo-
re, aut gramine cohoneſtat: nullo ſe ibi frutice,
arboréque comit. Squaler, horret, aſperatur, ſa-
xis, Cautibuſque efferata. Aconitum ibi coqui
putes, aut incoqui ſulphur. Ità Opes à natura
ſtruuntur, apparatu gazis diſſimillimo, Indè
utinam mortales temperantiam hauriant, odium-
que jactantiæ. Veruùm nos & rarò gratifica-
mur, & nunquàm non in luce, clangoréque
largimur. Indica mibi, ubi paſcas? Ubi cubes In
meridie? Addubitas, quo loco ſua Reges mune-
ra diſpenſent? Ubi ea nequaquàm Cyrus effu-
dit. In meridie. Et vident ſua Principes con-
giaria, eâque videri cupiunt. Unus hppivit
Cyrus in ſuæ ſœtu munificentiæ, cui Templi
amplitudo in anguſtias privati laris decrevit. Ut
ædikcarem, inquit, ei domum in Jeruſalem. Po-
ſuit divinæ Cyrus ædis in tenebris fundamen-
ta, quæ cùm immenſæ moli jaciantur, ædifi-
cio tamen domeſtico ſupponi creduntur. Ubi
paſcitis, mortales? Ubi æra diſtrahitis? Ubi da-
tis congiaria? In meridie. Mensâ tantùm Solis ex-
cipimur, qui hoſpitio dignamur Magnatum. Sub
Dio, & in Sole convivium ſtruitur. Ut ſcili-
cèt, quàm hoſpes epulis ſaginatur, tam ſe, qui
te exceperit, & gloriâ ingurgitet, & pompa.
Sub Jove cœnatur, non in Apolline. Utrin-
que ad menſam pertrahimini; te fames, fama
illum ſolicitat. Porrò dapes inferuntur, ut fa-
mes ab hoſpite propellatur, urque in hoſpitium
arceſſatur fama. Operoſior ibi Z.olus incumbit,
quàm Ceres. Major venti, quàm commeatuum
ingluvies eſt. Tu pane ſaturaris, laudem il-
le abligurit. Te crater, illum uter oblectat. Pla-
cere cupit, non paſcere. Quid tibi appoſue-

Can. 1. F.

Benefecis
ad pompam
eroganiur.

Auliei mi.

Jeri.

rit, neſcio. Chamæleonti convivam eum eſ- Iuentie

ſe profectò non ambigo. Vento paſcitüurne di-
cam, an verò depaſcitur? Pythagoram certè aſ-
ſectari non oller homo ventoſus, quando
abſtinere ſe fabis cogeretur. Proh laudum in-

prava. 4Z
Tiberali⸗
sas raré,

temperiem! Venditare beneficia, & neſci-

re vel cœnam non ſtruere in meridie! Tam
N8S

omtia e
dun/
n
5 umhe.
4 nd
pnls ſeclo n
buſ
iu illler
tel, e
* nen lun
denetin
en Qu
le: erlt 1
n den
Wis, P
ſorumn t
pend
aim Hol
Gipun
rinculum
eis, ben
1090, t
elle gecel
lass, ſcate
ur Nian
i abin
de. Q
eftiigve
ſmns elſe
Ent. U
Nlgve Wi
hikrons e
tumm mun
un effue
Nml,
ine bettt
niille!
Ibi droun
ueſitin
lebers a
) dede
mine,
II (i
Ment,
ii mei i-
1 kis ſeli
au,
nmn gla
N bas e
¹ (linge
Uunt, ut
1 N nau
1 itnor. .
e Ul, 4

1e d. ele
Sn ſt
Si Telnate

uent ligtehen
dene

Dm
ert 4

Anmn
Penge 1 4
anmen 8
t. Arſn

1
las . Uepen
Eirun en
dacte l
beurn
Ne Nuin
taennmn
intdu an
V lint gin
Pucen irr
ccula i
E hi
ior in hni⸗
can Eki

1

im, meule
ſam ſei
hrigeſiget⸗
kebat
ole dini
1, apeinn
nitun ini
10 ,6tu
immilim iu
auriant alin
tad gi
e, (ger
Gi Dichlen,
1 Reginr
en Cjue
Hüinſa de
Uuuifn
2, Ci
Uis Eenenn
nſin K
his indenr.
cinnt, 21-
ſedonnt. U
Ainsl Ui⸗
mrumdobe⸗
uud
iun Uink
1, lan l,
Et,A
Nr. Mr,,
e ſunes, .
gt N
ein in
nunc

6, Lden ?
Pbikel
ib e,
ihann an .

9

—☛☚

De Cyro Rege. Cap. XIV.

omnia perluſtrare ſatagit non tam Mun-rarius,
quàm Argus, omniàque beneficia proſtare cu-
Pit.
VI. Non ità ſuam Chriſtus liberalicatem inſtruxit;
gervive Deo quando dexteram ſeptem aſtris diſtinxit. Habe-
felx. bat in dextera ſua ſtellas ſeptem. Largitiones pro-
Apo. 1.16. fect nocti conſecravit, qui manum ſuam ſide-
amZenè ribus ſepſit. Potuiſſet & fronte Solem in dexteram
de civibus traducere; ſed ut munera nec prodenda doce-
upr ret, nec accuratis expendenda teſtaretur, illu-
nem ſuam videri voluit manum, inter ſidera ad
beneficia largius eroganda munificè nocteſcen-
tem. Quàm felicius, ſplendidiuſque mortalium
ulii mi- dexteræ refulgerent, ſi fulgerent parciùs! Meri-
leri. diem dexterâ circumferimus, ut, quæ impendi-
mus, expendamus. Nec Sol iſte tam curioſus
ſuorum munerum occaſum habet, miſi fortè ad
excipienda beneficia protendatur manus. Tum
enim Sol occidit in meridie, noctéque concubia
excipiuntur munera, ne quòôd grati animi nobis
vinculum innectatur. Lippimus affecti benefi-
ciis, benefici ſumus undique oculati. Pudeat,
rogo, tædeãrque & cæcutire, quùm nos Argos
eſle deceret; & „ cùm oporteret nos eſſe Tire-
Lue. i8., ſias, ſcatere oculis. Cwcus quidam ſedebat ſe-
35. cus viam mendicans. Si id Lucas miretur, hu-
mani animi Morbum, quamvis Medicus, nen
caller. Quis enim non ſe occæcat munera, be-
neficiaque accepturus? Ante, retréque oculatif-
ſimus eſſet; ſi ſtipem, non corrogaret, ſed largi-
retur. Utrinque largientis excubat dextera; ma-
nuque munerarius, Janus, ut ità dixerim, &
bifrons eſt. Nec mirum, ſi frontoſa inhian-
tium muneribus natio, in ipſam quoque dexte-
ram effuderit frontes. Quamquàm, quid aio?
quum elergitur, & oculata eſt, & effrons tum
manu, tum vultu eſt. Nunquàm enim & oſten-
taret beneficia, & exprobraret, niſi frontem de-
triviſſet. Et ſanè patere nuſquam frons poteſt,
ubi circumſpiciendis congiariis cervix univerſa
pateſcit in oculos. Eos verò Cyrus excæcat, tam
hebetis ad erogandum aciei, tam veròô perſpi-
cax benefici, quàm beneficiis honeſtatur à Nu-
mine. “
VII. Quid me fiet, inquies, ſi oculatioris ſum
mentis, lippiréque non poſſum, ubi me congia-
rii mei incurioſum licèt, pretium non fallit. Imi-
Lzech. I. teris velim Ezechieli viſas animantes. Et totum
18. corpus, inquit, oculis plenum in circuitu ipfa-
rum quatuor. An his tu perſpicacior animnan-
e e tibus es? Jam diſpice, ut ſuam largituræ eludant,
is, falläntque perſpicaciam. Pennis manum invol-
vunt, ut nec videri poſſit, nec omninò videre.
Ibid. 8. Et manus hominis, inquit, ſub pennis eorum in
Superior quatuor partibus. Plumis dexteras inſuunt, ut in
er largiendo tarditatem dediſcant, pateréque non
G poflint, quæ largè munera effundunt. Tam ſe
9uiddſub. Velare ſatagunt pennis, quam volare ſtudent.
Geétorum Feſtinare cupiunt, & prodi nolunt. Quis enim

laboribus 1 . 2. 1 2 1 .
acceperir. lateré beneficentiæ inſtrumenta, abdique putet in

deazrken pluma? Quiſve munera diſpiciat ſua, ſi ea con-
erte, gerit explicatä quidem manu, ſed involurà? Et
ranhis manus hominis, inquit, ſub pennis. .Æquè velum
provideat. 3 . igruan im.
Borker beneficentiæ miror, ac volatum. Impigrum enim,

ia ipa OcCcultumque beneficium eſſe debet, ne ſtigma
diber, egeni ſit, quod decus eſt opulenti. Utro libera-
. itas careat, aut fœnus eſt, aut pompa. Iſthic igno-
rantia præſtantior, quam ſcientia, eſt. Nam
tuum ſi munus rimere diligentius, beneficium
corrupiſti. Nullo largitoris contuitu non faſci-
nantur congiaria. Suo muneri Baſiliſcus planè
eſt Munerarius. Venenantur beneficia, ſi à be-

nefactore attentiùs explorentur. Suos Simiæ fo-⸗

Ethic. Comment. Tom. III.

tus ſirangulant, amplexando. Quæ abdicata Vi-
verent ſimulacra hominum ludicra, ea Amor
offocat. Id tuis evenire muneribus cenſeas. Efflo-
reſcent neglecta, curata defloreſcent. Strushio-
nes ſe quidam éſſe purant beneficii ſui. Iis obſte-
tricari ſe poiſe oculis autumant. Non extrudun-
rur contuitu munera, ſed perduntur. Et urinum
id tanrum beneficium eſt, cui non corde incu-
bas, ſed viſu excubas. Plumeſcunt in aves ova in-
cubitu pectoris, non oculorum exploratu. Si tuum
vigere munus exoptas, Cave illi advigiles. So-
pore Beneficentiæ caſtra ſervantur. Arx proditur
liberalitatis, ſi excubiæ lethargum excuſſerint.
Munificentiæ Capitolium Gallos haber infeſtos,
tam ſtreperos, adverſéſque, decumbentibus. Et
quàm tutum eſt, ſi Canes non latrent, tam Anſe-
rum ſtridore dedetur. Non catapulæ, ſed papave-
ra caſtri pinnis diſponuntur; tum ſecurâ liberali-
tate, quùm ſuis, quæ prorogavit, muneribus non
excubat. Oedipo, mihi crede, non Manlio, Ca-
pitolium propugnatur largitatis; & quiſquis de
beneficio non muſſar, hoſtes arce dejecit, Vicit-
que. Cave, ne Arcem tibicines ſubeant. Nam
nullo ità quati moenia ariete poſſunt; ut lituo-
Liberalitatis propugnacula, quaſi muri ſunt Je-
richuntini. Tubarum fodè ſonitu diſſolvuntur. Te
proindé & jactare beneficium, quod collocas,
veto, & accuraté abs te nolim illud expendi.
Lippitudine ſi laboret benignitas, ſana;, ſalvâque
eſt. Quaſi Eva, præmoritur, ſi oculos feliciter
caligantes aperiat in munus. Nec ſiniſtra tua reſ-
cire debet, quid præſlet dexrera
Atqui oculata à Deo Hebræis virga intenta- VIII.
tur. Quid tu vides, Jeremia? Et dixi: Virgam Jer. 1. 1-
vigilantem e?go video. Profectò, quæ vigilat, non .
lippeſcit. Itaà eſt: ſed percuſſura eſt, quæ advigi- Serer eas
lat, Virga, non vernatura. Mihi quoque oculatiſ- ara .
ſima eſſe debere videntur ſupphcia. Debet enimn
non reſpicere modè, ſed introſpicere, qui vulne-
rat; ne aut inſontem plectat, aut ſontis gravior poœ-
na, quàm culpa, ſit. Beneficia verò Andabatas re-
ferunt; utque illi ſine Sole luctantur, ità ipſa inter Saperioris
umbras præſtantius profunduntur. Jeremiæ excu- frobi Sere-
. . . . ritas cautds
bat Virga, quæ cædit. Nam Aaronis, quæ Sacer- Litzeralitas
dotium deſignat, Virga, adeò non vigilat, ut eam verò larga.
lucis pertædeat, abditaque ſanctuarii latebris erum-
pat in gemmas. Jequenti die regreſſus, Moſes ſci- Num. 1.
licèt hiſtoriæ Seriptor, invenit germinaſſe Virgam 8.
Aaron. In umbra pullulavit. Ut diſceremus,
tum promi Virgam, inſtruique oculis, quùm eſt
cenſoria: cæcutire eam verô, lateréque benefi-
cam. Non enim ſeſe circumſpicit benignitas,
nec ſuos religiosè foœtus explorat. Menſuram, in- Luc.6, 36.
quit, bonam & confertam, & coagitatam, & ſu-
perfluentem dabunt in ſinum veſirum. Negaine
Ediles lippire Numinis, quorum menſura, ut
ille inquiebat, ſine menſura eſt? Caligant ſanè,
quorum ſextarii in congios, amphorâſque pan-
dumur. Quis enim non videat nihil tum pe-
nitùs vidiſſe Munerarios, quùm una congiarä
menſura redundantia eſt, condunturque ſinibus
dona, ne pateant. Ità Tdiles cœ'li largiuntur.
Cenſores verô non ità Cœli animadvertunt. Lyn-
cei ſunt, & Argi. Et alius Angelus exivit de Apoc. 4
Templo, clamans ad ſedentem ſuper nubem: Mitte 5.
falcem tuam, & mete, quia venit hora, ut metatur.
Sub meridiem falx mittitur in meſſem, ferventiſ-
ſimo, apertiſſiméque in Sole. Nimiruim ubi exe-
canda mortalitas eſt, non noctu Superi graſſan-
tur, ſed interdiu, & quaſi meſſores, compertos
ſcelerum obtruncant. Cenſor porrò cœli, quùm
nubi inſideret, in impiorum potuiſſet ſtragem rap-
tim fulmen detorquere. At fortuita clades fulguris,
K 2 Cæcâque

I I
Zex E 4

W Ccæcaque eſt. Non ferit, ſed irruit. Falx manui
=ð obſequitur. Quem ſiniſtra corripuerir ſeu faſcem,
pliemſin. ſeu manipulum, eum illa incidit. Palpat meſ-
emeetie, ſor, tum execat. Vides, Opinor, non fulguran-
ſed diſere. dum Principibus, ſed metendum, ut ſupplicio
one core. Rempublicam non perdant, ſed paſcant. Eſt
Veic enim laniena reorum, quaſi epulum urbis,
quùm non caſu, irdve ſupplicia, ſed mente, ju-
diciéque infliguntur. Meti proptereàa, non exci-
di, feruntur urbes, quas Superi non impetu ever-
tunt, ſed ſeverè compeſcunt.
Verùm cenſores, lictoréſque mittamus, qui
ad nos id loci haudquaquam ſpectant. Id mi-
hi conficiendum hac capitis lacinià eſt, non
exaugenda beneficia verbis eſſe, quæ meliùs,
grandiuſque extenuamus. Quod ſanè erga pro-
digum ead ſe reducem filium mihi videtur egre-
Vleriæ va- gie ſenex præſtitiſſe. Qui ſtolam quidem, annu-
" odium ſümque exprompſit, viſceratione quoque vituli
Benefcia imperatd. At lautiora fuere mox lautia, ubi
occultan. inifri epulum cœpit. Nam inducti ſuper men-
da. ſam fuere chori, inflatæque tibiæ, quarum nulla
per Senem mentio inter amplexus. Erat autem fi-
lius ejus ſenior in agro; &, cum veniret, audivit
Wimphoniam, & chorum. Quam ſui eſt parca
prodigentia ! Oſtentare ſe planè neſcit, ero-
gandi, quam garriendi, peritior. Ne tum qui-
dem Benignitas canit, quùm chorum inſtituit,
& evocat citharœdos. Nec modulos canit. Adeò
ſui tinnitum muneris, quaſi tonitru, liberalitas
reformidat. Non aureo, ſed coriaceo invidere
ſæculo Beneficentia ſolet, quùm è corio ſcilicèt
procuſa numiſmata nullo licebat tinnitu proro-
gare. Amat in auro pretium, ſed garritum aver-
ſatur. Sua ſurdè labi beneficia cuperet, quæ
abortiri ſe putat, ſi pariat. Nunquàm enim ſine
clamore parturimus. At Beneficentia, ut cru-
ciatu carer in partu, ità nullo eniti ſtrepitu per-
optarer. Vagitum prolis quaſi maleficium odit:
& pignorum exploratu diſſimillima Aquilis,
eam abdicat prolem, quæ lucem non refugit.
Silentio, umbrâque ſuâ pignora recognoſcit; nec
munera, ſed verſuras pronuntiat, quæ aurum
foenerantur, ut repetant auram. Duriſſimam
eſſe foenus interpretatur, ſi crumenam effundas
tuam, ut alieni pectoris ſpiritum exhaurias in
encomia, plauſuſque tuos. Mimam ſe efſſe hor-
reret, ſi ageret, ut placeret; ſi aureo è& vulgi
fluctibus hamo ſquamolum ſanè plaudite piſca-
retur. Tabernas ità odit Beneficentia, ut Or-
cheſtras. Fonus faſtidit ut funus. Plauſus, ſeu
luſus, aſpernatur. Aurarum nundinas eſſe cre-
dit turpiſſimas. Elephantum mavult imitari,
quam Chamæleontem. Ebur ille ſenior, hoc eſt,
ſapientior & ſanior projicit; non jacturam, ſed
jactum interpretatus, in levamen ævi, gemmam
abjectam. Hiat Euro Chamæleon; ut ſuam pa-
lam cæteris ærumnam attelſtetur, quando tem-
peſtatibus vivit, & quo vento Mare concitur,
eo miſer refoverur. Procul à noſtris epulis ani-
malculi egentiſſima ſit annona, planè ludicra,
& ventoſa. Celebrari Beneficentia refugit, quæ
nuhquam miſerè cœnat, niſi cùm cœnat in A-
Arragan-. Polline. Guſtari, non videri, ſuas epulas op-
Gis;. tat; & tum ſe ſplendidè ſtruxiſſe convivium
ducit, cum, quaſi apud inferos coœnaturis, um-
Delus ani- bras patinis affundit. Phaſe illi ſolemne eſt, quòd
gee. ſub veſperam eſtur, aſſato agno. Non edones,
rat, au non phagones eliminat & convivio; unos tan-
tùm tædiferos averruncat, ne ſua ,illatis facibus,

IX.

Luc.15. 25.

jabtet.

Aslins, dona proſtituant. Conchas æmulatur, tam opu-
rets äe. lenter prodigas, ſed imo pelagi deſidentes, unio-
nes pro extis deprompturas. Suber aiunt fluitare

—

Oliva in Eſdram.

inanitate, non pompâ. Quid imitari liberalitatem
deblatero conchas? Deum æmulatur. Poſuit te- Pf. 17. 12.
nehras ille latibulum ſuum. Beneficentis quoque
ſibi umbras circumdedit, ne ſuum ipſamet be-
neficium ſciat, canâtque. Eſſe planè debet Mu-
nificentia Lia, non Rachel; ſœcunda, ſed Lippa.
Damnare hic ego, aut ſalem carpere aliquan- X.
tiſper cogor immaculatam Animam. Quæ tigni ,
pompà non contenta, non cedros modò jactavit
& cupreſſos, inquiens, Laquearia noſtra cpreſ- Can. L.16.
ſina: Sed floſculos quoque ſupputavu, quibus
ſtratum inſperſerat. Lectulus noſter Noridus. bidem.
Quôd ſi Regi violas ità parat, ut enumeret, an zual
largitionum rationem non inibit, ſi fortè vulgus ſponſabe⸗
muneretur? Coràm Principe, & in flore com- Peficia diſ-

.. . . énſat, ſ
purat. Conjice, num ſit profuſim aſſechis afflu- Vu
Xxura. Vix eam latifundi fore memorem ar- meminit.

bitrabar. Ut audio, oblivio ne quidem eam oluſ-
culi capit. Si verô inopis eſt pecus numerare:
quàm eſt Princeps paupercula, quæ rationem
init floſculorum! In adverſaria Narciſſi referen-
tur, & quot in menſem legamtur violæ, expen-
detur. Has quuùm Sponſa rationes ſubducit, ra-
tionem à ſe planè fatetur abductam. Quis eam
ad areolam deſcendiſſe crederet, ut in Hyacin-
tho computaret? Lapillos an illa ad calculos non
revocet, quæ flores fubjecit abaculis? Largiri
neſcit, quam rationum non pudet in flore.
At hæc computat, non oſtentat. Quis non
cohorreſcat verſuram retis eſſe, non ſcarum, aut
mugilem, ſed Mundum? Ecce nos, Petrus in-
quit ad Chriſium, reliquimus omnia, & ſecuti Matth. 19,
Jumus te, quid ergo erit nobis?* Piſcatores hinc 7.
vos eſſe intelligo. Ut ſubrancidis, putribũſque
ſalſamentis ſiluros attrahitis & rhombos: Ità rete
non dimiſiſtis, ſed demittitis, quo plagulas ſide-
ribus compenſetis. Vos omnia reliquiſtis, quos
tellus in littus nudos ejecit, naufragio maris nau-
fragium laris durius eluſuros? Ecquando intrà
piſcatoriam ſcapham abſtrudi potuere Mundi
opes, & decora! Ergo non remigem Chriſtus
adlegit, ſed Crœſum? Ergo in- ſiagno Tibe-
riadis natura Mundum demerſit, quem vos ſa-
genâ extractum in littus pro Domino projeci-
ſtis? Speculari Octangulo, tuum, Petre, n-⸗
trem incluſiſti, quando in thronos, in xyftos,
in fundos, in oppida, & in imperia unumn tibi
everriculum explendeſcit. Iſihic ſanè Beneficen-
tia non lippeſcit, ſed declamat; quæ de Naſſa
urbes, regnäque fabricatur. Clamet Petrus, Nos
reliquimus omnia. Cui Dominus cùm reſponde-
ret, nullam penitùs mentionem fecit, de con-
temptu rerum omnium jactato, ſed Sedes Judicii
Univerfſalis aſſignat, eo duntaxat nomine, quòd
ſe nihil poſſidentem ſint ſecuti. Vos qiti ſecuti Ibid. 28.
æſtis me, ſedebitis ſuper ſedes duodecim Judicantes.
ateor omnia animo à Petro contempta: at reâpſe
quid ille pro Chriſto dimiſit? Nondùm Divino
Spiritu repleti altè tantiſper de ſe tunc ſenſere
Diſcipuli. Utram ergo beneficentiam minus pro-
bem Piſcatoris, an Reginæ? Hæc tigna, &
lacunaria, & torum Chriſto objicit florulentum.
Vociferatur ille, Omnia ſe abjeciſſe pro Chri-
ſto. Non erubeſcit ſuæ Princeps vilitatem ratio-
nis, expenſo flore. Suæ granditatem eloquentiæ
piſcator non expavet, in rete Mundo conjecto.
Repetundarum argueretur Deus & à Sponſa pro
viola, & pro terrarum orbe a remige, miſi & flori
coœlum oppignerarer, & ſcalmo ſuam Chriſtus
paciſceretur ſyderibus libertatem, pro reti Petro
delatà, locataque in Sole ſella. Jedebitis & vos Ibidem-
Juper ſedes duodecim, judicantes duodecim tribus
WMiaöl. Tanti Deo ſtat unum pro ipſo rete proje-
um.

XI.

dum. Nin
,1s ulins, Ur
v Rer he
r Iea
Olnguet,
( Inpol
ge tuos il.
reſilki.
lun eigere
Aiorem.
Vendi⸗
feuan um 1
ns, impute
un ne, hall
Angues. un
Ne tum
Sgatas Ven
nibus cel
Nulo Vppar
Etes Cicum
n, mentem
lluant; &1
n carneum
l Gcebam,
n Libidin;
Mmentatur,
1e atio.
Mquarn prok
Mum, De tumm
ami. Portèô
n eCumn .
1,onla flon
9 ninte. Hæc
umfc del
Rein unſun
Pennu nuli
40 Dehundi
, unquem
Grun, Gum n
Runcdo innetc
olanco, con
Clu eo, “

Eidve
a Wnttk ii
1e. odle Nigt
4 ik Red ecdl

1

4 I kekſent .

l r iſ
(pini, ln
Acles nicer
Indiüſken
Kin Kinihe
e. Endlann .
8 in iler
l
llen
e nſie
er
el, Phocan
i i unn
Gltanmn N
am. AI
Een N

ileen
kſite)

e
met de.
in.
eii
Roknt
neoſn
9 Juld
yile a
Uneret, i .
uten

Noel a in
Neamcl.
numege:
2 etinen
linkern.
e,een
bnct,r⸗
Qiseen
n Hycn.
Alenhtsnen
3) lagni
klore
Qöpwn I
Cannh,a
Pemir.
1, ſeni uu⸗
atores Hi1
bunbihe
N: Mtee
egllalc.
iſis,
Warisar
ando
e Mund
1 Chrios

o Tibe
n vol⸗
vo nee⸗
Pene, I
n Nlcs,
munt
Benehen-
Ge Nali
us, M
leſſonde⸗
ce in
Ceüiel
mme, dd
G ſeniſüns
idalte
artelſ
n Duno
oe bllet
mins o⸗
tiena,
Dlennun.
o O.
ſem uun
SS
eid

Can 1.16.
Raraz; .α

elamoſa
erga Veum
Liberali-
ta/.

XII.

.

Luc. 15.
21.

De Cyro Rege. Cap. XIV. II5

Gtum. Nimirùm ità in Numen munifica eſt mor-
talitas, ut nec ei florem gratlis impendat. Lebtu-
lus noſter floridus. grotat iſta ſanè benignitas,
quæ ſtrato conditur flörulento. Et ſanè aret »
ælluatque, quæ defloreſcit in flore. Nec mirum
ſi languet, cui rationes vel de olere ſubducun-
tur. Impatat Soli floſculum. Sed reverà marceſ-
cere tuos iſtos flores non dubito, quos in lectulo
deprefſiſti. Si enim vigerent, non ſe contrà coœ-
lum erigerent, nec ſuam Numini fragrantiam

objicerent. Ver iſtud ſervile eſt, quod ſe tam ab-

jectè venditat, ut nec Deo ſine pretio fragret.
Verum uni tam accuratè Numini, quæ pendi-
mus, imputemus. Nam ambitioni, nam gloriæ,

nam iræ, nam voluptati patrimonia prorogamus

elingues. Sumptuoſi & muti ſumus, ſed in fla-
gitia.
Ne tum quidem cùm ad ſe prodigus rediiſſet,
erogatas Veneri opes exprobravit. Nulli in lu-
panaribus calculi; cùm tamen nemo ſubeat ſine
Calculo lupanaria. Niſi enim cor ſaxeum ga-
neones Circumſerrent, nunquàm in carnem ſpiri-
tum, mentémque remollirent. Lapideſcunt, ut
defluant; & moœchorum cor carneum eſt, quia
non carneum eſt, ſed lapideum. Attamen nulli,
ut dicebam, é ſaxo calculi: cum Prodigus profu-
ſam Libidini gazam non imputet. Famecere ſe
lamentatur, & exerraſle tum toto colo, tum
lare patrio. Glandis eum tædet, & ſuum. At
nunquam profligatum abs ſe queritur patrimo-
nium, ne tum quidem, cùm ſe reum ſtitit pa-
renti. Porròô ſi profugus a flagitio juvenis tanta-
rum jactum opum Luxuriæ non imputat; quo pa-
to Sponſa florem jactat, objicitque Verbo, duùm
illud conſectatur? Pater, peccavi in cœlum, &

coràm te. Hæc prodigus; indignam ſe eſſe ratus

quamvis vel cum Libidine rationem, à qua ſe
repetit, non ſua. Et quid, rogo, Gloriæ non im-
pendimus, nullo de luxu, luxuriéque muſſare
auſo? Defundimus in honorum ſtadio patrimo-
nia, nunquàm ad metam forté deventuri. Nam
quadrigæ quamvis effuſa ſit fuga, ſpes tamen elu-
ditur, quùm non rarò in meta carceres offendit.
Stando interdum bigæ, & feriatæ pertingunt.
Evolando, contraà, ſeſugæ incitatiſſimmo ad metam

CurIu eo, undè diſcefſerant, non rarò reflectuntur.

Dignitas,
nen foœæ-
nore, ſed
pro meri-
11 defe.
renda.

Aulæ in-
certiſſin i,
variismque

Kadiumm.

Pleriſque & magnere ſtadium conſternitur, quo
non rotæ tantum diſtinentur ferreæz, ſed aureus
quoque axis torpeſcit. Avelli biga non poteſt,
loris licèt equi concitentur. Ut te Ceres ſuo cur-
ru receperit, non propterea bravio potiere.
Quodque iniolens un ſtadio eſt, ſed frequens in
Capitoliis, cùm Gryphas ſtare videas, vVolare
teſtudines videres, niſi palmam heluo reporta-
ret. Imô iiſdem omninò & jugalhbus & bigis
alter intrà ſemihoram ſtadium conficit , intrà de-
cennium alter non proficit hilum. Allaris inter-
dum M.dili coturnicibus, devolavere inertes ad
metam. liſdem planè avibus impigerrimi intrà
carceres conſtitere. Alii Acipenler conchylium
peperit, Phocam aln profudit ut quo munere
bic enatat, eodem ille demergatur. Nullam
in dignitatum Naumachia obſervare licet Cyno-
ſuram. Alquando Bootem profuit ſuſpexiſſe.
Idem non rarò ſidus exitio fuit. Urſa non ſemel
Cynoſuræ loco effulſit, laniſta coronato. Mox
Ara portum deſignat, niſi litaveris „perituro. Ea-
dem de Cynoſura in Pleiadas repentè converſa,
duam cymbam provexerat, mergit. Modò Lilio
utere pro temone; modò clavo benè myrtum ſup-
bones. Nihilo minus aureis tota Naumachiæ
amphtudo, non Ccymbulis, ſed onerariis inſterni-
tuur, infeſtis contra ſe roltris incurrentibus Na-

vibos, ſetéque denſitate agminis elidentibus.
Nemo tamen, hnaufragii metu, in ripam Navim
ſubducit. Imô novæ in dies, innumeræque Cor-
bitæ in ſtagnum propelluntur, tantà opum lu-
Xurie pigmentatæ, ut Carina ærarium videri Ma-
nium poflit, cùm mare aureum intrà ſentinam
fluctuet, quo Navarchum in Mare Senatorum
allidat, ides nudum, ut Paludamento aliquando
veſtiatur. An non inſania eſt, ut tegare, nudari?
ut conchylium extrahas, naufragium facere?
Trabea enim eſt, ſi murex Chlamydi defunda-
tur. Pudor eſt, non coccus, ſi nudo Præturæ
conchylium adſpergatur. Divitibus iſta emenda
Propohuntur, ur Rebus publicis conſulatur: non
ut tenui inſtructus re familhiari, totum patrimo-
nium impendat, ambitionem procurati Honoris
inopid luſturus. Qui vendit, providet Provin-
Ciis. Qui malè nummatus emit, Familiam peſ-
ſundat. Tu verò curulem portum vocas, & non
Syrtim, ſi in eam impaétus ſubſtantiæ funditus
tuæ jacturam facis! Nocentius è ſella ebur, quàm
ex Elephanto, graſſatur. Nam bellua evehimur
paludati; ſpoliamur, ſellæ eboris impoſiti. Sub-
ſelliorum una omnium epigraphe eſt, Ecce nos
Teliquimus omnia. Nulla ità rapax eſt Scylla, ut

Sella eſt. Et tamen mercium patimur jactum non

inviti, ut in curulem, tanquàm in ſtationem, ex-
ſcendamus. Trabeam accipimus cum mantica
Salutamur, & eſurimus: & quos diù fodere non
piguit, eos neceſſe eſt & curuli, tanquàm è tripo-
de, mendicare. Miror phreneſim ambientium.
Velificant, imò remigant, ut tandem bonis om-
nibus ſpohiati in littus enatent, ubi aliam in arena
navigationemn ordiantur ad Cererem, cui ſuppli-
cant trabeati. Quæ cum incommoda ſint uſu
compertiſſima, ſpoliari tamen, quaſi ovare, eſt-⸗
Ità nos efſsicinat gloria, ut lateritia malimus ubi-
que terrarum Capftolia, quàm marmoreum A-
ventinum. Nemo verô oneratum ſe rejectione
patrimonii queritur. Adeò Deo tantum damna
noſtra imputamus. Et, quod mirere, ii quoque
coram Numine computant, qui ſe ſancte Nu-
mini devovere.
Publicanorum ſignifer Zachæus, videndi de-
ſiderio Domini in Sycomorum ereptaverat, in
arborem ſcilicèt infrugiferam, homo ſanè ſterilis
ſuæ potiſſimùm ubertatis monſtro. Nam, qui au-
rum verſuris fœcundant, cœlo penitùs exareſcunt.
Spectatorem non eſt ſuum Dominus aſpernatus,
imòô de ſpectaculo repentè conviva in telonari
ædes divertir. Afflatu hoſpitis refrixit fonorum
æſtus in trapezita. Ergo rapinis ſeſe, furtiſque
expiaturus, auri ſummam non contemnendam,
Munerarius de furaci, diſtraxit. Et fortè felicior,
ſi utl Arcam recluſit, ità labia obſtruxifler. Ve-
rüùm dati, expensique rationem ſubduxit, aitque
Chriſto: Ecce dimidium bonorum meorum, Do-
mine, do pauperibus: & ſi quid aliquem defrau-
davi, reddo quadruplum.
Non ita cum hominibus commercia tranſi-
guntur. Uno vix omnia complectimur verbo, &
eluvionem opum intra periodum cogimus reſta-
gnare. Dixit autem Rex Nodomorum ad Abram:
Da mibi animas, cæœtera tolle tibi. Quantm ſpo-
liorum uno verbulo retruditur! Greges, & tor-
ques, & ſignati, infectique æris acervi, & inſiru-

mentum Regum quatuor opulentum, ſupellex

aurea, aulæa gemmea, abaci, & quadrigæ, &
Mundi regii par Mundo opulentia verbo cætera
circumſcribuntur. An non in ſpongiam incu-
buiſſe videntur tibi abaculi, elementâque Arith-
meticæ, ubi nulla de rationibus habeiu- ratio,
tautarum opum inducto ſyllabo? Cætera tolle tibi.
K 4 Ternis

Ambitds
rodiga
arr Meonii

In Aulis
Dynaſtas
rus non
yarò Ma⸗
g ſtratus 3
& Prætiss
r4 emisn-
tasres

Matth. 19.
27.

XIII.

Zachai là.
eralitas
ampiallofa⸗

Luc. 19 9.
XIV.

Gen. 143
27.

Elinguis
Kegum ℳα
benefscen⸗
tᷣa.

Deus nobig
Tilis.
Deo days
neſcimac,

Arrogan-
nia.
Bona oc-
cultanda.
vide, Be-
neficia oc-
cusltandae

XV.

Ma. II. I.

I.

Deus ita
omnibus
infundi-
sr, ur
membris
ommnibus

116

Ternis vocibus veſtiaria Regum quatuor opima
poſt ſpolia devictorum reconduntur. Compone
Sodomorum Regem cum Zachæo Jerichuntino.
Hic quadruplum jactat in dimidio ſubſtantiæ ſuæ.
Ille tot gazam triumphantium uno verbi ſipario
convelat. Nimirùm trapezitæ ſua ità exagge-
rare munera conſueverunt: & ſua ità Princi-
pes extenuant congiaria. Computare iis Reges
digitis dedignantur, quibus gubernacula tractant
imperii. Qui numerus ſunt, hi dona, largitio-
néique habent in numerato. Tam erecto ſunt
animo Cæſares, ut ex illa ſpecula diſpicere non
poſſint, quæ infra ſe poſitis largiuntur.
Nam & Deus de filio ſuo, quaſi de flore
loquitur, quo tamen tot erant & pane Palæſtim,
& azymo ubique gentium Nationes ſaturandæ.
Egredietur virga de radice Jeſſe, & ſos de radi-
cé ejus aſcendet. Si Vati auicultemus, nihil
Chriſto frugis præſtolabimur. Quis enim flore paſ-
catur? At Panis & cœlo vivus, vivâxque mor-
tem propulit ab Eccleſia. Veruùm quùm virga
hieroglyphicum imperii ſit, more, geniéque re-
gio, quæ eſt editura, imminuit beneficia. Non
horrea ſuis gemmis adſcribit, ſed floſculum ex ſe
proditurum eſſe confirmat. Ut enim pro Templo
Cyrus domum objectat, ità florem ingerit virga
pro pomo, imò pro pomario, prôque Mundi
horreo exprimit. Hi enim tantùm non loquuntur
grandia, qui & grandia præſtant, & magni lat-
giendo, maximique ſunt.

O MNIA regna terræ dedit mihi
Dominus Deus Cœli. I1. Eſdr.

I. 2.

CAPUT XV.

Quamvis Deus ſit Cœli Princeps, inſi-
datque ſideribus, non ità illa tamen
aut amplitudine orbium diſtinetur, aut
rapitur pulchritudine, ut eum partiri
limum pudeat, pigeatque terrarum
imperia diſpenſare. Quo genio Nami-
nis inflelcti ocuperem Principes ad ea in
Jubjectis ſibi urbibus percuranda, quæ
tenuia ſunt, & videri poſſunt non regia.

Stris Dominus coronatur, ſed nullo limi fa-
ſtidio. Ità enim coœleſtes orbes amplexa-
tur, ut ſuo terras pugno non diſcludat. Æquè
Præeſt univerſis; nec ſecundis à ſe Angelis cite-
riorem Mundi plagam committit moderandam,
ſuperiorum ſibi orbium reſervatâ præfectura. Eo

affandiur Deus ſtudio ſoli ſtadium ſternit in hmbo, quo

alsmen⸗
sum.

boum ſulcos, porcâſque in agro delineat. Nec

Rex eiayn WMirum videri debet, ſi quaquà diffuſum Numen

minima
curet.
Superioy
non aſper-
netur cu-
yram tem⸗
poralium,
mini.-
morem.

Dei Provi-

dentia
etiam in
par Vis.
Superior

interſit univerſis, quando id ab olere præſtatur,
quo veſcitur Elephas. Ut enim pabulum elinxe-
rit bellua, alvéque olus recondiderit, non ſuc-
cum omnem in ebur tantum oris exta, viſcerâ-
que diffundunt, ſed ſcabritiem cutis ità humore
perfundunt, utl nitorem eboris infuſione ſucci
impinguant, & roborant. Inſinuat toti ſeſe cor-
pori ſuccus, inque omnes monſtri artus, mem-
brâque pervadit: nec promuſcidem tantuùm, aut
haſtas, ſed illuviem quoque corii percurat, in-
funditque. Expiraret, non niteret Pavo, ſi ali-

Oliva in Eſdram.

menti liquor unam tantùm caudæ pompam irri-
garet. Aſpritudinem item pedum, quàâ volucris
exterretur, non negligit, ſed fovet, non Avis
ſolum gemmas, ſed etiam probra rigaturus. Ad-
eò naturæ duétu ſuademur, non ſplendida ſolum
aut Reipublicæ, aut domus noſtræ percurare, ſed
ea quoque ſtudiose perficere, quæ ornamento vix
eſſe poſſunt.
Id fortè ſponſus damnavit in ſuæ Sponſæ po- II.
litia: Quæ, ut laquearia concinnaverat & cedro Rex au.
eleganter, torumque floribus delicasè conſperſe- Betena.
rat, ità iis domus phaleris, quæ proſtabant, con- wm & re⸗
tenta, reliquas ædificii partes aut occultiores, aut m, agen-
ignobiliores contempſit. In lectulo meo per noctes ah, 3
quæſivi, quem diligit anim⁊ad-mea, quæſwi illum, accepuo,
& non inveni. An amor refrixerat Sponſæ? Can. 5, 17
Dilectum diligebat. An torpor in torum irrep-
ſerat? Quin vigil opperiebatur, quærebatque
Verbum in nocte. An ſqualebat cubile? Plofcu- Sonſe
lis imoverò vernabat. Quo ergo à domo Chri- Sver-
3 . „5.) 21. „mincuria in
ſtus incommodo arcetur. Nimiâ & diligentiâ „gioribus
Sponſæ, & negligentid. Nihil illa de veſtibulo, familis
nihil de porticu, xyſtôve, nihil de balneo, aut αα.
triclinio conſultaverat: & pavimenti negligens
curam omnem contignandis cedro cubiculis in-
tenderat. Eam proptereà Deus faſtidivit, quoòd
non didiciſſet ex ſe, ità ſtudere ſummis, ut mi-
nora non ſperneret; quando ipſe Deus coli re-
gna terræ diſpenſat, utque illi Solem ſuffecit,
ità Cyrum iis, quaſi terreſtre ſidus, præfecit,
ſummi, infimique Mundi arbiter & præfectus.
Huc, rogo, accedant Conſulares, quos de Rei-
publicæ, ut inquiunt, quiſquiliis piget deliberare.
Se dignos eos tantùm eſſe coœtus vociferantur, in
quibus aut Hanno repellendus, aut opprimendus
Antiochus, aut Italiæ jugo, juguléque Annibal
ſubmovendus, aut diripiendæ Hieroſolymæ in-
ducuntur. Niſi de Perſe agatur vinciendo, de
catenando Jugurtha, de ſubruenda Numantia,
Saguméôve propugnanda, in Senatum venire,
curiamque recuſant. De Congis, de Aquæ du-
ctu, de Horreis conſultare, ſi Senator es, debes.
Expianda lurconibus ſuburra, non indigna Pa-
tribus conſultatio eſt. Exigendi orbe Magi ſint,
an flammis exurendi, ii non indecorè deliberant,
quorum calculis Carthago evertetur. Iiidem edi-
ci tabulis debet, quæ togæ modeſtia eſſe debeat,
& quam in Mithridatem adornari claſſem opor-
teat.
Manum ſuam miſit ad fortia, & digiti eus ap- III.
prehenderunt fuſum. Quid hac difformius, for- Prov. 31.
moſiuſque Monarchiàa! Colus haſtæ fœderatur;
fuſus fundaque ſociantur. In hac ſanè Amaſone ya ſum-
modô te Penelope recreat, modéò terret Bellona. wis à Re-
Orditur, & præliatur. Aciem inſtruit, & tex- Se ſoian-
trinam componit. Telam explicat, & tela jacu
latur. Depectit, & lacerat. Minervam evocat, aier .
& Gorgonem rotat. Conficit prætextas, & moe- vet.
nia ſubruit. Tramam trajicit, & tragulis debac-
chatur. A textrina migrat in curiam. Ruit à glo-
mere in prælium, & tam feliciter pugnat, quàm
texit. Suâ & ſuit manu, & arietat, in telum acu
productâà, contractâque in acum haſtiâ, poſt præ-
lium. Pudeat non imitari Mulierem ad diſſimilli-
mas pacis bellique artes ſibi mirè conſtantem.
Imô piget, inquis, ſominam imitari. Fœmi- IV.
nas te pudet imitari? At Amazones regnavere Laus Alis⸗
Aſiæ. Et Aſſyria regnata Semiramidi. At Cy- rad.
rum Tomiris obtruncavit. Nolim abs te ſœminas oοαentia
ſperni, quibus Porſena conſternatus, quibus Si- cuilier

ſara interceptus, quibus jugulatus Holophernes. praſtanda.

:. . 5 . Lucretia
Nebat Lucretia; ied libertatem Reipublicæ or- Tnd

diebatur, e ſuo vulnere profuſura Conſularibus parens fer

purpua-⸗

i⸗ wnnan⸗

, Deianl
umd
lltet,
u . P
ſi Mers
Ppenix.
Ludeti bu
iinan
Cinrolum
oun kleibus
onkzein,
Gine uſro
ufete e n
Uirdus i
mnini
Gre godi
nnegno, ne
li Marrona
ipiant,
i Renpubl
n molli,
Pmuete Re⸗
ib, hugi
. ermmis no
Iud miin
ibos Caſani⸗
Ne uno Liu
ed lbertas
Eiicins enim
ede Principe
Gdaur, nes
Nanriſcenut. 6
lincipem ſil
(Atnemn ſſto
Umeht, ſi erh
1 limttie;
lhhi ngn⸗
Cnn nilege
ſallt. Eie
tckbeus Venus
1dlin Luctei
in etrahit
ſeu, ſi lde
Alua non elt
Aunen vincu,
rttinerotatan
Mhifinnnum
Aning lipnner
nnun onl
Pudren
auer erunget,
i, non hen
i
n k
e, il
,d Eecumn
faniinet. U
unmr
4 dles
mile⸗

noc Nn

emin.
Noloetg
n Aris
l A
Eü
lae⸗ ſed
Emori

ler
e dn ha.
Onlbetſ un
ts,At ms
Nrudhe
niilim
Pollr
un e
Arebetge
1 Ther
mo C ina
lgeni ,
elibald,ſai
nen, A
egigen
biculs n.
hri, d
is, un⸗
8 elk⸗
n ſkei,
relai,
Trätku
Ee er
Gelberane
Eumnn,n
Ytmend
he Auntbl
hren
cienco,
Nummanu,
m Venie
Aqued-
res, Eis
ndigna
Mgi nn,
Gelkerunt,
Iilenedr
ſſe Eehen,
Kemoper

ign l
rmius 1 . 1
ſodelan/
Adone ai
Plona vs
ſet l. le
it, Ereri
tel r
n erot/ yk.
u e.
Riiige

n,Cuin

&τ Reips.
blicæ eſt,
zelo uſa
pro ianii
pignoris
obſtetrice.

Rerx coli
euer.

De Cyro Rege. Cap. XVW. 117

urpuram. Neſſeam Tyrannidi chlamydem
Pehanira felicior intexuit, quam non monſiri ta-
bo, ſed pudicitiæ conchylio diriorem Tarquiniis
redderet, quos pudor acrins, quàm virus offen-
debat. Expiravit, non fœmina, ſed Phonix,
ſui funeris architecta. Imò Lucretia cecidit, non
Phoœnix. Nam Avem avis edit & cinere. E ſuo
Lucretia buſto Rempublicam extruſit, ad impe-
rii rapinam è ſuo uſquequaque cinere Aquilis in
Capitolium emiſſis. Unius caſu fœminæ, duo
cum faſcibus Conſules ſurrexere; &, quæ è& Rege
conceperat, regnum ſuſtulit, libertati ex ſe naſ-
cituræ cultro fœmina obſtetricata. Quot germi-
navere ex uno emorientis cultro ſecures! Quot
lictoribus Virgas Flos unus pudoris intercidens
parturivit! Adulterio emerſerat Roma; ſed è pu-
dore prodiit Reſpublica, oppreſſo quidem, ſed
integro, ne dicam, compreilo, ſed non oppreſſo.
Ità Matronæ pariunt, ſi & viris non viris invitæ
concipiant, & viragines. Duraturam ſeptingen-
tis Rempublicam annis nox una edidit, ferre,
non molli, Venere ad amplexus. Romanam no-
lo mirere Rempublicam ubique cruentatam, quæ
& telo, plagâque fœminæ prorupir. Abhorrere
ab armis non poterat, quæ prodierat & cultro.
Illud mirari te patiar, tribus ſuprà viginti vulne-
ribus Cæſaris renaſci nequiviſſe Rempublicam,
quæ uno Lucretiæ vulnere enata primitus eſt.
Adeò libertas reparari, ſi perdatur, non poreſt.
Felicins enim ultione ſtupri Reſpublica, quàm
cæde Principum, effloreſcit. Unus ſi Cæſar oc-
cidatur, tres pro uno Principe Reſpublica Furias
nanciſcetur. Geryonem patietur Roma, quoties
Principem faſtidiet; nec Cæſarem evadet, ſi
Cæſarem ſuſtulerit, ſed permutabit; Juliamque
horrebit, ſi exhorruerit Julium. Funus adoret,
ſed Lucretiæ; quæ Rempublicam cadendo ſta-
bilivit, & regnum perdidit pereundo. Coactum
enim, triſtéque adulterium, non parit monſtra,
ſed perdit. Et quæ non emergir & fluctibus, ſed

fluétibus Venus immergitur, utl ſubmerſa reve-

ra eſt in Lucretiæ toro, & naufragio ſuo purpu-
ram extrahit Conſularem. Parier Libertatem
Venus, ſi libera non eſt, duùm concipit; & ſi
exoluta non eſt in amplexu viri non ſui, patriæ
abrumpet vincula, ſolvétque Urbem. Quis cre-
deret inexoratam blanditiis, miniſque fœminam
moliri tantum gloriæ opus in flagitio, ut ubi Tar-
quinius lupanar perfoderat, ibi fornicem fœmina
in Senatum conſecraret. Falleris, Sexte Tarqui-
ni, ſi Pudorem poſſe opprimi arbitraris. E. myrto
culter erumper, & tua Venus, quia amorem
neſcit, non Venus erit, ſed Cupido. Armabitur
ſiquidem, & feriet. Sed ſe petet, ut te vulneret,
cadéſque, ut illa ceciderit. Nolet Heroina vive-
te, quòd tecum vixerit. Tuum poſt fodus ſe-
ipſam timet. Utque cruore porcæ Regum fſœdera
ſanciuntur, ità fœdus adulteri cruore ſuo Lucre-
tia, Agna ſcilicèt pudicitiæ, reſcindet. Gordium
quaſi nodum illegitimi connubii incidet fœmina,
non Aſiæ ſolum, ſed Europæ, Africæque impe-
tium deſignatura; exciſòôque vitæ ſtamine, quæ
temperans eſſe non potuit, parca erit. Nimirum
Venus facta eſt: ſed ipſa ſeſe præſtitit Parcam.
Debent ſuas porrò Conſules prætextas uni ab-
rupto Lucretiæ ſtamini. Ut emim ſpumantis fe-
rociam equi Indignatio felicins, quaàm Ars, ex-
Preſſit: Itaà Conſulares Lucretia chlamydes, quas
nendo nunquàm confeciſſet, ſuo vitæ filo abrupto,
confecit. Adeò quam linum depexuiſſe Tarqui-
nius offenderat cum ancillulis, eam mox ſerrum
horruit diſirinxiſſe, quovis Perſico acinace &
ferocius, & regno fatalius. Concepi, aiebat

moribunda Lucretia, Tyrannum ex adultero.
Sed eum non pariam, at extrudam per vulnus.
E Rege concepi? Regem felici puerperio emit-
tam. Nec edam, ſed vorabo regnum, & lace-
rabo. Hæc plaga me perficit, & Tarquinios con-
ficit. Hoc Lucretia ſanguine diluetur: Hoc Sex-
tus cruore obruatur. Quem Tiberis non inun-
daſſet, eum pudicæ cruor adobruet. Romanos
enim Reges nullæ penitùs feræ abolerent, quos
Lupa educavit. Lucretia una Lyrannorum &
Tigris; quæ, ſi ſe concerpat, lacerat Principa-
tum. Una IIium intercidit fœminâ. Unâ Urbs Madie
Matronà conſurget. Hæc plaga & uber erit Rei- ri R.
publicæ, & Tyrannidis ſepultura. In me condi- zeur.
di telum, ut mecum regnum condatur. Hanc Tacrerie-
novæ Urbis ordiri telam poteſt, quæ, abſente vi- nuum Seih
ro, telas poterat ordiri. Non nebam, niſi ut pu- opulemtas
dorem meum integerem. Nam, quæ telum verſat atronae
oppreſſa, non imbecillitate, ſed ſtrenuitate in te- Caftitanis
las integra inclinabat. Verùm, quando Penelope esra.
eſſe deſi, telo telam commuto. Me nudavit adul-
ter? Me quoque ad vulnus Caſtitas denudabit,
ut cruoris purpurâ meus ſub Tyranno regnaviſſe
pudor credatur. Non eſt adultera, quæ ſpontè
ſubrubet. Apologiam, non ceræ imprimam,

quæ molliri poreſt, ſed exprimam pectore, quod

flecti neſcut. Ne Siren fuiſſe credar Tarquinii,
ego vulneror, ille verò laſciviit. Nullo annulo
ſuam fidem obſignare poteſt adultera, niſi telo
& vulnere. Quæ cadit, non cecidit. Hæc voci-
bus effata Lucretia intermortua, in ſuo collapſa
ſanguine expiravit. Hancne tu fœminam ſper-
nes, quæ vitam ſprevit? quæ violato & corpore
ſpiritum extraxit incorruptum? quæ adulterium,
quod non admiſerat, expulit ferro? quæ ſuum
latus cultro hauſit immerſo, quod ſuum eſſe non
credidit, ex quo in Sextum inclinavit? quæ ſce- Religionie
lus, quando non licuit in adultero punivit in pu- maænla vi-

dica? quam denique ſuæ parentem libertatis Ro- iora exer-

.. . . . cita Ta.
ma conſalutat? Si enim Domitiani celebratur lentorum

theatrum, in quo cæſa fera non unum è plaga magnorum
fœtum emiſit, parens facta per vulnus: (Quod ainat
illud in ædibus Collatini amphitheatrum honoris
fuit, ubi è& ſuo vulnere Lucretia non unum Con-
ſulem, & unam Gentium Mundique Dominam
Romam effudit! In quo Patriam & Labyrintho
ſuis Lucretia liciis eduxit! Quid erat in caſtris
molitura, quæ, dùm turbinatim fuſum rotabat,
Fortunæ ità rotam circumegit, ur regnum ex-
cuteret! Nimirùm quæ domeſtica nunquàm mu-
nia neglexit, novam in Urbem invehere potuit
imperi formam, & Romuli tabulas ſuo & telo
& fuſo eraſit, ſanguinolenta Reipublicæ parens.
Dolori porrò funerique Lucretiæ aliquid dedimus Suberias
in Tarquinios, quos licèt perſceleſtos, vereri ta- coli deßee
men regnantes coleréque vel oppreſſam decuiſſet. iam im-
Nam de Principibus ultio uni eſt iræ Numinis“-
committenda. Quam noſtrum eſt Principibus à Eccleſizs
Deo deprecari, non verò inferre. Mutari, non Hici coli

. . ebem
mactari optemus corda Regum à Deo. Nam S

pro iis & flagitioſis, & hoſtibus luxere Juſti , mierdum

etiam cùm à Numine damnarentur. Nec Lucre- dor Mons
tiæ ultrà verba in Regem dolor exarſit; quæ ſe, eemi.
quàm Sextum, occidere maluit. Magnæ indolis
vel in larificio foemina, quæ cultrum extraxit &
colo: quæque, ne Principem occideret, Lucre-
tiam confodit. Vides, opinor, non præpediri,
ſed roborari conſtantiam minorum cur4 operum,
rerumque ſtudio minuſcularum.
Quòôd ſi mulierum piget exemplo in rerpum V.
curam non grandium incitari, Deum non te imi-
tari pudebit, poſt ſumma in minima excubantem.
Dixitque Dominus ad Joſue- Ecoe dedi lin manus Joſue 6. .
tuas

118
tuas Jericho, & Regem ejus, omnéſque fortes Viros
Circuite urbem. Paruere Numini milites, infla-
tũque buccinarum urbis moœnia difflaverunt. Ut
enim noviſſimæ clangore tubæ Juſtorum corpo-
ra reparabuntur in Sionis lapides immortales &
vivos: Itaà Levitici ſonitu litui labefactatur Jeri-
cho, ut Sacerdotibus nihil eſſe poſſe intelligatur
impervium. Ubi verò trophæa ubique ſunt fixa,
ovatumque de Urbe eſt, à triumpho, Regiſque
cæde ad latrunculi quæſtionem juſſu Numinis
Joſuer.lo. Præfectus exſcendit. Dixitque Dominus ad Jo-
Jue. Accedetis mané ſinguli per tribus veſtras. Et
quicunque in hoc facinore fuerit deprebenſus, com-
§. oſßat. buretur igni. A laureis ad ſarmenta; & Regum,
urbiumque nuperrimus debellator quæſtioni ſub-
Ber euam jiciet furunculum. Quid ſplendidins, quàm Re-
re, ges profligare, & ſubjugare provincias 1 Quid
item putidius, frigidiuſque, quàm cauſam co-
Superier gnoſcere peculats ? Non modèô utrumque
benbenon præſtitit Joſue; ſed adità vix Jerichunte inter
2Se. Palmas reo injicit vincula, & furi flammas ſub-
Siveritas, jecit. Nec id actum eſt per Tabelliones. Inter-
eſſe juſſus eſt Joſue quæſtioni, ferréque ſenten-
Tbid. 13. tiam. Qurge, ſanctifca populum, & dic eis. Age-
Frincipe batur de furto curtiſſimæ ſupellectilis, & de eo,
tanmſas non fumante Jericho, conſultabatur „ ad novi regni
nesl gani, Curas Joſue implicato. Nullis Dux tamen nego-
S tiis eximi potuit à judicio. Adeò & Numen 8&
nere pe Joſue nihil à ſe alienum eſſe putaverunt, quamvis
1"e & minimum videretur, & triumphis, imperiif-
que inter veniret.
VI. Nec id actum ſemel ſub Joſue, ad lictores tra-
ducto Judæorum Dictatore à trophæis, ſumpturo
de fure ſupplicium, poſt exciſam Jericho, Re-
gémque conciſum. Verum & Samuél Saüh co-
gitor & indicare aſinas, & regnum ei deſignare
1. Reg. 9. Iſraëlis. De aſinis, quas nudiuſter ius perdidiſti,
0. ne ſolicitus ſis, quia inventæ ſunt. Et cujus erunt
optima quæque Iraël? Nonne tibi, & omni domui
8. Samus), 2lris tui? Chiellis phaleræ inſuumtur, & in Saü-
lis domum aſello regnum infertur. Os illud, quod
imperium prænuntiabat incogitanti, de jumentis
agaſonem ſolicitum eſſe vetuit; continentique
Samusl ſpiritu capiſtrat aſinas, & provincias ſub

Sauil accepiſſet, ominâque Sacerdotis, hinc ju-
menta cæcidiſſet, indè populos infrœnaſlet; al-
tero ad ſtabulum pede ſucceſſiſſet, in thronum
altero penetraſſet; ſceptrum urbibus, & jumentis
virgam intentaſſet, princeps & bubulcus, arator
& triumphator, Palæſtinæ præcoquus Cincinna-
tus, laureatus & luteus. Nimirùm ut ſtellis Deus
præſider & ſtellionibus: ità per Sacerdotes ſum-
ma infimâque edicenda conſtituit. Quâ doctrinâ
Saiil. quoque Saulem imbui voluit, ut tradito ſibi cum

neret in throno, aut faſtidiret, quando coronam
cum capiſtro accepiſſet. Nolim proptereà Prin-
cipes ovationes ſibi unas, trabeaſque reſervare,
renuntiaturos triumphatores tantuùm, & Conſu-
les. Velim eos de fundis audire populos diſcep-
tantes; judiciis intereſſe mercatorum; repetun-
darum accuſatos aut abſolvere, aut damnare;
aleatores & ganeones urbibus pellere; curare, ne
ab anu inaudita illud audiant minimè anile reſ-
ponſum, Noli ergo regnare. Quam verô rari
ſunt Comites, quos faſtidium rerum etiam non
minimarum à curia non ableget in nemora, ut,
quùm devitaverint cives, apros conſectentur!
Cervum per ſulcos, per ſaltus, per vepres, per
montes, effuſiſſimo, laborioſiſſiméôque curſu per-
ſequuntur, non virgultis impediti, non aggeribus
rejecti, non foſſis exterriti, non torrentibus con-

jugum mittit, deditque erromi? Si vaticinia tum

præſepibus regno ità uteretur, ut nihil aut ſper-

Oliva in Eſdram.

ſternati, non aviis exanimati nemoribus, non
ferarum, latronumque excurſione revocati. Imò
amnes tranſmittunt, tranſiliunt obices, ſubditis
equo calcaribus tranſvolant foſſas, montes, la-
Xatis habenis, inſiliunt, adductis repagulis fe-
runtur per abrupta, téôtque incommodis, & la-
boribus, & periculis Cervum aſſectantur, quem
rarò capiunt, captéque, ut ſe plurimuùm jactent,
illud eis occinetur, In triumpho beſtiam irretiit.
Quid, quòd fortè (non quidem inter Dynaſtas,
ſed inter vulgares Homines) non ſemel accidat,
ut uxor, quæ, Marito excurrente poſt cervas,
domi Virum non ſuum irretit, ebibuo veneno,
abortiatur, ne quid de venatione ſua lippienti
Iſaac cogatur apponere, non aditura hæredita-
tem, ſed hæredem cum hinnulo obtruſura, Eſaü
planè non Jacob. Quare ne audiat, Vives in gla- Gen. 27.
dio, ſœtum abdicat, & mortem funere paciſci- 40.
tur, familiæ dedecus, mariti ſtruma, filii parri-
cida. I nunc, & capreas conſectare camporum,
civium rixis inauditis. At Lucretiam domi Eques
reliquerit, nullaque venaturum religio, ſuſpicio-
que inceſlar, ne domum repetat infamis, totne
debet ſuffigere calamitoſos in Aula ſua inaudi-
tos, ut unum in nemore aprum transfigar? Cuùm
Cervum irretierit, quid, quæſo te, cœpit? Quan-
tùm verò jacturæ fecit, tot & Curia emiſſis ærum-
noſis? Civem ergo faſtidis, & Suem aſſectaris?
Non venatu Magnates interdico; quamquam
nec David ſit venatus, nec Joſias: nullaque in-
ter enumerata regni jura, libidinéique futuri prin-=
cipatus à Samuele recenſitas, de venatione men-
tio inducatur. Filios veſtros tollet, faciétque ſibi 1, Reg.,
Equites, & præcurſores: & conſtituet ſibi tribunos 11.
& centuriones, & aratores, & meſſores, & fabros.
Nullus hos inter eſt auceps. Non tamen venatio-
nem penitùs Dynaſtis interdixerim, quamquam
nec eâà Sauül ſit uſus, licèt Principum audaciſſi-
mus. Debent enim interdùm recreari Proconſu-
les; & venanti Euſtachio, quamvis non id tem-
poris imperaret, Crux in Cervo viſa fictâque,
feræ fronte in aram versa pharetrato. At vena-
tum tum exeant Dynaſtæ, quùm diù urbium
poſtulatis intenderint. Ut à curis reſpiret, non Recreatis
ut curas offocet, in ſylvam Conſul excedat. Por- ee⸗
tus eſſe debet cauſarum, litiumque nemus, non 5 .
naufragium. Magnum ego Principem non ſemel
rus ad biduanas inducias excurrentem ſum comi-
tatus, quem è ſacculo damaſceno libellos ſupplices
expromentem, ſignantémque mirabar, dum cur-
ru veheremur. Ne tum quidem feriari à curis au- Gturie n-
debat, cùm ſibi ad biduum ferias indulſiſſet. Mi- tendans
nus ego Candacis Eunuchum miror vitæ tædium Erineipee,
Iſaiæ fallentem vaticiniis. Ominantem de Agno cirnse
Vatem ille evolvebat. Is verò non Auhicus, ſe
Princeps; nec in itinere & diuturno & ſalebroſo, Rex au-
ſed inter Latinas delicias & villas, haud agni ſi- d: em.
lentium, ſed jurgantium querimonias, hoc eſt, FEyiſftopen,
latratus canum, & ſum laniatus iis hauriebat Superior
oculis, quibus camporum illecebræ, & lautiora abtzue de
in Italia Tempe objiciebantur. Abducebat à per- ſa⸗ C co-
gulis, à lauretis, à topiariis oculos, ur eos pa- gitem, &
ginæ redderet ſylveſcenti aut in vepres, aut in Ci- agaut.
cutam. Quid enim in iis non virulentum libellis? Purpura-

6 18 . — torumm Ro⸗
Malebat frontem lacrymis immergere poſtulan e , A

tium, quàm eam eluere, lavaréque piſcinis. Ta- non ſerian-

xum legendo decerpebat, quuùm vis poſſet myrto nr a6 ke.
amonari. Sacculus ipſe ſericatus non tam muri- ae
ce, quàm pudore ſubrubebat, quòd ſcilicèt papy- da.
raceam urbem offunderet principi, qui marmo- Hrinee,
ream reliquerat, facturus auream, tot ad eam, Kerteeio⸗
reſcriptis oppreſſorum libellis, rediturus. Vi- ſiu rela-
debatur mihi apricatio Principis in Abrahami iig,,
arietem

reen det
e ⸗
retur.
lut, con
ſaum ap
l. x
nun cmme
ſlis:
Aiti eis
le ideelth
Auſzgien
clendis Ii
ſeces elun
em hüun
l etgliæ
un, Uit erel
eiebat, I
uis exatat
Gmmum init⸗
glis ex ſe
rk l u⸗
Cperants!
ileninon
tu Stane lu
G munerum
Das enplea
) ſocupke⸗
14 N eins b
Uei Gtebit,
Gandenm,
linns? ta⸗
Oum nlicann
Pu nfluet
le,neielle,
natu adſin
1e Multorum
Wid, Negonn
Ehlhen, d

uImoree Ron
iielſellaro Pan
I, jepenni
m, koalib⸗
Mendbrars,
Enuato mod
iine uſcum
CoCain inphri
,ectele
tm, in ſel
Unco, Echah
eng, & ilſn
Cereriglea
chrt Anien
Ecnh
eite

Nen AC
Pahluin
3 u, in nun
. Wordeg e. n.
. leis
3
⸗ Conlal
ne ne i
remon
e en Dpon

n, &

bu,n
Nan hn,
neg l
keglit.
G,Eh.
lt gen
nnſckn,
hamimeii,
UDjudhe,
lnalt,
olceng
oeen
Hphen
hrlehht.
lun N
nanſe
Nrel. 4
in.
cämynm, .
Comibees
1o, h
fnn r
ſa mule⸗
ige, Cn
Eont
Miſ annr
R alei
Ghumaum
nulligeir
efinnir⸗
hatoteher⸗
rige iun
ſtinkn
e, ſn⸗
menfenai-
ungnn
mn ad .
ii uumd-
noniden-
iſa kelge,
o. AEe⸗
Gn upon
eſpret, on lns
rtl Mr ,
Helhis, MaN
wmnnt
nſumcr.
olapples
dimc.
ia eursal ,
in em ,,
ncg ,in
Auleb,
btnl, e⸗
Alai⸗
s, Oo,
6 haunebi ie
& uNN ,
chnih ei⸗
in ſe
8, na 6
n ſbelel n
lum r e
plens⸗ *“
lem
um n N.
Bald, t i en
⸗ deerat.
iun .

An ienis
Tibure

randi.

Flisvii.

VII.

Salomon
regni re.

. 64
Abahin

eln

cademia

eſt impe-

õðõ

De Cyro Rege. Cap. xv.

arietem demutata, bærens Vepribus paginarum:
Sed quæ cædi victima non poſſet, quin Iſaac ma-

Ctarerur. Non enim licebat Principi vivere, tot

litatà, confoisâque curis relaxatione. Ergo ſacri-
ficium apricantis erat, quæ feriæ vocabantur
otioſi. Excedebat urbe, ut ſe occultius populo-
rum commodis immolaret. Palliabantur negotia
ſylvis: & ne ejus ſtudia, curæque ſpectarentur,
apricari eas jubebat. Labores educebat in Solem,
ne viderentur. Quid, quod lapideo ſtylo, indu-
cCtis paginæ notis, candorem miſcris nigris cha-
racteribus inſpergebat. Nullus ità pulveri Archi-
medes œlum impreſſit, uti lineamentis ſubnigris
lacteam planè viam libellis Princeps adprimebat.
Et Vergiliæ eæ tum ſtellæ erant, quibus non flo-
rum, utl evenire ſolet, ſed ſegetum tantùm pro-
veniebat, & meſſium. Nam arentes paginæ impe-
rantis exaratæ calamo maturuiſſe mirabantur au-
tummum intrà biduum; quæque lapides ſeverant,

lapillos ex ſe legi gratulabantur. Adeò ferax &

præcox eſt unius ductu lineæ ſtylus, imô lapis
imperantis! Quòd ſi Principis in ſtylum lapides
cuſpidati non vulnerant, ſed percurant, &, quod
erat Satanæ ludicrum, Ceres ſcaturit & rubrica;
quid munerum effundet, ubi hyacinthis plenas
manus explicabit, urbique profuderit! Si ſcri-
bendo locupletat, quid aget erogando! Si lapi-
dea nos ejus beneficentia ſublevat, quàm nos
aurea ditabit, & gemmea! Inalbamur nigrore
characterum, & nitore numiſmatum non efful-
gebimus? Si tam civilis & urbanus eſt Princeps,
quùm ruſticatur; repetità regid, nonne opu-
lentus influet tum vulgo, tum Senatui? Sic
ille, me teſte, ferias agebat. Utinam ità plerique
in Senatu adſint, ut ille ruri otiabatur. Vereor,
ne multorum Curæ otiofſiores ejus ſint feriis,
hoc eſt, negotiorum Ioferis hebetiores. Auſcul-
tent ſaltem, dum audiunt. Apricentur in ſu-
burbano; ſed minimè ruſticentur in curia. Anie-
nem imitentur vehm, qui plurimo ſui gurgite
Atæſtinis Tibure hortis interceptus, ludit ibi,
laſcivitque ſiphunculis, modòô in alluvionem
marmoreâ Roma deliquatà, modô clandeſtinis
& teſlellato pavimemo aquarum cuniculis im-
miſſis, repentinis modò imbribus demilſlis & pla-
tano, fluvialibus modò jaculis confertim in cœ-
lum evibratis, modò .Ægæo in æſtuariis effuſo,
attenuato modô imbre in Spiritum organis, ti-
biiſque muſicum, modò denique Naumachi in-
ductâ in impluvium; colligit ſe tandem aliquan-
do, reditque ad ingenium, devolutus aut in pi-
ſtrina, aut in fabrorum cavernas, ut commolito

tritico, & cChalybe remollito, & vitæ paret ali-

menta, & inſtrumenta funeris præbeat, Mar-
tis, Cereriſque adminiſter. Quis à ludis rediturum
crederet Anienem ad graviora Reipublicæ ſtudia;
& effundendo ſanguini paraturum ſuſpicaretur
acinaces, laſcivientem dudùm Fluvium in poma-
rio? Laxari te quoque à curis velim, ſed reditu-
rum in curiam. Apricare in Herculano, aut in Cu-
mano. Sed trabeato Senatori Cumæ Cannæ non
ſint. Nolim te rure redire inurbanum; ne qui ſe-
ceſſeras in ſylvam vir, aut ſtipes è nemore rever-
tare, aut & cautibus remigres fomina. Laxatur
inmerdum Arcus, ſed ut intendatur. Reſpirent
aliquando ſiudia, ſed non expirent.
Interero, inquies, ſed Reipublicæ negotiis gra-
vioribus, in minorum gentium ſubpræfectos le-
vioribus tricis deoneratis. Sum enim, non E-
dilis, ſed Conſul, ruberétque purpura, ſi è mari
educta piſcinæ immittererur. Age, & paludato
Coronatum opponamus. Placétne Salomon, ille
flos Regum, & ſidus Sapientium? Vulgo is præ-

„

119

erat innumero, & opus moliebatur uno inferius
cœlo, Sabâſque ad ſe ex Arabia peregrinari
gratulabatur. Hic tamen molis architectus im-
menſæ, hoſpeſque reginarum, rixantes inter ſe
de puſione meretriculas non audiit ſolum, ſed
litem gladio diremit, quo Matrum corda diſſe-
cuit, quum fili eum membris intentaſſet. Tunc
venerunt duæ mulieres meretrices ad Regem, ſtete-
rünique coràm eo. Vox iſta. Tunc Pentateuchum
parturit arcanorum. Tunc emim, hoc eſt, cùm ab
oculis Salomonis Deus abſceſſiſſet, corde illi ad
regni curas concinnato. Poſtulaſti tibi ſapientiam
ad diſcernendum judicium: Ecce feci tibi ſecundum
ſermones tuos. Ut regià ſe Salomon ſciret à Deo
imbutum ſapientiâ, prudentidque informatum,
non Hiram ei Deus, Sabæâmve ſubmiſit, duo
ſub ſolio ejus propudia ſtitit, Scorta videlicèt
duo, quæ diem ſibi dixerant de cadavere. En
quo Princeps judicio exploretur. Sapientiæ à Deo
fluvius in Regem defuſæ, non Platanis, aut
Cedris, ſed lappis, urticiſque affunditur. Pri-
mum & cœlo hauſtæ prudentiæ ſpecimen, non
dirimendis gymnoſophiſtarum, Regúmque con-

troverſus, edidit Salomon, ſed compeſcendis mu-

lierum jurgiis impendit, ne dicam, effudit. Tan-
ta literati Oceami vaſtitas in Proponridem con-
jicitur, fretumque patitur meretriciæ contentio-
nis anguſtifſimum, ut in immenſitatem dein
Euxini duas per ſymplegadas pandatur, duorum,
ſcortorumne dicam, an ſcopulorum? trajectum,
excuſſumque & latratibus & gurguſtüäs. Non
enim Noctuis auſcultantem, quæ ſibi diem dixe-
rant, ſprevere Aquilæ magnarum alarum. Imò
Regem, abſoluto ſominarum judicio, expavere
Principes, omnéſque Salomonem populi timuere.
Audivit itaque omnis Iſrazl judicium, quod judi-
caſſet Rex, & timuerunt Regem, videntes ſapien-
tiam Dei eſſe in eo ad fatencſan judicium. Haud
tantam ſibi Salomon authoritatern conciliavit, ſeu
exceptaâ Sabaæ4, ſeu Templo excitato, quantam
ſibi comparavit, viliſſimis foœminis æquitate ſen-
tentiæ ſeu compoſitis, ſeu repreſſis. Abſoluto
enim Templo, de traditis ſibi oppidis cum Rege,

3. Reg. 3.
16.

Ibid II.

Rex au-
diat oma
Nese

Ibid. 28.

Hiram, expoſtulavit. Haæcine Junt civitates, gras 2. Reg. 93½
dediſti mihi, frater“ Hi Templum plauſus exce- 13.

pere. Tonitrua conſequuta ſunt aureum in Fano
imbrem effuſum : & molis altitudo non lau-
dum Irides, ſed fulmina in ſe deduxit, traxitque
jurgiorum. Ut in Lunam larrare canes conſue-
verunt: ità Tyrius Princeps dem allatravit, in
eam, non ſaxis, ſed oppidis conjectis duodenis.
Et ille quidem immunes à carie cedros ſubmi-
ſerat Salomoni. Verùm neſcia teredinum tigna,
ſcorpiones edidere, qui caudæ circumactu, hoc
eſt, fœderis, ædificiique exitu Salomonem vul-
nerarent. Quos nec duodecim Princeps urbibus
obtrivit. Adeò celebratiſſimus ſcortorum judicio
Salomon, infamiâ penè laboravit poſt Templum.
Nec adventus eum extulit Sabæ, quâ patriam re-
peterte, nihil acceſſiſſe Regi fertur aut dignitatis

apud populos, aut reverentiæ. Quæ reverſa eſt, 3. Reg. 10.

& ahiit in terram ſuam. Erat autem pondus au-
ri, quod offerebatur Salomoni, ſexcemorum ſe-
xaginta ſex talentorum auri. Pubhcani, & adver-
ſaria, rationéſque accepti, expensique excepere
Sabam. Quæ Craſſi infamia verius, quàm laus
eſſet, ea Regem conſequitur poſt auditam „di-
miſſamque Sabam. Viden'’ ut minimis quoque
Reipublicæ curis Reges maximi celebrentur, ma-
joréique habeantur, ſcortis non inauditis, quam
auditis Reginis.
In Ktillicidiis, inmquit, ejus Iætabitur germinans.
Eluvione vaſtantur agri, guttis
infun-

VIII.

verò minufſculis pl. 6a. .

120
infunduntur. Ità plerunque Principibus exitio fue-
re ſummi conatus, evaſuris cæteroqui in faſtigium
gloriæ per gradus aureos mediocritatis. Et ſanè
Dominus humanæ vitæ ſubſidia vilioribus fermè
& pecoribus, & oleribus circumſcripſit. Nam
frumenta, non & punico, aut & platano, ſed ex
ariſtis educimus, & paleis: vinum item & vite deli-
quamus, non ex abiete, aut cedro: nec oleum ci-
treis, ſed baccis extrahimus. Nam & linum olus
eſt; & & velleribus lanæ depexuntur, quas non
unicornes, aut elephanti feræ gemmis inſtructæ,
ſed pecus promit inerme. Adeò nihil irà exiguum
eſt, ut non ex eo parte ſui optimâà Reſpubhica
pendeat. Si cupreſſos tantùm, liliâque curarent
agricolæz, de mortalibus peſſimè mererentur. Et
malè Principes cenſuerint de Republica, ſi tan-
tùm curaverint ſumma, iis aut neglectis, aut
ſpretis, quæ apparitores, lictoréſque non habent.
Capitolium certè ſi tantum militibus inſtruxiſ-
ſent Romani, ſervire coëgiſſent, quod Gallis
Anſeres eripuere. Ut Arbor germinet, nemo
eam non egere cœlo, ſoléque dicet. Ut affluxu
ſideris poma excoquuntur, ità fimo pingueſcunt,
Epaminon- æquè indigâ plamà tum coeli tum nmi. Thebis
das de Im- proptereà Epaminondas non gratior Imperator,
ba, quam Thelearchus, hoc eſt, cloacis præfectus ex-
purgandis. Suâ enim non indignum eſſe cenſuit
lauro, ab expugnatione urbium in patriæ foricas
Imperatorem deſilire, undè illuvie progrederetur
illuſtrior, & , quaſi è ſpecubus aurum, clarior
erumperet. Pro Reipublicæ enim commodis nihil
ſibi ſiatuit dechinandum; æquavitque curulibus
canales. Non pluris Senatum fecit, quam cloacas,
dùm patriæ ſerviretur. Stant plerunque Urbes
ſine theatris atque triumphis, quæ nunquàm ſine
ignobilibus præfeckuris conſtiterunt. Themiſto-
clem, contrà, improbavere plerique eàâ ſe compa-
ratione efferentem, quâ Reipublicæ ſupremis Ma-
giſtratibus defuncturum ſe tantùm jactabat. Aie-
bat enim Salamimam & Paralos è navali nunquam
produci, Naves urbibus, quàm navigiis propio-
res, niſi aut debellandus immineret Xerxes, aut
opprimendi Spartani irrupiſſent. Se item confir-
mabat, tum tamùm ab Athenienſibus debere ſub-
legi, quùm de imperio certaretur, aut ſubrogan-
dus Princeps Reipublicæ eſſet. Non civis vox iſta
eſt; affectantis gloriolam, abutentiſque in ſua
decora Magiſtratibus rugitus is planè eſt. Nam
nihil ſubterfugit ſeu Princeps, ſeu Patritius, dum
ſuam imperio operam profuturam intelligit, li-
cèt non imperet, ſed demittatur. Aurum certè,
quùm Sponſi caput efformaſſet, undè & pro
crinibus eviruerant palmæ, & columbæ emicue-

cianus.

vit; ſubfuitque marmoreo cruri, ne vertex, quem
Can. F. II., Hinxerat „nutaret. Caput ejus aurum optimum.
Crura illius columnæ marmoreæ, quæ fundatæ ſunt
ſuper baſes aureas. Summam;, infimämque par-
tem ſimnlacri merallum occupavit, nec faſtigio
verticis inſoleicens, nec pedum depreſſione deje-
Adl Reipwu- Ctim. Suo enim ità pretio, nitorique præfidit,
e ene, ut nihil de dignitate ſua decedere Potle arbitra-
comparet, retur, quamvis loco infimo jaceret. Una illud
RuPun. coquebat cura, ut ſtaret ſtatua. Quæ cùm ſine
ſim, ſes baſi vix ſtare poſſet, materiæque corporis reli-
Perobſ-ura, quæ jacere nollent, unum ſe aurum ſimulacro
ſubmiſit, nullo aur meru degenerandi, aut fa-
Aulicus ad ſtidio. Si ſe Aurum ità demiſiſſet Aflyrium, la-
ſumma pillo ſtatua non fuiſſet everla. Verùm unam in-
e *εεë, trà Cæſariem frontémque ſeſe auro cohibe
tus. 4 auro cohrbente,

inia vi. ità obtrita eſt, ut excidio ſuo totum funditùs
10 .

rant in oculis eluendæ, Sponſi ſe pedibus adſtra-

Religionis ferreos teſta pedes ſuffulſit, quæ obnoxia ſaxo,

Coloſſum involverit. Optimum proindè Sponſi

Oliva in Eſdram.

aurum vocatur, quod & caput Principis conve-
ſtivit, & baſim ſigno ſuppoſuit. Caput ejus au-
rum optimum. Hoc velim ſigno Principes conſi-
gnari, ut à ſe ne tum quidem minima eſſe duce-
rent aliena, cùm muneribus defuncti ſunt maxi-
mis, quando in imperantis ſimulacro, non à pedi-
bus in caput aurum evaſit, ſed in pedes a capite
deſiluit.
Hujus ſe normam Deus præſtitit politicæ, IX
quem, partâà luce, cœlôque concinnato, olus ſe-
rere non piguit; dolatiſque ſideribus, jumentorum
non eum tæduit architecturæ. Fecitque Deus duo Gen. 1. 16.
luminaria magna. Et fecit Deus beſtias terræ,: jux- 25.
tà ſpecies ſuas, & jumenta. Quem noſirum non peus ama.
equorum, poſt aſtra, puderet? Quis Solem ſi ſtru- ximis di.
xiſſer, Bovi digitum, nedum manum, admove- greduur ad
. minima.
ret? Ebur Elephantis reſpueremus, quaſi ſuber, .
ſi ſidus cælaſſemus. Numen nec alſelli, poſt cœ⸗
lum, tædet. Adeò æquè ſe & imis & ſummis ad-
eſſe Deus conteſtatur; nihilque ſpernit, quando
nihil non condidit. Pati ego non poſſum vulgi
in primoribus faſtidium, reruümque tædium non
ingentium. Bucephalos non injuriâ illos ego vo-
caverim, qui unius patientes tantùm Alexandri
omnia à ſe munera, onerâque diſcutiunt, niſi
aut Prætoria ſint, aut Conſularia. Hi ſanè ſtu- Nx e
pent. Nam, quæ laus Equi eſt, omnes, præ- ine
ter Imperatorem, indignamis; ea infamia Seha- men negli-
toris, & Ducis eſt. Eſt enim longè fortioris ani- Sant
mi, Anui, quàm Prætori, aufcultare. Iſque
civitatis melior eſt Princeps, qui pro civitate le-
vioribus muniis non ſuccumbit. Graviora enim
ea ſunt Reipublicæ munera, quæ minoris mo-
menti, ponderiſque ſunt. Cui ſiquidem Dictatu-
ra non levis? Cui non gravis .dilitas? Unus ſe-
ſe Atlas efferendo cœlo imparem profitetur: cui
nemo, quamquàm varus atque diſtortus, ſe fe-
rendo imparem arbitratur. Dum Onus effulguret,
non eſt onus. Nitore, quaſi pennis, inſtruuntur,
levanturque Magiſtratus; quò graviores ſunt cu-
ræ, eò minuùs iis allidimur. Ambitionis linter
eſt, qui freti tantùm periclitetur anguſtiâ. Ludit
in Euxino. In vivario conflictatur. Si proveha-
tur in allum, navigatione utetur ſecundiſſimâ. Si
vadis hæſerit, hiat, & ſubſidit. Nunquàm ità Na-
ves periclitantur, quam quùm profundo deficiun-
tur. Obruimur nos quoque, non mole, ſed tenui- Ambiio⸗
tate negotiorum. Et Afſyrium æmulati ſimula- enatG
crum, qui Montis fulciremur aggeſtu, ingeſtu la- mm eſt.
pidis evertemur. Gigantes ſaxo David, non mola- Opprimit,
ri, dejecit. Quem em'm mola non obtriviſſet, la- vis rena-
pillo proſtravit. Palmam palmata initatur. Gran-
diori depreſſa onere revaleſcit. Non hebetatur cote
gladius, ſed acuitur: papyro retundetur. Durio-
ribus excitamur; curis relanguemus infirmis. In
arenam primum David deſcendit, tyrocinium
militiæ ſuæ Goliæ funere auſpicaturus. Et ait
Saul ad David: Non vales reſiſtere Philiſthæo 33.
iſti, nec pugnare adversus eum, quia puer es.
Dixitque David ad Saul: Vadam, & auferam op-
probrium populi. Quoniam quis eſt iſte Philiſtbhæus?
Animum Adoleſcentis ego ſanè mirarer, niſi mor-
talium noſſem confidentiam, quos imbecilla,
quàm ardua, plus terrent. Liciatorium Goliæ cuſ-
pidatum retuſa, recurvâque Paſtoris virga non
expavit: turrimque ferream ſaxo fundâque im-
petiit. Cum calone David luctam detrectaſſet,
prælium cum gigante depopoſcit.
Erravi quin ego, falſſque animi ſim, ſi Da- X.
videm ad ſumma factum, alienum fuiſſe dixe- pavid
rim a minimis. Imô quòd ab honeſtioribus Aulæ ide Gi-
muneribus, ad obſcuriorem patrii laris procura-ni,
tionem ſeſe demiſerit, victorem ideo eum G e“ cum
0&£

us irri⸗
,a Pgit:
6, rpencderep
,gol lu ei
it, aſr
Mpeum non
abell teen
uiiz opprime
zebduxit
uni; lat
Sgm in caltt
an. Grand
enecition
lilos habe!
ſin chorte
Urndium nh
Pechordas in
inn. Ez 5
tiredo ſi
sne non int
Urda eltc
Tents he bell
Ctharas. E
6t ecebtas
em, wbi ltui
Gſendine,
, Küle,
Efinte permi

In k Iihuerg

ilb tmeſ
ni Un aleten.
gelen in alid
iarnlii, uam
iſk, Negemnd
an regt

n,nam o
e Daid Pro
Ium, munerd
e llpicio, u
I unbonem
ellemunum.
1rikeller
inchi erl
cub Mroe
un zNümng
vE Hippoc
1, Conal
Cnäſeto,bin
l inralultan
ueuncene
uin n An
e II herbe
Lurſit
Jun nce

BNnſſie

tcnm.

en. Feri: een. Goliæ pronuntio. Di apud Saülem fuerat Da-

rüt. vid, Regis armiger, & citharoedus. Venit David

Pee
Kar 2 Reg8.6. ad Saul, & ſtetit coràm eo, at ille dilexit eum ni-
Unmii. mir, & factus eſt ejus armiger. Ygitur David tol-
nigt lebat citharam G refocillabatur Taul. Hæc inter
Kitg erupere Philiſthiim, Ifraélem aggreſſuri. Nam ephe-
bi eos lyra in prælium excitavit, opportuniſſimum
ie inſtare rati tempus certaminis, quum Rex ſcilicèt
d dat⸗ I fidibus irritaretur. Non enim ut Samſon funes
nenmn dg. abrupit: ità chordas Princeps exolvet cincinnati.
eNeu Sanl dimi. Impendere proindè naufragium Regi putaverunt,
“ lat Er cita- qud ſua ei nunquàm Siren abeſſer. Philiſthiim,
lr ædum. inquit, caſtra metati ſunt inter Sochot & Azeca.
ünnu 6 1. Reg& 7. Verum non ſe ita lyræ Sauül immerſerat, ut non
enfftral eam belli tempeſtate deprimerer, ne ab ea pe=
bainnen Maßecanon itus opprimeretur. Ergo non modè lyricinem
uilſke, ſinimia. non abduxit in caſtra, ſed eum ne domi quidem
i. reliquit; ratus tam Regi ob futurum citharo-
innis. Fölupias, dum in caſtris, quàâm citharodo regiam obfu-
1, uch turam. Grandi Principum documento, quos æquè
hfin in expeditionibus imberbes Ariones dehoneſtant,
ſelinn ſeu illos habeant in tentoriis, ſeu domi eos, qua-
. ſi in chorte ſaginari jubeant ad aurium lautias.
Amgii Propudium fidicen eſt in phalange, & quéô plùs
Hiunm Uil ille chordas intenderit, eò plùs Tribuni cor la-
Hiſne e H gabitur. Ex fides fidem Ducis enervant. Nam
nnetie e citharoeædo ſi Præfectus auſcultet, tubæ, tympa-
ami Ne u⸗ nôque non intendet. Aurita enim fidibus mens,
Orror;ele aut ſurda eſt clamori hoſtium, aut ſurdaſtra. Tor-
tare. Mhe mentis ne bellicis quidem excitatur, vigil animus
Ciinr⸗ in Citcharas. Ergo, ut dicebam, & ſtativis Saul exe-
Wionzenin git illecebras, gratumque ſibi cæteroqui Davi-
Pinors no⸗ dem, ubi litui ſtrepuere, non abduxit. Qui Regis
enDch- conſuetudine, regiæque domicilio minimè tumi-
4!Uasl⸗ dus, à Saüle, dum bellum conficeretur, tantiſper
Okſeur:cu reſpirare permiſſus, à conopeo revolavit ad cau-
nn EE. 1. Reg. 17. las. Tribus ergo majoribus ſecutis Saulem, abiit Da-
efüignen Wirierg vid, & reverſus eſt à dauil,zut paſceret gregem Patris
inlrunnn, Rean a vi. 1Ai in Bethlehem. Regis armiger gregis procuratio-
es ſunel⸗ ns athe⸗ nem non faſtidit. Quique ex imperantis pectore
boris Ion tamaxima P Urias extundebat, Lupum arcebit à præſepi. Quid
ia. Iun &rSriemia nObilius, quam cum Monſtris pugnare pro Prin-
Fi nttr . Pr- cipe, Regémq; vinculis eximere Manium, non
ndlint 5. Davidie Ci vic4 ſed regid laureatum? Quid, contrà, igno-
UniiN Hamilima. bilius, quam oves tueri, ne feræ illas infeſtent? In
Pakfal hæc David probra deſcendit ab eo ſplendore cu-
in⸗ Irmni rarum, munerũmque nitore. Nihil ego ità in Da-
el r4 vide ſuſpicio, ut fiſtulam poſt citharam, ut pedum
poſt umbonem. Quis paſtorem ageret, ſi, vel
‚I 1, 4

nge g menſem unum, apud Phrygionem in acum aurum
W trajeciſſet ? Repedavit ad pedum David à ſolio
SSS Principis, nec ſtabulum horruit interiori Saülis cu-

unn 0 biculo, torôque dignatus. Quid, oro, adoleſcentis
deumman tum animus volutabat, cum aulæis, abacis, quadri-
elll. ne gis, & hippodromo aſſuetus, de coloſtro, de mu-
ohmns l ria, de compaſcuis ageret? Ut mens illi potuit non
1 niiu concidere, ubi non xiſios, æſtuaria, thermaſq; adiret,
s 1 1ign ſed antra luſtraret? Cùm uber emungeret capellæ,
n Miſiuß plus eum cicutæ crediderim expreſſiſſe, quàm lac-
is gr tis. An non Agna Armigero ſævior, quàm Urſa?
fnmne, Ubique in herba anguis adoleſcenti delitebat. Sau-
Nlſue⸗ ciabatur ſiquidem regius armiger diriùs crambe,
nnlim. quam lanceâ, & ſalicto, quàm ſariſsà, lacerabatur
. ihecli, immaniùs. Quis enim aulæ memor non diſtabeſcat
n60iedh in caula? Quis? David, qui ulxrò à Rege feſtinavit
5 gbn Hamilitas ad gregem. Abiüit David, & reverſus eſt à Saul, at
oce n. War Paſceret gregem. Hic Deus eum ad gigantum prælia
Puellt/ Siatus nos Eudivit, adoleſcentis oblectatus indole tam mode-
V mediocris ſtà, tâmque verſatili. Ad præſepe, inquit, à regia
ſo,50r . e. .remigraſti? Migrabis a compaſcuis in arenam, &
ie ſene bu. ex arena in regiam, non jam armiger Principis, ſed
Onb , Srcen e Gener. Non lyram, ſed Goliam tuâ dexter circum-
is pale , ſmin A. feres. Tibi laurum parturiet thymus: nec Agnam
en Ethic. Comment. Tom. III.

8 De Cyro Rege. Cap. XV. 121

Ovis, ſed Gigantem pariet. Quando te latebræ „z, erer⸗
non puduit, poſt regi nitorem conopei, meæ cuere non
erunt partes, ut reddare tentorio, ſed victor, non iUluſtribus
lyricen. His Hebræorum Reſpublica Imperatori-
bus indiget, quibus tam facilis in infima imperii
munia deſcenſus ſit, quàm pronus eſſeê ſolet aſ-
cenſus ad ſumma. Is benè præerit, qui, libatâ
regiâ, ad compaſcua, non poſtliminiòô, ſed redire
poteſt à throno.
Hinc eâ ad imperium Moſes inſtruitur virga,
quæ modò virga præfecturæ ſit, modé in anguem
animata humi repat, & latebris abſtrudatur.
Projecit, verſa eſt in colubrum. Quàm à ſe- Exod. 4,3.
ſe virga, ſerpénſque diſſentiunt! Paſtor baculo
ſuffulcitur. Anguis ne ſe quidem ſuſtinet, ſed
aut agglomeratur in volumen, aut in morem
undæ totius corporis & niſu, & ſuccuſſu, non
tam graditur, quàm reprat. Ità imbui Præfectum
oportet. Modò ſtatumen Reipublicæ ſit, ſuo eam ribus Ee-
fulturus imperio. Modéô in miniſteria relabatur, War.
penè dixerim, fœda, certè ingloria, obſcura. gemuzs.4
Quæ tamen, ut ignobiliora putentur eſſe, digni- Ambirio
tates interdum maximas iis afferunt, qui benè il- ſanéta.
lis gravitérque defunguntur. Et, ne à Moſis PDigzitas
procul virga diſcedamus; cùm repit, quàm cùm arn
ſuffulcit, elt Moſis baculus fortior. Nam vul- cis non ſu-
nerat virga, anguis interficit. Quæ viliora ſper- tan ,5.
nuntur munia, is plerumque acrius comtrà flagi- i mitil de-
tia, moréſque Reipublicæ corruptos deſævimus. sreétanz:
Non Tribunatu Jacob de fratre triumphavit,
ſed lebete. Excoctâà ſiquidem lente, primogenita
extorſit ab Eſau; conditôque pulmento, à Patre
rapuit præfecturam. Inter ollas imperium ſibi
Jacob deſignavit: oleréque regni ſe virgâ com-
munivit. Plùs obfuit hoſti, fratrique linteatus,
quam ei cataphractus obfuiſſer. Dejecit patind, kg.ligionis
quem nunquàm Ægide repuliſſet. Inter coqui- munia vi-
næ adeòô ſordes primogenita nanciſcêre, quæ ar- iora.
matus nequicquàm invaderes. Hœduli conditu-
rà eò Jacob evaſit, quò eum nec victoria extu-
liſſet. Ponticas namque ex hoœdo pelles detra-
xit, quas ſibi apprimeret regnaturus; belluæque
cruore domeſticæ, ſibi, ſuiſque trabeam intin-
xit; quàmque cæteri & mari extrahunt purpu-
ram, eam ex igne Jacob eduxit. Non Rhinoce-
rote, ſed hoœdo debellavit; nec catapultas explo-
ſit, ſed patinas obtulit, ad ſubigendum Eſau haud
tormentis uſus adoleſcens, ſed illecebris. His pa-
renti impoſuit, his fratrem ſupplantavit. Et Ele- Zacob ad
phanto quidem Italiæ Annibal invectus, ità ca- oτα,
ligavit, ut Cannas ſibi inverti Capuæ non vide- lres
ret. Ad imperium hœdo Jacob adequitavit, tam
factus inter fuligines ocellatus, ut Cœlum quo-
que ſuſpexerit. Pœnus ebori inſidens, detur-
batur é curuli. Curulem Jacob inſcendit elixan-
do, aſlandéque hinnulo mancipatus. A Grege,
haberi deſut gregarius. Tanti eſt, in domeſti-
cas ſubmitti ſordes imperaturum. Quòd ſi hæc
domi decora obveniunt non abhorrenti à con-
ditura leguminis, & pecoris: Quæ te manent
honeſtamenta, ſi publicarum rerum procuratio-
nem non defugias viliorem? Hinc David Iyrà,
indè pedo ad imperium connitetur.
Regnaturum non abſimilem putaverim eſſe
debere pictæ ſeu à Zeuxi, ſeu ab Apelle, ornatæ-
que tabulæ; quam umbris æquè animavere arti-
fices peritiſſimi, atque coloribus. Nihil in imagi-
ne emineret, ſi cyaneum ubique diffunderes
nuſquàm colorum pretio, nitoréque intercepto.
Aaronis certé virga, quâ vir primarius ad Sacer-

XI.

Obſeuric-
ribus Ec-

XII.

dotii evocabatur principatum, tam frugem ex-

coxit, quàm frugi folia, gemmſque ſociavit. Er Num
turgentibus gemmis eruperant flores, qui foliis 8. X.
L dilatatis,

122
dilatatis, in amygdalas deformati ſunt. Nibil à ſe
Princeps depellat. Æquè frondibus, pomiſque
deſignatur. Ut ſibi cum dignitate, ea quo-
que intelligat retinenda, quæ fortè obiri, capeſ-

sique cum dignitate vix poſſunt. Arcæ præfuit

Noëmus, Naturæ, mundique ſeu arbiter, ſeu
vindex. Mox aram excitat litaturus. Iride mox
ambitur, auſpiciſque oneratur & ſpebus. Quò
tandem Nauclerus, Myſiâque Mundi evaſit? Li-
Gen 9. 20. gone correpto, ſarrire cœpit, & ſerere. Cœpitque
Nmus oe vir agricola exercere terram, & plantavit
Di Tachr, vineam. A Sacerdotio præcipiravit in ſarcula.
abttur ad Ab Arcæ clavo ad taſtra demigravit, nullo luti
gones. Ccontemptu. Intueri mihi Noëmum videor ſcrobes
fodientem, pangentem vites, eas ablaqueantem
interdum, interdum fimo adobruentem, expu-
tantem palmites, coles decerpentem, pampinan-
tem malleolos, excidentem racemos, prælo
uvas ſupponentem. Hæc inter exquiro, an muſta-
ceus vinitor is ſit, quem dudùm aves, feræque
verebantur, ſeu reſervarentur ad prolem, ſeu ho-
ſtiæ cæderentur? Præfecti me ſuppudet vinitoris,
dudèm popæ, & Sacerdotis, jam bubulci, & puta-
toris. Ea officiorum viciſſitudo eſſe debuit non re-
gnaturi modò Senis, ſed regni typum poſteris ſub-
Rex regat. Miſſuri. Ab aris, inquit Noë, ad ſcrobes deſilui,

Superior ne qtem demitti pigeat à faſcibus in faſciculos.
etiam mi-

nima agat.

hominum & Præfectum, quà ſum manu Arcam
moderatus, eàâ corbes concinnaſſe, doliâque para-
viſle. A ſolio ipſi quoque exſcendant in forum,
agântque de decempeda, ubi diù de tormentis
Rex nihil bellicis conſultaverint. Si me raſtri non piguit:
Ternu⸗ ne non eos pudeat ſcribarum tabulas, adverſariâque
sigt. ſcrutari. Num Scribæ falſas intulerint ceras,
. explorent: Num nomen hæredis exemerint:
num ignotum, anonymümque ſuppoſuerint:
num adukerino tahulas annulo obſignaverint:
num reſignaverint ſignatas: num ſuo eas genio
confecerint, aliâſque condenti teſtamentum reci-
Quota Ta. taverint. Si vites ego deputavi Senex, & Prin-
petlionum ceps coœlo, ſolique obnoxius: cur non illi in lec-
& Seriba- tiſterniis ſuis papyrum explicent, cui plùs vene-
a d t,. ni, quam atramenti Scribarum plerunque fraus
Republica. inſperget? Quam illi piraticam agent in atro ma-
ri, & pro ſpiculo uſi calamo, & pro lintre! In
iis quot hærebunt vadis quadriremes! Quot uni

familiꝰ, domuſque ſpongiæ incumbent! Innu-

meræ haurientur urbes atramentario. Piget fi-
dem publicam tam levem eſſe, ut è calamo pen-
deat mercenario. Nec Catoni credetur, & ſtabitur
Scribæ calculo-ratum, fixumque efit non quod
Læhus perſcripſerit, ſed quod Tabellionis libra-
rius exaraverit. Quot uno Scribæ ſtylo paſſim
haſtæ defiguntur! Innocentiora Jovis ſunt fulmi-
na, quàm Scribarum interdùm calami. Et ſemel
Annibal Campanum agrum devaſtavit, nullo non
ſubruto fundo, vaſtatôque per tabulas. Erunt, ut
video, tabulæ urbium, regnormque naufra-
gia; ſeu imperitia labyrinthos iis infoderit, ſeu
laqueos, iis ſtragémque abdiderit perfidia. Re-
legant proindè eas Dynaſtæ, ſibique perſua-
deant, pluùs acceſſurum dignitatis curulh ſuæ, ſi
tabulæ explorentur, quàm ſi ſigna inferantur
in hoſticam. Quid enim Reipublicæ profuerit,
ſi victricibus Aquilis dedantur exteri, civium
verò Vultures ſint Scribeæ? Thronum, tandem
conficit Noëmus, ſibi Reges adornarent, vellem,
& vite mea. Quæ enim à me mentem abduxit,
mentem ea illis inſinuaret. Nam ſapere doceren-
tur, inque minores regni curas inchinarent, ſi poſt
vindicatum hominum genus ab excidio, à Nos-
mo vites recolerent excultas.

Meminerint Principes, unum me & Authorem

Oliva in Eſdram.

Quam dùm vitem obſervo, Poëtarum me vel- XIII
l'cat inter pateras recordatio, quorum facilè
Princeps Homerus non benè audiit apud ple-
roſque, quòd non Scyllas ſemper, & Cyclopas,
tantumque Platanos ſuis verſibus expreſlerit, ſed
ciceris, fabæque meminerit, ab Aquilis dilap-
ſus in Noctuas, de Locuſtis poſt Leones actu-
rus. Hos facilè & irriſit Dio, & confutavit. Nam
ut manuum non pariles digiti ſunt, & cilia oculis
Natura conjunxit: ità à præcipuis regni curis
diſſuenda non ſunt urbium commoda non præci-
pua. Poëta haberetur ineptus, qui de ſuo nun-
quàm ſtro remitteret, grallis ubique inceſſu-
rus. Soæ Parnaſſo quoque recurrunt tempeſta-
tes, nec vernant tantum Muſæ, hyemântque,
ſed miteſcunt Autumno, & Syrio incandeſcunt.
Dido Princeps apud Poëtam tempeſtates ex-
cepit. Quamquàm Cupido fuit Zolo truculen-
tior, qui facem fluctibus ſubdidit. Grandi ſa-
né notâ libidinis, quæ nunquàm ludit, ut non
illudat, condâtque buſtum in thalamo. Verùm
ſuo de his abundè loco ſcrihemus, ubi Ammo-
nitidas ab Hebræis ſejungemus. Id in præſen-
tia ſufficiat, vel incendio Poëſim miſcere epu-
las, Iliòque collapſo Carthaginem adſtruere enaſ-
centem. At pedem à profanis referamus. Abra-
hamus modè præliatur, modòô verò convivatur.
Ipſe Angelos opiparé excipit: Agarem ipſe je-
junè propellir & domo. Non faſtidit menſam ex-
teris ſtruere, quatuor dudùm Regum debellator.
His rerum viciſſitudinibus exagitatur Abraham,
Chriſti ſator per Virginem. Nam, quùm Chri- Obedtentzs
ſtus Rex Regum ſit, ſuam ex eo originem tra- indi'ferens
xit; quem, ut ſumma non oppreſſeram, ità nme
nunquàm infima dejecerunt. Reges debellare.“
& condire cibos: Inire cum Principibus fœdera,
& utrem aquæ imponere ancillæ: Litare, &
errare, Abrahami ſunt partes; ideéque verſatili
in omnem Reipublicæ partem, omniâque munia
Duci oppignerantur imperia. Ponam te in genti-
bus, KRegéſque ex te egredientur. Decet enim in
omnia inchinare minifleria Princeps, nec ſe ità .
continere curarum conno mavimarum, ut non ſe-
ſe cœno demittant quiſquiliarum, penè dixerim,
imperii.
Quòd ſi Coœlum eos delectat, Supermque
inviti domicilio detrahuntur, coœlum ſalem imi-
tentur. In eo autem Virgam Jeremias Ollâmque
ſpectavit. Illa effloreſcebat ad imperium, in la-
nienam iſta effervebat. IIlà Rex, iſta lictor inſtrue-
batur. Ex illa oculus erumpebat, per iſtam pa- Ozediemis
bulæ rumpebantur, ulcerâque proſtabant. Quiid inaifferens
tu vides, Jeremia? Et dixi: Virgam vigilantem. ad õ
Quidtu vides? Ollam ſuccenſam ego video. Inter aſ- r. I It.
tra flores ſulphuri ſociantur, & tam ſupplicii, quaàm
imperii inſtrumenta promuntur. Non cœlum pu- one ſeey-
det hctorem agere, etiam quùm ſe Principem mazue in
exhibet. Quod ibi proſcenium patuit, cùm hinc H
amygdalus molliretor in ſceptrum, indè lebes evo- ima ſum-
meret ſtragem! Quo ſanè ſpectaculo Deus eam mis eguen-
à Regibus amotam penitùs opinionem eſſe voluit, in igi.
quà ſuas inquinari Principes fimbrias cenſent, nmi-
ſi ſola eis mala punica, aureâque tintinnabula
inſerantur. Nolum de iis ſecum agi, quæ ſtella-
ta, ſidergaque non ſunt. Supplex niſi Aſtro libel-
lus conſignetur, non reſcribetur, ſed proſcribetur.
Quaſi verò non ſe Sol & Aſtris affundat, & de-
fundat oleribus, tam Lunæ memor, quam oſtrei
ſtudioſus. Indè thymus virorem ſuum haurit, un-
dè ſuum nitorem trahit Capricornus. Sidus &
olus uno Solis jubare perfunduntur.
Et quoniam de aſtris incidit ſermo, quo Joſeph
ſymbolo deſignatus .gypti ſit Conſul, videa-

mus.

XIV.

XV.

Gen. 17. 6.

n a.
ℳ Aumn 1

oc

an ſgeum cl

. . me! Ein
⸗ e Allrisn
rumque 6
Uunmr, &!
i lele woto .
Ptelltz mne
cemna emum
u. Habeti
at Epten
oe De
ium koget.
iun pilcibin
Eheant arte
n boarii
uee excurt
eulmn kepunga
ru it Fenſem
e tam comptt
(entumecells
Tedia in Un
nin offendere
inpingues,
lmmas ell, g
e. Quibus h
d eos g⸗
onn ſine
rir narmon
1 aknari an
winſulpent
Illo Prætor
Uum facimus
kraſſſlenura
iiam yerd
. iti Huweamn
U Verürm ſal
eum Dacos
ucet gn
ceden utbi
üntleum n
NN ro
n, Dn
1 8 i
ldenulit
Kanna
echlamye

in ir; Gen. 37. 7. Mus. Putabam, inquit, nos ligare manipitlos in
e.. Aagro, & quaſi conſurgere manipulum meum. Pau-
G Cis deinceps diebus interjectis, in Aſtra culmi re-
i e Ibid. 9. fingumtur. Vidi Tuaſi Solem & Lunam, & ſtellas un-
uin⸗ Obedenna decim adorare me. ltà puero adumbrabaru⸗ Dicta-
ner n ren tura. Campus, Colümque junguntur. Nihil ared
uai N⸗ ærumnoſius. Nihil coœlo auguſtius. Aſtris Ma- .
*ZM gi occupabantur. Eventilandis in area, excutien-
giann diſque frugibus ab ergaſtulis ſer vitia producun-
1 ai tur. Quid enim laborioſius, quàm ardenillino
HWr in Sole complicare manipulos, eéſque oris, Vir-
nen⸗ goſephi giſque concidere? Quid contrà ſplendidius, quàm
te daſt Dectatura ſiderum curiosè progreſſiones, ſtatuſque obſer-
Nnelr Wie Vare? Hinc eventa, non quidem animorum,
enänmk, Kahanr. quæ Aſtris nequaquàm illigantur, ſed rerum, tem-
rendiin, porumque eruumur. Illinc jumentis paleæ ſepo-
fehnt. nuntur, & plebi triticum impartatur. Quæ cùm
domak à ſeie toto coelo ſejungantur, in unam tamen im-
Ernlt perantis mentem coire debuere, jungique. Dia-
dät,im dema enim regnaturo aftris ariſtiſque concinna-
mo. Fen tur. Habet in ſua dextera Princeps non ſtellas dun-
1i Anm. taxat ſeptem, ſed ſeptem ſuprà ſeptuaginta mani-
dnpa pulos. De fupremis, infimiſque negotis ſenten-
iter e⸗ tiam roget. Quod ſtatui oporteat frugibus pre-
linereng tium, piſcibũſque deliberet; udd quà Poeni opprimi
Amg. Ar⸗ debeant arte, viaque confukavit. Intereſt Regis,
coniſn. tam boarii ſeveritas fori, quam claſſis Sardoum
en ilet⸗ mare excurrentis ſtrenuitas. Piratis Campanum
menlaner⸗ Rex & Sas littus repurgaſſe, regium eſt. Imperatorium item
n Eebelum. perior non eſt Forenſem Publicanorum, Judicumque pira-
1 Man, ernen ticam compreſſiſſe. Nam tutò ſolvere in Africam
Ovin Ci ges Centumcellis mercatorum duntaxat imereſt. At
hngnen rr id media in Urbe facuhkates diripi, Piratâque in Cu-
eſienn, e ria offendere prætextatos, quos ſportuhis ſpoliatus
6 Rel, impingues, vulgata quidem, ſed non vulgaris ca-
ibuteln, lamitas eſt, quamvis vulgus, patritiéſque peſſun-
: line, det. Quibus haud regha lacerarentut incommo-
ge keleii dis, ſi eos quoque piratas, Reges inſequerentur;
igenni quorum ſine ovatione depreſſio eſt. Placet Titi
nkünie fornix marmoreus, & eò Principes collineant,
tet n E ut catenati ante quadrigam ducti, Scythæ arcu-
35 bus inſculpantur. Quòd expiata flagitiis civitas
dN nullo Prætorem gramine cohoneſtet, pluùs pin-
n, um nam facimus, quàm urbem: quando in arcem
erdnn, evaſiſſe, muralem ex haſia coronam ſuſpendit, pro-
vinciam verò ſervaſſe integram, incorruptâmque,
heinge V citrà lauream laus, & decus eſt.
nkfenm- XVI. Veruùm fallimur; Nam regium æquè eſt, ſub
4 Oinge jugum Dacos mittere, & jus civibus dicere. Chri-
e ſtus certè, quuùm ſe ſpectandum præbuiſſet, labiis
Ctorltrue⸗

in cædem urbium obarmatis, regii tamen nomi-
B nis tefſeram non è gladio ſuſpendit, quem ore de-
Lbant. Cag Apoc. i9. Promebat, ſed togæ inſcripſit, non loricæ. Habet
nignen ſen 6. in veſtimento & in femore ſuo ſeriptum: Rex Re-

er iſam Ne N⸗

e Ned- gum, & Dominus dominantium. Non telo, virgâve
phcigramn ferreâ, quibus id tamen temporis utebatur, Regis
nCelfr , titulum extuhit, ſed eum femore prætulit, & tunicâ.
Niniſen ,,, Ut nimirùm domeſticis, pacatiſque miniſierüs,

,an iul e⸗

L quæ chlamys & femur adumbrant, parari ſcias no-
ebezeſt ,
nutfes

biliora decorum nomina, & inſignia. Non ſi pu-

, Dens en gnes, ſed ſi præſis: nec receptis oppidis, ſed per-
gele olnt, lectis, acceptiſque libellis renuntiaberis Prin-
Cellan, Ceps, nec gales, ſed togà Regum, rerûmque

6mmimthl⸗ Dominus inſcribere. Coaptent ſeſe proptereà

,gelel Conſules iis quoque cognoſcendis cauſis, confi-
Alolte ciendiſque negotiis, quæ laureata non ſunt. Si-
nltbin⸗ quidem & Sohis in limbo tam Scorpius effulgurat,
Ul,c quam Leo. Et canicula Sol ſæviùs, quam Leone,
4 .* ei debacchatur. Quin Aſtris incingitur Libra. Cum-
nbet,u que Sagittarius triumphum jacuhis proferat, ſta-
4 Gs tera nundinarum alluvioni pro littore prætendi-
4 tur, Bella, ut vides, ponderâque in cœlo ſtatuun-
noe N tur, ut elucere tam civicæ credantur curæ, quam
de Ethie. Comment. Tom. III.
,

De Cyro Rege. Cap. XV.

triumphales. Imòô unus inter aſtra Hercules,
& Urſæ geminæ ſpectantur. Se ille cœlo intu-
lir reluctando; hæ lambendo cùm fœtus effor-
ment, dignantur coœlo; Ut tam civilibus negotiis,
quàm facinoribus bellicis ſperent; ſciântque ſe
Reges iri colluſtratum. Non olava ſolum, ſed
lingua parit quoque, funditque ſidera.
Huc ſpectaſſe crediderim Paulum, cùm, con-
ſternato ſuæ vi orationis Areopago, in domumm
Aquilæ conceſſit, tabernaculis conſuendis in ea
tum ſe taberna Pontici phrygionis addiéturuz.
Poſi hau égreſſus ab Athenis venit Corinthum *& Act. 19. i.
inveniens quendam Judæum, nomine A quilam, &
Priſcillam nxorem ejus, acceſſit ad eos. Et quia
ejuſdem erat artis, manebat apud eos, & operabatur.
Trahebat poſt ſe Damarim & Diony ſium Paulus,
ovaverãâtque de ſapientia abs ſe in ſua planè arce
profhigata. Quâ ille pompà non elatus, à debellato
Athenis Athenæo in textrinam Corinthi profu-
git. Iſthic planè, factum eſt veſpere & manée dies Gen, 4. F.
unus, quando perorantis ſplendorem aſluentis ſqua-
lor excepit. Quam illunis nox illa Pauli fuit con-
texentis, quam ipſe meridiano ſuffecerat falgenr.
tiſſimæ ſapientiæ! A Scripturarum evolvendis Pauluc aß
membranis, ad inſuendas tentorio pelles deſcende- rckS
rat. Ferarum verſat exuvias, qui ferinis Athenas nan aemis
moribus exuerat. Ignoti nuper Numinis inter- gravn.
pres textrind abdebatur: Et quem ſuum Philoſo-
phi Solem fatebantur, in officinæ is umbra latebat-
lis pelles manibus conſuebat, quibus leges; jurâ Religionis
que condiderat Eccleſiæ. Diſtinebatur ſordido mmunia vi⸗
Paulus opificio in taberna, quem Synagogæ ſuſ- zere,
pexerant novæ Vatem Theologiæ. Modò arcana
verba haurit in cœlo, modé ſuturas reconcin-
nat in ſpecu. Quæ utinàm aut ipſe non obiſſet
muma, aut ea Lucas præteräfſer. Exauthoratur
ſiquidem Evangelium textrina, & Pauli pelli-
bus agreſte, ſerumque factum putabitur. Nam
deſtinatum inferendo Regibus Dei nomine Vas
proculcabitur, ubi in eo tabernaculo reconde-
tur. In vas enim contumeliæ demutatum vide-
ri poteſt vas Honoris & Numinis, quod, profuſo
Chriſti oleo, officinæ amurcâ completur. Quot eas

XVII.=

tum popuhi, urbéſque pelles concerpebant! Nam

Arabes, & Lycaones, & Syri, & Macedones,
quos ad Chriſtum Paulus traduxerat, uno in
eas agmine irruebant. Senatores, Conſulares„
& Proconfules, qui Paulo auſcultaverant, ea ſa-
nè tentoria lacerabant. Neque enim pati pote-
rant, opificis ſe ductu in jura fidei, cœlique tran-
fiiſſe. Quorum Paulus conatus irriſit, formam
Eccleſiæ primoribus præſeripturus, quâ ima
ſummis conjungerent. EA, inquit Paulus, utor
dexterâ in ferarum exuviis afluendis, quâ ſubju-
gatas Evangelio Nationes Chriſtum indui. Non
alià tabernacula manu conficio, quàm quâà Deo
Templa dedicavi. Oraculorum meorum paginæ,
& pellium ſuturæ iiſdem funt digitis abſolutæ.
Ut primores Eccleſiæ ex me diſcant, nihil de-
decere principatum, miſi ſcelus, & ſegnitiem.
Ego collectitiam Hieroſolymas & ſubmiſi, &
detuli pecuniam, promus nationum & præcep-
tor. Ità corpora Chriſti militum curavi, ut expia-
veram mentes. Nam & Colum non Aſtra tan-
tùm expandit, ſed rores, imbréſque demittit;
& undé fulmine percelluntur Arces, indè her-
bæ irrigantur. Unam à me deſidiam arceo; ad Judic. 3.

reliqua Aod ſum ambidexter, & in omnia pro- 15.

nus, ſeu Colo adeſſe ſit opus, ſeu Priſcillam juvare
oporteat in lanificio.
Ego ſanè, cur ad regnum olim Principes de-
fuſione olei initiarentur, divinare hactenus non XVIII.
Ppotui. Videbantur mihi murice perfundendi ut
1. 2 quꝗ

124
quà ſanie induuntur, eâ quoque ſacrarentur. Re-
gius is color, & fulgor eſt, unique tabum tra-
beæ reſervatum; cùm, & contrario, olearum ſit
liquor vulgatiſſimus, nullique penituùs uſui non
accommodatus. Imò hanc maximè ob cauſam
1. Reg. 16. Reges oleo inunguntur. Dixitque Dominus ad Sa-
1. mublem: Imple cornu tuum oleo, & veni, ut mittam
te ad Iſai: providi enim in filiis ejus mihi Regem.
Nimirùm & ignem elementorum principem olivo
enutrimus, & carcinomata, ulcerâque oleo refo-
vemus. Tum gladiorum acies oleo eniteſcit, tum
oluſcula condiuntur. Frons proptereà imperaturi
conſpergetur oleo, ut ſe rerum Domini ad om-
nes penitùs imperii curas fingant, ſuique inaugu-
ratione condiſcant, in quam ſe debeant coapta-
re formam, nempè verſatilem, factämque ad
omnia.
XIX. Mimi certè, cùm Apoſtolorum Princeps Paulus
probetur in ſuis ubique membranis, nuſquàm eum
tamen ità extulerim, quàm ubi ab indignorum
inauguratione Timotheum ſeverè conterritum,
mox eum perblandè monet, ne potione ſe frigi-
1. Tim. 5. dæ conficiat. Teſtor coràm Deo & Chriſto Jeſit
2I. & electis Angelis ejus, ut hæc cuſtodias. Grande
procemium. Adeſſe jubemur animis, ne nos vel
Tbid. az. unus ſcribentis apex prætereat. Manus, inquit, citò
: e nemini impoſueris. Te ipſum caſtum cuſtodi. Noli
nima cu- adhuc aquam bibere, ſed modico vino utere propter
rar. ſtomachum tuum. Quorundam hominum peccata
guperior Tanifeſta ſunt, præcedentia ad judicium. An iſ-
perior . . .
providear tam ex Paulo rerum, vocumque diſſonantiam ex-
iemporalia. pectaſſes? Ara, Pudor, Dolia, Judiciumque acer-
vantur. Potuit meminiſſe Paulus pateræ, quum
de Cidari ſcriberet, cùm torum everteret, cùm
ſcelera reprehenderet? Ergo uno Apoſtoli calamo
mixtim omnia defluxere, Stola, Lilium, Cya-
thus, & Curulis. Vaticinatur de judicio, & po-
tionem alumno præſcribit, modò Hippocratis abu-
ſus aphoriſinis, modò uſus fulguribus Joëlis. An
libet bibere, ubi vivere non licet? Tam abjecta
ſuis imprimit Ceris, ubi altiora Aſtris inſtituta
condiderat? Ibi conſulit ſtomacho, ubi de candi-

lus diplomata ſcribit; monétque Timotheum,
ut ſe ita ſciat præeſſe Epheſüs, ut tamen nihil
negligat in ſubjectis; quando afflatis Numine li-
teris primorem Eccleſiæ conſulem ſociaſſe videt
Paulus nec Manum ventriculo Epiſcopi. Eam retinet, ne aris
dolia præ- ſegnem admoveat, hunc vino reparat, penus, aræ-
cg ktott que procurator. Nolo te ità præſidere Provinciæ,
iais. ut hoſtiarum tantùm, hymnorumque ſis memor.
uie, Demittere in tuorum commeda. Nam ut mulkùm
mos mira. deprimare, crateri meo innatabis. A Diogene tui
causâ vincetur Apoſtolus. Dolium ille ſiccus in-
coluit, voluptatis hoſpitio in domicilium converſo
Patientiæ. Ego ad dolium accedo, ut tu pitiſſes;
vinùmque circumfero, qui dudùm cruore dif-
fluebam. Me Baccho, Timothee, ſubjeciſti. Non
enim præſiderem Præſulibus, niſi is & ſumma
imperarem, & pabulum, potionémque provide-
rem. Id enim principantem Eccleſiæ virum ad-
decer.
Nodus hinc mihi fortè inciderur tenacior, im-
plexiôrque gordio. Cùm Deus Mundi fabricam
abſolvifler, ad Regis tandem ſtructuram devenit.
Eum porròô quis ſiderum coagmentatione non cre-
deret efformandum? Aſt illum non Afſtris com-
Gen. 2. 7. pegit, ſed & hmo confinxit. Formavit igitur Do-
minus Deus hominem de limo terræ. Pudet me ſanè
tum opifici, tum originis. Subeſt huic tamen lu-
to non figulina, ſed erudiendorum Principum

XX.

ſe promit, tam conſtipandis intenta gemmis,
1

datis pronuntiat Akaris à Regia emnimverò Pau-

in officio continentur.

Academia. Ut enim Terra fœnum, aurumque ex
bus obterunt, cùm eas Deus Cyro dederit,

Oliva in Eſdram.

quàm betis non deſes explicandis. Ità è& himo
Adam ſubactus ſui corporis compage movebatur,
ut originem referrer, generiſque recordaretur in
ſolio. Summis, quaſi gemmis, proſpiceret. Sed
curaret quoque minima , quaſi Reipublicæ ſeu
olera, ſeu virgulta. Cujus ſi vetus Adam parum
tenax Philoſophiæ fuit, eam novus Adam con-
ſtantiſſimè retinuit, duùm à doctrina, ad epulas
demittebatur conſequentis ſe turbæ: & filià Jairi
in vitam revocatàâ, mox viſum pannoſis, ege-
niſque refudit, ſumma imis ità commiſcens, ut
ſuæ divinitati humanitate ſubſcriberet ſuà. Nam,
qui apud Matthæum mendicis principes ſocia-
vit, is apud Eſdram ità ſideribus præfuit, ut
Cyro terram partiretur. Dominus Deus cœli dedit
mihi omnia regna terræ.

DOMINUS Deus Cœli dedit

mihi omnia regna terræ. I. Eſdr.
I. 2.

C A P UI XVI.

NO N COyri pedibus Deus regna ſubſtra-
vit, ſed ei Aſſyriam, Lydiamque quaſi
per manus tradidit. Regi proindeè, ſer-
varijue provinciæx à Principibus de-
bent, non autem proteri, calcatique.
Eas vero oum ſibi à Deo Cyrus, non
ſuis, datas eſſe confirmet: teſiatur quo-
que non delegandam gratioſis adminiſ-
trationem regni eſſe, quam ipſos capeſ-
ſere oportet Principes, in unam imperii
procurationem intentos.

N Oa ità Cyrus præficitur Babyloniis, uti I.
Adam Mundo Princeps eſt ſublectus. Nam Rex &
Adæ oves Deus, avéſque ſubjecit, ut iis ad libi- erior 6*
tum uteretur, votumque ſuum. Omnia, inquit, blandiſint.
ſubieciſti ſub pedibus ejus Oves, & boves uni- Pſal. 8. 8.
verſas, inſuper & pecora campi, volucres cœli, & ue- duitr
piſces maris. Ubi verò frœnandæ Cyro dedun-
tur nationes, alia novi principatus ſunt ſcita.
Häaæc dicit Dominus Chriſto meo Cyro, cujus appre- Iſa. 45. 1.
hendi dexteram, ut ſubjiciam ante faciem ejus WWan.
Gentes. Nuſquaàm hic pedum memimit Iſaias; Superior
ſed dexteram deſignati Principis, faciémque tra- vitet ſu-
ducit in amphitheatrum honoris, ut iis potiſſimùm Perbtam.
membris utatur Cyrus in adminiſtratione regno-
rum, quæ Deus vel deſignavit, vel ſuo quoque
conſecravit attactu. Dexteram ſiquidem Deus Cy-
ri contrectavit, & vultum ejus in gentes obvertit.
Cujus apprebendi dexteram, ut ſubjiciam ante fa-
ciem ejus Gentes. Ergo Adæ pedibus animantes
adſternuntur. Cyri oculis objiciuntur Aſſyrii.
Viſu populos, non compreſſu, compeſcetis. Luſtra- s
tione, non contumelid, veſitris benè Principes Bagtiſe
provinciis conſuletis. Si videantur, abundè urbes aiſimites.
Quas enim ignominia Rex regai.
efferaret, eas comprimer luſtratio. Contuitu, pro epen o⸗
tormento, abutitur Baſiliſcus. Suo Princeps ute- myignet.
tur intuitu pro aggere, valléque regni. II-
le jugulat, ſi reſpiciat. Hic, ſi reſpicit, proſ-
picit. Mortem Draco emittit & palpebris. Suis
mortem oculis Princeps exterminat. Malè
proindè imperant, qui ſubjectas ſibi urbes pedi-

hoc

ſel kare⸗
iurti
Elurit eos.
—R
ins ocul⸗
Gmmum. No
I;lſed gu
e ſig qu
6erpoprl
Auumnen V
Une vin
unnm con
nentiæue
iit eos in in,
entu, 7
.
t Ecd veßt
a t krunt
nuu iff polle
fnas male
e ngtlas no
ile anliutiin
* Pprobobi
on fulminn
Erana torib
tuntur Ores
Ne Eegna,
( ſ Erel
e it ſiagen
, dunt
Dan dbus
klihetg lbi⸗
ten anol
(Altremn erin
elu, dn do
Equarm gl
ir I0r, in br
imorum I
in lebot
ibus miere
ielres Euil
lires te
lhehmn i
ſeun, bente
ie n
lt
and Een
i
8 tu tig
4 Auycdh
tnn e
luln
nn n
,Ro Ptoco
Kenſbed
n. M
Mind

i

—

ſilſer
gue f
nge ſt.
Pburt.
ani
Nut,
mnr
ulnni
ſeng⸗

n inprni

lonnis, !
Cus Mn le⸗
„ , i. r
tis 4 21
is, ingli e
jMn .
Ner l, s,
No Gedon-
Pnt ſen,
urn n
ſan läiatz gern
., , Nitß
jengtel ⸗
pwülmmn
one eyn.
ſo aoe
nend.
tes hrenn.
nante /
Mi
etis luln. inſ⸗ .
e Pigpe 6
nhee *
unkun ,
gromu
oCluin i gee⸗
iwers e. n

ſulzebtos

De Cyro Rege. Cap. XVI.

hoc eſt, in dextera quaſi eas depoſuerit deſi-
ghati abs ſe Principis, ut illas & foveret intuen-
do, & manu ſublevaret.
II. De ſuo in rem noſtram præclarè regno philo-
ſophatuseſt David, his, ut ità dixerim, cancellis
Pl77 76. principatum circumſcribens ſuum. De poſt fœtan-
tes acceépit éum, Paſcere Jacob Jervum Juum, G.
Hrael hæreditatem ſuam, Et pavit eos in innocen-
tia cordis ſui= & in intelletctibus manunm ſuarum
Princepè deduxit eos. Cor, manuſque tantùm Davidis ex-
promuntur imperantis. E corde regnaturi pabula
intégritatis extrahuntur, excubant Dominantis
manus oculatæ, vigiléſque in commoda ſubjec-
Gorum. Non modò hic Regi pedes non affingun-
tur; ſed quamvis in Paſtoremm David cudatur,
ne virgâà quidem inſtruitur. Adeò non proculcan-
di ſunt populi, ut vix eos cædere permittare, nul-
là tamnen Uirgæ jactamtid. Et ſanè hic benèe Da-
vid ſine virga coloratur, qui pectus ſuum in
pratum converterat, ex quo temperantiæ, con-
tinentiæque pabula gregibus inferrentur. Et pa-
vit eos in innocentia cordis ſui. Si Liliis ur bes paſ-
ger isſere. Cerentur, virgis ſeſe Principes abſtinerent. At,
gar. Lilia; niſi & corde Regis effloreſcant, non flo-
uts tes, ſed vepres ſunt. Quidam porròô gregibus pa-
Wiaris bula ſerunt inter ſecures & cruces, ſtragéque re-
permittat. tiheti poſſe temperantiam arbitrantur. Verùm in-
tegfitas malè vulnere convaleſcit, &, ſi cæſa eſt,
Superior integritas non eſt. Non è& telo, ſed è corde im-
siwote du- perantium in urbes probitas exundat. Et nunquàm
uis ſub probo Principe regnum arguetur intemperans.
Non fulminibus, ſed fulgoribus vites pubeſcunt;
& prata roribus herbaſcunt, non turbinibus. Abor-
tiuntur Oves tonitru, non pariunt. Oppreſsa-
que regna, cadaverum more, computreſcunt.
Quòd ſi ſeveritate corrumpuntur imperia, quam
de iis ſtragem edet immanitas? rapacitas? hu-
mati, divinique juris violatio? Elephantes tuis
Deus pedibus ſubjecit, ut eos, ſi allubeſcat,
vel eboôris libidine reddas edentulos. Potes in tuæ
ſatiem chrioſitatis Urſum concerpere. Potes &
Caſtorem evitare, ut tibi pharmacum expro-
crudelias Mat propola. At abuti ſubjeétis, tanquàm bel-
ta Peerum luis, non potes. Et tamen pauciores in circo fe-
ſpeciaculu. S 3. .
tæ, quàm gladiatores; ceciderunt. Inflicta ſceleri
Sectacu. hOrs, in Principum delicias arceſſebatur. Eò
la. primorum luxufies proceſſerat, ut in volupta-
tum ſyllabo funera quoque ponerentur. Vulne-

regat; non
obieras:

ribus arriſere Cæſares, & laniatibus hominum

Prætores levabantur. In convivio, poſt delicias
conſulares, cædes potuit hominis eſufiri; utque
oculorum ingluvies paſceretur, trucidatus eſt
reus, jubente Flaminio, & Ephebo repoſcente.
Lictorem jungi placuit ſtructori, adſtructâque
eſt menſæ Sandapila. Vino cruor defuſus, &
ſecures exprotnptæ cum patinis. Hinc bellaria,
indè ſupplicia infefebantur. Pocillator nectar de-
pelicic, fundebat, cruorefn carnifex profundeébat. Id ſpe-
Sanis Ctaculi in Gallia datum, L. Flaminio Senatore
"*. chorago in pueri gratiam, quem pulhis lautè fartum
Galli tandem funere feraliter ſaginavit. Adeò
imperio Proconſules abutuntur, ut non calcent
tamtum ſobjectos, ſed jugulent, in illecebram ocu-
lorum. Mitto in delicium paſſim aurium pueros
execari, formarique Amphiones eviratos. Auſ-
Picamur illecebras aà vulnere, & Muſicam con-
Eunachiin ditnus ejtlatu. Graſſamur in ephebôs, ut de vi-
er e s: ris Sitenes ſaciamus; quæ non canant, & jugu-
„„A„Ient; ſed quas laceremus, ut occinant. Ut e-
Auſea Mim aurum tundendo, torrendéque in phaleras
Wenpadics. remollimus: itra angore Pueri finguntur in Cyc-
nos. At cæſi vulnerant; nec canuünt olores ut
occumbant, ſed jugulant & canunt. Quoniam au-
Ethic. Comment. Tom. III.

123

tem viros gignere evirati non poſſunt, fozminas
faciunt de viris; fabulas & Metamorphoſes re-
ciprocatione gutturis amcœenantéſne dicam, an
animantes? Qui nunquam viri fuiſſent, ſi fuiſ-
ſent viri, Hercules elidunt ſemiviri. At quæ iſta

agriculkura puerorum eſt, ità infantes, ut vi-
tes „expurare, & oblectamenta exprimere per

tormemta! Et ſanè exputati more vitium adoleſ-
centes, ut vinum vites proferunt, in quo eſt lIu-
uria, ità libidinis deliquant lenocinia. Tu ve-
16, ut Cycnum effingas, cruorem effundis Can-
der Olor, non rubet. Et quinam ibi ſupererit
pudor, ubi cum cruore ruborem effundis? Quæ
futura eſt adoleſcentis integritas, ſi integer non
eſt? An candor ſanguini innatabit? Non evade-
tur, mihi credite, ſed incurretur eo jactu nau-
fragium. Levitate ſiquidem Pudicitia mergi-
tur. At iſta conſequentur exectum. Truncantis
nunc improbo barbariem; non petulantiam de-
truncati, qui non rarò honeſtate coronatus hor-
ret, quæ canere jubetur. Sævire telis imperantes
non inſolens; at gladiis laſcivire, & lenocinio
ulcera famulari, nec Scythis uſitatum. Execraba-
mur, epoto olim ſanguine, Sarmatas? Quis nos Voluptas
ferat harmonicos ex vulnere? Pauciores Apollo Trudetts.
lyrâà educat alumnos, quàm cultro; nec jam ſe-
Ctatores poſt ſe trahit, ſed exectos. Ne TLigri-
des quidem ità imperarent alimenti penuriâ ſæ-
væ, non libidine ſymphoniæ. Nullum aufibus graſ- Maßes
ſatur monſtrum. Uni placet homini, melodiæ ſtu- Cupiditas
dio debacchari. Latrocinamur gratiâ voluptatis. Dnü4
Non enim ferimus tantùm, ſed ſpoliamus adoleſ-
centem, quem muſicæ initiamus cruciatu. Virili-
tate puerum, nos verò humanitate eodem penè
vulnere exuimus. Nec Cæſares, ſed minorum
gentium Equites in hæc portenta delabuntur, do-
minatu in lanienam abuſi puerorum. An hi cum
Davide populos paſcuut, quos in aurium lenoci-
nia fœdè miſeréque concidunt. Ergo & ocuſis ju-
gulantur ſubjecti, & auribus immolantur. Gladia-
tores habuimus, Spadones habemus, ſatiaris cruo-
re oculis, aurium ingluvie inexpletâ, quibus mo-
dos ex ulcere fubfnittimus. Verum, quam incu-
ſamus barbariem, eàâ olim Reges utebantur tan-
tùm in ſui cuſtodiam gynæcei. Jam illà patritii,
eivéſque abutuntur, in aurium lenocinia; nec
clavus nobilem, ſed Spado teſtatur. Videmur co-
lonias Thebis deduxiſſe, ſuus adeo cuivis præſtò
eſt Amphion. Si tamen Amphiones ſunt, qui urbes
non ſtruunt, ſed ſubruunt. Pyrrha mihi, non Am-
phion videtur, qui cantu laiciviæ lapides jacit, &
fœminas ſerit dum Deos profert impudicos, me-
titque occinendo-. .
At enavigemus tum ſaxis, tum & Sirenibus. —
Cùm præſertim non tam Principum illecebræ, III.
quam parentum avaritiæ ſuam litare pueéri integri-
tatem cogantur; ab iis facti ſemiviri, à quibus fi-
Ghi fuerant viri. Hinc, inquio, enavigemus; &
videamus, cur à Deo Principes deſignentur. Do-
minus autem revelaverat auriculam Samuæslis, an- 1 Reg. 5.
te unam diem, quàm veniret Saul, dicens: Cras 1.
mittam virum ad te de Terra Benjamin, & unges
eum Ducem ſuper populum meum Iſraöël, & ſalvabit
populum meum. Nunc ſaltem intelligite, Reges, eru- Pſal. s. &
dimini, qui judicatis terram. De Duce, quem Deus
inungit, Salvabit, inquit, populum meum. Huc ſpe-
Ctant Diademata. Ut urbes tueantur ,non ut urbes
Populentur, a Deo Principes leguntur. Paſcant ci-
ves, non ſcarificent. Lorica regni ſint, non ar-
cium cuniculi. Sint, non hirudines Reipublicæ
ſed cuſtodes. Servare Dux debet civium faculta-
tes, non eas debet compilare. Erarium przopu-
gnet, non expugnet arcas, æraâve in ſuum luxum
2 avertat.

Eph 5. 18,.

126
avertat. Pudeat hortis Heſperidum excubare Ser-
pentem, & urbium divitiis Conſulem inhiare.
Ergo, quod à Dracone aurum ſervatur, id Prætor
ſurripiet? Tutiores ſumus Angue, quàm Procon-
ſule? Doleo præfectum pomis aureis non Conſu-
lem, ſed Draconem; quaſi verò ſecuriores futuri
eſſemus Monſtro, quàm Principe. Et ſanè non
monſtris tantum nocentiores interdum Prætores
ſunt, ſed ſunt piratis, hoſtibſque non rarò Re-
gno infeſtiores. Myoparone ſunt piratæ contenti.
Und hoſtes arce triumphant. Exhauriuntur fun-
ditùs provinciæ à Proconſule, & edicta Tur-
carum non unius arcis mœnia labefactant, ſed
domus ſingillatim omnes evertunt, agrôſque ideò
emaciant, quòd in meſſem eos flavere auream
cogant, expreſſo vel è& ligonibus auro. Nam
non frugibus tantùm, mercibuſque vectigal im-
ponitur, ſed à ruſticis ſeveriſſimè tributa exigun-
tur hoc tantùm nomine, quòd ſpiritum ducant,
& lacertis non careant. Adeò aër quoque non
graris attrahitur, & ſua quiſque membra redi-
mit, non pro ſervis perioluto pretio, ſed pro
ſuo corpore argento erogato. Nemo fe gratis ha-
bet, & animam quiſque ferimus vectigalem. Ni-
ſi moriare, vectigal non abrumpes. Solæ ſunt
Parcæ à tributis immunes, ſi tamen vitæ ſtamen
incidant. Nam ſi hcia non abrumpant, non periiſ-

ſe, ſuperſtitem perdet. Atque utinam vel cum vita
vegigalis, tributa finirentur.

Mendoſa quoque Charontis

Azaritin, Cymbula umbras trajicit vectigales. Exiguntur

Mallem

bellibus.

& à defunctis portoria, nec ſine pretio in ur-
bem cadavera inferuntur. Imô cùm in urbem
gratis remigrent cives, ſi expirent in ſuburbano,
aut carere patrià debent, aut, ſi eos exilii poe-
nitet, in urbem aditum non niſi grandi pretio
impetrabunt. In hæc quis regna conjecit avari-
tiæ, rapinæque portenta? Etidmne avaritiæ ca-
davera vivunt? Audent Sandapilas excutere Pu-
blicani; cůmque nec latrones graſſentur in ca-
davera, & mortuis aurum eruimus, denuntia-
tione exilii axanimatiſne dicam, an animatis
cadaveribus? Nulh nos id criminis docue-
re barbari. Hang è vulturibus ſæviendi barba-
riem hauſimus. Quanquam non rapit vultur,
nec latrocinatur, ſed cadavere fruitur, nihilomi-
nus perituro. Quis crederet eò regna deducen-
da, ut nec gratls liceret ſeu expirare mortalibus,
leu vivere ? An cum his Dei verba conſentiunt

I. Reg. 9, de futuro Principe agentis cum Samuéle? Unges

eum Ducem ſuper populum meum Iſrazl, & ſal-
vabit populum menum. Unctione, non uſtione
Princeps conſecratur. Nec pugione, aut crumenâ,
ſed oleo Reges inaugurantur. Unges eum Ducem.
Non ad ſævitiem, aut ad rapinam Duces emit-
tuntur; ſed, ut vulgi vulnera, ærumnaſque per-
curent, oleo perfunduntur. Suam aliquando tan-
dem initiationem intelligant Principes. Oleoſos
eſle Reges edixit, ſanxitque Deus; non ut vul-
nerarent Rempublicam, ſed ut Reipublicæ vul-
nera percurarent. Doleo proindè ex eis nonnul-
los, quamvis perraros, & cruore togas imbuiſle
purpurarum, & ferarum exuvias chlamydi ſubſuif-
ſe. Nollem ſpohis imperantes ornari. Dominantes
odi geſtire cruore, non pallere. Et quamvis piſcium
eos ſangtis infecerit, muréſque illos Pontici con-

ſerico inſi- texerint, à belluarum tamen exuviis in hominum

gniri Prin ſpolia agentur. Credent, non foœdari cruore præ-
cibes, 9 dερπ

textas, ſed honeſtari; & quas ſuo piſces ad impe-
rium exaturant tabo, rigari eas ad immortalita-
tem humana ſanie opinabuntur. Cùm ſe circum-
ſpexerint Martium ſpolis deſignari, inſignirique
Principes; metuendum eſt, ne non veſtiendo, ſed
deſpoliando Rempublicam, ſe fore magnos ar-

Oliva in Eſdram.

bitrentur. Ideò nuſquaàm Deus Reges aut pur-
pur conveſtivit, aut belluarum exuviis honeſta-
vir. Nos lanienam fecimus pompam, &, ne ſæ-
witiei puderet, laniatibus inſignivimus Imperan-
tes. Quis à Ccrudelitate abhorreat, ſi ſtragibus
Principes veſtiuntur? Lanarum tædet, quia ton-
ſuram, non cædem pecoris, reſipiunt. Piget & ſe-
rici, quòd & textrina Bombyx avolet redivivus.
Placent exuviæ, quæ nos funere contexerunt. Fe-
ritatem nobis funuſque affricant, adprimuntque
Pelles, iis ideò ornamur regnaturi. Sed fallimur,
nam belluas induimus, quùm ferarum ſpoliis ami-
cimur. Succlamat proindé David pellito Princi-
pi- Homo, cum in honore eſſet, non intellexit.
comparatus eſt jumentis , et⸗ & ſimilis fa-
6tus eſt illis. Duùm pelles ferarum induimur, ca-
vendum, ne viſcera quoque induamus bellua-
rum: & quarum expetimus tegumenta, earum
paſſim mores referamus. Innocentiùs veſiiri Con-
ſules optarem, ut vel eos humanitatis prætexta
ſubmoneret. Vellem & mitiùs conſiderent. Nam
& ſella eburnea, quam Princeps indolem hau-
riat? Elephantum eum eſſe non pudebit, quan-
do monſtri tanti ſunt inſtrumenta graſſandi. Ebur
non odimus, ſed miramur, quo bellua in ſtra-
gem mortalium, arborumque utitur. Et cladium
inſtrumento Princeps exceptus, averſabitur cla-
dem? Si conquieſcit in monſtro, an non ſecuri-
tatem ſe nacturum eſſe confidet, ſi ſæviat? Cur
me;, inquiet, ſedere Senatus juſſit in ebore, ni-
ſi ut tum meam pacatam futuram eſſe condiſ-
cam Præfecturam, quùm me ſubjectis Elephan-
tum exhibuero. Quid, quòd pro ſceptro Dicta-
toribus virgam deferre malumus, quàm florem?
Quem cædere non delectet, ſi per virgam re-

gnamus? Potuiſſemus Lilio Reges inſtruere. At

mitiora imperia forent, ſi cum flore conderentur.
Cruore Conſules purpuraſcunt, teguntur exuviis,
inſidunt ebori, virgis inſtruuntur; & miramur,
ſi gladiatores alant, ſi pueros execent, ſi fun-
dos emacient, ſi miſeros emungant, ſi graſſentur
in cadavera? Miror tam mukos in tanto imma-
nitatis apparatu ità miteſcere, ut pelliti humani-
tatem præ ſe ferant amantiſſimam, non feritatem.
Ita qui nimio zelo averſantur umbratilem quo-
que ſuſpicionem imminutæ clementiæ in Magi-
ſtratibus. Tulit ergo Samusl cornu olei: & un-
xit eum in medio fratrum ejus. Hoc Reges olim
ritu initiabantur, à Deo in omnem humanitatem
medici profuſione liquoris conformati. Nec oleo
tantuùm, ſed oſculo quoque à Samusle Princi-
pes inaugurati ſunt. Tulit autem Samuel lenticu-
lam olei, & effudit ſuper caput ejus, & deoſeula-
tus eſt eum. Ità ab eo Saul Hebræis Princeps
eſt conſtitutus. Quid autem oleo, oſculéque aut
hberalius aut eriam humanius? Has inter illece-
bras, deliciâſque charitatis id adolevit imperium,
cujus ſe Deus authorem inſcripſit. Patrimonium
id Regum eſt, quo ſuo præclarè munere defun-
entur. Oleo, oſculiſque ſcaturiant in ſolatium,
curämque ſubjectorum - quando iis à Deo il-
lecebris viciſſim ipſi conſignati ſunt Princi-
pes. Quæ verò oleo cum cruore conjunctio?
quæ inter laniatus & ofſcula intercedit affinitas?
An ſubjectos ſuos Gubernatores oſculantur,
quos bonis, fortuniſque aliquando denudant?
Num iis oleum inſtillant, quos exugunt? Hæmor-

chlamy-
dum luxus,
Luxus.
Ornatus
vanus.

Cementis,

Pfal. 48.

I1¾.

1. Reg. E.
13.

Ie

klementit
Reges in-
auguran⸗
tur.

rhoidum venæ os adprimit hirado, ut cruo-

rem hauriat, non ut venam ſuavietur. Utinàm
& Prætores imerdùm, non exugendi voto, ſed
ſtudio blandiendi, ſuâ pleroſque conſuetudine
dignentur. Er mare in agentem rimas ſubſilit
Quadriremem, non ut unionibus navigium com-
. pleat,

Famaæ cura

& Pudoris
et iam in
Fene.⸗

eet; .
Q
. lulatus
1e, guo
,i jen Reg
um ungue,
ti ali. .
Pois 01
. Izervim
Nube le
neln, 4
conen ad
Pit imntati
ulyem ſ
el/ de
gle ſratiun
gam ſe AI
1 epbebor
uum prope
non exlube
At hic de
Ware Cir
He cupim
ſonm pen
1. Qbam D
u Pincipe
hemrus
Ginn. 4,
nedio rul
Oeb! Imè
Niis legat
ſuam, un pu
lle pellcen
e lles ſer
a as concinn
mm Non deſe
Mucti 1 inlg e
Mnenabore

lann ocken.
ſun Eleg
g t Dla
na ttreni, d
(cige ſer
licekck
Chamun edis
don ſchee,
atare reht
Aime nnd
1i, Ri
le leire
nec, Don ur
gine lrtinn
nmomin,
i Traltebis

a n.
Tontſk.
5eſ.
Anks
llete 6
ng tn
H
kdhin u,
Benn N.
imluge
Chlmr,
ſolisen⸗
in int
itelente
bumer e,
inug beln⸗
na, einn
1s ern
gen Nn
oken kar
ett,en⸗
Alni Pur
u nſ⸗
Drcadun
tläbirnch.
Ron Kean⸗
ſeriand
ebore, li
elle ondl.
is Deher.
epno De
nn foren
Uügen ke-
Uinee. A
CNdtennu,
Nur eruni,
mirama,
ent, l l⸗
gkaltnm
anto imm⸗
lii humn:
nſenitten.
atien go
2 n Mr⸗
li: t
Reges Ol,
Unmanntaten
.Neokn
le Pinnc-
uel ntir ,1
& aſte
is Pkuveſs
ulogten
intet ee.
tinpeiun,
atminoniun
meec
Pum, ⸗
6 4 Deo ¹ N
n kin,
onſlin
ir Anid
oCouleent,
Genudan!
IlHema.
lien
n e
geſd
13 ſthlt das
imane

, eu/

—

De Cyro Rege. Cap. XVI.

pleat, ſed ut navigium deprimat, & abſorbeat.
Cirmm. Quòd ſi ex me quæras, cur Saülem Samuel
Pesto. ofſculatus ſit, cuùm eum Ifraëli Regem impone-
ret, quo ſe oſculo abſtinuit, quuùm Davidem
Semuilis item Regem deſignarer. Saülem Agaſonem, vi-
Suentan. rümque, nullà pudoris infami, licuit Antiſtiti am-
plexari. Horrust, quamvis longævus Antiſtes, ſuo
Propius ori adprimere impuberem, elegantioris
caſßnaties PTælertim Capillitii, frontiſque. Adeò vel in deſi-
zura. gnatione novi Principis ſatius eſt de cæremoni's,
rituque regio non modicam derrahi, decerpique
partem, quàm vel levem ſiniſtri rumoris ſufpi-
cionem adipergi Sacerdoti. Mancam Samuël ma-
luit initiationem Regis eſſe, quàm vel ex parte
pudorem ſuum aut labare, aut labi. Quòd ſi Se-
nex, & Sacerdos, & Samu'l, coram IIai, tantà-
que fratrum turbà, Davidem horruit amplecti:
quam ſe aliqui nec Levitæ nec Samuëles ignavè,
in epheborum confſuetudinem inſinuant? Sanè ut
tam propè à Phosbo non urare, Samuslem certè
non exhibes, à Davidis ſeſe oſculo temperantem.
At hic de Regum agimus humanitate, non de
pudore Civium. Suo iſihæc loco ediſſerentur.
Hic cupimus ſubjectorum Principes ſtudioſos,
ſuorum penitus commodorum immemores.
IV. Quam Deus dominandi artem docuiſſe vide-
tur Principes, quùm Hebræorum Ducem mum-
cupaturus Moyſem, de rubo eum, ignéque allo-
Exod. 3,2. quitur. Apparuitque ei Dominus in Ramma ignis
de medio rubi. An palmæ, ilicéique deerant in
Oreb? Imô cùm è cœlo, ſen Numen, ſeu Nu-
mihis legatus deſiliret, plantæ univerſim omnes
ſuam, ut puto, explicuere pompam, quâ Numen
ad ſe pellicerent. Sua Punicum mala diffregit, ut
Seee edules per Pyropos ad ſe raperet Nuntium. Co-
ſul ſ im- TOllas concinnaverat Laurus Legato blanditura.

emr. Victoriæ deferebat inſignia, frugémque Palma.
Pea In racemos exuberaverant vites. Quas tamen
PnAaſ& .. . .
P es, Numen arbores cùm præteriiſſet im campis, con-

cen/nlam, ſedit in rubo, séque flammis circumdedir. His
Eu je- enim hieroglyphicis ſui Moſes à Deo commone-
batur officn. En, inquiit Dominus, quam mihi
Moſes quo Plantam delegerim te Ducem impoſiturus He-
Gtois bræis. Plantarum ſteriliſſimam inſideo, & inter
e G,de. elementa, quo me veſtirem, pauperrimum elegi.
tur. Quid igne ſterilius? Quid rubo inamœnius? Hæc
mmihi delecta, ut, qui hinc ad capeſſendum prin-
cipatum abis, non tibi opima ſeponas, ſed ino-
piora ſectere, in uſum populi rebus expoſitis, re-
licliſque præſtantibus. Non enim voluptatum,
opumve nundinas in throno abs te velim inſti-
tui, in quibus ſubjectorum patrimonia, cruorém-
que licitere. Ablego hinc te ſiquidem ad He-
bræos, non ut eos ſervitute opprimas, ſed ut illos
eximas ſervitute. Ne obterantur dominatu, iis te
Dominum impono. Qu te dignum Præfectur4
tum præſtabis, cùm tui neglectu commodi, to-
tus in incrementum tui populi inclinabis. Rubo
Dienias floret Imperator, & vernat in flamma. Niſi
Sok RN. urare, non imperas. Niſi compungare, non re-
vatas. ghas. Flores aliis, deliciâſque conquiras. Hæc
tibi ſilens inſinuo, dum te Regnaturum vepri-
bus, flammiſque compello. Tum virgam proji-
cere juſſum, improvisd in anguem demutatione
Exod.a. 3. Pedi conterruit. Projecit 2 & verſa eſt in colubrum »
8. Meſſes. id ut fugeret Moyſes. Quo ſanè monitum por-
tento novum Deus Principem voluit, uc etiam at-
que etiam præcaveret, ne regni virgam imperan-
di affuetudine in Draconem converteret. Nam
efferata in anguem virga nulli futura erat, quam
deementia., imperanti, nocentior. Vides, ut in te ſibilet, tu-
medtque Anguis, à qua profugis? Ità contra te
eGnlkfkrabir Wiperiumn „ eo in tuorum ſiragem

Aßfabili-
taz.

127

abutare. Proindè fac virgam rerineas. Nam illa
MEgyptum opprimes, ſi virga perduraverit. Ab
ea in fugam agêris, ſi convertatur in ſerpentem.
Verſa eſt in oolubrum, ità ut fugeret Moyſes.
Angues porrô univerſi excantari reformidant. V.
Gicut aſpidis ſurdæ, & obturantis aures Iuas, in- Plal. 5y. 4
quiebat David. Id verò cum primis devitandum
eſſe Principi ſud Moſes fug con firmavit, cum ſe
à ſerpente proripuit à Deo Princeps deſignatus.
Nihil enim ita inviſum imperium, nocénſque fa- Rex disdias
cit, quàm ſi expoſiulationibus ſubjectorum re tn, ſale⸗
gnantium aures bſtruantur. Quamdiù Princeps Aorum.
auritus eſt, urbidmque retractationes non faſti-
dit, in tuto ſe eſſe putat Reſpublica. Tum ſe vo-
ciferatur periſſe, cùm Ulyſſis ceram in impe-
rantium aures defuſam ſuſpicatur. Nam infuſa
Ulyſſi cera Sirer es compreſſit, Regi cera immſſa
extimulat Harpyias. III4 Ithacus mel eluſit ille-
cebræ. Hc Princeps fel inferet immanitatis. Si
querimoniis imperans obſurdeſcat, toto clamores
mundo exaudientur, & Cœlum lacrymæ laceflent-.
Ideò Joanni viſus Rex Regum in Pathmo, nul-
Ium non in ſe membrum aut phaleris, aut Sym-
bolis oneravit. Mammillas enim zonà conſtrinxit. .
Flammas oculis infudit. Nivem cirris adſperſit. Apo. 1. 74.
Metallo pedes inſeruit. Manus Aftris opplevit.
Enſe labia impedivit. Fronti Solem admovit.
Unas in ſe aures ſervavit immunes, ne quod au-
diendis civibus impedimentum afferrent orna-
menta. Quòd ſi nec margaritis ſuas Chriſtus au-
res oppignerat, ſubveritus, ne ad ſe tardius per
unionum phaleras expoſtulationes urbium, gen-
tiuümque poſtulata penetrarent. Cur nos cantioni-
bus eas, hiſtrionibus & delatoribus non tradi-
mus, ſed mancipamus; uni aut Tribuno tantum,
aut Prætori, aut, quod ſpurciſſimum foret, pervias,
patulſque liberto; qui pileum ità impoſuit ſibi, ut
tibi coronam detraheret? Non enim fas ulli eſt aut
de rapinis cum Principe, aut de raptoribus expo-
ſiulare. Nullum ſæpè crimen in regnantes atro-
cius, quàm eos convenire, ut vel decreta Pro-
conſulum reſcindantur, vel de oneribus tantillum
urbibus remittatur. Nam deprecari vectigal, &
Prætorem repetundarum arguere, par eſt prodi-
tioni flagitium. Non ità obſurduerat Cyrus, qui
Danielis Eſdræque monitis auritiſſimus, quic-
quid i, adverſum licèt imperio, ærariéôque ſug-
geſſerunt, implevit. Quotam Cyrus mancipiorum
parteém abdicavit, ne Eſdræ repugnaret? Et ſanè
nihil ità regium eſt, quàm pati non monitorem
modô, ſed accuſatorem quoque, non ſuorum
tantùm, ſed ſui. Cur proſerendis Ducibus ſit Ju-
das deleéctus, quæri non incommodè poteſt. Ado-
rabunt te, inquiit ad Judam Jacob, klüi patris tui. Gen 43. 5
Non auferetur ſceptrum de Juda, & dux de femo- ch. 49. 8.
re ejus. Nec natu maximus Judas inter fratres,
nec innocentior. Siquidem & quarto loco, non yadas in.
⁶ Rachel, ſed & Lia ſuſceptus eſt à Jacobo: & ie, = obi
ſuam fœdè nurum conſtupravit, Pharez & Zaræ . gr,
tam pater, quam avus. Undé ergo & polluto, Aſienetur.
& non famihæ principi Ifraslis regnum obvenit?
Cùm ejus diu geſia exploraſſem, nec quò ſcep- Kaui
trum depangerem reperirem, patientiam tandem conſules
offendi, quà ſibi à rea ſcelus objici, exprobrari- eanz
que tulit. Nam exurendæ eæ Thamaris voces zni an,:
fuere, quibus in partem criminis de cenſore reus dienae ex.
Judas vocabatur. Dixitque Judas⸗ Producite A“lano-
eam, ut comburatur. Quzæ cùm duceretur ad pœ- Gen. 33.
nam, miſit ad ſocerum Junum, dicens: De viro, e d.
us hac ſunt, concepi. cognoſce cujus ſit annulus, ta reſeis.
& armilla, & baculus. Stupri palam arguetur, daos .

niſi foœminam refellat. Poteſt, diſſimulato annulo, Rrra
2 4* inje-

—
128 Oliva in
1V3
acr injectum ſibi laqueum eludere; & ſi baculum
Patiantu. abjecerit, accuſationis profluentem nullo ſanè dif-
Superier Crimine tranſinittet. Ut armilla dehoneſtabirur
i Warce receptà ità, neglectâà, judicium criminis infir-
i.. WMabit. An ſe convinci ſinat à ſcorto & ferè Se-
giam cane- nex & Princeps? Accuſationem ille tamen non
renvegium diluit, quùm facillimè poſſet; nec inſimulantem
eſt. 2 —3. E. —.:
Jadexan- ſe Nurum combuſſit. Objecti quin ſe facinoris
diatiuſtißs- reum profeſſus, nurum non indignatione dam-
tanut“e navit, ſed incendio ereptam laudibus extulit. Qui,
Tbid, 26. agnitis muneribus, ait: Juſtior me eſt, quia non
zradidi eam Sela filio meo. Non ſe arguen-
tem obtrivit fœminam, ſed abſolvit. Ideéôque re-
gnum ei à Divinitate decretum, Nam is mode-
tandis imperio populis eſt peraptus, qui non latis
ſolum à ſe legibus urbes patitur intercedere, ſed ſe
quoque argui ſuſtinet, nec in jus trahi recuſat à
ſubjectis. An non aurea ea ſit imperii ætas, ubi
diem Soli quoque dicere poſſis? In coœlo licet
Lunæ Solem obnubere. Liceat, ſi non de Prin-
cipe, de Prætore certè expoſtulare cum Principe.
Liceat Provinciis ſua Regi vulnera prodere. Li-
ceat id à Principe deprecari, quod ſancitum à
Principe peſſundat imperium. Ergo, inquies, Re-
gum placitis à Senatore intercedetur? Aio. Et
quonam exemplo? Paſtoris onus ſibi à Numine
Exo 2. r0. impoſitum detrectantis. 'eni, & mittam te ad Pha-
Superior Yaonem, ut educas populum meum. Dixitque Moy-
excuſatio- ſes ad Deum, Quis ſum ego, ut vadam ad Pha-
nes audiat: paonem? Tantuùm non improvidus à Moſe Domi-
Rex cnà Hus reputarur. Nec ſemel jubenti Domino ob-
ſiti diei ſtitit, ſed identidem præcipientem interpellavit,
patiatur. novis ſubindè oppoſitionibus imperia Numinis
diſturbare non veritus; quaſi Deus aut improvi-
dè, aut temerè eum ablegaret ad Regem. Qui-
bus tamen Dominus cavillis non fractus, inter-
rogatiunculas diſſolvit, non inceſſivit. Ut ex ſe
ſcilicet ediſceret Moyſes, quâà populum conſtan-
tiâ repugnantem perferret, quando Numen ipſe
tot nequicquam interceſſiomibus fatigaſſet. Nec
parcius ſeſe oppoſuere Numimi Damaſci Ananias,
Samuél in Silo. Urerque objectu mortis imperio
nè ſe Numinis ſubduxit. Nam hic jubenti Deo,
ut ſe Bethlehemum conferret, Davidem inunc-
1. Reg. 165. turus, ait . Quo modo vadam? Audiet enim Naiil,
2. & interficiet me. Ad Saulum ille ſubmiſſus cun-
Ad. „.13, Cabatur, inquiens: Domine, audivi à multis de
viro hoc, quanta mala fecerit ſanctis tuis in Jeru-
ſalem: & hie habet poteſtatem à Principibus Ja-
cerdotum alligandi omnes qui invocant nomen
zuum. Quaſi eventuum Numen inſcium eſſet,
illi clades enumerat, quas Paulus inflixerat juſtis.
Excanduiſſemus nos, ſi rerum velut imperiri
commoveremur à ſubjectis. Eos Deus patientiſ-
ſimè audivit; nec objecta irriſit, verùm cunc-
tantes, non minis, in ſententiam ſuam, ſed ra-
tionibus traduxit. Et Moſes quidem legationem
Deo excuſavit, tum balbutie ſuâ, tum Regis ſur-
ditate. Samuél quoque doceri verius, quàm edo-
cere Numen ſategit. Audacius impreſſionem
à Paulo factam exponir Ananias, quaſi de ea
mihil Chriſtus reſciſſet. Hactenus hi tamen non
ſine obſequio obluctati ſunt Numini. Con-
fidentius Deo Jonas obſirigillat, & obloquitur.
Melius eſt mihi mori, quàm vivere. Et dixit Do-
minus ad Jonam: Putdſne bene iraſceris tu ſuper
hederam? Et dixit, Benè iraſcor ego, uſqae ad mor-
tem. Quid jaci procacius potuit vel in inclemen-
tem? De Deo invidioſiſſimè queritur, & ſerva-
tà Ninive, & hbeder non ſervatd. Propter hoc
bid. 2. præoccupavi ut fugerem in Tharſis. Defectionem
S. Jnas, ſuam non eluget, ſed commendat, quaſi ea non
inconſultè denuntiare ſupplicia recuſaverit, quo-

Joan. 4.9.

12

Eſdram.
rum irritus eſſe conatus debuit. A te prudentet
ego transfugeram, quem ſciebam ab intentata
clade receflurum. Legati tui hortenſe tugurium
labefactas. Hoſtilem verò urbem ſubducis exitio.
Supplicium perduellibus remittis. Solatio Vatem
defraudas. Nec me ſuſtines æſtuantem; doléſ-
que, quòd indigner. At ego benè uſque ad fu-
nus diſtabeſco. Quæ cùm in Deum Jonas pro-
caciùs deblateraſſet, non illum in Cetum Deus
remiſit, nec novo tumultuantem monſtro com-
peſcuit; ſed blandiſſimè delinitum in ſuam incli-
nare ſententiam coëgit, argumentis, non balænis,
edomitum. Et cur Regibus ſupplicare non liceat,
ſi Deo licuit obluctari? De Deo cum Deo impu-
nè Jonas expoſtulat. Et capitale fuerit, ſi juſſis
Principum non urbes illicò acquieſcant? Impa-
tientes aio expoſtulationum Cæſares eſſe! Imò
audiuntur à Regibus poſtulata, rejiciuntur verò
aliquando à Monachorum Subpræfectis. Fulgu-
rant, pertonaântque Chriſti militum Tribuni, ni
raptim eò advolent cohortes, quò impelluntur.
Lippitudinem, tanquàm Dei munus, & par-
ticulam Divinitatis ſuorum oculis affricant reli-
gioſi Præſules: & niſi ſe exoculent ſubjecti, at-
que denaſent, violati juris perduelles enuntiantur.
Coecutire ad imperia majorum, unam eſſe aiunt
Chriſtianæ militiæ teſſeram. Illud ſubindè è Paulo
uſurpant, inclamântque: In captivitatem redigen- Cor. 10.
tes omnem intellectum in obſequium. Quæ malè uſur- 7.
pata vox, malè illos erigeret, ut ſua cum fide com-
ponant effata. Nam Fides, ur ſubluſtris ſit, cer-
tiſſima tamen eſt, & fundatis innixa baſibus nul-
là ſui parte aut labi poteſt, aut nutare. Seniorum
verò reſponſa, ſcitàque, non ſemper Numinis ſunt
oracula, ſed hominum placita: quibus non rarò
pro ratione aut indignatio ſubeſt, aut ignoratio.
Ergo par erit Prophetarum authoritas, & Majo-
rum? Ergo ità Numimi, uti Homini obſequemur? e,
Non id ego hoc loco contendo, an lhceat à Se- eiarer.
niorum imperio diſcedere, quod, niſi eoœlo ad- aiones
verſetur, implendum eſſe confirmo. Nam impru- ae: er.
denter quoque demandata prudenter exequare. αmaiν
IIlud id loci excutimus, an fremere deceat Præ- ideg, a
ſides, ſi ſuis iaterdum edictis intercedatur. Ar- mandrutis.
rogantiam eſſe aio, non retinendæ ſtudium au-
thoritatis, ſi elingues, & lippos eos eſſe velis;
quibus annuus Præſul impernas. Exponi, non
ſacrilegè, ſed perſanctè rationes poſſunt, quibus
minùs cohærere, ſtaréque mandata putantur.
Quas ſi feras iniquè objectationes, non Paſtor,
ſed Exactor es; eâmque ſubjectis imperas ſtoli-
ditatem, quam ſuis Deus Vatibus non edixit. Op-=
poſuere non leves Numini rationes Moſes, Sa-
muel, Ananias, & Jonas, quibus delatam ſibi pro-
vinciam defugerent, iiſque Deus auſcultavit. Tibi
verò Homuncioni legum proluviem exgurgitanti
nemo aggerem ſine flagitio objiciet? Quis ut
Deus? Tu verò nec Deo paria, ſed vaſtiora de-
ſumis, interceſſore fulgurito?
At iis, inquies, Deus quidem auſculktavit, ſed VI.
blandè delinitis nihil de injecto onere detraxit.
Nam ad Regem Moſes ablegatur: Davidem Sa-
muelinunxit: Saulum initiavit Ananias: nec Urbes
in Jonæ gratiam fubvertitur, neque in fuum he-
dera virorem reponitur. Id quoque à vobis ef-
flagitant ſubjecti. Non exaudiri petunt, ſed au-
diri. Quamquàm non in ſuo ità perſtitit propo-
ſito Deus, ut non interdùm abs ſe latam legem
abrogaverit. Nam quamvis à ſuo decedere de-
creto non poſſit Deus, invariato tamen voto, effa-
tum invertit. Ait Dominus ad Moyſem: Cerno, qudd Exod. 34
populus iſte duræ cervicis ſit. Dimitte me, ut iraſca- r⸗
tur furor meus contrà eos. Audis, opinor, quid

i i Hebre⸗
Cupkrall
gibes,
i uggus
Au. emmit I
Numut
imtnbun
ſs lc tat
Gehis tem
peini ſent
n ecti
Cummrilerat
Dyminur,
Mermur
lſſas, ſu
wdd in che
m;lil
Lniſit, not
gn ſus. N.
ut opponen
undbilie
län exahin
ur i irenin
UMiis; IMa
Sn an Doderi.
n g Reriu ſab
gum, lil ge
iyrenr mn
Uemtm imn

elch.

Kekeul. N
Ongrre fonte
Phege, aut
Ppnübobule
nnn ge.
nket in Sori
enn, enin
Akitgetug,
umyis deſlu
Darehl, &
t lipirol0
Gnum ralern
1ito ulmon⸗
nin, anoe
Penmam, ul
Duen commo
1e, dec en
Tiben, inn
le CCnlreni
Wl tugi
„. .UMmnler

ln
enitti
Unin
eEn q
iren
Sc
po⸗
en
(NN.
nil⸗
Ahenit,
lcen,
dinhr.
Un
elI
tur end
Ilr.
banin
elinmnn.
&.
n el⸗
l, a.
hüumer.
eaum
eba
aell.„
deonr
ſie.
ſbeml.
ndru
inuhnt
Non td
Umrind⸗
ENMr.
Gem 1
en R al⸗
ele
n ingtr e
eglle
celbe ,
aur Ar uri
iumar.
ſe rels;
Ci, Mn
t,glin
Puunn.
1Ealor;
gisfhl⸗
n. 05
lles, N
nſbige⸗
orkii
lgtuni
s u
Conce
tl 6
Cetnan.
aendr
eeU⸗
ſumke
ſoboe⸗
llir

Prælati
ſus ſcita
eradant
interaum.

Tbid. 12.

De Cyro
in Hebræos Dominus moliatur. Jam coelum mi-
cabat. Jam tellus dehiſcebat. Jam angues erepta-
bant & latebris. Præſtò erant Numini elementa
cataphracta, quà faces ſubjectura, quà defoſſura
voragines, quà defuſura proluviem, quà jacula
in vulgus immiſſura. Apparatus tamen ſtragis
evanuit, ut cladi Moſes interceſſit. Neæ, quæſo,
dicant Mogyptii: Callids eduxit eos, ut interfceret
in montibus. Non prece tantùm cum Deo Mo-
ſes, ſed ratione quoque cauſam populi egit. Nam

faciliùs remittimus, quam reſipiſcimus; & rariùs

Tbid. 14.

Senex non

pernat

Juniores.

Kias non
attenden-

da.

Conſeliarii
aisdiantur.

A ſenibus
Iperni ju-
venes non
decet.

Prov.9. 4.

Plal. uI8.
100.

VII.

Zudicum
re voc antur
acka, dam-
nantirgue
Dantele.
Daniel. 13.
45.

§. Daniel,
PValinodia.

Correctio.
nis impa-
tien: hinc
diſcat I-
erantiam.

meliori ſententiam voto revocamus. Hic tamen
non flecti ſe tantàùm, ſed pervinci, trahique in
commilſerationem pertulit Deus. Placatuſque eſt
Dominus, ne faceret malum, quod locutus fuerat
adversis populum ſuum. An hic quoque ſub-
muſſas, à ſuis Deum minis non amotum? Non
mod in thecam gladium condidit, quem ſtrin-
xerat; ſed ſtragem non deprecanti, ſed ſuadenti
remiſir, non delinitus duntaxat à Moſe, ſed con-
victus. Ne dicant, inquiit, Eogpptii. Cur ergo
aut opponentem proſcindis, aut limis eum oculis,
auribuſque oblimatis non tam dicentem, audis
quam exanimas? A juniore, inquis, & imperi-
tiori doceri me patiar? Juniorem non malè pro-
nuntias; malignè verô indoctum enuntias, à
quo moneris. Neque enim Æſculapio volumina,
ut arterias ſubmittimus. Non Urſa eſt Sapientia;
quam, niſi genæ ſylveſcant, retinere non poſſis.
Apricatur non raròô in lanugine prudentia, utl
interdum intrà barbam ruſticarur. Ad ſuam Sa-
pientia menſam accumbere non vetat parvulos,
ſed juber. Imò conficiendis quaſi dapibus ineptos
non arceſſit edentulos. Ni quis eſt parvulus, ve-
niet ad me. Non omnes eſie poſſunt centenari,
& edentuli. Nec tanti eſt, ut Neſtor habeare,
corrugare frontem, & ad unum dentes omnes
proficere, aut, retentis genuinis, iis tanquàm
longuriis bubulum cloſirum affigere. Ex ore in-
fantium atque lactentium ſuos Deus ſyllogiſmos
confecit in Scribas. Poteſt & dentiens, nedum
dentata, eminere Prudentia. Nitere poteſt &
Sapientia erugata. Germinat, virétque conſilium,
quamvis defluentibus ſalivis non irrigetur. Sine
Paralyſi, & carruca vigere Mens poteſt. Non
eſt ſuſpirioſa Conſultatio, quæ, etiam ſine tuſſi,
bonum valet verbum eructare. Licet, etiam non
tabido pulmone, philoſophari. Licet, incorrupto
Wpiritu, ſanôque jecinore, diſceptare. Non ita ſa-
pientiam, utl perdicem, epulamur, quam niſi
putrem commolere nequimus. Sapere tandem li-
cet, nec excreare; & emunctâ licet nare tum
ſcribere, tum diſſerere, quando non & mucis pen-
dere conſuevit Philoſophia. Proindè ſapientiam
noli rugis atque tremoribus definire, cùm cani
ſint hominum ſenſus. Juper ſenes intellexi, Vates
canit, non hariolus. Addo ætate frequentiſſimè
ſuppares noſtris ſubindè legibus intercedere, quos
Juventà contemnere non poſſumus.
Juniores ii tamen ſint, qui nos imterpellant.
Audiendi tamen ſunt, nec rarò adhibendi no-
rarum legum cenſores. Itàne? Ità prorſus. Adul-
terü compertam Suſannam Babylone damnave-
rant Hebræi. Dum verô iretur ad ſaxa, verbis
non bonis adoleſcens, Judicibus intervenit. Ex-
clamavit, inquit, voce magnd: Mundus ego ſum
4 ſanguine hitjus. Jic fatui filii Iſrasl, non judi-
antes, neque quod verum eſt cognoſcentes, con-
demnaſtis filiam Ifrazël? Animadverium, opinor,
credes in contumacem ſeveriſſimè, antéque Da-
nielem ſaxis adobrutum, quaàm Suſannam. Non
enim tantùm judicio interceſſit, ſed duriſſimè cen-
tumviros inſcitiæ, perfidiæque reprehendit. Et

Reg e. Cap. XVI.

129
cauſam quidem peregerant Judices graviſſimiĩs aaii
teſtibus, geſtæque rei egregiè fuerat concinnata"“
fabula. Vivitne adhuc, an expiravit Daniel?
Nec de ſupplicio quæro; ſed ferro, an laqueo in orrelti⸗
terierit, amnbigo. En funus. In roſiris Daniel; ²7“α.
ſed conſidet, non jacer. Reverſus eſt ergo popu- lbid. 5
lIus cum feſtinatione, & dixerunt ei Senes: Veni,
& ſede in medio noſtrüim, & indica nobis: quia
tibi Deus dedit honorem ſenectutis. Non refelli ti-
muere Judices, arguique imprudentiæ. Sua reſ-
cindi acta optaverunt: & undecunque emerge-
ret veritas, illi ſe ſpondent ſubſcripturos. Nec
ſtantem, ſed digniori illatum ſellæ judicium pla-
cuit adoleſcentem redordiri. VYeni, & ſede in me-
dio noſtrüm. IIIud ego ſubſellium Salomonis
longè throno prætulerim, quod non Leones cir-
cumſtetere, ſed Cycni, Senes ſcilicèt & ſonori.
Invitus ante Davidem Gigas procubuit. Hi ul-
trò ceſſere Judices, faſcéſque ſubmiſere adoleſ-
centi. Quis bonis, maliſque artibus prolatam abs
ſe ſententiam non tuetur? Quis Judex haberi pa-
tiatur improvidus? Quis, ne fœmina lapidibus
appetatur, ſuum ferat judicium lapidari? Cùm
Danielem in Judicum conſeſſu revocare video
Suſannam à ſupplicio, videre mihi videor, Co- 58. Daniel,
metem Soli ſuffectum, ut ſiderum geſta reco-
gnoſcat. Quid plura? Ephebus inter Senes con- Copreshio
ſedit, Servus aſledit inter Judices, non homo no- ioteranda.
vus, ſed noviſſimus adoleſcens inter legis inͦre.
pretes peroravit antiquiſſimos; nec actum ſolùm Palinogiæ,
egit, ſed reſciſſis Judicum actis, damnavit A Sapertoy
ctores, ream abſolvit, exceſsitque fubſelliis vin- ſuia decreta
dex innocentiæ, judex perfidiæ, & cenſor tabu- raſeindas.
larum. Nulluſque correctori ſuo non ſubſcripſit.
Et interfecerunt eos, & ſalvatus eſt ſanguis inno. Ibid. 627
xius in die illa. Uuus ſuffragio adoleſcentis Ju-
dæorum omnium ſuccubuere ſuffragia, quaſi in
piſcinam ſeſe exoneraſſer Oceanus. Etemim, ut Conſiliarii
in truncum inſerto ſurculo, tota Arboris vaſtitas nie
in naturam migrat, frugémque ramuſculi: Ità
ſeniorum in ſe tranſtulit, abiorpsitque ſententias
una Juvenis, horariâque cenſura. Cùm enim Ju-
dæorum dudùm Senatus, tanquàm Quercus im-
menſa, glandes tantùm proferret nutriendis ſui-
bus, hoc eſt, confovendis iniquorum libidinibus
& rapinis calculos prorogaret, Daniele, velut
ramuſculo, recepto, mala ſtatim punica protulit,
non nutriendo tantùm pudori, ſed eriam vindi-
cando. Hæc geſta Babylone. Quis hic aut acta
indignetur retractari ſua, aut ſuas temperari le-
ges nolit à viro quamvis non centenario; quando
conſeſſus Judicum ampliſſimus ſua diligentiſſimè
acta, æquiſſiméque confecta non relegi tanruùm
ſuſtinuit, ſed palam pertulit eradi; iis abſolutis,
quos ipſi prædamnaverant, illis verò oppreſſis,
quos quaſi patronos veritatis, vindicéſque pudi-
citiæ, ſuppliciorum arbitros conſtituerant? Cen-
tumviros emendari non puduit, tanta in eos licèt
redundatura infamia eflet, quantam conflare po-
terat damnata integritas pro flagitio, laudataque
perfidia ſeu tutrix, cuſtôſque caſtitatis. Et ful- Heietatis
minabis, ſi quis unum & tuis tabulis aut eradat Tase
iota, aut unum iis theta interponat? Babylone, imerdm
heu, acta reſcinduntur: cuùm Hieroſolymis vox nmutent.
illa ferrea, ne dicam, boatus remugiat infernus:
Quod ſeripſi, ſeripfi. Quæ tamen non à Jacobo Joan. 19.
vox prodiit, ſed erupit ex Eſaü. Non enim ex ²²-
adytis Pontifex, ſed & prætorio Præſes, ſuauam.
adamanti inſculpfiſſe ſententiam jactabat. Jam ae Pirr.
Pilati vox, vernacula eſt Chriſtianorum lingua. iu Humö⸗
Piget proſcribere, quod ſcripſimus. Reſorbere, ice
quod expuimus, virus recuſamus: mallemuſque
perire Suſannam, quàm eradi ſupplicii chartam,
cui eſſemus adſt pulati. Meam,

Superior
audiat ex⸗
cuſationes.

130
Meam, inquiunt, ſententiam revocem, ut ju-
dicii me poenitere videatur mei? Ab eluvione
Palinodia, ſeſe Deus temperaturum in poſterum ait, quaſi
eum illatæ cladis puderet, Arcumque ſui fœde-
ris teſtem locavit in cœlo. Et te pudet tuæ non
inſiſtere immanitati? Nequaqum ultrà interfi-
Cen. 92.11. cietur omnis caro aquis diluvii, neque erit dein-
ceps diluvium diſipans omnem terram. An non
ſeveritatem iſthic ſuam videtur Dominus in car-
ceres retraxiſſe, idem nunquàm ſtadium remen-
ſuram? Alluvionem demerſit, deditque peſſum
hominum, terrarumque naufragium. Arcu feri-
tatem exarmavit, & , revulſis cataractis, quæ
potuere perrumpi, undis Iridem objecit pro ag-
: gere, quem nec Dei tonitru pervelleret. Arcum
bid. 13, meum ponam in nubibus. Ab arcu clades repri-
metur, meæque, quaſi d'xerim, poenitemiæ præ-
co Iris aderit in procellis. An non hic ducem ſe
tibi divinitas exhibet, ne te pigeat, à tua opi-
mone decedere? Viine ſua quaſi acta intueri
Gen. 6. 6. Deum reſcindentem? Pœnituit eum, inquit, quéòd
hominem feciſſet in terra. Et præcavens in futu-
rum. Iita ego ne de figulo quidem perſcripſiſ-
ſem, quæ de ſe Deus, déque ſuo opificio literis
conſignavit. Diffregit, quod ipſe abſolverat, ſi⸗
Præire: mulacrum, ſuumque plaſtes opus damnavit. Et
3* Wutter cm ficti Deum hominis pœniteat, non te mon-
ceps amo. ſtri pœnitebit tui? Extraxit de paradiſo Deus
neue, Adam, quem pomis, plantiſque præfecerat, ut
Magißra. Penè inconſultè ab illo deſignatus videri Præfe-
tum, tus poſſit, quem paucis poſt inaugurationem
diebus exuit Magiſtratu. Maluit, penè dixerim,
improvidam deſignationem haberi, quàm trans-
greſſorem, non urbi, ſed pomario præeſſe. Quid
Dpignicas ehim de Numine mortales olim cenſeremus, à
indignis quo Conſul renuntiabatur ſeu horarius, ſeu diur-
auferatur. 1.. 1. .
nus? Suum Deus tamen conſcidit diploma, in-
déque Adam eliminavit, quò eum non multas
ante horas intulerat regnaturum. Emiſit eum Do-
minus Deus de paradiſo voluptatis. Potuiſſet ele-
Ctioni ſuæ authoritatem conciliare, in præfectura
tantiſper Adamo confirmato. At Deum non pu-
duit expungere, quod ſcripſerat, inducto de prin-
cipatu hominis edicto.
Periclitari Deus famâ non poteſt, inquies, nec
Sapientia imperitiæ laborat infamia; ideéque li-
turam, nulla ſui penitùs notâ, facilè facit, exilio
Prælſecturæ ſubinduéto. At mihi impurtabitur litura,
ſi, quod expreſſeram, obliterem. Conſtat ſibi Divini-
tas in litura, nec mutatur, quum ſcita demutat à ſuis
Vatibus evulgata. Noſtras nunquàm nos ceras era-
dimus, quin nos ſtylus configat. Falleris; teſtéque
regio revincêre. In rogum tres Nabuchodonolor
conjecerat pueros ſuis legibus contumaces; edi-
xerâtque, à nullo eos poſſe ita Numine ſervari,
quin regio igni deflagrarent. Et quis eſt Deus, qui
eripiet vos de manu mea? Hoc de Deo Princeps
improvidè, audactérque pronuntiaverat. At, ubi
Ren reſ, in rores prunas aſpexit eliquatas, nec torreri ro-
HH go, ſed recreari adoleſcentes, nobiliorem in ſuis
dits, labiis metamorphoſim inſtituit, quàâ portenta for-
nacis evicit. Nam imperantis os, undè nuper in
Saam Na- COelum fulgura crepuerant, in Deum hymnos
Ptan emittebat: undè ſulphur in Juſtos ſcaturiir, indé
vevocavis. in eos opobalſama effluxere. IIIa jam pſallit lin-
gua, quæ tonabat. Ora, quæ dudùm horruiſſes
uaſi geminatos Etnas, ex quibus, incendendo
clibano, tot defluxerant flammæ, in Carmelum
Libanúmque ficta vernabant, fragrabântque com-
peditis. Vomebatur ex illo tum ore ſimulacrum,
à quo nuper Numen deſpuebatur. Ubi Aſpis
ereptaverat, vox ibi Turturis perſonuit. Thura
ſucceſſere fulgetris. Torques expulere catenas.

*

VIII.

Pœnuen.
tia.

Auliei
franandi.

Gen. 3. 23

IX.

Dan. 3. 15.

Nabhuchi
regis Pa⸗
Ginodia.

Oliva in Eſdram.

Pullulaverunt punica pro cicuta. En præſtantio-
rem oratione meâ regii gutturis merz morphoſim.
Et erumpens Nabuchodonoſor, ait: Benedittus
Deus eorum, qui eruit ſervos ſuos, qui credide-
runt in eum, & verbum Regis immutaverunt.
Quæ contra ſe, ſuâque ſcita Princeps pronuntia-
vit, ea nec in Philippum Demoſthenes, nec
Tullius perſcripſiſſet in Verrem. Miraris in hor-
tum chbanum demutatum? Miror ego regii ſen-
tinam oris in aram repentè converſam. Ibi ex
igne: Hic hymni è maledictis, Ibi ventus & pru-
nis: Hic fides ex contemptu. lbi non vinciun-
tur compediti: Hic flectitur infulatus. Ibi Ser-
vatorem ſuum efferunt pueri: Hic Princeps ſuos
transfugas celebrat. Pſallunt cum Angelo Juve-
nes: De Deo canit, ſcribitque inter lictores &
Satrapas Rex; qui more Solis Adoleſcentes,
tanquàm in ſuum jubar vapores immiſſos, aut
in rores eliquat, aut cuſpidat in fulgura, aut
etiam colorat in Iridem. Nam è furno honeſtiſſi-
mè eductos ſummo apud ſe loco eſſe voluit: ſua-
rúmque legum & virium irriſorem, everſorém-
que Deum colendum omnibus edixit, hoc po-
tiſſimam nomine, quòd conatus infregiſſet ſuos,
ſuaſque tabulas irritaſſet.
me Deus excelſus. Placuit ergo mihi prædicare
ſigna ejus, quia magna. Ommnis populus, tribus,
& lingua quacxunque locuta fuerit blaſphemiam
contrà Deum Sidrach, Miſach, & Abdenago,
diſpereat, & domus ejus vaſtetur: neque enim eſt
alius Deus, qui ità poſſit ſalvare. Is iſta con-
ſcripſit, qui duduùm jactaverat: Et quis eſt Deus,
qui eripiet vos de manu mea? En, ut Reges ſuas
lacerant chartas. Palinodiam voce planè canunt
CycneAâ. Et authorati Chriſto Præſides rumpun-
tur, ſi vel unum reſorbere rogentur apicem ex
immenſis voluminibus ediétorum, quibus Rem-
publicam non rarò adobruunt? Obnubendam
Moſis velo clamitant frontem; quaſi verò luſcioſi
tantùm militare Chriſto, cœléque poſſint. Ergo
Andabatarum nos Chriſtus ritu, moréque ini-

Ibid, 9 . d

Mirabilia fecit apud Ibid. 99.

Tbid. 15.

tiat? Ergo, quod in Moſe prædicetis, unum tan-

tùm ſupereſt velum? QCur, oro vos, qui conve-
latum Legiſlatorem circumfertis, non eundem
obſervatis auſcultantem Jethro, viro ſylveſtri,
regnique inſcio, à quo tamen objurgatus, ſuum
ad ejus normam conformavit imperium? Vos
mihi Moſis velum offertis? Moſis ego vobis cum
inaure Aurem exhibeo. Lippitudinem non invi-
tus admittam, ſi vos ſurditatis veſtræ tædeat,
exemplo Moſis auſculare juſſos & parere etiam

bubulcis, & incircumciſis. Cur ſolus ſedes, & Exod. 18.

ommis populus præſtolatur de mane ad veſperam?
Non bonam rem facis: Stulto labore conſumeris.
Quibus auditis Moyſes, fecit omnia, quæ ille ſug-

geſſerat. Conſuetudine, alloquiòque Numinis l⸗
ad regnum Moyſes eruditus nec bubulcum con- ,

tempfit, ejuſque dicto audiens, morem antiqua-
vit ſuum; tantuſque Imperator ſui Paſtorem re-
gni Legiſlatorem eſſe non horruit, virgâmque
æquoris, cœlique domitricem, & debellatricem
gypti vectigalem pedo ſoceri ſuppoſuit. Nunc
illam in Anguem decuit efferari, ut objurgato-
rem ſui Principis exterreret. Verùm opilioni Prin-
ceps ſubjacuir, grandi, ſed ſolitario, novôque
nec ante viſo exemplo. Porrò quis exindè à Deo
Moyſem imbui, docerique crederet, quem fal-
ſum conſilii in re ſanè graviſſima bubulcus ar-
guiſſet? Quem Moſes de ſe futurum finiſirum
planè rumorem non expavit; id ſe unum decere
ratus, reparationem ſcilicèt Senatus in melius.
Et ſanè ſi helleborum avehimus ex Anticyra,
medicandis, molliendiſque cerebroſis, iiſque
accom-

14.

ionis
eſe placi⸗

iis confor=
mavii.

X.

Glame
uv luo

eh
Cumihs
, Mu tlu t
, e Meſ.
7. (n ml
n ſeruiti
idt ,n 1
rd t, ne
l, d!
nnele petl
„ en. Puer
min Hl.
enporis non
Gun hiare C
Igenta.
onla, ,
Tum Primin
Ereuls ianod
Ebent. Nan
1Pero, o
Unns tun
1 Een Vere
Enem. Balb
Elateleviſſe
441 l, e An
„ n luggeri
* bn .
Sge magnt
Cum tu à
uis bimeltti
d eo conun
n hariur g
En ad ecen
. inoni, rs,
I1 Mluin, ine
ll,l wſri
in Toclleis
ntgtemn in
1 .
1 objurg

irlien

aenllekkunt)
Iir Pugun
Uic Demk &
* Drdeg) C.
4 nuncke A
In perel
denr,
N ſo⸗ kenngeſt,
„ Ennt 5
Ilal , S ,
lmeun
nkini

o.
hhn
e.
A. D
”ü
Unnig.
Nee
nbe.
iler.
lie
emn.
ncun.
lige.
Apln
e.
Ne
len,
,a
I, a
Obeſtli.
ilr.
elorer⸗
toe o.
ltun,
it mud li⸗
eliege
f,intu,
Ulng,
eninaf
an
De,
egalulit
an
nur un.
Pen e
buhen⸗
Abendan
1ollenn
in E
1eggetr k
untt
iene
euen
ſyheln,
0, un
! N
Chuon
povi.
e ladeal,
ge etinnd

Nſmi⸗
Ail .
un co.
afi .
ſorem ke⸗
igtane
Alamcen
i. Nu-

J De Cyro Rege. Cap. XVI.

Crrelzo à accommodatum olus, qui mente laborant: cur
Sbeng e* non aliundè ad nos invehi patiemur prudentiam,
baud peregrinitate damnandam? Ex anguium
nſilia cerebellis gemmas extrahimus: & manantem &
mtede. ſobjectis abjicimus Sapientiam? Duci ſe Roma,
regique ſivit ab Arpinate, & Scipionibus atque
Catonibus Ciceronem æquavit. Nos veréò extrâà
minpa. 908 edita contemnemus oracula ² Eſt, inquies,
ziens tor me junior. Quot Salomon carioſis antelatus?
rectons. Quot Samusl prælarus Senioribus? Cui ità uti-
nam paroiſſet Heli, utl ei prudens auſcultavit.
. * 3² Oro te, ne celaveris me. Non longævus tantùm
Heli, ſed Pontifex erat. Oraculum tamen è
Senex non Samuele petit; hauritque & puero Senex ſapien-
Galurt. tiam. Puer autem Samuel miniſtrabat Domino
lbid. . coràm Heli. Rationalis gemmas duodecim id ego
temporis non fulſiſſe crediderim, ſed expalluiſſe,
cùm hiare conſpicerent Cidarim, penderéque ex
prætexta. Aſſuetas olim ſe dare, non accipere,
reſponſa, doceri ſe ab infante ferebant ægerrimè.
Tum primùm ſui eas poœnituit pretii. Suam la-
terculis ignobilitatem Amethyſtus & Jaſpis invi-
debant. Nam calcari, quàm edoceri maluiſſent
à puero, oraculorum olim lapides promi. Au-

tumnus tunc ſenegdtutis ſuam è& pueritiæ ſeu hye-

me, ſeu Vere præſtolabatur cum maturitate vin-
demiam. Balbuties perorabat, & ſilebat ſenectus.
Adeò & ſibi Numen rebatur Senex conticuiſſe,
& ſua retexiſſe puero arcana. An tu ſenior, quàm
Heh, es? An tu Pontifex, ut Heli? An qui tibi
aliqua ſuggerit, ſeu dormitat, ut Samuël, ſeu
balbutit? Cur ſe ergo percelli cupit a puero, ro-
gâtque magnus Senex „ & maximus Sacerdos:
quum tu à viro, ſed non Neſtoreo, moneri ab-
nuas bimeſtris ſubpræfectus? Perditiſſimus Heli.
Sed eo contumacior, qui ſe flecti, docerique
non patitur, quod ille non eſt paſſus, ſed expetiit.
En quò te detrudas, cùm tuas Olympo tabulas
imponis, auris, nedum fulminibus, inacceflas.
Multuùm, inquis, de dignitate detrahetur no-
ſirà, ſi noſtris legibus intercedatur. An tu Pe-
trum proculcas? Quin ejus adſternor pedibus,
divinitatem in remige adoraturus. IIlum tamen
Paulus objurgavit. Càm autem veniſſet Petrus
Antiochiam: in faciem ei reſtiti, quia reprehenſi-
Crreczio à bilierat. Num proptereà Petri claves rubiginem
uovis ad. Contraxerunt? Arguendus tum ille, inquies, erat.
mirtenda. Tuis te pugiunculis jamjam confodio. Aberra-
Seero- Verat Petrus: & tu te autumas ſuffixum ſapien-
argni, mo- vi? Si Petrus exerrat: quis noſtrum non in lu-
ihe: brico eſt? Si Argus lippeſcit, luſcioſus eſſe Cy-
ſst. “ Cclops non poteſt? Non ità apud te conclamata
Prdentia eſt, ut non poſſis hebere. Ciliorum
Rr, ſuggrunda Sapientem non deſignat. Imò gur-
² Paulo. dos, bardéſque ampullæ convincunt. Nam Co-
preſſum exputare non licet , quin orbitate ramo-
rum ferri vulnus ulciſcatur. Vitem verò ad opu-
lentiam deputes, tot ex ſe racemis expreſſis, quot

Ab Heli
Samuel
auditir.

XI.

Galat. 2.
11.

Vi. illa ex te plagas accepit. Certare videtur cum
falce palmes. Sæviendo illa cum vite confligit,
duporior C Horer iret;
Zarre. hæc pugnat efflorendo. Amputatur, & viret;

dum puna. Qtlaſi eatn puderet, exciſos Hydræ angues fera-
cins ad ſtragem pullulare, torpentibus præ vul-
nere plantis ad frugem. Ergo, inquit, fertilior
calamitas eſt, quam illecebra? Suo reviviſcit Ser-
pens & funere: & uno plantæ vulnere interci-
dent? Cæſa ſpolietur cupreſſus. Nam vitem pla-
ga conveſtit; imò ſola facit clades, ut germinet.
Ità cum ſapientibus agitur; quorum ſi ſcitis inter-
Prov. 9. cedas, humaniores eſſe facis & probiores. Doce
Iuſtum, Salomon ait, & feſtinabit accipere. Ar-
gue ſapientem, & diliget te. Qui arguit impium,

Quis eſt ſermo, quem loquutus eſt Dominus ad te?

131
Jili maculam generat. Audim'. Juſtus feſtinat ac⸗
cipere. Sceleltus verò polluit inſtruen em. Sithus
exuras, fragrat. Si ſilicem extundas 3lexcandeſcit.
Hoc ureris? illo verò recrearis. Doce juſtumn, &
Feſtinabit accipere.
At ſubticet Salomon, à quo ſe Juſtus doceri
patiatur. Scilicèt, inquies, à doctiori, & digniori.
A Tribuno Centurio, Senator à Dictatore. Id
tu de juſio comminiſceris. Eum enim David ð
componit cum arbore. Et erit tanquàm lignum. Pſal. 1. 33
Porrò Arbor adpreſſum ſuis radicibus ſtercus non t uoie
rejicit, ſed ebibit, ejus ſe rata ſucco evalituram in Aheirtense
fruges. Nec fimum Citrus reformidat, abhor- Sa enne.
rétque; rudera, ſordéſque quin illa exugit, non enſo,
caſſa ſpe, illinc quoque extrahendi, quo florum
procudat argentum, pomorumque aufum excu-
dat. At iſtam trunci eſſe ais, non hominis pa-
tientiam. Si eo plantis viros æquemus, impera-
tores vetulæ condecebunt. Ais? Aio. Pullata Da-
videm Thecuitis convenit. Cujus ità ſymbolis
inflexus eſt Princeps, ut quem Abſalonis ad uſque
ſtragem pertæduerat, mox eum Hieroſolymas
exulem revocaret. Loquatur ancilla tua ad Do- 2. Reg. 14.
minum meum Regem verbum. Quare cogitaſti hu 12e
Jjuſcemodi rem contrà populum Dei, & locutus eſt Dergwerz
Rex verbum iſtud, ut peccet, & non reducat eje- ſe David
um ſuum Omnes morimur, & quaſi aquæ di- Eivit 4
labimur. Nec vult Deus perire animam, ſed re- Thecrtites
tractat cogitans, ne penitus pereat, qui abjectus eſt. 5§ David,
Quid dici confidentiùs, liberiuſque in Regem po-
tuit, quem non Princeps, aut Senator, ſed The- Rex ſuas
cuitis carpſit, arguitque ſeveritatis, quâ in rigo- mad
rem, feritatémque inflezibilem degeneraverat;- .
ut filio patrem, ità humanitatem ſibi adempta-
rus. Quâ David garriendi libertate non offenſus,
ſed permotus in iis, quas ante ſe fomina profu-
derat, aquis ſecurim projecit cum manubrio,
nullius evocatu Eliſei in Abſalonis cervicem emer-
ſuram. Omnes morimur, & quaſi aquæ dilabimur. bid. 14
Et ait Rex ad Joab: Ecce placatus feci verbum 2
tuum Vade ergo, & revoca puerum Abſalon.
Suo fœmina profluente non Jonam demerſit, ſed
Cetum depreiſit: transfugam ſcilicèt extraxit
naufragio, & intentatum exuli ſupplicium ſup-
preſſit. Quantùm ignis, iræque in camino regii
pectoris oratorius gurges extinxit! Ex undis co-
lum aiunt concreviſſe, ſiderâque humore compa-
cta. In Davidico certè cœlo clementiæ Aſtra ful-
ſere, quæ ſœmina, profuſo torrente, regiæ fronti
ſuffixit. Miraris in Kgylei regiam Nilo Moſem
perlatum? Thecuitidis profluente in parentis re-
giam puer Abſalon eſt revectus. Sed Nilus mor-
tem pueris inferebat. IHlatam Amnoni mortem
fluvius exterſit Thecuitidis. Omnes morimur, &
Juaſi aquæ dilabimur. Naufragium faceret Ab-
ſalon, niſi regiam mulier inundaſſet; quæ mor-
tis objectu ſecuritatem attulit morituro. Ut è vi⸗
peris conficimus pharmaca: Ità funere, fluvié-
que Mulier potionem temperavit, quâ ſpiritum
reciperet ærumnoſus. In eo portéô profluente &
Davidis gladius tunc mergebatur, & Abſalonis
corona enatabat; ſuumque Princeps non exhor-
ruit naufragium, ſed amavit; emendantique ſeſe
dedidit fœminæ; latâmque in filium legem ab-
rogavit. Submerſa in fluvio eſt regnantis tabula,
quam non prehendendo, ſed mergendo, in re-
giam exul emerſit. Proſcriptus enim à Davide Sage .
Abſalon inducti à Thecuitide fluminis hierogly- minenda
phico in filiorum album eſt reſcriptus. A mu-
lieribus Reges deflectuntur, & Vir Senem non enſeliaris
inflectet? Quid tum majus, graviuſque perferri Tedienaè
ad Regem poterat, quàm ut perduellem purpu-
r, ſellæque redonaret, ſuà à ſe damnatione dam-
natà?

XII.

Clemsnt,

I 32
natâ? Hortatu ſoœminæ ſuam David cenſuram
infregit: tu verò nec David, nec Princeps tuum
molliri rigorem non feres, in tua immobilis tor-
Vitate? Exoravere milites Alexandrum; Orato-
res Cæſarem inflexere; Aſſuerum Eſiher emol-
liit. Nullus te verò Oceanus, quaſi ſcopulum,
remolliet: perſtabiſque & rationibus & lacry mis
non inflexus? Cruore Adamas diſſecatur. Id in
te ratio poſſit, quod hircus præſtat in gemma.
Quid cruorem effundo? Stillicidio ſilices perfo-
rantur. Te nulla rationum eluvio pertundet?
A Gadibus Onerariæ perferuntur in Euxinum,
Favonio perflante. Et quas mille nequicquàm
remiges promoverent, eas aura, non incitat, ſed
evolare cogit. Cumque tanti ponderis Moles ab
Europæ veſtibulo in Aſiæ demigret umbilicum,
Eurus te, Africuſque unum à ſtatione ſtadium
non propellent? Submonitos non ſemel Patres
Romæ ſuſpeximus Purpuratos, abs ſe conditas
tabulas expunxiſſe, maluiſſéque cereos ſe, quàm
adamantinos haberi; quos ideò gemmeos prædi-
camus, miramurque, quòd eſſe, viderique no-
luerint adamantes. Quamquaàm non adamanti-
nus, ſed vitreus eſt, qui frangi poteſt, flecti ve-
rò non poteſt.

Bonis ſaltem verbis nobiſcum, inquiunt, agant,
quibus ſcita noſtra non placent. Nam voratas
dapes revomere, cruciatus eſt: ſupplicium verò
eſt, evertere, quod ſtatueris. Id nemo non agit.
Urtinämque vel citharis regnantes mollirentur.
Cerberum, Plutonémque una lyra inflexit. Quæ
verò, non imperantes aio, ſed præſidentes per-
movebit ſymphonia? Nec coœli eos concentus
flecteret. Ut catadupis obſurdeſcunt Ægyptü,
ità divini pomarii Cuſtodes, & Villici cœli rori-
bus occalleſcunt. Videamus tamen ut verbis quo-
que non bonis ii Vates acquieverint, quibus ele-
menta obſequebantur. Verba ſunt Foeminæ ad
Eliam Sareptanæ, cùm ſe orbatam filio lamen-
3. Reg. w. Taretur. Quid mihi & tibi, vir Dei? ingreſſus es
18. ad me, ut rememorarentur iniqiitates meæ, & in-
terficeres filium meum. Boat, non canit, vidua.
Tonitru agit cum hoſpite, non harmoniâ. Suppli-
cat, & fulgurat. Ope indiget, & auxiliarem
Ferende Proſcindit. Verùm ad ejulantis fulgura ità com-
tortumelie motus Elias eſt, uti tellus Indica tonitruo qua-

& uéje- titur; quæ icta fulmine Cerauniam fundit ex vul-
Rorum re-

XIII.

muneran. nere. Gemmaſcit ulcus, ſtragéque in lapillos ager

dæ queri- fœcundatur; quique olera protuliſſet excultus,
onie. gemnmam edit fulguritus. Animus ità Vatis ob-
Sibi Elias jurgatus à fœmina Amoris delicias, prodigiâque
Piane, Charitatis parturivit. Da mihi, inquiit, Klium
convician. tuum. Tulitque eum de ſinu ejus, & poſuit ſuper
tem. letulum ſuunm. Ut puer renaſcatur, aveliitur à
id. 10. parente. Rarò enim Matrum ſinu circumlati ado-
S§. Elias. leſcentes non expirant. Nam quos parentes mu-
Filiorum ſiaceos, ut ità dixerim, in alvo fœtus confin-
educatio gunt, efformântque, ità eos, ſi ad ſe adprimant
Vnfi adultos, aut deformant, aut offocant. Audiamus
venesn lam, ut Deo ſupplicet Elias. Clamavit ad Do-
amplexu. minum, & dixit: Etiamne viduam, apud quam
Ibid. 20. ucunque ſaſtentor, afflixiſti, ut H
lium ejus. Häc Deo Vates demiſſione animi,
oriſque ſupplicavit. Tonuit, ut detonaret. Cum
Deo durius egit, quàm cum eo egerat hoſpes.
Videbatur pugnaturus cum cœlo Titan, non ſpi-
ritum & cœlo Vates refuſurus in puerum. Nihi-
lo minùs tamnen Deum flexit, non obduravit; re-
vixitque puer, filius planè tonitrui, tum quo Ma-
ter Vatem perſtrepuerat, tum quo Vates cœlum
inceſſerat. Adeò & duris quoque verbis, &
agreſti orationi ſubmittendæ iunt aures, quando

Oliva in Eſdram. .

in miracula ſivere ſe cogi tum ? Vates objurgatio-
ne, tum Numen. .
Quaàm fuit in Senem Filius refraclarius, ubi XIV.
in eas procaciter obtrectationes erupit! Pater
ergo illius egreſus, oœit rogare illum, At ille Luc.15.28.
reſpondens, dixit patri ſuo: Ecce tot annis ſervio
tibi, & nunquàm mandatum tuum præterivi, &

nunquàm dediſti mihi hœdum, ut cum amicis

meis epularer. Jed poſtquàm filius tuus hie, qui
devoravit ſubſtantiam ſuam cum meretricibus, ve-
nit, occidiſti illi vitulum ſaginatum. Nihil intempe-
rantius in parentem fillus effutire potuit. Prodi- .
gentiæ illum arguit cum mœcho, tenacitatis ve-
rò cum caſto. At querelarum procella, quæ pater-
num jubar obduxerat, parentis tandem patien-
tià in Iridem exiit, detonuitque citrà ſtragem
& rixam. Fili, tu ſemper mecum es, & omnia mea bid z.
tua ſunt. Quæ temerè, petulantérque fuerant ef- .
futita corollis Pater adſtrinxit, quaſi torque aſ-
pidem deligaſſet. Mugienti non remugiit: ſed
rugienti vocem remiſit cycneam. Ità ſe carpi
Evangelici Senes, ſuâque geſta reprehendi pa-
tiumur ab imberbibus. Sugillari ſe à cauſidi-
cis ferebat Veſpaſianus: volebatque ad ſe libe-
rè adire omnes, profarique, quæ in Rempu-
blicam aut peccaſſet Cæſar, aut peccaret. Quod
ne miraremur in Cæſare, vox illa Numinis ef-
fecit, cenſuram penè ſuas contrà tabulas expoſ-
centis: Venite, & arguite me, dicit Dominus. Ila. 1. 19
Patet, proditque ſeſe Divinitas humanis ſpiculis.
Et canitie ità ſeſe tergorant Senes, ut ned per- Obedieniia
ſtringi queant, quamvis non gladiolis eorum or ,ſ
ſtringi cutem oporteret, ſed ofla ſecuribus in- eſſe debet
terrumpi. Unam omnium animis eruditam Py- imperium.
thagoræ tyrannidem invehunt, quâ tumidus
Sophiſta binis vocibus, geminis quaſi ſcopulis,
argumentorum, ut ità dixerim, Euxinum intra
ſuæ Boſphorum arrogantiæ conjecit, non aliud
& diſcipulis ejus relaturo quamvis Platone, quam
ſibilum illum ſurdaſtræ Aſpidis, Ipſe dixit. Bru- Sarb
tis præeſſe ſe putant, non hominibus, quibus haia.
& faciendum eſt ſatis, &, ſi Te melius ſta- dui.
tuant, conſulantque, acquieſcendum quoque
eſt. De poſt fœtantes accepit eum: Paſcere Jacob pſal ,6.
Jervum ſuum, & Iſrazl hæreditatem ſuam. Non
oves juflus eſt David educere in compaſcua, Saperiox
ſed Jacob. Jacob, inquam, non Iſaac. Nam im- H
molandus à Patre Iſaac, non eſt Abrahæ obluc-
tatus. Diu eſt Jacob adverſatus Rebeccæ, quùm
ab ea immitteretur ad lippientem Iſaac cum Saperion
patina. Timere ſe enim dixit, ne à parente ful- gee
men extorqueret impoſtura. Timeo, ne putet me
Rbi voluiſſe illudere, & inducat ſuper me maledi- den.27. 12.
tionem pro benedictione. Hæc cum objecta Ma-
tri meminiſſet David, ægrè ferre non poterat, perior
ſi ſubjecti, quos Deus à Jacob cenſuerat appel- S ſrte
landos, ſuis interdùm edictis repugnarent, quan-
do parenti Jacob reſtiterat. Domitiani ſævities
eſt, elinguem velle Urbem, quæ parem toni-
truo vocem horreat Senatoris. Cyrus vel cineri-
bus auſcultavit Iſaiæ, audivitque vinctos, quam-
vis iniquè ſe quererentur Babylonem abductos.
Sciebat enim non ſibi ſuppoſitam, quam calca-
ret, Aſſyriam, ſed à Deo, quam regerer, tra-
ditam. Dominus Deus cœli dedit mihi omnia regna
terræ. Quorum verborum pars altera diſcutienda
ſupereſſet, ſed productiori diſputatione Lecto-
rem delaſſatum, ut reſpiraverit, novo, de admi-
niſtrando non per Prætores tantum, ſed potiſſi-
mùm Per Regem imperio, aut inſtruemus capite,
aut certé monebimus. Id initio capitis explican-
dum deſumpſeram. Sed me longiùs, quàm puta-
veram, abduxit votum, ſtudiumque affigendi im-
SS perantibus

,antibus 4
iuiz uann
Nannto fe
erimonus
Gis ſbi
mcßiorun

0MNIA
Domin
1,2.

—

C.

Orex-
jeſectis
Poteſut
Ciafi eu,
ſiudami
lintie he⸗
er almie
lemnator.

gin Deus
0) mmiſtrand
Nli Dominus
itelhurgitore
Pinepatus ui
l Rexille ſ
ltlis, aut
ſeld gns neſe
Ue Nce mmn
6 ult loai,
(e ſobmpoyen
ntu. u en

S
ek,n inſeren
Eliin no,
kuiſehacu⸗
unt, ſor
Elhnmeani. Ind
Uttn! & lice
Ckccbir at
r Matcren
Ulnttem inftin
ut, nſl, t
MüIHNE:ee le

hei perantibus aures. Nunquàm enim ſibi traditas pro-
Vincias adminiſtrabunt Conſules Præſuléſque, ni-
N V ſi auritos ſeſe præbeant & ſapientium monitis, &
e querimomiis oppreſſorum. Jam videamus, uri tra-
4iklug ditis ſibi à Deo regnis incubuerit Cyrus, qui
ni mancipiorum tam ſe auritum monitis præbuit, ut
ni,6 ingenti ſervorum ſe manu mulctarer.
canti
ke f OMNIA regna terræ dedit mihi
bi de. . .
un Dominus Deus cœli. 1. Eſdr.
nd 1. 2.
ni.
CAPUT XVII.
eAH ADEOregna Regibus tradi, non ut ea ſub-
nrl Præfectis emungenda dedant: ſed ut iis
girl ipſi eæcubent, præsintque. Qud regida Cyri
KM proteſtatione, à ſuo tandem Principes a-
eli g.

“ itati ouperem vererno, quo paſſim peſi
lld. 4 J4u0 paſſim peſ-

en. Jundantur imperia. Nam tamdid Pro-
. vinciæ perſtant, quamdid neo olavo re-
mez admovetur, ne clavo decedit ga-
mini bernator.
ls eyt
Dinin I. I fibi Deus tradidit regnum, abs te ſanè ad-
8hialz miniſtrandum eſt. Omnia regna terræ dedit
r EN mihi Dominus Deus cœli. Quo ex regnorum impe-
tennee, riique largitore egemplum ducas oportet, ad quod
Crbuir principatus tui adminiſtrationem conformes. Nam,
Grin mn cùm Rex 'ille ſit Regum, nemoillo aut beatiùs, aut
Aumi ſanctiùs, aut etiam grandis tegnare poteſt. Eum
Ubn, verò quis neſcit nec Pudere, nec tædere præſec-
inmint Rerxregat. Turæ? Ecce non dormitabit, neque dormiet, qui cu-
dol Pſa. 10 4. Rodit Iſrasl. Quèd ſi ab urbium cuſtode ea quo-
ein le. que ſubmovenda ſunt, quæ amoveri narura non
rihen Epiſceti patitur: Quis enim non Iopiatur interdam:? Vi-
8, tee Fasae de, an imperantem liceat plagulis implicari, ſe-
veliis kti endo. PDeliri in circo „diſtendi epulis, diſtineri ale4, ef-
n ferari ſpectaculis, effeminari cantionibus „ mi-
lere ſal ini mis, ſcurris, ſornaculis in varias curas, nugaſque
en NnH diſiruncari. Indormire ſolio non licet, & jocari
u, licebit? & licebit inſanire ? & mancipari non
Mrmim 4 dedecebit aut mimulæ Proconſulem „ aut chy-
leol. miæ Pratorem ² Poriò fornix & furnus æ uè di-
,n ghitatem infringunt quando hic nunquàm incen-
e ung ditur, niſi, Ppro lignis faſces Conſulatus ſuppo-
Vakiln nantur: nec ille conveſtitur, niſi, ut pudore, ità
Ni ducque trabeis ad ſe exuat irrumpentes. Quis

minli ai enim Mercurium conſectatur „ quin abſcedat

Kcrl. . ab Jove Quis Venerem ità teneét, ut Provin-
n , ciamn non dimittat? Certè Chymici, non au-
“ rurn conflant, ſed difflant diademata. Libido
r e leit rne regulos & pellice ſuftulit, quin ex-
dgs lerir Tincipatum. Eaſdem enim faces & toro
mr &αHetg. vOluptatis, & IInperi rogo admovet perſonata
e i mia Felici. enere Tiſiphone. Evigilent ab hoc aliquando
ar ratem per- Tribuni lethargo, quo ſi diè occupentur impe-
, atarer,, Palles, conclathata ibnt regna. In quas heu Syr-
W tes Toparchia impinget, ſi excitando igni, acci⸗
n piendiſque & reddendis auris Proconfuf folles at-
en to lat, deprimtque ventoſus ! aut, poſt ignes, an-
ni te Venerem denudetur ! ut à Pluto irriſus, dum
inen aurum extundit & lapide; ità à Marte deſpo-
n⸗ liandus, dumm nudatur à Venere. Aſſyriorum
e⸗

6. ità Principum ſupremo evenit Sardanapalo: quem
vehuſtiſſimo, Horentiſſimque exuêre hoſies im-
sceple, Perio, duùm neret inter pellices

r. , quas regni tan-
len⸗ dem Parcas eſle Perſenſit. Quor verò Græci ;
aſe Eihic. Comment. Tom. III.
en.
mi⸗

De Cyro Rege. Cap. XVII.

ſe tantus adiit

133
Romanique Principes inaniſſima conflandi au⸗
ri deluſi libidine, ſuis prunis Reipublicæ Aqui-
las exuſſere? Nam fornaculis occupatos conſpi⸗
ratorum inſidiæ intercepere, exueruntque princi-
patu, tanquàm ad focum Papiliones ſemiuſtos=
Dùm enim illi aurum conflarent otioſi, ferrum

proditores conflaverunt; eo ad arma igne compa-

randa Cyclopes abuſi, quo malè Principes uteban-
tur, excoquendo in ollulis auro.
Prætores, inquies; impoſuere Provinciis, lege-
tüntque Senatores, quos juri dicundo, ſignan-
diſque libellis præefle juſlerunt. An hi & probio-
res Coœlitibus ſunt, & adminiſtrandi capaciores
imperii? Eos tamen Numen adminiſtros Spiritus
ità terrarum orbi moderando ſuffecit, ut non
modè nihil ſe agant inſcio, ſed omnia ex ſe reſ-
ponſa petant, ſcitâque. Miniſtri ejus, inquit, qui l. 10 24
Jacitis voluntatem ejus. Omnes Angeli ejus, poten- Ni!
tes viftute , facientes verbum illius: ad audiendam zlaàm ſa
vocem ſermonum ejus. Audin? Potentes virtute: , ver
ſed facientes verbum illius. Non ipſi Deum cir- Angelos
cumducunt; ſed eos Dominus Circumagit. Ut Rabzie a
viribus, fidéque præpolleant, invariatique ſmt vanrd:
animi, inconſulio tamen Deo; agunt omninò ni- Nx/ uis
hil. Eorum enim funt partes, quæ Dominus ebibu- Se
imperaverit, edixeritque, conficere. Si porrê inte- Superier
gerrimæ fidei nunquam ita Deus Præfectos exol- r Su-
vit, ut non eos à ſuo nutu »oréque pendere ve des 15
lit: Quid te agere cum Prætoribus oportet, ſi non carius u-
incertæ, fidei certè non certeæ? Variat Præto- l
rum mens; quam, aut imperantis ſomnus in va- 2e
ſtiorem ſpem excitat, aut venatrix Diana „
duùm eum primo manè excitat ad ſylvas, evigilare
non ſinit;, ut adventantem perfidiam arceat, op-
primtque perduelles. Quòd ſi animum Deus An-
gelis intendit, iiſque excubat, quos indutos auro
primo, & loricatos amethyſto, hoc eſt, nullius
indigentes, metuentéſque, cœlo; terrædue præ-
fecit: ſuis Princeps Prætoribus indormiet „ quos
teſtaceos, luteéôſque obnoxios tum caſe eſſe
ſciunt, tum perfidiæ? Miniſtri e us, inquit, qui
JFacuis voluntatem ejus. Ad audiendam vocem ſermo-
num jus. Quis & Præfectis tuis, ita prudens, &
gnavus, ut Gabriel? Non ſuo is tamen arbitrio
legationes obibat vel ad tirunculas; verùm ex Deo
hautiebat, quæ Virgini dquoque in oppido, caſ-
que ignobili nuntiarer.
In menſe autem ſexto, miſſus eſi Angelus Ga- III.
briel à Deo, inquit Lucas in civitatem Galilææ, Luc. 1. 26,
ui nomen Nazareth, ad Virginem deſponſatam Gabrit
iro, eui nosen erat Joſeph. Nec oppidulum ex g7, . a S
Nuntius, nec ſuis fœminam ver- verbi, &
bis affatur. Conjice, an cum Regibus agere deceat nuuu lega-
ignavuim gratioſorum pecus, quod ſolum velleris ziagy ſd
Pretiurn extrahit & cCaprili. A Deo Gabriél able-
gatur ad Virginem. Ut, inquies, partum Numi-
nis nuntiaret. Inſcio ſanè Deo, tantum nec debuit,
nec potuit oraculum exponi. Id enimverò me co-
quit, maximè ſeria ſcilicèt graviſſimaque, non
trackari ſolàm negotia, inicns plerumque Prin-
cipibus, ſed confici. Indicuntur rarò ſanè ſed
tamen interdum exteris bella, bona civium pro⸗
ſcribuntur, jura, ſcitque gentium eradunmtur,
abrogantur, condunturque leges, diripiuntur Sa-
cerdotia, violantur Templa, eliminantur Sacer-
dotes, tot inter monſtra aut ludente omino, aut
etiam indormiente. Sævitur in oppida, in ur-
bes, in provincias, Principe inconſulkto, Et quid
feſciunt imperantes; ſi ne regionum quidem ſciung
interitus? Ergo Prætores Regibus * quabuntur &
Ergo Prætoribus Reges poſiponentur? Ergo à
Deo ſuperi ſubmittuntur : & homunciones
Ppro arbitratu ſuo terrarum orbem quaſſabunt?

Hine-

11

IV.
Principes
ne qui dem
mninima
neglogere
poſsunt im-

berii ſui.

Rex & Su⸗
perior et-
zam mini-
wna curent.
Tob. 12.
15.
Pei Provi⸗
Rontia.

Angelus
Raohasl à
Deo diri-
gitur vel
in paruis
rebus.

Tob. 12.
14. 7.

Plal:.2. 10.

Tob. 6.7.

V.
Jud iciis
Principes
interſint.

Rex regat.
Superior
Per ſe curet
omnia.

134

Hinc provinciæ, tanquâm efferati ſenſu vulne-
rum equi, erectis anterioribus pedibus, magnà
vi caput interdum quatiunt, excutiuntque Prin-
cipes; qui, ut minuſcula per Prætores agi pa-
tiantur, graviora ex ſe tamen fundant oracula,
uti à Deo Gabriel adire Virginem jubetur.
Quamquam dùm animum ſerius in regni cu-
ras intendo, non Dynaſtas inſtitui, ſed decepi.
Non emm acturis tantùm difficiliora negotia
Deus Superis imminet; verùm iis tum quoque
adeſt, quůùm eorum in tenui uſurus eſt operà.
Quid enim inter imperii curas tam poſtremum .
abjectämque eſt, quam creditam olim pecuniam
repetere, jecurque piſcis contrà Senis lippitudi-
nem illinere? Hæc tamen non ſuo genio Ra-
phaël, ſed imperio præſtitit Numinis. Ego enim

ſum Raphaël Angelus, ex ſeptem, qui adſtamus

ante Dominum. Quis ſi ex intimo Divinitatis Se-
natu emitti ſeptemvirum intueatur, non eum
credat ex ampliſſimo cœtu exceſſiſſe, ut imperia
aliis quidem abroget, aliis verò largiatur? Quos
enim ante ſe faſces tantus Dictator præmitteret,
niſi ſceptris pro virgis inſtructos, & coronis, non
ſecuribus concinnatos? Actum profectò de Me-
dis eſt, quando è& primoribus cœli non poſtre-
mus in Reges, Raphaeël delegatur. Confſuerent
eò vellem regnorum candidati, comiriis procul-
dubio futuris in Media de Mundi principatu. At
fallimur. Nam piſcem Raphaél exenterat, à Ga-
belo pecuniam recipit, prunis jecur imponit, lip-
pientem illinit, abit, reditque cum Tobia. Quibus
ille muneribus perobſcuris juſſu Numinis eſt defun-
(Nus. Miſit me Dominus, ut curarem te. Benedicite
Deumcœli, & coràm omnibus viventibus confitemini
ei, quia fecit vobiſeum miſericordiam ſuam. Si ergo
nec piſcantur Cœlites, nec lippos ungunt, quin
id iis à Deo muneris demandetur: Quid mihi aut
carbonibus atrius, aut putidius piſce, aut collyrio
vilius, aut vulgarius, tritiuſque rationibus, atque
verſuris exhibebis, quibus tamen nec Superum
primores adſunt, præſuntve injuſſi. At iſthic naſci-
rurus mortalibus Deus erat vulgandus? An pa-
rens erat Numinis ſalutanda, nupta quidem, ſed
Virgo? £què à Deo Gabriel, Raphaëlque emit-
tuntur, quamvis imperium ille ſiderum delatu-
ras eſſet ad virginem, hic eſſet occæcati lippitu-
dinem exterſurus. Et nune Reges intelligite eru-
dimini, qui judicatis terram. Quid muſſatis, aut
amplitudinem veſtram, laborem in tenui non de-
cere: aut iis vos uti interpretibus, & præfe-
ctis, quorum nec Mundo humeri premerentur.
Quæ Superum Sapientiæ par eſſe poſſit in ho-
minibus prudentia? Quod aſſandi piſcis mune-
re vulgarius? Quid grandius Numine? Edixit
tamen coœliti Deus, ut ſalſamenta Tobiæ confi-
ceret juniori, & ſemiori & piſce medicamenta pa-
raret. Aſſavit carnes eéjus, cætera ſalierunt. Tan-
tùm non in cetarium ſeſe Raphaël, ſuaſu Nu-
minis, coufinxit. Videant imperantes, quid, ſe
inconſultis, confici poſſit, quando nec ſalſuras
ſuo comparat nutu Archangelus.
Ad iſta quoque ſubmuſſas, & inertiam etiam-
nunc tuam tueri ſtudes? Quo exemplo? Numi-
nis. Neque enim in Salſamentarium ità Deus ab-
jecit Raphaëlem, ut non eum de fluminibus,
de peſtibus, de lemuribus ovare juſſerit, depulſæ
cæcitatis, repreſſi monſtri, compreſſi demum Dæ-
monis, opimis in cœlum ſpoliis relatis. Nec prodi-
giis tantum obſcuritatem muneris inſignivit, ſed
benè merendi nobilitavit poteſtate. Quæ dos Prin-
cipum prima eſt. Nam gratificari per ſe conſuevere
Reges; utque reos ad Triumviros ablegant, ita
sam Tito diem ſe perdidiſſe clamitant, ſi nul-

Oliva in Eſdram.

lis gentium poſtulatis ſubſcripſerint. Iſihuc tu te
recipis, ut otio diſtabeſcas ? Te iſihinc delica-
tum, & ſegnem deducet, abripiétque Deus.
Age, & Deum intuere non Irides ſolum deſi-
gnantem, quod tu Regum eſſe ais, ſed etiam in-
tentantem virgas, mulctämque irrogantem, quod
nec Prætor præſtaret. Et ait Dominus ad Cain. Ubi Gen. 4.5.
eſt Abel frater tuus? Nunc igitur maleditctus eris

Juper terram. Cum operatus fueris eam, non dabit Cain.

tibi fruéctus ſuos. Ne cognoſcendæ quidem cædis à Juger.

ſe alienum munus reputabat Deus. Diem Caino di- Dignitas

cit. Inficiantem arguit. Compertum parricidn cui confe-

damnat: Pœnæ genus decernit, frugéque inter- H
dicit ſarientem. Num hæc beneficia ſunt? Quantùm ddan
à lictore ſeſe Deus ſecrevit, quùm exulare Cai- Tamnatus.
num juſſit? Et penè Deum vereri lictorem te
coget Adam, non damnatus tantùm, ſed elimi-
natus ex horto à Numine. Emiſit eum Dominus Gen. 3.23,
Deus de paradiſo voluptatis. Plùs Deum miror
cenſorem hominis, quàm plaſtem. Divinum
eſt, de limo ſpirantem ſtatuam effingere. Ser-
vile videretur, damnatum extrudere, niſi tranſ-
greſſoris per ſe Deus ſupplicium exequeretur. Ad
quæ Numinis exempla reſpexiſſe crediderim
Cyrum, quùm ſibi demandata eſſe cenſuit, edi-
xitque regna; quæ ipſe adminiſtravit attentiſſi-
mè, modò ſervis auſcultando, modò Edicta
conſcribendo, modò vaſa expromendo, modò
ituros in Palæſtinam manumittendo, ut donati
pileo, extruendo ſeſe libentiùs impenderent Tem-
plo. Omnia regna terræ dedit mihi Dominus Deus
c&li. Mihi Babylonicum imperium dedit, ut mihi
regnetur Aſſyria, & ſanè per me tot in unum ſo-
lium coacervati principatus adminiſtrentur.
Et ſanè quàm regna languebunt, mſi in ea
Reges incumbant! Quot poſt ſe Occidens Sol
nobis Aſtra, luminâque relinquit! Innumeros ſi-
bi ſubrogaſſe Prætores videtur Sol, quùm ſecedit
ad Antipodas. Lippeſcit tamen, torpeſcitque Natu-
ra, ſuo principe deſiituta. Nam quamvis tot cœlum
Aſtris interniteat, rigent tamen omnia, juſtitium-
que plantis, & ſatis indicitur. Flores non pauci, Nukum
qui ſuam Soli pompam explicuerant, eam nocti Seli ſidus
ſubducunt, in glumen calatho complicato. Nul- ro ee
la non Avis conticeſcit; niſi aut Bubo feraliter ez,
ſtrepat, aut fanaticus diſcurrat, exerrétque Veſ- Rex rae;
pertilio. Si porrò tot ſiderum agmina uni malè eg's,es.
Soli ſubleguntur, quid detruncatus ſuo Principe dum fian
Senatus aget; ſi præſertim, non Aſira ſibi, ſed e Kaain
Cometes Princeps ſubſtituat, ut Domitiani æmu- m
lus ſiylo muſcas configat? Quamquàm ignavus
Imperator non tam Muſcas, quàm Aquilas trans-
figebat, afflictà venatu infami, ac penè attrit4
Republicâ. Quis enim muſcarium Cæſarem ve-
reretur? àa quo diripiendo, lacerandéque impe-
rii hepati tot planè vultures immittebantur, quot
& regia muſcas venator ſaxeus exigebat. Capi-
tur enimverò Cæſar, dum muſcas capit. Imòôò
quoties non urbes Cæſar captat, atque provincias,
captum ſe eſſe credat, & doleat. Elephantus enim,
ſi vehat Imperatorem, elephantus eſt, ſi verò ab
Imperatore irretiatur, muſca eſt. Nulla enim digna
imperante venatio eſt, niſi quæ pro feris barbaros
ſuffigit, feritatis, non ferarum debellatrix. Pro-
deant & ſuis proindè latebris Dynaſtæ, nulliſ-
que ità urbes committant ſubpræfectis, ut non ea-
rum tum commodis excubent, tum verò advigi-
lent incommodis. Etenim ſi Vicarium habere non
poteſt ex Aſtris Sol: quem ſibi Princeps ſufficiet,
quin elangueſcat imperium?
Mitiora hæc tamen detrimenta ſunt, quæ re-
gna capiunt, cùm in Prætores diſſipantur. Jacet
natura, Sole demigrante. At abſcedente & Sena-
tu

VI.

Piinei
pun,
vul
.*
6 ehuln 3
ammod

ade h n
ee gucguat
G l h10
u nnuscon
Svr unt,
Anigis in
nr oppi
ünque ſtta
Umeites
Eenn. Vi⸗
vae ſohdl
lgurie .
ſe gevolven
ſie vortic
lourbusce
d impreſi
guitamen,
Nili, vel n⸗
ltoris ſabul⸗
nula cha
os telorder
a1ine l conſa
ſe mare
1les, gui
Profllentez
68. Quorun
uni ſiech
nesin
, Pllann
Nn cikRe
dogo ogin
nobis N
Ietteretut à
Ded elapla
i Ahnmn, iia

ſl

eet Mole. E
l es ex Eihen
leßi, Ohin holtiun
g wiun iller D
61 Ud. Drar
mlohe
8n. Mall Ducn
E Mal ibj
in ient
n bugami
kn tanen
enitl man
Pee ſe
„(s
; gicre
n exanim

hee
d deſe⸗
e D
n el.
iani
n gul
ue ert
in hai li
1Cad N
Cäüne E)
kiiie,
Le ier. i
AeteCii i
Ganent
Eddlr:
Dnn
Gum mur
Dirinn
Ele. N.
Uiſ nal.
Hetur Al
tiſcenn
Nin, ed⸗
aneniſſe
8 Lec
1o, w
Cn
len Ien-
Nine
i umii
nuuunß-
en.
Uid ine N
ccens Nl
Uneneb-
ümſecedt
ge Nn-

tot elun
ſulkriür⸗

on Pali e
eamn d i
1

to. Nnis
Kualte
Uol nl⸗ i
Pinee nnj
AIl &I.
ignans
las dan
d ami
ſaren e⸗
le inpe
nur, at
1. 00.
N. nd
orinens,
ubenin,
liten⸗ 45
indn
brbang
e
, l
unner.
ader.
ete
thcrn
e 9
. M
Er.
1

cariis, ſed

De Cyro Rege.

tu Principe, non jacet, ſed conflictatur impe-
rium, & concerpitur. Sedenim lectiſſimus ordo
pexy regat, Eſt, & nullus inter Patres pedaneus coaptatur. Non

ſuperieor enim ſemitarius Princeps obvios ſubſcribit: ſed,
VrFen commodatâ & Diogene laternâ, diè hominem

fenando quærit. Eorum non ſemel & ſententias roga-

& brobos vit, & integritatem périclitatus eſt. His otium
e nequicquàm ſuum Princeps communit. Nam
Princeps hi, qui coràm Principe Senatores ſunt; procul
eenue non rarò à Principe prædones ſunt. Age; quam
an iaſ agris ſtragem inferunt fluvii 1Sy'lvas excaudicant,
Juoque ad- plantas convellunt, ſata deprimunt, pecus adob-
vele *. ruunt, ædificia quaflant, ſubruunt pagos, ur-
47 bes labefactant. Vidimus nuper erumpentis vi
fluminis magnâ ſui parte dis'ectum Montem,
inque oppidum impactum tantâà civium, domo-
rûmque ſtrage, ut buſto quondam urbis confer-
tiſſimæ tres modò ſuperfuerint, à quibus patria elu-
geretur. Vidimus ſqualere provincias Padi excur-
ſione populatas. Vidimus minores eo profluentes
. abligurire vicos, &, non rudera, ſed pagos in ma-
re devolvere, horrente natur, id ſuis torrentem
poſle vorticibus, quod nec turbinibus ſuis, neque
fulguribus cœlum poſſet. Has in agris, non fecefe,
ſed impreſſiones identidem faciunt profluentes 3
qui tamen, vel nondùm per cuniculos & mari e-
miſſi, vel mari palàm remiſſi, ferociam ſuam uno
littoris ſabulo infringunt. Adeòô, quos procul à ma-
ri nulla cladium ſaties explet, refuſos, eos æquori
ſuos reſorbere gurgites gratulere, extremàâ vix ter-
Eccl. I. 7. ræ orâ conſalutatâ. Omnia flumina intrant in ma-
re, & mare non redundat. Prætores, atque Procon-
. ſules, qui & Senatu in provincias proficiſcuntur,
profluentes eſſe puta, in agros ex æquore ſubeun-
tes. Quorum quidem permulti, leniores quaſi
fluvii ſine clade labuntur. Plerique verôò & pon-
tes & ripas indignati, fundis, viciſque infundun-
tur, populaturi laté agros, urbéſque vexaturi.
Nam, qui Regi aſſidentes fundunt oracula, ab
eo quò longiùs abeunt, fulmina jaculantur.
Id nobis Moſis virga deſignavit; quæ, cùm
retineretur à Moſe, virga regni erat, ut verò
ab eo elapſa humi eſt. Verſa, inquit, eſt in co-⸗

VIII.

Exod. 4. 3.

Eyiſcopne Tubrum, ità ut fugeret Moyjſes. Nihil eo Moſis

wiaiur i. Pedo Præſlantius, tum eximendis Hebræis, tum
i esas Ver gyptiis atterendis, ſi tamen tractaretur
optimis in. à Moſe. Eliciebat undas è& ſaxis; deducebat
vieande, aves ex æthere; ſternebat viam in fluctu; flu-
N utatur . . .
Miniſri,, Ctus in hoſtium tumulos convertebat; cruore flu-
en abuis. vium inſpergebat; Dracones liguriebat excan-
Moj: à tatos. Erat Hebræis virga pro Penu, pro Ar-
Moſe vir. Ce., pro Regia, pro Cœlo. Quæ omnia in ſui
Ren,dtr manu Ducis editura erat portenta. Quam ut à
tuit, u ſe Moſes abjecit, in anguem protinus verſa eſt.
ant Projecit, G verſa eſt in colubrum. Porròô Vir-
dirins. ga, quamvis non tum teneretur à Moſe, ante
nibus. Moſem tamen, & coràm Numine jacebat. Er ta-
men ità manumiſſione efferata eſt, ut etiam ſub
Ducis aſpectum ferociret, & Ducem ipſum ex-

terreret. Quid, rogo te, à Moſe procul egiſ-

ſet; quidve in ſubjectos patraſſet, ſi projecta
ſuum exanimat Principem? Furunt, graflan-
tur,bacchantur, procul à vobis, Conſulares
non ſemel: nec Proconſules, ſed Pantheras ſi-
bi Provinciæ ſubmiſſas lamentantur, à quibus
Hihil ſit turum. Atqui temperantem, frugique
hominem ſubmiſi. Etiam Virga degenerat in
ſerpentem, non procul à Moyſe, ſed tantùm ſuo
limo, ſibique reddira ſub Moſe. Probatiſſimæ,
ſpectatiſſimæque integritatis olim Regulo pro-
Auljeif, e- vincia decreta eſt Conſularis. Quam ille,
nandi. üt Lælius capeſſivit, ur Verres geflit. Nam
ut à Rege in regnum acceſſit, efferatus enim-
Ethie. Comment. Tom. III.

Cap. XVII. 13 5

verò in régulum tum eſt, jura omnia; omnia-
que paéta corrupturus. Non crumenàa, non ter-
go civium Prætor ſæviſſimus abſtinebat. Qua li⸗
bidine inundabat: quà immanitate bacchabatur?
quà graſſabatur perfidià. Nuſquaàm ſecuritas erats
Unus omnia Proconſul occupabat. Nec una Præ-
torem Venus oppreſlerat. Damnabantur inſon-

tes: ſontes verô mittebantur. Procacitate ſeſe re-

inex catenis eximebat. Libertate innocens con-
jiciebatur in vincula. Nemo hiſcere audebat. E
cùm iricendium aquæ reſtinguant, populorum
lacrymis tyranni furor augebatur. Hydram di-
ceres; quæ tamen, etiam non exciſa, pullula-
ret ad ſiragem. Nam ut cæſa, ità quoque culta
germinabat. Siquidem & laceſſitus ſurebat? &
obterebat tolerantes. Summi merces pretii com-
pilabat, ut ſcortis rhedas adornaret. Quæ am-
pliſſimmâ regni urbe circumagi carpentis ſpectaban-
tur, veliſque purpureis. Hoc enim deerat probrum;
ut eodem panno meretricum jumehta phalerata
viſerentur, quo Eccleſiæ à Pontificibus Patres
honeſtantur. Una mulas pucpura Præſuléſque in-
tegebat: qué⁶que Reges conchy'lio veſtiuntur, eo;
Prætoris juſſu, pellicum bigæ tegebantur. Re-
perit Chriſtianus Verres, quo murex ſperneretur:
effecitque, ut purpura; quæ & mari enatabat in hu-
meros, ſinuſque Principum , humi naufragium
faceret in rhedis meretricum. Nuſquàm illa verò
ità rubuit, quàm quùm ſeſe erubuit à Prætore ad
pellices, & à trabeis projectam ad phaleras. Quam
tamen ille purpuram non emebat, ſed palam à
mercatoribus prædabatur; quos pudebat, ſuas in
Oceano ſecuriorés fuiſſe merces, quam in foro;
& Arabas feliciter, Mauréôſque prætervectas, Pi-
ratam domi offendiſſe Prætextatum. Nimirùm
cùm binis ad minimum jumentis trahantur bigæ,
uno tantùm flagitio ſcorta circumagi non placuit,
ideôque rapinam libidini ſociavit, misitque ſub
carpentum tum Venerem petulamem, tum fura-
cem Mercurium. Mitto epulo à Prætore perſplen-
dido mereticulas omnes in aula exceptas, quas
mero multo adobrutas fateri coëgit, quos quæ-
que ſacros Viros corrupiſſet. Quorum ſyllabum
non brevem palam recitari juſſit, ſummà religioſi
Nominis contumeli. Quis enim vel ſeriô, vel jo-
co non in Veneris relatus tum eſt Palimpſeſtum,
ubi non impunè ſolùm, ſed gratiosè quoque in
omnium capita mentiri licebat? Elenchum con-
fecere infamem, quem nulla deinceps ſpongia de-
leret. E laniena porrò convivii, conjecturam liceat
facere, quæ fuerit Prætoris torvitas in roſtris.
Nam ſi eorum famam lacerabat, dum biberet „
quorum ipfe vincire corpora non poterat, quos
ille, duùm ſæviret, non confodit ſubjectos? Qui-
buſnam parceret ſævus, ſi bibax & feſtivus pudo-
rem concerpit etiam innocentum? Fluitabant in
calicibus epulantium, funes, togæ, centones „
Thiaræ, cuculli, & ſagi: nullique Porſum aut
nomini, aut pudori, &, ut ridereét, Bauſiris lin-
teatus, non verebatur famam omnium palmari
mendacio diſcerpere. His ſe oblectabat illecebris
procul à ſuo Principe Prætor, ſub oculis dudum
Principis Dynaſta non improbus.
Verùm quando hic peperci prædonis nomini, I X.
ne familiam traducerem, & principem, & pro-
batiſſimam, Prætorem in ſcenam producamus,
cui nullà familiæ reverentiâ perſona detrahatur.
Coactis in interiori conclavi Satrapis, luam iis
mentem Nabuchus aperuit. Dixitque cogitatio- Judith ⸗f.
nem ſuam in eo eſſe, üt omnem terram ſuo ſubju- 3*
garet imperio. Probatâque omnibus ſententiâ Prin-
cipis, unus militiæ Dictator renuntiatur Holo-
Phernes, cujus, pro criſta, galeæ Mundus im-
M 2 ponitur „

13 6
er ponitur, quantus quantus eſt, debellandus. Quo
ſionem A. on opprefſus, ſed erectus onere Dux, torrentis in
Eiæ in inn morem digreſſus aà Rege, non villas & palearia,
TW n ,. ſed urbes, regnque ſua ſecum ſtrage eundo con-
volvit. Ad moœnia tandem Bethuliæ furoris, iræ-
que proluvies reſtagnavit. Vocavit Rex Holopher-
nem, & dixit: Non parcet oculus tuus ulli regno.
Nexe &. (Quod ille ferociter imperium exequutus eſt, cum
Pgttent prope ab Rege procurreret. Aſt, cùm ab eo lon-
Aulicie. gius excurriſſet, tantus profluens, quo erat Aſia
mi T- obruenda, intrà mulieris genas conſedit. Ad il-
Luxuriz. lum enim introducta Judith, ſtatim, inquit,
Judith. 0. captus eſt in ſuis oculis Holophernes. Capturus
alier f Aſiam cataphractus, Capitur primo ſtatim con-
asd nntia greſſu à captiva. Quid jam Ducem agere pu-
Pryssones tas, Ccui debellandi terrarum orbis onus incum-
apti. bebat? An urbem vallo circumſepſit? An cu-
S&. Judith. niculos egit? An vineas admovit? An diſpoſuit
H catapultas? An teſtudinem tabulatis contexuit?
cataphrac. An muros ariete quaflavit? An militem in pin-
10:. nas juſſit evadere? Scilicèt. En oppugnationem,
Judith. 12, pugnâmque Dictatoris. Holophernes fecit cœnam
21. Jervis ſuis, & dixit ad Vagao Eunuchum ſuum Va-
de, & ſuade Hebræam illam, ut ſponté conſentiat
habitasre mecum. Huc recidere phalaricæ. De Duce
Ganeo, baliſtis patinas ſubrogavit. Non muris
arietem admovit, ſed ſeſe confinxit in arietem,
ut omiſsâ oppugnatione urbis, Viduam expugna-
ret. Verùm à capella erat Aries comprimendus.
Apparatur ab Holopherne convivium, quod in
conam deſiturum erat Thyeſtheam. Erravi. Non
enim Thyeſtis illæ tum fuere epulæ, quarum exi-
tus, non geminis dapum capitibus, ſed uno conviva-
toris erat capite funeſtandus. Ergo dum Nabuchus
arces ſubrui, vaſtarique crederet Ituræam, nulli-
que parci regno ab Holopherne;omnes cum Ho-
lopherne Tribuni, poſitis gladiis, haſtiſque proje-
— Ctis unum rotabant ſpadonem, quo ſœminam ſub-
jugarent, à qua ſub jugum exindè omnes mitte-
rentur. Nam ut ſeſe ad convivas intulit Judith,
Lid. 18 Cor, inquit, Holophernis concuſſum eſt- erat enim
. d. arpqens in concupiſcentia ejus. Quòd ſi, epotâ fri-
gidâ, mulier Duces incendit, quam eos exuret, ſi
Baccho incaleſcat? Ornata concutit Holophernem;
quid in Ducem aget armata? Si margaritis cor im-
peramtis evertitur, jacentis quâ ratione cervix telo
Tematio- Viduæ colluctabitur? Vidit, bibit, arſit Holopher-
num reme- es; ſed præ vino in conclave relatus, ſomno in-
dium, Je- dulſit, non Veneri. Libet Apoſtolo reclamare, Vi-

Ephsis. Dum, in quo luxuria non eſt. Scortaretur ſobrius

Gula, Len. Holophernes, qui ebrius conquieſcit; quique ſine
fnr. Baccho baccharetur, frigere aliquando Venerem
. edocuit inter Bacchum & Cererem. Nimirùm
ex aquis olim Venas emerſit; hic vino propte-
Judith. 13. Teà ſubmergetur. Erdtque Judith ſola in cubiculo.
2. Porrò Holophernes jacebat in letto, nimid ebrie-
tate ſopitus. Alius hic ſopor eſt, quàm Adæ fue-
rit ſopor. Sua hic quoque Aſſyrio Adæ non de-
zudity fuit Eva, quæ viro mortem propinaret. Sed
Erd ſanior EVa peccavit „ ut virum occideret: hæc, ne
extitit in . .
Hrium, Peccaret, contrucidavit Holophernem. IIIa co-
medit, & perüt. Hæc jejunavit, & peremit.
Illa ad arborem exaruit: hæc in ferro revixit. II-
la ſerpentem fuerat alloquuta : hæc à colloquio
Sacerdotis ad Tyranni cædem diſceſſerat. He-
bræam eam dicerem Lucretiam, niſi & caſtior
illà, & ſanior extitiſſet. Non enim adaulterium
Judith pumvir, ſed repulit; nec ferro maculam era-
ſit, ſed prævertit. Lucretia pudicitiam vulnera-
vit, & emiſit adulterum. Holophernem Judith
obtruncavit, & pudorem retinuit. De Præda
ſupplicium illa ſumpſit, non de prædone. Hæc
Gne præda prædonem interfecit. Quàm veréè

Oliva in Eſdram.

fortiuns in Prætorem telum adigitur, quàm in
fœminam! Mulierem Luecretia vulnerat: Jugulat
Judich Holophernem. Pereuſſit his in cervicem ejus,
& abſceidit caput ejus. In ſuo Holophernes ſirato
conciditur. Ibi nimirùm trucidatur, ubi delicias
deſtinaverat, condixerätque ſuas. Jacuit ſua mi-

lbid, 9.

ſer in pluma; ex qua non Falco emerſit,

ſed Turtur erupit, à qua mortaliùs, quàm à
Vulture, concerperetur, non cœleſtis, ſed inferni
furax ignis Prometheus. Ita Hebrææ in Bacchum
Columbæ debacchantur. Ità Bethuliæ Avicula
in Aſſyrium Accipitrem graſlatur. Adeò pennæ
vino humeſcunt vulturinæ, ut magnarum alarum
Aquilam Motacilla depilaverit. Porrò Holo-
phernes jacebat in lecto. Infirmitas hæc eſt ad
mortem. Sagittæ enim Cupidinis præacutæ, cum
carbonibus deſolatoriis, languenti peſtem, plagam-
que intulere. Acutiores iis tamen, validioréſque
ſagittæ ſunt Pudicitiæ. Nam ab Amore confoſſus,
epulabare. Pudoris telo percuſſus intercides. Tuo
funere conſignabis, quam ſint arma lucis præ-
valida in tenebrarum abortus. Uno occumbes
lilio, qui nullis phalaricis ſuccumberes. Venerem
Sparta colit armatam. Hebræi eam habent fe-
rientem. Imò ad Bethuliæ mœnia, cùm moœchus
occidatur à pudica, & inermis ſpernitur ab He-
bræis Venus, & haſtata colitur Pudicitia. Tui
tibi inſidiati ſunt oculi. Si fuiſſes Oedipus, vide-
res & viveres. Quod enim inceſtuoſi ſupplicium
fuit, tibi foret propugnaculum. Impulere te ſi-
quidem lumina in opera tenebrarum: & quia
vidiſti, non viciſti. Lippire ſarius erat, quam
amare. Nam ſceleſtior laſcivia eſt, quàm Coœci-
tas. Non impegiſſes, ſi caligaſſes. In foveam,
videndo, præcipitaſti. Hos tamen Vino debes,
quòd expers Veneris moriere. Quin & pudi-
cus expiraſſes, ſi libidinem neſciret, qui Venerem
neſcit. Verùm intemperantia Regulum imitatur;
& viſu eminus interficit. Cu verò Vagao, véſ-
que Tribuni Nabuchodonoſoris ità veſtro Prin-
cipi imponitis? Tot ergo excubiæ vigilant, ut
Militum Magiſter in Hebrææ ſinu indormiat?
At eam viduam eſſe ſciatis; ideéôque virum
non habet. Habebit autem, ſed non habebitur,
quum, ut eum à ſeipſa abjungat, illum ſejun-
get à ſemetipſo, capite mœchaturi revulſo. Porrò
alterum Judithæ caput meridianus in area æſtus
excidit; hoc ſe illa mutilabit in tenebris. Nec à
ſcopo præ umbris exerrabit, quando pudicitia
tunc videt optimè, quum non videtur; & nuſ-
quàm ſecuriuùs laſciviam vulnerat, quàm cuùm Vi-
dua ferit, nec reſpicit. En victoriæ præco in ipſis
hoſtium caſtris: Una mulier Hebræa fecit confu-
lionem in domo Regie Nabuchodonoſor. Mentiris,
præco. Non una mulier, ſed Duces innumeri Aſ-
ſyriam deturpaſtis, cùm terrarum orbis imperio
deſtinati, unam circà fœminam torpuiſtis. Præcla-
rè victoriæ vela dederatis. At veſter in vino Nep-
tunus fluctuat, dum unam mente Nereidam depri-
mit. Impegit miſer in Syrtes, dum attentius ſuſpicit
duas in oculis fœminæ Cynoſuras. Aſſyyriæ Præto-
ria, quæ montes feliciter tranſmiſerat, fœdè incidit
in viduam. Et ſanè Conſulum claſſibus deprimen-
dis nullus opportunior ſcopulus, quàm mulier. Hòc
Ppotiſſimuùm Charybdi quadriremes Principum
haurinntur. Malè verò Afſyrium dixere Hercu-
lem Holophernem, quem foœmina quidem oc-
cidit, ſed nudum, non togartum. Præſtat autem
ardere, quàm uri; & in pyra fortiès, quàm in
lecto, Duces occumbunt. Phoœnix videri poteſt,
ſi Heros expirat in igne. Veſpertilio eſt, qui ma-
nu fœminæ laceratur in pluma. Hæc te Holopher-
nes, muta & innocens Siren, eò ſanctior, quò
6 cruen-

Judith. 14.
14.

enniof
4 ecid
ſo Caß
Ara,
hir t
Aavonee
amis
choria. .
nanlmiten
laſitia
le velffi
49 umvin
lthanea
i uma ca
Ubinultomn
cun ileel
Ech, ut
ſercalebat
k hon dul
w ehl, agl
i dee gaſeb
Chidien
Ie enimn l
Nude
ieltt, guin
N, am 0
(Elo enim
renn Jeh
uid mendar
as iniſle
On eluxiſſe
Menim fulm
Uer, guande
ayme ior
ige ee
Menen Potun
un e e
jen ebet al
l, non
4l gio mehii
Cri gemmas
cino nguin
Aunco puce
Cutlere conie

nbethulam.
ün Utlet, cruon
ſezti, inl
himm. G⸗
IAlmum
il GCoropne
ie mnil
. Ufin pugn
dentch
ra Keh 1
e dpor,
d malt,
aulſi 4
Nuu idax
dn⸗ Dethele
enen
ge Alphe,
1 nnen

9

1

An
ler

Me⸗
an
ele
lan.
dellt
lum
nſen
Lcchun
Mian
peme
dinnn
Hb.
dehil
te, i
Pigin.
Torige
vnlnl,
Ces Tn
cn ne.
Ncunde
Veneen
dben ke.
Merchu
r le⸗
ina. T
us, .
Pphcim
kte te⸗
E i
1, gun
n ce⸗
em,
n Ehet,
& d⸗
henenn

immam;
ga,
ſro Din-
gllm,u
Gormmind
Ue Vi
edebint,
lam Hir
lo N
et Alui
4 Ner
udhei
1, ll⸗
nchn Vi.
i ff 1
Menmd 1
nuner.
b ineix
lserr
lancent
is ic
relien⸗
re indt
Ceniner
ule
Pichn
ee Nao-
iten e
inen
um n
1
gol ⸗
Pobyter
Nior 4
u

cruentior, non aure cœpit, ſed oculis; nec cecinir;

ſed cæcidit. Friumphat de Aſſyrio Imperatore,

inſperſa duduùm fomina cinere. Quæ pulverein
e ſuo capite diſcuſſit, in Aſſyriorum caſtra pro-
greilura, ut mortem in caput hoſtis inferret. Ex-
cuſſit cinerem, ſed ut incuteret mortem. Ità
Amazones pugnant nec bellicæ, nec laſcivæ. A
lacrymis ad luctam conſurgunt, non dubiæ de
victoria. Voluptatis enim legionari, qui Tigrim
tranfmitterent, lacrymarum latice hauriuntur.
Lalſcivia ſiquidem, quæ undique ſolvit, & ubi-
que velificat, ſtationémque vel Capreis reperit;
Judith. . hundquam in lacrymis non demergitur. Sretitque
5. Judith antè leétum orans cum lacrymir. Et cum hac
dixiſſet, pugionem ejus exolvit. Arenam ſibi Judith
in pluma conſtituit, ut ibi Laſciviam confoderet,
ubi nullum illa non elidit. Quis enim ſecurus
cum illecebra conflixit in ſtrato? Sedenim Ju-
dich, ut à voluptate victoriam in Circo ſtare
percallebat, ità eam in Naumachia perituram eſ-
Iactyma- ſe non dubitavit. Quæ enim Baccho viget ille-
um inmu cebra, aquâ proculdubiò reſtinguitur. Suis proin-
Aefe v. ( Palpebris largè imbres effudit, ut lippientem
Cupidinem Naumachia deprimeret oculata. Ne-
que enim laſcivit, quæ reſpicit; nec ardet, quæ
mader. Lacrymarum porrôò procella nunquàm
inceſſit, quin libido fulminetur. Pluùs rorantes ocu-
los, quam coœlum fulgurans laſcivia reformidat.
Coœlo enim procacia Poëtarum invexit & Ve-
nerem. Sed quam vigere Venerem, vel inter Aſtra,
natio mendax confinxit, eam nullus inter lacry-
mas vixifle mentitur. Sapienter proindè cuùm Ju-
dich eluxiſſet, pugionem ſtrinxit in obſcœnum.
Id enim fulmen procellam conſequi ſolet lacryma-
rum. Quis jam lacrymas margaritas eſſe confir-
mer, quando uniones ſteriles ſunt, Judithæ verô
lacrymæ tot ex obtruncato Duce pyropos, co-
ralque peperere. Miraris ex Holopherne gem-
mas erui potuiſſe? Draconites, non ultima gem-
marum, & cerebro Draconis extrahitur; ſed vi-
venti debet abſcindi, ut gemmaſcat; alioqui la-
Pis eſt, non gemma. Is Holophernes eſt Draco,
ex quo meliùs cæſo, quàr ſuperſtite, ſuas Pudi-
citia gemmas educet. Erravere proindè ii, qui hir-
cino ſanguine diſſilire cenſuerunt adamantem;
quando pudori gemmas uni potiſſimuùm hirci
conflare conſueverunt, ſed occiſi. Rediit enim
in Bethuliam Judith Holophernis, non conchy lio,
Ee tabo purpurata; & quæ tyranni purpura ſqua-
Judith. 13. Iuiſſet, cruore fulſit tyrannico. Ecce caput Ho-
19. lophernis, inquiit ad cives, bprincipis militiz Aſ-
Pyriorum. Quod tamen, hcèt vipereum, diſſi-
millimum tamen eſt capiti Gorgonum. Nam,
vVis? Gorgone, pugnaces obtorpebant. E Be-
thuliæ pinnis Holophernis capite ſuſpenſo, & in-
citati in pugnam ſunt Hebræi, & in fœdiſſimam
lbid. ri. effuſi fugam Aflyru. Seiderunt, inquit, veſtimen-
5. a ſua: & intolerabilis timor & tremor cecidit ſu-
per eos. Serò tunicas diſcinditis. Tum conſcin-
di togas oportuit, quùm Amor Holophernem
hudus invaſit. In has vos Ducis ignavia conje-
cit auguſlias, qui coràam Nabucho pugnax, &
Procul bibax a Rege, cataphractus Babylonem
obivit, Bethuliam vero diſcinctus obſedit. En
Holophernem Ducum ſirenuiſſmum Babylone:
lbid.2. 7. Tunc Holophernes vocavit Duces, & dinumeravit
Viror. Omnémque erxpeditionem ſuam fecit præire
in multitudine innumerabilium Camelorum. Fru-
mentum ex omni yria in tranſitu ſuo parari conſti-
1uit. Aurum verò & argentum aſumpfit multum
nimis. Nihil ſuis cohortibus aut Alexander, aut Cæ-
ſar Ppræſcribere potuiſſent, tum bellacius, tum pru-
demius. En Holophernem à Rege procul in ca-
Ethic. Comment. Tom. III.

Cap. X VII. 137
ſtris. Et jucundus factus eſt ad eam, bibitque vi⸗ Ibidein
num multum nimis, Erant autem omnes fatigati d Tk. 2z5
vino. Nihil agi potuiſſet ſocordius à ganeone. Ur-
bem oppugnat, & propè fœminam dormit hoſtem
& ſobriam. Tutius cum Vipera dormiviſſet. Nam
ſobria non ludit mulier, ſed illudit: & hoſtis
jugular, non blanditur. Vide, an emiſſfis, à ſe
Ducibus indortmire Principes poſſint, quando tan-
tis ſepto excubiis Præſecto, tam quoque laſcivire
lIubuit;, ubi vivere non licebat. ”ÿM
Eſto, sintque procul à Principe non Harpyiz X.
Prætores, aut Glires, tam ſoporis expertes, quàm
rapinæ, ſed urbium, regnorumque cuſtodes ſint-
Num proptereà ferias agere Princeps debet
Aprumque perſequi, ſuam ità ſibi à Deo tradi-
tam ditionem ratus, uti à Deo villas, hortéôſque
accepit? Ut ſeſe jactent, oblectêntque; inaugura-
tos ſe tamen fuiſſe Principes meminerint. Si ità
eſt, cur exclamando, precandéque David rau-
ceſcit, ſuãſque tumere uvas, torquerique tonſil-
las cogit, iis in cœlum ejulatibus: Deus judi- Plal. 71. 41
ium tuum Regi da; & juſtitiam tuam filio Kegis. Ju-
dicare populum tuum in judicio: & pauperes tuos
in uſtitia. Id fruſtrà efflagitatur à Numine, ſi Do-
minantem aut fubſellii tædet, aur pudet. Erg!goe
inquiunt, ad reorum me cauſas abſirudis? Enim KRervegas.
verô & trochleis latro me coràm ſuſpendetur, ut Jadex
cædes, ſpoliique, quæ perfidia ſupprimit, dolof
extorqueat. Huccine recidimus imperante? Huc, Reorim
ſi neſcitis, ulerò ſe Cæſares demiſere. Quot ſub Zusene
oculis Macedonis Alexandri inſtitutæ quæſtio- aderane
nes ſunt, tortique rei! Quoties deprehenſoram Caſaret,
cruciatibus Diocletianus, Decius, Maximinus,
alique Romani Principes interfuere! His nos
monſtris, inquiunt, afſocias? Quidni; ſi, ut fe-
ri, itaà quoque ſunt Cæſares? Cauſam ego im-
probo, quâ illi vinctos diſtorquebant. Cognofſ-
cendæ verô Ccauſæ rationem probo, quà tortis in-
tererant. Pars ſolatii eſt, præſente Cæſare, cru-
ciari. Non id corruptum iri judicium accuſati ti-
ment, à quo diadema non abeſt. Neque enim
aurum corrumpitur, nec ſceptrum exterretur, quæ
duo, minæ ſcilicèt & pecuniæ, ſubſellia ever-
tunt, damnaântque, abſolvüntque, quos lubet. Si
te verò pudet Decii, & quæſtionibus intentos
odiſti Cæſares, an te Numinis pudet hoœdos ab
ovibus ſecernentis? Et ſtatuet over quidem à dex- Matth: 2 7
tris ſatis, hœdos autem à ſiniſtris. Quod quum ip- 32.

ſe judicium inſtituet, occidentique Mundo Sole

diem dixerit lippiente, non de ſua ſe credet detra-
xiſſe dignitate, ſed eam amplificaſſe putabit. Ait
enim: Cum venerit filius hominis in majeſtate ſudes,
5„ omnes Angeli ejus: tunc ſedebit ſuper ſedem bid. 31.
majeſtatis ſuæ. Nihil non grande, plenumque ma-
jeſtatis circùm tribunal judicantis. Nuſquàm mu-
nificentiorem apparatum Chriſti Principis ſuſpi-
cies, quaàm ubi mortalium cauſas recognoſcet.
Adeò non te abjicio, ſed tum te maximè effero,
quùm te dicundo juri abeſſe, nolo. Etiamne mu-
tis? Quid? Roſtra Chriſtum cohoneſtant, eum-
que colites circumſtant, cùm nationes omnes
ſubjicit quæſtioni: & infulatum hominem ſubſel-
lii pudebit, pigebitque judicii? Inſanit profectò,
furitque, qui ſuam indè clamitat dignitatem im-
minui, unde Numinis majeſtas accipit incre-
mentum.
Maleè, inquiunt, Deorum decempedg homi-
num limum metiris. Quæ ultrà nos ſunt ,ea nihil XIE.
ad nos. Humano more agatis oportet, quando
cum hominibus agitis. Placer. Sed locus deſigne-
tur, in quo aliquando jactati conſiſtamus. Odi-
ſtis Cælares, quòd ſeſe immanitate in monſtra de-
formaverint. Numen exhorretis „ quòd ſud à

M 3 vobis

138

Vobis diſtet poteſtate. Illis recuſatis æquari : huic
exæquari timetis. Medius is intervenir Prin-
ceps Samuël & Pontifex. Ad hunc adire Agaſo-
nes poterant, de ſua cum illo acturi pecude.
Eum Saül convenit Pomtificem de Aſinis con-
„.Reg.99. ſulturus. Olim, inquit, in Iſraszl ſic loquebatur
unuſquiſque: Venite, & eamus ad Videntem. Quam
aurea ea tum ætas fuit, in qua nulli pro Im-
perantium foribus haſtati, nulla interjecta ja-
nuis vela, aulæâque demiſſa à Regnantibus vul-
gus arcebant. Quando, ut adiretur ad Principem,
nullius erat poples adorandus, non audiendus
ſcurra, non morio tolerandus, non exorandus
aulicus, non pediſſequus deaurandus, non præ-
fectus cubiculo Cyclops collyrio inungendus ada-
mantino gemmeéôque, ut reſpĩceret „admitterét-
que ſupplicantem. Hic enim tantùm Aries, id
eſt, Aurum fores Principum effringit. Regia enim
quaſi Danas eſt inanima, in quam nec Jovi pa-
tebit aditus, niſi aureum ſeſe in imbrem quaquaà
defuderit, ut ephebos, ut tribunos, ut ſtructores,
ut ſectores, ut aurigas, & coquos, & aucupes al-
luvione obruat locupleti. Nec ſemel pluiſſe ſat
eſt. Continenter ſunt imbres effudendi; nam ſaxeos
excubitores non gutta cavat, ſed Pactolus emol-
lit. Ubique diſſeminandum eſt aurum in aulis,
& ad vela, quod ferreæ argumentum ætatis eſt.
Excubantes porrò regiæ Aulicos, malignè pleri-
que, Dracones vocavere: quando, aurum ne ra-
peretur, hortis Draco imminebat; hi veròô cubi-
culo imminent, ut aurum rapiant. Atque utinam
colloquium Principis paciſceremur pretio. Verùm,
numeratâà pecuniâ, Prætoris nunquam vultus im-
Dudm fa- petratur. Sic, ſpe caſsâ, irritéôque conatu, in ſua
R ee- exteri hoſpitia dilabuntur, quòêd matutinis can-
didatis meridianus ſeu ſtructor, ſeu ſector recep-

muelem
nwperan- tui non Htuo canat, ſed mappâ incinat. Quòd
. epulare mantile, tanquàm Scythæ labarum Tam-
berlanis, in fugam omnes effuſi reformidant,
adeundi ſpe Principis ſublata. Eo miſeri velo
ſuam interſiſti navigationem queruntur ad Con-
ſulem; doléntque in freto principe velum eſſe pro
remora. Ecquando, inquiunt, appellemus, ſi re-
navigamus velo, non navigamus? Si tabula nau-
fragium appulſorum eſt? Si uno mergimur cya-
tho? Tôtne coquus decoquet ſpebus? Iſta procul
aberant à Judæorum Principum atriis porten-
1. Reg. 9, ta. Agaſo penetrabat ad Principem. Eamus
ð ad Videntem. Hæc quoque aurea Ztas verè eſt,
quando & Reges Magni & Maximi Ponmtifi-
ces, amandis tantiſper à ſe Cubiculariis & Præ-
fectis, omnes publice audiunt, non ſemel in an-
no, ſed menſibus ſingulis non ſemel. Si Ju-
dæis licuit dicere: Eamus ad Videntem, Chriſtia-
nis dicere nunc licet, Eamus ad Regnantem,
Cæſares & Summos Sacerdotum Principes, ſe-
curi de illorum & humanitate, & &quitate.
Gratulor ſanè, noſtræ ætati faciliratem Regnan-
tium: ſed in tanta feracitate felicitaris publicæ, nos
exemplar ſumus, Hebræi fuere prototypi. Eamus
ad Videntem. Aio? Multùm de facilitate detraxi
Judaici Principatus. Obibat Samuel urbes, adi-
1, R bâtque tum accuſatores, tum delatos. Judica-
„Reg. 7 . *. 1. .
15. bat quoque Samu'l Iſraèlem cunctis diebus vitæ ſuc,
& ibat per ſingulos annos circumiens Bethel, &
Galgala, & Maſphat, & judicabat Iſraëlem. Au-
din'’. Maximus Hebræorum Princeps, & Myſta
non trimeſtrem ſui alloquii candidatum ſpatian-
do tandem admittebat, ut, dum heſternam ex-
coquit cœnam, prandiéque proludit imminen-
ti, raptim per ſextantem ſemihoræ auditum, ad
Duumviros ahlegaret, à quibus in labyrinthum
conjiceretur annuum, undè uno ſe tantùm cru-

Olhva in Eſdram.

menæ ſubligaculo expediret, exoluto ſcilicèt lo-
culo, venalem tandem ſuæ cognitionem cauſæ
impetraturus. Ipſemet Iſraelem, inquit, judica-
bat. Nec bis, quatérve per hebdomadam, ad ſe ac-
cedentes patiebatur ſubmuſſare. Sed nullam non
diem extraxit, diſtraxitque in ſubſelliis. Judica-
bat Samuel Iſraelem cunctis diebus vitæ ſuæ. Ad
hæc, menſtruæ quidnam Principes cenſuræ præ-
tendunt? quidve obtendunt Sacerdotes, quam-
vis magni, ſi alkernis tantùm excipiant accedentes?
Nulla dies ſine libello. Alioquin diem perditis,
ſi vel bubulcum congreſſu uno prohibetis. Fortè
non vacat? Et quantùm horarum impendimus
nugis? Quämque in vivarium frequenter diver-
timus, ſeu capream venabulo transfixuri, ſeu au-
reo Murænam hamo extracturi? Non vacat?
Et quid magè ſerium, graviuſve tractari, agique
poteſt à Principe? Vacat clepſydras exhaurire
in convivio ternas: & binas non vacat horas
gentium poſtulatis auſcultare? Sedenim grave
eſt capitis quæſtionem inſtituere, horâ præſer-
tim poſt veſperuginem intempeſtaà. Scilicèt; no-
bis præſertim, qui noctem in auroram excipien-
dis rumoribus, non tricis, rixiſque occupamus;
utque levemur, non ut obruamur, pernocta-
mus in Apolline. Juvat interdùm etiam cum al-
veolo pulvinar commutare. Lubet, quod de
ſomno detrabimus, ludendo terere. Quid ſi nocte
concubià non unus quæſtioni Prætor intendiſſet,
ſed graſſandi voto, non juſtitiæ ſtudio?
Et abduxerunt Jeſum ad ſummum Sacerdotem, XII.
& convenerunt omnes Sacerdotes, & Scribæ & Se- Marc. 14
niores. Non id ſub meridiem judicium inſtitu- :
tum. Vincturi ſiquidem JESsUM cum laternis, & cenzm; He⸗
facibus in hortum irruperunt. Nec hyems remi- ræorum
ſerat, ſed per eos dies ſe frigus intenderat, quan- Sagsraere
do ſe quoque Petrus ad focum applicuerat, au- ſum mon.
ræ cæteroqui, boreæque patientiſſimus. Cumque 7sdices
in diverſa abirent teſtes, inque multam noctem Rn,
extraheretur quæſtio, nullum judicii tæduit, nul- ictores.
lique viſum & re fore, ſi cœtus mitteretur. Quin 2rißi
exurgens dummus Sacerdos in medium, interro- Ibid. 60.
gavit Jeſum. Proh facinus! ut innocentia damne-
tur, nulla aut hora inempeſtiva, aut tempeſtas
incommoda eſt, Senéſque frequentes coëunt, & Saperior
in centumviri torvitatem maximus ſeſe abjicit its z
Pontifex. Ipſe Chriſto diem de nocte dicit: ipſe rà.
judicio intereſt: ipſemet de Sacerdote Judex con- Tten,
feſſionem tentat exprimere, & quæ nemo eo- “
rum, qui ab interioribus Pontificum valvis ſunt Paii pro
excubitores penulati, per ſe ageret, ea Sacerdos SSne
maximus contra JESUM ezxequitur; & noc- quæ tam
tu Judex, manè verò ſatelles ad Prætorem, Chri- mulii pa-
. . tiuniur bro
ſtum traducet, ſiſtétque damnatum. Adeèò livor „iriis.
omnia poteſt, ſociatque lictoribus Sacerdotes; Mortifca-
quos adminiſtrandi ſtudium regni ſubmittere, muium.
flecteréque non poteſt. Linei majeſtas ephod, Deus nobis
& rationalis, aureæ, gemmeæque teſſellæ audien- ilis .

dis ærumnoſis ſi deflectantur, hebeſcit, caligàt-

que Sacerdotium. Nitent, micântque gemmæ,
ſi deletum interrogatiunculis fatigent, ſed inſon-
tem. Pupillum audire, ſine dedecore dignitatis,
non licet. Deum in crucem agere, ſine detri-
mento dignitatis licet? Et confeſtim mane dummi
QNacerdotes cum Jenioribus, & Soribis, & SS Marc. 15.:
Concilio, vincientes Jeſum, duxeruni & tradide- .
runt Pilato. Quid hic negas prætermiſſum, quo
elevari Sacerdotium poſſet? An Pontificis eſt vin-
cire, ut rebantur, furciferum? Summi eum vin-
xere Sacerdotes. An damnatum circumducere
Principis eſt, à quo ſe munere abſtinet gladiator?
Abduxere Pontifices. Delatum accuſare, & im-
plorando Præſidem in foro rauceſcere, nénne
con-

ngeno
hum dlt
. ge nit
ſeſun,
1Fumn
loln Ni
elata tn
let non
un curul
I order
Coolulem.
Poonl
en goler
ebor li
n halla, .
it. Erg
Criltus elt
rlamatus
Eugut, in
U hcume

mäin No.

aepulum
n lcluſeran
Gi Aclnbere ll
literet i
lſim veſt
ilh huc inn,
id ie . ſo
wohl, Fron
IG! (s
IIIIN! aut
otienlone
lin ndcete
An in neulo
„ Uute ar ni
Pnchs Gün ,
Frihnn Nep
lani imoret
len Prele)
ð Uls, & in
WCgenigObnori
legre .
ipolinne,
Wedonenn ad
Mntene, 8
elctkfur regn

1

liAbmotisy
15 Ibmoris I

a eikagiiun
Erih Offenget
4 Qnmn vecn
Almminidug,
Gs mautte

h
NR

N de) cbies,
Oernn
6 rie
Anani

.
aſe
zuct,
Uler.
NoN
Nktr.
e. A
lee.
Gam.
denen
decdi,
on
ndinn
1 her.
Eau.
Vacan!
egige
hare
Cathun
im geane
R
lce.
enciſen⸗
ame
ſenock.
n cuNd.
Gvod ⸗
dſinde
tenaile,
kenlin, Il
rhecR. Mn
m ilin.
Ueni, Eie
eng lenl hem
lenn, il en
n aken ,
guit, Nl
iten, lGH
ia dimn
tenſels
tin & d
kiden
der i 1
cer ,
Pemno el is
Ais ſn 88
acercot n
eln, C. n
Aced huor i
etes;
Pminele e
eſloc, lei

edinn⸗
. „, .
ignant,
ſy han
n n

De Cyro Rege.

congerronis, & traductoris non munus, ſed pro-
brum eſt? Id præſtitere Pontifices. Centuriatim,
atque tributim pretio, precéque corrumpere po-
pellum, num decet Sacerdotem? Exoratæ ſunt
à Summis Pontificibus Tribus in Chriſti lanie-
nam. Nihil invidia faſtidit etiam coronata; quæ
delicata tum tantùm eſt, cùm curulem inſidere
poſſet non innocens ſolum, ſed regnatrix. Ve-
rùm curulis ebur edentulum fecit elephantum,
ut mordere, laceraréque cupientem inſtrueret
Conſulem. In monſtro ebur minùs ſævit, quam
in Proconſule; & rariùs concerpit, quùm den-
tem profert, quàm cùm Sellam inſternit. Nulli
per ebur licuit interquieſcere, ex quo ſe de mon-
ſtri haſta, dentéque, in Præſidis ſellam compla-
navit. Ergo, ſi de nocte à Principibus in jus
Chariſtus eit raptus, ſi quæſtioni ſubjectus, ſi
conclamatus ad crucem: dignitati veſtræ non
repugnat, intereſſe judiciis.
In quam ego vos inclinarg ſententiam, tot in
medium productis exemplis, & rationibus ju-
beo, quamvis vos Senatores, Prætoréſque cir-
cutſtent incorrupti. Regnorum vos decet inter-
eſſe aliquando judiciis, cauſâſque graviores ſem-
per cognoſcere, licèt accuratè omnia conficiant
rum/ u: ſubpræ ſecti. At hi ecquando Prætores ſublegen-
non ibſe tur? Quis ex adminiſtris occurret provinciarum
uist, dCcOIRInOdis, niſi per ſe illis Princeps medeatur?
Rex epulum inſtituerat, à quo nullum vel è tri-
vio diſcluſerat. Capitale porrò ad menſam erat,
Matth. 22., accumbere non penulatum. Intravit autem Rex,
II. ut videret diſecumbentes“ & vidit ibi hominem non
veſtitum veſte nuptiali. Et ait illis Amice, quo-
modo huc intraſti, non habens veſtem nuptialem!
Quid hic, ſocordes, mutitis? Num in régia Oe-
conomi, Promique deerant? Num reus non pro-
ſtabat? Quis tamen aut ſqualentem detraxit &
trichinio? aut ad Regem detulit violati reum
hoſpitii epulonem? At primarium nemo patri-
tium traducere voluit. Quin nemo non ſemita-

XIII.

Rex regat,
& nulli
itaà fidat
Miniſtro-

Ibid. 2. rius in epulo conviva. Quoſeunque inveneritis,
vocate ad nuptias. At eà nemo illuvie lædebatur?
Superior jie; e ſ . 4
bgile. Vinctis quin ſcelus pedibus, ſtridoréque eluit

paraſitus. Regem fortè crimen latere potuit? Lu-
Epiſcopi ſtravit imoverô convivium Princeps, & bibo-
7ehdenie., netn ſpretæ Majeſtatis damnavit. Si ergo ſub
Nec omnia . . .
Zcaris Oculis, & in menſa peccatur Regis impunè; &
comminuat. Catenis obnoxius lurco, tot inter atrii, triclinii,
cubiculique Præfectos, ollas, patinâſque abligu-
rit Apollinares, nullo aut oculos in bibonem, &
comedonem advertente, aut in obſoletum ami-
madvertente, & ludionem. Quid in remoriſſimis
peccabitur regnis, à cogitatione, nedùm ab ocu-
lis, ſubmotis imperantium? Indeprehenſum Rex
domi flagitium deprehenidit; & à ſe procul nihil
ſceleris offendet incomperti? Tam ſupina Præ-
fectorum vecordia eſt, in iis quoque compeſcen-
dis criminibus, quorum mox fœdiras in Regis
zZelus ob- Oculos incurret. Quæ illi flagitia exigent, co-
S ine, gnoſcéntve, quorum fore inſcium Regem non
ne.DYu dqubitant? Et ſi Pannoſum non compeſcunt, ar-
guéêntne, puniéntque Paludatum? Incredibile
dictu eſt, Miniſtrorum quanta ſocordia interdùm
ſit, ipſis ſub oculis Principum. Unà enim ſæpè
ad ſerviendum adducti mercedulà, eam tantùm
perſequuntur; conflagret verò, concidâtve impe-
rium, flocci faciunt, & nihili. Sportulis enim in-
hiant, quas ut infarciant, regnum, regiatnque
exhaburirenrt.
Ea, inquies, minima erant, ideôque vel diſſi-
mulata Oeconomis, vel incomperta. Quod enim
regiæ afferebat incommodum ventrioſus, ſi lar-
dum & Carnaria lurcaretur non paludatus, ſed

Severitas.

Judex.

XIV.

Cap. XVII. 139

pannoſus? In his lucioſi Præfecti ſunt, oculatiſſi-
mi in ſeria, accuratiſſimique futuri. Scio non
hauriri regnum, ſi ganeo juſculum ſorbiller ſor-
didatus. At regiæ domus contumelia eſt, ſi li-
guritor ad regiam braccatus menſam accumbat,
& paraſitetur diſcinctus. E ſupplicio conjecturam
facere licet petulantiæ. Ligatis manibus & pedi- Matth. 22.
bus ejus, mittite eum in tenebras exteriores. Ne- 13.
que enim ità in heluonem Princeps animadver-
teret, niſi catenis, & virgis feciſſet obnoxium
illata regiæ patinæ contumelia. At peccari gravi- Adenias
ter exugendo garo non poſſit, ideéque popinæ Daik.
mores neglexerint Præfecti, quos tamen Princeps a, Da-
latomiis vindicavit. An publica conjuratio, & vide inſeiv.
uſurpatum imperium, leviculum crimen eſt, quod
regnantem fallere, lateréque deceat? Adonias 3. Reg.r. 5.
Klius Haggith elevabatur, dicens, Epo regnabo. .
Cæsiſque hoſtiis, purpuram ſanétiori ſibi murice eWiin
imbuebat. Ad extrema jam ventum erat; & ni- & Zelo
hil tamen aut à Davide, aut à Betſabea de tanto Dinz:
portento reſcitum eſſet, niſi unus, de Vatum cho- 0, S
ro ſuæ transfuga ſolitudinis, conclamatum jam giler.
eſſe regnum denuntiaſlet. Dixit itaque Naiban
ad Betſabeam“ Num audiſti, quöòd regnaverit
Adonias, & Dominus noſter David hoc onorat?
Si hæc porrô non deferuntur ad Reges monſtra:
ſi hæc non opprirnuntur à Præfectis incendia: ſi
regnum palàm invaditur, torpente Senatu, an de
ſicariis referetur? déque Piratis conſultabitur à
Satrapis in regia? Non in ſolium actis cuniculis
Adonias adrepebat: ſed, explicato agmine, illa-
tiſque ſignis, illuc penetrabat, non muſſans, ſed
dicens: Ego regnabo. Et Dominus noſter David
hoc ignorat. Id ſi Dominus neſcit, quid reſcit?
Et quanam de re cum Principibus Prætores, Satzapa-
Cenſoréſque agunt, ſi prolabentis excidionem zan eus
imperi Regibus non renuntiant? Qu, me ro- Huas ſstmo.
gas, cum Principibus de re agant, ubi provin-
ciæ fremunt, ruitque regnum? In fabulis, quò
Daphne diverterit: Apud Hebræos, quà Dalila
tranſierit. Quis Betſabeam Vates inflexerit. Quot
Penelopem proci circumſtent; Quos Circes effe-
raverit hoſpites; Quæ Romam dolia ſubmiſerit
Campania. Tarentina, an verô Circea præcellant
Oſtrea. Mugil, an mullus præſtet; curve aſſari
„alter, alter verò elixari petat, ut lenocinetur il-
lecebræ. Sic popinarii Conſulares, a regni curis
in ganeam coronatam, detrudunt imperantes,
nympharum conſcios, & inſcios perduellium.
Obruuntur non ſemel cruore provinciæ, & lon-
gam coram Principe de condiendis tuberibus
quæſtionem inſtfituunt manicati. Diſputatur, præ-
ſter coquendis ficubus falernum, an frigidam
demittere. Quæritur, an boleti inter fungos ſint
principes. Contenditur, ducântne, an felicius ag-
men claudant convivale melopepones, & offulæ.
Illa tandem ſub judice adulta & cana lis intendi-
tur, & concitur, acre, an lene vinum coquatur,
excoquatque felicius. Mox, quæ perflent auræ,
diſquiritur. De pullis, de piſcibus, de avibus in-
troducta diſputatio, à caſtris mentem traducit in
chortem. In has Princeps non oculatus interdum
ineptias avertitur ab his, qui conſiliariam in domo
authoritatem aſſequuti, ſupinati pudenda princi-
patus tam ſceleſtè convelant, quàm ea parentis
ebrii audax Chamus retexerat. Eò nos Prætorum
vecordia impulit, ut procaciam Chami exopte-
mus; quando proſtantem, irriſàmque Rempubli-
cam ii potiſſimum nudant, qui eam integunt: &
hi patriam produnt, qui eam telis hoſlium ex-
ponunt, quùm eam regnantium oculis ſubdu-
cunt. Adonias dicit, Ego regnabo: Et Senato-
rum nullus Regi conſpirationem ſubindicat, di-
M 4 cens,

Ibid. 11.

140
cens, regnat Adonias? Adonias hoſtias cædit, ut
imperet; Et nemo illum, ne imperet, mactat.
Renuntiabuntne Principi Prætores adulteria, ra-
pinas, commeſſationes, luxum, luxuriémque
primorum, ſi ne tum quidem Regem alloquun-
tur, quum barbatulus, proditorum coactà manu,
invadit imperium?
At in ſolium obrepſiſſe crediderint Adoniam,
non tam invito, quàm diſſimulante Davide; nec
licuerit apud parentem filium accuſare. Quis jam
ferat ſocordiam Præfectorum Abrahæ, a quibus
AKecuſailo. ancillulæ filius traductus nunquàm eſt, nec inſi-
nes ex ſan- Mmulatus flagitii, quo ad ſe Iſaaci portionem aver-
Dakte. tebat. Certè niſi ſuis Sara oculis illudentem Iſaa-
ræ. co deprehendiſſet Iſmaëlem, adoleſcentis concla-
mata fuiſſet ſeu pudicitia, ſeu religio. Cumque
Gen. 21. 9. vidiſſet Gara ſilium Agar Tgyptiæ ludentem cum
Iauc ſilio ſuo, dixit ad Abraham: Ejice ancil-
Superion Tam bane, & fllium ejus. Itane? tantum impu-
invigitet, beris facinus, quod abdicatione, exiliéque, juſſu
uminis plectitur, nemo alliger „ nomeénque
defert Iſmaëlis? Porrò quùm Saræ Agar efſet
inviſa, inituri Dominæ gratiam delatores erant.
Attamen mirum de flagitio pueri ſilentium in
domo, cùm ampla, tum ſancta. Quòd ſi portenta
iſta, ſcelerâque ſupprimuntur in tentorio Patris-
familias, integerrimi, honeſtiſſimique viri, in
cujus nemo famulatum, ni probatiſſimus, lege-
batur: Quæ non monſtra reticebunt, negligént-
que Prætores in vaſtiſſimo imperio, aua flu-
Gtuantes in Oceano myoparones, diſſeminati,
quorum conatus, induſtriæque non convellendis
criminibus, ſed corradendis pecumiis collineant?
Ubi nihil accuſator metuebat, & nihil non è Sara
ſperabat, filium tamen Ægyptiæ, læſi Numinis
reum non defert. Quis ad imperantes flagitia de-
ferat Conſularium, ſceleràque Prætorum, quibus
diem nemo dicit, quin occumbat, incidtque in
Numini; teterrimam, æternâmque noctem? Ne tum qui-
negleéte dem crimina reteguntur, quuûm lauream deferunt
contumel'æ qelatori: an patefient, quùm accuſatori laquenum
Delaiares iljiciunt? Non amputatur Hydra, cùm è vulne-
prob re aurum, purpurâmque ſuo Herculi refundit:
guàmrari, & excidetur, cùm cædenti ſe virus, ſaniémque
Pien offundit? Reges, & Patresfamilias mutuentur
ſcelus. oportet laternam & Diogene, non ut hominem
quærant in turba, ſed ut feras, monſtrâque in-
dagent in homine. Miror enim nullum Cynico
obvium fuifſe tum hominem; quùm difficilius
longè ſit, in expoſita humanitate latentem eru-
derare feritatem, ut in homine belluam nanciſ-
care. 3
Frequentes ad me, inquis, Prætores, & Se-
natores diebus horis ſtatis conveniunt, ut iis,
quæ accidunt, incommodis occurramus. Eos
proindè imperii mei Specularia non malè dixe-
Feect rim, quorum mihi fide rerum omnium imagi-
rariſims. nes, formæque objiciuntur. Quin eos optimè ap-
Rex per- Pellaveris, cenſueriſque ſpecula. Nam ut in ſpecu-
paueis f. lo, quæ dextera pars corporis eſt, ſiniſtra eſt;
ar⸗ Maio. ità, quæ à Prætoribus ad te rerum eventa perfe-
Prineeps Tuntur, immutantur; quôdque probaſſes maxi-
ſuorum de- I, ſi tuis illud oculis hauſiſſes, maximè impro-
lesonkes bas in tuas à Satrapis aures immiſſum. Nihil
dr ſun. non inſculpitur cryſtallo humami vultus. Sed ni-
tet. hil poſitionem à ſua non diverſam ſortitur in
Aalici in. ſpeculo. Exemplo res eluceſcat. Ecce autem poſt
tres menſes annuntiaverunt Judæ, dicentes: For-
34. nicata eſt Thamar nurus tua, & videtur uterus
illius intumeſcere, Divitque Judas: Producite
eam, ut oomburatur. Nihil häc incorruptius vi-
deri poteſt hiſtorià. Ed nihil eſt tamen corruptius.
Nam cui pyra parabatur, ut moreretur, torus ei

X V.

XVI.

Superior
invigilet.

Oliva in Eſdram.

mox inſternetur, ut vitam geminis afferat. Nam, Razum
illa quidem conceperat; ſed inceſto, quam pu- acurat?
dore, renuntiata ſuffragio Judicis ſanctior. Juſtior auſo alſ
me eſt. Adeò in alia exeunt, quæ imperantium
oculis non ſubduntur. Quòd ſi damnauir, quæ
non ſe modò abſolvet crimine, ſed laudem quo-
que referer à Cenſore: In quæ non prolabetur
Princeps abſurda, niſi ſuis ipſe oculis obſervet
permulta, omniâque diſcutiat? Conflagraſſet
Thamar, ſi, popularium denuntiatione judicium
Judas confecifſet. Et quantùm in eo rogo lau-
rearum, heroumque deflagraſſet! Periſſent in
illa tum pyra, David, Salomon, Joſias, & Eze-
chias, quatuor Judaici principatus coronæ, &
baſes. Qui ſi concidiſſent, intercidiſſent ibi quo-
que Golias devictus, & Templum erectum, ca-
ruiſſétque Palæſtina & ampliſſimo trophæo, &
2, Ede uni tantùm coœlo non ſuppari. Quæ tamen
detrimenta, quamvis maxima, nullius eſſe pretii
putabuntur, ſi cum iis componantur incommo-
dis, quæ Davidem eo tum rogo interceptum,
eliſumque in ſemine fuiſſent conſequuta. Proh
dolor, diſcriménque! Parens ibi Numinis Vir-
go, iiſdem cum adultera flammis interüſſer. E
Thamare ſiquidem ipſa quoque profluit, ſuo à
Phares traduce deducto. Quot Anguis perſonata
in ſua tum alvo recondiderat Turtures, uno ap-
properati judicii perituros incendio. Minus, ab-
ſumpto Ilio, ſtragis, ruinæque edidit flamma,
quàm, undâ exuſtà Thamare, ederetur. Quid-
quid ex Ophir avectum eſt auri: quicquid ad-
ventu Sabæ invectum eſt eboris: quas Hiram
ſubmiſit Cedros: quæ David ſpolia Hieroſolymis
deinceps intulit, ea rogus abſumpfiſſet, in quem
cives penè Thamarem conjecerunt. Si porrô tan-
tum decorum, opumque abſtrudi poteſt intrà
comprefſæ latebras viduæ, qua Princeps tutò in-
cedet, ſi ſe trahi, ducique patiatur à Præfectis?
Vox ea proindé Regum Regis eſt: Torcular cal- ſa. 6z. 3.
cavi ſolus, & de Gentibus non eſt vir mecum:
calcavi eos in futore meo. IIle ſolus punit, cæ-
ditque transgreſſores, nec collegas patitur ſævi-
turus. Nos ſoli abſumus à ſupplicis, poteſtate Severitas,

.

Prætoribus vitæ, neciſque factâ. Illud hic tamen Sigrt.
animadvertas velim, ſupplicium non pœnam di- S .
ci, ſed vindemiam, crucémque, non crucem ſumpta,
eſſe, ſed torcular. Quid? Noônne venefici, la- Vs Llee
trones, & adulteri eo tum prælo compreſſi? An abertas.
hi haberi debent racemi, ex quibus non virus,
ſed vinum exprimatur? Nimirùm perduelles, ſi
non plectantur, Dracones, Aſpidéſque ſunt re-
gni: racemi verô ſunt, ſi reprimantur. Recrea-
tur enim imperium noxiorum fupplicio, quorum
opprimebatur licentidä. Ut enim vinum lælificat Plal: 103.
cor bominis, ut ait Vates: ita propinatus impio- ¹6.
rum cruor regnum curis exolvit. At in torcularia
tum roſtra demutantur, quuùm ea unus, ſoluſque
Princeps detorquet. Torcular calcavi ſolus. In- IIa. 63, 3.
flictæ enim à Prætoribus mulctæ, ut iniquæ non
ſint, ſuſpectæ plerumque ſunt. Nam, cùm in
provincias decocti non rarò ſubmittantur, quòô
Præturæ proventibus æs alienum diſſolvant: eo
conflari ære catenæ creduntur, quas aurum difflat
perſolutum, ut eas concinnat expetitum. Hiru- Severita⸗
dines, non Angues, Proconſules circumſferuntur. vanalis,
Serpens enim morder, ut jugulet: ferit hirudo, zum .
ut exugat. Suctui vulnus, non funeri, ſubſervit. Fiſei rapa-
Venam tum mirttit, non cùm peſtem extraxit, taa
ſed quùm ſe ſanguine explevit. Itaà ſævitur ali-
quando à Prætoribus, non ut reus plectatur, ſed
ut Judex diteſcat.
Invenerunt me, inquit, Cuſtodes, qui circum- XVII.
zant civitatem percuſſerunt me, & vulnerarunt Can., 5. 7.
me:

cutiendæ-

ne li
. Vid
pumque
. eleſem
ℳ 4
cmin⸗ Uucltute,
ul, t .
Mdr inno
6, non 0
uem
ſa, ſec
1ur, od
non eln
(Aores, 0
en, Vidn
l leiz obl
. Ilpphciun
S MMennluf.
pmusin Nal
alnmur, ſu
e mn mare,
lenn ell, 9
Ponümgte
Clbos Balen
e ſonas e
Cunltamt, ſun
Alrauri con
rlatronns
In, Chos ta
Itkrur. El
Irinum, ge
Ualſhittet.
Gix ligvee
Ie: aut
1I: ſores
Muncenique
Uunn kaber.
eimg, Mldet
Mema Qu
liunt ell
Ciin, goh
I8, Gls ubi
tfolende ui
biete, uilii
eſn, tu e
MII Uſfagi
enet enim ſe
in ſi Tnin
Itt. Nol⸗
üriumide
us, ongie
n Inckfneſer
hlt, unz
ln.

lute Tenar
aſ ſemenn
ueſritiren
en ſ
1
dt
Srr Mrocel
ſgrubul

N
Rar
n l us
Nſintat

rinnin ni⸗
re
en r.
fötben
denet
gde
ddcunn
ogoln
lz.
ihign⸗
n .
gmn
Mreane
clei
IMcommo⸗.
Etckehun,
Un. Duh
mmi ft.
kenikler 1
Ii, doi
8ſetnu
g,nn
Mindt,
fann,
ur. (r.
cguita
lus Him
enlufns
, neen
pondt
Well inn
eir.
Paled!
Gllncd
ir Meene
Puni,a
atiturſei⸗
Gbiceen
omm i
non en /7n,
reell Men
Non vins,
lelet,l
e ſont ſe⸗
. Reger-
), anm
uan eiſtr
anbinſi-
ntol
8, Pllge
6.
ide
n, NI
,ir, 00
lltant: e
Uumnftmu
uh. Mr gne
ulnnt ,
l Unn, 17 .
,Abenm 1
enant,
ſeiiu. N.
Annt,el

N
16

4

. 52
em
Uleemc
!

lr

3

De Cyro Rege. Cap. XVII. 141

me: tillerunt pallium menm mihi uſtodes muro-
ram. Vides, quô ſeveritas evadat. Securith, te-
beorumque magnes, pallium eſt. Tuta eſſet à vul-
Judicum nere fœmina, ſi chlamyde carerer. Armaretur
avaritia. Muditate, quam tunica exarmavit. Non enim fe-
ritur, ut cædatur, ſed, ut nudetur „ Conciditur.
Nuda innocens haberetur, quam non ſcelus, ſed
pallium, apud Vigiles fecit impudicam. Cædé-
ris, non quòd proſites, ſed, quòd non proſtes.
Siquidem apud rapaces pallium non philoſophos
facit, ſed reos. Si quid harpagonibus ingera-
tur, quod retineri poſſit, aut remittendum eſt,
aut non emittêris. Soli Judicibus inſontes ſunt
Caſtores, qui ſuarum projectu mercium liberta-
tem, vitâmque cum venatoribus paciſcuntur.
Neurum Has reis obtrudi feras Percuperent Triumviri,
ecum gana ut ſupplicium crumena redimere, à Caſtoribus
compara- doceantur. Eſt enim in carcere crumena, quaſi
nit Jonas in Navi, quæ, duùm Dii nequicquaàm con-
Jon. . 12. ſuluntur, ſucclamat perituris: Tollite me, & mit-
tite in mare, & ceſſabit mare d vobis. Præſtò Ba-
læna eſt, quæ, ſi loculos voret, in ſtationem
portumque reum erucétabit. Una verôò in is flu-
Ctibus Balæna jactui inhiabat, quam unus quo-
que Jonas explevit. Quot verò Ceti vinctos cir-
cumſtam, ſuum quique Jonam repoſcentes! Nam
jactu auri compeſcendus eſt lictor, decurio, ſcri-
ba, patronus & Judex, quibus, in freto cupidi-

tatis, unus tantùm pro Philoſopho Crates com-

probatur. Eſt enim clandeſtinum in ſubſelliis la-
trocinium, quod non nudus, ſed nudatus reus
tranſmnittet. Aut enim exolvendi ſunt loculi, aut
cervix laqueo adſtringetur. Molliuntur metallo
Virgæ: auro ferrum miteſcit: ære compes lu-
vatur: fores patent, ſi arca recludatur. Vænalis
Mors denique eſt; quam tantùm qui emit, trans-
fugam habet. Nimirùm vitam, quam nudi ac-
cepimus, nudati retinemus; perituri, niſi penitùs
pereamus. Quæſtio enim, quamvis de flagitio
inſtituatur, eſt tamen de repetundis. Auro dies
dicitur, quod niſi & latebris in lucem deprompſe-
ris, dies tibi vertetur in noctem. Aut divitiæ
effodiendæ tibi ſunt, aut tu infodiere damnatus.
Moriere, niſi illæ emerſerint & ſepulchro. Pollux
eæ ſunt, tu verò Caſtor. Redibis domum om-
nium ſuffragiis abſolutus, ſi domo opes extuleris.
Tenet enim te, non ferrea compes, ſed aurea.
Hanc ſi Triumviris remiſeris, mox te illa di-
mittet. Nolo æſtum, rabiémque judiciarii æquo-
ris reformides. Unum ſi in illud Pactolum exo-
neres, conquieſcet. Acceſſione enim aquarum
Eccl. . 7. 0n effer veſcit Oceanus, ſed deferveſcit. Omnia,
inquit, Humina intrant in mare, & mare non re-
dundat. Terram ſitit Triumviralis Oceanus. II-
lam ſi frementi aggeres, in morem ſtagni æqua-
tum, ſiratümque naufrago ſubridebit. Non te
petit, ſed tua. Ut enates, te nudes oportet. Ab
hac nemo procella cum onere enatabit. Una nau-
fragii tabula nuditas eſt; & tabulas projeciſſe ſu-
Premas, tabula in hoc pelago ſuprema eſt. Si
enim bona tua Judicibus tranſcripſeris, non mo-
rieris. Et fundis abdicaris, emerges in ſummum,
futurus tum tantum fortunatus „ cùm te fortunis
everteris. Opes nolo viperas arbitreris, quæ in
lucem prodeant parricidio; imò càùm eas effu-
deris, tunc vives. Vel ſi viperæ ſunt; quæ te
conceptæ torſerunt, vinxeruntque, te abſolvent
enatæ, emiſſæque emittent parientem. Pereundo
ſervabunt, quæ te perderent conſervatæ. Si ab-
dicentur, parentem tuebuntur adoptatæ, futu-
tæ ſunt parricidæ. Auri portenta iſthæc ſunt, ut
cuſtodem ſcilicèt prodat, ut propugnet everſo-
tem. Nam quòd metallum flammæ non excru-

ciant, ſed exornant, id velim credas non ſer-
vatori profuturum, ſed proditori. Neque enim
blandiri metalla poſſunt lenocinanti, quibus nitor
acceſſit & ſupplicio. Prætori erogandæ divitiæ
funt, quarum te poſſeſſio traxit in jus. Quod
enim in Sponſa ſcelus deprehendéêre ſatellites, quo
illa virgis, teliſque foret obnoxia? Aufugerâtne
illa à Sponſo? Quin eum ſequebatur. Ludebaât-
ne cum Amaſio ? Solam offendêre lictores. Fucis
procos irritabat? Gradiebatur palliata. Cur ergo
feſtinantem ad Verbum percuſſere? Spolia con-
vehebat. Tamdià Cenſoribus Venus erit, quam-
diù nuda non fuerit. Si ſpolietur, Pallas erit,
non Venus. Percuſſerunt me, tulerunt pallium
meum mihi. Quo quùm eam exuiſſent, liberam,
exolutàmque dimiſere. Adeò unus eſt Plutus,
qui Virgines detrudit, abripitque in ſpecus, &
ergaſtula. Pudor reus eſt, niſi cum Joſeph repoſ-
centi tunicam, dimittat & pallium. Si verò Hie-
roſolymis ita excubiæ graſſantur in Sponſam,
quam aut ream vincire debuerant, aut non de-
Puerant inſontem ſpoliare. Quid procul agetur à
regia in Senatores, in Equites, in Cives? Si li-
ctoribus tantum licuit in Reginam: quid non li-
cebit Prætoribus in Patritios? Er ſi gurges ſa-
rellitius, quem lembus expleret, Prætoriam hau-
ſit: quas non exhauriet quadriremes Prætorum
Charybdis inexplebilis? Si cuſtodes murorum
ſpoliant regnaturamm: quæ vulgo à Præfectorum
rapinis eſſe poteſt ſecuritas? Nudattr Hieroſoly-
mis Sponſa: & remotiſſimis in provinciis par-
cetur viduis? Tulerunt pallium meum mihi, cu-
Rodes murorum Murorum, non morum. Illos
ſervant, ut ſint tuti, hos negligunt, ut diteſcant.
Sonat vox iſta Turturis depilatæ in compitis Sion,
quam Salomon vocem non admittit tantàm ,ſed
expetit, inquiens: JSonet vox tua in auribus meis. Cant. 2.
Quam ſævient in Pelicanos Accipitres, quos 14.
ſciunt, locorum diſtanti4â „ deſperationéque pa-
trocinii aut elingues fore, aut nequicquàm ſtre-
peros, vocaléſque futuros? Quæ auditur, nu-
datur & cæditur: Et inaudita non concerpetur
innocentia? Vociferaturam lictores opprimunt
opulentiam : & muſſantem Prætores verebun-
tur? Niſi Princeps, hoc eſt, niſi Sol regni iis ad-
ſit, quibus dicitur dies, lux occidet in mericdie 5
& judicia in larrocinia convertentur, ſed impuni-
ta, Comprobatâque.
Derur id tamen felicitati Principum, ut Præ- XVIII.
tores in provincias ablegent, non prædones; quod
interdum evenire nemo, miſi maledicus ,„inficia-
bitur. Sanè id ſub hæc tempora, ſibi obveniſſe,
quaquà patet, gratulatur Italha, tum quæ exte-
ris ſubjacet, tum quæ ſui juris eſt „tum quæ na-
tivis regulis infulatur, tum denique quæ uni ſub-
jecta Petro, cœli, terræque imperium obſequen- kelix Ez.
do ſortitur. Eandem ſibi proſperitatem gratulan- ropæ per
tur Europæ Provinciæ fermè omnes Chriſtianæ, a“ uemto-
4 ra ſuß
eorum maximis Regibus excubantibus Præſidurm Præsori-
manibus, ne Juſtitiam corrumpant, impiorum én“ condi-
Pedibus, ne illam effugiant. Id, inquam, Regi- le⸗
bus detur, quod olim regnis dabatur perraròô.
Num propterea diſſentire à Cyro Principes poſ-
ſunt, putaréque non ſibi demandata fuiſſe re-
gna, quæ ſuis reſcriptis, & legibus adminiſtrent?
Omnia regna terræ dedit mihi Dominus Deus cœli.
Tibi ea Deus quaſi per manum tradidit, non ut
ea abdices, deoneréſque in Præfectos; qui, ut
integerrimi ſint, regnandi tamen carent afflatu,
quo te Deus imperio coaptavit. Et egredietur Iſa. i.
virga de radice Jeſſe, & flos de radice ejus aſeen-
det. Et requieſcer Juper eum Spiritus Domini, Wpi-
rits conſilii, & fortitudinis. Ei 1eplebit eum Spiri-

1us

Cant. 5. 7

142
tus timoris Domini. Judicabit in juſtitia pauperes:
& percutiet terram virgà oris ſui, & Spiritu la-
biorum ſuorum interficiet impium. Audin! In
Flore Spiritus conſidebit regnaturo. Is robore
complebitur, is ſcientià imbuetur; ut ſuis ipſe
folis, hoc eſt, labiis comprimat, opprimâtque
Deus Re- perduelles. Ne Virgam quidem imperandi Nu-
o men inſidebit, ex qua-tamen flos erupit. Adeòô
Subpræfe deſtinatus imperio flos initiatur tantum, regnan-
i⸗ dique fit capax. Vide, an truncus, fibræve, &,
Rex regat. Juæ his parcius florem attingunt, frondes Re-
gum Spiritu afflentur. Quid ſi eo imbui credere-
Poiſcobè mus aut aggeſta arbori ſtercora, aut in Sepem
Razcentis. vepres circum arborem concinnatas? Si nec agna-
ta, cognatâque Flori germina dos occupat im-
perandh: Requieſcit, inquit, ſuper eum. Quaàm
exerramus à vero, illudque confundimus, ſi fur-
culos inſititios, & advenas inſcribi Regum no-
mina credimus, artémque regnandi edoceri!
Hinc ſanè eſt, quòd imbutus regni Spiritu Flos,
vel reflatu ſuo impium conſternabit, occidétque,
quem vix ſecuribus Prætores cæderent, impa-
Gtiſque molibus obtererent. Raptim cum Thiaris
& Torquibus tres Babylone Principes conjecti
in rogum ſunt, nulla dignitatis reverentiâ, nul-
lôque metu poteſtatis. Confeſtim viri ülli vintcti
cum Thiaris & Veſtibus miſſi ſunt in medium for-

nacis ignis ardentis. Nam juſſio, inquit, Regis ur-

Dan. 2. 21.

Juſtiia gebat. Hi viri præfecti erant Afſyriis. At eos ſub
berietita, oculis Nabuchi nemo non numerum eſſe duxit,
tur procu

2s Eyiſss expunctôſque de Senatorum albo non retuhit in
to, KRege, æarios. Procul à Principe, quis eos arguiſſet?
* suber Adeò Coloſſi quoque decreſcunt in vulgus, ubi
ſuæ illos parvitatis coarguit præſentia imperantis.
XIX. Minus hic verò, quid Princeps poſſit, intelli-
getur, niſi videamus non reos modèò decreſcere,
ſed augeri, & roborari in reorum ſtragem mini-
ma, imbecillaque, ſi ea Regis afflatus, ut exa-
Apoc. 16. niment, animat. Et ſecundus Angelus eſfudit
3. phialam ſuam in mare; & omnis anima vivens
mortua eſt in mari. Plùs phiala, quàm mare,
ſæuit; & quæ reſtitere Pelago monſira, ceſſere
Urceo. Undenam tanta vis phialæ addita, ut
Phocas, ut Balænas, ut Orcas carnis immenſæ
pelluas dentibus truculentas ſua ſtatim defuſione
opprimat, quas de Oceano nemo ludere non vi-
dit? Quam ut hæc marinis belluis cladem intu-
lit Phiala, ità ſenæ alios per Angelos effuſæ non
ſegniorem, feris, urbibſque calamitatem attule-
runt. Quam enim vaſtitatem nulli Fluviorum,
pecori, plantis, mortalibuſque importaſſent, eam
Phialæ non plùs ſeptem invexere. Nimirùm e
præſentis tentorio Numinis expromptæ ſunt, un-
Apoc. 15. dè ſævituri quoque Angeli exceſſerunt. Et ecce
5. apertum eſt Templum. Et unum de quatuor ani-
malibus, dedit ſeptem Angelis ſeptem phialas au-
Bin, reas, plenas iracundiæ Dei. Et impletum eſt Tem-
Praſzmtia plum ſumo à Majeſtate Dei. Ubi à Deo Scyphus
in roſtris. exporrigitur, id poteſt, quod non poſſet Euphra-
tes. Eſè dictu, comprehenſuque incredibile, quan-
tam vim afferat vel gladiolo Princeps, ſi eo in-
ſtruat graſſaturum. Validior ſica, quam phala-
rica eſt; ſi procul iſta diſplodatur à Rege, ſub
oculis illa verò Regis adigatur.in hoſtem. Con-
Hixit cum Euphrate Phiala, & ampulla in flumen
Apoc. 16. incubuit. Et ſextus Angelus effudit Phialam ſuam
12. in flumen illud magnum Euphratem, & ſiccavit
aquam ejus, ut præpararetur via Regibus. Mira-
mini, Principes, tam grandi exiccato alveo, ve-
ſtris patere phalangibus Babylonem? Non Mare
flumen exhauſit. Una flumen ebibit phiala. Sed
eam de Templo Angeli eduxere, quùm illud
Pivinitas: Occuparet. Ità graſſari poteſt ampulla,

,

—
Oliva in Eſdram.

ſui Numine Principis imbuta, actâque in ſtra-
gem. Nec minorem phialis vim habitus addidit,
gazâque Miniſtrorum. Eas ſiquidem profudere
Angeli, gemmis cataphracti, aurôque authorati
Prætores. Exierunt ſeptem Angeli, inquit, ha- Apoc. 15.
bentes ſeptem plagas de Templo, veſtüi lapide mun- 6.
do, & pracincti circà pectora zonis aureis. Non „
obæratos Deus Prærores, ſed deauratos, gem- r ele.
meéôſque in peccantium ſtragem emittit; quod mur tocn.
perrarò factitatur in regnis. Tis ſunt committen- Metes, .
dæ provinciæ, faſcéſque imperii aſſignandi, quos ga Minis
non alienum æs latomias in fodinas vertere co- Eros non
4 d. . — . „„ amelicos.
git, ſed rapacitati opulentia eximit, ſuppliciique,
non rapinæ, eſſe facit ſtudioſos. Ad ſuos itaà re- Ayaritia,
deunt aliqui Proconſules & provinciis, udd à Deo
in Provincias Angeli dimittuntur. Gemmas, ga- „
zämque, quam corraſere Prætores & ſupplicis, t.
ſævituri eas Angeli circumferunt. Haberemus in renda.
ferro carnificum ætatem planè auream, ſi aurei
Præſides ſupplicia imperarent. Nulla tum enim,
aut impunitas reos exolveret, aut calumnia vinci-
ret innocentes. Obærati Prætores ætatem inve- Manera-
hunt ferream, non illato ferro, ſed ſublato. Non
enim ſecurim reis imprimunt, ſed haſtam defigunt. Judex
Si delati væneant latifundia, bonorum profliga- Secc,tns
tione ex reo fit optimus; & vitæ arborem, non ex- eruditur
cultus, ſed deſertus à reo ager, ſuo olim Domino 6onari:
ſeret. Qui enim periret, niſi bonis cederet ſuis,
in rapinam Judicum rure divendito, catenas ab-
rumpit, eluditque lictorem. Ità ſecurim haſta ex-
torquet; & ſegetibus, non demeſſis, ſed dimiſſis,
vinctus vivet, cæteroqui moriturus. Projecta, ur
vides, alimenta vitæ reum ſuſtentant; quibus ſi
utatur, expirat. Unus enim Prætor eſt, qui vita
arborem conſerat. Sed, ut eà nudus tantùm Adam
veſci, fruique potuit: ita quot in quæſtionem vo-
cati ſunt tranſgreſſores, vitæ plantam comple-
ctentur, ſed nudati. Et carcerem incuſas, in fera-
rum eſſe ſaltus immutatum. Paradiſus eſt; nam
iſthic quoque innocentia, & nuditas conjungun-
tur. Cantabit iſthic quoque vacuus, non viator
coràm latrone, ſed latro, coràm judice. Si enim
latrocinium in duumvirum tranſtulerit ſicarius
graſſator eſſe deſinet; nec latro erit, quia & la-
trocinium fecit, & latronem. Ageretur latrocinio
miſer in crucem. Quem nemo in crucem arguet,
carpétque ſublatum, ſi hinc, indéque ſe non pa-
tronmis ſepiat, ſed latronibus. Ferro ſuffigi reos ar- zußuia,
Pitraris? Auro trabi defiguntur. Quod, ſi Dam- Severya,
nati & ſuis manibus in ſinum Judicum excuſſerint, a Zuds
nullis eos Rhadamantus ligno clavis infiger. Mor- is.
talium nemini ab Angelis parſum. Incinctos enim
auro, gemmiſque paludatos, quis à ſeveritate de-
flecteret? Ideò a Deo gazæ, opéſque in Admi-
niſtris iræ, rigoriſque exhibitæ; ur, eum tantum
Juſtitiæ authoratum eſſe, putarent Reges, quem
gemmæ cohoneſtant. Et pracincti circà pectora Apoc.15.
zonis aureis. Is & Prætoribus ferrum ſtringet, qui 6.
auro conſtringitur. Alioquin, ſi zonæ Præfectos
aureæ non incingunt, zonæ illos nocentium exol-
vent. Pluùs offerenti ſupplicia remittent, utque
loculos compleant, exhaurient carcerem. Cla-
mant enim, non eſt fur, qui erogat: nec latro eſt,
gui ſe deſpoliat. Turtur eſt planè, inquiunt, non
ccipiter, quem non rapere videas, ſed largiri.
Imò Anguem eſſe pronuntio, qui, ut elabatur,
dumis corium remittit. At iſta curſim effudi,
ne, ſi obærati provinciis Præſides imponantur,
omnia pecuniæ obediant. Eo curulibus clavo ſuf-
fixeramus imperantes, quòd eos conſilii pruden-
tiæque Spiritus inſidat, non Præfectos. Et re- Iſa. 1I. 2.
quieſeet ſuper eum Spiritus Domini; hoc eſt, Do-
minii eos tantum obſidet genius, quos Deus in
domi-

y Eminan
i Nmi
inncs
les eſtu
x e in
1 yiritu
eſ. 1
Eelälerur
1e Hitnu
rces ena
ſveckosel
loit . caln
iun N iid eſt,
i .
ſaain; dole
(or Sena
1 Itantis
(que Ror
heri negli
bus, in (l.
i. Aras
nonæ, fon
Rore ceel
ulo non ſi
Uimrüm ab
10Puraban
iltas beat
eck, exub
, Ecumd
Wi, Mon W
Puls cum
gue ſudjecl
Cnllarem!
en Coli i
Ne venenatu
wen olere
1 u Dren
n ayloni.
in ule dre
An n eu
unemn, ſi!
ungg facnif
lſe huebe
Miiſcve ac
ocum ager
ehlem,
ueſcunnur.
e NAreſgn
d dn ma
ntzon
. it⸗ Unclener
Uun ſelg el
Auge nuau
Fekali coln
inln conye
dnick .
igl Chmenpt
und ob
1erya
nir
c Cemer
l,on
ccke den.
erm p
ltte . .
i ſuhi
Me n Ke
g dapto ir

n lre⸗
ct
cke
honn
rhen
.
N
n N
de
miten en
,
trak
e
zi 4
aDe
hlen, 3
tenmuin m
lari
mennn
narhei.
en ine *
to. Nun
Gefam A
Pofig ,
lMonere nir
Dommo
kialis,
aendid⸗
Nhalher.
Idinid,
ſech u
ubuſ
,guiie
n Aden
onemto⸗
n onde⸗
inker
Sell;um
Onjingun
ni,
Kenim
ſcxius,
gin
I huvcin
enagret,
emr.
gitenc eif
elterii,is
ger. Mo. 4
tos ennn
etiuec⸗

AN

Gm kuim
ges, genn
relpelini
roget,
iakede
numen
enr, Clee
en O.
Aheweh
unn n
eln
1 henn
n
Nenm
nolt.
linden⸗
Nr,

Pid. 3. dominatum effinxit. Replebit eunn Spiritus timo-
ris Domini. Non ſecundim viſionem oculorum ju-
dicabit; ſed judicabit in juſtitia pauperes. Si te
Spiritus opplevit dominandi, cur regnandi capa-
citas efflatur otio, ſocordiâque diſtabeſcit? Tulit
1. Reg. 16. ergo Jamuel cornu olei, & unxit eum, & directus

33. eſt Spiritus Domini à die illa in David; & dein-

ceps. Vides, ut imperandi capacitas cum oleo
deſtillerur? Quàâ ergo vecordiâ eliſurum Gigan-
tes Spiritum elidemus, roburque in urbes, &
arces evaſurum, aut ſegnitie infringi, aut cor-
rumpi patiemur incurià?
Diu, inquies, regnavi, méque à curis abripit
ſenectus, elumbem, laſſamque judiciis. Quamdiù
licuit, cauſis interfui; jam mihi adſum, præſum-
Ppiéatore: que mihi. Neque enim par jam eſſem imperio.
leabdicene Si irà eſt, conclamatum eſt regnum. Spernéêris
1 ger⸗, enim; Solem ſiquidem nemo reſpicit occidentem.
diſateſ. Quot Senatores, tot erunt in aula Reguhi, quos
, tyrannis efferabit in regulos. Suſpicio tantùm
(quæ Romanorum animis inceſſit) inferiora Su-
peris negligi, nec mortalia curæ eſſe immortali-
bus, in cultum eos rerum penè omnium defle-
xit. Aras enim mucori, peſtilentiæ, febri, po-
monæ, floræ, cloacinæ poſuere; adeò ut major
Romæ cœhtum populus, quàm hominum eſſet,
nullo non ſibi genios, Deôſque adoptante. Tot
mmirùm abortitur numina, una Numinis, ut
falsò putabant, negligentia. Divinitas enim, quam
ſterilitas beatram facit, niſt humana credatur am-
plecti, exuberat in Deos; &, quia ſola ſe frui-
tur, ſecumgue eſt, multiplex fit, hoc eſt, mini-
ma, non muka, nec multiplex, ſed nulla eſt. Ita
prorſus cum Rege agitur, quem unum niſi re-
goare ſubjecti putent, in propiorem ſibi quiſque
Conſularem inclinat, ſpretôque Principe, Præ-
torem colit pro Rege. Maluere Babylonii Nu-
men venenatum, ſed ſpirans, & præſens, quam
Jovem colere ſeu ſaxeum, ſeu inaſpectabilem.
Dan. 14. Et erat Draco magnus in loco illo, & colebant
22. eum Babylonii. Et dixit Rex Danieli: Ecce nunc
non potes dicere, quia iſte non ſit Deus vivens:
adora ergo eum. Placet & Draco, litaturque
Serpenti, ſi ſe ſpectandum præbeat, criſtaâſque
ſurrigat ſacrificulis. A regendo Rex dicitur; qui
ſuis ſi ſe latebris abdat, omnibus inacceſſus, im-
perviuſque accedenti, is pro Domino excoletur,
quo cum agere licet, quémque aditu, congreſſũ-
que facilem, ſuæ quaſi navigationis portum,
nanciſcuntur. Cynoſuræ, non Lunæ, Solive Nau-
tæ, vectoréſque ſacrificant. Illud enim Sidus eſt,
quod cùm magnetem in ſe convertat, & evitan-
das Syrtes commonſtrat, & quem teneamus por-
tum, indigitat. Splendidior, præſtantiôrque Sol,
Fr au. quàm ſtella eſt. Verùm cum obverſa Soli torpear,
ſftupeätque nautica pyxis, ad quam Navigiorum
Oneſuara. ſe curſus conformat, agitetur verò, vigeâtque in
borealem converſa plagam, afflata ſidere, &
circumacta: ſeptem Nautæ triones obſervant,
plagâ contemptà meridionali. Stella, inquam,
non Sol, obſervatur à Nautis, quia nunquaàm oc-
cidit Cynoſura, ſuæ brevitate vertiginis plenè
nunquàm demerſa. Principem eum reputant Ci-
ves, non quem corona cohoneſtat, ſed cui libel-
los offerunt ſupplices. Neque enim metalla, ſed
beneficia ſuſpicimus: & Aratorum Ægyptiorum
more, pluùs Nilum, quàm Cœlum, obſervamus,

XX.

7

leeg. Eu. ſi ſata fluvio irrigentur. Quam utcunque pro-

darlig. baſſe conſuetudinem videtur Chriſtus „ Cùm an-
Superi MOnam, potionémque in ſuum corpus, cruorém-
asdie em. que ſuum grandi metamorphoſi convertit: iis ſci-
ner. licèt in tantam Numinis, penè dixerim, affinita-
tem adſcitis, quibus juvamur maximè, potiſſi-

De Cyro Rege. Cap. XVII.

mũúmque innutrimur. Nam gemmarum ſeie ni-
tore occulere potuifſet; potuiſſet auri ſe quoque ,rompius
Palliare pallore. Verùm, cùm his & rariores uta- 93udêo hos

143

Zelus ani⸗-
marum ſet

mmur, & rarius, excipiendo, exhibendéque Nu-’

mini ea funt ſublecta, quorum & crebrior uſus .
eſt, & ſalubrior. Ur Imperartes ſcilicèt mone- Wra.
rentur, ea coli impenſias, propiorâque haberi „em He-
Deo, quibus mortales copioſius, opportuniuſ- brai fuſi-
que fovemur. Suam proinde Principes concidiſle terafrein-
authoritatem exiſtiment, ubi ſe accedentium con-
ſpectibus, votiſque ſubduxerint. Itaà Moſis cum Epiſtopi
Deo mora Hebræos conſternavir, ur, cùm ſe 7dam ne-
„ . —LIJ. ceſſaria
Duce deſtitui cenſerent, nec bruto ſubdi refuge- bilſentia.
rint, tanta illos inceſlerat cupido videndi, fruen-
dique Ductoris. Surge, fac nobis Deos, qui nos Exo. 32. .
præcedant. Moyſi enim huic viro, qui nos eduxit
de terra Koypti, ignoramus, quid acciderit. Si à
ſe porrò ſubjecti ſeduci Principem, nec commer-
cio Numinis patiuntur, deſciſcuntque ab eo quo-
que, cui libertatem referebant acceptam: Quid
de te agent, à quo non ſe ſervitutis exemptos
jugo, ſed oppreſſos meminerunt? quem ſciunt
non in montem à Deo ſevocatum, ut tabulas re-
ferat, ſed in convallem à voluptate queruntur
deturbatum, ut naufragium inde concitet regno?
Deliteſcenti Moſi Proſtantem Vitulum prætule-
re, & duci pecus; adeò Præſentià Ducis demul-
cemur, abſentidque torquemur. Quod tibi non
præferent pecus, quem inertia „ non divinitas, à
cauſis forôque revocat? Si moram in Moſe men-
ſtruam, pileatum Vulgus non tulit: ſemeſtre,
annuumque fui Principis otium plebs feret cate-
nata? Sedenim, meam ſenex valerudinem curo.
Quid ſi te à curia juvenem, aut Diana in ſaltus,
aut in ſaltationes Venus abducat? Nec canities
ſine cenſura ferias agit? Marceſcentem qui te ca-
nes allatrabunt, cui nec rugæ patrocinantur, nec
cani? Dabitürne libidini, quod imbecillitati non
datur. Tutòô Senex non interquieſcit; Et tutò Ju-
venis diſtabeſcet, diffluétque ſegnitie? Senectu-
tem confoveo meam. Octogenario major Moy-
ſes, ut à ſubſelliis abfuit, bovem ſibi ſuſſecere
ſubjecti, quem colerent. Nulla imperanti vacatio
datur, nec ulla eſt Conſulis purpura emerita.
Aut audi, aut imperio tete abdica. Nam regnum
retinere, nec regnare velle, delirantis eſt, non
ſeneſcentis.
Age; quid te à curis avocat Reipublicæ? Im- XXI.
becillitas? Eà ſe quoque Samuél præpediri cen-
ſuit, quin in rem publicam incumberet. Ergo,
ingraveſcente ætate, pro ſe Præſides renuntiavit
Abiam & Joëlem filios ſuos, ſibi deinceps bonus
ſenex victurus. Factum eſt autem, cuùm ſenuiſſet 1. Reg. 8.
Samueël, poſuit filios ſuos judices in Iſrael. At 1.
quàm tum ille falſus animi, ſuique inſcius fuit! „igig em.
Quam ſe ſubindè ſirenuè geſſit, quòtque ſeſe ge- ⸗
ſtis, editiſque facinoribus inſignivit! Regnaturi, rur.
regnique leges condidit. Saülem inunxit. Eum non aldi.
mox arguit. In Amalecitas deinde illum ſubmi- H
ſit; comumacem regno mulctavit; ſuis Agagum r
manibus membratim concidit. Davidem Saüli paiamus.
ſuffecit in regno. Lictores, Tyrannumque hym- Ftan ,.
nis compeſcuit. Plura denique, principatu poſi- veat.
to, quàm imto, ſui monumenta roboris, arimi- Rex regas
que reliquit. Suas adeò vires non norunt Senes, „e ſ.
quos id ætatis, vigoriſque navale delectat, quum Saverior
eos Euxino tranſmittendo, infringendiſque Ocea- "vigiles,
ni decumanis pares videas, ſi ſe in mare iterùm Qui Se
propellant & littore. Ociùs ſe dedunt inertiæ, ad asbester
Veſpaſiani non furdaſtri oraculum, ſed ſurdi. Senes infu-
Aiebat nimirum, & Senex & Cæſar, virum opor-stt
tere Principem ſtantem mori; hoc eſt, agentem
debere Cæſarem animam agere imperantem.
. Otium

144 Oliva in Eſdram.

Otium enim, ut plebeium non dedecet, ità re-
gnantem infamat. Nunquàm Laurus, Oleâque
non virent, cùm pleræque plantarum in hyber-
nis ferientur, omni frondium onere, pompque
proj ctis. Quæ enim coronam arbores nectunt,
virore eæ ſuo edocent coronatos, nunquàm licere
Regibus feriari. Ut hyems ſenectus ſit; tam te
vigere decet corrugatum, quàm tempeſtate vi-
ret Laurus ſfrigentiſſimà. Caneſcit illa nivibus,
& interviret. Evirere oportet te, canum, ſed Cæ-
ſarem. Cùm præſertim non jaciendum tibi ſit
vallum, non excubandum aperto ſub Jove ſit,
nec ſit ſcuto hoſtis repellendus. Nutu admini-
ſtrabis imperium. Somno quoque adminiſtratur,
inquies, ſi omnia in tuto ſint. At concuſſo, nu-
tantique regno, non opem nutus, ſed interitum
afferet. Vis vi repellitur, & ubi intumuere Pro-
vinciæ, non illæ ſupercilio Senis deferveſcent.
Conquieſcent imoverò in malaciam conſtratæ
quovis imperantis motu, nutúve.
An unquâàm ità regna fluctuant, quàm cùm
recoctum à muhiere pertæſi Senem, novum ſibi
principem primores imponunt? Nihil, hac gra-
authoritas vius procellaà, quaſſare conſuevit imperia. Haâc
lrcmorni. Iirasl calamitate conflictabatur: hacque Hiero-
ſolymis concuſſione Davidis regia nutabat. Nec

XXII.

Davidis

Rezum externo regnum hoſte oppugnabatur, ſed dome-
Bnte. ſtico, & inteſtino bello lacerabatur. Davide inſ-

cio, regnaturum ſe eſſe dixerat Adonias. Et
3. Reg. I.7— ſermo ejus oum Joab filio Sarviæ, & cum Abiathar
Sacerdote. Immolatis ergo, inquit, arietibus & vi-
tulis, vocavit univerſos fratres ſuos, filios KRegis.
Nihil id temporis Davide ſegnius, frigidiuſque.
Nullis jam tunicis regelari poterant carioſa Re-
gis, non jam membra, ſed ofſa exucca, exan-
guidque. Quieſcebat proindè Princeps cum Abi-
ſag adoleſcentularum ſui temporis longè pulcher-
§. David. rimd, nullo Veneris ſenſu. Adeò vigor ille refri-
xerat, Gigantum dudùm terror, hoſliumque de-
bellator. Conglaciato itaà Rege, torpentéque,
quis non putet rerum, regnique aut potitum A-
doniam jam eſſe, aut nullo negotio poriturum?
Epiſcopbi Imô nullo negotio tanta belli moles diſſolverur.
ddentia Diſlolvetur? Et quiſnam filio Regis hinc à Joa-
Perudtte: bo, indè Abiathare in ſ i erecto collu-
bem regni erecto collu
Rer audia Ctetur? Quibus ferocia compeſcetur copiis? Quo
& regat duce Princeps reprimetur? Quâ vi vis repelletur,

e Te- ſi jam regnat Adonias? Dixit itaque Nathan ad
Iibid. 1i. Bethſabee Num audiſti, quòd regnaverit Ado-

nias hilius Haggith * Nunc ergo ſalva animam
ttuam, filiique tui Salomonis. An non ità omnia
occupavit incendium, ut jam nihil ſit in imperio
reliquum? Nec Euphrates flammam reſtingue-
ret. Nec ſuis Kerxes phalangibus opprimeret con-
juratos. Falleris: Incendium ſitul reſtinguetur.
Sine armis delebuntur perduelles. Dixit Rex
Pid. 32. David⸗ Vocate mihi Sadoch Nacerdotem, & Na-
than Prophetam. Qui cùm ingreſſi fuiſſent coràm
Rege, dixit ad eos: Imponite Salomonem RKlium
meum ſuper mulam meam, & ducite eum in Gi-
hon, atque dicetis Vivat Rex Salomon. Paruere
principi Nathan & Sadoch, à quo ut inunctus eſt
Salomon, dixit omnis populus: Vivat Rex Nalor.
Mon. Et aſcendit univerſa multitudo poſt eum.
Libet exclamare: Una Davidis mula Trojani
Portenta equi aut renovavit, aut anteceſſit. Sed
illo intercidit Ilium, hâc Iſralis ſtetit imperium.
Quamùm ille armorum, flammarúmque profu-
dit, ut unam deleret urbem 1 Haæc ut regnum
Pareret Salomoni, ne unam quidem ſicam effu-
dit. Perexiguâ olei defuſione tantum deſedit in-
cendium; Et unius clangore tubæ è ſepulchro
emerſit imperium, toôtque conſepultæ prodiere

urbes in meliorem formam, ſpeciémque repara-
tæ. Succlamabant olim Aſſyrii: Una mulier He-
bræa fecit confuſionem in domo Regis Nabuchodo- Judizhri4
noſor. Abſit invidia verbo, nauſeâque. Una re-“
ghum mula ab interitu vindicavit. Tantum vox
una Regis poteſt non Senis modè, ſed torpentis,
ac præmortui. Poreſt, mihi crede, una Principis
comploſio, quod Prætorum nequicquàm arietes,
baliſiæque tentarent. Unum aquæ dolium nec
Milo efferret Crotoniates. Una verò in mari
Fœmina, ſi tantiſper mergatur, aquarum ſuprà Agua ii
ſe moles, montéſque feret non infracta. Non S
enim in ſuo oneroſa ſunt centro, graviâque ele- ²4Nate
menta. Si iis imponatur imperium, quos Deus
imperare non juſſit, quéôsque ſpiritu princi-
pum non informavit ad regnum, eos pagus
unus deterer, elidétque, eo quamvis ferendo vires
omnes, nervéſque contendant. Provinciis Princeps
innumeris non laſſabitur, earum quin admini-
ſtratione reſpirabit. In ſuo tum enim centro re-
quieſcit imperium, quùm ſuum ſuprà Principem
incumbir. A quo ſi in alienos tranſponatur hu-
meros, ferentem obteret, & opprimendo detere-
tur. Adoniam fortiùs David, quàm Gohamop-
preſſit. Sed in Gigantem pugnavit ſaxo, fund,
& telo demum lapſantis in ſuo cruore hoſtis abu-
ſus. Ad aram à throno impulit Adomiam, mula
filio circumlato. Jam diurnus Adonias Princeps
precario vitam ſpiritu trahet, de Rege exul. E-
vigilent à ſua Reges deſidia, ſeſéque Principes
norint. Evigilent Eccleſiæ Præſules, ac Cœno-
biorum Præſides, ſuumque robur recognoſcant.
Poſſunt carioſi & tabidi, quod integri, armati-
que Prætores non poſſunt. Quatuor, ut & Ro-
manorum Annalibus hauſimus, filios, filias quin-
que, tantam domum, tantäſque clientelas Ap-
pius regebat & Senex, & coœcus. Tenebat non
modè, ut ille perſcripfit, authoritatem, ſed etiam
imperium in ſuos. Extimebatur à ſervis, coleba-
tur à liberis, amabatur ab omnibus. Vigebat in eerker-
illa domo mos patrius, & vetus diſciplina. Ni-
mirùm Romanus Heros animum non laxaverat
ſenio, nec ſenectuti aut lippitudine, aut carie
ſuccubuerat. Ità domum, familiâmque Senes
quoque tuentur, ſi jus ſuum ſenectus retinet, ſi
null mancipatur, ſi ad uſque ſpiritum ultimum
& ſeipſam defendit, & dominatur in ſuos. Id
Romæ præſtitit Senex in ſumma morum corrup-
tela, ſummque licentia dignitatum, quibus fili,
nepotéſque præpollebant. Quid tu ages nec ocu-
lis deſtitutus, & inſtructus ſceptro, ſi ſcipione
Appius novo quaſi Scipione utebatur, non ſub-
ruendæ Carthagini, ſed domui conſervandæ?
Nemo utinàm Regum non intueatur Appium.
Imperantium in ſe oculos omnium coœcus Cenſor
convertit. Et ne aliquando lippeſcant Principes,
aſpiciant caligantem. Unius lippitudo Conſularis
Regum ommum benè oculis conſulet. Intuemi-
ni quid, fracto corpore, animus poſſit non in-
fractus. Obſequebantur occocato Romani Sena-
tus quatuor Lumina, & quibus Reſpublica viris,
pro oculis, utebatur, eos cœcus manuducebat.
Cujus ego recordatione, non tam exemphi, quàm
miraculi, à meo me abripi propoſito vel patior;
vel nequicquàm obluctor. Cogor, vel invitus à
Cyri regia in privatorum digredi ædes, ut, quàm
acri forté ſtylo hortatus ſum Principes, ut in ſuas
quiſque urbes incumbant, eodem Patresſamilias
impellam, quos nulla aut ætas, aut cura & pro-
curatione domeſticæ avocare ſeu poteſt, ſeu de-
bet, diſciplinæ. Primam hanc in me feret excur-
fionem Lector, ut ſpero, precérque, non invi-

tus.
OMNIA

Pymctpea
umn,
tet: C 1
on tam
Ninn
ſuodan

Narfimus
Peid vel
6 letant ſenti
(is lei
ſeencſaue ete
olu inurie

Inemum? M.

emn er le g

inn polre
Agumr, &
1ghs glob
pneun, di
neblimuli
Glli pila p
1l clade, an
ülbenosign
ur, hecli
Opteret eat
Koblkemciz,
Ilbers, Vi

eu ſl bigne
.

lbern ſold
1t Al,te dicam
Ann hmllis
:ſeneimane
4 Undem ili re
le Abes
0e ſcechenn
ele weiſe
nnur. Dee
Penollitiz
unmeg & m
Enn, Nec te

leper
lier R.
uckl i
uk. le
ine

idle ee d
Aun Den
in prne⸗
eos Nag
ehch ni
isbire
in it⸗
ncenndr.
Urinien
nanut he.
ocene⸗
Gdneno
10, hud
ebalisidr.
nam, und
is hiiny
e ell l.
e Pije
ACEN.
cognlen.
i, unt⸗
„ue N-
flusui⸗
encle A
erlur non
hn, Eletam

n,ehr

Viebai

ia⸗ N“
n laxan
, al an⸗
nbe E
leintt,
n Clinum
nlr d
umn.
guibu
,tec bol⸗
ſſiipione
, nonſ⸗
erande!
Minn
eCs (oot
. lowen.
It von I.
Gmnidenn
bharit⸗
Crdlledi
el endi
4 prins
vngin
, u
caliii
ua .
elus
geteton⸗
on inft
.

Ml

De Cyro Rege. Cap. XVIII. 145

OMNIA regna terræ dedit mi-

hi Dominus Deus cœli. I. Ejdr.
I. 2.

C APUT XVIII.

UT' ſua à Deo ſibi tradita regna curare
Principes decet, id ſuam quiſque do-
mum, familiàmque adminiſtret opor-
tet: Cùm præſertim, non membra Re-
gum ſint urbes, ſed eorum quodam-
mod tunicæ; liberi vero, & uxores,
non tam membra Patrumfamilias ſint,
quàm una cum illis caro, & anima
quodam modo una.

Kariunu in Principes, ſi & vaſtiſſimo im-

perio vel pagum unum neglexerint, deo-

Patrefa- neratä penitùs ſubjectorum curà in Prætores.

wilias ſi-

lios & ſer⸗

Quis jam ferat nepotes, & liberos in ſervos, li-

vusregant. Dertoôſque excuti à parentibus, ſinuum tanquàm

Fliorums
educatige

ondus inutile, mentidmque craſſamen, & ſe-
dimentum? Minori conatu tormenta bellica fer-
reum ex ſe globum explodunt, cùm nitrati
cruciatu pulveris & in abortum ſui pigneris
adiguntur, & in ſtragem urgentur mœnium,
à quibus globus excipiatur, quàm à ſe filios
proſiciant, diſplodântque Genitores. Sed glabo
quàm abſimili caſu! Nam tormentaria in murum
diſcuſſa pila pianas, muréôſque labefactat, ſui
nulla clade, aut certè permodicâ. Abjecta verò
in libertos pignora, non contunduntur, ſed quaſ-
ſantur, fractaâque difflantur in cinerem. Ut dicere
propterea liceat, naſcendo Pilam viperam eſſe,
ſed obftetricis, non parentis. Abjectis veròô in ſer-
vos liberis, Viperas patres eſſe, non liberto-

Bembardæ, rum, ſed pignorum. Nam ſervi in quorum tu-

Servi fre- telam liberos abjicimus, itaà inmterduùm magiſterio .

atiu convaleſcunt, ut non pileum tantùm, ſed pe-
non ofnia plum quoque invadant, liberorum inſtitutione
e .. non liberti ſolum futuri, ſed Dominorum do-
Rex regat. hini, ne dicam Numina. Liberis verò diuturnaâ
S cum famulis aſſuetudine mores affricantur ſer-
nes eem. Viles: ſensimque indolem hi exuunt Senatoriam,

mittenda tumorem illi verò induunt Conſularem.

libert. is .

Hinc
ille in ædibus imperantium lacrimæ, querela-
que ſubjectorum, obſequendum ſcilicèt famu-
lis eſſe vociferantium, quibus Principes fa-
mulentur. Puerorum enim animis, tan-
quàm emollitis ceris ſui itaà effigiem imprimunt
formatores & magiſtri, ut eradi vernile ſimu-
lacrum, nec telo deinceps poſſit, nec ſceptro.
Verùm illati ſolio Principes lineamenta retinent,
quibus eos conſignavere præceprores, non à pa-
rentibus aut Stagirà arceſſiti, aut Athenis evo-
cati, aut deduéti Spartà, ſed obvi, domeſti-
cique, nulla planè exaſciati dolabrà, impoſiti
filis. Adeò nihil eſt parentibus liberis vilius,
quos in ſemitarios traſiciunt formatores, quuùm
nihil domi habeant, non peregrinum, magnéque
ſumptu conductum, uno excepto filiorum, ut ità
dixerim, Phidia. Unus tot & Regibus, Alexandro
Ariſtotelem conquiſivit, arceſſiitque Philippus.
Unus inter Cæſares Theodoſius, & Romano Pon-
tifice inſtitutorem Honorio, Arcadiéque filiis effla-
gitavit Arſenium. Exputandis, percolendiſque
plantis advocamus villicos, vel ex Arcadia. Sui
Ethic. Comment. Tom. III.

—

ſatellites corporis & Rhetia Itali, lberi ex Burgun-
dia, & Scotia Galli evocant, popularem pertæſi
militem, quamvis non ſegniorem externo. So-
la hberorum negligitur mens in tanta horti,
atriique cultura, curâäque. Noſirum ſtipamus,
ſepimuſque latus, non peregrino tantum, ſed
ignoti oris orbiſque ſatellite. Filiorum animos
efformandos, an verò deformandos * tradimus
truncis, atque ſtipitibus, ſi conterranei, & cli-
entes ſint. Equum filio Thracem compara-
mus. Præceptorem domo illi expromimus. Adeò,
quà ille deſultet agilirate, intereſt noſtra, non
quibus moribus informetur. Conſulturi ſtabulo
in varias noti, ignotique Mundi partes ſub-
mittimus ſervos, nec Diogenis laternâ, ſed au-
reo circumlato candelabro, haud hominem fi-
lio, ſed Aſturconem quæremus. Nullæ exti-
mentur impenſæ, ut obeſis clunibus, ut lato
Pectore, ut modica cervice, ut caud, criné-
que promiſſis, ut brevibus auribus, ut penè ſtri-
goſis equum cruribus filio conquiramus. Si ve-
r effingendo filii animo conquirendus Magi-
ſter ſit, ſubducendis rarionibus, numeriſque
ineundis nec par fuerit Euclides 3 ità viatici .
ſtipendiique in octuſſes nummi, aſſéſque in
ſemiſſes, trientéſque dividentur. Et non pudet
ſocordiæ! Si horto ſufficiendus ſit Canis, à
quo fures propellantur, in Britanniam navi-
gamus, nec Oceani minas reveriti, nec enor-
mitate deterriti impenſarum, quas non tam
belluæz, quàm itineris causd facimus perin-
commodi, & ſumptuoſi. Nec unus aditur pa-
gus, ut unus ex remotiſſimis naturæ finibus ca-
nis avehatur. Is verò enploratur, & deligi-
tur ampliſſimi corporis, vaſlique latratus,
nec villi mitioris; qui ut auditu, itaà conſpe-
ctu maleficum terreat, non ità tamen eflfe-
rus, ut emptorem invadat, nec ità mitis & ci-
cur, ut furi quoque aduletur. Adduci ſeverum
volumus, ut nonnunquàm etiam in ſervos con-
tueatur iratiuùs, ſemper verò excandefſcat in ex-
teros. Quem obeſum, non ſtrigoſum decre-
vimus eſſe oportere, cùm non damis eum, cer-
viſque conſectandis, ſed horto, villæque ſi-

mus præfecturi. Quæ omnia quùm exactiſſimè De Cani.

de cane ſervis præſcripſerimus, ab eo intubi,

es majoß

ura, qitdne

braſſicæque ſervabuntur. Cumque in has pro- de Peda-=
labamur ineptias & impenſas, ut oleribus præ- Sogi.

ficiatur excubitor; Præfectum Filio damus
nullis penitùs conditiombus, notiſve ſuble-
Aum. Quis enim Britanniam adit, ut flo-
rentiſſima olim ex Inſula prabum Magiſtrum
liberis deduceret, unde acrem in hortum mo-
loſſum avevit armillatum? Quis totam circum-
vectus eſit Græciam, ut quemadmodùm è
Theſſalia equum, ità Philoſophum ex Attica ad-
veheret filio? Mancipamtur, penè dinerim, man-
cipiis liberi, eorümque configendis moribus,
imbuendâque indole is optimus habetur, qui
vilius vemt. Quanti ſtaturus ſit pædagogus,

non quanti ſit, obſervatur. Præferretur Ne-

ſtori Polyphemus, ſi uno is minus triobolo
quàm ille, conduceretur. Non enim mores at-
tendimus, ſed impenſam. Cyclopem proin-
dè, quaàm inviſum ſingularitas luminis facit,
tam eum gratioſum redderer vilitas , infamiâ-
que mercedulæ. Uno tantàùm inftruitur ocu-
lo? Sed uno quoque aureo obolo in menſes
ſingulos expletur. Corlo eum facimus parem,
dicimuſque in ejus potiſſimum fronte diluxiſ-
ſe, quòd uno tantùm jubare fulguriar. Afſira
ſunt, ſi plura ſunt lamina. Ubi vero unicum
N efful-

.

146

effulgurat lmen, Sol eò intulit diem. In quas
verborum delicias raritzs nos impellit, non lu-
minis, jed ſtipendii. Non modò non illndi-
mus lippitudini, ſed eam tenuitate lucis aſtris
præferimus, ipséoque cum Sole compomimnus.
Adeò in educatione liberorum ſordeſcimus, ut
luſcioſo adulemur, ſi ur rotum non explicat
in Solem oculum, ità crumenam non pem-
tuùs erugat repoſcendæ, hauriendæque mer-
cedi. Vidi ego non ſine ſtomacho in forum
Adoleſcentes „ inque palæſtramm à pædagogis
tam obſoletis, luridiſque deduci, ut eos ad pa-
lum agi, ducique putarem à carnifice. Pan-
noſos, pediculoſos, ventrioſos, luſcos, & bal-
Pos reformides, tanquàm Idæis pueris Saty-
rôſne an vero Accipitres? adjunctos. Et hoc h-
Peris excubare creditis, adeſſéque cuſtodes? Ra-
piuntur ab Aquilis Pueri, non ſervantur; nec
raptui licet illacrymari, ne imbrem fulmen
conſequatur. Excluduntur integerrimi, clari-
que nominis Deductores, ſapientid, Sacerdo-
tiôque inſignes, und ſtipendii invidia noſtris
procul atris relegari. Et cùm diſtinendæ domi
pupulæ aurea crepundia concinnentur, & in-
ſano & Braſilia ſumptu domum Simius inve-
hatur: inſtituendo filio latinus non additur So-
crates, quia in cœnaculo vappam, hoc eſt, ci-
cutam gutturis vultu non haurit ſereno. Velle-
mus eum & furfuribus veſci, & ſaginari oma-
ſo, & loram pitiflare. Quibus ſordibus cum ac-
quieſcere homo urbanus non poſſit, avertun-
catur, inducto pædotribà curtæ tam doctri-
næ, quàm tunicæ, ollularum quòd non invi-
tus craſſamen exorbeat, patinâique liguriat, in
quas dia Domini, ſcurræque furcillis, digi-
tis, dentibuique ad ructum uſque deſævierint.
Ità ingenuo, clarôque præceptori, ſpurcus & tri-
vio heluo antefertur, filiéque imponitur, ſo-
lis gratus ingratiis. Magni, ex contrario, Prin-
cipes futurum imperii hæredem imbuendum
Dynaſtis tantùm, Reguliſque dedunt. Inſlitui
enim debere putant à primoribus regnaturum.
Principum Et dum in Inſtitutoris impluvio Majorum ſta-
iberi, non tuæ prollent, atavique deſignentur laureati,
nam nabili⸗ 1. . .
licèt & bardus imponitur aliquando

buseradan. truncus
zur edu. Filio. Quaſi verò ex imaginum fumo lucem,

gae ignémque duéturus Dynaſta ſit, quo in Re-
rigeri. gem confingat infantem. Nemo genus, avéſ-

que Phidiæ, niſi amens, exploravit. Non
enim claritude ſanguinis, ſed artificii divina
quaſi concinnitas amabatur in plaſte. Nemo
obſcuritate generis offenſus, ne à Praxitele fin-
geretur, edixit. Has nemo, niſi deliret, in ar-
tificibus expeter proſapiæ, gentiſque teſſeras .
fRiagendis penitùs ſignis inutiles, ineptſque.
Ut accuraté lapidem tundat, inquirimus ut il-
lum affabrè poliat, ut molliat ad illecebram,
ut incidat ad vitam, ut ad elegantiam lævi-
get, ut ad majeſtatem extollat, ut ſine ſen-
ſu ſpirare cogat, ut dolere, ut ſubridere, ut

furere, ur penè fari ſaxum edoceat, mentiri-

que ſeu ruborem in candore, ſeu à ſuo alienum
ardorem frigore, ignémque. Hæc tantm in
plaſte, ſculptoréque obſervantur. Si effingen-
dis porrò ſignis nemo Regulum Praxiteli an-
teferret, præſerrétque Cælaribus Phidiam: cur
dedolandis liberorum animis, eorumque infor-
mandis, confingendiſque moribus non proba-
tiſſum a Regibus, ſed nobiliſſimi præficiun-
tur iuſtitutores, quorum ut regia plerunque
proſapia , ita indoles non raro ſervilis eſt,
obicurâque? Laureatz quidem familiæ ſunt,

Oliva in Eſdram.

ſed vitæ, non gregariæ ſolum, ſed immori- zzz;
geræ. Hc ſané lauro non propellentur fulmi- uden vs
na, ſed emittentur; & ſi diu regnaturum ſuis A.
infecerit moribus, ad ſolium evadet catena-
tus, pudoris in purpura profligati. Is, magno- a
rum quoque Principum liberis, Formator eſt les, ſi ſint
adhibendus, quem vita „ non ſanguis com- Savi.
mendet; qui non imaginum fumo inclareſ- Ppey;
cat, ſed integfitatis ſuæ candore purpuraſcat. en. arſ.
Neque verò id abs te mihi velim opponi, im- vende.
perandi ſcilicet genium ab iis imperaturo in-
ſinuari non poſſe, qui nuſquam imperarint.
Nam nullis Ariſtoteles imperitabat, & impera-
turum Aſiæ, Indiæque imbuit Alexandrum. Bomkyx.
Ut ex ſe ſericum Bombyx effundat, non veſte

ſaginatur Damaſcena, ſed frondibus innutri-

tur, iiſque ad opificium, gazâmque, abundè in-
formatur. Poteſt Vermiculus ad opulentiam
ſerici veſcis frondibus opimari. Er viro mini-
mè principe non imbuetur ad impezium puer?
Si Formator eſt éncorruptus, quamvis eru-
perit & gurguſtio, effoermando erit quàm ap-
tiſſimus regnaturo. Si, contrà, inquinatis ſit
moribus ſatus Regum ſanguine Regulus, non
Regem finget, ſed aut truncum, aut An-
guem adornabit imperio. Quamquàm cur mo-

rum Inſtitutore diſtineor exſcribendo, quando DWU

is quidem legi deber probatiſſimus, non ver
ita illi committendi ſunt liberi, ut iis non at-
tentiſſimè Parres excubent familiæ. Nam ut ſua
adminiſtranda ſibi regna eſſe cenſuit Cyrus,
quæ ſibi à Deo tradita fatebatur: ità, quos ſu-
ſtulere, liberos eò impenſiùs informare paren-
tes debent, quò propius genitorem fili, quàm
regnantem urbes, contingunt. Placet delec-
tum haberi Magiſirorum; ſed in eos reclinari

penitùs fihiorum à parentibus curam nolo, quos

ipſi ſuis debent monitis, exempliſque tum ad
privatam, tum verò ad publicam integritatem
imbuere.
Filios ità ex te natos eſſe cenſeto, ut ſuos II.
Urſæ catulos edunt. Quos informes; infectôſque
lingendo in Majeſtatem ferinæ torvitatis effin- I- ſam
gunt. Non indigeſiam, crudâmque parens maſ- utznes
ſam averſatur, ſed illuviem illam, ſtuporém- in infßitus
que fotus uni ſibi vitio vertens, quaſi raptim tione lio-
membra pignoris, confusimque diſtinxerit
dùm ea intrà vulvam fingerentur; opificium
proptereà ſuum redorditur in luce, quod in la-
tebris rudias, impolitiſque approperaverit. Id
ſi agit in monſiro Uria, in filio non aget Ho-
mo, tanti artifex ſimulacri?
Sed Urſam pudet imitari. Imò nec feram æ-
quaſſe pudeat in confingendo ſirenuiorem catu-
lo;, quam in concinnando viro ſit vir. Ne veròô
refugiſle te jactes belluam, atque à monſtro
abſceſſiſleé, Numen cibi ſiſto, perficiundi à pa-
rente pignoris, non belluinum, ſed divinum
exemplar. Urſam exhorreſcis ſuo catulo incum-
bentem? Vanus equidem timor. Lambit enim
bellua, non lacerat; fingitque, non concerpit.
Jam Deo adſumus, à quo terra, coœlumque
depromuntur. In principio ereavit Deus ewlum Oen. 1. ¹.
& terram. Verùm opifici parùm opus congrue
Pat. Etenim terra erat inanis & vaoua⸗ Et nul- Ibid.2,
lis cœlum aftris internitebat. Suæ non tamen
Deum aut molis à ſe conditæ, editæque tæduir,

III.

ilüi qus-
1e hebetes

aut puduit. Quin rudi expoliendæ ſeſe materiei dedelandi.

. . . . 45 . . prie Terram
accinuit, & quà voce, quaà manu, quaâ ſcriptis Przz per-

legibus Mundum abſolvir. Ergo incocta, he- dem per-
béſque dudam moles, ſenis vix diebus evolu- polivi.
tis, non virere mod docta eſt, ſed comi po-
tuit,

Ee Leit ſe
,55 illlens
eenlatit,
ilenenn
. Prncnen
Nofnitut
I aolte
,aolit, l i
1 Jeceßt
1 liö iniort
Pengtari au
91 Kborum
m ſi gatan-
et, ler
A Ullam em
ne Nomen;
epeltl, den
or igent inß
Aunn likni
ſe Ulle ee
, bs, ient
Ee lon lebet
E nlere pitt
Ulnue fio en
1o,E Aneli⸗
cicbnt. Ninl
üleckere, d
4, em aler,
hend kumn
lr lt, &
is ilitendh
in un, u
ranen,
limun Gein
ln ten fi
Aüng ſten
Eitebit dil.
t, ungva
n ſus numen
n hüle mn
um lun, nu
ſon lnd in
tätue alemun
nil Proſſzbi
ei Cclum
lar lie
arte
nheme, 5

UI dech 4

DDeae Cyro Rege.

u Gi n baa tuit, & ditari, tot opulenta merallis, tot gemmis
nnn e laiin eru- dives „tot aſtris internitens, tanto denique ſa⸗
kan diendu. perba Principe, Adæ ſcilicèt à Deo, quaſi ter-
l, 1 Mumdus Te0 Numini . commendata. Segnis tibi ob-
mmde oluar ²½ tigit filius? Inanem tu quoque cum Deo mo-
ni e . lem edidiſti. Tuum eſt, ad inſtar Numinis,
D zmeyin excitare torpentem. Carebat hortis, plantis,
WS leilet. pratiſque Tellus; iiſque nunc quoque care-
Pni n ret, niſi eam ad amdenitatem Conditor imbuiſ-
– eyidi he ſet. Erexit ſeſe Mundus in ornatum, & monen-
inii ahc. tis infiſtens Præceptionibus, & ſuo ità ſe ſqua-
Klarm lore extraxit, ut in admirationem ſui ſuum quo-
Nn 14, ori. que inflexerit Principem; quem utinam poſt in
naune mifum. adorationem ſui non fœdè dejeciſſet. Adeòô
NrM concinnantur informia, & ſqualida eniteſcunt.
ibon mn. elar and. Tu quoque hebetudinem fili in ſtrenuitatemn
ihaki Za iupton. excitabis, ſi illum quà monitis, quà exemplis,
chitin quà præceptionibus imbuas. Nihil Mundo
rinti Mundus, in ſuis informius incunabulis. Quid jam eo
banmn Ta ade. excogitari aut amoœnius poteſt, aut feracius?
uund r tmaturaß Sol florum pompâ cum coelo certat. Nam
n gn Bhnici, ſuam ſi gazam expromat, invidiam ſideribus
gindr faciet, nec ſe minorem coœlo reputabit. Ergo
Reglu, m aut Urſam æmulare, aut ſi pudet belluæ, imi-
n, N tare Numen; & quod illa rudimentum ſui tam
lnam on m eleganter, venuſtéque concinnant, id te præſtare
do, nn non pigeat in pignore.
1, M E IV. Suum ſedenim Deus opus abſolvit citôò, bre-
Ut in Mn. ique Urſæ de maſla catulum elaborant. Me
.. Mnulſe ſemel, bis, tertiumque manum tabulæz admo-
euluu, vere non tædet: manum nunquàm de tabu-
:in glulr la tollere piget profectò. Omnia ſingillatim
rmie er inſinuare filio qui poſſim, homo minimè otio-
enfüi, An ſus, & domeſticis nunquam, publiciſque curis
lcel Eeer⸗ exolutus. Nihil te primum in tui ſtà curam de-
en kcinui bet inflectere, ut filius. Is enim non tam tuus
An, g eſt, quàm alter, ut ità dixerim, Tu. Ideò poſt-
Eihr in4 habenda terum omnium procuratio hiberis eſt.
n megit Hi enim interius regnum, penitioréſque &
ædes ſunt, & fundi. Toto dein cœlo exerras,
leo uln! ſi ita inſtituendum tibi adoleſcentern eſſe fi⸗
atl lium putas, utl à te & tholo lampas & ſuſpen-

ditur aurea, & incenditur. Nam niſi lychno aut
ballamum defuderis, aut oleum, extinguetur.
Non item filius erudiri continenter debet: ſed

Crini e,

e Pitens . 5

m., Vrelr,6 . . .
n⸗ nnne imbutus ſtrenuè aliquando doctrina, eam
in N. , retinebit diu. Ut enim cùm filus formatur,

de Alimhent,

* à te, tanquàm à plaſte, pendet: ità abſolu-
tut; On

tum ſuis numeris, membriſque Signum, otium

ui ſuo Phidiæ non invidet, dignitatem retentu-
Pern rum ſuam, nulla ſcalpri, malleique impreſ-
non get ſione. Imòô ſimulacro filius præcellit. Nam ſi

Statuæ alterum effinxeris oculum, luſcum

4 * , . .
8ter ane, tamdiù proſtabit Saxum, quamdiù non ake-

emunen rum ei oculum affinzeris. Non ità in fui con-
t . N cinnitate Liberi obtorpeſcunt; veruùm; aliquâ
e à muln ſui à te parte dedolati, ſeſe alterà expolient,
fcindia abſolventque. Tellurem imitantur , quæ juſ-
Ee⸗ hum ſa, doctâque à Deo evirere, non interviruit tan-
culo iun tùm, herbäſque profudit; ſed iis in culturam à
Lanbitem Gen.l. 1 Deo vocibus animata, Germinet terra ber-
01 onmiſi hyam virentem „& facientem ſemen: Metalla,

Terram quæ illi palàam Numen non indixerat, autho-

Du mienenn ris vegetata Spiritu, excoxit: dumque Floſculis
e den Neen. ſumm ſui parte vernaret, viſcera, venâſque
uili ſuas auro, gemmiſque complevir, ad amuſſim
en , enere. imperatæ ſegetis, inſpiraræ gazæ excoctâ,
Helr r /, OCObduratique opulentia. Ecquando enim Sma-
2 Ee l i,, e ragdos, & Carbunculos Deus terræ impe-
u et, — ravit? Spicis flavere juſſa, ex iis, quæ pa-
poch, educaeio a“ làm edidicit, in præſtantiorum ſeſe rerum fo-
Gebw eini M ſerve turam coaptavit, quamvis non ſine afflatu Nu-
llam / Ethio. Comment. Tom. III.

Cap. XVIII. 147

minis omnia permeantis. Eadem de filio ſpe-
res, quæ miraris, comprobâſque in tellure-
Non in morem Lapidis, quà polietur, eni-
tebit; ſed, terræ inſtar, excultus in ſegetem ,
gemmas, aurumdque fabricabitur. Iaſtitutio-
nis tuæ lineas in ulteriorem producet diſcipli-
nam; & quæ tu de percolendis parentibus;
ſerviſque confovendis præcepiſti impuberi, iis
ſeſe adulkus in obſequium Principis, civium-
que patientiam extrahet, durabitque. Non ibi
reiiſtet, ubi tuæ illum præceptiunculæ defixe-
re. Promovebit ſeſe indoles; & qui glandem
humi depreſſeras, plantam brevi prorepere gra=
tulaberis, & din cum ventis in nemore lucta-
turam, & martiali mox inſutam arieti, urbes⸗
arcéſque impulſuram. Si ergo non diù, non acri-
ter colluctandum tibi cum filii ſtoliditate eſt,
cur non eum ad ſapienter, honeſtéque viven-
dum inſtituess U
Magiſtris eum formandum dedidi. Itane!
Hinc ſcias filii indolem corrumpendam. Ipſum
filio nomen, ſi ſapit, Pater imponet. Quod,
licèt optimum, ſi vel à Matre imponatur,
ſuo minimè omini reſpondebit, ſuæque deco-
quet ſpei. Jed & derh natus eſt flius , quem Gene4:26:
vocavit Enos : iſte &ρit invocare nomen Domini.
Nemo hactenùs Patrum nomen liberis indide- Rexregats
rat. Et quamvis ſuos Eva foztus perſplendi- Soeche,
dè appellaſlet, relanguir tamen vocabuli ni- Eicariis
tor, quaſi effœminatus, & vitiatas à fomina. Aetegent.
Quid enim Caini nomen non amplexatur?
Quæ concepit, & peperit Cain, dicens: Poſſedi ho- Gen. 4. 14
minem per Deum. At à cortice medulla diſſen-
ſit. Nam vocabulo conſignatus innocenti, qué
que in obſequium penitus Dei obſtringebatur vigiler
Cain, ab eo ita deſcivit, ut, quem Mater be- Vrker a4.
neficio Numinis poſſederat, ſuâ is Deum poſ- ſervantiæ
ſeſſione deturbaret, tum decumis non ritè per- Dereife-
ſolutis, tum & vivis ſublato fratre, à quo primitiæ hil in filio
Deo gregis dicabantur. Ut verò Seth nomen fi- negligant.
lio poſuit, tum enimverò natus ſuo à Patre no S Rer en⸗
mine compellatus, cœlo Dei nomen dedu rent etiam
xit, repoſuitque parenti, pro impoſito ſibi no- Vinima.
mine, Numinis opulentum, ferdxque vocabu-
lum. Hinc trepidatum in domo Zachariæ eſt;
cùm enato infanti nomen Mater faceret in fa-
milia novum. Coactüſque à cognatis eſt Se-
nex, & elinguis nomen filio dare. Quad ur il-
le perſeribere aggreſſus eſt, mercedem deſi-
gnatæ à ſe vocis recepit, in loquendi uſum ad-
ſtrictà duduům linguâ reſelutd. Apertum eſt au- Luc.1, 64.
tem illic os eus, & loquebatur. Vincula,
quæ ori Angelus injeserat, Itylus effregit, Adeòô “
nomen filii non neglexiſle, ſalutare parenti fuit, e) egi gar
ut, quam curiofitate incurrerat mulctam, eam, in Filuruzn
filii nomine exarato, evaderet. Ert poſtulans pu- Tec er
gillarem, ſeripfit. Quam melleæ eæ tum fue.
re ceræ, in quas ferreus adactus ſtiy lus, æta-
tem Seni auream reportavit! Pugillares exara-
vit elinguis, & verba ſibi illicò maturuiſſe gra-
tulatus , & literato agro eloquentiam meſſuit
prophetalem. Unam in ceris vocem diflemi- Zacharia;
navit, & indeficientem ſtatim verbotum ſe- Zuàm az
getem legit, nullis aut pruinis maceratam, aut g eie.
excoctam Solibus. Pullulavere Seni voces in.“–
numeræ & pugillari: & quum exgurgitans
olei lecythus vaſorum defectu exaruerit, ver-
borum in Zacharia ubertas, nullo penitùs in-
commodo, à ſuo fluore conquievit. Ita erga li-
beros parentum ſtudium Dominus munera-
tur. Nec Campanus ità Ager exuberat, utf
fertiles fuere Seei cerd oblitæ tabulæ. Enataviv

N 2 *

Superios
per'ſe in-
vigilet Ol⸗

PVaterfa-

148
& ſuo naufragio vox Senis in tabula, quæque
perierat in akari, thure obruta, demerſaque, in-
ter ceras emerſit in pugillari. Ut vides, ſuum
Numen decretum mitigavit, ubi, nec nominis
incurioſum eſſe animadvertit vagientis filii La-
chariam. Si ergo nec nomen debet à parentibus
negligi liberorum: poſluntne ipſi mores filio-
rum ſpernere, vitämque eorum ahis dedere infor-
mandam? Quid ita inane, quàm nomen, cir-
cumferunt Adoleſcentes? A lente, à cicere, à
porcis præſiantiſſimi Romanorum ſunt appel-
lati; tanta apud nationes, etiam floremtiſſi-
mas, nominum deſpicientia, & vilitas eſt! In
liberis ſi tamen Patres nec nomen negligant,
largiſſimé à Deo, copioſiſſiméque inſtruuntur.
Setho Dei nomen Enos intulit filus, ſuo à
Parente, nomine conſignatus. Dùm ceræ à
parente inſcribitur Joannes, libertatem paren-
tis ori refudit è& pugillari. Suas enim ità ce-
ras exaraſle videri poteſt Zacharias, utl ru-
dis à Deo eſt tellus inarata. Verbo, ſed non
uno, Deus terram excoluit. Voce, ſed und Za-
charias percoluit, pugillarem. Verum, Vox ibi
ſata Numinis in tubera, in pepones, in aſpara-
gos, in fungos, in olerâque deſivit. Vox ve-
rò Zachariæ ſiylo impreſſa ceræ, non in gra-
mina reſoluta eſt, ſed in oracula reviruit, revi-
LKc. I. 67. Xitque fatidica. Et Zacharias pater ejus reple-
tus eſt Spiritu Sanbto, & prophetavit, dicens:
Benédittus Dominus Deus Iſrael. Quis non vati-
cinium malit, quàm vaccinia? Quis è ſemen-
te ſua non libentius hymnum legat, quàm
raphanum? Hæc Dei vocem conſequuta ſunt
in agris germina. Illæ tum prodiere gem-
mæ, und & LZachariæ voce inſcriptâà pugillari.
Penè Senis literæ divina prodigia verbi obſcu-
rarunt, nobiliori elata ſatu voce und Prophe-
tæ, quàm feracitate ſuà voces ſeſe olim Nu-
minis inſigniverint. Ità, Dei beneficentia exun-
dat in parentes etiam reos, ubi eos videt libe-
rorum, vel nomen deſignare.
At verborum te fortè ſtipendia minùs inci-
tant, mimiſque urgent in curam liberorum;
& LZachariæ ſuam intactam patiere mercedem
eſfle, ex balbo, imò ex muto, non eloquenti
tantùm, ſed Vati. Non enim concionari, fa-
rive, aut etiam oracula fundere te delectat.
Num regnare te quoque piget, utque vaticinii,
ità te quoque tædet imperi? Nam ſi häc quo-
que conflictaris nauſe, quo te in curam adi-
gam liberorum, jam mihi calcar non ſuppe-
tet. Quod enim tibi calcar jam ſubdam, ſi
coronæ te fruſtrà cuſpis extimulat 7 Vellicat te
tamen, ut video, trahitque purpura. Hac regna-
turum liberorum una te honeſtabit educatio.
§& Abra. Orituros ex ſe Abrahamus Principes, quibus
do, dn rêgnaretur Palællina, non ſemel acceperat.
catione fit At eum felicitatis cauſa, regnique ſcatebra la-
nagnut tebat. Eam tandem illi deſignavere Coœlites,
cùm everſuri Sodomas & convivio ſurrexere.

VI.

Gen. 18.17. Num olare potero Abrahbam, quæ géſturus

Jum, odm futurus ſit in gentem magnam & robu-
PFelieitatis ſtiſſimam, & Benedicendæ ſint in illo omnes natio-
Jone. nes terræ* Scio enim quòd præcepturus ſit ſtliis
Alrahamo Juis, & domui ſuæ poſt ſe, ut cuſtodiant viam Do-
guantàm Mmini. Quanta in Deum ad illam diem præſtiterat

Vren Abrahamus, quantâque pro Deo editurus erat
inszint in Poſterum facinora! Domo, patriaque exceſ-
proba, ſerat. Quid exilio durius? Suorum manu non

multà inſtructus, quatuor omninò Reges pro-
Higaverat. Quid fortius? Ukgorem abs ie abſtra-
hi pertulerat in Æ—ffypto. Quàm id calami-

Oliva in Eſdram.

toſum! Domo Agarem, filiumque diſpellet, kp:ſeop
Saræ juſſus auſcuſtare. Graviſſimum profec- ag⸗
1t0 eſt, ex conjugibus alteram repudiare, quam Sian
diligas, ſubeſie akeri, cui repugnaveris, Fi- rte⸗
lium ducet, ut jugulet. Nullus huic luctui par Superi,
angor. Non his tamen Divinitas commovetur, dozeat, &
ut in partem eum conſiliorum adſciſcat, ut- erkemte,u.
que illa poſteris ejus deferat, quibus ſuam Abra-
hamo fidem obſtringerat verum è& filorum
inſtitunone, donorum profluxuram olim copiam
eſſe prædixit. Ncio enim quòd pracepturus ſit f-
liis ſuis, & domui ſuæ poſt ſe, ut cuſtodiant viam
Domini: ut adducat Dominus propter Abraham
omnia, quæ locutus eſt ad'eum. Audin? Filiorum
commemoratà inſtitutione, oraculorum complen-
dam ſortem edixit Angelus. Quaſi hac & ſyl-
va imperii forent virgæ excidendæ: forma-
uiiſque filiis, textrina inſtrueretur parandæ Re⸗
gibus purpuræ, quam non fuſus Regum cruorr
ab Abrahamo, ſed pudor inficeret, quem ip-
ſe aſperſurus poſteris erar, probè filiis inſtitu-
tis. Quis crederet gratiorem Deo parentem
eſſe, benè filiis inſtitutis, quam ſtricto pro
Deo ferro in Filium? Vide, an Pædagogis id
ſit munnus demandandum, quo ſi parens de-
fungatur, regna poſteris comparantur. Et quot
fortaſſe imperarent in Europa familiæ, quas,
pati exterorum ſervitutem, tot jam miramur
annos, ſi probè filiis parentes proſpexiſſent?
At armillarum, quàm morum, & Aſturco-
num, quàm pudoris ſtudioſiores parentes in
filis, eorum inſtitutione neglectâ, equis eos
imponunt, ſed paratis à Deo curulibus ſtolidè
illos, miſeréque deficiunt. Omnia curamus in
filiis, præter mores. Omnia iis tradimus, unis
divinæ legis exceptis tabulis. Et idee, hac de-
ſtituti tabulà poſteri in foro fœdè, domique
merguntur. Abraham, contrà, nihil itaà, ut in-
tegritatem, inſinuare Filio, eâque illum fir-
mare ſtuduit, atque munire, ideéôque regnavit.
Cùm enim ingraveſcentem perſentiſceret
Abraham ætatem præcipitare, diù actam ſub
pellibus, ærumniſque detritam, confectàmque
itineribus, accito Oeconomo, ejũſque obſtri-
ctà in ſe fide ſacramento, filium tutelæ ejus
Iſaacum commiſit. Quid verò ex illo efflagi-
taſſe putatis Senem? Planè non omnis ætas coa-
ceſcit. Gazæ, pecoriſque Senex immemor,
duo tantùm ex eo, jurejurando interpoſito, ex-
torſit. Ut adjurem te per Deum cœli & terræ, ut 8. AQra-
non accipias uxorem filio meo de fliabus Chana- ham.
næorum. Sed ad terram, & cognationem meam S
proficiſcaris, & inde accipias uxorem filio meo vera.
Iſaac. Cavene quando reducas filium meum illuc.
Filium menm tantum ne reducas illuc. In hæc ada- rimalia
Gtum verba Oeconomum emiſit in Meſopota- cateris
miam, nuſquàm eo tuendi gregis, duplicandi æ- raſarer.
ris, ornandæ domus, exaugendæ ſupellectilis,
amplificandæ ſubſtantiæ vel curſim admonito. terna
Adeò duas has tantùm felicitatis ſuæ columnas ?aatam eus
. . randa.
eſſe ſtatuit, avectam è& Meſopotania nurum, &
filium nunquàm reducem in Meſopotamiam. Ea Quæ flüis
unicè percuravit Abraham, quibus in officio ri,
Glhus contineretur.

VII.

Rem verèô familiarem ſe gebest à
duxit indignam; nefâſque credidir, ſi, pudore Paremi-
fili ſtabiliro, anxitudinem de grege, ſerviſ-u
que præ ſe ferret. Si verè, nec cum Oeco- Superior
nomo de domo ſua Abrahamus agit, und ei curet Shi⸗
tantùm integritate filii commendatà, quid eum rialie.
egiſſe cum filio, Sarâque credis? Miramur, ſi Tembora-
ferro jugulum non ſubduxerit Iſaacus? Si vin- Iim con-
ciri non refugerit feriendus? ſi neci divi- temptus.
nitus

, egta etenl
voklcit, 6
n dic
Culn 115
ee ſinis
Ee huis, de
nera ce⸗
6o kaniat,
ninm aun!
um ſlees
wms. Pol.
un Ge flii
Gellaſgue
ilane⸗ emi
mn ulum
iu ſedici
lernvers,
Sälurers,
u ktis,
Ainberem
men, ll
et, e pl
Cin flium.
Gnunmmgi! (l
ſetͤlultrorsd
Einchrum c0
geſtilo me
Cnate Coces?
es kltactan
inhcbes ent
nice, Cepe
1elltet, gd
le ilero de ſun
lül Tand we
Eeiunſet
le ke ſeor
IIn, Ed Kund
unn elo
kimmr; Ht
l, ant iſn
Cſolum in
Nr i deſimn
Runmi thlln
bunm. H-
et flum.
Aomurani
nbi ,

lt, ſe gug
ktken M
eillunt
1 de l ui
ud eſtone
ne ⸗

nenrCrſin

ldele nte
e,un nt
ern. NA

lduin,
i N l⸗

r 4
1
lein

un kr
flonn,
U Op
tun .
Niant inn
All
mcnnkr
Ular eßt
2 . ang
ende Ne
egum nn
Uls nlin
e arnnn
aticge
1 uens ⸗
un. Ei
unar ,
aln miur
toſeylen
An.
8 Mens n
1,ecni es
bltbng deice
ia arumasn
dimns, In
Ed, N.
e, Cnnidn
iin in ur
gle un
elbtiüem
Nid Nn
COhſtne
Unn uekr i
ey M g⸗
Ommüas Oe
Hen immend,
nrinio, e.
elne, Nï
ier lun e,

uutcnen/

—

unen
lummml ig
in nre,
,Alheol 17
Ne Ugeli
Nin Anmmnz,
8 Lechlinmnu,,

eMu.
,

De Cyro Rege. Cap. XVIII. 149

nitus exemptus de ſua nuſquàm fortitudine gar-
Religionis rierit? Ubi una parentes cura ſolicitat, ne li-
Felicnas, beri degenerent, ibi Deo Fili, Patrique ſub-
duntur. Et ubi cum Oeconomis ità ſermoci-
nantur Patres-familias, ità ibi devoti, ac penè
, litati, liberi conticeſcunt. Me verò non tam
e3e,2 recreat, quàm fodicat Abrahami conſtans de
guanta ſi tuenda filii religione, vigilque mens. Provi-
Paremu dentia etenim Senis integerrimd noſtrâà foœdiùs
ſocordu- Pſ. ſea .: SS 13
obſoleſcit, capiturque ſocordiâ. Quis noſtrum,
Patrife. non dico agit unicè de liberorum cum Oeco-
wilias mi nomis, muniendo, ſervandéque pudore, ſed de
nu⸗ eo cum iis poſtremo tandem loco agit, quuùm
ſcilicèt ſaties jam ambos cœpit de compaſcuis,
de haris, de verſuris, de bubus, & de cloacis?
Suprema clepſydræ ſiillicidia una ſakem de fi-
lio hauriat, ebibatque periodus. Non peto, ut
tantům cum ſervis agas de filio. Peto, ne de illo
tantum ſileas, dum noctem extrahis cum Oe-
conomis. Poſt equos, poſt muliones, poſt mulos,
unum de filio verbum emittas. Cum Ephippia,
clitellaſque diſcuſſeris, & fimetum everteris,
pugillares eminùs filii contemplare. Ut equinum
fræno pullum infregeris, ur domitore ſubege-
ris, ut pedicâ cohibueris, ut effrænem & fu-
ſie terrueris, & capiſtro compreſleris, & fame
debilitaveris, & delaſlaveris curſu, & Calcari-
bus torſeris, & longuriis in ſtabulo ſepſeris:
ad impuberem tandem fihium à pullo frontem
converte, diſpicéque, fræno, an veròô calcari
egeat, ne pluris equuleum feciſſe videaris,
quàm filum. Cur enim mannulum in orbein
circumagis? cur dextrorsum modò eum, modô
verò ſimitrorsum impellis, reflectiſque? cur aſſili-
re in clivum cogis? cur anteriores ſurrigere pedes
virgæ ſibilo mones? cur ictis leniter clunibus Cal-
citrare doces? cur durè perfoſſis iliis fugam im-
peras refractario? cur adductis habenis, à cur-
ſu inhibes excurrentem ?à cur tandem fricat
cervice, depexéôque digitis crine, impetras,
ut reſiſtat, quò, altero & ſtapede extracto pe-
de, altero te ſuſtineas, dum te dejicis ex Ephip-
pis? Tantà verò cum arte pullum inſtlituas, ne
te ſuccuſſet, fihum nullà inſtitutione informas,
ne te ferox domúmque non ſuccuſſet tan-
tum, ſed funditùs quaſlet, allidatque ? Criſ-
pantur equo crines, ſericôque ad illecebram
vinciuntur; Et conſilia, nemo, fili aut depe-
ctit, aut illigat? Quin, inquies, fimbriatum,
& criſpulum in bigam filium adſciſco, eum-
que totà paſſim urbe carpento circumfero, &
gemmis fibulatum, & unguentis, rosique de-
libutum. Hæc in filio qui non negligit, ne-
gligit filium. Hæc nunquaàm Iſaaco Abra-
ham comparavit. Cavit illi Pater ab exterarum
connubiis, eumque patriis finibus interdixit.
Cen. 24.6. Cave, ne quando filium menm reducas illuo.
His hæredem Magnus Senex monihbus, armil-
liſque inſtruxit.
VIII. Hic me aliquis interpellet, eà non inſulsè in-
ſtitutà quæſtione, cur tam probè ab Abrahamo
informato filio, non in Abrahami regnaturus
tentorio Chriſtus, ſed in domo ſeſſurus Jacob
Luc. 1.33, ehuntietur. Et regnabit in Jacob in aæternum.
Familiæ, gentiſque nénne Princeps, authôrque
Abraham? Cur ergo in domo ſeſe Jacob regna-
turum teſtarur Verbum, edicitque per Ange-
lum? Strenuè ſe quidem geſſit Abrahamus, dum
floruit: moriturus verò, elanguiſſe fertur, &
bona filis diſpenſaſſe. Jacobi vira parcius emi-
cuit, ſed mors longè, quàm Abrahami, clarius
enituit, a filiorum ne tum quidem inſtitutione,
Ethic. Comment. Tom. III.

cùm expiraret, reſpirantis. Filiis conceubinarum Gen.25.6.
largitus eſt munera, & ſeparavit eos ab Iſaac.
Et deſiciens mortuus eſt. Abrahami is fuit exitus
præ ſenio relanguentis. Jacobi longè exitus for- acob in
tior. Moriturus ſiquidem, non (ut poſteà Eze- Fliorum
chias) in imbres elt deliquatus, quò impenden- H
tem ſuæ vitæ ſecurim excuteret & manubrio, ma- ſnem di-
nuque Mortis, ſuarumque Jordane demerge- igent iſſi⸗
ret lacrymarum: ſed in ignes excanduit, fi- ad.
liorum penitùs ſcoriam excocturus. Ergo, dùm vezio
inter Sacrum Saxumque ſtaret „ hoc eſt, adbibenda,
quùm in vitæ mortiſque confinio jaceret Se- Zvade.
nex, erexit ſeſe, extulitque ad præcepta. Sui
veròô, Numiniſque vix memor, non coœlum ſuſ- Superioy
pexit, ſed præ aſtris, ſuis lectum filis interſep- verws.
ſit. Vocavit autem Jacob ſilios ſuos, & ait eis.
Congregamini, & audite filii Jacob, audite Iſraél Gen. 44:le
„ „» Severitas.
Patrem veſtrum. Quos minis, monitis, pro- §. Zacob.
miſſis, & vaticiniis partim erectos, partim
confirmatos, partim denique conſternatos, vel
ad reſipiſcentiam impulit, vel ad conſtamiam
roboravit; abſumptôque ſupremo in verba ſpi-
ritu, & vivis exceſſir, vitam prius , quàm
liberorum deſerendam curam efle teſtatus. Fi-
nitiſque mandatis, inquit, quibus lios inſtrue-
bat, collegit pedes ſuos ſuper lettulum, & obiit.
Quid hoc vivacius funere excogitari potelſt? Mi-
ramur canendo emori Cycnos! Inſtruendo,
docendéque mori Senem plùs miror. Tunc
filios felicius Jacob genuit, cùm eos occum-
bendo ſauctiori peperit viiæ. Unum moriendo
Rachel edidit filum. Omnes Jacob hberos
ſuos ſecundò edidit expirando. Inſpiravit in eo- Correktis
rum faciem ſpiraculum vitæ, ut filiorum ad dbibende,
eam diem lIutea ſimulacra animaret in He-
roas. Novus Philoſophorum plaſtes, qui vitæ,
quam in ſe abſolverat, ſanctimoniam inchoa-
vit in filus. Quâ eos ſolertià imbuit vivax
& vegetus, qui ità illes moriturus inſtru-
xit? Bombycem ſuis Jacob moribus exprelſ-
ſit, operoſioris architectus opificii, ubi vive-
re deliit. Sed Bombyx viſcera effundit in ſeri-
cum. Vitam Jacob defudit, trajecitque in
præcepta. Ut enim, in hemiſphærio Occiden-
tis Mundi plagas opulentiſſimas effert Ameri-
ca: Gazam ità ſuam, in occidente Ifraële Phi-
loſophia deſignavit, jactavitque. Ur video,
nulla ex ætatis tempeſtatibus aut focundior, aut
ardentior in Jacoh, quàm hyems. Excan-
duit Senex, micuit, fulguravit, &, ne Leonis
æſtivam indolem à ſua Bruma abelle patere-
tur, Judam Leonem dixit, ſed purpurd, non
igne, candemem. Sceptrum & ſenectutis ſuæ ba-
culo extranit, quo Judæ ſtirpem inſtruxit ad
regnum. Nimirum, ut centenarius & Sara
Abraham ſuſtulit filium: Ita Senis baculus de-
crepiti vVirgas protulit reghaturas. Pattiarcha- Senex
tum ità exareſcunt virgæ; carioſæ ſcilicèt efflo- Ferveas,
reſcunt in ſceptra, & conchilia ex ſe promunt,
non teredines. Caries enim heroum purpura eſt,
quàâ filios cohoneſtant. Nemo mihi mella ex
offocato Leone novus Samſon expromat. Pls
nectaris ex ore Jacob defluxit morituri. Qui
& Benjamin Lupum, & Leonem Judam è
ſuis planè faucibus extruſit, quibus & eſcas
haberemus & monſtris, & prætextas. Regna-
vit alter in poſteris, & ſuis Salomone lumbis
trajecto; aler ex ſe Paulum proſeruit. Qui-
bus proluſit Jacob, dum moriturus in fiio-
rum ſe plaſten effinzit. Quos ur Adamo fin-
geret quàm diſſimiles, non luteos erexit in car-
neos, ſed carneos ſuis e cineribus, in novos

N 3 penitus

Ibid. 32:

Filiorism
educatio.

Superior

invigilet.

150
penitùs viros refecit. Immortalitati tum enim
Jacob ſui uſu cineris fingebat. Quem cùm præ-
ceptis erudientem filios mori video, mirabun-
dus exclamo: In paradiſum Adam mortem ar-
ceſſiit. Unius mors Senis, recentiores duode-
cim in paradiſum Adamos immiſit ſcientiæ,
vitäeque melioris. Itaà in heroum domibus ne-
mo tyrannidem aut occupat, aut affectat, quan-
do mors, quæ nuſquàm non graſſatur, intra co-
nopeum Ifraëlis, dum unum ſternit Senem, tot
Seni poſthaumos excitat, erigitque Patriarchas.
Finitiſque mandatis, quibis Rilios inſtruebat,
collegit pedes, & obiit. Tunc educatio probè
concluditur liberorum, quuùm inſtitutorem de-
ficit vita. Geminæ, in ea tum expirantis tex-
trina Senis, expromptæ fuere forfices, educa-
tionis Jacob alterà telam incidit, Parcæ alter4
vitæ ſtamen opifici præcidere. Vel ut ſaniùs quo-
que ſcribamus, quùm Senis vita nihil planè
eſſet, quam continens, attentâque filiorum in-
ſtitutio, ut hanc abſolvit, illam quoque confe-
cit. Quis neget Iſraëlem, vitam ideò tantùm
retinu ſſe, ut liberos inſtitueret, quando, com-
letà filiorum informatione, vitam projecit?
Una proindè ibi duntaxat præſtô fuiſſe videtur
forfex, quâ ſimul opificii, opificiſque ſupremum
ſtamen incideretur. Nam Jacob, ut orationis
ſuæ telam abſolvit, tramamque incidit eloquen-

tiæ ſoæ, mox vitæ ſubtegmen abſcindendum ob-

tulit morti. Porròô, quàm maghnanimum fuit
confligentem cum morte Senem, quùm Cœ-
lum intueri poſſet, Deôque fru, non ſuum
illi Spiriuum commendaſſe, non recordatione ſe
ejus recreaſſe, non ſe Amoris lacrymis eluiſſe;
ſed aſtris, ſed lavacro, ſed colloquio Numi-
nis eruditionem prætulifle filiorum! Sic decet
Iſraëlem mori. Nimirum, qui Deum vidit,
non tantùm Deum videt, dùm moritur, ſed
& liberos docet. Scit Deo longè gratius eſſe, in-
tentum lberis Patrem, quàm Deo unicè atten-

Zelus ani- tum. Hâc tantum occaſione, ſi repudium Di-
marum & vinitati remittatur, ipſa nos maxime cum Deo

Telus ob⸗

ſervantia repulſa conjunger. Mavult enim Deus expoliri à

vel in
morte.

Correbtio

parentibus filios, quàm coœlum ſuſpici. Illecebra
id efſet Charitatis, ſe Coelo oblectantis. Chari-

sdhitenda. tatis illud opificium eſt, cœlo Filios coaptantis.

Præſtantius autem eſt, nova Coelo Aſtra moliri,
quam ſuſpectu ſe ſiderum avocare. Non mirum
ergo ſi regnaturus prænuntietur Chriſtus, non
tam in Abrahami, quâàm in Jacobi domo; cùm
ibi thronum defigat Divinitas, ubi viſi Numi-
nis illecebra opificio poſihabetur excolendæ,

Luc. I. 3. efformandeque familiæ. Et regnabit in domo Ja-

IX.

Exed. 4.
24.
Filiorum
ogisc atio.

cob in æaternum. Hæc te verô prærogativa non
impellit in liberorum educationem & curam?
Pergratam Chriſto facies domum, ſi in ea nec
moriturus à filiorum inſtitutione torpeſcas. Nec
erigeris? Et jaces? Vivax & vegetus non id in-
choas, quod Jacob proſequitur ſupremâ vitæ
lineâ circumſcriptus? Ille docet, & moritur.
Tu vales, & garris, nec alloqueris filios?
Servilem, ut video, indolem virgæ acriùs,
quàm armillæ ſolicitant, nec torques ſocordiam
excitat, ſed tortara. En vibices, & ſecurim.
Clades imminet, ſi educatio negligatur. A rubo
Moſes diſceſſerat, ut Æagyptum attereret, à quo
Iſraël conmterebatur. Abeuntem cum Sephora &
impubere filio, minax Angelus interſiſtit, eum-
que ſtricto ferro invadit. Occurrit ei Dominus,
& volebat occidere eum. Moyſem, Colites, tru-
cidatis! Eum planè Moyſem eſſe non putat, qui
petit. Reſiſte, ſeu Tribunum te, ſen Lictorem

Oliva in Eſdram.

demiſerit Cœlum. Uc Numen videris, hominem
tu certè non vides. Is, in quem ictum deſignas,
non eſiPharao, Moyſes eſt. Legatũ imperantis Dei,
non tyrannum. Hinc procul imperat Pharao. Mem-
phis ſubeunda tibi eſt, ut inviſum coœlo Princi-
pem in ſua ſuperbum regia, ſellâque obtrunces.
Hunc cave perſtringas. Eſt enim Pharaonis ter-
ror, & Numen, non Pharao. Hunc imò, non
Pharaonem, ad ſupplicium exquiro. Moyſémne?
Virum, non virum, ſed Semideum Hebræo-
rum, & Pharaonis Deum? A quo ſpreta pro
Deo regia? à quo filiorum Abrahæ propugnata
libertas? à quo in rubum Deus, ignémque de-
vocatus? Cui mancipata elementa, cui obſe-
quens Nilus, cui pelagus vectigale, cui heca-
tomben .Ægyptus in mari deſtinat non boum,
ſed Princibum? In hunc tu ictum vibras, cum

Periclita.
tur Moſes

klii inſti.

tutione
neglebtd.
*. Moyſen.
Lelus ob.
ervantiæ

neglebtus.

quo Hebræorum tot palmæ intercident? Si ceci-

derit Moſes, non cadet Jericho. Si cruorem Moſis
effuderis, Nili oſtia non cruentabuntur. Non
cædetur EÆgyptus, ſi Moſes concidatur. Vivet
Pharao, ſi tuo Moſes gladio feriatur. Novi, ait
Angelus, quas ſim ego hujus funeri daturus, ut
regionis more loquar, inferias. Sed in viri cæ-
dem divinum me agit imperium. Hinc, precor;
abſiſtite. Nam telo meo devotus eſt Moſes, &
hâc tantùm placari hoſtiâ poteſt Ira Numinis,
quæ ſtragem coquit, nec unum parturit ful-
men. Incircumciſus enim, & invulneratus pa-
renti fihus, non unum illi vulnus intentat. He-

bræorum lacrymæ, quæ coœlum pertigerant,

nec extulerant Arcam ſuprà montes Armeniæ,
ſed miſerorum intulerant ergaſtula ad uſque ſo-
lium Numinis, cruoris deſtitutæ guttulis, ità
deſedere, ut inexpiati cunæ pueri Hebræorum
fornaces, carceréſque depreſſerint. Adeò libe-
rorum neglecta inſtitutio furorem incitat Su-
perüm, ut Hebræorum innumeræ compedes,
uno infantis præputio, obhiterentur. Et quia
ſanguis non clamat impuberis, tot nequic-
quàm Hebræorum plagæ, lacrymâeque voci-
ferantur. Lacrymarum fruſtrà mare fluctuat
immenſum, niſi ſtillicidia illud infantis in Ni-
lum incitent, obruendéque validum reddant
gypto. Cædentur Hebræi, unus quòd nec-
dum puer feriatur à Moſe. Quot imprimet
vulnera, unum telo vulnus non diductum!
Triumphabit £ÆEgyptus, Iſraël opprimetur, ſi
perſtet integer Puſio. Vide, quid interſit,
quantique ſter, unus in infante ritus non ex-
pletus. Qua ſtrage filii ſcelera piabuntur, ſi,
uno pueri præputio, tot Hebræorum capita pe-
riclitantur! Libido, petulantia, peculatus,
cædes, incendia, icta cum latronibus fœdera
perferenturne in Adoleſcentibus, quùm ſerius
inciſa puerulo cutis, effloreſcentem libertatem
populi ad ultimas penè fibras exciderit? Por-
tenta videri iſthæc poſſent, commentâque ſcri-
bentis, niſi ea ſpectaremus ad Horeb, Pue-
rum ſcilicèt non cæſum à patre Parentem ju-
gulare. Cumque eſſet in itinere, in diverſorio
oocurrit ei Dominus, & volebat occidere eum.
Tulit illic Sephora acutiſimam petram, & cir-
cumcidit præputium filii ſui, tetigitque pedes
ejus, & ait“ Oponſus ſanguinum tu mihi eés.
Et dimiſit eum poſtquàm dixerat, Sponſus ſan-
guinum tu mihi es s ob circumciſionem. Quòôd
ſi Moyſi tanti ſtetit mos unus ex iis , quos
rituales avorum imperabant libri, neglectus in
filio; quid ad nos virgarum, telorumque
non redundabit, ſi, remiſſis habenis Adoleſ-
centibus, aduhtiique jam liberis, nullâ eos in
officio

Exod. 4.
24.

Meo lg⸗
Gi Ein
is ler
A broni
bn, u
Lyplanen
lun x
Iphemenr.
6S ientat
Fenbri, 6
un dei,
meb, nr .
e inch
rlohet
h le db
al
agvind.
“ ingon
i vellc⸗
(vs Cithate
Afrümur
Mres, gus
nnni rh
e Cſcerue
Alnimn anin
I s flum
Cekendumm
S ant nunti
E Oeconom
klom le
uel, dep
lu, on dact
Demprun non
Ed er.
ſenennt diſci
umum. O⸗
nn Trbitraba
sr, Dunatan
inheünne benn
Ktelet 2 Ceel⸗
Gnenum. A
klenel keges
e derdis
ngle, deche
l ſch ſr
aanen exioat
a fhi ſui
1u eis pelan
Anni Autien
it d Aii
i purmn Al
puir 0oleſen
Kanflerenn
61 Pregar e,
ch intei
meit⸗
r mo⸗
Una n
ſanet 4
hen ie
4 Nhoon
Domin

=
=

nmd
eind zun 4
r
d hen 1
Eohugnn
englec
e, Cul er
nimn don
Uribrun
en,
reni
bunnt, N
lden. T
un. Mii
gienni
e Firt
Hr enn
l Mle,
Ira Mnii,
n pamm
Vuleumg
intnu ke
n ſenen,
141 Ue .
e gunlls, in
i Hebreorun
nn. Aeo khe.
en in I
e12 nneln
unn. N
, len
mmdeve
mate il
nfannui)
lidum n
nus go e⸗
Onn mpinm
on Sdndun
Opinenn,1
gic inelln
Iis don r
zihunnit,h
N Cahin
49 alnt,
Loribos Elt
Cun Kunn
ten lbenten
gegent! Nr
nmenmtgeeli
Pueb,
e Menten “
,i ueſſni,
4 iln 1
nmn, /
niiur 3
n tu e 4
, uſe
S
ſnen.

De Cyro Rege.

officio lege retinuerimus? Incircumciſi rearus
fili, deſtinatum evertendis, condendiſque im-
peräs Vatem plectendaum, non reis tantùm,
ſed larronibus & hariolis adjunxit. Ità enim
Moſem, utl olim Balaam, Angelus adoritur.
Expilantem, quin levius, Templum, Helio-
dorum Coœlites, quàm Moyſem punient per-
2. Mach. 3. litantem. Loris ille compeſcetur : huic cæ-
16. des intentatur. Stat gravius non initiaſſe filii
membra, quaàm pecuniam corraſiſſe, Supe-
rum fidei, tuteldeque commendatam. Er ta-
men, hoc ſe nemo teneri piaculo horruit, nul-
läque ineruditi, indolatique filii apud paren-
tes religio eſt. Quis noxas, vel inter leves,
malè à ſe liberos educatos, adſcripſit? Curio-
ſins nos aliquando in pratum lumina deflexiſle
arguimus. Voraciùs heluatos interdum nos tu-
bera, fungéſque damnamus. Muris nos pon-
tici & vellicat illecebra, & fodicat. Acquieſ-
cimus citharœædo, nec quieſcimus, voluptate,
quâ fruimur, ejuratà. Filiorum incircumciſos
mores, quis efflevit? Non ganea Moſem, ſed
incuria telo Cœlitis objecit. Et napi te, intu-
bique diſcruciat conditura, ad barbariem filii
nuſquàm animo cohorrente?
Alis filium, inquies, exaſciandum, & cir-
cumcidendum dedidi. Id quoque muneris Moy-
ſes aut nutricibus explendum reliquerat, aut
per Oeconomos curatum iri fortè putaverat.
At falſum ſe animi fuiſſe, intentato fibi telo
Angeli, deprehendit. Curant enim crepun-
dia, non Sacramenta nutrices infantium: &
puerogrum non reſcindunt Oeconomi laſciviam,
ſed fovent. Si prælertim incurioſos animad-
vVerterint diſciplinæ parentes, inſlitutioniſque
filiorum. Statâ die circumciſum fuiſſe pue-
rum arbitrabatur Moyſes. Sed vecordis eſt
dicere, Putaram. Debuiſſer initiationem filii
imperitare libertis, quos puero formatores deſti-
nabat. Nam poſtrema famulorum ſtudia ſunt,
rebellet a Cœlo, an Coelo hæres nuncupet Sa-
cramentum. A te, dices, de inſtituendo filio,
nec ſemel leges latas, nec uni. Et putas curæ
eas fore Servis, qui ſibi, non tibi ierunt me-
tuntque. Sedenim diſertis eos verbis admonui,
quid facto ſit opus, quâmve ad normam, edu-

X.

cationem exigam filii. Nemo Tribunos ita di-

ſertè a filii ſui revocavit, abſterruitque interi-
tu, ut eos palam David à cæde inhibuit Ab-
2. Reg.18. ſalonis. Audientibus enim nobis pracepit Rex
. tibi, & Abiſai, & Ethai, dicens: Cuſtodite mi-
hi puerum Abſalon. Num his loricari legibus
potuit adoleſcens, quin pluribus à Joabo tragu-
Tbid. 14. Iis conficererur? Et ait Joab: Non ſicut tu vis,
Jed aggrediar eum coràùm te. Tulit ergo tres lan-
ceas, & infixit eas in corde Ahbſalon. Quid au-
dacius, atrociſe patrari ab Aulico poruit tum
in Principis fiium, tum verò etiam in Regem?
IIli vita immani vulnere eripitur: hujus autho-
ritas ſummo ludibrio traducitur, & calcatur.
Obtruncat pendentem, & regnantem obrerit.
Abſalonem contrucidat, & Davidem contem-
mit. Ita Dominis Liberti obſequuntur. I nunc,
& te dicito prælcrip ſſe famulis, quid facto
Pavili ſit opus. Et lervandum Joabo David edixe-
Jiabu, rat Abſalonem. Et Ablalomis cor non uno Joa-
mn auſeul. Dus teld- fodit. Nam quamvis una ſatis
at, atr. perfodit. am q
gue 4. lancea foret, ut Abſalon interiret; Una non
ſalorem. tamen proculcando regio Edicto ſat viſa Joabo
Aulis lancea; qui non cor ſæ viùs fili, quam parentis
purpuram lancinavit, illius æque vitam, ac hu-

bontuma-
⸗ imperium. Perforo, inquiebat
jus pertæſus imperium. Perforo, ind

Cap. XVIII.

I 5I
Joabus, tam tumuluantis pectus, quàm tabulas
imperantis. Hinc animam rebellantis extrudo:
Præcipientis indè erado characteres. Neutrum
revereor, & utriuſque flocci facio ſen dignita-
tem, ſeu vitam. Legiſlatorem ſe mihi es hi-
bet David? Lycurgos ego non patiar; nec So-
lones audiunt galeati. Meis ille telis eget: non
ejus ego ceris indigeo. Meminerit ſe Fucum
eſſe, non Apem, à quo Uriæ depopulatum
alvearium eſt, in Anguem Ape conversé. Non
enim Apes ſcortantur, in quam labem ab eo
impulſa eſt Bethiabea. De Ape Anguem fin-
xiſſe doleo, jactéôque Davidem! Truculentior
uxor, quam vipera eſt, quæ virumn lugulat,
ut fihum concipiat. Prædo fœminæ, & virz
carnifex, aſylum ſe modò præbet rebellanti,
idque me agit inconſulto? Legiſlatorem ego
nunquàm perferam & adulterum, & homici-
dam. Cuſtodite mihi puerum Abſalon. Audi
pudicum. Scilicèt cruorem fundi extimet per-
duellis, fidiſſimi dudum mihitis gladiator. U-
riam prodit, à quo Arca propugnatur. Patro-
cinatur Abſaloni, à quo regnum evertitur. Ità
pro lege interduùm libido eſt. Cadunt intempe-
rantiæ, hoſtiæ fortiſſimi milites. Ganeones cæ-
di eximuntur. Charybdim me eſſe juſſit in-
nocentiæ? Fui, quamquàm invitus. Jam me
perfidiæ portum deſtinat. Id ego nec invitus præ-
ſtabo. Nolo cloacis poſthaberi. Retrimenta illæ;
ſordéſque evolvunt in mare. A me ſervari ju-
bet, non exhauriri, ſentinam Reipublicæ. Cu-
ſtoditur aà Draconibus aurum. Ecquando Du-
ces, hoc eſt, regii Metalla ſimulacri ſervavere
Draconem toti ſævum, infeſlumque Palæſti-
næ! Id enimverò Joabo deerat, ut ex Impe-
ratore, non lictor modò eſſem Uriæ, ſed ſa-
telles quoque fierem & cuſtos Abſalonis. Pu-
gnavimus nimirùm, ut perduellem revocaremus
in ſolium. Si Rex delirat, Imperator non inſa-
niam. Quid mihi David edicit ? Ut incolumem
ſervem, qui nos proſcripſit? En vallum, quod
in corde ſacio regnaturi, ne hoſtis in cor pene=
tret adoleſcentis. Tres cordi ejus ſuffigam ha-
ſtas, ut hoc ſe ille vallo contineat. Hæc apta
Accipitri cavea. Sic Draconibus excubatur. Non
alia ratione Joab tuerur perduelles. Tum emnim
Proditores telum eſſe deſinunt imperii, quum
eorum pectus jaculorum fit theca. Suſpendun-
tur in veſtibulo arcium haſtæ, ut ſerventur-
Meas ego item haſtas in corde Ablſalonis ſuſ-
pendo, quo eum ad Davidis nutum propu-
gnem. Ita obiequimur imperantibus Tribumi,
ubi ità nobis imperant Reges. Servate Abſa-
lon! Servetur. Arma ergo mea in eum tranſ-
tuli. Cor Abſalonis meis penitùs jaculis circum-
ſepfi. De me queri David qu poſſit, ſi tra-
gularum mearum non aliud eſle volo arma-
mentarium, quaàm pectus ipſum Abſalonis?
Sic Principi Duces illudunt. Porrô ſi Regi, ſi
bellaci, ſi victori fidiſſimus ità Ducum relu-
ctatur, ipsiſque ſub oculis parentis & trium-
phantis, àa ſervo Regis filius trucidatur: Ca-
lonem tibi fore putas obſequentem, qui nec bel-
lator , nec princeps es, nec triumphas, ſed tre-
pPidas? Davidi non Paretur, & tibi obſeque-
tur libertus? Tribunus totâà, inquies, clarifſimus
Syri reluctatus eſt Regi mihi lixæ domi, ſer-
vique ſunt perobſcuri. Imô contutnaciores Vernæ
ſunt, quàm tribuni. Sed coœlum, inquis, efful-
gurat. Fulminat, ſed perrarò. Quot vero limus
Angues educit? Quot tellus feras, monſirâque
exolvit? Unam vix turrim fulgur decruſiar.

N 4 Quor

Protelkores
impiorume

XI.

Uherior
Zerra, cum
à Dictato-
ribus ara-
retur. Itdà
Filii eru
diri à& Pa-
rentibusde-
bent, zon d
Libertis.

Paterfami-
liae.
Rex regat.
Sauperior
invigilet.

ℳ

152
Quor haurit ædes, urbéſque, ut ſe tellus excuſ-
it! Viliora audaciſſima ſervitia ſunt, & ma-
ximè refractaria: utl belluarum, quæ repunt,
ſunt nocentiſſimæ. Cùm ergo filium Regis ju-

.R .1 . — r
gulari à Tribuno horreas, non clam ſolum pa-

tre, ſed repugnante: conjice, an ſint tibi vernæ
ſuam impenſuri operam, ubi eis imbuendum
dederis filium.
Feliciorem te tamen civem, quàm imperan-
tem Davidem, famulantium præltet obſequium.

Quæ tu de filio præceperis, ea illi in adoleſ--

centem compendia deferant, eéôſque accuratiſ-
ſimè informent: num te decet proptereaà ab in-
ſtitutione vacare filii? Nunquaâm id præſtite-
rint Pædagogi, quod vos parentes liberis præ-
ſtaretis. Incuſabatur ſub Trajani fermè tem-
pora Latinus ager, & quaſi emaciatus damna-
batur ſterilitatis. Decumam enim frumenti par-
tem ex eo jam legebant, invehebaântque in ur-
bem. Interceſſit nonnemo ſententiæ, & quam in
tellurem cives cariem, vitiumque refundebant,
in culores tranſtulit & culturam. Feraciorem
olim fuiſſe Agrum fatebatur, non quèd ube-
rior, pinguiôrque eſſet, ſed quòd Imperato-
rum manibus coleretur. Geſtiſſſe tum terram
vomere laureato, & triumphali aratore 3 ideéô-
que ſegetem edidiſſe colonis parem, meſſéêm-
que paraviſſe Conſuhbus conſularem. Mox

eam catenata exercuiſſe mancipia, non ſurd

tellure; quam puderet ità vinctis, ut coronatis,
exuberare, & eandem ſervis præbere annonam,
quam elargiri Dictatoribus conſueviſſet. Ini-
què proindè ilios de Latino Campo cenſere, ſi
eadem efſe vellent ergaſtulorum emolumenta è
fundis, quæ fuiſſent curulium & triumpho-
rum. Si Cincinnatos Ager reciperer & Serra-
nos, tum veterem ab eo copiam purpuratis cul-
toribus reponendam. Remitterent latifundiis
Dictatores, ſi meſſes cuperent Conſulares. Si
verò per mancipia agros colere pergant, fru-
ſtrà eos verſuram repetere equeſtrem, cùm
ſors foret aut plebeia, aut vernilis. Quæ verô
ille prudentiſſimè de agris ſenſit, id ego di-
ſertiſſimè eventurum de filis eſſe pronuntio.
Miramur paſſim liberos à parentum indole, ge-
niòque deſciſcere, nec familiæ retinere claritu-
dinem? Parentes turpius, à majoribus defeciſ-
ſent, ſi eos Avi abdicaſſent adoleſcentes, imbuen-
déſque mancipiis tradidiſſent. Senſere agri cul-
torum vukus inſcriptos, & pedes annulatos,
mulctaruntque Dominos non decima, ſed
ſummâ ferè annonæ universA. Et liberorum
torpere indolem exiſlimatis, tam obſcuro in lu-
cem extractam magiſterio? Ager compedem
faſtidit. Et filium verberonis non tædebit? Cu-
rioſius diligentiuſque ſata honeſtæ manus diſpo-
nebant, ideéque lætius illa ſuccrevere. Num
ſocordiores non erunt ſervi, quàm parentes, in
expoliendis, ornandiſque filiis? Tractari plan-
tæ nolunt à mancipiis: & ſervilem inſtitutio-
nem liberi patientur? Indignatur numellas hu-
mus & compedes, irdmque ſterilitate teſta-
tur. Et humanam non pudebit indolem à ſer-
vo in Senatorem, Conſulémque confingi? Ab
homine poteſt ſaxum in hominis ſpeciem ſcal-
Pi. A trunco, ſaxéque nunquàm homo fin-
getur. A te debet filius imbui, ut effloreſcat, uti
ab Imperatoribus .Kinus ager excultus impe-
xatoriè germinabat. Vim quandam à laureato li-
gone hauriebant arbores, falcéque putatæ Vi-
tes conſulari, auream è& ferro trahebant ætatem.
Non ſe cædi putabant plantæ, quoties armillata

Oliva in Eſdram.

eas dextera incidebat. Et bipalio imperante ſcro-
bes defoſſæ, coelo ſe pares ratæ, in aſtra demiſ-
ſam ad ſe arbuſculam efferebant. Ingeſtus à
Conſularibus fimus, opobalſamo, & chryſocol-
lis æquabatur; redundante in inſtrumenta, in
reirimenta, in rigua, in ſurculos nitore, hono-
réque culkorum. Quæ enim tam ſylveſtris, fe-
räque arbor, & Caucaio licèt avecta, non miteſ-
ceret, ſeu Cyri depacta manu, ſeu Cincinnati
decacuminata, putatâque mucrone! Gliſcebat
Pomona, cùm eàâ ie deputari falce intueba-
tur, quâ Dictatores Aſiam, Africamque ampu-
taverant; ut, Provinciarum truncis exputatis,
Romani virgas imperii, & imperantis Reipubli-
cæ faſces devictis Regnis inſererent. Quæ cùm
truncos ſenſus expertes ſentire quodam modo

fateamur: quàâ ratione non ea intelliger adoleſ-

centum indoles tam vivax, & perſpicax, ut nihil
non ſentiat?
Machabæorum nemo non miratur tot invic-
Ctam lenociniis, ſuppliciiſque indolem. Marmo-
reis adfuiſſe Tyranno membris, ſidereéque cor-
pore viſi ſunt. Nam cruciatibus lætiores, vi-
vacioréſique vulneribus, detractione cutis niti-
diores, tanquàm Cœhi Angues deſquamari, ſi-
bilabant in Antiochum. Admotis facibus, tri-

XII.

pudiabant, innocentes inter ignes Salaman-

dræ. Tuſi, contusique emicabant, ut gemmæ.
Amputati, ceu vites, germinabant. Perſtabant,
ad inſtar rupis, in fluctibus, æſtibuſque im-
moti. Fuere planè Agri, quos Deus irrigaſſe vi-
debatur. Aconito ſcilicèt recepto, thura remit-
tebant. Blaſphemiis conſiti philoſophiam pro-
ferebant. Ferro trajecti, aurum reponebant.
Aſtra pro cruore tortoribus remittebant. Vide-
batur cohors illa fratrum alter quaſi paradiſus,
ſed ad feritatis Occidentem conſitus, non in
Orientem obverſus voluptatum. Quem Anguis
laceraret hortum, non homo excoleret. Cui non
Cherubim excubaret, ſed Satan immineret. In
quo mortis, non vitæ, arbor vernaret. Quem
non ad feracitatem fluvius rigaret, ſed ad fe-
rocitatem ignis excoqueret. Una ibi tamen Eva
ſerpentem detrivit, & ingluviem perpulit. Eva,
inquam, ſanctior juvenum Mater ibi adfuit;
quæ non unum, ſed Abeles ediderat ſeptem,
uno ne quidem tot inter Abeles effuſo, partéô-
que Caino. Verùm, quem ipfſa non pepererat,
præſto tamen ad evertendos Abeles, Cain con-
ſtitit, non agricola, ſed princeps. Etenim An-
tiochus & in fratres Cain, & Anguis in fœmi-
nam, Sionis paradiſum irrupit, ſed ut invitus
operaretur, & cuſtodiret illum. Nequicquàm
enim aut delinitis, aut conterritis pueris, citò
didicit, nova, quantùm à veteri ſanior, Eva di-
ſtaret, quæ Cainum pati poterat, Cainum verò par-
turire non poterat. Illa ipſa extitit Mulier, cu-
jus in minimo natu filio, calcaneum Serpens
obſervaret, ſed incaſsuùm, cum ejus ipſa caput eſſet
obtritura in Tyranno. Quæris autem, undè pue-
ris tantùm roboris adjeétum? Quòd ab iis nun-
quaàm Mater abfuerit. Quòd ſuos ipſa filios edu-
caſſet, rigaſſerque ore, mammiſque ſuis, ve-
luti Cedros Libani, & luctaturas Abietes cum

11 . 7 . . 1-
procellis. Suprà modunz Mater, inquit, mirabi- Mach, 7

lix, ſingulos illorum hortabatur voce patrid. Itaque
irridens crudelem tyrannum, ait: Fili mi, miſere-
re mei, quæ te in utero novem menſibus portavi,
& lac triennio dedi, & alui, & in ætatem iſtam
perduxi. Peto, Nate, ut aſpicias ad œlum. Cium hac
illa adhuc diceret: ait Adoleſcens. Quem ſuſtine-
tis Non obeqo pracepto Regis, ſed præcepio ese
che

§S. Ma-
chabaæi
Pueri cur
tam validi
contrà lic-

tores:

Filiorum
educatih.

20.

Poere glo
aa,
oln lal
“ Mater 2
Ienbra
lente pan
6 Vronenni
e,in dam
igune ffe
s emollit
Iuun Galnan
ls obrin
e k erbe
e ecogit
dorngue 2
nor, ſel Con
“ Machaber
1 en mhall
ent d ſopl
Guemr. dec
ſpinit Eun
Ica Geiuncer
labeamgbe ir
le Nar
6lgoe
2lunricum exe
Nnn Mines pig
lete ig kanll.
li marone
Necleſuctu
PUls ilans
n Kiæ, Ouan
5d, ne ſetus n
Kchctre gaudh
, in ecati
Oenere l
Gheim zut,
iannndl hrss
Clibe Nrnun (
ujnen, & Kee

itit, uam ,
Mn Ii medull
un: uf Ma
en leone Prel
6n Fliorum P—
lklennam no
N edd ſ0
unguann
Enner erim
Eenun, & Par
Mn bbere Gepul
nkndor non
nlirnsg mulcl
n tdr.

leſn
Eeni Hôche agro aut Damaſcenus, aut Campanus
giin, ager feracior? Serebatur adhuc, & , ſemente
Crnecr. necdm factâ, in meſſem maturuit. Sua non-
fen, n duùm Mater abſolverat præcepta, & ſua lictori-
Ne, . bus membra filius obtrudebat. Nimirum lac
ſehi t hauſerat & parente. Negas pluvium & cœlo rorem
nn mie⸗ in Unionem obdurari? Parentis lacte perfuſus
netne puer, in adamantem concrevit, qui nullo penitùs
Slc ſanguine fractus diſſiliret. Gemmam hircus vel
E inh. cæſus emollit, infringitque. Adoleſcentis ani-
lein mum adamantinum, nec Elephantus toto ſuæ
anei mohs obtritu, niſuque compreſſit. Parentum
1Ninh adeò lac verbaque, quibus nihil tenuius, fragi-
(rd liuſve excogitari poteſt, in rupes filios ſtipant,
dim nh indurântque adamantinas, quas non debihitet
lie a cruor, ſed corroboret. Haberet non unum Eu-
icn uni ropa Machabæum, ſi vel unam haberet heroi-
næ parem matronam; à qua & morituri anima-
rnit rentur ad ſupplicia fili, & ad legem enati la-
n Mm. Ctarentur. Sed quæ filios Mater ſuis mammis
Erke apprimit? Humi lac malunt effundere, quàm
kiane,f in ora defundere filorum. Tædet eas vel lactis;
e ui ii ſcatebrämque ità vitæ hauriunt zur ſentinam „pro-
Jumi,1 Alurner luviemque Navis exhauriunt Nautæ. Sinu catu-
hht. lactare ſæ- 108, ſitn061que circumſerunt, e ſinu liberis in ube-
6 uma SS Ta rIc exXCIlS. Piget alere, quos Parturire
ngmm non piguit. Nec Urſas ſœtuum tædet, & ſuo-
, Dellten in rum Matres pignorum faſtidium ſubit. Quin non
titur uhere fera tantùm, ſed ore catulos nutrit. Pro-
8 ngkin cul à ſe matronæ partus abjiciunt, mercenario,

ieni plebeiôque ſuctu aduluros. Gerninas proindè Coœ-
ſten H lo Urſas illatas gratulor; quando aptiores Alſtris
min ſunt feræ, quam matronæ. Has enim latere cu-
i, t pio, ne fotus moneamur abdicare. Nitere illas,
kiat ie & elucere gaudeo, ne nos formare pignora pi-
4 Mllii, geat, 1n educationemn liberorum à monſtris ada-
Mnu,un n Ctos. Optiméque Urſas ad ſeptem effulgere Trio-

en Augi nes dixerim; ut, ubi in fœtus amor refrixit,
len Cin ibi amandi faces Urſæ inferant Boreales. Ma-
innin h chabæa Puerum Coloſſeum ſuſpexit, Olympéque
nater. E majorem, & ſerenum in turbine, & ridentem
1, Eii⸗ in igne. Lactaverat eum ſiquidem per triennium,
bi uniln diuque illum inſtruxerat. Ferro puerum im-
Nemhn becillius, quam lacte parens muniſſet. Nec Leo-
er hiddi num ità medullæ efferavere Achillem commen-
kin en, titium uti à Matre ſuccus inſtillatus, fortiorem
ehib, eum Leone præſtitit, non jubato, ſed cataphra-
nn Kiekti,e Cto. Filiorum proindè imbellem, enervémque
s, Cin adoleſcentiam non filiis, ſed parentibus tribua-
Etnin 11 mus. Si eos ſuo uberi admoverent puerperæ,
isin len⸗ à ſuis nunquàm gentilibus deſciſcerent adoleſ-
a mnin centes. Veruùm abjecti à parentibus abavos pro-
Meguigun jecerunt, & Patrum purpuras deſpuunt, Ma-

1s en, trum ubere depulſi. Candere neſciunt, quos ma-

lnin ud- ternus candor non aluit. Quôſque candore lac-
inumtedke areures mulctaviſtis, rubore eos item inter-
Mllet, ictos putatote.
e E XIII. Utinam plerique Senum vociferantur) fi-
anih lius mihi Tobias obtigiſſet, qui meæ forer bacu-
enke lus ſenectutis. Quibus viciſſim filii, graviuſque re-
s chün clamant: Parer utinam mihi Tobias contigiſſet;
fhat qui me, non baculum, ſtipnemque dimiſiſſet, in-

ſcne ſis,6 dolatum & rudem. Potuiſſem ego quoque, in
tench reghi virgam expoliri, quem nunc lictorum vir-

cem, tranquillitatem & juniore Tobia Tobias ſe-
Tob. 4. F. MiOr recepit. Sed ſuperſtes filium inſtituit, ſed
moriturus ab eo nunquàm deſtitit effingendo.
Nunquam bonus Senex de tabula manum re-

bPater morbo mortéque vicinaâ ſuperior, in do-
Ceiuis exedram commutavit. Mirabantur Par-

Tob. 4. 1. 8S, ſecuréſque proſcindunt. Pecuniam, lu-

traxit. Imminebat expiranti ſandapila, quamm

De Cyro Rege. Cap. XVIII. 1 53

cæ tam curto vitæ ſuæ ſtamine, Senem telam Yobias ſi-

ordiri filio, nullis finibus circumſcripram. In lm ege⸗
ſuum Plaſtes limum difſolvebatur, & frigenti- zmoque

bus tamen membris vas excoxit hon rarium. more-
Adeò ſub deficientis brumam ætatis, id eru. A1ade
ditionem parens filii exarſerat. Nihil a relanguen-
te Mors extorſit. Philoſopharur, & expirat: ca-
dit, & confirmat: deficit, reficirque. Et, cùm
vox eum, laterâque deficiant, è ſuo vigil latere
non Evam edit, ſed nunquàm lapſurum Ada-
mum emittit. Naſciturum olim Ohriſtum men-
ti, animôque filii ſenex impreſſit ferè præmor-
tuus. Membrorum de dente cymmbâ, Legis
tamen filio detulit tabulam jamjam naufragus
Pater. Quis crederet vitæ rationem à morien-
te tradi ſuperſtiti? Ità parentaturo ſeſe Senex
exhiber Patrem. Audite ergo filii mei Patrem Tob. I4,07
veſtrum, ſervite Domino in veritate, & ſtliis veſ-
tris mandate, ut faciant juſtitias & eleemoſynas.
Sic Tobias expiravit. Aurum, quàm animam,
ociùs erniſit. Id nepotibus filéque reliquit,
ut ne opes retigerent. Qui verô inter ſuprema
verba id filiis relinquit, ne tum quidem reliquiſ-
ſe filios videri potelt, cùm eos occumbendo re-
liquit. Adeſt etenim ſuis, qui ſuis adeſſe aurum
non vult. Perſto Tobiam inter & Cyrum an-
ceps, quem arctiùs complectar; dum is victor
urbibus excubat, à fihis ne tum quidem ille ab-
ſcedit, dum excedit. Ignaviæ fulmine non
perſtrictam Oyri gratulor Laurum: Tobiæ mi-
ror Cupreffum, expirante vità, in filorum in-
ſtitutioné non emotam. Ab Urbis curà Cyrum
nec triumphus avulſit. Tobiam nec mors divul-
ſit à filiis. Senex docet, & moritur. Rex trium-
phat, & præeſt. Suos Cyrus ad pedes abjecta
regna non calcat, ſed regit. Immortalitatem To-
bias inſpirat filio, & expirat.

OMNIA regna terræ dedit mihi
Dominus Deus coœli. I. Eſdr.

I. 2.

C APUT XIX.

&1 parentes eacubant ſliis, ab eorum in-
Ititutione ne ſuo quid m funere revo-
cati; decétne à commiſſis ſihi Nutminis
Mus torpere Abbates, Præpoſitos &
Præſules, ſeu ruſticattione, ſeu tadig
e ce crugigzur.

REer Kirum quantociùs ad Cyrum me Pa- f.
tres familias, quos tam ſeverè reprehen Sunerispes
di, ſuique muneris admomui, injecta manu, qua- & Epiſopi
ſi harpagone demiſſo, inhibuere, urferuatque "cigilegt
in Præſulum atrium, conclaviâque Sacerdo- ſerzantia-
tum nequicquàm reluctantem. A regia non
te puduit, (dixere parentes) in tabernas, caſaſ-
que divertere, quò nos carperes in liberorum
curâ oſcitantes. Aurex gemmeæque luſtran-
dæ jam tibi ſunt Præſulam ædes, ut eorum com-
probes ſtudium in educandis, formandiſque li-
beris; quos, non ex ſanguinibus, neque ex volun-
tate Cariis, neque ex voluntate viri, ſed ex Deo
natos & ſuſtulerunt, & adoptarunt. Nes quidem
inviti hberos non raro fuſcepimus. Perdicum ill
more, dquos non genuerant, in fuam recepere
fidem,

ſidem, ne dicamus, de manu, mamméque Nu-
minis rapuere inſtituendos, imbuendéſque im-
mortalitati. Jam vide, an efformandis Dei foœ-
tibus attentius, impenſiuſque vacent ipſi, quàm
dedolandis nos naturæ pignoribus incumbamus.
Noſtri te fortè miſerebit, ut iis intenderis, quos
filiorum Dei ſativos, imòô voluntarios parentes,
& curatores ambitio non rarò impulit, intrusit-
que in cunas, & palæſiras Divinitatis. Si noſtro-
rum nos liberorum piget interdum, non ſemper
eos liberorum Dei non tædet. Damnamur, ſi
nutricibus liberos tradimus oſculis lactéque nu-
triendos? Quod eos ergo ſupplicium manet,
quos nemo non videt, indolétque Dei filios Lu-
pis ſæpè, viperiſque non quidem objicere, ſed
nequaquàm ſubducere, ne veneno, & laniatu
diſcerpantur? An naturæ pignora curanda dili-
gentius ſum, quam educandi ſint ex Deo liberi
prognati? An nos plectemur, qui lac filiis im-
mulgemus alienum; & donabuntur civicâ, qui
cicutam Dei filiis patiuntur inſtillari? Scelus eſt,
pPædagogis filios penitus dedere: & Draconibus
derelinquere ſatos Chriſti ſanguine Adoleſcen-
tes, viréſque, non flagitium capitale eſt, ſed
facinus triumphale? An non quot in urbibus pro-
pudia ſunt, & ſcelerum luſtra, tot adſunt Ec-
cleſiæ liberis ſpelza Tigridum, anträque An-
guium? Quid tu ibis inficias, flagitia monſtra
eſſe Reipublicæ, an deeſſe orbibus ſcelera? quæ
Prælules aliquando intrà provincias, oppidâque
ſua tam patienter non ſerpere tantùm ferunt,
ſed graſſari vident, nec uruntur. Dolent? Ea
utinam non domi alant, nutriaântque. Liberè
iſta deſcribo, hâc meâ ætate, quâ, totà ferè Eu-
ropâ, Præſules adoramus Apoſtolicos, Clerum-
que veneramur planè alium, quàm ſæcula Con-
cilium Tridentinum antecedentia eluxere, for-
matum ad normam Diſcipulorum Eccleſiæ pri-
mitivæ. In tanta ergo Epiſcoporum & Sacerdo-
tum probatiſſimorum copiàâ, liceat emendare
nonnullos, héſque rariſſimos Eccleſiaſticos, tam
diſſimiles laudatiſſimis Fidei Principibus aureæ
hujus ætatis, ut vix unus quidem Chriſtiani
Gregis Paſtor ſuperſit, qui non ſit optimus, cæ-
terilque Dioceſeon Primoribus aut par, aut ma-
jor. His me intruſere querelis in impluvium
Sacerdotum, non tam, ut eorum vecordiam car-
perem (quam nullam eſſe puto) quàm ut eos à
calumniis vindicarem, conviciiſque, ut eorum
in educendis Dei ovibus, educandiſque liberis
obſervaſſem diligenter, comprobaſſéêmque ſtu-
dium, patronus, & teſtis innocentiæ oculatus.
Quamquàm mea me citô fefellit ſpes, ipſo æ-
dium veſtibulo conſternatum. Impluvium ſiqui-
dem placere mihi non potuit Scipionibus, Me-
tellis, Marcellis, Diis, Deabuſque marmoreis
obſeſſum, ne dicam profanatum. Cur enim im-
proborum, probrorumque tanta colluvies, pri-
mo ſtatim veſtibulo Præſulis, & demiſſas è& cœlo
pluvias, inter Orci mancipia excipit, & acce-
dentes & tabernaculo Sacerdotes ludionibus, ho-
ſtibuſque fidei conterret? Cur marmoreus Na-
zianzenus, cur Chryſoſtomus porphyreticus,
cur non ex alabaſiro ex ponitur Ambroſius, Fau-
nis, Nymphiſque ſubmotis, ut Antiſtitum ſi-
mulacra, non veròô, impiorum ſtatuæ in implu-
Statuarum vio proſtent Sacerdotis? An noſtrorum eos
H Heroum pudet? An plùs eos Jupiter delectat,
sdes dege. quàm Samuel? Placétne Diana Præſulibus,
acer⸗ & Debora non placet? At facinorum ſtrenui-
Tuxus ſta. tate delectantur. Cur eos Hercules delectat, non
ruarnm. Samſon? Cur Cæſar effugato Pompeio ſtat in

154 Oliva in Eſdram.

impluvio, & obtruncato indè David exulat Phi- Eeeleha.
liſthæo? Statuarum, fateor, me ſylva diſcru- ſicoium
ciat; lapideumque cor Domini interpretor è& ſa- Pompa ve.
xXis. Sylveſcentem ſuſpicor Sacerdotem, à do. “
meſticis ita fidei abhorrentem. Si ex apparitori- Pés vilis
bus conjicere licet imperantem, Profanus eſt, ad
quem nos Apollines, Orpheique deducunt. Co-
rinthia ſedenim ſigna, eum non obſcuro natum
loco delectant. Mallem illum Calvaria, Sina-
que delectarent. At Corinthiis delectetur. Cur
non Corinthios, ad quos Paulus perſcripſit, ære
fingit, fundirque Corinthio? Cur, morantem
Corinthi Paulum Corinthia non effingunt? Cur,
conditam Cenchris Eccleſiam æs fuſile non for-
mat? Placent Corinthia, & Corinthus non pla-
cer? Proditur Annibali, Cleopatræ, Venerique
Peloponneſus, Corinthio in ea capita transfuſo
ære. Ergo arſere Corinthi ſigna, ut Italhæ flam-
mas ſubjicerent, in Amazones, Nymphaſque
conficta? Ergo quæ Romani Corimhi æra ex-
uſſere, iis nunc Europa deuretur? Eliquata olim
Signa diriguere iterum, ut ad eorum nos modò
aſpectum colliqueſcamus? Mollimur metalli du-
ritie, & plùs nos ſtupens, rigénſque Diana per-
movet, quàm nos flecteret carnea. Quæ nos
æra non ambuſſiſſent, dùm conflagrarent, iis
urimur frigentibus. Adeò pudori nocentius fri-
gus Europzum, quàm flamma eſt Corinthia.
Quid, quòd lapidea nos in impluvio rapit Pro- Marmoreas
ſerpina, quam Pluto ad Ennam rapuit florulen- in impla-
tam! Horruit Virgo nuptias inter flores, & m̈ enz.
adulterium inter lapides perſuadet. Nimiruͤm 1 .
emergens ex Acheronte Pluto, ad amplexus co- m,e
git Proſerpinam reluctantem. Ex Arca Plutus Panke E
emiſſus, Proſerpinam promit, quæ pudicos, &
temperantes rapiat ad amplexum. Adeò, &
ſævior Plurus ex Arca prodit, quàm ex Orco:
& petulantior Proſerpina in impluvio eſt Sacer-
dotis, quàm in quadriga Plutonis. Hic enim
laſciviam docet, quam ibi averſabatur. Quæ-
que pudoris flores amiſit, non projecit, in pra-
to; in atrio non amittit tantùm pudicitiam, ſed
eripit. Carnea perſtitit incorrupta, lapidea cor-
rumpitur, & corrumpit. Quis veròô fluxiſſe ſub
Moſe è& ſaxis undas non lugeat, cùm exilire &
marmoribus ignes miretur, doleâtque, penè di-
xerim ſub Melchiſedecho. Si verò Aaronem im-
probamus ex inauribus ſœminarum Vitulum con-
flantem; Quis non Præſulem incuſet & ſaxo
Daphnem effingentem? Nam ad aram pecudis
thura deflagrabant; hic ad Virginis ſtatuam ado-
leſcentum corda exuruntur: nec unum Daphne
irretit Apollinem. Et in nemore quidem Virgo
vertitur in Laurum, in impluvio autem ſpecta-
torem convertit in myrtum. Pudet dicere, ſed
confeſſionem dolor extorquet. Carnea obdureſ-
cit Daphne in Laurum, quâ cœli quoque ignes
rideamus, à fulgure propugnati. Lapidea Da-
phne contuentes remollit in myrtum, quâ Orci giaue „en
tædas, facéſque, terrarum licêt cœlites, patien- ſanctæ.
tur. Adeèò petulantiora nobilis impluvi ſunt ,gtio⸗

ſaxa, quàm nymphæ nemoris impudici. Imter num font.

ligna Daphne non oritur. Inter lapides, non „
friget, ſed incendit. Ibi, ne pudorem amittat, Laxur.
vitam projicit: hic vità caret, & eripit pudorem.
Ibi Virgo, hic lena eſt. Nimirùm ſub Apolline
laſciviam Virgo execratur; ſuadet & Chriſtiano-
rum ædibus Virgo, inſinuâtque laſciviam; Et
excandeſcit ſaxea, quæ carnea rigore obtorpuit
laureato. Stant marmoreæ in impluvio Virgines,
Daphne & Proſerpina, ſuâſque vices lamentan-

tur. Clamat Proſerpina, Frigebam non procul

degens

vobis ſ.

“
s li ep-
ho Datre
eiinonlis
inn elt⸗
ln mul
r lrigu
l, Oval .
Crgelut n
elentes,
Engennes,
5Carneth.
gruncesen
G, beu, eon
e ilit 4l
mis? E t⸗
un haukife
n mie elt
ul quns iin
ctungue
ſem & en
: Wypibes
inucre H
inam aiunt
in Kulpt
ui, & lil

A li⸗
e lagnatul
eet; & ſimi
wereis
Nint, eladi
Ner Cli talte
Müen Lerea
II, inenc
Uut; Ed ziza
Ii, dent,
Unmn kaacllne
Aimm, cum ſ
ehgre mneni
llninencho⸗
n ſenliun ſlu
lüumre
Unn, Mn Wan
Nt olprn
He ldeit.
Cibusquum
hue pollem
Npin rorin
le cemore chas
nelem; Guin
iſllim Hpu
i⸗ mdhe 9
Proluviemn
uu ne kegre
eken in
eoncuckt

En
Gtiüz

WhN
4d NH
ein el
n,1N
iantef. Eun
ndl 1
unn (
bmun
na, N.
eun C
ir er
IMOrien
Nn!
lemn .
lu
Nertr
n in
luleſen.
Vnncr
nnien a.
igenon
mn Mn o
r metlid-
Deng
(un
gruelhi
wenli fi⸗
t Cuini
io r o,
Puitfinkrin
1 Nummnin
n)etuscr i
Ma Dlnſe
lon N
. 10, 8
in er On
nid ⸗
6. Hren
batut. (e.
ect/uſt
odictin l
, Npial
40 Kuuleld
Cun eiltt
gle, e
9 Aatoemi.
n Vnchmor
iult ? hon
1mum ecln
8enum a.
Unun Dife
Jüiden ipn
auen flr
et Cont, 4
atne Glu⸗
e ſ⸗
arda

De Cyro Rege. Cap. XINXN. 155

degens ab Ethna: là Uror, urôque inter im-
bres. Ibi rapta, non vixi; hic rapto vivo. Cui
Echo Daphne miſeranda remittit, reciprocâtque

querimonias. Non te tuæ ſortis pudear, nam ſo-

la non peris. Caſta ego ſiquidem fui, dum caro
eſſem: impudica eſſe copi, & mollis, ut in mar=

mor obrigui. Quid te moror? Mallem Gorgon

eſſe, quàm Nympha. Acd illius aſpectum laſcivi
obrigeſcunt in lapides. Qui me veròô intuentur
adoleſcentes, ad illecebram, quamquàm lapidei
& rigentes, molliuntur illico, & colliqueſcunt
in carnem. Quæque uri nec à Sole potui, inter
ſuggrundas exuro. Ambæ marmoreæ albicamnus 3
ſed, heu, commentitius candor, quot quantéſ-
que irritat ad incendium, & ad Carbones deſo-
latorios! Er hos Europa jactat Primores, quos
vinum haurire prædicat germinans virgines! An
vero ſimile eſt, pudorem illos & vino ſugere,
apud quos tantum ignium exæſtuat in Atrio?
Quorumque & candicant marmora & denigrant;,
frigent & exurunt? Si Bacchus iis temperans
eſt: Virgines certè in eorum atrio perſtamus
impudicæ. Hieronymum apud eos quemdam,
laſciviam aiunt & ſuo pectore extruliſſe lapidibus.
FHi ſaxo Virginibus intruſere libidinem. Dum
enim nos ſculptor effinxit, virginitatem quidem
finxit, ſed laſciviam non finxit. Sic imperio, nu-
tque Magnatum, cæduntur marmora, ut vull-
nerent; & ſimulacra quò fuerint abſolutiora,
eò procacius difflolurionem inferent, integraque
perdunt, eraduntque integritatem. Nullæ porro
Pacdicttir quadriremes his illiſæ ſaxis enartatx.
Nec ulla naufragis tabula reliqua in freto mar-
moreo. Pereant, quos flammæ tæder in viéti-
mis, & incendii in ſimulacro non pudet. Azymno
litant; ſed zizania ſerunt; quæ iſi cadant in ſa-

Xis, non arent, ſed marmorea inter ſigna pul-
lulant feraciſſimèe. Intemperantiæ ſiquidern zZi-

zanium, cùm flammas pariat, ariditate rigatur;
ideéque provenit & ſaxo lætifſimèe. Quod ſane
fruſtra incendio deſtines coactum in faſces, quùm
non perdatur flammis cupido, ſed inſiruatur.
Ità marmoreæ cogimur germinare zizania, quæ
urant, non urantur; quas carneas horruere Dii
non carie voluptatis putreicere, ſed in lilia efflo-
rere pudicitiæ.
1I. Quibus quum ego Statuarum querelis nec re-
pugnare poſſem, nec reſpondere, ex impluvio
me raptim proripui, calamitati invidere aſpidum
Præ clamore coactus. Surdus utinàm illuc pe-
netraſſem; quin & excæcato ſuas tenebras Oe-
dipo invidi. Ea ſiquidem felicius Signa tranſ-
miſiſſem lippus. Nam, per ea ſi oculatus gra-
dieris ſimulacra, excæcaberis. Cùm verô puta-
rem in impluvium, tanquam in ſentinam æ-
dium, proluviem illam conflaniſſe ſignorum,
pectaculo præfide-
bam, ſi pedem intuliflem in Aulam. Cùm præ-
ſertim conductis ædibus Curio, alienum ſe pati
& ſignis ignem, reſpondere utcunque poſſlet con-
vicianti. Ergo in aulam me contuh erectior pau-
I6, & lætior. Sed ibi me citò ventus deſtituit,
hæsique in vadis. Nam circumpedaneos tam
multos ibi, tamque procaces offendi, ut ſigno-
rum me defugiſie laiciviam poœnkterer. Eorum
nemo ſubeunui Sacerdoti aflurrexit; nemo aper-
to capite accedentem reſalutavit; nemo novum
Servorum homimiem non irriſit. Cæterum indociles, im-
igue morigeri, agreſies, & barbari in aleam, quam
Detnian. Verſabant, intenti, ſuſpensique, nec Agamem-
ue. nonem ſalutatione dignarentur. Saturnalem porrô
licentiam quovis menſe, quibuſque Nonis oderis

ſereniori me recreatum iri ſpe

2
.
*

in grege ſervili. Nam aut bellè alea, & ad vo⸗
tum cadit, & efluſiſſimi victoriam cachinni
conſequuntur, faléſque inſulfiſſimi; aut adverſa
alea moriones efferat in lymphatos, à quibus
nemo tutus, ne quidem ſalv, incolumique in-
ter maledicka; conviciaque furioſorum, Divi⸗
nitate. Ut enim luſoriæ tabellz pauciores no=
tæ, punctâque rariora emicuerint tum enimve-
r perjuria, diræque in adverſarios, in ſocios 5
in Dominos, in Numen exundant. Non ſolo
parcitur, non coelo. His ſi cum verberomibus
Componatur Cerberus, quamvis vaſtiſſimè latret;
videri non Canis poſſet, ſed Cycnus. Aleatorum
pervicacia fines omnes humanitatis egreditur;
Manéſque ponè ſe relinquit, uhra furias, Or-
cumque progreſla. Horreas, uno, akerôve non
appicto tabellæ puncto, inſanum tumere, unda-
réque Pontum conviciorum. Et quifnam ille Aeate.1
fluctuat, fremitque Pontus 1 Euxinum ſelin, ene.
divéſque Argo tranſiniſit. Hinc nec Chriſlus
enavigat cum alumnis. Mare Petrus pedes tra-
jecit. In aleatorum pelago, ſua cum cymba pe-
nè deprimitur. Quid plura? Navis Eccleſiæ,
quam nec Lethe, nec Cocytus demergent, ver-
bo tenus, aleatorum funditùs proluvie ſubmer-
getur. Imprecantur enim naufragia;, in rabiem
acti ludiones, biremibus, quadriremibus; remi-
gibus, & Regibus, moréque Draconis in aftra
Humen jaculantur. Cui enim furentes parcunt;,
quàmve naufragis tabella reliquerit tabulam, cum
mnia, puncti dininutione, Unt Pontus? Itaà lu-
celli ſpes caſſa diris omnia devovet, omnéfque
execrationibus obruit.
Quèòd ſi blateronibus alea blandiatur, aliud ad 111.
Favonii lenocinia Mare vibrat, & illudit. Ge-
ſtientium mon è pelago emergit Venus, ad le-
nonum uſque ſatiem, profſuſis ab aleatoribus jo-
cis, atque laſciviis. In ſales erumpit victoria; &
in Veneres. Cümque balænas in furenti prius
freto, vel Jonæ horreres infeſtas: Sirenes in re-
nidenti pelago reformides, & vocales Ulyſſi, &
Hippolyto fortiores. Malacia iſthæc Ovamium
ſævior eſt, quam dudùm procella erat execran-
tium. Tum enim naufragium viris, diviſque ra-
bidi precabancur: ſam laſcivi naufragium non
precantur, ſed auditoribus inferunt, & ſpecta-⸗
toribus. Id namaque præ diris libido habet, quòd
diræ tela jactant, ſed irrita; laſcivia ludit, &
vulnerat. Nullum laſciviæ jaculum non ferit;
nullâque laſciviæ vox non telum eſt. Rider, Er e
jugulat. Conquieſcit, & fluctuat: Naufragium- latorism
que tum maximè concitat, cuùm deſedit. Quæ impudi-
porròô voce, gelſtuque exhibent intemperantiæ "“
probra, ea ne in orcheſtra quidem Qupidinis
pateremur. Digitos obſcænè complicant, expli-
cant, efferunt; ſarls pudici, ſi mediis, pollicéque
depreſſis, indice & extremo cornua führigant;
ut, quæ Natura inſtrumenta Tauris affingit
tuendi corporis arma, iis ſervi in ludibrium pu-=
doris abutantur. Id certé deerat monſirum,
quod non Africa importaret, ſed circumſerfet
Europa, hircos ſcilicèt ſericatos, nec fronte cor-
nigeros, ſed dexterd. Horrueramus Scipiones in
impluvio? Spectamus in aula Cernehos. Qun,
ne Phariſæis ſocientur; non dicunt tantùm obſcce-
na, ſed dicunt & faciunt: & quæ geſtu propu-
dia deſignant, ea utinam geſtis non exequantur-
Præſtabat præſtolari in porticu Optimatem, quam-
vis eam ſimulacra Nympharum, Faunoramque
inſiderent. Friget enim utcumque Venus in la-
pide: & & marmore laſcivia duntaxat fugitur.
Quæ in ſaxo elinguis, potiſſimo nequitiz iuz
in⸗

—R

156
inſtrumento, apparat⁴que deficitur. Ar in au-
la., ſpirat, garrit, & bacchatur libido vivax in
mancipiis, ſervire in ſervis neſcia, & in ſubjec-
tis penitùs exlex. Omnia enim licere ſibi, putant,
. quibus licet omninòô nihil. Ecquando diſiolutio-
nem ſervitus non parit? Quid ergo in aleato-
rio agerem foro, hinc præ jactura maledictis
Inœrentium conſternatus, gratulantium ſuis
commodis inde laſcivis conſpurcatus ? Videbar
m'hi Corinthis impluviis enavigaſle, ut illatus
aulz in Corinthum planè bimarem deforma-
rer. Sed non illi ſinos erant, mariumque oſ-
tia. Sine littore immenſa utrinque Maria exæ-
ſtuabant. Hinc me conviciantium invadebat
Euxinus: laſcivientium me indè impetebat Hir-

gebat humanmitas. Coslum ille ſubducebat. Id li-
mum ejectabat. Fremebat Euxinus : Hirca-
num criſpabatur. IIlum Aquilo concitabat in
Hucétus. Hoc Zephyris ſubridebat ad delicias.
Utrobique tamen naufragia, fœda, nec rara.
Recordatio Maris me Enei cruciabat, indigniſſi-
mutn eſſe ratus, illi freto iſthæc Maria in ſuis
cœnaculis ſuffeciſſe Primores. Eluebantur enim
ibi Levitæ: in his vel Samaritæz inquinantur.
Audeo dicere, neutrum ex his Mare Iſraël tra-
jiceret: quando maledicorum Euxino interci-
pitur Arca: libidinoſorum verò Hircano, Na-
zZaræi ad Ethiopas traducuntur. Quis enim cum
dicteria audierit, probrâque viderir impurorum,
non nigreſcat, & fumet? Ergo, quem implu-
vii calefecerant marmora, Aulæ Maria exu-
runt. Quæ tamen non penitùs freta à mari æ-
neo diſſentiunt. Nam qui proluviem eam tole-
rat in ſervis, aulæ ſuæ mare æneum, aurelm-
que à Bove fuſhineri, efferrique non negat. Sed
ſuppoſiti Mari æneo Sacri Boves abſtinebant à
. foeno. Is non ſe facile à fono Bos continet.
Iſa. 40. 6. Omnis enim caro fœnum.

in eodem teamn Cyclops inſequebatur. Nulla non & mu-
Nar Sa. ris religio, nequitiâque pendebant. Ovis &
Lupus ſimul accubabant. Hinc te Jonas infle-
cteret ad cinerem; indè Te Bacchus provocaret
ad thyrſos. Horreres Arcadum laſciviam cum
religione conjunctam Palæſtinæ. Adeò profana,
ſacrâque omnia coiere promiſcuè in luxuriem,
pompämque conclavis. Itäne? Pugnavere cum
Cœlo Titanes, quòd Ofiæ Pelion aggeſliſſent:
& pro Cœlo pugnant, qui ſuis in tabulis Par-
naſſum impoſuere Calvariæ? qui defudere Jor-
dam Nilum? qui ſpelæa junxere tabernaculo?

reat clades, quos Arca non victa, captâve per-

canum. IIIo Divinitas mergebatur. Hoc emer-

IV. Quæ me ſervorum petulantia perpulit in con-
clave, quò cùm è vaſtiffimis me recepiſſe crede-
rem fretis, quam Hircano, Euxinéque parem
Aulam damnaram, eam brevi Propontidem eſ-
ſe didici, hinc Egæi ſcopuloſi, indé barbari,
& inhoſpitalis Carpathi. Picta, verâque mox
mihi Venus objecta, nec immanitas maledica,
ſed ſuperſiitio me torſit verſipellis. Nam bractea-
ti, virgatique auro, ſericéque parietes, tabulas.
ubique pictas oſtentabant, tam inter ſe moribus,
Tabula ſi- . . 2, A. .
ae pudore Titibuſque d'ſſitas, ut Chriſtum alia è tabulis ex-
expize. hiberet in eremo perorantem, Dianam alia ve-
Ec nantem objiiceret, errantémque per nemora.
impuaicæ Hic prunis exurebatur Laurentius. Ibi Gala-

2., Cor. 6. Quæ ſocietas luci ad tenebras * Quæ autem con-
15. ventio Chriſti ad Belial à Paulus exclamat.
Minus impluvium odi, quod penitùs odiſſe h-
cer, quàm conclave, quod me æſiu lacerat me-
2. Reg. 3. Tetricio, aitque; Nec mihi, nec tibi ſit, ſed
26. dividatur. Non nos inflicta Phililtbæis præte-

Oliva in Eſdram.

didit, ſed ſociata, æquatâque Dagoni. Captivita- Se,vize
tem pertulit Arca; contubernium cum mon- duobus.
ſtroe non tulit. Minus Superi vincula reformi- Ttéiduas,
dant impiorum, quàm fœdus cum nefarijis.
Si ergo malè Arca locatur cum Dagon, bene
Chriſius cum Cupidine ſtatuetur? Bene Ve-
neri appingerur Deipara? Miror hominis aut
audaciam, aut heébetudinem. Si hæc non vi-
det, Davus in ſua domo eſt; ſi videt, eſt
Oedipus. Coœcus ſanè eſt, ſi larvas Vatéique
intuetur, & tolerat. Famulatur, non imperat,
ſi, quæ domi ſuæ aguntur, aut non obſervat,
aut non intelligit. Putatis autem hoc me tantùm
portento foœderis diſtorqueri? Cruciat tam me,
torrétque Laurentius, quàm Cupido; & mi-
nùs monſtri facibus uror, quàm incendio mar-
tyris. Ergo, inquis, Laurentium vetas expin-
gi? Veto, ſi prunis injectus, non torreatur ur
Martyr, ſed candicer, niteâtque ut Apollo.
Fucum ego pictoris deprehendo, nec mihi
imponit pictura. Si, perlato in Dei cultum in-
cendio, ad ſupplicia rapimur, Cur Miſach
non expingimus & Sidrach, expicto ubique
Laorentio? An non ilh riſere flammas pro le-
ge? An non ill imter ignes invicti ? Nimirùm

cum braccis adiere prunas Hebrai: nudus de-

Hagrat Levita. Ergo, non incendio capimur, ſed
nuditate. Urimur, proh ſcelus! nuditate, non
rogo Martyris: hauritque laſcivia oculorum
dehicias ſuas, vel e ſupplicio pereuntis. Cur
enim braccata Sidrachi fortiudo non placet,
quia flammas videmus prætextati, non lacer-
tos? Placent, non prunæ in Laurentio, ſed ar- prcz, i
tus ; pingimúſque ſupplicia , ut illecebram tbuta
expingamus. Alioquin, ſi non lenocinia, ſed Lauren-
exernpla peterentur, nobis æquè arrideret Ab- uenn,“
denago, ac Laurentius arridet. Sedenim ille, non puditè-
inquies, ſuperfuit rogo, hic incendio perit.
Scilicèt. Si funus te Martyris oblectaret, uſiu Skaantn.
latum pingeres, non efflorentem. Adde, non Picture
Hebræum funeri, ſed funus Abdenago de- Sandorum
fuiſſe. At te Mors incitet Herois. Num unus dtece
tantùm deflagravir pro Chriſto Hiſpanus, profanæ.
Romanuſque Laurentius? Phœnices habet in- S Agnis
numeros Eccleſia, qui hbentiſſimè oppetiere
mortem in rogo. Néônne Alexandriæ conflagra-
vit Apollonia? Cur ergo non pingitur? Te fi-
lente, undè minuùs probetur Virginis rogus, con-
licio Oculorum illecebra ad ſexagenariæ fri-
geret incendium. Non placet Anus? Tiruncula
Romæ Agnes exuritur. Pingatur ergo, viret enim
annis, & flammis exareſcit. Cur manum ta-
bulæz non admoveris? Arſit. Expingatur. Arſit:
ſed in palla. Suo Agna vellere non placet. Moœ-
nium enim ità cubicularii, ſunt in Europa, utl
fuere Murorum Cuſtodes Hieroſolymis. His cum
pallio Sponſa non placer. Virgo illis cum tuni-
ca diſplicer. Sed Sponſam concidéêre Cuſtodes:
optant pictores ſauciari à tiruncula. Ità, quæ
convelata feritur, ſine velo vulneraret. Sperni-
mus proptereà cæſam Agnetem, quam ferien-
tem amaremus. Et quam pingeremus ſi arde-
ret inveſtis, nobis Pannoſa friger, eriam in in-
cendio. Uri ſpectaculo vellemus, non uſtam cu-
pimus diſpicere. Quor Nicomediæ Chriſtiani
deflagravere, ad Jovis nequicquàm hoſtiam in-
vitati? Eos cur non coloribus adumbramus 7 Hi
Hammas non eluſere, quas Pueri evaſere Ba-
bylone. Nimirum in promiſcuo , coactéôque
vulgo parum proſtat, quod videatur. Hinc ad
Laurentium confugimus, ut aſylum ſibi dedi-
cet laſcivia in damnato „ ũtque in eo illa
vivat

7

ar e,
mema, in
ztum
Plcbeit !
s nn tabu
ſelknrenn
Pre Hiſp
ndcale

nr, non
gam ilis .
ihude luc
be, ſun
laurentium
i bæyehlen
kebins, 0l
e, cm
en tel, gla
er calces
kem fuiſſe
fuligo ar
Aret? Hi cl
1, ar ſbn
l,c candie
Luemium,
irr ignes mel
ana bandie
eplcaretu
n ar, Ee
u) Laimene
o ganntz nn
ſohhen!
nnma! ſͤ vir
Ul CEan Lau
Illebiue Laſe
Gin ſedar!:
len kdkeret,
Me⸗ Pollgar,
tuth. Lanrt
CMnennt, Abne
1n; in ige nn
Un, ne a
Ir ennm hon
17. Camatèo
Tbine cigie
rin ehenn
Ar beligraret
1 Meim exu
En, n ut vos
6n mencum ke
e⸗ Clhänaten
Eerer. Meo z
urtim; H
1 00 irinn
n, ſitt
Deaben

nin⸗ N
ANn .
iie .
nn nee
n bene
ene unin
in tan
ch;& .
wendomz.
Vetas ele
torteznr 1
ln Aphn
) IEc N
Nalun,
Cr Mai
bPid li
1 Munn
i: de⸗
dcapimnn
Udtae, in
in Acuen
eeinn,
mm e,
ni, ker
kennd El,
1 Ukrebe
encini, in
nidele A
Ebennn k,ns
cendo fi
leclint, A
Alceug!
Ncran
liss beht“
mt oeir
Gis anlegr
s g,ir
Ngefure .
18 Tiuud
o, iet nn
Ur WanuG 1,
ingin 4
n uer Ne
i Puud
lynis ſin
sun im
le Cls
elb lu,d
etalel⸗
,Jann ſen⸗
genuel

.

n

S
W
§ =
=

De Cyro Rege. Cap. XIX.

vivat igne, quo pudor extinguitur. Quæ porrô
amentia, imô quis furor eſt, & ſanctimonia fla-
gitium exprimere, & & ſuppliciis illecebras ex-
torquere? Cur enim tatn delicatus, & candi-
dus in tabula Martyr deflagrat, mſi ut ſuis
ſpectatorem nivibus amburat? Mitto in obverſa
Africæ Hiſpania enatum juvenem, minus for-
tèe candicafſe, oleagini, hoc eſt, maſculi, de
more gentis, bellicique coloris. Sed heluus eum
nitor, non ferrugo, conſperſerit, ut plurimis
etiam illius oræ uſu venit Accolarum. Unde to-
ri? unde ſuccus? undè in Levita adeps, pul-
paâque, jejunio, ſacco, luctuque confecto? Si
Laurentium expingitis, ſtrigolum, emaciatum,
vix hærentem oſſibus coloretis oportet. Nam

i habitus, formâque Levitæ erat, tum quo-

que, cuùm Xiſto ad aras miniſtraret. Pallen-
tem verò, gracilem, macilentum, jejunumque
inter calices & thura, quis ſucculentum, &
uberem fuiſſe credat inter prunas & ulcera?
An fuligo ardentem dealbat? Si uritur, cur
effloret? Si cruciatur, cur interviret? Si mori-
tur, cur ſubrubet? Si fumo undique obrui-
tur, cur candidat? Non pingitis, ſed fingitis
Laurentium, ſi eum, non arere, ſed florere
inter ignes mentiamini. Ergo deerat, quo ſibi
laſcivia blandiretur, niſi lenocinia mendacii ha-
mo expiſcaretur & flamma? Ergo non por-
tum pudor, ſed naufragium ſortietur in poœ-
na? Laſciviréne libet, ubi vivere non licet? Et
quò tyrannis non pervadet illecebræ, ſi regnat
in ſupplicio? ſi recumbi in ctate ? ſi ludit in
flamma? ſi vivit in funere? In regia repugna-
vit Cæſari Laurentius: In domo magnatis fa-
mulabitur Laſciviæ? Ibi enim mori maluit,
quàm foœdari: hic moritur, & obhmat. Ne
fidem læderet, ibi vitam projecit. Pudorem
hic profligat, nec vivit. Nudantur cæteri, ut
enatent. Laurentius denudatur, ut qui ſe ſpe-
ctaverint, ſubmergantur. Ab aquis nuditas ena-
tat; in igne nuditas mergit. Pictus, quam
tortus, longè acrius diſcruciatur Laurentius. Pu-
dor enim non torretur, ſi uratur, ſed ſi exu-
rat. Clamat & cœlo Laurentius infrendens: hanc
iſhinc apagite tabulam, ne martyr incidiſſe
videar in gehennam ignis. Non enim arſi, ut pu-
dor deflagraret, ſed ut extingueretur impuri-
tas. Meam exui tunicam, ut Chriſtum indue-
tem, non ut vos exuerem pudicitià. Jactum non
ego mercium feci, ut naufragium concitarem;
nec cupiditatem expunxi, ut in Cupidinem pin-
gerer. Meo putabam tabo in Aram Cratem
converſam; Eam vos in lupanar convertiſtis.
Arſi non invitus, ut ſcelus extinguerem; ex-
tinxique, fateor, ſcelus, duùm arderem, ſed
ſub Decio: quod in hoc reparo, excitéque con-
clavi. Malè peri, ſi ideò perii, ut me intuentes
perderem. Id pereundo ſum aflequutus, ut laſ-
civiæ ſubſervirem? Non avaritia, ſed nuditas
malorum ommum eſt radix. Tamne malè de
Eccleſia occumbendo merui, ut ſupplicio quo-
que meo mores Eccleſiæ corrumperem ? IIIa
lam deſinet vox, quâ cœlo paupertas infertur.
Nam Orcum mea nuditas recludit. Niſi pe-
riſſem, per me nemo periret. Mentitus ille
eſt, qui me Phœnicem dixit in flamma. An
Phopix ſumm, qui meis igmibus tot planè Corvos
extrudo? Mea ergo ſpectabitur Mors, ut non be-
ne vivatur? E ſuis flatnmis luo ſanguini probè
Epulo ſategit conſulere. Meos ego fratres meis
Hammis incendo. Huccine decidi deflagrando?
Gehennam, inqunm, Agnatis Epulo oppilat. Um-
Ethie. Comment. Tom. III.

.

157
verſis ego Cœlum occludo, & reſero fornicem.
Nunc primum apud vos morior; nam ſub Decio
triumphavi, non perii. Crucior, heu, erucior in
hac flamma, ubi non fidem conflo, ſed difflo pu-
dicitiam. Niſi me hinc detrahatis, Cæſarem ap-=
pello. Nam me Decius Martyrem, me verò Di-
Ves fecit Narciſſum. Palmam accepi à Tyranno;
myrto me deprimunt Chriſtiani. Enatavi, ſub
Cæſare oppreſſus: in tabula naufragor coloratus.
Picta me crates exanimat, quem ferrea crates,
non torſit, ſed refecit. Illo igne mea icoria ex-
cocta eſt: hoc igne meum aurum difflatur in
ſcoriam. V
Hæc Laurentio deteſtante, ad aulæum oſftia-
rium me raptim contuli, ut Martyris querimo-
nias ad Patritium deferrem. Sed graviora ve-
la eſſe ſenſi, quàm æra. Nam iis neqtuicquàm
inclames: Attollite portas, Principes, veſtras
elevamini portæ æternales. Surdo enim canitur ahmarum
fabula. Intonſus, ſed minimè Nazarenus, Au ſervorum
læo adſtat, quod ad laterculos demiſſum nec "apacitas
Corus, nec Hrus ‚totis quamvis buccis perfu S,ar e.
rerent, attollerent. Uno tantùm eventilatur nalitas.
Favonio velum. Qui ſanè Spiritus, ubi vult Joan: 3. 82
NWirat, ſed neſcis, unde veniat, aut quò vadat.
Erravi. Quò evadat, neſcis, ſed unde veniat;
nemo non ſcit. Ex Ophir Favonius irruit, &
ruit ab Evilath, ubi naſcitur aurum. Aliundè
incitari nullis follibus poteſt. Pennæ ſiquidem
deargentatæ noctuæ, non autem magnarum ala-
rum Aquilæ, flabellum intexunt, quo Favo-
nius concitur. Ut coëmprtis in Norvegia auris
velificant; ità vela conclavis, gratuito nemo
ſpiritu, ſublatum iri confidat. Hic quoque au-
ro meliùs, quàm aura extuleris vela; quæ, ut
meralli pondere ſurriguntur, ità ſi ære non gra-
veſcant, deſidunt; & languent. Venale ſiqui-
dem aulæum pennis evolat deauratis, quod ja-=
GRtes incaſsüum Auſtro „ Boredâque eventiles-
Non enim Zolo, ſed Pluto aulæ non ſanctæ
carbaſa obſequuntur. Inferno tantum Deo ſu-
perné attollantur, Dis reliquis immota. ter-
nales enim portas non Aries, ſed Vellus aureum
labefactat. Er licêt alieniſſimus à muneribus ;
nummiſque ſit Dominus, eorum rapaciſſicni ſunt,
qui ei ſunt à cubiculo. Quâ cùm ego auri ma-
chinà carerem, non ad velum hominem, ſed
hydrum oflendi. Quin hinc te quantocis apa- Manesa:
ge, in me infremens cubicularius exclama- Grcritg
vit. Ad me irruis decoctor? Ut enim Oprima- . e ite
tum nobis januæ patent, ita pecuniis nos, mu- mm inâ:
neribuſque patemus. Non hic, ut in pomariis s,en e
Heſperidum, agitur. Attutmmno ibi Draco ex-
cubabat opulento. Hio Aurum Draconibus præ-
eſt. Ibi ad metalla per Anguem adibatur. Ad
retruſum in ſuis iſihic latebris Draconem, hac
tantùm per aurum evaditur. Mentiuntur, qui
penetrandi difficultare, Magnatum diuere val-
vas adatnantinas. Tum tantùm adamantinzg
ſunt, quum procul ab eis abſuant adamantes.
Nam ut ad ofſtium abjeceris gemmatn ; nul-
las tibi obſiare valvas deprehendes. Aggeſtu
ſcilicèt adamantis, mox valvæ eſle definunt
adamantinæ. Crumenam proindè exenterato; ui
tibi ſalva ſint omdia. Hoc hie utimur exti-=
ſpico. Si crumena laboret dyyenteria , benè
Vales. Si ejus tu ſiſlas alvum, tua eſt ſalus con-
clamata: Hc tamtum tevaleſcetis criſi, qui in
hac piſcina languetis. Non habes profecté ho-
minem, ſi Plutum non habes. Eo tantàùm KRolo
hæc piſcina concitur. Si aurum merferis: pri-⸗
mus in ſtagnum demittere. Si vero aurum te-

9 ſtagnes

Gen. 2. 112

—

& Pſal. a2 7*

*

158
ſtagnet in loculis, in anteriori cubiculo, quot-
quot ſordetis, reſtagnabitis. Interioris, quod
expetitis, conclavis, quaſi imperantis Euxini,
una eſt crumena Propontis. At hæc verba ſunt.
Hinc abigere fuſte, niſi ulmos in lauros Pacto-
lus immutet. Quæ cùm feroculus non loque-
retur tantùm, ſed acturus quoque videretur,
à velo ad angulum cubiculi ſecedendum fuit.
Ibi fritillo din tali agitati in alveolum funde-
bantur, ut orbiculares deindè teſſeræ, grandi
ſtrepitu ad punctorum normam, in ulteriores
teſſellas promoverentur, aut novis in tumulum
teſſeris erigerentur. Miratus virorum, aliàs non
levium, in re tam ludicra gravitatem, rogavi,
an in interiori revera conclavi Nobilis Cleri-
cus degeret. Affirmantibus; & quid (dixi) in-
ter Magiſtrum Militum & Miniſtrum Numinis
intereſt, ſive menſas, ſive tabulas, ſive ap-
paritores utriuſque obſervemus? In impluvio
Dearum colluvies. In aula conviciorum prolu-
vies. In conclavi tabularum obſcoœnitas. Si
ex propontide metiri licer Euxinum, quid ſe-
rium in interiori cubiculo eſſe poteſt, ubi mihil
exterius non adverſum gravitati? Ecquando
de Chriſti ovibus agetur, quive agent de in-
ſtituendis filiis Dei, ſi vos iſthic garritis, & lu-
ditis univerſi, & nuſquàm ſeſe prodit, qui
præeſt? Hæc muſſantem magnificà me Pri-
mas voce conterruit. Heus tu, inquiit, quiſ-
quis ades. Reducto illicò velo à Servo, raptim-
que in quincuncem aleatoribus explicatis, to-
gatus Dominus excedit Tribunum deduétu-
rus, quem ante ſe ire juſſum ſiniſter ipſe, &
ſeſquipede poſterior in aulam primum edu-
xit, mox cunctantem exire in atrium adegit.
Ecquando, inquii, pſalerium decurretur, tot
inter concurſationes? Cùm vacat. Matutinæ
ocis horæ ſub Veſperam recitantur; quâ volu-
bilitate, quâve ſyncopâ, ſi ad aulæum penetres,
ex te, aiebant, imelliges. Et in eas tum pri-
mùm fortè, alternante minori Clerico, voces
eruperat, Jam lucis orto ſidere.
ſcilicèt ſalvere jubebat, Heſpero ſublucente;
utque Superis omnia communia teſtaretur, al-
tero micante aſtro, akerum ſalutabat. Horas mox
omnes intrà ſextantem clepſydræ exhauſit. Op-
Hore Ca- preſlæ, non expreſflæ ſyllabæ obruta, non
i, . emiſſa verba: voratæ periodi, non pronuntiatæ.
rione per. Rheumaticurmn laborare ſuſpirio, non hymnis
ſolute. recreari crederes Myſtam. Bombum tamùm
& murmur audiebam, qualem Apes ſolent al-
tercantes, quòdve illapſa ampullæ Cantharida
conſuevit, manumiſſione alarum crepitu nequic-
quàm tentata. Medeam ſuſpicax crederes fe-
rali carmine remugire, tam confuſa, & vio-
lenta piallentis erat pronuntiatio. Mitto inter-
ruptam frequentiſſimeè pſalmodiam, rogato mo-
dò Clerico, hora quota eſlet; accito modèò ſiru-
Rore, ut de pridiano convivio expoſtularet;
mod objurgato pocillatore, quòd ſerò nivibus
cnophorum demerfiſſet; pitiſſare modò juſ-
ſo promo, ut exploraret, an Chium coaceſ-
ceret. Has mitto interlineares hymnis lineas in-

VI.

terjectas, quæ popinam ſapiunt, non odæum,

& plùs ollas redolent, quàm candelabrum.
Emenſo tanderm grallis pſalterio, dum ſiruuntur
patinæ; admittor. At me miſerum! De victi-
mis, de ritibus, de concionibus, de expian-
dis animis, de traducendis ad fidem rudibus,
de reducendis ad Chriſtum impiis, de abrogan-
dis ſuperſtitionibus vox nulla, & ſtupor pu-
dendus. Totus de pecore, de decumis , de

Oliva in Eſdram.

Boſphorum

oneribus ſermo. Occare ſe, ut ſuâ meſle fruan-
tur exteri. Tot ſe penſionibus degravari, ut
exolvendis vectigalibus, nec Lucullanis latifun-
dis par eſſe poſſit. Ruri bovem abortiſſe;
rariorem longè ſolito ſobolem effudiſſe ſcro-
fam; Ovium pleraſque emaciatas ; Quinos
in turrim palumbes transfugas non revolaſ-
ſe; Thynnorum per biennium decoxiſſe piſ-
catum; Erucis depaſtum olus. Non uno de-
grandinaſle agro. Malè vites cultorum ſocordiâ Samma in
deputatas. Unum vi Solis deflagraſſe paleare. gine d
Abrupi digniorem bubulco, quàm Curione te. ,.
lam, rogavique, quot eo anno & Paroecia exa-curia.
cti fuiſſent mœchi, quôtve baptiſmo Judæi
expiati. Hæc ſe curanda delegaſſe, inquiit, Ercleſisßii.
Procurioni. Imparem his ſe turbellis eſſe, ex eiplus ani-
cipiendis, reddendiſque officiis continenter im- mas ou.
Plicitum. Tum ego hebetudinem, inertiamque sr
viri ſtomachatus, Bovem, dixi, percalles abor vide 58.
tiri, & neſcis, quot à ſe procul Angues abe Bernar,
gerit Eccleſiæ tuæ pudicitia ? Porcas quereris in Cant.
infocundas; & , ſulm inito cenſu, Neophy- initie,
torum elenchum non percurris? De dolis
cum promo agis? & de ſacrificiis nunquàm agis
cum tuis? Non inertia iſthæc eſt, ſed ſocor-
dia: nec incurioſus audies, ſed proditor. Mi-
ror tam ad divina hebetem, tam eſſe conſ-
cium capellarium. Haram tenes, non aram. Hor-
deo, non azymo, delectaris. De Thynnis an-
geris infrequentibus, & de confertiſſimo Pec-
cantium agmine non torqueris. Omnia, quæ
negligenda ſunt, curas. Ea negligis, quæ eſſent
percuranda. Suas, non tuas, à te Chriſtus re-
petet oves. Et hoœdis aggregaberis, niſi Ec-
cleſiæ aditu prohibueris hircos. Impoſuit te
Clericis Petrus, non ut in Ananiam verterere,
de pretio tantùm agri ſolicitus, ſed, ut in Sap-
phiram armere mentientem. Hæc turbulen-
tiùs opulento Curioni objectantem, meque pro-
ripientem non ſine ſtomacho è conclavi, fe-
ſtiviſſimi excepere Patres familias. Deſines, in-
quierunt, parentes carpere in poſterum, tam
alko Curionum veterno oſcitationem noſtram Ua non
adlatrare dedoctum. Quid tu de parentibus ani- e ae,
marum, his viſis, auditiſque, perſentis? Opti- ſegnior lu-
ma. Sed peſſima hauſiſti. Unà, reſpondi, in on, an.
domo. Hirundo verò una non ver inducit, ut ninur,
nec hyemem graſſatus ſemel Boreas importat.
Uno ſegniore Curione, non omnes, optimique
damnandi ſunt Principes, Ducéſque Sanctuari.
Unus inter Apoſtolos fur Judas, & proditor.
Num peculatus proptereà univerſos arguemus?
Unus, hæc dùm ſcribo, Præſul, quòd haſtæ Sa-
cramenta ſubjecerit, à ſua exulare provincia
juſſus, nummôſque malè partos probrosè re-
vomere coactus, pedem Cœnobio efferre non
poteſt, hinc non procul ad oppidum deporta-
tus. Tantâ Petrus ſeveritate etiam nung, per
Pontifices Maximos, agit cum Simone. Ideône
rapin corruptos reliquos mentiemur? Imòôò tam
ſeverè Antiſtite plexo, grandævo, patritio, Re-
gulis, Regibuſque acceptiſſimo, Pontificibus
olim gratioſo, quàm ſint Eccleſiæ roſtra incor-
rupta diſpicite.
Agite, alias ſubeamus ædes, & quando hinc
non procul Præſul degit clariſſimi ſanguinis,
nominiſque, in ejus vos traham impluvium,
aulam, atque conclave, utl me in Curionis im-
prudentem ædes urſiſtis. Parco nomini, ut mo-
deſtiæ Præſulis parcam. In impluvio eramus
Principis Antiſtitis, & nulla inter pilas ſimula-
cra viiebantur. Per nitidiſſimi marmoris gradus Ecclaſaſti⸗
evaſimus ei maldeſii.

VII.

. Senuimus 1
inn ollß
brtin c
zu is ihe
, fibul
„in imn
7 wonchi,
6 t nocelt
MMentl,
nte palitl.
Pruotetn. 1
n ſommiant

zn i Beth
onen ulnd

ie

(Ade wen

i. Jiquic
Cedat. Hune
zne Nale
Pane ale
ſihcet innin
Golhalelat
llet, erng
Drhonwi tan
er Lalonis
Ernins I
Hürie on
n Cütni
1ue kamun me
ſins, umuin
nmiumn kuug.

Km,
0luez inms
i, Mmllr
Ckraidwenntu
letiu kicner
Dunes omt
1 Numzs e
In. N Cnin
e viglus n
Gormienti fan

a Ee, (ui dm

klores enin
(i um puc
guum non ,
us in ſentin
Cillilet ue
nquier:
iſtt, nehe
Ailligten ſer
Eleus tempe
4 Eebieti
mni enurle⸗
Ne E ſane
buſe rni
Uenn, an i
npEnr. N
anur cum 4

n.
ſai
ns kiin.
ri
e n
n
n nrl
Gtile l
N W d.
m uklis,
e n de
Aetin en, n
E i

ſankti.
dervi opti⸗
Aulici mo-
deſti.

Dignitas
in digno.

Antiſtitis
ædes, f⸗ a=⸗
milidgue

honeſtiſi-
ma.

e i
ihgniu
hefiüe
erelkrchr 1
Me ereni
1
umnlm
Mocd M.
n el n
N A N.
TIyonna.
rüillno .
Onma, ge
eeten
e (hik.
1, I E
Inpoli e
in veree ,
un N⸗
Hæ uble⸗
n, negepe
CoNCch, „H
Deltezi.
ſterum,en.
nem lin in
Prentu⸗ i
etlens ni⸗⸗
Adi, ie,
ſer dct,us
Nreis inmpan
11, Cpäinig
Ne lun
& nch
os agrent
Aklek⸗
Ulare rſet
6 rohnk⸗ le⸗
do leem
idun lepor
Gen NNr,
Finde i⸗
urt Id .
0, ventnie:
Huitß
ſe wl⸗ ir⸗

Eph. 5. 14.

ſni uu⸗
Cns⸗

—

De Cyro Rege. Cap. X-A-. r59

evaſimus in aulam, quam ſervorum, non co-
hors occupabar, ſed chorus ornabat, qui e

modeſtiâ, eôque pudore ab omni ſeſe procul pe-

tulantia cohibebat, ut non circumpedaneos eos
eſſe crederes, ſed cœnobitas. Nam alius preca-
orios Virgini globulos decurrebat; alii deambu-
lando fabulantur, ſed modeſtiſſimè. Unus qui-
dem, impoſiuo in menſam cubito, dormiebat,
ſuppolicà tempori dexterà; ſed nulli quieſcen-
tis ronchi, iſque pudor dormientis, ut indor-
miiſle in ſervo Sponſa videretur, adeò vigil
erat modeſtia in ſopito. Adamum in eo pa-
radiſo tum fortè ſoporatum crederes, ſed
innocentiâ, non ſcelere tunicatum, nec Evam
latere pariturum, ſed ore mox Virginem ce-
lebrantem. Non potui non mirari temperan-
tiam ſomniantis. Iſfraelem eum dicere cupie-
bam in Bethel conſopitum, quando tot illum
Angeli ulrò citréôque commeantes ſtipabant.
Sed, ne mentirer, tanto eum vocabulo frau-
davi. Siquidem Jacob ad imum ſcalæ quieſ-
cebat. Hunc, emenſis gradibus, in ſummo
planè ſcalæ offenderem dormientem; locum
ſcihcèt innixi ad ſcalam Numinis promeritis
occupaverat; nec ad nuptias, ut Jacob, ſed ut
Joſeph, evigilaturus ad munimen pudicitiæ.
Exclamavi tamen, ut licuit: Quæ iſthic eſſe de-
bent Paſtoris vigiliæ, ubi ità oves indormiunt?
ubi ſervitia Ifraëlem ſuperant dormiendo, à
Principe non ſuperantur Cœlites, dum excu-
bant? Quid vigil non agit Dominus, fi tam ope-
rosè famuli interquieſcunt? Ità hominibus con-
ſopitis, zizanium non ſeritur, ſed exherbatur:
triticum repurgatur, non corrumpitur. Hâc ſi
modeſtiâà indormüſſer Samſon, non tonderetur
à Scorto, ſed Scortum attonderet. Et is fortè
tonſuræ ſomnus proludit, ut in domo Sacerdo-
tis, quæ tonſirina Eccleſiæ eſt, dormire ita
Clerici doceantur, ut eos non Dahla, ſed Pu-
dicitia feliciter attondear; ut, reciſis crinibus,
fortiores comrà libidinem evigilent, tum ve-

rè& Nazaræis aggregandi, cùm comam abjece-

rint. Si Chriſtus renaſcatur, non cuſtodien-
tes vigilias noctis ad ſe opiliones trahet, ſed ita
dormienti famulo Pauli ore ſucclamabit :. Jur-
ge, qui dormis, & illuminabit te Chriſtus.
Paſtores enim inſomnes ovibus excubabant.
Qui tam pudicè indormiit, ſopore ſuo Dei
Agnum non ſervat tantùm, ſed paſcit. Si Jo-
nas in ſentina ità Navis obdormiſſet, non ron-
chiſſaſſet, ut eo ſtrepitu in ſe Cætum excitarer.
Häc requiete à ſuo tumultu Mare planè defer-
buiſſer, malaciam edidiciſſent decumani, tran-
quillitatem ſervi ſomno condocti. Puduiſſet ſuæ
pelagus tempeſtatis, ſi tantæ exemplar ſpectaſ-
ſet requietis. Liceret utinàm mihi illius nunc
ſomnia enucleare. Somniatæ à Scipione Ro-
mæ te ſane, Tulli, puderet. Qui enim tam
honeſlè dormit, aut nullam penitùs urbem in-
tuetur, aut Sionem tantùm, coœleſtiâque con-
templatur. Non hic ruituros Colofſos fabri-
catur cum Aſſyrio, ſed infantem Chriſtum
ſuo ſopore amplectitur. Boves cum Pharaone is
ſanè non vider- aut ſi vaccas pervidet, nullam
inter eas ſpectat macilentam. Quamquàm ità

dormienti, nullum meàâ ſententid pecus obver-

ſatur, aut is tantùm illi objicitur Bos, qui
non tam vertitur, quam ſuum convertit ſpecta-
torem in Cherub. Crediderim, hujus ad inſtar
ſervi, poſt luctam Stephanum in Domino ob-
dormiſie. Nam ſtantem is quoque Jeſum intue-
tur, ſed felicius Stephano. Quod enim Levita
Ethic. Comment. Tom. III.

Numen ſuſpicit moriturus, huic imago fune-
ris Jeſum repræſentat. Non enim & Lethe,
ſed è& Jordane is ſervo ſomnus adſpergitur.
Exundare in profuſiorem optabam laudem, ſed
ne meo ille murmure excitaretur, illam & Da-
vide næniam cecini dormienti, In pace, in id
ipſum dormiam, & requieſcam. Abiturum cir-
cumſtetere illicò ſervi, non dexteriore tan-
tum pede in cultum ſubducto, ſed, velo ſub-
lato coriaceo, in conclave venerabundi di-
miſere.
Necdùm totus cubiculum intraveram, cuùm
honeſtiſſimi ad me Clerici accurrerunt, roga-
runtque, an Amiſtitem ſalutatum acceſſiſſem.

7

Pſal. 4. 9.

VIII.

Nullus in ſacro agmine non Samueël. Nullæ in

eorum habitu ſordes, & nullæ fimbriæ. In ta-
los toga promiſſa, eâque lanea. Tenuioris pal-
lium tramæ, nemo in glomum convolutum, ſini-
ſteriori aleæ ſubdiderat, ſed utrinque in togæ
oram defluebat ex humero. Collare, non pin-
natum, ſed ſimplex, haud in morem carbaſi
pandebatur, ſed numerosè adſtrictum, nec ſqua-

Sacerdot;
habitus in

cubhiculo

Praæſulume

lidè diſſolutum, cremore rigens temperato, ſupre-

mam thoracis oram claudebat. Verba, ut ha-
bitus, ad honeſtatem compoſita. Nihil & labiis
aut turgidum, ast ſcurrile. Labia eorum li-
lia, ſtillantia myrrham. Imòô mala punica eo-
rum mihi viſa ſunt labia. Non enim adul-
tus abeſſle poterat pudoris Autumnus à con-
clavi, ubi tam beato vere temperantiæ Aula
recreabatur. An non pudor pomifer eſlet in Sa-
cerdote, qui tam erat in ſervitiis florulentus ?
Cùm præſertim, ut in pema ſuccus abiret, fo-
lia penitùs projeciſſent, eraſo mento, & ad cu-
tem accisà cæſarie. Autumnus porrò, pudici=
tiæ foliorum defluvio deſignabatur, & cincinno-
rum pampinatio excoquendam felicius mentis
frugem Colo, Solique exponebat. Nulla in pa-
rietibus periſiromata. Tectorio opere politiſſimi
muri galaxiam exhiberent, miſi lac Paulus
adultæ jam domui ſubduxiſler, ſolidioribus in
Dei Templum eſcis excreſcenti. Ne tamen
vel murorum nuditate pudor Antiſtitis lædere-
tur, pictis ſubindè tabulis, aureis quaſi bul-
lis, carneus albarii nitor tegebatur. Inter alias
verò tabulas, duæ præ cæteris ſubeuntium in
ſe oculos, ammôſque convertebant. Judithæ al-
tera erat, non qualis expingi ſoler, Holopher-
ni fucum factura pigmentis, ſed ut eam inte-
rius in viri domo cubiculum admittebat, ſac-
co, cinere, abſtinentià, lacrymis cruori ho-
ſtium, fünerique proluſuram.
Sol ille pulchritudinis in ſuis feliciter lacrymis,
ne occideret. Occaſus enim venuſtatis Orien-
tem parturit pudicitiæ. Nec ad antipodas vergit,
ità occidens pulchritudo, ſed coœlitibus ſociatur.
Meridies ſiquidem pudoris effulgurat, ubi in
mare frons occidit lacrymarum. Quamquam ah

Occumbebat

3 Iudich in

madebat, & alia iis foœmina lacry mis merſaba- Aniiſtitis
tur. Nam Judith efflebat, ſed Venus naufra "abula la⸗
gium patiebatur in luctu. Quæ etim ad incen- ymoſa.

dium terrarum è pelago emerſerat, Viduæ la-
crymis deprimebatur. Horrebat novam vim
aquæ Cupido, qui tædas ſuas fluminibus inex-
tinctas, Judithæ roribus fumare querebatur lua-
ce, ignéque deſtitutas. Et in meri quidem
rubro, unus cum ſuis curribus, ſemélque Pha-
rao eſt interceptus: in pelago lacrymantis, to-
ties cum falcatis curribus & quadrigis deau-
ratis hauriebatur Cupido, quoties Judith ef-
Hebat. Id quoque Mare non malè rubrum ap-
pelletur, quod à rubore profluit Caflitats.

2 Sed

.

160

Sed in Ethiopiam per mare rubrum adnavi-
gamus. Lacrymarum veròô ſi pelago vehare;,
nunquam non longiſſimè abſcedes ab thio-
Eeccleſiafi. Pia: imôò ſi thiops & littore ſolviſti, in ſta-

PDikturæ
Jankia.

corum tionem appelles Nazaræus. Hic, inquam, ſuam
pon* e. Qupido ſortem lamentatur, quòd ſcilicèt, qui

Europas nare olim docuiflet, & maria trajice-
Ornaus reé, & tam anguſtis fletuum vadis enatare ip-
non vanm. ſe non poſſet. Nec ſuam modò Judith pudi-
citiam ſuis lacrymis abluebat, ſed ita lacryma-
barur in tabula, ut quiſquis eam intueretur;
ardere non poſſer. Libidinis quoque tna ea-
rum ſpectaculo lacrymarum refrixiſſer, . &
globos convertiſſet in lilia. (Auſquis Sire-
num illecebris vallatar, poëticam ab Ulyſſe ce-
ram non mutuetur, ne libidini auſcuket, ſed
ad ruentes & Juditha lacrymas, ut obſurdeſcar,
accedat. Habet temperantiæ quoque Jordanes
catadupas ſuas, quæ Nilo fragoribus antecellant.
Non enim ex Æthiopia, ſed è coœlo lacrymæ
ruunt, ne in Ægyptum accola prolabarur è
cœlo. Ego certèé, ut lacrymantem in tabula
Juditham aſpexi, ità obſurdui voluptati, ut nec
Amphionem, Orpheumque exaudiſſem. Nihil
nim ad conciliaudum pudorem, odiumque
.. . incutiendum criminis opportunius, validiuſ-
que, quàm florentiſſimæ Viduæ macerata lu-
ctibus pulchritudo. Jordani ſepties Naaman
merſatus eſt, ut à lepra ſanaretur. Judithæ vi-
ſus tantùm Jordanes quemvis Syrum à te-
triori longè ſanie repurgaret; nec intuentis ul-
cera in carnem pueri mollirentur, ſed in rigo-
rem Senis, Judithæ viſis lacrymis, rigerent. Du-
bitas ſuis Regulum oculis interimere, quem
viſu perſtrinxerit? Non ſpectat Judith, ſed
ſpectatur, & interficit petulantiam. Pudoris por-
r pictæ, fictæque lacrymæ; ſed intemperantiæ
clades, funeriſque inferiæ non pictæ. In hoc
ſi conflixiſſet pelago Antonius, à Cleopatra,
non ab Octavio, defugiſſet: & quam mari
flammam incendit, tela, tabulaque reſtingue-
ret. Neque enim Cleopatram ſuſpicit, qui Ju-
ditham aſpicit. Nam ut Cleopatra Unionem
aceto maceravit, ſuis ità fletibus Juditch & Unio-
nem diſſolvit, & Cleopatram. Naumachiam ſuis
plané lacrymis fundit, panditque Vidua; in
qua nulla prorsus cum lyra Siren natat, ut mer-
gat. Ut proindè liceat affirmare, in Sacerdotis
conclavi, libidinibus atque laſciviis naufragium
& tabula cieri. Quod cùm dixero, Erythræum
malè lacrymas expictæ Judithæ appellavi. Ex
hoc ſiquidem freto lapilli, conchæ, uniones,
reliquâque libidinis ſupellex non extrahitur ad
illecebram ſceleris, ſed in ſtragem mergitur
criminis. Quis enim luxuriem, pompäm-
que non damnet, ut Juditham flentem vide-
rit in tabula? Ad has lacrymas, muliebri, vi-
rilique mundo nemo non dicet: Ite peſſum ma-
læ cupiditates, ipſe vos mergam, ne mergar à
vobis. An viro laſcivire libeat, ubi ubertim foe-
miga lacrymatur? quæ, amiſſo viro, ideò ca-
put videtur amiſiſſe, ut quemadmodùm Nili ca-
tadupas ad Jordanem ſuarum tranſtulit lacryma-
rum, quò nos obfurdeſceremus illecebræ; ità
(quæ gloria Nili eſt præcipua) non abſtruſo,
ſed amiſſo prorsùs capite, Jordanem ex ſe fluere
coget, & Vidua & lacrymoſa. At innocentiæ
ſine capite profluens, cruoris brevi faciet Euphra-
tem ſine capite redundare; cùm ipſa, ſine viro,
intrà conopeum efflebi, &, ſine foœmina,
Holophernes in ſtrato cruentabitur. Verùm ſtre-
nuior in tabula Judith lacrymans, quàm ſan-

Oliva in Eſdram.

guinaria in tentori. Etenim in conopeo;
ferro impetit Holophernem: pertulantiam lu-
ctu obtruncat in cubiculo. Laſciviam ibi ſier- 41, “
nit, ſed jacenutem. Hinc ſtantem libidinem d ſzritn.
allidit. Ibi de ſopito ſcelere triumphat: hic vi- cualum gu-
gilem , & ſpeculantem nequitiam extinguit. sdr
Ibi Bethuhiam, ne Babyloniis pateat, tuetur. runt Ador,
Hic tradit Ifraeli Babylonem, ne dicam, Ba- Heſsnue,
Pylone condit, ſiruitque Hieroſolymas. Quiſquis Silane eg.
enim ante tabulam efflentis Aſſyrius conſſitit, los imen.
ab ea abiir Iiraelita. Davidem quis in poſie-drunt.
rum miretur ovantem de gigante? Vicit, ſed
pugnavit. Non pugnat in imagine Judith, &
triumphat. In arena Davidica, qui cadit, non
vivit. In Judithæ conflictu, qui ceciderat, ſur-
git. Ille ſaxo pugnavit. Hæc debellat, non
bellat. Quidnam fortius, ſaxum confligen-
tis, an efflentis lacrymæ ? Frons Gigantis car-
nea ſaxo diſſiliit: lapidea fletu corda frangun-
tur, & devicta lacrymis pectora rumpuntur
in lacrymas. Cor devictum ſuum parturit,
paritque victorem: luctuque Viduæ in fletum
moœchus remollitur. Spirantem nunquàm ho-
minem homo pictus expreſſit. Hic expictis la-
crymis, vivaces, veræque lacrymæ expri-
muntur. Colorati puerperii non adumbrata pro-
les, ſed verax eſt. Tanta eſt majeſtas, ſancti-
tâſque Sacerdotis, ut ejus vel tabulæ portentis
illuſtrentur. Porrò in paradiſo, de limo veterem
Deus Adam effinxit. Plùs quaſi videri poreſt,
quod agit Judich in tela. Veterem in novum
hominem fingit; utque novus perſtet Adam
& veteri, non limum excoquit plaſtes colora-
ta, ſed emollit, nec infert in fornacem, ſed
extrahit & fornice. Novæ iſthæc commenta fi-
gulinæ, ſed operoſæ. Carnis namque argilla, ſi
uratur, non obdureſcit, ſed diſſolvitur. Si la-
crymis Judithæ maceretur, lapideſcit, non ſol-
vitur. Gutta enim lacrymantis non cavat la-
pidem, lapidem facit; imò, adamantem è limo
facit, in gemmeam obdurato animo temperan-
tiam. Ergo, cùm in cryſtallum aquæ concreſ-
cant, lacrymarum coagulo depictarum, cry-—
ſtalla carnis ſolidantur in gemmam. Spectator e-
nim tabulæ, tantam ex imagine haurit caſtimo-
niam, ut nec flecti poſſit, nec frangi. Facit ſup-
poſita oculis tabula, ne animus exuratur. Nimi-
rùm quæ lacrymatur in cinere tabula, non ex-
citat, ſed reſtinguit incendium. Nam cineres
Judithæ, carbones non fovent doloſos, ſed offo-
cant. Pœnitentiæ ſiquidem cinis, deſolatorii ge-
lu ignis, non cinis eſt. Foœdari aſpectu Judithæ
metuebas? Lacrymoſa, & cinerulenta non macu-
lat Fœmina, ſed emaculat. Cinis enim, & fle-
tus in pudoris lixivium coaleſcunt, quo ſor-
des eluuntur. Hoc ſi Troja inſpergeretur ci-
nere, non arderet. His ſi ſe lacrymis ſpectaret
Narciſſus, non in Narciſſum defloreret, ſed
effloreret in Lilium. Defloruit enim miſer,
dùͦm floruit, qui profluente uri cœpit, non
rigari. At, qui de Judithæ lacrymis ſibi ſpecu-
lum concinnaverit, is, ſi Narciſlus fuerit, verte-
tur raptim in rubum, ut convertatur in Roſam.

Quem enim libidinis non poeniteat, pudeâtque

luxuum, florentiſſimâ vis Viduâ ſacco, luctu-
que confectàâ? Hoc ſi ſe habitu Amnoni Tha-
mar ſtitiſſet, febrientem libidine fratrem, quem
æſtuare forbitiuncula docuit, frigere lacrymis
coëgiſlet. Sedenim una eſt Judith, quæ genarum
ſuarum pulchritudini naufragium paret ex ocu-
lis, Scyllamque alteri, alteri autem Charyb-
dim oculo defigat, ut per adobrutam tor fle-
tibus,

, Fui ihih
700, e
M 4
oehiis.
Glenn, in
Gjis fuctu
ule os
ium hann
mra ſe ger
ilfinisdom
1 fickuta gil
n bule
ſpriginen
Ergione
ikbatu,
Aei, len ani
lrbin. Na
„ MIg, & i
ahnn (un
ie, n Pan
3 WcN lne
¹ nel, N I
Nn kuls inte
nn ue d
erginur,
ne klu
r eid,
N (uiei
ſtn reli vol
in eris ge
Gülaru.
fhun, non wr
Uunig ferielte,
Ee Chiilimi,
lu, ſti beſin
Rule, & ui
1 enteneris
Etslelinclss ad
n ene (ni
Ellt Ann
ilbnineben
inn iche,
lrdr, nu
e mn e 4
n E Mopocz

—

ddndde
nen 1
D iile
Bün S
Are “
einger 33
, Nenl N3
onin e
n M. N
Mit
luin, 5
icalt,
BD
n,
onlir.
Ilganner.
ce firn.
TInpunn
n unn,
Lein Hen
ngben ke
erſicu l.
Onz eſhti⸗
unbeunt
is, ſct
le utt
imo krnn
iceiſort,
n in wyum
Elkt Adan
es hdr.
Nnnen ,I
CNNena I.
DkE
elen,mnl.
Don H
naglenklin
, Euler.
gæ CCN—
hrum ,6.
echert
aunt ino⸗
ngi Ruly-
me Mni.
buh, er
Nann hekt
is, Eaohr
Eohnti ⸗
P udte
na non al .
enin,Kte
m, I l⸗
helgeenl 0
Polelin
elorene, 6
enin Me,
oelt, M
nisſbiſe⸗
8Cei,, en
tn Nane
I, Ml

.

41
ſco,

— *

tibus, & Ccruciatibus faciem; intuentium tutò
velificer pudicitia. Judithæ vultu pudor facilè
hauriretur, niſi eum honeftiſſima vidua per Cha-
rybdim Scyllämque trajiceret, per quæ mon-
ſira pudor feliciter enavigat. Nam, niſi faciei
taguar ex fretum aſperetur in cautes, in molliudinem ge-

Picuris narum impacta ſpectantium pudicitia diſſilir,
Nanéi. Conciſa penitas, effractâque, non ſcopulo, ſed
gontetip. *vOâ. Suam ipfſa pulchritudinem merſit, ut

„um teme- alieno pudori portum ſtrueret naufragio ſuo.

dium La- Suis aiebat genis Vidua, ipſa vos ego mergam,
ice⸗ ne vos, ſpectantium, per me oculos demerga-
tis. Niſi lacrymarum vos fluctibus obruerem,
naufragium ſiccæ cieretis, quod naufragæ ſub-
movebitis. Muhieris enim ſi tranquillæ genæ
criſpentur, malacià deprimunt intuentes: ſi la-
cryrnis fluctuent, ſtationem comparant peri-
tutis. Ite vos peflum, ne ullus per me peſſunde-
tur, niſi is, qui, ſubductâ Bethuliæ aquàâ, nau-
fragium patriæ parat Holophernes. Ità picta
contrà ſe declamare videbatur Judith: adeò in
Antiſtitis domo contrà pigmenta, & pro pudore;
ne pictura quidem elinguis eſt, & eloquentes
ſunt tabulæ. Ubi enim nemo garrit, nulla res ibi
pro religione non orat. .
IX. E regione Judithæ centenarius in eremo Pau-
lus viſebatur, exquiſitiſſimè coloratus. Utram
alteri, ſeu artificio præferrem, ſeu ſanctimonia,
S& aulus Reſciebam. Nam dactylis inter ſaxa Paulus in-
in eremo nutritus, & palmâ prætextatus, rigore rigari
Gur teſtabatur Chrillianæ victoriæ lemniicos. Quis
dubitet, an Pauli animus triumphaverit, cujus
Dz⸗ vel caro palmata eſt? Mortuis Adam exuviis
Sancéka.

contectus, ut tranſgreſſor funere veſtiretur. Pal-
mis Paulus integitur, ut victorid innocens in-
duatur. Quæ dudùm tunicæ, damnationis erant
inſignia, jam ſunt inſtrumenta triumphi: nec
morte tegimur, ſed palmâà conveſtimur. Et tum
certè Paulus aà tyranno aufugerar. Què vic-
tor deveniet, ſi transfuga devênit ad pal-
mam? Qui eà & enutritus & tectus, trium-
pho & veici voluit, & indui; ne aur exterius,
aut interins de Satana non penitùs videretur
debellatum. Si Chriſtiani milites à Cælſare
fugiunt, non ut otio diſtabeſcant, ſed ut diu-
turnius periclitentur. Luctantur enim ſoli quo-
que Chriſtiani, & ne triumphare non poſ-
ſint, ſibi bellum indicunt. Pugnat comra ſe
Paulus, & uri timet, quamvis nivibus obrua-
tur centenariis. Veretur, ne ſenectutis gla-
cies reſtinétis adoleſcentiæ carbonibus colliqueſ-

omnia ju. Cat, & ignem ſubveretur in ſilice. Pugnabant
Kis vope. Pro carne Colites, quam Paulus arctiſſimè

er n obſidebat.

n, Annonam quotidiè Angeli corpo-

ri ſubmittebant, quam ſenex carni in toxi-

cula alit, cum converteret. Reficiebatur enim, ut ſe con-

sire ficeret: vivebat, ut quotidiè moreretur. Nihil,
inquiebat, tuis, caro, epulis profeciſhi; nam
Myrifca- iis non me ad illecebram inſtruunt Supe-
tio erporis fi, ſed provocant ad ſupplicia. Si enim tum
in Paulo. quoque, cùm è& cœlo annona demittitur, mi-
Paip iſtratur à corvo: quis non videar nunquàm
Chrigo. Coire poſſe delicias & candorem? Me aleret co-
lumba, miſi me epulæ infuſcare poſſent. Terre-
næ quam nos denigrare conſueverunt eicæ ,
ſi ſupernæ à Corvo dapes importantur! Et ſi
Monifßea. Pane atramur, quis candidet attagene? Tua te,
onen à Caro, auxilia produnt; & tuus te plane de-
ſtruit ſiructor. Nunquam ego te, corpus, enu-
Peuli ad lam, foveârnque, quùm te à Corvo videam
Eerſuumque Enutriri. Quis ſaginari miretur Evam à ſerpen-
Me, e: te, quando Paulum reficit, alirque Coxvus 2
ute Ethic. Comment. Tom. III.

Gratie coo-
peranaum.

De Cyro Rege. Cap. XINX.

161
Semper aut venenum eſcæ acdeſt, aut ſqua- Slek
lor. Conviviorum architriclini ſunt, in poma- “ ee
rio Anguis, Corvus in deſerto. Hic tetrior; ille
nocentior eſt. Adeò, nec innocentia epulari
cum ſuperis poteſt, quin ſibi metuat à nigrore-
Refugiebat à lautiis penè ſuperüm Paulus, &
cœleſlem panem diù lacrymis macerabat. Epu-
labatur & flebat, quaſi è& coœli annona infe-
ros ſuſpicaretur erupturos. Tædebat eum deh-
ciarum in ſaxo; ſibique indolebat, illud ex
Evangelio objici poſſe: Homo durus;, metis, Matth. ays
ubi non ſeminaſti. Imò Evangelia ſibi quere 24e
batur non favere. Cùm enim illa enatum ilhcô
ſemen aruiſſe confirment in ſaxis; nec ſeviſſe ſe
ſenex, & tantam ſibi tamen inter petras prove-
niſſe dolebat non modò ſegetem, ſed annonam.
Conſiti in Evangelio, aiebat, lapides ſterileſ-
cunt. Mihi ſilices inarati exundant in frugem.
Vide, quam perpeſſione, cruciatque ſis, Paule,
non digaus. Ubertate, ne in ſaxo quidem care-
re potes. Cumque cæterorum peœsnitentia inter
ſaxa velificet, tua deſidunt in ſaxo ſupphicia:
Itäne mollis ſum, ut meo exemplo rupes quo-
que in epulas molliantur? Ut in me ſæ virem⸗-
huc acceſſi. Meo, en adventu ita luſtra mi-
teſcunt, ut ſpeluncæ degenerent in cœnacula.
Ligurimus in ſilice, nec renuntiare convivium
licet; quamvis enim à corvo ſtruatur, illud
Ccœlites adornarunt. Edam, quando ità Numi-
ni viſum eſt. Sed ita me ſaturum ſtrati duri-
tie, brevitate ſomni, togæ aſperitate atque
ſcabritie diſtorquebo, ut me alimenti non pu⸗
deat. Quis ſe verò; quæſitis ulerà Phaſim avi-
bus ingurgitet, cuùm Paulum videat & centena-
rium, & metuentem pudori ſuo inſidias à pa-
ne? Videres in tabula Senem & epulari; & pal-
lere. Ne cœlo contumax haberetur; convivatur⸗
Ne verô rigori deeſlet, Scorpionem in pane ex-
horrebat. Inhumanè cum filio Parrem agere di-
cebat, ſi poſcenti panem, Scorpionem præberet:
Durins ſecum tamen agi querebatur, quòd op-
tami Scorpiones, & cœlo panes ſuppeterent.
Hoſpitium renuntiare Numimi non audebat:
ſed verebatur, ne ſe pudor hoſpitem fſaſtidi-
ret. Et amnbroſid vivemus Adoleſcentes, quuùm
tritico paſtus, mortem animo timeat centena-
rius? Longæva interemit caſlimonia electorum tireum ſob.-
frumento refecta: & raptum (ut in menſa lu-= io ubi-
darnus cum Poëtis) non extimet Proſerpinæ, qui Zue⸗
Cererem rapit undique; nullis fatur deliciis;

quamquàm imberbis? Caſlitas certè, ur ſene-

Ctà adoleſcit, irà juventute conſeneſcit; & lan-
guet. Et tamen centenaria panem, ut vene-
num reformidat; & mori timet, ſi vivat. Abla-
ctata noſtra nondùm Caſtitas eſt. & eam com- Gula Feßi⸗
mittimus cum dehciis, ut durifſimo conflicta tationnum
ta pancratio, ſuam ipia peſtem, ſuumque ho. Joni.
ſiem tum maximè nutriat; cùm eo innuttitur.
Quemadmodúm enim mugil hamum cum eſ-
ca vorat, ſuumque funus avidus abligurit: Icaà
captivitatem exorbet ſuam Pudicitia , lautiis
recreata. Pomona Floram extrudit, & fruge
planta defloreſcit. Sic pudor rarò floret cum eſ-
cis. Horrebat ſua proindè Paulus alimenta, ne
à frumento Lilium verteretur in ſœnum. Nam
quamvis acervus tritici videatur in canticis val=
lari lihis: in ereino tamen Lilia & circumval-
lantur hoſtiliter à tritico, 8& expugnantur.
Rari epulantur, & florent. Minhs à ſpims Li-=
lium, quam à ſpieis, abhorret. Ideéque Pau-
lus, ne vulneretur, lædi, pungique cupit: ne
verò exareſcat „ extimer irrigari. Videbatut
32 hon

.——

162

funtatio. non coloratus ſenex in tabula, ſed decolor, gulæ
um Fom dolos, viréſque ſubverfitus. Scio, aiebat quam-
vis expictus, & cœlo eſcam delabi; ſed neſcio;
Tentatio- an eſcæ malignitate labar item ego è coœlo. Si

num reme nulla veneni ſuſpicio in annona eſt, cur mihi;
Mnc. non Turtur, ſed Corvus eſt promus? Nollem
Adam eſſe in deſerto. Nam ille cecidit, ſed in
graminé. Me caſus ſaxis allidet. Ille ab Eva eſ-
Cam accepit. Timeo, ne mihi pamis Evam partu-
riat; à qua, non & paradiſo eliminer, ſed & de-
ſerto rapiar in pomarium. Exulaze enim Caſti-
tas non à paradiſo timet, ſed ab eremo. Ha-
bet enim Vitæ arborem pudor, non in arbore,
ſed in trunco. Tunc vivit, ſi arer, hoc eſt, ſi
vix vivat, tum vivit. Joſepho nunquam ego
ſortem invidi, niſi quùm detruderetur in carce-
rem. Nam præfectumn horreis mea illum Caſti-
tas non amar. Horruit ille inter frumenta, flagi-
tia, ſed nuptias non exhorruit. Nimirùm, ut
manipulos comprehenderet, liha Virginitatis di-
miſit. Verſor ego quoque in Egypto, & pane
oppugnor, quo expugnatæ ſunt Sodomæ. Nua-
quàm menſæ Senex accumberem, niſi adfutu-
rum mihi Numen confiderem. Suſpiria ducam
cum Jobo, antequàm comedam; iis, ſi quod
—— in pane delitet Mare, ità fortè deſiccabitur, ut
olim pelagus, uremti aurâ arens, patuit Iſraëli.
X. Vigdebar illa ego audire ex ore Pauli, à quo
nunquam abfſceſſiſſem, niſi ahè me vox alia ſe-
Rre dgr- duxiſſet. Cupientem enim in reliquas cubiculi
Praſulibus tabulas conjicere oculos, aures occupavit meas
Sarrran- Antiſtitis pfalmodia. Is, humi ſubmiſſis geni-
d, bus, Davidis itaà carmina decurrebat, ut iis effu-
gari a Saüle Satan poſſet, etiam ſine cithara.
Nulla non putabatur vox Verbum editura; &,
1i ante Luciferum aà Patre Verbum non foret
editum inter fulgores divinitaris, ſub Heſpe-
rum prodi penè poſſe putaſſem, inter ſplendo-
res nitidiſſimæ facis, & fulgores ardentiffimi
cordis. Putares concentum cœli iis è labiis ſo-
nare; ità modulata omnia erant & numeroſa.
Nec coœlum os illud inficiari audeo, undè to-
ties evibrata in nefarios fulmina ſunt, & deli-
Sutete qati rores in juſios. Videbatur parturire po-
Præſali. tins verba, quàm parere; Davidis adeò verſus &
bus ſantiè emittebat, & retinebat Præſul. Pronuntiatio
Necitattn, non quidem putida erar, ſyllabis quaſi troch-
led diſtentis: erat tamen ità diſtincta, diſertâ-
que, ut nullum à verbo verbum truderetur.
Lambebat, quod è& labis nectar deſtillabat, pi-
gebâtque taciè modaulantern, torrentem plal-
modiam Eccleſiæ eſſe, non flauvium. Cupiſſet
nullas ab hymnis inducias: &, cùm horarius
pulvis ex ampulla penè totus defluziſſet, que-
rebatur fuas delicias cinere circumſcribi; tâm-
que fragilem lamentabatur felicitatem ſuam eſſe,
ut & vitro penderet. Horas vel invitus abſolvit
veſpertinas, emniiséque, qui ſibi à Sacris erat,
Sacerdote, rogat, num quis adeſſer. Ut à Præ-
fecto cubiculi accepit, complures equeſtris or-
dinis interefſe, remoto aulæo, circumſpexit,
méque ut in angulo relidere vidit, bonà cum
Equitum venid, id a ſe haberi Templo ſolere
ait obſequni, ut nulli Nobilium ordini Sacerdo-

hcnem

cocleſia⸗
Hs tem poſthaberet. Me ergo versus exporrect
Pompæz dexterd, in cubiculum trahit opulentiſtimè nu-

erioe dum; non tamen ita indè exulabat luxuries, ut
Aala verè ſqualor regnaret. Pleræque & muris tabulæ ſuſ-

Pase benfæ. E corio ſellæ violaceo, ſed bullatæ.
gum. Geninæ & mitidiſſimà nuce menſæ, totidemque

iis ſcrinia ex ebeno impoſita, quorum alterum
sburneam Chriſli crucem expirantis, cunas Chri-

Oliva in Eſdram.

ſti alterum eburneas efferebat, tam vaſto exci⸗
ſas inciſaſque oſſi, ut dentis unius fruſto ſpelun-
ca, aſellus & bos, Infans & Mater, Joſeph &
Paſtores diſti ctiſſimè exprimerentur. Gratulatus prißi es

religioni ſum, quòd hoſpitale puerulo monſtrum etore ſ.

reddidiſſet, ut quem, naſciturum è& Virgine, ſuis ulacrum
procul tectis abegerant Judæi, ſuo Elephantus, Waun 7.
non anmtro, exciperet, ſed dente. Nimirùm ipa
furoris inſtrumenta, divini exortu Agni, ità mi-
teſcunt, ut in hoſpitia Numinis convertantur;
& quo dente cæſis à ſe mortalibus ſepul-
Chra effoderat Elephantus, eo naſcenti Numinmi
incunabula ſtruxerat. Projeciflet ſuum bellua
ebur, ſi eo uſurum præſenſiſſet Amtiſtitem, in
divinitatis obſequium. Invidiſſet ſui oris inju-
riam fera, quâà penè proficiebat in Numen. Cen-
turiati porròô fidei, evangeliôque Sacerdotes, to-
tum latè pelagus emenſi Chriſto, Indos ſubje-
cerunt. Felicius in ſua Præſul domo, Indiæ,
non populares, ſed monſtra ſubjugaverat Chri-
ſto. Erravi. Nos Chriſto Indos aggregamus.
Indiæ belluas in Chriſtum Præſul convertit. Ut
kene cogamur exclamare, conficto ex ebore
ervatore, non homo tantùm factum eſt Ver-
bum, ſed factum penè eſt, ad oculorum ille-
cebram innocentem, Elephamus. Scihcèt, qui
ligno ſuffixus vermem ſe eſſe, non hominem
iis vocibus profitetur: Ego autem ſum vermis, Pſal au6,
& non hamo: liberalitate eburneus Præſulis &
Homo eſt in ſpelunca, & penè Elephantus.
Primum enimverò Adamum & hmo Numen ef-
finxit. Novum Præſul Adam confinxit ex ebo-
re. Et ſanè ubi in hominem Deus fingitur, uno
uti ebore plaſtes debuit pro limo. Argilla enim
concinnandæ Divinitatis, gemma, non htum
eſt. Nimirùm quod corpus edit Virginitas,
ebore melius, quàm carne, fingetur. Ama-
bimus jam monſtra, non timebimus, quando
pro clade inferunt Servatorem. In Paulo, olim
lupo, loqui Chriſtum non credis? Vagit JE-
SUS, & lacrymatur in Elephanto. Qu ex
belluâ ſculpti Paſtores, tutiores præſtabunt oves
in poſterum, quibus Elephas præerit. Liber O-
ceanum metiri, & per balænas petere elephan-
tos, ſi non cicurantur ſolum ad illecebras Cir-
ci, ſed ad religionis delicias finguntur in Nu-
men. Edentulas non ſe efſe queremur belluæ,
ſi ex dente ſubigunt, faciuntque panem è& coœ-
lo vivum. Has nuſquàm metamorphoſes ſuis
Poëtæ Chartis illevere, converſum ſcihicèt bel-
luæ dentem in panem, & demutatum Ele-
phantum in Agnum; quæ Præſul portenta edit
in ſcrinio. Noëmi Arcam dens unus, Elephan-
ti, nec totus, æquavit. Emiſit illa homines,
jumentäque, quum ab eluvione jam Mundus
reſpiraret. Jumenta, homines, Numénque ebur
expromt, ſub Auguſto, ab inundatione ſan-
guinis, imperio emergente. Sed hauriri Mun-
dum Arca, mergique pertulit. Excavatum ebo-
re præſepium Mundum extrahet & naufragio.
Illa aquis forinſecùs tundebatur. Id, Chriſto
lacrymante, eluvionem, quàâ Mundus emer-
geret, emittebat. Octo fuperfuere homines, chyzgi o-
quòd undas Arca repulerit. Homines enatavere e rſa-
non octo, ſed innumeri, quòd & præſepio la-
crymarum eluvio inundaverit. Noëmi ſiqui-
dem alluvione tellus opprimebatur; Chriſti exun-
datione tellus emerſit. Habemus è dente, quod
in Arcam compacta ſylva non præſiitit. Tam
ſunt apud Antiflitem ſalutares Feræ, nec vio-
lata luxurie, ſed religione ebora conſecrata.
Elephamus Columbæ præcellit. Oleam illa im-
portavit

. Iunit in
n ſerion
60⁰ i fenei
VIua
cnſcete
6Oiun
ſenn. Po
l, ateige
, Crem
Sn enti record
hpe erd
um fuogo,
etnus Oer
yereiſio
i Dubhcan
ſe, ui con
lmmoda
well, ei
2 ſult. N
æ e; iis .
weillinas
numn Hon
elens Ariete
nChtillon
en glepe 1
Rime eum te
. A Chriſt
un colna .
um in m.
Se iir, o
cuimn mon fuo
Dum; Qvand
CoNNr n Cal
Gupenemn, 9u
io. Non enin
uind enond.
HMyeno drum
uh NMoncn
Ftlleo otid
1n AAuend
lun in igt
u Crlo,
Ptpo mearumn
ele dleo
i gitus haro,
iban ſell
enen lr
I1 aren cubi⸗
buntem

nei
A 11
m ego he
d enſtoni
te clrihtz,
nnteren P
inni, U oen
Kibiareche⸗
P ceic l.

pante

4

Kafen Portavit in Arcam. Hic ex ie Antrum, ſeu Ar-
NEn dG cam veriori Noëmo concinnavit, undè Pax Mun-
Ceneun do inferretur.
hNrmnnen XI. Plura mihi ſculptum ebur ſuggeſlilſiet, ſed
ler iuu, conſidere juſſus, non invitus à Chriſto Domino
Dehen in Chriſtum Domini animum, oculéſque con-
intinit verti. Eo autem nobis ordine ſellæ ſunt poſitæ,
i in. mihi quidem à fronte, Conclavis Olliurm eſ-
Wmenmnnn, ſer, à tergo autem Antiſtiti. Tarm effusè Sacer-
lbes Gus ſn dotem Præſul percoluit. Ut conſedimus, opu-
eni Nun guc- lenti recordatione Clerici tam balbi ad divina,
Gun d ye opes. deque pecore tam garruli, ut Calix exiret, pate-
iſien 3 ratn fingo, rogéque; an Dioceſis ea anno pro-
itid ventus Oeconomo reſpondiſſent. Contracto ille
Nne ſupercilio ad Antiſtitem, inquit, Sacerdos, non
S ad Pubhicamum Villicus acceſſiſli. Rationes apuò
lnnt me, qui domi ultimus eit, ducit. Morum ego
Dl commoda, jacturâſque penſo. Mihi plumbi
GD loco eſt, eritque aurum. Gazæ ver neg ani-
en mæ ſunt. Meum pecus, oves ſunt Chriſti. Et
onnh quæ ex iis præ pudore non Pariunt, eas ego foe-
er cundiſſimas puto. Quidni, ſi mihi, ſibique Dei
Nar en agnum, non pariendo, parturiunt? Aurei ego
n 4 velleris Arietes eos eſſe interpretor, qui ſe aureo
lum

ler pro Chriſto vellere exuerunt. Cuùm nec lanam è
n
Allg, l meo grege, nec butyrum extorqueam, accura-

im hmin tiſſimé eum tamen attondeo, ne cirris luxurie-
n mimi tur. A Chriſto in hoc tantumn diſientio, quèd
Raiüh alamnis ille fuis promiſit fore, ut nec unus de
e Mien eorum coma capillus interiret; ego verò, nec
mno inent. unum in meis Clericis capilum falvum
Ntmi dicr eile patiar, omnium comis eralis. Nazarenos
Efii enim non fluore pronuntio, ſed defluvio capil-
gllein lorum; quando Nazatenam Chriſtus Eccleſam
6, torlnm condidit in Calvaria. Eorum nunquatn quafio
n Wonts, crumenaem, quorum nunquam pectus non excu-

genr An⸗
bimnz Gnd
In bado n

tio. Non enim ex arca aurum, ſed ferrum ex
animis extundo. Mea namque numiſmata i1

8) Nal His ego decumis expleor, has nulli verſuras te-
mto. (14 nuntio. Nunquam veſtiarium luſiro: odæum
raſiätum perluſtro quotidiè. Officia, ut venena, exhor-
detit. 110. reſco: ſalutémque ſalutatiomibus ſuffeci. Degran-
Pelet eaſu dinat in agro meo, ſi Chriſti palmites excidan-
Aeehalt tur à Chriſto; & ego uror, ſi illi ardent. Im-
annr i N petigo mearum ovium luxuries eſt, & emacjia-
Gennn elie, tas eſſe doleo, quas videro pinguiores. Alvea-
e ent r ria apibus paro, non ut mella conſtipent, ſed
nohas ut ebibant fella. Non ſero, niſi ut azʒymum me-
m ſeleat tam. Non ſarrio, niſi ut zizanium exherbem.
enmrann Volentem plura dicere, Præfecti ad aurem ſibilo,
Apmene in anterius cubiculum Præſul „per horæ qua-
Uns, EEi⸗ drantem, meâ tamen cum veni4, proſilivit.
1il um, XII. Quam ego horæ partem non ſegnis tranſegi.
* Md am penitioris cubiculi, à quo ſeris arcebar,
Aunakin e me curioſitas impulit, ut nullo pemits ſtri-
uchne N dore reducerem pefſulum „Méque illuc inferrern.
llumi M. Coherrui, ut oculos in parietes circumtuh. Na-
vale ibi credidi Pœnitentiæ comparatum. Arula
ſ in perfoſſo pariete ad horrorermn culta, compta-
e 6,Cn que. Utrinque longâ inſtrumentorum ſerie mu-
. 4 ene. niebatur, quibus vindex ſcelerum dolor uri ſo-
Mns e, let in lucta. Funes non enodes; horrentes vir-
ſet⸗ – gæ; ferrata lora; in ſertum ſpinæ contortæ;
giktenn Cihcinæ ſubuculæ; aſperata cuſpidibus cingula;
1e Net . —D hafnis thoraces intertexti; æratæ murænulæ, nu-
on n mellæ ferreæ, cinereæ Ppyides, crateres fellei,
Cite omnis denique cruciandi corporis ſupellex pen-
ſ debat & muro. Uno rtandem oftiolo in angu-
peii , lum ereptavi, quam ſibi quiefſcendi ſedem dele-
fen, u gerat Prælul. Stramentum, nec tumidum, alle-
hol⸗ lee⸗ “M ribus impoſitum, centones gemini inſlernebant,
an

De Cyro Rege. Cap. XIX.

ſunt animi, quos imago Numinis conſignavit.

.

163
laneo ſine linteis cervicali. Conopeum id erat
Antiſtitis, cujus & lacrymis & cruore, quà ma-
debant, quà ver natabant pavimenta. Raptim
me indé proripui, obductôque utcunque peflu-
lo, regreſlurum brevi Pontificem præſtolabar-
Rediit, reſedit, utque ex me intellexit, quâ il-
lum arte de vectigalibus rogaſſem, quòd alter
me ſcilicèr amimarum Paſtor objurgaſſet, quòôd
ex ſe quæſiſſem, quot Chriſto authorati Judæi
eflent: ingemuit, infremuit, exarſit, exclama-=
vit, hæc edimus Sacerdotes monſtra, quòd Aris
& ſubſelhis obtrudamur ! Paſtores renuntiamur Rrade,
animarum, quos dudùm aut ſubfellia Judices vo- S.
expavere, aut patronos adaoptavit violentia, aut azis
.diles circus exploſit. Si & coœnobüs, vel & dognte
Baſilicarum Odæo accirentur Præfecti, Impo-
ſitos Eccleſiis ſuſpiceretnus Onias, non Jaſones
aliquando lugeremus. Non quidem ex omni
ligno Mercurn, ſed quovis & trunco, etidmnque
ſubere, dedolantur interdum Eccleſiarum Ad-

miniſtri. Dedolantur & ſubere? E myrto indo- .
lati, nec exaſciati Præfecti cedris Libani al- *

quando imponuntur. Miramur, ii alicubi Tur-
tures non conſidant in ramis, ſaginatis non ſe-
mel à malis Clericis Upupis, non milio, ſed azy- ,
mo, nec baccis, ſed placentis? Mittamus ilta
tamen, futuris potius, quàm noſtris profitura
temporibus; neque enim theatra damnaturi adi=
re poſſumus Sacerdotes, quæ utinam, & noſiris
nullus umquaàm intret damnandus. Pecuarios, ſi
qui ſint; lugeo Curiones, ità Chriſti ovibus ex- .
cubantes, ut Labani greges aquatum educerent.
Non quid per Parceciam agatur, explorant, exi-
gendis attentiſſimi decumis. Pudet ſagatos eos
circumducere per bub'lia, quæ luſtrant non an-
nui, ſed boum cenſores menſtrui. De his ego
ità cenſerem, Apoſtolorum eos fſcilicèt habendos
eſſe Antipodas, quando obverſis iis penituùs ve-
ſtigis exerrant. Proindè ur Apeſioli ad aras ae-
Citi & tranſiris ſune, ita hos ego Eccleſiæ pro-
brum, ab aris ablegarem ad tranſtra. Tum
enim, ut meme, ità munere Apoſlolorum re-
verà forent Antipodes. Petro namque tum tan-
tùm iociantur, quum è& meri piſcem, & Pilſce
verò numiſma expiſcatur. Hauriendos hoc chun
timerem freto Clericos non baucos, ſi à ctheſi
enſcenderemus in hypotheſitn, ne illum pigeret 5
olim & littore ſolviſle liberius, noctem Caulatus,
ſurrexi. Quem cùm ille metum è meis genis
conjectaflet, hoc me quoque nomine &z athavit
impenſius, & in aulam humaniflimè deduxit;
ultimi veſtibuli officiis Oeconomo delegatis. Is
mihi ſiniſter hæſit in imphvium deſcendenti;
quod inopum examen inſederat, confertiſſimum
quidem, ſed minimè aut turbidum, aut procax.
Apes eos diceres, ſed ſine bombo: quâſque æ-
rumnarum aculeus non armaret ad ferociamn;
ſed ad patientiamn terebraret. Piſcinam crederes
Hieroſolymis arcuatam, diſtinctânmue Portici⸗
bus, illuc avectam, At ibi plerique hominem
non habebant, & uni tanthm omnnibus Coezlites
Proderant. Ibi licet æger ſanaſceret, nautfragio
tamen cogebatur portum pacilci. Hlc nemo mer-
gebatur, & univerſi emetgebant. Vox illa
ſonabat muſquàm, Hominem non habep. Coe- Joan. 6. 7.
nati omnes, farti, tectique ditnitebactur. V
Nam Præſul tamdiu orabat inconatus „ quam-
diù latitamem in ſcabioſe & febrienti Chri-
ſtum non paviflet. Subfliti, miſſo tatnen Oe-
conomo, quatndin pannoſis religiotæ ſportulæ
traderentur. Quo mirè & recreattis ſpectactelo,
& erectus, Patresfamilias percontatus ſum, an

0° 4 i=

N ℳ

164
Antiſtites laceſſerent; ſeſéque Præſulibus ante-
ferrent? Oro vos, ut, quod dudùm ſpectavimus
impluvium, cum hoc attentè conferatis, eâque
componatis luxuriæ ſigna; cum hiſce calamitatis
humanæ ſimulacris. Hæ ſunt Pontificii impluvii
gtaee Proſerpinæ, & hæc Corinthia. Luſcioſi, comi-
rsan tiales, gibberi, claudi, mancique dignæ Præſu-
libus Statuæ ſunt, quarum morbus eſt Phidias.
Ornantur enim Antiſtitum atria informibus, quæ
Eecleſia, formoli deformarenn. Nam integerrimæ eæ
Sieoum tandem ſunt EÆ.des, quas manci, murtilique in-
ver rar⸗ ſedere; nec labant, quas debiles, dejectique ſuf-
fulciunt. His utinàm ſimulacris ſuos Levitæ Xy-
ſtos inſtruerent, ſuâſque Porticus honeſtarent. lis
nec pares Cæſares ſunt porphyretici, nec ex ala-
baſtrite Scipiones. Scipionibus enim expugnata
Carthago; mancis Cœlum diripitur. Quaſſavere
Cæſares regna terrâmque ſanguine macerarunt.
Arietant Oiympum mutili, eorumque ſanie ſi-
Kleemoßy- dera purpuraſcunt. Uanum mahm in impluvio
na opulen. Lazarum, quam Macedonas centum. Etenim
tiam ſeriét. Alexandrum nec Mundo explerem, micis La-
zarum exaturo. Sed imperia occupat Macedo.
.Regna inopes largientur. Quot enim purreſcunt
in languido ulcera, tot ex ulceribus emerſuras eſſe
— Urbes confidas, quarum potieris in calamitoſos
beneficus. Hoc jam tabo reſtergite, quas Præ-
ſulibus maculas affudiſtis. An hi comatuli ſunt?
An hi ſunt pocillatores Idæi? Num his lædi
Lilia Narciſſis arguetis? Negate, ſi licet, hos
eſſe rubos, hiſque Deum dumis ineſſe. Tum
eis, quæ ex Antiſtite, de procurandàâ civium
ſanctimoniâ audiſſem, quæque in ejus ſuſpexiſ-
ſem conclavi, recenſui Laconico plùs ſale, quàm
ſtylo, coëgique dare manus vel invitas, fateri-

que intentiſſimos non pleroſque ſed permultos-

Præſulum in animas eſſe, quarum pro ſuis opi-
bus ducerent caſtimoriam. Non autem in hujus
ego Præſulis ædes illos ideò induxi, quôd omnes
huic velim Antiſtites conformari, quem ſeve-
ritate vitæ Anachoretis propiorem eſſe ſcio, quàm
Præſulibus. Sed ut unius licentiam, pompämque
Clerici, tanti Præſulis virtute, aut inducerem,
aut expungerem. Neque enimh eò ſunt adigendi
Antiſtites, ut ſtramentis incubent, ut fictilibus
cornent, ut vappam bibant, ut paſcantur hor-
deo, ut ferro incingantur, ut ſe loris diſcindant.
Siligineo victitent pane, lineis indormiant, Al-
banum, ſeu etiam faliſcum deguſient, vehantur
bigâ, non ſibi aut aves, aut ſiromata, aut Co-
rinthia interdicta penitùs arbitrentur. At nec ſe
patinis ingurgitent, nec peripetaſmate ità impli-
centur, ur ſui eos muneris oblivio ſubeat. Nec
Eecleſta- deſint illa, nec exundent. Animarum illis feli-
Giei vedi- Citas & ſalus ſuperferatur. Non ſe ideò renuntiari
tas in 9gud .A1: .. . .
debean. Putent Antiſtites, ut redditibus inſtruantur, ſed
erogari. ut promeritis illuſtrentur. Vapores ther ebibit,
Eeclefa- Non ut diſcolori ſeſe arcu cohoneſtet, ſed ut agris
lticis Pom- fertilitatem, per imbres roréſque infundat. Co-
be enors mit ſe quidem interduùm Iride, ſed perrarè, &
ditee. Taptim: in pluvias & frequentiùs effunditur, &
Reniguß diuturmius. Ornari vectigalibus Sacerdotii non
peen’tentes vetuerim Prælules, ſed ità ut Iridibus Colum.
non ſper- Si parcè ornentur, exornantur. Si profuſius ru-
it nns tilent, fulgurant, non effulgent. Iris eſt, qui rap-
enase in vapor in coœli torquem concinnatur. Qui
inen, VerO di vapor coelum illuſtrat, Cometes eſt,
Receer quo ither inhorreſcit, non renidet. Antiſtitum
Praæſules. portenta ſunt phaleræ, niſi fimbrüs concludantur.
Definiant, circumſcribantque ſua Præſules inſtru-
menta, ne decora degenerent in luxuriem. Suam

in eo ſitam eſſe pompam exiſtiment, ſi ſubjecto-

Oliva in Eſdram.

rum caſtigati ſint mores, fideique conſentiant
Pudeat eos vel non ſentire cum Cornelia, vel ab
ea, quod foœdius eſſet, diſſentire; cujus vox illa
aurea fuiſſe fertur, Monilia ſcilicèt ſua, ſuos eſſe
Liberos, quibus educandis ubera; mentémque
inſumpfiſſet. Satis ſe efle divitem, ſi Gracchis
Roma niteſceret. Unionem faſtidire ſe, quem
Scortum & diluere poſſet & exorbere, triumvi=
rali Amaſio blanditurum. Eos ſe Uniones finxiſſe
Reipublicæ, quos nec aceto ſuo molliret Annibal,
eo licèt Alpes perrumperer. Duriores montibus
& peperiſſe patriæ Cives, & parare. His ſi mu-
niretur Imperium, abundè ſe micaturam, quam-
vis ſqualeret illuvie; quando & rubus in pretio
eſt, licèt ſpinis aſperetur, unam quòd ex ſe Ro-
ſam parturiat. Pudeat, inquam, ſuum in liberis
mundam conſtituiſſe Mulierem, & alias Amtiſti-
tem habere gazas, præter Oves ſuas. Periſtro-
mata Præſulis Populi ſunt, & gemmæ Clerici.
Verùm quoniam domorum diù nos luſtratio de-
tinuit, ne ſtomachum lectori prolixitate movea-
mus, quæ de informandis populis ſubjicere Præ-
ſulibus ſtatueramus, inſequenti laconicè capite
perſequemur. Quæ hacéctenus ſcripſi, eo juvandi
oſtro profudi, ut, cùm ſeorſim fermè omnia
in domibus moribuſque obſervaverim Levita-
rum, plenè tamen tenere non poſſim, ea ne
mens tantùm perviderit in unam congeſta do-
mum, quæ diviſim hinc indè oculis auribuſque
hauſiſſem, an verò ea ità auribus oculiſque liba-
verim, uti chartis impreſſi. Id certum eſt, aut
hiſtoriam ſcripſiſſe me, aut tam vero ſimilia con-
didiſſe, ut me nemo mendacii arguere poſſit,
quamvis ſomnia tantuùm mea depromplſiſſem.
Sed jam preſſius Curiones, quibus demandata
Animarum Cuſtodia, propiuſque alloquamur.

OMNIA regna terræ dedit mihi
Dominus Deus coœli. I. Eſdr.

I. 2.

2

CAPVT XKxX.

UT' ſe Cyrus obæratum ſuis urbibus cre-
didit, ità Diœceſibus ſuis oppigneratos
ſeſe eſſe putent Animarum Paſtores.
Non ergo ſegniores eos eſſe decet erga
populos, quàm aut in ſubjectos Prin-
cipes ſint, aut parentes eſſe ſoleant in
liberos. Utrorumque eos obligat, in-
nebtitque tum exemplum, tum ſtudium;
ne educandis Cœlo Ecoleſiæ filis incu-
buiſſe ſegnius videantur Praæſides, quàm
parentibus ocuræ ſint pignora, regibus-
que tum oppida, tum provinciæ.

Ompreſſimus, ut puto, laniatus, latratuſ-
que Cynicorum, quos Duce Diogene, &
dolio ereptare dolemus in Antiſtitum ædes, ut

. . „ *
periſtromata calcent, eâque ſeſe furoris bris in
Saturnalia concitent, non Baccho lymphati, ſed „enenati

Momo. Furunt Bacchantum more maledici to-
xico inebriati, non mero, nec thyrſis armati, ſed
lingu, ſiyléque inſtructi, utque ſuperbiam Præ-
ſulum dererant, diriori ſeſe faſtu polluunt. Ue
enim Pavonem depilent, Draconum ſe & ſqua-
mmis

i ceone
„ eluats ſ
v Y oololata⸗
Ceelet yel
„ I lchnn
7 gobe balba
1 fuor ce⸗
4 ge enor⸗
g blantu
1, Jum venenn
ras in P
ant atra
,ichilochi
late ſegi,
unnn, ellg
e pie⸗ l
li twor uleer
b, 1orgu⸗
1,ot verde
Gn, aCkurn
e vociferant
upta Naufrag
um pidelc⸗
,Eiter pente
Neriſitum

ame hel
Kucl, N
ura, gui be
Citgeadvig
tin Anulires
I1 & nyors &
nun. Pkyu i
Ns ortrae
Jalo euiden
Gln all ain

CNGo d enen

Agltgitebat
an ellicib⸗
n wd ſanen
1 Uült Non
Ehetün. Nedn
riſ Calie,
ſiiuiene
n anin aes
dt lbaun
Anichne,

enin
h,NA
I rils
e
enenn
1Crat
eſ, enn
e,timn.
Onagßnſe
runbl
n montid
Haſm.
nenguer
un ein
Nderk
Cnn
Ainr Ait.
8. Niir.
dmne i
8 Alkie.
lant ne⸗
Ubjieerde
S
lebrd
Eemd omni
ſferin lei
win, an
Congeli⸗
lis uumie
oclligel
elun el al
orikoer
Agrr M
depunhilin
ns Eenalit
Aocamn.

Geltni

—

libus N
lppyſn
n Hn
lun e
eis Ni.
ſllm
1lt,
un iu
e unt
. ſle⸗
Nl, nn
Nrinit⸗

4
„,a brn.
ens,

ce Dihen 9
ſtuumm 69 ,
lgi,

Zediat⸗

mis dehoneſtant, & dentibus armant, quando
Erelifa- belluara morſuri efferantur in belluas. Quaſi ve-
Kici hono- r Coloratas ſerico feras dedeceret aulæis intexere,
randi. deceret verò , licerétque maledicentiâ in Cerbe-
CGnſres rum deformari. Furias eos dices, ſed Cynicas,
cHorum. atcue barbatas, quibus, ut tonſura comas eraſit 5
Marmu. ita furor ceraſtas pro cirris, & fronti injecit, &
ratores de
licitis Ec-

deßafico⸗ gua utantur, nec ſtylo ſcribant, ſed Aſpide.

mimpom- Tam venenatas enim procudunt, evulgantque
hu. Satyras in Præſules, ut nemo dubitet, quin tabo
Religi diluant atramenta, & iambos exarent Ceraſtâ
auheri no“ Archilochi prætextati. Lycambæo ſanguine cru-
S entatæ paginæ, ſi cum horum chartis compo-
nantur, elogia putabuntur, non Satyræ, earum-
que apices roſas eſle credes, non vulnera: cùm
in his tot ulcera horrere poſſis, quot ſy llabas per-
legeris, tôtque cogaris animorum deflere fune-
ra, quot verba decurreris. Nulli Præſulum par-
cunt, actumque de Eccleſia inconſultè, rabidé-
que vociferantur. Et ſanè niſi Petri Cymba ex-
empta naufragio eſſet, ne mergeretur, vererer;
horum videlicèt adobruta atramento. Maledi-
centiæ ex parte ſentinam, ut ſpero, exhauſi, quùm
ædes Anmtiſtitum Templis propiores, quàm domi-
bus commonſtravi. Nam quamvis par pari re-
tulerim, uniuſque incuriam Curionis, magni re-
ligione Præſulis abraſerim; non ille tamen unus;
& folus eſt, qui pecuniam eroget, qui delicias
horreat, qui populorum tantùm incolumitati,
pudorique advigilet: cùm vel Romæ tamtùm no-
verim Antiſtites ego purpuratos complures, ſum-
mi & rigoris & nomimis, ſtudioſiſſimos anima-
rum. Flexis ipſemet gehibus cum regi ſangui-
nis purpurato ſtatas Eccleſiæ horas recitavi.
Quem ille pfallendi morem negligit nunquàt.
Abb alio ejuſdem ordinis Principe, nullique Pro-
cerum aut authoritate, aut claritudine tum ſe-
cundo ad menſam multoties adhibitus, eſurire
verius, quàm coœnare, didici. Nam licèt menſa
non ſorderet tenui ſalino, patinæque, ut non in-
numeræ, ità fümnarent non paucæ, & pateræ
patimis conſentirent, legumina tamen Princeps
exorbebat & ſcauro, rhombéôque rejectis, mul-
Jum vellcabat non trilibrem, aut ſallamenta;
quæ malè concoqueret, arrodebat. Nullis bella-
ris faſtidium ſtomachi pertentabat. Non ſe Al-
bano ingurgitabat, pitiſſabat verius, quàm hau-
riebat domeſtici horti Vappaâmne dicam, an vi-
num? Quod ſanè merum naufragum ſe quereba-
tur hauriri, non dilutum Tiberi à Principe, ſed
demerſum. Neque verò convivabatur lautiùs;
ſi eſuriales caſligatiſſimè ferias emenſus, de ma-
cello aliqua inferrentur, quæ blandirentur gutturi.
Sciſſas enim aves ſubmovebat à ſe, agninam
tam parcè libaturus, ut Lupum videretur in
Agno formidare. Patiebantur eam tamen aves
tepulſam perrarò, quòd diebus exceptis feſtis,
aut nunquam, aut rariflimè, iis menſæ comitiis
intereſſent. Ahum huic ſupparem & galero, &
potentid novi, qui, ut inediam ad uſque Occi-
dentem Solem produceret, & pontificia olla pre-
carium juſculum ſorbillabat. Quem ne ſordidum
arguas, diſpergendæ cum Sole fidei jecit Ædes
ampliſſimas, reditus attribuit uberes, præcones
Evangelii inſtituit complures, nulli, niſi ſibi .
Parcus. At iſthic pietas vix enatat, quòd natet
in olla. Regnum enim Dei non eſt eſca, nec
Potus: nec ſperni epulones poſſunt (ſi Paulus
audiatur) à ſejuno. Abſlinentiam proindè, plus
miror in purpura ab auro, quam ab ave. Nam
auxi ſacra videtur fames eſſe, cuùm eâ ii quoque

Eecleſta-
ſtici præ-
ſertim
Praſules

complures

modeſtiſſi⸗
mi.

Gula.
Moruifica-
io corpo⸗
rus.
Dignitas
mores non
Mutat.

per tempora demiſit in guttur, ut angue pro lin-

De Cyro Rege. Cap. X X. 16 5

conficiantur, qui nullos penitùs pullos conficiunt:
Colocyathide, aut certè pulte ſaturabatur Giezi;
quern abollas, talentaâque eſurire non pudnit per
ſaniem æra regeſturum. Adeò ollas parcius;
quàm ardas eruderamus, & talentis ii inhiant ;
quos hordei farinula ſaginat. Hc tamen aure
patind ſeie Præiules abſiinent non pauci, ſed
complures: adeò ut rapacem inter eos difficilias;
quàm liberalem, deſignes. Præ cæteris unum
Roma nominat nec reditibus opulentum, & fa-
miliàa, ut primaria, ità non diuiſſima, editum-
Is tamen nec teruncium conſanguineis diſpenſat,
& quem apud ſe fratrem habet, vix tecto,
menſæque admotum, nec famulo i ſtruit, nec
veſte. Suo Eques ære à pedibus, & à calceis Baysi u,1
habet; alitque ſervitia. Tam religiosè cavet, ne oélivis
ſibi è gazophylacio erutæ pecumiæ avertantur in P i
uſum carnis & ſanguinis. Videtur cum Deo lu= co poſto⸗
ctari Præſul. Nam ut Verbum carnemn induit, lico
quò nobis prodeſſet: ita carnem Anrtiſies exuit, pigninas
ut Chriſti ovibus præſit. Suum interpretatur isn mores non
guinem purpuram ſuam; &; quia cum Ecclelia atat.
ſibi deſponſata factus eſt cor unum, & una ca- Biviila
ro, nullà carnis benevolentid vellicatur. Ergo "de notents
Summus Eceleſiarum Paſtor ſe carne veſhvit;,
ut archius hæreret Eccleſiæ. Is ſe Præſul carne
deſpoliat, ne ab Eccleſia divellatur, Ii non ſe pe-
nitus avullerit à gentilibus. Nec divina penè
Principis inhumanitas cognatis ingrata. Nam hi
quoque Templi æra, quaſi talenta Giezi, ode-
runt; quam ipſi averſionem à nummis teſtati fi-
lio ſunt, non datis tantum ad eum literis, ſed
remiſſis illi pecuniis, quas ſemel Amtiſies, dirè
ſcilicèt bello, morbéque conflictar patriâ, Pa-
rentibus ſubmiſerat. Mille nummorum ſummarn, Eorlaßßas
quam de ſuis patinis decerpſerat, per ſingraphas Mici redis

. — — UI: cs ſanctè
tranſmiſerat ad parentes. Horruere protinus illi S
præſidium, tanquàm ſuæ domus excidium, fe ai

jectiſque à ſeſe aureis, eos à calatmitoſis in ſe aver-
ti, nec pati poſſe dixerunt, nec paſſuros in po-
ſterum. Sibi rem ſuam ſufficere: uteretur pro-
indè coronatus Filius, in Eccleliæ commodum
Eccleſiæ veétigalibus. Nec Parentum dicto ob-
luctatus eſt Præſul, libentiſſimè e4 uſus pecuni4
in inopum alimoniam, quamn æger amnmi oſten-
taverat parentibus verius, quam derulerat. Sub-
indeè, & Templum à fundimentis jecit, & Ce-
ricorum Seminarium adſlruxit Eccleliæ, & eas
uotidiè facit impenſas Præſul non uberis Sacer-⸗
Gdocii, ut hunc plùs Saba miratura Salomonem
eſſet, quam ſuum: quando, & hic; ſine opibus
Ophir, Templo extructo, Salomon eſt; & ſibi
ſuiſque non ſiructà domo, plùs ſanè eſt; quam
Salomon. Huic adjungere non unum, alterûm-

ve poſſem, ſed poſſem profectò inaumeros. Af

Sacram proborum Hydram, non caput, expo-
nerem Lectori. Hujus ego memini, quòd me ſie
ille familiariſſimè uius; fuerimque viciſſim ego
religioſiſſimi Principis & hoſpes, & teſlis. FHis
Puto exemplis occurſum fatis Ariſtarchis; quos
maledicendi libido in alienæ famæ pudicitiam
incitat; quam inceſtare non verentur, quali Di=
nam Sichemi nefari, eoque improbiores nomi-
ne quam Sichemus, quòd nec amant, quam vio-=
lant, Eccleſiam, nec præputio ſe linguæ mutilant 5
homines incircumciſi cordis & labi.-
Jam Præſules , ſi qui ſunt ſui gregis thinus
anxii, ſui demiſſiſſime officii moneamus. Cyro
regna ſunt tradita, non Satrapis. Vos item Chri-
ſtus fuis provinciis impoſuit, non iis Vicarios,
quos vobis ſuffeciſtis, præfecit. Inſufftavit, G
dieit eis: Accipite Wiritum Janttum : quorun Joan. 26,
remiſe- t.

remiſeritis peccaia, zemitiuntur eis: & quorum
retinueritis, retenta ſunt. Vos Chriſlus afflavit,

Epiſcopi
tantus
Edan, z, non Vicarios. Vos inuncti eſtis, non illi. Neceſſe

Erccleſtas Proptereàâ eſt, ut vos operi admoveatis manum,

. quam Deus ſuo chriſmate dehbutam Ccœlandis vi-
&

Rex ieem Vis lapidibus deſtinavit. Vos Spiritumn Sanétum
rgat. accepiſlis, quo ill carent. Ad vos proindè cla-
Seperior VUS ſpectat Eccleſiarum, quem niſi Veſtrà manu
invigilet, detorqueatis, in Syrtes Sacra Navis impinget.

e. Pudet Ifraëlis meminiſſe ad Labani oves tam
Gen. ar,40. Vigilis, & invicti. Die, inquit, noctuque äſtu

urebar, & gelu, fugiebätque ſomnus ab oculis
8. Facob. meis. Nicque per viginti annos in domo tua ſer-
Epiſtopi vivi tibi. In Africam ſe verti Jacob, Scythiâm-
Reſdentie, que pro grege non recuſavit: & quas natura ca-
lamitates æſius, frigoriſque tam diſſitas per pro-
vincias diſpertivit, eas in ſe coire pro Mandris
Adoleſcens eſt paſſus. Paſſus autem earum Pro-
vinciarum calamitates eſt Jacob ſine iis ſolatiis,
quibus Africa Scythiâque ſua temperant, con-
diuntque ſupplicia. Nam Solibus cruciata Africa
conflagrat, ſed à gelu reſpirat, ignéſque ſuos ſuis

QOuanta opibus conſolatur. Ardet; ſed ſupplicio dives,
S „uſtrinam in ærarium commutat, limumque in
werernr 1 . . .
eemmasdS1 aurum obdurar. Juvat ad opulentiam cruciari:

. & cute ſummd aduri præſtat, ſi auro viſcera re-
dundant per ardores. Ità exuri nec Hercules re-
cuſaret: cùm præſertim, non expiret in rogo
Africa, ſed vivat, compenſétque fuliginem opu-
lentia. Non cum Vate iis vocibus exululat Afri-
ca, Ventrem meum, ventrem meum doleo; quan-
do, fartà opibus alvo, mertalla coquit excocta,
noctémque fronte prætendit, ut & ſinu meridiem
excutiat. Obliquis contrà Solibus perſtricta Scy-
thia ſubjacet Uriæ, cana, ſed candida. Friger,
ſed à Serpente ſecura. Evæ proindè nec ſcelus
extimet, nec ſupplicium Provincia frigentiſſima
recuſat, ſuis ſat tuta tectâque nivibus ab Angue.
Unam pati nuditatem non poteſt. Sed tunicis
innocentiam non abjeciſſe convincitur, ſed ſer-
vare. A Venere ſiquidem debellari non poreſt
Scythia, quæ nudari neſcit. Loricatur ſuàâ felix
glacie contrà laſciviam, nec atrari poteſt, quæ
candet. Non enim ardet, quæ friget. Quis au-
tem pruinas non amet, quibus carnis ſanies in
cry ſtallum duratur pudicitiæ? Jacob verò utriuſ-
que regionis meracas ærumnas tolerabat, opibus
deſtitutus in æſtu, uxoribus ſtipatus & frigens.
Quas ille calamitates tot luſtris pertulit pro pe-
core. Non illi, aut nox ſolatio fuit, aut dies.
Hic rogum componebat æſtuanti: cruciatum illa

Africa.

Jer. 4. 19.

Seythia.

nivium frigenti decernebat. Quæ ergo ſuſtinebat

Jacob incommoda pro hircis Labam, ea nos pro
Chriſti agnis non feremus? Pro arietibus uritur,
frigétque Iſfraël: & pro populis, cœlique ovibus
Præſul nec regelari Libyco feret, nec Boreâ con-
ſtringi? Quamquàm non ut exuramini, à vobis
peto, ſed ne uramini. Procul à grege, Sacer-
Gnbéizo, dotes, æſtuatis. Ambitio vos exuret, & pur-
purea vos abolla diſcruciabit: quæ Neſſeâ vio-
lentior tunicà, abſumit Hercules, non ſi ſe eâ
contexerint, ſed ſi eâ conveſtiri illos non licear.
Id habet purpura, quod Neſſi tabes non habuit.
Eos incendit, quos non intezerit. Nec cominus
deſignatis parcit, & eminus graſſatur trabea in
candidatos. Abeſtis igitur à grege, ut non pro
ovibus, ſed ut contrà oves æſtuetis, quarum
aliqui emungitis lac, ut vobis in oſtrum effuſio-
ne purpuraſcat. At Africano æſtui, quam eſt ve-
ſter ardor abſimilis! E colo ille eſt æſtus. Quo
vos in Comitis deflagratis, ardor ſurgit & terra.
Illo merallis Africa ditatur. Hoc vos æſtu opi-

–

Oliva in Eſdram.

bus ſpoliamini. Aurum enim non conflat Am- Amkni
bitio, ſed difflat, vomit, non coquit. Africa- amburit,
nam duntaxat caliginem, & monſira Ambitio- e-
nis habet æſtus & rogus. Rogum eſſe negatis
Ambitum, ſi ubique ardet, & rogat? Habetis
Africæ, miſeri, calamitates, non commoda. Nec
WEgyptia non vobis Aſpis implicatur, quæ uber Eccleſßia-
exugat, & virus inſtiliet. An non pro mamma Gi rariſt-
crùmenam pectori defigitis? Ecquando verò eam aml teh,
non emungit Ambitus, pinguiſſimi uberis aut quor int
Caprimulgus, aut Aſpis? Nec queramini ad- aer.
motum Cleopatræ Anguem malè vobis affingi.
Nam Ambitus, ſi quem offenderit virum, rap-
tim effœminat. Amentia porròô eſt ità odiſſe gre-
gem, ut Aſpides malitis, quàm Agnos, & Ovium
mulétræ, Ambitionis velitis venenum præhabe-
re. Nec à Scythia abeſtis, ſi abſitis a Grege.
Quis enim ambit, & gelatur? Nec verò vos
major, minôrve Urſa conſtringir. Stellione con-
glaciamini. Etenim non Principem perhorrel-
citis, ſed ejus pocillatorem, ſed lecticarium,
ſed panificum, ſed coquum extimeris. Nul-
lum & hibertis navigationi veſtræz non Remoram
tantùm eſſe putatis, ſed Scopulum. Ut Ete ſias flare
undique, ita undique reflare Vuhkurnum exiſii-
matis. Uno paraſiti verbulo, navigationis ſecun-
diſſimæ curſus evertitur. Litatis proptereà non
farre figulinis Diis, ſed auro, & Plutum pediſſe-
quo ſacrificatis. A Lecticario efferri vos aula,
inferrique poſſe throno ſuſpicamini; ideéque,
non Jovi litatis, ſed Davo. Quod veròô dedecus
eſt, fulmineum in Cæſares ex ara Præſulem,
Aulæ itaà aurâ frigere, ut ventoſum lberti ful-
gur non aurâ paciſcatur, ſed auro! Hos Dyna- .
ſtiæ fulgurantes exhorreſcant, quos homuncionis
ſcurrilitas hebetat, fulguritos! Pudet in re tam
ſeria lu’dere cum Poëtis. Sed his melius deliris
illuditur. Quamquàm in hujus ætatis Præſulibus,
vix reperias aliquid illudendum. Totus naſci Bac-
chus non potuit, parente fulgurita. Vos metu
duntaxat fulgerræ, Bacchum, Cererémque man-
cipiis effunditis; & abortiri hortea cellariâque
cogitis, ut vos Jovis femori inſuant lautiis empti
Vernæ, corruptique. Suſpenſo pede limen nun-
quàm aulæ non teritis, calcari parati à Semiviris,
dùm ſpes non eviretur; quæ olim rarô pariebat
in aula, niſi concepifſlet ex Eunucho. Recipite
vos, oro, ad gregem veſtrum, ne dùm vellera
conſectamini, à lupis oves ineantur. Dura for-
t8, ſi veſtro adſitis gregi, à Prætoribus toleratis?
Duriora pro alieno grege Jacob ab auris, à CCe-
lo, à ſolo, Soléque pertulit, nec abſceſſit. Pu-
deat non id Chriſto à nobis impendi, quod im-
pendit infenſiſſimo ſocero, hoſlique Jacobd.
Sedenim ille, inquies, cum tempeſtatibus de- IV.
pugnavit: ego cum Proconſulibus pugno, à
quibus concerpor. Nunquam non Lupus immi- H
net, & Lynces interdum erumpunt. Quis feris Hirn Jugi
tam efferis ſuppar? Quis ? Qui diſcerpi non ti- umeat.
met, & lædi oviculam pertimeſcit. Dixitque 1. eg. 7.
David ad Sail: Paſeebat ſervus tuus patris ſui henien
gregem, & veniebat Leo, vel Urſus, & tollebat nullum
arietem de medio gregis. & perſequebar eos, G& Wat.
percutiebam, eruebämque de ore eorum. Davi- payvid
dem cum Lupo luctari puduit. Pugnam ille de- cum ſolis

trectabat, niſi confligendum, aut cum Urſo eſſet, nonſt

lubtaba-⸗
aut cum Leone. Qua Paſtoris generofitate, ſe- zur.
gnities ſanè noſtra traducitur, quos luctæ piget, onke.
niſi cum gliribus & ſciuris ſit decertandum. Si 4₰
in Ovile Stellio erepter, pugnam enimverò ca- Zelus ob⸗
peſſimus, & arma capimus pro pecore; in effu- cst
ſam nos fugam conjecturi, ſi caulam aut Aper vidum.
irrum-

ngcy.
3 nſe
A1 (es, 11
9 gs or,
,anol wil
ds. Que
ale, hol
euinlus
, icd A
ginarum,
Potuntes,
,nus, aul
euenratut
7 do. Qot 4
nnocilligant
Hanus hon 40
2 nes forni.
i lons ſon
r., & elee
7 Hununtur
Me ſupplii⸗
r, Pirochi
noles, bla
Dtds his
oniipenen

umnlztz. (elt4
Lelpent, (ella

CEr, gremad
ndere Ol
Jun inboann
askntin, 1
In Utic; d
ubie wiencl
. .
eci ſulo pee
guum immmenn
or & cul
nbuce,
¹ Mllge, hol
(lepes goon
. ginmn G er
glrbetik, An
Grons etiti
2 nair nihiſſe
Ilnemennllimo
un a ahe
ibrid tum
Cun Leone
mdum. Er
itti ſe 4
Akler her
, ua per
llerte, Ie
bemacuinm
Et, Gcrorum
rmnn e
. „ „. (08
d ſa
kind Aler

Aen

Momod⸗
tſs wen⸗
ind
es Mlcadile
undmn
Men
Momul
Aer inſlru

t.

1 Aie
lnhin e
le Ueone
1

.
Nelhg
Iomamm

0De Ag
iun, 1
fändlege
RO
um pentk.
ſtis 10r
Nernin
Delioben.
em tont.
eicmim
tiwens. N.
0I Remnda

turnn eiik
geiünikan⸗
DEoyrtet m

um en.
femmal,
mi;
ſki egennt
n Heällen,
n Tbe .
ol Hohy
s bommncorn
DdenE u
is meis in
tars Meidt
TonstAie.

tea eliis
Ant launenft-
ede Menu-
rani 1GEnmm
im i niti
tucho Necßt
de Cln N
VuI. Du 1
Ceihus letn
4b is, r
cidlell. 1.
end, goln
gre ut
enſekins⸗
bus
1n Lups r ,
nn sbis
leni unt ,
elet.
6 t

Nyle, O Mn

De Cyro Rege. Cap. XXN. 167

Nulaum irrumpat, aut Draco irrepat. Bubulcos & Opifi-
Peſules ces, ſi Eccleſiaſtici fines juris tranſcendant, ſcri-

eformi- . 4 . . —0:
dn, & Ptis mox, palâmque vulgatis edictis damnamus,

Portzoribms annond miſeros ſacrà, Templique aditu interdi-
Foriins ob- Ctos.

Quæ jura ſi concerpant, obterântque Dy-
naſtæ, non diſſimulamus tantùm, ſed blandimur
peccantibus, & obſequimur contemnentibus.
Anud efle faciunt plerique interdum Paſtores
animarum, a coœli fulmine fulgur Eccleſiæ, Nam
“ illo turres, Alpéſque feriuntur ; hoc quaſſantur
& Excom- Caſæ: & , à cenſura immunibus patritiis, ſeve-
muniratio ritas, quaſi è& limo hirudo, tetriori vulgi ſangui-
Re e d. ne cruentatur, puriori Conſularium cruore inta-
ceptine. (to. Quot enim conglaciati Clerici potentium
non caſtigant flagitia, ſed verentur; quaſi eos,
Petrus non ad ignem oleo initiaverit, ſed gelu
, e. Bootes formidini conſecraverit, Gelu eOS eſſe di-
da, ne Xi? Ignis ſunt. Nam ut igni ſentes corripiun-
phaleras tur, & deflagrant palearia: metalla verò non
ſeei. abſumuntur rogo, ſed coquuntur, deliciis famu-
lante ſupplicio: Ità enerves, hebetéſque, ſi qui
ſunt, Parochi, graſſantur in inopes, furunt in
pannoſos, bracteatis adulaturi, calloſos obtrituri.
Davidis his arenam in ſpeculum excoquamus,
ut confligentem cum monſtris Adoleſcentem con-
templati, certamen nec cum Primoribus detre-
Gtent, quemadmodum cum Urfis ille conflixit,
pro Kriete. Quæ depugnantis audacia gymnicam
Antiſtitibus palæſtram inſtituit, in qua ad pu-
gnham imbuantur, non umbratilem cum gigan-
Sveritas, tibus tantum, ſed ſalutarem. Aggrediebatur Da-
non ſus, Vid Urſos; ſed non voto recipiendæ fiſtulæ, aut
ſri er rabie ulciſcendi lagi, quod fera laceraſſet. Eru-
tur. endi ſtudio pecudis feras paſtor adoriebatur, ſuæ
quàm immemor fſupellectilis, ſui tam gregis
Superioe memor & cuſtos. Prafecerat enim eum Jeſſe
e non Sambucæ, ſed ovibus; quas parenti incolu-
pravias Mes ſiſtere, non concerptà tantùm tumic, ſed
irjuris. diſcerptis quoque artubus ſatagebat. Tollebat
Aleone arietem: & perſequebar eos. Ovibus ità Paſtor
David excubabat. An ità verô pro populis excubent
Orvem, non Curiones penitùs unmiverſi, ut maximè opto, ità,

lubtentur.

gußi ia
4quæ om-
nibus.

Severita⸗

5. David.

Wrain. mea ne mihi ſpes decoquat extimeſco. Etenim
iuis attentifſimos reculis nemo negat perpaucos
Intentio quidem, at aliquos interdum Sacerdotes, quos ſi
Te vel fimbrid tunicæ mutiles, authoritatis illicò So-

rvamis, lem curm Leone ſtatuent, nullis imbribus tem-
perandum. Everſis verò Eccleſiæ juribus, pote-
ſtatis ita ſuæ Aquario ſidus demerſerunt, ut re-
caleſcere nec Caniculæ ſeu face poſſit, ſeu latra-
tu. Licet, ſpectante interdum Parocho, frigen-
téque, jura permulta, non violare tantum, ſed
proculcare, Iempli poſtes convellere, arietare
Tabernaculum, aras concutere, hoſtias interci-
pere, Sacrorum Voluminum tritico lolium ſuper-
ſerere. Cui ſi ſucclames, Omnia peſſundari, re-
clamant; hominibus ſe præeſſe, non coœlitibus,
nec marmoreos homines eſſe, ſed carneos, ficti-
lique & findi facilè, & rimas agere attritu etiam
minimo. At ſi eum non honorificis titulis parem
penê feceris Alexandro, quem Agnum miraba-
re ad incommoda Templi, in Elephantem ex-
horreſces repemè converlum, immitem, effe-
rum, implacabilem, und eboris illecebrà bac-
chanti tantum monſtro diſſimilem. Nec und
comentus promuſcide, quâ ie ſatis ad lanienam
Fera putat inſtructam, tor veriat promuſcides
ſæviturus, quot membra. Tam enim ductile
tormentum ore agitat, quam manu. Verbo, ſcri-
piôque ita graſſatur, ac ſi non ſyllabas eraſiſſes
E titulis, ſed non unam Triadi ſuſtuliſſes hy-
poſtaſim. Quòd ſi ad contumelias quoque legis

igneſcunt, coruſcant patritiis, in vulgus, non
emiſs fulgerrà, ſed fulmine intorto. David, non
Vulpeculas inſectatur, ſed Leones offocat. Et
Leonibus, inquies, occurſant A tiſtites. Pleroſ-
que, aio: complures neſcio; omnes nego. Si
cæſarum ferarum exuviis Præſides tegerentur,
raros fortaſſe Hercules haberet Eccleſia. Mures
geſtamus ponticos ad narium delicias, erude-
rante mortalitate luxuriem vel & ſoricibus, ut
quos macello arcemus, veſtiario inſeramus, ex-
cluſéêſque lebetibus, prætextis inſuamus. Mu-
res, inquam, non Leones, geſtamus. Nam non
omnes in magnates, & in primores animad-
vertunt. Vel eos ità interdùm plectunt, ut
cenſura probroſior, quam culpa ſit. Adoriun-
tur Leones, ſed Samſonis genio, non Davi-
dis. Favos ille exetnit & monſtro: hic raptum é
fera pecus repetebat, Percutiebam, eruebdmque
de ore eéorum. Mochos, & proletarios, & con-
cubinos in jus traxit, Nonnemo ex Paſtoribus
Animarum in Vilitatione ſuorum populorum,
non ut oviculas recuperaret & ſceleſtis, ſœmi-
nis ſeu toro redditis, undè eas abſtraxere Pari
des bracteati: ſed ut corraderet & damnatis æs,
in ſua commoda alieni tori averſis injuriis. Ita
in gazophylacia lupanaria convertuntur, faci-
muſque cupiditati noſtræ hbidinem vectigalem,
& Virginis cryſtallo intemperantiæ limum adul-

Odores,

. Severitas
tero eruente, & & cono inceſtuoſi aurum Præ- non Ava-

Is Romam evocatus ab Ur- rita, lIaiss

oſito deliquante.
dasurs

bano VIII. Pontifice Maximo graviter objurga-
tus, juſſſque pecuniam malè partam revome-
re, publicè, & ad tempus non breve recluſus
fuit in Monaſterio. Error publiceè damnatus,
à me improbari quoque publhicè debet, quòô,
& me tanto Chriſti Vicario conformem, & po-
ſteris teſter, ſi, inter probatiſſimos totd Euro-
pà & ferè innumeros Præſules, unus ab eis
exerret, nec carere pond, & reprobatum ab
omnibus, carere laude in Eccleſia, quia avaritiâ
non caruit. Quamvis porrò mulétare pecuniis
mœchos non dedeceat, non tamen in priva-
tum mulctæ commodum interverti poſſunt;
quas in pios uſus expendi oportere, tum Patrum
ſcita, tum tabulæ Pontificum decrevere. His
ſi legibus Avartia repugnet, conmtrâque Eccle-
ſiæ jura, in ſuum peculium impurorum mulcétas
detorqueat, tum enimverô & cloacis opes hau-
rimus, & Eccleſiaſticæ quadriremis pretioſio-
rem ſentinam habebimus, quàm puppim, Eô
deveniemus, ut plùs nequitiam adamemus in
populis, quàm innocentam. Heaæc effloret in
Lilium, illa in Aurum exundat. Quo ſi ſeve-
ritas expleatur, remiſſis fœneratori virgis, ca-
teniſque exolutis, & Leone profectò, non præ-
dam Sacerdos extorquet, ſed mella. Non ità Severiraz,
certè David agebat, qui è faucibus tantùm non Fſias
monſiri vi pecus extorſit? Quid huc Davidem aas mut.
arceſſit? Balænâ improbiorem tunc Archiman- dae
dritam pronuntiarem, ſi non fupplicio tranf=
greſſoris ſedaretur, ſed ſpoliis. Furenti pelago,
undâſque & concitanti, & egerenti Ceto, quan-
tùm opum refudere Nautæ, quantimque gem-
marum! At mercium jactus; jactura erat
non piaculum. Nullis mare opibus placaba- genam ze-
tur: nullis Balæna lautiis quieſcebat, quin na- eodepope-
vigium decumanis impeteret. Uno bellua ei: Een
maréque conquievere piaculo, Jond ſcilicet
dedito. Porròô transfugam non ad ingluviem ‚JoneI. Fe
eſcàmque ſuam Balæna voravit, ſed ad ſup- 1
plicium, pœnâmque tranſgreſſoris. Torſit Va-
tem bellua, non ligurit; ütque ille vinciretur,
zn

V.
Juſtiti

*997εμα onm;

Wus.

168
in alvo carcerem paravit. Solum è& Propheta
pondus pertulir Monſtrum, vincto transfugâ,
non abſumpto. Adeò rigoli militant Piſces, non
illecebræ, etiam quùm epulamur. Nihil, niſi
cruciatum, repoſcunt è& reo, quamvis eis loco
ſportulæ diſpenſetur. Malo vinétum (Fiſcis aie-
bat) quàm eſcam. Vorabo Jonam; non ut epu-
ler, ſed ut ſæviam. Non ille meo ventri parabit
annonam: extis ego meis illi carcerem compa-
rabo. Offendet, non macellum, in monſtro,
ſed roſtra. Cohorreſcet profectò Jonas, quùm
voracitatem intelliget meam ſeveritati ſubiervi-
re Numinis, non gulæ meæ lenociniis. Me ſen-
tiet non ganeonem in ingluvie, ſed lictorem.
Graſſor, non ſaginor; nec delicias voro, cuùm co-
medo, ſed devoro contumacem. Reum exco-
quam, non dapem coquam. Diſcant ab Æ quo-
ris Ceto Animarum Cuſtodes, quà ratione plecti
debeant tranſgreſſores. Abſtinemus à noſtris quo-
que alimentis, ut de convivio ſupplicium trans-
fugis adornemus. Glutimus naufragum, & fa-
meſcimus. Tanta eſt à quovis commodo con-
tinentia noſtra, dum graſſamur. Pudet exem-
li, pigétque cancellis, ſubſelliiſque Præſidum
Balrnes obrrudere, ut ex eis ſævire doceantur,
& ne Reorum non ſcelus, ſed loculos contundant.
Piget, inquam, Magiſtri. At plùs pigerer, ſi
nec par Balænis foret aliquis Sacerdotum. Et ve-
rò putandus monſtro impar, ſi ſupplicium reus
pretio redimat, nullo mercium jactu tum Ba-
læn, tum pelago mitigatis, unam è navigio de-
ditionem transfugæ repoſcentibus. A Leone præ-
dam David extorquet. Mare, belluaâque nihil
Navi, quo conquieſcant, niſi naufragium pec-
cantis imperant. Præſes dimittet reum, ſi cru-
menam remiſerit? Si audaciorem Davidem dixe-
ris; hebetiorem fac, ne te piſce pronuntiem.
Utroque ad Primorum ſupplicium raperis, ſum-
mo rapinæ faſtidio in ſupplicio. Et non pudet
in fornice nundinas inſiituere? Et non piget
ſceleſtiorem Eccleſiaſtici fori, quam atrii ha-
ſtam eſſe Judaici? Ibi venales columbæ & bo-
ves proſtant. Hic ſecures veneunt & virgæ, non
emente ſupplicium, ſed redimente laſcivo. Lici-
tabantur ibi Judæi, ut lirarent Juſtitiam, hic mœ-
chi licitantur, ut ſcortentur. Severitatis ergo
Etna, quam nec lacrymarum Euxino compeſ-
cerent inopes, in aduhkeria declamante Parocho,
pertonantéque è tribunali, Pactoli, non alluvione,
ſed aſpergine reſtinguent penitùs locupletes, moæ-
chorum auro Clerico catenato. Auro ferrum vin-
citur, ne vinciat ſceleſtum. Suos chalybe mi-
lites Pallas obarmat, gemmis à Venere auréque
rorarii loricantur. Opes enim, quæ irritamenta
fuere criminis, munimenta quoque erunt crimi-
noſi. E luto aurum ſcilicèt egeſtum, laſciviæ li-
mum non proterit, ſed propugnat. Gemmarum
Dictator Adamas, cùm hirci ſanguine opificio,
lævorique coaptetur, familiarem hircis intem-
perantiam fulgore ſuo à fulgure tutatur. Ma-
niuntur lauro Cæſares à fulminibus cœli; à Cu-
rionum fulmine auro ſeſe tuebitur Obſcoœnitas.

Quod ſi quondam lugemus eveniſſe, gratula-

mur hodiè non videri, idque eò liberiùs carpi-
Quam eſt mare ferreum Gubernantium
Oceano abſimile perfurenti! Inopiores, levio-
réſque onerariæ tempeſtates eludunt, quibus opu-
lentiores deprimuntur. Inanes Curio deprimit
roſtratas, devehit opulentas, Helenæ licèt & Pa-
rides trajiciantur in Phrygiam.
Non hanc nos certè inertiam, ſocordiâmque
edocet Sacerdotium, quod enſe Phinees impe-

Oliva in Eſdram.

travit, mactaris, non & vulgo, ſed & Nobilium N 4 nnabe
ordine nobiliſſimis ſcortis. Erat autem nomen 14. n a s ners,
viri Iſrazlitzæ, qui occiſus eſt cum Madianitide, Severitas wleli
Zambri filius Salu, Dux de cognatiene & tribu Tkncter Humg 1
Gimeonis. Porrò mulier vocabatür Cozbi filia Sur peccent. Cle lip
Principis nobiliſimi Madianitarum. His ſeſe Vinett. 4 lm n
piacularibus Phinees aris admovir, futuris poſt Gu Cit
ſe Præſulibus teſtatus, non plebeio ſanguine ſatu- Mum, 11
randa tela eſſe Litantium, quæ ipſe cruore Lam- deem
bri imbuiſſet. Foœdantur vili ſanguine ſecures er WMlen
patritio purpuraſcunt. Laureatur bipennis, ſi Ren. 1) (us
laurum excidat; ſi verò incidat ferulam, vapu- cei. lt Ii
lat. Si animarum Dux es, paſtorem ſaltem o- uſ eis⸗
vium imitare. Ferociores David belluas adori- 48 Nind 0
tur, & & faucibus monſtrorum, quam deglu- Men. Mo⸗
tietant, Ovem ſuâ dexterà educit. Veniebat, Reg n. n, Ao
Leo, vel Urſus, & tollebat arietem de medio gre- 33. iuumn ilie
gis: & perſequebar eos, & percutiebam, eruebam- chmabat
que de ore eorum. . . A,molrin
Audin? Leonem ipſe ſequebatur, ipſéque VI Cimmi. Mei
de monſtro prædam recipiebat, non verô ca- lucem mih
lones, lixâſque emittebat & caula, immitte- e aer. ell tum
baâtque in feras. Sui muneris partes eſſe putabat, Kti. Uin
non mulctram tamdiù quatere, quamdia colo- Bielafr- ine zenb⸗
ſtra deſpumaret. Sed à lacte deſcendebat in ,sie Gomerbi
luctam, ut quemadmodùm parenti oves emun- atanmr. le. Drme
gebat, ità a monſiris oves extraheret. Non er- grpe,ty nrer) Ien
go illecebroſis ſeſe Ovium pratis officiiſque di- mnvigilet. reg eli
ſtinebat David, in labores, periculâque conje- Epiſtogt, P Nen
Etis ſemilixis. His imò delegatà Ovium emun- & Darochi 33 2
ctione, tonſurâque, pugnam ſibi cum belluis limer in zlkane
Jue „ Pugnal Celera! n Homo:
depoſcebat. Aderat ipſe gregi, quùm obſideretur animad. , &r
ab Urſis: nec raptum pecus eſſe à ſe alienum ra- venam i inn⸗
tus, ſed prædonis truculentiam inſequebatur, Dignitas in ub: .
ſui facilius paſſurus laniatum, quàm pecoris la- * digno. inng 8
. 5 N, en, e, ham
nienam. PFPerſequebar eos, eruebämque de ore eo- Digritas
aborum lcns,

rum. Huc, rogo, adeſte, Præſules. Nam Da- ſerax.
vid manu akeràâ de faucibus ferarum ſemeſum
pecus educit, Paſtores alterà de latebris produ-

5
Nenm. Cer
un dno: nr

cit, quò nos metus abſtruſit. Chriſti, non O- nuidn Inn
vis, ſed interceptus eſt grex, & torpemus? & Nach, 4
recipiendarum curam Ovium Clerico aliquis ali- ulins te
quando delegat; qui, ut nec rapax, nec Lupus 4 en hie
ſit, mercenarius certè eſt, ſtudiéôque ſtipendii, rd, Edl
non tam gregi excubat noſtro, quàm familiæ, 8 iglonm
gentique ſuæ advigilat? Vellera ille gregis ſer- lilinli,
vare ſtudet, non gregem. Si David es, mon..“ ge e
ſtrum conſequêre, Ovêmque extrahes. Eruebm- un Me
que, inquiit, de ore eorum. uur cun
Id, inquam, ageres, ſi David efſes. Nam VII. 1 Aiat, c
JESUS Davidis genus & ſoboles, præſtantio- mraunbit
ra pro grege facinora edidit, quæ nec David de- AJuda Nent,ik cdo
ſignavit. Nam è& Leone David hozdum educe- SG ug Fugum
bat. Leonem Chriſtus ex Ove ſategit extra- dere u. unneit, 1
here. Etenim è duodenis, quas ſibi chariores Chri- den Sa: ärin,
ſtus oves delegerat, una Lupum, imè Leonem &gcqi l loorde
devoraverat. Judas is erat, qui Leviathan abſor- Paſſo. unr, u
pſit in cœna. Introivit in eum Satanas. Mon- Joan. . n irin in
ſtrum id eſt, non à Leone pecus, ſed Leonem à 27. Uten Darie
pecude deglutiri. Quid iſthic ageret Chriſtus? Alenen E
Ut ad Leonem per Ovis viſcera penetraret, de uInt Na
Paſtore in Ovis pabulum commutatur. Judas aniinm

veſcitur Chriſto, ne Judâ veſcatur Satanas. Er- iii

go in proditoris pectus Agnus azymo perſona- e ,
tus trajlicitur, ut & corde Ovis Leonem exclu- olkeh
dat. Quem, rogas, bellicum Arietem ferino V nmibe
ferreôque cordi admoverit Agnus, ut indè mon. dle u
ſtrum extunderet? Quem? Seipſo impulit, con- erNun .
cuſsitque adamantinum pectus perduellis. Hoc Nend e
eſt, Agno Judas, non Ariete, quaſſabatur, imnd
non ut rueret, ſed ut ſtaret. Neque enim trans- mide
fugæ viſcera labefactabat Aries charitatis, D 3 or
. ſed Een Biu
. 3 eremr
Urbie

en inn
liſiite in
Ne i ing
iſl l
K “H
nnig
gikſin.
neIn.
neEn

en nes
n ſlene.
Nles
dun d .
. eiden
de nrliſezn
ann, efutta.

tur . iee
Ron ed .
lh, imm
elenb
Numdd ools
SSõ
ieennen
tr Nre;,
offlleen
lige ate
VIünn enlk id
di an rli i⸗
Omcökrnra
le deumtr H
inegeehum e
in etan
mneegter!

run Eriinn
larhin ur
ifi, l⸗
orveni'
ico Tigi
1n, leelin
gve lien,
Gvan Lnl
le gelitr.
uid es, o
Pei Lutbir

d els N
3, relinr V
deraſik,
Neduln le ,,
luegi eur /,
chernetni,
ind lenun,
evinhinalle
Smu M „
launi
ge Chii
Perennen
nt. N

—
ES
-
=

Dairuo,

VIII

De Cyro Rege. Cap. XKX.
ta, perduxeérat, quam cellæ à ſua paulum ſub-
motæ incluſam, in ſpem pudoris & cœli educabat.

ſed firmabat. In ea enim ſeſe demiſerat Chriſ-
tus viſcera, vino panéque convelatus, non ut
ſtantem deſiceret, ſed ut eligeret oppreſſum.
Botrus Cypri in torcular ſe convertit, ut &
corde diſcipuli Diabolum, hoc eſt, non mu-
ſtum exprimeret, ſed venenum. Undabat Sa-
crum Chriſti merum in pectore proditoris, ut
novum, improbiorémque Pharaonem, non
aquâ deprimeret, ſed vino. Quis referat, quid
inter vilcera transfugæ id temporis egerit Chri-
ſtus? Quas expugnando belluino animo ad-
hibuerit machinas? Modèò blandus palpabat,
quaſi coœcus, parietinas caſuri mox fani, quod
ſuA ruind oppreſſurum erat Samſonem ſanc-
tiorem. Modò lapideum pectus mollire ſata-
gebat, oleo illud inundans Ccharitatis. Modô
minarum illud tonitruo, fulguréque quatiebat.
Succlamabat interdàm perduelli: Quid in me,
Juda, moliris? Cruorem meum ſitis? Te illo in-
ebriavi. Membra eſuris mea? Jam te iis explevi.
Crucem mihi deſignas? Crux mihi nulla eſſe
poteſt tam ſæva, ut pectus proditoris, cui me
fuffixi. Utinam tu mihi Nicodemus non ſis;
qui me patibulo refigas, & hinc detrahas, non
ut aromatibus condiar, ſed ut ſalivis deho-
neſter. Devoraſti, quem odiſti, cur jam inhias
lanienæ? Tenes, quem vincire cupiebas, cur
me ergo deſtinas vinculis? Chriſtum quæres in
horto, quern potes in deſerto tui pectoris irreti-
re? Fameſcis? Saum Panis: exeſio. Rabeſcis?
Sum Homo: graſſare. Lupus es? Agnus ſum:
occide, & vora. Lucifer es? Sum Deus: ſellam
tuam meo ſolio coæquato. Draco es * Stella
ſum Jacob: tuâ me caudâ cœlo detrahere non
debes, nam ſponte in te ego illinc deſilii. Strin-
ge ſidus, quod tuum ambit, expetitque com-

plexum. Cæteris ego quidem mortalibus factus

ſum homo: tui gratid en me in omnes formas
converti. Tum ſeſe inſinuare cupiens in pectus
perduellis, ad oſtium ſtabat, cum eo cœbafu-
rus, ſi fores reſeraſſet. Quæ duùm ageret Chriſius
ad cor Judæ invadendum, non ſcalà Jacob
admotà, ſed Domino ſcalæ olim innixo pro ſca-
lis applicato, ſi eum iis vocibus Sponſa rogaſlet:

Can. .7. Indica mihi, ubi paſcas, ubi cubes? Puduiſſet

Angelos de Chriſti accubitu commonere Di-
lectam. Non enim aut Patri ſupplicat, aut con-
vivatur cum Matre. Non verſatur in Templo,
ut audiat, doceâtque; non in Simonis leproſi
domo recumbit, ut inungatur; non oram ſtagni
pererrat, ut cooptet Apoſiolos. Ubinam ergo de-
git, nuſquàm locorum, gentiumque eſt? Nemo
divinaverit „ niſi qui Amoris percallet, pe-
nè dixerim, aut æſtus aut inſanias, ſapientiſſi-
mas. In corde delitet Judæ, & Lupum Agnus
venatur, à quo vorari ſiuduit, ut eum in O-
vem iterùm fingeret, ejus & pectore Satanâ de-
turbato. Davidem mirabamini, Præſules, ſuam
in Leonem dexteram demittentem, ur Ovem
erueret & monſtro, à quo lacte paſceretur?
Jam Chriſlum demiramini, qui in hircum
ſeſe penitus immittit, à quo erat diſcerpen-
dus, ur ex eo Leonem extruderet.
Qauo licèt abundè, non tam exemplo, quam
portento imbuamini charitatis, quàâ vos amo-

Maria ve- Tis exuberantid veſtris ovibus deceat excuba-
ocatur à re; Ne tamen, aut Davidis vobis indolem, aut

Numinis deeſle cauſemini poteſtatem, parem
vobis hominem producam, imò imparem, ſuæ-
que non ità oviculæ obæratum, ut vos infula ve-
ſiris gregibus alligavit. Mariam, ex fratre Nep-
tem, in eremum Abrahamus, Syrus Anachore-
Ethic. Comment. Tom. 1II.

169

Dià Virgo in propoſito perſtitir, Satanæ, ſce-
lerique inviécta. Fœno tandem ſuccubuit Lilium.
Quam enim nec inedia in odium cellulæ im-
pulerat, nec in Urbium votum pellexerat Lu-
cifer, decepta, corruptâque pudicinam proſti-
tuit Ererni deſertori. Sui mox ſceleris voragi-
nern ità expavit Maria, ut charybdim naufra-
gio dechinaverit, ad lupanar & cella tranſgreſ-
ſa. Non multis poſt diebus ad Neptem Senex,

Zelus ani⸗
marum.
S§. Abraha=
mas Ere⸗
mita.

Compati
.

Lapſi eris

quaſi ad apiculam acceſſit, ut ejus ſe melle col- gendi.

loquii, quod ſolebat, expleret. At expalluit, ut
abeſſe ſenſit Apem ab alveario, cui fucum fa-
ctum non dubitavit. Quam quoque ut ex Deo
calamitatem certius edidicit, tum enimverô ita
in lacrymas exundavit, ut cella videri poſſet al-
luvionis felicioris Arca, niſi ex ea Columba de-
volaſſet, quam, ante imbres, non Noêë, ſed Cha-
mus emiſerat cadaveribus ſaginandam. Abibar
in lacrymas Patruus, ſed iis aquis, nec Lilium
neptis revirebat, nec laſciviæ Fax reſtingueba-
tur. Parentabat ſuis potiùs fletibus extinctæ in
eo mapali pudicitiæ, quam excitabat extinétam:
dolebâtque, ardere potuiſſe in ſylva libidinem.
Et quiſnam huc nefarius irrupit Prometheus,
qui non è cœlo, ſed ex erebo ignem nemori
injicerer, non ut à Vulure diriperetur, ſed ut
Turturem raperet? In meam ſtragem parcè fa-
bulæ mentiuntur. Nam, qui facem his ra-
malibus intulit, recreatur Alite, non diſcerpi-
tur. Mittamus nomina Poëtarum, & Scriptu-
rarumn titulis inceſtos accuſemus. Undè tam im-
probus erupit, non ex Afſlyria, ſed & Syria Ho-
lophernes, qui Juditham non unguentatam de-
periret, ſed perderet diſtabentem? Mea Judith
in ſacco eas pertulit contumelias, quas in ſerico
Judith eluſit. Adeò cucullati, quâm ſericati;
Holophernes obſcœniores ſunt; & in mapali
Virgines periclirantur, cüum Viduæ triumphant
in conopeo. Quæ me olim Apis ſuo melle re-
creabat, heu, quo me felle diſcruciat! Paſcebatur
domeſtico ſui pudoris thymo, quæ aconitum exu-
git alienæ, ſuæque imemperantiæ. Deflagravit
inter flores & rores, proditorio atrata, exu-
ſiâque carbone. Quis autem Mariam, quæ
Mare, ſuo vel vocabulo, præfert, arſuram cre-
deret in rupe! Ergo tam ſæva fax libidinis eſt,
ut el Mare incendatur? Quamquàm tua mihi
naufragia tuum quoque nomen portendebat.

Quid aio? Mare es, & naufragium fac's? Mer-

geris, quæ rupem inſidebas? At, nec ſi adeſſet,
me Aſpis exaudiret. Cur proindè & ſurdæ cano,
& abſenti? Recipienda Ovis eſt, non excan-
tanda. Age Abraham, utque Ovem reducas
in caulam, tete in Lupum confingito. Tibi
quoque, ut Abrahamo, laſciviæ occidendus eſt
Aries, non ut Iſaac ſuperſit, ſed ur Agar in Re-
beccam demutetur. A me Maria transfugit,
nova quaſi Agar, non Ægyptia 7 Fiam de Abra-
hamo Iſmaél, ut illa de transfuga fiat, non Abra-
hæ conjux, ſed filia. Abjicit Senex illicò ſaccum,
illuviem eluit, cæſariem criſpat, barbam atton-
det, galerum capiti, telum femori ſufficit, & de

Monacho repentè miles adit ad Neptem. Simu-

latà laſcivia, congreſſum efflagitat, impetrât-

que. Columba enim ſeducta, cùm non haberet

cor, ſub militaribus criſtis latere, tegique non
ſenſit Vulturem, ſed libidinis ſuæ Vulturern,
non ſuæ carnis. Et quem illæ ad te criſiæ intulere,
Vukurem, Deus immortalis! qui non cor tuum
laceraret, atque diriperet, ſed qui tibi cor
reponeret,

170
plandz reponeret, quo carebas in fornice. Abeſt enim
Lapſis ſuc. à Virgine cor, ſi à lupanari Virgo non abeſt.
ure Ergo ut, obductis foribus, cum ſola Nepte ſe
tim. 5 1. . . —
eſſe vidit Abrahamus, diloricato pectore, ci-
licio, quod carni adpreſſum geſtabat, quam
à Tribuno diſtaret, citò fominæ perſuaſit. Nec
ego, inquiit, ſum miles, nec tu Scortum es,
filia. Alienæ tam à me hæ ſunt exuviæ, quaàm à
te iſtæ ſunt phaleræ. Mars eſſe cœpi, ut tu eſ-
ſe deſinas Venus. Concipies, ſed de ſpiritu, ut,
qualem Mariam decet, ſœtum parturias. Zuſ
cipiam ego non de te prolem, ſed Te, quam
mox Chriſto gignam, & colo. Non te pudeat
volutabri. Nam, ut lbido de cellula fornicem
fecit, ità pudor Templum conder in fornice.
Bethel hæc domus fuit, in qua bos hactenus
aurea contrà Templum pugnavit. Bethlehem erit
in poſterum, in qua non ex Maria Chriſtus
naſcetur, ſed Maria renaſcetur & Chriſto. Quod
alnem ſit felicius puerperium, non quæro: utrum-
que certé de Spiritu Sancto eſt. Nec te magni-
tudo criminis deterreat⸗ Nam Mariæ Lepram
meis ego fetibus eluam. Quid in lavacrum la-
erymas fundo? Tuæ Jordanem lepræ meum
ſcito futurum eſſe cruorem. Solvam, quod tu
peccando æs contraxiſii. Aut tibi Numen ignoſ-
cet, aut ego tecum occidar. Nec nos funus ſe-
junger: nec nos ſcelus divulſit. Geminata ſunt
conſanguinitatis vincula occaſione flagiti. Te ſi-
cuidem caùm ego in Chriſto genuerim, in te
habebo æquè filiam ac neptem. Paratus aler
erat Abrahamus mactare filum. Hunc ne ti-
meas Abrahamum, qui pro filia paratus eſt mo-
ri. Exindè in uberrimum efſt fletum Senex effu-
ſus. Horruit alluvionem illam lacrymarum Co-
lumba, ſiatimque ad Arcam repedavit, non Noë-
thum nactura, qui ſe recigperet, ſed Abrahamum.
Reddita ſuæ cellulæ, ſive Arcæ, Columba, ut
omnem in ſe penitùs carnem extingueret, eluvio-
nem profudit lacrymarum. Ergo non undis iſthic
Arca innatabat, ſed undæ reſtagnabant in Arca,
à naufragio tuta hinc maximè cella, quòd nau-
fraga. Refloruere protinùs rigatæ fletibus pen-
næ virtutum; quæ ideò ſuccrevere, ne ſecun-
dô ex Arca Avis avolaret. Id enim alæ veris
Columbis præſtant, ut perſtent immobiles.
Tamo porrò doloris ſenſu lacrymabatur du-
kapß opßti. dum Virgo, ut gemitu conſternati viatores,
miſiunt. & ſubſiſterent, ut ait Ephrem, & cohorreſce-
rent. Leænam eminus ſuſpicabantur; qui, ur
ſuſpenſo propius pede acceſſerant ad mapale,
flere fminam, rugiréque mirati primum, tum
lacrymis emolliti, ſua indè pectora contunden-
tes abibant, mundum, fſcelerâque pertæſi.
Hauriebatur omnis penitus caro alluvione il-
lâ tam uberi lacrymarum; nec ulla eluvio-
ni par Arca, quæ Chamum ſervaret. Quan-
tüm à ſe Maria diſtat! Quæ olim ex ſe flam-
mas emiſit, quibus Anachoreta deflagraret,
copioſiſſitnis jam undis ſcatet, quibus in Cyc-
Zrra Ma. OSs Corvi dealbantur. Mira fletuum vis! E
"i Peæni- Lilio Veſuvus erupit intemperantiæ. Subſiliunt
Teuis non faces, ſed flores è Veſuvio. Nempè, dùm
Virgo perſlaret, arſit, excuſsitque. Corrupta ex-
piat, initiatque Conobitas. Sterilitatem dedidi-
cit in luſiro, tot cœlo partis pignoribus, quot cœ-
no extraxit ſceleroſos. Mariæ lacrymis de Ni-
lo ſeſe vindicat Religio. Ifraélitæ ibi pueri de-
merſi, his Ægyptii gigantes adobruti. Sed &
Nilo unus tantuùm, qui legem ferret, Moſes e-
merſit. His nemo merſatus eſt lacrymis, qui
perferendæ non emerferit legi. Huic nemo

Pœniteniia
vera.

Oliva in Eſdram.

ſominæ dicet, Noli flere. Piſcinam emim ex
oculis egorgitat, quâ non is modò revaleſcit,
qui primmus deſcendit, ied convaluere quot- Lacyne
quot eam propiùs acceſſerunt. Quèd ſi com- ca vi.
meantes iis ſunt lacrymis repurgati, quem illa
candorem recepit, quæ lacrymarum fons erat!
Quamquam lacrymarum torrens Maria extitit,
earum verô ſcatebra Abrahamus. Qui de Sa-
cerdote miles, utr ovem reciperet, haberi;
viderique Lupus non timuit. Hæc apud nos re-
putaremus, vellem, Paſtores gregum Dominmi
ſtratagemata charitatis, quò nos penitùs vertere-
mus, noſtrâſque Animas impenderemus luſtran-
dis, expiandiſque Animabus. Non abeſſe mo-
dò à noſtris gregibus non debemus, ſed ſi
à nobis oves abſceſſerint, eas perſequi, con-
ſequique nos decet. Notiora ſunt, quàm ut
à me ſuggerantur, ovis, drachmæque exem-
pla, quibus eruendis reducendiſque tamdid & er-
ravit paſtor, & muhier deſudavit. Non ubi ſpes
pepli, lucrique refulſerit, ſed, quò pecus aufuge-
rit, accurrendum eſt. Procul hoc à Præſulibus
dedecus, ut aut aurum rapiant, aut non rapian-
tur ab ovibus. Circumſpicere quaquaversum de-
bent, ſed gregem. Advolare debent; ſed ut eri-
piant, non ut rapiant.
Huc illud facit: Et quatuor animalia, ſingula IX.
eorum habebant Alas Senas in circuitu: & intis Aboc.4..
plena ſunt oculis. Hæ thronum Numinis coir
cumſtant Animantes. In quibus nemo dubitat Si,i
Cuſtodes animarum adumbrari. Iis verò, & alæ Eccleſaßi-
complures, & innumeri oculi ſunt, nullæque Wn mnl.
manus. Quid me coquat, deprehendis. Nec re- di, irro-
cipiendis, nec rapiendis opibus, muneribülve gandis, ſed
manus ſupperunt Præſulibus, ſi ſanctis ſeſe con- Mretten,
forment Animantibus. Membrorum tum mate- incumbant
riem, tum ſuccum alæ, oculique ebiberunt. Ni- Sacerdotes.
bil non videot, & quaquaversum devolant.
Nec pedibus peregrinantur, ſed pennis. Tum ut veri Mu-
velociores accurrant, tum ut puriores accedant. nera hore
Nihil ſibi hærere luti, pulveriſque patiuntur. te
Cœlum ſecant, & limum devitant. Adeò ex-
curſuri ſacri Paſtores nihil ità cavere debent;
quâàm lucelli ſuſpicionem, infamiamque in cen-
ſura. Scribere pudet: ſed rapiendi, & corra-
dendi tam eſt vulgata quorundam, quamvis pau-
corum, libido Curionum, ut urbium diris per-
ſtrepat Europa. Provinciam obivi aliquando.
in qua mox affuturi Paſtoris nuntiato adven-
tu, æra undique parabantur, obviamque iba-
tur Viſitaturo cum crumenis. Hoc enim pia-
culari duntaxat, ut aiebant, Jupiter detonabat.
In hujus ſinum ſi aurea defluxiſſet Thais, Pe-=
nelope habebatur. Nulli parcebatur, niſi iis,
qui loculis non peperciſſent. Quos ſi quis
non laxaſſet in ſolatium cenſuræ, ſuæ illum
brevi parſimoniæ pœnitebat. Ut proptereà, eru-
gatis quiſque crumenis, virgas , vinculâque
præverterer. Diſſimulabantur flagitia, ubi cenfu-
ræ numiſmata interceſſiſſent. Non Jordane, Pac-
tolo ſuas, ſed nefariè, ſquamas extergebant Im-
pudici. In Tagum ſecuris excidebat, vel Ta-
xis parſura, ſi auro chalybem hebetaſſent;
nec parſura Cedris, ſi ferro integritatem obje-
ciſſent, & immunitatem à carie. Magnarum
enim alarum Aquilæ, non ut vultures ſunt. Hi je-
cur lacerant damnatorum. Medullam illæz Ce-
dri depaſcuntur. Lanienam enim licitari licet,
deprecari, aut devitare non licet. Pluùs offerenti
parcitur: & niſi aurea Cherubim ſtipaverint
Arcam, Virga de Arca proferetur, quæ non
cædet, ut cruorem eliciat, ſed ut aurum extor-
queat.

Eccleſiaſtici

ebinmn
neti,
mtun l
hi lel
peio in 10
o is,
s Nm!
gmnut
(voromn 1
Elaln nſe
Gamor in
u n ceb
enumm
6 5
n leuietei
Euonr imerdl
Miehan
He ila inſin
mn mane, t
d, l
dünge⸗
is Pocet el
5 Cil Hon
ir, horit
105 kni .
keum sgoret
ehenlem,
n in, gl⸗
r Comempi
1u Aiſesl
Neiinodigne
blabar unciee
tle Aniſes l
¹ APellle fup
un bigentt
Nent nee
Aiuni tamo
un eumn C
ii, uum ſini
lem Airae.
1ente mhenidun
Eenehre offuns
le, Clebmnt
Ehlle in ſeg
Ananat horzg

h colle
e al, ſ
s il ſece
Idn, u
bet R ve
uſt; Prxſ.
Etu. Indugi
Uincbo
ike ceah
ud Munc
zetſene
u 8
1a. Noncd

etin , .
MM Jqueat. Hæc in ternos totius Europæ Curiones
lee jactabantur; quorum duo repetundarum ſi non
An i comperti, delati certè graviſſimis eſtibus „ ut
damnari non potuere imnprudentia teſtium, ità
en abſolvi eelävere infamia criminis, impe-
Müeni trato in lian reditu „non imperato. Hi,
di E pro alis, mamibus ſcatebant „Briareo fertilio-
llen res. Nam illi exundaſſe in manus brachia con-
um finguntur: his manus undique ſuppetebant.
n De Quorum ſi pectus diduxiſſes „ PrO corde dex-
üibten teram inſpexiſſes in extis. Unus illi corrogan-
“ lr⸗ di amor in pectore. Nullæ, contra, Amimanti-
bus in clo ſuberant manus; ſed oculis qua-
d t . quaversùm ſcaturiebant. Reſpicere debet Præ-
N! ſes, & proſpicere, penniſque inſiructus neſ-
recu, Giat requietem: quàâ illa quoque Animalia fe-
t, gunn Apoc-4,8. runtur interdin;, noctque caruiſſe. Et requiem
hadkin. non hahebant die ac noéte, dicentia, Sanctus.
Uniihe. Hoc illa inſinuare omnibus ſtudebant. Id quo-
Nnifs que Præſules, ſuis pro paſtione ovibus ſupponant
leanaln tum manè, tum verò ſub veſperam.
abaih X. Quèd, cùm multi optimique per Europam;
rnontti Indiämque Antiſtites præſtent, unum præ cæ-⸗
Mayeline. teris placet convenire & in Aſia Baſilium, &
t; Edvii in Gallia Honoratum. Honoratus Arelate præ-

fuit, floruit Baſilius Cæſarex. Hic moritu-
rus deferri voluit in Templum, quo He-
bræum aggregaret Eccleſiæ ſacro fonte luſtra-
turn. IIle ſupremo morbi agone conflictatus
Arelatenſem, qui ſe convenerat, Magiſtratum
tam acri, gravique oratione in Mundi, vitæ-
que contemptum erexit, ut declamando moritu-
rus Antiſtes plures clepſydras exhauſerit. Suo ci-
Monorats Meri multo igne proluſit. Tonabat, fulgurabat, mi-
rmagre cabat undique ignito Numinis eloquio cadavero-
kien Je. ſus Antiſtes. Loqui vix poſſe credebatur ſenex;
riatur.

Nuninn cr.

Deno Alin,
, Ee
, Mele
1, Nn E
Endk Neke z,
, Ileiiletat
SS
tIN Me-m
Cbienme. M N
nn SS , . 1 0 ns.
enn 1I0lr, mentéique incenderet, Vir eloquii planè igniti.
n. Arietavit tanto impetu Mundum, ut in Sena-

iores ni
ne äke torum eum cordibus everterit, ſtupente pane
gle Danu, 2

. AMie gyri, tam fimilem morienti Deo id ætaris Præ-
Bete d, ſulem expirare. Nam, de vitæ inanitate diſſe-
“ rente moribundo, Mundi fulgor relanguebat,
a an tenebræ offundebantur ubique, quatiebatur tel-
um er lus, ſaliebant corda, non corpora & tumulis, ſed
n 6 ſepultæ in flagitiis animæ reſurgebant. Nec tres
4 Amul, M duntaxat horas Mundum fragor excuſſit: ſed
mmmm al quem Honoratus tremorem animis inje-
“ dermo Spi. Cit perorando „ nunquam reſedit. Et Chrif-
Nnnce tiualis ve ti quidem funus Hieroſolymorum excidium
loc ernm . in Sanéto-

mm morte. eſt lentè conſequutum. Babylonis à ſe exci-
*½ caſu, ſuum Præſul occaſum antevertit.
Quod id ſpectaculi erat, Honorato præmori

et Cetontau
ſ Thi, E

R
en, Mundum, cui funus funerandus Antiies in-
n halabat! Et verbo quidem Numinis Mundus
, Se emerſit; Præſulis verò verbis eſt Mundus de-
er merſus. Induxit Deus in pomarium Adamum.
nlat E cordibus poſterorum Adæ pomaria, mun-
a, da

16 . .
dúmque deduxit Honoratus. Portiunculam
Deus limi animavit,in hominem. Exanimavit
1. 4 „
Honoratus Mundi limum & lutum, à quo men-

ochne,
Celteban i

A, tes, animéſque divulſit; utr jam pondus forer
leale & maſſa, quo primum animari Præſides cre-
nueni, debantur. Nondùm & Mundo exceſſzrat Præ-
nm ful, & tot & Senatorum animis extruſum, ex-
slaßhe cuſſmque Mundum, ante, coramque ſe ,
en e gratulabatur excedere. Samfſonis id robur eſt:
lan 1 fſed eò Samſone fortior Honoratus, quòd il-
Pohen le Templum detraxit, quum periret; hic Mun-
in ſſen dum moriturus impulit, dejecitque. Palpita-
,n bant ante morientis lectulum phaleræ , faices,

.
n Ethie, Comment. Tom. III.

De Cyro Rege. Cap. XX.

ægerque ſuſpirioſus. At & nive prorupit Ætnha,
H quum frigentibus membris, auditorum animos,

171
abollæ, quadrigæ, abacique, dirupti quali Mundi
exta, viſcerâque diffuſa, & illo veluti extiſpicio;
triumphum ſuum haruſpex innocens divinabats
Abibo, aiebat, & vivis; ſed meum poſtquàm
hoſtem devicero. Mihi una cum Mundo ſimul-
tas intercedit, quæ nos ſirnul efſe non patitur:
Oro vos, Patres Conſcripti, ut Mundum, ſiqui
fortè ſupererit, proſcribatis. Quòd ſi repu-
gnet, oppugnate rebellem. Meo; qui ſam im-=
miner, cinere arenam veſteæ luctæ perfundam;
inſternaàmque. Mors mea, ve ſuccumbatis, effi=
ciet. Si funus veſtrum in meo funere delibe-
tis, nunquàm vos vitæ amor detipief. Phoœnices
Galliæ, ime & Eccleſiæ eritis, ſi meliorem
ad vitam & meo cinere tenaſcatnini. Hæc Chri=
ſti & cruce pendentis effigies; quæ ſfupremæ
navigationis meæ ſacra eſt anchora;, veſtræ
ſit clavus. Hoc tutè clavo appelletis in por-
tum. Neque enim Crux extimet ſcopulos, quæ
ſaxa, montéſque perrupit. Nemo; mihi cre-
dite; naufragium ageret, ſi hanc teneret tabu-
lam, quæ Deum tenet; nec dimittit. Nec me-
liori vitæ veſtræ cymba inſtrui, flective clauo
poterit, quàm cruce, quæ tribus munita clavis
Mundum; ſcelerâque demerſit. Plura dicere
conantem , halitus animæ defecit abeuntis.
Sic Antiſtites moriuntur; ſic Præſules cadunt.
Pugnas indicunt morituri; & ſuo pulvere lu- Sice aPiid
ctatores inſpergunt. Exceſſere tandem concla Vita San-
vi Senatores, Mundo, vitâque altiores. Ne i Heno-
mo Honorati verbis non exarfit. Quot ex il- 0 52
lo morientis cinere ignes, facéſque mieuere, qui- mio Atela=
bus carnis ubique ſœnum , gloriæque pales- tenl deſ.
ria conflagrarunt! Uhimum, quem trahebat jat⸗ 16.
ſpiritum, Paſtor planè optimus, in ovium pa-
ſtionem conformavit. Lutum ſui corporis la-
bi, ſolvique ſentiebat; & tamen;, tot & laban-
te figulinà vaſa finzit in honorem; non cur-
rente, ſed hærente vitæ ad metam rotàâ. Cu-⸗
nas in ſua feretro tot Chriſio partis tum foœtibus
ſtruxit: ità occumbendo, ut parerer; ita ſuſpi-
rando, ut declamaret; ità tuendo, ut prola-
pſos erigeret. Perorat, & motitur: unaque fuir
ſuadendi, & vivendi ſuprema Præſuli clepſy-
dra. Quid mufſſatis, Animarum Duces, quos
raucede à concionando deterret ² Nec Vitæ
rheumate ultimo concionari deſtitit Honora-⸗
tus. Vos de ovibus nec in horto cogitatis. Eas
ille pavit in funere. A nobis populos cna-
turi arcemus. Non audit ille Senatum, ſed
alloquitur, & moritur. Pudeat id non agi à fo-
buſtis & florentibus, quod emoriens & ta-⸗
bidus continenter ardor præſtitit Honorati. Uti-
nàm id agamus aliquando, à quo ille ſeſe nun-
quam abſlinuit. Nollem àa nobis tum tantt
oves aſpici, quùm poſſunt detonderi. Jam cla-
mitant plerique, imiquè quidem, ſed clamitant,
in forcipem Chriſti clavos decuſſaos; voga-

Vide 4puid

rique paſſim, non morbidæ, ſahæve ſint

oves, ſed , an earum in talos vellera promie-
tantur. Ad aureum vellus Argo libuit tranſmit-
tere Symplegadas, & fluctus Euxini provocare.
ommiſſiæ utinàam nobis non eòdem ſacræ
Cymbæ velificent. Nobis Unus Dei Agnus
quovis pro vellere eſſe debet. Induamint Domi 14:
num Jeſum Chriſtum. Hoc tecti paludamento
gregum ſpolia cofßtemnemus. Eſt enim Chri⸗
ſtus ſerpens, quem erenmi Anguis adumbravit, Eo
proindé ſi veſiiamur, non diripete; ſed remit-
tere exuvias condiſcemus, angue nempe con-
tecti ; qui neminem præter ſe ſpolhat, tutn

157

ornatior „ cùm nudior. Neque vere lkich

P 2 mihs

172
mihi à vobis objici hic velim, tam curtam anno-
nam eſſe Sacerdotii, ut vivere vix liceat. Benè eſt,
& cum vobis agitur præclariſſimè, ſi ità eſt. Vi-
vitis feliciſſimè, ſi vix licet vivere ſub infula.
Nam ubi vivere non licet, haud libet emori
exerrando. Non in corbe „ſed in ſporta manus
Aretæ Paulus evaſit. Et vos ungues Satanæ re-
tundetis, ſi cum ſportula dimittamini. Ad cu-
ram, non ad butyrum ovium, conſecramini:
quique ad Eccleſiam acceditis tonderi docemini,
non attondere. Primæ ergo Præſidis curæ ſint,
ovium incolumitas. Sciat à Deo regna Cyro con-
tradi, non ut iis intumeſcat, ſed, ut ea admini-
ſtret. Oves itidem Nos ideò accepiſſe ſciamus,
ut eas à tabe ſaneſcere optemus, curemuſque.
Qui lepram Naamani reſterget, Eliſeus eſt.
Qui repurgati talenta quæret, Giezi eſt. Quid
verò is erit, qui emungit & Syro aurum,
quem nec docuit extergi? quique non petit ar-
gentum, ſed repetit, & cunctantem offocat?
Procax, & rapax, & trahax eſſet; cujus impu-
ritates nec verſibus trecentis ſat Amphion ca-
neret, quas lippi, tonſoréſque cantillant in ta-
bernis & ganeis. At hinc evadamus ad Cyrum,
in quo licebit reſpirare. Neque enim quod ra-
riſſimè, aut vix evenit inter Eccleſiæ Præſules,
Ordinúmque Prælatos à me debet tam profu-
sè argui, ac ſi à multis & frequenter patra-
retur.

HEC dicit Cyrus Rex Perſa-
rum: Omnia regna terræ dedit mihi
Dominus Deus ccli. I. Eſdr.

I. 2.

CAPUTL XXI.
TERRARUM imperia in ſiniſtta Numi-

nis manu ſita ſunt, edque non projicit,
Jortuitum quaſi ubertatis ſuæ oongia-
tium, ſed ut munus diſpenſat benevo-
lentiæ, & liberalitatis ſuæ. Fruſtra er-
go aut aliundé ſperantur regna, aut
verò etiam repetuntur.

I. Xcurſionibus mihi poſthaàc temperabo
quando obliquatis velis, non is tenendus eſt
curſas, quem ſtatuimus, ſed quem venti flu-
ctuſque imperaverint. A Cyro longius, quàm

putaveram, nos Præſules, Abbates, Superio-

Pelicitas à 'es, Parentéſque provexere. Jam Cyrum te-
Deo. nemus, qui noſtræ navigationis eſt ſcopus. Hæc
dicit Grus : Omnia regna terræ dedit mihi Domi-
nuts Deus coli. Arare licet .gyptiis, contemp-
= to Cœlo. Non ità tamen à candidatis ſceptra le-
Dio. gentur, ut culmi metuntur à ſagatis. Nam ne-
mo in agro Fortunæ ſerit, ſarritque, niſi in cœ-
lum fronte, mentéque ſurrectàa. Imperii enim
virgæ nulld fluminum alluvione rigantur, quas
rOs duntaxat coœli in ſpem educat principatus.
Etenim, ut paluſires arundines, quamvis na-
tent in ſtagno, miſi celum perpluat, exareſ-
cunt, humoris inopes in humore, & qua-
ſi plantarum Tantalides, madent, ſitiumque:
Ità nullis, niſi divinis, ſceptra viribus ado-
A Deo pen- leicunt, quorum ſator, & agricola Deus eſt.

2

den Imhe. Qui ſi adverſere ſententiæ, imperitus audies

— Oliva in Eſdram-

Perſis, & à Cyro ad plebem hebes traducèêre.
Haæc dicit Cyrus, Rex Perſarum: Omnia regna
terræ dedit mihi Dominus Deus cœli. Si hoc Cy-
rus vulgat & coronatus, & ſtrenuus, qui tot ſi-
bi ſtragibus, cædibuſque hoſtium recluſit adi-
tum ad imperium: Quis ſuum non acceptum
Deo ferat principatum, gnavus licèt & felix?
Neque verô reptaſſe te jactes in purpuris: nam
in ebore vagivit Cyrus, & adolevit in coc-
co; non ſe tamen beneficentiæ divinæ minus
proptereà fatetur obnoxium, à qua patrium quo-
que regnum ſe accepiſſe non negar. Omnia re-
gna terræ dedit mihi Dominus Deus Cali.
Quam Cyri teſtatiſſimam Theologiam, ne II.
qua unquàm Sophiſtarum proluvies inundaret,
convellerétque, iuæ Deus ſapientiæ vallo, ag

geréque munivit. En aggerem ! Per me, in- Prov, 8.

quit, Reges regnant; & legum conditores juſta 5.
decernunt. Per me Principes imperant. An his
repugnare oraculis audes? An adhuc licet am-
bigere, num Satores imperii cœlo ſinciput
prudenter obvertant, ſuis quaſi virium rivu-
lis abundè ſceptra, & rigare poſſint, & me-
tere? Cùm vox ſonet & Numine, Per me Re-
ges regnant, quo ſceptra ſatu, rigatuque pul-
lulent, addubitas? Dubitationem funditùs om-
nem David eximet, regno, inſcius, obtru-

ſus. Aberat à domo David, cùm Samusél fi-

lis Jeſſe comitia regni indixiſſer. Obtulere ſe-
ſe purpuræ Eliab, Abinadad, & Samma, &
nullus non natu major, quàm David, om-
néſque majeſtate frontis ad ſe coronam attra-
hebant. Sed triumviros Corona deſpexit, ſta-
turà malé Principem definiri, legique teſtata.
Non enim mole, ſed indole candidati coap-
tantur à purpura; imò plerumque animus,
quaſi Navis, ut in freto brevioris corporis cur-
ſu vehitur ſecundiſſimo, ità vaſtiorum mem-

brorum impar oceano demergitur. Italiam cer- Dignitas
t intercurrentes Apennini ſqualent ut pluri- cud confe-

. . renda
mùm, quùm feraciſſimis paſſim collibus Cam-"d:

pania hilareſcat. Adeò, quà Montes depri-
muntur, fertiliores ſunt, ſieriliores, quaà fur-
gunt. Nihil faſtigio torvius Ætnæ, immaniuſ-
que. Nivem, rogumque oſtentat, nec igni
nec aquâ cacumen interdictum, ut igni aquà-
que accolas interdicat. Nihil, contrà, declivita-
te, basique Montis amoœnius. Ibi Heſperidum
hortos vernare crederes, unus ſi Draco aditum
ſubeuntibus intercluderet. Tantum à ſeipſo
Mons diſtar, ut paradiſum plantà, cruréque
præferat, gehennam capite prælaturus. Quæ
ſi naturæ ſupplicia proceritatem non ſatis ele-
vant, ſommatum ab Afſyrio Coloſſum con-
templemur, quem inanem, fragilémque ſuap-
te mole unus attritu Lapis evertit. His ani-
mum non intendis exemplis? Repulſam paſ-
ſus Eliab, quam ſit ſtaturæ enorminas diſ-
palata, ſejunctàque à regno, ſuo te exitu com-

monebit. Dixit Dominus ad Samublem⸗ Ne Reg. 16.

1eſpicias vultum ejus, neque altitudinem ſtatu- 7.
ræ ejus ; quoniam abjeci eum. Habeo gem-
mam, non mole magnam, ſed pretio. Hæc
diademati inſeretur, non hi coronæ lapides at-
texentur 3 qui enormitate potiſſimum ſuàâ, gem-
mæ eſſe non ſolent. Ergo ad regnum Da-
vid quærebatur, ſed margaritum intrà eremi
concham latebat. Dixitque Samuzl ad Ljai: Num- Ibid. 11.
quid jam completi ſunt filii ?à Quærebatur, in-
quam, David, ſed aberat. Egregii juvenis mox
ſe Pater pictorem præſlitit, Apelles ex Jeſſe.
At imperi candidatum atro nimis carbone
delinea-

Anun
mos, ⸗
s ineonel
5 us 1
nui Gulen
3 Hommide
Cluni 9
leenceli
cheri ſoy
Den dhel
nti .
Diiid a⸗
M ,
6 UehallDB
ete
genente
tütunm
innim
din iinia
Daiid
nlllenit 1
gi n Emni
t bodos!
der & Ef
e eiin
Eluis Il 9
Ui prorv
1 eiyedito
m, inpror
mete, le
ſe Procucet
linuns id
1 ponam
1n aerinul
t, mmum e⸗
Gmn nune
Pme. Noln
i aden e
Aun, Ore
Unend necdun
0, hon ley
. Kiumem, n
Jum onds:
Aelerat u
2 ? ſelieuin
e hiim-s 8
enm i
ern inhin
uanmkt Re
nt, Obttgn
imnni
min⸗ ſ
n nen,
eVIleNiti
WDolre te
chura na
nizind no
Ple itactu

-

.

tage
tl,
ne ane
ibe .
guün.
Kchult 4.
.
Cceh
En in £
ne Ti
Darkun No.
Onitt.

ndine ie
na, nt
lue ie.
cab ſii
1 Uirun
lin, &N
8 er ne l.
ibanicde 1
hn bndte
hlin Ntr.
m Kndt
. Obaue ..
& Knmn 6
1Dn,
nmnin anr.
Ghein, N
lige elte
Candii d⸗
ngbe ind,
18 CNn l.
ltonmn ner⸗
4. hnh
Aeor u er
Morz Ceſi
Dles, lu 1
z inmmi-
nlat, er l
. Ut l
Grti, Eifir⸗
bi Hiein
Dec Adn
4
, Atllet
Amuone. Q
ron ſu e⸗
CNklunon.
aNenck le,
etti. H d.
Repolnn 4
eotmins .
0 * Nin r
Omnniln: Ng
iulnen
ro l
eid 1
one ch,
un g
1 veguun 4
ri den
n n N
Arehamu ,
oi ſovens
iſnen

De Cyro Rege. Cap. XXI.

delineavit, & quem egregiè finxgerat Pater op-
timus, deſignavit planè improbè, graphide abu-=
ſus inconcinnà. Qui rezſpondit: Adbuc reli-
quus eſt parvulus, & paſcit oves. Nihil po-
tuit obſoletius exponi, ineptiuſque regno. Si-
ne nomine, ſine corpore, ſine politia, reli-
quum, parvulum, relegatum ad pecus, quis
Regem deſtinet, ducémque deſignet, id temporis
luctanti populo cum Gigantibus? Et tamen
Deus adoleſcenti & lacte purpuram expreſſit, &
ponticos Regum mures inter ovium exuvias
Davidi paravit, cui è ſago trabeam confecit.
Acaula Miſit ergo, & adduxit eun; & ait Dominus:
Parer⸗ Surge „ O unge eum; ipſe eſt enim. Retra-
Pegtan. hebant Davidem à ſolio ſtirps, ætas, ſolitu-
do, exercitatio ; ſtudiaque. Verùm ea omnia
impedimenta pervicit Numinis deſignatio; quæ
renuntiatum à ſe Principem extraxit ex ovi-

li, ignotumque vel parenti, & fratribus in-

viſum initiandum obtulit Sacerdoti. Nec ità
ſeſe David exercuit in compaſcuis, quin aciei
proluſerit in pratis. Arenam Deus futuro Prin-
cipi in ſerpillo, thymôque defuderat. Nam in-
ter hoedos Leones nactus, gladiatoriam in
olere & difficilimam exercuit & cruentam.
Quæ enim Hercules monſtra, Aſiam, Li-
byâmque inerrando, offendit, ea David eliſit in
aſcuis. Illi non Anguis delituit in herba, ſed
l prorupit & rubo. Promptum adee &
in expedito Numini eſt, non modéô igno-
tum , improviſumque ex eremo Principem de-
promere, ſed tam indè gnavum, verfatilém-
que producere, ut ad imperium factus, &
inſtitutus videri poſſit in incunabulis. Etenim
ad pugnam David tranſgreflus ab ovibus,
non caprimulgum ſe, ſed Tribunum præſti-
tit, tantum ex hoſte ſanguinem expreſſurus,
quantùm nunquam fortè lactis expreſſerat
pecore. Nolim tibi, Golia, à Saüle caveas,
qui reliquis Tribunis extat ab humero & fur-
süm. Nolo tibi gratulere victoriam, Judæiſ-
que ſupplodas , quòd tecum nemo congre-
di audeat & triariis. Balænas in hoc freto ſan-
guinis, Orcaâlque & Phocas prætervectus;
unam necdùm remoram evitaſti. Hæc te Pela-
go, non levitate, ſed æris immenſi pondere
Hfluitantem, non ſiſtet modò, ſed Prætoriam;
quam onus armorum non premit immane,
ſed elevat, uno injecto ſano, ſubmerget. Ad-
dazerbia, Puc reliquus eſt parvulus, & paſcit oves. IS
& Arre. te minimus & inermis impellet, deprimétque-
rrR Remora iſta eſt: at ſcopulum fundet, in
mum fant. Quem impingas. Puppim navigio revulſam cir-
cumferet Remora, totique Pelago oſtenta-
§. David. bit, ovabirque inermis de gigante. Tu enim
i entia temtorii tui littore ſolviſii quaſi Prætoria Qua-
Adriremium; ſed præ conviciis, quibus coœlum la-
celſlis, mera, & ſpurca ſentina es. Maledicto-
Honor mu- rum autem ità in Aſtra ſedimentum excuſſiſti, ut

lra Dei.

Golias .

Hrnanes Cynoſuræ te aſpectu mulckaveris, ſodum in la-
Iuer. pillo factura naufragium. Ad te verò accedet Re-
mora; imò non ad te accedet Remora; ne ſe
polluat attactu tuo, & è& funda naufragium ti-
bi eminus affundert. Putabas, tumens & con-
tumax, cùm in Navale victrix reducerere; pro
palangis, carinæ te hoſtes tuæ, Pornorum mo-
re, ſubjecturam. Sed vadis ita hærebis, ut avel-
1.Reg. 17. li indè non poſſis. Occurrit ad pugnam ex ad-
48. verſo Philiſthæi. Pravaluitque David adversnm

Philiſthæum in funda & lapide. At cur Goliam
fuiſſe dixi Prætoriam, ſolà carinæ alvo porten-
toſam, ſi non navali, ſed terreſtri prælio, cum
Ethic. Comment. Tom. II I.

173

Davide conflixit. Pudet allegoriæ. Dicamus
eum non tam Gigantem in illa Terebinthi fuiſ⸗

ſe valle, ſed Babelem fuiſle fateamur, in Cos-
lum, Deumque à Gigantibus Molem; Tur⸗-
rimque ſubſtructam. Sed quæ iſta eſt Babel, unius
ſcihcèt labii, in Numen contumacis & maledi-
Ci! Nihil niſi in Deum procax Golias effutie-
bat. Sua ſtare mole videbatur Babel, in Ar-
cam loquax & contumax. Cümque proluviem
conviciorum effunderet, pudoris cataractis effra-
ctis, demerſum à ſe iri ſperabat Arcam, quaæ
olim de Pelago triumphaverat. Sed, neſciebat
ponè Arcam Columbam ſtare, quæ non oleam,
ſed fundam efferret, ut Babelem, non ſaxno
ſtrueret, ſed everteret; alluvionem ſanguinis
diffuſuram, quo Arca enataret, & victrix?
Olympo inferretur. Dixit autem David ad Philiſ Ibid: 456
thaum: Tu venis ad me cum baſta & clypeo: ego
autem venio ad te in nomine Domini exercituum.
Nec mora. Irruit, inſiliit, convulſit tanto ni-
xam ære, ferrôque Machinam. Nec Coloſ-
ſi pedes attrivit, ſed frontem ſaxo miles noviſſi-
mus quatefecit; deſignataàmque ſibi à Deo tra-
beam, non conchæ ſanguine, ſed Balænæ cruo-
re toto, tantôque tabo infecit. Adeò, ſi Deus
Regem deſignet, Gigantes non fulminant, ſed
liciatorio ſuo textrinam parant, in qua purpu-
ra deſignato Principi contexatur. Ne verò ad
ſolium David ab alio, quàm à Numine vide-
ri poſſet evectus, qui fund Gigantem debel- „Mmorem
laverat, Goliæ impoſitus trunco decrevit, non ſpes.
excrevit. Ex offocato emm monſtro non mella
David, ſed fel exemit; & è& palina pfoveniſſe
ſibi ferulam horruit, quà livore ſoceri vapula
ret. Nam cùm, ſuppoſito ſibi Gigante, propio- cnfdeztis
rem ſe factum crederet ſolio, ea potiſſimum ba in hominie
fi ſe illuc pertingere non poſſe ſenſit, ideò bus vana-
exul, quia victor. Arcet enimveròô a ſe Laurus
cli faces, excidiäque: ſed thromi in ſe tela,
& ſupplicia provocat. Quamdiù non decerpitur
Laurus, Tribunus non concerpitur. Ut in mi-
litis ſertum ſeſe deflexerit Laurus, coro-
nam ità nectit, ut coronæ laqueum inſerat. Ne-
rmmo laureatus triumphat, quin livoris igne inter-
cidat fulguritus. Nulla & fronde bacca con-
globatur, quæ cicutæ urnam non effundat;
Neſciebat David tetriorem ſibi Goliæ fore cer-
vicem, quam Gorgonis. Nam Gorgo feren-
tem inſtruebat, ut cæderer repugnantes. Ge-
rulum Golias exarmavit, effecitque; ut ab in-
vidente Principe David victor feriretur. Er=
go undè timere David & fugam poterat, &
cædem; indè ad ſe delatam Laurum gratu-⸗
latur. Undè verô nuptias expeétaverat; ibi ro-
gum componi, non torum ſterni expertus eſt
Non irritæ fuere diræ Gigantis in Davidem-
Nam quem vulturibus devoverat accedentem
ad ſe cum baculo, eum cum palma ad ſe re-
ducem Saül, quaſi Phonicem militum livens;
rabidſque vultur laceravit. Limis eumn primaum
oculis aſpexit, mmox Sponsà mulctavit, in ho-
ſtes ſubindè dimiſit triumphi ſpecie, ſed ſtu-
dio, votéôque funeris; cumque dandeſtini fu-
roris haud jacula in inviſum colhimarent, aper-
to Marte furere coœit. Non rvectis ergo oculis Saii! 1. äcg i.
*. — , , . .Keg. 19.
aſpiciebat David à die ilaà, & deinceps. Pudet 2.
dicere, ſed indignitas me rei ſilere non patitur.
Bovem David felicins, quàm Goliam, occidiſ-
ſet. Nam Apes & cæſo pecore victori ad illece-
bram erupiflent: Gigante obtruncato; Davi=
di Rex in Regulum eſt converſus, qui vene-
natis eum oculis deſignaret ad cædem. Imô
P 3 in

—

Aulici mi
ſeri.

Felicitas

§. Davids

—

174
in monſtrum eſt Saul efferatus improbius, di-
riéſque Regulo. Nam Baſiliſcum, ſi prior al-
Picias, enerves. Saiilem David humaniſſimè reſ-
pectabat, nec ejus unquam virus, violentiämque
mollivit. Occidere Saülis virulentia victorem
poterat, leniri à victore non poterat. Erat
enim regulus inferendi capaciſſimus funeris,
excipiendi verò antidoti expers, & incapax.
Denique vitam citius, quàm virus expuit. Qui-
bus tamen David inſidiis non ſuccubuit, ſed
emerſit ad thronum; ità omnia coaptante Deo,
u ſi efferri Regis gratià cœpiſſet ad ſolium,
mox omnia labarent. Reconcinnaret verô
Deus omnia, repararétque, ubi ea Princeps
dejleciſſet. Videbantur Dei, Regiſque gratia
ità circa Davidem circumagi, utl Caſtor &
Pollux Mundo advolvuntur. Quorum alter al-
terius ex ortu occidit, akeriuſque viciſſim aler
oritur ex occaſu. Undè tandem plena imperii
dies tot poſt crepuſcula, crepundiaâque regai
Davidi tandem emergat, obſervare raptim non
Pigeat; quo extrà dubitationem ſit, à Deo re-
gha pendere penitùs, agique Spem und Numi-
nis aurd ſeu in portum, ſeu in Syrtes.
y/ Cùm diù Saül egiſſet Accipitrem, ut Davidi-
cam Columbam laceraret, ſuo aliquando in
— Gelbos perfoſſo, apertéque pectore, improvi-
ſus occidit Pelicanus. Id tantùm, etſi fortè
ſacrilegè, fortiter tamen, & è& regno egit, ex
quo tantam Davidi conflaverat invidiam. Re-
vixit in Saülis funere deſignarus Davidi prin-
aipatus, illéque è vulnere felicitas eſt exorta
Judaici regni 5 quæ, ut Draconem conficeret,
larvam Viperæ non expavit, parricidio ſeſe
Parientis Saülis enara, & poſthuma genitori.
Quamvis Vitrico verius, quam parenti, naſ-
cendo felicitas parentavit. Non enim eam Saul
genuerat, ſed concluſerat, ſuo gremio, non tan-
quàm utero conditam, ſed rerruſam quaſi car-
„ cere, undé, vulnerato Principe, profuga, non
Daitger. emiſſa, diſceſſit, evasitque. Evaſit autem in Da-
det. vidis ſinum, purpuratam Saülls ſanguine ei
Fa er chlamydem oblatura. Nam Saül, qui ſe Pro-
Lrtone phetæ terreſtrem veluti Balænam fruſirà exhi-
Deuwm. huerat, illi ſe moriturus in montanum conchy-
lium finxerat; ut quem vorare regnando nequi-
verat, eum pereundo coronaret, in ſignirétque
purpurâ. Conſedit ergo David in ſolio; ſed ita
illud inſederat, ut fluctuaret „ non conquieſ-
ceret. Siquidem & Saülis funere emerſum im-
perium, plurimum mortualis & retinebat nido-
ris, & inhalabat. Neque enim ità David im-
perabat, quin Judæorum & major, & opu-
lentior pars cum Hboſeth Saülis filio conſpira-
ret. Jämque in atrociſſimam pugnam res incli-
nabat, ſummo erumpeatis tum regni, præſentiſ-
ſimôque diſcrimine. Quam procellam cùm nemo
diſſipare poſſet, eam Deus, non Aquilone perfu-
rente, ſed muſcario, ne dicam muſcâ, actu-
tùm diſpulit. Tubæ undique perſtrepebant, in
mutuam Tribuum cædem ir, rabiéque conci-
Abner tante. Quæ duùm gliſcerent peſtes, accitum ad
3uâm im- ſe Abnerum militiæ principem ſeverè Iſboſerh
Piius. objurgavit, quòd Saülis pellicem Reſpham
Dei Provi- Conſtupraſſet. Quam Abner iniquiſſimè cenſu-
demiag. ram tulit; extempléque cohortes omnes „ om-
neſque tribus in fidem „ & clientelam Da-
2. Reg. 3.8. Vidis traduxit. Tie requiſiſti in me 3 quod argue-
Dei uræ s Pro muliere hodioè* Hakc faciat Deus Ahmner,
ſepermir. ißt quomodo juravit Dominus David „ lNic fa-
tere ciam oum éo, ut transferatur regnum de domo
Mül, & elevetur thronus Daviq Juper Iſraèl.

Oliva in Eſdram.

Proh Numinis conſilia! Non è lauro, ſed 8 myr-
t0 Davidi ſcepirum dedolatur; quédque ei im-
perium parere Gigas non potuit obtruncatus ,
violata ei peperit pellex. Ergo regna erumpunt 4 Des ve⸗
& lupanari; tum denique legitima, quum naſ- gna diſpen.
cuntur & ſcorto ? Scelus Reſpha concepit ex "rtur.
Abner „& mox jus edidit regium „ tam felix
puerperio, quàm nefaria conceptu. Quis h ongiug
Venere Aflream crederet naſcituram: Quis Davi oc-
putaret decreta Numinis explenda flagitio? aſunefle.
Libido Tribuni, dum Saulis toro acchinatur „ lttt.
Saülis thronum attrivit. Davidis imperium de-
lineatur in cœlo, coloratur, & finitur in for-
nice: ut penè dici poſſit primas tabulæ lineas
duxiſſe Numen, ſupremas inſciam Meretricem
induxiſſe. Tuæ, David purpuræ non una eſt
textrix. Divinitati quidem ſubtegmen debes
prætextæ tuæ, tramam veròô, pudet dicere, de-
bebis Reiphæ, famulante votis Providentiæ
Procacid voluptatis. Hæc, cùm pudoris ſui re-
texeret pallam Abnero proſtituta, abollam tibi
texuit itnperii. Habes, inquam, textricem tuæ
purpuræ Venerem, non Minervam, & Ab-
nerum tuæ chlamydis Phrygionem. Cenſura te
Regem dixit: compertuſque Abner aduhleri,
ſuſtulit & Saülis pellice hæreditatem, non hæ-
redem. Regnatrices in poſterum Aquilæ nidu-
labuntur in myrto, quando imperi faſces ſo-
luta Ducis libido Davidi colligavit. Nec jam Ce-

1

dri medullam Ales imperatrix, ſed Myrti fron-

des depaſcetur; quando, non incorrupta militis
fides, ſed mulieroſi corrupta corruptrixque perfi-
dia regna verſat, fortundmque, qua lubet „
impellit. Nudam benè fingimus Fortunam quan-
do Abnero proſtituitur; ſed malè illam impo-
nimus Orbi, quùm toro ſupinata facilius avo-
let, a domo Saül in Davidis domum fſcelere de-
voluta. Nulla ita certè purpura rubuit, ut ea,
quam Davidi derult Abner; in quam profli-
gatum, compreſſumque regiæ pudorem con-
jugis defudit. Ecquando enim non ea ruberet
trabea, quæ ſe ſciebat partam, editâmque adul-
terio? Concepit dolorem Reſpha, ſed pepe-
rit æ quitatem. Honorem, inquam, Parturivit,
quæ dedecus præconceperat. Currente Fortu-
næ rotà, duùm voluptatis fingitur cantharus, im-
perä patera exiit. Quamquam non admiſſlum, Abner ides
ſed damnatum Scelus occaſionem regnandi de- infdus 4.
dit. Notatus enim Abner ab Iſboſeth ità excan- r “
duit, ut libidinis lemniſcos in ultionis raptim
ulgura conflaret- Regum verernum ſuæ frago- Taxuria
re vindictæ diſcuſſurus, quos ſanè monuit „Ma- ter,.
le improbis committi Præfecturas. Incerto enim Nex deli.
ſuis Regibus ii militant Marte, quorum Ve- Ge
nus eſt certa. Quæ namque illum fides com- . E
peſcat, quem exolutum libido agit in præceps? Aaliei im
Habenas neſcit, qui neſcit Pudicitiam. An tibi e
ſit probus Dux, qui ſuæ ſobolis eſt pater im- Autai in-
probus? Hæreditatem tibi integer ſervet, qui Ni⸗ 34.
hæredem ſibi parat, fingitque corruptor? Nun. J„,
quam cum fide excubabit, qui dormit infidus.
Et certè, ſi fides Adamas eſt, quæ frangi non
poſſit; Adamantem non ſervat libidinoſus, ſed
violat, quamvis ſanguinem fundat; Hircus
enim eſt. Fortunam ergo tuebitur virream, qui
fidem rumpit adamantinam? Adultero Deus
tamen eſt uſus, ut providentiæ ſuæ decre-
ta exequeretur, quæ aurea & luto concrevere,
& florulenta prodiere & fimeto. Potuiſſet enim
David vel ſuæ fundæ, vel alieno infortunio
ſuum regnum adſcribere, quod Numini accep-
tum ferat oportet, ubi repugnamtis me eli
ucis

Dcs Gel
ur, gun
okecir.
Arbat,
rile
ſaber pun
o,mi
Auo Coron
Giadema
vendum i
Iegnammuni
Miamu

rα 4.

1,0 Tilun.
le ſugt fin
e Nam u
Tantalam hy
Poduit 0
Cre mend

i wtet in .
In tentior
unen Dei ua
Iun Mentietur
Een, guidus
ndenn, gub
Poras olran.
Corrces in eis
Plneudh.
clle d
Nepnerum dn
Iunnihe in
lleinntdan Aan

Uiſelle zudac
N Adori c
n Cdins,
3, Olam june
ir Labo tem
r lfim n
Nnonmnia unz
aie dherlat
nekt ae,
Unktkt Alonne
Ed cndidr
eunn, Ee Pr
Ce in nbe

— .
e Onchyl

eür
leein.
nnen
ennen M
rent
Rlam E
n n,
(und
Aclnanr
Unr in lr.
lke ine
Me
Nn W
binen Ech
tciet e.
Diki
puchiglü.
Dolin i
entten e
Im, & N
Cenlcn:
t adulei,
m, on e.
Aqrie ii
eri küadH
Mute

,ülbe,
hunum r
eim in
holits w-
uunleteec
lun uen,
1guin kk
Podnen 1
non ei hün
idmced
n, Panmnt,
Unente on⸗
Cartansil.
nadnilin,
EEnd Ei
Seth, inent⸗
lini nn
n ſie SS
mmoblit,Mr
Iocenoelid
onmn eſe
n ℳll
ir in ueh 7

Gian. AM ii/⸗

IN-
eſt rl 4

bng, i,
Ggzrt 4
Armt ihis
ue lang u
fiänio
an;
ulemn
Adllen M
0 neſele)
Punilit in
o Mnm

De Cyro Rege. Cap. XXIL. 175

Ducis delatam ſibi imperii purpuram gratula-
tur, quam Divinitas imperavit, perfidia verò
confecit. Aurea coronæ Hlia cœlo David non
adſcribat, ſi eruperunt ex urtica? Sapientiſſimè
proinde Paulus, etiam cum de Nerone agerer,
Huxiſie & cœlo muricem ſcripfit, quo Cælarum
Rom. 1.1. trabeæ Purpurabant. Non ſe enim, inquit, Lote-
as, niſi d Deo. Quôd ſi Romanis hydris e cœæli
auro coronæ parabantur, quis ſuum & manibus
diadema eruderet, ſperétque aliundè ſibi defe-
rendum imperium, quàm èe ſide Agni, undè
regnantium vellera exportantur?
IV. Miramur autem ſine Numine regnari non
poſſe, ſi, Deo averio, ligurire non licet? Noli
Oſeeo. I. Iætari Iſrael, noli exnltare ſicut populi: quia for-
nicatus es d Deo tuo. Area & toreular non baſcet
eos, & vinum mentietur eis. Non quidem defu-
turæ ſunt fruges, ſed decoquent epulomi. Luſere
ſuis parcè mendacis veritatis tranfugæ Poë-
tæ. Nam unum cum tot commentis induxerint
Tantalum hybernantem in Autumno, Tantalos
produxit Oleas innumeros, jejunos in fruge,
& Iiticuloſos inter lacus & dolia. Quàm porrô
feſtive mendax vinum circumfertur, quo ma-
ximée prodi veritas conſuevit! Nam, cùm luxu-
ria natet in cyatho, in cantharo mendacium
deprimerur. Ad extorquendam enim veritatem
nulla potentiora tormenta „ quàâm vinum. Et
tamen Dei transfugis vinum ementitur. Et vi-
num mentietur eis. Quòôd ſi à Deo dolia pen-
dent, quibus hilaramur: à Deo conchæ non
pendent, quibus inſectæ lanæ in Regum pur-
puras colorantur? Temerè proindè candidati
Coraces in eas ambientium voces erupere; EZgo
3. Reg. 1.5. regnabo. =
V. Hàc uſus aliquando voce eſt, non Corax, ſed
magnharum alarum Aquila, quam Accipitres,
Turturéſque in grandem tyrannidis loquelam
3. Reg..5. incitabant. Adonias autem filius Haggith ele-
vabatur, dicens- Ego regnabo. Erat autem &
ipſe pulcher valde. Et ſermo ei cum Joab, & cum
Abiathar Jacerdote. Sed magno illi, factionique
univerſæ audacia ſterit. Nam quamvis in favo-
rem Adoniæ conſpiraſſe omnia viderentur, &
tam Cidaris, quàm Galea concinnandæ Coro-
næ, quam juveni imponerent, implicarentur,
hinc Joabo temeritatem concitante, indè Abia-
thare ſuffitu tumultum condiente, confilia ta-
men omnia una Numinis teſſera dejecir, quæ
Adoniæ adverſabatur. Ergo, cum jam meſſis
flaveret aurea, nec una ſele imperii virga de-
mitteret Adoniæ: refugéêre regai repentè vir-
gæ à candidato, quem mox ſupplici virgæ val-
laverunt, de Principe verberonem. Aureæ rap-
tim ſpicæ in rubos demutatæ, ruborem, quem
Adoniæ conchylio deſignaverant, cruore mi-
nabantur exprimendum. Recucurrit imperii æ-
ſtas in hyemem ſervitutis, & qui ſolium occu-
Paturus erat, ut regnaret, altare tenuit, ne
3. Reg. I. periret. Adonias autem timens Nalomonem, ſur-
58. rexit, & abiit in tabernaculum Domini , tennit-
Deo emo dité Cornu Altarie. Juret mihi Rex Salomon bo-
regna: in. die, quòd non interficiat ſervum ſuum gladio.
oe. Huccine ſementis evaſit imperii! Vox illa præ-
fidentis, Ego regnabo, in has trepidantis infi-
mas, abjectaâſque preces evanuit, Non inter ficiat
ErRege Salomon ſervum ſuum ! Itâne animoſæ diflan-
ied id. tur ampullæ regnaturi! Ita imperaturi deto-
nat fragor! Dudum necis, vitæque arbiter,
ſpiritum efflagitat precarium! Servum ſeſe Cla-
mat, qui Princeps vulgo acclamabatur? Sup-
Plicium deprecatur, aurigatus ad regnum? Ut

Ibid. 5.

video, adverſante Numine, in lictorem præco
degenerat, nec triumphamus quadrigis, ſed au-
fugimus. Ecce Adonias timens Regem tenuit cor- Monias
nu Altaris. De Rege fit victima Adoleſcens, ingratate
& aræ imponitur, ne cædatur. Horrore, non
voto, ſacrifici, ad Aram accedit Adonias. Qui
nunc primum Tabernaculum ſubit „non amore
religionis, ſed metu funeris. Sandapild in Tem-
plum profugus aurigavit. Tabernaculi porròô Ar-
ca adducendis ad ſe avibus, quàm Noëmi Ar-
ca, validior. Nam eluvionis non proluvies, ſed
inetus tantùm, in Arcam Corvum intruſit; qui
non oleam illuc intulit, ſed indè oleam extulit,
à Rege vitd impetratâ. Eduxit eum ab altari, di- Ibid. 53.
xitque ei dalomon: Vade in domum tuam. Unum
mihi ex Adonid telum liceat eripere, quo alli-
gatos Regnantibus clientes feliciter exolvam.
Audiſlis ad Aram ſupplicem Adoniam? Libel-
lus recitetur, quem Regi detulit, ſpe regni
dejectus. Juret mihi Rex Salomon, quòd non Ibid. 5t.
interficiat ſervum ſuum gladio. Atqui regnatu- ulici
rum juvere complures. Et ſermo ei cum Joab, Pynaſtit
& cum Abiathar Sacerdote, qui adjuvabant par- Drun-
tes Adonix. Et his à fratre cædem non depre- Fu. .
catur, quos imperandi libidine in tantum fortu-
narum diſcrimen conjecerat? Sibi improbiſſimus Spes van? -
transfuga duntaxat proſpicit, ſuorum ità imme- eito-
mhor, ut eéorum ne tum quidem meminerit
quùm ſecurus ſii, libertatem à Salomone im- Confidentia
petraſſet. Siluerit, quuùm ad aram trepidaret. in homini-
Cur è& portu tabulam naufragis non projecit,““ vanc.
quos ipie, ut clavo admoveretur, é puppi detur- „fHot wi.
baverat? Saxea nimirum Ambitio eſt: huma- ſeri.
nitatem neſcit, & nequit molliri. Oleum, bal-
ſamwimque ut defuderis ſilici, ignem tandem eli-
cies, quo amburare. Te utetur Adonias, dùm
velificat ad ſohium. Si vero thronus fatiſcat in
Charybdim, ſibi tabulam corripiet, quam tibi
nec & hicore demittet. Quàm diſpar Adoniæ
Jonas, qui, ne occaſione ſui vectores, nautæ-
que interirent, naufragium efflagitat. Tollite me Jon. 1. 12.
O mittite in mare. Is mori optat, ne ſocii pe- Vuihu⸗
reant. Ille perire commilitones non curar, quam- votaure,
vis in tuto jam ſir. Voragines cupit, depolſcit- Fa ee
que Jonas, ut ab ignotis, conductiſque remi-
gibus periculum amoliatur. Lenire regis iram
vernili aſſentatione Adonias non recuſat, ſed ſi-
bi tantùm, non ſuis. Adeò Vatibus chari, cu-
ræque ſunt etiam ignoti. Magnatibus verò viles
eæ quoque ſunt animæ, quæ caput ſuum ſe-
curibus objecerunt, ut ſecuritatem Domino per
diſcrimina quærerent. Verum, de ambitioſo-
rum perfidià ſuo loco ſcribemus. Ampullas hoc
tamùm loco riſimus proclamantis, Ego regnabo.
Qui ſi aram tenuiſſet, cùm ad ſolium inſerre-

tur, non eam fortè comprehenderet, cùm refu-

gerer à ſupplicio. Adonias elevabatur, dicens: Reg n f.
Ego regnabo. Mentiris. Nam quæ à te vox vanè egaasr, e
mittitur, à Salomone mox ea non vanè remit- quiit, qudd
tetur, eritque fratris ſilentium arrogantiæ tuæ ICaffragio
Echo, dicétque non mentiens, Ego regnabo. andere
Tu regnabis, Adonia? Tu verò non regnabis. tur.
Num mihi aut favor, inquies, aut vis reghatu-
ro non ſuppetit? Ambior Bmiſſariis: Apparito-
ribus ducor: deducor à Sacerdotibus & Præſe-
Ctis: Quadrigis circumferor. David diſſimulat:
Bethſabea trepidat: Salomon torpet. Mihi mi-
litum imperator obſequitur, hærétque Joab. Pro
me litat Abiathar. Ad imperium me provocat
ſpecies, formâque. Non me credis regnaturum,
ſi meum ne hoſtes quidem in controverſiam vo-
care audent principatum? Bethſabeam ſi in hæc

P 4 verba

176 Oliva in Eſdram.

2. Reg. . verba Nathan alloquitur; Num audiſti, quòd
½* regnavevit Adonias* Nunc ergo ſalva animanm
tuam, Filiique tui Salomonis. Si me ille regnare
ait, eæſibiler à te ego, ſi me jactem regnatu-
rum? Ità ſanè eſt, vel annuente Nathan: Ego
regnabo. Quin ità ſanè non eſt. Sed annuit Joab,
nec David abnuit, & vulgus acclamat auriganti.
Imminet quadrigæ terreſtris remora; ſed & cœlo.
Annuunt omnes, ſed Divinitas abnuit. Hc tan-
tum infeſiaâ diſturbabitur regnum, & à 80lio ad
aram detrahére. Etiam Solo Numinis ſuffragio
initur imperium. Ad repulſam ſe verò compa-
rat, qui, corruptis comitiis, unam Numinis ta-
bellam non curat. Hæc ſi tabella deſit, in portu
depriméêre. Suffragatorem proindè ſuum implo-
rat, adorâtque Salomon, non Nathano, ſed Deo
Sap. 9. 7, ſuum Sceptrum adſcribens: Tu elegiſti me Re-
gem populo tuo, &. judicem kiliorum tuorum. Ini-
què ergo aut ſolertiæ ſuæ, aut ſuorum benefi-
centiæ coronam Princeps aſſignat,; quam Deus
2. Reg. 6, regnaturo imponit. Dixitque David ad WMWichol:
r. Vivit Dominus, quia ludam ante Dominum, qui
elegit me potius, quàm patrem tuum, & pracepit
mihi, ut eſem Dux ſuper populum Domini in Iſrael.
„ Hiſce adſtipulatoribus nemo jure refragetur.
Nam, alter per gigantes viam ſibi conſtravit ad
ſolium. Patre alter editus imperante, reptavit in
purpura. Et tamen, nec hic generi, nec ille for-
titudini imputavere regnum. Uterque accitum ſe
fatetur à Deo, ut imperaret.
At cur ego Lectorem moror, cùm unus diri-
mendæ quæſtioni ſit ſans Jacob, ad imperium
inſcius iis penitus veſtigis intruſus, quibus in
ſervitutem præceps agebatur. Omnia Iſaacus
condixerat Eſaü, quo illum familiæ principem
imponeret. In qua ſanè inauguratione deſigna-
144 ſanctiſſimus Patriarcha, & Senex optimus
procul dubio non peccavit; imòô ſequutus Jura
Gentium rectè ſe geſſit. Nos tamen eam carpe-
mus, non in odium benedicturi, ſed in execra-
tionem benedicendi; & ne, in poſierum, quod
non malè in Lege Naturæ ſimplex Paterfami-

VI.

lias geſſit in tentorio Paſtorum, Nos periniquè

patreémus in Lege Gratiæ, deferendo ſcilicèt, ob
patinas & aflentationes, Principatus aut Rerum-
publicarum, aut Eccleſiæ, qui tamum vitæ mo-
rümque ſeu integritati, ieu promeritis conferri
debent. Eſaü ergo, ut principatum & ocihs
confequeretur & certius, ea illi imperavit, qui-
Gen. 27. 4. bus ſe diè adoleſcens exercuerat. Cùm venatu
aliquid apprehenderis, fac mihi indeè pulmentum,
garob in- ut ome dam, & benedicat tibi anima mea, ante-
vadit Pri aden moriar. Exteinplô ſuis cum armis Eſau
cipatum 2 .
à quo ex- in ſaltum exit, ut Aprum transfigeret, Fortu-
eidie Eſai næque infigeret clavum. Sed aberravit miſer in
nemore. Nam Poſterorum Abrahæ felicitas non
ex Apro pendet, ſed ex Agno; nec, qui ferit,
Widem. s. eſt fortunatus, ſed qui feritur. JQume arma tua,
pharetram & areum, & egredere foràs. Nihil
non ominoſum Pater imperat filio. Nam pacis
E tys. imperiutn malè armis paratur; & principatus,
ian Pa- qui ligno inietur, ferrum horret, non verſat.
tientidâ de- Fera eſſet, & effera, ſi ex agro poteſtas ede-
Bnir. retur. Qu vero prudentia venationis illecebræ
deſtinetur imperium filiorum Dei, quod crucia-
tus, ſuppliciâque ſtabilient? Regnum ergo,
quod Cruce fundabitur, impetrabit voluptas, &
patina diſpenſabit? Adæ regnum evertitur pomo:
& Chriſti regnum pulmentum extorquebit? Sar-
danapali ità tradi poſſet imperium; nam Chriſti
ſervos, & Abrahæ poſteros abſtinentia conſe-
erat Reges, non ingluvies. Fac mihi pulmen-

Feliclas
Digni-

tum, ut comedam, & benedicat tibi anima meas.
Noluit Deus, ut in Abrahami poſteritate, fami-
liæ Principem ganea deſignaret. Amiſimus in
paradiſo regnum epulando: nunc exules popina
regnabimus? Quod ergo imperium fruges affli- Manſut⸗
xit, illud eriget pulpamentum? Nunquam Apri Gue e,
cruor ſanctioris regni inficiet purpuras. Nun- gnattegna-
quàm mitiſſimi imperi producetur omen & ſyl- Tam.
va; quo omne miteſcet ſceptrum, quéque nul- Riiorum
lum non cicur monſtrum reddetur. Imò juſto- ducaimn.
rum & ſylva regnum prorumpet, ſed quùm ne- t Galam
mus Crucem expromet, non Aprum. Horret & patinz
animus, quuùm Eſaü capacem regni intelligit, n eſ.
non ſi pudore, ſed ſi ſanguine purpuraſcat. meremti
Albet Chriſti purpura, non rubet; aut ſi rubet, gnitar
dato ruber ſanguine a Candidato, non effuſo. Eſan: daſtl.
Erubeſceret autem, non purpuraret trabea, ſi natur ad
ollæ immergeretur. Non eſt tam vilis Abrahami rine Lu-
prætexta, ut ejus conchæ ſint patinæ. Archi:
magirum coquina, non principem, inſtituet: & Dignuas
venando Eſau plus regnum transfiget, quàm fe- "ui danda,
ram. Ferietur à te, non Aper, ſed Fortuna;
quæ ità claudicabit, ut errantem per nemora
Sagittarium nunquam afſſequatur. Refugiet à
tuis jaculis Fortuna. Quæ enim rotàâ cupit cir-
cumagi, à te figi non feret. Clavi eſt impatiens
Fortuna: & quæ illam Rota convolvit, unum
innocentiæ, quo tu cares, ſufflamen expoſcit.
Quod enim cordis eſt cingulum, id fortunæ, ne
procurrat, ſufſlamen eſt. Juſti enim ſe frœnant,
ut regnent: & tumn ſeſe credunt Fortunæ cla-
vum infixiſſe, cùm pudicitiam ſuam ſuffixerint
clavo. Hoc ſiquidem conſtantiæ clavo, ſi pudor
configatur, nullo telo regnum transfigetur. Tum
porròô veriores Abrabæ fili imperant, quuùm fla-
gitii fruſtrà jaculis impetuntur. Id verò, non
venatu, ſed labore conſequitur innocemtia. In-
caſsum proptereà Eſau ſui regni faſces & ſylva
concinnat, quos und æquitatis virgâ ſibi Jacob
aptavit. Admotæ infructuoſæ arbori ſecures in-
nocentiæ lictores inſtruunt regnaturæ. Quas ſanè
bipennes taxis, arbutiſque non imprimit, qui
ſylvas non odit, ſed ſerit, ut venetur. IIla faſ-
ces virga compingit, quæ in pudoris florem
erumpit. Eo Eſau in ſaltu caruit, ubi tot inter
Vepres, & ſentes flori eſſe locus non poteſt.
Debuiflet proptereà Iſaac, non venatum ſuadere
filio, ſed cukuram; ut illecebram dedoctus la-
bori aſſueſceret, qui fronti pro ſudore purpuram
reponit. Sed, amiſſo candore nequiit inter can-
didatos referri Eſau, abiitque non tam é parentis
lare, quàm è comitis imperi; quod, Deo in-
vito, à Sene fruſtrà expectavit. Iis namque ve-
ſtigis exerravit à regno, quibus ad principatum
viam illi conſtraverat Pater. Regem renuntian-
dum putas puhtis ſuffragio? Sera, pigrâque erit
patina, quam aut aper inſtruet, aut cervus.
Cümque venatu aliquid apprebenderis, fac mihi Ibidem. 4
inde pulmentum. Tuus iſie Cervus, Eſau, quem
Patri deſtinas, vereor, ne non unum Hlgorierit
anguem; ideéque plùs tibi veneni, quàm eſcæ,
comparabit. Nec parentem paſcet, & te ſanè
conficiet. TLarda erit felicitas, quam petis è cer-
va. Imòô fortuna tua ſi eam Cervæ Pater impo-=
ſuit, erit procul dubio fugax. Malè porrôò vul-
neras cervam, ſi regnum illa ad te vehere
debet, téque regno deber invehere. Ubi
domum cum fera repetes, ſolam inter ol-
las offendes ſervitutem; & à cervo te ſer-
vum factum mirabere. Ventrale incaſsum ex-
plicas, téque eo ad condiendam patinam nequic-
quam

n ein
e ore
, elli
ſennbae,9
bletbi
ſains aen
ſolate hin
, eſt it
chins ai
e Dgen
it, 1 zmo
cend u hhen
, fiue
emunn lli
eobam ge⸗
eied dilge
ſont, u len
Un peineg
zin otchelt
lns ell Nace
on retnit
ariarchas n
genr. Nih
ſun, Nod
Tunica, fhand
u ntaid,
uumzpeon im
m li nmiti
cliſts weſtu
6hr Nid en
6 Cholullet
n Aa gunu
Plnia ypund
benn, cand
Uer ltt p
hll & pann
nchi, ſe
Ptchatum in
amem. Ven
In Hlo ekeren
iwo den ool
Denſcen enin
In. Hnimird
minpen, qu
Eenmn Nr wind
her deſüt
ng, guem
6 genuinum
n Aaeck Ad
Imhegn,
aide: 4
Eeritim Er
an nen
i ſgnanun e
1 1 hn
Eln ic, (en
r erorbas
älkt, ſ Eun
hiringn
g,
ſwemn, te
11 UMhIn N

,in ee
, n.
hime d
Ed
GWa

ene lN
ngeenl
,nd i i
mn Hmti
inellst ne
Erhueler
ſibleri
no ell
rir a.
is Arkai
ne M*
ziline Kde
Een gunke
Elkenn;
per Knn
Reſan
o cute
dt imen
noi, unt
men eNi
idnnen
imſetnag
t Donoe d
Uan Ichenn
Ckn, ir
fgen, In
nt, inſe⸗
I ved, n
Dnena I.
iae
tbori kouat⸗
ture. (s
ingrini i
Padorsim
n, dhinh
ols n l
eunun alen
ean ehMuk
Cdne utntin
günie
ontimepen
l, Dof
ls uungeſe⸗

Felicitas
humnana
land va⸗

na, £ . er⸗

Jonat. 4.

Ambitio
raditur

quam incingis. Nam Jacob puriori ſe innocen-
tiæ linteo ad pulmentum accinxit, quo Seni illa-
t0, extorſit imperium. Dùm caim tu cervum
venabare, coronam ipſe irretivit. Nec ſuis, ſed
tuis retibus ſibi regnum illaqueavit, inopinato fe-
licitatis aucupio. Tuis ſeſe veſtibus induit, ut te
ſpoliaret principatu. Quod cogitatu, nedùm fa-
Etu, eſt incredibile, te cepit Jacob machinis tuis.
Machinis aio te captum tuis? Tuis te tunicis ce-
Pit. Prætextatum tuâ ut ſe chlamyde parenti ſti
tit, in honoris ſcena actum egit, placuitque. Et
certè ut theatrum Jacob felicitatem efle teſtare-
tur, nihilque ſubeſſe dignitati non ſcenicum, pri-
matum tulit perſonatus. Alienam quia probè
perſonam geſſit, cum plauſu exiit è& mheatro. Tam
ſe verò diligenter ſtudioſéque in primogenitum
finxit, ut primogenituram non exuerit, etiam
quuùm primogenitum exuit. Quis unquam ita
egit in orcheſtra, ut is evaſerit, quem finxerat?
Uaus eſt Jacob, qui quod ſimulat, ità invadit,
ut non remittat. Neſciebam tantùm quoque apud
Patriarchas mimicam poſſe, ut ei regnum decer-
neretur. Nihil ibi non ſimulatum præter impe-
rium, quod ſimulatione potiſſimùm conveſtitur.
Tunica, manus, patina regnum aſtutiâ rapuere.
Et miraris, ſi tot parta ſimulationibus dignitas
tum raptori imponat ſuo, tum munerario? Er-
iam ubi comitia Juſtus indicit, ut candidatum

er falta. Calliditas veſtiat, eum aliquantiſper candore de-

cias.

Gen. 27.
26 Z

4

ſpoliat. Niſ enim candorem Jacob quodammo-
dò ſepoſuiſſet, ſeſe in Eſaü fingendo, familiæ
non eſſet purpuram aſſequutus. Nam ſi honores
pohitica lippitudo diſpenſet, mihil ei ità impro-
batur, ut candor. Se proindè quamvis non malè
nec politicè hppienti probavit Jacob, ſuis offus
nebulà & patinis & membris. Sepiam diceres
non capi, ſed piſcari, &, quaſi fuſo atramento,
principatum invadere, ne dicam ad ſe trahere
piſcatorem. Venatu definierat Iſaac Benedictio-
nem fino deferendam. Sed propiore piſcatui ar-
tificio Seni Jacob imponit, hamo eſcæ inducto.
Paropſidem enim Patri obtulit, ſed abfſtulit ſcep-
trum. Ità nimirùm non traduntur, ſed projiciun-
tur imperia, quæ non halſta licitatur, ſed calix.
Etenim ut vinum ſenex ebibit, tum enimverô
Huctuare deſtit, & rorem filio frugémque im-
precatus, quem ad id temporis Jacob eſſe metue-
rat, genuinum quaſi Eſaü, domui familiæque
præfecir. Obtulit ei vinum: quo hauſto, dixit ad
eum, Accede ad me, & da mihi oſeculum, fili mi.
Si verò regna, quò nollent, abjiciunt poſt cali-
ces Patriarchæ: quòô præfecturas Dynaſtæ proji-
cient bibones? Et ſi moriturus itaà Secex exerrat,
vix libato mero, quò juventus ebria deferetur?
Facit regnorum jactum Senex in vino; & in vi-
no pudicitiam adoleſcens retinebit? Quamquàm
quid aio? fluctuaverat ad id temporis, ut dixe-
ram, Iſaac, quem calices fecere ſobrium, finém-
que erroribus poſuere. Qui enim principatum
prodidiſſet, ſi eum traderet Eſau: à mero in Ja-
cob inclinatus, ſobrietatem hauſit & patera. Ita
non venenum, ſed antidotam mentis eſt vinum,
ſi ad nutum Numims dubitanti Innocens cya-
thiſſer. Proh Numinis in diſpenſandis regnis
arbitria! Vino, in quo luxuria eſt, ſcortator
Eſaü intercipitur, pudicus verò Jacob appellit in
ſolium. Adeò aà fſceleroſo inſtrumenta libidinis
rebellant, pugnântque pro juſto. Planè contraà
Deum non eſt conſihlum, quando temperantiæ
afferunt coronam illecebræ, non auferunt. Feré
pudet familiæ principatum quaſi mercedem Cya-
thi erogari. Gratulor tamen, ad arbitrium Nu-

De Cyro Rege. Cap XXI. 177

minis, foœderari pudori muſta, vinéque deprimi,
hauritique libidinem. Pernega, ſi potes, à Deo
regna contradi, quando deſlinatam natu maximo
purpuram, minimus natu Jacob à parente non
rapit, ſed accipit, iis prorsus pro eo machinis
agitatis, quas in eum Pater fratérque compe-
gerant. Nimirùm vox illa regnorum ferax, fos-
cundâque coronarum, Dominamini, vox Verbi Cen. 1. 15.
eſt, quam Deus nullis Babelicæ molis artifici-
bus vernaeulam eſſe voluit, uni Dei Filio reſer-
vatam. PFruſtrà proindè, aut eam ſuo exarare
ſtylo mortales ſatagunt, ſi eam Deus noſtris pu-
gillaribus non impreflerit: aut ſtolidius eam ſtu-
dent eradere, ſi ſuo illam digio Numen noſiris
cChartis inſcripſerit. Nulla tam uda eſt ſpongia,
quæ Numinis delere poſſit characteres. Mare
licèt ſuxiſſet, ne eo quidem in papyrum defuſo,
vox iſta expungeretur, Dominamini, ſi tamen
Deus adamantino illam ſtylo duxiſſet. Neque
enim impotentior in ſcribendis Regibus Deus
Pilato eſt. Ipſe quoque ſi Regem ſcripſerit, quod
ſcripſit, ſcripſit, nec patibulatum crux regno
fraudabit.
Quot in Joſephi ſtantem manipulum falces' VII.
conſpirati fratres immiſere? Et tamen ſomnmiatis
ariſtis falæ nulla coronam decuſſit; nullique tur- . .
bines, imbréſque iis adnatam vocem, Domina Gen. 37. 7.
mini, exterſere. Putabam nos ligare manipulos
in agro, & quaſi conſurgere manipulum meum,
& ſtare. In unum fratres conglobati arietem
quaſſare culmum vi, aſtu, rabieque, qu licuit
maximà, tentavere. Sed vim culmus irriſit, non gaſeph in-
modé non dejectus tantæ impetu machinæ, ſed vun E-
erectior, celſiôrque. Riſere primum ſomnia, ut beravie
aiebant, delirantis; mox damnavere ambientis
contumaciam; vinxere deindè regnaturum, tum Dignitas à
ſpoliarunt, haſtæ denique ſubjecere fratrem man- Dio detur.
gones improbiſſimi. Verùm, nec vinculis exo-
luta corona; nec arens puteus purpuram ebibit;
nec ſceptrum haſta diſpunxit; nec ſervitute evi-
ratum imperium eſt. Quin omnia (quaſi im-
perii Plantæ aggeſtus cinis & amurca injecka)
feraciorem eam & ſceptri ſecere, & falcium.
Et quamvis conjurata cum fratribus Ægyptus
manipulum validiſſimè impulerit, brevi tamen
didicere univerſi, non ſuâ ſtare mole manipu-
lum, ſed nutu Numinis ſurrexiſſe, ideôque nulla
zizaniorum conſpiratione dejici poſle. Procul
erat à Patre Joſeph, procul à ſuis: ſed non ab
eo vox illa procul erat, Dominamini. Eam penè
Domina eraſit à ſervo. Nam mamipulo facem
ſubjecit, quàâ duduùm Sodomæ deflagrarunt. In-
Jjecit Domina ſua oculos ſuos in Joſeph, & ait: Gen 59.7.
Dormi mecum. Non Mare tantùm, ſed Nilus
quoque Sirenas habet, fuis ſæviores, immanio-
réſque crocodihis. Hi enim lacrymantur, ut graſ-
ſentur. Fœmina ridet, & graflatur. Quam ut
benè crocodihs truculentiorem eſle dixi, ita malè
illam compoſui cum Sirenibus. Non eſt enim Si-
ren adultera: nam & audita ſirangulat dormien-
tem, & inaudita vigilem interficit. Sirenes cer4
licuit evadere: in aures fomina demittit mella,
quibus agnata cera, non intercludit, ſed aditum
Patefacit in animum. Quis enim mella reſpuat,
non fœminæ tantum, ſed Dominæ? cum præ-
ſertim, ſi migredo repulſam a candidato patiatur,
ſit candori purpuram detractura. Cave Joſeph,
ne, ſ Dominam rejicias, te quoque depellat
dominatus. Eris de præfecto ampliflimæ fami-
liæ, anguſtiſſimi habitator ergaſtuli, & deſiiaato
tbi à Numine principatui reſtem concinnabis
Pro corona. Niſi cum Domina dormias, imperi
mani-

178
manipulo tui zizanium ſuperſeretur ſervitutis;
quod, viro vigili, mulier ſerit, ideò hoſtis quôd
amica. In agro enim pudoris, ut triticum ſpar-
getur, ſi dormias cum imperante: ità ſi excu-
bes, lolium horrebis infelix. Tuus profectò non
ſtabit manipulus, niſi ſervias; nec ille domina-
bitur fratribus, ſi tu Dominæ non parueris. Pa-
riet tibi Domina principatum; quæ, ſi non ex
te conceperit, ſervitutem tibi abortietur. Dormi
mecum. In pulvinari replumeſces, ut advoles ad
ſolium. Quas ſi plumas remiſeris, pudoris Icarus
in mare Veneris demergêre, per quod tibi ad
præfecturam licuiſſet navigare. Niſi obdormias,
& puppi rues in ſentinam; ideò Palinurus, quia
vigil. In ſentinam aio? in mare corrues ærutn-
narum omnium, tibi non tempeſtate ciente nau-
fragium, ſed malaciâ, quæ quietem pollicetur,
ut mergat. Proh laſciviæ ſævitiem! à quàâ, ſive
accedas, ſive abſcedas, naufragium paratur.
Sed mergere conſtanter, Joſeph, ſi tanti ſtat pu-
dor. Nam & floctibus facilius, promptiuſque
tibi purpuram extrahes. Purpuratus quinveròô es,
ſi ad illecebram intemperantis ſœminæ rubuiſti.
Repulsà ad conſulatum evehêre. Ito non invitus
"in carcerem: in ſubterraneo enim ſpecu tuus non
obruetur, ſed ſeretur manipulus, ut Regis no-
mine quam ociſſimè expullulet conſignatus, tot
brevi horreis imperaturus. Quamquaàm currenti
Ccur ego ſubdo calcaria, cùm uberiora ille agat,
Frrast. quàm ſuadere ego illi poſſim, cupiämque? Ne
tas. Phbiloſophiam projiceret, pallium projecit. Plus
amplexus Dominæ horruit, quam nexus ſervi-
Servi probi tutis. Frigere maluit, quàm uri: &, ne Aries

is bo- eſſet ex Agno, vellus abjecit. Quaàm eſt Rube-

minis. no Joſeph abſimilis! Dormivit Ruben cum an-
ceilla: Joſeph cum Domina non dormivit. IIIe
igte. ad Jordanem ſordidatur: hic eſt illimis ad Ni-
di. lum. Aker ità crimini in libertate mancipatur,
Hamani t ancillæ ſuccumbar In ſervitute ità alter eman-
reſpelctu- Cipatur à pudore, ut nec cedat imperamti. Pri-

ſuperandi. mogenitus Iraeélis, ut laſciviret, familiæ purpu-
goſephi in ram ſprevit. Natu minimo proximus, ne laſci-
pudore viret, præfecturæ chlamydem non ſprevit, ſed
conſiantia. reniſit. Maluit uri Ruben, quàm regnare; utque
T,ibalasio Fetineret ancillam, dimiſit principatum. Maluit

ziilis. Concuti Joſeph, quàm dormire; &, ne à Domi-
Felicicas na teneretur, præfecturam dimiſit. Beatiorem
vera. ſe fore ſperavit in compede cum Lilio, quàm in
Tentatis thalamo cum fœno. Noctem carceris, aiebat,

vincenda. Don reformido, ſi à me pudor non abſcedit.
Aurora enim aderit, ſi candor adeſt. Domus
carebo præfecturàâ, ne ſim pudoris expræfectus.
Agar in præceps; ſed quoquò incidero, meo me
Perſecutio Lilio ſuſtinebo. Non eſt carcer, quem, mihi ho-
non timen- .12
da. ſtes non ferro recluſere, ſed Lilio. Cædar; ſed
integer. Vinciar; ſed liber. Damnabor; ſed
Aecufatio- . . . . . 7
e, ſa. inauditus. Securim meæ arbori impendére ſcio;
ſed, niſi exciderer, non ſtarem. Cadam, quòd
lnen non ceciderim. Succidar, quòd fœcunditati pec-
zum yir. Canlti ſierihtatem prætulerim innocentem. Con-
satt. cidar, non ut in ignem conjiciar, ſed quòd ar-
dere recuſaverim. In Ægypto enim eæ arbores
excoluntur, quæ arſere. Quæ florent, & vernant,
excaudicantur. Abſtrudor humi, quòd luto no-
luerim inquinari; & quia mori nolui, ſepehior.
Obruor à Domino inauditus, quòd Dominæ,
ne obruerer, obſurduerim. Quam pudor ſur-
ditatem non & catadupis haurit, ſed haurit & ſi-
lentio. Qui enim meditatur, & ſilet, is penitus
illecebræ obſurdeſcit. Ego porròô, qui terram cal-

Beccata
viianda.

care didici, non colere, coelum in £ gypto ſuſ-

picio. Ideoôque intentus Aſtris prolabor in fo-

“ Oliva in Eſdram.

veam. At quàm beatius eſt in carcerem cadere;
quaàm in torum! Quatm felicius me ferrum te-
net, quam foœrmina! Quis non maluit Roſa eſſe
cum dumis, quàm lappa eile ſpinarum expers?
Compedes exhorrerem, ſi me licentia devinzviſſet.
Jam veròô libertatis genus eſt, ubi membra deli-
gantur, quèd animus exolvi recuſaverit. Squa-
lorem carceris, pudoris fragrantià compenſabo.
Carebo luce, quòd coœlo non caruerim. Cala-
mitatum me torrens inundavit? Ut in ſuo pa-
rens baculo Jordanem tranſmiſit, ità Nilum ego
hoc nixus Lilio trajiciam. Nec alluvionem æ-
rumnarum perhorreſco: quando in Ægypio fe-
licitas cum eluvione conjungitur. Me porrèò

odit Domina immerentem, cuſtoditæ tantùm

compertum pudicitiæ. Sed, ut video, in Capi-
tolio laſciviæ, ubi vox una eſt, dormi mecum,
gratiores ſunt ſopiti canes, quàm volucres
excubantes. Romæ anſeres probabuntur in-
ſomnes. Hic Turtur vigil improbatur. Nec
mirum. Capitolium enim ſuum capi optat adul-
tera & diripi; nec Gallos reformidat, quæ Co-
lumba eſſe non ſuſtinet. Plumas amat, non alas,
quæ mihi, ſibique ſomnum comprecatur. At im-
pudicæ non pennas remitto, ſed pallium. Tegi
enim, veſtirique debet, quæ unam pro gaza
adamat nuditatem. Miror autem tam illam pro-
caciter mentiri auſam, ut me adulterum diceret,
qui pallium illi remiſi. Tunicam non offert fœ-
minæ, ſed aufert intemperans. Nec mergi ſiu-
det, ſed emergere, qui chlamydem exuit. Non
beatiorem Ægyptum crediderim, quàm paradi-
ſum. Ibi ſons Adam tunicatus. Ergo hic Joſeph
innocens ſine pallio Frondes ille decerpſit ab ar-
bore. Has ego ex arbore compedes detraxi. Hæ
me clamant naufragium non feciſſe. Neque enim
hærerem tabulæ, ſi forem naufragus. Imòô, niſi
naufragus eſſem, tabulæ non hærerem. Feciſſe
me naufragium non diffiteor. Etenim mercium
non tuli jactum. Supellex verò mea unum eſt
Lilium. Hoc ne projicerem, huc ſum projectus.
Sed me Flos eriget; ſiquidem qui, ne pudoris
causâ caderem, cecidi, ſevi manipulum meum,
non oppreſſi. Et verò in agrum Joſepho verſus
eſt carcer, in quo ſtans manipulus ad præfectu-
ram horreorum eviruit. Quidni verò foret ager Zn 7.
& carcere, ſi pudici adventu tot in carcere Lilia peremur
floruere? Citô loci fundum in latifundium pudor in Zonum,

demutavit; nam etiam è& carcere cœlum Joſeph .
Perſecutis

aſpexit, & ſua juſtus ſidera teterrimis tenebris non nocus.

impertivit. Septus proindè Lilhis, Aſtriſque Ma-
nipulus ad deſignatam ſe brevi comparavit, ex- Locus non
traxitque Dictaturam. Nec imperium tamdiù oc- ette
cupare diſtulit, quamdiù reciperet libertatem. 1 coum
Præcepit, libavitque vel in vincuhs regnum. indiferen=
Nam a Prafecto carceris vinctis impoſitus, ia.
Prætor ſimul & reus, imperium exercuit in ner-
vo. Pluùs id ego poteſtatis miror, quâ rerum
Joſeph eſt potitus inter numellas & manicas, Mber quif-
quàm delatam ei a Pharaone præfecturam. Quot que fojis-
enim regnaverunt in ebore! Quis verô impe- ne ſuse
rium eruit & catenis, compeditus & Princeps?
Novi aurum & limo concreſcere. Sed illuviem ità
luti à ſe auri nitor abdicavit, ut nec veſtigium
eraſæ originis in ſe patiatur extare, limi refu-
gus, & transfuga. Joſephi verò felicitas ſqua-
let & effulgurat, præeſt & vincitur. Ita ſem-
per ſomniatæ mamipulus ſterit præfecturæ, ut
elhidi nec ſervitute potueric, nec claudi carcere.
Servitutis enim virgas in faſces deligavit Con-
ſulares; Vinctéque deeſſe non potuere lictores.
Livor deliravit, ſi quem imperare noluit, Hno:
ribus

Carcer.

hulelt

Noo Ho ,
lhi nni
n ſtawern
ige
13 hunm Poren
lann e
cigcitas
21 erote, l
eluus tilttt
9 rolt har
et inettett
Melli
mn eladdiun
Regum dom
lInperante
luro eyulu⸗
Gent glay
Morucn. I
AEnor toti
Eem leent
ſege elonut
leeem J
Achel, po
Allat, lat
ler leo cae
ais excunr⸗
Gllt. Nimi
Calpint, in)
nncsero
Tlornis Phaa
Nlaizedel
us, den ul
ninee nni
hs Ane, 8
belge bits)
Nlge Nunin.
CNnſelbes,
Ard, kunu nie
Tinumdd, n
hrnedt Pene
Nngumine
ögles doneee

erit ilerſep

idbiid, & con

lMen tandem

ANi nies
adh En

1ne einen.

h, üdeie
thene Eeſngt 1
us ex unnbr.
Wun er Epro
glerd ,
muen
un ho⸗
enteſcer
8
urh
R Aoppr
Cr Woppr
a all
e gen d
rgan ile⸗
omhenn ge
1 0n

WMahi
all a

ncakn
nim r.
ehen
enmikk.
dr E
in N.
npenlt
n. (d
nin
Mne
udnen:.
Egpnb
N⸗ Wd
e mmin
0,
Mi mhen,
In MWl
dabunn 6.
Dant Ne⸗
ſichradl
ke da
, N
alut N.
Aium 1
n
n Ung
tetumcns,
von kkn e
ec mgiſt⸗
eut N
Oin gand⸗
ſoteloen
Kenirche⸗
denani
. Negram
Cns lhi
teen el
ekiih nenimn
mts un dl
eſum eet
Plmmm,
ead ellr 4
rensſet ge,
Acee Lig
näimpun“
elun lNi,
mins Eiiiae
Atſar
ngean,
funn ted.
etet Mentl

n s
6

D n
Cis MMoind,
erenditn ,
or, n ſemn
Hellumm. Eut⸗
edin⸗
1 Pinddſ
E Unien⸗

peiratur.

4

De Cyro Rege. Cap. XXI. 1

ribus ſepſit. Nam innocens, cùm à lictore duci
non poſſit, à lictoribus deducetur. Vide autem,
ut ſibi tantùm imputandam Adoleſcentis purpu-
ram ſtatuerit Divinitas. Etenim cum pocillator,
ji. Piſtorque Regis mœrerent vincti, ſuæ pronu-
bum porentiæ non piſtorem Manipulus, ſed po-
cillatorem eſt nactus. Cur enim adumbrata tri-
Deri tico dignitas non à Piſtore vindicatur, ſed à po-
&retici- Cillatore, niſi ut uni accepta Numini ſceptra mor-
tas à Deo talitas referat? Cyathiſſando libertus ità pateram
dentu. obtulit Pharaoni, ut ſomnii quoque illi defunde-
cConfden- rer interpretem. Ità Caſtitati vinum ſuffragatum,
tia in innocentiæ deſtinavit imperium, cui nunquàm
Deu, non excidium intentat. Quàm ſunt omnia in
Regum domibus imparata, & fortuita! Pitiflan-
do Imperantes Prætorem è& reo faciunt. Niſi
Pharao epularetur, in nervo Joſeph obſoleviſſer.
Pendent graviora imperii negotia è nugis Mi-
niſtrorum. Improviſus & cyatho Princeps, &
Aflertor toti emerſit ͤÆgypto, & Bacchus Ce-
⸗- rerem peperit, inter calices annonæ Præfecto à
Rege deſignato. A Rege dixi? A Deo meliùs
dicerem Joſephum evectum ab illuvie carceris
ad ebur, pompâmque quadrigæ. Ità, ſi Deus
annuat, & cratere ſervo purpura extrahetur: &
carcer reo carceres pandet, ut ad imperii meram
felicius excurrat catenatus, quàm penniger pro-
curriflet. Nimirùm Pharaonis cervical iraà Regem
conſopivit, ut Joſephi compedem alis inſtrueret,
quò vinctus evolaret ad regnum. Horrebat ſe-
miſomnis Pharao, à bubus emaciatis regnum
populari; ied neſciebat, qui vaccis mampulus ob-
ſtaret, quem hullæ abſumerent animantes. Quaſi
Gen. 37. 7. conſurgere manipulum meum & ſtare. Stetit in-
victus planè, & interritus contra turbines, im-
bréſque ferteos Manipulus, um obverſus, inni-
xuſque Numini. Et quamvis catenis, gladiis,
compedibus, latomiis, & ciſternis in eàâ pluerit
Areâ, ſtantis nitor, conſtantiãque obteri nequiit.
Tune apparebit, quid illi proſint ſomnia ſua.
Tonitruumid, non fulmen conſequetur, ſed Iris.
Apparebit planeè, quid eum juvent inſomnia.
Pelictats Nam quam ipie ſomniavit Fortunam, vos eam
ſans. vigiles horreicetis. Non enim Manipulus erit,
umniz, ſed erit interſepta horreis Præſectura, quam inſcii
ribulatio- 1.; . . . . „ 3„ .
ni &, Der- adibitis, & conſcii adorabitis. Nimirùm, in co-
ſeutozum ronam tandem vincula concinnantur, ſi pudor
emedmc. ad Nili ripas pluùs Sirenem horreat, quàm Cro-
codilos, & vinciri à lictore malit,; quàm à Cu-
pidine retigeri. Tenebrarum, non ærumnas Jo-
ſeph, ſed delicias reformidavit: ideôque, duùm
opera defugit tenebrarum, ſuæ meridiem felici-
tatis ex umbra extraxit, & & carcere. Qui
enim ex ſe prolem concipi non patitur cum fla-
gitio, huic ſteriliras Fortunam parit coronatam.
Quis verò miretur, ſi humi Lilium effloruit ſe-
pukum? Si flos eſt pudicitia; errat, qui illam,
ut exareficat, & infodit, & adobruit. Plùs Sole
læditur pudor, quam ſpecu. Inconſultè proindè

ℳ Deo

gnitas im-

Tbid. 20.

Peccati
odium.

Mulier, ut opprimeret temperantem, eum humi

defodit. Ablaqueatur graviori Flos incommo-
do, quàm illaqueatur. Etenim proſtare timer
innocentia, non ligari. Imô cùm Joſephi felici-
tas mahipulo adumbretur, qui eum alligat, ſtare
illum docet, non cadere. Nuſquam maripulus
conſiſteret, niſi hgaretur. Debueratis non vinci-
re, ſed exolvere manipulum, quicumque ſolvi
eum, non ſtare optabatis. Sed planè ſcelus, ut
neſcit amare, ità odiſſe neſcit. Joſephum info-
dit ne diteſceret; quum tantùm intra terræ re-
ceſſus aurum, gemmæque concreſcant. Tu ve-
76, ſœminarum ſceleſtiſſima, pudiciuam, ut

expugnes, retrudis in ſpecum à Nunquàm ſe-
curior eſt Caſtitas, quàm chm latet; quæ perit;
ſi paret. Cur autem eum vincis, quem ſolutio.
rem optaſti? Hic tuus Cupido faſciam haber, gyſeph tu⸗
ſed renes vincientem; non oculos. Vigil por ige rai;
rò, & oculata pulchritudo, non impingit. Nam ſed accin⸗
Amor ideò ruit, quia cæcurit. Fruſirà verô re Shus;
tinere ſperas, quem corripis palliarum. Nudum
ſiquidem comprehendit intemperantia, quæ pal-
lium retinere non poteſt. Monet impudicam,
non audit, quùm ei pallium exporrigit comi⸗
nentia. Non enim nudari vult, ſed vul non nu-
dari, qui non ſe palliat, dum oppugnatur a fœ-
mina. Tum namque palliata Caſtitas eſt, cum
patere cupit, ne proſtet. Non eſt is pudor phi-
loſophi, qui pallum non removet, quando agit
cum muliere. Pudicitia porrô cùm inter ſcopulos
tutiſſimè naviget, ur felicius deferretur, vela
non demiſit tantùm, ſed dimiſit. Et Adoleſcen-
tis ſane pudor portum ſe jam tenere teſtatur,
quando carbaſa deponit. Qui reliéto in manu
ejus pallio, fugit. Sedenim, inquies, naviga-
tionem quo modo abſolverat, qui profugit? Hæc
eſt nautica pudoris, qui, cùm fluctuare tum de-
ſinat, quùm à ſcorto diſcedit, portum habet in
fuga. Mirandum id verius eſt, vela, ut fuge-
ret, rejeciſſe. Quamquàm tropus inſolens eſt;
ſi enavigaſſe dicamus eum, qui ſcortum exhor-
ruit. In limo enim, non in aqua confligit adul-
tera, quæ non lavat, ſed inquinat captivum. Et
nemo refugit ab adukera, miſi terreſtri ab ea iti-
nere ſecedat. Terram ſiquidem qui calcat; is de-
fugit adulkterium. Miraris autem feliciter evaſiſſe
Jolephum? Pallio fugir abjecto. Qui, relicto in
manu ejus pallio, fugit. Sato melhius, quàm relicto
pallio, aufugifſle ferretur Joſeph. Nam adalteræ
dextera in agrum verſa, paludamentum ſatori
protulit pro pallio. Fœcunditatem agri ſiupes
impudici? Nallus eo eſſe poteſt feracior quùm
nunquaàm ſordibus, ſtercoréque non abunder.
Aut ſi tropi piger, pudétque hliorum hoſtem
aduleram agrum dici, haberique, Arachnem
eam fuiſſe dicamus, quæ citôò pallium in regiam
chlamydem concinnavit. (Quis enim araneam
eſſe neget adulteram, quæ muſcas non illaqueat
tantùm, ſed facit? Joſeph equidem non regnaſ-
ſet, miſi ſeorto pallium remiſiſlet. Ita defigna-
tam Adoleſcenti Præturam miris Numen arti⸗
bus provenire ſtatuit, imperio obſtetricatàâ ſervitu-
te, & ſuccreſcente ſceptro inter compedes. Tan-
tùm ubique virtus poteſt, ut in regias quoque vir-
gas carcereth excolat, ſi ità ergaſtula inaret, ur
Lilio utatur, pro ſtiva. Nimirum ſatis ex Ariete
Sol eſt ſalutaris. Surculis verò regnaturis ferti-
les umbræ quoque ſunt carcerum, ſed in Virgi-
ne. Joſepho cerzè ſine Sole ſceptra vernavere:
qui eò propius Cœlum acceſſit, quò plus abſceſ-
ſit à Sole. Etenim tanta eſt non parientis ſee-
cunditas pudicitiæ, ut, quæ carnem, hoc eſt;
foenum edere dedignatur, ſceptra fundat pro fo-
no. Tua, Joſeph, fortund fruere, de Oeconomo
Vinctus, & Princeps de Reo. Nam, qui te ſuſ-
exerit imperantem, cum Cyro profitebitur, ter-
rarum à Deo regna mortahbus diſpenſari. Omnia
regna terræ dedit mihi Dominus Deus cœli. Vox
iſta vox filii Jacob eſt, qui ſuam in Deum retulit
præſecturam. Auſculktare mihi utinàm hcuiſſet
Cycno, cùm ſuperfuſam candori ſuo purpuram
gratularetur, ſéque ſtuperet Satrapis antelatumn.
Cyri planè carmini proludebat, quùm ſuum non
mari, ſed coelo conchylium imputaret. Nec Vide-
ri inſolens poteſt, ſi coœælo purpuras afſignemus „»
quam

Gen. 39.
12-

180

quùm aquæ, quæ ſuper oœlos ſunt, carere non
poſſint purpurâ, quando eas Deus pleriſque Alſtris
impoſuit.
Verùm, ut à Deo evectum Joſephum fatear,
prædicémque; id tamen inſciis, invitiique com-
pletur adverſaris. At Babylone, quùm Sidrach
Miſach & Abdenago regii ſomni non interpre-
tes, verùm exleges, Regique obluétames promo-
veri ſuſpicio, ipio digmtatum authore principe.,
exclamare cogor, à Deo decora, ſceptrâque
pendere. Statuam Nabuchus erexerat ex auro
Coloſſeam, quam altiorem cunctis principi-
bus coram illa proclinatis, minorem ſe eſſe
coëgerunt Hebræi pueri tres. Ergo ad lyrarum
pienias ſonitum, clangorémque tubarum ante ſimula-
in indigno. Crum regni primores proſtrati, libertatem hor-
ruere in captivis non fractam. Nam Hebræi
Adoleſcentes nullis aut minis, aut ſpebus infle-
cti Statuæ potuere. Nummum, aiebant;, au-
ro procudi, non Numen; ideéôque abs ſe coli
es non poſſe, terræ ſpecubus refoſſum, erutum-
"a: que metallum. Adlabi & cœlo Deos, non veròô
& terra ſubſilire. Faſtidire proindè ſe divinita-
tem limis, ſcalpris, malleis, & uſtrinà Simulacro
inditam, affictàamque. Ridendam teſtabantur du-
dùm emerſam divinitatem ex incendio, nec
jam Vulcanos à Diis ſeri, ſed Deos fundi,
fingique a Vulcano. Nunquaàm fumoſæ ſe lita-
turos Divinitati, & ignium malle pabulum eſ-
ſe, quam myſtas. Si enim flammarum crucia-
tibus recudi poſlent in Deos Deàſque metal-
la, non reos ad metalla damnatum iri, ſed
illuc fore juſtos demittendos. Non ſupplicium,
ſed decus eſſe, in lucem Deos extrahere, Mun-
do Numinibus, per ſarcula & cuniculos, locu-
plete. Regi ſe fore, eſſéque ſubjectos; ſed ulſ-
que ad aram. Magnum autem apud Hebræos
interjacere ſpatium inter ſacrum & ſaxum. Deo
minores homines, hiſque inferiora eſſe Simula-
cra. .Æqui proindè, bonique duceret Princeps,
ſi ſubdi Statuæ recuſarent, cui nemo morta-
lium æquari ſe pati poſſet. Exarfſit illicò Na-
buchus, & cyched voce efferatus in vultu-
rem, non ſtridere modò, ſed coœpit pertona-
re. Nabuchum vulturem dixi? Phœnix eſt;
ſed crudelitatis. Rogum enim comparavit, in
quo adminiſiros, hoc eſt, ſua igne membra
conſumeret, ut è buſto veteris nequitiæ non unus,
ſed triplex innocentiæ Phœnix emergeret. Con-
jectos enim in rogum Adoleſcentes non uſſit
Hamma, ſed irroravit. Lictores verò, à quibus
incendebatur, extinxir. Viperam diceres fuiſ-
ſe flammarum nutricem in chbano, tam eru-
Dan.3.48. ditè in parentes ſuos ſunt graſſatæ. Erupit, &
incendit, quos reperit juxt ſornacem de Chaldæis.
Quis Jonam vixiſſe commemoret in Balæna? No-
biliora flammarum portenta ſunt. Nam Ba-
læna pepercit ſuæ prædæ; quod latronis bene-
ficium eſt. In rorem ſeſe ignis deliquavit, ut
Captivis ſuis blandiretur. Illa non jugulat, quem
voravit. Is ſibi deditis reis delicias paravit in ſup-
plicio. Malè clibani altiorem eſſe flammam
coëgiſtis; ignis coœlo propior factus ſævitiem
dedidicit, & didicit irrorare. Erupére proindè
in hymnos, carminâque damnati; ut tam har-
moniam miraremur in vinctis, quàm ſtupue-
ramus rores ex igne. Unum jam nobis men-
tiendo Græcia Arionem non objiciet in fluctibus
Muſicum, quando & noſtris tres in igne canori
perſtrepunt Adoleſcentes. Importuna quidem in
luctu muſica. Sed mira in incendio carmina.
Rubum in flamma, Moyſes, mirabare inno-

VIII.

Oliva in Eſdram.

zium? Tria in igne Lilia ſuſpicimus Babylo-
ne, non innozia tantùm, ſed roſcida. Sed co-
ràm illo Igne in Anguem virga convertitur.
Hoc coràam Rogo è Dracone Princeps in arborem
vertitur, quæ vinctis imperii virgas deſtinerer.
Tunc Rex promovit Sidrach, Miſach „& Ahb-
denago in provincia Babylonis. Ab eo coronan-
tur pueri, a quo fuerant catenati. Et, ne du-
bitemus in poſterum „ an aurum ignibus ex-
Coquatur: viciniâ tantùm ignis ferreum Nabu-
chi pectus, quod catenas dudum pepererat, mo-
nilium & coronarum ferax, in aurum eſt demu-
tatum. Quid ſuis militibus in triumpho Do-
minus diſpenſabit, ſi præſecturas iis erogat in
ſupplicio? Quæ verò Numinis congiaria erunt,
ſi, quæ in ejus cultum tormenta perferuntur »
prætextas, coronâſque parturiunt? Tunc Rex
Promovit Sidrach, Miſach, & Abdenago. Tunc,
eâ ſciliceét occaſione, eo tempore, cùm Re-
gis ſcita, juſſäque juvenes deriſiſſent. Et ad-
dubitas, an author dignitatum ſit Deus, ſi
& ſpreti Principis turbine non ſtragem horrue-
re contemptores, ſed incrementa, decorâque
hauſere? Cùm rogos, incendiâque Nabuchus
eructaret, vernavit illicò in ſtipendia. Nihihad
nos, quod demiremur, ſubmittet India. Quis
enim in Elephanto ebur ſuſpiciat, ſi Tyrannus
curules ponit, non Victor centurionibus, ſed
ſuis Spretus irriſoribus? Monſtro ebur adnaſ-
citur? Sellas Princeps eburneas ſuis æmulis ,
vinctiſque concinnat. Abutitur ebore bellua in
obvios pro falce. Sui utitur comumeliã Rex,
ut rebelles efferat, evehatque. Ut ergo pueros
illatos ſellis conſpicietis, illuc eos appulſos in-
telligatis, nutu Numinis per ſupplicia. Cliba-
nus irroravit? Nabuchus roravit in tonitru.
Non ifthic in rota fortuna conſtitit, ſed ſietit in
pœna. Rudem deinceps ego terram qui prædicem
germinaſſe: cùm è& tyranno in adverſos ſuperſti-
tioni ejus Adoleſcentes beneficia, inſigniâque
poteſtatis emanaverint? Enato è& terra Hloſculo
diſtineris? E tyranni dextera ſubfrementis ſcep-
trum non ſtupes fluere in captivos, ejus pla-
nè Simulacro obluctantes? Nimirum, Numine
annuente, in Nabucho Davidem aſpicies, nec
juſtos Babylon vincit, ſed inaugurat. Coœlum
curemus non adverſum, & ſarta omnia, ſal-
väque ſunt. E dumis ſervitutis imperi roſa ef-
floreſcet, jubente Deo. Deo autem reluctan-
te, inter fortunæ irides non unum perfuret to-
nitru. Hebes & ſtipes eſt, qui aliundè navi-
gationi ſuæ auram præſtolatur, & poſtulat,
quàm ex Deo. Habet in ſuo femore Chriſtus

exſcriptum ſuæ illud elogium poteſtatis, KRex 1. Tim. 6.

Regum, & Dominus dominantium: ut ſciamus 15.
ejus eſſe genus, & ſobolem, principatum. Ego
autem conſtitutus ſum Rex ab eo ſuper Sion Mon-
tem ſanctum ejus. Vides, opinor, à quo Reges
dicantur. Ipſe enim eſt, qui ut ſtellas obſignat,
ità ſcintillas in arundineto diſſeminat, pares A-
ſtris futuras. An non inter arundines ſcintillula
Saül, qui parentis Aſinas conſectatus, impe-
git in regnum. Ecce unxit te Dominus ſuper hæ- 1. Reg. 10.
reditatem ſuam in principem. E pedo, non ex I:
olea inuncturus Principem liquor effluxit. Ete-
nim inter clitellas Agaſo nactus imperium, un-
dè peti debeant regna, poſieris conſignavit. Sa-
pientiſſimè proinde Samusl, non à ſe, ſed à
Numine Saülem teſtatus deſignatum, unzxit te,
inquiit, Dominus. Tibi ego oleum inſpergam,
ſed te ille inunger. Nam polluerere oleo, non nite-
res, niſi liquori Deus regnum inſinuaſſet. Tibias
nos

Pſal. 2 6.⸗

Ibid. 97.

eſſe pun
iamus ,
i, on un
Hinceßs n
Gi,
Ceberen
i ntote ⸗
Pim obim
Nob e
gendarum

Me iut

um:
nli .
Rlepr⸗
jenn ei

ſcr.

—

0

ONV onu
mu

ltſurun

ſrenui
nn
miunphin
(lperem
a in
nacie
n guiten

Mr To
Abus imer
14 t lbes, uar
Llmnetli ale
4 Obendh Mor
llenine pole
eln, ho
nlelgo, non
Mn u indol⸗
lire: i l
giins ſimeto
dam inlenl
nd eimn A
unlntngre
ii⸗ Cemnüme
ich, & Plara
nt, gaſi
n ller.

Uiht
Ka.
Cnmint.
hhatrn
ice
6 0Ntoen. 4
h ed.
l gibu e.
fenn N.
Sð
umekn.
rumnto
inenkri
geruemn
Fekum
lk
deng U,
Ne N.
len R
kegen imt
, nte
ge Nhh
encka. Nlal
et lule i
t,ſ Nan
Unionbu
ko ehn dd
lis anc,
ebor helu n
Mmumet a,
Ur an n
e guln k
lca Cbr.
nn n wun.
iin,AAlenn
imüßeher
dvetſallet
4, ilgnur
tem l
Kemerutt-
wos, euf
irüm, Nn
en Aii,
Ugui⸗ Cuin
monni
inpeii nhe⸗
Otem 1elt.
In pellaat
i Aluode
gſlt
ſenne (NiiG
Celts, Nens
mn: ſailb
rininin ,i
ſrlinle
1 o Nißt
1,
ſelas Nlenn
inn, n
cines ini

8,
ſdung, viu

ntinic
lo,

o An.
eLeNM.
ol⸗ 41

0 er!

De Cyro Rege. Cap. XXII.

nos eſſe puta, qui Numinis inflatu Reges pro-
nuntiamus, muti cæteroquin futuri. IIh propte-
reà, non mihi, vectigalem te efſſe ſcito, à quo
Princeps meo ore renuntiaris. Scelus eſſer pro-
fectò, ſi Hebræi Regnatores ſua ſceptra non cœ-
lo deberent, quando clamaturus eſt Perſa: Om-
nia regna terræ dedit mihi Dominus Deus oli.
Etiam ubi manus, manus ſunt Eſau, vox tamen
vox Jacob eſt. Adeòô ne barbaris quidem re-
ferendarum in Deum dignitatum doctrina, fi-
déſque ſunt barbaræ.

HEC dicit Cyrus Rex Perſa-
rum: Omnia regna terræ dedit
mihi Dominus Deus coœli. Et
ipſe præcepit mihi, ut ædifica-
rem ei domum in Jeruſalem. I.

Eſdr. I. 2.

CAPUT XXII.

MN homuncioni Deus regna offundit,
quo ſibi mancipium devinciat, tenacius
cohæſurum: Sed Perſarum ea detulit
& ſtrenuiſſimo & potentiſſimo, quem
obſequentiorem in Numen ſanguinis,
triumphique nobilitas præſtitit. Quo
ouperem eemplo Principes inclinare
parcius in aulæ quiſquilias, quas oon-
tumaciæ propiores, quam fidei, diſ-
cent quidem, ſed raròô.

IJ. Nui ità mortalibus ſpectatum, ut cœlum nu-
N bibus interceptum. Et tamen pluùs nos in-

Nembilio- ter nubes, quàm cœlum,

lippimus. Si enim
rer indole

i ſotn. ſurrectis aà ſe vaporibus Sol innubitur, cur non
er afßi. aliquando monemur, ignobilitatem & fidem
Néildisa diſſentire poſſe, imò rarò conſentire? Ignobi-
Itatem, hoc ego loco, morum obſcuritatem
Pkarcre. intellgo, non generis, opmque infortunium.
da inobi. Nam ut indole nobilitatem metior, non ſalo
Wte , ſanguine: ita familiæ ſordes nullis promeritis in-
tu: iur. ſignitas, fimeto deſtino, non curuli. Videmus,
inquam, infenſiſſimos eos Coœlo vapores eſſe,
quos & limo Aſtra aſciverunt. Et tamen fidem,
conſtantiämque naécturi, TLerræ filios Regum
filis, Gentiumque Diis aggeramus. Præterimus
cedros, & platanos, ut ad rubos, taxôſque deve-
niamus, quaſi fides & trunco tantuùm, & è to-
xico pullulet. Nunquâmne proruentium fra-
gor Aulicorum, qui, à Dominis ut diſcedant,
nec caſum reformidant, à ſuo Magnates veter-
no excitabit? Sedenim, aiunt, viliores apud
ſe lbertos, demiſſiores quoque eſſe, & fidio-
Aulici im- Tes. Utriuſque vos boni larva deludit. Nam,

tüi m Ea. quamvis, ut efferuntur, neutras non ſimu-
bores rehel- lent fficii . ſt ſe i. Previ
lenr officii partes, impoſtores perſonati: brevi

leventur. tamen, quid coxerint, produnt. Hoc quoque
vaporibus nomine quàm ſimillimi. IIli enim,
dum à Sole & palude, liméôque ſecernuntur,
ità attenuantur, ut Cœlum induiſſe videri poſ-
Dignitas ſint, aéri concolores. Ut verò in ſuperiorem
moresmu. ætheris partem, quaſi in ſuperm ſeſe orche-
lut⸗ ſtram intulerunt, cœlum obturbant, in nebu-
las, in nubes, in turbines conglobati, Aſtra con-
Ethic. Comment. Tom. III.

Aulici im.
bii Infidi,

181

velant, Solem infuſcant, cœlum ſubducunt; ſe- 15, „: non
séque loco ſiderum obſervandos mortalibus, me- fidendum.
tuendéôſque objiciunt, quà blandi roribus, quà
ſævi fulgetris, qua irnbribus ſalutares, quaà ful Hasraritu⸗
guribus immanes, ne Diis quidem relicto no-“
mine, in Junones, Jovéſque pluvios ſeun pro-
moti, ſeu provecti. Coelo tonante, Jovem il-
le ſuum verebatur. Adeò vapori, non autem,
ut putabant, divinitati ſuum Jupiter cuitum de-
bebat. Suas ita fabulas ſtruunt, & dant vulgi
quiſquiliæ, & fimeto admotæ curulibus. Nihil
mancipiis demiſſius, modeſtiuſque, dum pileum
aucupantur. Ais? aiunt. Negas? pernegant. Scor-
taris? lenones ſpurciſſimi ſunt. Sacrificas? Eos cre-
des Samuéles. Unam eſſe ferunt felicitatis ſuæ
ſupremam lineam, à tuo nunquàm abeſſe late-
re; unam, à te abeſſe, calamitatem. Ut enim z i.
nunquàm ſine teſta progreditur Cochlea, & pii.
gurguſtium vehit, quoquò acceflerit, ſuâ, ut
ita dixerim, cave palliata: Ità hi ſui Principis dünlato-
domum quoquò ſubvehunt, nibil niſi & re Do-“
mini acturi, quamdiuà animam non agunt. At
ſi ſe teſlà expedierint non jam Cochleæ, ſed
Limaces, eò nunquaàm revolvuntur, anguium
more, non cute, ſed compede evoluti. Vix pi. Aulici in-
leo donantur, quùm caput illicò abdicant; non fii. .
modèò non officioſi, ſed contumelioſi, & con-
tumaces in Dominum. Quemadmodùm enim

Poma, quamdiù cruda ſunt, & immitia ità co-

hærent plantæ, ut ab ea avelli, abſtrahique vix
poſſint: cocta verò mitiaque, caduca ſunt, &,
niſi decerpantur, cadunt, ramum, plantàmque
pertæſa; cui non fide, ſed ſucci inopiâ junge-
bantur: Ità Liberti tamdiù ſuis Dominis obſe-
quuntur, quamdiù melie, auréôque pingueſcant
inſuccati. Quod cùm familiare ſit mortalibus
vitium, viliora tamen faciliuùs capita corripit
ingrati animi lues verius, quàm impetigo. Ideò
Deus, cùm excitari ſibi cuperer Templum à vi-
ctore, non è piſtrino vernam, aut & myoparone
remigem terrarum regnis impoſuit: ſed orien-
tis imperium Regum nobiliſſimo, fortiſſiméque
decrevit, ratus non deſertorem poſt Lauream,
Cyrum, ſed cultorem futurum ſui obſequentiſſi-
mum. Nec fua Deum, ut fallere non pore-
rat, ità reveraà fefellit opinio, triumphis Cyro
in Dei cultum inclinato. Sud enim Rex lauro
ideò ſe à fulminibus credidit propugnatum, ut
cœlum & continentius obtueretur, & ſecurius.
Ergo Aſſyriã, Lydiâque à Deo auctus, à Deo
non defecit, ſed promerendi Numinis ſiudio-
ſior factus, mibil habuit antiquius, quam ut ſuæx
in Deum religionis conderet monumentum. Hæc
dicit Cyrus Rex Perſarum: Omnia regna terræ
dedit mihi Dominus Deus cœli, & ipſe præcepit
mihi, ut ædificarem ei domum in Jeruſalem. Hæc
ſanè unus tantùm & diceret Cyrus, & præſta-
ret. Nam animo quiſquis deficitur regio, bene-
ficiis in contumaciam excitatur, non addicitur,
cohærétque largitori.
Si Libyæ arenæ cœli imbribus perfundantur,
aſpides, viperâſque parturiunr. Si verò in Ara- II.

bia pluat, thura coqui, amoma excoqui, ole- Ker wte.
re myrrham, ſtillare balſama gratulere. Haæc Eror.

enim pinguis & felix gleba, ſuorum fruticum P,dirs
. . 5 . .. eco-
& fibras agit in gemmis, & baccas aſiris obji- quit inbal-
cit, infunditque beatiſſimis. Sabuloſa veròô, ſtri- Jamm. Ro-
goſâque Libyæ plaga humorem ſlatim corrum- éew-
Ola . 1 Zuit Afri-
pit in toxicum, quo non plantæ adoleſcunt, za in cera-
ſed monſtra. Quis non videat nobiliores Ani- Lar-
. . 6.
mas Arabum finibus, fundiſque fortunatis adum- brasi.
brari? Nihil eà lætius beatiuſque Provincia,

ꝗuæ

Aulici im-
pii.
Dignitas
cut defe-
venda.
Arabia fe-
Lix.

III.

Gen. 16.3.

Agar re-
bellat à Sa-
ra.
Dignitas
in indigna

Ibidem. 4.

NMmaelis
ſistura fe-

rocia⸗

—
182

quæ continenti à Septentrione connexa, hinc
mari rubro, non tam undis, quam unionibus
tunditur; ſinu indè Perſico gazis verius Indicis
alluitur, quaàm fluctibus, meridiem nullo ter-
rarum objectu hauſtura ſecundiſſimum. Quis
verò ſemotas, deviaſque Africæ ſolitudines non
imagines eſſe ducat deſtitutæ genere, indolé-
que proſapiæ; quam, aut nequicquàm riges,
aut tantùm irriges ad portenta? Nam ſive
arenæ ſolibus inareſcant, ſive madeſcant im-
bribus, ut humore naſcuntur Viperæ, ità æſtu
rabeſcunt, æquè rore, aſtrôque, malignitate
ſabuli, in perniciem, luémque corruptis. Qui
enim in Arabia ros aut in gemmam concreſ-
cit, aut condenſatur in thura: is Afris in aſ-
pidem, ceraſlâmve animatur. Quâ nos fre-
tuum diverſitate natura, non monet, ſed con-
ficit, ſervilem indolem deteriorem beneficiis
reddi: improbiorémque, indéque obdurari man-
cipia, undè in obſequia nobiliores animæ mol-
liuntur.
Quæ ne videar locorum tantùm infelicitate,
geniôque probare, videamus, quid beneficen-
tia præſtiterir Abrahami in ancillam profuſiſ-
ſima. A compede in amplexum Domini à
Sara Agar promota. Abrahamo de ſervâà con-
jux aſſedit. Tulit Agar ogyptiam ancillam ſuam,
& dedit eam viro ſuo uxorem. Quid hâc for-
tunatius ſervà, quæ jam Domino ſuo compar
eſt, & ſuâ quaſi major Dominàã? Toro, men-
ſæque adhibita Patriarchæ, ſervitutis manicas
in amoris, imperäque murænulas demutave-
rat. Vidiſſes oleaſtrum ancillarem in oleam ex-
cultum imperantem. Pendebant ex illà jam
plantà, non raſtra, non ſtivæ, non ligones,
non denique aut ſervile, aut ruſticum inſtru-
mentum: ſed trophæa, ſed arma, ſed ancilia
Regum ex ea victor ſuſpenderat Abrahamus.
Verùm ſylveſtris indoles tantà connubii cul-
turà edomari, mollirique non potuit, quin
amurcam effunderet pro oleo. Etenim cùm & vi-
ro ſobolem concepiſſet, quaſi furias in viſce-
ribus pateretur, tumere cœpit in Dominam.
At illa concepiſſe ſe videns, deſpexit dominam
ſuam. Concepiſti non filium, miſera, ſed co-
lubrum, quæ tantum è prole venenum ebibi-
ſti. Quàam verò in exteros ſæviet Iſmaël,
ui Matrem adeò exagitat, laniſta antequàm
infans! Necdùm in arenam deſcendit, & fu-
rit! utque ſit gladiator in fratres, parenti an-
tè gladius, quàm filius, eſt. Docet, cogitque
Agarem debacchari, qui necdùm vivit; & fu-
nus inſinuat, qui vitam neſcit. Cruda tum tan-
tùm Iſmaël, indigeſtàque humami corporis gle-
ba veriùus, quàm maſſa, in puerum fingeba-
tur; & tamen in Saram Agarem concitabat.
Carebat ſpiritu, & domeſticæ nihilominus pu-
gnæ tibicen erat. Nondùm aderat, belli ta-
men fax erat, & duz. Id nunquàm portenti
viſum, ut is arma cieret, qui nuſquàm eſſer.
Unus ibi luctæ author eſt Iſmaël, nec tamen eſt.
Parentem is inſtigat in dominam, quem rebellem
fateare, nec hoſtem ſentias; imò perduellem,
hoſtémque ſentis, nec vides. Zſtuat, furitque
mare Agaris Africo, non ſpirante, ſed ſpira-
turo: naufragiâque intentantur Dominæ, nullo
penitùs vento perfurente. An Iſmael ſpiraret,
qui non viveret? Et tamen ex Iſmaeële procel-
la, indéque aſſilientes in Dominam decuma-
ni. Verùm malignè ego puerum inceſſo, cùmnm
ſui ſit Agar ſceleris & auctor, & origo. Omnia
enim, quæ ſcripſi, contigere Agari, non ſug-

Oliva in Efſdram.

. . S?ðè?ðMc af
geſtione, non vi, ſed conceptu duntaxat Iſmaé- wurn ila.
lis. In ancillares factiones beneficia & ſervâ con- SSveNe
jux diſſecuit. Filium concepit, ut pareret ſcelus. 1 ge,Jum
Felicitatis ſuæ venam veneno indolis deprava- lt, uas

,,
, ndoles
1 1 t Aut. 010
bat Hebræum, & ſeſe in ͤtFgyptiam reforma- li

vit, & quo jungi Domino debuit, eo Agar pi-
güoris glutine aàa Domina eſt abjuncta. Finge-

* haltu
bat. Quænam iſta Eva eſt, à qua dum malus “
Adam parturitur, flagitium paritur ? Ad eam galic; in “
incaſisum Serpens acceſſerit, quæ ſuperbiæ non pii nimi: Nee
alumna, ſed magiſtra eſt. Hauſit ex Abra ntingus- ne⸗ Ttmi
hamo, non fidem, ſed perfidiam. Potuit ad “
animi divortium connubio corporis abuti: Sa- iiſge⸗ n
râmque neſcit, ex quo illam cognovit Abra- A⸗ ker
hamus. Adeò vernile ingenium, in agri mo- Servi, us gine
rem, niſi effodiatur, & evertatur, vepres ſeſß Nene male
parit, daturum bonorum morum ſegetes, ſi zem, & ⸗ ſen
ſtercore obruatur. Quò putrior eſt gleba, eò ereran. SS
meſſem profert lætiorem. Ità ſervilem ani- lmlbi,
mum promptiorem contumeliâ facies, quam inſs, dl
honore. Niſi Egyptium Campum Nilus limo, n nl
proluvie, crocodilis opprimeret, non vernaret. ue ol
Naufragio in meſſem Agri emergunt; felicio- E Comtu
res eò fururi, quò illos inundatio diuturnius, Inmn Oh
altiuſque demerſerit. Hâc ſi arte Æggyptiam Sa- Pne.
ra coluiſſet, obedientiam è ſervà, non defe- ſe bommes
ctionem, fugâmque meteret. In piſtrinum de- n imoſit
trudi debent mancipia, non in torum evoca- in atecl
ri. Sterileſcit enim Servæ animus, dùm uterus Phum vitll
ſocundatur: nec Dominam patietur, quæ Do- Pirni, n
minum pertulit. Vide autem, quô indoles eva- neliet l
ſerit ſervilis. Onuſta ſœtu extimulatur ad fu- Aalici ng. uill Alliis
gam. Leviorem quis eam factam crederet, in- t- nndrs in t
jecto pondere, non detracto? Ferreum nun- Ccinfiden. un No abit
quàm ego Iſmaëlem dixerim, quo Agar onera- tia in ho- legocve d
ta, expeditiorem ſe eſſe ſenſit ad fagam, & minibus. Ei Ntotte .
erectiorem in Saram. Avem diceres conce- Digniras buſiciun⸗
piſſe, non hominem; tam eam foœtus erexit. in indigno, lirmg aupect
Quæ non fruge arbor incurveſcit? Suo Agar Wom, Kd ilu
pomo ſurrigitur. Quis non onere tardius in- 1) Cäenis rin
cedat? Ante onus Agar immota: onuſta pi- le Dritet
gnore aufugit in deſertum. Quid non vincu- Gen Gni
lis retinetur? Illigata connubio Agar, abjungi- IIm fdhn
tur ipſo potiſſimùm nexu à Sara. Nimirùm II- biscllern
maëlem conceperat; qui, cùm tela pennis eſ- agentgle ei
ſet inſtructurus, parentem ad fugam facilè 8MCni

permovit. An non fugere mulierem doceret ſuâ Sara.
ſtare neſciam levitate, qui ferrum evolare in-
ſtituet, alis funeri adjunctis? Quòôd ſi ad ra-

4 Mn tot terre
ſei reloti in

2 IIrz Ihri
pinam Iſmaëlem natum Accipitrem dixeris, ahn, G
quis Agarem aufugiſſe miretur, quam ales com- Kiſtane
pleverat? Miror eam non avolaſle, quæ vul- rhn
turem circumferebat. Scilicèt, quæ cum Do- gat, ſyar Alni i

mino dormit Ancilla, & pulvillo plumas avellit, nandi.

quibus ſeſe inſtruat ad fugam. Avolavit Agar? Numn u

Quidni, ſi eam pulvinaribus involviſtis. In plu- D hnu l
ma Serva non ſtat. Tenentur ferro mancipia, ?Nendte räs en
non plumâ. Et ſi amplexu Ancillam ſtrinxe- e ſlle ze
ris, non eam adſtrinxiſti, ſed exolviſti. Ser- Iaa wria iin ned
* . 4 v. Kn
vam retinet, qui Servam non tenet. Nam quæ inftlix. DM 1n Win

implicatum ſibi Dominum eſſe ſenſerit, Do- ie dule
minatum ſibi quoque autumat cohæſiſſe. Nun- 4 libib
quam è& Domino Ancilla concipiet, quin ſervi-

tutem abortiat. Filium Agar effundet; ſed enaern
ſervitutem citius, quam filium, emitter. De- 1it Nire
buiſſes, Sara, totà præſtantiſſimam Palæſti- aimd li
nâ Virginem diſquirere, quam viro ſocia- emhnm
res. Sed cupiditas tibi impoſuit recipiendi ex Gr id lhieh
Ancilla obſequii, quod ex ingenua non ſpera- DM
ſti. Ingredere ad ancillam meam ſi fortè ſaltem Gen- 16. ¹0 Neide me
ex illa ſuſeipiam ſilios. Iſtuc collimaveras. Ar; Eia Une
hen, quantùm à ſcopo deerraſti! Nam ex leen Nd
illa, air
i. 6

n Min
N
tomn kli⸗

aes )

unn

Urun ei⸗
, din erun
eun, e D.
ud ihteſr
nulnr Ar 4
n CGrk;N*
FPenenn m
4rr orlri
AUgm,
õ
n nn gei ie
1! Ar
ete iullu
1a: ull ,⸗
id non fr
lgar, Af
„Nimml.
leh ſend
“
enchetli;
un erdne
N Idr
emn Cilen
Pumdlzel
lle, 6
ue Cun 11
uzsarli
woluen Nn D

Hifan.

o mmniſin
clam Küin⸗
ezoleili Nr en
let. Nan r
lemn, r
et, gin 1
eſondet . V

lur Digni-
tas indi-

7

De Cyro Rege. Cap. XXII. 18

illa, non filium, ſed hoſtem ſuſtuliſti; nec obſe-
quuta illa übi eſt, ſed conviciata. Pomum, ar-

gui confe- boréinque perdidiſti, dhamm mavis Oleailrum ſe-

ratur.

ℳAuulici yro⸗
bi, & Lon-
ſiliarli bo-
ni exaltan-

di.

rere, quam Oleam. Primas tibi primaria conceſ⸗
ſiſſet, quas ſibi arrogavit ancilla. Famularis ra-
rô indoles ponitür, licèr de ſervà conjux ſalu-
tetur. Sibi concipit prolem, tibi verò tumo-
rem parturit vernula. Ex illa ſuſcipiam filios.
Scilicet. Tumidiorem experiere ſervam, quàm
Regem. Nam Pharao tibi Agarem mancipa-
vit: ſeſe Agar emancipabit, credétque colle-
gam te tori efſe, non principem. Serius, len-
tiuſque olea, palmâque ſuccreſcunt. Caprifi-
cus, etiam non ſata, creſcit. Viliores adeò
animæ in incrementa feſtinant, quamvis non
excultæ; Conjicite, quò evaſuræ ſint, ſi Her-
mo, Tagôque irrigentur. Atque utinàm una
tantùm fuerit Sara, quæ ſervilem animam tha-
lamo ſibi, viréque coæquaverit, ſpe potiun-
dæ prolis, quam & ſervâ Abraham ſuſtuliſſet.
Unam intra domum irriti conſilii dolor, jactu-
râque conſiſterent. Undat in Dynaſtarum ubi-
que domibus emancipati ſervitii contumacia,
ſummo Chriſtianæ Reipublicæ incommodo,
probrôque. Nam paſſim obſcuriores, novi-
que homines evehuntur, non quèd cætero-
rum fumoſis imaginibus ſui ſpecie, lucéque
animi antecellant; tum enim doleret nemo com-
penſatam virtutum promeritis novitatem generis
prætextâ, infulaque colluſtrari; ſed, quòôd
ſpes vellicet Principem, famunlares a ſe nun-
quam afimas digreſluras, foréque in obſequio
immotas in quaâvis demutatione fortunæ. Pu-
tant pro arbitratu ſuo de ſervorum arbitrio,
ſuffragioque decreturos; ideéôque quos à cal-
ceis habuere din, aut ab ollis, ſibi pares &
faſcibus faciunt, & curuli. Nuſeipiam ex illa filios.
Liberos expectas & ſervà? Pariet illa quidem
filum, ſed illuſurum filio tuo, ſed tuo gene-
ri catenas, vinculaque injecturum. Vos quo-
que abſirahat Sara ab amplexu degeneris,
quem domi famulum habebitis fortaſſe non
malum, fidum nunquàm, probumque habe-

Dignitas bitis collegam dignitatis in Capitolio. Si Saræ,

conferatur
Vilibus, ob

gentique ejus calamitates ſubortas ex Agare Pri-

vinuem, Mores Chriſtianæz Reipublicæ contemplarentur,

non ob A.
dulatio-
nem.

non tot terræ filios in curules hoc vaniſſimæ
ſpei velutl infurmbulo conjicerent. Pudet Se-
natoræ ſtirpi Aratorum ſoboles exæquari. Pu-
det aureo Salomonis candelabro fumigantes ſo-
Ciari lucernas. Atqui ex eâdem Adæ maſs
fiagimur umiverſi. Sed non in eundem uſum.
Eodem & vitro calix, matellique finguntur.
Num tu proptereà matulà pitiflares vel cry ſtalli-
nà, ed rudi licèt & incorruptàâ? Vocabuli, ut
video, ſordes exhorretis. Et me pudet nominis.
At me longè acriͦs, diriuſque diſcruciat Prætu-
ra in bubulco, & in mulione Dictatura, quam
defuſum in matellam Albanum. Si enim opi-
nionem, nauſeäamque meam emendaverim
tam benè ollà bibam, quàm cyatho. At tonſore,
& lanio, ut mens plurimum philoſophetur
mea, & prætexta obſoleſcit, & ſqualet Con-
ſulatus. Dicite Primores, in ſtiva quid fa-
cit oſtrum? Itane de conchylio luditis? E mari
ergo extrahuntur conchæ, ut expreflus ex eis
liquor in ſubiellis nauftagium faciat, imò ut
fœdiſſimo Senatum naufragio convolvat? Scio
à pleriſque me hoc loco argui, carpique obſ-
curitatis. Hanc Bbemtius ſine ſipario fabulam
darem. Sed quia fabula non eſt, intrà ve-
la cohibetur. Eorum parco rubori, qui tra-
Ethic. Comment. Tom. III.

beæ non pepercerunt; quam erubeſcere to
coëgimus, quoties eam animo, ſtirpéque ple-
beiis obtruſimus. Non convelantur degeneres za⸗
trabes, ſed nudantur. Nam quos lacerna texiſ PSerser.
ſet, eos Proconſules factos Syrma dùm invol ſtat, ſed des
vit, expoliat, proditque. Vincit morum ob- So otr
ſcuritas fulgorem togæ, & perrumpit tunica“
claritudinem ignobihtas ſtirpis virtute, non
nobilitate. Plôs eluceſcunt contraria, quòô
arctias colligantur. Unionum candor, ſi Ara-
bum cervices complectantur, eorum deſignat
acrius, arguitque fuliginem. Laterent in ſuo
Agaſones bardocullo; quos nemo prætereun-
tes non præteriret: paludatos verò quis ſine cen-
ſura dimittat, moribus, meritiique lacernatos,
Veſte tantùm, ſellqque Prætores? Cur non pri-
marios inter Primores adlegitis? Cur nobiliſ-
ſimos faſtiditis Reipublicæ Scipiones, & cla-
vum traditis remigibus? Nolo merita exproma-
tis, quæ nulla ſunt; mii fortè diuturnam pro
facinoribus ſervitutem reputatis, quaſi famula-
tu aptari poſſimus imperio. Promite, quo vos
in mancipia pondere inchnaſtis. Nolo aliquem
timeatis. Vobis adero rei geſtæ Patronus, ſi
non fuerit pro ratione voluntas. Nobis,
inquitis, viliores arctiùs colligantur. Nec id confden-.
ego inficias iverim. In eo tantuùm diſſenti- eze Lomd
mus, quòôd vos eos veſtri gratià vobis credi-
tis implicari, cùm illos ego ſciam hærere vo-
bis; ſui ſtudio, non veſtri. Agite. Quàm arctè
ſeſe plantis agglutinat hedera! An illum bene- Autici ims
volentiæ dicetis amplexum, quo arbores ſtran- Fi⸗
gulantur? fuis plantam ſpiris hedera complexa- he⸗
tur, non eam, ut foveat, ſed ut exugat, arbo- 26,a deſi-
rum, ut ità dixerim, non hedera, ſed hirudo. gneét, adums
Rabies eſt, non amor, quo in ulmum hedera ude
provocatur, quam ad funus emungit. Exemplum tos
Libertorum in frutice putatote. Suctu, non am-
plexu, ſervitia vobis complicantur. Hærent,
non ut fautori ſuo cohæreſcant, ſed, quòd ſe
ſciant ſine fultura din ſtare non poſſe. Ad vos
irrepunt, non obſequendi, juvandique voto;
ſed extrahendæ ſpe deſideriôque pecuniæ. Ra- Serzi ians
piendi libido eſt, ſimulatus amplexandi amor. a r.
Et has vobis admovetis hirudines cruoris vos
ſiti complexas, cutémque dimiſſuras veſtram Rationes
ſanguinis, ſuccique faſtidio ? Fidiores eſlent Frivatas
ingenui;, Aaos indoles explicare ad amplexum
manus edocuit;, non ad rapinam. Hi ſtatu-
mina vobis forent, veſiréque lateri, quaſi ulmi
vitibus, jungerentur. Ut enim & vite ulmus ni-
hil, niſi pondus recipic, fruge palmitum ſu-
ſtentatà, non emunctà: ità Conſularis ſobo-
les in obſequio nundinas execratur, oditque
mercaturam in fide. Imparem ſeſe arundini
efle non patitur, quo vitis fulcro impedasur,
nulla obſequii ſportula, niſi cariei, & inke-
ritus. Putreſcit enim vitium ſtatumen, efflo-
reſcente vite, & racemo miteſcente, Iiſdem ſe
ſaltem teneri legibus nobiliores animæ arbi-
trantur, ſuo paratæ diſpendio famam, decúſque
Principis ſuſtinere. Verba me dare putas? Meam
exemnplis ſententiam teſtatam faciam.
Clariſſimi adoleſcens ſanguinis Joſeph baſtæ
in Ægypto ſubficitur. Eum emit Pharaonmis
Putiphar Eunuchus, indoléque juvenis delec-
tatus conomum familiæ, gazægque impolſuit.
A quo præpoſi us omnibus, inquit, gubernabat Cen. 392.4.
creditam ſibi domum. Ampliſſimam Joſeph pore
ſtatem non in ſua commoda, lucrâque deriva- Paeaz m.
bat. Urebatur porentiâ ſud in ſui Domini in- la zagecn⸗
crementum. Nec id latere emptotem potuirx, in ſer visss.
22 proven-“

Adulato-
reEs

IV.

184
proventuum copiâ fidem oconomi ſubſignan-
lbidem. 3. te. Qui optime noverat Dominum eſſe cum eo,
& omnia, quæ gereret, ab e dirigi in manit
illius. Itaà Abrahami ſtirps famulatur, ſi eam ve-
nire contigerit, pileo, neduùm coronaâ, deſti-
Auliei bo- tutam. Nihil ſibi æris ſepoſuiſſie fertur Adoleſ-
ie "er cens, quo ſe in libertatem aſſereret aliquando.
Nunquàm aut de fuga cogitaſſe ſcribitur, aut
Dignitas deliberaſſe de reditu. Totus rerum Domini
in digno. ſatagebat, coronæ parem catenam ratus, quà
plus animus, in ingenuis, quàm crus, adſtrin-
gitur. Nobilem verò ſervum ſi vinculis le-
ves, gravioribus cor ejus nexibus devinxiſti.
dicont, . turque fortunam, non à fortuna pertrahitur,
lerandus. Cui etiam aufſcultat imperanti ſervitium. Sciunt
grandes amimæ coronam æquè ferre ac cate-

Dei curæ . 5, . . . ,
ſe ommir- ham; & neutram abjiciunt, quia neutri ſunt
tere, impares. Is enim par eſt catenæ, cui par

non eſt catena; quippè qui artem percallet
non diademate tantùm coronandi ſe, ſed er-
iam numella, laqueéque. Compede ſcit ſe ſa-
Tribulatio, piens coronare. Neque enim referre putat, in
K. quâ parte corporis diadema ponatur; quum pedi
rende. Compes induta coronare animum poſſit, qui
arcem habet etiam in talo. Tum ſiquidem re-
Fins gnat anitnus, quùm ſervitutem non faſtidit. Nec
inen⸗⸗ mirum eſt, ſi Mens ferro coronetur, quando &
Ceælares noſtri ſæculi aureo diademati, ferreo in
Italia circulo proludunt. Ergo quùm in corona
ſerviret id loci, ætatiſque Pharao, in ſervitu-
Digni ss te Joſeph imperabat. Imperabat autem, quòd
mores non delegatâà ſibi a Domino poteſtate non in hcen-
utat. tiam abuteretur ſcurrilem, ſed ed, quaſi mode-
ſtiæ aggere, ætaris, potentiæque alluvionem
Aulici ve. COhiberet. Authoritas, quæ ſſimulus flagitii
vi. eſſe poterat famulo in ingenuo repagulum
pudori concinnavit. Non ſecuriorem Joſe-
phum, ſed temperatiorem præſtitit præfectu-
ra. Quid in eum molita Ægyptia ſit, non ſemel
Gen 59. 1. Commemini. Accidit, ut inraret Joſeph do-
mum, & operis quippiam abſque arbitris faceret-
& illa apprehensaà laciniaâ veſtimenti ejus, dice-
8. Joſtoh. re⸗ Dormi mecum. Quæ pudoris arx hoc im-
Tentaitio- Pulia ariete non nutaret? In hbidinem hinc
num reme Adoleſcens trahebatur à Dominâ, hinc à Do-
. minatu impellebatur. A Dominatu eum dixi
Graiinsde. inn Scelus incitari? Quin illum una potiſſimùm
à hbidine abduxit authoritas.

Ibid. S8. Ecce Dominus
mens omnibus mihi traditis ignorat, quid habeat
Aulieci in domo ſua. Quomodéò ergo poſſum boc malum
grai. facere, & peccare in Dominum meum? Neſcit

equidem Putiphar, quid domi habeat. Habet

enim Anguem, non conjugem; habet non man-
cipium, ſed patronum. In toro dormire ſe
neſcit cum vipera. Regnantem in ſervis ani-
mam non penitùs deprehendit. Servari à Jo-
ſepho ſupellectilem purat, a quo conjux illi
conſervatur. At quibus ſeſe Joſeph rationi-
bus comprimit, ne in libidinis cœnum prola-
batur? Poteſtate. Ecquis peccare idcircò non
poſſit, quòd poſſit plurimum ? Prodiit quaſi
ex adipe Joſephi temperantia. Hæc, Joſeph
aiebat, quæ mihi veſtiarium clavis recludit, ut
luxurier, hæc, inquam, mihi obſerit, obſtruit-
Gratimdo Jue cubile, ne ſcorter. Quia peccare poſſum,
illigat n-. peccare hdc maximè poreſtate non poſſum.
biles. Si mihi non tantuùm liceret in Dominum,
id fortè licerer in Dominam, quod jam mi-
hi nec lubet. Hæc ærarii clavis „ cui domus
Patet univerſa, facit, ne mihi cubiculum pa-
teat. Quòôd aureus factus ſim, in Jovem plu-

Obſequitur ſiquidem, non famulatur; ſequi-

— Oliva in Eſdram.

vium non effingar, quamvis præſtò ſit Danaé. .
Erravi. In me Danaé fluxit; ſed ego illh Ju- es ne⸗
piter non ero, quòd Domini beneficio totus
ſim aureus. Meum porrò aurum non expia- Divitis in.
tur ignibus, ſed ſpurciſſimi flammas incen- Herenis.

dii ideò expi 1
ides expiat, quòd extinguet. Suas fru- Omnis

ſtra faces in me Cupido jaculatur, quem auro aßis coo

Putiphar loricavit. Neque enim perit ignibus leramiur
aurum, ſed eniteſcit. E limo metalla aiunt“ "num.
obdurari? Meæ fortè opes & cœno emerſerunt:
coœno certè non mergentur. In limo naſci potue-
re: limo immori non poterunt. Malè de me æra
mererentur, ſi & cœno erepſiſſent, ut ego in
cœno moœchus reptarem. Non ideò abunda-
re opibus cœpi, ut pudoris ſim inops. Plum-
beum me aurum effeciſfſet, ſi potentia caſius
eſſe deſinerem. Non effulgurant meralla, niſi
uri patiantur. Divitiæ meæ, niſi Amoris uſtri-
nam devitent, obſoleſcent. Non me tot togis Felictas
Dominus conveſtivit, ut jubente Dominâ fſcœ- aud ſeele-
darer. Hæc me quamdiù prætexta veſfiet ti
non nudabor. Quod fœmina conſilium præſa-
giiſſe viderur, quæ chlamydem occupavit.
Hanc ſibi obſtare impudens quidem, ſed non
imprudens ſuſpicatur. Et verò prætextæ la-
tus hujuſce clavus ità mihi tunicam infigit, ur
nudari coràam Domina non poſſim. Hoc cla-
vo Cupidinis tela retundentur. Cui enim in
clavo libeat fornicari? Sed aliis tum ſcortari
non libet, cùm vivere nec licet. Me ideò
adulterari piget, quòd tot liceat inter opes, non
tantùm vivere, ſed luxuriari. Catenantur Ani- Gratie Da
mæ nobiles auro arctius, quàm ferro; excla- dcdhen.
mntque inter opes & copias, Si vivere licet,
libeat fornicari? Apage: imò qui miſer fortaſ-
s coràm fœmina languerem, illi felix adver-
ſor. Contrà Sirenum lenocinia ſe quivis ce-
râ communiat. Ubertatis ego melle Sireni ob-
ſurdeſcam. Felicitate voluptatem extundo; &
qui in luctu muſicam fortaſſis adamarem,
eam odi in fympoſio. Reperit quo me Do-
minus præpediret, ne in ſuum cubile penetra-
rem. Quæris quâ pedicâ me ingredi prohibue-
rit? Me vinculis exemit. Catena, quæ me te-
nere deſiit, illa me retinet, ne Dominæ obſe-
quar. Levatus tanto onere, levis eſſe non poſ-
ſum. Movere nihil unquàm in Dominum po-
tero, quòd quò me cunque commovere poſ-
ſim. Stare neſcit catenatus. Pileatus ſuum jam
caput reveretur. Quomodò ergo poſſum hoc ma-
lum facere, & peccare in Dominum meum?
Adhinnire me ſibi Domina jubet. At procur-
rere vix poſſum, cùm à me Dominus procul
virgas ſubmoverit. Intrà carceres conſiſto, quòd
me ille emiſerit & carcere. Qui denique excur-
ram, ſi unum mihi bravium Domina præſti-
tuit, jacturam pallii, & turpem nuditatem?
Hanc ego licentiæ metam decurrere nequeo,
quòd metam jam attigerim libertatis. Qui ex-
trà carceres eſt ſervus, in ſuum Dominum
procurrere non poteſt. Non poſſum bhboc ma-
lum facere. Cur? Quia poteſtatemm mihi rerum
omnium Putiphar fecit. Tranare in cubile mei
Domini non valeo, tanto clavium ponde-
re oneratus. Nunquàm me Domina molliet,
tam multo clavium ferro indocilem, durúm-
que. Is agrum Domini non ſœcundat, quem
ille jugo ſubduxerit. Me fidem docent bene-
ficia, non perfidiam. Uno à fide pede non
diſcedam, quòd me nulla ſervum compes in-
hibeat. Vides, opinor, fortunarum Agaris &
Joſephi quàm ſint exitus diſſimiles. IIla obe-
dientiam

Gennam
laet e⸗
Hie quid
10 ls .
„, n
e ul
lein g
leh in
ced üde
Contumma
elit inol
Vhal Iuer
w Nponant
Greig ieim,
Se tair, inp
. Imn oongh⸗
Matrn
Alp un
Gaſe exllalit;
e h, non t
Catus In 80
y E, Quaſi0
ppelin
urgle lue
r ell, hiatu
ens imm
1 acicitu
i Eemmam
65 etkn in lie
* (Eehmt. Ql
erpolit
do, ron
19 Peſepe lila
u ter uices pe
6 Eenma tantt
a; ii eli ilinn
e mel
1grien h
2iI, HMde
Yneens &
AIn worit
loremage.
in Hmno
Elorg Id
uſ Parciis
Ungeretur.
Gi,
as enpt
enmn ilic
1r noblier 1
ſt ſii
e (lgiie
Nun ſceg
Rnnn l
in
ia, hnch⸗

ſt e,
l dientiam dedidicit in amplexu. Hic obſequium
in Gdidicit ex imperio. Illa ſi concipit, non paret.
In eni.). Hic duia imperat, non gignit. Grata Domi-
nnn in no illa, dominam faſtidivit. Is charus Domi-
unt no, Dominæ charus eſſe non tulit. Ue deni-
en n que uno verbo multa complectar beneficiorum
en “DH rorem M.gyptia in rubos procaciæ vertit „quem
tih i Joſeph in pudoris, fideique Lilia cormmurawir
enhttünn: Adeò iiſdem penitus rebus & ſer vilis indoles
nlinn in contumaciam efferatur, & mens ingenua mi-
An teſcit in obſequium.
“ ũ V. Age, quam eſt Amethyſto præſtantior Ach⸗
es H Talenta ſt. Mas! Inter vitra gemma ille eſt. Cum D ſi
a Pania ve componantur lapilli „ ſunt vitra. Jam diſpi-
8 A ne avida. Clas velim, quàm ſit in Tellurem Adamante in-
ed Aulici in. fidior, irnprobiéôrque Amethyſtus. Hic enim è&
lelt “ hmo conglobatus, ut lapillos excoxerit, gemma-
tcli „. rum maturitate in parentis odium excitatur.
NN Haair Ergo ut maturuerit globus, ſenſim & cavea ſe-
Duid inzaniens, ſe extrahit, agitque cuniculos, ſed coslum ver-
En kt 4 . suùs, non terram; tandémque per rimas elu-
in ctatus in Soli ſuperficiem tanto evadit frago-
emn aani Amans re, quanto, tofmentis exploſis, in portum Na-
en, Aln Adcn“ ves appelluntur. Diſlilit eo crepitu ſphæta',
Mreteie; ean in gazæque ſuæ explicataà pompa, quo tædio deli-
n ilein uibuscen- tuerit, hiatu conteſtatur; quando è terrarum
n. Hrt⸗ sere latebris iimmani vulnere emergit. Hiat, ne
Cui eini Rer l. dehiſcar: lucémque, non luctu, ſed penè inte-
8 tun ſani Au ruu paciſcitur. Contrà, qui & himo Adamas
tet. M i Aulicus in gemmam condenſatur, ità nitori maturus
inrrde, nn vera & perſtat in latebris, utl iis rudis, & informis ab-
A An krubms. debatur. Quo eum loco tam affabtè natura
kamenh ⸗ Welere . DPerpohvit, ibi conſeneſcit nullo terræ faſti-
mheelae, k⸗d io, liméque ità involutus ſuo, ut foſſorem
vi mier in. Bona oc- Perſæpé fallar, niſi exquiſitiſſimè lapillum in-
li n Ar. cuttanda. ter lapides perſcrutetur. Erui timert, eductâque
ſe gunne⸗ Religio gemmma tantum terræ rapit „ evehitque ut
nele Reich. asge. vix elui illuvies poſſit; cui, quaſi parenti opti-
n exnnd S wit. . In& . cohæreicit „ innhumeris ut Ccruciatibus &
is adamatn Riora ſapphiciis vix tandem Adamantem ſe eſſe ni-
1go n ver eα. Tre, lucéque fateatur. Nimirum, gemimarum
Olbile Eir: R. princeps & gemma authorem faſtidire ſuum
geci D S non Potelt „ quamvis tantò ſe obſcuriorem
,ge e viliorémque. Adnatus limo adamas conquieſ-
Dornetkk cit in limo, nullo aut coeli voto, aut odio
lean telluris. Id habet à ſua Lapillus claritudine .
Dininn ⸗ quàâ ſi parcids præpolleret, in tædium citò lIu-
ommmer i ti urgeretur. Haberis philoſophiæ, non meæ,
R ſed Gyri, teſtes à natura locupletes „ gem-
hart irt mas nempè opulentas. Quarum cùm interior
Me ken terram faſtidiat, ex quâ coaluit: terræ con-
mmun n trà nobilior itrà coaptetur, ut ed exui vix poſ-
e M Mun ſit. Videtis proſecto non cohæſuras vobis ati-
pomnu ho læ Quiſquilias, ſed abſceſſuras à vobis, ut pri-
onſl hn⸗ mùm ſordes abjecerint; nunquàm alienatis Pri-
Genre ral moribus, quas fortunæ clavus non tam ſuæ ro-
Donm i . t*½, quam veſtræ ſellæ ſuffiger.
en Mnen VI. Notiora Davidis in Saülem promerita ſunt,
nnte kiti quam ut à me fuſius explicari ea neceſſe ſit.
Antk Ci Lyrà, fundâque in ſolatium & ſecuritatem
vun Dunin * Regis uſus David, & à gigante illum, & à
in ke 1 Satand vindicaverat. Videamus pſallentem pri-
en nki n 17 Reg. i. mum, tum vero intuebimur depugnantem. Itet
e n oli 6 . David in conſpett, meo: inv' nit enim gratiam
Dewium le⸗ in oculis meis. gitur quandocunque ſpiritus Do-
1

ponin M mini malus arripiebat Saul, David tollebat ci-

alen, tharam, & refocillahatur Sail. Subindè in Ca-
ere ſira Saül ſe contulit, remiſio ad Iſai Davide.
Gen her Qui fratres commeatu ſublevaturus in aciem
e à parente ablegatur. Quò cùm acceſſiſſet, ac-
n e cepiſſétque Goliæ in Regem, Arcamque con-
zun en vicia, certamen cum Gigante depopoſcit. Per-
ls⸗ V Eihic. Comment. Tom. III.

De Cyro Rege. Cap. XXII. 185

amanter à Saüle auditus, armatuſque loric
regi, eâque mox poſit ponderis tædio, in Gi-
gantem è& tentorio Principis emittitur. Eo au- 1. Reg. 17.
tem tempore, quo viderat Sail David egredientem HD
contrà Philiſthaum, ait ad Abner: de quâ ſtir- Confiden-
Pe deſeendit bic Adoleſeens * Proh ſiipitis enor sia in ho-
mitatem! Akiorem ab humero & ſursùm ip- eribe⸗.
ſo quoque Golià ſtoliditatemm Saülis eſſe dixe- via ignerass
rim, quem tanta ſui dudùm armigeri oblivio eg, re⸗ .
Coœpit, ut eum ne agnoverit quidem. Qu ex Satanat
gente ſit David, exquiris? Quem ab Iiaĩ ad re
te ſubmitti juſſeras? Quêmque & adamave- miſe
ras, & tuarum peſtium depulſorem tam ſæpè
laudaſti? Tuæ eæ voces fuerunt ad Iſai: Stet t. Reg. 162
David in conſpettu meo: invenit enim gratiam
in oculis meis. Jam verò ſubmuflas: Qe qua ſtir-
pe deſcendit hie Adoleſcens * Tämne tibi citò
excidere à Davide pro te actæ pugnæ, ttophæ-
que relata de Satand! Planè in tuis tantum fagratüu=
oculis favorem ille tuum erat indeptus: quan- 40
do, ut à te ad parentem abſceſſit, à tuo fun-
ditùs animo eraſum ſe, parentémque intelli-
git. Nimirùm humiliratem generis à ſe Saül
non avulſit, quà, vel Princeps in beneficiorum
oblivionem, heromque tædium inclinaba-
tur. Itäne apud vos promerita collocantur, quo- pignisas
rum ne memoria quidem, non modò exiſtima- in ndignes“
to, pretiumque, hæret ? Tuas David fu-
rias compreflerat, téque tranquillitati reſtirue
rat regiæ, ſeu fugato, ſeu conterfito cacodæ
mone: & Orci domitorem non internoſcis?
O curas hominum! O quantùm ſuarum ſordium
ſecum inferunt chitelleæ vel in ſoliutn Quis non
putaſſet es loci Davidem à Saüle demiſſum .
ex quo ille toties extuderar Satanam? Ve-
tùm David ſe nuſquàm in Rege eſſe ſenſir;
ex Abner ſciſcitante, undè, quilve foret Ado-=
leſcens tantæ luctæ petitor veritis „ quàm com-
petitor. Tamdiù enimverò apud obſcuriſſi-
mmæ proſapiæ Principem Lyriſiæ imago perdu-
taverat, quamdiù motæ fides loco Satanam di-
moverunt. Invenit gratiam in oculis meis. Lip-
pum oderam Cupidinem; plùs jam odi Qupi⸗
dinem oculatum. Ille, erſi intemperanter, amat
tamen. Hic intuendo defloreſcit, vidétque 5
non afhat. Ergo aut excordem;, aut exocula
tum habebimus amorem;

ſi lippeſcat, & diligat;

22.
1. Reg. 176
55e⸗

D gnitas
mores miss
tais

Reger viles
. .. . ſſ,pe Crin⸗
exerrantem judicio, dole Aulis
frigentem charitate, ſi cos probos
ocuhis polleat, & corde careat. Invenit Sra n.
tiam in oculis meis. Quæ iſta oculorum gratia
eſt, quæ gratioſum Procul poſitum ab oculis, Dienitas
expungit funditùs, pellitque præcordiis? Hanc negata did
tibi ulirò gratiam femitto, quam oculis indidi Tonfidentia
ſti, in pectus nunquàm delapſuram. Gratia- in hominis
rum ſedes, non oculus, ſed pectus eſt. Favo Tmop s
rem nolo intrà Regum palpebras conſiſlentem. „s,
Gratiam eam fecerim plurimi, quæ invi-
ſum, abfemémque perſequitur. Nam grariſſi-
tnus Saüh David, quum illi lyricen adeilet z ut
à Rege ſeceſſit, ignotus haberi & hoſpes co-
pir. At memoriæ fortaſſe vitium tribueudum
hoc eſt Regis, inter belli curas ephebi non me-
motfis, & Iyræ immetnoris inter tubas. Quais
ſanè oblivionem in Principe, Ppræſertim pugna-
ci, non modè non improbandam , ſed pro-
bandam maxime fuiſſe, eſſéque cenſeo. Quis
verò à flagitio Saülem vindicet, Davidi poſt
lauream infeſtum, eique inſidiantem poſt ſtra-
tum, dejectumque Philiſiheum 2 Hratus au⸗
tem Saiil adversis Jonatha
diebus, quibus filius Iai
non ſtabilieris t .

M., Xit ei Omnihus 30.
Vixerit Juper terram,
“,nequé egnuimn tunm. Itaque jam
3 nune

186
nunc mitte, & adduc eum ad me, quia ſilius
mortis eſt. Audiri quid calumnioſius, imma-
niuſque poteſt? Nec diriora in Holophernem
Senatus, Populuſque Bethuliæ decerneret, in
ſummum vitæ, hbertatiſque diſcrimen addu-
Julici mi. Qus. Quàm citô obtruncatus à Davide Gigas
is, Jen:;a Videri defiit à Saüle! Quid tantus in Regis ani-
in homini- nO parturire debuit Amoris, ſiipendiique ad
bus. internecionem delerus hoſtis uno fundæ cir-
cumactu? Quæ condi victoriæ monumenta
oportuit, ſtruique fornices triumphanti! Obe-
liicis urbs ſirara vix triumphi magnitudinem lo-
queretur. Perierat imperium, perierat religio,
perierat Hebræorum nomen & ſtirps, niſi
unus Goliæ David occurriſſer. Quo cæſo,
quaſi Gorgonem derruncaſſet, in ſaxum obri-
.Ke guiſſe & Regem ſenſit, & horruir. Non rectis
2. ergo oculis Nail aſpiciebat David à die illa, &
deinceps. Ex Rege Regulus ſuis Davidem ocu-
lis ad necem Sauül deſtinavit. Miriùs graſſabatur
in obvios Gorgon, quàm in Saülem Gigas de-
. ſæviit. Nam crinitaà Serpentibus cervice vi-
s4, ità hoſtes horreſcebant, ut in ſaxa dirige-
rent. Goliæ capite non Saul obtorpuit, ſed
in Medeam deformatus cruorem ſitire cœ=-
pit innoxium, & cædem fidiſſimi militis eſu-
.. rire. Non modò Davidi Statuam non poſuit,
ſed eum & ſuâ & hoſtium manu evertere ſa-
tegit. Qind tum monſtri fuit, cùm hinc Re-
gi David citharà blandiretur, indè haſtà Saul
fureret in Davidem. Regi miles peſtem pec-
tore deducebat. Afferebat Rex milii interitum.
Indè Satanas extrahebatur à fidicine, ut Prin-
ceps reſpiraret. Hinc mors intrudebatur, ne
miles ſupereſſer. Nihil Adoleſcente in Re-
gem obſequentius. Nihil truculentius Rege in
ephebum. Queæris, undé tanta in Rege, tâm-
que in Davidem tetra, funereâque bils, non
officiis repreſſa, ſed provocata beneficis? Mu-
lionid Saul penula, non proluſerat, ſed illuſe-
rat purpuræ, Agaſo antè, quam Princeps.
Nunquam porròô ità ſtabulo excedimus, quin
plurimum pædoris, ſqualoriſque afferamus in
iolium, alieni officii odorem corrupturi. Quòôd
ſi Gigantum minis, teliſque levatus Prin-

S. David.

eps, iuum Vindicem apud ſe eſſe non patitur,

a quo ſibi ſerviatur; Supra ſe eſſe Principem
patietur Senator de bubulco, ſi ſecundà fortè
utatur fortunã, & virtus apud eum prima non
ſit? Obſequentem à ſe rejicit vilitas fortunata,
Dignitas & feret imperantem? Nihil humilitate inſolen-
igeen tius locuplete. Nihil exhalatione feralius, cos-
dS H Ilo, ignéque donatâ. Ut equus, ità mulio cal-
Teringad citrat ſaginatus. Niſi generis ruditatem morum
enard. concinnitas expohat, ounquàm in officio erit
Conſularibus æquatus, exemptſque piſirino me-
diaſtinus.
Tumorem, ferociämque quis non aliquando
Torrentis expavit quem defluentes & jugis
Dignitas Pluviæ turgidiorem reddidere. Ejus me ahbi ra-
inindigni. biem „ firageémque commemoraſle memini,

VII.

mge G. Suum, ut intumuit, egreſlſus alveum Profluens .
zat. agris infertur, non ſegeti, pecorive parſurus.
Fluwius. Plantas excaudicat, mapalia ſubruit, ſtabula
re diripit, obruit larifundia, juſtitium, luctumque
ge, inſieni. Ilvchit tum villicis, tum villis. Nihil à ſtrage
Su R tatum. In undas imminentes Italiæ Hunnos
znen,, diffluxiſſe crederes, Attilamque in gurgitem,
ut acrius bacchetur, remollitum dices: tan-
ta ubique funerum torvitas eſt , cruoriſque

Mare.
Dignitas
proluvies. Contra in Euxinum Iſter „Tanais, Bo-

mores non
Mmistak.

Paucis proptereà defluentis cladem perſtringam.

Oliva in Eſdram.

ane
riſihenes, compluréſque alii influunt Aſiæ, Eu- iane
ropæque Principes fluvii, nec tamen aut exun- . N 14
dat Pontus, aut tantulum intumeſcit. Nimi Mauti. 4 eg
rùm Mare eſt, non Torrens, ideôque à ſu 4 ſe, ie
non tumere magnitudine didicit, ſuis ſe ſem Hunt
per finibus cohibens. Omnia Rumina intrant Eccle. 1. 7. cen⸗
in mare,, & Mare non redundat. Grandio- muns li
ra neſciunt exundare. E planetis nullus Solem J'lenta & n ong⸗
intercipit, niſi omnium poſtremus, & mini- ts, Tinmen
mus. Luna eſt, quæ ſuæ interjectu ſphæræ lu- um ens⸗ cul eun
minis ſui authorem ſubducit, ſuas nobis ſub- em teti- Ealgten
luſtres fuligines objiciens, Solis quaſi munere ,,. vere⸗
defunctura. Sed portentum mortalitas horret, "eſeiunt. =
relanguétque natura, ſuo teſtara moœrore, quam Religionis nelſe
iniquè tantillum ſidus tanto ſeſe lumini æqua- munia vi. civs dit
re audeat, coœli verius cicindela, atque lam- 0a non Niniuum
pyris, quam Aſtrum. Arque utinam, quam e e Romanoß
Lunæ erga Solem execrantur audaciam, eo ho- Dignitas gino hien
mines ab iis efferendis ſeſe abſtinere doceren- gei in hi
tur, quos terræ propiores, & neceſſitudo quæ- lorebar
dam, cognatiôque cum limo, non obſequen- Viliores Uin in trit
tiores facit, ſed facit ſuum erga Principem con- E . ſantes A
tumaces. Non Venus, aut Mercurius cum So- miai.“ zi, Gili
le certant, ſed Luna. Non è& malo punico ru- edela oo
betæ, regulique promuntur; ſed ereptant & Aulici in- Cnbri Re
cœno, ſuâ hortum virulentia olerâque ſanie fo- ait. oam expt
daturi. Quà depreſſior eſt fundus, tetriores in- Nobilitas lnes quog
dè ſubrepunt nebulæ, quibus ſegetes exta- Jn geners l, 1 teg
beſcunt. Cave ſemtinam in puppim eflferas Mae Cil
vectores enim nautâſque ſitrtu, & graveolen- Dignitati- elrinete 1
ti enecabit. Quæ enim in imum prefſa nulli 6sr. gnodem
erat injuria, in ſummum Navis exntracta Aver- vogt. nuhun
num oler, efficitque, ut præter phocas & fluctus Velnum ele
aliquid in Oceano vehementius horreatur. Suo Saperior 17 1: Ua re
benè in fundo conſidet indole, ſtirpéque deſti- eberler⸗ Ri 1
tuta iguobilitas: &, quæ, non infeila, ſed ſa- pigos de calen N
lutaris imperio eſt, ſi raſtro deſtinetur, curuli- Primar. run Ro⸗
bus impoſita, ſuo preſſu Rempublicam op- uubun
primet. Nec noxia tantůùm imperio eſt novitas Severims. krülikn
paludata, ſed imperanti eſt infida, infeſlâque. ſ palle⸗
Poma à ſuo matura frutice ſuoptè genio divel- ſii⸗
luntur, maluntque humi putreſcere, quam Hõä
ramo diuturniùs cohærere. Uniones verô à con- H
Cchà ſe nunquàm convellunt. Sunt enim gem- E D
mæ, non fruges. Conſeneſcit in oſtreo Marga- ii
ritum, & miſi Urinatoris vis illud à parente lu ii⸗
divelleret, tanta in concha putreſceret opulen- Gnn
tia. Gemma enim faſlidire anthorem neſcit, & ium n hn
Reginarum auribus Unio deſlinatus, mavult ude
Popind illa conchilii diſtineri, quam indè abi- 1 kſtaded
re, ubi adolevifle ſe meminit in gemmam. IrdNem
A me, inquies, nunquam ille diſcedit; quin VIII. tiheulcn

me officiis, beneficiiſque proſequitur. Et tamen, Adulato. . ſimmgi

ſi genus attendatur, inter aulæ gregarios re-“". Anih aſtek
liciendus, & deputandus eſt. Extraà cauſam id ezi⸗ u, onli
eſt, ſi aſſectatoris tui genus tantùm incuſas. improti . Ghrenlm ne
Jam enim eum clariſſimum pronuntiavi, qui & nen Faen- lunan
cœno familiæ, nobilitate animi, gloriique 4 Nan
facinorum ſeſe extraxit. Vilitatem tum ſiirpis Wiere Aiiällm il
procul ſellis ſubmovi, quuùm obſcuritatem ant in i
ſuam nullis promeritis novi in aula homnines SS Anbum;
illuſtrarunt. Id ſi genus homuncio te afle- gaiz. e nent
ctatur, non te ſequitur, ſed Fortundm in te ” een ibi⸗
conſectatur ſuam. Summâ annonæ caritate ità engnan unriumer

Roma premebatur, ut, deſperato commeatu, arsstur‚, uhre ic

quem é finitimis proculque poſitis fruſtrà popu uane an IUlnr i
lis imploraverant, plerique obvolutis capitibus Ambito. illetgn
ſe in Tiberim præcipitarent. Adfuiſſe viſus eit un mi
plebi hommo novus, ſed locuples, Spurius Mo- mata libe- 1 li,l
lius, qui grandi ære, avecto ex Etruria com- ee une Ve
meatu, frumenti viritim largitiones inſtituit. igen⸗ 8 in, n
Salutari initio coœpit alter patriæ Romulus, bus. 7 Uääineilt
affusaque unge n

e Min
bul nrrd
lin bi en
D Gen
unin a
) ade Ie
lim, A
cnan, oh
te (Nr
eſllnch
n GN
inhentr
rin an
1, nin
ed eegen
ae ſtiir⸗
, Enign e
ſegett ane
ppimn hig ,n
& gauenerl
mn c Nn
elechet,.

Dojteant. e

elete, gon
les vetd
nn eninn
lteo Mrr
ud ¹ e
ſentl r
ren keln
Pung, iil
Mam iNt A
Genan.
dlcedzq 5
en. E Enh,
getenn

ſ⸗ 1.
VtracuN ,
Anrun iela,
Punrekije/
mi, fun,
emn lun n „
bannuln
Al plicſ,
Gl de 9
Femnun brie,
ne Carian
60 conn
1s Kaſti n eH
. es .
olors Gm .
Churins Me. 4
a i,
Pune n ,
tobet Ninn ,6
lo.

4 Oeu
4 Ao

De Cyro Rege.

affusaque ei plebe, omnium oculis, oréque Ro-

mæ Triptolemus ferebatur. Verùm abdebatur
Anguis in tritico, & Cererem æmulatus in ce-
rere, annonam orbi per Dracones invexerat.
Frumentarius enim dives per largitionis dulce-
dinem ſub jugum Urbem mittere tentavir, Ro-
manas lauros ſuis ſtipulis devincturus. Affecta⸗
vit congiario regnum, cuùm vix ſperare poſſet
Tribunatum, & Conſulatum penitùs deſperaret;
quaſi eum Roma paſſura Principem eſſet, quem
Senatorem concoquere (ut ille inquit) non
poterat. Eò res ſanè devenerat, ut, niſi maturè
gliſcentem Tyrannidem Senatus per Dictatorem
oppreſſiſſet, Victor gentium populus ſui fuiſſert
civis ludibriümne dicam, an verò mancipium?
Nimirùm ſata per aratrum annona, jugum erat
Romano populo paritura. Quis crederet in con-
giario latere ſæviſſimæ tyrannidis mercaturam,
& in ſpicà haſtam abdi Romanæ libertatis?
Vorabat ſuam plebs inſcia ſervitutem, & aconi-
tum in tritico comedebat. Aucupabatur impe-
rantes Aquilas inſtitor candidatus farris ſemili-
brâ, Galliſque ſævior Capitolium, non fame,
ſed eſcà occupabat. Et Moœlio ſanè fœdiùs, quàm
Cimbris Roma ſerviviſſet. Nam fame Rempu-
blicam expugnari, calamitas eſt, quâà poſſunt
fortes quoque conflictari. Venire eſcâ, ganeonis
eſt, non regnantis. Satius erat perire, quàm
perdi. Qui ſe Tiberi demerſere, in ſinu ſalkem
expiravere libertatis, ſuperſtite Republicâ. Poſt
largitionem, in laureatas cervices penè regnum
eeelt acceptum. Neſciebam tetriorem Cereris ad-
Ambitlo .
aim zo. Ventum eſſe, quam Medeæ. Hæc regnum effu-
rla. git: illa regnum reduxiſſet, niſi naſcentem ty-
rannum Magiſter equitum Hala Servilius obtrun-
caſſet. Patiebatur olim Ceres filiæ raptum; jam
patriam Romanis Ceres eripit, qui Plutum in
Molio horruere, rapientem incorruptiorem Pro-
ſerpind Libertatem, quam non Ceres quæreret,
ſead profligaret. Et quidnam tuturm Reipublicæ
eſt, ſi feraliores dapes experitur, quam funera?
Hæc portenta opulentæ novitatis ſunt, catenas
Urbi per manipulos concinnantis. Claudios,
Caſſiôtque ſuſtuhſſe animum, Senatores doluere
parcius, ubi ad regnum adſpiraſſe Moœlium co-
gnoverunt. Illos enim Decemviratus & Con-
ſulatus in familiares ſibi ſuiſque faſces impule-
uhe; rant. Unde Inſtitor frumentarius imperandi
quàm in. hauſit audaciam, nec imperandi ſolum, ſed coë
Bar. mendi Romanam libertatem, ne regnaret ſolùm,
Politicorz ſed venali dominaretur Reipublicæ? Ira urbibus

Tulenta

ſine ſpi.

riti.

mneie in- inſtitores largiuntur. Conjice, quo te animo gre-
₰ . .
e garius affectetur; quâve mente ſua te cum bo-

na , conſiliâque participet, quando ità triticum
diſpenſant mercatores, ut verſuram largitionis
Aulic im. ſuæ non aurum, ſed regnum eſſe conſtituant.
H Sua Moœlius horrea Romano populo patefecit,
ut viciſſim ille ſibi recluderet Capitolium. Piſ-
cabatur in foro homo vaniſſimus Urbem, non
Rhombum; hamôque ſpiceo imperium ſuſpen-
dere pertentabat. Et qui patriæ non parcunt,
parcent tibi? Et qui rapinam imperii eſcæ ſup-
Ponunt frumentariæ, te auro colent, null aut
rapinæ libidine, aut perfidiæ?
X. Imitatur, inquies, fliumina, quæ in mare ſeſe
Berſeeutio exonerant, undè in ſe aquas derivarunt. Per

verior Ec- fl . . .. . .
deße o Ime floruit; ſuam ideò in me frugem reponit.

c⸗ Falleris, ſi lureum hominem parem flumim pro-
Aaſsfis, Hunhties. Vermi ego illum propiorem eſſe dixe-
ſan non rim, quàm fluvio. Etenim ut vermis & pin-
og⸗ F. guiori medulla arboris ereptat, frugem, plan-
Tepd tämque corrupturus: Ita qui ex atrio tuo homo

Cap. XXII. 187

proſilit ſubobſcurus, tuam depaſcetur domum, : G.
téque funditùs populabitur. Minùs detrimenti arke: pen.
arbor accipit ab Euro, à Boreâ, à pluviis, à tur- ſimilis.
binibus, à fulguribus, quaàm à Carie, quam ex e aurs
ſe parit in exitium ſuum. Quot in agro plantæ pendet 2
germinant, vernaântque fulguritæ! Quot ſecuri rru⸗
ſuperſunt arbores, ipsd Ccladis injurid vivaciores! H Rar
Videmus paſſim flammis Quercus Caſtaneaſque aeligart
exenterari; quas tamen frondere, vigeréque, ros
hiante quamquam alvo, & ſine extis proſtante Precos.
trunco, ideò non miramur, quòd, ſpectaculi aſ- Exempla
ſuerudine, morem arboris interpretemur id mon- Bassgko-
ſtri portentique. Quæ veròô cariei non ſuccubuit „um & Re-
planta? Ut aliquamdiù peſti arbor reluétetur, i Mr,
brevi tamen emaciata imparem ſe tanta moles c7, ſen,
vermiculo profitetur, nullis cœli, Solique ſeu Murmura-
concuſſionibus, ſeu fragoribus conſternauda. Vrrj: ao-
Scarificat aliquando Quercum Leo: eam Vermis ,„e, nocent
exeſt, & conficit. Elephantus ut ramalia de Eecleſæ &
cerpſerit, elidendæ impar moli tantum monſtrum igion:.
digreditur. Non itaà cum Quercu caries confligit.
Sævior enim Vermis, immaniôrque Elephanto,
eam, ex quâ prodiit, medullam arrodit, arbo-
rémque, ſuæ quaſi trophæum perfidiæ, proſti-
tuit fruge, viroréque interdictam. Imperabat
ſeptem ſuprà centum & viginti provinciis Aſſue-
rus, tantæque regnorum moli non impar Prin- .
ceps, Eunuchorum duum penéè eſt oppreſſus au-
dacia. Eo tempore, quo Mardochæus ad Kegis Eſth2. 21.
Januam morabatur, irati ſunt Bagathan & Tha-
res, duo Eunuchi Regis, qui janitores erant vo-
luerunique inſurgere in Regem, & occidere eum.
Proh Principum in ſua damna lippitudinem!
Vermes edunt, à quibus exedantur. Licuit
Aſſuero repudiare Vaſthi florentiſſimam, lectiſ-
ſimämque toto imperio fœminam, nullo ex affi-
nibus contumeliam Principis ulturo. Mardo-
chæum ad ſe admittere Regi non licuit, quin illi
favor in hoſpitem tanti ſtaret, quanti Reginæ non
ſteterat repudium. Improbabatur enim duobus malie;
janitoribus Aſſueri conſuetudo cum extero. Ità- fFrenandi.
ne! Ergo Primores regni nulla in uhiionem con- „, 4
tumelia Principis incitabit, morituro Rege, ſi Pinsliper
Spadonibus non propitiis, ad eum hoſpes acce- dedere de-
dat? Pudet imperantem Indiæ, Mediæque duum 3sren eu.
ſubeſſe violentiæ exectorum. Calcat Reginas
Aſſuerus, movétque iolio, horreute, ſed regno
non repugnante. Calcatur idem aà ſervis, ſi ve-
lum ſuſtulerit Hebræo. En quò evadat ſervorum
audacia. Conſpirant in Principem nullis peni Eunucho-
tùs exagitati contumeliis, & quem India tot ruem Paga-
freta monſiris ſubveretur, eum Mancipia duo zuzsseia.
deſignant ad cædem. Janitores hi porrô erant,
& apell?. Qaid non molietur mancipium, ſi
non januæ ezcubet, ſed interiôris ſit cubiculi
Princeps, nec à velis ſit imperantis, ſed ab extis?
Tot fruſirà provincias debellavit Aſſuerus, mo-
riturus, ſi Thares & Bagathan ſcitis ejus non
ſubſcripſerint. Janitores, inquit, erant, & in ri-
mo palatii limine præſidebant. Nullus ergo regiis
velis tot & provincus ſublegi potuit, qui præeſiet,
tantæ molis negotio Verpis demandato? Per
ſmaragdos, & pyropos adibatur ad cubiculum
Principis, ut, tranſmiſſis primoribus, ſubeuntium
penderet ad Regem acceflus à mancipis, quæ
ſola corporis contumelia ſummis honoribus &
Magiſitratibus intulerat. Ergo, quem ignobilitas
ultimo palati limine diſcluſiſſet, ignominia ſu-
premo Aulæ limini imponet: ut ſcilcèt, quem-
admodùm bina interdùm juvant venena, ità ge-
minatum dedecus Mancipia cohoneſtet. Sed fi Kulic;
neri aditum facient janitores libertimi, ad cædem franand,,

Q 4 Rege

188 Oliva in Eſdram.

Rege deſtinato. Truncati enimverò Semimares
Aſluerum facilè obtruncaſſent, niſi mancipio-
rum perfidiæ „ Mardochæi fides interceſſiſſet.
Qui enim ſerere mortales non poſſunt evirati,
mortales metere poſſunt;, ad ſævitiem ferro ani-
mati, & ferire docti per vulnera. Quid? Noôn-
ne Samſonem hoſtibus dedidit Dalila, ideò in-
fida, quia Scortum? Si ergo Regibus & He-
roibus viliora capita moliuntur inſidias, nullis
delinita beneficiis, cur non aliquando ad inge-
nuos fortunam imperü transferunt, quos, vel
animi vel ſanguinis nobilitas à ſuo non parietur
Principe deſciſcere?
X. Ex nobiliſſimà Sacerdotum ſtirpe Joannes pro-
dierat. Hic JESUM, quem ex alvo Matris ſalu-
taverat Principem, nec moriturus colere deſiir.
Matth. 11. Joannes autem cum audiſet in vinculis opera
* Chriſti, duos ex alumnis ad eum ſubmiſit, ut
occaſione honorariæ legationis oratores Domino
jungerentur. Quæ illa erga Chriſtum fides exti-
tit, quæ ſuo Domino blanditur & catena? Quæ
vincta procurrit ad Principem? quæ perit, nec
Saengt,. extinguitur? Suis Chriſto vinculis videri potuit
ſtam obſe- Joannes deligatus. Jacebat in carcere, & bra-
Zua, n vium apprehendebar conſtantiæz ſuæ, nullis a
PanCn, Chriſti amplexu aut parietibus divulſus, aut vin-
in Deum. culis. Quis ærumnoſus non feriatur ab obſequio?
e der. Vincitur Joannes, & obſequitur. Quod quùm
ehriſi in in Joanne argumentum efle putem antiquiſſimæ,
Zoannem Clariſſimæque proſapiæ, plùs tamen Chriſtum
Fas miror ſui aſſeclæ promerita id temporis celebran-
tem, quo 'lle inviſus regibus jacebat in nervo.
Illis autem abeuniibus, c&pit Jeſus dicere ad tur-
bas de Joanne- Quid exiſtis in deſertum videre?
Prophetam. Etiam dico vobis, & plus quàm Pro-
Phetam. Hic eſt enim, de quo ſeriptum eſt: Ecce
ego mitto Angelum meum. Rarò jungimur cate-
nato. Quis enim ab amico iis vinculis non ſe-
jungitur, quibus miſer, adſtringitur à lictore?
Vincto Chriſtus copulatur; &, ab Herode ful-
Auliei ſint guritum non refugit, ſed amplectitur. Tum Chri-
ongenee ſtus Joannem dilaudat, idque palàm, & pro con-
Pomims, Cione, quùm eum Rex vinxiſſet ſuæ libidinis ad-
verſarium. Non quùm à Scribis coleretur, aut
obſideretur frequentiſſimis aſfſectantium turmis,
à Chriſto eſt Joannes æquatus Superis, & Vati-
bus antelatus: ſed cùm lictorem in dies, horäâſve
præſtolaretur. Nimirum, Regum JESUS au-
thor, & ſoboles eam inferiori fidem detulit æ-
rumnoſo, quam nos majoribus vel coronatis non
lervamus. Adeô deeſſe ſuis claritudo ſanguinis
non ſolet, non modò cùm ipſa felix eſt, ſed cùm
¹8, quem colet, infelix eſt & oppreſſus. Nihil
de Joanne Dominus prædicavit, cùm eum effuſæ
undique urbes ad Jordanis ripas circumſtarent.
Fortunam id enim temporis coluiſſe Joannis pu-
tari poſſet, non Joannem: quem reum Majelta-
tis, & vinctum, quùm pro concione laudat,
felix infelicem, & grandi auditorum coronâ ſti-
patus parietibus ſeprtum, onuſtümque catenis,
tum ſanè unum illi fuiſſe ſiudium clientis tuendi,
quis non videat? Mlis autem abeuntibus, ρit
Jeſus dicere ad turbas de Joanne: Quid exiſtis
in deſertum videre? Arundinem vento agitatam?
(Sic autem, more noſtro Chriſtum loquentem
inducere liceat.) Mutis quaſi hieroglyphicis ſuæ
firmitudinem amicitiz arundineo inſcripſit obe-
liſco. Joannem Herodes catenavit. Sed ego
pluris facio catenam compediti, quàm coronam
imperantis. Innocentia regnat in compede, quùm
yinci Pu- libido ſer viat in throno. Malo pudici candorem,

dor nos quam purpuram ſcortanti jas Lill
goteg. Aal Pürputa tantis. Tutius Lilium efflo-

Tbid. 7.

reſcit, quuùm dumis conſepitur. Nunquàm feli- Perſecutin
cius pudor metam attingit, quàm cùm odio h- non mocct.
bidinis catenatur. Currit enim pudicitia, ſi ſtat;
cujus eſt bravium perieverantia. Non umet ſi- Toannes
tum pudor; pædorémque carceris, qui odore
potiſſimum & vincitur, & vincitur. Amat com- Caßitatis
pedem, non refugit, qui triennis aufugit in ſyl- "urir Pæ.
vas: nec nemorum inquilinum ligna vinciunt. “.
ſed amplectuntur. Tenet Joannem compes, non Moriifea⸗
captivat. Neque enim ligni transfuga eſſe poteſt, tio corze.
qui à parentum ſinu transfugit in nemus. Deſe-*.
rämne ego, quem juſtitia ideò vinxit, quòd ſe
illi Joannes devinxiſſet. Haud ille à libidine li-
garetur, niſi foret libidinis transfuga. Nunquàm
intemperantia eum tenet, qui eam retinet. Cùm
enim inter tenebrarum opera libido ſit facilè Prin-
ceps, umbra eſt, ſequitürque propterea fugien-
tem. Sed mihi nuſquàm gratior pudicitia, quàm
vinécta. Caſtitas ſiquidem, ut monilibus catena-
tur, ità torquem ſortitur in ferro. Quæ vincta
triumphat, ejus foret captivitas diſſolutio. Nun-
quàm pudici animus imperaret, niſi ſuis mem-
bris vinculorum faſcias, tanquàm Conſulares
faſces deſtinaret. Nec horreatis velim Camelo-
rum exuvias in Joanne. Belluam is tantùm exuit,
qui belluis conveſtitur. Peräſſe ibi feram indu-
bitatum eſt, ubi ferarum exuviæ concinnantur in
togam. Belluinos non tegit mores, qui feris in-
tegitur. Suum Herodes muricem exkherieſcat.
Quod enim & mari conchylium ſubiit, naulra-
gium, quod pati nequit, pati coget purpuratum.
Caro ibi ſiquidem eſt, ubi & ſanguis eſt. Efflo- Aictato.
reſcit procul dubio caro, ſi ſanguis ſubrubet. Amo H
proindè, laudéque non conchyliatum, ſed pelli- msnsie.
tum, qui funus procul animo perpulit, quòd
funus corpore circumgeſter. Mori ſanè pudicitia
non poteſt, quam Mors conveſtit. Neque enim
ea membra putreſcent, quæ Mors confovet, &
tuetur. Ut ſtimulus mortis peccatum ſit, mors
fodicat ſcelus. Arceſſiere mortem flagitia: ſed
flagitia mors effugat. Ideò, quò propior funeri
Joannes in carcere eſt, eò munitiorem ſuam eſſe
intelligit pudicitctiam. Siquidem ubi vivere non
licet, nec libet fornicari. Securitatem pudor ha-
bet à ſecuri. Temperantiæ ea eſt Arbor, ut quum
radici ejus ſecuris impenderit, tum maximè efftlo.
reſcat, ab igne procul futura, ſi propè ſecurim Tnzak⸗
fuerit. Cùm ſecatur pudicitia, tum maximè in- gium
tegra eſt. Non enim ſcinderetur, niſi integra eſſet.
Quis verò arundinem ſuſpicetur Joannem eſſe, Perſecuiie
ſi in vinculis moveri non poteſt? At arundo eſt, nuilu.
qui me vitem veram ſuo vaticinio fulcit. Pro. Tiibzulanio
indè non ſolus jacet in vinculis, à quo nullæ me "on nocets
catenæ ſejungent. Arctius hæreo compedito. Caſinati
Amicitiæ enim nodus, Gordius non eſt. Ferro, ν
non ſolvitur, ſed adſtringitur. An amorem ca-
cena diſſolvat, quem gladius ſecare non poteſt? Amieitia
Pluùs Joannem amo ærumnoſum, quàm ama- Vera.
rem felicem. Cui me charitas necdùm enato co- zoannes
pulavit, ei me amor jungir morituro. Quam ſi apiſta.
ego ex me fidem, conſtantiàmque non habe-
rem, tot eam mei generis Reges me docerent.
Neque enim amicum negligit catenatum, qui
coronatos Avos, Atavéôſque non negligit. Coro-
na catenam non extimet. Hæc Chriſtum putes
inſinuaſſe, ubi vinctum tot laudum ſertis inſi-
gniret. Ergò quùm iſfta luce clarius innoteſcant,
cur adeò fidem è& fimeto expetimus, quam enaſci
videmus è conchylio? E ſterquilinio vel Lilium
enatum perhorreicerem. Cur ergo illuc pene-
trem, ſi non flores indè, ſed lumbrici erumpunt?
Lucii Veteris vulgatiſſima & cædes eſt- E con-
antia.

in carcere.

ſantia⸗
harur. .
Griiatel
Nis imterve
vonun .
o N
gem, i
2 Cela
Aupion
ollerss e»
en eli
infleno,
Gem Ner.
Etator d
ec ſvos
Eſumehto
r ſb Ne
ſebon4,
Cllu ad ſu
ſie uno 1
1 ſe Ce
guillet, e
uctuoſiſtun
eA Forwuo
bed extult
Elere fabu
Dominos pe
es uinarm
6o Libertis
Il. Maui vo/
Ana uiſe
lun gon⸗
Cul lubenore
21 Do Nmni
Neſc fan
3 aclllerim
„, Rndi N

Nrf
i Gucn ean

nlr apultt ns
“ Aluter,
ue uumn md
Hers qucen
Küum Chiin
Dunfuun n
Uu, ceüſcre
Und Ceſate
ggime nenin

Uutiſin
! Neno⸗
Cnatſan. N
end inemn
In Tum in

miflo hn

i n
nn

tuginf 4
l Nein
Aun
Reſark
EnN DA. E
, l e
r
N
tennet. u
tſäthdn
muut
icfi,in
nilbucn,
(e nikl
tllin N.
aii ſune.
im Cnin
VelmnCt.
summlneni
idiknnid.
CNINAIIn
s,iknn i
In eherte
Cbit, u⸗
et unnm.
guise. NMr/4
berber Me
Mumn, El i
Peplt,
ibne uliun
Meee ein
Gonle, 8
auum t, oiam
mn kigm. I
proni ini
Orenn Iundk
bi vintein
temn ertr
Apor, ugun
ntmuneef
elauin .“
m weanie Ur
il imgeche
unmmell eled
Atanunddel
gdlleſen
eo Chnpeln “
nel Jend,n
anen 6 6
te Non Prlie
Namn r.
,
Aimeunn
m Cmi
e n babe.
ne ONelil
ruunn,, .
Chilumt,
i⸗
on s
lsinntih

De Cyro Rege. Cap. XXII.

189

Serviiß. ſtantia. Eum oderat quidem Nero, ſed vere- gratum Equum renuntiari Conſulem juſſit. Is

ai. batur. Colluctara fuiſſet integritas Senatoris cum
torvitate Cæſaris ſatis feliciter, niſi, rebus Vete-
ris interverſis, Fortunatus ejus Libertus accuſa-
tionum ſentinam & oppleſſet, & recluliſſet.
Quod Nero ordiri judicium non audebat in Ve-
terem, id Libertus confecit. Audent Mancipia,
quæ Cæſares non audent, tum quoque, quùm ea
percupiunt. Quâ Lucius integritate vixerit, ſuo
poſteris exitio adprobavit. Nam, quùm mor-
tem effugere non poſſet, ad preces Cæſare non
inflexo, cùm moneretur magnâ ex parte hære-
dem Neronem ſcribere, quo nepotibus ejus Im-
perator de reliquo conſuleret, aſſentari monſtro
nec ſuos cineres pertulit; noluitque Libertatem
teſtamento corrumpere, quam in Senatu retinue-
rat ſub Nerone. Ergo in amicos ſupellectili di-
ſiributà, æréque diſpenſato, tres ſibi tantùm le-
QRulos ad ſuprema ſepoſuit. Mox ſibi, uxori ac
fili?æ uno telo venis abſciſſis, expiravit felix,
quòd ſe Cæſari eriperet, nihilque Neroni reli-
quiſſer, præter invidiam funeris ſui. Quamquaàm
luctuoſiſſimæ choragum ſcenæ non Neronem,
ſed Fortunatum Libertum nactus fuerat, quem
ideò extulit, ut ab illo efferretur. Has Romæ

Aulici in-
rati.

ℳulaijio.

dedere fabulas Libertini, qui exempti vinculis

Dominos per ſummam perfidiam vinxere. Qui-
bus utinam infortuniis ab inaugurandis aliquan-
do Libertis abduceremur.
Atqui vox ea, inquiunt, vaticinantis Annæ
eſt: Suſeitat de pulvere egenum, & de ſtercore
elevat pauperem, ut ſedeat ecum principibus, &
Jolium gloriæ teneat. Iniquè ergo à ſubſelliis pro-
cul fubmoves caliginoſos candidatos, quando à
Pienias. Deo thronis etiam ſtercora inferuntur. Primòô
Pilitus quidem comparatione aio Numinis nullum non
d eence, aſciſci & fimero. Tum quemvis ego è ſtabulo
Gs trauſtulerim in ſohum, ſi parem eum reperero
Samuëli. Nunquam aà fſolio illuviem propuh,
Paenre⸗ niſi quuùm eam morum nullus nitor purpuræ co-
ſe moribus aptaret. Quis enim Juſtinum Cæſarem è throno
ienie- diſturbet, quò ille ſubulcus penetraverat litera-
turæ tam rudis, ut exſcribendi ſui nominis ne
literas quidem duceret ſine litura? Nam & ho-
ſtium Chriſti hoſtis acerrimus, & Summorum
Pontificum ſtrenuus propugnator, Arianis Tem-
pla, cætuſque publicos ademit, & Juſtiniano Ge-
nero Cæſare deſignato, de Chriſtiana Republica
optimè meritus deceſſit. Quis & Romanis Ponrti-
ficibus complures damnet obſcuriſſimi generis,
ſed illuſtriſſimi nominis, Chriſti, Deique Vica-
rios? Nemo aurum faſtidit, quamvis in limo
Concreſcat. Nemo è& cepa Narciſſum indignatur.
Nemo ignem non timet, è& ſaxo licèt ernican-
tem. Tum infremit Mundus, quùm meras in
conchylio ſordes conſpicatur, quùm nihil in de-
preſſo genere eminet, niſi aut aſſentatio, aut
ſervitus. Pudet vulnus retractare, cui, ſi non
medicina, tempus ſaltem ſpeciem aliquam cica-
tricis obduxit. Indignitate facinorum parem
Aquilis nidum quis Babonem ſortiri ferat? Vidit
id tamen portenti Europa- luxitque quondam,
ſed fruſtra. Nam nobiliores, ditioréſque prætex-
tæ texere hominem ſolius aucupio nuditatis ſuo
Principi gratioſum. Ergo, quòd matronas nec
vulgares vulgaverit, & nudaverit opulentas,
Senatorid Abolla veſtietur ſpurciſſimus aſſenta-
tor? Ergo ( quod nec Poëtæ finxere) non Mi-
nerva, ſed Venus auguſtiores tunicas & diſpen-
ſabit, & texet? Curules ergo noni pudori ebur,
ſed myrtus compinget intemperantiæ? Minus in
empublicam peccavit Caligula; quùm ſibi per-

XI.
I. Reg. 2. 8.

rio obfuit.

enim cùm nihil planè ageret, ſolo nomine Di-
gnitatis inſanè cohoneſtatus, mihil pariter Impe-
Ager quoque, ubi Belluæ Honor
effloruit, foœdus, ſed non impius. At adſcito in
Senatum pellicum Mangoni, Fornix pro campo
fuit, ſui Veris ager ſacrilegus; & tantæ Poteſta-
tis ſuffragio multa confecit improbanda, plurai
ma cum laude facienda diſturbavit. Incedimus, aces,
ut videtis, per ignes, non ſuppoſitos cineri do-“ Aa gnes
loſo, ſed malis ignibus. Ideòque ſeu loquamur, Non eve-
adurimur, ſeu taceamus, torporis arguimur. Heze e
Tacere non licet, nec licet ſcribere. Argui per-
fidiæ timeo, ſi ulcus non exolvo. Temmérarius
audire reformido, ſi obliteratum fortè dedecus
literis conſignavero. Hæret animus, calamique
me piget; quo ſi utor vulnero, quo fodicor;
ſi me illo abſtineam. Malo in me tamen ardor,
quàm verecundia, deſideretur. Id tantùm Pri-
mores monuerim, ne libidinum ſuarum pronu-
bos Conſulibus ſocient, &, quod turpius eſt,
non æ& uent Conſularibus, ſed præponant. Quam-
vis etim in iis fides effioreret, non tamen tanti
eorum ſtare conſtantia debet, ut unius liberti ob-
ſequium totius ignominià, doloréque Cotus ho-
norifici cosmatur. Quamquàm, qui conciliandæ
Didoni tibi Achates fuit, in pertractandis nego- .
tiis, Sinon is erit tibi, non Achates. Neque
enim idem Areopagi & Lupanaris genius eſt:
& Trojam prodet, qui Helenam dedidit. Nun-
quàm candorem retinebit in agendo, qui cando-
rem, ruborémque tam ſæpè profligavit. Demitti Pigniss:
ſidus fidei, delabique non poteſt in ſtercus. Hoſ- von conſe⸗
. . renda pecs
pitem Conſtantia degenerem dedignatur, & vi- cansistaf,
les animas pertæſa, in animas divertit innocentes.
Ovanti proptereà Abrahamo non Sadomorum
Princeps, ſed Rez Salem Melchiſedech occur-
rit. Adeò, futura tantumn libido urbis ab hu- Gratitude
manitate Principem avertit, ſegnémque reddi- e di
dit erga victorem, & vindicem. Quòôd fi libidi
num carie Regum quoque purpuræ ingrati vitio Vuxuris
animi exeduntur: quid lenonis penula patierur,nde
quam ſanies inficit lupanatis? At verò Melchi- Gen. 14.
Jedech Rex dalem proferens panem & vinum, be- 18.
nedixit ei. Ita vict ri gratificantur neſcii libidi-=
num Principes. Arenim, ais, Rex quoque So-
domæ Abrabamum extulit triumphantem, cui
non decumas, ſed ſpolia detulit univerſa. Dixit Ibid. 21.
autem Kex Sodomorum ad Abram: Da mihi ani-
mas, Cætern tolle tibi. Primò quidem, nihil
ego hactenus de muneribus ſcripſeram; occurriſſe
tamen Abrahamo Regem negaveram. Quod tu confdentia
nullis argumentis couficies. Tum verò, quid in homini-
victori Princeps largiatur, non video. Audio bs malls
quidem eum ex Abrahamo Mancipia, ci véſque Ea-
repetentem, ordirique ſalutationem à poſtulatis.
Da mibi animas. Nihil redeunti obtulit, & ab
eo feceptum ex hoſte populum repoſcit. Sed
illi ſpolia remittit; Cætera tolle tibi. Munificen-
tia iſihæc ſanè imperatoria. Ea Princeps Abra-
hamo donavit, quorum victor potiebatur. Suo
prædam telo debebat Abrahainus. Qu ſe tamen
abſtinuit, quòd nundinas præſentiret in munere.
Non accipiam ex omnibus, quæ tua ſunt, ne di
cas, Ego ditavi Abram. Viden' aucupium fuil-
ſe, non liberalitatem, quâ in victorem Princeps
inclinabat. Irretire, non ditare, triumphantein
Sodomitanus ſatagebat. Tam eſt offici expers
obſcoenitas, ut nec inter trophæa ded'ſcere mer-
caturam, captionémque poſiit; ſed hamum ſup-
Ponat manubiis quoque, ut vinciat & ad ſe tra-
hat triumphantem. Quòôd ſi mente non mala
. Sodo-

190
Sodomorum Regem blanditum fuiſſe Abrahamo
contendas, meæ hinc tamen opinioni ſubſcribes,
unum nempè è tantà Urbe officioſum fuiſſe Pric-
cipem in Abrahamum; nullum verò è& vulgo.
Ea eſt nobilioris ſanguinis ad obſequendum pro-
penſio, ut nec libido Urbis improbiſſimæ ab offi-
cio Regem abduxerit, impudicum, ſed obſe-
quentem. Non mirum ergo, ſi Cyro regna de-
feruntur à Numine, quem ſua Divinitati nobi-
litas tum animi, tum generis arctius erat devin-
tura. Nam ſi ab officio vel in degeneri non pe-
nitùs degenerat claritudo, in ſtrenuo, quàm erit
erga benefactorem officioſa nobilitas!

QUIS eſt in vobis de univerſo
populo ejus? Sit Deus illius
cum ipſo. Aſcendat in Jeru-
ſalem, quæ eſt in Judæa, & æ-
dificet domum Domini Dei
Iſraël. Ipſe eſt Deus, qui eſt in
Jeruſalem. I. Eſdr. I. 2.

CAPUT XXIII.

Nullam ohm Cyrus differentiam inter He-
bræos patricios, plebeidſque conſtituat,
ſed promiſoué omnes uno Dei populi
titulo oohoneſtet: monemur ſanb, ubi
de gloria Numinis, Templive agitur,
nihil in delettu, censuqué Miniſtrorum
obſervandum, niſi Religionem & fidem
ſe. Quäâ und fidei teſſerdâ ſuperbire
Chriſtianos oporteret, etiam paludatos.

I. T infimæ conditionis artifices, ità regii ge-
s Mhas neris Adoleſcentes captivos à Judæa Na-
Rex quos buchus abduxerat Babylonem. Habemus enim
evehat.

e ab eo imperatum Aſphenez Eunuchorum præ-
an. 1. 3. . r.. „. .
Bionira⸗ fecto, ut introduceret de hiliis Iſrazël, & de ſemi-
vidbur, ſed ne regio, & tyrannorum, pueros, in quibus nul-

probis non , . . .
kesanct. la eſſet macula. Ergo ut Nabuchus à vulgo Prin-

Superior Cipes excrevit: ità Cyrus in manumiſlione cap-
uos eve tivorurn potuiſſet regiæ proſapiæ palmites, à
Cras in ſtolonibus ſejungere plebeiæ ſtirpis. Verùm acer-
Hebrez vatim omnes ad libertatem provocat, Senatorio
non ſtem-

ma evere. Benere cum populari indiſtinctè confuſo. Quis
ur, agnoſ eſt, inquit, in vobis de univerſo populo ejus?
e Ubi de inædificando agitur Templo, non à po-
&σ Higem. Pello trabeati, ſed à Chaldæis Judæi diſcernun-
Sloria ve- tur. Una religionis, fideique teſlera eſt, quæ
ſne Lee tantæ vos moli pares facit. Militare enim Nu-
vor. mini, & Templo miniſtrare Hebræus vel piſtor

Spiriualis potelt, & ſubulcus, Chaldæus Imperator non
cateris præ- e; . .
Jerenda. Potelt. Quiſquis Moſi obedit, arceri non debet
Zulentæa

„ ab opere, quod vobis non tam Cyrus imperat,
ſ Biri- quaàm IIſaias. Familharum diſcrimina, in delectu
Senatorum & militum, plurimum momenti ha-
bent. Si verò eoôrum ineatur cenſus, per quos
Dei cukus amplificari, augerique debet, is can-
didatus eſt, quem Moſis culter cruentaverit. Quis
eſt in vobis de umiver ſo populo ejus * Aſcendat in
Jeruſalem, & ædificet domum Domini. Utinàm
Periæ Antiſiites paria ſentirent, & Cyri mentem
Cbriſtiani Principes præ ſe ferrent: unam ſcilicèt

— Oliva in Eſdram.

explorando religionem, ubi religioni, Templéô-
que proſpicitur. Si ephebus cooptari debet, ut
principi vel à caligis ſit, vel à calceis, in ado-
leſcentis inquiratur genus, & majorum ſepulchra
eruderentur. Neque enim imperantium brac- Nn zys
cas, & tunicas excutere velim ephebos familiæ mari, ſid

non trabeatæ. Quis enim non laureati ſanguinis tiner
r.

par ſit, non tam fulgori, quàm fulguri prætex- in Eccleſia.

tarum? At ubi de cœlo res eſt, fides, non ge-
nus, diſquiratur. Illa quæritur, & ſat eſt: extrà suz.
cauſam tum amplitudo generis eſt, tum obſcuri- renda.
tas. Vinum, ſeu Chium, ſeu Alpinum ſit, in ge
Chriſti ſanguinem convertetur, nullo ſaporis, ien nn,
pretäve diſcrimine. Compreſſum verò & punicis ibus defe-
ſuccum nullus in Chriſtum Antiſtes demutave- cde,
rit. Adeò hoſpitando Numini melle aptior am- eminean:,
broſiâque vappa, penè dixerim, eſt: infirmum
certè, & languidum vinum ad id muneris op-
portunius, quàm potiones quævis Cæſarum, &,
ſi placet, Deum. Itaà infans contractam ex Ada-
mo labem, quam non murice, roſarêmve lacry-
mis elueret, limosa, & virulentà quoque aquâ
exterget. Ne verò id tantum uſuvenire pute-
mus in iis, quæ Chriſtus Eccleſiæ præſcripſit,
elementis: ſuam quoque Natura materiam con-
ſtituit, de qua ſingula componantur. In Concha
Ros conficit margaritum. Id alibi nunquàm con-
flabis; &, quod marinâ fluctuum aſpergine co-
aleſcit, nec lacte, nec ſuccino in gemmam ſpiſ-
ſaretur. Quid? An in Cedro, Ebenôque aurum
excoquetur, earum licèt arborum medullas arti-
fici Sol calore concoxerit; quod paſſim intrà ter-
rarum ſpecus concreſcit & cœno? Ergo ſi ſuam
metalla, gemmæque materiem nanciſcuntur, ex
qua conflentur, nullà materiei nobilitate in ortum
proritandà, ſi ſua deſit. Cur non una ſit Religio
ſatis, ubi jura cœli, Numiniſque tractantur?
Hanc utinàm præferremus Chriſtiani titulis, teſ- Nobilias
ſeriſque univerſis, utĩ eam Cyrus in Judæis unam, (CErißie-
„ . . , norum ve-
& prædicavit, & manumiſit. Si authoratus Nu- a, Fides
minis es, præferre laureis, vittiſque debes tuæ æ.
titulum fidei. Hoc cœlitibus ſociaris, iis æquaris
primoribus quidem, ſed mortalibus. Ab aſtro
aſtrum diſtinguimus, ſed noctu. Nam ſub me-
ridiem unum in Coœlo Solem ſtupemus. Con-
ſulatus Præturæ præferatur, & Dictator Conſu-
les expungat, in unum tandem Cæſarem con-
fluxuris faſcibus & inſignibus. Humana tamen
hactenus inter ſe decora conflixere: quæ, ſi cum
fide componantur, evaneſcunt illicò, jubaréque
religionis funditus obruuntur. Quod enim in O-
ceano flumen aut promovet curſum, aut nomen
retinet?
Ità de Fide cenſuiſſe mihi videtur Joſeph, II. 4
tum quoque quùm eos alloqueretur, apud quos W 4“:
in nullo penitùs pretio Religio erat. Agebat e- dem fecit,
nim cum libertis Pharaonis, hoc eſt, cum .- guam al-
gyptiis agebat, & aulicis, quorum neſcias alter zeasos.
alteri ſuperſtitione titulus, ſceleréque præcellat.
Nam cœlum nunquam reſpicit Ægyptius. Coe-
lum ecquando Aulicus ſuſpicit? Inter piſtorem
tamen & pocillatorem Principis conſtitutus Ado-
leſcens, ſuæ meminit ſectæ, non veròô generis,
gentiſque ſuæ. Furtim ſublatus ſum de terra He- Gen. 40,
bræorum, & hic innocens in lacum miſſus ſum. 5
Potuiſſer ampullas pro'icere, & ſeſquipedalem rziitas
de fua ſtirpe orationem Joſeph imexere. Prolem vera.
ſe nempè Abrahami eſſe, a quo Reges quatuor , ze ve⸗
profligati, à quo cœlites epulo tres perſplendidè „.
accepti. Nepotem ſe Iſaaci jactare potuiſſet,
cum quo fœdus Abimelech percuſſiſſet, Regu-
lus Palæſtinæ.

Spiritualia
O1 cateris pra-
Licuiſſet everſam commemorare ferenda.
2

Katr l.

anbus
Crſtetnath
9 ilinun Po
munn mabl⸗
ecliele a
va Nrele
ies eninn .
uo greler
6 Abavus
e mes glal
NiRegun
arus elt in
e vulaus in
wehitur.
lacus? Jal
2. Mihi CU
o. (ud io
or elt, eon.
loguide curn
ſares! ded
lit, gui me
Pratus pallen
cob gepulan
ns? At altti
Debeios opibe
anellamos
cim, elle⸗
Pole filei.
Aeilgit, ſed
irne emi Pol .
² lamati, ett
2 mü gorir core
(id cam,
erccltemn
etli: ſed an
n Numen
onumr: inco⸗
I Eleam ſ
n Ele gen
e Ne ene
enern Nl gal
Cle, Qvam wirs
es crunre,
Uii ffigemus
I? Quid n
Gi benepramn
hen ſneam
Nninmentd
Kao, autiin
1, Nüehnm ſlb
nm vndis Bed
genilum omn
1 ſit ing,
iMn

.

Er Maninnor.
Einn. Ari en
e Penid (itn
nun nin I
W ei, du
H Ael, glän e
mnn d Kptt
I in
aN Pbichn
buchen il
Wd ſ
Ete noli 1on
Keuu Manis
ltaren lege

dun Ceinen

etkn Rd
Pat mn en
Anm& nor

Enihnuliag

kenn
In ao.
Elch
I rr.

WN
Amie 3
egine
iarr l

N

N K
enl
Dlr. 8

rir n i
inmun
unein
Anmn
mer Me.
mnehn
logk
venn e
Prehm,
aeniner.
. Ch
nguincet⸗
ege
anmmm hi⸗
de anmn
neällsen⸗
Almimter
Eiohin
Hoe
Ene nonm
ultheinn
e ndm!
i iul EN

Ae
läinnn ,,

“ De Cyro Roge. Cap. XXIII. 191

à fratribus Sichem in Sororis ulonem oppreſiæ.
Conſternatis Chananæis patuiſle parenti iter tu-
tiſſimum poſt cædem Hemoris. Sibi dudùm ſom-
nianti manipulos proclinatos, & ſtellas undecim
vectigales affulſifle ſemiſomni. Ar iſta prudens
decora præterivit, Hebræum ſe tantùm profefſus.
Fides enim in vincto regnabat, quam ſuorum &
lauro præferebat Joſeph & auro. Quatuor Re-
ges Abavus cecidit? Sed una mihi circumciſio-
nis meæ gratior, & nobilior cicatrix eſt, tantâ
illa Regum ſfirage grandior, & clade. Ed cæde
illatus eſt in Salem Abraham triumphator? Hoc
me vulnus inſerit cœlo, quò nemo ſine triumpho
invehitur. Icto cum Regibus foœdere ſuperbit
Iſaacus? Sanciuntur Regum fœdera cruore por-
cæ. Mihi cum Deo fœdus ſtat ſanguine purpu-
rato. Quò hominis, quàm pecudis præſtantior
cruor eſt, eò munificentius fœdus eſt, quod meo
ſanguine cum Superis tranſegi. Evertére urbem
fratres? Sed Dinâ ſubvers4. Me integrum præ-
ſtitit, qui me parentis culter diſſecuit. Non de-
floratus patrem armavi, ſed, ut efflorerem, me
Jacob deputavit. Plurimum domi gazæ coœpi-
mus? At aſtris inhiantem coeni pudet ſubluſtris.
Plebeios opibus prægredimur? Fide Principi-
bus anteſtamus. Hebræum proindè me, non pa-
tricium, eſſe aio. Hæc ego vincula Eluſi meæ
indole fidei. Circumciſioni enim ferrum non
repugnat, ſed ſubſervit. Catenis portô fruſtrà
me premi poſſe putatis, qui ferrum non pertuli,
ſed amavi, etiam cuùm feritet. Joſeph, non Ata-
vis glorior coronatis, ſed Rehgione efferor avitâ.

Eterna
tantuùm.

.

Syiritnalia
cateris præ⸗
ferenda.

circum-
ciſionis
Laus. . . .
percolerent. Nam originem é luto ducimus uni-
verli: ſed alò alia nos religio avertit. Hebræo-
rum Numen non laſcivit in pecore, aut in auro
ſcortatur: incorruptum eſt, nec laſciviam ſequi-

tur, ſed eam ſtricto perſequitur ferro, volupta-

4

Uihornns ,e tum ſede cruentata. Hujus ego vulneris pur-
ve is u puræ antè penè aſſuevi, quam faſciis: méque va-
,itani gientem Sol paludatum vidit cruore meo. Diſ-
6. A cite, quam viris fortitudinem fides inſinuet, quæ
Nam n pueros cruore, vulneréque initiat? An mollitie
pemg le viri diffluemus, qui vitam inter gladios auſpica-
Ganr Cnl mur? Quid nobis cum voluptate commune,
Clrn qui perreptamus in ſanguine? Legem polſteri ac-
mma ntn Gpient ſaxeam; Nos telo proluſimus lapidi.
e lan Non immeritò geſta, opéſque majorum conti-
d,bet Eeeleſwaſti- ceſco, cui tantùm dignitatis accedit è fide. Hæc
lenmn in0. ache Joſeph tum ſubmuſſaſſe viſus eſt, quùm gy-
h,al hell ait Nogs. priis vinctis Hebræuin ſe eſſe teſtaretur, nullà
1 litate, ed gentilium commemoratione ſuorum, laudatum
Firamegle ſe ſatis ratus, unâ ſuæ ſectæ ſanctitate. Fumoſas

alii Majorum imagines proferant: Ego ſtatuis

t, Vera chri non animor. Me nemo illuſtrem fumo arbi-
1. au 4 W. tretur. Aris glorior, non Avis; Nec palmas
k,en en⸗ Giluas. meæ gentis circumfero, quibus hoſtias, libaque
ide⸗ Glonia ve nunquàm non prætuli. Domuere Majores fero-
e ſe ta. "ciſſimas nationes. Sed uberioris eſt gloriæ cœlo
na eh ilite ſubici, quam tetris imperare. Quot enim vi-
lef- 1 Dienia: Ctoriam de Scythis retulere, quos nivium domi-
linmg,, vi, tores ardor hbidinum in Boreali triumpho com-
ei buſſit? Quid juvat catenas barbaris injicere, ſi
nEnnt,, tete vinculis non eximas ſcelerum? An præſtat
niſe 4 laurearum Martis efſe, & Veneris fulguritum?

„ 7 ⸗ d
P nſel ie⸗
3, en

Nolo florem legere felicitatis, ſi me vepres libi-
dinum deiinent. Ideò Abrahamum non trium-

eyeſe⸗
egu phis celebro, ſed ſanctimomia; & fidei me ejus
3 ae hæredem jacto, non gloriæ. Triumphaſtis vos
zve Phſeligz⸗ quoque non ſemel, gyptii ; at, qui Deum in
Nlen = Egypto & norit, & colat, unus adſum Hebrææ
omen gentis nullius compertus criminis adoleſcens; niſi

Quid colam, profero, non qui me domi vernas

fortè in limoſa provincia ſcelus eſt, non foœdari.
Si enim, quid me vinciat, apparerer, hæ, quas
cernitis, catenæ, Lilia eſſent, non Catenæ. Sed
me lilium non tenet, quia meum teneri lihum
non potuit. Latet taen libertas in vinculis.
Siquidem, quòd me fœtina non renuerit, his
me proptereà funibus adſtringet. Aduhkeræ re-
pughavi, quòd me fides contraà illecebras & ar-
maverit ferro, & circumciſione obduraverir.
Malè is ad laſciviam provocatur, qui adolevit
in vulnere. Jacto proptereà plus fidem, quam
genus. Nam patricius peccare potui, circumci-
ſus non potui laſcivire. Omnia mea putatote
ſtemmata uno ſtigmate defimiri: Hebræus ſum.
Huc indè me tranſtulit, non fortuna, led pudor.
Eterim ariſtarum & ſiderum fehcitate fruerer
ſomniatâ, ſi obſequi Dominæ vohuflem. In illo

Peccati
Odium.

ſanè cum Domind ſomno Dominatus meus evi & a
ilaſſ. — . . Eiiſicans.
gilafſet, qui vigili conſogitur. Sed mmalo fortu-
Felicitas

nam meam ſomnium eſſe, quàm vel iemel in-
dormire laſciviæ. Alligent manipulum meum,
dùm à libidinis zizanio ſit liber. Me ſidera non
adorent, dum, cum aſtris, nox quoque à me
criminis abſcedat. Hoc retinete, ſublatus ſum de
terra Hebræorum. Id me abundè decus nobili
tat; id me fortiorem, majorémque præſtitit &
fœminæ complexu, & ferro.
Jactata iſta dices à Joſepho, ſed nullaà ſectæ
reverentid. Nam pocilltor Hebrærum üomen
& ritus, quos nec Mare erat hauſtarum, uno
foædè cyatho depreſſit. Diu enim interpretis ſui
immemor, quam nullius ſi pretii apud Reges
& Aulicos religio, abuodè poſteris conſignavit.
Qui ſanè pocillator improbiſſiinus, ſi genus,
avos, & palmas adoleſcentis intellexiſſet, quan-
tus in vinculis jacerer boſpes, nunquàm Regem
celaſſet. At idololatris ilaudatum, ſoldque ſe
Ctà commendatum Adoleſcentem proferre, ſibi
indecorum arbitratus eſt ſervus. Ubi religionis
contemptorem Aulicum patieris ingratum, hinc
fidei tuæ ſumma fir decorum acceſſio. Etenim
nihil æquè probatur ſapientibus, quàm quod Au-
licis præcipuè improbatur. Aula enim, more flu
minis, in depreſliora demittitur, & ſtagnat in
fundis. Iis non rarò affunditur Regia, quos mi-
hil excelſum, ſubhméque ſapere videt; ab iis
veròô refugit, quibus Philoſophia cœni tædium
perſuaſit. Quamquam à cyatho ad mentem brevi
rediit pocillator, & Pharaom, quæ in luto ſqua-
leret gemma, indicavit. Quam tamen fide pri-
mùúm dilaudavit. Erat ibi puer Hebræus. At
rehgionem Aulicus ſpreverit. Plurimum illi hoc
maximè ſacrilegio debere me fateor; Sanctiorem
hinc eam, & honoratiorem eſſe conjicio. Eam
magni fecit Jonas in Pelago. Hunc enim per-
contati nautæ, undè, & quiſnam eſſet, und fidei
ſuæ denuntiatione tot quæſtionibus ſatisfecit.
Quod eſt opus tuum? & quæ terra tua? & qud
vadis? vel ex quo populoes tu? Et dixit ad eos:
Hebræus ego ſum, & Dominum Deum cœli ego
timeo, qui fecit mare & aridam. Quàm non tar
ſubmniſse Jonas ſenſit de fide! Non ſe Vatem unalis
. . . omnibis
fuiſſe dixit, totâ celebrem Samarid. Non ſe for- erzferéda.
t& Sareptanæ viduæ hæredem jactavit. Eliæ la- A Yona
crymis reflitutum in vitam; quique prius fere- Ve ete
trum calcaſſet, quàm ſuggeſtum.

Veræ.

Tribulatis
non nocet.
Nihil præs
ter Deum.

Gen. 405
15..

III.

Hominibus
non place-
ré.
Aulæ dam⸗-
na.
Aulicis ;
aulagise
improbari;
lLaus ſum.
ma eſt.

Autl cus ń
promotus.

Perſecistio
argumen-
tum virtis⸗
tis eſt.

Gen. 41.
12.

§. Jonas;
Gloria ve⸗
ra.

Talenta
Veriora.

Jonæ 1.8.

Pterna
dantum.

Non mira- & Fides,

culis familiam ſuam illuſtratam blateravit. Non
ſe legatum Numinis eſſe, unumque à Deo de-
ſtinatum Ninivitis fulmen ſucclamavit. Suppreſſit
omnia Jonas, uno fidei contenus elogio. He-
bræus ego ſum, & Dominum Deum cæli ego timeo.
Hæc mea & geſta, & inſignia, & gemniles lſunt.
?VMV Neque

192
Neque verò, ut £gyptio pocillatori, ità hic
Ibid. r'. Nauclero fides obſolevit. Et timuerunt viri ti-
more magno. Et dixerunt ad eum: Quid facie-
mus tibi, & ceſſabit mare à nobis? Quam à Nau-
tis non impetraſſet erga ſe Jonas reverentiam,
commemoratà de funere victoriâ, ſuique vatici-
mii expoſità dignitate, eam profeſſione religionis
extorſit. Conffictari ſe ſciunt vel flagitio, vel in-

Eecleſia. vidià hoſpitis, nec in eum graſſantur. Quin per-

Wdean contantur ex eo, quâ ratione ipſomet uti poſſint

irati Numinis piaculari. Quid faciemus tibi?
Religi⸗“ Demergimini occaſione Vatis, & eum non ſub-
honorandi. mergitis? E. fragij (lri Authorem, quaſi
gitis? Er naufragii veſtri Authorem, q
fortunæ oraculum veſtræ conſulitis? Et è puppi
non deturbatis navigationis, navigiique ſenti-
Zuſti, Ee- nam? Molus tantorum fluctuum hic eſt. Quam-
SAane. did ille ſpiraverit, tamdin Navis non reſpirabit.
chi coli de- Cur tardatis unius jactu advenæ omnium vitam
bens aß paciſci? Hebræus eſt. Sed Conſularis non eſt.
omnibus. 4 .
Hebræus eſt. Non tamen pugnavit, non trium-
Nauta Je- phavit, non regnavit. Hebræus eſt. Non ulli eſt
emts. Regum gratioſus. At eſt Numini familiaris. Ti-
memus metuentem Numinis, & trepidantem
R ar ſubveremur. Quem ſanè vel fulminantem deje-
1 ciſſemus, inermi auſcultamus, und fidei loricâ,
Dienicas haſtdque metuendo. E reo Judices pendemus; &
ſen donle. lictor imperium damnati præſtolatur. En quan-
iùm terroris injiciat ipſi quoque ſuperſtitioni reli-
Praie. gio? Inter decumanos, habuere nautæ, quo
quriſaiszi”o acriüs terrerentur. Plus Jonam horruere, quàm
virtuie ſie mare: & pereuntem non minus timuere, quàm
Pote. voraturum. Adductis proindè remis Navim con-
Fervar citarunt, quam opum fruſtra jactu levaverant.
ſ, Se- Mare, Jondque tandem permoti, Vatem Pela-
nerabiler. g0 dedidere, ſed tanto metu, tantôque obſequio,
ut non reum mergere viderentur, ſed Regem
videri poſſent in Navem excipere, à quo eſſent
deprimendi. Oravere, expalluere, depoſuere
Tbid. 14. tandem Jonam: Quæſumus, Domine, ne perea-
mus in anima viri iſtius, & ne des ſuper nos
Janguinem innocentem. Quis ità victori blandi-
tur, ut Proretæ transfugam reverentur? Tum
quoque obſequuntur Jonæ, cùm in eum de-
Evcleßa. ſævire coguntur. Urinàm id obſequi à nobis
Riei hono- imnpendatur regnantibus & perlitantibus Ponti-
vandi. ficibus, quod nautæ perduelli detulerunt. Pudet
5. Erelfa tanti fuiſſe apud Ethnicos Religionem non ſolum
Romanæ. exteri, ſed profugi, quique eos in tantum vitæ
diſcrimen, merciumque jacturam conjecerat. Sæ-
vire in Jonam Pelagus ſentiebant, cœlo illum
ſciebant inviſum, eſus ſacrilegio fugæ omni ſe
penè gazäâ mulctatos, mergi in horas trepida-
bant. Arttamen Deo coœli initiatum, Vatémque
Numinis vel prævaricantem reformidant. Nos
utinam ita Vatis innocentiam coleremus, quùm
ad Deum accedit, uti remiges recedentis à Deo
Vatis defectionem coluere. IIIi ſui naufragii Au-
bid. 13. thorem demergere nec juſſi potuere. Et remi-
gabant viri, ut reverterentur ad aridam, & non
valebent. Incolumitatis nos noſiræ propugnato-
res perdimus, & quorum laniare membra non
poſſumus, eorum famam, rabidi quaſi canes 6
Authorati mordemus. Quis enim aut Sacerdotibus parcit,
Deo Reii. 4, . I —
giaß con, aut Monachis, ideò tantuùm inviſis, quòd agen-
temnuntur. di cum Deo deſiderio patriis procul laribus, &
riſare finibus exceſſerunt ² Quos plurimi faceremus,
Jaſorum. ſi libidinibus, ſi pecunis, ſi gloriæ domi ſuæ ſtu-
PBerleeuto derent:⸗ fecretos a foro, à circo, à Senatu deri-
S demus. Is eſt religionis apud nos comtemptus,
‿ Eccle ut quos in lupanaribus honoraremus tabidos &
Pite diffluentes „eoſdem Aris adimotos, & ſacco Nu-
minis paludatos, aut velis arceamus noſtris, aut

— Oliva in Eſdram.

admifſos, quaſi vulgi quiſquilias & immoti au-
diamus, & vix dignatos reſponſo abire jubea-
mus inhonoros. Meis ego oculis vidi in Urbe
Italæ haud ignobili, non equeſtris, ſed conſula-
ris familiæz Monachum ab inferioris longè notæ,
proſapiæque Prætextato tanta gravitate oris vo-
ciſque exceptum, ut Mardochæum Aſſuero ſiſti
exiſtimares. Nam Aulæo cùm vVix ſe Prætor ex-
tuliſſet, ſurrecto capite, aliorsum detortis oculis,
ſiniſtrorsum demiſsà dexterà, voce aſsA, ut ſe
ponè ſequeretur iis vocibus, quaſi coronatus Ar-
taxerxes, indulſit, accedat, Pater. Tum non ſi-
niſteriorem ſibi eum aſſidere juſſum, ſed adver-
ſum, humeris ſcilicèt in aulæum averſis, inte-
ctum ſilere tantiſper tulit, quo Majeſtati ſuæ ſat
crederet perlitatum. Mox loquendi poreſtatem
fecit, ſed eàâ lege, ut, diſſerente Servo Dei, pi-
Ctas cubiculi tabulas, aureãque fornicis ſimula-
cra oculis identidem pererraret, quo faſtu, nec
ſubulcum Cæſar in Pharſalicis audiſſet, quàâ die
terrarum orbem debellavit. Tandem dicentis ab-
ruptâ periodo, abundè ſe iis de rebus admoni-
tum ait, ſellaqque afflurgens, Eho, ecquis hic
eſt, inquiit, reductéque raptim velo à barbatu-
lo, intrà anterioris cubiculi limina ità conſſitit,
ut fori rabulam priuùs ad ſe ingredi juberet,
quàm totus è& cubiculo ſe Monachus proriperet.
Eundem fortè Semiconſulem conſobrinus Mo-

nachi convenit, præmiſſo tamen circumpedaneo,

qui ſe venturum nuntiaret; cui ad aulæ gradus
occurrit, ütque dexterius Eques latus ſibi tege-
ret apprecatus, priorem, quaquà tranſirent, an-
teire juſſit. Mox cubiculi oſtio ut ſederet ad-
verſus non difficilè impetravit, ſibi ſedentem
contrà protractaà ſellà, dimiſſis aut infraà loquen-
tis ora, aut etiam humi luminibus, Equitem au-
diturus. Quem nullo faſtidio pertulit non unam
clepſydram inſulſiſſimis officiis exhaurientem.
Garriendi tandem ſatie abeuntem, verbis, hu-
meriſque demiſſiſſimis proſequutus, ad bigam uſ-
que non abnuentem deduxit. Nec indè tam
ſe citò expediit, quin diù præſtolaretur abituro.
Nam, quuùm intemperantiùs alterum ex equis
verberaſſet auriga, impatiens ſcuticæ pullus an-
teriores modò pedes ſurrigere copit, modèò fe-
rienti recalcitrare, cervicem modò diſcutere, rhe-
dam interdùm detorquere. Incuſſo tandem ve-
hementius flagello, refractarius ceſſit, ſed rapi-
diùs abreptàâ bigàâ, inofficioſum abire Equitem

coëgit à Conſulari, quem è cortina, eventilato

pluùs pileo, quam capite vix ſalutatum, effus
eques fugâ, ruboris, tædiique plenum rehiquit.
Itäne? Ergo ex ſororibus ortos, jiſdémque inſi-
gnes majoribus homines, tam diſpari officiorum
culu proſequimini! Ocreatum reveremini ut

Numen, cucullatum, quaſi remigem proculca-

tis. Tantumne impetrant ocreæ? An non Chri-
ſtus in Monacho ſpernitur, cujus ità inſignibus
eviluit, ut deſpuatur cucullo, quem nemo bra-
Cteatum non coleret & braccatum? Deducere-
tur criſpatulus & unguentatus perhonorificè à
Primoribus ad uſque limen ædium ſupremum.
Palliatum & pallentem ganeones & ſcurræ ſibi-
lhis ſalibuſque aulà, atriéque propellunt. Dege-
neravit ſanctitate habitus, Ordiniſque claritu-
dine abſolevir Adoleſcens, ſummo futurus in
pretio, ſi è& ſinu Mimæ diverteret ad Primores,
ideò degener, & bajulus aggregatus, quòd cruo-

re Numinis rubentibus buccis ab Odæo progre-

diatur in aulas. Una ergo ignobilitas eſt, autho-
rari Chriſto; Una item, non quidem apud om-
nes, nec apud multos, ſed apud aliquos dignitas,
olere

.

efe uine⸗
its,ſbi
.. Cu ne⸗
vr. di 6
imnei nſi
n ecupe
ſudors .
Gebam tall⸗
ſenlur, non
mpunandi 4
un aogelan
co initiate
Auchigemn ⸗
rolein 1
umr, ſ,
iinimque in
e Nætores
1. Nemo gr
ſetuclne nol
Go edecorat,
ss, Eenut
lun elpoia
e Aule,
hare, Com
ult oabi t
Ickum telis o
Nefämis tiu
MMamres, guo
ſen, nan a
3bod lrhn .
Lengtbos ile
D enrern.
ſun, gi lrul
Cum,nparerin
Mublämus in c
Iyonn Puͤr⸗
(alng enlen
Mnin oopior
ltebebins l
ſeitohum
Iie! Vosh
Conhlkaninos.
aabuntur
llnog id at⸗
bin donang
Ramntni
rſi denntzn
on unn kars
1e ſeeitien
8 1 8
eltegtu P
6
ꝛJ. achn
üihli iner
chnit, glnn e

Puh
Eribe leren

i De Cyro Rege. Cap. XXIII. 193
e Slere paſtillos, 8 m re oleret ligio invehit, hos verò infrà tripodas deji-
in vlere paſtillos, Veneretn redolere. Si oleret re igio mnre 1, 08 V i fe tripodias d . .
dentb hircos, ſibi profuſiora adſterni vellera gratulare- cit? Si una HD onelt t fi⸗ 1 na in
ene tur. Qui redux ex Altari Agnum olet, deglu- lum cum Clericis 4 cendet, de “D et autem
Eenn betur. Si pſaltrias adiret phaleratus, dexter Op- cum Monachis in aerruind . Aut nac Rru
enl timati conſideret. Noviſſimum cum rubore lo- fides honckrrus à ericie⸗ r or adeò Eri⸗
Nan cum occupabit, quòd non regnaverit cona- Corurn fidem eguli, Dynaſtæque driet
i . tus, ſed ſe virtute præcinxerit, unius poſſeſſio- Neque enim, ſi una on um religi elk, one-
14 ne pudoris nullis non ædibus eliminandus. Neſ- ſtare Clericum debet . nichurn vVerè deho-
mnt ciebarn tantâ Fidem invidid conflagrare, ut neſtare. Sol, quoquòô inci lrir niroten imper-
bnm, ejus teſſerâ Senatorii palmites ſtolones habe- tit ſuum. Fides quoque, lo eſt, æqu&
ne rentur, non excolendi ad honoris frugem, ſed omnes illuſtret. Nolumus occaſione fidei tumere
1 amputandi ad incendium, torribuſque ſartagi- opificum ſobolem, & Regum filios proculcari
gelt, in num aggerandi. Odimus cœlo conſecratos, quos At quò me æſtus abripuit? Injurius in amplit-
nſe Orco initiatos amaremus. Quos Prætores in ſimum ordinem profectò ſim, ſi unius inurba-
nlotſn quadrigam adſciſcerent, ſi & ganea proſilirent: nitatem Levitæ in omnes cupiam, cogamque
nii eos proſcindi à ludionibus, dicteriis, diriſque redundare. Fateor id me ſemel monſtri aſpe-
Bwulnd⸗ patiantur, ſi pleni Numine erumpunt è& ſylvis. xiſſe, putidiſſimè ſcilicèt officioſum Clericum
tinn Utinatmnque in Dei filios tantùm licere lurconi- in equeſtris ordinis cincinnatulum, ſaxeum verò;
le, e bus Prætores, non Sacerdotes quoque patian- durumque in ejuſdem ordinis cucullatum. Accidit
ctenis tur. Nemo gratior, honeſtiorque Regum con- id tamen ſemel, & unmius aut incuriâ, aut injuri,
Nuahn ſuetudine non eſt. Sola cum Deo neceſſitu- aut inſcitiâ, aut ruſticitate Prætextati: qui, pa=
agil do dedecorat, majoruümque Lauros corrumpit ce ejus dixerim, trahebat plurimum ſtuporis
oakein Fides, demutaâtque in ſalicta. Religionis nos pal- è& ſtirpe, homo recentiſſimæ famihæ, & ſubi-
na Cli, lium deſpoliat, ſolà in mari magno, ſpatioſô- taneus è trunco Mercurius. Quot verò non
di hr, que Aulæ, ſolâ, inquam, Evangelicâ naufragos togati Clerici, ſed Præſules infulati, ſed Eccle-
s Mnſet nuditate. Comatulum Abſalonem Quercus ſuſ- ſiæ Principes magni in deliciis Monachos ha⸗
Cbrnn . pendit Joabi tragulis periturum. Tonſura Mo. bent, perhonorificè appellatos, humaniſſimè ac-
uml nachum telis omnium, & linguis exponit; uno ceptos; primoribus non poſthabitos, menſæ ad-
alegi Rehgionis titulo Joabos nacturum innumeros. hibitos, primo à ſe loco in quiadrigis ſedere
nu ſhire⸗ Piſcatores, quòd olim retia Chriſti juſſu dimi- coactos? In his porrô nullas familiæ ſordes aut
her . ſiſſent, non æquati Conſularibus, ſed Dictato- obſervant, aut faſtidiunt, und illos abundeè ino-
1Eehe a- ribus antelati. Jam Conſulares poſthabentur pia fidei locupletes, nobiléſque teſtati. Etenim;
ei Een remigibus, ſi ſe bonis ſuis in obſequium Numi- quos à Calceis ſibi eſſe nan paterentur patriâ tu-
iſiher. nis abdicaverint. Levitas, ſi qui fortè uſpiam me conveſtitos, futuris eos Chriſti ſegmentatos
Hliene ſunt, qui pluris Equitem faciam, quàm Mona- pares ſibi volunt, & patind, & ſubſelliis. Pu-
Ptnon uum chum, rogaverim, quo titulo Nicææ Conſtanti- tant, ſiquidem, nec immeritò, natalium ſordes
Manenen. nus ultimus in cœtu Patrum conſederit, niſi Re- omnes & maculas ſat tectas & convelatas in
etiik⸗ ligionis ſplendorem re eritus in Clericis. Sibi Monachis eſſe, unà Evangelii, Chriſtique nudi-
Aben Cæſares prætulere Clericos hoſtiarum litatione tate. Quis enim avorum nævos in nudo vi-
zin n Numini propiores. Et Equitibus Monachos deat, obſervétque ‚niſi Lynx? hoc eſt, niſi Lu-
tetur dDnn poſthabebitis Clerici, quos Chriſto conjunctiſſi- pus, & fera, non verò Præſul & Paſtor. Mitto ſu-
unn er ei mos fecit opum contemptus „ & vulnerum ap- blatos de pulvere egenos, erectôſque de fimo ino=
i petitio? Vos fidei prærogativa opulentæ præitis pes ſuffragio Patrum Principibus ſociari, &
ce M Conſtantinos. Hi eſurientis teflera fidei bubul- gloriæ ſolio à Pontificibus inferri. Ex his bonus
1, nohdk . ubul- gle ſic i. Ex his bonus
llurr cis æquabuntur? An Cæſar ſuppedaneo ſui ſoli vellem Clericus ediſceret, quantùm de ſuo fa-
e “ ſcabello deſidere permiſiſſet Majorum abollis ſtu detrahere debeat, quantique facienda ſit; vel
Gncke paludatos id ætatis Sacerdotes, quos ſuperiori ac- in plebeiis Monachis fidei teſſera, ne Mona-
n ien cubitu dignatus eſt fidei carbaſind candidatos? chos in polie n deſpuat
ir uirn dubitu dignarus eſt fidei carbaſind candidatos? chos in poſierum Conſulibus ortos deſpuat ;
die Ni Si ergo tanti Sacerdotem facit Imperator, quòd quos in familiæ prætextaâ faſtoſos homo ipfſe re-
M Chriſio demutatione tunicæ acceſſerit: cur vos centiſſimus extimuifſet, ſuſpexiſſétque, longo
m, i non tanti facitis in Monachis ſanctiotis tuni- iis proximus intervallo. His eum imbuendum
hun teigle Ccæ ſeveritatem à Sericati Cæſarem anteeunt: exemplis dixi? Erravi. Tantis dedolari, expo-
Gengtein & pellitis ac Seminudis ſub Chriſio patriciis lirique Magiſtris non debet. Parem ruſticitati
fann bracteatus Eques præferetur ² Attendite vo- ejus præceprorem ſublegi. Erudiri enim non pur-
gkrenii d bis, ſi Monachis non proſpicitis. Si enim fi- puratis, ſed portentis decet Vani capitis fa-
en ale⸗ dei titulus inter quiſquilias vulgi, aulæque eos ſtum. Redeamus ad Jonam, huc undè diverti-
Hunnr deputat, quos ſemotos a cœnobiis, redditôſque mus;, & Balæznam Superbienti imponamus, ur
n ilgii⸗ gentilibus coleretis im pensè: timendum eſt, ne, eum illa contemptum in Dei ſervos, faſidmque
n wenoht qui eodem fidei titulo vos ſibi prætulere Prin- dedoceat. Et præparavit Dominus piſcem gran
)Deduer cipes, ſui illos obſequ'i & pœnitere incipiat, & dem, ut deglutire Jonam. Quid expectas, ſi de-
honoifte pudere. Cur enim, inquient, equeſtris nos, ſtinatam prædam deglutiat bellua truculerka ?
n Kyem Plebeiique ordinis viris primas concedamus, An non eum attritum, concisumque in minutiſ- Balzna Jue
Kune ſi und Religionis tunicâ inſignitis: cùm apud eos ſimas partes, & quaſi atomos, primo ſtarim Kosreve
mm. D ità cilicio, & ſacco, hoc eſt, ſanctiori Religio-: morſu belluæ extimeſcis? Vixit in ore belluæ ntur.

Ge ANhn mnis habitu conſularis ſanguinis degenerent, & Propheta. Vixit in gutture. In alvo vixit. Nec

10 ſpuns i evilefcant hæredes, ut hoc tantum nomine ton- tantiſper vixit quamdiu eum coqueret Pilſcis.
d Find, ſoribus illos, lippilque vix æ uent? Num diviſus Triduum in Balæna non pernockavit ſolum;
. an eſt Chriſtus? An fides, quos eminùs Deo admo- ſed oravit, in Templum ſe Vati confingente
Nrn oge Vet, eos Regulis Præferer „ quos veròô Deo co⸗ monſiro. Et erat Jonas in Ventre piſeis tribis Tbid. 4e
Gil,ut minus adjungit, Chriſto paupertate, vitæque au- diebus, & tribus noctibus. Et oravit Jonas ad
Mn ſteritate propiores, 608 poſthabendos novis, no- Dominum Deum ſuum de ventre piſcis. Audin'.
gie viſſimiſque civibus ſanciet? Cur illos ad ſolia Nudum quidem, ſed non inermem & Navi
Eihic. Comment. Tom. III. Jonafk

galenayo- Cibus, in alvum

194 Oliva in Eſdram.

Jonam dejecere Nautæ, quem Fides, Dei teſ-
ſerà, loricaverat. Ergo, ut Hebræum eum eſſe
Balæna ſenſit, repreſlit illicò eſuriem, nec jam
ſe ligurire poſſe intellexit, cùm ſibi, non pa-
bulum in præda, ſed hoſpes dederetur. Op-
tabat vorare hominem, ſed Vatem in homine ve-
rebatur. Malas non ſemel ſuſtulit, quò eas de-
mitteret ingeſtam prædam attrituras. At timen-
tem Numinis Vatem extimuit, cpitque linge-
re, quem ligurire decreverat. Morſus in ofeu-
la demutabat, ſuberâtque inter dentium ſerras
ſuaviandi, quis crederer? illecebra. Videbatur
oſculum, inter belluæ genuinos, quaſi marina
& dumis roſa, eò gratior, quò hyeme feri-
tatis ſæviſſimà vernabat. Mirabatur ſuaviorum
illecebras Jonas eas inter cuſpides germinare,
putabätque jam ſe naufragium ſomniare, non
ati. An non ſomnia ſunt oſculorum deliciæ è
dentibus belluarum? Diù Balæna Vatem re-
tinuiſſet in ore nullâ ſatie blandiendi, niſi cu-
baturum illum duriùs intrà dentium ſerras me-
tuiſſet. Ergo diductis, quantà vi potuit, fau-
Jonam trajecit, ubi & epar

ne adbtan. Conſtravit in culcitram, & Vati cor extruxit

Rnur.

in Aram. Et ne vel invita Vatem coqueret,
ſtomachi faces novis ſubindè gurgitibus tem-
perabat. Aurigabatur proindè, & pſallebat Jo-
nas in naufragio, mitiſſimo in aquis coœlo re-
creatus. Belluæ enim viſcera, quæ ſuo thio-
piam æſtu in undis repræſentaſſent, congeſtis
aquarum fluviis temperata, æquoream quodam
modo Idumæam, riguamque Vati exhibebant.
Nemo ſeu cogitatione, ſeu conjecturà facilè aſ-
lſequetur, quas bellua ſuo pabulo comparaverit
epulas, nullæ ut hoſpiti defuifle lautiæ videren-
tur. Nam ſi ſumptuoſius nemo cœnavit quàm
Cleopatra, quæ maceratum aceto unionem ab-
ſorpſit, ſummaâ, non admiratione, ſed indigna-
rione mortalium. Nam comparem reſolutæ
margaritam, quam ingluviei luxuriantis Re-
ginæ ſuperititem Antonii preces effecere, diſ-

Luxuria. ſeéctam Romæ Veneri appendit Octavius,

quo poſteris traderetur eodem ornari pretio
duas Deæ aures & genas, quo unum Ægyp-

1.

sitidobhe- tiæ Pellici temperatum eſt poculum. Non enim
Mnatrir. gemini bibunt adulteræ, ſed gemmas ebibunt:

ut hinc maximè liceat conjicere, an parſu-
ra laſcivia ſit equitum patrimoniis, quæ regno-
rum pretia uno hauſtu exhaurit. Si, inquam,
tam lautè convivata eſt Cleopatra, uno ſa-
ginata margarito: Quæ fuere Prophetæ coœnæ,
cui non ſemel, ut puto, bellua conchas in
ſuccino, ambarumque obtulit, rejectis tan-
quàm bellariis in ſecundas menſas margari-
tis. Nemo mihi Æſopi patinam CC. Seſtertiis
æſtimatam objiciat; ſiquidem quam hiſtrio quæ-
ſtuoſiſſima artis infamid ſibi, garriendo, agen-
do, inſaniendo ſepoſuerat voluptatem, eâ in
monſtro gratis Jonas fruebatur. Quos ibi echi-
nos exuxit? Quæ oſtrea momordit? Quos li-
bavit mullos & rhombos? Grandiloquum me
forté damnatis commentitii in monſtro epuli?
Id, ut exſcriptum non aio, ità inſtitutum à
bellua, paratumque Jonæ nullà ſanè inconſe-
quentid perfcribo. Etenim plùs eſt vorato ſeſe
Vate abſtinuiſſe monſtrum, quàm illi ſiruxiſſe
menſam è& conchis. Jejunat Balæna difficilius,
præſente, paratôque cibo „ quam convivium
inſtruit ex oflreis. At iſtbæc controverſa, ple-
nque difſenſionis omittamus. Ur coœnaſſe Jo-
nam negas in monſtro, eumdémne vixifle ne-
gas in bellua? ceciniſſe an tu eura negas, & oraſſe

in Balæna? Quæ veròô tam illiquefactæ patina-
rum deliciæ blandiuntur gutturi, ut mentem re-
creat conſuetudo cum Deo? Oravit Jonas de ven-
tre piſeis ?² Ergo perſplendidè lectiſſimis ſeſe
epuhs recreavit. Cecinit? ergo felicior ergaſtulo
fuit, quàm roſtratâ. Vixit? ergo in Vate fidem
eſt bellua ſubverira. Iſtuc à me tantuùm obje-
Ckari oportuit deriſoribus Monachorum „ quo
ſcilicet magiſterio belluæ Prophetam reveren-
tis cullum doceantur & obſequium in Dei
cœlique myſtas. Quo verò amoris ſenſu Balæ-
na Vatem retineret, deprehendemus in litto-

1
7

Jonæe 2, 2.

re. Et dixit Dominus piſei, & evomuit Jonam lbid. 1I.

in aridam. Occupantem fſui pabuli ſedem &
penu, Vatem ità bellua ſuis præcordiis ample-
Xabatur, ut imperio tantùm adacta Numinis re-
miſerit hoſpitem. Et dixit Dominus piſci. Quo
autem dolore à ſe Jonam extruſerit, verbi tro-
pus commonſtcat. Et evomuit, inquit, Jonam.
Si Vatem, quaſi pondus, geſtaſſet, læta eum,
non vexata, deponeret. Ejicientis angor, com-
plectentis illecebram proteſtatur. Vide, ut illum
non propè littus in undis, ſed in arentem oram
projecerit. Retinere hoſpitem, quamdi licuit,
cupiit. Magno ſanè periculo tanti corporis bel-
lua ſe oræ admovit; & fortè hæſit in vadis.

Sed perire, aut certè periclitari maluit acceſſu

littoris, quàm à ſe ociùs hoſpitem divellere.
Proh feræ humanitatem! proh Amoris in mon-
ſtro delicias! Pabulum vorat, nec devorat. Par-
cit pabulo, imò pabulum paſcit. Deeſſe ſibi
mavul Pelagus ad natandum, quàm Vati adeſ-
ſe ad naufragium. Conflictari, ait, præſtat (lo-
quentem enim indaucere mihi concedatur) quàm
jura violare hoſpitii. Ne algis Jonas ſordeſcat,
algis Cetus immoriar. Malo mori, quàm fſoœda-
re. Hebræus enim eſt, quem veho, & Deum
cœli reveretur. Bellua ſum; ſed me nulla à cultu
Vatis truculentia revocabit, quin meum in illum
obſequium meo vel funere redimam. Quod Jo-
nam littus excipiet, eo ego condar monumento.
Sed pereo non invita, ut mea in meo ſepulchro
fides vivat in Vatem. Qui me arenæ mandabit,
meæ utinàm is mortis cauſam exſcribat. Nam ſi
periſſe teſtetur me, ut pereundi diſcrimen à Jo-
nà depellerem, quo ſint honore proſequendi
Vates, qui ſe Numini devoverunt, mortales
fortè condiſcent. Quam ſi à me inſtitui ſectam
contigerit, non tum me funeris pœnitebit. Tan-
ti eſt etiam monſtris, legem, rationémque præ-
ſcribi, quâ Vates excolantur. Et non pudet plùs
transfugis à Balæna Vatibus obſequi, commodi-
que deferri, quàm ſuffixis Chriſio Monachis
deferatur à Clerico? quàm Præſulibus à Præto-
ribus impendatur? Quâ, rogo, immanitate Pro-
conſul proſcribit Antiſtitem, quùm proſcriptum
à Deo Vatem Balæna tueatur? Hæc ſervat
Damnatum: ille damnat Servatorem. Monſtra

naufrago blandiuntur. Naufragium agere Sacer-

dotem Prætor coget Politicus? Non unâ in Re-
gione Europæ Antiſtitum querimonias exaudi-
mus, vim ſibi à Præfectis inferri; adeò ut Præ-
ſulibus interdům nuſquam meliùs, quàm in exi-
lio ſit, nuſquàm, quàm domi, miſerius. Nu-
dum Balæna Vatem eſt reverita. Vos infulatum
Antiſtitem nolite patri, nolite famâ, nolite bo-
nis, thronéque ſpoliare. Si Præſulem margaritis
non ſaginatis, quibus Jonam Cetus refecit, cicu-
tà eum ſaltem ne offocetis. Alioquin viliorem
fidem Proconſulibus eſſe conficiam, quàm Ba-
lænis. Subrident ad hæc tamen fulgura Conſu-
lares, aiunque, paratos ſe ad obſequendum
Sacer⸗

Eocleſiaſt
ci coli de-
bent, quam⸗
non -
ent probi.
elga⸗

honorandi.

Eecleſiaft-
ci Præſules
honorandi.

Eceleſtaſtici

ſola debe-
rent Reli
Lione glo⸗
riari.

Eecleſia;

eendhnbi
4 ſi ann
hyi, ſan
5 Een, leſin

. tnque
enegeyl,
t u uum!
4 40: l
el imne⸗
larl zuel
heiriſin .
gemnli bibll
i, aulgalnu
lis hiun,
Getien 10
e Nl 1u
nr vgnde
Iro pec ver
n inarüran
e, noon
menlik Pr0
zun ſe en
Obrie Regul
Dinig, mot
nnn inol
In, ſele tt
do, Eeebiati
en le aſiſ
Mn 1
ulangonmeos
0O, tlo,
Fio ſchbs
Ia, u don
Peie, ej
Gann flden m.
buan prefen
Muls, Ed u
u, umnti
(lu, Mn .
Qd won lle
un, geſtrtüm
(aNeta Meed
Peonazenalen
1it Aeſes
Otkltt; Miin
Minn nation
Nertbous eret
Dchn, Mune
Mdre Ini Me
Palnas ☛
ehois ſ
auh⸗ Paddl
w Ccon, Gl
Petchun
uer furion
eehlan geni
aEtenlgel g
alaunn
N We
N
Tkebon ch
üennin.
nanſicerer
3 un obe
Een ren J
Pal' N ea

DW
i
erfle
dun,
n keiee
nn
Erlide
din i
mi Mai
Kan 8
ni n
Nmii
fiſi
n,iin
un, Jun
4, K n
var N
ice, uila
Henen an
Eimdin han
1 Cperdk
halt un
malit al
ten dGn
ImüRN.
Genn A.
1. D li
n aidkl h:
1,el bin
tu lun ,
eus ſickler, i
Ain ſek
ho,ADan
Ne Nllscln
weumnin in
un. Cootl⸗
monume
ged Epolt
ene malti
Cuba Nnl
Alnimna
e oedeni
t, Nanls
liani n
iebie V.
Onene ie
Gnhicet ſi
i, Conmnd
do Monctt
Mhuter
mmmiate Do⸗ 1
n racifun “
He ſerar
gen. Mlorlra
n iget⸗ dr.
on uakinke⸗
Volias illl
led
ei⸗

De Cyro Rege. Cap. XXIII. D 195

gesen. tià, ſi ſuam tamen Antiſtites, imitati Jonam, fſi-
Sarir v dem, feligionémque vereantur. Jonas, inquiunt,
,& Iu. Nuid ſeſe fide veſtivit. Nam opus, iter, vota, pa-
zus inn. triatnque juſſus expromere, titulos penitus om-
Pne 1. 8. nes negleyit, und fidei notione gloriofus. Quod eſt
opus tuum? quæ terra tua “ & gqus vadis? Divxit
ad eos: Hebræus ego ſum, & Dominum Deum
c&li ego timeo. Hi Verò in curribus, & hi in equis,
rari autem in nomine Dei noſtri gloriantur.
Nobilias Peripetaſmata explicant, myrrhina ſtruunt,
nanjactas gemmimnd bibunt, auro vomunt, inſidunt ebo-
1e⸗ ri, aurigantur in cedro: iis denique ſeſe Pha-
leris ſepiunt, quibus & Pompejus, & Cæſar
ſuperbirent in Circo. Et genus, & proavos, &
quæ nec ſua Poëtæ, ſibive adſcribunt, jac-
tant quotidie, ad ſatiem etiam aſſentantium.
Imèô nec veris eorum aliquot intumeſcunt avo-
rum inanitatibus, ſed ementitis. Nam è& lo-
trice, non oriundus, ſed enatus Sacerdos, eò
Nobiutas aAtnentiæ provectus eſt, ur familià Principe edi-
zommenti- tum ſe mentiretur, tantümque primoribus In-
tia, ſubriæ Regulis non perſuaſit ſuam cum illis ſan-
guinis, nominiſque conjunétionem; itâque
garriit impoſtor „ ut, raptu cidaris non ſa-
tur, penè trabeam extorſerit, cuùm ſapiemtiſſi-
mo, celebratiſiimque totà Iraliâ purpufaté affi-
nem ſe ſuaſiflet. Nec comploſione caruit im-
poſiura, Ciſalpind irame Galhd, ab eo inter
conſanguineos adamflum , qui genere perobſ-
curo, toto, ut dicebam, parentis lotricis lixi-
vio ſordibus ſe cuharum emaculare nequiverit.
Iſta, ut non fingant æteri; augent tamen
plerique, opes ſteian aque explicando, nun-
quàm fidei metnores, & huſquam religionis teſ-
ſeram præferentes. Audiebatur à Proconſulibus
Paulus, ſed und Chriftz Cruce perſancte tume-
bat, quamvis ſcribenti decora ſuppeterent ſplen-
Gal.6. 14. didiſſima. Mihi autem abſit gloriari, aiebat Apo-
ſtelus, niſi in Cruce Domini noſtri Jeſu Chriſti.
Quid non præiliterat Paulus? quôtve titulo-
rum, geſtorumque ſideribus collucebat? Occæ-
caverat Magos; couterruerat Præſides; Areo-
Pagitas excuſſerat; depulerat morbos; ſubmove-
rat peſtes; mortem effugaverat; provincias
obierat; Maria edomuerat; adierat cœlum, om-
mium nationum & linguis loquebatur, & cla-
moribus expetebatur, Romanus Civis, Judæus
Doctor, Mundanus Numinis Interpres, infeſtuſ-
& Tauhu. que Jovi, Mercuriôque Mercurius. Quas ille
Gtan ve Palmas omnes Chriſto, Crucique defixit, un
Rehigionis ſibi glorid reſervatà. Cur igitur è
Paulo Præſules non ediſcunt, quæ ſint Antiſti-
tum decora, quæve eſſe debeat pompa, gazâque
Sacerdotum. Quot ad Pauli pedes Neophytorum
jacuere patrimonia? Nihil ex iis in fupellecti-
lem ſuam avertit Apoſtolus. Quam illi obtulifſe
credendus eſt gazam Cypri Prætor Sergius Pau-
us, quum ab eo lufirali aquà expiaretur? Ni-
bil & Prætoris infinitis opibus accepit Apoſtolus,
unum præter Pauli nomen, quod prod'giis,
gelliſque illuſtrarer. Non te Amphionibus Pau⸗
lus ſepferat, ad illecebram aurium. Non ſe
epheborum cohorte vallaverat, ad ſtuporem
intuentium. Non ſuæ bigæ famulorum examen
circumſuderaàt, qui ferre latus integerent, &
cœlum vocibus lacerarert. Non à Sole mutua-
Eerleſafi. tis Pyroéënte ac Eoo, curru vehebatur trium-

§. Bauli
bompa, &
thaleræ.

ei vient phali. Non venaticorum canum gregem aluit,

TLuxum, &-
Prodigali⸗
batem.

ut unum, ſub exortum vergiharum, concer-
peret leporem. Non dernique Paulus mures Pon-
ticos olebar, ſolo Chriſti odore, nardéque per-
Ethic. Comment. Tom. III.

Sacerdotibus eſſe, Religioms, fideique reveren- fuſus. Gloriabatur in Fide, & Scripturas tantüm

loquebatur Jonæ conſimilis, qui ſua decora in
unam divini timoris epitomen contraxerat. Ideò⸗
que ut Balæna Jonam ſemel, itaà Mare Pau-
lum non ſemel ſuſpexit. Quem naufragum non
oppreſſere decumani, ſed in portum cum ſo-
Cchs impulefe, tanté ad enatandum agiliorem;
leviorémque, quantò eum Catena & ferro præ-
gravis deprimebat. Adeò, ubi ſola Fidei ſupel-
lex eſt, in obſequium Sacerdotum & Vatum;
Maria „ Monſtrâque flectuntur. Nullus non
vereretur ſacros Dei Miniſiros, ſi nullum ipfi
vererentur, nullumque ſtuperent, niſi ſolum
Numinis Evangelium. Quis enim Balzna
truculentior? Fovit ea tamen Jonam, non op-
preſſit. Videntur iſta mihi & amarius in Eccle-
ſiaſticos jacta, & contumeliosé. Piget proin-
dè objecta diluere, ubi præſertim conviciorum
Montes, cùm di parturierint, Lepotem pa-
riunt, à quo tot Heroës Eccleſiæ integerrimi,
neſciique venationis incruentæ, diſcerpantur. “
Nihilne habetis, quo Eccheſiæ Gigantes lace-
retis, præter Leporem? Audetis cum obſe-
quente Balæna componere Lepuſculum Vati-
bus obtrectantem? Nec illa cum Lepore cer-
taret, nec Leporinum ego convicium confu-
tabo. Cùm præſertim de uno, alterove narrari
fabula poſſit, colendos verò Amilſtites planè in-
numeros vitæ ſanctitate, modeſtiaque fupelle-
Ctilis & videamus & adoremus hac noſtirâ æta-⸗
te, ubique locorum & gentium.
At abeamus, & à Ceto procul; & à pelago;
& reſpiremus, ſi placet, in Luce. Hæc quan-
ti facienda in quovis fides ſit, palam totà .-
gypto teſtatur. Ibi enim, quùm cimmeriis tene-
bris urbes omnes ſqualerent, non ità tamen effu-
gata Lux eſt, quin per urbes complures, op-
pidâque permulta difcurreret. At quatm illa di- Pes ſona:
ſtributim, diſtinctéque eò tantum penetzabat, vum accef-
ubi fide Iſraél conſignabatur! Abhorrebat à Re- Pauperes
ge, non abhorrebat à ſervo: ſi, in Apim illo non ſper-
deflexo, is colo oblequeretur. Neque enimn 2u-
Lux purpurâ pelliciebatur, quemadmodum non"“
arcebatur lacernâ. A corona deſugere ſpectaba-
tur, ſi Egyptium inauguraret: affundebatur
compedi, ſi eam Hebræus induiſſet. Una Lu-
cem depulit ſuperſtitlio, una item Religio Lu-
cem invexit. Factæ ſunt tenebræ borribiles in Exod. 707
universa terrà ARgypti tmibus diebus. Nemo vi- 22
dit fratrem ſuum, nezë movit ſe de loco in quo
erat - Abieunque autem habitabant filii Iſrazl,
lux erat. Mira ſane ſiderum de fide, deque
Religione exiſtimatio. Affu debatur non Moy- =
ſis ſolùm tentorio Sol, quo imperantem vir- kexevehias
gam ſuo jubare perfulderer; ſed in piftrino etiam vi-
Hebræum vernam lux diſquirebat, ut mo- Pbine,
lam circumagenti Mancipio deauraret: Quæ ageferenda
que regium cubile tranſtmniſerat tenebris fodera- 7 Sar,es
ta, ubi Hebræum fenſiſſet, abrupto ſœdere, ſeſe Vee
fidei expandebat. Mirabatuf vinétus in carce- Henor mis=
re Neophytus, eam & catenis ſuis auroram erum- S
pere, quæ ſibi meridiem ità pareret, uè affii- erga ino.
ſam cæteris noctem nec crepuſculo recrearet. ös: Vibrols
Non loci fœditate, non fſervitutis illuvie, r.
hon criminum contagione retardabatur lux, Eux fiden
quin in Hebræi ſinum ſuas opes, gemmndſque onoravrie:
profunderet. Tanta circumcifioni dignitas ine- “ yee⸗
rat, ut coœlum culter videferur expugnaſſe , onararés
U0 Hebræ . . 2 tiaz, e-
J0 eorum vulneribus eſſent planetæ Ve- pes,et,dns
ctigales. Credebat ? Refulgebat. Cunctabatur que ſceleßs
tantiſper, opinor, Lux, cùm avari ædes irrum- ene⸗S
peret, aut obſcoœni fornicern penetraret. Mora- nianiar,
R 2 batuf

IV.⸗

Heveritas
Æεος om⸗-
nibus ſit.

Juſtitia, &-
Severitas,
ar Excom-
muni atio
in Magna
tes, ſe pec-
cenm.

Religioſ:
dehoneſtati
ediézo Pro-
con ſulis.

—
196
batur eam ſcelus, ſed fides invitabat, vincebât-
que ſqualorem criminis fulgor vibicis. Quid plu-
ra? Averſata furacem Lux, præda erat circum-
ciſi. Is planè gladius, qui matilaverat He-
bræum, ſanitatem, quæ in pennis eſt Solis,
videbarur præcidiſſe; avolare adeò nec à ſcele-
roſo Lux poterat, languere coacta cum ægro,
& viſa cum jacente decumbere. Damnabat fla-
gitium Fulgor in circumciſo, ſed fidem in eo
adamabat; proindè, quem refugiſſer phalera-
tum, à Moſe, cæſo inhæſit. Ubitunque autem ha-
bitabant filii Iſrael, lux erat. Dixifles in Dio-
genem Lucem converſam; quæ, laternâ cir-
cumlatà, hominem quæreret, imò fidem quæ-
reret in homine, ut ſicubi eam offenderet, ſuum
mox ei jubar, reductis ſpecularium valvulis, im-
ertiret. Quid eâ tum ſapientius Luce, quæ
in tantà infinitate vulgi Hebræum ab Æägyptio
ſecernebat? Quid eo religioſius jubare, a quo
ſceptrum negligebatur idololarræ, & ſtigma
colebatur Ifraëlitæ? Placet hæc ſanè Lux, quòôd
à ſuperſtitioſis initiatum coœlo populum diſtin-
xerit: non veròô placet, quòd conſepultum à me
dedecus Proconſulis ſui vi jubaris proſtare co-
gat, & deſignet. Quis enim .Ægyptiæ lucis dum
meminit, quam obliterari Legem optaveram,
non eruderet, eique palàm obtrectet? Graſſa-
batur per Italiam aliaſque, trans Alpes, Pro-
vincias ſuperiori ſæculo lues teterrima, cujus ut
occurreret ſtragi, qui provinciæ ampliſſimæ præe-
rat Conſularis, multorum rogatis, auditiſque
ſententiis, nec iis admodùm aſienſus, è& Sina tan-
dem ſuas planè ſaxeas tabulas importavit in coe-
tum, homo, ſolà diſſerendi infelicitate, alter à
Moſe Legiſlator. Ergo afflatam ſibi divinitus
mentem affirmavit, inditümque conſilium, quo
ſi uteretur Urbs, ſarta omnia, ſalvâque forent.
Provinciæ aditu, inquiit, quorquot Religioſam
in Cœnobiis viram profitentur, prohibendos, ar-
cendéſque cenſeo. Ut iſtud præſtiterimus, Pro-
vinciam, Urbémque luſtravimus. Horruere om-
nes, non ſeveritatem modò, ſed immanitatem,
ſævitiémque legis, quâà funditùs honeſtiſſimorum
hominum fama dabatur peſſum. Verùm, quo-
niam ſapientiæ præfectura extabat, cunctationem,
moräâſque prudentium furor pervicit Legiſlato-
ris. Vix dies à cœtu prima diluxerat, quùm

in foro, non ſcriptum, ſed impreflum, affi-

Religioſo-
vam Ber-
ſecutores.

xümque decretum eſt, non de peſte, ſed peſti-
lens, quo ſcilicèt Monachi univerſim omnes, &
Clerici, Regulares tamen, provinciam ingredi
vetabantur. Quod cùm Gubernantis ſcitum odio-
ſiſſimum, & contumelioſiſſimum Religioſis fa-
miliis per ſe eſſet, tum verò longè immanius
præſatione, & proomio fuit. Nam pientiſſi-
mus, ſi Süperis placet, Prætor, quo invidiam
Coenobitis majorem conflaret, ita virulentam
Legem eſt exorſus: Eô ſcilicèt Religioſorum
Clericorum & Fratrum fraudes, dolôſque pro-
vectos, ut, niſi procul provinciæ finibus indiſtin-
tè univerſi repellerentur, nunquàm incolumitati
civium conſultum foret. Intercluſum proindè
ſibi omnem penitùs in provinciam aditum in-
telligerent Cœnobitæ, quem ſi tentaſſent, ca-
tenis, ergaſtulis, quadriremibus, & crucibus,
nullà ſpe veniæ, obnoxios futuros ſe pro certo

ſcirent. Expalluit Urbs Religioſis Coœtibus ad-

dictiſſima, nec vigilare ſe credidit ſub meri-
diem, ſed ſomniare, nunquàm rata è ſuo foro
tantùm potuifſe infamiæ in Chriſti famulos re-
dundare. Ergo dolore, ſtuporéque perculſi ci-
ves, & violentiâ legis fulguriti torpuere primum,

9

Oliva in Eſdram.

mox in æquiſſimam, non rabiem, ſed iram acti-
vociferari, clamaréque coœperunt. Itane? Ergo
ad nos accedere licet mangonibus, hiſtrionibus,
ſcurris, & paraſitis, Monachis verò non licet?
Licet meretricibus, & Anachoretis non licer. Ju-
dæis licet, Religioſis omninò non licet? Ergo ſi
Cain reviviſcat, excipietur à nobis. Si ad nos
verò ſuperſtes etiam nunc accedat Elias, repelle-
tur: eſt enim Carmeli Hoſpes; niſi fortè, ut Eh-
ſeo pallium, ità ſatelliti dimittat & tunicam? Lu-
thero, ſi à Cœnobio florentiſſimæ caſtitatis ad nos
deſcenderit, in provinciam aditus non patet: ſi
& fornice remigret, cum Virgine defloratâ Urbs
recludetur- ut quem ſancétiſſimæ mihitiæ primi-
pilum excluderemus, fidei eum deſertorem ad-
mittamus? Hac lege Antonius, Hiilarion,
Macarius, & Arſenius, hâc Franciſcus & Be-
nedictus, häc denique Senenſis Bernardinus,
Tudertes Jacobus, Maurus & Placidus Roma-
ni, Hiſpanus Raymundus, Odilo Gallus ,Hy-
bernus Columbanus, Rupertus Germanus, &
Polonus Hyacinthus noſtris penitùs finibus de-
pellerentur; à quibus nec Nembrothum, nec
Abſalonem, nec Jezabelem, nec Manaſſem ar-
cemus edicto. Adeò jura omnia undâ in tabulà non
confudimus, ſed merſimus. Quid de nobis Tranſ-
Padani ſentient? Quid Ciſalpini? Quid Lappo-
nes, & Dani? Quam in nos Coslites exardeſ-
cent, quaàmque obliquè nos èê ſuis ſoliis diſpicient
Religioſorum Ordinum colo donati Conditores,
quorum filios non æquavimus mulionibus, ſed
onagris poſthabuimus. Clitellari in provin-
cia quotidiè muli, afinique commeant; &
cùm mulis oppida, urbéſque pateant, vicatim
Monachi extrudentur. Quæ Lutherani Saturna-
lia agent, quäâſque de Rehgiofſis dabunt fabulas
Calviniſtæ, ubi edicti noſtri exemplar accepe-
rint? En, inquient, quid de cucullis Catholici
ſentiant, quæque ſit Primatum ſententia de

Tunicatis. Piaculum contagionis Monachorum

exilium cenſuerunt. Hanc ſi à ſe peſtem depule-
rint, evaſuros ſeſe luem arbitrantur. Numen
hâc hoſtià propitiare ſtatuerunt. Suas intrà Ur-
bes Arabes & Garamantas admittunt, admit-
tunt & Anthropophagas, Coœnobitas non ad-
mittunt. Eos, aut ita exleges, hoſtéſque Rei-
publicæ putant, ut lue infectos congreſſu non
putent ſe hominum privaturos; aut ità infe-
ſtos mortalibus arbitrantur, ut, ſi ſani ſint,
ſatam ab eis contagionem ſuſpicentur. Quas hinc
ſannas, & diras in filios Crucis exploſerint Ec-

cleſiæ perduelles, nemo non conjicit. Miſeret

nos veſtri, honeſtiſſimi Patres, & nos noſtri
longè pudet acerbiùs. Vos à nobis exulabitis:
ſed à nobis primuùm exulavit humanitas. Vos care-
bitis Urbe, Provinciâque: nos Urbium propugna-
toribus & piaculis carebimus. Legi vos duriſſimæ
ſubjacetis: nos eam crudeles ſcripſimus. Et quæ
nobis Avis calamum ſuppeditavit, quo id genus

Legem exararemus? Saginatum cadaveribus ſub

Noëmo Corvum hunc nobis remiſiſſe cala-
mum ſuſpicari licet, quem Chamus arvina bu-
bonum, & Simiorum ſagimine in noſtrum de-
decus adipavit. Aut ſi tamdiu ætatem ſuam Vo-
lucris funeſtiſſima non produxit, ex ea ſaltem
ſati, nec degeneres, Coraces ſcribendæ legi

inſtrumenta & ſuis Clunibus in Tabelloniam

dejecere. Hæc illi, pro doloris modo, vel
effudere, vel effutiere licentius. Jam ego
temperantiuùs tecum, 6 bone, expoſtulaverim
pro Monachis. Ad te abs te provocant Coœ-

nobitæ. An ità de Chriſtiana Republica malè

meriti

neiii dert
ea, ⸗
um ſi
eilele ſnp
utere cun
Uint peo
imiitgve
Glo ad cal
1ad kerarn
Iurare con
bilas alil
6s yholi
ban in k⸗
lulk ſee
Nein, 4 ⸗
ues pon 1
Guurum d
Cuci nonmen
Knun
le connall
Pncerun.
zint in M
ce ſn?
8 getlaume
iiers, ſed
lekt phern
ſeinund ſo
4 , de gu⸗
uvert. N.
tens. Nan
Elltce lun
Moncki com
eviſinarent,
Cnentino
Chit Nonn.
Khu; ked u
lenn, Cantum
Moncdonnm
in n wſin
eennr. Ece
ſbils ecdti
Kandibus id
reg: gli id
1e linctate
enur) Cxn
weng Rome
Pden in tu
eun famnam
e Eigtili.
8 Meſcnt,
Ter. CGranllor
Uel mrine,
eſpio
mik Ullie⸗
ni, n eic

In Mlni Cr

nttie en
e. *
n täicht in

Ramzd
ne S
geln
Etiib
nmi
Nn len).
ele-
NAN
u,esl.
kud.
ham!.
Gtentadn
On ſaſct
lt Ut
iie n.
Gunthà
Hiin
ſen e
guuimu
ciduhen.
etmenlt 6
ts inbus
nRhun
Aanlinz.
intibcken
nobe i
Quilleg
eles alk
blicdlin
iCmiimnz,
lonba kl
n Wr.
mmem, 8
kalt, ilain
erani Auner.

labun ſbis

nner e

ls Ccan
1 Enrenin
Monachem
ellencee⸗
ntur. M
Uas innl
tumt, At
biss mon 41
holee Ne:
Cngelun
at in
1ri Hn,
uur. (s Pi
Wolenn .
er. Mn
& nos ll
bis elliii:
Uins en.
iumpepgn
cs Aulne
, o 6
alueitul
enille n
Nus Alit

De Cyro Rege.

meriti Servi ſunt Dei, ut eos in odium vulgi
vocari oporteret? Qui pro Chriſto paternarum
Edium ſprevere dehcias: qui ſe bonis omnibus
exuere ſub Chriſto: qui omni ſe voluptate mul-
ctavere cum Chriſto: qui Chriſti doctrinæ in-
ſiſtunt propius: qui vitam Chriſti referunt, ex-
primuúntque accuratius; hi uno Religionis ti-
tulo ad catenas trahentur & tranſtra, ſi non ſo-
li ad ferarum luſtra ſeceſſerint, ubi ſedem eos
mutare contigerit? Quid de iis Sulkani, quid
Scythæ ſtatuent, ſi eos infrà hominum quiſ-
quilias abjici, detrudique ſenſerint à Chriſtia-
nis Proconſulibus? Quis non in Cœnobia tan-
quàm in Eccleſiæ ſentinam proluviem con-
Auxiſſe ſcelerum, deſediſſéque arbitretur om-
nem, ſi aleatores, ganeones, ariolos, & deco-
Ctores non ſuis provinciis Prætores excludunt,
quarum aditu Monachos interdicunt? Quis

Cruci nomen dabit in poſterum, ſi ſe Cruce

fingendum non dubitet in furciferum? Ut à
lue convaleſcerent Hebræi, e trabe anguem ſuſ-
penderunt. Ne peſte oppida corripiantur, de-

ſævitur in Monachos? An hi Angues Reipu-

blicæ ſunt? Hoc enim verò occurretis antido-
to graſſaturæ contagioni, ſi, non exenteratis
viperis, ſed Monachis averruncatis, dignum
Medeàâ pharmacum condiatis. Tuum erit è
Vatiniano ſtomacho edicti tui cauſam eru-
ctare, de qua nemo, ne haruſpex quidem, di-
vinaverit. Nec te Romano velim exemplo
tuearis. Nam Romæ cautum quidem pruden-
tiſſimè fuit, ne ſine diplomate ultrò citrôque
Monachi commearent; non quèòd de iis ſecùs
exiſtimarent, ſed ne quis plebejus & impoſtor
commentitio Monachi habitu fucum faceret ex-
cubiis. Non ne Monachi in Urbem accederent,
lex lata; ſed ut tantùm huc Monachi penetra-
rent, cautum per legem; quô qui ſcilicèt à
Monachorum fucis & larvis ſolo internoſci ha-
bitu vix poſſunt, ab iis probè literis diſtin-
guerentur. Ecquando Romæ boatus ille, &
ſibilus præconis inſonuit, Religioſorum dolis &
fraudibus ad ſcribendam Legem adactos Pa-
tres: qui id tantùm æquiſſimè percurarunt,
ne ſanctitate habitus heluones & transfugæ pal-
lharentur? Coœnobirarum famæ, pudorique pur-
puratus Romæ cœtus proſpexit. Tu verò eorum
pudorem in tuo edicto proſtituiſti, & Naza-
ræorum famam atramento tuo ſuprà carbo-
nes denigraſti. At parcamus & vitàâ defuncto
& præfecturà, ne videamur deſævire in cada-
ver. Gratulor eo tamen nomine Cœnobitis
vel maximè, quòôd, qui eum vel anteceſſere
Præfecti nobiliſſimi, vel ſubſequuti ſunt, longè
ſecùs de Religioſis hominibus ſenſere. Quando eo-
rum alter nulli & ſuo ordine ſeu potentià, ſeu pru-
dentiàâ, ſeu exiſtimatione ſecundus, non modò
non putavit Cœnobitarum fraude inferendam
Provinciæ luem, ſed eam depellendam ità eo-
rum credidit induſtria, ut e Coœnobio cele-
bratiſſimum evocatum Oratorem, affectorum
Noſocomio præeſſe cum imperio juſſerit. Qui
eâ ſe fide in præfecturã geſlit, ut incolumi-
tatem Urbi pepererit. Quem curis, ærumniſ-

que confectum, extinétumque morbo, quem

reſtinxerat, Senatus Urbis publico funere, & elo-
gio de civitate optimè meritum, vel per ſaxa fa-
teri voluit literata. Apologiam hic fortè meam
nonnemo refellet, quòd non livore eam Prætor
ſcripſerit legem, ſed æquiſſimæ dolore vindictæ
in illam inclinaverit, quòd per fraudem non-
nemo in Provinciam irrepſiſſer, ex affectis
Ethic. Comment. Tom. III.

Cap. XXIII. 197

morbo Urbibus digreſſus Cucullatus. Neutri
non adſtipulor aſſertioni. Et abfuiſſe ſcilicèt li-
vorem viro cæteroqui non iniquo, & dolorem
adfuiſſe, qui eum ad Legem incenderit. Nihil
proptereà de mente ejus iniquius ſtatuo, quam
fuiſſe puto in Optimate non malam. De iræ
juſtitiâ tantiſper videamus. Unus dolo Mo-
nachus, ſeu regularis Clericus ex affectis op-
pidis in Provinciam, vel adulterinis munitus li-
teris, vel ſeſe exterum non faſſus acceſſit. Am-
bigo primòô, an id acciderit. Plus tibi do. Ad-
miſerint id non unus, ſed plerique flagitu. Quæ-
ro, an ſoli fuerint exleges Coenobitæ? Nulluſ-
ne inſtitor, nulluſne veredarius, nullus denique
erro, mangôve, non legitimis ad vos aut itineribus,
aut literis ereptavit? Cur verò ad fabros, & cir-
culatores confugio, quaſi verò non equites com-
plures falſis ſe in Provinciam ſyngraphis intu-
lerint. Si hæ Proconſulem latuere fraudes, id
neſciir, quod ne me quidem latuit, hominem
amiciſſimum latebrarum, & rumorum minimè
cupidum. Si autem furtivas in ſuam Urbem ir-
ruptiones tum equitum, tum erronum reſcierat,
cur doli ſolos Cœnobitas inſimulavit, eorumque
fraudes edicto compeſcuit? At ſoli perreptave-
rint per dolum Monachi in Urbem: decuitne
propterea, quod pauci peccavere, id omnibus
objectare? Fraudes, dolique Monachorum nos
ad ſcribendam Legem adegerunt. Proomium
id Legis extitit. Num doloſus & fraudulentus
Cornelius, qui Romæ tantà ſanctimoniæ fam
ſuis Evangelia commentariis illuſirabat? Num
captioſus Vincentius à Florentiola, paucis poſt
decretum annis, ſuffragii jure, & Galero ſa-
cro purpuratis Patribus coæquatus? Num im-
poſtor Alphonſus Areſlinus, qui, ut iis adſcribe-
retur, quos lex proſcripſit Mutinenſem prin-
cipatum Franciſci ſacco, aliquot ante edictum
annis, permutaverat? Num denique Sacro-
rum Ordinum viri innumeri, juvenéſque non
ſcientià tantuùm, & ianctimoniâ vitæ, totâ il-
luſtres Europàâ, ſed ſtemmate & ſanguine, non
ipſo tantùm Legiflatore, quod erat perfacilè,
ſed nobiliſſimis quoque inſigniores, clarioréſ-
que patriciis, qui non Duces ſolum, & Pon-
tifices Maximos, ſed Hiſpaniæ, Galliæque
Reges, & Cæſares affinitate contingunt: num,
inquam, hi ſanctitate habitus ità indolem exue-
re, ut vafri, ut perjuri, ut corruptores, ur vio-
latores divini, humanique juris evaſerint? De-
mus id tamen, & mentem, indolémque tum
conſularem, tum regiam dolis, fraudibúſque
proſtituerint. Num proptereà, quod illi feciſ-
ſent imiquiſſimè, iniquiùs vulgari toti debuit Eu-
ropæ, Indiæque? Malè Noë obdormivit inte-
Ctus. Sed improbior Chamus, qui pudenda Pa-
tris non velavit. Et tamen Adoleſcens, impru-
dens, venator, fratribus tantùm torporem Senis
indicavit, non ſæviendi hbidine, ſed ridendi in-
temperantiã, nec finxit, ſed detexit impruden-
tiam dormientis. Quid Conſularem probatiſſi-
mum oportuit facere, ubi non unius, ſed ſacro-
rum virorum publicum, omniumque nomen
& decus, non geminis fratribus, qui raptim
illud integerent, ſed totius Europæ oculis, ſed
Arabibus, ſed Judæis, ſed Sectariis dilcutien-
dum, exibilandum, lancinandum, & concer-
pendum ſubjiciebatur 2 Dices, nec ſingilla-
tim, nec univerſim Monachos e4 legis ſeve-
ritate perſiringi. Indefinitè ibi loqui Legiſlato-
rem de cucullis, nulluümque deſignare. Neque
enim ait omnium ſe Religioſorum fraudibus

R 3 ad

Religio, 65 .
erem, non
infuman-
ℳ

14.

.

4

198

ad Legem adactum. Ais? Nego. Nallum deſi-
gnat, ſed nullum quoque ſubducit infamiæ,
eximitque calumniæ. Siquidem non ait, pauco-
rum, vel nonnullorum dolis ſibi Legem extor-
tam; ſed Religioſorum ſe fraudibus in eam ait
inclinatum Legem. Quæ ſcribendi ratio Mo-
nachorum neminem ſuſpicione criminis abſolvit.
Atqui plerique abuſi fraudibus clanculum irru-
perunt. Egerunt illi ſanè periniquèê: non tamen
occaſionem iis præfandi verbis præbuere Præfe-
Go. Nulluſne Senator ſecreta prodidit? Naulluſ-
ne mœchatus eſt Clericus? Prudentérne prop-
tereà agerem, ſi irà Legem ordirer: Senatorum
perfidiâ, libidinéque Clericorum ad novas me
de adulterio tabulas impelli? Nullum deſigno,
ſed omnes dehoneſto. At non hâc Proconſul præ-
ſenſione incommodorum, nocendique mente,
edictum ſubſignavit. Hic manus do non invitus.
Idcircò de mente nunquàm ego queſtus ſum
Conſularis, quam æqui fuiſſe amantem putavi.
Legem examinavi, quam probare non potui,
quaâmque argumenta hactenus mea ſeveritatis ſuæ
ſubmonuerunt. Scio non malo animo, quam-
quàm improvido, virum rudem potiùs, quàm
malignum, tantam Religioſo nomini inuſſiſſe no-
tam. Ideéque quibus ſe ſepiant Libertis & Afſ-
ſeſſoribus Prætores, etiam atque etiam pervi-
deant. Nam Tiberis ſcaturigine nitidiſſimus flu-
viorum, turbidus & limoſus Romam interluit,
ſuorum gurgitum cryſtallis Naris cœno, influxu-
que corruptis. Nemo indagat, cujus incurſione
laticis flumen ſplendidiſſimum ſqualeat. Flavum
tantum Tiberim prædicant univerſi: Eſt enim
lutulentus, quàmquam non ſuo alveo, ſed ex-
tero. Ergo à conſilis ſibi adeſſe Dominantes
penitùs omnes curent, non congerrones, & ra-
bulas, aut improbos, qui noctu in lupanaribus,
manè in fubſelliis proſtent, ſed viros vitæ, ſcien-
tiæque iniegerrimæ, quos olere lucernam opor-
teret volumina evolventes, non ſubolere paſtil-
los, quibus qui fragrant, rarò non conflagrant.
Male ſiquidem de authoratis cœlo viris caver-
noſi ſtatuent Areopagitæ, ita velis involuti, ut,
quemadmodùm amplexantur pro Pallade Vene-
rem, itaà ſanctimoniam pro impuritate temerè,
rabidéque condemnent. Si à conſiliis legerentur
ſpectatæ, viri, & literaturæ & probitatis, non
eò prolaberentur Conſulares, ut prooemia affin-
gerent edictis tam odioſa Religioni, ut ejuſce-
modi præfationibus fidei hoſtes vix acriores in
Dei famulos perorationes conſcripſerint. Velléſne
tu, inquiunt, patere Coenobitis acceſſum in pro-
vincias tum quoque liberum, cùm lues gliſcit?
Patere iis aditum vellem nec liberiorem, quam
cæteris, nec impeditiorem. Conditionem eo-
rum unam cum bubulcis & villicis communem
efſe opto. Deberem efflagitare, ut Monachi
Dynaſtis præferrentur; quem ſemper morem
Anglia retinuit in comitiis, quamdiu non aber-
ravit à fide; quémque tum quoque Sicilia reti-
net, cuùm regni ordines conſuluntur. Non id
tamen repeto; peto, ne carnificibus habeantur
improbiores, neu plùs ſibi à Cœnobitis impen-
dere calamitatis reformident provinciæ, quam à
calonibus timeant atque lictoribus. Quô abiit
illa gentium de dicatis Deo viris exiſtimatio!

I. Mach. 7. Dixerunt⸗ Homo Sacerdos de ſemine Aaron ve-

nit, non decipiet nos. Maluerunt perire Ifraëli-
tæ, quam in tantâà occaſione ſuſpicionis & me-
tus de Levitis diffidere. Nihil non ſuadebat, ver-
bis Levitæ ſubeſſe perfidiam; Locus, Tempus,
Poſtulata plurimùm ambiguitatis afferebant: eas

Oliva in Eſdram.

tamen omnes dubitationes non Sphynx exolvit,

ſed exiſtimatio penitus abrupit de Sacerdotibus

perhonorifica, quâ malè ſuſpicari de Miniſtris

Templi verebantur Hebræi. Ex hoſtico, & cum Eclifta-
hoſte ad vos Alcimus acceſſit. Non decipiet nos. Liei hono⸗

Cauſam apud vos agit Alcimus, Legatus De-

metrii hoſtis veſtri. Non decipiet nos. Sacerdo- Juditantes

tium, quod à Demetrio accepit, ſine eo retinere

non ſe poſſe percallet, ideéque Regis partes tue- Religioſi
bitur. Non decipiet nos. Si impius eſt? Non de- bonorandi.

cipiet. Non decipiet Pontifex commentitius, im-
probus, transfuga, armatus hoſtium haſitis, con-
ſiliiſſque ſeptus? Non decipiet. Cur? Fluxit ex
Aaron. Homo Sacerdos de ſemine Aaron venit,
non decipiet nos. Quid plura? Sexaginta ex
Aſſidæis ab Alcimo trucidati, viſi ſunt creduli-
tatis luiſſe pornas. Sed eos ſui in ſacrum genus
non pœnituit obſequii. Nec immeritò, quando
eos occaſione cædis inter ſanctiores Deus retulit
Legis hoſtias & heroas. Occidit eos in una die,
ſecundum verbum quod ſeriptum eſt: Carnes San-
torum tuorum, & ſanguinem ipſorum effuderunt
in circuitu Jeruſalem. En ut reveritos characte-
rem in Alcimo Sacerdotalem, Coelitibus, Diviſ-
que Deus ſociavit. Si de Levitæ fide dubitaviſ-
ſent, vixiſſent, ſed inhonori. Credidere? Perie-
re. Sed ſuo purpurati ſanguine, non terræ man-
dati ſunt, ſed cœlo deſtinati. Et ideò fortè ca-
ruere ſepulchro, quòd ſuorum civium, vel pu-
treſcentium, ſpectaculo recreari, & cœlum cu-
pPiit, & Superi petierunt. Componite veſtram
hic de Coœnobitis ſuſpicionem, cum Hebræorum
in Sacrificulum fide. Securi ſunt illi, inter arma
& hoſtes. Vos de ſacco & panno extrema vo-
bis metuitis. IIli optima è& peſſimo ſperavere.
Vos peſſima de optimis expectaſtis. IIIi nec de
transfugâ ſuſpicari ſunt auſi. Vos à vobis ſecta-
tores Evangelii ablegatis. Mori denique maluere
Aſſidæi, quam fœdare Alcimum ſuſpicione ſini-
ſtriori. Vos palaàm damnatis innocentes, ne, quæ
undique ad vos peſtis irrepit, per eos fortè per-
rumpat ad vos. An tu nobis, inquiunt, imperas
mortem, ne videamur ſecùs, quàm deceat, de
Monachis cenſuiſſe? Funus ſi vobis perferendum

ſuaderem, id ferretis, quod arceſſiere Aſſidæi;

quos juvit hoſtias cadere, quàm vivere ſuſpica-
ces. At à me procul eſt tanta patientiæ veſtræ,
veſtrique ſanguinis vilitas. An mori jubeo, quos
hortor non diligentiùs arcere procul vicis & fi-
nibus Monachos, quàm lurcones? Exempta
peſtilentiæ Sicilia eſt, nec à ſe Coenobitas iratius
ſubmovit, quàm patricios. Nemo literis fretus
arcebatur regno, quamvis cucullatus. Nemo ex-

ſcenſionem, ſine literis, facere poterat, licèt pa-

tricius. Sedenim aà peſte Siculi ſuo freto dirime-
bantur. Nobis lues imminebat à fronte. A fron-
te, à lateribus, à tergo inſiliebat lues in Ligu-
res. Incendium hinc Parma, indè verô iis affla-
bat Dertona, quo ambæ in cinerem Urbes diffla-
bantur. Haud tamen Ligures ullam de Cœnobi-
tis tulere Legem iniquiorem. Vix eos communi

randi.

temere.

edicto, nuiquàm tamen deſignatos, quâ in pro-

vinciam fide accederent, ſignificare, teſtarique
juſſerunt. Lectorem non morabor. Bis vos peſtis
corripuit, penèque abſumpſit: illorum fines nec
ſemel invaſit peſtilenia, quaſi eos vereretur,
qui Religioſorum nomen reverebantur. Vos cum
vVeſtris legibus contabuiſtis: in fuis illi floruere
decretis. Non vitam veſtram propugnaſtis, ſed
famam oppugnaſtis Monachorum. Quꝗ in re,
ut omnibus anteiſtis exemplo, ità nullum, qui
vos ſequeretur, totâà penitùs Europa, reperiſtis.
Non

Non Belge
Mi, Gnl
i l
lebeixr inee
vere neleni
uhmnan
lns d
1 imer le,
e ler!
zulhe
s unbni
kin Iis,
Reße
grelet uigt
les A
. 1 4,4
tetat poelt
ben. Cr.
Nö! Erpo⸗
undumgbe
orinci⸗ non
Alhorai
it ad A,)
I lices, ne
Monunr cont
Auüimutbus,
ſtickhlin i
in, & hikrin
Cllexteni,
lr etfn
Verumm ut
Gem non mi
Nins genma
Epye mame
unntem paler
fumns ſmn. F
0is & flei o
umbras hebela⸗
monuunemn
m chnennn
Kec. Mnuue
Mklacher,
lOrßti unne
1a Hiſ tiinm
1 ldrfuum 19
nei eall
hemibus Col
nenze it
Aing: öſen
4 Peam udem
s: ſrenen
pad ernmne
nDu Eeco
Ablo Egren
e Eier
Un en
Mn eſpinaſſe
8 nin, in n
Gee ſig

eotkiee N
8 Dae .
enlti

Nhale N.
nin ei
engni
umr eil⸗
nmia
IId, un
Deuma
Nin ni e
. 5N

itos uege
liibu De
de dltit
dicete) is.
Dn tenane
ded innder
iun, N.
& hn ar
Wlie ſeltam
nHünemmn
l,, iner am
exnem
mo Hetaet.
. UN
nobi ee⸗
ricenale
hhieveli
entes, e
eo iut e⸗
jiunt, ru
n Gerel E
Peteenin
Iere AMdan
iſete lupie
enie velte
beo,n
1rs &r
Dyenhe
cbius Vant
lers fend
s. Nenoer
emn, Herhe
ſeelo dine.
Onte Alnn
Pes nli
net is d.
hlibesck⸗
nce Cenmh.
0s CMhl

neH

Bs roſi⸗
tumn n 1
eetenl,

tul. is nn
Ubhun
Anl
Nun 33
6,Eeyennn
, NW

De Cyro Rege. Cap. XXIII. 199

Non Belgæ, non Cantabri, non Aquitam, non
Boii, non Boemi veſtris edictis inſtitere. Phœ-
nix lex veſtra eſt. Ideéôque rogum poſtulat, &
debetur incendio. Et ardere lanè debet, quæ
lucere neſciit. Etenim Ægypti Lucem imitata,
authoratam quidem Numini gentem ſejunxit à

profanis. Sed, proh dolor! quam diſſimiles ani-

mo inter ſe, eventüque fuere Lux Dei, & ve-
ſtra Lex! Lux Cyro proluſura, nihil in accolis,
incoliſque diſtinxit, niſi Religionem & fidem.
Has umbris noluit vectigales, ſeu illas offendiſ-
ſet in liva, ſeu reperiflet in Principe. Rimata
lex eſt Religionem accuratè: ſed ut eam vicis
arcerer utque illam arctaret vinculis, ſive Con-
ſulares cus integeret, ſive tegeret imperatu-
ros. Pu t tam fuiſſe Luci Legem adverſam.

Sat erat nocti eam eſſle literarum nigrore conco-

lorem. Cur cum luce plùs ſenſu pugnat, quaàm
notis? Ergo Æiigyptum Lex veſtra expetendam,
optandâmque Monachis præſtitit; & quæ coœlum
provincia non ſuſpicit, eam cœlo viri ſuſpicient
authorati? A Conſularium tabulis Religio pro-
vwocat ad Ægyptiorum Auroram. Lippire ſe cu-
pit Fides, ne ſcita veſira ſuis ocuhs perlegat.
Mutuatur contrà, oculos à coœleſtibus ſanctitque
Animantibus, quibus illæ undique ſcatent, quo
ſibi affuſam in Ægypto lucem & uberius hau-
riat, & hilarius; clamantque Coœnobia, nos Pro-
conſul exterminat ex uberrima Europæ Regione,
cùm nos Ægyptus, quaqua patet, auro, ſolé-
que perfundat.
V. Verùm ut Solem tanti feciſſe in .gypto Fi-
dem non miror; Lux enim eſt, & Iſraélitici no-
minis gemmas ſuo facilè jubare deprehendit: ita
lippire atramenta, qui mirer, quibus Religionis
nitorem patere, portentum eſſet, cùm fuhgo &
fumus ſint. Fortè, qui caligant in Sole Rehgio-
nis & fidei contemptores, ad ſepulchri minus
umbras hebeſcent. Protrahamus ergo eos ad Moy-
ſis monumentum, quod licèt Moabitis irreper-
tum, compertum tamen in Scripturis & patens
Peut.54,5. eſt. Mortuus eſt, inquiit, ibi Moyſes. Et quid,
rogo, inſculpſere tanti Principis ſepulchro? Quas
a epitaphio palmas inſcripſere? Incidere, opinor,
e ei, lapidi bifariam pelagus diſpartitum, tum in ſe
iùm excul- illud refluum, cùm in deſertam, ſtratämque He-
mm. bræis aream revolveretur: hiantem Pharaonis
ſerpentibus Colubrum, eôſque glutientem: ſca-
turientes & Sind faces & nebulas: Cruci Reges

Mortis

Eloria

vere, ſuffixos: difflatum vitulum: undantem lapidem:
igneam nubem: cœlum pluvium: candentes an-
Saruee- gues: ſerpentem æneum: illecebroſum Manna:
uli. Virgam extimeicendam. Quæ chm affingi poſ-
Tlanren ſent Duci decora, ut trophæis potiuès, quam ſa-
mé bulo tegeretur: his neglectis inſignibus, fidem
Krghe ſuffecere „dixertintque Moſem, non vidorem .
Deo gte. HOn Legiflatorem, non ducem, ſed ſervum Nu-
rioſum. Tinis expiraſle. Mortuus eſt ibi Moyſes, ſervus

rusi, Domini, in terra Moab. Inſignia, tituléſque
Stams. Univerſos ſuâ Mors falce viſa eſt meſſuiſſe. Fi-
8. Moße dei tamen titulus Mortis falcem aut eluſit, aut
devicit. Hoc tantùm à ſepuhko ſiemma non ab-
fuit, quùm reliqua cum pereunte interciderint.
Niſi fortè putemus, nihil authori Scripturarum
Moſe viſum non indignum, præter ſervitii titu-
lum, quo ſe Numini obſtringi Moſes gloriaba-
tur, etiam quùm ovaret. Rehiqua à victoriis, &
principatu nomina, aut cum pleriſque commu-
nia repudiavit author, aut cum titulo Famulan-
tis Domino Moſis compoſita, ne extare quidem
ſenſit. Adeò Fidei titulus, quaſi decorum Sol,
omnia obliterat, obſcurâtque dignitatum, &

micida, aut fur, aut maledicus, aut alienorum

facinorum ornamenta. Hic vivit in funere; nee
ſepulchrali ità pulvere ſordeſcit, quin purpuret
in cadavere. Reliqua ſeu honoris nomina, ſeu
cognomina digniratum non eludunt funera, ſed
funeribus proludunt, deſeruntque moriturum.
Sola, quæ Deo fides obſequitur, ità eſt Colo
obſtricta, ut nulli ſit obnoxia exterminio. Quin
valet in morbo, viget in clade, enatat in nau-
fragio, regnat in nervo, reſpirat in morte.
Hinc Pettus conjungi poſſe gloriam exiſtima-
vit & patibulum, ſi Religio non diſcedat à

vincto. Nemo autem veſtrum patiatur, ut ho- 1. Pet. 4,
15.

VI.

appetitor. SRi autem ut Chriſtianus, non erubeſ-
cat, glorificet autem Deum in iſto nomine. Tarta Opprobtia
eſt Fidei dignitas, ut virgas cohoneſtet, urque Ho, a.
pretioſiores Murænulis manicas reddat, faciardue 3
catenas monilibus anteſtare. Quis enim Aſiati Paii pro
cæ ex auro Viti ferreas Petri catenas non ante- Oer ſto.
ponat? Elimata, quæ vinculis adrepfſerat ferru-
go, gemmarum loco, ex Urbe importabatur ad
Cælares; qui, ſubmiſſis humi genibus, poſitò-
que diademate, ferri excipiebant illuviem, quaſi
divinitatis & cœlo ad ſe tranſmiſſam particulam
gratularentur. Quantùm verò auri, gemmarum- e
que impoſitum forulo, quo Romani Pontifices bumi Ce-
catenas Petri geminas recondiderant! Miraba- Lare; ade
tur ſe alligari aurum in obſequium ferri, & cum Vravere
materiæ vilitatem exhorreret, plùs tamen affi-
tam ferro formam indignabatur. Aurum ferro
ſubſervire, infortunium videri poteſt: ſed in li-
Gtorum vincula detorto ferro non poſthaberi, ſed
mancipari delicias, gazaique fodinarum, non
calamitas, ſed ſervitus metallorum, & funus eſt.
Ergo Cæſarum infulis afluetæ, inſuræque gem-
mæ vinculis affigentur, ut eductas & reorum ca-
daveribus, tabo, cruoréque catenas infectas co-
honeſtent? Num Imperatoribus ferrea vincula Mortifica-

exæquabimus; & qui Mundo imperat Cæſar, zio aman-

quas cæſi, diſcerptique catenas exuere ſupphcio, D ie.

pares ſibi patietur tum dignitate, tum pretio? ſas.
Imò non pares ſibi catenas eſſe ſentient Cæſates,
quas majores ſeſe eſſe obſequio, cultque fate- 58⸗ Mar⸗
buntur. Adorata Principum Majeſtas Petri vin- Mee.
culis adſternitur, ur videri penè vinculum poſſit, Pati pro
non tam catenâ fuiſſe damnati, quam imperan- Cchristo.
tium Princeps & Cæſar. Mundo præſunt Impe-
ratores, & imperantibus catena jura, obſequia-
que præſcribit. Nimirùm inter illuviem, pædo-
rémque vinculorum Religio vibrat, quam in ea
Petrus transfudit. Fides & ferro effulgurat, quâ
nobihtari lictorum ità poſſunt inſtrumenta, ur,
non æquari, ſed anteſtare Regibus ferrugo poſſit
& vinculis elimata. Si porrô tantùm dignitatis ac-
cedere poteſt catenis ex Fide, quod ipſa decus
adjunget viris cæteroqui non obſcuris? Ferrum
nobilirat, & carnem non decorabit? & non ami-
mum, mentémque hominis ſupra mortalium
conditionem efferer, extrahétque & ſui ſordibus
cœni?
Erectionem iſtam hominum beneficio, ſuffra-
giôque Fidei & ſenſere, ſed ſero, & magnis
clamoribus .lgyptii teſtati ſunt. Hi, cùm in ſe relabi
Pelagus exhorrerent ſuaſque fluctibus dolerent
rhedas intercipi, Fugiamus dixwerunt, Iſrazlem:
Dominus enim pugnat pro eo. Non ſariſſis, non ba- Exod. 14.
liſtis, non catapultis conſternati ſunt gyptii; 5:
ſed expavere in ſuis transfugis unam circumci- phasse,
ſionis cicatricem. IIIo ſe cædi, perdique ulcere

metuebant. Plùs antiqui vulneris arefactum in Rte
Hebræis ſanguinem; quàm alluvionem irruentis diätio nan
In "ress age
4 ¹ eginr Jed
Fide⸗

.

in ſe æquoris exhorrebant. Fugiamus, aiebant,
Fidem in non thare, ſed Ifraslem. His peſſundamur, eo

Bebre licèt obruamur. Naufragium, quod nobis im-
orruere ar a , . .
naufragi. Pehldet ex æquore, aquæ parient, ſed Fides
imperat Hebræorum. Quos enim Mare tranſmi-
Fides. .

ſit, eis ſemità in ſuo ſinu conſtratâ, iis, ut flori-
Perſecuto- bus eſt adblanditum, quò mollius progrederen-
res Juſto- tur; ità, in adverſam oram appulſis, noſtrorum
een. parat cadaverum tabo lenocinari. Nullus enim
Arma al ità flos flagrat, utl hoſtis hoſti ſubolet & cæſus

Ben & putris. Quot in adverſario plagæ ſubrubent,
nis veme tot ex eo florere roſas hoſtis interpreratur. Non

dinm Mor⸗ penfiles, ſed fluitantes horti erimus Hebræis, ubi
=S OW nos innatare fluctibus conſpexerint, ſuæ & ſo-
rum obſer. latia fugæ, & prædæ appendices. Erimus in lit-
vantit. tore Arbores, ideò præferaces, quòd præmor-
tuæ, ideôque gratæ, quòd trunci. Gratulabun-
tur tam citò inter undas, in autumnum nos ſibi
hbertatis demutatos, quibus duduùm hyemem
intuleramus ſervitutis. Et Sodomorum ſi cineri-
bus farta poma deſpiciunt, noſtrorum cadave-
Nemen, rum frugem uno. cineris pretio adamabunt. Fu-
Chriſtiani,. 19 .
g cireum, giamus proindè, ſed Ifraelem, non Virgam Mo-
ho Hſras- ſis, non haſtam Joſué, ſed Iſraëlem; hoc eſt, fi-
le⸗ dem, fugiamus, non lanceas: Deôque mentes
. intentas, non in nos contentos arcus formide-
mus. Quam libenter cataphractos adoriremur,
quos ſeminudos & fugitivos aggredi non licer,
unâ fidei cicatrice invulnerabiles! Dominus enim
ugnat pro eis Quos vulneravit, eos ſecuros
Pe fecit à vulnere. Nihil potuere tanti æquo-
ris floctus contra tantilli vulneris ſanguinem, &
mare cruor abſorpſit perexiguus. Eos integros
feriremus; cæſos nequicquam telis appetemus.
Iiraël eſt, & Deum videt. Hoc carmen eſt Ma-
gicum, quo bigæ noſiræ torpeſcunt, quéque ar-
cus baliſtæque luxantur. Mallemus cum giganti-
bus bellum, quam cum Hebræis. Horum plùs
fundas extimefcimus, quamvis glaream è litto-
re, arenamve jaculentur, quam illorum horre-
remus catapultas, licèt non moles, ſed montes
exploderent. Vivit, florétque Aſia, quamvis
Tauro, Caucaséôque lapidetur. Er non vireret
gyptus Oisà & Pelio, tamquam in ſe conje-
Ctis oſſiculis? Numen eſt, quod, minax & pu-
gnax, Pharaonis transfugas antecedit. Receptui
propterea, niſi quamprimuùm canamus, & pe-
dem referamus & Pelago, obruemur Oceano.
Quas enim illis Pharao induerat pedicas, eas
illi injecere freto, quod ſtat, ut migrent; quod,
ut in httore ſteterint, effuſiſſimo in nos curſu
incurret. At ſerò ſapimus, .Ægyptii. Haurimur
miſeri, & deprimimur, ut unde gemmarum il-
lecebram toties extraximus, indè ſtragem hau-
riamus. Noſtro conchæ tabo ſaginatæ quot He-
bræis parient Uniones! Ludibrium mancipio-
rum erimus, ubi nos funus in gemmas conſtipa-
verit. Ornabimus, quos vinzximus; & in luxu-
riem ſuam gratulabuntur transfugæ, ità cruorem
albicaſſe noſtrum, ut gemmaſceret, non jam ſan-
guis, ſed unio. Illudent naufragio noſtro, ex
quo tot illis opes emergent. Morimur, ſed ve-
ſirà Religione, non veſtris viribus, profligati.
Hæc ſané dixere .gyptii, ubi ſtrepuere laco-
nicè: Fugiamus Iſraelem.
Sed ſi tidem A. gyptii refugiunt, ab ea metu,
odiéôque alieni, ad eam Chriſtus feſtinat, &,
penè dixerim, confugit. Suſtulerat ſe in Syco-
morum fœnerator, ut tranſeuntem Jerichunte
Zachæi ſi. Chriſtum attentiùs contemplaretur. Subſtitit ad
ſau. Je- novæ frugis ſpectaculum ex Ea tum arbore pen-
dentis pené Dominus attonitus, & Adæ poſteros

VIII.

Oliva in Eſdram.

non jam poma plantis avellere, ſed ſe arbori pro dmor in
pomis reponere gratulatus, acceſſit ad truncum, Deum.
& non manum, ſed vocem protendens, LZa- chißu⸗

chæum è& ramis evocavit. Nimirum hæc poma querendus.

ſunt, quæ ſecundus è& ligno Adam decerpit, vi-
rum ſcilicèt, non frugem. Profectè ſapienter: atcen
nam ſi expiravimus, ubi ad hignum mulier ac- tia. Ia ar.
ceſſit; reſpirabimus, ſi Deus hominem revellat ore; ie
à ligno. Zachæe, feſtinans deſeende. Amplexu, Deo.
acceſſůque plantæ periimus. Receſſu, repudiéque Luc. 19. 5.
arboris vivemus. Eva arborem vidit, & libavit: Pit, ven
de planta Adam comedit, & epulatus eſt. La.—
chæus domicilium ſibi ſtatuit in arbore, & ſuſ Sienn Ds
pexit. A viſu ad eſum, ab eſu progredimur ad g,
tentoria. At quam à ſeſe Lachæus, Adamque
diflenſere! Folhis Adam utitur arboris, ne videa- gadin.
tur à Deo. Toto arboris trunco Lachæus utitur, overamiur
ut Deum conſpicetur. Quis neget ejus arboris Honne.
auream fuiſſe tum frugem, ſi pomum id tem- 4 bubii⸗
poris protulit Lachæum & Publicanum, & Opu- ane.
lentum? Nec ſuus abfuit Draco à fruge locu. Avariria,
plete. Aderat enim fœneratori Avaritia, cui nec
ad rapinam ungues, nec ad jurgia ſibilus, nec
venena deſunt ad cædem, criſtæque & ſquamæ
tam adſunt, quam fulgent aureæ, vel opibus
flavæ, vel livore. Pomum à planta Chriſtus avul-
ſit, ut Draconem revelleret à pomo; qui non
imminebat ſolùm frugi, ſed illi penitùs impli
cabatur. Zachæe, feſtinans deſcende, quia hodis Ibidem.
in domo tudâ oportet me manere. In Zachæi æ- Lapf .
des divertis? Ambigo, an tuis illæ oculis pa wimifiuns
teant, & an mores perſpecti tibi ſint hoſpitis. , e gaerii
Hic, quem optas, Publicanus eſt: nec illæ ſunt nimu au-
hominis ædes, ſed ſpelæa graſſatoris. Non puto Keni diſcus
miriores fuiſſe per id tempus publicanos, quam hiſe⸗
hâc noſtrâà ætate ſint, qui repetendis tributis im- veri.
ponuntur, non homines aliquando, ſed omnis deczis
humanitatis expertes aut Timones, aut ne Ti- mius.
mones quidem, ſed Pardi. Id referam, quod
mihi redeunti Romam accidit ex oppido non in-
celebri. Exieramus vix urbe, à loci primoribus Eeldtigalia.
ità exculti, deductique, ut humanitatem, quam
in quâvis Provinciæ parte experti eramus in vi-
ris principibus, patriciſque non ſingularem, ſed
conſularem planè, ac penè regiam, reguſtaſſe vi-
deremur iterùm in finibus Ditionis. Ergo cum Religiofß
officiorum illecebrâ delinitos tæderet nos, tum Prrz
civibus abire urbaniſſimis, tum ad regmi fines bu.
accedere, quos ut exceſſiſſemus, deſperabamus
Neapolitanorum parem urbanitati experiri uſ-
quàm gentium humanitatem poſſe, lentè dedu-
cCtores remittebamus in caſtrum. Rhedam tan-
dem, quæ nos tamtiſper præceſlerat, aſſecuti,
civibus, & inter eos, Equiti fauſtiſſima com-
precati, nos currum inſcendimus, oppidum illi
repetiere. Statas peregrinantibus preces inchoa- Ararinia.
veramus, colo, terrâque uſi ſecundiſſimis; Cuùm
nos duo à præfecto vedtigalibus publicano ſub-
miſſi exploratores adoriuntur à latere, & bigæ
velo graſſatoriè reducto, aurigam ſtare jubent,

nôſque rogant, ecquid è regno contrà Prætoris

edicta exportaremus. Horruimus Lycum & Ca-
cum in lictoribus redivivos, nobiſque imminere
aut latrones, aut carnifices torvitate hominum
conſternati exiſtimavimus. Ut erat, reſpondi-
mus; nos ſcilicèt illinc nihil avehere, præter ti-
bialia, literas, & pecuniolam, quanta adeundæ
Urbi vix ſufficerer. Si ita eſt, ſirenam expromi-
te, & bonis avibus abite. Erugata ſtatim cru-
mena, è tenui viatico non tenuem partem Har-
pyiis pileatis (neque enim vel caput Sacerdoti-
bus aperuerant inofficioſi exactores) obtulimus,
verba

gbri optili
elibu
aumim.
Oelams,
lacket.
umnß es
Ducres 3
Avuncul
lcelie Ma
enp ln
ſleatuicu
ad ſill
allre hnit
lai Mo en
eis, ecul
lis guile
. ommentl.
euun ſis
Nlinde
u Nan!
Gmpit H
bs manus
Mte corpors
Lcetdotii te
icam dffbn
r Einorala,
Phre altet
en aunisin
Chians reci
Ggnine, win
lyocnmi Aru
ſacnals, l
is ſegt, &
un Memtiam
knens auri
Cedligue ine
K el Ara
1 d onni
Non i griln
renges Pub
NNes: Natn
. 3
i, In bos
i Brachm
Ablcani Sac⸗
Nis non Dar
in dacerdote
nbet, Pul
wursretormia
Emen. Kies
, Wned
Eentun ell in
rri, cia
Inn el ſenl
t,ae Pei
Uumnolkenifin
1 Aueli l
rnnoe n
Ee ſ d
llſhſein

—

De Cyro Rege. Cap. XXIII. 201

tueri terram edoctæ? Atque utinaàm in Za- Avariise

ae verba optima dantes non bonis, ſed peſſimis ſa-
en, N tellitibus. Deſpuere munus, quod, non grandi-
nt bus numiſtnatibus, ex anguſto marſupiolo pro-
N tuleramus, rejectéque ære nos & rheda jubent ex-
. ſcendere. Parendum fuit viliſſimis ganeombus;
nr quamvis ex oppreſſis, qui ſex eramus in rhedà,
nmlde Dictatores aler regiæ provinciæ Avum cenſeret
ndde tie & Avunculum, ſuo alter ſtemmate Pontifices
ſtn 1 Eccleſiæ Maximos referret duos. Deſiluimus ex-
Wc templo omnes, imperantium plùs iafamiàâ, quàm
ln violentià cruciati, tamdiuque in Sole ſubſtitimus,
adl l. quoad ſacculos omnes curiosè, protervéque ex-
A cuſſere laniſtæ, ad ſatiem uſque rapacitatis & ra-
Ronnl l biei. Non enim tentavere leviter, ut moris eſt,
n An ſed planè hippopéêcas exenterarunt, in coœno h-

E

yleni teris, reculiſque diffuſis, quas condideramus,

ern nullius quidem pretii, ſed magni in rem noſtram
es ahniin zi ThOeRti. Ed Bulgarum contumeliâ, ſtragéque
nn iltn . D . litatum ſatis barbariei putabamus. Verùnm no-
im, N rent. vos ſubindè colubros graſſandi hydra ſubmitte-
1ng bat. Nam latrocinandi libido è& ſæviendi ſatie
rnig,in prorupit. Humi abjectis hyppoperis, ferrugineas
ſbits, nobis manus admoverunt, à nullà ſe penitùs
& ſn parte corporis, ſeu humanitatis recordatione, ſeu
, ül i Sacerdotii reverentià abſtenturi. Quid plura? Tu-
Criuant nicam diffibulant, thoracem pertentant, riman-
nd Iun tur femoralia, tibias palpant, detraxiſſent nobis
eunin in quoque calceos, quò nos excalcearent, quaſi
e, icale eos pecuniis infarſiſſemus, niſi èà mora rem Eques
latie , ſuſpicatus rediiſſet ad nos, qui rei commotus in-
lebals g ajn dignitate, vix ſe fuſte, teléôque abſtinuit. Ita
ntin . latrocimi abruptà tramãa, compoſitis utcunque
Ieele Mnn: ſarcinulis, diſceſſimus, mirati in ipsà humanita-

tis regiàd, & in tantà provinciæ urbanitate, tan-
tam licentiam & feritatem exactorum eſſe, quos
ferreos auri fames effeciſſet. Dices, id factu,

i Nn wofesl
nn, gein t,
lnbens i. N

b, Alontie credituque incredibile. Neque enim in Sacerdo-
4, un de lin tes ità vel Arabes graſſarentur „ quos Meheme-
ekrm G tus ab omni humanitate, incidendo, excdit.
ihmmt Non ita graſſarentur Arabes; ſed ità furunt in
inin Sacerdetes Publicani, Publicani, inquam, non
Rimeni omnes: nam plerique humaniſſimi ſunt, ſed non
eamltt pauci. In hos ego invehor, illos amplector. Suos
ſonlheen Indi Brachmanas reverentur. Suos proculcant
RK Publicani Sacerdotes. Sed iis latrones parcunt.
yne me At iis non parcuot Publicani. Quod icortum co-
i ken. ràm Sacerdote non rubet? Nullum. Sed æſtuat
eeih, Mig D. .. 17. 5
ent ai, non rubet, Publicanus. Atenim vel Levitas Dæ-
4 “ mones reformidant. Sacerdotes Publicani non ex-
– ii⸗ Pecleßaſti. timent. Si iis faſces, purpuraſque tum Præto-
i ee 1. res, tum verò Cæſares ſubmittunt? Et hoc por-
le, Ee e⸗ dent. tentum eſt, ità à Publicanorum ſarellitibus eos
B leic deteri, calcarique, quos ſibi Caſares anteponunt.
leta,4 8 Tanta eſt ſæpè ſicentia, audacia, procacia, tor-
lilunn vitas, atque perfidia excubantium vectigalibus,
, innn 6 ut truculentiſſimi commeantium Cyclopes in tan-
ain 4tà Sacerdotii luce caligent, ad obſequium in la-
clſimni 6 trocinio ne quidem monoculi, ut Numen in Sa-
ln cerdote ſuſpiciant, ad rapinam verò lyncei, ri-
ler ti maturi non ſacculos tantùm, ſed membra Sacer-
m le ten, dotum temeritate penitas piraticâ ſcrutaturi. Et
nm hac, id genus hominum blandè Chriſtus compellat,
1yande ſibique eorum opus hoſpitio palam ait, excla-
ve ſe⸗ Lue. 19. 5. Mtque:“ Zachaæe, feſtinans deſeende; quia hodie
Utate HZ in domo tua oportet me manere. Et quæ illa
en, e 7 tum domus erat, in quam Dominus ſecedebat?
hete ael Auro ſat Chriſto improbari debuit, qui pauper-

Ga Ad. tatem in ſuis cunis dedicaverar, planéque deſti-

Pnahinj naverat regno. Quid enim Chriſto, auréque
Anlin commune, cum Dominus corda per fidem ex-
n enn tergat, quæ, inviſarurmm rerum ſpectaculo diſhi-
ch netur, opes verò corda luto defigant, unam in-
Ohi

ſcelerism

Cchæi arculis aurum tantùm vadaflet. Viduarum /¼ ir,

lacrymis pavimenta natabant egenorum: ſan-
guine manabant laquearia: parietes non co-
rio belluato, ſed pupillorum cute, coriôque
induti nictabant, non enitebant. Quot abaci, tot
latrocinia. Quot ſellæ, tot ſandapilæ; quot ſcri-·
nia, tot ſepulchra: tôtque lupanaria, quot cubi- i. n
lia. Radix omnium malorum eſt cupiditas. Si 10e
cupiditas malorum ommium ſemen jacit, & fi-
bras agit facinorum: flagitiorum profectò fru-
gem metit, & poma coacervat pecuniæ, non H-
bido, ſed poſleſſio, imò furacitas & rapina. Cur
ergo pater orphanorum, & judex viduarum,
Candor Lucis æternæ, & Speculum incorruptum
in ZLachæi penetrat ædes, ubi nihil non ſordet,
& polluit? An fortè, quaſi Corax ſubalbidus,
ità Lachæus ſine latrocinio præfuit vectigalibus?
Sed quis publicanus eſt, & latro non eſt? Quis,
ſi picem attigerit, non atratur? Suam ipſe faſſus
eſt tabem, diſtributà mediâ fermè opum parte
in egenos, quò utcunque rapinarum ſe levaret
invidiâ. Et tamen ad eum Chriſtus adiit, quam-
vis ad epulum non vocaretur. Qui eum magnes
rapuit ad aurum, à quo nunquam non abhor-
ruit? Fides, atque Religio. Ait Jeſus ad eum:
Quia bodiè ſalus domui huic facta eſt: eò quòd Fides
& ipſe filius ſit Abrabæ, Premebatur ſceleribus ? s,
Publicanus, ſed rehigio, tanquàm inter fulmina nos Chri.
fulgor, emicuit. IIIis avertebatur à polluris ædi- Auss accee
bus Chriſtus, hac verò in eas impellebatur. Vi-“
dere mihi videor Auri, Fideique luctam in Chri-
ſto. Hæo, quo Dominum pelliceret ad Lachæum,
liba, hoſtias, thuribula, araſque parabat. Ne ſe
eô Chriſtus conferret, Cupiditas telonia, adver-
ſaria, vectes, & arcas aggerebat. Trahebatur
fragrantid thuris; ſed fonorum Chriſtus mephiti
repellebatur. Initiatum amplecti cupiebat; ſed
involutum argento pectus exhorrebat. Accede-
bat, & abſcedebat, amans, & refugus. Vicit
tandem perfidiam publicani fides circumciſi, ac-
ceſsitrque ad fœneratorem legiflator paupertatis.
Et quæ illa Lachæi fides? non modò criminum
contagione præmortua, ſed vivax licèt vegetâ-
que eflet, fides eſſet tam lippa, & clauda, ut ad
Deum reptando vix accederet, eumque unum
quidem fateretur, trinum veròô tunc neſciret.
Quid noſtræ debemus Fidei, quæ tam eſt ocu-
lata, ut profunda quoque Dei ſcrutetur, & De-
mocriti puteum irridens, veritatem hauriat in
ſuà peniruùs icatebrâ, hoc eſt, de fontibus Salva-
toris. Si verò languentem Hebræorum fidem
tanti Dominus fecit, cadaveroſam licèt & pu-
trem /in Publicano: quàâ nos fronte Chriſti fidem,
aut vivacem in Juſtis, aut infulatam in Præſu- S.M
libus, aut in Monachis expeditam & heroicam Wen-
1 P 5 Nomen &
teliique Poœenitentiæ armatam ſpernemus? Fo Monachi.
neratorem Chriſtus adit circumciſum, & Chriſti , auperes
nomine conſignatum averſabimur inopem, pan- honorandi.
noſum, ſed juſtum? Tolerat Chriſtus auri feceés Fabilter
ob Fidem: paupertatis nos non feremus illuviem erga no-
cum fide? Nemo ſapienti ſqualet, ſi credit. Ne- ges.
mo, ſi luſtrali eſt fonte dilutus, ſordere poteſt, ne,
niſi ſordenti. An mus ponticus ſi corio hirci mutaus.
ſupponatur, gratius illud ſerico, oſiréque faciet: „ Hes
Et imprefla inopi fides non eum faſlidio eximet Paperren
locupletum? Taâmne languidus & enervis eſt damnanaé
bonus Chriſti odor, ur id præſtare non poſlit in
panno, quod mus Scythicus præſtat in corio *
Mihi certè nunquam non benè olebit, qui Chriſii
fuerit delibutus unguentis. Chrilti fragrantis
Sponſæ gratior opobalſamo. Meliors ubera tua Cam f.ke
vino,

—

/
/

/

202
vino, fragrantia unguentis optimis. Quis in ubere
adumbrari dubitet fidem, ſi ad papillas Petrus
provocat Neophytos, quos infantum more lac
jubet exugere Philoſophicum, & rationis plenius,
quaàm ſucci? In vino autem potentia deſignatur,
quæ præfectum terrarum orbi Noëmum conſo-
pivit, ludibriéque proſtituit intuentium. Quem
enim authoritas non inebriat? Ad inſtar enim
vim, vellicat primum, & recreat poteſtas, mox
nauſeam ciet, mentémque perturbat, & tiroci-
mii ſui malaciam ſui littoris decumanis, procelliſ-
que corrumpit. Ergo in Salomone Sponſa plus
fidem facit, quàm purpuram. Hanc naufragiis
tam fartam quàm adultam plus extimet, quàam
miratur. Illam è& cœlo lapſam adorat, quandam
divinitatis auram mortalibus afflantem, quâ Evæ
PDienitas poſleri in magnas animas excitantur. Corona
inter, àm abuti potuere plerique. Fide nemo abutetur, ſi
Warar eo- utatur. Innumeros purpura ità Principes effera-
vit, ut æquoris induiſſe rabiem ferociämque in
Dignias Conchylio viderentur. Compleverunt enim nau-
moes Non fragiis fora, templa, capitolia: & ſecuram à pro-
luvie Tiberis Romam, quoties eam Cæſares inun-
Felicitas darunt? Cloaca domeſtici, exterique ſangumis

noxiag. Urbs fuit ſub Caligula: & Romæ Nero Tro-
Nero. jam renovavit incendio, hoc eſt, ut ardens Ilium
crudelitas. EXCitaret, flammis Urbem extinxit. Cui rogo
facem non Helena ſubjecit, ſed cithara. Ut ſci-
grits: licèt mortales conjicerent, quæ Cæſarum futura
0Xοι.

eſfſet in homines truculentia, ſi eorum deliciis
ruerent tecta, & urbes perderentur. Quæ non
edidit portenta ſævitiæ Pharao coronatus? Unum
Exod. . loco omnium delibemus. Quidquid, inquiit, maſ-
22. eulini ſexus natum fuerit, in flumen projicite.
Expeckarine aliquid potuit vel à Leomibus tru-
culentius? Nec ſuis Tigrides unguibus venena-
Crudelitas., tas & taxo tabulas exaraſſent notis, literiſque
. tam feris. Obſtetricabatur, Pharaonis edicto,
Bharaonis: . . . .
in IHHebseos ifantibus Mors; qui ſuis lacrymis ſuo miſeri
pueros Cra- naufragio proludebant. Nullæ niſi & cupreſſo cu-
delnat. næ ſiruebantur nafcituris Hebræis; quibus ſi
mori contingeret in cunis, laurum in cupreſſo
reperiebant. Triumpho par funus habebatur,
ubi, ſi vita ſuppeteret, dedi infantem oportebat
crocodilis, ſolo vitæ titulo, tam immani obno-
xium, addictumque ſupplicio. Puniebatur in pue-
rulis non ſcelus, ſed vira: & quia parricidæ non
fuerant parientes, non inſuti culeo, ſed ciſtis
impoſiti, flumini mandabantur. Ad ſagimen
puer piſcium naſcebatur, ut Ægypti ne tum
quidem abſtinere poſſent eſu carnium, quum
piſcibus veſcerentur. Reperit Pharao, quàâ ratio-
ne non unum hominem uno in piſce liguriret.
Miriùs ſæviſlet, ſi Thyeſtheas civibus epulas
comparaſlet. Epulati tum ſanè pueros fuiſſent Ci-
Ves, ſed capitibus ab ingluvie immunibus, ſed
pueris ſemel veſcis, & eſcis. Non licebat infan-
tibus ſaginare Ægyptios, niſi priùs Nili piſces
expleſſent. Belluaram eſca erant, ut tandem
TCrudelia; Virorum patinas infarcirent. Lanienâ impetra-
Pharuonis: pant, ut laniſtarum menſis inferrentur, quo ite-
2 „ i0 1

Pharao.

Dolitica
farit in

Ruppliciis.

Perſecutio- Trum in piſce pereundo, ſecundo ſaltem funere

ee i.- enatarent & fluvio. Quoties filium Mater devo-
zos Dei, Favit in Rhombo! Quoties in Scauro natum Pa-
ter reguſtavit! Quæ illæ fuere conæ, cùm Ma-

ter reiorbere fillum cogeretur? Repetebat in

piſce infans parentis viſcera; ſed quàm mutatus
ab illo! Quanta pertulit ſupplicia, ut eò revol-
veretur, undè dudùm exceſlerat! Mergi pri-
mùm debuit puer, tum laniari, mox in piſcem
fingi, deindé aut irretiri, aut confodi, expirare
poſt retia, torreri, lancinari, glutiri, ut ſui par-

Oliva in Eſdram.

te aliquàâ, materiæ ſcilicèt, materni ſedem do- eo/E
micilii reviſeret. Lætabatur abs ſe quodam mo- lonſi,
do Matrem ali, a qua vix ad naufragia lacte “ Reien

potuit enutriri. Licet & complecti parentem, abneg . u ern/
4 6..

& fovere cum piſce; qui, ſi forem inſans, de- ⸗ V „ (uer oen
1.

derer crocodilis, non parenti redderer. Juvit à trei, ſee ogen
piſce deglutiri, quo me Mater utcunque recu- ala,. arti ſi
pPeret. Voret me, ut ſaltem condar in paren- Ne honnt
te. Penè Regem eluſi, ſi piſce perſonatus ità nun mmenn
Matri adhæreſco, ut me indè nemo revellat. le, non 0
Nam, ut illa piſcem in ſtomachum trajecerit, ve- um wi
nas, medullaſque permeabo, erôque una cum d neden
Matre caro, & adeps unus. Id timeo tantum, ne Zuhpiu
me illatum menſæ Matris viſcera perſentiſcant, bum. Ioe
horreântque: & „ qui tot lætus occurreram in- ulim ex
commodis, ut Matre fruerer, ab eâ rejectus co- ia te fultabi
medar à mancipiis. Nec ſemel accidiſſe puto, n an
ut clandeſtino naturæ horrore ſe piſcium patims len nol
abſtinuerint Hebræi, ne ſemeſis à piſce filio- 1 non 3
rum membris, & plerunque incoctis, parentes emi
inſcii veſcerentur. Grandi Hebræus ære paratam Ne
patinam ligurire cupiebat, ſelibri ſeun Scauro S
conditam, ſeu Lupo, nec eam tamen valebat u Een
attingere. Torpebant repentè membra, ſuum Fie
ſiupente faſtidium ſtomacho. Fames ſimul & Nrſe
nauſea coierant, concitante ad patinam ingluvie, ’M &
& pietate à dape abſterrente. Plerunque tamen udu o

de horrore debellatum à gula, quæ fili membra

parentem impulit exorbere, ſeu in Silurum deli-

quata, ſeu veſca in Mullo. Cujus ærumnoſæ ri
patinæ Pharao ſtructor erat. Is, authoritate in 1 R
jrannidemn Versa :e; Ill in
tyrannidem versà, præhabendam Fidei poteſta- ae, ſ
uem Dddeth ie⸗

tem eſſe docuit, quando Crocodilos ſæviores ſa-
ginâ eſſe docuit in Eͤgypto, quàm fuerant in
ithiopiæ catadupis laniena, raptôque. Nam,
qui, graſſando, uno, alterôve cadavere expleri

i2 inni d
6 Mrinerdd
e bemi, g

inter Ethiopas conſuevere, obtrudi ſibi quotidiè e ens
pueros gratulabantur, in molliſſimæ lacteæque MI Lden
ganeæ delicias. At non omnes Pharaonis oeſio 6 chocum
exagitantur imperantes, nec paſſim felicitas hi- Em, A er
rudo eſt, quæ cruorem exugat. Splendere ple- Eimn gn
runque contenta, furere abnuit; nec obrigeſcit 1i Chfun
in lapidem, ſed lapillis eniteſcit. Num bractae⸗ n ſictent
tum, S& purpureum anteire nollemus principa- st e ggihe I
tum Fidei, plerunque calamitoſæ? Si Fides au- optimi Ninanng
thoratæ Deo mentis purpuret, nullo prætexta ob- Regibus. wr Aan rint
ſoleſcet incommodo. Malo enim Antonii ſac- Ner out. I., Nune
cum, quàm purpuram Conſtantini; quamvis in- mus ob Fi- Ge ſegment
fantiſis abllemia ſanguinis rubere coœperit opu- erit. mnloche He

lentiùs. Verùm ſi felicitati fides antecellat, con- Felicitas
chas vincit, & lapides. Eam minimi fecerim lu- denne
cem, quæ, noctu, umbrarum intermicat bene- cogitemm. dl i
ficio. Lucere volo fidem in Sole. nng &
Religionis ità eminet gratia, ut ſi reliquarum IX. ekid
virtutum nitor eâ deſtituatur, ſplendere vix poſ- e vir mi⸗

ert,, i

da ſein
neid ſei, n

E SS-

ſit. Suis & finibus Chananæa ad Chriſtum mu- Obanangs Thyeinnun r
lier acceſſerat, quæ magnis vocibus orare Do-“ Rer. anmn e
minum cœpit, ut eum ſui, filiæque miſereret, e luis
quam Satan diris, cruciatibúſque vexabat. Ad —kx nſck
ejulatus fœminæ non modè ſurdus perſtitit Chri- inecnun.
ſtus, ſed diriguit, penè dixerim, in Silicem, ex a en
quo faces emicarent, quoties illum mulier pre- i d e
cibus tunderet. Fatigatus tandem erupit in ful- a in
men, perſtrinxitque fœminam. Mon eſt bonum Matth. i5. A. e e
Jſumere panem filiorum, & mittere canibus. Penè 20. “ irpi
mitiuùs in eremo egerat Chriſtus cum Satan, cùm en e
ei deterrima ſuaderet, quàm hic cum fœminâ agat Na te al
& ſupplici & ærumnosa. Excanduiſſe viſus eſt, & nle uti
in ſpeciem non propitius oranti, poſcenti panem ob- Ohananeß in igen
tuht ſcorpionem. Quæ enim obſidionem ſolvi fi- ſine Pide r, do⸗
liæ expetebat, in canem penè convertitur. Quid, vir blateß- Kti nach
r090, . naan,
3 unin ei⸗
eir

En
wden
n de
ttned

6

ter it nd
nge
Nn
alummi
n Niel
repetN.
lde a
Otüin,
Detknier
ntmn
ilkechun
utllenn⸗
un in
N,ern
Heen
Ni ſ N
tammen
eidbta in
nes Sn
feumign
etunglen
e flinmen
in Slhnnc
ſns nnn
, Annuein
nMijet
lnsſernndk⸗
Uim femmn n
Nre. Nn,
dſek eigen
hnſüignnde
ime hikett
Ppatuons n
ſſim klcmt
Pencer;
bec Ohif
Numbei,
emnus inge ne
e! SHinere
Ulokernt
in AMonin
e ſein —
nrcelet,n,
zwikecennl ⸗,

7

gtermicn er

ulrhen!

Endete ii 6 e
4Chiiun n ,
cbuu in h.
e nin
e leunt
dusfelfin
i iene
e
lomn nnet,
1
n etn
Fineflat,

De Cyro Rege. Cap. XXIII. 203

rogo, ſoœminæ deerat calamitoſæ, peregrinæ,
ſupplici, à Chriſto nec conviciis abſcedenti?
Tbid. 24. Religio. Non ſum miſſus, inquiit, niſi ad oves,
duæ periernnt, domus Iſrael. Fugientem le=
quar ovem, ſi & grege ſit Jacob. Ad me at rei
quoque velleris accedentem ovem repellam, ſi
extera ſit, nec Dei nomine conſignetur. Rapit
me hominum religio; quæ cùm deeſt, cætera-
rum membra virtutum cadaver pofſlunt effinge-
re, non corpus. Clamat, ſed ſurdo, mulier ;
nam vociferatur quidem, ſed elinguis. Adorat,
ſed medendi vim, non Numen divinitatis in me.
Eſculapium huc putat adveniſſe, non Ver-
bum. Ideò, quæ de Verbo non benè ſentit,
nullam ex me vocem accipiet, oraculique ſor-
Hebr-tI.6. te fruſtrabitur. Credere oportet accedentem ad
Deum, quia eſt. Garrit, non ſupplicat, quæ
Legi non initiata, poma parturit ſpei, quùm fi-
bras non agat in fide. Et tamen non penitùs
Fide fœmina caruit, quam in ea fuiſſe ma-
Matth. 15. gnam ex Chriſto accepimus. O Mulier, ma-
28. gna eſt fides tua. Fidei & habitu carebat inte-
tiori, & extimo deſtituebatur charactere. Actu
tamen Fidei agebatur in preces. Nihilo minùs
tamen fidei locuples afflatu, repulſam tamdiu pa-
titur„ & cychea cæteroqui vox ejus canum
latratibus comparatur. Adeò religionis quoque
cruſta induci debet, ur Deo placeas, quà dum
caruit Chananæa, Chriſtum allatraſſe vila eſt,
non adoraſſe, ei quamquam ſupplicaret.
X. Id ſi ita eſt, cur non extimis tantùm fidei
qudeorum Phaleris, ſed Rehigionis ſucco, ſpirituque de-=

Figes⸗:

artifiece ſtituti adeò perplacent homines, ut Hebræis uta-
1 5
abſtiveat . ler; . .6
ee“ mur interdum familiariſſimè, eorumque operam
Fides, A-

variia ve. libentius, quam Chriſtianorum, adhibeamus.
rinis. Videmus paſſim phrygiomibus, & ſarcinatori-
a, bus Judæis mattonzrum, equitimque Tuni-
cas concinnari, quòd ii aut elegantius inter-
dùm, aut eas vilius elaborent. Ergo pecunio-
læ non grandi commodo à Judæis veſtiere,
qui Chriflum ad virgas expoliarunt? Hi tuni-
cam ſarcient tuam, qui divinitatis purpuram
Ormatu quotidiée Chriſto concerpunt ? Inter convicia
Sant, Servatoris, maledictâque Virginis toga tibi
1
erga inopes Acu variatur Judæâà & inſignitur, quæ ſi te or-
Jiifees. nat, Nurnen toties deturpavit. Sonant ea quo-
que ſegmenta contumelias, quibus Chriſium
confodit Hebræus dum ferro Tunicam inter-
Tie §. pungeret. Et circumferte prætextam potes, non
nbrot. e tam ferico, quam ſacrilegis ſubſuram? An tu
Falencd. Dracouum ſquamis tegerére ? Serpenris horres
Jan. exuwias, & Proditoris non refugis opificium?
Veſtiri ab eo potes, qui Chriſtum induit: &
ab eo vis amiciri, qui Chriſlum exuit? Cur
phrygionum tædet Chriſtianorum? cur Chri-
ſtianarum mulierum piget, à quibus ſui, re-
ſuique chlamydes poſſent, & penulæ? Adeône
placer flagitium, ut eo libeat artifice conveſti-
ri? Vilitate te, inquies, pretii pellici ad Judæos.
A acrilego nec munus Paulus acciperet, qui
profanis ita immiſcéri Chriſtianos indignaba-
iur, ut eos ne attrectare quidem illa veller ;
Coloſl.2. Quibus impii fuiſſent uſi. Ne tetigeritis, neque
1. giſtaveritis, neque contrectaveritis. Malo paucu-
Iis carere te aſſibus, quam contexta ſacrilegis
manibus te uti Iunicà. Vide, ut Joſeph penè
nudus aufugiat, manu Dominæ violatum pallium
ſubveritus, quaſi Neſſeo tabo fuiſlet infectum.
Credidit attactu fœminæ leviſſimo ità pallium
iha et. conſtupratum , ut ſi eo uteretur in poſterum,
jiuna. Pudicus eſſe non poſſet. Non enim flagitio
dum. tantùm interit pudor, ſed quâvis communio-

Faſezhi pia-

ne criminis defloreſcit. Pars adulteri eſt; id
attigifle, quod impudica contrectavit. Quis
olus deguſtet, quod Aſpis inſedit? Quéd-
ve Vipera perſtrinxerit ereptando? Et contre
ctatum, & conſutum, & Judææ manibus

Zudass nüf
utamur 5

fimbriatum non horres . projiciſque 5 ſed ooë ſed Paupé⸗

mis, geſiaſque paludamentum ? nec contagio-
nem in te ſerpere reformidas, quam lanæ pecus
tam morbida non affricuit, ſed defudi? Quid,
quòôd è& tabernis Hebræorum expromptis Tuni
cis, Chriſtianæ fœminæ ſuam in ſeſe acum co-
guntur convertere. Quæ enim tibi Tunicam non
conſuit, ſuam diſſuit; & nudatur, quæ te non
tegit. Deſtituta enim opificio Pudicitia, famé
que conflictata, pudorem pungit, dum nul
lius acu chlamydem/ interpungit. In Judæo-
rum clauſtris Chriſtianarum mulierum ſerun-
tur adukeria. Nulla fermè fœmina non forer
Lucretia, ſi ad lanificium adhiberetur. La-
næ inopid denudatur; & lupa ex Agnâ fir,;
Velleris duntaxat paupertate. Hinc meretricum
fervent examina: hinc patent lupanaria. Qid
enim agant Chriſlianæ muhieres, averſis ia He-
bræorum ſepta mercedibus, ubi eas & egelſtas
exeſt, & ſcelerum nutrix inertia , primùm
conficit, mox verò corrumpir? Dura car-
nis cum fame lucta. Ubi vivere non licet ;
libet, quamquàm non hceat, fornicari. Unam
pudicitia diem lubens, voléaique abſlinet. Heb-
domadam utcunque ſolo etiam pane tranſ-
mittet. Menſem ægra oluſculis fallet. Annum
ecquando ferat eſurialem? Calamitates, ſi pa-
tibiles ſint, licèt ægrè, perpetimur: impati-
biles verò nec Stoici patientur. Ergo libidi-
nibus pudor non feactus, annonæ inopid ex-
pugnatur. Hoc tormento arces quoque ca-
piuntur; & ferri minimè mertuens Capito-
lium, jubente fame, libertatem Romanam
Gallicana & lance ſuſpendit. Vide, an obluc-
tatura ſit fami fœmina, cui nec Roma repu-
gnavit; quæ venali uſa eſſet libertate, niſi man-
gones imperii & fœdiſſimis nundinis exul ſi-
mul & Dictator Camillus exturbaſſer. Fomi-
narum hoc loco propudium non excuſaverim,
quas ſcio mori oportere prius, quàm fœdari.
Sed virilem quis & ſoœtninis conſtantiam ſpe-
rer, roburque funeri contumax expectet? Tu
eas in fornices intruſiſti, qui opificibus profa-
nis uſus, Ecclel'æ filias ad extrema & conſi-
lia adigis, & dedecora. Maluit Joſeph carere
pallio, quàm occaſionem præbere criminis
Tgypriæ. Tu verò ancillas Chriſti, fideique
ponſas, ut minoris æſtimes tunicam, emaſque,
proſtitues? Er quo modo ea te veſtit Tunica,

res Fœ mi-
nas jis Vé⸗
mus vy ſi⸗
riis non
„ inde;
guam Eless
moſgnes
Lüuaxurickk
ons.
Laranaria
ex Wic inis
prodennt
Judæ orism=

Aarid
Libidinens
pari⸗ te

quæ tot denudat virgines, profligatque? To- Se Amici⸗
ga in Hebræorum officinis nunquam vemt, ni tia vleæde
ſi cum ea veneat non unius pudicitia Chri- S, imian⸗
ſtianæ. Judæorum acus Chriſliani pudoris ſuunt ai eptimi.
haſtæ. Convenis inſtitorem Tunicæ „ & prodi= Se verre⸗
torem honeſtatis. Nec illi vino dabitur noftræ Ae⸗
jactura pudicitiæ, qui jus tuetur ſuum, ſibi-
que conſulit nundinando. Te authorem ſuum
lupanaria clamant, qui, diminutione ſump-
tuum ſordidiſſimà, kKricem ejuidem fidei, alie-
næ poſthabes & profanæ. Venerem facis, quatn
Minervam eſſe non pateris. Parſimoniæ tuæ
ſuas pudor ſirumas imputabit. Misor non abs te
quoque Arachnem conveniri, ut minori ex ea
Pretio pallium exportes. An venenum textri-=
næ perhorreſcis, qui ſacrilegio conſui cChlamy-
dem non reculas 5“ Memini me, ex Nicçepho-
ro accepiſſe, Glyceriæ martyri argentenm ali-

quaudo

204
quando admotum vas, ut manante é membris
virginis unguento compleretur. Quo demortuæ
admoto, balſamum ſtertit, necicguden Clero
hquoris fluxum exorante. Aruiſle protinds (cCate-
bram intellexere omnes, novi vitio vaſis. Quæ-
ſitum proindè à quonam urna conflata eſſet,
compertumque, Mago artifice, quamquam non
Pupiorum Magico carmine elaboratam. Quæſtioni primum
amicitiæ, ſubſectus Phidias Avernalis, tum veroô addictus
e wi. laqueo. Ergo opifice, operéque ſublato, un-
tama. guenta fluxere iterum, quid ſibi fuiſſet ingratum
teſtatà Martyre. Horrent artificum ſacrilegia vel

alangti in argentò cadavera, nec iræ Virgines immoriun-
tur, ſi ſupellex ad ſe attactu violata ſacrilegi ad-
moveatur. Expaveſcit argenti pompam Glyce-
ria, quæ ferri cruciatum non abhorruit; & ;
quæ ſanguinem dedit ungulis atque pectinibus,
Telus ob. Urnæ rorem denegavit. Adeò Martyr pluùs ſa-
Ervantia. Crilegium refugit, quam ſupplicium. Torqueri

potuit; coli verò cum flagitio non potuit. Hæc
accidere Perinthi. An tu contagionem non ſen-
tis in Tunicà, quam demortua perſenſit in va-
ſe? Num ſiupidior, bebetiorque, quàm cada-
ver es ?* Illud, ne Magi urnam contingat, allu-
vionem intra ſe unguenti cohibuit. Tu, ne num-
. mum effundas, operiri Judæâ tunicâà ſuſtinebis?
2. Cor.6. Séparamini dicit Dominus, & immundum ne te-
17. tigeritis: & ego recipiam vos: & ero vobis in pa-
trem. An conſanguinitatem Numinis aſpernaris?
Si verò eam non faſtidis, cur Hebræam penu-

Ene lam non concerpis? Num immundum non tan-
varitiz. git, qui undique profanorum ſerico involvitur?
. Tegi licet, quo pollueris, ſi vel illud attigerit?
lasnag. Pollueris autem, non quòd profana tibi acus con-
ſuerit prætextam, ſed quòd opificio uſus Hebræo-
anaer, rum, Chriſtianus pudor tuorum calculorum ſor-
ec. * dibus polluatur. Meritoria enim taberna fit, quæ
J textrina eſſe non poteſt. Nam, quæ Phrygionia
eſſe deſiit, Phryx eſt: nec erit Penelope, cui
ordiri telam non licet, intrà Judæorum clauſtra
nundinis inſtitutis. Profectò ſi tanti Religionem
faceres, quanti eam Cyrus fecit Babylone, næ
tu ad avaritiæ calculos ita tuas ſubduceres ratio-
nes, ut malles pudicitiam venire, quàm paulò
carius TLunicam emere Chriſtianam. At chutur-

niùs intrà Judæorum me Septa continui, qui le-
ctorem ex iis abducere cupiebam. Cyri ad ſe
nos revocat Lex, quæ Religionis titulum unum

in iis eſſe cenſuit, qui cœlo authorantur. Quis

eſt in vobis de univerſo populo ejus 7 Malo Dei
vulgus haberi, quàm Satrapam appellari.

QUIS eſt in vobis de univerſo
populo ejus? Sit Deus illius
cum iplo. I. Eſdr. 1. 3.

CAPUT XXIV.

duas Cyrus leges à Dei nomine auſpica-
tur: nec eum pudet in tabulis, edi-
tiε regiis meminiſſe Numinis, quam-
vis nondum ſeſe illi plenè ſubjeciſſet.
Quaàm nos damnandi eſſemus, ſ: &
Deum coleremus, & nos divini Nomi-
nis puderet! Quot huic obnoxios flagi-
tio pudor faciat pœnitendus, elugere
bie liber, piget verò explorare.

dere, ut ſuo Cyrus edicto Dei nomen imerſerat,

rorum cœtus penetrate, & me patiar calumnia-

Oliva in Eſdram.

EEcuabar incertus Numinis Cyrus, aliquam 1
tamen Anchoram in Hebræorum Divinitate“
jaciebat. Eàâ nullam meliorem uſquam floerere
putabat; ideôque & Templum deſignabat, &
ſuum Deo acceptum reſerebat imperium. Quæx peuzn ,
duo ſuperioribus abundè capitibus examinavi- tms ſus
mus, Rege geſta digniſſima. Jam libet expen- ins
erſerit.
opportuné, ac penè, ut cum Paulo loquar, im-
portune. Nam, commemorato non ſemel Deo, Erubeſeen
hic quoque edicti ſeriem, mentione inductâ Nu. ia Evan.
. . . ⸗ „* . .17. i; ..
minis, abrumpit. Sit, inquit, Deus illius cum SeRgeen
1r „ . 4
1pſo. Stillat, manatque Divinitas quâvis edicli tan:m: Rex
. § . . . „
parte; & undè ſcaturire præ rerum ſerie non po- nne Ni
. 25 4 . . . eminit.
terat, apprecatione indè quaſi profluit emendica-mimid
a .¹1 * . — 4 4
ta. Mihi Cyrus videtur præluſiſſe Bernardo. Sermo ſpi⸗
Nam, ut illi eæ ſapere non poterant paginæ, quæ ane:
JESUM non ſonarent: ità, Cuivis Cyrus perio- .
do Dei nomen innectit; quaſi regiæ eæ eſſe non
poſſent tabulæ, quæ Numen non ubique præfer-
rent, & efferrent undique. Hanc Regis de Deo
mentem cogitanti ſuboriuntur mihi primum la-
crymæ, tum undæ attenuatezæ excandeſcunt in
fulmina, faſtidium ultura mortalitatis, quam tæ-
det, pudetque Divinitatis. Quis enim Dei no- pe Der &
men ab ore, à lare, à lancibus, à periſtromatis, Cælo phi-
. 2 23 . loſophatur
ab abacis, ac penè exulare non jubet à Templo? ohh
. . . ⸗ 2⸗ .
Accedatis ad forum: quis Dei meminit, mſi for- .
tè ut ei convicietur? Subite Academias. A quo lumani
. . . reſpebtus
ibi Numen deſcribitur, niſi ut proſcribatur, ſen- Eyubeſrens
tentis, ex antiquorum porticu platanéque revo- tiam pa-
. . Provi infenſillimis? riunt E-
catis, divinæ Providentiæ infenſiſſimis? In vi- angei,.
gelii.

rum argui, ſi de natura Superüm vel unus ſub. Pmer i
muſſet. In ſpecus deſilite ſubterraneas, ubi hu- u.
mana luxuries procul à Sole, & tam propè à
Manibus, textrinas defodit ſuas, & diſpicite,
an uſquàm telis Deus inſuatur, quùm damaſce-
nas ſerici effigies æmulanti Lino appingantur
omnia, præter coelum & Superos. Nuſquam de
Deo ſermo, & nuſquàm mentio.
An nos velles Monachorum ritu, moréque,
de Deo inter nos loqui, qui patricii fermè ſumus
univerſi, & plerique Conſulares? Nimirùm Da-
metæ & Menalcæ, Poëtarum calculis bubulci
non ignobiles, confabulationes ſuas à Jove,
Diiſque ordientur. Aratorum enim eſt coœlum
colere, qui terram proſcindunt. Nam Senatores, Symo ſyi⸗
qui terram excolunt, coœlum proſcindunt, non ziuals
colunt. Nautæ ſunt, qui ſtellas obſervant. Con- Fstaris
ſulares verò cynoſuram ſuam apud Manes ſcru- Auro cur
tantur, qui navigationem, clavumque Reipu- Mer,
blicæ ad unam auri Lucem detorquent. Non vi- 4
des, ut caput Principes auro, gemmiſque ado- Rarus de
bruant; tum, ut metalli pondere avertantur à Ecüiss:
cœlo; tum verôò etiam, ut penitiorem terræ fe- ſermo.
cem, ſteriliorémque, & gratiorem ſibi teſtentur
eſſe, & menti præeſſe ſuæ. Etenim, quæ terræ
pars germinat, in cœlum ea ſuis quodam moda
fœtibus ſurrigitur. Quæ veròô in metalla dura-
tur, nihil, quo cœlo inferretur, proferre potuit,
deſcenſum in latebras, niſumque nacta pro fru-
ge. Inſiſtunt proindè metallorum veſtigiis Dicta-
tores, & terrarum dimenſioni, adminiſtrationi-
que intenti, diſputationem, ſermonémque de
Superis, aut plebeiis tranſmittunt aut villicis.
Sumus enim, inquiunt, Equites, non opifices,
non agreſtes Monachi, ſed Senatores paludati.
Scilicèt, Caius Corta, ut te tuis imaginibus ar- Lingue
guam, Caius Velleins, Sulpitius Balbus, qui Na4.
cum Cicerone Latinis feriis tamdiu, & tam ſeriò Notilitas
de natura Deorum diſputaverunt, ſubulci erant, Vere.

II.

dei
n

none⸗
Pnr
. ilun
Elat luch
l Poltis 4
em-
e utate
Nele upen
e ſoquu

40, guun bel
Lupkra
. o, gn
„,, Mari,
4 inguann,
A E 4
72 Ds logves
hein, leh,
4 “ Frimort
Aenniſſune
ieum ſec
Samtere non .
opibus,
Micam can⸗
milere Laii
ent omine ſl
hrnine,
Prenexa om
VEi,Grum
& Numa didi
ſee emium
Gextenotem
a habeni, el
rorhnn ineide
inelle fulg
n erorue⸗
lIm, ſie
ſeltoni ob
Nigonen ken
uni mwium
Urs 4 lig d
letad.
I Khi dn
10, Kn Pueol
Ntunt. Adeſite
Uliats vellra
ienl ſumas,
mme, hetten
ucen tecore
(eR W u
. w. o
ultEeſeſt un,

en ninn iſſnatn

d
e dnnm
nd. r lenen ,

la 1 1 il iag
Eſe , uer

Imn Crlun
Vil inn
Auult, un
efrmiän
ni dwe
Uinu.
ud⸗
11 8
1h lire 8
1 caen (

N

N
nlctake d
din ae
Nuen
in.
e egerin j
Umgſtr A
ur,in.
Eenddo
iſin gutiin
unti,
ſieme
n enenc
e Nauhe
gine ge
Cruen
Lereſenn
Dienkkt
ReseEed
i winin!.
Candeanin
is,ens
enim Din,
Perilnmaß t
Kileri
nint, ilke.
ſrban eni6

nNde e.

Ini! hwre
tin dunnt.
Vel unul⸗
es, Gihr
Eum e
& Cht,
vum Gnt⸗
0 Pingen

Mhunt

l, nii
ikemmelns
Nimmin)
lonls behli
us ¹ he,
in Aorin
lim Eunnh
Eindin, ,
rmt. 00
Mines bu
m.
ncbe Neſe
en NM
umihe 19
Aeninl ? u
Nren vene h
n fhirlenn
vochn Nn
wen a
lknel,
ſulle l
elgi⸗
Aoinilnin⸗

28

. 5

De Cyro Rege. Cap XXIV.

& popinones, non veroò Senatores tot curià cla-
riſſimi, illuſtriffſinique Conſulares. Num eos à
Senatu puduit ad templa linguam transferre, ut
de hoſtiis agerent, de popis, de flamimibus,
de cæremoniis, de Diis? Quamdid illi, quâm-
que accuratè d'fferuere de origine, de vi, de
mente Superüm , aullà philoſophandi ſatie, ſum-
mâque loquendi voluptate? Potuere de Dis lo-
qui, qui bella Parthis indixerant, qui Thraci

dermones
apud Eih- 1
nico⸗ ſeze- Scythas ſubmoverant, qui Perſas trans ſtare juſſe-
.. . . .
ahrt rant Euphratem, qui Mithridatem exuerant re-
annt. gno, qui Tigranem imperare ſtatuerant, qui

Syiritualia Cæiari, qui Pompeio ,qui Lucullo Aſiam, Gal-
teierispre- lias, Maria, iiſdémque triumphos decreverant-
ferende. hi, inquam, terrarun, Muadique arbitri nihil
Euno- de ſud ſe dignitate detracturos cenſuerunt, ſi
zuam cura. Diis linguas impenderent Conſulares, ex quibus
are, imperia, regnaque pendebant. Quanta Tullius
Bad. cum primoribus Reipublicæ egit de pulhs de
phar So pullaris, de extilpicio, de auguriis, minutiſſimè,
i“ diigentiſſiméque periecutus omnia, quæ haruſ-
picinam ſpectarent, quæque nos vel ſemel per-
Srmoſpi- Currere non poſlemus, tantis licèt latim ſermo-
krsis nis opibus, gaziſque obviis! Qui Aduilas in
Africam cataphractas evertendæ C. rthagini
emiſere Lælhius & Cato, iidem, quo pulli pipi-
rent omine ſub auroram, promiſsâ in meridiem
diſpuratione, exactiſſimè quæſierunt. Quæ bovis
forent exta ominoſa, quæve auguraha, diſpexere
viri, quorum iecuribus mori poſſe Elephantos
& Roma didicit, & Libes horruere. Explora-
vere gentium domitores, juvaret ſiniſtriorem an
dexteriorem Coracem ſtrepere; & an ſecun-
da haberi, eſſéque poſſet fulmina, ſi non dex-
trorsum inciderent. (Quamquam ego nulla bea-
tiora eſſe fulgura cenſuerim, quam quæ ahior-
suüm detorquentur, ſive lævus ea, ut aiebant,
Jupiter, ſive dexter jaculetur. Suæ tamen illi
ſuperſtitioni obſequentes, nihil neglexere, quod
Religionem leviſſimè quoque contingeret. Pa-
ludati avium caveas inſpexere: nec boum fi-
bras à ſuis diſputatiomibus ſubmoverunt præ-
textati.
At hi aliquando, & procul à Curia in Cuma-
no, ſeu Puteolis, Deorum, Religioniſque memi-
nerunt. Adeſte, Equites, qui Dei mentionem no-
bilitatis veſtræ dehoneſtamentum eſſe putatis. In
arenà ſumus, & cum Gigante pugnamus, ſpe
GRante, horrentéque Principe. Videamus, an pu-
gnacem recordatio, mentiôque Numi is dede-
ceat vel in luctà. Dixit autem David ad Philiſ-
1. Reg. 17. thæum: Tu venis ad me cum gladio & baſta, &
45. elypeo ego autem venio ad te in nomine Domini
Dei David xereituum, Dei agminum Iſraël: & dabit te Do-
meminie in minus in manu mea, & peroutiam te, & dabo cada-
trali- vera caſtrorum Philiſthiim hodis volatilibus cœli, &
§& David. beſtiis terræ: ut ſciat omnis terra, quia eſt Deus
in Iſrael. An carioſus is Senex in Pompeiano eſt,
Ta na qui, occupatæ à Cæſare Reipublicæ moœr rem,
zutt, inducti de Diis mentione, utcunque letur,
tum colum obrtuens, quùm eum terra defe-
Graiie Dei ciſſet? Minaꝝ & pugnax Adoleſcens hic lo-
S ,. quitur, tam ſpei pleaus, quàm expers neſciuſ-
Tue. que formidinis. Goliam objurgat, & Saülem vin-
dicat; hoc eſt, tuetur Regem, & Gigantem

III.

adoritur. Quàâ non ſatur ſtrage, hoſtes vulturibus

deſtinat, & Urſos elicit in cadaverum epu-
las. Quid hic non Hercicum? Quid non belli-
cum, & grande? Imter baliſtas incedimus, non
ſub Ihce conſidemus. Non luſciniis avocamur à
curis, ſed ſublans hoſtium clamoribus concitamur
in cædes. Caſira ſunt, non Topiaria. Gigas im-
Ethic. Comment. Tom. III.

205

minet, non Senator aſſidet. Mortis undique
teſſeræ, nuntique incumbunt. Agitur de impe-
rio, de libertate, de vita. Hinc Merob filia Re-
gis, indè ſervitus, cædéſque truculenta Davi-
dem circumſtant. Quid eo felicius, ſi per Gi-
gantis cadaver in Reginæ thalamum enitatur?
Quid eo miſerius, ſi Goliæ ſuccumbens, cœli vo-
lucribus in ſaginam detur? Hæc inter, non Leo-
nes, Urſôſque jaétat à ſe diſcerptes Juvenis pu-
gnaturus. Non ampullas projicit, quas alius in ſta-
gna, maridque inflaſſet, ut vim ſuam, ſuumque
robur Goliæ approbaret. Dei ſeſe nomine lorica-
vit: præeſſe illum phalangibus Hebræorum dixit,
ab eo ſe agi, ducique, adeſſéque illum ſibi, à quo
ſterni hoſtes & expectaret, & peteret. Se quidem

in arenam deſcendere, ſed illum pugnaturum.

Eâque de Numine præfatus eſt, ut non luctam;
ſed vatici ia meditari videretur, adeè Deum
galeæ, Deum pugnæ, Deum victoriæ Præ-
ſidem impoſuit. Ego autem ad te venio, in
nomine Domini exercituum. Nihil his vocibus
aut ſapientius proferri potefſt, aut divunus. Vox
iſta, vox Jacob eſt; ſed mihi ingratior eſt, quam
ſi coràm Itaac ſuâ Etaü ſpe dejectus irru iret.
Vox eſt Cyenea. At accidit meis auribus in- Sermo vo=
gratiſſima. Vox una Cycni accipitres deprehen- "ua.-
dit, convincitque complures. Pudet, heu pudet Gloria va⸗
militem, ſuppreſsâ rerum abs ſe geſtarum glo- "a.
rig, unum Dei nomen oſtentare, eique illud gehum
duntaxat obſicere, à quo etiam ſpernebatur. Sa- ſanét fra-
cerdotes verò j- Ctare paſſim & genus, & ProavoOs, e De,.
& quæ non fecimus ipfi, quæque nemo ſua vo-
cat, niſi qui ſuus non eſt. Utinämque avês non crrogan-
ſæpè fingat nepos gl rioſus, truncum ſcilicèt & .
fibras parieme pomo ex ſeſe. Non enim ſ-Iuùm Nobilitae
jactamus, quæ nos non fecimos, ſed ea com- Vana.
memoratus de atavis, non quæ ipſi manu fa-
cinora edidere pugnando, ſed quæ nos men-
tiendo, Urſarum more, ore, linguâque con-
finximus. Præſtò ſibi quiſque Praxiteles eſt, à
quo atrium imaginibus Majorum compleatur.
Quas fumoſas nemo eſſe dubitet, cùm eas fu-
mus finxerit inaniſſimus. Et certè Majorum nuſ- pe com⸗
quam imagines ſpectabuntur ità fumoſæ, ac hu- men it &
jus ſunt effigies, ütque ſunt avi, qui tamùm czou
ſunt fumus. Si vocales Statuæ forent, ſcenam à jacfatzo
ſe ſtrui clamarent, non exornari atrium. Per- gionoſa.
ſonæ enim, non viri, ſunt. Filhios, filiâſque ge-
nuere cæteri. Hic Ædium Dominus ſiirpem
redorditur, & ſibi avos gemit „ & abavos.
Et certè nemo ita ſuſtulit hberos, ut hic paren-
tes ſuos, atavos ſiſtulit. Correxit non tempora
modò cum (æſare, ſed genus, majoréique
emendavit. Ut cæreri ſamiliam, quæ ſequatur,
inſituunt: ita is ad ſuum eos genium figura-
vit, qui eum ſæculis anteceſſerunt. Datum
buic eſt, ut parentem recoquat, nec cquat.
D ffl tos conflat, & confectos perficit, & quot
domi offenderit ſaxa, tot repentè Conſules fa-
mil'æ addit, uno ſcalpri ſuffragio, quamvis cen-
turiatæ nuſquam ſint tribus. Ad incendium
Trojæ ex equo ped'ites erepſerunt. Ad familiæ
Lucem fumus erupit è marſupio. Quot enim emit
Corinthia, tot, inciſis æri nominibus, avos,
tritavélque arceſſit & Græcia, ut mentiri latino
ab auro metalla quoque Græca doceantur. Mar-
mêra quoque, ut maximeè albicent, mendacia
candore repræſentant, Doces, Imperatores,
Dictatores, & Præſules planè fictos exhiben-
do, quos lixas, caupones, hiſtriones, & villicos
fuiſſe conſtat, coammonſtrante etiam nunc popu-
lo tabernas, caſas, & latifundia, undè impro-
vili,

Saperbia
mMendax.

Humilitas
vera.

David

aliena tela

non oſten-
vas

206

viſi, recoctique Tribuni in recentiſſimas ædes
influxere. Sed, ſi marmora vi vulnerum, vio-
lentiâque ſcalpri mentiuntur, non mentiuntur an-
nales, non diplomata fallunt, non ſyngraphæ
imponunt, quæ atramento candorem veritatis
ineſſe cogunt, quem marmora exuerunt. Non
puduit hominem clariſſimæ paupertatis, & obſ-
curitatis perſpectiſſimæ, indigitare majores, à
quibus toto aliquando Regnorum, Alpiumque
jugo ſejungebatur. Libétne ità in Sole mentiri?
Libétne ſomniare coronas, ubi nullum offende-
tur ſertum, niſi fortè cannabinum? Cur eru-
derari tuorum ſepulchra, & in Majorum oſſa
Momos cogis inquirere, qui in cadaveribus cal-
los deprehendent nondùm putres foſſorum, fa-
brorumque? Quamquàm ab hâàc immunes con-
tumeliâ tuos efle ſcis avos, qui licèt pollinc-
tores, inopiãâ tamen ſepulchri laboravere, com-
muni Parceciæ illati, infoſsique conditivo. Hæ
illos à dedecore ſordes propugnant; ideô-
que garris, tuméſque impunè, nullà, ne ma-
ſores retegantur, anxitudine. Belliſſimè majo-

res tui ſepulti ſunt, quos nemo, licèt ſagaciſſi-

mus, exhumaverit. Nec mirum ſi lateant ſe-

pulti, qui ſuperſtites quoque latuere, ſui generis

involuti ſepulturà. Et tamen his te audes inſere-
re, quos ego nominare honoris causâ non audeo?
Aut oblivioſum te tui exillimabunt ii, qui tuæ
ſtirpis ſunt conſci, aut inſanire te credent. Cuùm
præſertim in Chrifti ſcholam admiſſus nalla ti-
tillari poſſis nobilitatis illecebrà, quâà qui pol-
lent, abdicare ſe illà Chriſtianæ profeſſione phi-
loſophiæ, ſi licet, debent. Quâ qui carent, à
nullo, niſi fortè amente ſugillantur. Crucis enim
candidati fabrum nobilitatis ſuæ quemvis faten-
tur, eumque pronuntiant Senatorem, quem
inopia, demiſſiéque Chriſti curulibus deſtinant.
Pudet ſuæ Clericum claritudinis, non eâ tu-
met. Militat enim enato Numini in bubili, cui
tam ſe fuiſſe naſcendo diſſimilem iniquiſſimè
fert, & uberrimeè deflet. Quæ enim jactantia
generis eſſe poteſt, ubi Dei Mater fabro fertur
denupſiſſe? Ubi ergo Conſulatus & Dictaturas,
quaſi Labani ſimulacra, ad Crucis fibras patri-
cii, equitéſque defodiunt, ex eàâ tu arbore refo-
is præfecturas, quibus larvati, & ceriti genti-
les à te nobis tui obtrudantur? Ergo ad Cru-
cem acceſſiſti, ut tuorum tunicis latum clavum
intexeres? Chriſto ergo confixus es Cruci, ut è
cruore Domini tuis purpuram comparares; men-

tiri ea auſus & Conobio, quæ ſi domi tuæ ef-

futires, deliris aſcriberere? Pudeat in tanto cæ-
terorum, tâmque opulento trabearum, faſ-
cidmque jactu, unam te tantum ignobilitatem
demergere, quam etiam mendacii hamo indui-
ſti, ut bona tibi naufragantium extraheres, de-
miſſioris occaſione ſtatus, arrogantiſſimè nobi-

lis. Audi, quæ de ſe prædicet David miles,

non Clericus, in arenàa, non in eremo, fun-
dam circumagens, non crucem amplexatus.
Tu ad me venis cum gladio & haſtar ego autem
ad te venio in nomine Domini. Potuiſſet ſanè
David occurrere hoſti auratâ caſſide, ſcutô-
que gemmeo, quibus illum armis inſtruxerat
Saül. Sed alienàâ, quamquam oblat, tegi, arma-
rique galed, loricâque noluit: maluitque inermis
confligere cum Gigante, quàm thorace conte-
gi non domeſtico. Pondus, non munimen, eſ-
ſe credidit, quæ ſibi à Rege arma deferrentur.
Mori præſtat cum ſua funda, inquiebat, quaàm
eum telo triumphare alieno. Careo haſiâ: ſed
virg non careo. IIIa vulnerat; ſed Regis eſt.

Oliva in Eſdram.

6
Jacet iſta, & hebes eſt: ſed Mea eſt. Malo meâò ne 4
hoſtis vapulet ulmo, quàm ferro juguletur non 8 agi⸗
meo. Dejicietur ille tamen etiam ab inermi. Sat * In
enim me Dei nomen bellacem reddet, quo me cauere
armavi. Ergo, inquies, ſi ſua quis facinora, Humilitas e Nu
geſiâque jactet, haberi poteſt non glorioſus. Alie- Raan, ban⸗ 7
na ſiquidem arma à ſe David rejecir. Imò & ſen nan ſame
trophæa ſuppreſſit ſua. Ecquando enim quuùm Gdir ne e
ſe cerneret à Gigamte contemni, & armigerum Mer D
ſe fuiſſe Regis, & depulſorem Satanæ „ & fe- H kn
rarum domitorem affirmavit, fundæque ità ſe Iar “ ſrs⸗ ei
ſuæ non diffidere, ut nullius congreſſum refor- iee n
midet, dum utrinque ſcutale non laxetur, & Ds volun. ſil
ſaxum ſupperat, quod evibretur. His David ar. . unt rn
Dei nomen ſuffecit. IIlud jactar, illo commu- M e⸗
nitur, ſuam illi, quam præcipit, victoriam aſſi- , le ſe
gnat. Auferam caput tuum à te, & dabo cadave- 1 Efetl
va caſtrorum Philiſthiim hodie volatilibus cœli, & z d: Ageme
beſtüs terræ. Quid ferociùs? Er noverit univer- i hine.
ſa Eccleſia hæc, quia non in gladio, nec in haſta iend
Jalvat Dominus. Quid excogitari, aut pronun- 1s N dnſone
tiari Religioſius à Samuêle potuit in Silo, quùm 2 in fclbus
agnum immolaret? Et tamen iſta irarum ple- lin, e an
nus tum miles enuntiat, cùm è& funda mor- dr ebiete
tem explodit in Gigantem. Quaàm vellem ità Akenigten.
Dei Sacerdos meminiſſet, & in Templo, & nbueotur
domi ſuæ. De Religione miles gloriatur. De Arvwgan- „ n Kl ⸗
avorum militis Myſta intumeſcit. Ille de vi “ p dalt, n
Numinis diſſerit, & pugnat. Hic plallit, & ern elie
garrit de trophæis. Miles videri poteſt Sacerdos en kni
in arenãâ; Et Sacerdos admotus Aræ non diſſer- 66 Ern Vene
tit interdum à Tribuno. Ibi è& Funda Dei no- s Imfnggin
men effluxit. Hic tubæ, vexillâque explicantur ex r er innm
Ephod. Oleum licet haurire & ſaxo funditoris, Cuul gur
à quo nomen Numinis deliquatur. Hauries nlinl, ſeh
& Calice litaturi cruorem pro muſto, quan- ei liſe ſace
do majorum pugnas trophæâque exgurgitat. pen nies
Latent ſicæ ſub ſiola: & thura flagrant in ſi- 1 Mv in
lice. David enim litat, & Sacerdos avorum eaknar Can

vallum jacit, jactaâtque. De Deo fundibularius
coràm hoſte philoſophatur. De propugnata à
majoribus Rhodo garrire nunquàm Sacerdos
non ſolet cum Levitis. Hæ nugæ ſunt, quibus Eucleſiaſti.

diem, odæumque fallimus. Ecquis enim, quum not oe

rſu hyris
5 (or meteran
i, gee
tkihe wun

i 1 . tent Nobi. E Nenre
bigâ per urbem circumagitur, non effrænem liaatem. n an enll⸗
quoquò linguam diſcurſare patitur, equis fer- Ulinsg kemin
r0 infronatis? Caderent procul dubio con- Thnu. Vu
tumaces Coelo Eccleſiæque Gigantes, quam- n Hcerat
Vis liciatoriis pro haſtis utantur, ſi Davidem t, ſ e 3
imitati Clericiè, avorum parciùs pugnas loque- Piſgue alil
rentur, & galeis criſtas dimitterent, galeréô- Cenet ein t
que diſcuterent. Ruerent profectò Mauri, Ara- in Ane.
bes pellerentur, exterrerentur Scythæ, redi- Nil uu,
rent Dani, Eccleſiæ nomen darent & manus , Ag ſ
Pgyptii, Græci, Syri, Saxones, & Norvegi, Puhum tul
ſi non compti auro, non ferro feroculi, non 1An n
delibuti unguentis, non ſervorum examinibus cn dul
ſepti, nec muſſaremus de Marte, & nun- n,
quàm de Chriſto ſileremus. His enim ar- A li/
mis , & hâc gymnicâ de Gigante debella- mnh ed
tum. Vox Cycni eſt in Accipitrem pugnaturi: Eb ehar
NWiat omnis terra, quia eſt Deus in Iſrael. Plus “ 1 Enn
David voce, quàm funda conflixit. Nihil de lenmtann
ſe, nihil de ſuis dixit. At de Deo nunquam An Polnen
non interfatus eſt, pugnabâtque & loquebatur, e len
tam ori Deo inſerto, quàm ſaxo in fundam am. le
conjecto. “” chviv⸗
At David & David eſt, &, imminente pra- IV. chaben
lio, confugit ad Deum. Citò Divinitatem & diſ- Z,izalate urun Ver
cimus, & docemus, ſi non procul Mors ſit. duzi a A
E cinere flamma ſubſilit, quæ nos in coœlum Denum n
rapiat. Loqueremur de Numine univerſi, ſi uun
nobes eſ
Uihie

Mh
Aun
bemig
K,n
in
tain EN
mn ae
miemk
e K 8
kri 61
nm
EGent kNe
H Du⸗
n⸗ Conne. .
chnimg
locdkn
buent,
nent z,.
Nrle
U nn.
n ge
4 Nennmg.
Efod n.
in Telenit
Tentby -
rint. Dts
I Er
ſ ln
Wel deetr
e clee
dh Min.
elomm
oſnini,
u. Hirg
hlo, gar.
e Aglain
ligm nl⸗
Eids onn
o fodiun
Propnge!
Gam Alt
ſom, gtal,
8enimn, din e,
non effanni
, elli r
lObio o⸗
Anes, gun
,1 Uricen
guar⸗
en, gen⸗
Menn, A
gthe, .
en & un
& Noreeg
Erell,In
evimiihn
e, & .
Is enid 4.
n gun
Mit
lnni

porlun
in

Convivig⸗
rum Lu-
Xus.

Gula.

—

De Cyro Rege. Cap. XXIV.

nobis Gigas immineret. Pallor pro ſanctiori
Pegaſo eſt: & ſacra fundimus carmina, ubi cruor
partes agit Heliconis. Furimus, ſed Religiosè,
tremore meliùs, quàm œſtro: quique nunquàm
læti caneremus, ſi tremimus, canimus. Silent
favore Numinis tubæ, & virent pergulæ. Num
nos ſub vite noſtrà, & ſub ficu noſtrâ inſti-
tuere ſermonem jubes de Deo? Mens laxanda
imerdum eſt, idque os meliùs compeſces, quod
exolutum tantiſper, & infroene vagari permi-
ſeris. Omen accipio, orique habenas detraho,
ſi, ut perdi excurrerit per nugarum avia, in
Chrifti tandem ſtadium revertatur. Quamquam
hâc ſe abdicant facultate Babylonii, quos divi-
norum carminum nec piget in epulis. Primo-
res imperii ſui convivio ſanè regio Baltaſar ex-
ceperat. Fumabant patinæ: coronabantur cali-
ces: argento abaci enitebant: unguentis plue-
bat ubique. Nives, ignéſque in luxuriæ fodus

Bahaſaris COierant. Nam piſces, quos aqua enutrierat, pru-

Convi-
vium,

Gula.

Luxuria
ex Ni vi⸗
bus.

Delicia.

Tentatio⸗
num fons.

Nix in enu⸗

lis ardet

nis imponebantur; ut, qui portum nacti erant
in fluctibus, naufragium agerent in flammis.
Vina, & contrario, quæ æſtu torreri, excoqui-
que debuere, algebant in nive. Quis crederet
ardentiorem Bacchum fieri conglaciatum? His
amburentur nivibus Convivæ, quibus ad libidi-
nem gelu faces ſuppeditat. Hæc nix ità in-
cendit, ut nudari bibones cogat, cum Baccho
Venere defusa. Quos enim Franciſcus & mive
pueros finxit, ut conglaciatæ ſtudio prolis ar-
dentem Venerem effugaret; eos nix fœtus
non finget in noſtris epulis, ſed effinget, arceſſi-
tà per vinum Venere, non fugatâ. Inter enim
Caucaſi glacies convivalis non Prometheus ſau-

interdum, ciatur, ſed Venus vulnerat, non reſtinct4

exuritque
convivas.

Pulli in
Vuliures
con vertun
tur Pudi-

dcitiæ.

in nive face, ſed ſuccensâ. Supernum enim
ignem mves ulciſcuntur, blandiuntur infer-
no. Ergo in Aula Baltaſaris ne deforet Tem-
pe, aderat Caucaſus, & Bacchus inter nives
tot fſuis thyrſis obnoxios habebat Prometheos,

quot intererant epulones. Nec ulli ſua defuit

avis, quæ cor non depaſceret, ſed paſceret,
ideéque accumbentis exta vehementiùs ſaucia-
ret. Neque enim aſſatus, ſciſſùſque Phaſia-
nus cor epulantibus abſumebar; ſed ſuas iis
plumas remittebat, ut poſt vina molliòs ſter-
nerentur. Vultur is ſanè teterrimus eſt, qui
non lacerat, ſed laceratur, nec corda vulne-
rat, ſed ea reſervat, innutrique ad amorem,
pennaſque æſtuantibus injicit, non tela. Sene-
ſceret enim libido vulneribus, quæ decumbit
in pluma. Coœnantium ergo apud Baltaſarem
Vultur Pavo erat, qui non plecteret rapinam
ignis, ſed ſuaderet, docerétque bibones inter
Poculorum nives æſtuare, & comeſis jacere
avibus, non volare. Neque enim coœlum, ſed
conum petit, qui volucribus ſaginatur. Tau-
ros quoque ibi, & altilia in ſuas Rex lautias
Jugulaverat. Sed Taurus non unam Aſianis
convivis Europarn deſignabat. Vulnerabat oc-
ciſus; & ſaturo ventri ità pecus minabatur,
ut apem imitatus, relicturus non aculeum vi-
deretur in vulnere, ſed cornu. Bos Venerem ,
quàâ ſuperſtes caruerat, illaturus ganeonibus
erat elixatus. Poma, quò plùs aberant à Ca-
rie, eò convivarum mentibus virulentiorem ta-
bem affricabant. Anguem animis importabant,
quia palato vermem non inferebant. Quò enim
gratior eſt frugis ſapor , eò mentium ma-
jor eſt corruptela. Minus poma corrupiſſent
Afſyrios putria, quam ſana. Nec mella de-
erant, quæ ſpiſſata, compactâque floribus pu-
Ethic. Comment. Tom. III.

207

doris Lilia diſſiparent. Pudicitia ſiquidem Apum
non feritur aculeo, ſed illecebrd. Convateſcit
vulneribus Temperantia, quam mella profligant.
Aderant denique viris fœminæ, & Principibus,
Regique pellices; quaſi verò inter Bacchum
& Cererem deeſſe libido poſſet, niſi convivio
Venus intereſlet. Præcepit ergo jam temulen
tus, ut afferrentur vaſa aurea, & argentea,
quæ aſportaverat Nabuchodonoſor pater ejus de
Templo : ut biberent in eis Rex & Optimates
ejus: uxoréſque ejus & conoubinæ. Quid hic ad
omnem licentiam, furorémque deerat? Ceres
undabat, exundabat Bacchus, Venus furebat ,
nec lyræ, tibiæque deſiderabantur, quæ tubæ
Cupidinis ſunt, & incitamenta licentiæ. Quid
ergo egiſſe putas menſæ adhibitos Principes,
in ea alluvione voluptatis, triumphéôque pro-
caciæ? Ne te pluribus morer; philoſophantur
bibones de Superis. Bibebant vinum, & lauda-
bant Deos ſuos aureos, & argenteos, æreos,

Dan. J⸗ &

Ibid. 4.

Fferreos, ligneſque & lapideos. Quis non eos Baltaſar,

laſcivias effutiiſſé crederer & Babylonios, &

Sermo de

epulones, in tanta præſertim virorum, uxo-
rumque colluvie? Attamen
colebäntque Divinitatem, ea calicibus extabat,

Deo vel in

„quam putabant, epulis.

nec ebrioſis aut inviſa, aut verò neglecta. Non Dei Pre-

de foœminarum cilis, cirriſque diſpütabant.

mina grines arriderent; & quænam oculorum
ſint acriora tela, glaucine, an verô ſubnigri.
Non denique, perruptis aggeribus temperantiæ,
diſertè, luculentérque diſſerebant de quovis pe-
tulantiæ uſu, abuſũque laſcivis; quæ ſermonum
materies eſſe ſoler, ubi plùs ſolito aut Ceres

affluxerit, aut Bacchus incaluerit. Bibebant vi-

ſentia in

mente no-
Non quærebant paſſi, an adſiricti plùs in foe- Kraſfi ubi-

gue, Vel

2m

epulise

num, & laudabant Deos ſuos. Falſa quidem ani- Orario,&
mi Natio, quæ tam procul à vero Numine Wrrih
exerrabat; ſed non irreligioſa, quæ adeo ſibi idue.

conſtabat, ut quos venerabatur Deos

„eos nec à oſfcium

menſis abeſſe ſuis, nec deeſſe confabulationi- Avinum.

bus pateretur. Pudet ebrioſorum Babylone con-

vivium Chriſtianæ philoſophiæ lycæum face-
re, & morum ſcholam. Cogimur eò tamen ac-
cedere, eôque advocare patricios, quos re-
giæ cœnæ pudere non poteſt. Pudétne memi-
niſſe Numinis in ſuis cœtibus Equites, cum Aſ-
ſyrü Principes de Diis ſuis, in ſuis epulis aut
tantùm diſſerant, aurt maximè: Vos tædebit in
conventu veſtro Divinitatis, cujus in convivio
Regem non piget? Non eſt ſubulcus Rex, nec
Baltaſar Dametas eſt. Ulluſne inter vos eſt
qui non ſe beatum crederer, ſi vel poſtremus
Regis potentiſſimi epulo aſſideret ? Imò „ quis
libemiſſimè epulanti tum Principi minillraſſet?
Tu verò ibi num auderes, quid Regem deceat,
ſubmonere? Muſſare num tu poſſes, equeſtrem
de Diis confabularionem non eile? Mille ex
Aſſyria Principes illi tum menſæ accumbebant,
& nemo à Deorum ſeſe laudibus abſtimnt. An
tu, aut nobilior illis, aur verioris nobilitatis es
peritior? Hinc abi quantociùs aut truncus, aut
fungus putidus. Indecorum equiti eſt „quod eſt
Regi honeſtiſſimum, quédque perhonorificum
eſt, non oppiduli, aut ſemiprovinciæ , ſed am-
pliſſimi vailiſſimique imperii, quo nullum ve-
tuſtius, Optimatibus & Principibus mille? Tu
ſcilicèt loquentibus interveniſſes nobilitatis Triſ-
megiſtus, qui, quæ agitare Primores in convivio
deceat „tot Principes commoneres. Obruiſlent te
patinis convivæ, & calicibus ſi iſta ſubmuſſaſ-
ſes, aut illiſo capiti tripode ad cerdones te rele-
gaſſent de nobilum moribus oraturum.

2 Et

Guls luxn-
ries in con-
viviis.

Luxus⸗

Paæavo, &
Perdix
educi& ni-
do debent
in menſam.

Prodigali-
tas.

Luxus in
Biſeibus.

Delicia:
Gula.

Prodigali-
tas,

208
Et quando Aflyrios tam Religioſos in ſua Nu-
mina luſpeximus in convivio, liceat mihi he-
Petudinem, & inurbanitatem cum Superis elu-
gere noſtri temporis epulonum. Splendidiſſi-
mæ paſſim meniæ ubique gentium, domorum-
que ſtruuntur. Ea ferculorum pompa, opulen-
tiâque eſt, ut Cleopatra jam plerique faſtidire
Unionem poſſent. Nam ſemel, & cum Antonio
ab imperante foœminâ in concertatione luxuriæ
unum maceratum eſt, liquatumque margari-
tum. Afſotos noſtros luxuries quotidieè occupat,
perditque. Is verò epuli pridianus apparatus
eſt, ut Noëmi Arcam, tanquàm in navale vo-
luptatis, illatam ſuſpicari poſſis in triclinium
cœnaturi, niſi pecudum inter ſe numero diſ-
ſentirent Aſoti Aula, & Arca Patriarchæ. Quæ
enim ibi fuere bina, hic tricena videas; & ſe-
gagena horreas in conaculo, quæ ſeptena in
carinam Arcæ deſcenderunt. Nec placent aves,
niſi implumes; ut ſcilicèt patinam non avis
farciat, ſed tota, plenâque volucrum cavea
vix expleat. Neque enim ſapore coœna, ſed
impendio probatur. Faſtidierat liguritor olim
vulgatiſſimus omnia, præter Pavonem. Apud
nos Velpertilioni ſuppar eſt Pavo, ſi Pavo eſt.
Pullus ſit necefle eſt, & expromptus, non &
chorte, ſed è& nido, ut Pavonum legionem
perdere poſſit Conviva, pro Pavone. Quis
unquàm luxuriæ aut placiturum Pavonem cre-
didifſét implumem, aut non placiturum cum
gaz4, pompàâque plumarum? Diſplicer Avis,
quà maxime placere debuit; & quia, quà pretio-
ſa eſt, cœnam minus faceret ſumptuoſam, pre-
tium non haber, niſi pretioſa non ſit, & adũt
implumis. Lydius enim patinarum lapis aurum
eſt; quéque id plùs læditur, pluùs eò ganea de-
lectatur: ill'que maximè expletur pulmento,
quo funeſtius crumena exhauritur. Qui verô
aves eſurimus involucres, piſces volumus Coloſ-
ſeos. Non voratur Accipenſer, niſi Jonam, cym-
bätnque devorare poſſit. Phocis debet Silurus
exæquari, ut ſit edulis. Mugil non ſapit, niſi
Apro granditate comparetur: & putet Lupus,
niſi Melampos exuperet ſtatura. Rhombus ar-
ridet decumanus; hoc eſt, qui patrimonium de-
vorat, cùm vorarur. Non ſtaterem ex ore piſces
expromunt, ſed arcas, ærariaque exhauriunt,
quo ſcilicèt ante decoquat epulo, quaàm piſcis
excoquatur. Quot in piſce fecere naufragium &
Abollæ, & latifundia! Norunt gutturis prodi-
gentiam tot Senatores à Domitiano in Alba-
nam Villam evocati, ut decerneret, quo culi-
næ ſupplicio Piſcis immenſus ad cœnantis Cæ-
ſaris delicias cruciaretur. Quot ſubjecimus ha-
ſtæ hortos, ut Scarus configeretur ! Quot ve-
niere villæ, ut oſtrea emerentur! Quæ lanci-
bus excluduntur, niſi in eorum conchâ nata-
re poſſint Nereides. Trilibris Mullus, miſi ad-
ſtaturam ſuam, (contra Chriſti effata) adji-
ciat cubitum unum, Aleci ſociatus, remitte-
tur in mare, futurus in Piſcibus vulgus. Et
miramur, tranſversà in faucibus plerunque
ſpind, interire cives? Quid aio? Raroô Piſcium
ſpinæ patricios confecere, caro autem pulpâ-
ve Conſulares abſumit innumeros. Coœna-
mus, non in Apolline, ſed in Neptuno: ideéô-
que nudi convivamur. Quot enim Equi-
tes una ſæpè coœna penitùs ſpoliavit! Habet
ſuos qugcr ganea Cratetes, à quibus in mare
opes peſſundentur. Bonis, fortuniſque ſuis paſ-
ſim cedunt ganeones, quòd lautius ligurie-
rint. Hi planè, everſis patrimoniis, connabunt

Oliva in Eſdram.

mnis
in Apolline. Nam, & ædibus dejecti apricabun- 1 D 6
tur, & nudati conabunt. Quis enim in Apol- ſu is .
line, hoc eſt, in Sole cœnat penulatus? Et non ice
pudet, ur Accipenſerem emas, hortum di- alg
vendere? Potes, ut piſcem extrahas, hamo vil- n rln
lam induere ² Congrus emerget, ſed tu mer- u
géêre. Cùm enim coœnam ad calculos revocave- a
ris, non Auratam te, aut Murænam come- “
diſſe comperies, ſed Echinum. Pungêris enim i ia
enormitate jacturæ, nec coques, ſed deco- ſie, e .
ques poſt epulum. At iſta Romanis fortaſsè an- Hanndk
tiquiùs complorata, laceratäque Satyris; cum aun en
Præſertim ita pleriſque exundet patrimonium, imnil, u
ut nulla pecumiarum averſione auri poſſit prolu- um cam
vies defidere. * me gubl
Mitto hyeme frigentiſſim vina nivibus info. VI ins nan
di, ut ſcilicèt quo vites amburuntur frigore, eo 1 orum cen
vina luxurient. Montium in epularum illece- Vnmreliun
bras ſupplicia vertimus; & quamvis algeamus u, nn
ſub brumam, æquè nives arceſſimus ‚ut pel- „ mi vobof
les. Quis genium voluptatis intelligat, & con- Mvium, lamnu 40
fugientis ad pelles, & nives expetentis? Juvat e- 1 Wend
& veſtiri funere, & procellas epotare. Tempe- .. feniclli
ſtate pocula condiuntur; ferarum latrocinio, lrucfnem!
mortéque ſubſuuntur tunicæ. Adeò elemen- nnde min
tis omnibus luxuries illudit, modò funerum Eftingere
ſpoliis traductis ad pompam, modèò coli ri- Kiinti 5.
gore deliciis mancipato. Ningit, quis crede- nlelinis
ret? ad illecebram, luxumque ganeæ. Volupta- 1e utin
tem eliquamus è glacie, hoc eſt, naturæ crucia- kiguti
tum luxuriæ authoramus. Placent ſuis Alpes ca- cnquntu, nmanmn
lamitatibus, & quæ Pœnos in excidionem ur- Niner ye- Duohze lin
bium tranſmniſere, poenas ſuas in menſarum ſo. We, ui ſer- Imniun du
latia ſubmittunt. Conduntur in altiſſimas ſpe- cGaice. Pomorun o
cus nives conſtipatæ: quâſque Nubes effudere, nin eaft,
Manes recipiunt, ut Orco delicias debeamus, Mir. Ade un exrie
non colo. Sepeliuntur, penè dixerim, ni Pplapta- u lin wli
ves, ne moriantur: & quæ ſuperſtiites diſta- umLuxus. re Mli Mi
beſcerent, perennant conſepulæ. Habet ſuos ¹ Ammmigei
quoque gelu pollinctores, quibus ævum de- lnesn, g
bebit. Nam quod lux extingueret, id ſepul- 1) zütz l
chrum propugnabit à carie. Sepelitur equidem Nn ſl eblin

glacies, ſed ut refodiatur ſub æſtatem, ſiupen- Pipurzmüntt
te, frementéque cœlo, ſe poſſe invito, ex Orco

Uhtahtur;
Hyemem erumpere voluptariam. Reperere lur- mur,
cones, qu ratione, canicularibus feriis, bru- e An 1
mam menſis immitterent. Nihil, elementa, pro- ureſtoram
ficitis, niſi fœdus cum ingluvie faciatis. Ha- Dummes mar
bet enim Gula hyemem in inſidiis, quam ve- u gununi,
ſtris ità Solibus opponat, ut latrante, ardenté- fan ni
que caniculà, conglaciatæ Patinis fruges im- un Dln
ponantur. Horrui, ut meam fatear hebertudi- eine
nem, quum ſub Idus Auguſti in cryſtallinis iwndee
pruna, pyra, mala, uvâſque vidiſſem ita ge- , un
lu conſtringi, ut, effracto vitro, formam phia- ken
læ congelata Pomona retineret. Nigrioris ſi- “
quidem acrimonia ſalis, quæ nmives vaſi in- cn 1
cumbebant, eam ex igne traxere vim, ur 8 Nane
immixtam frugibus aquam in gelu denſarent. nn e
Obſtupui ad portenta luxuriæ, quæ id poſ- eug
ſet, quod coœlum duntaxat poteſt, imò, quod l 4 üm
nec cœlum poteſt. Uni enim datum eſt æthe- S
ri, ut nivem effundat, ſed per hyemem; ſed Uee *
non procul ab Alpibus, niſi perrarò; qua- Nor ten
ſi coire Coelum, Montéſque oporteat, ur nin- Nnt⸗
gat. Popinam ubique miramur, & continen- uree
ter, nivalem. Kalendas tum Julias congelar, aiei 1
tum Auguſtas, committirque minorem coli nbie
Urſam cum Leone, pugnæque exitus eſt Nix r Ne
Julia, & plane Glacies Auguſta. An non im- d,in
peratoria nix ea eſt, quæ, cœlo æſtuante, non re- r mo
foditur & ſepulchro, ſed primùm concreſcit in nundh E
myrrhinis? äninm

hammn
ded en
0dd nne
od el
qus i .
er. Mun:
hatue nai⸗
lietr
Cdhcen u. k,
Nelſcunſde
Nilina ſe t
bes eſin,
8 Cebenn,N
rin, ii ,
Eiſinn r a
. Hhbe le
Us ZuuN
Hiur egiin
tein, ſunr
wio,ei0in
Rerrerl
8 Eiis, r.
Alenenta, e⸗
cids Dr.
is, gun d⸗
nee, Mdelt
6 kuoges in
r Mhell
n alli
llen in E
uoin ſti⸗
Nigirs ,.
is d.
ge in,
en Elnit
Ge 1 1
1, ind,
un Kat⸗
Jemmn 1
n; e
nen,1
e auſen.

i oeli,

De Cyro Rege. Cap. XXIV. 209

myrrhinis? At tam prolixa de nive friget expo-
ſtulatio. Eà non me citò expedire potui, luxuriei
prodigis conſternatus. Nec mirum, ſi cala-
mus inter nives obtorpuit. Quæ tamen omnia
non ideò ſcripſi, quòd; qui Gelu ſobriè utun-
tur, vel in Deum peccent, vel in Naturam: ſed
ut Italiæ Academici (qui mearum Commen-
tationum; ut in Præfatione Operis dixi, ſco-
pus ſunt) diſcant, innocenter vim ingenii fun-
dere, ſemotis à ſuis Muſis, tum Muſis, tum
Fœmimis univerſis. Licet, licet, ludere ſine vo-
cum rerumque fœditate. Nivem Academiis
immiſi, ut faces aliquando Cupidinis in eo-
rum carminibus extinguerem. Fateor tamen
à me quoque mores improbos carpi, ut op-
timis moribus univerſi homines imbuantur;
quorum certè & luxuries, & luxus merit
damnarentur, ſi lautè nimis abuterentur Ni-
vibus, non ut calorem arcerent, ſed, ut ſeſe
omni voluptatum copià ingurgitatent. Jam re-
deamus ad argumentum.
Vellem & à menſis abire; quas tamen niſi
ſplendidiſſimas ſtruxero, quam hominum con-
ſuetudinem refellere cupio, vix arguam. Liceat
proindé mihi reliquum popinæz luxum raptitn
perlſtringere, ut collineare certius poſſim, quò
deſtinavi. Sublatis primis, ſecundiſque menſis,
area bellariis occupatur. Hic nemo prodigen-
tiæ luxuriam comprehenderit. Nam Braſi-
lia ingluviei non ſufficit, quamvis mellitarum
arundinum ſylvas ſuis prelis compreſſerit, in
Europææ ſuppetias voluptatis. Siquidem frugum
ornnium aduhlerio ganea non expleta, condire
pomorum corium, corticem, teſtas, & puta-
mina coœpit, eà illecebræ felicitate, ut fruc-
Gula?on. tuum exuvias longè carni præferamus. Ni-⸗
C4c, hil ita vellicat palatum, ut exenterati Medici
é:ue fia. Mali amarifſimus cæteroqui cortex conditus.
gibds. Amarori gratiùs affunditur ſacchari ſanies vo-
luptaria, gratiaque exaugetur ingratiis. Mit-
to pineas nuces condiri ſolitas, ne vel à li-
gno ſeſe abſtineret ingluvies. Neque enim exem-
pti putamimbus nuclei ſaccharo tantùm coag-
mentantur; ſed putamina Saccharo mace-
rantur, nucéſque edules facimus conditu-
Sue Iu- Ird. An Epicurus ſomniavit eò ſuæ Scholæ
e Ci; progreſſuram illecebram, ut pinearum nucum
ter. ſquamas manderemus; non ſine ruminatione ali-
quàâ gutturis, cui guſtatæ putaminum deliciæ non
ſufficiunt, niſi trajecta iterùm per foramina den-
tium, indéque linguæ unco eduécta, remanſ-
que reguſtentur. Mitto tuberum pretia argen-
ti pondere æſtimata, ne vel olera vilius veni-
rent, quàm metalla, & terræ callum tanti fa-
cetemus, quanti opum medullæ æſtimantur. Et
hanc apris debemus illecebram, qui dùrn fi-
bras olerum roſiro ſcrutantur, quas ipſi egeſ-
ſere naturæ quiſquilias, eas nobis reliquere in
Senatum ganeæ cooptandas. Adeò Hibet ligu=
rire, ut ſuim irritamenta inter primores illece-
Husi & bras deputemus. Mitto boletos, & fungos, tam
ulers, agreſtem, & ir fidam veneni ſobolem, ut
nec Cæſares vereatur. Quibus tamen tam
nos avidè ingurgitamus, ac ſi ex arboris recre-
mento immortalitatem eſſemus libaturi. Helua-
mur miſeri toxica, ne quidem liguriendi com-
preſsâ rabie tot funerum documentis. Et mira-
mur, vitæ vade Serpente belluarum pruden-
tiſſimo; irrupiſſe fœminam ad ſcientiæ arbo-
rem per mortis æhigmata? Divinitatem &
ſcientiam Eva vitæ periculo paciſcebatur. Nos
lenocinium funere depeciſcimur, hebetiores pe-
Ethic. Comment. Tom. III.

VII.

cudibus univerſis, quarum nulla vitam projicit;
ut liguriat.
At iſta aut plerique negligunt, aut cum de- VIII.
lectu heluantur. Quis quæſitas tanto viræ diſ-
crimine Feras non incuſet à Quibus ideò veſci Syiveſirei

lubet, quia non licet. Apros inter dumeta ſeru- Sferis das,

. . ð Ee
tamur tanto canum ſtrepitu, tanto venatorum?

comitatu;, tanto æris impendio, ut; qui agmen ,„nt“
ſuſpexerit, decretum putet in Judæam bellum, Gulæ ſuts
credatque ex Arabibus aut Syriam nos efſê re- Jervirs
cepturos, aut Bizantium. Et tamen tanta illa vi-
rorum, ferarùmque expeditio in Aprum colli-
neat. Sus fera finis & ſcopus eſt bellici appara-
tus. Quédque luxuriæ noſtræ invidiam quoque
commovet majorem, ut in ſylvas bis, aut ter
vere autumnéque diſcurramus, mancipiorum
& canum exercitum per omnes Anni tempe-
ſtates lauté alimus, & inſano planè ſumptu
exercemus. Itâne aut capi non ſapiunt, aut
palumbes ad ſaginam non ſufficiunt? Quòôd
ſi coturnicum faſiidio laboramus, cur ex ani-
mantibus armenta non placent? Num fer-
ro fercula condiuntur, & quæ funus eica non
redolet, propagandæ vitæ non habetur ido-
nea? Ergo viſceratione duntaxat explemur:
nec cæſis ſat eſt animantibus veſci, niſi occi-
dione hominum nobis epulæ comparentur *
Conditas .ſopi patinas margaritis, & conchis
nemno non damnat. At illa hiſtrionis aut luxu-
ries fuit, aut faſtus; licuitque pecunias in ſce-
n partas Patinis profligare, ut malè parta ma-
le quoque dilaberentur. Verùm piſcatu, quam-
quaàm, pretioſo Mimi patinæ definiebantur- No-
bis cœnam ſtruit immanitas. Vulnerant prius
Apri, quàm cæduntur; nec unum conficit
venatorem, quæ tibi ſus fera conditur. Ma-
det, manâtque tam noſtro, quàm ſuo ſangui-
ne ferculum, quod non humano minus cine-
re, quam ſylveſiri foco percoquetur. Et non
horres in lance feretrum? Et non pudet, fa-
miliæ non unum exorbere funus in juſculo ?
Sapere poteſt eſca, quæ tuorum vitam ſa-
pit? Exciditne, ut à venatu & Sylva repedetis?
Hinc vos antecedit Diana cum jaculis; Vos
indè ſubſequitur Libitina cum tædis. Tam co-
quos habetis obvios, quàm pollinctores. His
cadavera deduntur venatorum : ferarum illi
Corpora rapiunt. Ita coquina, ſepulchrâque ve-
ſtris voluptatibus patent, nec prius menſa com-
ponitur, quam ſandapila. Nec ego Venationem
damno, quamvis ab Ambroſio damnetur, ſi
non ſit frequentior, ſi vitæ diſcriminibus ſervos
non objiciat, ſi corpus exerceat, non animum
perdat, ſi curas, ſi judicia, ſi accedentes, ſi
lacry mas nos fruſtrà præſtolantium pecudi confi-
gendo non ſacrificet; ſi denique Sacrorum Ca-
nonum ſcita, legéſque non proculcer. Vena-
tones damno aut humano ſanguine cruentas;
aut ſoli Ganeæ ancillantes. Cur macellum ille-
cebræ non ſufficit? Cur maris immenſitas
menſam unam non circumſcribit? Cur deli-
ciæ non ſatis ſunt hortenſes, atque praten-
ſes? Ut video, non ſapit cœna, ſi ſtragem
non ſapit. Scindi ut aves, ità quoque homines
debent, quò lautius convivemur. Purpüratæ
eæ epulæ non cenſentur, quæ ſervorum cruo-
re non purpurant. Sus domeſtica non placet ;
quia ſine cæde cæditur. Pluùs cervus ſapit »

quàm hodus; hic enim lac hauſit; ligurivit ille
ſerpentes, & cornibus pugnat. Luct & toxicc
feræ pretium acceſſit. Cur anguillis delecta-
mur, niſi quia ſui corporis volumine An
8 3 reſe⸗

210

referunt, ingerntque convivio? Intubus, cico-
rium, lactuca non ſapore carent, ſed ſcelere; re-
Deliciæ.
el'peaies apianäque tum grata ſunt, cum & Sardinia ad nos
nimie. vel & Brutis adnavigant. Nimirùm inter diſcri-
mina procellaſque auxere non gratiam, ſed fla-
gitium; ideéque pretioſa ſunt, quia non ſemel
nautas in vitæ periculum conjecere. Ruri, quas
legimus fruges, evileſcunt innocentida. Guſtare
supimus mortem, duùm vitæ proſpicimus. Latas
à Deo leges contra paraſitantem Adamum inglu-
vies ſanè noſtra duplicavit. Sat enim Divinitati
viſum, ſi ſpinis mortalitas pungeretur, & ſudo-
re panem maceraret. Diſcerpuntur à feris ho-
mines, ut epulemur, nec ſudor, ſed ſanguis eſt,
quo Ceres in Protheum ſubigatur, tot à cruſtu-
lariis confictis & ſimulacris, & parergis produ-
tis tenuiſſimé primum, mox convolutis offulis
& ſiligine, quas deſquamare vix poſſis.
IX. At demus has cupiditati cupedias. Indulgea-
mus aſotis cruentas quoque dapes. Permittamus
illecebræ, ut cœnet ſumptuoſiùs, quàm trium-
phat. Jam epulis interſum, quæ vel in equeſtri
ordine lunum prægrediuntur Conſularem. Quis
Sermonum inter epulas de ſuperis loquitur? Quis Dei me-
zioare minit in convivio? Aſſyriorum Princeps Balta-
vio, ſar ità cum primoribus epulabatur, ut à Deorum
nunquàm laude interquieſceret. Bibebant vi-
Dan. 5. 4. num, & laudabant Deos ſuos. Inter pellices de
Diis diflerebant Afſyrüu. Nos inter Senatores diſ-
cumbentes de nymphis philoſophamur, & de
choreis. Nec modò Numen non laudamus, ſed
A Pro- cœlum noſtri oris laſcivià proſcindimus. Lupa-
naria noſtrorum ſermonum horrea ſunt, undè
Ccasſtitatis convivii tritico intemperantiæ lolium importetur.
W G, Epulum videtur Ager Evangelicus, in quo di-
vinæ liberalitatis frumenta cum zZ'zanio pullulant
equeſtris obſcoenitatis. In Aſſyriorum vino reli-
gio enatabat; in Chriſtianorum vino religio non
Ephs: I8e ſemel mergitur, & libido velificar. Vinum, in
quo eſe luxuria, clamat Apoſtolus. Ergoône bar-
barorum ebrietas noſtrà ſobrior aliquando erit
pſalmodià? & Baltaſaris epulum Chriſtiano O-
deo propius eſt, quam convivio? Calix dæmo-
niorum ebrioſorum linguis cozlum infudit. Et
Chriſtianorum calice coznum linguis oftlundetur?
Quæ aliquando non natat obſcoenitas in equitum
Cyathis? Quo in calice pudicitia non mergitur?
Cujus pudori à bibonibus parcitur? Modéô ſali-
bus inſpergitur modeſtia, ut infatuetur; Modèò
licentia extimulatur, ut reſiſtat; modò Venus
honeſtatur, ut rubere deſueſcat. Rara hæc, &
perrarò quæ dicturus ſum, accidunt in Convi-
viis; at accidunt, & fortè non ſemel, nec in
Ccœnâ damnati à Deo Bahaſaris evenere. Com-
mendatur procacia: inceſſitur continentia: deſ-
puitur integritas: hibido coronatur: pro roſtris
morum laudatur corruptela, vitæ veròô probitas
amariſſimè ſugillatur. Noſtras epulas ſi cum Ba-
bylonicis menſis componamus, Deorum ilhc
epulum fuiſſe dicemus, noſtrum verò convivium
aut Satyrorum eſſe fatebimur, aut Furiarum.
Non placet ergo convivari, mii oculis, niſi ani-
mo, niſi gutture fornicemur? Totâà continenter
mensd de Diis Babyloni loquebantur. Quot è
noſtris vel de Deo, nec ſemel, ad menſas ſingu-
las fabulantur 7

Qarcunm Chriſtianis, ut inſolens, ità im-
ortunum ſit, inter fe 1 1 —
Saiannn ponr un inter fercula non garrire de Nym-
actio in. Pbis, ſed ſermocinari de Superis. Quam rari

Deum nul- ſunt, qui ame, & poſt convivium Deo referant

la poſt cons- 1 z 1 .
ip,,“ Lratiam, tot pro lautiis, deliciiſque patinarum!

iciuntur proptereà ad meſſores. Mala punica,„
7

Oliva in Eſdram.

Pecudum more heluantur nonnulli, à coœlo in
lances averſo, demerſõque vultu, non divinita-
tis, non mortalitatis, non humanitatis, non coœ-
litum, non hominum memores, illecebr, tan-
quam charybdi abſorpti penitůs, & in profun-
dum abrepti voluptatis. Aut Cruce patinas tam

irreligiosd conſignant cœnaturi, ur non effugare

& convivio videantur Satanam, ſed evocare pu-
temur ad conam. Ità enim contemptim effor-
mandæ cruci agitant, detorquéntque digitos, ut
quodammodèò in crucem egiſſe crucem argui,
convincique poſſint. Nam poſt cœnam infartâ
volatilibus cœli alvo, & beſtiis terræ, ut è ſella,
intectà cæſarie, raptim aſſurrexerint, rursumque
deſederint, uno ne quidem prolato ſanctiori ver-
bo, colo ſe ſatis perlitafle autumant, abundéque
à ſe ſuperis ſatisfactum. In ſimilitudinem fulgu-
ris coruſcantis gratiarum actio prorumpit. Qud &naria,un
quoque galeri fulgetrâ plerique ſe abſtinent, ne, actio infe-
vel furtivâà dejectione pilei, videantur utcunque, 9ttens oßs
aut coelo pro dapibus obnoxii, aut Numini ve- Se, O
ctigales. Quid, rogo, Porcorum reliquimus
volutabris, ſi neg cœnati cœlum aſpicimus?
Quam effusè prolixéque aſſentamur hoſpin, ſi
conulam & penu domeſticâà ſiruxerit extempora- 'igrait-
neam? Nam acciti ad coœnnam à Proconſule, Pu. nn
deret bibere, niſi ſingillatim patinis omnibus ex- .
ta defunderemus, nos & largitori impares, nec Pai
pares lautiis, ad ſatiem uſque hoſpitis bis, ter,
quater, & vicies profeſſi. Miphiboſethi quoties
recordor, toties me mei, veſtrique pudet. Evo- Gratitude.
catus hic à Davide, blandéque acceptus, com- Honor wu.
munem ſibi fore in poſterum cum Rege men- Sne⸗
ſam cùm accepiſſet, obtorpuit, ſtupuitque, &
in eas ad Davidem voces erupit. Qui adorans 2. Reg. 9.
zum, dixit: Quis ego ſum ſervus tuus, quoniam 8.
reſpexiſti ſuper canem mortuum ſimilem mei?
Has voces vox illa elicuit: Ti comedes panem lbidem. 7.
in menſa mea. Non is ab ergaſtulis in regiam, Cognitio
ſed à Saülis regiâ in Davidis aulam proceſſerat, ſui.
Jonathæ filius, & regiis nunquàm patinis non ex wl,
adhibitus. Si ergo tanti Principis filius ad avi ſui Abisr e-
non tam generi, quàm armigeri menſam admo- i, i.
vendus, pro iis, quas nonduùm libaverat, dapi-“ W.
bus, eas convivatori gratias haber, quibus nemo Superior
noſtrum ſe putaret obnoxium, quamvis ab Au- serdel
guſto imperii ſocius adſciſceretur: Qu ratione Sui.
te piget, pudétque, non libaturum Dei patinas, z.
ſed lautiis, deliciiſque Numinis ità ſaturum, ut ſut Ro-
ructare ſatiem non ore tantùm, ſed auribus, ſed
oculis, ſed naribus cogare, ac penè concharum
aviumque crapuld dirumpare, quâ, inquam, ra-
tione oppreſſum, nedùm oppletum, voluptati-
bus piget Deo tantorum bonorum largitori vel
aſſurgere, cursimque benefactori affluentiſſimo
ſemel labiis perlitare? Non tu Jonathæ ſoboles,
ſed peccati proles; nec ille David, ſed Numen;
nec ſtruetur menſa, ſed toties ad eam accubuiſti,
& Deo non adſterneris? non ſupplicas? non ca-
nis? illique verbis, lacrymis, animo, mentéque
non totus impenderis? Adde, tot reum flagitio-
rum te obnoxium ſulphuri eiſe, non falerno, &
ſetino dignum. Deberes in Avernum detrufſus
Iræ Calicem exorbere, dum gemmâ bibis, & Graiiarum
Ambroſiam ebibis. Succeſſere, Numinis bene- actionis
ficio, Vulturibus Ficedulæ; hos conficis, non emoy.
ab illis conficeris. Rubetis Oſtrea ſucceſſere, nec Ingratun-⸗
toxica, ſed margaritas exugis. Non Balænas ex- 2erg;
ples, ſed expleris Accipenſere. Non diſcerperis
à Dracone, ied Palumbem concerpis. Murænæ qgrE
anguibus ſunt ſuffectæ, & Prunæ in Pruna rege- We
latæ. Epularis, non ureris: nec ollæ immergeris actione.

aqui-

Convivia.

Gula ins
graia.

Obedieniia
cuilibet.

Gula reus.

ANilonat
i Erni
iecebris
lun obrl
Mad
ſtomo, .
Deo glal
Doln peh
E guæ
gunmns ch
6u. Dei lauch

4 1
000 hules

ulturtiun
ir olllen
6s ſpplhium
5 olis Palal⸗
korum.
eie mel
3 munn s
elle, q⸗
Adhniterent
ſientee Pl⸗
ponn decet
Ilt Ang
Fii non 1⸗
te Monachea
1o Negu
lla lupeter
aid
Mann kehl
Gebit, u
Et i Mum⸗
erun Mon
tile llli
Cdamee,
ulgobe⸗
Cepnthenn.
Mllim, u
lient,
in donn fun
Wmoe tares
bera, dolen
ents, el
1edes Lucul
CNlori Al
NsPh
luun al
l, non ad
Pines
n Ullche
kim uten
Fubenur,
un Ei,
rerlsni
gle, Ner ali
Aacene
autü Mhibes
ancrr
Leaͤun
N ide
ſti
4 ſarnn
4 uhene .

4 . hned

1 Donteg
Minenie.
wunn, E.
lien,
tur onge
a T,
t Nunn

Enni

r Uulii 4
1 elkelilets
Coonllk
omnibuer.
,
boſetin
ck Hros
nu, On en
n Nex m
upulcle,

mnien meii
Chelg Mn
Uisin rgun ⸗
n rNtſktt,
n atni
lis adan
elan ar ,
aretat, il
mris 14 ,,
Qnin
Deienndn ,
lurun, u,
Hatbs 4
coNehunn ,
inqtall,
1, wollet.
ltginn
the ſobee,
Elien
n actbuit
Hcas) on-
p, mene

eun fagni⸗
n kleino

nun Aen
nbiken
umini e
olcs, n
celer, i/,
n leNs
n Gle
MMuran

De Cyro Rege. Cap. XXIV.

aduilonari, ſed medicatà ab Eliſeo ollula recrea-
ris. Et tam diris exemptum cruciatibus, & tantis
illecebris paſtum piger, poſt patinas, os in Coœ-
lum obvertere, & Divinitati carmen rependere!
Macedoniæ Monachos accepimus ex Chryſo-
ſtomo, fuiſſe ſolitos poſt cœnulam, effuſiſſimas
Deo gratias referre, decurſis erga ſe Numinis
non penuaris tantum, ſed quibuſvis beneficiis.
Er quæ illa tum Cœna erat, pro qua viri ſan-
guinmis clariſſimi, deliciſque olim innutriti, à
ejunium. Dei laudibus deſiſtere neſciebant? Nautici panis
non multa fruſtula, eàque & furfurea, & mu-

XI.

iiſta- . . . .
Mrdee⸗ cida cœnam Anachoreticam definiebant, quibus
ru. naſturtium addebatur & ſal. Perrarô inſtillaba-

tftfur oluſculis oleum, ſed cinis non rarô calami-
Mira in . 1 .
Menachis toſæ patitæ adipergebatur. Non convivium, ſed
abſtinn. ſupplicium haberi naturæ poterat, ſub occaſum

Neigoni SOlis parara Monachis menſa, nullo ſolatio lin-
perfectio teorum. Nihil teſtaceis cotylis defundebatur,

Culam Præter Mmeracam & fonte undam, quâ conviva-
indt ram ſitis expleretur. Solemniores habebantur
epulæ, quæ cochleas, quaſi montium oſtreas,
admitterent. Quævis Arbor, quaſi interdicta
ſcientiæ planta, putabatur; ex qua, ſi quis o⸗
mum decerpendum ſuaſiſſet, proſcriptus illicò
velut Anguis deceptor elimingbatur & ſylva.
Vini non ſapor, non nomen, non recordatio in-
ter Monachos extabat, niſi cùm litarent in Tem-
plo. Neque enim damnato capitis Baccho ſpes
ulla ſupererat evincendæ cauſæ, exiliique eluden-
di apud ſeveriſſimos Eremi Areopagitas, niſi
Aram tenuiflet. Ad quam tamen eàâ lege acce-
debat, ut vinum eſſe deſineret; vertique debe-
ret in Numen, ne vel in ſacrifici divino calice
merum Monachus delibaret. Mirabantur Arbo-
res ſe nulli penitùs Eremitarum germinare; nel-
ciebantque, an Adæ poſteri eſſent, qui ſe ab om-
ni ligno Paradiſi continerent. Lac inter venena
deputabatur. Mella, tanquam toxica, vitabantur.
Muallum, ut aconitum, damnabant. Quicquid
ſaperet, pro cicutâ Poenitentibus erat. Cereris
vix noti furfures. Bacchi nec lora tolerata. Po-
monæ rarus uſus in caricis, & olivis. Nam tu-
bera, boletos, & fungos, vel regii faſtidii leva-
menta, vel ſtomachi irritamenta ſatiati, ad hæ-
redes Luculli in Apolline cœnaturos deſtinabant,
Coloni Auſteritatis, & verè Filii Prophetarum.
Nullus Floræ uſus. Horti nonnulla cultura: vil-
larum nulla. Sarrire quidem & fodere Ars ju-
gis, non ad ſementem, ſed ad ſudorem. Alpium
Qives in cruciatum corporis perdurabant, non
in ſubſidia potionum. Nam hyeme, ad illece-
bram patientiæ, calcabantur. Per æſtatem veròô
vitabantur, in ſapplicium gutturis. Ità gehen-
nam & coœlo Amor trahebat, in ſui tormentum
converſis nivibus, quà iis hyeme abutendo, quà
Mrtizßea. eas, Per æſtivos calores, averſati. Æſtivis igni-
tionum A. bus ardente Provinciã, æſtuabat Monachorum
Tar⸗ Delt 10 nivibus potio: quemadmodùm, ſub brumam,
diam Kel- EOrumn corpora, inter ligna tam multa nemorum,
gionis ber. membräque conglaciabant. Horrida porrô tri-

fiktionem ſze; . . .
Lomen, (linia roſtra eſſe diceres Abſtinentiæ, in volup-

dan. tatem tonantia; quæ Monachorum plùs eſcâà tor-

elif quebatur, quàm jejunio. Epulabatut Sylvicola
ſyeiosis & lacrymabat; ut, quæ in guttur influeret po-
vitæ au. tO, ea ex oculis quodam modo efflueret, ſolo è
dend-. Cœni dolore delibato. Nec parcior erat ægrotan-
Gratiarum tium in ſuum corpus hoſtilitas. Unus erat jacen-
ieieri tium ambitus Febris, una vox JESUS, unum
MWors votum. Juſculorum jus nullum febrienti.
urnrt Valentium verò ſola Crux ſponſa. Tota Cœno-
"ds. bitæ ſupellex cilicio circumſcripta: cujus tripus

211
ſolium, cujus cervical ſaxum, cujus theatrum
chorus, cujus latifundia corlum, cujus meta Cal-
varium, cujus patrimonium Evangelia. Et ta-
men ità excruciati ſuis cœnulis, ità bonis omni-
bus ſpoliati Macedones Anachoretæ, diuturnas
gratiarum hoſtias Numini perſolvebant, vix ad
quadrantem horæ aſſidentes menſæ, & vix hu-
mo, poſt horam, aſſurgentes ab hymnis. Ergo
prolixior pſalmodiæ, quam coenæ, illecebra. Coz-
næ vel minimam tenuêmve fuiſſe dixi in Mace-
doniæ jugis illecebram, ſi ne vita quidem ſub-
efle dapibus poterat? Audias, velim. Rudi é
fago tabulæ demortui olim Militis caput impo-
nebatur, quo ſcilicèt coznaculum in ſepulchrum
verteretur, & ſqualor eſſet, quæ reſectio voca-
batur. Quæ porrò Monachorum eſſe debuit in
Cilicio lucta, ſi corporis inſtauratiomi Mors præ-
erat? An eæ ſaperent dapes, quas condiri, par-
tirique ſenticbant à morte? Una erat Mors in Gula qua

. . domit
ærumnoſo convivio & pocillator, & ſtructor. Mnashis.

Syracuſanas delicias odit, deprecatuſque eit Da-

mocles, pendentis in ſuum caput & ſetà gladii
ſpectaculo conſternatus. Ergo ſola Mortis ſuſ- uor Da-
Picio apparatum illum volupratis regium ità de- oatne
jecit, ur Damocli fulgurare argentum, pallere in epulo-
aurum, vincire coronæ, ſqualere purpura, gem-
mæ lapideſcere, ſtridere turtures, furere attage-
næ, in Phocas efferari mugiles, in gladiatores de-
generaſſe pueri viderentur, non manum in men-
ſam porrigere auſo, non ori cibum admovere,
non lyris aures commodare; und funeris, non
quidem præſentiâ, ſed vicinià amphicheatrum
funditus Epicuri diſturbante. Si verô perituræ
vitæ aliqualis imago ità menſam Dionyſii con-
cuſſit, ut nectar veneni loco duceretur. Mortis
quid præſentia faceret in patinis Abſtinentium,
quarum ficedulæ limaces erant, quarum cupe-
diæ, maceratæ lacrymis paſtinacæ? Abſtinebat
aliquandiu optimo ſeſe pulcherriméôque pomo vo-
raciſſima cæteroquin Eva, quòd mortis exterre-
retur interminatione, quam nec viderat unquaàam,
nec irrupturam omninò cenſebat: Ne ſorte mo-
riamur. Quo terrore abſterrere viros cordatiſſi-
mos aſpectus debuit, potuitque Mortis, ne ullum
haurirent & cibo lenocinium? Et à pomario qui-
dem Edem, igneo munitus gladio, liguritores
Cherubinus arcebat. In nemoribus Eremi deſti-
tutus telo jaculiſque Miles Monachorum ſatiem
territabat. Non enim jacentis Decurionis Cer- Mariißca⸗
vix mortem inferebat, ſed perferebat mortem, ezionum
pingebâtque in animis epulantium. Ullæne cibi?"u.
eſſe poterant blanditiæ, ubi Funus convivantibus ; Pro
excubabat? Quamquàm qui locus ibi ſaporibus cbriſo.
ſupereſſet, ubi licèt feriis Eccleſiæ ſolemnioribus
cœnaretur, Soncho & betâ lautiæ epuli ſtrue- Owmnia Iu-
bantur? Timebant Monachi, ne vel in cicorio voche-

. ¹9 ranmtur in
Sardanapalus abderetur, néve lateret Epicurus in bonum.

napo. Gulæ Aſpidem ſuſpicabantur in foenicalo,.
& Incubos metuebant in intubo. Nullus ibi non
ſuſpicax, metuénſque illecebræ, etiam quut ab-
ſynthium manderet, aut hippogloſſam deglutiret.
Glamabatur undique, ingeſtâ quoque colocyn-
thide, Mors in olldà, ibi abiltinentiæ funus ſub- 4. Re
veriti, ubi præ amaritie polentæ tantum non ve- 40. 8.4.
nenatæ, vivere non licebat, & penè mori coge-
Pantur. Palam etiam verebantur, ne ſubreperet
Heliogabalus cinereâ dape, hinc ſui quiſque fer-
culi Nero eſſe ſatagebat. Pluùs convivâ lancina-
batur, quàm eſcàâ; & ſe durius, minutiuſque
Epulo, quam raphanum concidebat. Braſſica-
rum autem Criſpis & rugis tegi delicias poſſe for-
midabant: iis duntaxat erugatis, hoc eſt, ſimph-
4 ciori-

Gen. 3. 3

212
cioribus & agreſtibus nutriendi. Nam capitatas
braſſicas, tanquàm Meduſæ caput averſati, folio-
rum involucra ſpiras aſpidum interpretantur.
Vulgus in herbis & patricios diſtinguebant, &
quamdam quaſi in cauliculis abollam oleris ab-
dicabant. Ità, in Cenſura ſacrorum Nemorum,
Apicius renuntiandus pro certo erat, qui ſibi non
caveret à deliciis, ubi eſus ipſe leguminis, ſo-
lo jactu primogenituræ, & proditione jejunii
emi poſſe ab uno Eſau vulgatum. Cicer placuiſ-
ſet, ſi coctione non indigeret. Lamum inerat
fervori algentium odium in ignem, & tanta cum
ollulis ſimultas. Crudum olus ideò gratius pal-
lentibus Conobitis, quia ingratum. Quævis con-
ditura, licèt ruſticana, ſaporem, quòd daret,
tollebat epulaturis. Luxuries erat etiam in oluſ-
culo incocto, aceto commiſcere oleum: quam-
vis vinum oleumque ſcirent ulceribus non nega-
tum ſeminecis Viatoris. Adeò ſeverius agebatur
cum palato Pſallentium, quam propè Jericho
ageretur cum pure cæſorum. Denique alimenta
ea vitæ non computabantur, quæ tantùm ale-
rent, nec torquerent. IIIis acceptiſſimæ nuces,
duritie corticis, non nuclei medulla: plùs eos ca-
ſtaneæ recreaſſent ſpinarum plagis, quàm frugis
. nutrimento, non legendæ, niſi vulnerarent, cla-
de adamatæ, non eſcâ. Moris ideò ſeſe abſtine-
bant, quòd nec putamine, nec corio, nec vel la-
nugine pabulum ſuæ pulpæ retardent, nimiùum
& penituùs veſca, nullo aut impendio decerpenda,
aut tædio voranda. Conjicite, quàm ſeverè igni
aquâque placentas interdicerent, qui conſularem
in fruge ambitum luxdmque damnabant. Diſce,
an aromata cœnaculo donarentur, undè gramina
non pauca exulare jubebantur. Poma, ut dixi,
nulla legebantur, niſi in tormentum comeſtuti,
ſcilicèt aut immitia, aut carioſa. Patebat Pomo-
næ aditus in trichnium, ſi, ut Ceres anguibus,
ità, ipſa vermibus inferretur. Corrumpi fruge in-
tegrâ nolebant Monachi. Torqueri putri, ægrâ-
que debilitari amabant. Nimirùm, quæ ſub Mor-
te parabatur coœna, vermes diſcludere non aude-
bat. Pyrorum proindè cadaveribus jejunantium

vita producebatur. Ut enim ganeones pecudum

funere victitant: ità macellum temperantes Syl-
varum coloni conſtituere fructibus, quibus tan-
tùm emortuis veſci, reficique ſtatuerunt. Quis
putaſſet tantum vitæ odium in ſanctis homini-
bus, ut funera quoque rimarentur in pomis, &
ex iis funerata tantum aut morbida eſurirent?
Quid, quòôd vel in olera ſeverè inquirebatur, re-
jicienda penitùs ſi tantiſper palatum vellicarent.
Rigatum proptereà apium, infoſſas ad mollitu-
dinem lactucas, ſtercore cicorium dealbatum,
tanquàm Coœnobii Sirenes conſtantiſſimè evita-
bant, deficiente & diei jubare ob Solis abitum,
& vitæ Spiritu præ inediâ tantiſper refocillandi
Gala de. Eremitæ. Nam fraga, ſeu cruenta flagra, ne-
witze. mo ibi non horruit: & carduos terræ infoſſos,
ad pulpæ candorem ſaporémque, veluti dealbata
ſepulchra nullus & Cucullatis non extimuit. Ne-
Aoriiſea- gſne ſupplicium fuiſſe non epulum, ubi, & Mors
o, menſis extabat, & vermes patinas inſidebant, &
— pani cinis miſcebatur, & diluebantur lacrymis
Przinz potiones, & vel Olus tam ſeverè diſcernebatur
ab Olere, ſolà aut ſcabritie, ut menta, aut acore
Readzens adoptandum, ut porrum? Has tamen epulas
Perfeitw. mortuales tam feſlus Hymnorum ſonus ſequeba-
gratus me- tur, ut ambroſiam viderentur ebibiſſe, voraſſé-
gioeri. que aut Ægyptium unionem, aut Scarum Ta-
Pauperes Tentinum. Qua efurientium Symphoniâ ebrio-

lEint Patien. ſorum quo modo ſopor non evigil e
leg, geands 00 por t ilat, ut sas Deo

Oliva in Eſdram.

referant pro melle gratias, quas Numini habe- guß
Pant in ſaltibus Macedoniæ Coœnobitæ pro cine- Tobilestan
. 6 ... tis ſponi?
re? Pudeat ſuperbiſſimi, putidiſſimique ſilensii pattumnn,
in Apolline ſaginatos, tam harmonico in Dei
laudes cilicio, comeſtâ portulaca? Tu non in
Coelum aflurges, quem Aves explevere: cùm u

in Deum evolent, quos limax oppreſſerat? Cru-

cCiatus amarore germ num eremi Epulo Deo pſal-

lit: & conchis melleque conviva recreatus conti-
ceſcet? Pores tacere inter volucres? Potes inter
ficedulas non canere? Saltem immugi, paſcuali
vitulo ſaginatus? .
Danielis me vox excitat, ut in elingues He-
luones & declamem, & tonem. Jacebat in Leo-
num caveâ damnatus capitis Vates, quòd cultu
Numinis nec triduum deſtitifſen. Squalorem,
horrorémque loci nemo non imelligit. Stipaba-
tur belluis Princeps Satraparum, quæ in eum fe=
rociora præſtiterant detraclæ id temporis ſportulæ.
Nam monſtris oves ſubduxerant Satrapæ, ut un Daniel zrs
Danielis viſceratione iratiùs ſeſe feræ cruentarent. Puale exu-
Verùm belluæ temperantiam à jejuno didicere; aa, Sute.
hoc eſt, hauſere Leones ſolam ex oblato ſibi cibo risgrasias
abſtinentiam. Excubabant, non inhiabant, ſuz
dapi Animantes; ſervabatur à feris, quem beſtiis
objlecerant purpurati. Hæc inter demittitur pen-
dulus è crine Habacuc ad Danielem, cui ollulam
exporrigit ſecundarii panis fartam ſegmentis, di-
gnam ſcilicèt, paratämque meſſoribus pultem.
Et clamavit Habacuc dicens: Daniel, tolle pran- Dan. 141
dium, quod miſit tibi Deus. Ad has quid Vatem“
egifſe putatis munificas quidem voces, ſed vul- gie Ham.
gares, & agreſtes dapes? IIluſum ſibi alius eo lias, &
prodigio putaſſet, nec vi Superum ad ſe Haba- nem d,.
cuc acceſſiſſe cenſuiſſet, ſed carminis maleficio, puan: ſa-
violentiaque Magiæ abreptum in caveam. Mihi mum me-
regii ſanguinis viro, mihi regiæ principi, mihi Reltcimni⸗
pro lege huc transducto, mihi invidià Numinis mumia vi-
ad beſtias damnato hæ ſubmittuntur lautiæ, quas az 35
tute ſaxeis meſſorum iliis comparaveras? Ergo promotus,
Daniel eâ patinâ recreabitur inter Leones, quam dezet Dei
Habacuc ſubulcis condierat? Quid juvat adire Dzase.
diſcrimen capitis pro cœlo, ſi, emenſo ærumna- m.
rum ſtadio, polentà Principes confovemur, quâ
meſſores veſcuntur? Præſtabat à Leone vorari,
quàm tam ſordidam exorbere patinam. Etenim
à feris diſcerpi & Reges poſſunt & conſueverunt.
Quis verò, niſi bubulcus, meſſorum ollam ex-
hauriat? Huccine reſervati inter monſtra Danie-
lis recidere miracula! Ideône ad me Habacue
ſublegatus! Si hæc Numinis congiaria ſunt, eſu-
rire præſtat, quàm convivari. Non me ità Na-
buchodonoſor innutrivit captivum, quem regiæ
patinæ participem eſſe quotidiè juſſit. An ube-
riora ſervi apud Regem, quàm Vatis apud Deum
ſipendia ſunt? Ibi meis epulis India, Parthia, ula edes
Media, Mariâque impendebantur. Hic intriti pa- mia d

XII.

nis alveolus periclitantem capitis recredtne, an Daniaſes
ab equitum ordine ad meſſorum centurias protur-
bat? Fateor me non parem Eliæ; ſed illi me ad-
eò imparem neſciebam. His ille ſaltem pedicis
caruit, nec cum Leonibus vel ſemel pernoctavit.
Et tamen placentis à Sareptanâ, eiculentis ab
Alite paſcebatur. Me pauperius, frigidiuſque
Vates nutrit monſtris objectum, quàm pleroſque
otiantes inter luſcinias & myrtos enutrierint Cor-
vi. Ad aſpectum patinæ commotior Daniel iſta;
non ſine ſiomacho, vomere potuiſſet, bilis tædii-
que plena. Ad rores eliquavit roſaceos affudirque
pulti cor plenum hoſtiarum, votorumque. Et lbid, 37.
ait Daniel: Recordatus es enim mei Deus, & non
dereliquiſti diligentes te. Tu admiraris, quòd n
e

Deus ſec
gales 60
80 .
ſhe
lantuin et
gim 1 .
nemor,
o Dei
rille oh⸗
1 Nomen
fem i lu
giai bed
ſed muls.
Eotuen oo
Eept euun
penen bol
Deo autemm
pnain lup
Ertera, An
10 Moibos
lepreſls V.
Deo ne 056
Gilributori
Elo, in

M

Gduxetim

4 ſi, tapis
fe gnbalum ne
s Ateenun
Gie; nd
Pabe, vne
uln Ains ter
ſiſe, an
Meltueln
Unrb inhn
Ge. Nne
ſun, de
In Muremud.
In tun fe
aig eint ?
let, retet
Eenns, Hnes
niniſfrolgve
o, alt
Gnſſi, gu
hillet Perri
nti ex
Ohlniam,
lſls kiſce⸗
Dnem. N.
Nentariumd
nie,
rilooccun
urerlin Nun
Eumm Neque

euußinen

W, on Pull.
enhe
Biochs
D Nlenn Gi
nr
U Uinn,
ſa Ackiere u
e e don
Nen dgei
fünbunnr
. uneg l
Anul

iik .
ewwü Deus recordetur, qui pro eo jaces in lacu dam-
leſnge natus ad beſtias: & ego Te miror, qui tanta paſ-
ddi ſus pro Deo, exultas in pulte. Viden'’ autem, ut
T n nullis Architriclino habitis actiſque gratiis, Deo
weicn tantùm cecinerit, & priùs in Deum ora reſolvit »
lneln quàm in Dapes. Et epularum, & hofpitis im-
PDol memor, uni ſeſe Numini impendit. Adeò tæde-
– re nos Dei non deberet in menſa, ut Dei me-
Nn miniſſe oporteret nos ante, quam epuh: Et ità
N,Nn in Numen agi epulaturum deceret, ut excepto-
rem vix ſuum intueretur. Daniel certè ita Nu-
nge 1 mini blanditur, ut ex Habacuc ollam accipiat,
cherle. ſed mutus. Carpit hic Vatis mos mores ubique
iln gentium locorumque convivarum. Hi epulo ex-
4 n cepti exundant in officiorum flumina, quibus
Nuen mentem hoſpiti ſuam & teſtentur, & devinciant.
Deo autem itaà elingues ſunt, ac ſi non ipſe an-
Mt nonam fuppeditaret omni carni, explicatàque
wrufn dexterd, animantes univerſos non paſceret, foæ-
iſerle no Alpibus aſlignato, & in frumenti lenocinia
züknme depreflis vallibus. Convivatori animum erogas,
nd diegas Deo ne os quidem explicas, ut bonorum omnium
bhenli E diſtributori gratiarum hoſtias perſolvas?
hiibuh XIII. Eſto, inquies, & fartum ferculis guttur non
,dren in diduxerim Numini, morem equitum affectatus,
eninines Gratiaam qui officiis, ſalibuſque diſtineri conſuevere poſt
nyctidlln E S. epulas, agendarum gratiarum tinnitu in cœnobia
gnenA graiude relegato, num me perduellionis proptereà reum
dndus ien Deum dices, rapiéſque in jus? Num ſilentium mulcta
e, lenee R,R expiabo? Num in ærarios redigar, quòd eſſe
4giieen gravſtmo. Cyinbalum nolui, hymnis, pſalmiſque, poſt epu-
e El nl , las, ſireperuam? Non mulctâ ſilemtium lues, ſed
D Aenu capite; imò regno, & immortalitate flagitium
tee piabis, non capite. Seſe alloquebatur ita dives:
nis ntn ze Luc.12. '9. Anima habes multa bona poſita in annos plurimos,
cafemn ün requieſee, comede, bibe, epulare. Hæc ad ſe
incf, iin, præfatus eſt tenebrio opulentus. Sed conceptam
ic Nitun umbris inſamam lux citô redarguit, damnavirt-
l luie, 4 que. Nam epularum, ſtrarique memorem para-
erss! Hyn, ſitum, led cœli immemorem, lecto, virque Do-
Lewhe,ſae Pid. 20. minus exturbavit. Stulte, inquut, hac nobte ani-
d d, r,ee Iuam Tepetunt d' ic: dquæ auten, Paraſti, cu-
etſoennr, in ons Jis erunt? duæ antmæ miſer omnmia deitinave-
Covenn,g E meceſ- Tat, Præter id, ſine quo mihil ſunt univerſa. Pa-
Lene ſodn * teras, lances, abacos, lectos, menſas denique,
ium Dein miniſtrôſque deſignavir, nuiquam Numini aut
onle loco, aut verbo reſervato. Nocturna iſta fuere
un dln⸗ conſilia, quæ tam procul exerrarunt à Sole. De-
wolta? buiſſet pervidere liguritor, quid ſine Numine in
ne Huin horrea ex agro referatur. Intellexiſſet profectò
ilp opulentiam, immemorem Dei, nacturam in ma-
un 13 npnipulis faſces, qui exolvendi mox eſſent in He-
npenn 4 uonem. Non ariſtæ, ſed ſariſſæ ſunt, quæ fru-
. “ mentarium divitem ad cædem circumſtent. The-
li. en . cis toxica, non frumenta, includuntur, quibus
ahn cng⸗ Pgecre nebulo occumbat. Ad patinas ſeſe provocat ad-
Ga, u un ezers Numen ingratus? Liguriet, ſed interi-
Heinniſr e, Felices non türn. Et . lurmbus Hel
e ſaterbianz, tuIn. Et quamvis palumbus Heluoni apponatur,
mrec „ Eccipitrem ſe confeciſſe ſentiet, à quo conficia-
ntig Meecet tur, non pullum, quo recreetur. Caſices experit?
ldll⸗ Mortem hauriet & cyatho, à quâ exhauriatur.
Nen Ei Grais ſan. Non Bacchus laſciviet lemmiſcatus in paterâ: ſed
elee un, galeata Viperis furet, ardebitque Tiſiphone, li-
D Vibulaiio quore cyathi flagrare docta, non frigere. Eſt
fig Ean a: enim vinum recordatione Numinis non dilurum,
unſecf. non vinum, ſed venenum, ſulphur, non liquor.
ontini Pives E. A cratere rapit animam paraſitus ad lectum? ſen-
inhuin 6 "angetittu. riet telis, non plumis culcitram ſubſui erga Nu-
ltiuen . men ingratis. Ovium vellera in luporum villos
SSõ aſperabuntur, imò lupum parier Agnus, à quo
minar, 4 contumax laceretur. Non quieſcet, ſed decurm-
,6 . bet, ſi nullà cœli commemoratione lecto conda-

.

trahebat & Regibus pideôque Dei meminit, &

girer, ſed tonabat & fulgurabat „ quatiebat

e Cyro Rege. Cap. NXIV. 213

tur, quem illi oblivio Numinis convertet in fere-
trum. Oblivioſum hæc ſanè portenta præſtolan-
tur. Comede, bibe, epulare, requieſee. Scilicèt.
Hac nocte tradêre tortoribus, & inferere ſepul-
chro, qui frumenta ità condere ſtatuiſti, ut nul-
lam Deo vocem emiſeris. Quàm bhic à Damiele
dives diſſenſit! Cor ſtatim Daniel linguàmque
cœlo, Deôque conſecrat, unâ in obſequium Nu-
minis deliquatus olla. Suprà vota annona diviti
exundavit, menſâque voracitatem anteceſſit; nec
tamen coœlum ſemel aſpexit. Arando Ægyptii
ſiderum obliviſcuntur. Hic aſtra deſpexit in meſſe.
Sidera eum diceres, non culmos meſſuiſſe, nec
in agrum, ſed in cœlum immiſiſſe falcem. Adeò
horreorum, poculorum, patinarum, lecti memi-
nit, Numiniſque non meminit; cùm Daniel,
oblatà pulte, ita ſe fateatur obnoxium Deo, eum-
que tam perhonorificè compellet, ac ſi Perſarum

ſe cœnis ingurgitaſſet. Nimirùm genus Daniel Zilioyes
Aulici mi-

nu grati.

de Deo munificè, ſplendidéque philoſophatur.
Evangelii divitem, frumentarium fuiſſe ſuſpicor Anlici in⸗
mercatorem. Eum proptereà Numinis pudet, graa.
nec de Deo loquitur ganeo rapaciſſimus; quam- ena⸗
vis omne popinæ inſtrumentum ore, animéôque zvehenda.
verſaverit, mentione liguriendi inductà, perpo- .
tandi, oſcitandi, & decumbendi. Ex quà mo- Grauarum
rum diſſimilitudine conſicitur, an nobiliores de a H
Deo mentio dedeceat, quùm de convivio difſe ſaliares, &
rat inſtiror, clariſſimus verò Satrapes occaſio- vobilen:
nem agendi de Deo rapiat vel ex olla. Porrò ſi
nundinator, quùm ſemel, & ſemiſomnis cœnam
inſtituiſſer imaginariam ſine Deo, reus capitis
aut jugulatur, aut moritur, in infernam apotheo-
ſim ipio requietis ſtrato depreſſo. Qud te fiet, Dei præ-
qui vigil & quotidiè obliviſceris Numinis, tum enei in
coturnicibus fartus, tum verò ſatur Accipenſere? ceſſarias
Deſignatæ tanti ſtetere epulæ mercatori, quòd
nuſquàm convivio Deum induxiſſet. Et tu eva-
des, gurges voluptatum; quem Dei non obli-
vio, ſed tædium ab hymnis abducit?
Quamquaàm unis tantum epulis Dei nomen XIV-
affigi nollem, quod familiare nobis, quibuſvis
actionibus, & locis eſſe profectò & debet, &
decet. Nam quamvis belluinum fſit ligurire, à r. Reg. 14,
cœlo in cibum animo frontéque convers?: & ”“*
tanti Jonathæ ſteterit libatum tenuiſſimè mel,
quod virgam auſus ſit lambere, cœli, Deique
non memor. Commiſceri tamen rebus, gefſiiſ-
que omnibus oportere cenſeo Numinis mentio-
nem. Quam etiam ſuæ aut felicitati, aut cala. Eva.
mitati inſeruiſſe accepimus Evam. Quæ conce-
pit, inquit, & peperit Cain, dicens: Poſſedi ho- Gech. 4. 4
minem per Deum. Inquinatur Eva & quùm in-
nocentiam prodigit, & quùm Cain effudit, cruo-
re Mundum reſperſurum. Ninil eà ærumnoſius,
quæ interminatis à Deo cruciatibus tum primum
conflictata eſt. Nihil puerperâ arrogantius, quæ Dei Preæ-
ſeri ex ſe homines didicit. Et tamen nec felici- Lentia in
tate ità erigi puerperi; nec itaà dolorum calami- DH
tate dejici, nec malignitate ſobolis ità infici po-
tuit, quin Domini meminiſſer. Sed Eva, ſed Gratiaruns
parens, ſed vexata; ſed tumens lapideo fili ſui is oe
pectori Dei nomen incidit, aitque: Poſſedi homi prætermiſir
nem per Deum. Quis hujuſce roſam elogii & nern S
dumis ſperaſſet erupturam, tum enati Caimi, tum Cnts vnz
Evæ parientis? Inter venena ſobolis „ & ſup- aézio &
plicia Matris Dei nomen effulſit. Miror, quùm eet*
Cain vagiſſet, carmen pangi fundique potuiſſe“
tam lené. Non enim perditiſſimus infans, origi- Dei gre-

narü criminis ſtirps prima vagiebat, quùm Va- Vimtiz in
anumno Bte
Aue gcaria,

mapale

214
Iagrati er. mapale parientis. Quæ, ſi cum Angue tam ſa-
g&a. Deum n&, religioséque diſputaſſet, quàm ſapienter Phi-
Ss E. loſophata elt, cùm Cain edidit, nemo noſtrum
exularet ab Eden. Poſſedi hominem per Deum.
Has ſi voces pronuntiaret Eliſabetha, Joanne ex
ſe in lucem emiſſo, haud mirarer. Vatem enim
peperit, & divino afflatam Spiriru Mulierem va-
ticinari perfacile. At Evam dolere, & canere:
Cainum carminâque emittere: ſobole ſuperbire,
& vectigalem ſeſe Numini facere, non mirum,
G, aris w⸗ ſed miraculum eſt. Evam puduit Numinis ob-
perandum, liviſci, hoc eſt, naufragium eam piguit Religio-
nam nikil nis agere vel inter duas pietatis ſymplegadas, tor-
Mhe⸗ menta ſcilicèt & exitum puerperii. Caino hæ
pimus. voces prodiere gemellæ : Hominem poſſedi per
Deum. Stare ſimul Eſau Jacébque non poterant,
quùm alter alteri repugnaret. Uno planè eo-
démque partu Carmen Eva, & Cainum effudit.
Vides, quid te avocare poſſit à recordatione Nu-
minis, ſi à Caino Dei nomen intercipi, eripi-
que Evæ non potuit, vel præ doloribus ægræ,
vel inſoleſcenti præ ſobole. Quicquid a Dei
commemoratione te retardaverit, nec Cain eſt.
Hoc enim aggere divinarum laudum inhiberi pro-
fluens nequiit, quin ex Eva per dolorum abrupta,
ſaxâque faſtus excurreret.
XV. Quin Evam dolor, angérque monuere car-
calamitate minis, inque Numen erexere. Ut enim tempe-
ubrigimur ſtatibus Mare in littus agitur; ita, cruciatibus
zn Deum. .
Mens propelletur ad Deum. Quædam ſiquidem
rritulatio nos inter & Cycnos intercedere neceſſitudo, &
& Perſe- morum affinitas videtur, quuùm nos, illique ca-
*i* du, nori conflictatione reddamur. Cecinit proptereà
Deum. non tam Numine afflata Eva, quàm dolore ago-
Felictas Réque difflata. Quò plùs tortæ ſunt fides, eò gra-
mon noxia. tior ſonus eſt lyræ. Debet ſuam cithara ſym-
Grarie o- Phoniam equuleo & torturæ: tantæque illecebræ
perandum. atebra tormentum eſt. Si Evæ vox placet,
Omnia VCneam fuiſſe credas, ortam ſcilicèt & cruciatu.
Juſtis co. Dabo foœminam non mœrentem, ſed triumphan-
nperamur tem, & tamen Dei memorem, cœlôque har-
in bonum. monicarn. Porro univerſa, quæ Holophernis pe-
Judith 15. ouliaria fuiſſe probata ſunt, dederunt Judith in
15. , auro & argento, & veſtibus, & gemmis. Tunc
s. Judith. oantavit canticum hoc Domino Judith, dicens:
Tbid. 16.1. Dominus conterens bella, Dominus nomen eſt illi.
Dei pye- Non lyra hæc eſt, ſed organum, quod inflatu
ſentia abi. auræ molliſſimo canorum eſt & muſicum. In
gue à n.- Morem Iridis Juditha prorupit. Nam, ut cœle-
eu etine ſtem Arcum nulla è nubibus tonitrua fulminäque

extundunt, ſed eum Lux lenocinio ſui jubaris eli-
Pignitas Cit, extrahitque è& nimbo: Ità vidua, inter Sa-
Fnores non 2 . „ .
nsat. Cerdotum acclamationes hoſtiumque ſpolia, pal-
resio hymnum inſcripſit, quem nos catenis tan-
e. . . .
tum infſculperemus, tum cœli memores, quùm

ſervitus immineret. Judithæ vox artifex, ſuas in
H Deum laudes ex auro ſonare juſſit, quarum re-
di. percuſſu non è ſilice, ſed è& ſmaragdo gemmea
cen Harz Echo, non ſaxea, oriretur. Nolebat enim ſua
indiſeret? Carmina cautibus geminari: quæ cùm funderet
ITeveri. inter Holophernis metalla lapilléſque, Viduæ vo-
cem ſolæ gemmæ remiſere. Non hæc puerperii
divexabatur ærumnis, ſed occiſione Ducis de
profligatis hoſtibus triumphabat. Eva canit, ſi
gemat. Judith, ſi canit, pſallit. Prodiit hymni
roſa non & dumis ejulantis puerperæ, ſed & lauro
heroinæ triumphantis. Bethuliæ cantiones, non
aurum, quod è luto concreſcit, ſed imitatæ mar-
garitas, quæ adoleſcunt in concha, ſonuere è
Judith Victoria. Videre mihi videor. Viduam, ementi-
Deo graia to ſuæ orbitatis luct, Phrygiam tunicâ vendita-
in banro, re. Nihil e aut virilius fomin aut demiſſius

mas in ſe arceſſerent & cœlo. Hos ad ſe reduces S
is expetivit, qui victorem alloquutus nuſquam Sodonitis

Oliva in Eſdram.

triumphante. Appellarem Amazonem, niſi vo-
cabuli pigeret. Neutro enim carere debuit ube-
re, ut pugnaret; ſed Mammarum tum littore
caruit, tum ſcatebrà. Neque enim aut viro ute-
batur, aut recreabatur pignore. Unum in conopeo
virum defunctum retinuit, ne à morituro teneri
poſſet: quem quoque Ducem in Bethuliam indu-
xit, ne Bethuliam quando ingrederetur. Satisfactum
ab ea eſt cupiditatibus Holophernis. Nam, qui urbi
caput imponi cupiebat, Bethuliæ eum pinnis im-
poſuit, nullumque in mœnibus caput aderat,
unum præter Holophernem. Quæ, quùm illa por-
tenta fortitudinis edidiſſet, in Dei laudes erupit.
Hanc ſuæ luctæ digniorem palmam eſſe, foré-
que rata, ſi manum, quam ſuſtulerat in Afſſy-
rium, in coœlum erigeret, & hymno coronare-
tur, non lauro. Non hic Cain naſcitur, ſed
Caino ſuppar occidit Holophernes. Non Eva
parturit, ſed Judith vincit, triumphatque. Erta-
men elogia Numinis fornice ſuſpenduntur trium-
phali. Palmis, non dactyli, ſed hymni adnaſ-
cuntur. Laurearum baccæ, carmina ſunt. Os
denique Judithæ ſuâ cum manu de præſtantia cer-
tat: cùm addubitare fortaſſe poſſit, utrum akeri
præcellat, quando hoſtem dextera confodit, os
Numen inaugurat. IIla patriam, id cœlum pro-

pugnat. Triumphat de hoſte manus; os facit, ut Dei Pie-

Jentia ubi⸗

de victoria cœlum ovet. Ità Dei præconia, cum que veti.

ne inter arma quidem ſileant, ſed ſonent & tro- nende.
phæis, nemo niſi audaciſſimus, cœlôque contu- S,mo ſpi
max inhonoram affirmabit militibus, patriciiſque tituala
de Deo mentionem eſſe, quæ triumphis impri- ubigue.
mitur. Incipite Domino in tympan s, cantaie Do lbid. 6 2
mino in oymbalis: mod'lamini illi pfalmum novum.
Fœminarum has fuiſſe poſt prælium voces non NRex, mon

„ . Vvidua Dei
nemo ſubmuſſar. Tibi non vir tantùm, ſed Prin- memimir

ceps occurret, ſi fugatis quatuor Regibus ovan- invirt:

tem Abraham deduxeris. Benedittus Deus excel Gn. 14.
Jus, quo protegente hoſtes in manibus tuis ſunt.
Melchiſedechi gratulatio iſta eſt non ſera, quâ Grariatums
ità victori Princeps adblanditur, utr Deum pal-““.
mis interſerat. Quâ qui uti gratulatione noluit, Dei Preæ-
id eſt Sodomorum Dux, nec gratus Abrahamo
fuit, & quàm nefariis præeſſet civibus, conſe-
quutæ & cœlo clades confirmarunt. Dixit autem Ibid- 21.
Rex Sodomorum ad Abram⸗ Da mihi animas,
cætera tolle tibi. Nullam de Deo is vocem pro- H
nuntiat. Nimiruùm- Sodomis imperabat. Vides, actio ihi-
quà labe polluantur, & quam probrosè hi vivant, dinoſm
regnéntque, quos pudet Numinis. Deſlinatæ in-3nar.
cendio urbi Rex præerat, cujus ad victorem po- gE, geſten.
ſtulata Deum expunxerunt. Qui cæterorum in- wia bont
curioſus & negligens, cives tantùm reperit & vi- pe.
ctore; quos & Caprivitati exemptos queri debuit, num fons.
utque apud Abrahamum procul urbe ſubmoti
reſiderent, efflagitare, optaréque debuiſſet. Da dermo .
mèhi animar. Quos miſer repoſcit populares à Megat.
triumphante? Qui brevi patriam popularentur;
qui pudori non parcerent; qui abuti vel coœliti- Protectores

bus cuperent; qui Lotum deriderent; qui flam- mprode.

F. 15. 11. . brxꝛinoeps
meminit Numinis. An hunc tibi, quem imite- Maunoctis;

re principem deliges? Sodomitanum eſſe ſcias, & zur.
tam hircos olere, quàm ſulphur. Cave, ne obli-
tum Numinis exceſſiſſe te Sodomis, Cenſor, aut
ne exceſſiſſe quidem, ſuſpicetur. Rex enim So-
domorum eſt, quem Dei tæduit in congreſſu,
colloquiéque cum Abraham. A quo tamen con-
ſtantiſſimè & loquendi forma refellitur, & agen-
di ratio ſpernitur: cùm ſpolia repudiet iniquiſſi-
mi Principis, & à Deoreſponſionem orſus, illum
monue-

ſentia non
negligatur.

oneni
meenad
nlim 1
lv
hec⸗ lngua
ensinn
do G
mihigazam
ne⸗ nt, 9
Nge J
1n aun Abreh
i mui tole
eltihergte
o capiin
er auel⸗
Civeslepe
Un cnt
npra unn
l. denn Porun.
AIelurech
¹ urporam te
II M d
9e Manclbolt,
16 . Qui u
4 in maudhul
1 nie vm.
lli, ud i
6 anni wunndl
„L Trlnn Phur
i gunln ile
cam lſindi i
um , Cun ele
6 mlleſein,
.
un kin Nn,
alu inn etatkt
u Mhtt, A
vm Sls, 1un
Ul, clmna
nann ſen
4 ümmniar,
Ake ilem
Ernyunm ur
de Enad
anclu,i
goni dere⸗
u D⸗
ll De
. W, alknr
Analge z
ſnt Ane
Elllrſi

ell. Kent,

enenin.
i
lin
t inge
m nonn
Crindt
tulni
riein
N,ide
unzimien.
ciadnt,
hulgin,
n.
lernin .
INn (Cron.
nllinr
4. Nn N
tene de
Ndunmrm.
tmid
hina n
Drædun.
1, urndei
2 Coll
d aing

uzatgt
Petolt Clne
Anne
Etle onn ,
, rielihen
fumphaimgr
1, Cſtcel
ilnmmnmm.
lun weran b
ir, Alin e
Chu Duen
mnilu tu ,
Diumg
latone ninn
tus Abrikn,
cidus, n.
t. Ditund
miiuind, 3
en id ,
etiht c,i;
rutkifiimn,
. Delinneir
A ionen r⸗
EeltN i
n teeite i /
gei hmß
wbe ſltal
,ſſor DN
Eboiſet e
ls
Olinti⸗
t⸗

N

uni e „

ren; gitn e
le Edns .V
rus Nn
7 . AM.
meleligt,
Creri
8, Cid
Ren ellil
ge ,
10 wendor

7440.

=

—–

De Cyro Rege. Cap. XXV.

monuerit, quæ Regum eſſe debeat oratio etiam
Tbid.22. ad victorem. Qui reſpondit ei: Levo manum
meam ad Dominum Deum excelſum, poſſeſſorem
c&li & terræ, quod à fulo ſubtegmin s uſque adcor-
rigiam caligæ, non accipiam de omnibus, gqaag tua
fJunt. Quaſi oblivioſo Numinis, ingratôque in
colum Regi Victor ſucclamaret: Tu quidem
nec linguam in coœlum erexiſti: ego illuc & ver-
ba dirigo, & dexteram intendo, aiòque quaqua-
versum Dei regnum extendi. Tu Deum vel è&
labiis eucluſiſti: Ego illum aſtris, terriſque in-
fundo. Quô dives & opulentus rejicio, quam
mihi gazam remittis. Neque enim opes, ſed ſtru-
mæ ſunt, quæ gazæ Numine non conſignantur
à Rege. Et vide, quaàm ſordidè, & inurbanè is
Tbid. 21. cum Abrahamo egerit Princeps. Dixit autem
Rex Jodomorum ad Abram: Da mihi animas,
Sie Aulici oœtera tolle tibi. Non de victoria gratulatur; non
Impit ſem ſibi Kuifle ait ſuſe lium
per ingrai. ſibi pergratum fuiſſe ait ſuſceptum ab eo præliu
pro captivis: non eum civitate donatum ad ſe ju-

Wratig bet accedere. Inſtitorum more, prædam partitur.
Poluica. Cives repetit, ex quibus plùs ſibi acceſſurum eſſe
Næ deti jucri confidit. Supellen enim & citò perit, &
Se in rapta utrinque multùm accepiſſe detrimenti vi-
Deum Re- deri poruit. Reperuntur verò & civibus vectiga-
de, lia, quos ego, tanquam Regum opes cum fibris,

cnidefe. appellare conſuevi. Adeò plùs mercaturam, quàm
vendae. purparam redoler, qui Dei faſtidio conflictatur.
XVI. Hiic alquando laboravit nauſed Samſon, qui
Dei Pre- Mandibulà, pro haſtà, uſus, mille hoſtium occi-
ſenie & dit. Quâ tumidus victoriàa, aut non meminit, aut
Ezriaren eum f rtè d Juminis puduit. In maxill aſini, &.
gleëte. in mandibuld pulli afinarum delevi eos, & percuſß
Judic. . mille v'ros. Et vocavit nomen loci illius Ramath-
lechi, quod interpretatur elevatio maxillæ. Quod
animi tumnidioris vitium ità Deus depreſſit, ut
Sermo de Pereunti Pharaoni Victor Samſon invideret. A-
Deo usi. quarum ille copid eſt interceptus. Hic aquarum
Ser vu expirabat inopid. Deſedere ampullæ cruciatu,
immemor &, cùm cæteros focundi calices diſertos facere
Senſon Cconſueverint, Samionem ſitis reddidir eloquen-
Rna le⸗ tem. Nam, qui cruore hoſtium madidus ità Nu-
um Pha- mini exaruerat, ut Deum nec ſemel victor no-
Dignhas WMinatet, ad extremam potionis penuriam ada-
mres mu- tus, unum palmis Numen inſcripſit. Gitiénſque
. valdéè, clamavit ad Dominum, & ait: Tu dedifti
Felieitas in manu ſervi tui ſalutem hanc maximam:⸗ & en
., iti moriar, inciddmque in manus incircumciſorum.
TPerwir. En ſervilem Numinis ſeu oblivionem, ſeu con-
Deum. temptum, ut verbera ad officium revocarunt, eſlé-
Tribulatio que deſinat contumax faſtoſus, ſi vapulet. Deum
due da Compellat, implorâtque Samſon, ut, quem Re-
Peum. lgioni denegaverat cultum, ſupplicio impendat.
At, qui Deum Victor non appellat, quémne ja-
Clat, oſlentätque? Aſinos, pullos, mandibulas,
Aſinâſque ad auditorum ſatiem ingeminat. In
maxillaà aſini, in mandibulà pulli afinarum delevi
eox. Quid (purcius dici, repetique potuit? Os
aſinis infarſit, quod compleri Numine dedigna-
batur. Scrutare eorum fauces, qui Dei nomen
ſibi pitant indecorum, & ſentinam ibi depre-
bendes, in quam rerum, vocumque proluvies
odioſiſſima, ſpurciſſimaque confluxit. De ſcurris,
de ſcortis, de lebetibus, de laſano, de cloacis in
occidentem uſque diem ſermocinantur, quos
Deum nominafe piget, ne coœli mentione ſuo
jubari fuligo offundatur. Eorum ut fabulas, ſer.
monéſque recenſeas: qui Dei probroſam ſibi
mentionem fore ducunt, honos tibi præfandus
eſt; adeò & fimo ſunt, & & ſentind. Si autem
ees Dei pudet in colloquiis, Dei Cyrum in edi-
Etis non puduit, qui quas terrarum abs ſe Orbi

Samſon.

Erubeſcen-
tia Evan.-
Lelii vilis.

Humani
reſpebtus.

Sermo de
Deo ne.
Liectus os
nobis im.
plet dede.
core,

215
debellato leges præſcripſit, Deum non adſcripſit
tantum, ſed interſcripſit, airque: Quis eſt in vo-
bis de univerſo populo ejus* Sit Deus illius cum
ipſo.

Aſcendat in Jeruſalem, quæ eſt
in Judæa, & ædificet domum
Domini Dei IIraél. Ipſe eſt
Deus, qui eſt in Jeruſalem. 1.

Ehdr. I. 3.

CAPUT XXNVy

Is peregrinantium in Judæam finis eſſe
debet, quem Cyrus ſuis tabulis in-
ſoripſit, præſeripsitque d ſe manumiſſis
Hebrkæis, Dei nempe cultus, & Tem-
Pli reparatio. In quâ Cyri tabuld uti-
nam naufragium auri cupiditas Jaciat,
& libido voluptatum. Quæ dua pe-
ſtes, ſtrumaque Religionis monuere
mortales, non, ut ſe Templo impende-
rent ſarciendo, ſed, ur Templum de-
molirentur, quo ejus parietinis & cæ-
mentis, aut avatitiæ domos excitent .
aut voluptati thermas inæ dificent. Pin-
as enim Templi, faſtum, deliciaſque
inſediſſe comperiemus, ſi mores men-
témque complurium enpendamus.

PLacer, ab ergaſtulis Babylonis abire com- I.
plures Hieroſolymas. Sed eorum in Judæam
mihi minimè probaretur adventus, ſi odio cate- Tntentio
narum, & corbium tædio illuc ſe conferrent & «.
Chaldæa. Neque enim ſanctiorem pati poſſum Intentio
in Cyro mentem, quàm in Hebræis, qui, ſi pa- Nrava.
triam non reparandi ſtudio Templi, ſed voto re- Eecleſia-
peterent eludendæ ſervitutis, næ illi Regi pares Kici Veri
haberi non poſſent, cui viſum eſt unam tanti ſia Hads me;
dii metam eſſe poſſe Judæis excedentibus Baby- Ararnid,
lone, Templi Atriique ſiructuram. Aſtendat in Side
Jeruſalem, & æ&dificet domum Domini. Non ergo tratzantun,
libertatem gratulari Judæo licer à ſe receptam, ¹. Eſd. 1.3,.
non ſe vinculis exemptum jsctare poteit He-
bræus, non patriæ recreari aſpectu poteſt, non
de colendo agro, non de ſerendis arboribus, non
de lare patrio reconcinnando cogitare debet, niſi Eceleſia-
Religione, cuhkuque Numinis ante ſe Perlam ſtici niilt
præire velit, quo minor erit viliorque, ſi Ju- Sa“
dæam ità reviſat, ut aliquid, præter Templum curare
meditetur, aliudve mohatur Hieroſolymis Præ- debent.
ter hoſtiarum, aræque cultum. Hanc Regis fuiſ-
ſe mentem ex edicto cognoſcimus. In hunc quo-
que ſcopum collineaſſe id temporis Hebræos con-
licere ex eo licet, quòd in unam Dei domus in-
ſtaurationern incubuerunt, unâſque hoſlias per-
curarunt, ut Hieroſolymas devenere. Congrega-
1us eſt ergo populus, quaſi vir unus, in Hlieruſa- 1. Eſdr.,
lem: & ædifwcavernnt altare Dei Wraël, ut offer-
rent in eo bolocauſtomata. Ita de Hieroſolymis

cenſuere tum Perſæ, tum Judæ , nefas eò rati
ſecedere, alio quàm hoſtiarum Templique voto.
Non Templum modò non ſubire auli ſunt „ alio
quàm obſequendi ſtudio, & ne urbem quidem

ipſam

216

ipſam patere ſibi exiſtimarunt, ſi præter Religio-
nem aliquid in urbem afferrent, quod cœnum
redeleret hamani conſihi, non cœlum referret,
ſiderâque reprælentaret erectioris, ſanctioriſque
in Deum obſequi. Quæ de Templo, Judæâque
ſententia Cyri utinam vel intrâà alare ſanctâque
rerigeretur. Quem ille ſcopum Judææ accolis de-
finivit, ab eo utinàm non exerrarent, qui deſer-
viunt altari. Templi ii utinàm miniſtri forent,
quales Hieroſolymis fore cives aut optavit Cy-
rus, aut juſſit. .
1II. Et certè exiſlimationi, quam præclariſſimam
Cyrus habuit de Judæis, Eccleſiæ mores Paulus
ſubjecit, qui inaugurates Evangelio Græcos itâ
intentos eiſle voluit Cœlo, ut non in Templo
ſolùm omni ſe rerum exuerent curà, ſed, ne do-
mi quidem eos de ſuis inter ſe rebus diſceptare
. Cor.6,7. permiſit. Jam quidem omninò delictum eſt in vo-
bie, quòd judicia habetis inter vos. Quare non
magis injuriam accipitis? Quare non magis fraut-
Tempora. dem patimini ? Vides, quam non demiisè ſen-
s nw“ tiat Paulus de Corinthiis. Ita eos Coœlo putat ob-
Wiernna- noxios, ut nec latifundia tueri ſua, nec pecu-
di niam reperere debeant ternitatis Candidati.
Diem, inquit, raptori dicere poſſunt, non fili
Aterna lucis, ſed privigni tenebrarum. Terram repe-
zantum. . . . . .
tat, ſed is, qui cœlum non petit. Furi pallium
Nihi pre. non remittat, qui Chriſtum non induit. Nami,
ier Peum. quos Chriſtus virtute ex alto veſtivit, nudi eſſe
Zempora- non poflunt, quamvis bodis ommibus exuantur.
tium con. Chriſtianæ enim philoſophiæ pallium, non pal-
semptus. . . . 2 . „
hum, ſed pudicitia eſt. Nam, hcèt tunica dil-
Imenio ſuatur, ſi mores integri ſunt, non turmicatus tan-
Wcani tùm apud nos Chriſtianus eſt, ſed etiam paluda-
tor alen. tus. Armenta non unus abs te fortè Cacus ab-
curei. duxit? Nolo Herculem quæras, à quo boves re-
ducantur. Id Græciæ liceret fabuloſæ. Iuitiatis
autem Evangelio Græcis unus pro armento fat
eſt vitulus ſaginatus. Irruere Sabæi, rapuerun-
que greges? Si Chriſtianus es, Agnus tibi luffi-
cit Dei, ovéſque negliges & arietes. Decoxit
trapezita, & te grand ære ſpoliavit? Fidei te
Felicitas drachnæ abundè locupletant; has ſervato, qua-
ver. rum pretio haſtæ coœlum ſubdetur. Corinthiis
propterea Paulus judicia ſuſiuht, eôſque cupit ne
laceſſiros quidem rapinis confugere ad centum-
Viros. Lotam Chriſtiani ad ſe mentem Fides avo-
cat, quam vagari dilabique in roſtra non patitur.
Corinthum imitari bimarem Chriſtianis Corin-
this non licer, quos uni Numinis obſequio fides
obſtrinxit. Sciant luſtralibus ſe ideò aquis ſubmer-
ſos, ut nudi ex iis enatarent, un Crucis tabul
comprehensâ. Quòd ſi litem intendere oporteret,
inaniora & Chriſtianis capira ſubſellis impoſuit;
ut, qui Cœlo intendere vix poſſent, iis luri O-
nus incumberet partiendi. Sæcularia igitur judi-
cia ſi habueritis, contemptibiles, qui ſunt in Ec
cleſia, illos conſtituite ad judicandum. Has Pau-
lus ſi Corinthis militibus, Senatoribus, remigi-
bus, & fabris de rerum omnium contemptione
tabulas, legéſque conſcripſit, quòd cenſeret unam
Chriſtiani meditationem eſſe oportere de cœlo:
Quid de Levitis, quid de Sacerdotibus, quid
eum de Præſulibus ſtatuiſſe putamus, quos coelo
non deſtinat, ſed conſecrat tonſura & illigat in-
fula?
Sed nimis ab urbe feſtinaremus in atrium, ſi
ſubſellis Conventui Corinthiaco ſubductis, non
judicia ſolum, ſed nundinas intrà veſtibolum &
altare doleremus inſtitutas. Videamus priùs, ut
authoratis ſibi Dominus populis id eſſe velit ſin-
gulare propoſitum, colendæ nimirùm Religionis,

4
Spiritualia
cateris

ræferen-
.

Diviriæ
Veræ;

I[bidem. 4.

111.

Oliva in Eſdram.

.
excolendique ſludium, votumque Numinis. Poſt Exod. .r.
hæc ingreſi ſunt Moyſes & Aaron, & dixerunt :
Pharaoni: Haæc dicit Dominus Deus Iſral: Di- rike.
mitte populum meum, ut ſacrificet mihi in deſerto.
Quæris, cur populus abducatur innumerus es gic, „esg
Æagypto? Ut ſacrificet. Nam quamvis tranſ vichine.
miſſurus mare eſſet, dehiſcente in ſemiram pe
lago; quamvis de ſubrutâ fluctibus Ægy to
triumphaturus eſſet in littore; quam vis ab eo Re- mg,
. . . . '. mpora-
ges debellandi eſſent potentiſſimi; ruitura lhi & lium con-
eſſet Jericho ante eos; licèt & molliri Silex de- Zempim.
beret in potionem, & Coœlum in annonam foœ- gyi,malia
cundari, & ſpirare Africus in illecebras coturni- oemn bas
cum, & revirere Virga, qu ſacris Præſes deſ-ale ida.
gnaretur: hæc tamen omnia appendices tantùm Xiena
eſſe poterant abeuntis ex ögypto in Judæam ianizm.
Iſraëlis, cui pro ſcopo Aram efle oportuit. N
ſacrificet, inquit. Quèòd ſi vulgus coœno, virgil-
que ſubductum tantam èé cicatrice amputatæ cu-
tis dignitatem haurire portuit, ut fini ejus profli-
gati Reges, elementâque ſubjecta haberi non
poſſent idonea; quem ſanè Judæorum finem non
præco, ſed Vates gemini coram Rege pronun-
tiant, haud liberratem, ſed Rehgionem eſfle, li-
batas hoſtias, non hoſtes debellatos: Quid de
Chriſlianis ſentiemus, quorum initiatio funus
quodam modo, & cruor eſt Numinis?
Et miramur, ſi, cùm Judæus ita purpuret
vulnuſculo, ut faſtidire Regum quoque Victo-
riam debeat, Chriſti nos ſanguine purpuratos à
luto Petrus educat? Chriſto igitur paſſo in carne, 1, Pet. 4.t,
& vos eddem cogitatione armamini. Quia, qui
paſſus eſt in carne, deſiit à peccatis: ut jam non
deſideriis hominum, ſed voluntati Dei, quod re-
liquum eſt in carne, vivat temporis. Aut imbe-
cillior, debiliorque cruor Chriſti eſt, quam pe-
lagi ſint fluctus Erythræi, aut mergi deber .-
gyptus in Chriſtiano, in querm Chriſti ſanguis in-
fluxit. Periere bigæ, periere quadrigæ, luxus,
gazæque univerſlæ Pharaonis periere in mari ru-
bro. Et natabunt Pharaonis phaleræ in cruento
Domini pelago, vivétque faſtus in funere Serva-
tor s? An ignoratis, ſucclamat Quiritibus Paulus,
quia quicunque baptizati ſumus in Chriſto JE NO. Rom.. 3.
in morte ipſius baptixati ſumus 5 Conſepulti enim paptiſmus
ſumus cum illo per baptiſmum in mortem: ut quo- no ate
modò Chriſtus ſurrexit à mortuis, ità & nos in no- Hiacn .
vitate vitæ ambulemus. Sive Cruci, ſive Chriſii vemerum
immortalitati lavacrum comparetur, abdicare cu- zſeyus,
ras hominum cogimur, quicumque baptiſmo lu- & Cbrzßi
ſtrati ſumus. Quis enim ſublatus in crucem curu- P. ſio do-
. . . . ceant nos
les meditetur ? Quis trajectus clavis ſceptrum Eierna
comprehendat? Quis purpuram rapiat, quuùm zan um
ſanguinem effundit? Quis denique mella ſitiat ſectari.
in felle? Et auro ambiat coronari ſpinis, dumiſ-
que confoſſlus? Mors ideò baptiſimus appellatur
à Paulo. Et non pudet tam vivacem humana-
rum rerum ambitum eſſe, in tuo, Chriſtique
funere? Et libet luxuriari in morte? Vallaris un-
dique vulneribus Domini, & delicias conſecta-
ris? Non horres implicari, difflueréque volup-

Nitlil præ.
ter Deum.

IV.

tatibus, cum te ſupplicia Chriſti circumſtent?

Conſepultus Chriſto es in morte, & involutus Obrinus
ſindone mortuali accumbis ad epulas, choreas Siir
agitas, ludis in thermis, ſepulchrum ſpiras, & ad- abducit.
ſpiras ad orcheſtram? Cohorreſcimus ad aſpectum
Sandapilæ: & Chriſto conſepuhi laſcivimus, & Paugie,
cachinnamur? Nec Venus frigebit in morte? Imò notas im-
deſolatorios tanti cineri carbones ſupponet, ure- ierdicta⸗
mürque cùm ſepelimur? Vides, ut ſola baptiſini
luſtratione avocemur ab ambitu, divellamur à
luxu, occumbamus voluptati. Si enim baptiſmmus

Mors

Mors eſt
euiteluni
hocel
/
fucn. iſe
bes, Ule
i, (l
100 , goun
juaßin
rrerit 4
cmnkalmu.
lis Ciſhx
Mem ſuf⸗
aunque Vin
lnem: 5
mun freli
ing. At
nuſgelis,
Ulies,U.
caverat, 1
Mrelikin
er wie
e 0 annb
Tonemn nob
AhReüme.
, obinit
em C
in ſan /
n isted
En. Dls ib
NNltes,
1e Cionmas
tin, e gen
Gamlg, lan.
n genme,
Clnun bit
i. G ſſtlle!
. Ulnucer
, Me Imine
emit, E
Gn,,ſupr
n gisern
Eyenuet? T
. Qal
riin imren
n, gi do
1i onderſan
indoleme
n e⸗
un he &
gere, (d
Cnegin
Uhicltareze
um deſi

l em .. . .
tum inher

Ninſei,
AN
in ereren

1
n He

nern
0l: l
leſeng
eenn
menls e hi
nil u

MMam 1e

ere n
Onin ir.
1 chni.
atgCli
Cesnnn ,
in Müene
ponit I
end, i
npuetr.
ieſe
hebeni n
mn fenun
ebe o.
pen h
8: e
inaio dau
ig⸗
1u Nruet ,
Uoe ⸗
Porpakana 14
ſritan k
l
: NriN
De, 1.
1. Aumte.
l uinſe
enen .
ſi Uur⸗
dige In
gie in nir
eræ i cheid
Conerr
iibis u, 4

i, ſyre ChdI ns
r, Miantr

cinn
P et,
1 Alenel
7
t,
ain

eleN
i⸗

De Cyro Rege. Cap. XXV. 217

Mors eſt, & crucis inſtauratio, quæ non violæ
exareſcunt in trunco? Quæ non trabeæ lacerantur
à lanceâ? Quæ mella Chriſti fella non infatuant?
Ergo, ſi Chriſtianus es, nihil terrenarum re-
rum appetere potes, ſed ita vitam trahere de-
bes, utd eam Chriſtus egit in cruce. Sedenim
ais, & Chriſti excitatio adumbratur in baptiſ-
mo, quùm ex aquis emergimus, uti mors
ejus exprimitur merſione. Ur quomodo Chriſtus
ſurrevcit à mortuis, ità & nos, inquit Paulus,
ambulemus. Ad immortalitatem ergo confugis
Chriſti, ut voluptatibus diffluas? Cruce tibi me-
lius Chriſti, quam Reſurrectione, conſuleres.
Nam ſuffixus patibulo Dominus myrrheum ur-
cunque vinum libavit: Commendavit Joanni
Matrem: Solatia ſuorum non excluſit: elemen-
torum præſidia arceſſiit: Patri ſupplicavit dive-
xatus. At redivivus elementa, affinitatéſque
tranſgreſſus, membra circumtulit, quæ immor-
talitas, ut contrà incommoda tempeſtatum, lo-
ricaverat, ità illecebris reddiderat inacceſſa,
præſtiterârque voluptatibus non obnoxia. Mo-
net proindé nos Paulus dignitatis noſtræ, ut-
que ab ambiru, luxuriéque nos avocet, non
mortem nobis, quam è& baptiſmo extraximus,
Colol. n ſed Reſurrectionem, quæ nos elutos conſequi-
tur, objicit, obtruditque. Igitur, ſi conſurrexi-
ſtis cum Chriſto, quæ ſursum ſunt quærite, quæ
ſursum ſunt ſapite, non quæ ſitper terram. Dede-
cent plùs redivivum illecebræ, quàm occumben-
tem. Plùs ab humanis alienum te eſſe jubet im-
mortalitas, quam repræſentas, quàm mors, cui
te conformas. Cum Chriſto reviximus? Ergo ter-
ram, ne premendo quidem, calcandéque, attin-
gamus, quando pavimenti nofſtri teſſellæ aſtra,
non gemmæ, ſunt. Sol adſternitur in ſtroma con-
cinnati nobis ab immortalitate ſolii. Noſtri lati-
Ambuio. Cés Cryſtalla ſunt, & gemmæ lapides noſtri. An
poſſumus deterendis ſideribus pedes deſtinatos, in
aulæ limine lubrico collocare, ut prenſemus
centurias, & ſuffragia tribuum ſeu pretio emer-
cemur, ſeu prece? Deſignatum Ambroſiæ gut-
tur quis cono ingurgitet ganeæ, & vino nectar
extenuet? Tonitru Petri, non vox eſt, ad re-
1. Reti natos. Quaſi filii obedientiæ, non configurati prio-
ribus ignorantiæ veſtræ deſideriis, ſed ſecundum
eum, qui vocavit vos, Janctum, ut & ipſi in om-
ni converſatione ſanti ſuis. Hanc à neophy-
tis indolem exigit, propemodùm divinam, Pe-
trus, quâ eos repudiare vel deſideria umbra-
rum jubet, & Lucem, quaquà incederent, ſpar-
gere. Quid autem humanæ reſidere in iis pati-
tur contagionis, à quibus ignorantiæ quoque
cupiditates excidit? Num facinora iis permitter,
quorum deſideria, non criminis tantum, ſed
Pdervera. etiam imperitiæ reſecavit? Quid non his ſubli-
Rrvr ge The imperat, quorum nullam eſſe patitur actio-
ceſſariu nem expertem ſanctimoniæ tum animi tum
Neekkisi. Corporis? In omni, inquit, eonver ſatione ſancti ſi-
eaſe. 118. Quò nos non erigit Fides! Si Cyrus adire vult
neminem Hieroſolymas, quin unum pro cun-
ctis opus moliatur, domum fcilicèt Domini.
Juncétim Paulus & Petrus, quos initiant, ſolum
eos Numinis cukum promovere jubent, ſum-
mis tantùm pedibus coznum contingentes, non
ut terram inambulent, ſed ut eam aut præte-
reant, aut calcent.
V. Quâ ego Chriſtianorum nobilitate ſuperbi-
rem, niſi quæ nobis Apoſtoli ſubjecere ſidera,
Tob. B. 3. Ea lippus Judæis ſubſtraviſſet. Confitemini Do-
mino, ſilii Iſrazl, & in bec gentium laudate
zum : quoniam ideò diſperſit vos inter gentes, que
Ethie. Comment. Tom. III.

Dignitas
ſpernenda.

ignorant eum, ut vos enarretie mirabilia ejus,
& faciatis ſeire eos, quia non eſt alius Deus Om
nipotens præter eum. In crepuſculo revwiſentis dermo 4
e0 E .

ſeie lucis itaà vinctos Tobias hortabatur. Obli- msliar,tas
viſci eos compedum cupiebat, volebatque pe- cum ſæ a-

dum vinculis libertatem oris aduecti. Quod de, Ze.
ſupererat ſpiritus delaſſatis Coelo impendi ju zum coro-

bebat: Et quaſi ad eos nihil attinerent mati neiur.
cæ, virgæ, ſecures, & ergaſlula, vulgandis
Dei laudibus captivos addicebat. Regnetis,
an ſerviatis veſtrà intereſt nihl. Eò vos rapit Kterno⸗
genus, illéque vos deſtinat fides, ut divina- õ
rum rationum ſeu infulati, ſeu vincti, ſata- ſit euræ-
gatis. Cruor, quo faſcias inſperſiſtis, niſi men .
tem purpura conveſtivit, degeneraris à ſtirpe. YTriéulaiio
Colum enim intueri jofſus eſt Abraham, ut, n, Te.
quùm cenſum ſiderum imſſet, falndium eum pigitaem.
caperet non Meſopotamiæ tantùm, ſed Mun-
di. Quo ille terrarum ſtomacho laboraverit, in calamite-
dè aſſequi licet, quod nuſquam domum extru- mm, Diter-
xit, tor quamvis Regum ſeu manubis, ſeu mu- nitas.
neribus opulentus. Quò accedebat, aram bi;
illicò excitabat. Hic peregrinandi ſcopus ma- Tiwratie⸗
gnæ animæ fuit, ut Dei ubique cultum diſſemi dimm Fides,
naret. Idem vos propoſitum decet : quæque H
ille præſlitit victor, vos ea præſlate capti i. dasio.
Ejus de Deo laudes ex auro fuxere? Vefira
de Numine prædicatio & ferro (caruriat. Faci-
te catenas veſteas eloquentes. Per vox loquax
ſit compes. Vaticinentur veſtris impreſſæ hu- Tibulaslo
meris Virgæ. Sanguis, qui & vulneribus flunt, "oleranda,
quando catadupas imitari non poteſt, eas exu- 4
peret, ſfürditatem non incutiendo Afſyriis, Sce,
ſed extundendo. Audiant ex vobis, quæ Nu peiwolun-
minis virtus ſit: quétque in vobis hiant vul- sazi con-
nera, tot ora evulgandis Dei tabulis pateant. ormemur.
Ità fiet, ut veſtrorum corporum plagis men-
tes perduellium conſaneſcant. Perite a Chaldæis,
non, ut vos vinculis expediant, ſed, ut ſua
vincula exolvant, quibus eorum animi vin-
ciuntur. Hæc dùm audio & Tobia ſuarum ca-
lamiratum immemore, quòd, collineandi de-
ſiderio, nihil animadverteret præter ſcopum,
vix Judæum à Chriſtiano internoſco. Ete-
nim, ſi Judæo intueri non lcer catenas, qui-
bus obligatur, ut hberius Deum hboſtibus nun-
tiet, ſui nuſquam ſolicitus infortunii. Quid
ego Chriſtianis ſuadere poſlum, quod popu-
laribus ſuis non prius Senex inſinuaverit? Vix
impetro, ut monilibus non, ægré Chriſtia-
nus exuatur, hoc eſt, ne coœlo convicietur,
ſi auro fort mulctetur. Tobias Judæis edi-
cit, ut catenis onuſti Dei laudes promulgent;
hoc eſt, ut vocem & ferro auream emittant.
Convicia vix ego compeſco in argento. Hym-
nos ille extundit & Chalybe. Confiemini Domino Tob. 1z. 3.
Rlii Iſraël.
Sed Petrus præſcripſit Chriſtianis, ne non ul- VI.
quàm elucerent: Et ipſi in omni converſatione I. TPett. i.
Janbti ſitis. Ita ſanè. Verùm Petri verba rebus!
à ſe ſanctiſſimé geſtis Tobias anteceſſit. Domi
epulum Senex inſtituerat & patinis frequens,
& convivis. Eſculemiora jam fercula prio- Tobia;
rem menſam exceperant, cùm ei non malus Wr
civis jacere Judæum nuntiat in plated nuperri- Mterno-
mè jugulatum. Quid hic ageret Senex, & menſæ m.
accumbens, & cognatis interſeptus, & Prin-
cipis edicto à Judæorum abflerzitus ſepultur. Fervor nbi⸗
Officia, ſupplicia, lenocinia conſpiraverant, ut Tr kee-
Tobiam convivio affigerent, Quid enim agte Ee RE .
ſtius, quàm eos deſerere, quos domi tuæ co. HBominus

. . . minas cors-
naturos adduxeris? Quid inamoenius, quâam coe- tsemgst

nam

S§. Tobiats

Nihil pra-
ter Deum.

N ℳ

21 8

nam procuratione funeris inquinare? Quid du-
rius, quàm in ſe crucem, virgâſque provoca-
re, ut cadaver vulturibus ſubducas? Funicu-
lo hoc triplici nodoſiſſimo convivali lecto To-
bias illigabatur. Sed novus Samſon, qui foemi-
narum vincula neſciebat, hos facillimè funes
Tob. 2.2, abrupit. Statimque exiliens de accubitu ſuo, re-
linquens prandium, jejunus perven't ad corpus.
Tollénſque illud portavit in domum ſuam occultè.
Cumque occultaſſet corpus, manducavit panem.
Quis crederet eò provehi Fidem, ut ſanctiores
patinas eſſe jubeat, quam hoſtias? Quis ità per-
litavit in Templo, ud domi ſuæ Tobias con-
vivatur? Horruere deliciæ ſeveriorem difſcipli-
nam epuli eſſe, quàm lycei; & mitids in ſe
Stoicos in ſuis decertaſſe circulis, quàm contrà

ſe prælientur Judæi convivæ in cœnis ſuis. Rap-

to vixit Tobias, & cadaveri inhiavit; ut ſuos
quoque Religio haberet, jactarétque Vultures,
à quibus rapinâ Vultures prohiberentur. Non
diſcerpetis ferociſſimæ volucres, jugulatorum cor-
pora Judæorum; nam ea veſtris laniatibus ſanior
Vultur, hoc eſt, Turtur rapuit incruentus. At
quæ adiit vitæ capitiſque diſcrimina Senex, ut
ad cadaver adiret! Minori periculo Theſfſali
ad aureum vellus adnavigarunt, ut Colchim

„ .
iern expilarent, quàm ad cadaver Tobias acceſſit, ut

tanàn 3
sigue, demortuum efferret, inferrétque domum. Ut
Eva liguriret, mortem ad ſe irrumpere pertulit.
Sulæz Tobias convivium ſprevit, ut ad mortem per-
Zubia illu-.

Jum in con. tingeret. Pollinctori inter pocillatores invidit,
vivio. & ſe Vulturem finxit inter coturnices. Non ap-
z poſitum palumbum, ſed procul à ſe poſitum ca-
Zwurrer daver eſurivit. Sed itaà ſeſe confinxit in Vultu-
emur in rem „ut rapto quidem cadaver's paſceretur, non
merita. rapinâ. Aſſidebat menſæ, ſed mente feretrum
agitabat. Videbarur in os dapes ingerere, ſed ſe-
pulchro occiſi membra condebat. Erant inferiæ,
quæ ſeriæ putabantur. Non enim vacabat à fune-
re, quamvis epulo intereſſet. Hinc cinerem,
hinc ante ſe panem Tobias expendebat; & plùs
eum cinis irritavit, quàm placenta. Spretis
proindè menſis, ſandapilam extulit; ſapidius
teſtatus Rehigioni tabum eſſe, quàm ſiligi-
nem. Ambigo, plůſne mirer Abrahamum in
monte litaturum, an domi Tobiam epulatum.
Nam Abraham cum periculo filii ſacrificium ado-
ritur. Cum ſuo periculo Tobias Judæi funus
curavit. Vulneramus faciliùs, quàm cædimur:
& quamquaàm liberorum doleamus interitum,
noſtro penitùs interimus. Adde, non eundem
utriuſque cædis futurum fuiſſe exitum. Iſaac
enim, ſi feriretur, hoſtia caderet, à quâ parens
conſecrabatur Antiſtes. Quo quid nobilius? Si
verò in lictores Tobias incidifſet, offocatus la-
queo, notam poſteris inurebat. Quàâ quid cæde
probroſius? Ibi pater Numini auſcultabat, à quo
ſtipendia funeris expectaret. Hic Regi Senex re-
& ubia, luctabatur, quem in ſe ſæviturum ſciebat, tu-
mulati occaſione popularis, & vitaâ cariturus,
& ſepulchro. Quæ Sphynx excedentis è convivio
aut veſtigia, aut metam Senis divinaſſet! Intem-
peranter à convivio progrederetur ad purpuram
candidatus. Jam undè ad curulem digredi ne
ambitioni quidem liceret, indè fides feſtina-
vit ad feretrum. Tu quidem, Abſalon, vino
ſanguinem miſcuiſti, intrusâ in convivium Mor-
te. At quàm a te Senex diſſentit, dum funus epu-
lo immittir! Tu enim vitam eripuiſti fratri-
Erepto & vivis civi ſepulchrum Tobias eripi no-
luit. Timuit novum in demortuo funus: & ſe-
cundam in occiſo mortem exiſtimavit, ſi ca-

§. Tobiaz.

—

Oliva in Eſdram.

num lanienæ cadaver inſepultum exponeretur.
Patinis proptereà Senex corpus impoſuit, & fer-
culis feretrum interjecit.
Hinc Pauli vocem illam proſiluiſſe crediderim
tam ſobriam & convivio, ut Epicureis ſociaſ-
ſe Stoicos, & Metrodoro conjunxiſſe Zenones vi-

VII.

deatur. Nive ergo manducatis, Zve bibitis, ſive 1. Cor. 10.

aliud quid facitis, omnia in gloriam Dei facite.

Ad hujus effati Lucem ſi Stoici diſquirantur,
quis Anaxarnhum ab Ariſtippo diſlinguat?
Quis luxuriantem Dionyſium à Diogene diſcer-
nat abſtemio? Nemo ita ſeſe philoſophiæ ob-
ſtrinxit, ut à ſeveritate non reſpiraret in cali-
ce à ut non inducias inter licentiam & diſcipli-
nam agitaret, quandiù liguriret? ut non deſiſte- 4
ret philoſophia, quuùm inſiſteret patinis? Grata ererie.
Stoicis philoſophia, ſed uſque ad pateras. Baccho a:
Socrates ſuccumbebat, & rigoris cicutam ne-
mo non effudit, ubi deveniſſet ad craterem. Po-
nebatur torvitas ad abacum, & mantilia pallium
integebant. Ceres Gorgon habebatur Philoſo-
pbiæ; & ne rigeret inter pateras Sapientia, il-
latis patinis derigebat. Erugabatur frons Stoici,
cùm venter eſcis intenderetur; nec triſte ſuper-
cilium ſupererat, ubi fercula Philoſophis arriſiſ-
ſent. Celebratiſſima ſympoſia Socraticorum
ſunt, ubi ſuus quoque licentiæ lectus inſterne- iia pal-
batur. Sales emm & lepôres inter convivas ja- iata.
ciebantur, quibus plùs fercula condirentur,
quàm libidines. Narn ibi Cupido non jocaba- Kagen
tur in jocis; & Venus, quæ Poëtis emergit ex d
aquis, apud Philoſophos aut natabat, aut velifica- MNtanitas.,
bat in vino. Et vela facilè ſuſpendebat, quæ gra-
tior ebrioſis aderat non velata. Quâ palliati ga-
neones licentià de amplexibus garriebant? Quàm
impudenter in ſentinam uſque libidinis, non Seriaas ne-
ſolas Virgines detrudebant Platonici obſcoe. Naria.

uxuria.

74.

niſſimi ! Nimirùm, portentum fuiſſet, ſi aciei c,cumſze.

in Sapientiæ Solem vivacioris Aquilæ, ſeveri- So.
tatis ſuæ uncis in cœlum Ganymedes non ef-
ferrent. Quos tamen portentum eſt, non eos
Jovi pocillatores ſiſtere, ſed ſui eos apud ſe reti-
nere & pudoris, & nominis pollinctores. Obrui-
tur enim Socraticæ Scholæ gloria tam effœmi-
natis de viris opinionibus. Quas ſpurciſſimas
cùm in gymnaſüs eſſe ſententias, viderique ti-
merent, menſarum eas linteis convelarunt, pro-
feſſi aliquid dandum Baccho, quod Philoſophiæ
non daretur; nec ea Philoſophum dedecere co-
ronatum, quæ convenire palliato non poſſent. Ità
apud eos Sapientia alias habet in pugillaribus ta-
bulas, alias verò in crateribus. Si decumberet,
furere poterat & inſanire. Si doceret, barbam
tantùm curabat & baculum. Palladem colebat
in lyceo, in ſympoſio Ganymedi Sapientiam
propinabat, & ſuæ illum licentiæ Jovem ſalu-
tabat. Quis crederet tantam latuiſſe ſub pallio nu-
ditatem: & ità floribus baculum delectatum: adeoô-
que lanuginem barbæ placuiſſe Ergo, quia bibitur,
non vivitur? Ergo epulari & ſapere non licet? Hi-
beétque & inter ſapores deſipere, & in ſale in-
fatuari? Baculum tenetis, & Narciſſos com-
prehenditis? Quid flori cum trunco? Quid
barbæ cum imberbibus? Tantumne Lyæo in
Lyceum licet, ut lupanar Philoſophus, & vo-
luminibus evertat, & pateris ſiruat? Hanc Pau-
lus non laxationem amimi, ſed luxatæ reſtinctio-
nem virtutis Chriſtianis procul menſis ſubmo-
vit, quibus intereſle divinitatem cupiit, æquè
incorruptas ſaciendo Chriſtianorum eiſe pateras
oportere, ac victimas. Nihil Chriſtiano licet in
cœnaculo, quod in Templo non liceat, una
L 1

Caſtitas ras

reſcion⸗
balle
lel olin

ſelul.
ſir nichnia
S cibon
icagite hi
ium woce
1 eð geln
ceduo .
Wmin,
,r gi alemnun
5 Glſnient
ibectis d
i ihffbi⸗
etlles,
Aibaſam ſin
2 6d onorme
Prge gerl
Due ſgpe
H Mogue ea 1
er keroula de
5ine haerat,
. luer, gu
bms enige,
5 ia lbierea
alonecue e
Nn Aummn
1linlie,
eerimn hie
ui, At
n autnet,
kunkmum
Een eim 1
Molnb, ca
ſebi cllcnen
ii, diu
iſorila
rhiuſa Ten
d MNin i
4 Nlntir
4 Ci Delim
n afü
ffüni conmn
in Eecheſa cn
I bor Parea
t, at kone
Eeraen cucn
Menn iar
Mas in (tcen
ln Mlake
neil ele cn
fäluſmantin
e, tedi
Nlu,
du :
ac d
e i inl

„

Wkne
1,A.

Mtäüldin N
encnern
ſeie
Glnennr
geneclen.
Dl
arer ic.
8
tnce
tni S
SSSZ
CCr
GaKten)-
Diſi An
atur Nit
Sahien
keon hi,
ec tiki.
Alhimi
Aunnomn
h len. 1
1 Cmnſ Ne
Chikmn,
o din ikr „
is enegt a d
n, Aikr in
lebat, gler
u lig
mieben,un
lbicti, gun
laii dr 71
ſuila i e;
Acule bei h
Pnels mn 4.
el, Mn ens
erei
ne Oni
in un hrni
Mus ſuclins
6, Nri 1
nveherumn,r
vod Phüoheh
mn Cedecelenn
non poſen 8
Pugllerdu 1
i decunbens,
gocetel, Miin
dlahen anl
med Gnennan
ie Hrerir
genb o 1.
eeblamac
Ergogue n 8

Gulæ ſub-
ſervire co-
gitur Pœ-

mitentia 12 O.

canobiis ·

Mortifica-
tinum ſi-
tis.

Religionis
perfectio.

nelieioſa

cœnacula.

Omnia qu
ſtu vertun.
tur in me
pita ob Fer-
vorem.

convivia
Religioſo-
rum.

☛
De Cyro Rege.
ſi refectionem excipias. Quam etiam Primo-
res Eccleſiæ tam Religiosè inſtituendam cenſue-
re, ut olim ponè aras Chriſtianis menſæ ſtrue-
rentur. Quæ menſarum ſanctitas ità in Reli-
gioſarum familiarum cœnaculis perdurat, ut
vix triclinia diſcernantur à templis. Nam, ut mit-
tamus ciborum parſimnoniam, de qua ſuperio-
ri capite non nulla libavimus, ea eſt epulan-
tium modeſtia, is rigor, ea Religio, ut lita-
re eos credas, non cœnare. Pſalmi patinas ante-
cedunt, & nemo ſine Cruce, quâ dapes conſi-
gnat; diſcumbit. At quis diſcumbit, quin ſe priùs
Numini, Crucique ſacrificet? Fratribus etenim
alii adſternuntur, ut oſcula eorum pedibus affi-
ant. Ali decuſſatis in crucem cubitis coœlo
diù ſupplicant, antequam comedant. Expanſis
alii brachiis din perſtant immobiles ; ut quando
frui fupplicio non poſſunt pro Chriſto mortem

oppetentes, ipſimet ſibi, & Nero, & lictor, &

patibulum ſint, non tantùm in crucem aéti,
ſed conformati, fictique in crucem. Humi
plerique decumbunt, & jacentes epulantur. Non
pauci & ſuggeſtu ſua crimina vulgantes, palàm
quoque ea, ſeveréque expiant. Nec virgæ in-
ter fercula deſunt, quibus ſeſe pudor honeſtiſ-
ſimè lacerat, ut & cruentis ſulcis Ceres aurea
pullulet, quâ Sponſus ſanguinum ſaginetur. Pe-
tunt denique, impeträntque plerique, ut quæ
in ipſis obſervaræ ſunt maculæ actione, repre-
henſionéque ê roſtris publicà, ſeverdque inter
pateras eluantur. Conjicite hæc inter ſpectacu-
la diſcipliuæx, quæ ſint gutturis lautiæ; cum
præſertim publicus nunquam lector aut & Scrip-
turis, aut & Patribus, aut è& ſanctorum geſtis
non expromat, quæ vel Polemonem heluonem
& florulentum in inſignem Philoſophum ver-
terent, etiam reluctantem. An hic non pare-
tur Apoſtolo, calices patinâſque cœlo iis planè
verbis conſecranti: Sive ergo manducatis, Nve
bibitis, ſwe aliud quid facitis, omnia in gloriam
Dei facite ? In quo (ſi exomologeſin, libaque
excipias) à Templo triclinia diſtinguuntur? Imò
quid non in his ad ſeveritatem Chriſtianæ phi-
loſophiæ accommodatius, opportuniũſque ?
Quis palam in Templo reprehenditur; niſi
fortè à fidei Quæſitoribus vinctus in roſtra Re-
ligionis contumax pertrahatur? Quis ſeſe loris
in Eccleſia concidit; niſi aut ſacco perſonatus,
ut rubori parcat, etiam, quùm cruori non par-
cit; aut fronte ad pompam perfrictà, ſi capiti
detraxerit cucullum? Quis in Chriſtianorum
Conventu Fratrum pedibus affunditur? Quis pal-
mas in Crucem ſurrigit, ut ſe populo crimino-
ſum perſuadeat? Imô quot in ſancéto garriunt?
Quot circumſpiciunt, luſtrântque omnia? Quot
hac illâcque canum more diſcurſant? Cùm in
cœnaculis Monachorum vox una pro tonitru ſit;
ſibilus pro turbine; oculorum conjectus pro ful-
gure; oris crepitus pro terraram motu, everſio-
néque. Nullus, niſi curioſiſſimus, aut ſuam, aut
aliorum patinam explorat: Nullus, niſi contumax,
Vagatur oculis: Nullus, ne quidem procax, ſub-
muſſat. Uc videri mirum non debeat, ſi cor-
poris cruoriſque myſteria Chriſtus, non in tri⸗
clinio ſolàm inſtituerit, ſed ea pateris patiniſ-
que defuderit, tantam iuorum futuram in epu-
lis ſanctimoniam præſagiens, ut Chriſtiano-
rum vix ab hoſtiis internoſci poſſet refectio. Nec
ità abitur & triclinio, quin præſcripti convi-
vio pſalmmi Religioſiſſimè decurrantur. Quibus
perſolutis, non ad nugas fabulaâſque diſcedi-
tur, ſed coœnæ temperattia omni ſermonum
Eithic. Comment. Tom. III.

Cap. XXV. 219

ſale conditur. Aula enim cCenatos excipit, ul 1
conſidentes alii, lentè ali dilcurſames eos de

Numine, de colo, de rernitate inter ſe ſer-

mones inſtituunt; ut plerique plùs ſe confabula-
tionum ignibus fateantur uri, quam ſub orandum
manè, veſperéque inter precum faces æſtuaſſent.
Hæc ego, non auritus, ſed teſtis ſeribo ocula-
tus, quibus & ſæpè arſi, & quotidiè interſum.
Quid ergo in caſtris fidei non ſublime, ſi tantam
ex ſe patinæ promunt philoſophiam? Si ubi deli-
ciarum nundinæ inſtituuntur, Epicurus pro-
ſcribitur, torquetur, vulneratur, quò ſe a decu-
manis poenitentiæ recipient voluptates? Si crux
pangitur in patinis, ubinam caro reſolverur à
pedicis? Si ganea cruciatum corpori pParar,
illecebræ refodit ſepulturam, ubi vivet illece-
bra? Flores ſperet & roſas intemperantia, quam
in cœnaculo, hoc eſt, in ſuo regno virgæ con-
cerpunt? Quæ Odei, quæ cellulæ, quæ cavea-
rum futura eſt in Chriſtiamis, penè dixerim,
torvitas, quorum tam immanes, odioſæque
ſunt cœnæ? Lacrymis ſeſe abſtinebit exomo-
logelis, ſi cruori Gula non parcit? Si diſcum-
bitur inter virgas, num in viol flagitia eluen-
tur? Si graſſamur in carnem, duùm corpus con-
fovemus, num membris parcemus, quuùm à
Spiritu ſtabimus, tam ſeverè contrà carnem de-
pugnante? Actum de laſcivia eſt, quum vel
luxuries militet pœnitentiæ. De deliciis plane
debellatum, quibus triclinia in charybdim de-
fatiſcunt. Imperabunt voluptates, quæ apud
nos, vel in cratere merguntur, & vinciun-
tur in patinis? Quod, rogo, tam illecebro-
ſum œnophorum, ex quo vinum ſine lacry-
mis defundatur? Quis porrò lacrymas neſciat
cicutam voluptatum eſſe, & nectar temperan-
tiæ ? Has verò ego menhſarum poœnas defſcri-
pſi, quas ſaltem oculis hauſi. Nam hi cùm hu-
maniorum mitiorumque familiarum cruciatus
ſint, auſteriorum iis longè ſæviora ſupplicia
Cœnobiorum eſſe non dubito; ubi, ſi tuni-
cis cœnæ reſpondent, profectò, quos funis ve-
ſtit, eos penè ſtranguler cibus, neceſſe eſt. Sa-
crificantur habitu, cubili ſepeliuntur, horto de-
laſſantur, quidni cibo potuque torquentur ?
Eorum ità utinam triclinia ſpectaremus, utl to-
gas intuemur. Ut harum cohorreſcimus ſetis,
ità eorum ſupplicio expalleremus. “
At iſta, ut inviſa pleriſque, ità fortèe fabu-
loſa, fictâque credentur. Dici hæc, ſcribique ma-
gnificè, Epicuri de grege ſus fortaſse ſubgrun-
niet. Quæ quamvis intrà Monaſteriorum la-
tebras peragantur, luce tamen ea clariora fe-
cere, aut exauthorati aut transfugæ ; quorum
hvor hanc nunquam Religioſorum coœnacu-
lis diſciplinam deeſſe negabit. Non enim men-
tiretur, ſed inſaniret odium, & fureret. Ur
hæc tamen ſeveritatis palma Chriſtianis Mo-
nachis, Clericiſque negetur, Magdalenæ eam
nemo eripuerit, niſi repugnare Evangelio, fidei-
que audeat. Id enim non à me, ſed à Luca
triclinium deſcribetur. Accubuerat ad Phari-
ſæi menſam cum cæteris & Diſcipulis & Scri-
bis Chriſtus, cùm epulis raptim fœmina inter⸗
venit nec incelebris Hieroſolymis, & fatmoſa⸗
Et ecce mulier, quæ erat in civitate peccatriæ;
ut cognovit; quòd Jeſus accubuiſſet in domo Pha-
riſæi, attulit alabaſtrum unguenti. Nihil hacte-
nus in cœnaculo trepidatum; imòô fœminæ ar-
riſit ingluvies. Quas enim & peccatrice Volup-
tas ſuſpicaretur inſidias, aut in Triclinio; aut
ex Alabaſtro ? Brevi tatnen edidicit nihil
2 ttuot

.

& Zbluptas

ut exilet

VIII.

220 Oliva in Eſdram.

tutum illecebræ apud Chriſtianos, quorum ar-
dor lacrymas deſtillat in pateris. Quid phira?
undé ſuppetias ſperavere Deliciæ, indè ſe op-
§. Mgda- Primendas, perdendâſque ſenſere. Erenim ita
lena litavi Vas mmulier concinnaverat, ut Erythræam mare
in eputo. mitius in ſe fuifle Superſtitio fateretur, quam-
vis Pharaonem abſorpſerit, quàm Alabaſiritem,
in quo fſomina ſuuam Æigyptum cum Curribus
& equitibus univerſis depreſſit, ſubmersit-
que. Natabat ità olim in Alabaſtro luxuries,
ut non ſemel, nec unam ex eo Hebræis ado-
leſcentibus effuderit Babylonem. Imô naufra-
gæ in mari mortuo Sodomæ intrà Magdale-
næ unguenta revixerant, refloruerântque non la-
teritiæ, ſed marmoreæ, imò veroò gemmeæ.
In dore Nec ardere Sodoma deſierat in Vaſe, ſed Sul-
Sodomæ re. phur non cœleſte, ad poznam ſceleris eructa-
viviſeunt. hat , verùm avernale jaculabatur ad incrementa
flagitii. Ecquando enim fax Cupidinis extin-
guetur, quam non pice luxuries, ſed nardo enu-
triret? Quis tædam libidinis exhorreret, ſi eam
non reſina, ſed unguenta incenderent? Non
ſalſa, amarâque ex Alabaſtro, ſed unguentata
ſubindè Venus emergebat, ideè maximeé Sa-
lax, quod minimè Salſa. An indè non enata-
ret Cupidinum nuditas, ubi in unguento nau-
fragium ſola Caſtitas agit palliata? Nimirùm
in nardo tunicæ, hoc eſt, ſolæ pudoris teſſe-
ræ demerguntur. Has cum Alabaſtri condi-
tiones percalleret illecebra, Magdalenam, quam-
vis injuſſam, intrà triclinium admiſit, und
Nardi luxurie gratioſam. Nec horruit, ubi
eam ad accubitum Chriſti ereptare vidit. In-
dè ſiquidem in convivas manaturum ſperavit
omniz zu- largius delicium unguentorum. Verùm ſpe ſuâ
ſtis veriun- excidere Voluptates; quòd Maria eſſet, quæ
e. Magdalena credebatur. Alabaſier enim ideò
Pœnuemia tantùm Mare intrà ſe mortuum recondiderat, ut
vera. Sodomas penitùs mergeret, & Jordanem ex
ſe effunderet, qui in Chriſtum ipſo eſſet Jor-
dane obſequentior. Etenim ad Jordanem, ut
lavaretur, Chriſtus acceſſit. Hic Jordanis acce-
dit, & incurrit in Chriſtum; nec minori mira-
culo is unguenti profluens, quam ille gurgitum,
excurrit. Nam ibi caput Domini Columba in-
umbravit. Hic Upupa in Columbam ad Chriſti
pedes fingitur. Lavatur ibi Chriſtus à Joanne.
Hic Mariam abluit Chriſtus, cùm lavatur. Ibi
Chriſtus Dei Filius à Patre promulgatur. Hic à
Filio adoptatur in Dei filiam Magdalena. Ibi
Jordanis, à deliciis Libani, in ſulphura procur-
rebat demortui circhm Sodomam maris. Qui
verò hic ex Alabaſtro Jordanes emittitur, è
ſtagno Sodomorum in candorem refluit nivéſ-
que Libani; imò Magdalenam in Libanum

vertet, quæ libidinum myrtos in cedros conſe-

rat pudicitiæ. Quam à ſeſe diſtat Mulieris Ala-
baſter! Morientes laſciviæ muſcæ unguenti ſua-
vitatem non perdunt, ſed exaugent; & quæ
dudùm nardus muſcas Ægyptiis pariebat, tur-
turem edit Palæſtinis. Sentina olim criminum
vas jam mare Sacerdotum æneum exuperat.
Nam illo in mari ſuas Levitæ maculas depone-
bant. Hoc è vaſe gemmas extrahit Magdalena,
& pſaltriam demutat in Antiſtitem. Quam-
quam cur ego Mariæ me ità mergi patior Ala-
baſtro, quaſi unguenta tantùm effuderit inter
patinas foemina? Dapes ſervi, & pueri pateras
inferebant. Sed Maria, doloris hoſtiam non
adornabat tantum, nec tantùm immolabat in-
ter lances, ſed pariebat. Etenim Chriſti pedi-
bus advoluta, ut ſe penitùs demutaret, convi-

ℳ

vium in ſacriſicium convertit. Ergo quæ unum mß er
ex Alabaſtro, quaſi exterum, Jordanem emiſe- . ant
rat, riguos Siloë geminos intimoſque ex oculis lſe⸗ ei
effundit. Frons enim illa, quæ Etnam intrà lck bi
cilia, Veſuviumque dudùm abdebat, ſuis undè ſen⸗ ſ
tædis Cupido flammam corriperet, lacrymarum late⸗ 7
non unum ex ſe laticem demittit, quibus Amor 1ren
conglaciavit. His namque aquis, ut Pudor emer- mn, 4
gat, & togæ innatant, & demergitur nuditas. zun
Aquas verò eas, an flammas appelles, incertum. laten
Lavant enim, & amburunt. Siquidem omnis awoih⸗ 4
ibi caro, quæ ſœnum eſſet, exurebatur. Quævis lne
autem ex carne macula inibi tergebatur. Has lgnten⸗
ego beatiores aquas, quàm quæ ſub Noëmo fue- 1 el n
re aquæ, diſertè pronuntio. Nam Noëmi undæ nl fuiij,
cum & cœlo, tum ex abyſſis ad interitum car- (nd, un .
nis effluxerunt. Hæ verò aquæ, quùm è& Ma- Kn.
riæ oculis diffluxerint, quis non & cœlo eas, imè . Hi lau
⁶& Sole, eéôque gemino manaviſſe dicat? Ar- Lacxzwma Arnigdhen
cam illæ ſervavere aquæ: hæ Arcam compegere. Magaale- Euud d
Sed arcam illæ impoſuere montibus: hæ dolo- ae⸗ gücen kn
ris Arcam laſciviæ collibus dejectam, ad Chri- viere. k Phmial,
ſti pedes, tanquàm in mœroris convallem de- iͦ nller
preſſere. Nullus in hâc porrò Arcà ſuperfuit Cha- ns genn
mus, qui laſciviret. Nullus ex hâc Corvus avo- cenn intt
lavit, qui ſanie ſaturaretur. Nec oleæ pacem nunpſon
in Magdalenæ Arcam Avis intulit, quà eam GUe hklänt
Numen inſignivit. Mundum eluvio repurgavit? einnn gll
Sed iterùm conſtuprandum; ſed procacid Cha- mik i

mi corrumpenlum; fed qui Babele ſuperbiret, i kuls Tenn
& coœlo minaretur. In Mariæ lacrymis ita nau- Ern ſelker
fragium fecere Mundus & Caro, ut nunquam gr elnn ſnii
enataverint. Iis vectigal Nilus velim perſolvat. 6 Modl Ku⸗

Quamvis enim Mariæ Fluvius cx Ethiopia emin le
manet, ſtrangulat tamen, non confovet, Cro- entie. U
codilos; nec ſœcundat .Ægyptum, ſed profligat. ul e conch
Hic ſi torrens Memphim olim interſecuiſſet, non urior,
ad mare abeundum fuiſſet Pharaoni, ut naufra- eEens Dom
gia provocaret, quem lacrymæ in patrio ſo- binn, u
lo, ſoliéque ſuo intercepiſſent. Nec à Mariæ ogle annil
oculis labia diſſenſere. Quem enim inunverat la lleline
ſuis tam lacry mis, quàm unguentis, blandiſſima Pfor Corltlan
illi oſcula imprimebat. Regnabat ibi charitas, Uem tendlid
ubi tyrannidem obſcoenitas exercuerat: Et ſdemin in
elugentis os fœminæ, quod ad id uſque enitetet cli
loci laſciviæ delubrum extiterat, pudoris Tem- lxaretu.. N
plum, & Amoris Sancta Sanctorum habeba- onnhaken
tur. Non jacebat ibi Dagon, ſed evanuerat. Nec ge cernnu
cædi Satrapas oportuit, quos Amor in Myſtas du ebener
converterat. Quis enim & Mariæ ſenſibus illa t Eipo
tum horà ſacrificii non Htavit, dicavitque ſe Chriſ- Nglifn
to non minùs, quaàm ſua? Mens, animus, au- miſüeh
res, extaque juvere ſacrificium. Et litaſſe cor S. Maris r innen
ambigis, ſi Magdalenæ ne cirri quidem hoſtia- Magdale- me
rum, eâ tempeſtate, fuerunt expertes? Quot “. lit⸗ 1
paſſi à Maria crines, tot ab ea victimis perlita- Gulf 4
tum. Capilli tui, ſicut greges caprarum. Avelli nec Can. 4.1 nbi
v. 4 7

illa à Servatore poterat, nec ego ab ea viciſſim va-
leo. Sanctiorem enim Chriſtianis menſam tranſ-
miſit Magdalena, quàm ex Moſe Aram accepiſ-
ſet. Ecquando enim intrà ſiparium Templi Amor
fœminam immolavit? Quæ ara hoſtiam excepit,
quæ ſe caderet Sacerdote? Videre convivia,

lhiluee

quod nuſquam ſpectatum ſacrificium eſt, vel in an
ſancto. Seſe, non igne, ſed aquis incendit, exuſ- de n
sitque Magdalena. Potuiſſet illa ſanè hoſtiæ por- ſe n
tenta & deſtinare Templo, & reſervare. Sed l “ aſiis,
ſub Chriſto præſagiit, eandem ſanctimoniam fo- d
re cœnacul & tabernaculi. Imôò non alias præ- nſenrid
ſcribendis Chriſtianis hoſtias intellexit, quam Ri ſcen
cosnas. Græcorum apud Chriſtianos effatum llakre
diſpungatur, Baecho, fſcilicèt „ & Cerere gätn umn
non M
Di

ne N
erd
daul,
nnen
: le d
n l HM
Clnalent
hetfüil
Corun
ole en
li, Aem
Eeutggit
Weri Cr.
Nligetn
Antie.
Nn
Llin mn
el Aiinn
hry .
ſndt.
Vghohlipn
ni Anul
e in uinb
Ner 1 M
enimm innm
s, lyln
di dm,
Netokt:
e
Gonm ihlr
eranttr N
Anncr inli⸗
ninukl
e, 40ind 4
E chnin
gicn lr
expenss I
iaſi⸗
cnen Melihl
beitilinf-
8erlmu,
Ve Arannddhft
olliatn elt
dene iſin
Gvmn n
Grell ,
1 uleſe
4 ine
pckinon
. 1 ſe
eleng,
ienos eht
a d (
4

non frigere Venerem. Jam enim ſpumante Bac-
cho, & Cerere fumante, ſub oculis Phariſæi non
friger tantuùm Venus, ſed Jeſum refrigerat, au-
lamque epulaſque madefacir; quaſt Triones
Venus ebibiſſer ſeptem. Non friget Venus ſub
Cerere, ſi colliqueſcit inter fercula Magdale-
na? Quis verò Phariſæi trichnium Salomonis
atrio, Templôque non præferat? Num arieri-
bus in eo cælis, integratam bic foœminæ pu-
dicitiam poſthabere poſlumus? Aut poſſumus
cruori pecudum lacrymarum Chryſocollam non
præferre. Amteceſſit Pauli vocem ſuis victimis
Magdalena. Quod ille ſanxit, hæc præſtitit.
1. Cor. i0. dive ergo manducatis, Rwe bibitis, ve aliud
31. quid facitis, omnia in gloriam Dei facite. In tri-
chimo, ut Lucas ait, Lacrymis cœpit rigare pe-
Luc:7·38. Jes ejus.
His ego undis in alium, tumidiorémque pro-
fluentiszalveum devolvor, à Phariſæi epulo ad
cœnaculi divini cœnam digreſſus. Præclara
quidem facinora Magdalenæ in Triclinio fue-
re Phariſæi, ſed ſua in ſuis lacrymis naufra-
gia mulier reparabat. Extrahebat iis ex undis
pudoris gemmam, cujus non ſemel jactum fe-
cerat inter faces, ignéſque Cupidinis. Phar-
macum ſuo vulneri ſuis oculis comparabat, ut,
quæ viperarum more peccaverant palpebræ,
earum quoque vim imitatzæ, Medicinam vul-
neri à ſe inflicto componerent. Fundebat è ſuis
5. Marie Oculis Lhertnas lacrymarum, ut undè in ſe
Maggate. lepram ſenſerat irrepfiſſe, reſtergendæ indè bal-

"e inte, e neum ſaniei experiretur. Nec citra ſpem com-
pulas Pœ- .. . . . .
mentia, Inodi jactura fuit Alabaſiri. Sciebat enim

fœmina ſuæ in eo lapide ſepulchrum efle in-
nocentiæ. Urnæ proindè removit operculum,
quaſi è conditivo ſaxum, ut quatriduano lon-
gè putrior, (œdiôrque pudor ad imperium
vegetus Domini exiliret & tumulo, Effudit Ala-
baſtirum, ut cor ſaxeum effringeret. Viperam
quoque comam ante Chriſtum expandit Me-
duſa Palæſtinæ; ur quæ, Gorgon olim porten-
toſior conſtantiores Marmore mentes in car-
nem remolliverat, ad Angularem impacta la-
pidem in ſilicem obrigeſcerer, ex quo tum ignis
emicaret charitatis, tum doloris vena in latices
laxaretur. Nimirum, quùm Cervo Chriſtus
Can.S. 14. Comparetur à Sponſa: Aſtmilare caprexæ, hinnu-
öque cervorum: Magdalenæ ur avidiùs lacry-
mas ebiberet, comæ ejus rapacius Angues abſor-
pfit. Ergo Maria, de Gorgone, & de venefi
ca Magdalena, nidorem ità patinarum conſe-
cravit ſui pectoris thure, ut viciſſim ipſa de ful-
gure innocentiæ in amoris Iridem fingeretur.
Lacrymas ſeminavit, ut ſerenitatem meteret
pudicitiæ. Jam Chriſto in cœnaculo adſumus,
qui nullà ſpe commodi, cùm aquam defudiſlet
in pelvim, ut Judam elueret, Petrum lavit.
Joan. B.5. Cœpit lavare pedes Diſcipulorum, & exterge-
e lintee. Ad legis præicriptum, jam agnum
voraverunt; & abundè Religioni litatum e
Sdgnt patind Videbatur. Verum Dominus, qui pie-
tatem ad aras ablegatam, reducere & palàm in
forum, & privatim in domos cupiebat, Chri⸗
ſhanæ demillionis germina in Trichmno jecit,
ne ullus vacaret in poſierum locus Philoſo-
phiæ officis, hoſiiſque. Ergo Petro pelvim
Teus non admovit, qui naufragium, quod eluſerat in ſta-
h. gno, penè fecit in concha. Horruit enimverô cati-
§& Eucha. DüI taNaT Pelagus Petrus, & ſe pollui credi-
riſhie efi. dit, ſi lavaretur. Pedes ſuos Chriſti manibus con-
sweio inten tectari timuit, quique Balænam in æquore de-
es. riſiſſet „Magiſtrum expavit in pelvi. Detra-
Ethic. Comment. Tom. III.

vamur in
cœna.

Fervor ze-

bique.

De Cyro Rege.

Cap. XXV. 221

bhenda à Chriſto fuere ſidera in oram con- cgnitio
chæ, ut in eam, aut pedes Petrus demitreret, N
aut deſtinata ſibi Aſtra ſciret illico in catitium 5⁵ Deikis.
deprimenda. di non lavero te, non habebis bid. g.
partem mecum. In his undis aut lutum pones, Hamilitas
aut cœlum. Naufragium tibi imminer, niſi mer- non aame
gare. Mare pelvim interpreteris velim; in quo ADW adr i-
aut pes occumbat, aut ſpes. Immortalitas te it.
manet, ſi me non manes. Mora ſtabit æterni-
tate. Neſcis, quam ego arborem in cuis plan-
tis plantare ſatägam, quâmve rigare ſiudeam,
dùm te dirigo. Sero Chriſtianæ humihtatis fi-
bras altiſſimas in tuis pedibus, Petre. Sed in Obedientia
petra humilitas exareſcit humoris inopid, niſi σαe.
.1. 5 Z Pbedientia
aquam lapidi, Petro ſcihcèt, affunderem. Cum in ,ebus
tuis me pedibus advolvero, quis tumebit in Socm tum
poſterum? Tu es Perrus, & faper hanc pe- Ra: ant.
tram meis digitis novam ego dennſſionis legem
inſculpam. Quam ut incidam, tuos ad pedes
volens lubénique incido. Stas, Petre, inter fa-
crum & ſaxum. Coœlum tibi latet in pelvi. In-
curres in ignem ,ſi ab aqua deſugias. Aut lava riſt: pel-
re, aut exurêre. Aut mergere, aut in portum te vis & con-
nunquàm appaulſurum eſſe cognoſcito. Si pedam 1*
feceris jactum, integer enatabis. Si peperceris naufragis
pedi, caput projeciſli. Expedit tibi in mare demerlone.
ſubmergi cum molari, quam unum ab aqua pe- rikarentee
dem abſtinere. His ſi vadis hæreas, enavigaſti.
Hæc ſi vada evitaveris, impegiſti. Freti hu-
juſce Cynoſura, non humanæ prudentiæ fax Iit,
ſed divinæ Philoſophiæ aſtrum, quod timo-
ris aquilo ſuſtinere non poteſt. Imòô velificanti
in hac pelvi humilitati, egomet, Juſtitiæ 801,
una ero, certiorque Cynoſura. Dediſcendi tibi
ſunt, Petre, Septemtriones; qui, ut novo piſ-
catui, ità alii quoque navigationi deſtinaris; cui
Auſter, non Boreas, eſt explorandus. Aquilo-
narem nimium plagam Lucifer obſervavit; ideô-
que in Sidera, quaſi in Syrtes impegit. Cupiit .
enim in coœli avem appellere per lucis decuma- aati,
nos, ſublatis arrogantiæ velis ad corbes uſque na-
vigii ſui, quod puppi tantùm, roſtroque conſta- Humilita⸗
bat. Pugnax enim & tumens per Stellas na- Briana.
vigabat. Mihi, tibique navigationis ratio iniri s„;
debet longè diverſa. Ancharæ navigio ſuberunt ”
pro velis, & tota in carinam cymba dehiſcet. Ne-
que enim extare Pelago humilitas debet, quæ de- Perſecutio
merſa velificat. Habet remoras pro Eteſtis, cui in kirtik.
naufragio portus comingit. Quò pluùs impin- T, gulario
get Demiſſio, eò curſum tenere ſe credat ſecun- ducit ad
diorem, tum integra, quùm laceratur. Naviga Peum.
tionem ergo inchoemus ambo à ſubmerſione; tu S
pedes deprimito, ego manus demittam in cati- ri u.
num. Ita ſtatio utrique occurret non infida, ſi tor.
tu mihi ſubdare, & ego tibi ſubjaceam. Qui-„
bus tum præceptiomibus, tum tonitruis permo- PW.
tus Petrus, non aquam emiſic & Petra, ied Pe-
tram illicò immiſit in aquam, ut dignitatis ſuæ ceoriſus
Chriſtus naufragio lætaretur. An illud dari de Peis pedi-
buit ſpectaculum in Triclinio, cùm ſpeculum ſi g. ccnm-
ne macula Petri ſordes extergeret, & candor lu-
cis æternæ linteo incingeretur convivalil Nemo,
poſt calices, Naumachiam expectailet humnli-
tatis in pelvi. Siquidetn avolavere ex aquis vo-
lucres in cclum: quum hic in Petri conum
maguarum alarum Aquila, & ſuæ clarictudinis
cœlo, in ipſis planè aquis precumbat. Labi di-
dicit Chriſtus, ubi ad volatum eruditaæ ſunt
Aves. Sed refortnandi ſtudio Petri, im eas ſe ul-
trô aquas demiſit. Nam, quum Deo en argilla
fictus Adam decoxiflet, terratm averiatus, Guem
Ecoleſiæ ſuæ præfecturus Adamum erat ſaniotem,
3 reforma- .

Humilitas
chriſti.

—

222

Oliva in Eſdram.

reformavit in aquis. Et certè qui ad Caiphæ pru- da prætexta: iratior Pontifex, multò illi ſtatu- on uite
nas ità eſt reſolutus, ut magiſtrum effanderet; ram defectionem ait, niſi propoſito deſiſteret. leo
quæ noh incommoda pertuliſſet ex igne, ſi, con- Nihil ſe deprecari, niſi honorem, reſpondit Da- e⸗ alli
trà eas flammas, luctæ præſcius Dominus non mianus; eòque demiſſionis ſludio teneri ſe , ur ncee 4
illum aquis armaſlet? Quòd à longè ſakem ve- eam vel ſpiritu depaciſci recuſare non poſſet. 2 am
ſtigiis Chriſii inſtiterit Perrus, pelvi debet; cu- Quid plura? Ut ſe virgis quotidiè cæderet inte- tioene,
jus humore obdurati greſſus ejus, effuſi penitůs grum planè ſæculum, edixit Alexander, ſi lu- Ium
non ſunt. Gradiendi traxere vim Petri pedes ex beret ab oſtro ad cucullam transfugere. Abjecit Dienitas lul Hu
aquis: quos niſi ſuà JES US demiſſione in ſpem illicò trabeam Petrus, & cruentis nundinis fortu- Fagienda. ian,
regni erexiſſet, nec aulà eos perjurus extulifſet, natus, longe lætior repudio purpuræ exceſſit & bileen
nec in prætorium audax intuhſſet. Verùm non Laterano, quàm quivis potiundæ ſpe illuc tra- catinn ſent
tam baſes Chriſtus alumni in eà tum conchâ ſo- beæ penetrarer. Devenit in optatam aliquando mui, l
lidabat, quàm debilitabat ſuperbiæ capur. Mi- Sylvam, ex qua virgas raptim decerpſit, ut pe- gitann,
raris ad Sacerdotum pedes Cæſares accidiſſe? mitiori ſe ad cutem purpurdâ, verberum opificio anlls 8 e
Ante Judam procubuit Chriſtus. E Triclinio conveſtiret. Toties autem ſibi plagas incuſſit ue (hriſianis,
tantæ demiſſionis exemplar deſumptum eſt. Mar- quem explere cenſum vulnerum intrà centum an- lunſiheyere
garitum imperautis humilitatis in cœnaculi con- nos oportebat, uno vix anno confecerit. Cogi- Ani Pebo
cha concrevit. Corona ideò Regum derumeſcit, tate, quæ fuerit laniena membrorum , ex quibus runmpho lae⸗
quia pedibus proditoris Regum vertex, poſt cœ- tantùm cruoris exuxit annuus doloris cenſus, 1, &, un
nam, advolvitur. Gratularis in cœnobiis Sena- quantùm vix vectigal ſeveritatis ſæculare deſtil- genis nlin
tores lixis, ſerviſque ſociari ?à Vis hæc dexterzæ laſſet. Purpurabat cruore Petrus, ne conchylio 6 Ind gelibi,
Chriſti eſt, quæ duùm conchæ infunditur, con- purpuraſcerer; & ſuo malebat ſanguine, quàm Scel teſponl
chylium in cœnum detraxit. Naufragium ſui fa- tabo piſcis adſpergi. Horis in ſe ſingulis ſæviebat Pnvatii
ſtus pati cogitur purpura in pelvi, quæ in ſolia ſoli, trabeæque transfuga; & ad cruoris clepſy- vmn antererte
emergebat & pelago. Pudet ſiquidem conchylia- dram repudium purpuræ expiabat. Non illi æ- Avenatuth
sum in Senatu reſidere, quum Dictator ſiderum rumnoſi anni ſtylus horas deſignavit, ſed virga; eng extelis
* procumbat in cœnaculo. Quis non civi aſſurgat, nec ampullis ad clepſyjdras, ſed ulceribus ute- i; termas co
ſi Chriſtus ante remigem procumbit? Quis ma- batur: indè cruor effluebat, qui diem acerbita- eu; iſun
num ori ſubtrahat primipili, ſi pedibus prodito- te ſupplicii metiretur. Viſum aliquando iri Solem iulen, u
Lucifer ris ſuam Chriſtus manum ſupponit? In hoc mo- temporis arbitrum ſanguinolentum, à Prophetis öncbecam
ear⸗ deſtiæ Amphitheatro ſi Lucifer conſedifſet, haud accepimus. Quod labenti mundo imminebit por- ſul Pineye
pelvim ſe accubitum occupare primum tentaſſet, nec inſi- tentum, id Stanti jam Petro antevertit Humili- Cmus Ron⸗
herbirenon dere cœli ſideribus, ſed ſcintillis arundineti ex- tas: quæ horas omnes ſanguine prænotavit. Tanti Neiteh,.
auderet. petiiſſet adſterni. Etenim ante deſolatorium car- ſtetit Damiano repulſa dignitatis, quanti Mundo ſelid Alt⸗
bonem, Solem juſtitiæ ſpectaſſet advolutum, ut ſtaturum eſt funus. Evoluto tandem verberum Een: & gin
nigrorem perfidiæ cry ſtallis aquæ dealbaret. Qud ſæculo, cum anno, literas ad Pontificem dedit lſfeinin ore
visà demiſſione, Mons ſanè ille detumuiſſet à Purpuræ plagiarius, quibus projiciendas à ſe vir- ulbnmn & d
celſitudine ſua, & felix, penè dixerim, Icarus gas eſſe teſtabarur, niſi nova transfugii mulcta lnumm in
in pelvim decidiſſet, futurus exindè naufragio, indiceretur. Horruit hunc plus Pontifen cruentæ H
caſüque lætior, quàm ſe beatum fore crediderat purpuræ raptum in Petro, quam olim faſtidium Nndie
akioris occupatione curulis. A quo ſi ſe caſu co- horruiſſet conchylii in trabeato; reſcripsitque, Aite
hibuiſſet Lucifer, faſtui non addictus, ſed im- ut à carnificina quantociùs ceſſaret, niſi abire ite- aa 8
merius, ab eo non ſe fuſtinuere plerique, qui re- rùm vellet receptâ, per tantam injuriam, tan- iten N
miſere infulas, qui exuere purpuras, qui abjecere tümque ſanguinem, libertate. Ità pilei dejectio- ulii
coronas, qui defugere imperia, qui ſe Pontificatu ne jam liber Damianus, ur ſalutationes in foro uilin
etiam maximo abdicarunt. Quæ Chriſlianæ ex- devitaret, & primo extruderetur in conis accu- Pnrgie
empla modeſtiæ non & Templo, ſed & Triclinio bitu, tantùm in Chrifli pelvim cruoris effudit, nib fen
prodiere, & & Chriſti pelvi, quaſi & Pelago emer- quantùm in ea vix aquæ Dominus diffuderar. an ron
ſere humilitatis „ut Præſules, ut Cæſares, ut Pon- Nimirùm, in cœnaculi concha conchylium Pe- luni 1
tifices in profundum maris deprimerent. tri deprefſum eſt: quòd graviſſimum viro mo- mu! htet
X. Videre mihi videor Perrum Damiani, recor- deſtiſſimo eſſet anteire primoribus, quùm Judæ uce l
datione Chriſti in cœnaculo Diſcipulorum pedi- Chriſtum meminiſſet poſtratum. Id Chriſtianæ dheil
B Pesr bus advoluti, ſuæ ità faſtidio trabeæ confſicta- humilitatis miraculum, quod & contigiſſe ſcit lini
„tum, ut Romanam , ſacram alioqui, ſanctàm- Roma, & evenire potuiſle negat, pernegâtque, t Imb
que, purpuram graviorem ſibi eſle duceret, quam hic quidem in Laterano ſpectatum, ſed ſatum Hie- eitienis
ſi aut medicat veſtiretur tunicàâ, aut etiam flam- roſolymis eſt, poſt patinas in Trichinio. Hujus Philo- D kfii
mis ambiretur. Ergo quùm conchyliato univerſi ſophiæ porticus, non Templi porticus fuit, ſed cœ- Vob eyn
paſſim ordines accolinarentur, tam ſe Chriſto ab- naculi aut Hyſius, aut Laconicum. Tanta eſt ni nan
ſimilem, quùm diutius ferre non poſſet, Ponti- Fidei ſanctimonia, ut Philoſophiæ ſuæ nobiliora E pele
ficem adit, orätque, ut ſe tandem tantâ illa cala- ſemina, non in lycei ſeveritate jaciat, ſed in hi- eim in
Eani mitate levaret. Rogat Alexander, duæ illum laritate convivii. Surgitur à menſa, ut in pelvim u Pol
à Tecylss calamitas opprimeret. Uri ſe purpurâ, affirina- accumbatur. Quæ ne cogitavit quidem effata vel a nnule
Damiani. vit 3 quam non deprecabatur tantùm, ſed para- in fanis ſuperſtitio, ea Fides exequitur in Tri- ndig
Dienuas s auoclue eller duinis mulctà exuere. Novum clinio. Plùs Chriſtianorum calices reformidat am- tungnf
rssuſanda E Ohtitex ambitum demiratus, vix ſe ſibi adefſſe bitio, quàm codices Philoſophorum, & plus . hmn b
W Putabat „quòd inſomnio Propiorem, quàm ve- menſæ noſtræ toral perhorreſcit, quam illorum Nlu
Humiuita rnati petitionem & Peiro audiret. Ut veròô é exedræ pallium. Infſiituti à Chriſto ſumus repu- Gadan
e"e Anm Damiani lacrymis, tonitruque intellexit rem ſe- diare prætextas, inter mappas & lintea; quæ- Nticinmr
debellat, 1,0 agi, & inſolitum hactenus aulæ adeſſe vidit que adoleſcit in Oceano purpura, in pelvi perit. ler ann
adiarunn⸗ gui k penſaret, purpuræ non voto, Suum Superbia littus, quæ non fluctus, ſed Mon- e,nn ſ
eann Boni 1. aner er dimiſit. Sed, tes convolvit, quæque pro decumanis Olym- alzend
8 et humilitas pro abjicien- pum agitat & Atlantem; Superbia, inquam, quæ greld Ne
non d tnied

ling,
t
mä).
keik,
Nen
den
uill
P
unctutn e
e ende
ed
el,
un ſi⸗
8s olh
„ ui
taennn.
ecenn. (5.
n, Ad
Mo l,
Nal.
de CN
gie, ae
Glsſentan
und den⸗
„Nii
i,ſli
Uleeibur lle⸗
ien t.
Nen
9, ioei
Venit Hnd.
otarn In
OiniMn
en Vetbemn

nkcen ead

endsik i
aſtginn
hnifey anmnn
Olin kin
eſtiits
,ti chie⸗
uum, 1
lkicetci⸗
kionez in
in aniar
ruors ldt,
us ſc
hckfunke
un Mon
gulmh
Ia Chiliu
niglen
egilne,
ſlnofte⸗
,Hiabi.
6 linſlor
n. Tun
Cz aniin
,dnd⸗
rin enin
emefili
iuur in In.
rnidnc-
E
Unhun
Cumus l.
eleien.
enſe
nis
nuun

ł

—

—

De Cyro Rege. Cap. NXXV.

non undas in cœlum ſurrigit, ſed Babeles, littus

habet, non rupibus circumſcriptum, ſed vitris,
& conaculi impacta calicibus, Caucaſum, Tau-
rumque allidit, effringitque in myrrhinis. A coœ-
na Dominus exurrexit, ut nos ad hoſtium pedes
abjiceret, deprimerétque Cæſares ante mancipia.
Unum ut Prophetæ lumbare diſſolveretur, toto
Jerem j- illud Euphrate adobrui oportuit. Et abii ad
7. Euphratem, & fodi, & tuli lumbare de loco ſuo,
ubi abſeonderam illud: & ecce computruerat. In
catino cœnaculi non una Damiani purpura com-
putruit, ſed Imperatorum, ſed Regum, ſed Re-
inarum, ſed Cæſarum coronæ, virgæ, infulæ,
curules & ſellæ diſtabuere, vix imperare auſis
Chriſtianis, ex quo advolutum piſcatoribus Je-
Rrre ſum ſuſpexere. Singulis certè annis quintâ ſan-
Bomtificis Ctioris hebhdomadæ ferià Romanus Pontifex &
Iub VBaraſ triumpho ſacelli ſui in publicum triclinium ſece-
term u. qit, &, qui R d pedum oſculum admittit
militas. dit, &, qui Keges ad p- 5 4
egenis miniſtrat, adſtat, cyathiſſat: eorumque
chrißi e. mixus genibus pedes extergit, labiâque, ex quibus
dangte bo. coeli reſponſa Cæſares præſtolantur „foſſorum
plantis affigit. Quam Pontificis Maximi demiſſio-
nem antevertêre Proceres Eccleſiæ purpurati, qui
in advenarum Xenodochio eſurialibus feriis &
Cœnas exteris inſtituunt ſumptuoſas, & cœnatu-

ris thermas componunt verſatiles, etiâmque ar-

genteas; ut paupertinis ram pedes medicatis aquis
refocillent, quam fauces recreent tranſmarinis
doliis atque campanis. Vidimus ſatos Regibus non
ſemel Principes miniſtrare pauperum menſis.
Vidimus Romæ Farneſios, Gonzagas, Sabaudos,
Mecdiceos, & Ateſtinos Cardinales, externorum
pedibus acclinatos, quaſi reclinata in cœnum ſi-
dera: & quum uni excipiendo vix mare Soli
ſufficiat in occaſu, tot Italæ Soles in unum Pie-
tas labrum & decumbere gratulatur, & ſtuper.
In unam, inquam, pelvim tot pares Regibus
Proceres ſuccumbunt, in quorum ditiones nobi-
liſſimi vectigales fluvi, Araus præſertim & Pa-
dus influunt; Ut miraculo propè ſit, capi & à
cavea poſſe, & a catino tantam regnantium Ma-
jeſtatem, quantam Ciſalpina non caperet Gallia,
Tuſciâque; niſi, & hinc Mediceis Hetruſcum
mare inſulas ad imperium pareret, & Sabaudis
perruptæ Alpes regnum ex ſe funderent, Coœlo
montibus proximum, & Manibus depreſſione
convallium tam minax, quàm conterminum.
His humilitati coronatis victimis Religio litat,
non in luce Templorum, ſed in Cœnarum no-
cte; caverniique menſarum, quas Roma exteris
ſtruxit, & depreſſit in ſpecubus.
IJ. Licet jam Pauli tabulis ſubjacere, tam altè de
Fide ſentientis, ut non vereatur orandi ſedem iis
terminis definire, quibus Mundus circumſcribi-
.Tim.2·8. tur. Volo ergo viros orare in omni loco, levantes
Puras manus. An thuri matus immittere ubique
pigeat, ſi pedori pedum manus Principes admo-
i von vent, etiam in coœnaculis? Abſtinere à thuribulis
manus, qui poſſumus cives, & patricii, quum
Si, & Reguli annulatas à Catino dexteras non abſti-
wkigae. HMeamt, non ingluvie inter patinas, nec luxu in
abacis, non faſtu in gemmà, ſed Demiſſione
triumphante. Ubique ergo, ſi vir es, juberis ora-
re. Nullus Chriſtiano Philoſopho locus non ara
eſt, & odeum. Etiam in ſterquilinio Jobus orat,
& vaticinatur. In monſtro Jonas pſallit, & prô-
phetat. Pueris fornax pro Templo eſt, & in eo
ignes, nives, tonitrua, belluaſque orare docue-
runt; excitatis in Dei laudem tum & pelago Pho-
cis, tum Draconibus ex antris. Nec viri tantum,
ſed fœminæ quoque paruere Apoſtolo. E quibus

223
duæ tantum producantur, ambæque Agnetes, e,
quarum induſtrià deſtinara ſeu delictis, ſeu deli- r
ciis loca, in adyta verſa ſunt, fanâque Religio- perairix us
nis. Alera Conſularibus nata gentilibus Agnes, Maad
cùm tori flores uno Lilii pretio contempfſiſſet, in erm.
lupanar conjecta, ut pudorem dediſceret, intem-
perantiæ ſentinam in regiam innocentiæ demuta-
it. Nam, ut libidinis cloacam attigit, ea ora-
tionum ex ſe defudit aromata, ut lupanar un-
guentaria videri poſſet officina pudoris, quam ſi
ſubirent ganeones expirarent, in quam ſe Colites
demitterent, ut reſpirarent. Cum enim ad ala-
baſtrum caſtimoniæ libidinoſus, petulans ſeu muſ-
ca, irrupiſſet, ut odoris ſuavitatem ſuo tabo cor-
rumperet, Caſtimoniæ roſtra offendit in fornice,
&, intercluſis illicò faucibus, interiit. Didicit
miſer, lenonum haſtæ venalem fruſtrà ſubjici
pudicitiam, quam haſtis validis Lihium in liber-
tatem ideò aſſereret, quôd eam licentiæ dedi non
permitteret. Ut irrupit Adoleſcens in fornicem,
erupit & vita. Nimirum, ad Agnetis preces &
jejunia, in ipſo quoque intemperantiæ ſpelæo Par-
ca Venus evaſerat, Amaſiôque vitæ ſtamen ab-
rupit. Nec dià præceptis Venus imbui debuit
abrumpendæ tramæ; quæ, cum tunicas diſſuat,
nudétque paludatos, & pallium plerunque con-
cerpat, citò filum difrumper. Ergo, qui ad A-
gnetem in igne aurigaverat Ephebus, elatus e
lupanari eſt in cinere, eâ nullam ſæviorem Mor-
tem expertus, quam quæ Lilio, pro falce, graſ-
ſatur. Ubi enim Virgo adeſt Chriſtiana, ibi le-
nocinia fornicis non juvant incontinentes, ſed
ſtrangulant. Suo proinde Agnes munita pudo-
re, quo flore videbatur opprimenda, eo maxi-
mè petulantiam oppreſſit, ganeone juxtà ſe ex-
tincto, & propè ſe ſtante, excubantéque Cœli-
te. Ita non Templum duntaxat lupanar fuit, ſed Severiss
cœlum nemo non fuiſſe dicet, undè & detona- Luxu.-
tum in perduelles, & jactum fulgur in proca- ran.
cem. Imô auguſtiorem quandam ſui ſpeciem præ Seandala
ſe lupanar tulit, quam coœlum. Siquidem non mse ben
effulguravit in illo Venus, ſed fulminata eſt; nec 8
vibravit Capricornus, ſed Agnes tantum, Vir. Dei La.
géque ſuliere. In hoc Cœlo nullas Poëtarum Nobilis,
audacia ſtatueret pellices, ubi videret fas nulli, Jd peiu=
quamvis Romano, ſideri fœdari, & lucere, laſ- Tpiacs-
civire, & non occidere. Puniuntur ſub Agnete, piravit ad
non coronantur, adulteria. Uc penè pudear, lu- Asnerem
panar caſtius, quam apud Aſtrologos Coœlum, * AMus
efſe: & vi Virginis exactas & formice libidines,
quibus Aſtra maleficio carminum inceſtantur.
Jam ſi Romæ Abraham Colum juberetur aſpi-
cere, & ſtellas recenſere, Coœlo fornicem paciſ-
ceretur, ut, occaſu plùs ſe Veneris oblectarer in
luſtro, quàm ſe reliquorum in Coœlo ſiderum re-
crearet exortu. Et ſanè, quid prodeſt Arietem
intueri renidentem, aut nitentes Urſas contem- Ofpeium
plari? Aſtris plus cunctis eluceſcit, pudica Agnes Pivinum.
& proſtituta. Quam cùm miremur orantem in pnperatrir
cavea, minùs eam tamen demirabimur, ſi cum in toro
Agnete componatur, connubio Cæſari juncl4. Mne,
An hæc oraverit ubique, hinc licèt Conjicere 4
quôd & Petro Damiani ſciſcitari potuit, an tum
quoque pſallere liceret, quùm in thalamo Mun-
do Cæſares parturiret, conciperérque Reges è „
Cæſare. Licet votum fœminæ, ne tum quidem eren
à Dei laudibus deſiſtentis, cum fingendis liberis giag Ee.
vacaret, apud Damianum videre, mirarique, Kaſtici.
quod mihi ediſſerere non licet pudicitiæ reveren-
tià, quæ tum quoque læditur, quùm laudatur.
Vuh enim ſuam intrà cortinam latere Pudicitia

1 1 aG i, Omnia
& honoris causâ ſileri debet, non nominari. Id Zuſtis rao-
perantair
4 tan- in bonan,.

224
Caßias tantim de principe fozminâ raptim perſtringo,
uam deli- compeſci à Petro eam debuiſſe, ne labiis quo-
d. que pfalleret, dum conciperet, ſolà mente, ſo-
Cirenm. Iôque Spiritu, à prudentifſimo Præſule permiſſa
Peczio Canere in thalamo. Quis non omnem ab ea tum
ſumma fei 3 . 11 . r en,
in Linguas. Venere abfuiſſe Venerem dicat, ubi Davidis ci-
thara pro pharetra Cupidinis adhibebatur, &,
ne Siren ſentiretur illecebræ, lyram Vates tan-
gebat.
Quis in poſterum miretur Sponſam, ſi clamet:
Surgam, & cirouibo civitatem, per vicos & pla-
teas quæram, quem diligit anima mea: Cuùm Im-
peratrix in Coœlum ſubſiliat, dum decumbit. Et
Martyr quidem Agnes, expavit? IIla hymnis
armabatur, contrà tela laſciviæ. Hæc ſe prece
avocat à lyra connubii. Illa mori timuit, ni ora-
ret. Hæc, ne viveret lætius, fumo thuris cubilis
irides infaſcavit. A lenone Agnes refugit cate-
nata. Coronata Agnes totam ſe Cæſaris eſſe non
tulit. Sibilaturum Anguem Virgo Agnes vere-
batur inter vepres, taxoſque laſciviæ, ſi ipſa ſi-
luiſſet in fornice. Altera in toro Agnes propter-
eà cecinit, ut & connubi floribus mens, quaſi

XII.

Gan. 3.2.

Locus non Turtur, convolaret in Aſtra. Quamquàm nec

obft. ſua deeile poteſt Dilectæ laus, exquirenti per fo-
Tmientio rum Numen & Sponſum. Nunquaàm minus va-
rectea. gabatur Dilecta, quam cùm vagaretur. Errabat
Sgonſi non nunquàm minus ſœmina, quam errando. Non
vagatur hominem cum Diogene, in tanta virorum fre-

zàn ir: quentia, diſquirebat, ſed quærebat inter homines
Fena! 2 Deum. Nullas in foro merces aucupabatur, niſi
Deum numiſina illud rantum, quod non imagine Numi-
u crι. nis ſignaretur, ſed imago Patris eſſet, & Numen.
udicantes Exivit illa quidem in plateas, ſed nullo laxitatis de-

zemerè. ſiderio, imò eo duntaxat voto, ut Deo penitùs ad-
Saeie ſtringeretur, tantumque ſtringeret Deum. Nec vi-
abere, deri optabat, nec videre cupiebat, conjectis, con-
dum. tentiſque oculis in inviſa. Iſthuc fœminæ collima-
Eervo, UnIt. Id præſtitere Reginæ, ut à Numine nec in le-

ardet uéi. to, nec in foro, nec in fornice avellerentur. Hæ ſa-
Zus. nè paruere Cyro, qui commeare in Judæam ne-
minem poſle putavit Hebræorum, à quo ibi,
Præter Templum & hoſtias, aliquid quæreretur.
Quæ cùm ego vel & Cyro audio, vel haurio &
Reginis, libet excandeſcere in profanos, qui vim
Templorum Templo inferunt contumacia. Vôſne, duùm Ju-
Profanato- dæi Hieroſoly mis nihil moliri poſſunt præter aras,
. nihil in Templo demoliemini præter aras & ho-
ſtias? Véſne, orantibus in chalamo fœminis, in-
ter altare & veſtibulum laſcivietis? At appendix
exeuntis jam capitis iræ minus dolorique ſatisfa-
ceret, liberum proindè expoſtulatiom campum
novi exordio capitis expandamus.

Alſcendat in Jeruſalem , quæ eſt
in Judæa, & æ&diſicet domum

Domini Dei Iſrael. 1. Eſdr. I. 3.

—

CAPUT XXVI.

la Judæis præcepit Cyrus, quos putat
nihil Hieroſolymis ocuraturos, niſi Tem-
bpli cultum & hoſtias. Qudm nos ſpei
Principis decoqueremus, ſi non modò
non moliremur in Chriſtiano pomærio
Templa, ſed excitata aut demoliremur

Oliva in Eſdram.

laſciviis, aut ſaltem turparemus; ſeve
illa inoeſtemus nutibus, verbiſque pro-
fanis, ſive inceſtuoſis ea periſtromati-
bus, ad oculorum illecebram, exor-
nemus.

TN Odea à fœminis cubilia, fornicéſque ver- I.
tuntur: & alera quidem Agnes orat in lupc-
nari, ne pudoris ſui Lilia intemperantiæ flamma Templo⸗
corripiat; pſallit altera in thalamo Agnes, haud "um pyef.
ſubverita, quin Lilia pudicitiæ inter connubii gunn, az.
faces, prunaſque ſereret, tum Numini, Aſtriſ- Kent ab
que intenta, quuùm, ad ſalutem Orbis, effin- Aneuins,
gendis Cæſaribus occuparetur, Regum plaſtrix
in thalamo, non ſentina Voluptatum. Hæc vi-
dimus viri, ſuſpeximuſque in foeminis. Jam ti-
meo, ne à viris lamententur fœminæ, in lupa-
naria paſſim Templa converti. Pudet Sacrorum
voluminum commentariis id ſtercoris illinire,
eâque poſteris conſignare, quæ, ne nunc qui-
dem, à ſpectatoribus obſervari oporteret. Verùm
ea, niſi deſcribantur, nunquàm eradentur; nec
obliterabuntur, niſi literis exprimantur. Scelus
enim calamus, ſi pingat, expungir. Siquidem
flagitii ea turpitudo eſt, ut tandin placeat, quan-
diu in ſuo lumine non collocatur. Adde, me li-
bentiſſimè prætermiſſurum fuiſſe illatas Dei Tem-
plis contumelias, ſi earum procacia, quaſi per
manus, non traderetur juvenibus à viris, & pue-
ris ab Adoleſcentibus, novàâ ſemper profanerum
ſobole & profanis enaſcente. Quare cùm ſilemtio
reprimi non poſſit petulantia, quin emanet ad
poſteros; ſatius eſt, ut qui eam accepturi & ma-
loribus ſunt, laceratam ſaltem proſciſſämque ad
faſtidium accipiant, non ad venerationem, imi-
tationémque producétam. Quid autem publicius, Obſervam
quam palam diſquiri foœminas in Baſilicis, uri à Tenpli
Diogene exquirebatur in foro vir? Videas coma- ſæminæ
tulorum examinibus compleri Templa; qui, ut, R
ſemifleno genu altero, raptün aram conſaluta-
verint, ad explorandas, expendendâſque matro-
nas petulanter accedunt. In Templi quidem l-
mine reſiſtunt primum, ut licentia priùs ſubeumti
objiciatur, quàm Religio. Scribi ſine ſtomacho
nequit ſalutationum, nutuumque laſcivia. Acchi-
nantur ſtatim fœminæ equites, in quam non tam
oculos, quaàm mentes defigunt. Arrident ſubri-
denti: temperantem rident: refugienti convi-
ciantur. Dolet Chriſtiana Penelope eos ſe in Ec-
cleſia procos offendere, quos domi nunquum
pertulerit. Horreo licuiſſe textrinæ, quod ſacrifi-
cio non licet. Nam in Ithacâ fucum factum me-
minit fucis ab Ape; quæ ſe à jaculis Cupidinis
texendo, retexendéque defendit, hoc eſt, telam
telis objecit. Hc verò ad Agai vellera matronas
fruſtra dolet accedere, quas tot in veſtibulo Tem-
pli braccati Cupidines oppugnant. Periclitare-
tur, inquiunt, Penelope in atrio, quæ in telario
enavigavit. E labyrinthis illa libidinis ſuo ſeſe
ſtamine extraxit. Nos, quaà ex anfractibus in-
temperantiæ exeamus, quæ nec Chriſto aduixæ,
qui via eſt, invenire exitio exitum poſſumus.
IIla colu Amoris haſtas effregit. Nos ne Cruce
quidem Cupidinis cuſpides hebetamus. Imèò in
Eccleſiæ limine, non Dagonem reperimus ohtri-
tum, ſed ſtantem offendimus, valentémque;
uique in nobis pudicitiæ Arcam labefactet. Er- Lururia,
0° Philiſthæorum delubris Chriſtiana Templa h-
rofaniora redduntur obſcoœnitatibus epheborum! mmm prefa-
Ibi enim Dagon jacer, & Arca conſidet: hic naores.
libidinis Dagon de Arca ludit pudicitiæ, eâmque s,randaloß
ad puniendi.

„44 Tenpi
4 dibria
6 AO warnnol⸗
ens 1rdari
, t Gulanna
Eene 4
matus elun
ndi uye
elinguſt,
cii, rine
adann i 1
denoes dll

Vyleltimann

ehenna Con
Gum excitet
Enu, gu
ler tenhelel
E wdennur i
iiſat peffn
Gcunfündi
un uni h⸗
Celles, iM 1
Uun Aun E
mu. Cani
iencia!
en e, er
Narfemmun.
cdenem dunt
Ene ſelſegun
unn, ho-
ſgluanu eden
one omoye
Egunnr, id
Apw ulmmar
TIuN. Nam
loytoignise
( rerd hæ
ſere agun,
Gni, umtr
nqve, non
Eem hackens.
lulum Paſlie⸗
le, ſis
enimverd obi
Femium be
miniie ad
n, tingue
Mant, Liven
In inGgen
genſſallno
,Ukck eratinn
4 lem or ere
4 ut, ſo
Paniz nenen
¹ Nünuni
lr dea
atl,
on ur
. Wlmum 3

nir . D
ſr
iong.
in, i.

hechr .
NAINI..
neſfenn
4grer uln
igr omnti,
egun li
un ke,
nnd ni.
ne, il.
R
re lin,
Ue none gr⸗
eret Nn
tadentH
6nunt. Nn
N. Wguk
lhran gu⸗
Ale,el
EruiIn
in, AH
vidKe
er plumm
re (Unitid
üinemmd
Negtie
Nlingted
nigen,A.
uer Aii /
Balles alin
cegle
Am CoNe
Glgvenr⸗
hp Guknl
Priisſteun
iſoe lundh
lacits At⸗
guan uninn
Anoen In⸗
Ageni ain
Nenken le
omi aunn
e, gole
m facnmn⸗
Clls Chiin
hocel, t
eleta und
elikublen
1. Leidef-
cene
iens 1o
Ihactun.

ndo Coixe
Ce

2

De Cyro Rege. Cap. XXVI. 22 5

Lußralis ad Templi ſtipites allidit. Miſeræ nos ſanè, &
sque ca- ad ludibria factæ, natæque caſtimoniæ; quibus,

„ id ad marmoreurn luſtralis aquæ craterem, tantum
obſaſus: ignis tædarumque ſupponitur. Felicior in ſuo fon-
faces effan' te Suſanna, quaàm nos in Eccleſiæ pila. Duos
n. illa Senes ardere ſenſit in fonte, quorum facilè
conatus eluſit. Nos horremus, tor Chriſti undis
affundi Juvenes, quorum faces pilæ aqua non
reſtinguit, ſed eventilat. Qui, quò evaſerint pro-
caciâ, hinc licet conjicere, quoòd ad luſtralem
SH aquam hi ludendo accedunt, undè cum gemitu
ibid demones diſcedunt conſternati. Negate, ſi licer,

duam pro- teterrimam flammam eſſe libidinis, ſi quo fonte
gehenna compeſcitur, eo fax laſciviæ in incen-
dium excitatur obſcoenitatis. Stagna cervis invi-
demus, quibus anguium toxica hauſtu frigidæ

licet temperare. Nos angues haurimus ex undis,

& videmur frontem aqu expiare, ut veneno
miſeræ perfundamur. Quis crederet tot crateri
circumfundi potuiſſe Veſuvios, nec unum t-
nam uni planè pilæz imminere! Quot Adolelſ-
centes, tot .Ætnæ; qui tamen exorbere cupiant,
non æratos Empedocles, ſed Proſerpinas floru-
lentas. Carnis duntaxat foeno adhinniunt; qui-
que incendia lignis extinguerent, uno ea confo-
vent flore, exaugéntque. Atque utinam tnas
eos pateremur. Vitari tunc enim poſſent, & ac-
cedentem duntaxat amburerent. Verſatiles nos
MEithæ perſequuntur, qui in tanto igne umbram
imitantur, hoc eſt, fugientibus inſiſilunt, & con-
ſequuntur abeuntes. Ut enim utcunque à luſtrali
fonte promoverimus, nos ſulphurei Montes ſub-
ſequuntur, vadendumque nobis ad aram eſt per
Alpes fulminantes. Quamquam urunt, non ful-
minant. Nam & Coelo fulgura jaciuntur. Is è
Cocyto ignis excandeſcit. Fulguriti cohorreſcunt.
Quos verò hæc ſulphura perſirinxerint, eos non
rigere cogunt, ſed laſcivire. Flamma enim hbi-
dinis, non torporem, ſed lcentiam afflat, ſal-
tântque, non jacent Cupidinis fulguritæ. Et qui-
dem hactenus a libidine proluſum verius, quam
illuſum Baſilicis. Ad aram ubi conſtiterint Matro-
næ, ut ſacris interſint, ſacrâque participent, ibi
enimverò obſcoœnitatis in pugnam exit velitatio.
Foœminam barbatuli circumvallant aræ humeris,
animiſque adverſi, & precatorios e cryſtallo glo-
bulos, tanquàm libidinis fundam nunquàm non
Iiidini, Fotant, Licentiæ baleares. Nec Davidis arte ſa-
in Lempo Xxum in Gigantem explodunt, ſed è ſcutali ſerté-
srus. que Cryſtallino puerum in fœminam, Amorem
Sente, ſein ſcilicèt excutiunt in matronam. Qui niſi raptim
precarie Offocetur, ſi ubera mulieris inſederit, in Gigan-
H tem mox puer excreſcit. Non enim uber Amor
iuvenites exugit, ut ſugat, ſed ut exugatur, totâmque
agitate. penitus mentem, pectuſque fominæ pervadat.
Itaà quùm nihil videantur Adoleſcentes & ſertis ex-
H cutere, quæ continenti vertigine circumagunt,
tuntur in Cupidinem explodunt; qui, ſi collimat, Gigas
ſeem. repentè eſt, ne ſaxo quidem Davidis appeten-
dus, & non unam Davidi Bethſabeam paratu-
rus. Rotatam à juvenibus cryſtallum cœlum eſſe
dicerem cryſtallinum, niſi ab eo procul cœlo Ve-
nus effulgeret, quæ cryſtalli non Aſtrum tantùm
eſt, ſed Sol. Inferos credere malim æmulari vo-
luiſſe Superos, & ſuum quoque Orco è& cry ſtallo
Circulum producere libuiſſe, cui vertigo ecquan-
do deeſſet, ſi eum laſcivia rorat? Cui, cùm lapſus
in votis ſit, allubeſcat neceſſe eſt rotatus, atque
Vertigo. Porrò, cuùm cryſtallinus Coœæli orbis
circum terram volvatur, hi & cryſtallo orbiculi
circà Venerem convolvuntur. Sed hæc orbium
vitreorum Venus, coenum, non ſidus eſt. Vide

autem, quàm rerum uſum omnium libido præ-
vertat. Nam cùm Religio cryſtallum in orbicu-
los circinaverit, ut eos decurrendo cœlum morta-
libus acclinemus: ità eos Intemperantia verſat,
ut Manes Furiäſque attrahat, evocétque. Non
enim ſuis ſolummodò machinis petulantia utitur,
ut pudorem evertat, ſed precum abutitur teſſe-
ris, ut eum vitreum faciat, reddaâtque cryſtallo.
Coaluere in gemmam aquæ, ut in lapidem ob-
duratæ pudicitiam mulierum adamantinam, col-
liquefacerent, non in aquam, ſed in ignem. Num
aureæ Neronis Ædes ſomniarunt his tetriora por-
tenta, quæ libido quotidiè agit in Templis? Mit-
tamus verborum elegantiam, & rerum flores;
quæ quamvis fœdiorem Templi petulantiam eſſe
doceant, quàm theatri, minùs tamen irata ſe
profitentur in licentiam, quàm eam cædi, diſcin-
dique neceſſum eſt. Diriores, inquam, ab ephe-
bis pudor contumelias ſuſtinet in Baſilicis, quàm
in ganeis. Etenim, quæ perditur in fornice pu-
dicitia, illuc ſpontè appulit ad naufragium. Quæ
verò Caſtitas ad aras infeſtatur, ibi coœno crimi-
nis inſpergitur, ubi temperantiæ margaritis com-
ptum ſe iri confidir. Quæ fœmina Adoleſcentes
opperitur in ſpelæo, innocentiam faſtidit, & ſqua-
lorem mercatur. Aram fominæ retinenti crimen
ingratius, quàm funus, eſt. Atqui intrà nutuum,
officiorumque oram ſeſe laſcivia cohibet in Odeo,
quæ lupanar adukeriis infamar. Tonitruum id
eſt, ſi tantùm audiatur; quod exploratum, fra-
gor duntaxat, & ionus eſt. Fateor exundare in
fornice laſciviam, in opera, geſiâque tenebra-
rum. Verùm, qui corpora depopulatur ignis cugitatio-
in luſtris, is mentes in Templo exedit, corrum- "im ¹ Bido
pitque Deſponſarum. Nec ſingulas ſeorſim ado- Bilense.
ritur, ſed plures occupat, evertitque. Ibi fune-
ſtantur parietes, hic corda fœdantur. Non enim
in ſtrato decumbit, ſed, ut Chriſtus ait, qui foœ-
minas ſuſpectat, mœchatur in corde. Periiſſe-
mus profectò, ſi ut ſcortantur animi, ità quoque
conciperent. Succlamaretur honeſtiſſimis quoque
fœminis: Ommes gemellis fœtibus, & ſterilis non Can.4. 2.
eſt inter eos. Pudet referre, quot in Templum
Lucretiæ adveniant, quæ domum Thaides re-
vertumur; quùm nuſquam Tarquinius abſit,
cui inermis quoque Cupido, & diſcinctus ſat eſt,
ut cunctatiorem pudicitiam nullis ad ſe minis non
inflectat.
Vidi eò ego promoviſſe libidinem, ut in Tem- II.
plo ſuſpexerim, quæ ne quidem de Orco ſuſpi-
cari potuiſſem. Sub Idus Martias feriâ Quadra-

geſimæ ſextâ, quodam in Templo, Divæ Mag-

dalenæ ſacro (urbi parco, ne deſignem, quos
emendatos cupio, non infames) duùm & in ara Prefanata
maxima Chriſti azymus Panis facibus ambire- à juveni:
tur, & ſuggeſtu Orator de gehenna, cœlôque con- en.
tentioſiſſimè diceret, Adoleſcentum legiones duæ
tantum in pleraſque matronas ſeſe oculis, cachin-
nis, nugiſque intulerunt, ut moliri procaciora

non poſſent intrà Mehemeti ſepta, ubi ſpurciſſi-

mi latronis oſſa ridere, quaſſaréque ſtatuiſſenr.
Quid ibi ad terrorem, obiequiumque Numinis
non compoſitum? Locus, ara, concio, Panegy-
ris, tempus, dies, Numen denique, quem non
abduxiflent vel Holophernem à Juditcha, ſeu

Amnonem à Thamare? Locus Magdalenæ con-

ſecratus, nônne lacrymas inſiillabat? Ara faci-

bus inſtructa, nonne filios lucis ab operibus te-

nebrarum avocabat? De reorum ſupphicis pero-
ratio, an non ignes igne reſtingueret? Num coœ-
tus, in lacrymas précéſque effuſus, thure fil-
phur excitabat? Eſuriales feriæ, cum carnem
menſis

226

menſis arcerent; quo modo eam mentibus in-
ferrent? Acti in Crucem Domini die, placere
deliciæ poterant, in tanto funere? Præſentia tan-
dem Numinis, quam Colites reformidant, ter-
rere mancipia non potuit, libueruntque ſub oculis
Dei, quæ nuſquàm licuiſſent? Quis proluviern
impudicitiæ compeſcat, ſi eam non lacrymæ,

non faces, non actio, non ſerietas, non eſuries,

1. Cor. II.
22,.

11I.

non funera, non Numen cohibent, reprimunt-
que? Recordaris Magdalenæ, & cachinnaris?
Aræ adſtas, & in hara volutaris? Gehennam
audis, & audes laſcivire ² Cives humi vides
provolutos, & choreas inſtituis 2 Jejunatur, &
ſine Cerere ac Baccho tibi Venus incaleſcit? Chri-
ſtus excruciatur, & Amoris incendia cruce nu-
tries & ſanguine? In igne Dominus, & fonumn
carnis coacervas? Deſilüſſet vel Jupiter ex Eu-
ropa ad id ſpectaculi, maluiſſétque mergi, quam
uri, ſi Deum inter ignes ſpectaviſſet. Exarſi,
fateor, & niſi me imparem cohibendæ licen-
tiæ credidiſſem, cui parem id temporis ne
'pſam quidem objectam animo Divinitatem eſſe
videram, ſublatis cancellis, undè diſpexeram
contumaces, exclamaſſem: Si ſcortari libet, hinc
vos apagite Satyri, & abite aut in dumera, aut
in fornices. Veſtræ obſcoœnitati patent ca-
veæ, patent ganeæ, patent circi, horti, com-
pita, littora, thermæque patent, veſtro vos
iſthic fimo advolvite, & unam ſaltem Numini
ædem relinquite, quæ intemperantiæ veſtræ vo-
lutabrum non ſit. Volutamini, ſpurcamini Sues,
ſed in haris veſtris, non in Domini Numiniſque
ara. Nunquid domos non habetis ad manducau-
dum & bibendum, ait Paulus: aut Eceleſiam Dei
contemnitis? Si graſſatur Paulus contrà epulas
ſtructas in Eccleſſ „ num ille in Templo ani-
morum adulteria pateretur? Si Cererem ſui gla-
dio verbi obtruncat, nonne ad aram Venerem
zrucidaret? Contemnitur Eccleſia, ſi bibatur: &
eam nugæ non dedecorant, nutus infamant, l-
bidines non inceſtant? Inſtitores & Templo exi-
gumtur à Chriſto, non citrà verbera. Et pullariis
cæſis, parcetur moœchis? Ananias, Sapphirâque
vos terreant, mentiri auſi in Eccleſia. Audaciam
funere expiarunt, elatique monuere ſuis cineri-
bus contumaces, quamti ſtet coràm Petro mentiri.
Niſi lapidei ſitis ac trunci, quid paſſura ſub Chri-
ſto laſcivia ſit cogitabitis, cùm Petro contumax
perjurium ſtranguletur. Acuet ſuum contrà vos
telum in fulgur Virginis, quem calcatis; & de
azymo puritatis ignis excandeſcet in zizania, lo-
liâque libidinis. Excedite hinc proindè quanto-
ciùs irzitamenta incontinentiæ, exitia urbium,
propudia fidei, ne moræ Orcus impatiens ge-
hennam in vos huc ſuam eructet. Quæ cùm ſup-
preſſiſſem, ne ea incautius jacerem in alieno ſo-
lo, poſtridiè è& meis roſtris meo ſtomacho ſatis-
feci. Dixi, quæ pertonanti enormitas flagitii di-
Ctabat. Sævituros ſe primùm in me ſuis cornibus
hirci effrænes conjurarunt. Sed ſeveriſſimo Pa-
trum edicto relegati in ſtabulum, precariam vix
in compitis retinuere laſciviam, in peſtilentes rap-
tim inſulas deportandi, ubi de eorum in Templis
licentia rumor ſiniſttior percrebreſceret.
At hæ unius Principatus tabulæ ſunt, quas pu-
dor comprehendit, ne in Templo fœdè merga-
tur. Nullæ in pleriſque urbibus contraà libidinem
tabulæ, ideòque nulla naufragæ pudicitiæ tabula
in Baſilicis. Ubi non ſemper matronarum con-
tumax Adoleſcentibus pudicitia eſt, quos inter-
dùm laſcivire tum ceruſſæ nigrore ſuæ, tum ve-
10 pallore purpuriſſi. Atque utinàm frons tan-

Oliva in Eſdram.

tum incruſtaretur mulierum, & albarium ſuis
fœminæ genis inducerent. Terrorem, funerâque
ſubſervire laſciviæ cogunt. Nam paucis ante
militiæ meæ ſub Chriſto annis, uniones, gem-
màſque pertæſæ Foœminæ non iniquæ, ſed & li-
beriores & vanæ, luxuriari coepere in coralio,
rubore in libidinis verba votâque adacto. Ve-
rùm, quia rubori parcius illudebatur in frutice,
mortem è coralio fictam perquàm affabrè, ſeri-

E coeralio
erta, mo⸗

réſque.

Mors 2
coralio,
pendula in

pectore fæ⸗

Côque funiculo inſertam & collo pendulam, ad minarum.

lævum uber adprimebant. Ità gemmata funere
luxuries Adoleſcentum in ſe oculos, quo terrere
debuit, illexit. Diceres Mortem pudere laſci-
viæ, quùm ſe videret, lenam eſſe libidimis; eoô-
que evaſiſſe maleficiéône dicam, an beneficio?
Verecundiæ, ideéque exuiſſe pudorem, quèd
ruborem induiſſet. Itàne? Ergo Caſtimoniæ flos,
& color honeſtatis fucum faciet temperantiæ: Et
Chriſtianorum oculos, cordàâque Verecundia cor-
rumpet, ad laſciviæ caſtra aurigata non in roſa,
ſed in funere? Mors ergo libidinem ſuadebit,
& de Templo fornicem condet intemperantiæ?
Fornicari oculis libet, ubi vivere non licet? Non
finiuntur funeribus illecebræ, ſed inchoamtur: ut-
que inter flagitia libido ſit Phoœnix, emerget é
funere? Si ità eſt, immortale fecimus ſcelus,
qued phœnicem fecimus. Ecquando enim, aut
ubi licentia moriatur, ſi vivit in morte? Hoc
enimveròô petulantiæ azylum deerat, ut abduci
ne quidem poſſet à funere, & paludata rubore
tutò in Templis graſſaretur. Undè illam detra-
hemus, ſi arcem habet in cinere? Miſeret me
ſanè pudicitiæ, cui ad aras quoque locantur in-
ſidiæ, non in luxu, ſed in luctu. Quis autem in-
dignetur lenones trabeatos, ſi purpurata morseſt,
ut faciat lenocinium? Quèò decora depreſſimus
Conſalum, quôve pudoris inſignia abjecimus,
qui ſtipendiariam efle funeris coëgimus purpu-
ram, ut non exterreret libidinem Mors, ſed in-
citaret! Latet, proh dolor! Venus in funere;
nec Venus tantùm, ſed Libitina quoque Cupi-
dinem parturit. Et ubi melids carbones, ignéſque
ſuos libido reponeret, quàm in morte, ut eos
diuturniores cineribus faceret, & foœdiores? Quis
quùm matronam armari Morte, Templumque
petere videret, theatrum illam medirari crede-
ret, & in circulo Circum deſignare? Has ego
improbiores Cleopatrâ fœrninas pronumio; quip-
pèê quæ luxuriem indè propagant, ubi eam re-

Omnia
impiis ver⸗
tuntur in
malum.

Tentatio-
num fons.

ſtinxit Ægyptia. Nam illa, ubi aſpidem admo-

vit uberi, laſciviam ablactavit. Hæ mammis ad-
movent Mortem, ut libidinem lactent. Planè
ominor ſolutiorem nuſquàm, quàm in Templis
licentiam fore, quando in ea penetrat cum perſo-
na. Bacchatur ſiquidem Licentia, non tantùm
laſcivit, ſi mortem ſimulat, ut tripudiet. Cujus
quis thyrſos, vulnerâque declinet, ſi in ſua caſtra
ruborem tranſcripſit, & non telo pugnat, ſed
morte? Vide autem commenta mulierum! Ut
in contemplationem ſuorum uberum juvenes in-
clinarent, iis mortem impreſſere. Prudentiſſimè
ſanè, ſi monitos voluere Adoleſcentes, mulie-
rum videri non poſſe ubera ſine morte. In funus
enim pudoris incurrent, ſi oculorum excurſione
in ubera inciderint marronarum. Quid verò è
fœmina non metuas tum ſtragis, tum veròô ſup-
plicii, ſi mors ejus pectori, cordique incumbit?
Aut quæ dabit impudentiæ portenta, cui rubor
Mors eſt? Nimirùm, quæ vivit petulanter, aut
verecundiam abjicit, aut ruborem pro morte re-
tinet, geſtâtque. In ea pudor vivet, cujus rubor
mors eſt? Arcendo porròô ſceleri, Deus monen,
advo-

Luxuria.

Tentatio⸗
num fons⸗

Don monum
lun en e
ii,gin nbe
Fi, uun
ke Q et
n, Een ean
Mben ltiändb
Nins Denien
Ken eg mn
MWR, r,
ſälckr inns
nme,/ id
cum, Abeen
Higeetelt vo
lpnar ienen
nu peiſgre
reſgnne d
Ckumgalanon
amare id en
CNcinnatum:
Pit moris
ſummnere le
urumn: & cal
Ectes ertan
un Niih
Aiiſe non n .
Indt i0
nonen Main
Pile. Nan
ame A
Elci, i
i eſ⸗ D
el
Aane N
uni
hama

8 Demma tur

Mramn in
n
lt,

enn 1
8 Unet
luni NeleH

onn, Nne
e t
n nl
dach. . “
rin ſoge
infnit
i
dhn 8
bmentine
oo etetn
Nodeel.
ſae. N
Ubiäineu
in bertin
Inn gl
Ainonetr
hunfeh
Ceonndu .
mm
en Ne
nergnmn
nonalN
Gchosnnt
, eneg
kimg ſie

do enn,
1 Mole! N
ern, A ain
Pelun nue
k indrr.
) Mane
Ne wanI
Qütuurmt⸗
Iperunnt,
n Erlnn
gnii Arin
Oeginuſnr.
n Man, Hr.
ennuid t
1 une ii
ſibnen igelle
1 NoNe, ue
Hedine
, Tenhlm
melin aec⸗
nare li
gonmidzn⸗
1, bient
piknadn
le mammé
lem. D
etrat nn l.
iannia
ipade .
büen
el en
ilenn Ne
erum ens 1.
Pncetlini,

De Cyro Rege. Cap. XXVI.

advocavit in hortum. Suadendo ſceleri, Mors in
Templum arceſſitur à fœmina. Et verò, quis à
flagitio deterreatur funere, ſi Mors coralium, &
gemma eſt? Didicerat Mortem Adam non ti-
mere, per fœminam. Nos docuere matronæ ama-
re mortem, & cupere. Occupari ſanè vult, &
rapi optat, quæ gemmas exponit. Pudorem vi-
detur proſtituere, quæ coralium proſtituit. Du-

plicatur iſthic ſanè flagitium, & cùm una ſit gem-

ma, ſcelus eſt geminum. Pudor ludit, & Mors
elud'tur; ſolãque libido ſuum ſeriò negotium agit
in ludo. Miror autem, eas ſœminas mortem ru-

bere docuiſſe, quæ nunquàm ruborem didicerunt.

Quin eas omni prorsùs caruiſſe pudore non du-
bito, quæ tantùm effudere ruboris, ut mortem
coëgerint erubeſcere. Nimirùm, earum neceſſe
eſl Mors erubeſcat, quarum vita nunquàm eru-
buit. Totus à vita pudor in funus effluxit. Quis

verò negat œminis pudorem inviſum, ſi eum

morti dediderunt? Noluit certè pudicitiam ſu-
pereſſe, quæ ruborem mori voluit, cùm eum

non mortuum tantùm eſſe fecit, ſed mortem.

Quam veròô eæ tum fuere Fœminæ vitâ ſpiritu-

IV.

que indignæ, quas ne Mors quidem inſidere po-
tuit, quin ruberet? Tu veròô, qui fœminam de-
eris, quanta tibi ea ſtatura ſit, & coralio depre-
Reades. Quæ enim mortem ſibi confinxit è gem-
ma, gemmeam profectò ſibi vitam deſignavit.
Mihitat libidinibus Mors; & & funere non cri-
minis pœnitentia prodit, ſed incitamentum. Ma-
leficio ergo muliebri in pudoris ſtragem Coiere
Mors, rubor, & Templum. Triumviratum
ſcilicèt virtutis in facinoris partes traduxere ma-
tronæ; quæ abuſæ coralio, ut abdicarent pudi-
citiam, ruborem adoptarunt: obtruſere mortem,
ut ingererent voluptarem: Templum ſubiere, ut
lupanar referrent & Templo. Quæ quidem pro-
bra ut pleriſque matronarum convemire aio, quæ
anteſignanæ id temporis fuere funeris, votôque
circumvallationis, quam in Fanis optabant, pe-
tebântque ab equeſtri ordine, de morte phaleras
concinnarunt: ità pleraſque, poſtquam mos ino-
levit mortis coralinæ, nullo planè crimine iis in-
ſigniri, comique teſſeris potuiſſe pronuntio. Con-
formavere ſe ſiquidem ſine noxa moribus cæte-
rarum: & caſtiſſimæ uti potuere coralio, quo
vecordes erraverunt à corde, ut exerrarent ab
utero. Nihilo minus tamen, cùm his candorem
adſuiſſe non negem in coralio, quamvis mortem
ſimularet: aio tamen, in ſuo colore plùs mihi
mortem placituram. Mihi mors placet, quæ
palet. Nam eam nobis Deus objecit, ut expal-
leſcamus. Abſtineremus proptérea, ut à cilicio
delicias, ità quoque illecebras vellem à funere.
Mors, quæſo vos, repræſentetur, quæ mortem
repræſentet. Non eſt autem Mors, quam tanti
emimus, quanti alterius fortè vitam non emere-
mus. Scuipamus Caſtimoniam in coralio, quæ
cum gemma tum pretio convenit, tum colore.
Relinquamus in ſuis ſordibus mortem, quæ plu-
rimùm valet, ſi aut minimi valeat, aut nihili.
Omnia tunc poteſt Mors, quùm ſola eſt illuvie
prætextata; & in prerio eſt, ſi pretium non habet.
At plùs fortè juſto in gemmam ſum invectus.
Laſciviæ novitas, quæ fines ſuos ultrà tumulos,
funerâque produxit, me quoque trans fines &
brevitatis, & veròô etiam, ut vereor, gravitatis
abduxit. Jam apertius Libido Templa dehone-
ſtat, quàm ut timeri, pellique & Templis debeat,
perſonatâ funere petulantia, mortéque gemmeà.
Arridetur utrinque palam & ab ephebis, & a
ſominis, & quæ palàm fœminas, virôſque in-

227
cendant dicteria, tanquàm miſſilia libidinis ja-
ciuntur. Nec procaciæ pelagus littus habet in
ſalibus. In geſtus exundat; quorum ille meà ſen-
tentià procaciſſimus fuir, quum, elato à Sacer-
dote Azymo, cui ſeſe cæteri ſubmiſerant, cul-
tùmque tunſione pectoris conſignaverant, in ma-
tronam cervicem comatulus inclinavit, & pectus
tutudit, ut ſe eam præ Chriſto tunc venerari,
coleréque teſlaretur. Iſta, dicerem, popinis, &
lupanaribus, niſi ea & ganeæ, & fornices exhorre-
rent. Hôcne deerat petulantiæ, ut ſceleratiores
Eccleſias eſſe faceret, quàm proſtibula? Mitiora
flagitia ſunt Cupidinis in lupanaxri, quam Ama-
ſiorum in Templis. Ibi colludit laſci via cum ille-
cebra. Hic Numini illuditur à hbidine. Ibi ho-
mo contraà jura humanitatis fingitur. Hic contrà
cœli jura in Deum fœmina conſecratur. Ibi ſcor-
to viri abutuntur. Hic in ſcorti gratiam Divini-
tas proculcatur. Scortum aio adorari? Què,
quæſo vos, erupit laſcivia ! Nullum idololatria
ſcelus atrocius. Et tamen cogimur exclamare,
penè cupimus libidinem eſſe idololatram. Tunc
enim aut non ſolas fœminas adoraret, aut ſolum
fominas adorarer. Spurcius libido, ſceleſtiſque
prævaticatur. Scortum colit, & Numini illudit;
hoc eſt, Deum ſcorto ſacrificat; efficitque, ur
aræ hoſtia, hoſtia penè ſit meretricis. Etenim
inter ſacrificia dorſum Eques azymo, & faciem
fœminæ obvertit, ſcortéôque non frontem tantum
demittit, ſed, tuoſione pectoris ſacrileg?, non
criminis teſtatur odium, ſed innocentiam depre-
catur, precaturque flagirium. Quid cogitari, au-
dirive improbius potell? Et tamen videntur iſta,
non audiuntur: peraguntur, non cogitantur.
Nec patranptur in ſpecubus, ſed in Templis per-
erranen Nec pomeridianis hæc horis, cùm
empla feriantur, ſed horis matutinis geruntur;
& publicè, & impunè, non tantùm duùm litatur,
ſed ſacrificii ſanctior articulus, inexcogitatâ fidei
quoque æmulis hoſtilitate, polluitur. Dum enim
à Sacerdote azymus levatur, tum meretricia Zzi-

zanio cœli triticum poſthabetur, ignique Lolium

deſtinatum pani Superûm antefertur; &, irriſo
Chriſto, reſervatum Numini obſequium matro-
næ defertur. Cupiit quidem Lucifer curulem
ſuam, quò licuit, promovere. Sed in lateribus
Aquilonmis rebellioni locum deſignavit. Sed Deo
æqquari cupiit, non præferri. Sed Angelorum cum
Deo principem contulit. Et tamen ſupplicium
non evaſit, terniſque incendiis ſcoriam impro-
bi cogitatus nunquàm excoquit. Quid patricio
fiet, qui ad Altaris Auſtrum, non Angelum cum
Deo componit, ſed Deo fœminam anteponit,
Divinitatis ludio, & Libidinis ad uſque latriæ
cultum venerator? Excandeſcere, & expoſiulare
Deum memini apud Ezechielem, quòd ſibi ple-
rique humeros vertiſſent, ut ad Orientem ſeſe

Solem obverterent. Et ecce in oſtio Templi Do-

mini inter veſtibulum & altare, quaſi viginti quin-
que viri dorſa habentes contrà Templum Domi-
ni, & facies ad Orientem, & adorabant ad or-
tum Solis. Quam Deus inurbanitatem pauco-
rum hominum, improbitatémque tam ægrè tu-

Tunſio pt
61:ris ſa⸗
crilega
uitis
imbudici.

Luxisrik.

Templi

profanato⸗

res à Libi-
dine in de-
terrima
perurgen-
zier

Ezech. 8.
16.

lit, ut exclamaverit iratior: Ergo & ego faciame jbid. 15.

in furore: non parcet ocitlus meus, nec miſere-
bor. Ità Dominus irritatur, quòd Templo ſuo
Oriens præferretur. Quæ ejus futura eſt indigna-
tio, ſi non aræ Sol, ſed, ſi divinitati tenebra=
rum opera anteponantur? Si Deo lux præferatur,
excandeſcit Dei vultus in fulgura. Queæ ille ful-
mina evibrabit, ſi poſthaberi ſe nocti ſentiat,
& hoſtiæ Mulier antecellat? Ergo & ego faciam
. 1

228 Oliva in Eſdram.

e incircu⸗
in furore. Vos verò, Curiones, qui monſira iſta percuſſores reformidat, nec Virgas extimet, ſed d Hi
libidinum reſcitis, vôſque, qui hæc in Templis theatrum. Non eſt matrona, quæ non ſe dolet Ron cole
ortenta ſpectatis, cur ità frigetis, torpetiſque, vulneratam, quùm aſpiciur. “ ſoe
Deo ad mitiores ſui Numinis contumelias immi- Hæc ad Equitem declamator è& ſuggeſtu. Qui , nn 0
d? Poteſtis iſta intueri, & pati? Videre, & ſta- mitius in eum inveheretur, ſi hàc eum ætate re- VI. nuer gu⸗
re? Oculus non telo, ſed ſiipulà ſauciatur. Vio- ducere ſiparium intueretur. Cur enim objurge- un
lari potuere Templa etiam cachinno, etidmque tur, qui cortinam demittit in mulierum panegy- Eged i⸗ “
nutu. Et ſacrilegio non læduntur? Et idololatrii rim inſpecturus, ſi ſe velis fœminæ deſpolia ſæmina. ice
non quaflantur? & adoratione non evertuntur runt? Subeunt Templa mulieres, circumorna vun, beddo imenn, r
meretricis? Et ſcorti cultu, ſpretque ſimul Nu- 1, David ait, ut ſimilitudo Templi; niſi quòd Pfalm. 144. ec Mi
minis fœderatis, non ad Manes deprimuntur, Templo velum non defuit, quo jam foœminæ I12. jegno, de
æquantũrque infernis ergaſtulis Tabernacula, cum fermè omnes deſtituuntur. Omnis mulier orang, Geler e 4
in eis mima Chriſto exæquatur? Quamquam ne aut prophetans non velato capite, deturpat caput Cot.inz: eps Cont
inferis quidem par tum Sanctuarium eſt, quùm ſuum; Verba ſunt Pauli ad Corinthios. Au- lem Gnn 1e
libidines crucientur in gehenna, & ad aras co- diſtis, quid de vobis Apoſtolus ſenſerit? Caput e, lu kelii/
lantur. Itâne? Inter inferüm ſulphura meretriæx jubet fœminas velare, quamvis ad vaticinia di- u muljerun,
diſtorquetur, quæ inter Levitarum thura à Chri- vino ſpiritu afflentur: & quamvis cum Nu- e nulcvam
ſtiano percolitur? In regno criminum ſuppli- mine colloquantur. Tunc porrò Chriſtianorum thwr. Non
cium laſciviæ decernetur: In regia verò lucis laſ- ſacella, altiſſimis deprefſa ſpecubus, ſepulchri Omatu u pon m
civiens adorabitur? Patietur lictores de'mones pe- ſpeciem ingerebant; quæ obſeſſa lictoribus, & vanus fa⸗ geamaſine
tulantia in ſedibus inferorum, cui aſſectatores fota periculis ponarum duntaxat candidatis minarum. Cne conci
contingunt interdum etiam Conſulares in exe- complebantur. Nemo illuc accedebar, qui ſibi cagirai Grumn conte
dris Sacerdotum? Satan lacerat Scortum, Eques Virgas in foro, ignéſque præſiò eſſe non cre- cura. Eiulnhetin
Scorto ſubmittetur? Et ad hæc torpemus uni- deret. Nemo illic degebat, qui non funeris nie inig-
verſi, quaſi Templum non demoliretur laſcivia, admoneretur à ſpecu. Et tamen in eo ſqua- Srnigr. 1e, döpr
. ſed mohiretur. lore loci, in illa ſanctimonia cotus, in tan- ſaria eiam (i eo en
V. Cùm olim Nobilis primarius, dum concio ha- to capitis, famæque diſcrimine vetat Paulus ad- erfen. ſihen ele
beretur, cortinam, quæ cærulea à virorum pa- eſle fœminas ſine velo, quamvis arcana Numi- Tstorug ſüiuummr: on
negyri ſœminas interſtinguit, paulò liberids de- nis divino extrà ſe œſiro abreptæ vulgarent. profanato- ori l ſ
PazPio miſiſſet, tum oratoris ſpectandi gratiâ, tum Hi- Quid jam diceret Paulus, ſi Poëtarum epitha- rer. Cidm nie
fæmine bidine diſpiciendi, luſtrandique matronas: ſab- lamiis inquinatæ fœminæ Templis ſeſe ſiſterent, iet in iil
pario ab- ſtitit tantiſper Orator, collectâmque cum ſpiri- non aperto tantum capite, ſed pectore proſtitu- ck derdane
Jungantu, ibus iram tanto impetu effudit in ſpectantem, ur to, mammiſque impudentiſſime exertis? Cuùm Ubeuin lg
in Sennacheribum deſiliſſe & cœlo lictor videre- præſertim non eas viſari ſint propherantes de- Ganinammal
tur. Nec per ambages detonuit, ſed deſignare ſe ſtinati martyrio viri, ſed criſpati nugaméſque Ee & dals
Patricium ait, quem contumacem Numini, au- audituri eas, & irriſuri ſint Adoleſcentes, quos dn gnegen.
, thoritate Numinis, pronuntiaret. Abi iſthinc, in- thorace tantum viros eſſe opineris, meras cæ- 1. Aweln
quiit, Dux infelix, aut hinc ego abibo. Neque teroquin & genis, & geſtu, & genio eos fœ- Pimnühthn
enim princeps, ſed larva intemperantiæ es, qui minas babiturus? Timet ſuppliciorum candidatis feminmn
pudoris ſiparium reducis, ut in Templo ſcenam Paulus ne fuligo affletur a Vate, ſi coma ſpe- s Onannt, r
ſtruas audaciæx. Miror in te Superům patien- ctetur non velata: & arſuros non credis com- a H
tiam, miror inferorum ſegnitiem: miror ità cœli petitores oſculorum, ſi exenteratis muhieribus u gunm minb
Orcique ignes frigere, ut neutris piaculum ſis vio- impenderint oculos? Abſens ità Tarquinium in- mn Rench
latæ pudicitiæ. Tuam nulli continentiam proba- cendit Lucretia, ur, inter belli funera, horro- lialut
veris, qui tam te fateris intemperantem, ut pu- témque cæſorum, deſcriptione duntaxat ejus ad 2 len, ian
dori parcere ne quidem poſſis in Templo. At ſe- extrema ſit adactus & conſilia, & facinora. Et en Glrimi
ra eſſe poteſt vindicta, quæ à te ſeſe abſtinere nec nudatis coràm ſe toto pectore fœminis non * Erman .
ſemper, nec din poteſt. Velum, quod depreſſiſti, amburentur juvenes, qui velatâ quoque pul- u⸗ D
lorica eſt Chriſtianæ Caſtitatis, quam tu proſtare chritudine deuruntur? Si libido non cohibetur unr un
ſine tela voluiſti, ut tuis telis pateret. Verùm & phalaricis, quin abſentem depereat caſtimoniam, 1e M Trc,
colore ſiparii coelo te fuiſſe injurium intelligito. in lyras, modéſque Templorum laſciviam fa- H
Involvere proindè quantociùs linteis ſepulchral- ſtidiet expectoratam ? Candorem fortè Libani Urmnſe
bus, qui pudicitiæ involucra detraxiſti, ut ei con-g æmulantur Poppææ denudatæ? Jordanem nove- Qsn led
deres ſepulturam. Perit enim pudor, ſi patet. Nec rint, qui & Libano profluit, in mare tandem So- Aackül
tu, tuique procul abeſtis à nuditate, qui pudo- domæ deſidere. Id tantùm è& Jordane latices tra- iichen
rem auſus es ſub oculis ſpoliare Divinitatis. La- hent, quos ubera exgurgitant: Circum Sodo- rineir
1la. 33. . trocinari id eſt, non orare, erudirive in Templo. mas reſtagnabunt. Quamquàm non tamto illuc nei
. Ged væ, qui prædaris, nönne & ipſe prædaberis? curſu contendent: cuùm ab uberum Libano exer- i nn
Nunquàm te ego virum credam, quem tam efle torum tam procul abeſſe Pentapolis non poſſit. c ibe
video effominatum. Neque enim ita ſociari mu- Certè in hoc Libano, non cedri panguntur incor- ar loe
lieribus cuperes, niſi aut ſœmina eſſes, aut, ſi vir es, ruptæ, ſed morum myrti ſeruntur corruptrices. lhu,
niſi eſſes Semivir. Reverere, ſin minùs Dei do- Et Jordanem dixi lacteum ex uberibus fluere ueieiſer
mum, Verbum ſaltem Domini, quod vel Deęmo- matronarum, ſi eo non lavatur alveo Naamani i musin
nes perhorreſcunt. Periit, qui parentem nudum lepra, ſed Nazaræorum candor computreſcit in uckine
non convelavit; & vives, qui pudicitiam omnium ſaniem, & aſperatur in ſquamas? Nec mergi te 1erdir
oculis violandam exponis, ſine velo ? Non es oportet ſepties, ut polluare, cùm viſus dunta- renDh
Cham, ſi non virum filiis indigitas, ſed tot Lucre- Xat uberum profluens in Ethiopem demutet Na- nnn, lerd
tias Tarquiniis objicis libandas innumeris, non co- zaræum. Quis enim uber fozminæ aſpicit, quin min
ronatis, ſed gregariis atque promiſcuis? Parcius fœdetur? Quæ ſi vera ſunt, nolo laſciviæ tumu- Nutafmn
ævit in matronas, qui eis monilia, quàm qui los in Libanum immigrare, eôſque tanti nomi- Mam he
vela diripit & ſiparia. Vapulat enim pudicitia, nis titulo inſignire. Exertas mulierum mammas eien H
cuùm velis ſpoliatur: plus ſiquidem oculos, quàm petulantiæ ego dixerim Gelbos, quibus in mlli
jugis inti
Dbie

Nſ

Nek
enen.
chrg
eitunun
N in
ner
Huler G,
ſenii
Nin .
icnus
is en ſ.
M.g
Miinnn
lchiin en
t ndii
gün
eſe mme
i Nm.
Eg, Niie
enn uludt

Aan Ne.
e Nlrel,
ulklleen,
eAe .
eyemCn
Opteuns
n neaie
dkelenn n
eis Muce
geint
Crun ARn
e, ſuß
on cedhn
1tig Müi
Targuint
ſunen, r
uctauteitil
häunm
e Tennin n
4 Crgre
pon hben
cilimonin,
lilcnan .
n Wne Iiu
rdinen ane
are land
dabe lazur.
Crrcum N
non tun in
n Libandk
ls don
Gngunnkün
tur Cv
lre
connhunct
2Neuhe

—

De Cyro Rege. C

jugis incircumciſi triumphant, & pereunt cir-
cumciſi. Exclamo proindè, contrà proſtantes
:Reg-rar. uberum colles: Montes Gelboë, nec ros nec pluvia
veniant ſuper vos: quia ibi abjetctus eſt eclypeus
Jortium. Quibus ſi David fulminibus ea juga per-
ſtrinxit, quæ nactus eſt Saul ſuis armis infauſta:
Quid non ſtragis effunderet in protuberantes,
nudâſque mammas, quarum maleficio non Saul
interit, ſed Davides quotidiè multi occumbunt,
nec vità excedunt, ſed excidunt innocentiæ tum
regno, tum vità? Non vitam eripuere Sauli
Gelboë juga, ſed ſuo in iis jugis ſeſe gladio Prin-
ceps confodit. Ibique telo ſpiritum extruſit,
quem diù retinere non poterat, eum alibi ſeu ta-
pe, ſeu febri, ſeu vulnere amiſſurus. At ſuper ube-
ra mulierum, animarum funera aggeruntur; &,
quæ nuſquàm profligaretur pudicitia, ibi miſerèé
violatur. Non iis ſané mammis Dilectus inſidert,
quas non myrrha occupat, ſed myrtus. Ideéô-
que amaritiei exolutis faſciculis, laſciviæ faſces
Cupido concinnat, quibus Dictatorem ſe eſſe
uberum conteſtatur. Cujus improbiſſimi præ-
texta Imperantis nuditas eſt; quæ quamvis ſta-
mine tramâque careat, lato tamen clavo non ca-
ret, quò puberes, virique ad ubera configuntur.
Quis verô crederet Chriſtianarum uberibus ca-
ſtiorem eſle Cupidinem? Hæc enim nudata pro-
fiituuntur: oculos ſaltem ille convelat. Tectior
Amoris eſt frons, quaàam peétus fœminarum.
Cui cùm vitæ ſcatebras natura infoderit, lac pue-
ris ex iis inſtillatura: ſui venena funeris, in ſe
indè derivari doler, ſed fruſtra, pudicitia. My-
rothecium flagitii uber eſt; adeéque noxia eſt
cicuta mammarum, ut nec epota Socratem jugu-
let, & oculis tantùm hauſta de Philoſopho fa-
ciat ganeonem.
Sed me longiùs dolor provexit. Cùm nuditas
ferientis ſit lorica Cupidinis, odimus plùs tamen
Opnane foœminarum in Templis tunicas, quam nuditatem.
vanus fœ- Ornantur, onerantur, obruuntur, & adobruunt
vin*ρρα ſpectantes tam ſerico, quàm auro, tam floribus
Luxuriæ, „ 9 2 *
& Tenta- quam unionibus. Ergône veſtiarii, gazæque thea-
. trum, Templum eſt; veſträque luxuries ſcenam
. ſibi ad aras inſtituet? Ab aurora lavantur in me-
Ornaus ridiem, fricantur, terguntur, polliuntur, pingun-
En tur, diſcriminantur, vernant hyacinthis, can-
dent margaritis, gemmis effulgurant; idque ſtru-
Gturæ, non Circo, ſed Templo deſtinatur. Co-
muntur parciùs foœminæ ſaltaturæ, quàm inviſu-
ræ Martyrum aras. Luxuries collimat in Tem-
plum. Pigmentantur, & macerantur, & illinun-
tur non ſpectaculi gratiâ, ſed occaſione ſacrorum.
Quis neſcit Eſuriales ferias in Septembrem licen-
tiam degeneraſſe, ubi ad Martyrum Baſilicas ſta-
tiva indixerint, habuerintque Sacerdotes. Stratæ ad
Eccleſias viæ in hi'ppodromos laſcivia conſternit,
ubi bigarum meta, limen ſit Templi. Non oran-
di ſtudio ſubeuntur Baſilicæ, ſed nugandi, laſci-
viendique licentid. Quid plura? Ea eſt luxuries in
Eccleſiis, ut, ab inviſendis per eas ferias Templis,
abſterreri ſœminas oporteat, quas caſtiores fore
confidimus in pomariis, quàm in catacumbis. An
hoc eſt imperatum à Cyro Templum extruere,
an verò à Conſtantino ſtructas Eccleſias paſſim ſu-
bruere? Deberemus excitare ubique Templa, vil-
lularum, rerumque omnium immemores; & di-
cata Numini Odea laſciviora eſſe facimus nemo-
ribus Satyrorum? Secedite iſthinc fminæ; Tem-
pla enim hæc ſunt, non theatra. Si libet laſcivi-
re, patent Horti. Eòô deſilite propudia honeſta-
tis. At muſſant impudentes, & ſuæ velum in-
temperantiæ detrahunt & Baſilicis. Armari ſe aiunt
Ethic. Comment. Tom. III.

VII.

p. XNXVII. 229

contrà Oratorum philippicas clypeis ſanctimoniæ.-
Eas ne audiatis; umbonem ego, quo ſe foœminæ
propugnant, nullo vobis fuco exponam-

Aſcendat in Jeruſalem, & ædificet
domum Domini Dei Ifraél. I.

Eſdræ I. 3.

C APUT XXVII.

Laſcivire ſe ideò Fyminæ in templis aiunt,
quòd Eceleſiarum parietes docuerint pe-
nè Myſtæ laſcivire. Quæ quoque luxu-
ries, à murorum peripetaſ matis in mo-
dos, inſirumentaque Muſices immigra-
vit. Eam ocuùm Eccleſis orruptelam,
ſuis Sanctiſſimè legibus Romani Ponti-
hices repreſſerint, correpto Fæminæ ely-
peo ſpoliantur.

ON ſe nudari negant ad uſque ubera fœæminæ JI.
etiam in templis, in iiſque laſcivire ſe nugis,
nutibus, habitúque fatentur. Negant damna-
ri hâc ſe tamen poſſe luxurie, quam penè è tem-
plis hauſere. Vidimus, inquiunt, nec ſemel vi-
dimus, quàâ die circumferri per urbem divious
Azymus debuit thecâà incluſus cryſtallina, aulæis
parietes intùs extraque Templum conveſtiri, Lieriora
tam obſcoenis pictis, textiſque ſimulacris, in Templi⸗
ut ea intueri ſine ſcelere non liceret. Etenim è ve SuatZ.
ſtiaris Principum deprompta belluata, quia pre dicitiæ.
tio artéque placebant, diſplicere flagitio deſie-
runt. Ergo ſuſpenſa fuere palam, tum è& muris
intùs, tum extra in fronte Baſilicæ figuris in-
quinata fœdiſſimis periſtromata, in quibus Re-
gum connubia, Deorumque adukeria auro pre-
tioſa textili reddebantur, & colore ſtaminum
gratioſa. Ibi Europa per fluctus aurigabat in Templorâ,
Tauro, ut quàm monſtrosè navigabat in peco ornaius ſit
4 . . . ſanctus.
re, tam deindè in ſtatione naufragium faceret
portentosè. Viſebatur ibi Hercules cum Ompha- picura
le, & furere dedoctus, & doctus inſanire, in obcane.
colum clavâà remollitàa. Ab Apolline fugiebat
Daphne, ut in laurum ſylveſceret, pudoris flo. Ornatas
rem ſupplicii fronde ſervatura. Sed auro Danaé
vViolata, quid interſit inter arbores metallaque ne- Luxuria
quicquam efflebat. Inſidiabatur Galateæ Polyphe- periſro-
mus, Lippitudine Cupidini conjunctior. Solve-aum,
bat in Aſiam Helena, ut per ͤtgeum Trojæ fa-
ces inveheret. Diana, ut ſœdaret, lavabatur. Fer-
reum ità rete Vulcanus adducebat, ut maculis
Dearum ſtrumas irretiret, & præda aucupis eſ-
ſet, non merula, ſed Mars. Vidimus pendere
Nymphas è muris, quarum mihil caſtius prode-
batur amplexibus Satyrorum. Quæ rapti occaſio
foret Ganymedis, tacente Aquila, Jupiter evul-
gabat, plus inſaniæ & pocillatore hauriens, quam
& patera. Didonis & neæ notior & latebra erat
intemperantia. Quos apud inferos Pluto ignes
patiatur, raptu pabuli denotabat. Inter flores
Proſerpina defloruit in ſtromate. Nec ſe Sacris
abſtinuit Aulæorum laſcivia, quæ obſcoenitates
& ſanctis undique paginis corraſit, ut authori-
tatem quammdam hbidini conquireret volumi-
num ſanctimoniâ. Damnatæ ibi caſiigatæque li-
bidines, lenteſcente in fila auro decorabantur

10

*.

II.

Can. 4. 4.

.

230O0
in Templis. Abduci Saram vidimus à Pharaone.
Vidimus in ſina Daliz Samſonem reſolutum.
Vidimus intentum Rubenum Balæ. Quæ tamen
pingi penitùs nequivere cum probro. IIla foere
portenta, quùm Lotus non unam hauriret & fi-
liabus ebrietatem in eavea; quùm Dina egreſ-
ſa, ut fœminas videret, malé viſa à viro,
Sichem ſenſit ſui pudoris Baſiliſcum; quuùm ful-
gura intorſiſſet in Davidem Bethſabea & pilci-
na; quùm nuda Senibus obluctaretur Suſan-
na; & victa mendacio innocentia victores eli-
ſit: quùm pictum plùs Ægyptia evaleret in Joſe-
phum, quam evaluiſſet in carneum; quuùm aliam
Amnon ægritudinem ſimularet, & aliam coràm
Thamare ſuſtineret. His è templo ſuſpenſis aut
adulteriis, aut pugnis in Caſtitatem, vereremur
licentius adeſſe templo matronæ? timerent ju-
venes paulò in Templo liberiùs agere? Si ge-
ſtæ libidines exponuntur in Odeo, cur ità in præ-
ludia licentiæ invehimini? Nos templa nugis de-
decoramus, quæ Templorum Domini inceſti-
bus cohoneſtant? Si laſcivià infamantur Eccle-
ſiæ, cur eas libidinibus exornan? Quàm atro-

ciora retulimus è templo flagitia, quam ſimus in

ea illaturæ!
Et ego iis quoque interfui non ſemel propu-
diis, non ſine ſtomacho. Jam, ut mulierum com-
peſcam petulantiam, excuſationémque confu-
tem, quid de ea laſcivientis textrinæ pompâ,
gazâque ſentiam meo ſtylo, hoc eſt, candore
ſcribam, non audaci, ſed Chriſtiano. Tenetis,
opinor, quæ ſit fœminarum pro ſua in templis nu-
ditate excuſatio, ſuſpenſa ſcilicèt è& muris bellua-
ta in Baſilicis, quà die Chriſti Hoſtia, & ad
aram exponebatur, & circumferebatur grandi
celebritate per adjacentes Templo areas, com-
Pitâque. Expoſtulationem ordiri libet à commi-
ſeratione. Miſeret me tui, Dagon; qui, ſi è& Phi-
liſthæorum delubris in ſic ornata Chriſtianorum
templa demigraſſes, non modò ad aram ſtares
cum Arca, ſed in templum raperere, ut ab Arca
ſtares, eämque redderes auguſtiorem. An Arca
ſanctior, quàm hoſtia? Si verò in pompam Azy-
mi arceſſuntur Nymphæ, Satyri, Parides,
Amarillides, & Dalilæ, cur Dagon excludatur?
Num caſtior Beelphegor, quàm Dagon? An Da-
gon ſceleſtior, quam Herodias? Nuſquàm illa à
belluatis propudia abſunt, quibus quis non ag-
greget Dagonem? Sociatur, proh dolor! Eu-
chariſtiæ Jupiter, non cuùm ſideribus imperare
Hingitur, ſed cuùm ſylvis fertur affundi: nec quùm
ignes in Gigantes jaculatur, ſed quùm ignibus
virgunculæ deflagrat. Quantus decor domus eſt
Domini, cujus veſtibulum occupavere Fabulæ!
Licet è limine metiri, quæ ſit interior ſanctitas Ta-
bernaculi. Doleo Davidicæ turri tam diſſimilem
eſſe Numinis domum. Mille clypei pendent ex
ea. Mille ex hac laquei ſuſpenduntur. In illa

communimur: Ab hac vulneramur. Indè fortes

armabantur: hinc robuſti evertuntur. Nos ferro
Turris conveſtiit: nos domus exponit à nudi-
tate exarmandos, ſpohandéſque figurarum. Cla-
mo, nolite huic fidere nuditati. Hæc enim, non
innocentiæ teſtis, ſed flagitii conciliatrix eſt nu-
ditas; nec paradiſum dedicat, ſed explantat. Pu-
det verioris Salomonis cum lecto Templum

componere. Ambiebatur à fortiſſimis Torus, Ara

verò ab inquinatiſſimis conſepitur. Ibi gladii
micabant: hic corollæ luxuriant. Ibi ſomno aderat
fortitudo: hic hoſtiam circumſtat petulantia. Si
Verbum denique in lectulo quæras, ad arma ex-

palleſces. Si Verbum ſpectes in altari, circum il-

Oliva in Eſdram.

lud, laſciviente textrin, effoeminaberis. Quis cre-
deret Paradiſo, non innocenti, ſed violato tem-
plum fore inquinatius, tum quoque, cùm Chriſtus
azymo convelatus inter faces effulgurat? Age.
Nônne pomario excubat Cherubinus cum telo,
ignéque. Tela facéſque in Templo Amor texsti-
lis agitat, evibrâtque. A vitæ arbore pelhitus
Adam arcetur. In vitæ arborem corruptior Adæ
poſteritas hic immittitur. Ubi primus Adam
mortem ligurivit, Coœlites adſtant. Ubi ſecun-

4

1

bninit,
llicio
„ luli ał
um aerſu

en impto
tam .
em hein

ticis 1
on lacetat

dus Adam deguſtatur in vitam, tetriores Furiis duntanit .
Manibuſque Nymphæ tripudiant. Fore Paulus ,
edixit, ut ad JESU nomen Inferi, ſuperique k
procumberent. Hic inter obſcoœhitates periſiro- ht
matum Chriſto Orcus inſaltat, non ſuccum- m ſeck
bit. Ludit coràam JESU, non gemit, Infer- elloo d⸗
. 5 9 » r.
nus. Cogitur penè Agnus habitare cum lupis. napoltgs
Imô Candor Vitæ, & Virginis Purpura, Fihu- ninerale
que Patris tot ſeptus laſciviæ belluatis non ha- E eiſron
bet ubi caput reclinet, niſi declinet in prata lan heit
voluptatis. Horrui, quùm damnati ad beſtias nr ſeſnße
Danielis recordarer. Plùs tamen ille expavit, ne in lapein
cùm regiis ſeſe videret & adſcriptum ephebis, pumolep;e
& patinis dignatum. Has deprecatus eſt aà Præ- Qum 6
fecto: illos pertulit ærumnoſus. Judæi certè 4 gi, g0d
tectis licèt ſecernerentur à Chaldæis, ità ſe ta- et, Aeqn
men miſeros putavere, quòd compitis, quòd in Agy
viis, quòd coelo, quòd flumine uterentur com- Contuet
munibus cum Ethnicis, ut organa, tibiaâſque rin enlk
ſuſpenderint, & truncis. Quid Chriſtum de ſe I uben kr
ſenſiſſe credimus, cùm intrà eoſdem parietes anmpvekunn
Templi ſui tantam conveniſſe cerneret impuro- ſies adenn
rum colluviem? Cùm ſibi horreret circumfu- Demur, imnn,
ſas Medeas, Helenas, Clytemneſtras? Cùnm Dthe &n
non ſe cingi Ethnicis indignaretur, ſed ſcele- ſbar iner au
ſtis, imò non ſceleroſis, ſed ſceleribus ſeſe dole- neiuk;
ret adobrui? Non enim adukeri exprimebantur undt n
in velis, ſed adulteria. . i, Aef⸗
Nemo non lacrymatur, quùm hinc aſſidere III. 1, iir
Chriſto bovem, indè verò aſellum ei meminit Dgire an
adſtratum. Itâne? Pluùs ergo Deum inquinari Perhm- v eu gen
ſtabulo credimus, quàm fornice? Querimur ju- g,,, 63. iſirun du
mentis vagientem ambiri, quem regnantem ſep- ſænitas in Gicenn ſnnn
ſimus Galateis? Contubernium belluarum illi Tenple. Ille, goe
Vates gratulatur, exclamatque: Cognovit bos 1, ld
polſſeſorem ſuum, & aſinus præſepe Domini ſui. INa- n. tlinna ſt
Qns ei ſociatos adulteros, lenaſque conjunctas ſg; &
gratuletur? Imòô quis non intelligat Mezen- rm, za
tios nos quodam modo in Chriſtum extitiſſe, Gmunt N.
cùm vitæ tritico mortis pabula conjunximus? celir ri
cùm Sponſo Virginum corruptores copulavi- Ae;
mus conjugum? cùm textos intemperantes le- nod
giſlatori pudicitiæ adjunximus? Niſi fortè cen- ert n 1
ſemus, pluùs viva à mortuis corpora diſſentire, Une Nj
quàm JESUS à Marte fornicante, ab Alcme- lier ge Net
na proſtituta, à Baccho diſſentiat ebrioſo. Nec T iid
illud mihi abs te velim opponi, Mezentii poœ- HD le
nam ideò viſam immanem, quòd vinctos ca- dtin
daverum tabes afflaret, conficerétque ; quo * de
Chriſtus caret incommodo, nullo in eum re- “ l
dundante damno ex aulæis. Nam fuffixis ante l hl
marmoreos poſtes, TLauri Cervique cornibus, inde ſi
haud primarius in Italia Eques vulnerabatur; *
quâ tamen probrorum vicinià ità exarſit, ur lre wenl
provincia tota illo penè incendio conflagra- NN lii
rit. Contubernium nos infamat, iaucitque reo- llrhte
rum. Nemo ſi cum lictore aurigare cogeretur MANiNe
in quadriga Octavi, non duci mallet; quàm, rcer
colleg carnifice, triumphare. Et minus Chri- niatben
ſio exiſtimamus inviſos, ingratéſque lenones, 8 cnr
quàm ſit nobis carnifex inſeſtus? Certè à Dago- nanen
ne nuſquam Arca lædebatur. Monſtrum tamen nb
obtrivit; r dern
Un:

De Cyro Rege. Cap. NXVII. 231

7

idi
obtrivit, non incommodo ad ſiragem incitata, lenociniis Deorum non polluitur: & mulierum
ncige Cor. ſed faſtidio, odiéôque conſortii. Quæ ſocie- Gynæcea pictà Nymphi arguentur? Cur in
uuli . . zas Liuci ad tenebras Quæ autem conventio Apolline conare non licet cum Dalila, ſi
Chriſti ad Belial? Recordationem ipſam latro- litare in Odeo licet cum Helena? Licere aio
num averſamur, nedùm prælentiam. Et collu- ad aras operari inter ſerica aureâque flagi-
E N viem improborum Chriſto credimus non in- tia Satyrorum? Ne ſeri quidem fas erat arbo-
nid gratam? Duriſſimarm ſuſtinuiſſe Sodomis ſervi- res in Templo; tam procul ab Akari umbratn
fink tutem nemo Lotum non ait. Vallabatur enim quoque voluptatis ſubmoverat gravitas Taber-
üken. urticis, & dumis Lilium, à quibus, quanquàm naculi. Non Plantabit lucum, &. omnem arborem Deut. 16.
in i non laceraretur, lædebatur tamen, un umbra Juxtd Altare Domini Dei tui. Omni ſuſpicione .
oe A duntaxat taxi olera, plantæque enecantur. Ne- Daphnes ſpoliata Laurus pangi circùm atrium
i, ini gas, aut caſtiorem JESUM quàm Lotum eſ- non poterat. Et obrigeſcens in Laurum Daph-
Dl ſe, aut non multiplicem nitere Sodomam in At- ne tutò aræ attexetur? Incruenta à pomcorio
men talicis? Viſi ſaklem Sodomis fuere cœlites. Ubi- Templi Morus exulat, ſuæ tantum purpuræ
Ant, Ni nam ſpectati Angeli in Ledæ thalamo viola- ingrata lenocinio. Et foœdata cruore Pyrami at-
an tæ? Loto Sodomæ placuere ſupplicio: Colorara que laſcivià in Templum Morus inferretur, ut
n Pentapolis , non ſulphure aboletur, ſed ſeri- non mora afferat, ſed ut Thiſben proferat:
lis t co interviret, nitétque auro. Odioſiora proin- hoc eſt, ut Moro candor auferatur „ S& rubo-
inin de periſtromata Chriſto ſint necefſe eſt, quam re pudor interear? Non licebat thuris ſurculos
wi in Loto fuerit exoſa Urbs. Ibi enim igne 90do- ex Arabia petere, ut adjacens Templo ager
ile ns mæ reſtinguuntur. Reparantur merallo Sodo- odoratis virgulis effloreret. Er vitiata Leuco-
n lc, mæ in tapetiis; & quæ conciderant lateritiæ, non thos expingetur in aulæis, quæ fotorem Critni-
kum , marmoreæ & textrina, ſed aureæ revixerunt. nis non thure temperet, ſed ejuſdem flagitio
analche Quam id verò Chriſtum me ſententià co- thuris, in quod verſa confingitur, germinet?
Nuie IV. quit, quòd imbecilliorem exilio ſuo ſuum haberi Carere adeò debet omni quoque ſuſpicione vo-
kis,iitr vider, eſſéque triumphum. Etenim cùm profu- luptatis Altare, ut non modò domeſticarum ar-
omptn, gus in .gyptum ſeceſſiſſet, affuſa hoſpiti Simu- borum luxuries Templi finibus pellamr, ſed
Gntſenmntagr lacra corruerunt, nullumque ſtare monſtrum ſylveſtrium quoque torvitas plantarum iis om-
un, lile . coràm exule potuit. Eoce Dominus aſcendet ſu- ninèò finibus arceatur. Hæc quùm auditis, mi-
Cim e, In. 12. I. per nubem levem, & ingredietur Koyptum & ſi trunci eſtis in Templo, indè procul abjicie-
lkn min commovebuntur ſimulacra Movypti à facie ejus. La- tis belluata, quæ, non feras, ſed terriores longè
Entaiud. pides adventu exulis, ſuis faptim ſedibus extur- belluis aduheros dàùm fingum, infigunt ani-
nett (hn bantur, imparéſque fatemur ſe proſugo eſſe, mis, oculilque mortalium. Niſi populei ſitis,
nera) Cn Diüque & videri deſierunt, & haberi. Trium- aut populi, refigetis iſta illinc, ne, quæ pro-
eur, Ale. phat inter aurea Dominus candelabra è& gem- bra umbris integunt, ea Templum coleribus
enbukee mea pyxide; ſed ſuam planè gloriam vitream prodat. Et ſanè ſi deſtinatos aris boves & Tem-
iexpintem eſſe agnoſcit in vitro, cum non modò non la- plo Chriſtus exegit: quo modo inſidiaturos cu-
bi, diſſuive flagitia ſe coràm videt, ſed fulge- bilibus Tauros patietur in Templo? Deſigna peorum
m hin Ar! re, ſed ridere, ſed gemmaſcere, Chriſtiano tas Numini Columbas abegit ex atrio: & ru Metazmor
lum ei wenin phrygione concinnata, & pluſquàm Chriſtia- boris hoſtem, candoriſque cychum feret ad ole
Mun ininss no ſeu rogatu, ſeu juſſu à Templi coronide aras advolare, de quo fabula narratur à ta- Gellaatis
Oerimu;, in pilarum baſim demiſſa ,promiſſäque. Scio petiis? Aurum effudit ſignatum, quo Cæſaris eri
Eegumenle⸗ quidem ſuam non deeſſe vim Chriſto, eâque imago in uſum Templi erogabatur: & aureum S rn
ehlurum e poſſe, quæ Præſtitit. Doleo eo tamen nomi- ſuis fulguribus imbrem non exuret in Aulæis, Hoftid e
.(hhni ne, quôd ſi vim ille cohibuerit ſuum, non id quo tirunculæ pudor non madeſcit, ſed con- Templo.
pe Dmi ſil⸗ habiturus ſit dignitatis in regno, quod habuit flagrar? Non vult trapezitas in porticu Salomo-
e antn in fuga; & ea in ſuo Lemplo ſit propudia nis; & lenas circùm aras ſuſtinebit? Vetat de
elin le viſurus, à quibus in Philiſthæorum fanis fuit Templo ſpeluncam fieri mercimonio, & pu-
lunmn endk, immunis. Ruére monſtra & in Ægypto ac- dicitiæ lenocinio, in ſpelæum verti Templum
Cnſin ceſſau Chriſti, & apud Philiſtæos adven- non exhorreſcet à Sederim flagellum ibi con-
nt hli tu Arcæ; quæ coràm Chriſti Hoſtia non ſtant cinnavit ſervi formà conveſtitus: hic velatus
R modò, ſed ſaltant. Quid ſecum Chriſtus de- azymo, & cryſtallo incluſus, ultionem, quà ſe
Nter liberet in Altari, quum ſoedata illum circum- abſiinet, expolcit à ſuis. H
Nſa, ſtant Peripetaſmnata figuratâque ſceleribus ² Do- Et eam impetravit non ægre à Petri Sede VI.
andr lebat Senator olim Romanus Deorum in ca- Epiſcopus Purpuratus. Is enim & cinere, quem
et Ne licibus adulteria ſculpi, & ſitim per ignes ex- galeri ignibus ſupponit, tam probus Franciſ-
in tingui obſcoenitatum. Si libidines Senator fa- ci filius, quàm Germanus Pontificis frater, is,
Meis ſtidivit in cratere, hoc eſt, cælari Venerem inquam, è ſuæ cinere tunicæ zeli flammas ex-
d ing noluit in Baccho: Quis Patronos Sacelli tam citavit, quibus Phrygiam delerer, colora-
S inſanus perpulit ſuror, ut Chriſti azymum, tis ignibus veras laſciviæ faces evibrantem. Tu- Sripta lex
Ulo n e calicémque ſacrilegis circumvallarent, & im- Et ſeveriſſimam in Aulæa legem Antiſtes, qu Boe
lum Nlfis probiori coronà menſam Domini cingerent, Templi aditu conſtuprata fabulis Periſtroma-
tge⸗ ondo⸗ quàm Dæmoniorum epulæ coronentur: ut li- ta interdixit. Edicto ita eſt ille præfatus ſuo:
5 ulti tare per libidines juvet, cum Romani pati non Domum tuam Dei decet ſanctitudo Domine. Is „
ia “ poſſent ebrietatem per obſcona? . & cœlo tonitrus eſt, planè lævus pudicitiæ. Nef alcn a.
oli ouli⸗ V. Quis jam & domorum parietibus & periſtro- ciebam cinereos in Eccleſia Cycnos audiri, qui
,uihiig mata detrahat, & pictas tabulas diripiat, quò⅛h candorem Religionis ſuo olangore tuerentur.
igte che⸗ obſcœnitatibus ſcateant, ſi textiles libidines ſuſ- Ignorabam olores clangere, & vivere. Puta-
mlne pendumtur tholis? Non licent in Xyſto, bam contemptorem coœh aurum terreſtri ful-
li un 8 quæ licent in Templo? An caſtior eſſe debet gure percelli non poſſe, nec poſſe diſſui ab Evan-
sre “ porticus, quàm Altare? An inquinatius pati- gelico centone Phrygiæ gazam, faſiumque. Ve-
1Ce mur Tabernaculum „ quàm pomarium? Ara rùm ſuturis ceſſere Stromata; & pannoſa Legil-
Colrun i⸗ Ethice. Comment. Tom. III. V 2 latori,

Chn

SE

232
larori, ſeu Chriſhiano Soloni, ſuccubuere laſci-
viæ, quas acus, ut faceret ſæviores nocentio-
réique pudicitiæ, in ſericum remolliverat. Sub-
ditur enim textrinæ luxuries, ut non unins Ca:
ſtimoniam Penelope retexat. Quæ atinam in-
trà veſliaria Principum cohiberet ſeſe, nec in
Templa palàm irrumperer. Irrupit, & ſolem-
nioribus profectò feris irrupir, tum potiſſi-
mùm, quum indè eam averruncari oportuiſ-

ſet, & per eos irrupit, quorum debuiſſet ar-

dore ex aris penitus deturbari. Sed benè, ur
aiebam, eſt; nam Phinees adfuit opportunus,
qui ſuæ purpuræ authoritatem tuendo pudo-
ri impenderet, ſlylque mœchantem in Atta-
licis luxuriem confoderet, amoverétque è& Ba-
ſihcis. Tonuit enim & Vaticano cœlo in com-
plurium corruptelam ædium, ſtrepuitque vox il-
la caſtigando luxui ſeverior Tonitru: Domum
tuam decet ſanctitudo Domine. Ac ſi diceret
Antiſtes: Lupanaribus iſta, non Templis, quæ
ne quidem ſpectari vellemus in ganeis. An non
ſuo ſat ſe genio libido jactat, quæ cœlo dona-
vit adulteros, ut obſcœnitas non roſtra tantùm
evaderet, ſed aras ſortiretur? Cœlum per Poë-
tas paucioribus Aſtris intermicat, quàm Adal-
teris. Jam vix licet ſedem Numinis intueri, quin
Religio lippeſcat. Unæ ſacrorum ædes incorrup-
tæ hactenùs perdurarant, inviolatæque libidini.
Vos jam eas proſtituiſtis Periſtromatis. Rariſ-
ſimi ſunt, qui non virus ebibant cum colore,
& quibus textum duntaxat arrideat facinus, non
geſtum. Er verò, quis improbitatem ſpernat,
quam videt enitere ſerico, lucere auro, aris
templéôque receptum? Audierant in Diis laſci-
viiſſe libidinem. Sed Poëtis non plena fides.
Pro comperto erit, non indignas mortalibus ha-
beri poſſe libidines, ſi, ques Diis affingere Poë-
tæ, eas Templa exceperint, non per præconem
& ſuggeſtu damnandass, ſed in pompam Numinis
populis ingerendas, cùm loco conſpicuas, tum
pretio ſingulares. Quem pœniteat adulterii,
ſi ſcortando Leucothoé & in aulæis figurari
meruit, & ſcelere patuiſſe ſibi Odea intelh-

Piaura in Zit? Quis Narciſſum Stromatibus texuiſſet, ſi
Templis

tſeæne. riſſet? quem Poëſi gratiorem Amoris fecit fœ-

D

1

VII.

G.

non ſe puer, noviſſimâ libidinis audaciâ, depe-

ditas, quam frontis concinnitas. Naufragium in
ſuis feciſſet aquis Adoleſcens, ſi iis non ſe aquis
confeciſſer. Vivit enim in periſiromate ſolà He-
ros enormitate libidinis. Quo ſcelere naufra-
gium meruit, eo enatavit in aureum primuùm
ſtromatis ſabulum, tum verò in ſtationem Tem-
pli tutiorem. An raperetur in Templum Ga-
nymedes, niſi rapto viveret immortalis? Quan-
tùm dignitatis criminibus acceſſit, ex quo vos
pictos ad aram thalamos admoviſtis? Terreat
vos cruentus Levitarum omnium interitus, cæ-
ſäque Nobe. Quæ in Achimelechum calami-
tas redundavit, quôd unus in Templo Doëg
delituerit, non orandi voto, ſed libidine accu-
ſandi? Quòd ſi, non evocaſſe, ſed tantùm non
exturbaſle Idumæum & Templo delatorem,
tanto Sacerdotibus cruore ſtetit: Quid iis ca-
lamitatis impendet Sacerdotibus, qui, non de-
latores in Templa, ſed mœchos, ſed fures,
ſed furias, inferri patiuntur, Nobihum minis
& precibus à ſancto rigore revocati? Qui lu-
cem tenebris, qui ſideri titiones, qui Chriſto
ſociari Belial diſſimulant?
Judæis cautum per legem eſt, ne Bove, cum

Aſino conjuncto, latifundia, campéſque pro-

eut. 22, ſcindant. Non arabis in love Jimul & Aſino.

Oliva in Eſdram.

Milertum, penè dixerim, pecoris Moyſem,
quem puduit jumento bovem dehoneſtari: Quem-
admodùm lino lanam ſubſui vetuit. Non in-

duéris veſtimento, quod ex lana lindque contex- Ibid. I1.

tum eſt. Rogaverim, his ità ſub Moie conſtitu-
tis, Primores Chriſſianos, quâ ipſi authoritate,
exemplôque nixi copulare ſint auſi res ità inter
ſe abſimiles, disjunctâſque, unl ſacrificia ſunt,
& chorez, Chriſtus, & Saturnus ? quorum
alter dapem ſuis ſeſe ſervis apponit, filios al-

ter ſuos, non jugulat ſoum, ſed vorat. Ara-

re bos recuſat cum Aſino: & in pecude ali-
quod faſtidium collegæ eſt, etiam inter ſulcos
& porcas. Et ad aram patietur Deus ſecum fi-
carios ſtare: nec eam in ſacrificio Chriſtus ſe-
cretionem exiget à perduellibus, quam ab A-
ſinis debemus bovi vel in jugo ? Non arant
armenta cum degenere; & JESUS adorabi-
tur Quiſquiliis immixtus impurorum? Ut æ-
qua, ità celebratiſſima .Æmiliani Scipionis expo-
ſtulatio ad Senatum fuit, cùm renuntiatus Cen-
ſor adjunctum ſibi cenſuræ conſortem Mumium
intellexit, proſcriptæ indolis, famæque civem;
geſtlurum ſe nempè dixit omnia ex majeſta-
te Reipublicæ, ſi tamen ſibi centuriatæ tribus
vel dediſſent collegam, vel non dediſlent. Illau-
dati contubernio Senatoris non ſe Cenſorem Sci-
pio exiſtimavit. Et ſe coli Chriſius cenſebit,
quem Faunis, quem Tritomibus, quem Cen-
tauris ſepſimus, ſeu ad ludibrium, ſeu ad infa-
miam nitoris, honoriſque ſui? Parem ſangui-
ne, opibus, ordine, & Magiſtratu aſſidere ſibi
Mumium non tulit Scipio, Sellà ſibi duntauat
æ&ι uatum, primas nunquàm relatum aut ambi-
turum in Magiſtratu. Et feret Chriſtus eodem
ſecum Templo dig ari Sirenum, Furiarumque
impuriſſimam fecem?

Authoritate, inquies, Scipio parem Mumium VIII.

recuſavit. At Faunis, Scortiſque, quæ Au-
læis attexuntur propudia, non idem, qui Chri-
ſto, honos impenduur. Hoc ſe Achille eluſiſ--
ſe cenſuram effuſiſſimè gratulantur. Scio non
adorari Tapetia, quùm Chriſtus ad Aram
imploretur. Video tamen rariorem circùm ho-
ſtiam coronam affundi, ſpectatore confertiſſi-
mo, innumeriſque laudatoribus ad aulæa effu-
ſis. Solitarium penè altare ſuſpexi, acceden-
tium ad Stromata dilapſis examinibus, quorum
ſtupor , & admiratio, & eloquentia celebran-
dis diſquirendiſque aulæorum heroibus diſti-
nebatur. Id Chriſto & dedecorando ſufficit, &
irritando. Nemo à Goliæ cæde Davidem re-
ducem Regem, Ducémve ſalutavit. Suus re-
ſervatus eſt Saüli tum titulus ab obvis, tum
honos. Verùm, quod puellarum ſiſtra pau-
16 hilarins, largiuſque Davidi accinuiſſent, itaà
Princeps efferbuit, ut defervere nullis dein-

ceps promeritis potuerit, tum obſequentis, tum Invicha.
verò etiam victoris Adoleſcentis. Dederunt Da- 1. Reg. 1.

vid decem millia, & mihi mille dederunt: quid 3.
ei ſupereſt niſi ſolumn regnum * Non rebtlis
ergo oculis Jail aſpiciebat David à die illa &
deinceps. Suum Sauli regnum manebat, & puel-
larum tantùm carmina in Davidem lætius in-
clinaverant; ſupräque merita celebratus tum
Princeps eſt, infrà verò promerita David di-
laudatus, cun victoriæ ſocium, quamvis non ex
æquo, Saülem adſcripſerunt; qui nec ferrum
in Gigantem ſtrinxerat, & ſolam in caſtris

præ ſe ſegnitiem tulerat, laudato, non cæ- Ibid. 17.
ſo, Palæſſino. Hic vir bellator eſt ab adoleſcentia 33.

ſua. Id tantum in Goliam jaculum dimiſerat

Saul;

I

l; awo⸗
ſuu;
inen⸗
ſms, ii
nbobos tept
ſen. (u
lu,cum .
i& ug
6 poyulis
lebrat in
experte, en
banu. HiH
u, non n
fni Num
, ge 1 .
m Ereril
o Pelt.
zucs; ſel
culoribus cin
relſt .d 5
uis, gi a
Aoremr ?di
Erum oculs,
a non Itani
ſ en Cole⸗
hendi Depr
n equiten
idknqve e
rtſiis ae
e nonthin
Viceu miien
Nije aiiſc
uin an den
Eonn degnie
ils,te ſmin
Crniddäßal
Nnpeamneb
E Abenid cer
eluristelcre
i,e ſen
1önalepen⸗
akerbam F.
Modilteratun
Eiin acecel
am Arcam
Ubor Megnu
Ehu;clnan
elen, ſd
Temis ollri
bbathini
Ft, imperin
herandl cn
. Kiral V
fainge i
lin it n
kaſtii
icht,

.

nnrun Eeca

3 eun ) in
eurgckri
Urlmmime
puoumn Gn
In n Cler
Waiheu

Mkn
kien
ne Mn.
gie en .N
Aihetie⸗
nain in
diſei
lann
1, fd
ord Nn
Molke 3.
inkr n
uſan,.
Orlut
Juan
4 N i
t A.
nun ! Ur
hiruen⸗
nuntats (
tem Mni
Nedeiſ
er i
tnurue m
lcdlen l⸗
(klenge
ii Gre
,gn
m, en drt⸗
Patengt
An Atri
ſbi dnu
un Arant⸗
Ckriduseten
h,luininne

ren Munin
e, ge N
gem, gült⸗
Achietl..
ur. Mln
Gos d Nn
emn Clin dd
re aulii.
20 alui
Veni ter
Uibus, vond
Ennii lellit⸗
Peretbes
do hen,
Dawiden l
Nanit. ⸗
b obrin n
vun Nn
ceinulen,i
ge olls r.
blegeni Mn,
. Dum en
elerut:
NMr ſellt
1/
mebl Ae
lluu /

ℳ D
erna
6

=

De Cyro Rege. Cap. XXVII. 233

Saül; quod Lilium, non telum, eſt, nec caſu-
ri ſaxum, ſed ſertum pugnaturi. Et tamen,
quòd inertiæ ſuæ non ſubderetur laurus trium-
phantis, ità Saül excanduit, ut relictum ſibi à
tribubus regnum deſpueret, cædique optaret mi-
ltem. Quam in nos juſtius exardeſcet Chri-
ſtus, cùm, ſe relicto, accurſum fieri nobilita-
tis & vulgi, viderit ad adulteros; quorum mo-
dò populus opulentiam ſtupet, vafritiem modô
celebrat in laſciviis, fehcitatem modò invidet
expertæ, expletæque libidinis? Ibi Saül lauda-
batur. Hic Chriſius negligitur. Ibi nemo Prin-
cipem læſit. Hic Chriſius vulneratur. Trium-
phavit ibi Saül cum Davide. Calcatur hic Chri-
ſtus, non triumphat. Quis enim non ſcit, ſine
injuria Numinis, à nullo ſuſpici aduhteria poſ-
ſe, quæ ſi placent in aulæis , Chriſtus, eo-
rum ſeveriſſimus Cenſor, placere ad aram
non poteſt. Atenim Chriſius adoratur, iſta
verò ſpectantur. Adoratur? Sed raptim; ſed à
Paucis ; ſed à tenuioribus; ſed ab iis quoque

cultoribus citô deſeritur. Quis enim ab ara non

ſeceſſit ad Stromata ? Quot hæſere Peripetaſ-
matis, qui ad aram ne acceſſerunt quidem ?

Adoratur? Scilicèt, latria genibus definitur; cæ-
terùm oculis, animo, admiratione nemo ad au-

læa non litavit. An ità genu Divinitas capitur,
ut ſi eo colatur, frontem, cordaque pati poſſit
impendi Deorum, Dearumque complexibus?
Non equidem ego tam hebetem Divinitatem,
ſtolidamque cenſuerim, ut ſibi genu factum re-
putet ſatis, averſis à ſe in Faunos oculis, ammiſ-
que mortalium. Ità id loci, temporiſque actum
videtur mihi cum Deo, uti cum magna, in Italia,
Principe cujuſdam tum imperii Sejanus, quam-
quàm non petulans, ſagaciſſimus tamen, agebat.
Is, cùm negotiorum ad ſe molem omnem aver-
tiſſet, ne familiæ, & ditionis Liviam videretur
omninò abjeciſſe, ut erat prudentiſſimus, demiſſi-
ſimis eam verbis demerebatur, eâmque in popli-
tes ſubmiſsâ cervice affabatur. Ubi adveniſſe ta-
bellarios reſciret, literarum illicò faſciculis reſigna-
tis, eas ſeponebat literas, quæ officiorum, rumo-
rùmque, plenæ, mihil, quod attineret ad imperium,
afferebant. Ergo cùm inanem, ſed grandem ejuſ-
modi literarum faſcem collegiſſet, turbulentus &
ſerius accedebat ad Anum, olim regnatricem,
quam Arcanorum participare ſimulans, ſalutatio-
nibus Magnatum, & Paganorum poſtaulatis elu-
debat; cùmque abundè arcanorum exortem, fre-
mentem, ſed diſſimulantem, conſiliorum pig-
mentis coloraſſet, eodem officiorum apparatu
abibat à Principe. Quem ille morem retinuit ſem-
per, imperii in mulierem diffusâ umbrà, ſibi verò
imperandi commodo, jubaréque unicè relerva-
to. Hinc ad Viduæ velum ingens negotiorum,
virorumque juſtitium; quæ primo in cœnis ac-
cubitu aut contenta, aut videri ſatagens cumu-
latè eo ſibi ſatisfactum honore, regni ſeſe patin
abſtinebat, quâ ſe cliens ingurgitabat, ſcamno
licèt diſcumberet. Hi fuere regiæ domus per
annorum decadas, quotidiani, extrà circum
& arenam, in ea tum regia ludi. Noônne tibi ità
comigiſſe Chriſto videtur in Templo? Faces,
acclinationes, & thura Hoſtiæ impendebantur.
Populorum concurſus, oculorum conjectus, ani-
morum ſtupor, honoraria quaſſantis ſeſe, con-
cutientiſque turbæ fluctuatio in aulæorum littus
allidebantur. IIlis derinebantur gregari, patri-
ciique. Illorum pretio, geniéôque primores abri-
piebantur in Templum. De illis ſermo & concer-
tatio, & commemoratio in epulis, in quadrigis,
Ethic. Comment. Tom. III.

in Senatu menſtrua, annuâque Fronde, ut ſemel
dixerim, divinæ Victimæ litabamus, poma, fru-

geéſque mentium ejectabamus in ſtromata.

Demus tamen eodem planè plauſu, ſiuporé- IX.
que à non impari multitudine hoſtiæ, aulæiſque
erlitatum. Num proptereà non à vobis violata
Pivinitas eſt, peſſimorum aſſeſſu, conſortiéô-
que? Quis Rebeccæ angores ignorat, queſtuſ-
que cum Domino de ſtrata ſibi in utero arena
ad luctam expoſiulantis? di ſic mihi futurum gan, 25.
erat, quid neceſſe fuit concipere? Sed citô intel zz.
lexit, conflictationem illam, non viſcerum, ſed & acoh⸗
fœtuum eſſe; quorum quoque diſſidium didicit, iupiorum.
ne uteri quidem ſanctitate, anguſtiaque ſedari
poſſe. Duæ gentes ſunt in utero tuo, & duo populi Ibid. 23.
ex ventre tuo dividentur. Vidiſſes impatientem ſrvantia.
contubernalis Jacob vixdùm membris inſiructum,
in illa alvo pancratiaſten tamen agere tam impla- TZemplæ pi⸗
cabilem in Eſau, ut à lucta non interdin, non no- n, ao⸗
Ctu interquieſceret. Nullas cum fratre agitabat in- Rehontſta-
ducias quem modò dextera depalmabat, modò za, non or-
lævæ digitis in pugnum coactis, contundebat, *ui
modèò lateris trudebat impulſu, comprefſu totius
modò corporis obterebat. Quæ omnia futurus
Patriarcha, non rationis, (qua tunc carebat)
magiſterio, ſed naturæ à Deo motæ inſtigatione
Ccomplebat. Videbatur nullis carere ad prælium
armis, qui penè membris carebat ad vitam umi-
verſis, miles & embrio. Nuſquam effugium à fra-
tre Elau nanciſci poterat, ſeu beneficio latebra-
rum, ſeu umbrarum maleficio: nam ſagax Ja-
cobi odium hoſtem ubique rimabatur, cæde-
bätque; & quamquaàm nondùm infans dentüſ-
ſet, ammordebat tamen æmulum, & , qua li=
cebat, inviſa membra lacerabat. Nunquàm ve-
rò in utero matris ſimul aderant pueri, ſed avitæ
conventionis quaſi hæreditate adſperſi, ubi ad
ſiniſtrum matris latus alter deflexiſſet, in dexte-
riorem ſe mox alter parentis ſinum abdebat. Ad
luctam tantùm conveniebant, cæteroquin diſſitis,
quantùm inter ſe poterant, vitæ palæſtris exer-
cebantur. Terrarum contractior Orbis Pom-
peio, Cæſarique fuit, quibus in unam ſolii bre-
vitatem Mundi tunc tripartita laxitudo coierat.
Jacobo & Eſauüi in ſuas, & contrario, uterus regio-
nes partiebatur, Africam in iis anguſtiis deſignan-
te odio, abducentéque Aſiam perexiguam ab
Europa, penè dixerim, abbreviata, ut alter ab
altero frater, non tam loco, quàm Mundo, etiam
intrà punctum, diſtaret. Et tamen non lautiùs
vivebat Eſaü, quàm Jacob; nec ille laxius;
quam is, degebat in utero. Submittebatur ſua cui-
que ſportula: & livoris occaſio neutri dabatur.
Undè ergo, ſine rapinarum jurgio, conſulti fe-
ciales, ruptumque naturæ fœdus inter geminos?
Pati Jacob non poterat tam à ſe fratrem indo-
le diſſitum, tam ſe propè ali, educarique. Itum
proindè, ductu indolis, in arma, telaque ſup-
peditavit indignatio; quæ Thebanis fabulis fi-
dem penè conciliavit, in arenam certaminis al-
vo dehiſcente parientis. Parem germani ſor-
tem, ſedémque Jacob deteſtatur. Et ſecum
in Templo Chriſtus morari heluones, laniſtas,
Ppubulcos prærogativ tantuùm Libidinis iaſi-
ghes, impreſſôſque belluatis patietur? Mjorem
eſſe diximus panegyrim ad aulæa, quàm ad aram;
quod nemo dedecus non vidit. Sit tamen idem
ad utraque concurſus. An id non Chriſto contu-
melioſum & non ferendum? Si adæquatum ſibi
fratrem penè Jacob confecit, ſcabritiem, tor-
vitatémque pertæſus in conterraneo: Conſor-
tium JESUsS perferet furacis Mercurii;, ferocis

2 Martis;,

234 Oliva in Eſdram.

Martis, laſcivæ Veneris, Jovis inceſtuoſi, ebrioſi
Liberi, ligurientis liberos Saturni?
Videor mihi, hoſtiæ perruptis velis, in hæc
audire verba pertonantem JESUM. Quis huc
intulit Nemora Impurorum? Quis me decoran-
dum cenſuit fornicibus coloratis? Unionem ne-
mo chalybi illigaret. Et pyropos cruoris mei „&
meæ carnis carbunculos quis libidinum teſtæ in-
fodit? Honoratior inter ſicarios pependi, quàm
nunc à vobis ſocior impudicis. Ex illis Vates al-
ter evaſit, exticitque meæ præco innocentiæ. Hos
inter (quos mihi appinxiſtis) profanos, quis
mei gratià divellatur à vitiis ² Duriùs, mihi cre-
dite, in Ara perſtio, quam perſtarem in Cruce.
Pungor enim acerbius criminibus, quat convi-
ciis. Neque verò iſthæc mihi, non vera, ſed ex-
picta, dicatis velim flagitia. Id me, ſiquidem,
imbecillitatis arguet apud inſcios, ſi ſcelus, quod
vici, dàùm graſſaretur, non illud aboleo, dům
expingitur: ſi non erado & ſtromate, quod è
Mundo expunxi. Palpitavere ſub mea Cruce fa-
cinora, quæ hic circùm meam aram auro, ſe-
ricôque luxuriant. Ergo, qui alumnos olim meos
nudavi, meos hoſtes auro perferam paludatos?
Hi me ad aram ambient, quem in lembo de-
ducebant Apoſtoli? Ubi Petrus, qui pro me pu-
gnet? An Petro Apollinem ſuffeciſtis, qui me
tam lyrâ opprimat, quàm me telo Simon pro-
pugnavit? Ubi Joannes, qui meo pectori val-
lum jaciat cervice ſuà 7? An Martem præ illo
expinzxiſtis, rubum nempè pro Lilio? Andream
nequicquàm ſcrutor in velis, quem ſi quæro, in
Plutonem incido, qui laſcivire poſſe Orcum
mentiatur. Hoccine mihi amphitheatrum exci-
taſtis, cujus vel Mehemetum puderet? Thea-
trum ille ſibi virilius conderet, bellicoſum ſcili-
cèt, non belluinum. Æquaſtis me vos ſanè Sar-
danapalo. Confertius quin me agmen circum-
vallat puellarum; hécque duntaxat diſcrimine,
à Semiviri gynæceo Templum Numinis diſtin-
guetur: Rariora circùm Aſſyrium exempla lu-
xuriæ ſunt, quibus ego cingor innumeris. Sum-
ne Chriſtus, an verò haberi cœpi Antichriſtus?
Me certè Joannes haud Agnum ſalutaret, qui
& Mundo peccata diſpungerem, cùm tot, me
præſente, flagitia gliſcant in aulæis. An, ut Pe-
tro angues ad epulum expiavi, ità crimina in
Temph pompam virtutibus adæquavi? Cur tor-
petis, Levitæ? cur non deſævitis in mœchos?
Sedenim Sacerdotibus ſuis hanc feliciter Moy ſes
ſeveritatem imperavit, quam ego à meis nequic-
quam efflagito Sacerdotibus. Quod illi ſumpſere
ſupplicium de armata, affinéque libidine, id vos
ne ſtatuetis quidem in exteram & expictam. Vi-
ros illi audaciùs dejecere ſcortantes, quàm vos
effigies perduellium depellatis. Nemo iſthic fe-
rienti repugnat. Et nemo tamen torpentem li-
bidinem adoritur. Vos, vos, Levitæ, auratum
iſthic fornicem, quem zelo non deſtruitis, ſtru-
Xiſſe putabimini pPatientia. Prægreſſi ſunt ſuis
pompis Optimates illecebras Domitiani. Thea-
trum ille ſtruxit & marmore. Hi de theatris Ec-
cleſiam concinnarunt. Suos Cæſar lapides Tibu-
re abduxit. Structuræ ſuæ tophum, hi deduxere
& Parnaſſo. Quis crederet à Sacerdotibus Aaron
in ſuo ſanguine humi ſterni, cædique adulterium:
Et, ſilentibus Melchiſedechi Sacerdotibus, tam
eſle non inviſam libidinem, ut adulteros ſerico,
auréôque prætextatos palam & Templo, honoris,
pompæque gratia, Ararum Domini ſuſpende-
rint? Hæ, ut opinor, & Chriſto querelæ contrà
propudia. Quam noes concionem iis Pauli vocibus

concludemus: Fornicatio autem & omnis immun- Eph. 5. .
ditia, aut avaritia nee nominetur in vobis, ſicut
decet ſanétos. Quid ità umbratile, fugâxque, ut
vox? Et tamen tam tenuem, brevémque Libi-
dinis imaginem, nec in circumſtante Epheſios
aëre, penicillo voluit Apoſtolus adumbrari lin-
guæ, quòd ſimulacri umbrà pollui poſſe crede-
ret ſanctimoniam Chriſtiani pectoris, quod Tem-
plum eſt Numinis. Quid perſcriberet Paulus, ſi
quas noluit libidines aeri per verba imprimi, eas
videret auro, ſericôque contextas affigi Tem-
plo, oculiſque adorantium exponi? Tenues, imò
inaſpectabiles, delineari vetuit figuras intempe-
rantiæ: an eas ferret multo auro exprimi in au-
læis, ut ad aras palàm explicarentur? Ferret val-
lari Chriſtum ſacrilegis, qui luci umbras noluit
ſociari? Compleri pateretur Templa lenonibus
coloratis, qui laſciviæ nomen ne trajici quidem
per labia tulit ſacrificantium? Fulguribus è& cœlo
extortis auream Paulus Pentapolim exureret. Si
enim pati Petrus non potuit veſtigiis Simonis foe-
dari aerem, quòd ætherem aſcendentis in Cœlum
Chriſti apotheoſi crederet conſecratum: Parine
poſſet Paulus unàã in æde morari Chriſtum, &
Jovem, Polyphemum & Numen?
Adeòône, inquiunt, ferociret Paulus, Chriſti XI.
hoſtiæ impurorum imagimibus junctis, ſi ſpinis
roſas natura conſepſit? Si Deus carne vallavit Sie Religie
ſpiritum? ſi lex Zgyptiorum ſpoliis Tabernacu. ni , d.
lum ſtruxit? Si Cœlo poſt Lucem tenebræ in- lga.
ſeruntur? Noônne grana ſtipulis includuntur?
Nénne legimus Uniones & conchis? Nonne in Netgio &s
putaminibus fruges, teſtis, & valvulis penè ſe- zrnlas
pultæ naſcuntur? Quis aurum ſcoriæ copulavit, non infa
niſi Deus? Si ergo contraria ità humi, ita in pe-“.
lago, ità conjunguntur in Cœlo; & fœderis ne-
mo author eſt, præter Numen : ſubiraſcetur
Deus, ſi ſtromatum paleas cum electorum triti-
co junxere familiarum Principes, & Ccoactis in
unam Templi ſpeciem ſanctimoniæ, ſcelerüm-
que gazis, fecere ipſi quoque utraque unum?
Quid de Pavonis nitore pedum detrahit ſcabri- Deo &
ties? Imò quanta ſideribus accedit & tenebris lux? NMausdo
Morati ſunt unà in domo Iſaac & Iſmaël. In a,r
uno quievere thalamo Rachel & Lia. Unam naturæ
intrà Rebeccæ alvum cum Jacob Eſaü adolevit. en.
An ruborem coralia exuunt, ſi algis, areniſque
miſceantur? Vir infidelis, ut Paulus ait, ſancti- Dey ne-
ficatur per mulierem fidelem, & hæc viciſſim e ha-
quaſi Lunæ orbis, ſi fidei ſit exors, Religionis ſici, &
haurit jubar & viro. Ignis, ſumique una ſunt in- Rels.
cunabula, nullo lucis incommodo. Cur ergo, ità 7
conſentientibus inter ſe cæteris, hilariora à Chri-
ſto ſimulacra ablegentur? Hujus nobis diſſidii
ignota penitùs ſcatebra. Niſi cum voce Jacob
manus Eſaü jungerentur, fratrum optimus prin-
cipatu familiæ excidiſſet. Adeò diſſimilium in
unam ædem conſenſio Religioni obeſſe non po-
teſt, ut in virum unum, quo Religio fundare-
tur, coire partes membrâque duum oportuerit.
Et quoniam verum fœdus, alterius vocis cum
manibus alterius, ſanciri non poterat, quin am-
bo propriis manibus mulctarentur, monſtroſa
coagmentatio hoedorum exuviis ſuppleta eſt. Si-
mulanda proindè Contrariorum conventio eſt,
quando haberi reâpſe non poteſt. Porrò ſi felici-
tate is impertitur, qui bimembrem ſe patri ſiſtit,
vocis lævore Jacob, & Eſaü colli manuumque
ſcabritie: cur obnoxia fulminibus faciemus au-
læa, ſi Apollinem Chriſto admoverint? Caro &
Verbum Amoris ſunt prodigia, non portenta
dedecoris. Apellem penicillo mulctaſii, ſi lo⸗
ribus

nbus vere
angveſque
ſtium N
r uodo
Crum 10
ldit aug
lem Com
amcicu
gopiſſe, .
zanti? Q
tem Cun .
joſos onſa
Palladis 00
li tergi,
horreat con.
ineqe dl⸗
Ula dponle
u: & Gtar
paragiin
lentem Jore
Giatur, ingt
(ycnus, ⸗
s. Et Eva
ſiuet Divin
hni leni lae
ubbos fatig
ndlonio:
kCän: Co
Nramridus
Myunpbas l
Voloit winon
lcäum, gu
Ugrennt
Non Chiſfia.
el conng
eimpiis
pios abhon
UI hra nid
Cmumenti,
Neminte, n
Eünketd dee
iitig, un
riun Cocve
iſumn i
lint, cuin
eſke, Deon
Hon ielatum
Cett unta
mo ninent
catii
enn He
diren all,
ir eniſin;
un detenh⸗
Nenni arde
in, Gvod r

u kere
An krim
u ukni pi

lllen! 4

mm
gine I
tngeli.
eli
unbrail
teke
Ngden.
4 Halt
mmrni,
Adi lr.
eller i,
raim
rmin,
tlNemnr
nbes
kuni-
eſciikn
Wnihwegl
N eynten 5
isDns
itnN
tanum: M
Chrn ,
3

al, (i
t, lfii
ne ulrni
üItenn
en Eureit
8 dnn

giranließ

luni un“
Kleimt
1: Uuhir
clecimntn
, & Aiin
riæ, ſiei,
unnge ini,
derant ſtln hi
te errlul
& IId ha
2 Ii Uun
b Mi Aku,
luai, 1
& Hæ ſſtn 3
6, Reigini
e Vn dn
. Car ergo,n
aroni
65 nbie i
onn we ail
n oinußn⸗
8 Mnhunn
Obeſe nſ⸗
elgol

9

De Cyro Rege. Cap. NN VII. 235

ribus vetes umbram interſeri. Quod Petro aves,
anguéſque obtulit linteum, è& coœlo demittebatur,
libatum Numini, & crimini illibatum. Squale-
ret Mundus, niſi ſubindè monſiris diſtingueretur,
quorum torvitas reliquorum corporum ſormam
reddit auguſtiorem. Quis non videat nitere Ici-
dem comparatione potiſſimum nubium, quæ
illam circumſtant? An Virginem minùs dicemus
eluxiſſe, cùm inter lictores filio adſtaret expi-
ranti? Quis, niſi Phariſæus, & Scriba, epulan-

tem cum publicanis JESUM, initæ cum ſcele-

roſis conſuetudinis reprehendat? A contubernio

Palladis coloratæ Chriſtus abhorreat, ſi ſe inun-

XII.

gi, tergi, tangique patitur à peccante? Numæ
horreat contubernium, ſi Judam oſculo, ſaluta-
tionéque dignatur? Non obfuere Pardorum cu-
bilia Sponſæ, quin ex iis ad coronam evocare-
tur: & Gratiarum choreis exauthorabitur Chri-
ſtus? Si Serpentis tantas Adæ clades deſignantis
in paradiſum admiſlæ ſpiræ, cur in Cycno la-
tentem Jovem Deus refugiat? Sed Virgini inſi-
diatur, inquis, Candidatus Libidinis, non tam
Cycnus, quàm Vultur honeſtatis. Ad te viciſſim

nos. Et Evam Anguis proſtituet, imò Evæ pro-

ſtituet Divinitatem, cujus illa ſolium expetet,
tami lenâ facinoris gulja. Et, ne Lectorem de-
cadibus fatigemus: Cham cum Japhet enatavit
in diluvio: litavere non diſſitis imer ſe aris Abel,
& Cain: Columba, Corvéôque uſus eſt Noë en-
loratoribus. Juxtà ſe denique colorari Chriſtus
ymphas abnuet & Muſas, qui ſimul virere
voluit triticum & zizanium? Non effugere ſup-
plicium, qui Ethiopiſſæ Mosiſque connubium
arguerunt. Scribarum ſanè redoler fermentum,
non Chriſti azymum ſapit, qui peccanti edicit,
ne ſe contingat. Chriſtus, qui cum vivis, veriſ-
que impiis convixit, coloratos in aulæis nunquam
impios abhorrebit.
Plura videbantur diécturi, Patroni improbi
Ornamenti, niſi Aſianas eorum nugas, laconic4
brevitate, in hæc fermè verba confuraſſem. Id
enimverò deerar probrum Equitibus baptiſmmo
initiatis, ut non tantùm peccarent, ſed patroci-
nium quoque quærerent impudentiæ, etiam è
Scripturis. Vix ſe Adam ficulneæ frondibus con-
veltivit, quàùm vos è& vitæ arbore vela texatis,
veſtræ, Deorumque procaciæ. Nimirùm ſcelus,
non velatum vobis placet, ſed paludatum. Pu-
deat tanta vos effutiſſe pro Nymphis & Deabus
uno continentique ſpiritu, quanta fortè non di-

ceretis pro Chriſto, intrà Olympiades denas &

vicenas. Hanc, fateor, Apologiam ips impro-
biorem audaciâ illate in Templum intemperan-
tiæ exiſtimo; minuſque peccaſtis patrato crimine,
quàm defenſo. At, ne ſubterfugere videar argu-
menta patrocinii, non vero ea confutare, val-

lum, quod pro velis jeciſtis, ſecuribus reſcinda-

mus. Feret Chriſtus Deos, qui de Templo ſpe-
læum faciant, quùm ſalutantem ſe Gabrielem
vix tulerit Virgo, à quo cœlum demittebatur in
cellulam? Aures ad argumenti vim arrigite.
Roſa ſpinis innaſcitur. Quid vos hinc conficie-
tis? Ergo ſine injuria Chriſtus vallabitur impu-
dicis. Imòô Chriſtus propterea, non Roſa, ſed
Lilium dicitur, quòd pati ſpinas non poſſit. Ro-
ſa cum ſpinis enaſcitur? Niſi in re ſeria, ludicra
dedecerent, ideò eam naſci quoque cruentam
pronuntiarem. At, quid commune Nymphis, &
ſpims. Hæ florem non pungunt, ſed tuentur.
Ulæ pudorem produnt & lacerant. Ridendum
proinde, nullümque à flore patrocinium eſt.
Sed aurum concreſcit in limo. Sanè. At eum ità

odit, ut repudium igne, ſuppliciôque paciſcatur. Au-
rum à limo tanto refugit cruciatu, cum quo naſcitur:
Et Chriſtus cum flagitio vivet, à quo configitur, &
per quod moritur? Caro animâque junguntur à
Deo. Sed pro Deo Spiritus contrà carnem con-
fligit. Sed eam jejuniis atterit, deterit ſacco, li-
Ctoribus objicit, ſecuribus ſubdit. Niſi denique à
carne Spiritus diſſideret, interiret. Ea Deus con-
junxit, ut ea quiſque ſejungat, ſeparétque. Gi-
ghuntur cum paleis grana. At iis ut evolvantur,
cædi, deterique non recuſant: & calcari à ju-
mentis malunt, quàm ſuis diù thecis includi.
Divortium veròô vide: inferuntur in horreum fru-
menta, ſtabulantur cum pecudibus paleæ. Quas
niſi excuteret triticum, nunquam ſubigeretur in
azymum, ut ad aras exhauriretur à verbis, ut
Verbum convelaret. Fulgent Aſtra felicius in
umbris; ſed eas perrumpendo, fugandoque, quà
lucent. Concreſcunt Uniones in conchis; ſed in-
dè extrahuntur, url eximuntur & fruges valvu-
Hs, & & putaminibus nuclei. Nihil de ſua venu-
ſtate Pavoni decedir pedum illuvie, ſordéque.
Ad illum te ablego, ut cum eo philoſophere de
pulchro. Suo te ſtridore contundet, ſi oculis in
pedes incurrerit, dùm te audit. Atcqui leviora
iſta, utl leviſſima ex Iride, éque tabulis Leuxis
ſimilitudines ductæ. Umbræ enim colores ſunt,
quamquam ſimulant umbras. Nec Iris nubilo
placet: ſed ideò lucet, quòd ſe è nubibus extra-
hit; quas in triumphum ducit, poſtquam illas
ſub jugum miſit ſui arcus & fornicis. Graviora
ea ſunt paulò, quæ de ſororibus Rachele & Li
afferuntur: quamquam illa quoque ſine telo ſol-
vuntur. Diſſidebant enim, non indole, Soro-
res, ſed fronte; alterdque alteri & præcellebat,
& cedebat, lippitudinem Lià fœtibus compen-
ſante, & ſterilitatem pulchritudine ſud Rachele
diluente. Nam te fruſira Caino propugnas, qui
itaà cum Abele litavit, ut eum tandem ſuo livori
hoſtiam fecerit, mactaveritque. Idem de Chamo
judicium eſto; qui ex Arca proſilivit parentis lu-
dio, & in naturæ funere licentiæ hiſirio Satur-
nalis, Noëmi ſtrato in ſcenam verſo procaciſſi-
mæ fabulæ. Qui actum, quo ſibi placuit, egiſſet
iterùm, niſi ſiparium, quod ebrietas reduxerat,
ſcenæ pietas ſui jactu pallii repoſuiſſet. Quid
verò ex Iſmasële retulerit Iſaac, nec te latere cen-
ſeo. Id in præſentia ſit ſatis, nutu Saræ, & juſſu
Numinis abjungi eos oportuiſſe, quos tu incon-
ſultè conjunxeras. A tuo me ſenſim abſceſſiſſe
Achille ſuſpicaris, cùm putes bimembrem mihi
Jacob invictum. Fateor manus Eſaü cum voce
Jacob in Adoleſcente eò loci coiſſe. Sed nego
ideò illum benedictione impartitum. Timuiſle
quinverò eum, quis neſcit, ne fulmen extorque-
ret à patre, ſi fratrem ſimulaſſe convinceretur.
Solaà prætereaà ſuſpicione diſſidentis vocis à ma-
nibus, colléque miniſtrantis, quandiu Senex de-
ſignatam munerum effuſionem ſuſtinuit ? Niſi
unum Iſaac, in illo membrorum diſſidio, adeſſe
ſibi Eſau credidiſſet, largitionem cohibuiſſet im -
perii. Eò Jacob collimavit, ut non Eſaü, ſimul
& Jacob videretur, ſed, ne quid emergeret ſui
in ea fratris larva, quam induerat. Adeò unus
& ſolus videri debuit, ne fulmine feriretur. Sed
Petro junctim volucres cum ſerpentibus oblatæ.
Quas tamen Divinitas ſideribus expiaverat. Hic
in Templo, quis Jovis expiavit adulteria? Quis
Eneæ libidines conſecravit? Quis laſcivias Ne-
reidum exterſit, quas Mare ſe toto non eluit 2
Condiuntur venena in pharmaca. Sed flagitia
nemo vertet in virtutes. I gnem licet reſtinguere ;

4 in

236 Oliva in Eſdram.

in glaciem verò nullis eum pharmacis attempe-
rare poſſis. Jam me pudet impudentiæ, quà li-
bidinum patroni in Veneris partes Magdalenam
pertrahunt lacry mantem. Itâne cæcutitis Ppræ Cu-
pidine, ut non videatis Mariam, non cum ſpe-
culo ad Chriſtum accedere, ſed cum pixide. Sa-
crificat, ſi eam videtis, non laſcivir, nec Scor-
tum eſt, ſed Amoris Antiſtes. Miror autem
emmeæ vos Chriſii carnis meminiſie, ubi de
explodenda libidine ſermo eſt. Quid enim eſt
caro Verbo foœderata, niſi agglutinatum auro
margaritum? Si verò anguis irrepſit in poma-
rium, vitio id fortè ſominæ contigit, quæ eum
illuc, ur nonnemo putavit, ſermocinando pelle-
xit; quæque triumphi materiem in occaſionem
ſervitutis demutavit. Cæterùm ſi tota maſſa in-
ſperſione fermenti coaleſcit, quis non videat ſqua-
lore libidinis dignitatem hoſtiæ violari? Unàâ ve-
neni guttâ, quantus Ambroſiæ cadus fermenta-
tur in toxicum ! Perexiguo teſtæ vitio, ſimulacri
quàm ampla corruit opulentia 1 Quid Chriſto
cum Marte in tanta ferri mole tam carneo?
Quid non hoſtile ex Flora in hoſtiam, quæ dum
udoris projicit florem, telum jacit in Chriſtum?
Bend Bacchus emerſit fulguritus, qui & viro cum
naſcitur, per ſe fore portendit, ut in ſœminas
viri quoque mollirentur. Quem qui aræ copulat,
à Deo Aram conatur abducere. Diviſit Deus
diem à nocte, & nos Deum tenebrioribus agge-
remus? Conflictata, ac penè merſa eſt cymba,
quæ, vectore Juda, quemvis Maris gurgitem
in Charybdim dehiſcere mirabatur. Exr ſtaturam
Rehigionem autumamus in Templo, ſi tot cum
Chriſto Saryri, Nymphæque velificent? Petit,
mi fallor, & Filio Virgo, ut ſibi flere iterum li-
ceat, quò poſſit malè pictas & velis imagines
abolere. Rogat, ut ſui capitis aſtra duodena con-
Hare liceat in fulmen unum, quo theatrum per-
cellat, evertâtque laſciviæz. Atramento amiciri,
quàm Sole, maller, ut lituris deleret aulæa. Cla-
mat; nunc in crucem agor in Templo, quæ pro
Templo ſtructum amphitheatrum intueor, &
perituris matronis, & pudori in imagine tranſi-
turo. Hæc ſi fœminis inſinuentur, ſam fortè
nuditatem iis velis tegi non dicent, quæ ſcriptu-
ris, rationibuſque concerpſimus. Parcius gar-
rient, caſtiùs incedent, orabunt honeſtiùs, ſi laſ-
civire ſciant, ne ſtromata quidem poſſe in Odeo,
quin fulguribus percellantur. Quæ dùm ego ira-
tius perſequi diſponebam, ad alia me rapi te-
triora obſcoeniorâque periſtromata ſentio etiam
invitum, quibus ſanctiora Baſilicis Templa au-
daciſſimè polluuntur, exponuntque omnium vio-
landa & nugis, & conviciis. Funebris hæc me
rapit, vocâtque materies in caput proximè ſub-
ſequuturum.

Aſcendat in Jeruſalem, & æ&di-
ficet domum Domini Dei I-
rael. I. E/dr. I. 3.

CAPUT XXVIII.
Ut ſtromatum laſeiviæ ſuſpendi & lateri-

teis, marmoreiſque Dei Templis non
debent: ità vivis Chriſti ædibus appin-

gi, quddque ſceleſtius eſt, affingi obſcæ-

na, profandàque non decet. Alioquin,
ut Aulæorum libidines licentiam Fe-
minis dedere liberius, laſciviuſque
agendi in Baſilicis: Ità authorati Chri-
ſto viri, qui Templa ſunt Spiritus, ſ
criminoſis fabulis, tanquàm ſoeleroſis
velis, onerentur, deſpuentur audacids
profanis. Hinc fiet, ut non modò
non audiatur Cyrus, qui molitur Nu-
mini Templum, ſed, ut utroque Nu-
men Templo muläétemus, lapideo, ſoili-
cèt, & vivo. In neutro enim coletur,
malediätis utroque calumnüfſque profa-
nato.

T lapidea Deo Templa excitamus, in qui-
bus Numen & alloquimur, & colimus in
noſtræ ſolatium, præſidiuümque mortalitatis: Ecleſia-
Templa ita ſibi Deus fabricatur ex carne, ex ’g i, d
quibus ſua ad nos oracula fundat, noſque in ſui vii Tem-
adorationem excitet & veterno inertiæ noſtræ. éa Numi-
.. . . nus vi Va
Hæac Templa ii potiſſimum homines ſunt, qui haberide-
humanæ vitæ à ſe ruderibus egeſtis, capacem bene,
Numinis mentem effecere. Vos eſtis Templum Exemplo
Dei vivi, verba ſunt Pauli, ſicut dicit Deus: Ae.
Quoniam inhabitabo in illis, & inambulabo inter:
. ,„ 1: „Oor. 6.
eos; & ero illorum Deus, & ipſi erunt mihi po- 16.
pulus. Ex his adytis vox Patris perſonat, inſo-
nâtque mortalibus; modò blanda innocentibus,
modèò ſæva peccantibus, modòô ſupplicibus cle-
mens favénſque. An experim ntum quæritis ejus, 2. Cor. 13.
qui in me loquitur Chriſtus? Ad hæc Templa ³:
conſugere, non rei tamtùm, ſed Cæſares ſolent:
modò ex Antonio Divinitatis reſponſa petente
Conſtantino: modò ante Am broſium Theodo-
ſio ſupplice: modò cineribus Chryſoſtomi junio-
re advoluto Theodoſio, cujus audita, comple-
tâque poſtulata ſunt à cadavere ſuo funeri ſuper-
ſtitis Antiſtitis. Quot Arſenium adiere, quaſi
ædem Numinis, in ͤtgypto? Quot in Leri-
num Inſulam appulere, ut Honoratum conſule-
rent, novi quali Arcam inſtrumenti? Religioſi
quotidiè viri, ſen Chriſti ædiculæ, inviſuntur, .
& ab eis, tanquàm & Templis, diſceditur. Ve- D ,
rùm in hæc ita plerique ſpirantia Templa graſ frezuen.
ſantur, utl ſaxeæ Superlim ædes ab innumeristu.
polluuntur. In lapideis Templis tempus alii fal-
lunt ſupinati; auras alii captant frigidiores, al-
tero in alterum ſuperpoſito crure, concire fla-
bello domeſticum Boream conſueti; hi rumores
aucupantur, & fabulas ſerunt; illi dormitum
conveniunt inter tibiarum, modorumque ſym-
phonias; non pauci, ut cenſuram exerceant Ora-
torum, Templis interſunt; pauci utinàm ſint,
qui, quas libare oculis ſœminas nuſquàm lice-
ret, eas ad ſatiem in Templis exhauriant, &
ſalvere jubeant pereundo: Ut penè nonnullis &
gratius, & opportunius ad oculorum illecebras
Templum, quàm theatrum, ſit. Quibus adi-
tum contumeſis fecere æditui, & Templis ſtro-
matum lenocinio tolerato, quo deſides laſcivi-
que delectati, ea ſe dedecere non putant in Odeo,
quæ ibi ſpectanda proponuntur. Eadem penitus.
Dei Templis contingunt animatis, quæ patiun-
tur inanima. Nam ſentinas plerique Sacerdotes;
& Monachos arbitrantur, in quas nugarum ege-
rant, odiorum, maledictorumque ſedimenta,
linguis, ſtylo, telis in vitam, in bona, in famam
Religioſorum collimantes. Quos ur concerpſe-
rint;

Famæ cu-
ra.

g in, l!

AdRe, uS

Cnobiis
z: ſed in
(ue ſabal⸗

I, g 6
E, Giblate
ine gitet,
um probe
e,culoe
Cnbes coli
pinnes E⸗
Cn golan
biͦexilti
miunckde
nis, i
Cndes tep
ligr ide⸗
len ſcele
mis. Al
Möini, mun
Minis ker
(senims
ke, Gene
Uben, in
luiure
U lelo ſt
k Mant
Ndenr all⸗
Dais; G
Tiat, ſed
eo calice
Uiceit hi
conp ſcer
& brepita
Nodeſhi.
ſa ſeal⸗
Ver per
r Aquin
luls, a0 6
no ſerie
nmorum
ule 1
N E
Te omnes
Eent, (⸗
ln
N
e onbe
lin ctamen
Bi d note

Nhel

lmronn
ns iht
oſos
d aud
arentu

=
=
=
——
=

iln ſi
Nin ne
.. 1
nſtehnf

umn ni
5CNNn

t Ari
amnbulatin

nii nd
ke Lnal
(As ſlen:
1ehnſeene
roſun Trn
uyllbniſen
ucitn n
ſioſineite
ilere,
(otin 1
Wtatum on
emi! Mln
le, inum
ledn. ſen
i Tenn k 1
es eb Mien
enhis di
tligcicne,
e, Olle
ei; i ums
z Ridmmm
lcrungeſ
menecan
i uin i,
nldun r
enbaml,
e mnnl
lenn eua

bos
li Cins⸗
Tenc
Labhn eiiß

e un-

De Cyro Rege. Cap. XXVIII. 237

Diſais rint, cur nos, inquiunt, in eos arguetis injurios
R eſſe, quos ipſimet traducunt, carpuntque Reli-
mantur gioſi. Mordemus, ſed, laceratos à Cœnobitis

Sitgre ma. Cœnobitas. Actus nobis ſunt ſacrati Chriſio Vi-
gnoH½.. ri: ſed ipfi clauſtra ſua fecere ſcenam, noſtræ-
Uii ſ: gque fabulæ ipſi ſunt Accii. Ab iis nos linguas
onſans abſtineamus, ſi ſuis ſe mmutuò linguis aliquando
erer i. conficiunt? Cur non dicamus, quæ de ſe ſilere
3 ipli interduùm non poſſunt? Atrociora ſunt, quæ
D ipſi contrà ſe prædicant & tectis, quàm, quæ nos
Pirſubtata., in aurem demittimus, quæque garrimus in con-
clavibus. Eorum famæ, nos Milvi, illi Vultures
ſunt. Et nos quidem ita Religioſorum exta de-
paſcimur, utnl ad abrupta Caucaſi ſuum Aquila
vinctum heluabatur. Quæ in eis carpimus exta,
renaſeuntur. Atqui, cùm inter ſe ipſi furunt,
ſeſéque lacerant, fibras convellunt exiſtimationis
ſuæ, famâmque radicitùs vorant. Vix reparan-
tur, quæ Conſecrati Homines de ſe, contrâque
ſe, deblaterant. Quis enim ea à veritate diſſen-
tire putet, quæ ipſimet proferunt ſuarum rerum
tam probè conſcii? Nam quamvis Cœnobiis inter
ſe, cucullòque diſcernantur, eodem tamen fermè
omnes collimant, omniumque Ordinum circà
primores leges ſumma conſenfio eſt. Proindè,
cùm profani de initiatis garrimus, deputari à
nobis exiſtimant vites. Quæ ſtolonum, & pal-
mitum clades, cultura eſt vitium: Uberiùs enim,
ut vitis, ità fama Monaſteriorum exputata à lu-
dionibus repullulat. Putant enim ab inſcis, im-
piiſque ideò impeti tonſuratos, quòd repugnan-
tem ſceleribus æquitatem in eis pari non poſſu-
mus. Aſt, cùm de ſe ipſis obloquuntur Servi Do-
mini, tum exputari cupreſſos putes, nullà ger-
minis repararione, plantæ vulnere compenſato.
Quis enim aut dictis fidem abroget ejuſdem ſcho-
læ, ſectæque viri; aut eam Philoſopho non ad-
hibeat, tantam maledictis ſuis authoritatem ſeu
laxitate palli, ſeu baculi gravitate concilianti,
ut ſcelus ſit, ambages quoque proſcribentis ſan-
Cta Monaſteria non habere pro oraculis. Et quis
audeat falſa putare, quæ fundit Socrates cothur-
natus; quamvis maledicentiæ cicutam non hau-
riat, ſed propinet Dns Manibus & immanibus,
eo calice Furis in Sacros Ordines bacchaturis.
Liceat hanc mihi aut efflere temeritatem, aut
compeſcere truculemiam, quàâ maximàâ licuerit
& brevitate dicendi, & ſcribendi, lugendique
modeſtià. Hæ profectò ſimultates aureo hoc no-
ſtro ſæculo Charitatis non contingunt: eveniſſe
verò ſuperioribus ſæculis nimis luculenter teſtan-
tur Aquinatis Thomæ, & Bonaventuræ Cardi-
nalis, ac Ciſtercienſium Apologiæ ſty lo fortiſſi-
mo ſcriptæ pro ſuis Legibus vulgatæque. Quæ
anmimorum diſſenſiones, jam penitùs, cùm ſint
ſepultæ, ne ullo unquam tempore reviviſcant,
ità in eas agam, unl egiſſem duùm viverent, ut-
que omnes omnino Famuli Dei eas perſtringe-
rent, (quod nunc JESUs avertit, avertétque)
viverent, & perdurarent.
II. Lancinamur à ſectariis, deſpuimur, paſsim-
que confodimur indiſtinctè Univerſi, quotquot
Gomad'e Sacramentum nuncupavimus Chriſto? Quidni?
mentitia Si nos, contra nos, non velitamus, ſed furimus?
ana. Noſtræ ſalvæ ſunt quibus Evangelii nos foœ-
gue arei dant corruptores. E noſtris thecis expromuntur
via. jjacula, quæ nos configunt. Incuſare vix poſſu-
mus hiſtriones, ſi æſtivis ſcenis obtruſere Reli-

gioſos; ut, cùm impuritatum omnium fecem,

ad auditorum uſque ſatiem propinaverint, gene-
roſius a ſe vinum poſiremis menſis ſervatum te-
ſtarentur jocorum architriclini, quas confinxere,

licentias propinare incipiunt tantâ gratulatione
theatri, ut ſupremo Comeediæ actui nemo pri-
mas non deferat. Exploratas à ſanctiſſimis viris
nefariè mentiuntur tentatäſque Penelopes, quas
à pudoris textrina, in pomaria voluptatis, tra-
ducere ſategerint ad Heſperidum fores, pro Dra-
cone, locato Cycno, quem interminatione fune-
ris fore mutum ſcirent, moriturum, ſi canat.
Impudentiſſimè aiunt, à lanificio abducendæ
Lucretiæ ſpe, Numæ larvam induiſſe Tarqui-
nios palliatos, qui fœminæ futurum polliceren-
tur, ut in «ͤgeriam verteretur, ſi meliora vellera
& Ductoribus Ovium, projectà colu, expeterer.
Quos ſceleſtiſſimi Mimi non panxere Narciſſos
in Religioſorum Gethſemani? Quas Tabori non
infodere myrtos? Quas libertatis vites non abla-
quearunt in jugis Olveti? Dixere intemperan-
tiſſimi Comœdi de Domibus Poœnitentiæ, quæ
nemo Poëtarum, in tanta illa mentiendi, laſci-
viendique proluvie, de Druidis auſus eſt finge-
re. Et quia parùm ſe mentiendo procaces aut
fuiſſe, aut videri poſſe verebantur, reverentia,
non ſepoſità, ſed proculcata, convulſôque ag-
gere pudicitiæ, ſuo tandem cum habitu ſimula-
tum Cœnobitam in ſcenam induxere, fabulas
obſcœniſſimas tranſacturum cum lena. Ad id
ſpectaculi, ſuperioribus ſæculis, cum ſolvi raptim
concio, abiréque irabunda, & fremens debuiſ-
ſet, divino ita jure peſſundato, ridere, geftire,
aſſilire cœpit procaciſſimè, extâ jue in aures per-
traxit, ut meracum virus ebiberent viſcera non
ſeriùs, ſegniuſque, quam aures. Quæ ibi geſia,
dictâque ſint, mihi ſcribere inconceſſum, ne Chri-
ſtianas Orcheſtras contumaciores longè, non
Echnicis ſolum, ſed infernis quoque ſcenis id
loci, temporiſque fuiſſe, ſummo fidei probro,
confirmem. Miror non è proſcenio raptos illicò
hiſtriones ad laqueum. Miror non reſcifſam con-
feſtim, expiatâmque incendio ſcenam. Mirot non
ſupplicationes raptim indictas, luſtratàmque
theatri ſedem, tum adſtantium lacrymis, tum
agentium cruore. Miror Aream ad Manes uſ-
que non perfoſſam, Actorumque cadaveribus
hiare edoctam. Quæ Arabum natio ſuis in ſcena
Myſtis illuſit? Quæ tam ſpurca barbaries extitit,
etiam trans clauſtra Caucaſi, ultraâque littora,
rupéſque Caſpii maris, a qua non ſuus Sacerdo-
tibus honos reſervaretur? Quæ Satyrarum con-
tumacia, etiam, quùm in Cæſares baccharetur,
non eſt Harulpicibus obſequuta? Ulluſne Me-
hemeti ſacrificulos & Turcis irriſit, quamquàm
procaciſſimus, & quamquàm Satrapes, natio-
niſque inquinatiſſimæ Princeps? Primi & ſoli
Comœdi non Ecthnici poſuerunt in Cœlum os
ſuum; & , cùm nefas ſit Mercurium ex omni
ligno fingere, dolavere Dianam è lignis Sethim.
Conſternatur animus, ſtupeétque attonitus, ſol
recordatione flagitii. Complures Europæ urbes,
ante Tridentinæ Synodi Leges ſanctiſſimas evul-
gatas, videre ſcenbam, quam ne Charontis qui-
dem lembus,: Poëtarum mendaciis concinnatus,
ſi reſolvatur, ſiruere fœdiorem, improbiorém-
que poſſet? Ruiſſem ego ſanè, ſi eo ſæculo na-
tus meas ipſe cunas antevertiſſem, adfuiſſémque
ſacrilegis in tartaream, non lignorum, ſed ſce-
lerum ſtruem irreligioſam, pollutam, & planè
Atheam, eâmque calcibus, manibus, morſu di-
ſturbaſſem, convulſiſſémque, quamvis eam Mi-
mi cum haſtis tuerentur, & me exitus Cynegy ri
maneret. Sed Mimi ludi actores ſe quidem pro-
fitebantur, Authores verò fabulæ, contento tunc
digito, quos minimè ſpectatores putarunt, ur

20e-

4

6

2 38

accepimnus, deſignaverunt. Hæc apud nos, in-
quiebant, & Cedris ſtrues, ut vides, efſt. Hæ ta-
men undè importentur Cedri, non ignoras. No-
Pis ſcenæ aſſeres non Parnaſſus, ſed Libanus com-
modavit. Commodavit?importuniſſimè nobis non
ſine nomine truncos ingeſſit, coëgitque non lau-
ro Danas obducere, ſed & Cedris, fictas in ſce-
nam educere Paſphaéës. Dealbatio exponitur,
duà denigramini. Non ex Helicone hæ, huc ad
nos, proſectæ Muſæ, quas Furias verius, quàm
Muſas, in theatrum noſtrum Tabor ſubmiſit. Ac-

tum de vobis eſlet, ſi probrorum uti decumà li-

buiſlet ex his, quæ candidiſſimus pocillator de
ſua nobis patera propinavit. Producatur, clama-
bant Comœdi. Nympha, Liber inſcriptus, quâ è
ſentina eam nos hauſimus fecem, quàâ vos adſ-
perſimus: tanto etiamnum ibi ſupernatante pro-
brorum omnium veneno, nobis intacto, ut ſuàâ
copiâ videri poſſit, non torrens, ſed Oceanus men-
daciorum & ſannarum. Eam porrô fabulam in-
quinatiſſimam, non hiſtrio nobis conſimilis, ſed
Sacris Ordinibus initiatus Sacerdos, vobis non ab-
ſimilis, Mundo evulgavit. Is, qui vos Cœnobitas
ferè omnes obruit conviciorum profluens, gutta
eſt pateræ turbulentæ. Meracàâ apud illum veſtri
. generis laſcivia efferveſcit, ſpumatque licentiâ lu-
percalis; eam nos jocorum calidà reſiinximus.
Cujus in vos benefici noſiri, modeſtiæque, ne
fides concidat, en dolium. Si vel tantum pirfletis,
Coœnobitas nos fuiſſe dicetis in ſcena, illum verô
non hiſtrionem appellabitis in Cœnobio, ſed
Cerberum inſcribetis, qui latratu ſuo, tanquàm
excantatione veneficaâ, Orcum in Cœlo condere
tentat, & ſiellas deformat in colubros.
III. Accepere non inviti ſpectatores, quod expor-
rexere volumen; tum, quoòd Lilia tantùm olere

Famoſus poſſe putarunt brum Columbæ calamo exara-
in Religio-
nem libel. 2 . .
1us à S, tatn exigu nuce tantam ineptiarum, errorum,
cerdote a conviciorum, libidinumque tegi poſſe Iliadem non
or. crederent. Hæc tunc fermè illi. Quid tandem è
nis antiqui CCenobita emergere potuit, quod Coœlum non re-
2, promut. ſerar, & cella? Cuùm præſertim ei ſe vitæ inſtituto
S: Authot addixeri i adeò lugere fixu 4
uthor addixerit, cui adeò lugere fixum, ratum-
Acnſatio- que, ut docere piaculum ſit. In tantarum lacry-
n I- Mmarum Jordane, quis Nili metuat crocodilos, li-
i *. mümve, fecémque Ethiopum exhorreſcar, niſi
Uaio laſa. temmerarius & ſuſpicax ² Nulla nigroris ſuſpicio,
in tanto candore profeſſionis. Nullum Gomorrhæ
Religio. ſulphur, ex avecto in Europam poesnitentiæ nitro
nmim, Perſe. & Thebaide. An gehennæ merces offundat, cellæ,
cistorées. „ . 4. 5 . . .
colique inſtitor? Reſignemus, aiebant, intrepi-
Marwmura- dè libellum, qui, cum ove tegatur, haud integet
noue K: ſuem, paſcétque nos Liliis. Refrixit tantiſper
gicßt. ſpes, ubi in libelli frontem inſpexerunt. Hæc,
quaſi effrons, commentitium Authoris nomen
Conobii titulo fraudabat, cujuſdam foœminæ no-
2
7 mine operi prænotato ; nihilque prætereà. Malis
ineptiſ- is ſané avibus detractus calamus, quem ut du-
Sõ ceret Coenobita, cucullum ſuo nomini detrahit.
abula in . . 2 . . . .
jus ratin- An iſthle Religionis medulla ſuberit, cui Reli-
Eeruatu. gionis ne cortex quidem ſuperfuit? Habitus certè
transfugæ eſt; &, qui perſonam induit, innocen-

tiam aut luſit, aut exuit. Si Coœnobita eſt, cur

authoritatem opuſculo non conciliat, authore pa-
ginis prafixo? Sed laudis eum fortè puduit, ma-
luitque, non tenuem lucem decedere operi, quàm
ſuis latebris vel punctum luminis infundi. Placer.
At in tanto pudore, quid nomen mulieris agit,
quo frons hbri ità occupatur, ut ſuſpicionem
movere poſſit, haud virile opus eſſe, quod ſœmina
prænotavit. Quæ ſuſpicionem quoque ſui ma-

5

tam; tum, quòd cùm eſſet curtus & libellus,

Oliva in Eſdram.

jorem facit, qued non mulier tamùm, ſed Nym-
pha eſt. Eſt enim, non Rebecca, quæ eſt Re gioſi
authoris, ſacrique calami argumentum. Ergo è

lugemis Coœnobitz Jordane Nymphæ emer-

gunt ignoti nominis & profligatæ verecundiæ?
Verendum eſt, ne ibi pudicitia mergatur, undè
mulier emergit. Si, miſſis Prop hetis, & Apo-
ſiohis, libebat ſœminam operi affigere, expecta-
bant, & Qlauſiri ſeverioris alumno, aut lugen-
tem Judith, aut Suſannam collu Rantem, ope-
ri ſuffigi. Verùm timuit Author, ne in ſe Judith
graſlaretur iratior, quàm olim in Holopher-
nem deſævierat; neu ſe plùs Suſanna, quam
Senes, execraretur: quòd percalleret, & quot,
quamque munitiſſimas, ipſe, pudoris Bethulias,
ſuis chartis oppugnaret; quiſve ignis ea intraà
folia gliſceret, quo non delentur Sodomæ, ſed
ſurgunt. Scripturarum proindé præteritis Herci-
nis, fœminam finxit, quam faceret ſuæ telæ
Penelopem. Sed quæ, proh dedecus! Tela illa
eſt, Neſſeo ubique tabo infecta, quæ non Her-
cules, ſed Samuêles excruciat, nec Chriſſanæ
Philoſophiæ togas reverita, & Cathohcæ Eccle-
ſiæ ità infeſta purpuris, ut morſu eas Cerberi la-
cerare non dubitet, pannoſi illius temporis hor-
tatu Luciani. Nihil eà viſum unquàm aut pu-
tidius, aut putrius, aut ſpurcius, aut iniquus.
Barbariſmis nunquàm non ſcatet. Solœciſimis irà
ſeriò, continentérque alluitur, ut Latinæ linguæ
nulli penitùs legi non ſit obnoxia. Solis nuncupa-
toriæ peccatis vapularet in Scholis, & poſt virgas
ablegaretur ad Getas, aſello vectus Maudaurei ſi.
Cui miter jumento frequentiſſimè inſidet; quam-
vis ſuſtinere ſe nequeat, quin identidem exci-
dat etiam ex Afello. Tullianus nunquâm eſt: nec
Apuleium, quem ſpoliat, aſſequitur, niſi quùm
ſe abſtinet a Roſis, quarum ipſe Spinis, non
impiorum vepres configit, ſed Lilia lacerat Sa-
cerdotum. Si quid verò inter operis furfures in-
terdùm candet, alienæ farinæ eſt, & merum fur-
tum. Quoniam veròô, unum compilaſſe Authorem
tantæ Latini Sermonis inopiæ non ſatis erat, la-
trocinari quoque, & ſurripere non pauca h-
buit, ex notæ intemperantiæ Scriptoribus, & fi-
dei ignotæ, ſed rapto tam maniſeſto, ut conduc-
tum Amanuenſem, non oppidò lectum Au-
thorem ſcripſiſſe putes; adeò, quæ non deterrima
ſunt in Satyra, exſcripſit tantum furunculus,
non ſcripſit. Neſcias autem, plũſne Periodo-
rum Author diſpliceat, an raptor. Legi nuſquàm
potuit, quin aut latrocinium oderint in volumi-
ne, aut ſentinam ſiomacharentur. Qui porrò
plagas effugiat, tam compertus Impurorum pla-
giarius? Vix certè intelligebatur, quà temeritaté,
opus moliri ſit auſus homo tam ſibi notus, ſuæ-
que conſcius imperitiæ, non palmaris tantum,
ſed, quam vix camporum more, Perticà, ſeu
Decempedâ metiare. Minus ego audirem au-
dax, ſi Olai dicta, geſlaque ſermone ſcriberem

Norvego. Vadum enim linguæ pertentarem, lit-

torâque legerem imperſpecti mihi, barbarique
ſermonis. Is ſine clavo, ſine remige, ſine pixide
nautica, vela dat Euro, ſolvitque in altum La-
tinitatis, nullà ſpe portus. Opus condidit indo-
Ctus. Quanquaàm non opus, ſed ruinam molitus
fuit ſui, alienique nominis tam cruentam, ut ne-
mo illinc evaſerit integer. Priſcianus in primis ſoe-
diſſimè acceptus, rogat, quo ille Sermone ſcri-
pſerit, quibuſve legibus: & pls ſiragis illatum

Latio clamitat ab inelegami Scriptore, qui, Mon-

tem titulo parturiens, ſoricem abortit, aliorum
cruciatu, non ſuo, quam, ex ĩmmiſſo in ſe ab Alpi-

bus

u Fæn
donk
I (uis
renepum
nule
1, gn h
zel ſenas
Eeductam
rpariſe
bruin pro
maleftcia
lentiis en
fuim induc
ctia inſtit
nolliurus,
ſusconva
nolamn leg
an haurn⸗
10, Chin
Aetnatet!
menren l
Pliber
inoem,
Gaudro? I
ee Unqu
pltie G
Chn Pimor
Uii Gne
Ee eledun
AErn
Nelteehen
ind non u
na mikehl
ohkerin
CObium in
Crio Mun
Mn ddetcn
nliün
Eemt. ſd
0lbr hone
l, aculann
Clnd ius cher
Aapels
indeoores
ſnclifcars
Eegebamt 4
e, pre n
Uer era
Rel adlern
un,
in anbitet
tlign,
Alani, inc
1i la ie
hIvasul
getet ſien
ihlr oble⸗
nu & 9
Anmmas,
unOi
en e

a
Enicin

R

edi
gallt
dalt,
, 8 4
e,ed.
uig.
Ten ge.
N
0 Hink.
harnm,
e, Kn
etKn
dit Det
ens en in
ime, E
lekiid heci
ent da
kcu! i
Gve en le.
Uel Orlier
athokeelee

ea (aini
8 tenpmir
quen I
, ill Elnn

. Noleclnnn

gs Madend
ietteen eni
urguneketr

guck.

eris Mter
deis Mndd
,&renn .
oiuledtonen
Anlisen .
em kal
iprihu,d .
lo, nonm.
1 h
no/ Celennt
In nnedn,
ie Lrod-
Eimn whn.

4
u. ſen
Iwpuunnßt

ſbi unt, ie

tun
glenn g⸗
, s ondde
taun ſi

IV.

De Cyro Rege. Cap. XXVIII 239

bus Pœno, cladis olim acceperint. At iſta deri-
dicula & citrà vulnus.
Quis tabum ferat, quis fimum patiatur, quis
venenum non exhorreſcat, quibus Author infe-
lix rude opus non adſperſit, ſed immerſit. Cer=
tè, qui hinc, indéque paginas libarunt quinas
vel ſenas; ità impuriſſimi calami execrati ſunt
deductam & Lupanaribus garriendi licentiam,
uſurpatâſque lenonibus loquendi formas, ut li-=
brum projecerint, tanquàm Medeæ Pixidem per
maleficia Scortaturæ? Aiunt, qui fabulam pa-
tientius evolverunt, fœdiſſimos ab eo Provincia-
rum induci amplexus, compreſſuſque; quaſi adul-
teria inſtituere tentaverit, etiam inter Alpes, re-
molliturus, ſi liceat, lapides in oſcula, & ſua-
ſurus convallibus Hymenæos. Hanccine miſer am-
broſiam reguſtabat, dum Chriſti Calicem ad
aram hauriret? Hoc ille manna coquebat in Cho-
ro, cùm Davidis carmina, Vatumque Cantica
alternarer? Suo infelix cubiculi redditus in hæc
mentem ſidera defigebat, cùm divina contem-
plari juberetur? Quis eum docuit Lupanarium
penitiorem, iniquiorémque nomenclaturam in
clauſtro? Illud ne quidem intellexiſſe, accepiſſé-
que ſe unquàm ex lenis, ac primùm id ex illo
perdidiciſſe ſanétè plerique jurarunt. Profectò
cùm Primorum intereſſem cœtui, inter quos mi-
trati quoque Præſules aderant, ex iis tres ejus à
ſe perlectum opus affirmarunt, & nihil hactenus
à ſe viſum aut obſconius, aut mendacius; ſape-

réque Gehennam dixere Librum, non clauſtrum,

imò non Europam, ſed Sodomam, ſi tamen ibi
ità maledicta viguere, ut laſciviæ. Exclamavere
confertim Umverſi, undè proluvies fornicum in
cœnobium influxit? Qun potuit hæc reſcire ſub
Chriſto Mundi contemptor? Qu hæc (cripſit,
non Sacerdos tantum, ſed homo? His tantuùm
recenſitis in ganea, Lhrax, & Laniſta pollue-
rentur. Et ſcire iſta, & meditari, & ſcribere, &
vulgare homo potuit non barbarus, non ignobi-
lis, cucullatus & Myſta? Non obriguit manus,
cùm has chartis voces imprimeres, tam ignotas

Angelis Sodalibus tuis, quibuſcum vivebas, tam

indecoras parietibus, lacrymis, ſuſpirüs, cruore
ſanctificatis eorum, qui in coœnobiis tui Ordinis
degebant Angeli in carne, & Homines in cor-
pore, præ rigore vitæ, quaſi ſine corpore. Hæc
inter Sidera & Coœli, & Eccleſiæ, quibus uni-
verſi adſternuntur, undè tibi tantùm tartarei Sul-
phuris, quo priùs quàm Angelico igne Gomor-
rtha ambureretur, exarſit, immiſſum? Nemo in-
telligit, quâ ratione Vir illatus intrà vela San-
ctuarü, indè non Thimiama Sermonis pudiciſſi-
mi, ſed picem impurarum periodorum extraxe-
rit, quas nullus vel ſcelere nigerrimi oris E.thiops
legeret ſine rubore. Sedenim Gemebundus ex-
ſcripſit obſcoena, ut illa & terris expungeret. Imòô
feſtivus & geſtiens, cùm his uti laſciviis viros in-
tegerrimos, Religioſos nempè tam multos va-
riorum Ordinum, petulantiſſimè mentiatur, quis
non vider ea quodam modo inſinuare mundo
cupäiſſe, authoritate vitiis, ex Actoribus, con-
quiſitàa. Quem enim pudeat flagiti, à quo ſe pru-
dentiſſimi, æquiſſimique non abſtineant? QuA4
verò fide, hæc illum de honeftiſſimis viris ſpur-
ciſſima teſtari poſſe confirmas, oculatum averſæ
Veneris teſtern? Præclarè ſcilicèt apud eos au-
diebat, ſi eum ejuſcemodi Theatri ſui Ædilem
depopoſcere. Noverant profectò, cui ſe crede-
rent, qui illum aut excubare, aut præſidere ſuis
obſcœnitatibus voluerunt. Experimentum ab oca-
lato habes narratore. Ergo intereras intemperan-

tiæ? Atqui, qui malè agit, odit lucem. Non
ergo ſidus habebare, ſed tenebrio, ſi quæ clàm
etiam inquinatiſſimis conſueverunt edi portenta
flagitii, ea patrabant intemperamtes, non te a ſe
ablegato, ied te ad ſe accito, conſciône, an ar-
bitro, an verò ſceleris munerario? Ligoritores
eos dicis Siliginis, & non, ut ais tuo more Scri-
ptor ſubrancidus, Conchyliarum, ſed Concha-
rum, ſeu mavis, Conchyliorum. Conchy lha cnfilze;
enim & tuo tantùm atramento emergunt, undè jaétaqae
fex reliqua Barbararum vocum enatavit in char- deige ſins
tas. Tâmne paupertinus es, ut commodato ſal- in iros
tem ad menſam uti Calepino non poſſis, ne G- boneſtaſſt-
. — 1. B . . mi generise
thicæ ollæ craſſamen ſubindè pagins offundas.
Liguritores, inquam Concharum appellas, & Religiones
bibones Ambroſiæ, quos non ignoras ex amphiſ- fansta .
ſimis, etidmque regiis dom ibus conveniſſle, ut uste ini-
extrà Europam aquàâ, orizàâque, non tam vitam qaiſimk.
ducerent, quàm torquerent, & mensâ uſi in Eu-
ropa frugaliſſimà, ea ederent abſtinentiæ exem-
pla, quæ tu videre potuifles, ſi, ſepoſito tantiſper
Apuleio, cujus te jactas Heluonem, Sancto-
rum geſta libaſſes; cujus te lectionis expertem
fecere Fabulæ, quibus diſlineris, quamvis la-
crymis, cinerique authoratus. Ornavit Alumnos
ſanctorum Monaſteriorum iis conviciis, quibus
nemo hactenus aut Trogloditas, aur Scythas,
aut Lapones inceſſivit. Quæ nemo de Mimis,
de Laniſtis, de Piratis finxit, ea ille Sacerdoti-
bus crimina, & Conobitis affinxit, tantà teme-
ritate, ut ſe teſtlem prafiteatur ocalatum inqui-
natiſſimæ libidinis. Quam is Chriſtianæ Reipu-
blicæ accuſatione iniquiſſimà inuſſit noram! Nam
ſi tot vitiis Religioſi, tam varii Inſtituti, ab eo
infamati, ſcatent, cùm tantus ad eos concurſus
omnium ætatum, ordigumque fiar. Vides Eu-
ropam mehiore ſui parte clandeſtinum eſſe Gy-
næceum. In illud, quas tu Conſulares Foeminas,
Duces, Principes, Reginas, & Imperatrices con-
jeciſi! Quis tam obſcoœna ſupinatis in luto por-
cis adſcribe et, quæ tu, viris optimis, tarmn benè,
à Sanctis Legiſlatoribus, inſttutis, tantæ indo-
lis, tantæ literaturæ, tantæ integriratis, tantæ
poœnitentiæ offudiſti, homo tam Sancti habitus,
& ſtyli tam procacis? Quæ nemo volutabro
ſuum propudia, probrâque inſcriberet, ea tu ho-
neſnſſimorum Monachorum coœtui inſculpſiſti.
Hine ſunt tam profligati nominis, pudoriſque vi-
ri, qui tamen Europam Laureatis Martyribus,
purpuratis Patribus Vaticanum, Ethiopiam Pa-
triarchis, Religionum faſtos Regulis, Regibul-
que, Cœlum Divis compleverunt? Nec hæ ca-
rioſæ ſunt, ante Cæſares duodecim Palmæ, qui-
bus jam lappas ſuffecerit ætas, ſed quotidiana
ejus agri hæc ſeges eſt, cui tu inimicus homo
zizanium, non cum Tritico, inſeviſii, ſed Evan-
gelico Tetrior inimico, hoc eſt Satanà, menda-
cii Patre mendacior, exherbato peniius frumento
pudicitiæ, ad unicam inſamiæ meſſem ſeviſti ſin-
gulare. Abeundum certè Heliodoro Epiſcopatu
fuit ob deſcripta thiopica lenocinia. Vide ‚ an
Sanctioris inire Præfecturam diſciplinæ juberi
debuerit, qui blanditiarum titulos & livore ma-
ledicendi venenavit, & inauditæ laſciviæ voca-
bul’s libidinem ipſam infamar, docétque eru-
beſcere. Jam verò rogo, quæ ſit futura Primo-
rum, vulgique ſententia de Cleris ,quùm tu tanta
effutieris de Cœnobiis? Credéntne abeſſe à Pa-
tentibus Pratis Angues, quos tu inſediſſe conclu-
ſis Hortis pervidiſli? Quis Lutheranis objiciat
lactum cœnum in Monachos, Clericoſque, ſi
mitiora abs ſe dici ſcripſerint de laxioribus My-

ſtis⸗

240
ſis, quàm ſcribantur à te de Viris incorrupti
bactenus nominis, totd paſſim Europâ? Noônne
Matth. 6.) Romanæ infeſti Eccleſiæ ſueclamabunt: Ni ergo
7 lumen, quod in te eſt, tenebræ ſunt: ipſæ tenebræ
quantæ erunt 7 Damnatis, inquient, in Allo-
brogibus Gebennam, in qua capitis damnan-
tur adulteri: cùm apud vos hi ſint in pretio, hi
canant in Odeo, hi ſceleſtos à notis exolvant in
Templis, quos teſtimonio Sacerdotis litare Ve
neri indubitatum eſt, non farre, ſed Liliis? Quæ
ipſi objurgare facinora poſſunt, qui flagitia non
agunt ſoluàm, ſed docent? Et ſi ab iis non argu-
untur ſcelera, quos vos cenſores criminum ſug⸗
geſtu, & in circulis exhorreſcitis, quibuſnam
cenſura apud vos morum demandabitur? No-
runt ipſi ſe Coœnobitæ; quid de ſe verò ſentiant,
ſtatuântque, non propinando Lutherus, ſed cu-
cullatus vigil, & ſiccus profitetur. Hæc non à
nobis conficta Lutheranis, ſed Coœnobitis veſtris
zMia & & cœnobiis objecta. Abrogetis licèt fidem Cal-
6,. viniano candori, qui apud vos ſanctioris ſunt fi-
2io ſævior dei, & oculatioris cenſuræ, Babylonem vident,
az. "* deſcribuntque feraciorem in clauſtris quâvis fer-
uniliſſimâ hydrà.
Horruiſtis, opinor, ad acceptam & libello cla-
dem, quâ vix foœdiorem timere Religio potuit &
ſcriptis, teliſque Zinnglii. Mitiùs hinc tamen
obruuntur Sacræ Famili?. Nam quamvis in-
quinatiſſima ſint, quæ in familias tanti nominis
impudentiſſimus Faunus effudit: tamen tam ſunt
ea, non inſulſa ſolum, ſed enormia, ut fidem
apud nullum inveniant. Quis enim de viris cre-
dat, quæ fingi ſine riſu de hircis, vix poſſent?
Quis ea in Academiis palàm agi, & ſuaderi paſ-
ſim putet in Templis à Sacerdotibus, quæ nec
Scythæ moliuntur in latebris? Adde tam con-
fusè, indiſtinctè, ac putidè ructari calumnias in
Fabula, ut neſcias latinéne garriat Author, an
Gothicè vomat. Sanior quorundam me coquit

Concio om- . 1.
nino non ſanies, quorum non caſtior livor, ſed ſtylus eſt
ſ Ja Cautior. Aguntur hi detrahendi, non licentiâ, ſed
nec er⸗ „1. 2 . . .
mayet de libidine; nec in voragines fatiscunt, quas facil-

Ecoleſaſti- limè vites, ſed hiant in ſcrobes, tam captiosè
E RE. . perfoſſas, ut lapſum te priùs eſſe animadvertas,
gquam te labi poſle ſuſpiceris. Qui fabulas impe-
ritè ſcripturiunt & petulanter, Bubones cenſeri
non immeritò poſſunt, ominoſæ nefaſtæque aves,
quæ nunquam advolant, quà libuit, ſed tranſ-
verſæ auferuntur; ut incitatus illò, abreptuſque
videatur Bubo, ubi conſedit, non illuc, quaſi de-
ſtinatò, acceſſiſſe. Accipitris contrà, non ex im-
petu oſirôve, curſus, ſed rectiſſimus volatus
eſt, quò collimavit; quamvis turbinatim inci-
dat, & aliò ſeſe deflectat, quàm què collineat.
Ità hi à commendatione Satyras ordiuntur, diu-
que in orbem acti, ſimulato tandem glomere ex-
pediti, rectà feruntur in ſcopum; Neque veròô
gladiatoriam clàm agunt in circulis, ſed è& ſug-
geſtu palàm graſſantur, proditorio quidem telo,

ictuque averſo, ſed ad capulum uſque in religio-

ſarum familiarum viſcera immerſo pugione. Au-
ritus ego teſtis, non unius alteriuſve Oratoris fui,
qui ſcabiem invidentiæ ſuæ palàm ſcalperet in
Eccleſiæ roſtris, ſummo omnium ordinum ſto-
macho, quamvis admurmuratione popelli ſecun-
diore; qui aures ſurrigit, ut ex ore declamatoris
ſpiritum ducat, licentiämque cachinnandi. Di-
ceres in caveam ad ridendum confluxiſſe vul-
gus, non in Templum ad lacrymas conveniſſe,
nec Prophetam adeſſe, ſed emerſiſſe Mimum, qui
ludos faciat, ubi luctus debuit extorqueri. Piget re-
ferre, quæ abillis audaciſſimè conficta, in dedecus

Oliva in Eidram.R. ſ

eligioſi nominis, proluvie teterrima jocorum, ſa-
liumque, redundarunt. Pleroſque modò argut rapi-
narum, modòô eos intemperantiæ damnant; inter- Contionag.
dùm aſſentationis accuſant; monent non rarò, ut iore, ſed
viduas ſine viris patiantur eſſe; ne, quæ novum toro Rani.
Turturem inducere recuſant, non unum ſibi ad- vabiai “
eſſe Coracem voluiſſe putentur. Se tandem di- Religioſos.
vinare non poſſe aiunt, quò tam frequens in Au- Unn læſa-
lam acceſſus collineet; aut, quid & ferreo cribro Religimes
demittatur in fœminarum aures, quæ bis in Sab- Sacre ſeſe
batho ſolidam muſſando clepſy dram exhauriant recn &.
toties exhomologeli expiatzæ, & lotæ nunquàm. en
Quid verô in conclavibus curn ſœminis agatur
à Sacerdotibus, abs ſe negant evulgandum, quòd,
& Davidis alternari ibi carmina conſueſcant, &
canendi materiem ſuppeditari aliis indé carmi-
nibus poſſit; quas inter ambages aſſenſum ſe co-
hibere clamitant, hoc apud omnes duntaxat com-
perto, Sacerdotes quidem, ſed viros, accedere
ad mulieres poſt meridiem, à quibus ſub occa-
ſum diſcedant. Hæc, quando incerta ſunt, &
velis, & dubiæ lucis crepuſculis, à nullo pro cer-
tis debere tradi confirmant. Opera ſe tantùm vi-
dere, quæ videri non poſſunt. Hæc cùm obtor- Zelus in.
to collo, patulis oculis, & nare fuderint adun- Weretue
cA4, aliorsum garriendi licentiam avertunt, raptim gi.“
monito auditore, ut marſupia conjugum eruga-
tum quantocius iri confidant, & abigendum
quamprimùm iniquum mammona è ſuis arculis
ſperent, excantando Sacerdotis adventu cum Sa-
tellitibus Pluto. Hi enim, inquiunt, ne Proſer-
pinæ rapiantur, Plutonem abripient; nec Lucre-
tias in lanificio petent, ſed vellera. Non hos ca-
ro, & ſanguis extimulat, quam ipſi viſceratio-
nem lupis dimittunt, corio, velleréque contenti
ſunt capellarum. Quis eos, aut lupos incuſet, ſi
carne abſtineant; aut Oves eſſe neget, ſi vellera
non tergo tantùm præferunt, ſed præcordiis ge-
ſtant, condúntque animo? Quoniam veròô in- XX.
ter rapinas laſciviam, quam æmulis objicerent, Pænitentie
amiſiſie ſe timent Oratores venenati, ad palino- Iaudandi,-
diam ſe cogi queruntur, quòd carnem, cruo- “
rémque iis dixerint incorrupta, quos Baccho Ce-
rerique indulgentiſſimos, frigere non poſſe Venus
vociferetur. Opera iſthæc tamen tenebrarum eſſe
ſubmuſſant, de quibus pronuntiari niſi temerè
non lceat. Palàm, & in meridie, quæ Ceres
iis adſit, quiſve Bacchus interſit, patere omni-
bus. Quid veròô conſequatur epulas indicare ex
finitimis Ventrem. Se cortinas reducere nolle.
Paulum conſulerent, qui phrygioniæ non impe-
ritus & ſipario dicet, Vinum, in quo eſt. Clau-
ſulam, quæſo vos, omittamus. Ità horrore de-
trahendi lacerant, non allatrant, inviſos.
Quo murmure, quôve plaulſu virulentia feſti-
væ reticentiæ excipiatur, nemo non interduùm
vidit. Omnium ſtatim ocuhi in ejus teſſeræ con-
jiciuntur ſeu Clericos, ſeu Monachos, ſeu Cul-
tores eremi, quos obliquè Carpit Concionator.
Qui ſi contumeliæ diſſimulatione perſtent im-
moti, perfrictæ frontis; ſi dolore injuriæ ſuc-
cendantur, convictæ conſcientiæ arguuntur. Et
nemo non adſibilat ſocio, & bic ex illis eſt. Ità Mare. 14
exibilantur miſeri, audire, ſileréque juſſi loci, 6o.
temporiſque reverentiâ; quæ audaciam dicentis
exauget, quòd ſibi neminem in panegyri ſurre-
Gturum è ſubſelliis ſciat, qui ſe refellat, arguat-
que mendacii. Quoniam verô audiri libentiùs Relig'ofß
vitia ſciunt, quàm credi de viris cœlo authora- vasfane.
tis, ut coluere zizania, exherbare triticum ag- brandi, non
grediuntur. Barbam, palliuümque maledicentiæ deridend,
ſtrigili depectunt. Invehuntur in ſeveriorem vi- l.
vendi rabiles.

8

VI.

cd din
mra dol
l aiiel
ſile ſ⸗
lele vin
ue Vini
Cynicum
tumm 4 ſ
Agoumm 1
gtenl,
naſlet. 1
vi lurocl
icitian-
niumpho⸗
oorteat⸗
Pumtiant,
no. Chm
on Roban
un à Nu
Amazones
cubis Dan
ſacra e
i cumm B8
zme, igne
& Mech
& vigilis
aras, aut
Eetarerint,
Oruti, ſpe
Ulpela 1
Uunt Geitah
goſbas won
gudus lun
teln lariore
wori o .
cim in hu⸗
tun wulgn,
Glod e
ignoblhore
Ainnr din
Ies, &
II. An his
di,n dis
. tores hum
aie kent; hey

So cgve ſus

eAlnn, gu
Dedereſeon en
eam ladne
duin
uunn Fnii
in fli, i
Kin lee
Cunmuntur)
mgltetbe
Uiedbese
nano . N
en h Nte

n ehanig N

Ne Mn

Eminie AI
ndn
drlielent
ile n.
lenimkn.
dnursN
inr Al
Nidalchen
ncena in
àmulo ne

pgu enr
Kienan
ntüt n
adyenwoande
iunm, kelk⸗
jen;zulr.
eia. Nulue
l iinir.
Eer onen
iwi d
ege I
d ei
Coninn ſed
mllt chientn e
eni f ſaln⸗
Hamen, lo,
Gnn becnol
nleſen
nteneblarune⸗
lari min kens
de, gie
1, Muete
ls idede
iedoceſe ⸗
nie Non rn⸗
dno el
la bonre
inniſi, 4
inetu
no n Min
ee ENeror
achih, l
i Cniun
or ſeltl
olre ine
82 Agunnn . 4
alug1

—

De Cyro Rege. Cap. XXVIII. 241

vendi diſciplinam, mordéntque jejunia. Latitaſſe
intrà dolium etiam Diogenem aiunt. Qua ni-
hil ædiculà miſerius? Et tamen, non proptereà
fuiſſe ſiccum Philoſophum jactant; ſed, ut ip-
L ſe ſeſe vino ſuffecerat in dolio, ita, vitiis quo-
que vini maduiſſe, ſpurciſſimi oris, animique
Cynicum. Non ſolis, aiunt, locuſtis adven-
tum ad ſe Columbæ provocaſſe Joannem; qui
Agnum non ideòô deſignavit, quòd Camelo te-
geretur, ſed, quòd animum pudoris ſerico exor-
naſſet. Mal ſanctimoniam adſtringi funibus,
qui latrocinia meliùs ſtrangulant, quàm retineant
pudicitiam. Propiorem proindè ſupplicio, quàm
triumpho, pudorem dictitant, quem vinciri
oporteat. Simulatum videri poſſe hominem pro-
nimtiant, & ſcenicam paupertatem in cothur-
no. Clamitant Lilium ſeſe Chriſtum dixiſſe,
non Rubum: & laſciviam inter epulas oppreſ-
ſam a Magdalena, quæ in rupe de Loto per
Amazones triumphaſſet. Mediâ, hoc eſt, con-
cubià Davidem nocte evigilare ſolitum affirmant
ad ſacra carmina, qui ſub meridiem dormie-
rit cum Bethſabea: & , comeſo cinere, pro
pane, ignem tandem eructaſſe libidinis Vacem,
& Mœchum. Coire proptereà poſſe thalamos,
& vigilias, nec à Sirenibus aut diſſentire Ci-
tharas, aut Pſalmos exulare. Hæc cùm debla-
teraverint, itur in Templum; quod ahi nolunt
ornari, ſpeluncam contra alii appellant, niſi ef-
fulgeſcat. Ità Evangelium in occaſionem flec-
tunt detrahendi, & & Scripturis tela expromunt,
quibus non transfugas, hoſiéſque configant, ſed
quibus latus hauriant togatorum. Quamvis au-
tem rariores longè ſint, imèò rariſſimi, qui li-
vori ſuo contrà alieni ordinis teſſeras ſatisfa-
ciant in ſuggeſtu, tamen in tanto declamato-
rum vulgo, rari quidem, aliqui tamen ſunt; &
quod me torquet, fodicaâtque acerbiùs, non
ignobiliores tantum in has Satyras prolabuntur, ſed
furunt aliquando quoque Concionatores Conſu-
lares, & Paludati.
VII. Jan his liceat in rem meam ſupphicare, ut ſi-
bi, ut aliis, ut univerſis parcant. Chriſtianos Ora-
Non decle. tores humi provolutus exoro, ne viva Chri-
mandum à ſti Templa tam fœdè picturatis aulæis dehone-
cogcionate. ſtent; néve licentiam tribuant dictis, exem-
ligioſrum pliſque ſuis obloquendi de cœnobiorum diſci-
mores, & plina, quam, etiam non invitati, tot & ſylvis

Fitus, ſea . .
a, Eet heæreſeon erumpentes Apri, Ursique proſcin-

Eahicos co- dunt? Itâne? Homicidis, latronibus, & furaci-

rm vulgo.

bus aſy lum patet in Templo. Et in illud Religioſa-
rum Familiarum, & Sacri Cleri, ſi ſe contule-
rint fili, intuti ſunt, probroſéque vapulabunt,
non à lictoribus, ſed ab interpretibus Evangelii;
& ibi Religio lacerabitur, ubi latrocinia laqueis
eximuntur? Valedixere parentibus, voluptatibus,
magiſtretibus, Reipublicæ, exceſſeruntque pa-
trüs ædibus etiam ampliſſimis, contemptôque pa-
*trimonio, ſuum ideò dedere nomen Religioni
adoleſcentes, virique primari, quòd, & ar-
cem ſibi patere in Eccleſis crederent, & ſup-
peditandam ſibi annonam confiderent ex hor-
Palm.833. Teis Scripturarum. Audite illos: Elegi abjectus
1. eſſe in domo Dei mei: magis quàm babitare in
tahbernaculis peccatorum. Jam Chriſtum audite,
Matth.4-4. Cui auiſeultavere Monachi: Non in ſolo pane vi-
vit homo, ſed in omni verbo, quod procedit de
Relioioß ore Dei. Spes eis utraque decoxit. Nam, nuſ-

omnes ho- quàm miſeriores Religioſi interdum ſunt, quàm

erangi. in domo Dei, ad quam ipſi confugerant. Ete-

nim in foro perhonorificé ſalutamur, primos
in Cœnis accubitus occupare jubentur, æ uan-
Ethie. Comment. Tom. III.

tur primoribus in comitiis, Magnatibus præfe⸗
runtur in regis: in domo Dei rapacibus compa-
rantur, lurconibus ſociantur, poſthabentur tman-
cipiis; & ſi jejunant, gloriolæ appellantur au-
cupes; ſi verò comedant, vocantur ganeones.
Nec iſta in ſe jaci audiunt à Phariſæis, Oranti-
bus in Templo: ſed ſibi ea objici à Sacerdoti-
bus exhorreſcunt, qui de Scripturarum tritico
aconiti offas coagmentant, quibus Chriſti ſer-
vos offocent. Abutuntur enim verbo Dei, ut Dei s, „zi⸗
filios conficiant, infaméntque. Vivant in Dei lo modo
verbo, ſi per Verbum Dei eorum publicatur tarpat Ek-

. cleſtaſticos,
vita, & Mundo enuntiantur indigni? Cor me- Snin

mini Cleophæ ſuo frigore caruiſſe, & in ſpem ſos, loin=

vitæ reſpirafle, divimi tepore verbi recrea- Aiſcreto.
tum. Nonne cor noſtrum ardens erat in nobis, Lue
dum loqueretur in via, & aperiret nobis Neriptu
rass Jam verbo congelantur, mibilque ità Mona-
chi reformidant, quàm Concionatorum Satyras
roſiris Apoſtolicis. Imò uruntur verbo: iguis eſt
emim vox declamantis, quæ omnia interdum
Religioſi agri genimina eradicat. Porrò, quam
doleo Oratorum malignitate liventium, torque-
ri igne juſtos Scripturarum, quos flamma Ba-
bylonis non uſſit. Et non tetig i éos omnino ignis,
neque contriſtavit, nec quidquam moleſtiæ intu-
lit. Erupit, & incendit quos reperit juxtà for-
nacem de Chaldæis. Videtiſne, ut livore ve-
ſtro improbiorem faciatis Babylomico igne, ver-
bi flammam dwim. Nam veſtro vitio cliba-
nus Scripturarum, quibus abutimini in religio-
ſorum contumeliam, Chaldæos refrigerat, &
excruciat Iſraëlitas; hoc eſt, impiorum ſcoriæ
adblanditur, & juſiorum aurum abſumit: cùm
Nabuchi fornax juſtis aduletur, & ſæviat in
peccantes. Veſtris ignibus zizanium reſerva-=
tur, frumenta verò ezxuruntur : Chriſto ſub-
jectos per vos debellat coleſtis fornax Scriptu=
rarum, quæ ſuperbis non parcit tantùm, ſed aſ⸗
ſentatur. Amariùs ſiquidem Monachos, Cleri-
cöſve ſugillatis, quàm mœchos. Ergo Babylo-
nem mihi abeundum erit, ut meo funeri ſub
Nabucho ſuperſim, futurus ibi tutior in forna-
ce, quàm hic in Templo ſim; hic dirius exu-
rendus à Dei verbo, quàm ſim ibi divexan-
dus incendio Chaldæorum. Aſylum patet juſtis
in ſupplicio, ſed apud Babylonios. Me manent
cruciatus in Baſilica, ſi vixero in Europa. Non OQuo ſin
Clericis, non Monachis te parſurum jactas, bone tuea-
quôd nulli hominum ordini parcatur à Scrip= ee nre:
turis. Arcamn fateris eſſe Scripturas. Ab illa Seri per.
verò non cæſos tantùm Philhiſthæos ais, ſed He- Jurat mn Re=
bræos quoque interfectos. Pereuſſit autem de vi- siet.
ris Bethſamitibus, e quòd vidiſſent Arcam Do- 1. Keg. 6.
mini: & percuſſit de populo ſeptuaginta viros, 9.
& quinquaginta millia plebis. Si ſuis non par-
cit Arca, vobis parcam ego Scripturarum in-
terpres, hoc eſt, Arcæ auriga divinæ? Cogor
quoque Monachos carpere, eôſque verbi fulgu-
re conſternare, quùm, per cadavera Hebræo-
rum, me Arca Domini antecedat. Cogit te
ergo ſævire Arca? Eam, rogo te, cur füroris
tui ſequare magiſtram, à qua ità, graflan-
do, abſcedis? Omnium illa ordinum funera
cumulavit. Tu veròô de tui ordinis hofninibus
nunquàm ; niſi magnificè, loqueris, qui tam
audacter, amaréque in reliquos omnes de-
baccharis. Quin tui Labari cohortem in celum
effers, & ad ſatiem uſque, ſtomachumque pa-
negyris, effuſifſimè laudas. Eam ais pro Chri-
ſto pugnare; ei repugnare non pofſle hoſlem
cœlum illi patere pro Capitolio ; hullum
. ſub

24. 33

Dan. 3. 56.
48.

.

242
ſub vexillis ſine civica militem, nullum ſine
laurea Ducem, continentiæ carere neminem Li-
lio, latere ſub ſago Palladem non triarii tan-
tuùm militis, ſed etiam rorarii: nuſquàm abeſſe
diſciphinam, nunquàm adeſſe licentiam, bonas
denique artes umiverſas tuorum galeas inſidere
Weligiones pro criſtis. Mittamus allegorias. Tanta Prædi-
Sacræ, in- cas de tui inſtituti hominibus, quaſi coœnobia
meres oy- haberetis tantuùm apud Antipodas, & non inter-
zimos, vix fuiſſemus univer ſi tot datis domi veſtræ tragoœdiis.
ereni e Nulluſne apud vos transfuga? prævaricator in
ere Giz. vVeſtris cœënobiis nullus? Si nullus: Ergo Abra-
probo. hami domo, veſtra Sanctior eſt domus? Illa emnim
intrà ſe Iſmaëlem inſanire doluit. Si nullus: Er-
mraSe, o6 gO Apoſtolico cœtu, convemus veſier innocen-
pauculos tior. Ex illo ad laqueum abreptus eſt Judas.
non probos. Si nullus: Ergo qui repetit pravitatem in An-
gelis, Munditiem in vobis tantum deprehendet.
Mentitur ergo David, éum æquiores in lubri-
co, labique dixit quotidiè ſepties. Mentitur,
veſiræ privilegio innocentiæ, Iſaias, qui nul-
lum à ſorde pronuntiat immunem. Sed, ne
mentiri videantur, & veſtris caveis tot illi à vo-
bis juſtiſſimè ſanctiſſiméque vinctos educent,
qui ſuis compedibus teſtabuntur apud vos quo-
que peccari. At iſta domi clanculum tranſi-
guntur. Cùm nullum è tuo Ordine habere te di-
ces tranſgreſſorem, ſi me ſilere modeſtia juſ-
ſerit, nonne vox ferrea perſtrepet è triremibus,
quæ non unum akerumve ad ſe ſubmiſſum re-
migem vociferabitur & cœnobiis quoque San-
Ctiſſimis, quà damnatorum fece ecquando ca-
ruere navigia? Neque verò id ego ſcriplerim,
ut aliquid de Sanctiſſimis, meâ quoque ſenten-
tià, integerrimiſque Ordinibus detraham, cum
ſciam eburneis quoque biremibus ſuam deeſſe
non poſle ſentinam: omnéſque ſciant, nullius
corporis tantam eſſe poſſe concinnitatem, quæ
ungues reſecare non debeat, aut illuviem non
ſubindé cogatur pedum abſtergere, quamvis
aureorum, & in carne carnis penitùs exper-
tium. Hæc in ſuo ideò lumine collocavi, ut
qui bacchari ſe cogi ait in Monachos, ini Ar-
ca ſæviit in Hebræos, aut univerios prætereat,
aut non ſuos palpet, dùm horribili ſcuticaâ eos
caſtigat, quorum aut nemo, aut rariſſimus re-
mum trahit. Si ergo ſuorum prudens quiſque
ſcelera ſupprimit, aliorum quoque non fortè
ſcelera, ſed errata, charitatis ſuæ Sipario con-
velet. Ne verò ab Arca, häc ſe commiſeratio-
ne ſuſpicentur abduci, illud eos advertere perve-
lim, tum Arcam in Hebræos ſæviſſe, quum
traheretur à bubus. Ibant autem in directum vac-
cæ per viam, quæ ducit Bethſames. Tum ſanè graſ-
ſantur Scripturæ in Chriſti populum, quuùm eis
belluini homines abutuntur, à quibus effata Nu-

Religio non

NWullus ſine
lahelætus,
quamvis
Sanktiſſi.
mnuiss.

1. Reg. 6.
122.

Invidia.

ie te quoque altius hæreat: Ozam Arca jugula-

cenſeres Vit, ſed cum eam armenta detorquerent, incli-
aliorum. naténtque in lutum. Quam ut ſuis humeris extu-
²: Reg.6.7. lere Levitæ, ſævire deſiit, boniſque omnibus
Obededom cumulavit. Adeò ſi Dei Verbum
Arca ſœderis eſt, ſi à te fuerit circumductum,
vides, opinor, te pecus eſſe, non Levitam.
Qui ſi mactarere cum plauſiro, url Arcæ lita-
vere vaccas Bethſamitæ, ceſſarent profectò fu-
nera Clericorum, utl Bethſamitæ, cæſis armen-
tis, deſiere cædi. Nunquàm à plagis Monachi,
Clericique reſpirabunt, niſi Arcæ boves ſubducan-
tur, hoc eſt, quamdin Scripturarum interpreta-
tione detractores, & cornupetæ non interdicen-
tur. Sedenim a Paulo Petrus perſtringitur in

Murmura- minis detorquentur in Monachos. Quod ut apud

tiavit adhuc lippire univerſos, & exortes eſſe in-

Oliva in Eſdram.

Scripturis. Ubinam? quæſo te. In fedditis Gala-
tarum Eccleſiæ literis. Itâne? Ità. Recitentur.
Cum autem veniſſet Petrus Antiochiam : in faciem Gal.2. u.
ei reſtiti, quia reprehenſibilis erat. Ergo pugna-
re licet per Scripturas in Monachos, & Cleri- Fagea 3
Ccos. Mitto vulgatiſſimas has de re concertatio- ri nimn⸗
nes, ſententiâſque Patrum; qui cenſuere id à hublicavir.
Paulo & geſium olim, & fubindè perſcrip- Ta ſarat-
tum nutu, conſiliôque Petri. Severiores hoc lo- aut de ſuis
co tamen ſequamur interpretes. Uti, ais, Scrip- alaurer,
turis licet in juſtos. Licet, ſi à moribus exor- alienus.
bitent Evangelii; ſi proſcriptas à Chriſto conſue-
tudines imperent Chriſtianis. Circumciſionis te-
lum à Petro Paulus extorſit. Id ſe ſcribit ex-
probraſſe Petro, qui lentiùs Moſis umbram diſ-
pellebat. Cæterüum nunquàm decantari ſenties
à Paulo, Petri aut Gallum, aut Ancillam.
Quot potuiſſent de Petro ſcribi parùm illi ho-
norifica, nullo hiſtoriæ præjudicio! Ea Pau-
lus ne obliquè quidem, raptimve perſirinxit. Sup-
preſſit quin veròô ille errata Petri, ſed ſua non
oppreſſit; ſed ſe modò Apoſtolorum poſtremum
appellat, modò ſe dicit abortivum, à ſe modò
diſpalatam fuiſſe affirmat Eccleſiam. Qua ſanè
Apoſtolus & ſui cenſuràâ, & in reliquos modera-
tione, te docuit, quæ ſit ſeveritas apud Apoſto-
los Scripturarum, ea ſcilicèt, quæ ſua vulget cri-
mina, aliorum veròô flagitia, Templi, ſi ſit opus,
direpro velo, convelet, ſupprimâtque. Tu en-
comiaſtes tuorum perpetuus, & indefeſſus carni-
fex cæterorum, quique ſtrumas cùm palpes in
tuis, in reduvias exterorum ferrum, ſcalpraque
demnittis, vide, an ità utare Scripturis, ut eas
condidit Paulus.
Quamquam, iis ne quidem te contrà te, tuéſ-
que abuti velim. Eſtis enim (quicumque ſis, cui
os patet ad arguendum publicè, quæ nec pri- Maſe: Eir.
vatim muſſare ullus deberet) Gens ſancta, Ge-“:
nus electum, regale Sacerdotium, Populus acqui- leßaßi.
ſitionis, Filii lucis & Chriſti, quos Deus præ- ci, & Reli-
deſtinavit conformes fieri imaginis filii ſui. Hos iecen
dedecet, quemadmodùm reliquos quoque, cir-?Wiindt.
cumciſione non manu factà, vobis non impa- coneio ho-
res, quanquàm diſpares tum penulà, tum tunmi- voret, non
câ: Vos, inquam, hôſque dedecet Scriptura- agaſe⸗ de⸗
rum fluctibus obrui; quæ, ſi ſunt Eccleſiæ, Ery- Eccleſiaſti
thræum, tranſmittent cum ſarcinulis Iſraëlitas, 7.
& ſolos cum rhedis & bigis adobruent incir- .
cumciſos. Quis neſcit Moſis baculo Scripturas giygi non
adumbrari? Eo quoties Legiflator attrivit .- caderentur
gyptios! Nunquam illud verò in Synagogam exe- Helrei.
ruit contumacem. Impunitam eam efſe noluit, „ mize &
quùm peccaret; at eam virgâ nunquàm compeſ- Unis læſs
cuit. Ut impreſlionem faceret in adukeros, Levi- 5. Ser iiu⸗
tas telis inſiruxit, &, ſepoſito tantiſper baculo, in isabium.
eorum ſtragem aut ardore Phinees, aut anguium
ignibus eſt uſus. Moſis enim virga non cruorem
haurit Hebræis, ſed frigidam elicit, propinâtque,
vel & ſaxis. Crediderim proptereà Chriſfam,
etiam quùm vehementiùs inveheretur in ſuos,
Scripturarum nunquàm illos oraculis objurgaſ-
ſe; quibus tamen libentiſſimè utebatur, ſeu Sa-
tanam refelleret, ſeu Scribas. Hos Davidis vo-
ce non ſemel conſutavit, uti eâ objectorum Ba-
belem diſturbavit, itaà eos affatus. Nunquàm le- Matth. 21.
giſtis in Neripturis: Lapidem, quem reprobaverunt 1.
ædificantes, hic factus eſt in caput anguli? A ſe ve-
1 Dæmonem abegit eâ identidem inculcatâ vo-
ce: Neriptum eſt. Et Petro quidem edixit, Sa- Matth4
tanas mihi es. De Juda prædixit ſceleſtiſſima. Nun-

VIII.

tur.

. .43₰ a⸗
tellectus. Non eos tamen Scripturarum Virg Fao

caſtiga-

, Alngamn
As dii
ium li⸗
r In ube
76 Crumpt
3 aleam
(uſs het
vad ialri⸗
n. WMis R
in o⸗
aili. Bal⸗
u. culoltumn lu
ar gae Ibre
¹ ir. E v
dos oflin
getis Ade
on Neetin

Lcior eſſe
Atkorato.
t Deus?
in Iltaels
Aliqus men
u Mon
Icorun, N.
(ellinit, .
ſnctorum,
Ceqlait!
oonfces?
ſà Deop
um? Agu
ichant e e
agtnt e
6Ge. tari Bülun
ur i, vam
Gre II (N
iGhiOnlle ſl i
i ſachum ele

6e IINr ANo
vu ſmneſinn
Nic eni
At Verbo
Thetarum
ttiam vilill
ENdom ! E
n fermes e
Ctum tant
ller ng
tis mnat
UIio Brang
nes, ſel 1
tinturm
Gerolen
1e in Tem
Eent reritz
Pe rinlenti

lun em
nge

u uln
IMN
cn N.
rl En
Cnun ln
rumn, den
eliunn.
as alul h
Uaſunied
pli, iüm
nätqe Iut
indektliai
CN gsn
tmum, ſiti
Deripln 1 P
te nni td
gangeſti
1,Au kſie
Genmlatn d
n, Dpaci
uo huſe
ini flilikte
Ics oge,
bis von ien
enlld, Wen
legece Cile
n Loklerlifſ

einlis uias,

ACobtven N..

uculo liuof⸗
Iun mnili 11,
Guggener
ein ele i,,
ngunn erß/l

1 l
nadlſen eſt ,

niſektul nle

es ahin
Grms nuld

1

De Cyro Rege. Cap. XXVIII. 243

Relizß Caſligavit. Nec mirum videri debet, ſi Scriptu-
Ponorandi ras à diicipulorum fupplicio abſtinuerit Chriſius,
quùm Iſraélitas, in eremo viatores, ne urnbrâ qui-
Mznr. dem vaticinii percelli ſir paſſus. Quid plura ?
Religies. Corrumpi potuere tentoria tribuum, immiſſis
à Balaamo meretricibus, emiſſis ab eo quaſſari ora-
Num.23.8. Culis nequivere. Quomodò maledicam, ciui non
maledixit Deus? Audiſne, bone vir? Non hâc An-
Perſecuto. tomius Rehgione, aut Macatius inhibebantur;
g quin propediem mmoœchaturos telis figerent vati-
3B Rligio. cinii. Balaam eſt, qui auro KRegis inacceflus, ora-
Jrum in Culorum ſuorum fulmina ſuſtinet, eos verbis af⸗
Huioe B4- flare ſubveritus, quos difflare lyris non vereba-
tur. Et vaticimii officina iis ſtellas effudit, qui-
bus offuſurus erat è lupanaribus nebulas; & co-
metas. Adeò, vel Scripturarum uti rudimento
non licet in obſtrictas Domino Legiones, niſi au-
dacior efle velis ariolo, & malefico Pythonibus
authorato. Quomodò maledicam, cui non maledi-
Nit Deus? Scripturarum, ut itaà dixerim, furfure
in Ifraëlis uti probrum Balaamus non audet: &
aliquis medullà tritici offam ſubigit venenatam,
quàâ Monachos necet? Num authoratos ſibi Cle-
ricorum, Monachorümque Coœtus Dominus in-
ceſſivit, quos Vicarii ſui divinis diplomatibus
ſanctorum, antiquis, ſanctiſſimiſque Conobiis
coæquavit? Quibus Dei adfuifle lucem dixere
Pontifices? Quofſque in Eccleſiæz bonum ſubmil-
ſos à Deo prædicarunt, excidiuümque perduel-
lium? Atqui peccaſtis. Num omnes: Numii,
quibus quetidié Atæ decernuntur? Quot ſca-
tebant & tentoriis Ifrael id loci, temporiſque
flagitia? De illis verè non niſi optima pronun-
Relieioſo. tiavit Balaamus. Erant enim tabernacula Numi-
vum, bono- mis, quamvis eſſent inquinatiſſimis conferta co-
, uen. lonis. Coli debet Juſtorum Conventus, licèt non
vu puſtulis Omniles ſint incorrupti. An tu Eccleſiam Chriſti
on taredt. ſanctam eſle negaveris, Deique regnum, quèd
ea moœchos complectatur, & fures? Sed perga-
8. Seripu- mmus. Tune verbo Dei, quàâ ſe victuros ſperave-
Gi runt annond Monachi, pro cicuta abutere, quo
monium fſamæ ſpiritum extinguas non unius Religioſæ fa-
da n, miliæ? Si carpantur à Calvinianis ‚vix mœerebunt.
Toxica enim ſunt, eorum in Monachos Satyræ.
At Verbo vitæ, at Chriſti Evangelio, at Pro-
Phetarum oraculis ſirangulari, quàm eſt cuivis
etiam viliſſimi generis, notæque ſemilixæ non fe-
rendum! Et Hebræis quidem interdum manna
in vermes ebulliit; ſed domi; ſed intraà parietes;
ſed tum tantùm, cùm præſcriptum Gomor exceſ-
ſiſſet ingluvies; ſed denique putreſcebat, & na-
res duntaxat cruciabat. Religioſis tuo, non ſuo,
vitio Evangelhi Manna non computreſcit in ver-
mes, ſed replumeſcit in Vultures, qui non Ro-
ſtro tantùm juſtorum exta depaſcantur, ſed quo-
quò devolent poſt lanienam, ut quæ concerpſe-
re in Templo præcordia, ea ubique à ſe oſien-
tent lacerata. Volant enim dicteria tua, ſaléſ-
que virulenti; & quæ ſemel pronuntiaſti in Chri-
ſti famulos maledicta, nunquam non refricantur.
Dolebat Chriſlus ſemen divini verbi in ſpinas,
in ſaxa, in coeli volucres incidiſſe, horreôque
Onmnis im. Proptereà, & ſegete carere. Jam malignitate dicen-
rig coohe. tis, non in eas calamitates jacitur verbum, ſed
malum. Eas Parit, jacitque in Monachos, quos Evange-
li interpretatio ſpinis trajicit, lapidibus impetit,
Tnvidia Milvis objicit diſcerpendos. Plus ſiragis erumpit
eeryu- & ſemine, quàm olim irrupſiſſet in ſemen. Nam
Vr. illud in ſpinas olim cecidit, ex quo nunc li-
wentis maleficio præconis, non ſpinæ in Servos
hriſti, ſed gladi prorumpunt; incidit in petro-
„ex quo molæ in Cœnobia devolvuntur:

Ethic. Comment. Tom. III.

ut impolluta Scripturarum calici & lſei

eſtur ab avibus, quod vorar, concerpitque fa-
milias, cœtuſque Sacerdotum. Samtoni porrô
mella & Monſtro fluxere. Religioſis & melle di-
vini verbi Leones, Ursique prorumpunt, à qui-
bus fœdè, miſeréque lacerantur. Si verè Moſes
ità exarſit in populum, quòd Vitulum ex inauri-
bus gyptis conflaſſet: Quid de præconibus
Evangelii ſtatueret æquiſſimus Legiſlator, eorum
ſi videret invidentia, non, in Vitulum, ſed, in
Dracones aurum divini Verbi deformari, quos
ipſimer Eccleſiaſtæ in mancipatos Numini Cleri-
cos, Monachos, Anachoretas immittunt? Aaro-
nis ſimulacrum vix olera depaſcebat. In ſumili- pſal, t053
tudinem, inquit, vituli comedentis fænam. Imô zr-
nec fœnum elinzit; erat enim figmentum, non
pecus. At vox invidi Oratoris ità furit, ut non fœ-
no ſaturetur, ſed violis, liliſque expleatur. Flo-
res campi abligurit, Liliaque convellium; quo-
rum non ſatur ingluvie, aureas quoque meſſes pa-
bulatur. Pabulari Concionatorem aio, floréſque
depaſci? Utinam eflemus divini Verbi, ab eo in
anguem efferati, pabulum; non ludibrium. Se-
mel Lilia inciderentur, & morſu ſemel monſtri
attererentur. Non depaſcuntur, proh dolor! Sed
demutantur Flores, livoris maleficio. In ve-
pres violæ, in dumos lilia, hyacinthi convertun-
tur in lappas. Expinguntur enim Coœnobitæ, &;
non raròô etiam Prælati, colorantur in doloſos, in
aſlentatores, in gloriæ aucupes, & pecuniæ.
Qu ego metamorphoſi cogor exclamare, divini
calicem verbi, quo ſanctè maduere Apoſtoli;,
veneficio invidentiæ in Circem tranſäfſe; quâ Perſsetgs
tamen novâ Circe Circea quoque portenta vin- re Co⸗
cantur. Perditiſſima ſiquidem fœmina Circeis
ſeſe rupibus continebat, & ità poculum me- tires im-
dicabatur turbulentum, ut eo hi tantùm inſani- protior is
rent, quos potandi voluptas corrupifſler, Nec u.
Philoſophos inebriavit, ſed milites, remigéſque ianma-
deluſit. Jam Divini Spiritus Calix ſacratillimus, ratio, &,
quo Vates in feras demutaftur, circumlatus à Urio inſes
Pocillatore invidente honeſtiſſimos paſſim viros
in heluones, in mangones, in trapezitas transfor-
mare cogitur, Religioſis affingendo, exprobrandé-
que in cœnaculis ganeam, dolos in officis, in
ſalutatiotibus captiones, rapinas in holocçauſtis,
peculatum in muneribus, actiſque publicis. Ità
qui cum honore ad Templum accefſerant, pri-
mis ubique ſubſelliis admiili, dignatique, poſt
concionem abjecti, ſuſpecti, inviſi, & inglorii
abſcedunt & Templo, in quemvis ſubmuflante
vulgo, ſuſurrantéque, bic eſt. Præclarè ſanè coœ=-
natum in Circe, ſi undè raptores, maledici, ira-
cundi, ſoortatores, & ebrioſi abire debuere ;
vultu, animéque Philoſophi, indè Monachi ;
Clericique recocti emittumur in liguritores &
fures, & forté Viduarum ſeu aucupes, ſeu cu-
culi. Huecine divini verbi recidere metamorpho-=
ſes? Quo primum Petrus lictores Chriſti in Chri-
ſti hoſtias immuravit: quo nunc quoque à Præ-
conibus verbi, ſed Apoltolicis, è lapidibus Moab
novi Abrahamo poſteri extunduntur: hog ab
invidis muſto, falernôéque Evangelii audire
peſſimi coœepere optimi? Quid agemmus, qui ;coe-
nis Aflueri evitatis, Regum pateras reculavimus,
Impolluta varemus
labia, & verò admoveremus: quando non nectar
ex eo, ſed virus exugimus, facitnuſque in Chriſli
verbo naufragiumn humanitatis, & Domialis, ga-
neonibus, poſl Satyras concionum, & verlipel⸗
libus ſociati? Cœnamus emimverò, ſiructore Ppræ.

cone, non in Apolline, ſed in Circe, qui, pes
abuſum divini verbi, non paſcimur;, ſed deſor⸗
2
2

IX.

D

244
mamur. Ad theatrum accedere authorati jam
Chriſto viri non poſſumus; non poſſumus Cir-
co., hippodromo, forôque frui; vix poſſumus
coelo uti liberiore. Epulis, ludis, ludicris, mun-
do penè toto diſcluſi, itabamus in Templa, ut vo-
luptatum, rerumque inopiam divini verbi ſo-
laremur illecebrâ. At, ſi livor interpretis non cor-
rupit tantum delicias verbi, ſed infecit, imò
& efferavit, ut indè ſuffundamur, & jugule-
mur, quod nos effugium manet, quéve nos con-
feremus, quibus exulare pené undique impe-
ratum?
Quæ de ſe ad Spartanos ſctipſere Machabæi,
iis fermè vocibus iiſdem utebantur Monachi,
quùm valere juſſiſſent Naturam, Mundumque.

1. Mach.12. Nos enm nullo horum indigeremus, habentes ſolatio

.

Hebr. II.
37

Religioſo-
vum opes,
ſolatiaque
Seripiuræ.

S. Scriptu-
SYa.

Lectio ſa-
era.

ſanctos libros, qui ſunt in manibus noſtris. Caretis
Monachi, parentibus, patrimonio, & patrià. Sed
Scripturis, inquiunt, non caremus. Egenter, an-
guſtiati, alftiéti precariam vix trahitis vitam æ-
rumnis penè omnibus obnozxiam. Sed habe-
mus ſolatium è Scripruris. Quid conditione ve-
ſtrà infelicius, qui è ſellis eburneis ad ligones
abjecti eſtis, & in piſtrinum dejecti artifices
ſtorearum? Aſt Scripturas præ manibus habe-
mus cum ſarculis. Paretis Libertinis non rarô
Præfectis, qui domi veſtræ Conſularibus impe-
raſſetis, ad ampliſſimæ Reipublicæ clavum ad-
moti. Imperii clavo ſervitutis manicæ ſucceſſere;
ſed non itaà iis adſtringimur, ut non ſanctos quo-
que libros præ manibus habeamus. Caretis per-
ſæpè tecto, ſemper verò Capitolio. At Scripturis
nunquàm carebimus. Inermes, & ſeminudi ince-
ditis. Verùm Scripturarum nos foliis & lorica-
tos putamus, & paludatos. Deſit annona. In hoc
verbo vivemus. Deſit libertas. Hoc verbi telo vin-
cula exolventur. Deſint ad incolendum ædes.
Chriſti ædificatio non deerit in Scripturis. Deſ-
puemur ab indignis? A dignis abjungemur? diſ-

cludemur ab affinibus? Vulgi erimus ludibrium?

Sapientium ludus? Urbium peripſema? Solatium
hauriemus & Scripturis. Hæ nobis in fortunarum,
in honorum, in amicorum naufragio, non tabu-
læ tantùm erunt, quibus enatemus, ſed erunt
roſtratæ, in quibus de proſtratis, compreſsiſque
Fortunæ fluctibus triumphemus. Ridemus re-
giarum quoque fulmina, ſi nos mupiri contin-
gat hâàc lauro. Quis enim ſe Cæſarum voce ful-
guritum exhorreſcat, ſi Scripturas præ manibus
habeat, undè Cæſares fulminantur? Quis fameſ-
cere vereatur, ſi cœlum habemus in Scripturis,
non lucis tantùm ferax, ſed pabuli? Si populo Ju-
dæorum annona fluxit ex Aſtris? Si ſaginantur
in fœno plebes ſiligine? Si Africo non naufragia
cientur, ſed invehuntur coturnices? Quibus ta-
men deliciis non frui cupimus impetratis, ſed
perlectis, libatiſque & Scripturis, in Deum opta-
mus efferri. Convellatur ſuis ſedibus Mundus,
dum nobis inſidere liceat paginis Prophetarum;
& fragore cardinum, tanquàm cycnorum mo-
dulis, recreabimur. Abdicaremus non inviti cal-
ceos, tunicam, carnem ipſam, dum Oculos lice-
ret retinere, & Scripturas, quarum opulentia ja-
turam rerum, membrorũmque reponeret. Exu-
ti denique rebus, membriſque omnibus, nihil
nos amiſiſſe credemus, ſi ſanctos Libros præ
manibus habeamus. Cum his erimus in ærumna
alacres, in ſervitute liberi, in naufragio, in op-
pugnatione tuti, in expugnatione victores. Hos no-
biſcum rapiemus ex incendio. His vincti indor-
miemus. Cum his nec inviti cademus, nec mo-
riemur inulti. Animam dimittamus primaum,

Oliva in Eſdram.

quàm Scripturas. Hæ Chriſti ſunt gazæ: Hæ pro
corde ſunt Monachis. Nos enim cuùm nullo ho-
rum indigeremus, habentes ſolatio ſanctos libros,
qui ſunt in manibus noſtrit. Hæc apud Coœnobi-
tas, ſeu Monachos, ſeu Clericos de Scripturis exi-
ſtimatio eſt, quam ipſi ſibi, pro curulibus, pro
infulis, & coronis, quas dimiſere, recuſântque,
eſſe, foréque confidunt. Eorum nemo eſt, qui
non in mare cum Jona dejici flagitet, Cetum-
que non ſpontè inſiliat, ſi ſuum in belluæ ex-
tis Vates carmen exſcripfit, inſculpsitque ſui exi-
tus vaticinia in corde, jecoréve, piratæne di-
cam, an lictoris, an verò hoſpitis? piſcis certè ſui
amantiſſimi. Adeò rimari non dubitarent Scriptu-
rarum delicias Viri Religioſi etiam in balænis.
Uc enim & Leone mella Samſon expreſſit: ità
in corde Ceti Clericus liguriret cantici characte-
res, naufragiéque tanquam triumpho lætus va-
ticini conchas exorberet in piſce. At ad nau-
fragium tendimus per naufragia. Scripturas ſub-
merſione paciſceris, ſi iis quantocius deprimère.
Scripturis? Quippeni? Monachi Scripturis obrue-
mur? Ubinam? In Synagogiſne, ubi eas Scri-
bæ depravant? Non. An in Spelæis Arabum,
qui eas aſpernantur? Minimè. Num in conventu
transfugarum, qui, Calvino præcentore, iis in
Eccleſiæ dedecus abutuntur? Scilicèt. Orcus
tantùm poſt iſta ſupereſt. At ibi nemo diſputat
de Scripturis. In Templo Dei vivi inſcii vos, mi-
ſerique jugulamini. Per Scripturas? Planè Scrip-
turis. Et quiſnam tam ſævus in Templum gla-
diator, ſpurcus, & temulentus penetravit, qui
Dei ſervos interpretatione adobruat Scriptura-
rum; quas illi literas pro cœlo habere ſe ja-
Gtant, quandiu abeſſe cœlo cogentur? Non
Thrax, aut gladiator, Sacerdos eſt, ſed audax;
authoratus Chriſto eſt, ſed in Cruce potus li-
voris felle, de ſuggeſtu Eccleſiæ Orcheſtræ
ſibi pegma ſubſtruxit, ex quo ageret & præ-
conem Evangelii, & Religioſorum, qui mi-
nùs ſuo genio, togæve conſentiunt ſuæ, rabi-
dum & amariſſimum Momum. Si itaà eſt, in
rem noſiram Jobus irrugiit: Verſa eſt in luctum
cithara mea, & organum meum in vocem flentium.
Suas cithara fides in laqueos concinnavit, quibus
inſcii, & inauditi offocaremur. Non cithara, ſed
pharetra, imò phalarica Evangelium eſt, ſi, ut
maledicentiæ ſuæ ſatisfaciat declamator, ità Scrip-
toris malè utitur, ut nos infamet. Quis & citha-
ra, non ſonum expectaſſet, ſed fragorem? plan-
GRum, non cantum? Cædimur lyràâ, & fidibus
catenamur. Et ille quidem putatur canere, ſed
jugulat; latrocinatur enim, & diſſerit. Acceſſe-
ramus in Templum, ut auctiores ex eo diſce-
deremus & cultiores, evulgatis, ut credebamus,
Evangelicæ philoſophiæ prærogativis. At indè abi-
mus inhonorati, delatique ad populum repe-
tundarum, tantümque non vincti. Periimus,
nullà ſpe pharmaci; ſiquidem aromatum propola
venenis pyxides infarſit.
Et ſanè, quo ſe dicati Deo viri ſolatio aut
diſtinebunt in poſterum, aut quo ſe ſcuto tue-
buntur? Eorum Arx Scripturæ habebantur. Mil-
le ex ea clypei dependebant, quibus à ſe haſtas,
telâque depellerent. Jam ex illa phalaricæ diſ-
ploduntur in Cœnobia; & ex qua præſidium
præſtolabantur, & ſuppetias, ab ea ſe non peti
tantùm, ſed diſiurbari, excindique funditùs ex-
horreſcunt. Quis neget Evangelicam Sinapis
Arborem excipiendis à Chriſto avibus deſtina-
tam, ſacrorum Vatum efſe Scripturas? Fit ar-
bor, ità ut volucres cœli veniant, & bhabitent

2. Mch. 12.
9.

toncio ea-
reat Invi⸗

dentid.

Job. 30,1

x.

Matth. 13
32.

mni
ſminole⸗
gicorumn
ami ſeu
(0, .
Eyungeli
ſen,
ee iiere
A
demm,
nun ſun
ſales n,⸗
Huratum ⸗
en Diedto,
TuN,
n Lila p
on ateo
ene, &
Eentus non
Eem Kiul
die c
e bn⸗
l, unde
oderum e
Crido;
ſe ſel N⸗
Cridum,
ſacob 8
Perum c
olo, ingn
„ Uitepe
Ie ſrra in
andhi,
Meches, N
iegae;I
6nesDid
lens Nienn
iluk, A.
Mun ſint,
nenlalier:
n Genn ſonet
uam NNMnkt
umenit
ks inrackh

en elle ineli

Go non De
learum
d in ode⸗
In, caves
Wanun V
iut in kd
Cctig 4
lum ſulin
5. fücte, 4
n n lunle
bleres
6 n Ubibe
fe hiatn

n de

unnilla d.
E Nun
4 9 die
leifales
ms ade
Urin A.
1

m nbik
enheelt:i
iäcknice
o a
Mal u
Nrpuurglt

iis denne
rn

rihurtan“
ubi e
Eis Ain
minamen
entoke, in
ciſcet n
nen dhan
inſei nn
Nmnd
Temzing.
enetnt ll
tun Niur
eeb-
ogenr/ M
,A ;
Dne n l.
ſia Omdrli⸗
geret e
um, gunt
nt e, Ge
Fi inn elet
in hn he
Vocem ferin
innagt, gobn
ondts ll
iun ſ ln
na,iudf⸗
. (ustcit⸗
ggen
ll, ban
n Canele,
hleri. galk
6s er .
Ir gelehnli⸗
ins Micki
opolun ⸗
c. Peind,
mmatucn.

E buni.

tebi,
buli,

.

De Cyro Rege. Cap. XXVIII. 245

in ramis ejus. At quæ ibi Volucris conquieſcat,
ſi minores ſibi ſtrui inſidias ſcit in platanis Eth-
nicorum, quàm in oleis Prophetarum? Vix
rami ſeu philoſophiæ, ſeu laſciviæ liniuntur Viſ-
co, quo plumas cogantur Turrures remittere.
Evangelii plantis non viſcum illinunt, qui li-
vent, ſed inſidentes iis Turtures telis configunt;
nec ridere cupiunt, ſed ſpoliare optant, grafſlari-
que. Adeòô tetriores Oratorum paucorum qui-
dem, ſed tamen nonnullorum, quàm hiſtrio-
num ſunt Satyræ; & mitiores ſcenarum in nos
ſales ſunt, quàm Templorum. Enimverèò in Scrip-
turarum hortum ſeſe conferent Religioſi cum
Can.6,r. Dilecto, ad areolam aromatum, ut quivis eo-
rum, paſcatur in hortis, & Lilia colligat, ſi latet
Aſpis in Lilio? ſi rubetæ ereptant in gramine? ſi
non Lilia panguntur in hortis, ſed taxi? ſi areæ,
non areolæ aromatum ſunt, ſed gladiatorum
arenæ, & areæ gladiorum; ubi villicus trucu-
lentus non ſecuri intercedit frendenti in fronden-
tem ficulneam, ſed eas injuſſus arbores excidit,
quæ fructum ſuum dant in tempore ſuo, quarum-
que folhia ad ſanitatem ſunt gentium? Hortuſne
eſt, undè immanis torvúlque Areopagita repe-
tundarum eos damnat, qui omnia reliquere pro
Chriſto; quique non lembum in littore dimi-
ſere, ſed Naves Tharſis remigrantes ex Ophir ad
Chriſtum, qui petra & lapis eſt, alliſere, unam
ex Jacob Stellam navigationis ſuæ habituri in
poſterum cynoſuram. Ergo me parere vetas Apo-
ſtolo, inquit Orator maledicus, qui me impe-
rat increpare? Imò ad Apoſtoli monitum, Argue,
obſecra, increpa, ſed ſcelera, non Perſonas; lu-
panaria, non Cœnobia ; Pilatos, non Prælatos;
moœchos, non Monachos; non Clericos, ſed ſa-
crilegos; Illuc immittendæ Scripturæ ſunt, quòè
eas Dei Spiritus intorſit. Vidi, & ecce volumen vo-
lans. Videamus, an devolet in Cœnobia. Educam
. illud, dicit Dominus exercituum, & veniet ad do-
mum furis, & ad domum jurantis in nomine meo
mendaciter: & commorabitur in medio domus ejus,
G. conſumet eam, & ligna ejus, & lapides ejus.
Audilne? Vidéſne, quò Scripturarum ſeſe Vo-
lumen immittat, cùm illud Dominus educit? Fu-
res invadit & perjuros; ibique reſiſtit, ubi de-
eſſe intelligit innocentiam, à qua ei reſiſtatur. Er-
go non Deus, ſed livor, Scripturarum balearis eſt,
ſi earum oracula explodantur, non in telonia,
ſed in odea, in palæſtras ſapientiæ, non in lu-
ſtra, caveâſque laſciviæ. Repit, non volat Scrip-
turarum volumen, ſi, iis præteritis, qui volutan-
tur in lecto, illos opprimit, qui ſe oblectant in
croceis. Alis enim inſtruitur concio, non, ut coe-
lum ſtuhltitià petat, ſed, ut cœnum impetat, fe-
Ealepaßti. riâtque. Aiora ſe quærit, quæ repit oratio. Nam
ci, & Reli. Cotflatæ inter aſira Philippicæ in cavearum te-
Acen, nebras, depreſſâſque aluus ſpecus invehun-
mam s. tur. Lutulenti, mihi crede, Oratores ii ſunt,
niendi. & paluſires, qui in Solem aflürgunt, & Coœ-
lum nubibus infuſcant. Quæ cœlum tormen-
Correbtio . ima ſin
ſiereta ſi. da fabricatur, fulmina ſunt, & in humum ad
(ragem deferuntur. Si homo Dei eſſes, im-
Zelu in. Prellionemn faceres, non in ſan cta, ſed in forum,
diſeretus. ubi Chriſtus fruſtra quæritur à Sponſa. Jugula-
vit Elias „ non Prophetarum fihos, inter quos
ſanè claudicaſſe, pleroſque indubitatum eſt, in
tanta illa defectione Samariæ; tâmque manifeſiâà,
ut ſe Numinis ſolum cultorem Vates acerrimus
arbitrarérur : Et derelictus ſum ego jolus: Sed
ſacrificulos tantümn Baahmn trucidavit. Certè Do-
minus abomihationes, quas peſſimas pronun-
diat in Tdituis viv pariete perfoſlo, uni Eze-
Ethic. Comment. Tom. III.

1. Timoth.
4. 2.

Zach, 5. 1.

Concio ſeria
arguat Pec-
catores, non

Fuſtos.

Irriſores

Juſtorum.

* .

3. Reg. 19,
10.

chieli patere voluit. Adeò comploratos in Tem-
plo Adonides, geſtâque impuriſſima Levita-
rum, vulgari palam non addecet, ſed iis tan um
ea per rimas prodi oporter, quorum illa verbis, .
virgiſque intereſt coërcere. Potuiſſet ſanè Do-
minus ea omnibus evulgare flagitia, muro ſubru-
to ſanctuari; ſed, cùm piacula intrà cortinas
monium latere patitur, ſolique Vati objurgan-
da illa patefacit, te profectò monuit, non &
ſuggeſtu publicandas Alumnorum Crucis, ſi
quæ interdum eis quoque affricantur, puſtulas
eſſe; quas tamen tu ex grandi parte aut con-
finxiſti livore tuo, aut eas in ſomnis ſuſpicax
concepiſti; leviora, inquam, propalari Juſtorum
errata pro concione non decet, quando atrociora
Sacerdotum, mulierumque in Templo facinora
Deus Prophetæ oculis, non valvi's aut effractis,
aut reductis, ſed per muri rimules, vix ſemel,
iterumve, ſubjecit. Non deſunt in ſalibus ve-
pres, & ferulæ, quas juſtitiæ tuæ ignis depaſca-
tur. Clama, perſtrepe, tona in ſylveſcentes vul-
gi, forique mores. Ad eas tu taxos venenatas
ſecurim admoveto, ramorumque virulentiam
amputato, & fibras, ſi licet, excaudica. Vox Do- Pfal. 29.72
mini concutientis deſertum. Deſertum vox Numi-
nis exagitat, non pomarium. Nam licèt in hortis
quoque ſubindè gramina, quie exherbentur, eéx-
pullulent; ea tamen & intra ſepem, & ſine ſecu-
ribus, imò, & ſine falcibus, manu avelluntur,
non ferro excavantur. Runcari ſat enim eſt Cœ-
nobiorum areolas. GIadius meus, inquit Domi Deut. 32⸗
nus, devorabit carnes. Hàc tu ſtrage Chriſti præ- SS ſe⸗
co habebere. Graſſare in homines luteos, qui diu, ria.
noctúque ſeſe volutant in cœno. Hos à te cædi, o.
ſternique oporter. U à Janne Herodias, quan- §& goannes
do cum inceſto Rege ſe ie batur, non, ut periret, Bapt iſta.
ſed, ut ſaneſceret. Quoniam inebriatus eſt in cœ-
lo gladius meus “ Ecce ſuper Idumæam deſcendet.
Si tela tua Furiarum aconito non inficerentur, ſed
Chriſti ſanguine ruberent ad cædem, Moabi-
tas devaſtarent, non confoderent Galilæos. Be-
thuliam non David oppugnat, ſed Holopher-
nes. Atqui viſus Joanni Dominus cum gladio ſic
eſt. Sed eum timere vetuit: ſed beno illum eſſe
animo juſſit. In quæ David inciderat flagitia, tam
lacte oblitus Bethſabeæ, quàm Uriæ ſanguine
conſpurcatus! Non tamen eum aut in fero palàm
Nathan, aut in tabernaculo objurgavit. Miſit ergo 2 Reg. 12
Dominus Nathan ad David: qui, cuùm venißet r. S
ad eum, dixit ei. Ei dixit, non buccinâ perſtre-
puit, ut ad confertam popelli, undantémque co-
ronam de eo clamitaret. Vates enim erat: nec
decebat patrati denuntiatione ſceleris, fidem di-
tis ejus, & pſalmis abrogare. Concidit enim
authoritas vaticinii, ubi prolapſio Vatis pervul-
gatur.

Iſa. 34. 5

XI.

. Quamquàm, quæ, rogo vos, ea crimina ſunt,
in quæ füritis & ſuggeſiu, ſi, aut putidiſſimas
vulgi ſuſpiciones, de mancipatis Chriſto viris, Religioß⸗

. . vitæ a
& ganeis in Eccleſiæ roſtra traducitis; aut virtutes ioris e-

ipſas carpitis, & labefactatis in Monachis? Rem randi.
preſſius, ſed raptirn agamus. Eò detrahendi li- Mns:
bidine (ut ſuperius ſcripſimus) devenere non- eee.
nulli, ut jejunia, ut nuditatem, ut pervigilia, ".
ut ſeveriorum ſacrorum Conobiorum fermè D teke
ſpernant corporis lanienam. Caro, inquiunt, non Joan.6.63
prodeſt quiequam. Npiritus eſt, qui vivificat. Cor-
Poralis exercitatio ad modicum utilis eſt. Quan-
tùm abditur ignis in cinere? Quot jejunant, &
ſe lacerant? Proh livoris impudentiam! Abſti-
nere Deus ufſſit Eliam: Damelis Dominus ab- Anſterioris
ſüinentiæ iubſcripſit: Placuere Numini Achabi v, et.
AX 3 ſaccus,

1. Timoth.
4 8.

246 Oliva in Eſdram.

Ad landan- ſaccus, & cinis. Tu verò in Chriſti ſervis ſe- ſtro, non igne agi juſtitiæ, cuùm declamant: Religiaß ula
d veriorem improbas diſciplinam, quam Deus in animadvertite, ut non laxioris paulò diſciplinæ Eikirsnd n
hoſte quoque probavit? Grata Numini eſt rea homines incefſant, qui nec rari, nec ignoti Ec- genes ſef, Tan
Ninive & damnata, ſi jejunet 3 cœlique fulgura cleſiæ, Urbique ſunt, ſed eos tantùm laceſſant, vinigt. e
vel jumentorum fame refrixere. Et tibi deriſui & lacerant, quos benignitate Numinis, non du- Eccteg ſm⸗
ſunt Monaſteria, in quibus nullus degit Ninivi- biæ probitatis tueri leges, indubitatum eſt. Er- ia ar. he⸗
ta, & ſupplicia in ſe Ninives nemo non reno- gene, hi tantum inter Coœnobitas, & Cleros, ms licii. haß
vat, amore Nutninis, non metu ſtragis? Joannis bibunt, eduntque? Hine tantùm mortuorum le- Eecleſia
& cilicia prædicantur à Chriſto, & tibi damna- gatis ſublevantur? Certè nemo ex his adulteratæ fiei, lpar
tæ lautiæ dilaudantur. Suam Paulus commemo- pecuniæ Brontes aut ſuſpectus, aut compertus RKeligioſ, Be
rat nuditatem, ſuum frigus, ſuas plagas, & ſua- eſt furti. Humaniuùs agunt, qui nummos corra- H rent;
rum opus manuum, laborémque. Er potes, heęc dunt, quàm qui abradunt, eraduntque numiſ- PAunt. IwoalI,
cùm legis, & audis, ſarritum à Monachis hor- mata. Cuſæ pecuniæ, ſignatæque luuntur la- u, ll, &
tum proſcindere? potes in ſervitiis Chriſti ridere queo: corrogatæ aras Numini, ædes Monachis, ylr Niſßz al
illa, quæ de ſe Paulus perſcripſit, quæque ſibi & Canonicis condunt. Nemo vincietur, quòd 1i al ſelbl
JESUS impoſuit; prædicationem novæ legis à precariam ſignati argenti ſummam coéëgerit. In- u. Allo el
fame, ſylviſque auſpicatus? Prodeſt etiam caro; fecti verò argenti cuſor, & corruptor cuprum, elli eos,
& prodeſt plurimùm. Et ſi tam Numini cru- non remo, ſed trabe expiaverit. Emendicatas es berſa
ciatus eſlent corporis ignobiles, utl ejus tibi evi- Chriſtus, Pauluſque corrogavere pecunias. Ne- „lenplo
luere ponæ, oratione, aut ſacrificio Mundum mo, miſi furcifer, Monetam corrupit. Quorsùm an cupro
vinculis exemiſiet, quem cruore, dumis, plagis, iſta? Ut qui legit, intelligat, me non tacere ino- 1 am au
& ſuppliciis recepit à Satana. Crux, non tantum piâ argumenti, ſed Charitatis imperio; locutu- i toct
animi, ſed & Carnis eſt ara. Sangu's, quo revi- rum tamen, ſi me Eccleſiæ plagæ ad vindicias Pi ru
ximus, & venis aut inciſis, aut perfoſſis emana- armaverint. Fervent dolia. Oro, teſtorque per en 4
vit, non & mente fluxit expiatàa. Nunquaàam Do- Deum, noſtri temporis Momos, ut linguas com- 8. Neageiin
. minus naſceretur in ſtabulo, ſi viræ inopia, ſtra- peſcant, néve me cogant modeſtiæ meæ vallum u; igſicn
Hque durities ſine pretio, laureâque ſqualerent. reſcindere. Sciant me non mendaciis è taberna 1 ivs ſis⸗
Serius palàm Chriftus oravit, quàm pœnis oc- petitis, ſed annalibus, & hiſtoriâ repreſſurum 1 Nſes;
currit. Exulavit vix enatus. Nondùm natus in procaciam, & oppilaturum os loquentium ini- n ſ
præſepia truditur. Jeſus eſt, qui telo Moſis ſau- qua. Silui, numquid ſemper ſilebo? Anne ego bo
ciatur. Vos veròô rariſſimmi, qui mitiorem viven- ſemper Audior tantum! Videant, ne aliquando e
di diſciplinam nunquaàm non laceratis; nolite eam loqui cogar, ut parturiens patronus Religionum Fili
vitæ rationem damnare, quam Romani Pomi- mulrarum, & Cleri obſtrictus defenſor. Profe- nnl .
Hices probavere: quam aris, cœlôque illati Divi ctòô non naſcetur ridiculus mus. Sed iſta mitta- huGnd
fundarunt: ex qua prodiere tot ad aras viri de- mus, oro, teſtôrque, & privatim in circulis, & 1 elen,ſen
vocati: in quam confugerunt Chriſtianæ Reipu- palam in ſuggeſtu. Alioquin viva Dei Templa Nnt r
bhcæ ſeu claritudine ſanguinis, ſeu literarum fa- impuriſſimis belluatis violabimus. Nemo hæc Unc⸗
mâ, ſeu miraculorum titulo præclariſſima capi- Templa non quaſſabit, ſi ea inter ſe viderit & An z
ta: in qua nunquàm deeſſe ſcitis ſanctimoniæ concurrere, & collidi. Ne, quæſo, immortalia zr il l
Rom. 14.3. tam multos Candidatos. Qui non manducat, Numirnis Templa demoliamur dicterüs, calum- chuce
manducantem non judicet... Alius quidem ſic, nmiis, & ſatyris; dum lapideum Cyrus Templum hn iln
. Cor.7.7. alius verò ſic. Non ingratior Elias Numim cùm auro, gemmiique cohoneſiat. En ut, exornando 8 lue l
carne velceretur, quam, cùm ſubeinericiâ ſeſe Hieroſolymis Tabernaculo, univerſi ſuas certa- 1 ia n
offà ad iter accingeret. Placuit Deo David pur- tim opes expromant. Hebræi ergo ſaxeum Tem- achhſe
puratus: Nec Numini diſphicuere depexæ He- plum ſuâ gazâ cohoneſtant: Nos Templa Spi- cho lengl
bræorum fœminæ, Judith, & Eſther. Abraha ritus ſancti viva ſuſpicionum coœno, fimôque fœ- 4 ifleun
mi opimum vitulum non deſpuere Coœltes: Er dabimus accuſatiomis iniquiſſimæ? Ni quis Tem- ¹ Cor. 3 ancendi
quem Chriſtus poœnitenti, dolentique prodigo plum Dei violaverit, diſperdet üllun Deus. At? igeritgue
inſtituit epulum, illud lautiis, lyriſque celebra- meliora videamus, in quæ caput nos ſubſequens ln nuif
vit. Ut veròô, in mitioris inſtituti viros ululare traducet. Utk hoſer,
Evangelcz inmerduùm ſe drore⸗ aſperitatis, do- Naß
endum eſt, qui, ſi meminiſſent Charitatem Deum Ar 7 . 1 nen hingn
eſſe, quæ operit multitudinem vulnerum, non Et oinhes reliqui in cunctis locis ns, Non ⸗
orein „ qui rubore perfundat Juſtos non te- adjuvent eum argento & auro, lämgree
os pilis camelorum, malignitatem profectò 1 Tn eCatenig
ſuam, licentidmque Lompeſecrenr: ir, rilendarn & ſubſtantid & P ecoribus. Uni- harn I
eſt, tantà faucium laſſitudine benè pleroſque far- verslique, qui erant in Ccircuitu, Rogte geni
tos, ſagatos optimè, buccis rubentibus, diſtent adjuverunt manus eorum in va- unzalme
cute, laxo pallio, quique ad fletum ciere Petrum . . . au, uant
ideò tantùm poſſunt, quòd non unum inrtraà ſto- ſis ar genteis & aureis, in ſub- ult A
— f. 9 4 . . . Ube
machi receſſus poullum, gallumque abdant, quos ſtantia & jumentis. I. Eſdr. I. dnrinin
militari diſciplinà novis quotidiè inſtaurant excu- e ſit (
biis, hos, inquam, ridendum eſt, cornicantibus 4. 5. 6. ul,
oculis, ciliiſque ſurrectis, tam grandi barritu in 1, Aien
quorundam Coœnobitarum cepas, paleâſque ſtre- Ienſani
Pere. Ganeonibus iſtas, quæio, Satyras dimir- igilae
tamus; udl Aniles de marſupiorum cuſtodia, & CAPUT XXIX. Aunef
ſcurriles hugæ remittendæ hifſtrionibus ſunt, quæ Gn
jam ſapere non pofſunt in Templo, cum frigere Qui Babylone reſtitiſſent juvare eos à Cro ſhci g
videantur in theatro. Inter propinandum ea ſeri, . T , r f, 2 Eubes G
jactarique à calonibus, & ſcurris netho feret, niſi juhi, Tce 1 einp lum ref ati Hieroſolyt He Ei
Paraſitus aut ganeo. Ut verò videatis livoris eos mas peterent, largè illis, effus Ague 9bp=r aerer uni
tulati eng
ſ

—

tulati ſunt. QLuin, Perſæ quoque
N Permulti aurum, vasdgue reparando
i, Templo liberaliter impenderunt. Qud
nd Jané Judæorum & Perſarum in Numen
ACn liberalitate, Chriſtianorum erga Deum
— parſimonia & excitatur, & arpitur.
n Wlenß, .
t ongmu N. B Tpartita Lex Cyri, aut abire Hebræos hor-
mmnttn , tabatur in Palæſtinam, ut Templum repara-
ndre D rent; aut, ſi eos Babylon attineret in Chaldæa,
e ummee moram, qui reſtitiſſent, luere jubebantur vaſo-
Mutt Mudeorum, rumn, & pecudum pretio. Nullum à cultu Nu-
wenr minis vacare voluit. Ire omnibus imperatum,
egent l. Deum Li aut pedibus in Judæam, aut nummis. Nec pe-
ur,amnn beralitas. Cuniis parſum legive repugnatum. Juvere um-
Dellen Verſi eos, qui ſe viæ commiſerant junclique Ju-
Panig dæis Perſæ, victoriæ ſuæ manubias ſarciendo,
i. Iuin Deo dare, Templo erogarunt. Liberalitatem verò ſuam,
nontanit, eſt accipbe-: non cupro, & terunciis circumſcripſere, ſed quum
kero,ln eam auro, gemmiſque ſcatere docuiſſent, docue-
d ii Deue noéu te profectò nos, Pactolum, non ſolam Lydiam
rline Rit on interluere, ſed ex Euphrate influere in Jorda-
l nem, ſi tamen Pietas Hieroſolymas Babylone
ne in H meditetar. Vniversique adjuverunt manus eorum
Nistiie me lan. in Vaſis argenieis & ureis. Ut hic verò de victo-
Arelmn dandus. fibus ſileamus tam effusè adversus Lemplum be-
ini neficis; Quis non miretur captivos Baby lone Ju-
s dæos, ſuam ità animosèé pecuniolam effudiſſe,
quam laboribus, angoribuſque confecerant? Ex-
H preſſere aurum & Catenis, & metallorum fodinas
Nimn in ergaſtulis effoderunt. Intellexere omnes etiam
kuin e in compedibus ſervitutis, regnare poſſe Religio-
Eetihni⸗ „ nem, quæ itaà limi corbes convertat, ut coœlo au-
rnchcliſ ee rum excernat in cœno. Reperere Judæi, undè è&
Nmöa a,egze, uto nitoremn adjungerent Tabernaculo, & quam
Mem inbonum. Salomon gazam ex Ophir avexit in Judæam,
ele üihi Gratie oo. Eatn ipſi ſubmiſere Hieroſolymas è& gurguſtiis
ſ, immni berandum. Captivorum, opulentioribus cophinis, quàm du-
Neris, cdn⸗ dum furſſent ſub lege locupletes Lyri, Tarsiſque
ns lenyln rbie, Toſtratæ. Ditiores fuere vinctorum corbes, quamn
u,eionmmnc ſeu capa. Corbitæ imperantis. Hæ Templum ornavere à
i ſus en⸗ 70 . Salornone fubſtructum. Subrutum illæ à Nabu-
lomonis .
hſateunl Orerarie Cho Teinplum refecere, tam munificè comptum,
6Tenh cophing ut aſlueium Romanis theatris & ſpeéctandis, &
,froſeſr⸗ eS“ Condendis Pompeium admiratione perculerit,
Ggler, &α apti. Coëgeritque eum etiam ſtupere; qui non Romam
mn Meu. A vorum. ſolum vidiſſet, ſed effeciſſet quoque, ut videri
s ſblegten Urbs poſſet, imoò, ut Romæ aliquid, præter
Romam, quæreretur ab exteris. Adeò in Nu-
men Pietas nuſquàm paupertina eſt, & è& lervi-
os tns, non gazam tantùm extundit, ſed Ophir,
nels Indiamque extrahit. Quam me veròô puderet, ſi
& o, catenis tantum auri, gazæque proflueret, ur
es V reparari Templum, ornarique poſſet Romanis
bus. quoque gentium Dominis admirationem paritu-
1 CCoN, rum; cùm è& monilibus tantum vix ferri extun-
D datur, quantùm fulciendis Templorum ruinis
un bo⸗ ſatls ſit. Judæos certè liberaliores nemo fuiſſe in-

Rciabitur in illuvie adversus Tabernaculum, quam
Plerique ſint Conſalares in Templum è curuhbus
ſuis. Quod verò & mirere pariter, & ſtomache-
re, illud cum primis eſt, tam parcos erga Nu-
nen patricios, effuſiſſimè eoſdem in ſe efſe, pro-
digioſéque liberales. Nec in ſumptibus tantum,
ſed univerſim in rebus, geſtiſve omnibus, vix in
Cœlum guttatim ſtillamus, non verè fluimus, ſed,
. effractis aggeribus, in cœnum auto, cruore, fu-
„neribus, & ipsâà penè immortalitate profluimus.
eeti II. Hæ hominum ſordes erga Numen non ſegnius
Me Deim vile prorupere, quam Mundus. Etenim vagientem Mun-

es Gar’ dum ſuæ ſordibus hoſtiæ rapaciſſimus Cain con-

, tie,

De Cyro Rege. Cap. XXIX. 247

taminavit. Et reſpexit Dominus ad Abel, & ad Gen. 4. 42
munera ejus. Ad Cain autem, & ad munera in Sre.
lius non veſpexit. Nimiruùm, non fruges detule- P’o dares
rat aut præcoces, aut excoctas, ſed eas Numini &ini erga
conſecraverat, quæ vix menſis, nedùm aris inferri WcmA
poſſent, poma ſcilicèt aut immitia; aut cruda;
aut putria, certè non cocta. Quid tum timere po- Templo-
tuit avariſſimus ſacrificulus? Tot tum colonis terra dn rhde
incolebatur, quot nunc eam in immanes ſecai“
partes videmus. Tres nempè viri cenfebantur in Tiherali,
Mundo, & Mulier una. Eva, Adam, Abel, & ek ai Pro⸗
Cain cenſum hominum definiebant. Europa, digalita-
Aſiàâque aſſignari potuere primoribus; reſervatâ 'em.
reliquis Africà cum America. Num in tanta ter-
rarum amplitudine, ne ſe deficerent fruges; ve-
reri Cain, aut ſuſpicari potuit? Quæ tanta homi-
nis ingluvies ſit, quam ager non expleat! Jam
Caini latifundium non Aſia tantm, ſed Mun-
dus fuit, & feracior, quàm hoc tempore ſit, &
integrior, nondùm aut metallorum egeſtione ex=
hauſtus, aut foœturd ſegetum delaſſatus. Verna-
bant omnia; rapinis, luxuique inviolata. Alia
fiugibus vis, medullaque ſuberat, quam nuno
ſit; tum, quòd effœta per id tempus terra non
eſſet, tum, quòd aquarum, tetra, dirâque pro- .
luvies eam nonduùm tabefecerat. Intacta proindè
& ſuppliciis Superum, & hominum maleficiis
tam vivax, feraxque tellus adoleſcebat, ut Ara-
biæ fertilitas, copiæque .Ægypti cům maximè
exuberant;, illorum vix temporum ſierilitatem
exæquent. Et tamen Cain de ſacrificio detraxit;
quicquid præcellebat in fructibus. Objecit de-
inceps ea, ingeſsitque, opinor, porcis. (Quæ
enim abſumendis tot Mundani agri frugibus, &
deliciis ſufficeret ingluvies?) Adeò, jam tum
naſcenti penè Mundo ſordida, tenaxque in Deum
par ſimonia adnaſcebatur, maluitque Cain in ha-
ram proſici fruges, quàm aræ imponi. Itaà nihil
profligari credimus, miſi, quod cœlo, Numini-
que rependimus. Quæ cùm tanti Caino ſieterit
impia, nefaridque frugalitas, haud tamen flagi-
tio, ſuppliciéque perditiſſimi proditoris abſterre-
mur, quin quotidie ſordidis peccemus in hoſtis.
Aut enim à ſacrificio nos penitùs abſtinemus, aut,
ſi quid Numini conſectamus, quàm id, ſeu man-
cum deligimus, ſeu etiam mutilamus!
Nollem in Virginum clauſtra penetrare, in
quæ illæ, à parentibus, detruduntur puellæ non
rarò, quæ aut luſcioſæ, aut gibberæ vik virum
ſortirentur unum inter Kerxis innumeras legio Manialeiz
nes, tum quoque, cùm vel cæderentur in G æ- non omnes
cia, vel refugerent in Bactra,. Nam quamvis, "Vroneæ.
ſplendidiſſimis eonnubiis, pleræque Virginum tncati,
deſtinatæ, Chriſto Regulos poſthabeant: pleræ S
que tamen Veſtiles ſunt, quòd Proſerpinæ eſſi E G ar14
nequiverint, Pluti, hoc eſt, Ditis amplexu non
dignatæ. Velamur ſalo ſuffragio nuditatis, me- Rastzis
ràque inopiâ ſupellectilis non nubunt; ideò Ve- Pas nimis
ſtales, quia veſiibus caruiſſent. Quas utinàm fo.
vere ignem non contingat inextinéctum, quem rgen Wes
Paulus connubii tantum reſtinctum iri fa eibus, cogat⸗
tædiſque putavit. Meliis eſt enim nuberé, inquiir, 1. Sgr. 5 9,
quàm uri. Lilia certè Chriſti non laborant, ne-
que nent. Quæ verô ad textrinam, non pudoris
voto, ſed paupertatis edicto adiguntur, ides e e
tantùm Penelopes erunt, quod coactæ pudicitiæ Moni⸗ 7e⸗
velum, ſi de die intexerint, noctu illud retexunt. Seum,
Neque enim quafſati, violentique Lilii ſiatumen as: S;
eſſe poterit colu, ad quam, pro vimine tram, Pelisies.
ſtaminéve tiruncula deligerur, non ut exuberet
in racemos, ſicut vitis abuadans, ſed ut à frugi-
bus ſterileſcat, vernatura, ſi penitùs exareſcat &

III.

248

ſoetibus. Dura ſanè Virginitas, quam aut dotis
inopia imperat, aut eam membrorum deformi-
tas perſuadet. Ergéône, quia altero capta oculo
filia eſt, abſtrudi in Cœnobium debet, ut Mundi
careat luce, quæ parciùs coœli lumine perfundi-
. tur? IIla ergo ſiderum contemplationi addicetur,
quæ luſca eſt, quaſi felicius lippitudini coœlum
pateat. Virgo ſit, quando Monocula eſt; & viro
careat, quæ caret oculo. Atqui Lia Sororis to-
rum prævertit, quamvis luſcioſa; & Cupidini
propior ſemiorbata luminibus eſt, quàm oculata.
Cænobio Non ſeritur Pudicitia cæcitate, quæ pluùs deceſ-
91sæ autho- ſione luminis periclitatur? Si enim lucem odit
pawensitus libido, quâ mente pudori eam Virginem conſe-
virgines. cramus, quæ lucis egentior eſt, quæque umbras,
Filiarum 0Ctémque, quo capta eſt, lumine circumfert?
educatio Nunquàm amantiſſimam ego luminis Caſtita-
non ſit Po- tem præ tenebris adulturam beatiùs credidiſſem.
tica. Inconſualtè proindè illam & filiabus tuis pudori
deſtinas, quam tenebrarum operibus aptiorem
facit aker ex oculis tenebroſus. Cur enim inter
filias cooptari optas, quam penè lucis exortem
ſuſtuliſti? An incus Virginitas eſt, ut ad eam
detrudi puellæ potiſſimuàm debeant, quæ Cyclo-
pes ſint? Una ergo & excolendi Lili, & per-
. tundendi ferri conditio eſt, ut ſcilicèt ab exocula-
tis percolantur? Neſciebam equidem regno lucis
aptiores eſſe, quæ forent minus Soli, lucique ido-
neæ. Malè à ſe coœcus deprecari caliginem coe-
Luc. 18. pit, maléque iis Chriſto verbis ſupplicavit: Do-
4. mine, ut videam: ſi Verbo nubit, quæ lippeſ-
cit. Deum nihil non videre affirmavere Prophe-
tæ. Et tantis tamen luminibus ſcatens, tétque
ſcaturire oculos ex animantibus jubens, quæ ſe
circumſtant, Sponſas tantùm lppire volet, eâf-
que ad ſe rapi patietur feſtivius, quæ fœdius ni-
Ctant? Si Deus lux eſt, & tenebræ in eo non
ſunt ullæ, quo modo cæcatiores illi, tetrioréſque
ſiſtemus? Turpiùs verò in Dei domum conve-
himus gibberas, quaſi privatarum ædium quiſ-
quiliis compleri deceat atrium ſanctitatis. Itane?
A foramine acus Cameli diſcluduntur, torvitate,
gibbéque dorſi; & per anguſtam Coenobii, Coe-
Hque portam eæ potiſſimùm fominæ trajicientur,
quas gibbus deturpat, onerâtque? Ergo, cum
caro & ſanguis Dei regnum poſſidere non poſſint,
ad Dei regnum eas, præ cæteris, cooptabimus,
quæ mole carnis oppreſſæ in humum demittun-
tur? Coœlo initiabuntur, quæ tueri cœlum non
poſſunt? Niſi me luſuum puderet in commenta-
riis Scripturarum, qui mihi argutiarum panda-
tur campus, nemo, opinor, non videt. Pari ut-
cunque debemus claudas & debiles, luſcioſas &
gibberas in Cœnobiis, ne videamur medullam
animi aut reicere ſcabritie corticis, aut lævore
ſubligere. Non tamen in urbium, domormque
ſentinas Monaſteria condere, refoderéque debe-
mus, in quas rudera Reipublicæ confluant,
ſummâ Numinis contumeliã. Inviſus Numini
Cain, ingratuſque, quòd fruges non optimas im-
poſuerit aræ. Quid de vobis ſtatuetur, ſi fœdio-
res tantum & natis Aris admoveretis: eämque tan-
tùm filiam Numini deſponderetis, quæ procis de-
ficitur, ut ſcilicèt cui maritus obvenire non po-
teſt, eam Deo nubere cupiatis. En quo delectu
Debr 15. ad ſe trahi Dominus imperaverit pecus. Jin au-
tem habuerit maculam, & vel claudum fuerit,
vel cœoum, aut in aliqua parte deforme vel debi-
le, non immolabitur Domino Deo tuo. Ned intrà
ppcati Pa. Portas urbis tuæ comedes illud. Si quod jugulari
vens flios Pecus debebat, incorruptum efle oportuit: Po-

Deo ſervi. 1 . V;
d Aans téſtne Virgo, quæ hoſtia veluti vivax, & ſuper-

rapiendi, refigendi ab hominum mentibus rev

Oliva in Eſdram. G

ſtes adſtabit Numini, non manca tantum deligi feliczoris
& ſqualida, ſed ſolà commendatione torvitatis i1ndolis &
immolari debet Verbo, quod Candor Eternæ Asnit
Lucis eſt neſcius turpitudinis? Ne laniari qui-
dem Ovis poterat ſcabioſa: & ulceroſa Deo Vir-
go conſecrabitur? Si quæ ferro deſtinatur Agna,
indignam vel funere macula reddit. Quæ ad
Agni nuptias deſignatur, connubium, penè di-
xerim, Numinis gibbo potiſſimùm aut ſtrumg
impetrabit? Si ità eſt, Sponſarum Chriſti nuſ-
quàm meliùs delectus habebitur, quàm in piſci-
na, quæ quinis porticibus peramplis ægrorum
miſerandam colluviem complectebatur: nec è
mancis ea felix, quæ ſaneſceret, ſed quæ triginta
& octo annos exegiſſet in ſtramine; Chriſtum
Sponſum habitura, quòd tandiù virum non ha-
buerit, à quo demitteretur in lacum. Nam, quæ
prior deſiliſſet in ſtagnum, omnium poſtrema
cenſeretur, quòd integritati reddita à Dei nuptiis
deberet excludi. Etenim, ſi tamùm ægræ Nu-
mini conſecrarentur, quæ manum reciperet, am-
plecti vetaretur Chriſtum, quem manca dunta-
xat retinere poſſet, & Gigantis more decurren-
tem clauda ſolum, & ligneis innixa fulcris ti-
runcula conſequererur. Multitudo magna lan- Joan. 5,3,
guentium expebtantium aquæ motum. Niſi ità ani-·
mo, ut membris, langueretis, piſcinæ plùs vos
malacia recrearet, quàm fluctuatio. Horreretis
motionem aquæ, tanquàm naufragium ſpei ve-
ſtræ. Nam, quandiù diſtabeſcitis, Agni nuptias
non fruſtrà expetetis: quas nequicquam optabi-
tis, ſi vos unda perſanet. Adſtringite, ut facitis,
debilitatum, effractůmque crus; ſed cohibendæ

voto ægritudinis, non membri ſiudio roborandi.

Ut enim primùm revaluerit crus, mox de tenen-
do Flaminis bravio deſperandum eſt. Faſciis ul-
cus involvite, quo velum conſecrationis impe-
tretis. Tandiù enim Candidatæ divini thalami
eritis, quandiù tabo vulneris diffluetis. Aſſilire
non poteſt in thronum, torumque Verbi, mſi
quæ ingredi, præ debilitate, non poteſt. Quem-
admodúm enim citriæ, nuceæque Menſæ è ſtru-
mis pretium accedit, & eæ gratiſſimæ tabulæ
ſunt, quas maculæ intercurrunt, nodique diſtin-
guunt: ità Coenobiis hæ ſunt aptiſſimæ Virgi-
nes, quæ paſſim puſtulis & maculis inhorreſcumt.
Fortunatior eò eſt puella, què fuerit ærumno-
ſior, adlegenda inter Verbi Sponſas non præro-
gativâ dignitatis, ſed morborum illuvie. Planè
Virginitas ſicut Lilium eſt inter ſpinas; quando
ejus tantùm puellæ pudor vernabit in Horto .
Chriſti, quam dumi obſident ægritudinum. At- Yrizulatiss
qui Deus non irridetur, qui ità nobiſcum agit, num foni.
utl nos cum illo tranfigimus. Cur enim Chriſtia- ,asie cun
norum ità mutilam, mancâmque putamus feli- mulötemur
citatem eſſe, quam nemo non videt alterius or- perie
batam imperii oculo fœdè lippire, alteréôque A-
fricæ crure mutilatam miſerè, fœdéque claudi-
care, niſi quia ſua Deus munera noſtris confor-
mari oportere hoſtis exiſtimavit? Orbavit nos
Græcia, à nobis Aſiam, Ægyptumque præci-
dit, Europæ, quæ nobis ſupereſt, partem ità de-
formari, atterique permiſit, ut tetrior, pleriſque
locis Europa ſit Chriſii undis eluta, quam ſit Aſia
Mehemeti ſanguine, conciſionéque conſpurcata.
An tu Puritanos Arabibus non preæhabeas, & gayeſes
furendi barbarie, & licentiâ ſcortandi, heluandi, pejores
e barbarise
rentiam, metumque Superdm? Suos ſakem Prin-
cipes, ſuâſque leges ſubverentur Lurcæ. Exleges .
eſſe volunt Sectarii, & corpus, non membris Her, P,.
compingunt, ſed capitibus quaquaversum coag- ris,
men-

peltant
ſeraes ld
bos non⸗ 1
oceril
ſopetienn
nloribe⸗
e tribu
ele
celo. d
eumqve!
uaßn ſib
Ubos, P
ilpe M
ltaque e
riatenn t⸗
ruſgarer
ele ljeſ-
lnin Zuba
gut Epico
cvaln,f
ta Buropa
tmmtum,
Chrillani,
ex Parte C
Nod don
en, g
portis Re⸗
numn elle
ge Gebinde
Ghihumme
Dilisg end
Conhubi
brorun ke
lo, luchr
ſoctate.
e fliss
Nn pelt
ſonenn ſae
Nite intehe
Alnans,
efino
lle prodo
in Chnih
Conſtantes
(um eag
Mllico!
luemn unt
daimi,
1em enitn
Conenere
Chyiſo &
leſt F.
(eelg ſi
lu in⸗
1 ii, l
iucen
e tenn
1 Mor lun
enin
du,

miHmH
n Cräin
Ple NNn
i:
lanngi
ne; Crin
humnk
mn Nngn
um lrn
nniine
un ege
lcſte
manr n
more denne
mige Alnt.

n. l 3
iſieun
io. Hreri
figunſeit.
3, Münpi
iogvuumcnti
hgie, uti,
ſed atleh
hodio herd.
,NOlce ter.
n &. HMisd-
craicnd ine⸗
dnin tun
ueis. S
Ge Vehi,
nporel. r
e Mele elr
gillme
nocigeil,
Pilime
inhnnen.
fuerit eumm-
Nlas non ad
Uune. U
ſing; guill
ncbn Hn .
titudrnum. En⸗
gobiſoln igl,
renin Cnin e,
le tatms ge
let Aerin e
e, Antdh l⸗
edegle ud⸗
4olts nt.
inne e,
ſ,pren
lentot,

IV.

De Cyro Rege-
mentant; ut ſcilicèt in Rebuſpublicis, quam in
Serpentibus immaniores viſerentur Hydræ, non
feraces tantùm capitum in cervice, ſed ex ungui-
bus non reduvias, at capita emittentes, quæ ca-
put oderint, & nunquàm à capite non deſciſcant.
Impatiens enim principatus eſt hæreſis, quæ vel

tonioribus, lippiſque tantam vivendi, ſentiendi-

que tribuit libertatem, ut quiſque ſibi & Lycur-
gus eſſe audeat, & Cæſar, & Pontifex, & Ec-
Cleſia. Suo cuivis vivere Spiritu licet & genio:
eâmque veriorem Sapientiam, Fidémque putant,
quam ſibi quique præſcripſerint non ex Interpre-
ubus, Patribúſque hauſtam, ſed à propria, cu-
juſque Mente temerè, audactérque depromptam.
Itaque eandem apud Sutorem eſſe volunt autho-
ritatem figmenti (quod ipſe ſibi ſuendo è& tripode
vulgaverit) quæ eſt Canonum, quos Nicææ ſan-
xwere Præſules plůùs quàm trecenti. Tam apud eos
ſapit Subulcus, quàm coœtus Patrum Epheſinus,

aut Epiſcoporum Conventus Arauſicanus. His,

inquatn, fſœdiſſimis, ſpurciſſimiſque ſtrumis quan-
ta Europæ pars, quâmque primaria non ſcatet

tantùm, ſed ſordet, & conficitur! Quam ego

Chriſtiani corporis illuviem indè quoque fluxiſſe
ex parte crediderim, quòd Virginum Cœnobiis,
quod domi ſqualet, ulrò ingerimus, negamus
autem, quicquid inter filias effulgurar. Lalem
prorsùs Rempublicam babemus, qualem Dei do-
mum eſſe vellemus, undantem ſcilicèt, fartâtn-
que debilibus. Quæ cùm ego comploranda ſuſ-
cepi humanæ in Deum parſimoniæ dedecora, è
natis eas potiſſimum Numini ſeponentis, quas a
connubüs ſeu tenuitas marſupii arcet, ſeu mem-
brorum foœditas repellit, non illis proptereà inſul-
to, illudéve, quæ tam inopià conflictantur, quàm
fœditate. Parentes damno, qui invitas in ſacras
.des filias retrudunt, ſolo odio turpitudinis.
Nam puellis, ü quæ pædorem corporis in occa-
ſionem ſacrificii rapiunt, ſortem gratulor conge-
nitæ infelicitatis. Beatæ ſiquidem ſunt, & voto
caſtitatis, & pædoris patientid. Ut enim corona-
ta è fimo punica purpurant; ità pudicitiæ eruere
illæ propoſitum & cœno ægritudinum. Secedunt
in Chriſti Domum, & nembrorum deformitate
conſtantes, & pudoris ſerto mortalibus fortiores.

Quam eas diſſimiles eſſe gaudeo Babylonico Si-

mulacro! illud enim perexiguæ vitio teſtæ opum
ſtruem univerſam diſſolvir. Hæ membrorum lu-
to, animi, carniſque gazam ſervavere: ſqualo-
rem enim unius aut alterius membri in vallum
convertêre retinendæ, initiandæque caſtitatis,
ideò integræ quòͤd debiles, ideôque & liberæ in
Chriſto & coronatæ, quòd captæ oculo, cruré-
ve ſint. Et id ſanè monſirum eſt, ut un dè filia
colo fit gratior, indè ſit colo Pater ingratus.
Pater enim, quam ipſe turpitudinem finxit, odit
in filia, plaſtes & lictor debilitatis. Quam filia
ægritudinem in occaſionem rapit, comendæ, or-
nandæque pudicitiæ. Hæc è& limo pædoris aurum
eliquat temperantiæ. IIle eodem è& cœno ereptare
patitur lumbricum faſtidii, & odii anguem.
Sedenim quæ in natatum inauguratione pecca-
mus; ea fortè filiorum initiatione corrigimus.
Qui Cainum æmulamur, deteriores Deo filias
ſeligendo, inſiſtemus Abeli, dum Chriſto filios
in Coœnobi's conſecramus. Mitto ſtolidiores tan-
tum ad monaſieria incitari. Si quis balbus, ſi
quis pœtus, ſi quis domi hebes ſiupet in liberis,
huic a parentibus fuadetur, Numinis regnare
ſervitia, quorum imperium nullà rerum viciſſitu-
dine turbulentum ſit. Mitto acutiores, vegetio-
réique nunquam aut perrarò liberos in exemum

Cap. XXIX. 249
ſubmitti, miſi prodigis pertentetur Divinitatis ar
bärium. Ut filius ſummo animi, corporiſque

4 Cnobiis
avocantsus;

diſcrimine ſub ſignis militet, non tam pugnantis fijj

ahquando, quàm deprædantis, rapaciſque Prin-
cipis, nuſquàm Numen conſulitur. Ut uxorem
filius ducat, non Chriſti expenditur placitum, ſed
dos appenditur & ſupellex. Si hæc curta eſt,
àd cœlibatum compellitur Adoleſcens. Si verô
dos exundat, pudoris Lilia alluvione metalhi op-
primuntur. Quis fiium Hieroſolymitani No-
ſocomii teſlerà non conſignat, aut in faſciis, aut

. . . ve
prætextatum, puerum incertæ indolis, & certum

tironem Pudicitiæ ſacramenti? An non hæc ca-
ſtitas & durior in milite, quàm in Monacho;,
& longè in deliciis difficilior, quam in cilicio?
Cur ergo puſionem pudori authoramus; inexplo-
rata tum voluntate Numinis, tum indole pueruh:
& ſubveremur, quin adulto repugnare libidini

liceat in Cœnobio? Ergo abfuturam à Marte

Venerem ſperamus, & ne Voluptas regnet in cru-

PEiliorum

eduatio

præp’ſteras

Vocati PA⸗

Zcati 4
Deo non
vetentur
adire Mo=
naſteria;

ce extimemus? Quàm hæc à ſeſe diſſident, ſibi-

que minimè conſtant, infantem exugentem ubera
illigare pudicitiæ, & colligari pudictiæ juvenem
nolle, ſui conicium, expertémque? Ubi futura
eſt difficilior cum carne concertatio, Numen non
conſulimus. Et de Numinis ſenſu ita ambige-

mus, ubi periclitari pudor vix poteit? Nimirum,

cùm infans militiæ ſymbolis irutiatur, gloriæ de-
ditur. Daretur Chriſto, ſi Monaſterio dedere-
tur. Nunquàm evolvuntur quæſtionum nodi, ubi
lIitandum eſt cœlo. Reſolvuntur illicò nexus,
& per ſe hiant, ſi dignitati ſacrificandus Iit fi-
lius. Iſta verò, unl dicebam, omitramus, quibus
in Numen arguimur tenaciſſimi. Videamus, quæ
ſit ſacrificii noſtri ratio, quæve forma, figurâque
hoſtiæ. Poſt quæſtiones innaumeras & diutur-
nas, quibus, non explorata Adolſcentis conſtan-
tia, ſed quaſſata, oppreſſâque eſt, ſeducto ſcili-
cèt juvene à bonorum conſuetudine, à præcepto-
rum inſtitutione, à præceptionum exercitatione;
à frequentatione, uſuque Sacramentorum, ab
amplexu denique Philoſophiæ divulſo, & in ſinum
voluptatis, otii, licentiæque reſupinato, quaſi ve-
rò an efferveret ollula is probè quærat, qui, ei
ſubducto igne, glaciéque ſubjectà, defervere il-
lam vociferatur, quam reſtingui neceſſe eſt in ni-
vibus conſepultarn. Ità, inquam, improvidè, in-
conſukéque Adoleſcentis per lenocinia criminum
exagitatâ pietate, tandem poteſtas ei fit abeundi
in Cœnobia. At quæ illa poteſtas eſt, quam me-
liùs ſervirem, & oppreſſionem diceremus! Iis
conditionibus ſecedit in domum Chriſti Adoleſ-
cens, quo Jonas in ventrem eſt Ceti conjectus.
Arceſſito tabellione, Chriſique nomine implo-
rato, abdicare ſeſe bonis omnibus, juribuſque ju-
betur, ur, non ſe modò fortunis exuat, quibus
inſtruitur, ſed iis quoque omnibus ſe abdicet,
quæ ad eum pertingere aliquando poſſent. Nec
ea transfert in fratres aut ſorores tantùm; ſed;
iis quoque extinctis, recuperaudæ hæredita:is os
nullum retinet; imò quamvis conſohrini, con-
ſanguinei, affines, deeéſſent denique clientes &
conterranei, qui quovis titulo etiam remetiſſimo
hæreditatem adirent, redire ad Monachum nun-
quàm poteſt hæreditas; quæ ad pprig carnifi-
cem aut pollinctorem devolveretur facilius, quam
ad hæredem. Adeòô plus cucullum odimus, quàm
laqueum, & ſubſtantiam noſiram ad exteros ma-
lumus & ad ignotos pervenire, quam redire ad
os ex oſſibus noſtris, & ad carnem ex carne no-

Erhareda⸗

ti à Pa.
remtibies s

ſtrà. Nudatus ergo opibus irremeabilibus ità gzi Chriſto

Chriſto Juvenis conſecratur, uti culeo inſueretur
in

flii assthos
ransisde

in æquore periturus. Eadem penè nuditas parri-
cidii, & Religionis eſt, tamque ſpoliatur à cCæde
profugus genitoris, quàm is exuitur, qui pro
Chriſto moriturus, à parentum diſcedit ample-
Xu. Si in accedentem ad Monaſterium incidas,
offendiſſe te credes Evangelicum Viatorem, qui
Hieroſolymis Jerichuntem malis avibus conceſſit,
à latronibus ſpoliatus, ſuique vix compos abje-
Ctus. Tanta eſt interdum barbaries parentum in
liberos, ſi accedant ad Chriſtum. Et ille quidem
grumnam utcunque ſualn ſolari poterat, quòd ſe
ſciret à latronibus denudatum. Quo ſe autem ſo-
latio levet Adoleſcens, qui ſe ſpoliatum à paren-
tibus horret? Et is quidem, quem exuere graſ-
ſatores, eas rantum amiſit tunicas, quibus id loci
tegebatur, plureſque domi togæ illi ſupererant.
Nudaro à parentibus filio nullæ penitùs relictæ
tunicæ. Soli ità in Monachos graſſantur affines,
ut eos non iis tantùm exuant pallis, penuliſque,
quibus teguntur, ſed iis quoque, quibus tegi,
velarique aliquando poſſent. Horreas proindè mi-
tiorem calamitatem Viatoris eſſe à ſicarüs ſpolia-
ti, quàm denudati à parentibus Fili, quum ad
Coœnobium accedit. Replumeſcit, quem latro-
nes depilant. Propinquorum rapina ſi deplume-
re, nunquam tunicis replumeſces. Licet autem
Juvenibus nullà hæreditatis jacturd, adire ganeas,
ſubire luſtra, infodi lupanaribus, ſepeliri in ſpe-
læis; adire Monaſteria, quin mulctentur bonis
omnibus, vix licet. Ergo perduelles, & Mona-
chos par mulcta conſequetur, & tam averrunca-
bitur & latifundiis ſuis, qui litaturus Sacramen-
tum nuncupat Chriſto, quàm qui contrà Rem-
publicam pugnaturus in hoſtium caſtra transſu-
git? Quæ bos, ut Jovi mactaretur, non auratis
cormibus vittatäque fronte ſiſtebatur popæ, ut
caderet opulenta? Et cum pecori metalla defun-
deret ſuperſtitio, Fides, ut filium Numini ſiſtat,
auro eum, argentôque mulctabit? Ergo Aræ
Vacca locupletior, comptiérque, quam Filius,
admovebitur? Illi aurum addetur, huic gemmæ
detrahemtur? Eos aio nudari auro, gemmiſque,
quum Chriſto dedicantur! Urtinàm non ſerico
exuerentur. Utinam cum panniculis ſuis ſubmit-
terentur ad Chriſlum. Utinam non corium repe-
teretur & Coenobii Candidatis. Ea certè, quæ jam
referam divinitatis opprobria, non audivi, ſed
vidi, horruique. Quidam, ex municipio Italiæ
non ignobili, cùm ad Coœnobium acceſfſiſſet, li-
teras à parentibus accepit patriciis & benè num-
matis, ut ocreas ad ſe quantocius remitteret,
quas induerat, quùm è& domo diſcederet. Puduit
Adoleſcentem ſordidiſſimi poſtulati, & tanquam
ignominiæ fulguritus ità obtorpuit, ut cùm ad
parentem ocreas fartas infamia, probrôque ſub-
miſiſſet, brevi ſe quoque illi reddiderit, Chriſti
crucem pertæſus, quâ parentem ad latrocinium
penè horruit adactum corii filii ſui. Poruit de
repetundis ocreis cogitare, qui de repetendo filio
non cogitabat; & qui de corio fili ludebat, me-
minit exuviarum hirci, eâique repetere, datis ad
Alium literis; qui cuùm aureum ad ſe vellus ſub-
miſſam à Patre iri exiſtimaſſet, repetundarum
Qua Pa- ab illo ſe argui non doluit, ſed expavit. Quid
vetnze 2ad me ille aliquando repetiit? Adfuturum eum
S mihi ſperem, ſi opus fuerit pecuniis, ſi auro, ſi
em. patrimmonio, qui me pedum exuit involucris?
Tam amarè germanus prodigi cum parente ex-
poſtulavit, quòd ſe nunquàm pecore donaſſer.
Luc.15.29. W. unquàm dediſti mihi hædum „ ut cum Amicis
meis pularet. Mihi non Aries datur, ut convi-
ver 3 ſed, cum immolor Numini, Mundeque

Ohva in Eſdram.

me exuo, corium mihi vervecis ſubducitur. In ,r beumn e
me mitiùs ſæviret parens, ſi me corio exueret; iliytni
tum enim tibias torqueret. Atqui dignitatem de- ii. Qu⸗
corticat meam, dùm me abdicare cogit tibialia. 1s Ame
Quis ità latrocinatur, ut non à ſe viatorem dimit- rs ſub
tat ocreatum? Parentem ergo immitiorem, quàm inmemot
latronem experiar? & nudior à Patre tranſinit- li. E
tor, quàm fugerem à ſicario? Quot ille moni- un cſn
libus & phaleris abeuntem in caſtra minorem me ,nnſo, u
natu fratrem inſtruxit, quem indole, militiæque t In Amma l
abſumpturum brevi omnia percallebat! Po- is ſimarenn
tuit morituro aut occiſuro torques obtrudere: Pputlai
& litaturo ac litato trita, laxatque tibialia de- l mn abei
trahere potuit? Caveat Parens, ne tam fœdè nu- rat;
datum Chriſtus & talari exuat ſua, & ad eum 6 ſisilum,
me remittat, ut cum ocreis filum quoque reci- r. Non
piat, quem minoris facit, quam calceos. Præſiat ge llert
Bellonam ſequi, quàm JESUM. Huic ſi adhæ- lrar da
ſero, ad manticam redigar: ſi me illi dedidero, No ſyohe
ſpatiabor in abolla. Ergo, perindè eſt mergi, & yde con
conſecrari. Utrinque cum tabula enatamus. Tam Nontem in
me nudum in littus eſicient decumam, quaàm me Ul Hrerd⸗
ſqualere in Coœnobio nudum Pater juber, & co- zj umcolig
git. Quis, ſi mulam Equiti commodet, non eam mſiiß .
cum ephippiis educat & præſepi? Filius ita Nu- f biigeen
mini traditur, ut ſe quoque excalceare jubeatur. ſa lua a⸗
Aut ergo conterraneo vilior Chriſtus meis eſt mn Nn e
aut me gratior illis, honeſtiôrque eſt Aſturco. zina
Utrumvis malit aut ſe iniquiſſimum, aut me de- . nendb
generem arguit. Tantine ſtat Numini dedicari? inc
Sedenim cum tonſtrina, cum popina, cum bubile tſmer
in Templum confinguntur, periſtromatibus, ta- Knse
bulis pictis, aureo ex marmorato corio, gazaque üneme
plurimàâ honeſtantur. Cur ergo dehoneſtantur fi- u4 lenim
li, cum in Dei ſeſe Templa confingunt? Perä- Unen

mus, ut video, quia vivere copimus. Vivere- En
. . —+ . . Alil
mus, niſi mori deſiſſemus. Maneret me domi lus

leed

. . A... 51. . rr baehe
vitulus ſaginatus, ſi Aries ibi perſtitiſſem. Quia anl
verò me Dei Agno ſubmiſi, corium à me pecu- agun
e) :
1

dis repetetur. Pereat Fides, quæ me perdidit.
Recipiat filium, qui à filio recipit tibialia. Ità n
. . . . 1. . .A: ae, n;
miſer, iniquiſſimæ faſtidio parſimoniæ, Chriſti l

jugum excuſſit, parenti inconſultè quidem, ſed e
non immeritò, infeſtus. MV Aam nn
Ahius & primaria Italia nobilitate cùm Chriſto V. laiqe
nomen dediſſer, nondùm tirocinii ſui affecto Wſen
Menſe, efflagitavit Coœnobii Præſidem, ut fa- nl⸗
miliari ſuo pileum, quo hactenus uſus fuerat, re- cell:
mitteret. Efflagitanti arridens Præſes, non tanti Kishal
galerum pretii eſle, ut non tutò aſſervari poſſet ſides ,
in veſtiario, dixit, quamvis æneis foribus non kei en
muniretur. Dicto ſubrubens Adoleſcens, faſſus i ud-
eſt commodato ſe ad Coœnobium acceſſiſſe pi- küfegr
leo, ideéôque abdicare ſe ſupellectili non ſuâ. Ex- un ene
clamavere quotquot reſciere portentum: Liberti- cue Uhim
nis ergo deteriores habebuntur filii, ſi Chriſto au- lun tekrn
thorentur? Tribuitur illis pileus, his pileus de- danich
trahitur? Et regnare mentientur eos, qui Numi- umſhi
ni famulantur, ſi pileo ab eis privantur liberi & Kamhhn
patricii, ut ſeſe ad Chriſli regiam contulerin? rond h
Quanquam elenchum cur ego deſcribere eorum F lan anll
coœpi, quos Chriſto obſequuturos nudavere pa- de. Petm m
rentes, quaſi verò nudatorum iniri numerus, cen- n kedeng
ſuſve poſſit. Aut nudati, aut nudandi fermè Filiorum rilkr.
omnes accedunt ad Deum: & ſtultitiæ argue- Macaſte. lrtuß
retur, qui non fortunis omnibus filium ſpoliaret ltens
cucullo induendum; ut in popinis & lupanari- Punren
bus, qui domi ſuperſunt liberi, effuse prodigant, lntis
quicquid corraſum & Monacho, Chriſtoque ſub- ellae
ductum eſt. noüen
Non itaà agendum cum liberis eſſe Anna mu- VI. iamin
lierum prudentiſſima docuit, quæ Samuslem Deo then no
btulit li ore

H

ln 1

etſhe
Nhapnncn.
Nnnnd
e eln
nilenn
ra nnht e
li
tcälihn
lnes Cbn
e ihict
Uetnnſaln
1, E 4
um ogre t
nlalen e
1 Hieladz
Ne inäte
eclmg
entmun l
er ſober in

nodetiInng

Piiunk.
Creie ilen
Aiiu ne 4
e el Aln
umn n ed⸗
Nunnn Elrni
pint, nte
nlkomite
wcriger
dehonelaun
vufngnn ki⸗
Epimn Iwe.
lanemam ni
erſtinlen d
tium mpr
ue ge els
dihn ihul 4
ſimoniz, Cni
he giben /

Uate cin rimn

ini li A
bialcen ulr
lulent,.
zles, ütan
ereni
Eis ſotidis
oleſlens, 11
m Trellei:
Ailwonllr
entwnn: Men-
hiin
eos, gihen I
vantlr Ii

enat

an cl

6begfe N,
liixre el

inumene e

9

De Cyro Rege.

1. Reg. . Obtulir cum annona. Et adduxit eum ſecum in
24. vitulis tribus, & tribus modiis farinæ, & amphora
H vini. Quoniam verò ſemel mumificam fuiſſe mui-
nus Annæ ſat fuit, recurrentem oblationis diem
novis ſubindè muneribus cumulabat, nec Dei
immemor ſœmina, & memor parens pignoris

1. Reg.⸗2, ſui. Et tunicam parvam Ffaciebat ei Mater ſua,

19, quam afferebat ſtatutis diebus, aſcendens cum vi-
Sana in 0 ſito, ut immolaret hoſtiam ſolemnem. Viden',
Deum ut Anna non levatam pueruli onere domum exi-
erga tium ſHimaverit ſuam, ejus in Templum ſeceſſione.
liseralis. . . . 1 .
Ablactavit filum, non abdicavit: eum obtulit,
S Samu'l. non abjecit. Inviſit proindè illum, veſtivit, re-
Religieſ creavit; quémque cum armentis dedicavit, ho-
d; debent. ſtiis illum, xenuſque nunquàm non juvit, fovit-
ue. Non dixit, fervent ollæ in atrio, fumant-
que lebetes ſanctuarii. De altari vivat, qui mi-
niſtrat akari. Puerumne ego veſtiam, quæ me
filio ſpohavi? Si famulatur Heh, is ſuà eum chla-
myde conveſliat, cujus tantuùm fimbriæ vel Gi-
gantem integerent. Quod trahit ſyrma, ſatius eſt
ut Sacerdotii Candidatum exornet, quaàm ut lu-
Religiag tum colligat, convehatque. His muhier haud ſe
non adeant Conviciis polluit: quin filium ſplendidius habuit,

anar coluitque in Templo, quaàm eum domi compfiſ-
ſet. Ità cum filus agitur Domino mancipatis.
Eazenat Non projectitii cucullo, balteòve reputantur. Sed
ſantca. gratiores, charioréſque divinitatis teſſerâ eſſe illos

& parentibus addecer & gentilibus. Jubentur
illi non carnis meminifſe, non ſaoguinis. Sed non
viciſſim eos obliterare, expungeréque jubentur
affines & familiæz albo. Chriſtus, etiam cuùm à
Marre rogatur, non eam parentem vocar, ſed
Joan. 2.4. ſoœœminam. Quid mihi & tibi, mulier? Atqui nun-
quàm eum non filium Virgo appellavit, etiam
Luca.48. Cum ille ab ea abſceſſiſſet. Fili, quid feciſti nobis
ſic ?* Ecce pater tuus, & ego dolentes quærebamus
te. Porrò⁹ Dominus necquicquàm inter cognatos
exquiritur: ſed ad eum acceſſere propinqui, cùm
Matth. 12. 6Ohcionaretur in Templo. Ecce Mater tua α
47. fratres tui foris ſtant, quærentes te. Jam nos præ-
ſiò ubique ſumus conſanguineis, cum à nobis illi
quaàm longiſſimè abſint. Videmur Pollucis, Ca-
ſioriſque vices imitari, quorum alter ab altero
nunquàm non profugit. Quando ad Samuëlem
non veniunt Anna, & Helcana, ad eos Samuél
accedit: cùmque is ab illis tunicam non accipiat,
hic iis paludamenta concinnat. Quot enim pro

Superbia
ſanbia,
nullum
convenire.

affinibus ſatagunt, ut trabeâ effulgeant, quibus

ſpreti, contemptique in panno & ſacco deſtituun-
tur? Pudet recenſere, ut hac in re non interdùm,
ſed frequentiſſimè peccetur. Verùm quoniam hæc
non leviter perſtringi materies debet, cujus exe-
care ultimas quoque fibras oporteret, ſuo eam
loco reſervemus. Id in præſentia ſufficiat, itaſſe
àld Samuëlem Annam, quem illa Templi opum,
non fibi promum conſtituit, verùm illi & vitulos
& amphoras, & prætextas attulit, dicati Deo
pignoris haud immemor parens. Hanc ſi ſœmi-
nam conſulerent parentes Monachorum, intelli-
gerent profectò, non abortivos, aut ſuppoſititios
eos habendos eile liberos, qui ſe in Cœnobia
tranſtulere.
Interfuiſſe viſus eſt Annæ Ligur non vanus,
ſed verus in Liguria Iſraélita, qui familiæ ſuæ &
purpuratum, undique & coronatum ſtemma li-
berahtatis ſuæ imbre ſanè aureo ſuprà Principum
teſſeras extulit. Hic cùm fihum Candidatum Coœ-
nobii periclitatus diu eſſet, ut ſe de ejus conſtan-
tia minimè ambigere pronuntiavit, affirmavit ta-
men non ſine tabellionis interventu facturum ſe
illi poteſtatem Religioſæ tunicæ. Ergo accitur

Cap. XXIX. 25 1

tabellio, advocantur teſtes, producuntur tabulæ;
adeſſe juvenis jubetur, quem cùm parens, uſur-
pato jam mortalibus more, nudaturus bonis om-
rnibus crederetur; grandi patrimonii parte ultrò
inſtruxit; annu emim penſione Coenobio, quod
incoleret, attributà tam opulentâ, ut trium Re-
ligioſorum alhimentis largé ſufficeret, ſummam ei
aureorum ingentem attribuit, quæ cum Adoleſ-
cente in Religionis ità bonum excreſceret, ut pe=
nès illum deinceps eſſer, cui eam alluberet aſſi-
gnare Cœnobio, ubi maturæ jam vir ætatis, con-
ſiliique eſſet. Cujus pecuniæ cùm à ſe jus Senator
ampliſſimus tranſtuliſſet in fiium, tabellionem
remiſit in forum, Adoleſcentem in Chriſti do-
mum tranſmiſit. Neque verò tam ſplendide cum
Religione egit noſtri temporis Ezechias, ætate
aureâ, ſed ſæculo planè ferreo, quùm fſcilicèt
ubique proventus aut ex parte decoquunt Domi-
nis, aut penituùs illudunt, averſis, quâ fide, neſ-
cio, privatorum pecuniis in belli ſumptus, ut
aiunt, ut veròô teſtatur eventus, in Prætorum
rapinam & luxuriem nuſquàm non complora-
tam. Id enim Rempublicam, civéſque coquit:
Nam nemo in tanto bellorum turbine deeſſer Re-
gibus, qui potiores omnibus Spiritu, virâque ſunt
neduùm gazâ, pecumiſque. At reditibus, non
mutilari, ſed mulctari omnibus, immane eſt;
inauditumque vel inter Troglodytas, ſi præſer-
tim ex iis pars tenuis pertingat ad Principes, in
privatorum latrocinia diſpalatà, effusàque ſummà:
Hoc, inquam, tam ferreo, inopique ſæculo tan-
tùm auri parens optimus filio prorogavit, ut ad
Deum coronata tanquàm victima ſiſteretur.
Neu veròô tantùm animi fuiſſe parenti quis opi-
netur, quòd unum, alerumve domi filium reti-
neret; deni eum liberi circumſtant ſuperſtites,
integrique, quos & lectiſſima conjuge ſuſtulit;
feraciſſimæ vitis palmites beatiſſimos. Porròô nec

à ſuæ propoſito liberalitatis abduci ipſe potuit

tam grandi liberorum manu, nec illi conjux re-
pugnavit, nec ei adverſati ſunt filii. Conſpirave-
re univerſi, ne Chriſto ità litaretur, uti Deo
Cain litavit, hoſtid ſcilicèt depih & glabr.
Quod cùm ego aureum muaificentiæ exemplum
exſcribo, non eò collineo, ut nemo Chriſto filios
authoret, quin eos portione uberiore patrimonii
locupletet. Scio enim id quamplurimis aut perin-
commodum fore, aut factu quoque perdifficile
eſſe. Amentia interdùm eſſet, non mumficentia,
ſi ſubſtantiam parens derivaret in Coœnobium ,
prolis immemor, cui vix domi ſuperſunt alimen-
ta. Ut proptereà non ſemel rejectæ ſint hæredi-
tates peramplæ à Cœnobitis, quòd nollent ea fi-
liis ſubduci; quibus deſtituta Familia genere cla-
rior, quàm opibus ægrè traheret vitam. Neque
enim ex Domo non locupleti opes rapi decet in
domum Dei. Si conflictari inopiâ Fratres neceſſe
eſt, ſatius quoque eſt, eum ex illis diſpoliari;
qui Paupertate, non torqueri, ſed frui docebitur
in Monaſterio. Nam qui degunt in paternis ædi-
bus cruciarentur, præ rubore, penuriàâ, non co-
ronarentur. Prudentia Parentis tunc fotet; non
barbaries, nudare filium non reluétantem, qui
fugit ad Crucem, ut reliquis ſeponat filiis, undè
extrà Crucem vivant æris alieni. Id exemplum
perſcripſi tantum, ut iis rapacitatem objicerem;,
qui non malè nummati, nec filiorum numero
adobruti, militaturum fub Chriſto filum ad cu-
tem fermè deſpoliant. Hi quoque de Numine
merentur peſſimè, qui pupillis ſuffecti tutores„
eos Monaſterii aditu prohibent, niſi effusâ in
fratres ſubſtantià, ſeminudi nudato Domino con-
pgan⸗

252
figantur. An id tueri eſt jura, partéſque pupillo-
rum? Ergo tam fuiſſe in Deum iniquum pa-
rentem cenſetis, ut filium nollet & Chriſto ſimul
& hæreditate uti, fruique? Quod niſi ab eo pia-
culum, dùm viveret, abfuit, carere illo ſaltem
per vos debuit vità, vitæque erroribus jam defun-
tus. Ne verò id agi diceres, quòd opulentiſſi-
mis ſeſe Coœnobiis dedant Adoleſcentes; quibus
ſi quid tribueretur, idem planè foret, ac ſi ſe piſ-
cina in Oceanum exoneraret. Exemplo quin tuo

evincitur, opulenta quoque Monaſteria tironum

opibus exaugenda, quando, Numinis providen-
112, in Mare flumina, ſtagnaque confluunt. Ut
Rege enim Pelagus aquarum acceſſione non redundat,
: agro-- ſed proluviem, quam è torrentibus excipit, aut
que p occultis meatibus percolatam remittit in agros,
ſym. aut in colum ſubmittit defluxuram in rores,
Mare red aut in ſinu fotam partim obdurat in conchas,
Rirn partim animat in filuros: ità affuſæ Monaſte-
riis opes, aut pauperibus erogantur, aut Sacer-
Ecleſia,. dotum exaugendo numero impenduntur, aut
Sur Raa. expenduntur in Templi cultum, & decus. Ve-
rùm, ne diſputando operam tempuſque tera-
mus, qui opulenta non putas locupletari ac-
cedentium bonis debere cœnobia, cur tenuia
non juvas? cur, quæ aut alieno ære conflictan-
tur, aut ſtare proprio nequeunt, non erigis, fo-
veéſque? Atqui inopiæ rumor incertus, ſuam Mo-
nachis egeſtatem teſtantibus, iis vulgo expro-
brante domi ſpecus argenteas. Ergo popelli fa-
bulas, nugâſque morionum, Cœnobiorum præ-
feras adverſariis & tabulis? Nônne, ſuperioribus
annis, initus in Cœnobiis cenſus redituum ſump-
tuumque omnium, quem ſinguli Præſides, pu-
bhcis tabulis exceptum, ſubmiſere Romam pur-
puratis Tridentinæ Synodi interpretibus diſcu-
tiendum, ſervandumque publicè? Qui ergo frau-
di locus in tanta edictorum & tabularum fide lu-
céque? Eſto ramen, & fucum ſibi fieri paſſi ſint
Patres ampliſſimi, & rapaciſſimi Chriſti ſervi
Ophir domi recondiderint. An aureas domi fo-
dinas fuffodére ii, qui nullis inſtructi fundis,
nullis reditibus locupletes, nummorum non in-
opes modèô, ſed inſcii, ſtramento incubant, ſac-
co veſtiuntur, incinguntur fune, nudis pedibus
ingrediuntur, olera ſarriunt, & precarium pa-
nem menſæ addunt ſine linteis ſylveſcenti. An
bis ſubeſſe opes ſuſpicaris? Num hos non ſcis re-
rum omnium non exerceri, ſed atteri, obteri-
que penuria? Et tamen cùm tot Patricii iis cCœ=-
nobiis liberos addixerint, quis pro filio tantum
Elimofy. Pecuniæ in Monaſterii, non lautias, ſed vap-
na negata pam furfuréſique diſpenſat; quantum poſtremo
cprito. coquinæ atriive ſemilixz prorogat in annos
menſéſve? Ineantur rationes & ſubmiſſæ ad
cœnobium pro filio ſportulæ, & perſoluti ancil-
læ hxæve ſiipendii; & citò deprehendes, ut par-
ciùs honeſtiſſimis pauperrimiſque filiis, quam
Calomi obeſo, ruſticôque ſuccurrant. Et poteſtis
genitores ità obliviſci liberorum, ut eos caloni-
Mraritia. Dus poſthabere poſſitis? Ullumne domi habetis
ſervum, in quem nummos ſalem centum non
expendatis? Quis ſingulis annis in ſolatium mi-
ſerrimi ceenobii aureos centum erogat, ne filius
non tami ſtet parenti, quanti mancipium? Qui
ſemel aut bis in annum emaciatum è grege Vi-
tulum ſubmiſerit Monaſterio, vinique heminam,
& cum ſecundario pane panem alterum prima-
rium in manticam corrogantis demiſerit, heb-
domadibus ſingulis, is ſe jactat cœnobii Melchi-
ſedechum, & , comparatione parſimoniæ peſſi-
m, ab ipſis cosnobitis pluſquàm Melchiſedech

Oliva in Eſdram. H

. 9,
prædicatur. Adeò parci cum Deo ſumus, ut vix Deo ca⸗ aſeue
ullus, ac ne ullus quidem, quod ſciam, id pro fi- 6 n vobil
lio cœnobiis aſſignet, quod pro filio aut exule Liberaiz mi WZ
expromeret, aut moœcho. Rapit propterea me neuik ka
iterum ad ſe Ligur, cujus munificentiam ſtu- n
pere ſatis non poſſum, qui filio eam partem aſſi- nhm
gnavit facturo ſub Chriſtum ſtipendia, quam Ier,
ei vix deſignaſſet in caſtris Cæſarum militatu- 1 imuen
ro. Vox non viduatæ Turturis, & profugæ ica, gan
auditur in coenobiis, ſed vox Columbæ jam dor Adi
ſonat, quam pennis parens deargentatis inſiru- lele, in
xit, quâmque anterius, poſteriuſque præ pal- no guice
lore auri vetuit expalleſcere, vox, inquam, dus Ored
aliquando Columbæ ſonuit deargentatæ, quæ gnrtunve
dicat, Ecce nos, accepimus omnia, & Jequuti H ives legt
Jumus te. Jam ſuum habet, non nuditas, ſed 27.15, nmn,
epulentia Biantem, qui ſe cum nummis inferat polis
in Chriſti Academiam, proclamétque: Omnia Niis non
bona mea mecum porto. Navigatum aliquando nregent
tandem cum Chriſto eſt, ſine mercium jactu: na Ordat
& cum ſtatere unus ſaltem & Mundi pelago ex- Zaium an
tractus eſt rhombus. Non ſolæ Aquilæ medul- lis vit
lam cedri depaſcuntur, eàâ quoque ſaginatus eſt Cene eyrri
Turtur. Jam Jacob non cum ſolo baculo è domo 6 Enl ſolti⸗
Patris egreditur, ut Racheli pannoſus conjunga- Psera in i
tur. Pactolum ſecum vehit Iſraël ad Jordanem, e en,
quem virga tranſmittit pomifera, aureâque po- erohiane
ma ſunt fruticis. Licuit ſuffigi Chriſto, nec , ads eſte
nudari. Licuit è& ſæculi decumanis enatare cum ie aifum fuit
chlamyde. Licuit non tabulâ devitare naufra- ehelbu,
gium, ſed telonio. Licuit Chriſtum florem exco- guin d

lere, ſine jactura latifundii. Poteſt in Liguria de ſe goh. 1

iterum Dominus affirmare: Ego ſos campi. Can. 2. h hoeno Ee
Nam Juvenis Chriſtum lucratus eſt, & agrum “ ſhurn, a
non amiſit. Cæteris enim adoleſcentibus aut Go aUrI
Chriſto carendum fuit, aut patrimonio. Nulli Selacſur au
hactenus, aut fermè nulli effloruerat Chriſtus it Ackrat
niſi in roſam, quæ gazam laceraret, & rubo- e e en
rem offunderet ſpoliato. Jam Lilium Chriſtus 1 ctlihn
eſt, flavorem auri cum candore conjungens; See
adeò ut licuerit uni ſaltem conſularis familiæ u gin n
adoleſcenti, & candere cum Chriſto, & flave- Gnde ide
re nummis. Nec Salomon in omni gloria ſua Aaan
coopertus eſt ſicut unum Liguriæ Lilium, cui Deummemh
in arentiſſimo ſolo ea obtigit fertilitas, quâ ma- mn el
nipulus Joſephi nec in uberrima Judææ gleba n &h
ditari potuit. Nudatus enim ille à fratribus eſt; r 1
is à fratribus fimbriatâ auro polymitàâ cohone- 1 ſrben
ſtatus eſt. Ut proindè liceat de optimo parente, “
ſplendidéque Senatore tam in filum murifico, Matth in D n
exclamare: Ecce plus quàm Jalomon hic. 142 1 on
Verùm hæc mihi vox invito excidit. Memi- vyf eldane
. . . . .. . VIII. 10 zonnur e
ni Salomonis? Obhiviſci & Ligurum cogor, & dcs lrc⸗
Romanorut, qui cœnobiis ità filios obtulere, ut D
non fundos aut pagos, ſed urbes & provincias hit
& regna dederent cum filiis. Hinc Europæ quota Minecll
pars non Chriſio authorata ſub ſignis Benedi- 1 umn.
cti! Hæc tamen præterire cogor, ſi memini Sa- n tdtn
lomonis. Is ſanè homines perdocuit, quâ uti mu- Poni
nificentià debeant adversus Deum. Omnia ce- 3. Reg- é6 a igr
drinis tabulis veſtiebantur, nec omninò lapis appa- 8. 22. ſEumn
ere oeret in pariete. Nihilque erat in Templo, Illa dh
quod non auro tegeretur. Supputandis auri argen- “ diumeg
tique talentis delaſſata eſt Arithmetica, uti iis e igt⸗ elain
expromendis Ophir elanguit. Millionum au- evza Deum 8a inhoch
ri duo & viginti millia à Principe prorogata. liberalitas. barntn
Nam hoſtiarum, thimiamatum, miniſtrorum ini- Tpin li in Sole
ri cenſus vix potuit. Ità cum Deo à nobis ageba- Wacne. Ogenem
tur, quando Deus nobis caro factus non ade- mwr. r1 Cyn
rat. Pompa illa, quæ galaxiam penè cœli ſupera- lekt,
bat, in unam confluxerat Edem, ut Dei ali- Deo dare. nonir rl
quando nebula offunderetur Hebræis, Templo N
atrioque ſi

uun Mcnd
Etcinn A.
ndiege,
guiſe un
eſagini
baclldetn,
olis nn
0 Drien
) et
Gn
ii enmuedn
erinne uul⸗
moener
in linnat
ð
l, A nn
Aklenbes a
Emm. N
Nnend Cn
et, A nir
Lilium Ctin
e CNNet,
Malers kni
iſto, E
mri gwrnl
ie Liium,an
ilius, un⸗
1 ler gehi
fanbu d;
mid Choe⸗
imd iroe,
un nmfme
un .
Bcdt. Nen
Grumn c,
ſos obulenn
& ols

De Cyro Rege. Cap. XXIX. 253

atriéque diffuſa. Jam Numen Emmanuel eſt,
Apoc21. nobiſcum ſcilicèt Deus. Ecce tabernaculum Dei
3 cum hominibus, & habitabit cum eis. Et ipſi po-
pulus ejus erunt, & ipſe Deus cum eis eérit eb-
rum Deus. Quod etiam ut preſſius compleretur:
Verbum caro factum eſt, & habitavit in nobis.
Libet, an veròô piget in diverſorium Numi-
nis intueri? Mittamus Templa Numinis pu-
blica, querum & nitor patet omnibus, & Pæ-
dor. E.diculas in privatis domibus libet introſpi-
cere, non excitatas, ſed conſepultas. Et pri-
mô quidem privata iſthæc à Romamis Pontifici-
bus Oiatdri „ ſoli Comites, aut Duces, ma-
gnarumve Rerumpublicarum pares Principibus
Cives regii ſuffragii jure, ſplendoréque impe-
trant, non ſine iteratis interdum & precibus &
repulſis. Ut verò eorum accepere poteſtatem,
quis non crederet evocando Numini, ſacriſque
peragendis, locandam Chriſto Aram in ampliſ-
ſima ornatiflimâque palatii parte? In obtuſiori
ædium angulo Ara conſtruitur. In pleriſque ſa-
cellis vix Myſta perſtare totus & integer poreſt.
Certè extra ædiculam talos protendit, quoties
Pyivaa in genu hoſtiæ ſubmittit. Et hæc ſpectantur mon-
domibwſa- ſtra in is quoque ædibus, quæ ſi Romæ fur-
cle uâ“ gerent, Quirites migrare Veios cogerent, niſi

ualeant. B 2 3
4 Neronianz domus laxitas anguſta jam quoque

JOan,1.14.

–

Templa, civibus eſlet, & nulla Conſularium domus non
ſeu Oato- exilium finitimis & vicinis munmcipiis imperaret.
ria privata . . . . ——
iiacſ,is: In ædibus, inquam, magnæ Urbi propioribus,
Ent, loco quamn domui, Oratoria non ædes ſunt, ſed er-
on urd. gaſtula. Et diſtinendis quidem à pedibus &
à froœno ſervkiis Aula in campi panditur va-
ſlitatem, auro pictuniſque fornicara: Excipien-
do aurem Numini litandiſque hoſtiis ſpecus
defoditur aut lippa, aut luſcioſa, aut peni-
Jpaa r.5 tùs occæcata, ur Chriſtus ſcilicèt lux in tene-
. bris luceat. Sed quam vereor, ne id quoque
bidem. conſequatur, & tenebræ eum non comprehben-

derunt. Quis enim Deum videat in tenebris?
Aut quis non eam domum, Pharaonis longè
domo, improbiorem putet, in qua IIraël caligat,
& apricantur Ægypti? Ubicunque Iraél eſt,
Deum nempè videns, evocânſque Sacerdos, lux
non eſt. Et verò prudentiſſimè ibi illunis eſt
Ara, & lippeſcit ædicula, ubi Deus videre-
tur in angulo. Iſthic benè tenebras offudiſtis,
ne tenebrio haberetur Chriſtus, ſi non lo-
ci tenebris abderetur. Non ampliorem mo-
dò, ſed politiorem doliis ſedem interdum de-
fodi exhorreſcas. Nunquaàm pejùs cum vi-
no agitur, quàm quùm defuſum calici quodam-
modô abit in Deum. Splendidiùs in vinaria
cella hoſpitabatur falernum, quàm hoſpitetur in
altari, odorem colorémque ſuum Numini com-

modaturum. Quis præſagiret non in melio-

rem exedram deportandum Chium, quùm è
decupa promitur, ut Sacerdoti propinetur? A
cellario migrat in ſpeluncam. At non omnes
cæcutiut Edicule; imô feneſtratior interdàm
pars nulla domus Oratorio eſt, quod non fe-
neſtratum eſt, ſed feneſtra. Non enim ædicu-
læ inſeritur feneſtra, ſed feneſtræ ſemiobſtruc-
tæ ara infoditur, quæ ſplendere ides non po-
teſt, quia undique ſplendet. Hic enimverò Chri-
ſtus in Sole poiuit tabernaculum ſuum. Huc ad
Diogenem ſi accederet Alexander, haud au-
Giret a Cynico, ut à Sole tantillum ſe ſubmo-
veret, quéô licerer Philoſopho apricari. Tam ob-
noxia cœlo eſt Ara, ut litare non cum pileolo,
ſed penè cum galea oporteat, ne redeuntem à

ſacro conficiat pleuritis. Omittamus Ita ta-

Ethic. Comment. Tom. III.

men, quæ accuſari prodique ſine ſale vix poſſunt.
Loco fuppellex non diſlentit, non curta modò;
ſed ſpurca. Ara interdùm ſerico, interduùm pan-
no, corio interdùm etiam conveſtitur, ſed pi-
turato, & , aurum mentiente aurichalcho, in
Caliculos ſpatulâſque vernante. Id ſcilicèt deerat
probti, ut ocrearum materies in Aræ pallium
verteretur, & Agni ſedem Arietes conveſtirent.
Et tibias quidem cerio tegimus incorrupto. A-
dulterato verò Aras comimus corio, quod au-
rum ſimulat, & frondes ementitur incifum
punctim, ſparſůmque in ramalia. Nolo à te
ſervos explorari, dum ad Aram accumbis, ne
tectum pelliculis altare conquerare, ſericatis
mancipiis, & auro ephebis bracteatis. Ne tum Ornariores
quidem diſquirendus eſt ſervorum habitus, cùm aguzzd
ſolemniores ferias ara tranſigit ſericata. Nam ane⸗ Piee,
ex IIio cum nea ſolvêre Phrigiones, qui quam ſint
aræ olim villos concianarunt: quuùm autum- rtrale ia
nali, vernôque æquinoctio, poſitis vetuſtis, aliariæ.
novis ſervitia braccis replumeſcant. Puder com-
parare Regum thalamos cum Altaribus. An opu-
lentius dormiatur, quàm litetur? Quid ſi Aræ
ne cum calonibus quidem conferri poſſent? Fa-
mulis fſericatis, aut laneis, aut coriaceis velis
conteguntur non rarò Akaria. Ut luxuriæ por-
tenta David argueret, Principes fominas eô
deveniſſe cecinit, ut fronte propè templum refer-
rent. Filiæ eoram circumornateæ, ut ſimilitudo bſalm14¾
Templi. Quod eâ tempeſtate David execraba ¹*
tur, id jam, non omen, ſed auſpicium eſt. Cu-
pimus ità aras enitere, uti primariæ Virgines
eniteſcunt. Quamquàm votum id jam noſirum
excedit. Quis enim audeat uniones, gemmas, Luxus, &
acervos lapillorum optare, apprecarique San- anaſe
GRtuario Dei, quibus ità pulluſtra oneratur, minarem.
ut claſſium pretia, opéſque Provinciæ una Ma-
tronæ cervix circumferat ?²à Fœminæ ara ſit
par, ſi altero tantùm inaurium unione veni-
ret Cœleſyria, & Alpium immenſa compaſcua
lapillum annuh non exæquant? Atlas & Cau-
caſus & Taurus uni impares gemmæ, quæ re-
norum feracitatem immenſitate ſui pretii non
adæquat, ſed adobruit. Plus eſt, quod annula-
ris puelluleæ digitus geſtat in convivio, quam
quod roſtratarum carinæ avehunt ex America.
Tenuitatem mei pectoris fateor. Pyropum, aut
Adamantem geſtare non poſſem, quo ſcirem
tot ex Africa redimi à me poſſe captivos. Er-
go, ut lapillus non veneat, tot in Saracenorum
littore venales animæ erunt, tam magnæ, ut
eis impar ſit cœlum? Placere poterit gemma, Sepzzza.
quâ ego ſi orner, innumeri apad Arabes Chri- rum laxist:.
ſtiani catenis opprimentur ? Noônne adaman-
te cor fœminæ durius „ quod tamtus Ohriſti
ovium cruor non emollit. Lapideum cor ejus
eſſe ideò deneges, quod non guttis, non torren-
tibus lacrymantium excavatur. Miror exorbe-
re potuiſſe Cleopatram tanti pretii margaritum.
Me unio voraſſet, ſi & meis auribus pependiſ-
ſet tam futilis tantarum opum appendix. Quam
fuiſſem ſurdus, ſi gemitus non exaudiflem æ-
rumnoſorum, quorum ſalus ex illa gemma pen-
deret. Pauciores in Erythræo freto perierunt
Egyptii, quàm tum perirem in illo foœminæ
unione; quæ ſi gemmam non diſſlaſſet, inmur-
meras difflare potuiſſet compedes miſerorum-
In eo tum calice cum margarito ſpes inter-
cidit captivorum; quos ferulis taliſque exemniſ-
ſet unum haſtæ ſubjectum margaritum. Quot
item rumperentur laquei, ſi vos, Matronæ, ve-
ſtros torques rumperetis. Veſtris monilibus ſiran⸗
gulantuf

Luxus.

Luxuries
eryſtallo-
riem in

Abacis.

254 Oliva in Eſdram.

gulantur innumeri. Edaciores veſiræ ſunt muræ-
nulæ Murænis Romanorum. Nam his vorandi
dabantur rei. A veſtris verò murænulis diſcer-
puntur innocentes. Quot non redimitis à tranſiris
& virgis, tot ſanè veſtris phaleris laceratis. Sæ-
viores vos eſtis ornatu, quàm veneno ſint an-
gues. Illæ rarò mordem, & unum alterümve
convulnerant, curanturque Antidotis vulnerati.
Quotidiè jugulant ornamenta veſtra, quæ nun-
quàm periclitantibus ſuccurrunt. Veſtri annuli
Palearibus, fundis, baliſtiſque diriores ſunt. Ex
iis excutiuntur lapides, ut vulnerent. Immotus
in ſuo circulo lapillus vos ornat, & captivos in-
terfici. At ornatiores vos Templis, non Bali-
ſtis ſæviores probare hoc loco ſatago. Dilatâ
proindè ſævitie, luxuriem compleremus, quæ
tanta in fœminis eſt, ut Numinis Baſilica cum
digitulo conferri non poſſit tirunculæ annula-
tæ. Et id probri patiemur, ut plùs niteat ca-
runcula, quàm Altare? Et quamvis, id inter-
dùm improbari non debeat, in nobilioribus
præſertim fœminis: frænum nihilominus aliquod
injici debet Luxui, in dies, adeò exundanti,
ut nec ripas jam, nec littus patiatur. Quanquam
cur de Matronis expoſtulem, ſi ſervos vidimus
ſericatos, & aram coriaceam? Quid? Noônne
videmus è cupro ſtannôve calices leviſſimè deau-
ratos, cùm ex argenteo gutto frigida defunda-
tur in pollubrum argenteum, quando gena-
rum manuumque ſordes extergunt, non Do-
mini tantuùm, ſed ſervi quoque honeſtiores.
Pretioſius apud hos quoque vomitur, quâm li-

ratur. Undat Chriſti cruor in cupro deaurato;

ſolido excipiuntur argento pridianæ crapulæ
ructus & rudera. Semeſæ, incoctæque cupe-
diæ egeruntur in nitentes urceos, & ebrie-
tatis ſentina argentum eſt. Si frugalior fuiſ-
ſet ingluvies, in flumen Stomachi cruditas evol-
veretur. Vomitionis intemperantiam metallis
honoramus. Præſtat vomere ,„ quàm coque-
re. Recreatur enim argento cruditas vinolen-
tiæ, quùm ſedimenta temperantiæ damnemus
ad Cloacas. Quis verò ferat vomitiones pre-
tioſiores patriciis interdum eſſe, quàm ſacrifi-
cia? Nam menſas nemo cum aris componat,
niſi ad nos ex Antipodum terris exoculatus
emerſerit. Vidiſtis deſtinatos conviviis abacos,
tantùm auri argentique proferre, ut per ar-
genteos Apenninos tranſmiſſurum Annibalem
putetis ſuos in Apuliam Elephantos. Non enim
in tumulos calices cuſpidantur, ſed aureæ pateræ
in Alpes excreſcunt. Si non puſilla eſſet illece-
bra, reparari à Gigantibus pugnam diceres in
coœlum. Nec cryſtallina aut minorem luxuriem
exhibent, aut pompam viliorem. Cùm argenteum
ſuſpexeris luxum, auguſtior tibi ex vitreis lu-
xuries objicietur. Mercatorum opulentiam Equi-
tes cenſent, aureum è& pateris abacum. Nihil
enim è ſolida luxurie perire poteſt. Ea eſt luxu-
ries conſularis, quæ ità nitet, ut nutet, quæ-
que frangi poteſt, dum fulget. Securitate vi-
luere metalla: quibus Ccryſialla non pretio præ-
ferimus, ſed periculo. Quia periclitari tota po-
teſt & ſimul frangi paterarum illecebra, hàâc
ſe calamitate diſpendit Conſulibus approbavit,
quà maximè reprobari debuit. Adeò luxuriem
odimus & voluptariam & locupletem, niſi
exitium cum voluprate opulentiâque conjun-
gat. His Oratetis opes arriderent, quia mergi
potuere. Nolunt à naufragio ſejungi dehicias.
Volunt carere ſe ſtatim poſſe iis, quibus care-
re non poſſunt. Effodiuntur Alpes, ut & rupi-

bus fragilitas eruatur. Placent, non ſaxa in lapi-
dicinis, quæ perire non poſſunt, ſed (œtura

Saxorum, quæ di ſtare non poteſt. Proh no-

ſiræ portenta luxuriæ! Coralia expiſcamur ex
undis, nempè lapides ex aquis. Fodimus Mon-
tes, ut cryſtalla, aquam fſcilicét, eruamus è ſa-
xXis. Niti lubet in adverſa, & nihil placet, m-
ſi cum portento. Scrutamur & duritiem in Pe-
lago, & mollitiem in rupibus. Porrô & al-
tiùns, & immaniùs perforantur Alpes abaco-
rum ſtudio, quàm Romæ odio. Quis crederet,
poſt Pœnos, in Italiæ clauſtra ſævitum iri ab
Italis? Et ſemel quidem Annibal in Montes
graſſatus eſt. Nos quotidiè Alpes ſuffodimus,
nunquàm illecebrâà miteſcente. Reſcindimus In-
ſubtiæ vallum, ut minori munitionum noſtra-
rum hiatu, damnéque ad nos Pœni, quàm po-
cula deſcendiſſe videantur. Quæ verò juga
effregere Carthaginienſes diffaſo infuſôque ace-
t0, ea Itali perrupere, ut cryſtallo vina con-
tinerentur. Hiatus ille fuit Alpibus non indi-
gnus, cùm Mons fatiſcens militem edidit,
qui terreret imperium. Fœrus eſt muliebris,
ubi dehiſcentes Alpes cryſtalla bibonibus pa-
riunt, ut illudatur imperio. Ferro Alpes patue-
re? Alpes deſedere cryſtallo. Majorem impreſ-
ſionem fecere in Inſubriæ juga opifices, quàm
vaſtatores. Quis rupes parturire delicias docuit?
Quiſve fecit Alpes calicibus vectigales? Par-

turiunt Montes, ut cyathus pariatur. Iiſdem

cruciatibus quatiuntur Alpes, ut abacus in-
ſtruatur, quibus divexatæ olim ſunt, ut Ro-
ma everteretur. Benè eſt, quòd Carthaginem,
Pœnéôſque depreſſimus. Alhoquin riderent illi,
iis à nobis machinis & cuniculis perrumpi
montes in gratiam paterarum, quas ſemel ip-

ſi admovere jugis, ut de Italia ter Alfrica trium-

pharet. En quales (dicerent Poeni) & vos il-
lecebra, & nos victoria populatores effecit. Am-
bo Montes ſuffodimus; ſed Poœni per Alpium
vulnera dignam montibus prolem emiſimus,
Elephantos ſcilicèt & cataphractos: vos è mon-
tium plagis calices educetis. Torqueri Mons
poteſt, ut cinctam collibus Romam ſub jugum
mittat, ütque montem veriùs, quàm monſtrum
demittat in Latium. Quàm effœminatè Mons
dolet, ſi, ut hiaverit, urceus exit, aut cra-
ter! Conjicite, quid in pomariis Mortales agant,
quando collimant in abacos, duùm furunt in ru-
pes. Eruntne in compaſcuis Aſiæ bellicoſi, qui
inter Alpes calices perſcrutantur? Cur vos cry-
ſtallina non oblectarunt, cùm nobis & Fabium
victoriæ noſtræ remoram, & Neronem objeci-
ſtis Aſdrubalis Syrtem. Carthaginis vos caſus
effminavit; quæ haud mirum, ſi vos Urbs
ſtando detrivit, quæ vos cadendo vitreos præ-
ſtitit. Id ſaltem perfoſſis Italiæ jugis incidetur: Et
potiundæ ſpe Romæ à Poœnis Alpes effractas,
& ab Italis quotidiè rumpi, ut in epulis gem-
mà & pitiſſent ganeones, & vomant. Ad hæc quid
Carthaginienſes ſubjicerent, ſi pluris patera æſti-
maretur, quàm ara. Non cum abaco Akare com-
ponmimus, ſed cum cyatho: Et huic tamen col-
lata tota Numinis ſupellex obſoleſcit. Quid ſi
buxea, aut faginea imponerentur Aræ cande-
labra? Nec id ego in pagis, aut etiam in Pareœ-
ciis carperem, ubi Curionum inopia, aut Ec-
cleſiarum paupertas munditie compenſat opulen-
tiam. Has arguo in Alaribus ſordes in ædi-
bus Conſularium, quorum ecquis unquàm coœ-
nat, ſcribitque, non prælucente facem argen-
t0? Si lychnos adhibent patinis pretioſos, cuc
lignum

ſgrum ⸗
dei inu
Gioitas len
ir: Hnu
, eylin
. e Aræ
lees, gun
lor, Ut 1n
ſed ex aurd
Cler in cuß
oonpatantl
rur ſalind
, col
El di
14 Popller
ltate Coon
kun fen
el, guis or
eſe edb
ilds met,
Don onmnes
es u ſode
lnd ooni con
e wietlin
i Nelgoill
ſler ſe oun⸗
in tamen a
en. E hi
Gin e ſie
littlge p⸗
e h, &
Dincpumnn
Pre Hren
finl Aumas
tscan inhen
un. Nn i
lukai, gi
Nus El urtt nih
nm tit
dkniz, El a
cuunnt. T
rcegann e
tummnghl
in domno u
I Agmen
1r opllenti
3 mponere ,
eſg cir
Ae Nc
w., Ceiln gen
. Alten
lemen afe
lyminare n.
13 mi Nujs
2 Mum doles
41 ukeren
Uninum )
wen N
Wn
Nuchs id
4 Ublar,
Perett.
a
dinis
en erer
N
met
Pldne
on id

ln

nburt
t, E n
N 1
odn .
fil ſr
itn N.
N E

A .

N
leinmn ii
dIn

1
. E

hlchum nt
m .
EI )en

e en e

leN.

Gdlo mor
bhus i
hiltem E
el miin

bibenku.
10 Mar.
liptene
Ohikesn

deliisdan
ſedigale.
Netiint Nen
ii t
n, u D
4Crhgen

in need H ,

lells enumgt

, Jüke

ter AMüatn-
Eli)AN
res eſeen AN
eni ſer i⸗
lem emiint,
s: Wen
Torgten N
wain b ln
im mſun
ſeminae Mon
eit, Al Nr
Moniksagnn,
n Krurinr
2 belell ,
1Cr w
obis & Ftin
Letonencher
inis
. e U
do Nnrn Ne⸗
geigten
Ahe Ahilin
in cnſe
n Adkage
Mors eni
olnce
bic tinil 6
ſlleit
Me
cimie
i 4
Cenn
win

feiſt⸗

=DũZ,

De Cyro Rege. Cap. XXNXX.

ligneum Aræ candelabrum defigunt, auri bra-
Cteâ inquinatius? Non ità de ſe demiisè Di-
vinitas ſenſit, quùm de lucernis Moyſem affare-
tur: Emunétoria quoque; & ubi, quæ emuncta
ſunt, extinguantur, ſiant auro puriſimo. Audit',
quæ Aræ majeſtas imperaretur Hebræis profu-
gis ex Ægypto, & vagis in deſerto? Etiam pu-
tres, qui concreviſſent, fungi ità emungeban-
tur, ut in patellam demitterentur, non auream,
ſed ex auro. Diſpice, an Chriſti cruor benè flu-
Ctuet in cupro, ſi lucernarum fungis emunctoria
comparantur ex auro. Si tibi fagineum appone-
retur ſalinum, ſi tornatili uterere cotyla & cera-
ſo, ſi colurnum menſæ eſſet inſtrumentum,
ſi ſellà diſcumberes nuces, ſi menſa tibi fo-
ret populea, ideôque popularis, in tanta fru-
galitate convivii apparatum Aræ vulgarem eſ-
ſe, non frewerem. At popinâ Conſulis argen-
teâ, quis coriaceam buxeâmque æqui bonique
in ejus ædibus conſulat Liturgiam? Sahkem non
vilins litet, quàm bibat. Gaudeo quidem
non omnes Urbium Regnorůmque Primo-
res ità ſordidè parcos in cultu Divinitatis.
Imò novi complures, totâ paſſim Italiâ, quam
ferè univerſam luſtravi, in Privatis Orato-
rüs Religioſiſſimè ſplendidos; quorum cùm ſup-
pellex vel curta, vel modeſta admodùm ſit, Al-
taria tamen auro textili in ſolido argento re-
lucere. Ex his unus non incelebris Præſul,
quùm vel ſine cortinis in lectulo decumbat,
fictilibſque patinis epuletur, aureo tamen Ca-
lice litat, & tanto Aram argento onerat, ut
Principum in nupriis abacos, aut æquer, aut exu-
peret. Hi me meliùs tenaces in Hoſtiarum appa-
ratu Animas arguunt: quibus quicquid A ltari ab
eis domi impenditur, inſanæ prodigentiæ accu-
ſatur. Non ita certèé, jubente Cyro, ſenſere
Judæi, qui Temphi reparatores non fictilibus,
.·Eſdran.6. ſed aureis vaſis inſtruxere. Adjuverunt manus
eorum in vaſis argenteis & aureis. Squalebant in
catenis; ſed auram ê ferro in culltum Numinis
eliquarunt. Tibi digitum Sardonix obſignat, &
torquatam encauſto cervicem circumagis Ver-
tumnus phaleratus. Litatur intereà pro te Chriſtus
in domo tua, inter aurichalcum, & cornum.
IX. Agmen claudat hujus capitis anus tam inops,
ut opulentiæ ſuæ cœlum duobus planè aſſibus
Inemi, imponere cogeretur, totidem minutis patrimo-
ſande. nio ejus circumſcripto. Verùm abſterreri debili-
hefech tate apſidum non potuit, quin galaxiam ſuam
atendiur. Circum gazophylacia ageret, volverétque. Vidit
Luc, 21. 2. Altem & quandam Viduam paupereulam, mit-
tentem æra minuta duo. Nuſquam in hoc coœlo
luminare majus, cùm utrumque luminare mi-
Memem Nus eſſe cogeretur, quando tantum minutum erat.

Exod. 25.
38

Rangin Atqui hujus aniculæ interlunio effugati ſunt di-
munus. Vitum Soles innumeri. Vers dico vobis, quia vi-
Ibid. 8. dua hæc pauper plus, qudm omnes, miſit. Duobus

luminum punctis tot ſiderum immenſos orbes
heberavit, oppreſeitque Anus. Nimirùm totum
intraà afſes abdiderat patrimonium, quod in minu-
tis ſubſidit, ut ex inſidiis gazas divitum ag-
gredereiur. Succubuere marſupia tantillo æri, &
ibi de auro debellatum à cupro. Jactet à ſe Da-
vid Gigantem oppreſlum? Locupletes proſtra-
vit Anicula, in aureos patriciorum montes ex-
cuſſis binis glebis ex ære. Non miror ſimulacri
molem everlam à lapide, voratàmque; quùm
minuta Viduæ duo Babelem divitum, non la-
teritiam, ſed auream abſorpſerint, nequicquam
repugnante gazophylacio. Hanc ego Viduam
non minorem fuiſſe dixerim Juditha. Ab illa pro-
Ethic. Comment. Tom. III.

255
pugnatum eſt Templum. Hæc colum in Tem-
pio expughavit. Quis ergo aurum non proroget
Numim, ſi Templo æs impenſum gazas divi-
tum antecedit? Haud ergo mirum, ſi tam fue-
re in Templum munifici, ac penè prodigi Ju-
dzæi, cum ſcCirent, non perdi, ſed ſeri, quæ ja-=
ciuntur in Numen. An non pullulent jactæ in
cœlum opes, ſi terrarum quoque feracitas pen-
det & coœlo? Clavim autem, quà Hebræorum
Arcæ patuere, poſtremum operis caput expro-
met. Fuit enim immenſa ex auro ſuppellex à
Cyro ſubmiſſa Hieroſolymas. Qu clavi ſanèe
aures munificentiſſimi Principis ſtatim arcæ⸗
forulique Judæorum patuere. Quis enim ſorde-
ret in Templum tam mumfico in Deum Cy-
ro, à quo de tranſinittendis opibus edictum;
non annulo, ſed exemplo ſignabatur?

REX quoque Cyrus protulit vaſa
Templi Domini, quæ tulerat
Nabuchodonoſor de Jeruſalem,
& poſuerat ea in Templo Dei
ſui. Omnia vaſa aurea & Argen-
tea quinque millia quadringen-
ta. I. Eſdr. I. 7. II.

CAP U TI XXX.

Ediéto ſuo non pænam Cyrus adſeripſit,
ſed exemplam. Idesque non mirum, ſi
tot ab eo depromptis opibus in Templi
ſuppellectilem, Judæi ſuam itidem Tem-
plo gazam impenderint. Quem ſi morem
etinerent Dynaſtæ, & Præſules, Chri-
ſtianæ Reipublicæ populi rarius Went
eualeges. Nemo enim iis legibus repu-
gnat, quas imperantium ſubſignat exem-
blum.

Uid imperari durius potuit & Hebræis, & IJ.
captivis, quaàm ut opes expromerent, de- Deoe dare5
deréntque Templo? Vel tellus aurum abdidit piores
ad uſque Manes; & cùm flores ubique efferat ac Eleémay-
ſpicas, nuſquàm tamen metallorum vel ſpicilegium a, ac Li=
dmraxar „ nedùm meſſem, indulget; &, niſi la- Nenhn
ceretur, ſuam t llus gazam non prodit. Cui e mi meriti
tiam à ſe divulſæ ità adhæreſcit, ut ab auro lutum dif⸗
vix ignibus excernatur. Terra denique ſupplicio xtadiefe.
rum vi debet adigi, ut raptori metalla remittat, nis
quod nequicquam telluri divortium imperaretu: V. “
à cæteris elementis, miſi flammæ illud non laco merés nozs
nicis, ſed fornacibus extorquerent. Et tamen ener
auri natio tenaciſſima, ur valgatum Regis edi is
Gum intellexit, ſuas certatim opes effudit. zeaæy: mo=
Quo, inquies, terrore permota? Supplicii om Pilten S.
nium maximi. Cujuſnam? Pudoris, Nequiere ir.
Judæi ſuam à Templo abſlinere pecuniam, Rege Propefta
Ethnico tam effusè munifico, Religioſéque dro- 1. Elcr i,4⸗
digo in Templum. Adjuvent eum viri de loco ſuo, Lor ope-
argento & auro & Jubſtantia. Hæ legum tabulæ eG.
à Cyro perſcriptæ. Universique adiuverunt ma- 1a
nus eorum in vaſis argenteis & aureis, in ſubſtan- Hidem. 60
tia & jumentis. Miraris Legi non obtrectatum, n,
ſed Judæos aurum effudifſſe? Non eam ſiylo verieres
legem deſcripſerat Cyrus, ſed illam ceris im- Vint degete
preſſerat ærarii ſui, & clave deprompt, & redu- mas pazs,

Ro Pla⸗

256
Tbidem. 7. to peſſulo. Rex quoque Cyrus protulit Va ſa Tem-
Ece ſi ſis pli Domini, & annumeravit ea Naſſabar Principi
6S deid⸗ Judæ. Quis intercedere audeat Legi, in quam
eremplsr. non calatno ivit Legiſlator, ſed animo, arcâque?
torquebit. Eradi eæ tabulæ nequeunt, quas Princeps ſu
Otice manu, hoc eſt ſuo inſculpſit exemplo.

em ſeeta. Id in Abrahami eluxit ædibus, ſeu verius ap-
properato ramalibus diverſorio, quod ego Ju-
deæ dixerim Areopagum. Is duriſſimam à Deo
legem acceperat, ignominioſo vulnere ſuam à
Gen. 17. Cæteris gentem diſcernendi. Cireumcidetur ex vo-

10. bis omne maſeulinum. Nempè, poſt exilium, &
ſedem gentis incertam, nota planè ſervilis impe-
rabatur: quam neſcires, plùſne doloris ſiigmaticis
allatura eſſert, an pudoris. Excidi enim jube-
batur præputium. Cui præfandus eſt honos, ut
vel tantùm appellerur. Conjicite, quo rubore ſuf-
funderentur ingenui, cùm ea prodere, ſecaréque
deberent, quæ Natura depreſſit humanæ fabri-
cæ altiſſimis latebris. Mori plerique maluerunt,
quàm medicandum iis in partibus carcinoma
offerre chirurgis. Quam vitæ hoſtiam, tan-
quàm pudoris ſacrificium nemo non laudat. Et
tamen in honeſtiſſima familia nullus propudio-

Ibid a3. ſo ſeſe dolori, ulcerique ſubduxit. Cunctos ma-
Crcumci, res ex omn'bus viris domus ſucx, & circumci-
Vane S. dit carnem præputii eorum ſtatim in ipſa die, Kout
iinam ſuo præceperat ei Deus. Excepere telum, quo ali,
arae ne phermacum reciperent, mortem admiſerunt.
mollivit. Libuit vulnerari, ubi ſanari durius, diriuſque

pudicis interdùm eſt, quam funus. Et undè in
S. Abrnha, tanta nationum „ vernarúmque colluvie tam
impigra obſequendi Numini mens? Dominis
circumciſis, nemo probrum, vulnuſque defugit.
Se primum conciderat Abrahamus, ne quis
cruore principe ſtillantem cultrum horreret. Ed-
dem die circumciſus eſt Abraham, & Iſmasl fi-
6. ſius ejus: & omnes viri domus illius tam vernacu-
li, quàm emptiti, & alienigenæ pariter cireumciſi
ſunt. Quis trajectum per Domini venas non ul-
trò telum in deſtinatam ſtigmati ſedem demitte-
ret? Nemo abſcindi abnuet, ſi Præſes cruenta-
tus, non è theca, ſed & vulnere ſicam expro-
mat, porrigâtque. Ut ibi cruor plaga, ita ex
arca aurum floxit ſub Cyro, præcentoribus ſeu
ad vulnera Dominis, ſen ad donaria. Cyrus
aurum expreſſit, Abrahamus verò ſanguinem
ex Hebræis elicuit, quia neuter ſeu ærario pe-
percit ſuo, ſeu ſanguini. Id utinàm aliquan-
do Præſulibus atque Principibus ſuaderemmus,
eas ſcilicét nunquam tabulas naufragium fa-
cere, quas ex ſe truncus, ſed imperans, exci-
derit. Merguntur ſuâ rami levitate, cùm ſuâ
undis truncus gravitate ſuperſtet. Faciant, qui
imperant, & nemo legem abrogaverit. Clamat
Rom.2.22, Paulus: Qui dicis non mœchandum, mcharis?
Qui abominaris idola, ſacrilegium facis? Hinc tri-
Luc. 4.23. tum vulgo diverbium: Medice, cura teipſum.
Summa Afſclepiadis apud omnes ægros authori-
Welnis- tas fuit, quamvis in pronum Medicorum flu-
5 men obniteretur, vinéque febrientibus medere-
Zelus ani, tur. Haberi enim Medicus noluit, ſi unquàm

Ihid.

fuiſſet invalidus. Peſtium victor ad ſupremam uſ-
r ro. que ſenectam, ſcalarum lapſu exanimatus, non

7ie, gum grotavit, ſed expiravit. Ejus fuere artus, tori-
docttind, que pro aphoriimis: & prævalido, ſuccoſéôque
vitæ inſfitutori ſuam nemo vitam non credidit.
Buccarum rubor qualem effatis Philoſophi pur-
Ppuram comparabat! Maſcula membrorum ejus
Sr be- Vivacitas . & inſuccatus cruore vigor, & adeps
Sone Me. non infuſus artubus, ſed diffuſus, invitis Me-
animarsm. dicorum centuris, ægrorum eum Conſulem

Exempli
boni Vis.

Oliva in Eſdram.

creavere. Aſclepiadi ubique aſſurgebatur. Aſ Reforma-
clepiadi undique acclamabatur. Unus affecto ores.

rum ſidus ſalutabatur Pruſienſis Aſclepiades.
Relhiquum enim Medicorum vulgus, quamvwis
antiquorum magis veſtigis, dicltiſque inſiſieret,
quòd tamen ſubindè decumberet, plurimùm
detrahebat fidei pyxidibus ſuis, quibus, à ſe
arcere morbos non poterat. Exlex quidem tra-
ducebatur Aſclepiades, ſed erronem, à quo nun-
quàm in ſua commoda erraretur, æ gri alacres
ſequebantur. Aiebant enim Cynoſuram ab illo
vitæ obſervari certius ,„ qui Cymbam ſuam
nunquam in Syrtes, ſaxâque converteret. Ahe-
næ proindè vitæ clavo eum benè admoveri, à quo

privatæ valetudinis tam probè clavus detorque-

retur. Malle ſe ab eo duci, qui non impinge-
ret, quamvis uſurpatam cæteris nauticam viven-
di pyxidem rejeciſſet, quàm ſcopulorum alli-
ſu fatiſcentes Prætorias conſcendere; in quibus
Naucleri nec de papyro oculos removerent,
nec manum abflinerent à perpendiculo. Guber-
nator is peritiſſimus eſt, cujus Oneraria nullo
naufragii ſtigmate prænotatur. Eum ſeqcimur,
qui Navem agit integriorem. Adeò mortales
exemplo permoventur, etiamſi conſuetudo,
ratiéque repugnent. Quid enim à perſanandis
corporibus alienius propinari à Pruſienſi poterat,
quàm vinum? Hauriebatur id tamen à febrienti-
bus, ſi iis cyathiſſaſſet Aſclepiades, florentiſſi-
mæ Medicus valetudinis. Quo pocillatore, non
vinum modèò, ſed cicutam quoque hauſiſſem æ-
gri; tanta potionibus accedebat authoritas ex in-
Corrupta imperantis, neſciâque ægritudinum ma-
nu. Objectatur intrepidè ſalus diſcriminibus, ſi
qui præit, & vadis emerſerit. Quam importuo-
ſa ſunt dolia grabatis & culcitris! Nauclero Af-
clepiade, velificare per vini freta recuſavit ne-
mo, ad grabati columellas lodice ſuſpensà pro
velo. Tanta erat & gubernatore ſecuritas in faler-
ni infami pelago, ſtratôque naufragiorum paſſim
aſſeribus, ſpohiſque. Quid ergo mirum, ſi Abra-
hamo ſligmatico, ab imperata circumciſionis
plaga abhorruerit nemo. Circumciſus eſt Abra-
ham, & Iſmaël filius ejus. Et omnes viri domi il-
lius circumciſi ſunt. Si non parcatur à Principe h-
beris, ſi nec ſibi pepercerit Princeps, nulla erit
tum auri in populo parſimonia, tum cruoris. Ode-
re populi ſui ſanguinis, non effuſionem, ſed vili-
tatem. Nullus & minoribus fluvis in mare volvi
recuſat, ſi eò Iſter, Paduſque devolvantur, qui-
bus ſe fluviorum Confſulibus commiſere. Peribi-
mus, inquiunt, ſi deferamur in pelagus. At
ſtagnandi hbido eſſet, non natura, ſi, pereunte
Danubio, influentéque in Euxinum Tanai, ex-
tandi nos Latices pertenues ſeu cupido inceſſeret,
ſeu ambitio. Occumbamus in freto, ſed Princi-
pum freti comitatu. His jacturæ, funeriſque
collegis, interire præſtat, quàm defluere. Vul-
neratus eſt Abraham? Cruor purpura, non
ſanguis, eſt. Inciſus Abraham eſt? Plaga, non
vulnus, ſed ſidus eſt. Eſſemus non imegri, ſi;,
exciſo Domino, integri perſtaremus. Nullus
ramnis interviret, ſi truncus incidatur. Et nos in-
columitas delectabit, Abrahamo præ vulnere
languente? Incidi ſe pertulit centenarius: Et
nos aut impuberes, aut viri expalleſcemus ad te-
lum, quod in ſe Senex demerſit? Stigmaticus
is tantuùm in diverſorio Abrahæ erit, qui caruerit
ſtigmate. Nota eſt, Dominis circumciſis, carere
vulnere.
Quæ cùm harmonicè ſonent ex Abraha mi ver-
nulis, hoc eſt, & Cycnis, qui candidiores fuere
. eruenta-

Correbtio

Juſto ſit.

mmnmi
CrVOS 1l
bunes
Gtcummcin
ek. 4
Fs um, &
ℳ rolam .

gm e

ſe putarel
Hemorcu⸗
di hotven
9 (ultrum,
big, 4
nur tant
elrer, ti
ner,, mn
icuere li
Pibia elt
0s Utbis
aud ſalce
wor. Horel
pum; Iu
4 b, h
62 ninanur
¹ (ls in e
it, fomen
. Su e gincipb
, uis tapun
4 ge ubens
Gön i
1 wnn Eegeld
Charns
8 liha ? oun
yte Preſelle, d
4 lohien d
bicinfolen
leren.
um, CnN
ſinanesn
llenind
A armen
mir horten
Aine n⸗
Abrabamo
mirum;
tum, qud
(s Princ
chturus
Ulle, a
Kanim ge⸗
Minent Di
Iheuna. N
None l⸗
umciſ? .
Hhe ni
um. Quin
r, li Nu
Ulge
ed le gli
Eeronn
Volnen
Aumn eſe
Fihorum,
Klifene
Cgotaver
lcene di
lenn.
1.,Imrui
G i 6
hiente
5

1*

III.

, u
1 len
1 Alunn
ube
Nicnt,
nnn.
giihn
Mend id i
Wbam
ntetet. A.

nortie

Vusckoct
n ii
Uucammne
hlun
ezng
encltten,
Hoch. Cche
Mnenta u-
n e
ded nt
hſent,
4 fellnnd
ſenl per

geni Eeee r

ls, Wrnid
Cllemme n
e halla
Ahortwari-
Finudinnne.
lrimnth,1
an Muan.
NaCE/
12 keclant
e len n
Curiasn.
2gioornſdlt
lrum,1Ar
Circlncſins
riſur Shr
er vin.
hicyel
ee, Nula eti
nnt. Ole
0ren, AAil⸗
in ne ili
lrinut, ⸗
niete, Pelt-
elegnt 1
3, ſye⸗ 7
th Tani, 1.
4o, l linr
2, lreiſe⸗
Gelllee
Grpolt 1

Mleun

De Cyro Rege. Cap. XNXNX. 257

cruentati: iiſdem penè modis plùs miror clanxifle
Corvos in Salem. Ut Dinæ raptum ulciſcerentur
fratres, ſuaſere Sichemo & Hemori, ut ſe uno
circumciſionis vulnuſculo conjungerent cum He-
bræis. Acquievere Principes poſtulatis extero-
„“rum, & ritum hoſpitum ferum, inſolentem, pro-
renpla., broſum, & ærumnoſum induxere civibus; qui
jugum ſanguinis grave acceperunt, quod exue-
re putavere nefarium, quùm illi ſeſe Sichem;,
Hemôrque Principes ſubjeciſſent. Ergo cæ-
Sener fer di potuere univerſi, in ſe quovis depoſcente
vet. cultrrum „ quòd puderet, exputatis primori-
Gen. 34. bus, à cive geſtari præputia. Vnum eſt, quo dif-
22. feriur tantum bonum: ſi circumcidamus maſculos
noſtros, ritum gentis imitantes. Aſſensique ſunt om-
nes, circumciſis cuntctis maribus. Si circumcidamus,
inquiere Principes, non verò, ſi circumcidatis-
Habita eſt pro felicitate calamitas, quà involven-
dos Urbis quoque Principes didicerunt. Deglubi
haud ſalices tædebit, ſi Cedris cortex detraha-
tur. Honeſtatur enim dedecus conſortio Princi-
pum; quæque execraremur, ſi carerent exem-

ur eH plo, ea honoris ſyrnbola reputamus, ſi tranſ-
„ S. . .
een pti Wittantur à Duce. Per occultos terrarum cuni-

doni. culos in agros Mare trajectum ſalſuginem po-
Ponbertas Tit, flumenque, non fretum eſt. Ità dignitatem
viri La. & principibus trahit abominabilis cæteroqui mos.
zum Faté,i. Qiuis rapum decorticare vereretur, fruſta-
H que tuberis dubitaret in ollulam conjicere,
quum iis diſtentus ſordibus Fabricius Samni-
Gula, tum legatos & audiret, & terreret, ſpernerétque
Coquinarius Imperator Pyrrhum, & truderet ex
a Italia 2 cum quo ideò eſſe recuſavit, quòd;, ſe
estizrate Præſente, diceret Pyrrho, fore ut à Rege ad
ſordet. hoſpitem deficerent Epirotæ: qui, ſi regi à Fa-
bricio poſſent, nullum paſſuri Principem eſſent,
ſi ſaperent. Quem puderet aratro moliri ter-
ram, cùm illud circumduceret Cincinnatus, ad
ſiivam redux à laurea? Boves aguntur, quaàm
exercitus, glorioſins, ſi triumphali deſertà claſſe,
ad armenta Dictator regreditur trabeatus. Sale-
mitæ horrerent amputari, ſi culter trabeato ſan-
guine purpurabat ? Aſſensique ſunt ommes. Et
Abrahamo quidem non diſſenſiſſe familiam haud
mirum; tum, quòd iis cum imperio præeſſet,
tum, quòd author vulneris Numen præferretur.
Quis Principi cum periculo capitis repugnarer,
aditurus vitæ diſcrimen, ſi perſiringi nollet?
Myſtæ, quàm lictori, ſubici præſtat: juvãcque
ſecurim gladiolo depaciſci. Cùm prælertim im-
mineret Divinitas refractariis contemptum legis
ulkura. Nônne ſecari melius, quàm perdi ?
Nonne fulguriti deſperatius torpent, quam cir-
cumciſi? Reverentià ergo Numinis, inſeſiique
Principis metu in telum Hebræi inclinaverunt.
Hic nulla Religio Chananæos depreſſit in cul-
trum. Quin mos eos à vulnere patrius abduce-
bat, ſua Numina, Geniéſque in inſolentis cruo
re plagæ improvidè demerſuros. Non enim
novo ſe gladio deputare poterant, quin veterem
à ſe protnds Religionem amputarent. Demergé-
re in vulnera, non faſcium pondere, aut ful-
minum dejectu, ſed aurà tantùm, exempléque
primorum. Aſſensique ſunt omnes. Collabi ſe
cenſuiſſent, ſi, ægiis primoribus, conſtitiſſent.
grotavere proindè omnes, ne, ſi valerent,
jacente Sichem, non ſanæ fuiſſe mentis vide-
rentur.
IV Percutiet terram, inquiit de juſto Iſaias, virga
oris ſui, & ſpiriu labiorum fuorum interficiet im-
pium. Impium, d eſt, ut imnhterpretibus placet,
impietatern Chilius extinguet. At qui terramm
Ethie. Comment. Tom. III.

virgula cædat, quæ vix fumat fulgurita? Vix
fragoribus, motibũſque quaſſara concutitur, &
bacillo eam everterit Juſtus? Opprimet is ve- zuinme
rò impietatem afflatu ſuo, quam Deus, efftactis e mche⸗
cœli, terræque aggeribus, alluvione dierum 7as, i pre
centum vix extinxit? Auræ ſuccumber, quæ, n⅜
oppreſſo fluctibus Mundo, tam audax ena- pio-
tavit „ ut ſecurum ab inundatione Chamum
obruerit, & uno uſa cratere parentem, filium- Exemplo-
que adobruit, Senem ebrietate, Adoleſcentem“ vox:
petulantia? Planè un diſſentire Vati non audeo, Ngula non
oraculorum ità ferè enormitati diffido. Certan- multioli
tium imparitas me facit incertum. Hinc enim kende,
Virga, Terrâque confligunt. Hincque contra bona veno-
ſe pugnant ſcelus & Vox. Percutiet Terram vanda.
virgà oris. Undè vis tanta injecta virgæ, ut quæ
mancipium vix caſtigaret, proruentem in flagi-
tia Mundum inhibeat, terreâtque ? Quo Aura
afflatur Numine, ur ſceleris incendium, quod
eluvio non reſtinxit, ſuo ipſa opprimat, de-
leâtque ſpiritu? Et ſpiritu labiorum ſuorum in-
terfciet impium. Quoties ab Oratoribus &
Athenis, & Romæ in flagitia nequicquàm de-
clamatum? Quoties à Principibus fruſtra per
edicdta detonatum in ſcelera? Nôone crimina
in freto ſanguinis, quem effudere lictores, non
modè emerſere, ſed eluſere ſupplicia, ipſis
Legum tabualis pro tabula ſui uſa naufragii?
Foventur etim non rarô facinora à Judicibus3
& , in ſubſelliis, ur unum abſolveretur ſcelus,
non unum ſcelus aſſedit. Hinc Romæ Clodius Clodiss pes-
compertus adukerii, ut ſecures in ſecuritatem ane .
converteret, per clandeſtina lenocinia pleriſ- muztarter
que Judicum matronas oppigneravit pulchrio-
res, ſi ſe ſolviſſent. Quà illi corrupti illece- 3adices fa⸗
bra, ubi ad ſuffragia ventum eſt, in cir- Hn en.
cumlatam à Cupidine urnam albos calculos con- wur.
jecere; hoc eſt, candorem, quem brevi projecturi
erant in thalamis matronarum;, merſere priùs in
Charybdim injuſtitiæ. Exclamatum proinde à , eia
ſapientibus eſt, ubi videre Moœchum ample- rinen F.
xibus exolutum, uno Clodium damnandum dices im-
adulterio ſtupra multa abſolviſſe. Candorem Ju-ot.
dicum profligando candorem Clodius ſuffragiis qighets
affricavit. Nempè alborem, quem erat Cen- Severitas
tumviris extorturus, in calculorum albarium Prom'ſis
deliquavit. Ita Venus, quæ mentes atrare con- ar.
ſuevit, lapides dealbavit. De una enim libidi-
nis fidelia, & albitudo ſaxis inducitur, ut de
atomiis Capitolium adulkero extruant, & Ro-

manis Areopagitis fuligo inſpergatur, ut, quid

ſe deceat, non videant, utque tenebroſorum
operum candidati, qué Venerem teneant,
Glodium dimittant. Abiit Romanum forum
in Daphnem Saturnalem, & faſcium virgas
ſoluta myrtus adſtrinxit. Relanguere ſecures;,
non ſaxis hebetatæ, ſed oſculis: & lenomi lictor
dedit non manus tantùm, ſed virgas; iis gra-
tioſus vitiis Clodius, quibus nocens, ut ena-
taret, non tabulam comprehendit, ſed lodicem
projecit. Nullam felix docuit adulter tam fe-
ram ſibilare in reos Hydram, quam demutare
non liceat in Cycnum, unam ſi monſtro im-
poſueris Galateam. Allatrabatur aà Judicibus
Clodius, nec Capitolii procul erant Mohoſſi a
laniatu. Verùm Canes reus convertit in Anſeres,
Helenà pro Gorgone circumact. Quid plura?
Initu contumax Hoſtis Capitolium expugnavit,
pullaſtrarum dedità chorte ſeu canibus, ſeu ex-
cubiis. Conticuere univerſi, uno Galli cucur-
ritu deliniti. Minoum aures obſtruxere Sirenes
melle, non cerà, ne auſcultarent accuſatoribus

3 Clodi;

258

Clodii, qui, reſervato Judicibus lupanari, os
damnantium obſtruxit. Bina ibi ſanè juvere ve-
nena, cùm ſcelus ſcelera eluêre. Peccando Clo-
dius innocens renuntiatur. E fimo prodire neges
mala medica, & aurea? Piaculo emerlſir inte-
gritas. Vinctum enim adulterum emiſit impro-
bitas. Qui vadis interiſſet flagiti, acceſſione gur-
gitum enatavit. Reperit vaferrimus leno, quo
ſe è naufragio extraheret. Judices merſit, &
emerſit. Vel, ut ad genium libidinis ſcribamus,
quæ mergebatur inter fori roſtra Roſtrata laſci-
viæ, ſcortorum in ſinum Judicum jactu, eluſit
decumanos, séque piaculari, omni longè ſcelere
improbiore, redemit à Syrtibus. Atri enim Se-
natorum calculi, in quos Clodii deferebatur O-

neraria, tanquàm in ſcopulos ſeveritatis, ſfœmi-

narum inceſſu dealbati coiere in ſaxeam pilam,
quæ portum naufragæ præſtitueret. Quid aio?
Saxa, quibus deprimi debuit unâ gravis fœmina
Quadriremis, arcendis ſupplicii Huctibus ſttu-
ere molem, ubi plurimis ſeſe ſcortis Nauclerus
inſtruxit. Si vis non perire flagitio, cave, ſemel
pecces, & ſolus. Ubi Senatui urbem proſtituit
Clodius, alluvione libidinum in ſtationern dela-
tus eſt innocentiæ. Sic interdum Cymbas (quò
ſe remis nunquàm perpuliſſent) eò impuht fe-
rocia gurgirum turbulenta. Quot deſedere Myo-
parones in littore, fluctuum beneficio! Quot fe-
liciùs navigavere biremes rabie actæ tempeſtatis,
quas malacia ſummo piratarum diſcrimine diſti-
nuiſſet immotas! Enavigavit Clodius fomina-
rum paſſis ſtolis pro carbaſis. Objecit Eolo per-
furenti Nereidas; qui mox iis recreatus, Coro
Eurôque ſeveritatis reſorptis, humaniores efffavit
Eteſias. Verbo, damnari opprimique non potuit
facinus Clodii calculis Romanorum, quibus
Caucaſus, Tauruſque fuere proſtrati: Et labio-
rum Spiritu non impius modè, ſed impietas
reſtinguerur? Spiritu labiorum ſuorum interfi-
Moriifica- ciet impium. Nec ſi Africus fureret cum Vul-
zi csat turnO fud ſtamtem mole proterviam dejiceret, &
Osedien- eam oris ſibilus evertet? Nimirùm, vim auræ
tiam. adjecere baltei remibus adpreſſati. Qpiritu labio-
Tbid. 5. rum ſuorum, inquir, interfciet impium. Et erit
Superioris Juſtitia cingulum lumborum ejus. Indè labia tra-
exempla. xere ferociam, potentiämque graſſandi. Si Tute
coërcueris, lumbéſque comprefleris tuos, ne cu-
piditas ſuos fines excedat, ſcelus verbo compeſ-
ces. Diſcinctus, quamvis ore tormentum diſplo-
deres, ferreus tormenti globus & frigeret in igne,
& jaceret excuſſus. A præcincto ſi glans tantùm
explodatur, aut ſubruet Babelem, aut quaſſabit.
Quæ illa in Judæa Babel fuit, quæ libidinis igne
tot excoxit, aggeſsitque laterculos, ut Deum
Hieroſolymis oppugnaverit! Hanc tamen voci-
ferando Joannes ità concuſſit, ut in honeſta ſub-
Marc. 6. indè inclinarer Arx laſciviæ improbiſſima. He-
20. rodes enim metuebat Joannem, & , audito eo,
5. Zuanner multa faciebat. Multa faciebat ad Joannis im-
eur Hero. Perium Dei, hominumque contemptor Herodes?
n er. An illi canes, telaque minabatur, uti ea Acha-
beo Elias obtruſit? Num Moſem imitatus Joan-
Correétio à nes Herodem ità alloquebatur, ut tonitrua, ut
Ziho t. tenebræ, ut vocem funera ſequerentur? Quin
eum vix ſceleris admonebat, prolatôque Legis
Ibid. I19. edicto, conviciis ſeſe abſtinebat & diris. Dicebat
Ren in enim Joannes Herodi: Non licet tibi habere uxo-
poſſine A. Tem fratris tui. Hæc vox, non clangor Acci-
dutteros. Pitris eſt, ſed gemitus Turturis. Non tonat non
Rcferma. fulgurat, non regnum Principis quaſſat. Vix ful-

Fe: 2o getrà conopeum adauhteri perſtrinxit. Haud illi li-
Kgularum ixi d ei re
glce Cere dixit, quod ei tantoperè alludebat. Cæte-

Oliva in Eſdram.

rùm non illi fore prædixit, ut vuhuribus quanto tione, ſed
cius dederetur, m à ſe upupam abigeret, quæ We exem.
in nidulo comparis foret Turtur, non Monſirum. Sacenn,
Vis audire, quod eſſet leviſſimæ fulgetræ fulmen
metuendum? Et erat Joannes veſtitus pilis Ca- Marc. 1. 6,
meli, & zona pellicea circà lumbos ejus. Iis vil. „
lis armata Joannis verba, tanquam præpilatæ A.
haſtæ, pertingebant ad Regem. A Camelo Vates tiohie im.
in Leonem fingebatur, quem eburneus intem-P""et.
perantiæ Elephantus exhorreret. Horruit Prin. Saperio-
ceps, non oraculum Cenſoris, ſed balteum. Mi- H
nus Rex loricam minacis extimuiſſet, quàm z0- Hſarge
nam ſubmonentis. Denique hamatum obtrivit, Mortifa-
pellitum expavit. Ab illo comprimi non refu- zetant ant
git, à quo ſciebat nulli penitùs illecebræ indul. marum.
geri. Herodes enim, inquit Marcus, metuebat Poborar.
Joannem, ſeiens eum virum juſtum & ſanctum. & Nanc, 6.
cuſtodiebat eum, &, audito eo, multa faciebat. Me- Conziona-
tuitur ſanctimonia vitæ etiam à Tyrannis; quos anſu.
plùs Iris exterret, quàm fulgur. Non ſolùm audi-
tur innocentia à Principe fornicante, ſed eum can. 8. veannet
doris ſui conſternat repercuſſu. Vinxerat ille qui R dte
dem Joannem, ſed eum tamen à pellicis furore 27 1 106.
inſidiiſque tuebatur. Quem enim Cenſorem ſui iun
criminis oderat, eundem mirabatur patronum,
clientémque pudiciti?. Quà Vukur erat Joan-
nes regii pectoris, in quo, pro corde, fax Cu-
pidinis æſtuabat, inviſus Principi erat, & pedicis
vinciebatur. Quà verò in Cycnum evaſerat ſtu-
dio pudicitiæ, audiebatur à Rege, & ſervabatur:
Tanta vis additur eloquentiæ à lumborum habe-
nis, ut, qui renes incinyerit ſuos, vincire eum
quoque poſſit, à quo ſit in carcerem, vincula-
que conjectus. Libenter enim audiebat, &, au-

dito eo, multa faciebat. Voluptaria Herodis Si-

ren, Regis nempè hbido, ſpretis ſuæ citharæ mo-
dulis, tonitruo capiebatur tam ſibi infeſti Vatis.
Libenter, inquit, eum audiebat. Non audiebat
tantùm, ſed cum voluptate mulieroſus Princeps
obtrectantem voluptatibus Vatem audiebat. Et
quæ in aures demittebantur aduleri, ea in Re-
gis dexteram tranſmeare Joannes lætabatur. In- Exemgla
ciderat verbi quidem ſemen in vepres volupta- oen iona
. . . . ZJuam ver-
rü; ſed, ſatore pudico, obniti ſpinæ Lihio ne 6a.
quivere. Conflixerunt in illa regia Veſevus in-
temperantiæ, & Jordanis pudicitiæ: ſed pudor
præpotuit, adegitque in ſua planè verba libidi-
nem. Et miraris, ſi Propheta fore dicat, ut Ju-
ſti afflatu improbitas reſtinguatur; quando He-
rodiana Tempe tot nequicquàm platanis, viti-
buſque luxurians ad Joannis vocem cohorruit,
ac Libano pene ſe advolvit vectigalem? Ni-
mium eſt, quod in labia redundat authoritatis
& renibus; ſi non exoluti luxurient, ſed conti-
nentiæ, juſtitiæque ſeveritate adſtringantur. Ver-
nat labiorum libertas, ſi lumbi rigoris hyeme
obſoleſcant. Coronatur lingua Regibus impera-
rura, ſi renes catenis atterantur. Spiritu labio- Iſa. 1. 4.
rum ſuorum interficiet impium. Et erit Juſtitia
cingulum lumborum ejus. Imperantis exemplo,
linguæ ſtabilitur Dictatura. Si conſidat in renibus
Cato, ori Cæſar inſidebit. Regnatrix Oratio eſt,
cui, pro Sceptro, pudor Lilium exporrigit, Secu-
rus eito de authoritate edicti tui; ſi quam ſcripſi-
ſti legem, tui eam mores non obliterant. Ubi
mortales exatninandos eſſe decrevere ſidera, obſ-
curantur primùm turbinibus, tum pullata nubibus
excandeſcunt, & fulgurant. Terremur vibratu
quoque fulgetræ, ſi nimbo coœlum füneſtetur. Se-
veritate, habitûque inhorreſce, & ſibilo danta: “
kat oris tui fatiſcet Apenninus, quà Italiæ ſeu
dorſum premit, ſeu opprimit umbilicum. .

Quid

(Quid
. nle, lol
meyeſn
lei, &.
Mloebitat
i, ſalam
d e (rie

n

*

gemebun
crilegis
minns un
guntiavit
gebat.
Lepiſlaro
go Citennur.
ulllun/
inmm 6
1 u ſern
4 Ulcre:)
Et nune,
clienuf
yur Mnibl.
iuti MMin
ſon kifſſet
Gummn Kadnn
do ab uxo
Imilites ne
Gus, Meilt
Eor.
lea excide
I. Vide⸗
bos ſores.
gueſnut,
Cidem
lice leſe
Au wrgl
nt (räladetn
EanN
1 m. Mechorur
m, in Mosb.
uihe; 6
ani qvor
Molein⸗
Ni Wr. Di
eimnd ſu
nun de fl
ſarimm
u nrha flin,
¹² (parn laot
ln Dora, Ed
ooewur
u niar N
e n, ea
obllabir l
r preenl.
ſeribas hi
n nſeͤe
Uige it
Ueid ani
nn elna, cr⸗

n hartenr

thl mnrt R
keche G
og, eſlcdet
ſrthe. N e
tanis;nn
nſlne
ereriktii,
Peliicteig
ICerſemi
ir Panmen
luur eu N
cole, iul
enn, Aprhi
neſdkta e
,‚KErhant
Gumbouunhk
N, Hincſkin
Aen, N
udiele, ,.
ATn Hinde N
rcluem.
ſbi ich
Na
leroſulbii
n audheh
Heri, ane
lztabant Irs
epres ſlr
Hine Lile 13
i elensr
e: El an
e reiba dd⸗
lecen,u
1, Jundh Ee
Phumng, Ir
Een CInmmi,
Cigsen N
0dt auhenui
Ent, lit
hioganmn .
i ng Uen
ge⸗ buinſe
n ll,
t n M
kanis elen
lcrnkis
uti Oini
enonngl,
u inn⸗

reral. ,
bnena
. ſCern

3

De Cyro Rege.
V. Quid aio? Cùrve tamùm detraho de authori-
tate, roboréque Exempli? Etiam elingue pero-
rat exemplum, imperaâtque. Auditur, & filet. Ta-

cer, & jubet. Fulgurat, nec tamen tonat. Ut

§& Eſira Mosbitarum connubiis accepit Eſdras violatos

Radren, thalamos Ifraëlis, convulsd barbd, paſſo impexô-

zellies: que crine, diſciſſo pallio, ante Sanctuari fores
Jaaſite gemebundus obtorpuit & ſupplex. Nullum èe

ſacrilegis objurgavit, nullum cecidit, iram Nu-
minis nulli penitùs aut minax denuntiavit, aut
nuntiavit tremers ac trepidus. Jacebat, & lu-
gebat. Quid actum exiilimas eas inter lacrynas
Legiflatoris? Hebræorum id teſtantur acta. Re-
1. Eſdr. 10. citentur. Jic ergo orante Eſdrd, & implorante
1. Deum, & flente, & jacente ante Templum Dei,
collectus eſt ad eum de Iſrazl cœtus grandis nimis
virorum & mulierum, & puerorum: & ſevit po-
pulus fletu mulio. Et reſpondit Sechenias, & dixit
Eſäræ: Nos prævaricati ſumus in Deum noſtrum.
Et nunc, ſi eſt pœnitentia in Iſrael ſuper hoc, per-
eutiamus fœdus cum Domino Deo noſtro, ut projicia-
mus univerſas uxores, & eos, qui de his nati ſunt,
juvtà voluntatem Domini. Quis fletum Etdræ
non riliſſet, ſi eum moliri refſciret cogitatu, ne-
dùm factu, divortium incredibile? Tune lugen-
do ab uxoribus viros ſejunges, quuùm à ſcortis
tilites nec telo Moſes abduxerit? Conjugii no-
dus, nexus eſt longè gordio & durior, & im-
plexior. Nulla illum expedierit ars, nulla eum
ſica exciderit. Lupanaria nec funere obſiruun-
tur. Vide, an orantis thura ſint obductura cubi-
hbus fores. An lacrymis faces Cupidinis reſtin-
guentur, quas cruor non extinguit ? Ne Craux
quidem longurium eſſe potelt, quo miles à
pellice ſeparetur. Conjice, an faſciculo myrrhæ,
ſen virgulho thuris ſint conjuges abjungendi.

Vox ope-

Luxru Graſſabatur Molſis culter in Setim, cruôrque
nec ſuppli- . 2 „:
eis edo. Moechorum revocaſſe rubram Mare videbatur
watur. ih Moab. Et tamen Venus vehificavit in ſan-

guine; & id tantùm impetravere ab ea decu-
mani cruoris, & funeris, ut procacius coram
Moyſe inter vada ſanguinis & fletuum nudare-
Num. 25,. tur. Di itque Moyſes: occidat unuſquiſque pro-
.. ximos ſuos qui initiati ſunt Beelphegor. Et ecce
unus de filiis Iſrazël intravit coràm fratribus ſuis ad
ſcortum Madianitidem, vidente Moyſe, & omni
turbä ſiliorum Iſrael. Libido gli cit in cæde, &
quam lacerata occumbentium non terruere cor-
pora, Eſdræ pallium cohibebit diſcerptum? Imò,
ſacti,, . ſi qua ſupererat Philoſophiæ umbra Iraélitis,
Cafitats ProOjicietur, ut eam carere pallio perſenſerint. Si
urasuia minax Moy ſes & turbidus lenocinia non repri-
vix ſapi. Mit, ea licèt premat, opprimâtque: iis Eſdras
obſtabit lacrymoſus? Tumet ità fretum libidinis,
ut prætenſam ſecuribus oram, ſtratumque cada-
veribus littus tranſilire non dubitet: Et decuma-
nos reſorbebit ſuos, ubi in avulſos è coma bar-
bâque pilos impegerit, ſecura ſecurium, & me-
grenmpa tuens capillorum? Expalleſcat ad lacrymas petu-
totiora in lantia, quæ laſcivit in ſanguine? Lugentem ex-
Hibidinem horreat, quam extimulavere lictores ad ample-
ſunt duim xs? Maritalis ità æſtuar, undârque Amor,
funera. 8 2 Ai or, ut
uctus ſuos nec montibus frœnari patiatur: & la-
crymarum margaritis eos reprimet Eſdras? Quæ
quanquàm aà me fortè non illepidè perſcribantur,
redpſe tamen ceſſere Eſdræ connubia, cùm re-
luctatus ſit Moy ſi pellicatus. Atqui Moyſes ſæ-
viebat in Mœchos. Sed thalamis illacrymatus Eſ-
Lapfklan. dras eſt illegitimis. Refrixere libidines complo-
aè erigendl. ratione conterranei „quas incendêre ſupplicia bac-
chantis in crimina Dictatoris. Telo Moyles pu-
ghavit in ſcorta. Pugnavit exemplo Eidras in

Habitus
mali.

Cap. XXX. 259

conjuges. Is proptereà libidinem debellavit, qui Zelo, &
ſe confecit, non is, qui reos profligavit. Fuere Zerezais
miſerentis lacrymæ, tanquàm ê ſcelerum Æthio- es cze
pia derivatus in illecebræz .Ægyptum demifluſ- müis.
que Nilus. Sed hoc in Nilo periere, non na c, sHam
tavere, Crocodili. Expugnavere laſciviam gemi- cnfeſſarii
tus, quam juvere ſupplicia. Revulſi ab Eſdra zina 79.
cirri, avulſere pellices ab Hebræis: & lbido, Meri .
quæ per cadavera aurigatur in lupanar, per ſeg-
menta prætextæ exceſſit & cubil, & in Tem-
plum remigravit, ploratura cum Vate. Adeòô
exemplo plùs quoque facinora, quàm ſupplicio,
conſternantur. Pallium diſcidifſe ſuum viſus eſt
Eſdras, & projeciſſe, ut uno pallii ſemine tot
ſtatim pullularent & ganeonibus palliati Philoſo-
phi, qui Temph tantùm porticum frequenta-
rent. Unæ pariunt Cervæ fragore tonitrui.
Una gemmarum ſolâque Ceraunia concreſcit &
fulgure. Reliqua ſeu germina ſeu gemmæ 80-
le, roréque pubeſcunt. Diſcunt è& cœlo conchæ
lacrymari: Et exemplari penè præcellit exem- Margari-
plum. Non æther in rores deſtillatur; concha- tum.
rum ſunt lacrymæ uniones. Statuamus, ſi placet, .
hinc Moſem in Setim, indè Eſdram Hieroſoly- Blaas o⸗
mis. Ambo ſcelus oppugnant. Invehuntur ambo primenda.
in hbidinem. Pilis, telis, haſtis & ſecuribus im- .
. . . „ Superior
preſſionem fecere Tribuni, Triariique Moſis in amore du-
Venerem. Et tamen ipfis ſub oculis Sanctè ſæ- car.
vientium, Zambri de tribu Simeonis Dux ad
Cozbi filiam Sur, Principis Madianitarum, auda-
Cter intrepidéque à Venere immittitur. IIluſum
eſt ſiragibus à laſcivia; quæ cæd' pottuit a gralſ-
ſantibus, terreri, comprimique non potuit. Squa-
let & contrario, lugétque Eidras, quem moecho-
rum non Judicem eſſe credas, ſed Ducem. Cim-, Ed. 9.3,
que audiſſem ſermonzm iſtum, ſcidi pallium meum,
& Tunicam, & evelli capillos capitis mei & bar-
bæ, & ſedi mœrens. Hoc cùm ſe pœdore Eſdras
attereret, confluxere non evocati Judæi, injuſsi-
que filios, uxoréſque abdicarunt; quæque & pec-
cantibus depacta non extorſiſſet crux, ea Vatis
impetravit ejulatus. Libidinis reſtinxit incendia
Efdras ſui profuſione fletus. Thalamorum au-
læa, conſciisd tunicàâ, laceravir. Jacendo pro-
ſtravit petulantiam. Precum thure intempetan-
tiæ Sulphur oppreſſit. Cum denique Angeli
non emendaſſent, ſed quaſi irritaſſent Sodemas,
quas perdere potuere, non perſanare: enatas
Hierolſolymis Sodomas difflavit Eſdras „ bon
exuſſit; & ſedem criminum in pudoris Aram
convertit, non igne, ſed rore, ſuſpirio, non
malleis. Potuere Coœlites proſtitutam obſcœni-
tatibus Provinciam delere ſulphure, non demu-
tare; nec eam itaà ignibus extinxere, quin duæ;
quæ Sodomorum buſto ſuperfuere ſcintillæ, pa-
rentis ſe mivibus fuperfunderent, & quibus ea
monſtra conflarunt, quæ forté nunquàm Sodo-
mæ conſpexerunt. Concepere ſiquidem paren- Loto jam

Corre ctio
mitis.

1. . 2
te filiæ, feceruntque, ut monſiroſi fœtus, Kn à E.
fratres parientium dicerentur, & liberi. Quam ſum.

felicior cœhtibus Eſdras! Pollutos ſedens erexit
⁶ cceno: expiavitque corruptos, non perdidit.
Adeò, coœleſii quoque igne porentior ros Vatis
eſt, qui libidinem ita difflat, ut conflet in præ-
vVaricatoribus pudicitiam.
„ .,.. . . 6
At qu ſuppliciis præpotuiſſe miremur exem-
plum, ſi portentis ſigniſque præcellit? Arduum
fuit connubia diſſolvere profana. Sedenim,
qui uxorem male junctam abjecifſet ſub Eſdra,
orbitatem thalami alterius connubii ſupgetiis ſo-
lari poterat. Superflitionis verò ad ulque funus
△D -[.
nemo non tenax, Mi ſuas Deus machinas effaſ-
X cinato

VI.

260
cinato pectori admoveat. Diſtabuerat Reguli
filius, quem animam agentem præſtolabantur
pollinctores. Ad JESUM parens ſupplex ac-
ceſſerat, impetratâque incolumitate fili, non
Nuli Chriſti præſenti 5 urbem repetebat. Intereà fi-
szeamptun; lius cum animam emiſſurus ſupremo anhelitu
ad Chriſs crederetur, repentino ſuſpirio morbum extrulit.
Sr voi 6E**7 Horruere univerſi adoleſcentis ſanitatem, ut
mortem horruiſſent: Et quamvis nemo non ſci-
ret vires morienti remiſſas à Chriſto, ad quem
Regulus diſceſſerat, nemo tamen de abjicienda
veteri Religione deliberavit. Rediit tandem Do-
minus, & collato vaticinii articulo cum hora,
punctôque reparatæ valetudinis, ubi collimaſſe
comperit JESUM, manus dedit Evangelio.
Reguli E. Vix ſuum Regulus nomen in fidei album retule-
vengetic rat, cum mancipia, cùm ſervi, cùm ephebi,
xemplum „ - .
onum. Cüm honorari deductores ſua in eundem ſylla-
bum nomina tranſcripſere. Credidit ipſe, & do-
mus ejus tota. Trahuntur aureis monilibus vin-
cti in Evangelii jura proceres magnæ domus,
& ſervi. Percunctanti quiſnam ſub gemmeum
fidei jugum ampliſſimam familiam miſerit,
hærebit tamtiſper Author, eò tandem deveniet,
ut expugnatum fateatur a prodigio Dominum,
familiam verô in Chriſti partes exemplo Regu-

Joan. 4. 53,

li tranſüſſe. Debellata à Numine Mors, dum

in triumphum trahitur catenata, ſuis Regu-
lum vinculis illigavit, ut Chriſtum ſequeretur.
Eo autem ad Chriſtum aurigante, nullus & fa-
milia reſtitit, quin ſe Numini ſiſterer. Credi-
dit ipſe. En ſubjugatum familiæ Principem ab
effugata morte; quæ, Parthorum more, præ-
liata, recedendo pugnavit. Cùm enim vitam
filio nequiviſſet eripere, fuperſtitionem in pa-
rente confodit; & falcem in damna febrientis
exerere prohibita, in ſupplicis eam commoda
demiſit. Credidit ipſe, in ſanitarem mentis à
Klii incolumitate tranſductus. Et domus ejus to-
ta. Hic exemplum ovat de familia. Plures, ru-
dioréſque compreſſit exemplum, quaàm mira-
culum.
VII. At id facile, mente fidem excipere. Ideò fi-
des, quanquam optima, ad ſalutem tamen in-
valida, mortuâque effertur in ſepulchrum, niſi re-
bus præclaré geſtis animetur. IIlud, præ omnibus,
arduum, durumque, eum currendo conſequi,
qui, ad inſtar Gigantum, ad bravium conten-
dat. Et ramen tirunculæ de tenenda meta non
diffidunt, fi eas dux anteeat, quam ſequantur.
Trahe me; poſt ie curremus, in odorem unguen-
Can. 1. 4. Iorum tuorum. Una ſi fœminarum pertrahatur
princeps, nullam ætas, aut imbecillitas moratur,
quin procurrat. Prægredientis veſtigia Ducis cal-
caria ſum, quæ ſegntiem fodicant cohortis con-
ſequentis. Trajectum in hoſtium caſtra nemo ſi-
gnum non ſequitur. Non telis, non tormentis,
non vallo retinemtur, quin pertingant ad vexil-
lum. Quèòd ſi cæde, ſiragéque non avelluntur
gex ope- Legiones à Labaro: à Ductore quis, niſi
rum Exem. transfuga deſciſcar, ſi enitatur in pinnas? Monet
tli bon proindé Sponſa, haud ergati hendas eſſe
wir. . , gatis pertrahendas eſſe
Virgines, exemplo felicius, effuſiuſque decur-
Can. I. ,. ſuras. Trabe me; poſt ie curremus. Licèt agaris
Saperi⸗ in crucem, & cruore manes undique, tam fer-
rum exem- TO proſciſſus, quam conviciis; occurrent cru-
bla. cibus Virgines, fundéntque ex uberibus ſangui-
tæiis, netn, ſi te viderint, quam ſequantur. Quod fu-
turum ſub Chriſti ſiguis nemo ambiget, ſi pro-
fugam ab Hetruſcis Cloliam videamus, ità flu-
men per hoſtium tela tranantem, ut poſt ſe in
Tiberim nataturas eduxerit Romanas Virgines

Oliva in Eſdram.

omnes, quas apud ſe Porſena habebat obſides.

Ut enim fruſtrata cuſtodes Cloælia innare flu- Alælie na.
mini cœpit; hinc comites, . ren. atus in
pit; hinc tes, ut ſe nando ſequeren Zunnen ly.
lue r, gines eli⸗
hoſtes, ut ſe telis inſequerentur ſuâ fugà elicuit. uir.

tur, ſuo in profluentem exemplo deduxit, indè

Id auſæ puellæ ſunt ſeie uſæ pro ratibus, quod
lintribus impoſitæ legiones vix tentaſſent. Mors

gemina & ab hoſte, & à flumine profugis

imminebat. Nihil virginibus ſuberat, quo ſe
vel à Porſena, vel à Tiberi tuerentur. Non
linter, non ſuber aderat, quo undis extarent.
Non loricis, non ſcutis protegebantur, quin telis
figerentur. Undis, quæ mermbra merſaverant,
tutiora quidem aà jaculis fecerant, ſed obnoxia
magis gurgitibus. Quæ verò fluctibus effere-
bant, aquis ea ſanè ſubduxerant, ſed telis expo-
nebant. Quod nos itaque flumen nec cymbis

ſine trepidatione tranſmittimus, in illud ſe con-

jecere Virgines, tum ferro obluctaturæ, tum
fluvio. In adverſam Tiberis ripam evaſere feli-
ciùs univerſæ, quàm tutius. Non enim in mare
flumen abripuit, quas Clœlia in urbem rapie-
bat. Nec ſe nudarunt, ut narent, ſed velatæ na-
tavere, ne pudorem merſiſſe viderentur in Ti-
berim, ſi ſe in illum ſine Stola demiſiſſent. Ve-
xêre tunicas, ut pudicitiam reveherent ad pa-

rentes. Non enim tota in patriam virginitas Modeßie,

rediiſſet, ſi domum revertiſſet inveſtis. Et cala- .,
mitoſa illa ſanè fuiſſet puellarum ab hoſie fuga, ga.

ſi à Rege ipſæ quidem abſceſſiſſent, eas verò
reliquiſſet pudor. Meliorem ſui partem apud
boſtes dimiſiſſent Virgines, ſi vela abjeciſlent
nataturæ, Nuda enim ſi natet pudicitia, non
enatat. Naufragium agit pudica, non, ſi flucti-

bus, ſed, ſi oculis hauriatur. Non mergitur,

dum ſubmergitur, ſed, dùm ſpectatur. Suos non
in flumine vortices reformidat, ſed in oculis
intuentium. Tum ſe credit perüſſe, cùm ho-
ſtium non tam jaculis patet, quàm aſpectibus.
Stolatæz proindé natavere; quo ſanè onere,
quis non vider, quam ſibi trajiciendi moram
objecerint Virgines. Et tamen præeuntis natatus
Clœliæ tot ab undis, à velis, à telis immi-
nentes mortes, & remoras depreſſit in Tibe-
rim, extraxitque fœminas & & vallo, & & vadis
in ſolum, forümque patrium. Quod cùm ego
flumen intueor eluſum à puellis, plenus mihi
Rhodanus objicitur Elephantis. Emenſo Annibal
Pyreneo, linqui ferè animo cœpit profluente,
tot Hiſpanis, Galliſque jugis non fractus. Nec
vadari poterat fluvius, nec trajici, tum rapidi-
tate alvei metuendus vel æſtivus, tum propeè
hybernus ſub autumnum, imbriumque alluvio-
ne propè immenſus; inſuperabilis certè & tur-
bulentus, cùm vix trajiciendis copiis, equiſque
naves, lintréſque pateretur, præbiturus Ele-
phantis tranſitum vi nullà, nulläque arte crede-

batur. Ergo, cùm ſuſtinendis belluarum vaſſis krempl
corporibus pares ſterni rates non poſſent, fera- Zoni vis⸗

rum ferociſſimam à Rectore exagitatam (qui
ſe in flumen ſtudiosè demiſerat) ultionis libidi-
ne in eundem ſe profluentem projeciſſe ſcri-
bunt, refugientem à ſe magiſtrum in ipſo fluvii
alveo oppreſſuram. Quam namem conſpicati
belluam cæteri Elephanti, ruere protinuùs om-
nes in Rhodanum, aut è& ſuo grege ſrenuiſſi-
mum ſequuturi, aut aſſequuturi transfugam, ho-
ſtémque ducis. Ità rabie perdendi magiſtri
ſprevere diſcrimen, & in akeram fluminis ri-
pam evaſere, ird uſi pro rate. Vides ſuperatum
& Romæ Tiberim à Virginibus, & non procul
Maſſilià tranſmiſſum Rhodanum ab Elephantis,
quòd

ul bis
ne; ſtue
lem ppnil
les ull
Cephetiot
ſaguum n.
Ut dind
nccls
lando an
eſgue,
curigato
JI. Hanc 0
SS
yplica
Friocils
Nolos O
60n6 u
Sodion
pbenen
Videntur,
Eedartur,
fahtich!
4 Oratonen
cpi. Inp
ſot vetba,
Qicqtid
anim Prine
incpe in!
unt. Co
dn ſon ſikent
¹ ferunde
un tamnd
Ppanti el
eb dos. De
tihe.
bebaur in
Ghes, ſu
m, qod
igee khi,
Tun wait
no egpn
lllit, an
& ſevoce
lbwetatinj
iis, U
ln Cohiderenn
l qſlixe
ler ei. 4
lan oorum
ſmnilatu.
wn cain Phat
nr id lerz⸗
n tges,
f Unen
u
e ſcprnnergn

1

4 emam

adit

inen g

Eneen d
dunt ee

lſtuchn
ſedtiten
nn
inldd ken.
Aunt I
n eraee
Mennine
uben
ſec e.
krenmri.
eililen K
Khereni
rian ipruH
weln Ud, N
loe n⸗
en, AAi
i nen n
iek le
Pudicnz in
1, Mn nlc⸗
N Nn,
Ctann Aum
,(lnn
Aiiſe,an br
nan lhr
vo ln n
iciendi nn
elllis uun
3 lels ini.
relt n E
Fallo, Ae dt
oc einern
s, enn nii
PmenoAMnbl
i Poltene
fals, Ne
i, un iid
4, n
mce Ar
cen al
opii al e
rzbivns e⸗
cne ue e
belvanunſzg
ler, ke

igiun
Glrioos Pb

menn clin
te vvini in⸗
e enn.
gegi .

De Cyro Rege.

quèd his bellua præirer, eas Cliœlia antecede-
ret; ſtupente Gallia, tantam aquis extare mo-
lem potuiſſe, & demirante Urbe colluctari mu-
lieres auſas cum flumine. Nimirum diſcuſſit &
trepidationem à foeminis, & ab Elephantis nau-
fragium nantis belluæ, Virginiſque exemplum.
Ut proindè mirum non ſit, ſi poſt ſe ſperet ti-
runculas Sponſa excurſuras per campos, jugâque,
quando anteſignanis ſuis inſiſiunt Elephanti, Vir-
Zzginéſque, vadendum licèt ſit per flumina, non
enavigato, ſed vadato alveo.
Hanc crediderim ob cauſam Numini Ezechiam
ſupplicaſlé, ut verbis Sennacherib perditiſſimi
Principis, non aures tantùm adhiberet, ſed
oculos quoque. Inclina, Domine, aurem tuam,
Ma. 37. w. & audi“ Aperi, Domine, oculos tuos, & vide,
& a di omnia verba dennacherib, quæ miſit ad
blaſphemandum Deum viventem. Ergéne verba
videntur, quæ tantum in aures demitti pofſe vi-
debantur, lucis, ideôque oculorum, exempta ty-
u.- Faäntidi 2 Quid agant, rogo te, oculi in verba,
ai rl, oratonémque? Plurimùm fſanè ſi verba ſunt Prin-
cipis. Imperantium enim verba nunquàm mera
ſunt verba, & mox per exempla ſoboleſcunt.
Quicquid à Rege fluit, non defluit. Accipiuntur
enim Principum voces ut leges, & oracula; ſta-
tmque in hominum animis & ſeruntur, & pul-
Neeue lulant. Conjice, an regnantium exemplaria futura
verbapro ſint ſine exemplo, quando verba quoque tam ſunt
teũ. fœcunda facinorum, ut videri quoque poſſint,
non tantùm audiri. Viſus propterea Chriſtus
Joanri eſt, pro lingua, telum promens & fauci-
Apoc, 116, bus. De ore ejus gladius, uträque parte acutus
exibat. Nimirum Rex Regum Chrifſlus inſcri-
bebatur in femore. Erge, ut monerentur Prin-
cipes, ſua pro factis verba accipi, eſſéque te-
lum, quod manu tractamus, ori ſuffixit, impreſ-
sitque labiis. Sunt enim Regum linguæ cætero-
rum mambus non impares: cùm imperantis ità
nos exagitet ſibilus, ut facillimè in flagnium
trudat, avocétque à flagitio, uti eorum aut in-
dè revocamur, aut illè urgemur exemplo. Sibi-
laverat in Hebræos Pharao, edixerâtque Ægyp-
tis, ut exundantem Joſephi ſtirpem laterculis
cohiberemt. Præpoſuit itaque eis magiſtros operum,
ut aßligerent eos oneribus. Et afſtigebant illuden-
tes eis. Atque ad amaritudinem perducebant vi-
tam eorum operibus duris luti, & lateris, omnique
famulatu. Ut ſibi ſuſpectos eſſe Judæos ſignifi-
Pharaonis Cavit Pharao, ſibique pergratum edixit fore, ut
quàm fe- excoquendis lateribus attererentur: Vox enimve-
gax ca- X„ . 2. . 1 — .
dium, pyo- 10 Regis exuberavit in ludibria, in compedes,
brorumzue in virgas, in ergaſtula, in excitatas Rameſſen &

VIII.

Exod. 1. 11.

Rer aus Phitom, plùs Hebræorum lacrymis & cadaveri-
ubea. bus, quàm ſudore & teſtulis. Ecce populus fi-

lbid. 9. liorum Iſrael multus & fortior nobis eſt. Venite,
Superior ſapienter opprimamus eum, ne forte multiplicetur.

inpee- Malignè quidem præfatus eſt Pharao. Sed ſa-
4. . . . . .. .
as. Pientiam ab inſidiis non excluſit. Iniquè tamen

Agyptii, improbè, petulanter, effroenatè, bar-
Auliei ſeæ- barê, violentérque in exteros ſæviere. Illudentes,
Ros dn inquit, omnique famulatu, opprimentes und
tantùm reos, miſeréôtque felicitate. Hæc Prin-
Rex deli- Ceps non egerat, edixerâtve. Volebat enim vi-
gat Mini- tem neglectam ſylvelcere, non areſcere exciſam.
Rlorre- Verùm, unus quoque Regum apex carere prole
non poteſt, quin exuberet, non in copioſiorem
modèô parente ſobolem, ſed in ſæviorem, effe-
ratiorémque. Sibi proindè Principes adſcribant,
quicquid aliquando in urbibus peccatur; nam
eorum aut exemplo, aut voce populi aguntur in
ſcelera.

„

Cap. XXX. 26 .

Nec modè Principes, ſed Primores, Majoréſ- IX.
que natu vim habent extorquendi à minoribus,
quicquid iis exemplo perſuaſerint. Ecquando S& &
objectu Lunæ Sol interceptus lippeſcit, quin Pukc.
plantæ, & animantes confeſtim caligent, & Superior
ſqualeant? Diſſentire à Cœlo Tellus non poteſt, non decla-
& Aſtris Oſirea conformantur. Seu, immens aam 4
Lund, Echini, Cancrique redundant, ſeu, nul a.
IA, ità evaneſcunt, ut tantùm ſint teſtæ, merâ-
que puramina. Videamus, quid in Vate vox
egerit Seraphim. Et clamabant alter ad alte- Iſa. 6.5
rum, & dicebant, Sanbtus, Sanétus, Sanätus,
Dominus Deus exercituum. Et dixi- Væ mihi, E
quia tacui, quia vir pollutis labiis ego ſam. Con- „ ae.
feſſionem extorſere criminis, non ſublati de ara zum.
igniti lapides, admotique labiis conticentis, ſed
fuſa à cœlitibus carmina. Silentii piaculum ar-
guere Seraphim, non tonando, ſed canendo.
Ad illam thuris ubertatem, quæ foret filentii Zepor ani-
ſui ſterilitas, deprehendit Iſaias. Mea carent, in- 7i as.
quiit, conviciis labia: ſed hymnis quoque ſunt ende M-
caſſa. An is gratus foret ager, qui dumis non Tepiditaris
ſqualeret, ſi nec vernaret in paſcua, nec flave- Awna,
ret in ſegetes? Flagitia non edidi. Haud tamen ſaias
ſum innocens, qui Deo carmen non panxi. La- exemplo
tronis beneficium eſt, à ſtrage ſicam abſtinere. α%
Parens prævaricatur, niſi delicias deferat pignori. 2.
Me non pollui convicio: Sed ſilemio me pollui. .V
Debuiſſent hæc labia ſcatere laudibus, quarum Eeln aki.
exors Deo reddor obnoxius. Quamvis æther non egieckut.
fulminet, de tecra tamen mererur peſſimè, ſwi non
effundatur in imbres. Cometes mortales non ter- Z an:
ret? peſlifer eſt, niſi eos roribus recreet, perfun- rum nſus.
dâtque. Coelum nunquam ego laceſſivi. Sed
coœlum ecquando celebravi? Debeo ea illi enco-
mia, quibus Aſtra fruſtravi. Non ſicarii tan-
tùm, qui ferrum adigunt in cives, ſed decocto-
res quoque plectuntur, qui aurum non perſol-
vunt. Væ proindè mihi, quia tacui. Vox me
Supeilin monet, quot Divimirati ſubtraxerim
hofſtias. Boum raptor vincirer: Et qui viulos
labiorum Numini non exhibui, eludam laqueos
& crucem? In hanc ſilentii pœnitentiam addu-
Etus eſt Vates Superüm ſymphonid. Quamvis
emim Angelis Iſaias non ſubjaceret, primorum
tamen exemplo in ſuæ odium taciturnitatis ex-
citatur.
Licuit proptereà Sponſæ de ſubſtruendis So-
rori propugnaculis deliberare, quæ ad deſignan-
das, præſcribendâſque pectori pinnas, non æqua-
tis, ſed turritis uberibus acceſſit. Joror noſtra Can, g.8.
ubera non babet. Ni murus eſt, ædificemus ſu-
per eum propugnaoula argentea. Ego murus: .
ubera mea ſieut turris. Audin', ut tumere Soro-
rem imperet, manaréque lacte. Prætulir mam-
mas tam turgidas, ut circumferre, non ubera,
ſed cellaria lactis videretur. Quâ uberum ani- „, onſe
mata, erecâque ubertate Sorori arces impoſuit, exempla
nec inconſulté, nec temerè. Præſignare licet in vim ditzis
alieno pectore argentea propugnacula, ſi tibi ojeraere
pectus in mœnia, turréſque conſurgat. At cam-
peſtri & pectore aliarum malè ubera faſtigiares
in Alpes. Tune Montes tumere jubes, qui
aut dehiſcis in vallem, aut certè in chvum
non erigeris. Clementiam imperato, ſed faſcibus
ſeu adſtrictis, ſeu, ne opprimant, oppreſſis.
Alioquin parcendum nequicquam inclamas, ſi ges ela
vox tua laceratorum ejulatibus abrumpatur. Li- S
beralitatem ſuadeto, ſed refoſſis opibus, non in-
foſſis. Riſum alias ciebis, non commiſerationem,
ſi rapax & Milvus, ut Columbæ pennas ar-
genteas remittant, raucus & udus ſucclames. Ex-
pro-

X.

Fax pe⸗
*um.

—

262

promendum Cyrus aurum perſuaſit Hebræis,
quibus in Templi ſuppellectilem tamum opum;
vaſorumque deprompfſit. Ut videre non plumbi
pendere orbiculum è Regis edicto, ſed auri, ar-
gentique vaſa quinque millia & quadringenta
ex edicto ſuſpendi, paruere confeſtim omnes,
arciſque exenteratis ſuarum opum viſcera pro-
fudere. His exempli machinis benè aurum op-
pugnatur, quo Macedo expugnatum iri cœlum
confidit. Nihil non impetrat Legiſlator, ſi ſuis
tabulis, non naufragium paret, negligendo le-
ges, ſed portum extruat legibus obſequendo.
Difficillimam proptereà Dominus Chriſtianæ hu-
militatis laturus legem, eam non ſcribendo,
ſed agendo deſcripſit. Poſità enim chlamyde,
cùm ſe linteo incinxiſſet, alumnorum non lavit
tantùm pedes, ſed exterſit, horrente Petro, tan-
tam ante ſe proſterni potuiſſe Majeſtatem. Neſ-
ciebat enim, nec Oceano mortalium Faſtum hau-
riendum, ſi de ſubmiſſione lex conderetur; de-
primendum veròô confeſtim in pelvim, ſi legi
Poan. 13. adſtipularetur exemplum. Er vos debetis alter
R. alterius lavare pedes. Exemplum enim dedi vo-
bis. Quis enim Legiſlatori auderet intercedere,
qui de abluendis miſerorum ſordibus legem,
non lapidi inſculperet, ſed in abſterſis à ſe diſ-
cipulorum pedibus inſcriberet? Perdurant chara-
Gteres in aquis indelebiles, quos nulla aut ſpon-
gia ebibat, aut procella obliteret, ſi lavandos is
imperet pedes, qui fulloniam in pelvi egit, elu-
tis, reſtersiſque diſcipulis. In aqua feliciùs ſcripſit,
quàm ſcripſiſſet in ære. Tenaciſſimi enim fluctus
quoque, gurgitéſque ſunt legum, ſi eas non ca-
lamo deſcribas, ſed manu imprimas & actione.
Cant. 8.0o, Quæ de ſe dicit, Ego murus, & ubera mea ſi-
S. 9. cut Turris, benè quoque ait: Joror noſtra parva
eſt, & ubera non habet. Quid faciemus Sorori no-
NRræ? Di murus eſt, ædificemus ſuper eum propu-
rox ope. gnacula argentea. Poteſt alieno uberi arces im-
rum. ponere, quæ Turrim, moœniâque ſuis mammis
aaſtruxit. Ferox & minax Sorori imperet Spon-
aes ſa propugnacula, ſi tamen edictum de ſubſtru-
endis caſtris & pectore ſuſpenderit, turrito, non
bracteato. Quis verò non intelligit Deiparam
hiſce verbis adumbrari, quam Dei Sapientia,
cùm filiam dicere poſſet, Sororem maluit ap-

Reforma

Zores.

Cenſores
aliorum.

Oliva in Eſdram.

pellare. Naſcituram verò eam cras, qui dies
Septembris erit octavus, muniendam, ornan-
dâmque curat Sapientia argenteis arcibus, pro
papillis carneis. Emerget enim contrà Mundi de-
licias & corruptelas tam firma, robuſtâque Ma-
ria, ut in pupula Voluptates debellatricem refor-
mident. Nec ſibi tantùm proſpicit Virgo, ſed ad Marie
ſe profugos contutatur. Non enim loric inſtrui. mno,
tur, ne caſura feriatur; ſed propugnacula ſiruxit exemplum.
in ubere, ut propugnet perituros. Quis verò in
has receptus arces conflictatum ſe iri timeat an-
nonæ caritate, ſi mammis impoſita caſtra natant
in lacte? An ubertas Capitolio Virginis deſit, ſi
Capitolium ipſum eſt uber? Imò, cùm duo ſint
Mariæ ubera, duo quoque Capitolia Virginis ſunt.
Non enim Urbi, quæ major eſt Mundo, unum
ſufficere Capitolium potuiſſet tot excipiendis Or-
Cci, Mundique manubiis. Quæ timere Capitolia
hoſtem non poſſunt, cùm ea non anſeres, ſed
argenteis pennis cataphractæ Columbæ tueantur.
Fdificemus ſuper eum propugnacula argentea. In Cant-a.7.
hæc, cum meo Libro, caſtella defugiam, quem
pridiè diei Virgini natalis gratulor abſolutum.
Unà tantùm dieculà Mariæ ortum libellus ante-
greditur, ut puellæ, in cunis pro pulvillo, ſuppo-
natur. Beatiſſimè me ſcripſiſſe putabo, ſi meum
opus in ſervitium grandis adſciſcatur Infantis. Cui
ſi cervical ſuis paginis ſtruat, quis illud exagitare
audeat, in quo Dei Mater requieſcet? lis obte-
ſtationibus livor, & malignitas à ſuccuſſando vo-
lumine compeſcentur: Ne ſuſcitetis, neque evigi- Ibid. 6,
lare faciatis Dilectam. In pace, in idipſum dor-
miet viciſſim Liber, & requieſcet. Tunc enim fe-
liciſſimè indormimus, cùm noſtris in operibus
Superi conquieſcunt. Quam verò futurus ſum
felix, ſi, cùm naſcenti Virgini libellum, pro pul-
villo, ſubjecero, ſuam occumbenti mihi pro pul-
vinari lævam ſubdiderit Virgo: Exclamabo tum
enim ego: Lava ejus ſub capite meo, de filii non
incertus amplexu. Qui enim in ſiniſtra Virginis
expirat, ad Chriſti profectò dexteram reſpirabit.
Potiorem autem quàvis vit, beatioremque meam
duxero mortem, ſi meo feretro, quod vallari cu-
pio dicatis Virgini voluminibus, adſcribetur: Er
cùm hæc ſcripſiſſet, obdormivit in Domina.

f I N I S.

INDEX

u N fen he
kimmemta.
n oſen
mmetin orean
nl era inani⸗
mnet terra he
.
Mumin.
IC. Il. en
ſſen odlin
ymi ih fi
n in atina
ſemn in py,
Alirer lim,
nnt inur h
u.1

(e
un4.

ſen Mm
ſhrbr
en une
p Mur.
1 I 4
8 Uninn aa
r igmr n
Funl ſierie
Eelu

ignn Al
,mdn
PaVignit
Mundn un
echienhl.
Umee Cmind
n anlen
unba enr

larn l

tlor Minmn
n ibellun
ello i⸗
utbo,a
Anu lalmis
isilud lgin
ieta! be.
wolniere

, nicdhiut
t. Tuoceink
ltig in getn
ven unt
ibelm won
eni
Etdhnknun
meo, Elin
ſiiln i
Neran eſnin

fremgcend

God velait
28lerbeu
tin Donne

I N D E X

LOCORUM SACRE

8 CRIPT UR ℳ£,

Quæ, in his Commentationibus in Eſdram
de Cyro Rege, continentur.
PRIOR NUMERUS PAGINAM INDICAL: POSTIERIOR, COLUMNAM.

E X GE N E S I.

GIXCAP. I. Creſcite G multiplicami-
ni, & replete terram, & ſubiici-
te eam, & dominamini piſcibus
maris, & volatilibus cœli, &
univerſis animantibus, quæ mo-
ventur ſuper terram. pPag. 51. 2
. & 52. 1
Fecitque Deus duo luminaria mar
gna. Et fecit Deus beſtias terræ, juxtd ſpecies ſuas,
& jumenta. 120. 2
Factum eſt Veſpere & mané dies unus. 123. 2
In principio creavit Deus cœlum & terram. 146. 1

Terra erat inanis & vacua. Ibid.
Germinet terra herbam virentem, & facientem ſe-
men. 147. 1
Dominamini. 172. 2
Ex CAP. II. Plantaverat autem Dominus Deus Pa-
radiſum voluptatis à principio. 2. 2
Inſpiravit in faciem ejus ſpiraculum vitæ: &v factus eſt
bomo in animam viventem. 3 1. 1
Poſuit eum in Paradiſo voluptatis, ut operaretur, &
cuſtodiret illum. 52. 1

Formavit igitur Dominus Deus hominem de hmo terræ.
124. 1
Ex CA. III. Aperientur oculi veſtri, & eritis ſicut
Diüi. 107. 2
Emiſit eum Dominus Deus de paradiſo voluptatis.
130. 1 & 134. 2
Ne ſorte moriamur. 211.2
Ex CArF. IV. Abel quoque obtulit de primogenitis
gregis ſui, & de adipibus eorum. 2. 1
Er ait Dominus ad Cain. Ubi eſt Abel frater tuus?
Nunc igitur maledictus eris ſuper terram. Cum
operatus fueris eam, non dabit tibi fructus ſuos. 13 4.2
ded & Seth natus eſt ſilius, quem vocavit Enos: iſte
&œpit invocare nomen Domini. 147. 2
Quæ concepit, & peperit Cain, dicens: Poſſedi homi-
nem per Deum. Ibid. & 213. 2. & 214. I
Et reſpexit Dominus ad Abel, & ad mumera ejus. Ad
Cain autem, & ad munera illius non reſpexit. 247:2

Ex CAP. VI. Pœnituit eum quòd hominem feciſſet in
terra. Et præcavens in futurum. 130. I
Ex CAP. INX. Cœpitque Noz vir agricola exerceré
terram, & plantavit vineam. 122. I1
Nequaquàm, ultrà interfcietur omnis caro aquis dilu-
viüi, neque erit deinceps diluvium diſſipans omnem
terram. 130. 1
Arcum meum ponam in nubibus. Ibid.
Ex CAP. XII. Viderunt Koyptii mulierem, quöd
eſſet pulchra nimis. Et nuntiaverunt Principes Pha-
raoni, & laudaverunt eam apud illum, & ſublata
eſt mulier in domum Pharaonis. 9. 2. & 10. 1
Ex CAP. XKIV. At verò Melchiſedech Kex Sdalem,
proferens panem & vinum benedixit ei. 6. 1
Dixit autem Rev JSodomorum ad Abram: Da mihi
animas, catera tolle tibi. pag. 117. 2 & 189. 1
& 214. 2. & 21 5. I.
At vero Melchiſedech Rex Salem proferens panem &
vinum benedixit ei. 189. 1
Non accipiam ex omnibus, quæ tua ſunt, ne dicas,
Ego ditavi Abram. Ibid.
Benedictus Deus excelſus, quo protegente hoſtes in ma-
nibus tuis ſunt. 214. 2

Levo manum meam ad Dominum Deum erxcelſum,

poſeſſorem cœli & terræ, quòd à filo ſubtegminis
uſque ad corrigiam calige, non accipiam de omni-
bus, quæ tua ſunt. 215. I
Ex CAP. XVI. Tulit Agar Eopptiam ancillam ſitam,
& dedit eam viro ſuo uxorem. 182. I
At illa concepiſſe ſe videns, deſpexit dominam Mn.
bid.
Ingredere ad ancillam meam, ſi fortè ſaltem ex illa
ſuſcipiam filios. pag. 182. 2
Ex CAP. XVII. Uxorem tuam non vocabis Sarai,
ſed Saram. Et Benedicam ei, & e illa dabo tibi
Rlium. 99. 1I
Utinàm Iſmasl vivat, eoràm te. Ibid. I. & 2
Ex illa dabo tibi filium, cui benedicturus ſum, eritque
in Nationes, G Reges populorum orientur ex eo-
ITbid. 99. 2.
Ponam te in Gentibus Regéſque ex te egredientur. 122.2
Circumecidetur ex vobis omne maſeulinumn. 256. 1
Cunkclos

Index Locorum

Dundtos mares ex ommibus Viris domus ſux, & cir-
cumeidit carnem præputii eorum ſtatim in ipſæ die,
ſiout praceperat ei Deus. lbid.
Eädem die circumciſus eſt Abraham, G L maul Rlius
ejus: & omnes viri domus illius tam vernaculi, quäm
emptitii, & alienigenæ pariter cineumciſi ſimt. 2 56. 1
Ex CAP. XVIII. Cumque comediſſent, dixerunt ad
eum: habebit filiam Sara, uxor tua. 89. 2
Adoravit in terram, & dixit, inveni gratiam in
oculis tuis. 110. 2
Ne tranſeas ſervum tunum: ſed afferam pauxillum
aquæ, pondmque buccellam panis, poſteà tranfibitis.
Ibid. & III. 1I ês
Lpſe verò ad armentum cucurrit, & tulit inde vitu-
lum tenerrimum & optimum. III. I
Tulit quoque butyrum & lac, & vitulum guem co-
xerat, & poſuit coràm eise ipſe verò ſtabat, juxtà
eos ſub arbore. Ibid.
Num celare potero Abrabam, quæ geſturus ſum, eum
Jfuturus ſit in gentem magnam & robuſtiſimam, 2
Benedicendæ ſint in illo omnes nationes terræ? Nio
enim quòd præcepturus ſit ſiliis ſuis, & domui ſuæ
poſt ſe, ut ouſtodiant viam Domini. 148. I. & 2
Ex CAP. XXI. Cümque vidiſſet dara fäliumn Agar
Wgyptiæ ludentem oum Iſaac filio ſuo, dixit ad
Abraham: Ejice ancillam hanc, & filium ejus. 140.1
Ex CAP. NXXII. Ubi eſt vittima holocauſtik 99.2
Ex CAP. XXIV. Ut adjurem te per Deum cœli &
terræ, ut non accipias uxorem filio meo de filiabus
Chanancorum. Sed ad terram, & cognationem
meam proficiſearis, & inde accipias uxorem filio
meo Iſaac. Cave, ne quando reducas Rlium meum
illuc. Filium menm tantum ne reducas illuc. 148. 2
Ex CAP. XXV. Filüs coneubinarum largitus eſt mu-
nera, & ſeparavit eos ab Iſjaac. Et defciens mor-
tuus eſt. 149. 2
Si ſie mihi futurum erat, quid neceſſe fuit concipere?
233. 2
Duæ gemes ſunt in utero tuo, & duo populi ex ventre
tuo dividentur. Ibid.
Ex CAP. XKXVII. Faciam ex eis eſcas patri tuo...
Quas oum intuleris & comederit, benedicat tibi,
priuſqudm moriatur. 28. 1
Timeo, ne putet me ſibi voluiſſe illudere, & inducam
ſuper me maledittionem pro benedistione. Ibid.
Quomodo tam citò invenire potuiſti, ſci mi? 238. 2
Nerviant tibi Populi, adorent te Tribus. Ib. & 54. 2
Vwes in gladio. 118. 1
Timeo, ne putet me ibi voluiſſe illudere, & inducat
ſuper me maledictionem pro benedittione. 132. I
Cum venatu aliquid apprehenderis, fac mihi inde pul-
mentum, ut comedam, & benedicat tibi anima
mea, antequàm moriar. 176. 1. G& 2
JQume arma tua, pharetram & arcum, & egredere fo-
ras. 176. I
Obtulit ei vinum: quo hauſto, dixit ad eum, Accede
ad me, & da mihi Diihen⸗ Rkli mi. 177. 1
Ex CAP. KXVIII. Terram in qua dormis, tibi dabo
G' ſemini tuo. 5. 1
Surgens ergo Jacob manè, tulit lapidem, quem ſuppo-
Juerat capiti ſuo, & erexit. Ibid.
Tulit lapidem, & erexit in titulum, fundens oleum

deſuper. Ibid.

OQudm Terribilis eſt locus iſte! Non eſt hie aliud niſi
Domus Dei, & Porta Cœli. Ibid.
Lapis iſte quem erexi in titulum ,„ vocabitur Domus
Dei, cunétorumque quæ dederis mihi, decimas offe-
ram tibi. . 7. 2
Dilataberis ad Occidentem & Orientem, & Septen-
rionem & Meridiem. Eritque Jſemen tuum quaſi
pulvis terræ. 54. 1I & 105. 2
Ex CAP. XXXI. Disit Angelur Dei ad me in ſom-

nis, Jaucob * Et ego reſpondi, adſum. Viqi ommig,
quæ fecit tibi Laban. Ego ſum Deus Bethel , Abi un-
xiſti lapidem, & votum voviſti mihi. Nunc ergo
Jurge & egredere de terra hac. „. 1I
Animadverti quoque faciem Laban, quöd non eſſet

erga Je Nicut heri, & nudius tertius, maxime ſibi

dicente Domino: Revertere in terram Patrum iuo-
rum. 94. 2
Tulit Jacob omnia, qucg Juernnt Patris noſtri, & il-
lius facultate ditatus, fabtus eſt inclytus. 111. 1I
Die, noctuque æſtu urebar, & gelu, Jfugiebatquee ſom-
nus ab oculis meis. Sicque per viginti annos in do-
mo tua ſervivi tibi. 166. 1
Ex CAP. XXñ)XII. In baculo meo tranſwi Jordanem
iſtum: & nunc cum duabus turmis regredior. 9 F. I
& 106. 2. & 107. 1
Minor ſum cunttis miſerationibus tuis, & veritate
tua, quam expleviſti ſervo tuo. 105. 2
Timeo, ne forté veniens percutiat Matrem cum Rliit.
106. 1 .
Nunc ecum duabus turmis regredior. Minor ſum cun-
&tis miſerationibus. lbid.
Timeo, ne forteé veniens percutiat matrem cum hiliis.
Cüumque dormiſſet ibi nocte äla, ſeparavit mimera
Eſau fratri ſuo. 107. 1
Ex CAP. NXXIV. Unum eft, quo differiur tantum

bonum: Ji circumcidamus maſeulos noſeros, ritum

gentis imitantes. Aſſensique ſunt omnes, cireumciſis
cunctis maribus. 257. I

Ex CAP. XXXVII. Putabam nos ligare manipulos in
agro, & quaſi conſurgere manipulum meum. 123.1
Vidi quaſi Solem & Eunam, & Siellas undeim ado-

rare me. Ibid.
Putabam nos ligare manipulos in agro, & quaſi con-

Jurgere manipulum meum & ſtare. Ir. 2 & 179. 1
179.1

Tunc apparebit, quid illi proſint ſomnia ſua.
Ex CAP. XXXVIII. Divitque Judas -Producite zam,
ut comburatur. Quæ cim duceretur ad pœnam,
miſit ad Socerum ſuum, dicens: De viro, eujus hæc
Junt, concepi: cognoſce cujus ſit annulus, & ar-
milla, & baculus. 127. 2
Qui, agnitis muneribus, ait : Juſtior me eſt, quia
non tradidi eam Sela ſilio meo. 128. 1

Ecce autem poſt tres menſes annuntiaverunt Judæ,

dicentes: Fornicata eſi Thamar nurus tua, & vi-
detur uterus illius intumeſcere, Divitque Judas:
Producite eam, ut comburatur. 140. 1
Ex CAP. XXXIX. Häabitavitque in domo Domin:
Jui. Qui optimé noverat Dominum eſſe cum eo. In-
vemitque Joſeph gratiam corùm Domino ſuo: à quo
Ppræpoſitus omnibus gubernabat creditam ſibi domum.
72. 1
Ecce Dominus meus, omnibus mihi traditis, ionorat,
duid habeat in domo ſuo, quo modo ergo polſum hoc
malum facerb 95. 1
Injecit Domina ſua oculos ſuos in Joſeph, & ait: Dor-
mi mecum. 177. 2

Qui relitto in manu ejus pallio, fugit. 179. 2

A quo præpoſitus omnibue, gubernabat creditam ſibi

domum. 183. 2
Qui optimè noverat Dominum eſſe cum eo, & omnia,
duaæ gereret, ab eo dirigi in manu illius. 184. 1
Aeccidit, ut intraret Joſeph domum, & operis guip-
piam abſque arbitris ſaceret: & illa apprehensdà la-

ciniâ veſtimenti ejus, diceret: Dormi mecum. Ibid.

Ecce Dominus meus omnibus mihi traditis ignorat,
duid bhabeat in domo ſuo. Quomodò ergo poſſum hoc
malum ſacere, & peccare in Dominum meum? Ibid.
Ex CAP. KL. Furtim ſublatus ſum de terra Hebræo-
rum, & hic innocens in lacum miſſus ſum. 1 84. 2
& 191. 2

Ex CAP. XLI. Vidu Pharao ſomnium. Putabat ſe

Rare

7. 1I

d Negs!
Act:ae,
pnire uen/
zu t
. itui t
I
a lekanti
unſumpti
Gnn.
4 ie Mn.
1eXIIX. 4
Gnin ſeptrun
ier len N.
1 .

1
1i0 uatte ,un.

uſaſfer l
li
C1N.. ic
ghi ick i
ancn H
4 Annindien
iin mn iii,
A1 1.
1 pn Hiin
haie, ſpin
Alilirnr.
Il I in
t teſerai
INmn d er
uht enimn
n l. 4ne
0 nico ul
nEmman te⸗
Aem. Dirig,
ſ un talin al
IN. IV.
1n 2 & 12.
u n in,
, toliie
leiſnan e
i niite ſen
dn Nltia

e liging

en
mniti Nr .
, e

in. Mn

is Nirne
4) Ppuiinn

dio Affr

eſelle nfe

.
nt oner, anm

1or luenr,
nipim

) Della

in e
mE

tſonnit ſu. in

Aurertt

el.
mnuntineng )2
Mar Muru tuuft
Ne, Diugelt
.
e r A

n Dmio ,Arg
culten il

nibi trili ieni
,mod, A

6 ern d un

1
.. Dumin,
iti in i
6
wlallii
vgnmNen
inmn
n lent H
unſi

.
.

6
4

0
„,ℳ, N
ſctien.

Ilu:ilhn

—

Sacræ Scripturæ.

Fare Juper fuvium. De quo aſcendebant ſeptem
boves. 54. 1
Aliz quoque ſeptem emergebant de flumine, Jodæ,
confectæque matie. 70. 2
Num invenire daen talem virum, qui Spiritu
Dei plenus ſit? Dixit ergo ad Joſeph: Quia oſten-
dit tibi Deus omnia: Tu eris ſuper domum
meam, & ad tui oris impérium cunclus populus
obediet: Uno tantum regni ſolio te præcedam. Ibi=
demwm. .
Erat ibi puer Hebræus, ejuſdem ducis militun fa-
mulius. Ibid.
Protinus ad Regis imperium eduttum de carcere to-
tonderunt ac, veſte mutatà, obtulerunt ei. 71. I
Num invenire poterimus talem virum, qui spiritu Dei
vlenus ſit? . 71. 2
Ecce conſtitui te ſuper univerſam terram Wgypti.

E bas ſequebantur aliæ ſeptem boves, quæ devora-
tis & conſumptis prioribus, nullum ſaturitatis dedere
veſtigium. 90. 1
Erat ibi puer Hebræus. . 191. 2
Ex CAP. XLIX. Adorabunt te filii patris tui. Non
auferetur ſceptrum de Juda, & dux de femore
ejus. ððWB 127. 2
Vovavit autem Jacob ſilios ſuos, & ait eis. Congrega-
mini & audite Pilii Jacob, audite Ijraël Patrem veſ-
trum. 149. 2
Finiriſque mandatis, quibus filios inſtruebat, collegit

pedes ſuos Juper lectulum, & obiit. Ibid. & 150. 1

Ex Libro Exodi.
Ex CAP. I. Quidquid maſculini ſexus natüm fuerit,
in fumen projicite. 202. 1
PFræpoſuit taque eis magiſtros operum, ut affigerent
eos oneribus. Et afftigebant illudentes eis. Atque
ad Amaritudinem perducebant vitam eorum ope-
ribus duris luti, & lateris, omnique famulatu.
261. I.
Ecce populus ſiliorum Iſrael multus & fortior nobis
eſt. Venite, ſapienter opprimamus eum, ne fortè
multiplicetur. Ibid.
Ex CAP. II. Et ingemiſcentes lü Iſradl, propter
opera vociferati ſunt: aſcendiique clamor eorum
ad Deum ab operibus. 61. 2 & 89. 1
Et audivit gemitum eorum. 89. 1
Ex CAP. III. Apparuitque ei Dominus in famma
Ignis de medio rubi. 127. 1
Veni, & mittam te ad Pharaonem, ut educas popu-
lum meum. Dixitque Moyſes ad Deum, quis ſum
ego, ut vadam ad Pharaonem? 128. 1
XCAP. IV. Projecit & verſa eſt in colubrum.
121. 2 & 127. I & 135. 1
Cumque eſet in itinere, in diver ſorio occurrit ei Do-
minus, & volebat occidere eum. Tulit icò Sepho-

7a acutiſimam petram, & cireumcidit præputium fi-

lüi ſui, tetigiique pedes ejus, & ait: Ponſus ſangin-
num tu mihi es. Et dimiſit eum poſtquàm dixerat,
Wonſus ſanguinum tu mibi es: ob circumciſionem.
150. 2
Ex CAP. V. Neſcio Dominum, & Iſrasl non dimit-
iam. 20. 2 & 62. 2
Poſt hæc ingreſſi ſunt Moyſes & Aaron, & dixerunt
Pharaoni: Haæc dicit Dominus Deus VUrael: Dimitte
vopulum meum ,it ſac rifccet mihi in de ſerto. 216. 2
Ex C A P. K. Facta ſunt tenebræ borribiles in uni-
verſa terra Tgypti tribus diebus. Nemo vidit fra-
trem ſuum, nec movit ſe de loco, in quo erat : ubi-
cumque autem habitabant filü Iſrael lIux erat.
195. 2
Ex CAP. XIV. F. ugiamus Iſraslem: Vominus enim
pugnat pro co. 199. 2
Eihie. Comment. Tom. III.

Ex CAP. NX V. Dominus quaſi vir pugnator ommnißö-
tens nomen ejus. Currus Pharaonis, & exercitüm
cejus projecit in mare. 6. 2
Ex CA P. XVIII. Cur ſolus ſedes, & omnis popizlus
præſtolatur de mane ad Veſperam? Non bonam rem
facis : ſtulto labore conſumeris. Quibus auditis Moy-
Jes, jecit omnia, quæ ille ſuggeſſerat: 130. 2
Ex CAP. XXV. Emunktoria quoque, & abi, quæ
emuntéta ſunt, extinguantur, hant auro puriſimo.

2 5 50 I
Ex Gr XXXII. Ait Domius ad Moyſem⸗ Cer-
no, quòd populus iſte duræ cervicis it. Dimitte
mie, ut iraſoatur furor meus contrà eos. 128. 2
Ne, quæſo, dicant Rgyptü: Callide eduxit eos, ut
interficeret in montibus. 129. I
Placatiſque eſt Dominus, ne faceret malum, quod lo-
cutus fuerat adversus populum ſuum. Ibid.
Surge, fac nobis Deos, qui nos pracedant. Moyſi
enim huio viro, qui nos eduxit de terra Wgypti;
ignoramus, quid acciderit. 143. 1

Ex Levitico-

Ex CAP. XI. Omne, quod habet diviſam ungulam;
& ruminat in pecoribus, comedatis. 97. 1

Ex Libro NQumerorum.

Ex CAP. XVII. Nequenti die regreſſus invenit germi-
naſſe virgam Aaron. II3. 2
Et lgeueilin gemmis eruperant Rores, qui foliis di-
latatis, in amygdalas deformati ſunt. 121. 2
Ex CAP. XXI. Exaudivitque Dominus preces V-
raël, & tradidit Chananaum, quem ille interfecit
ſubverſis urbibus e&jus. 61. I

Et tædere cœpit populum itineris ac laboris. Locutuſ-

que contrà Dominum & Moyſem, ait, Cur eduxi-
Nii nos de Eoypto? Anima noſtra jam nauſeat ſuper
cibo iſto leviſſimo. 61. 2
Quamobrem miſit Dominus in populum ignitos ſer-
pentes. Ibid.
Fac ſerpentem æneum. Ibid.
Ex CAP. XXII. Veni, & maledic populo huic, quia
Jortior me eſt. 24. I
Miſit ergo nuntios ad Balaam ariolum, ut vocarent
eum, & dicerent: Veni, & maledic populo buic:
Perrexerunique ſeniores Moab, & majores natu Ma-
dian. 38. 2
Ex COAP. XXIII. Quomods maledicam, cui non ma-
ledixit Deus5 243. 1
Ex CAP. XXIV. Decreveram magnificè honora-
é te. 2 4. I
Orieiur ſtella ex Jacob, & conſurget virga de Iſtael;
& percutiet Duces Moab. Ibid.
Ad maledicendum inimicis meis vocavi te, quibus 6
contrario tertiò benedixiſti. Decreveram quidem ma-
gniſizèe honorare te, ſed Dominus privavit te hono-
e diſpoſito. Reſpondit Balaam ad Balac; Nönne
nuntüis tuis dixi: Si dederit mibi Balac plenam do-
mum ſuam argenti & auri, non potero praterire ſer-
monem Domini. — 234 2
Ex CAP. NXXV. Erat autem nomen Viri Iſraëlitæ,
qui occiſus eſt cum Madianitide, Zambri filius Na-
lu, Dux de cognatione & Tribu Simeonis. Porrò
mulier vocabatur Coxbi filia Sur Prinecipis nobiliſſi-
mi Madianitarum. 168. 2
Dixitque Moyſes: ocoidat unuſquiſqueé prozimos ſichs,
qui initiati ſunt Beelphegor. Et ecce unus de filiis
Iſrall intravit coràm fratribus ſuit ad ſcortüm Ma-
dianitidem, vidente Moyſe, & omni turbů flioram

Index Locorum

Ex Deuteronomio.

Ex CAP. XV. din autem babuerit maculam, & vel
claudum fuerit, vel &œum, aut in aliqua parte
deforme vel debile, non immolabitur Domino Deo
tuo. Jed intrà portas urbis tuæ comedes illud.
248. 1 .
Ex CAP. NX VI. Non plantabis lucum, & omnem ar-
borem juxtà Altare Domini Dei tui. 231. 2
Ex CAP. XXII. Non arabis in Bove ſimul & Aſino.
232. I
Non induéris veſtimento, quod ex lana linéque con-
tevtum eſt. Ibid. 2
Ex CAP. XXXII. Conſtituit eum ſuper excelſam ter-
ram, ut comederet fructus agrorum, ut ſugeret mel
de petra, oleimque de ſaxo duriſimo. 88. 2
Dereliquit Deum factorem ſuum : & receſſt à Deo
ſalutari ſuo. Immolaverunt Dæmoniis, & non Deo,
Diis, quos ignorabant. Ibid.
Gladius meus devorabit carnes. 245. 2

Ex CAP. XXXIV. Mortuus eſt ibi Moyſes. 199. 1
Ex Joſuẽ.
Ex CAF. VI. Dixitque Dominus ad Joſuë: Ecce dedi

in manus tuas Jericho, & Regem ejus, omnéſque
Jortes Viros. Circuite urbem. 117. 2
Ex CAP. VII. Dixitque Dominus ad Joſuzë. Accede-
tis manè ſinguli per tribus veſtras. Et quicunque in
boc facinore fuerit deprehenſus, comburetur igni.
118. 1 .
Surge ſanctifica populum, & dic eis. Ibid.

Ex Libro Judicum.

Ex CAP. VIII. Habuitque ſeptuaginta filios, qui
egreſ ſunt de femore ejus. Concubina autem illius,
quam habebat in Sichem, genuit & filium nomine
Ahimelech. 97. I
Ex CAP. IX. Et venit in domum Patris ſui in Ephra,
& occidit fratres ſuos ſilios Jeroboal ſeptuaginta vi-
ros ſuper lapidem unum. Ibid.
Ex CAP. XKIII. Tulit itaque Manué hædum de capris,
& libamenta, & poſuit ſuper petram offerens Do-
mino. 6. 2
bædum & libamenta, & poſuit ſuprà petram.
bid.
Ex CAP. XKIV. Dixitque eis: De comedente exivit
eibus, & de forti egreſla eſt dulcedo. 50. 1
Et ecce examen Apum in ore Leonis erat, ac favus
mellis. Ibid.
Ex CAP. XV. In maxilla aſini, & in mandibula pulli
aſinarum delevi eos, & pereuſ mille viros. Cümque
bæc verba canens compleſſet, projicit mandibulam
de manu. 32. I & 215. I
En ſiti morior, incidämque in manus incirecumeiſorum.

32.2 & 215. 1
Ex Libro primo Regum.
Ex CAP. I. Et adduxit eum ſecum, poſtquàm ablacta-

verat in vitulis tribus, & tribus modiis farinæ, &
S — .2 . 2
amphora vini, & adduxit eum ad domum Domini
in Silo. 97. T
Ex CAP. II. Quicumque bhonorifcaverit me, glorifi-
cabo eum e qni autem contemnunt me, erunt ignobi-
les. F5. I
Venit antem Vir Dei ad Heli, & ait ad eum: Hac
dicit Dominus. 25. 2

Hor antem erit tibi ſignum, quod venturums eſt duo-

bus ſiliis tuis Ophni & Phinees: in die uno morien.

tur ambo. 25.2

Suſcitat de pulvere egenum, & de Rercore el'vat

pauperem, ut ſedeat cum prineipibus, & ſolium
gloriæ teneat. 189. 1
Et tunicam parvam faciebat ei Mater Jſua, quam
afferebat ſtatutis diebus, aſcendens cum Viro ſuo
ut immolaret hoſtiam ſolemnem. 25v 1I. 1
Ex CAP. III. Quis eſt ſermo, quem loquutus eſt Do-
minus ad te5 Oro te, ne celaveris me. 11.1
Puer autem damu'l miniſtrabat Domino coràùm Heli
Ibid.
Eraäntque duo filii Heli cum Arca fœderit Domini.
25. 2
Arca Dei capta eſt- duo quoque filii Heli mortui ſunt,
Ophni &ö Phinees. 26. 1
Ex CAP. IV. Et ingemuerunt dicentes: Væ nobis. Ve-
nit Deus in caſtra. Quis nos ſervabit de manu Deo-
rum ſublimium iſtorum? hi ſunt Düi, qui pereuſſe-
runt Woyptum omni plagà. 20. 2
Ne ſerviatis Hebræis. Ibid. & 21. I
Ex CAP. VI. Qui dixerunt, ſi remittitis Arca m Dei
WMraël, nolite dimittere eum vacuam, ſed quod de-
betis, reddite ei pro peccano. 20. 2
Percuſſit avutem de viris Bethſamitibus, ed quöd vi-
diſent Arcam Domini: & percußit de populo
Jeptuaginta viros, & quinquaginta millia plebis.
241. 2 . .V
1Tbant autem in diretctum vaccoæ per viam, quæ ducit
Bethſames. 242. 1
Ex CAP. VII. Aſcenderunt ſatrapæ Philiſtinorum ad
Wraël, Quod cùm audiſſent fllii Iſrasl, timue-
runt. Tulit autem Samuzl agnum lattentem unum,
& obtulit illum bolocauſtum integrum Domino,
5. 2
Factum eſt aeutem, cim Samusl offerret holocauſtum
Philiſthiim iniere prælium comrà Iſrazl. 6. I
Inonuit autem Dominus fragore magno in die illa
Juper Philiſthiim, & exterruit eos, & cæſi ſimt à
liis Iſraxl. L Ibid.
Judicabat quoque Sdamusl Iſraelem cunktis diebus
vitæ ſuc, & ibat per ſingulos annos circumiens
Bethel, & Galgala, & Maſphat, & judicabat
raslem. 138. 2
Ex CAP. VIII. Filios veſtros tollet, facibétque ſibi
equites, & præcurſores: & conſtituet ſibi tribunos
& centuriones, & aratores, & meſſores, & fabros.
118. 2 .
Factum eſt avtem, cùm ſenuiſſet Samu'l, poſuit flios
ſuos judices in Irasl. 143.2
Ex CApP. INX. De Aſinis, quas nudius tertius perdidi-
Ri, ne ſolicitus ſis, quia inventæ ſunt. Et cujus
erunt optima quæque Iſrazël? Nonne tibi, & om-
ni domui Patris tui? 118. 1
Dominus autem revelaverat auriculam Samuölis;
ante unam diem, quàm veniret Saüul, dicens: Cras
mittam virum ad te de Terra Benjamin, & unges
eum Ducem ſuper populum meum Ieraë!, & Ial-
vabit populum meum. 125. 2 & 126. 1
Olim in Iſraæl ſic loquebatur unuſquiſque: Venite, G
eamus ad Videntem. 13 8. 1
Ex CAP. X. Vivat Rex, Num ſalvare nos poterit iſ-
te? Et deſpexerunt eumi, & non attulerunt ei mu-
nera. 5J. 1
Certè videtis, quem elegit Dominus, quoniam non ſ
ſimilis illi in ommi populo. F. 2
Tulit autem Samusl lenticulam olei, & effudit ſuper
caput ejus, & deoſculatis eſt eum. 126. 2
Eece unxit te Dominus ſuper hæreditatem ſuam in
principem. „1580. 2
Ex CAP. XIV. Videte, per quem acciderit pec-
catum boc bodie. Vivit Dominus, Nuia S tel
ona-

a .
vmreouriatul
Ed nunc
.
mee mecul.
r.
er: ecam
N .
i otuli me

M.
Hen ini
ſerui d⸗
Merhita k.
ini man te
ſir Citberd, 1
ineus, ſalle

lyenien ſeie
Geb tinn be
tammpullrum

Doid Sui
kxt emn fünit,
r Dmid klebe
ſail
ige Mnir

i, A n
rein mihi Re
b ennnel en
Numugl a,
det Pirinn
1

U

Umm ag ha
uele rimni

Sacræ Scripturæ.

Jonathan fäium meum fabtum eſt, abſque retratza- Tribus ergo majoribus ſecutis Salilem, abiit David, G
tione morietur. 31. 1 reverſus eſt à dail, ut paſceret gregem Patris ſui

ltenni .

6

nie Minite ſortem inter me, & inter Jonatham filium in Beihlehem. Lbid.
“ meum. Ibid. Divitque David ad Saül: Paſcebat ſervus tuus Pa-
t e lhr; Lt ait Saul, Hac faciat mihi Deus, & hac addat, tris ſiti gregem O. veniebat Leo, vel Urſus, & tol-
ſenlr nſd Quia morte morieris, Jonatha. Ibid. lebat arietem de medio gregis : & perſequebar eos
un. CGußans giftavi in ſimmitate Virgæa, gquæ erat in & percuiiebam, eruebmque de ore eorum. 166. 2
, ger leri manu mea, paululum mellis, & ecce ego morior. & 168. 2 . ,
eltni e Ibid. 2 Occurrit ad pugnam ex adver ſo Philiſthæi. Pravaluit-

Dixitque populus ad Jaiil. Ergone Jonathas morietur,
qui fecit ſalutem hanc magnam in Iſraäl hoc ne-
as eſt. Ibid.
Ex CAP. NXV. Dixitque Saül ad Samuel: Peccavi,
quia prævaricaius ſum ſermonem Domini, & verba
tua. Jed nunc porta, qucæſo, peccatum meum, G
revertere mecum. Et ait Samuel ad Sail, non re-
vertar tecum. 19. 2
At ille ait: Peccavi, ſed nunc honora me coràm de-
nioribus populi mei & coràm Iſrazsl, & revertere
F mecum. Ibid.
Ex CAP. XVI. Ait Saul ad ſervos ſuos“ Providete
mihi aliquem bene pſallentem. 19. 2
Dixeruntque ſervi daul ad eum: Ecce Spiritus Dei
malus exagitat te. Jubeat Dominus noſter, & ſervi

rtui qui coram te ſunt, quærent hominem ſeientem

pfſallere citharà, ut quando arripuerit te Spiritus Do-
mini malus, pſallat manu ſud, & levids feras. I1I. 1
Ecce vidi filium ILſai Bethlehemitem, ſcientem pſal-
lere, virum pulebrum. 13. 2
Er reſpondens unus de pueris ait: Ecce vidi filium Iai
Bethlebemitem ſcientem pfſallere, & fortiſimum
robore, & virum bellicoſum, & prudentem in verbi
& virum pulchrum; & Dominus eſt qum eo. 14. 1
Quomodo vadam? Audiet enim Saul & interfæiet me.
128. 1
Venit David ad Saul, & ſtetit coràm eo, at ille
dilexit eum nimis, & faäctus eſt ejus armiger. Igi-
tur David tollebat citharam, & refocillabatur
Daiil. . 121. 1
Dixuque Dominus ad Samuzlem: Imple cornu tuum
aoleo, & veni, ut mittam te ad Iſai: providi enim
in ſiliis ejus mihi Regem. 124. 1
Tulit ergo damusl cornu olei, G unxit eum in medio
fratrum ejus. 126. 2
Tulit ergo Samusl cornu olei, & unxit eum, & di-
rectus eſt Spiritus Domini à die illa in David.
143. I
Dixit Dominus ad damuelem : ne reſpicias vultum
gjus, neque altitudmem ſtaturæ ejus; quoniam abjeci
enn. 172. 2
Dixirque Jamuel ad Iſaäi: Numquid jam completi
IJunt hliis Ibid.
Qui reſpondit: adhuc reliquus eſt parvulus, & paſ-
cit ovés. 173. 1
Miſit ergo & adduxit eum; & ait Dominus: Surge,
O unge eum; ipſe eſt enim. Ibid.
Det David in conſpettu meo: invenit enim gratiam in
oculis meis. Ioitur quandocunque Spiritus Domini
malus arripiebat Sail, David tollebat citharam, &
refocillabatur Suiil. 185. 1 & 2
Ex CAP. XVII. Virum ergo, qui percuſſerit eum,
ditabit Rex divitiis magnis, & ſliam ſuam dabit ei.
87. 2
C⸗ Fadr Viro, qui pereuſſerit Philiſtbæum hunc
1

que David adversum Philiſthæum in funda & la-
bide. 1373. 1
Dixit autem David ad Philiſtbeum. Tu venis ad
me cum haſta & clypeo: ego autem venio ad ie
in nomine Domini exercituum. Ibid. & 205. I
8& 206. I.
Eo autem tempore, quo viderat Saul David egredien-
tem contrà Philiſihæum, ait ad Abner: de qua ſtir-
pe deſcendit hic adoleſcens 185. 2
Auferam caput tuum à te, & dabo cadavera caſtro-
rum Philiſtbiim bodie volatilibus cœli, & beſtüs
terræ. 206. 2
Ceiat ommis terra, quia eſt Deus in Iſraël. Ibid. 2
Ex CAP. XVIII. David autem pſallebat manu
Jua. Tenebatqué Saiul lanceFÄam, & miſit Eam, pu-
tans quòd configere poſſet David cum pariete. 10. 2
Quare inquietaſti me, ut ſuſeitarer? Faciet tibi Do-
minus ſicut locutus eſt in manu mea, & ſeindet re-
gnum tuum de manu tua, & dabit illud proximo tuo
David: quia non obediſti voci Domini, neque feciſti
iram ſuroris ejus in Amalech: idcire quod pate-
ris, fecit tibi Dominus hodiè. Cras autem tu, &
kilii tui mecum eritis. 22. 2
SNatimque Sail ceidit porretctus in terram. Extimue-
rat enim verba Samuslis. 23. I
Saiil percuſſit mille, & David decem millia. 56. 2
Ecce filia mea major Merob, ipſam dabo tibi uxorem,
104. 2
Quis ego ſum, aut quæ eſt vita mea, aut cognatio Pa-
tris mei in Iſrazël, ut fiam gener Regis 7 Ibidem
& 105. 1
Et præcinebant mulieres ludentes, atque dicentes2
Percuſſit Gaul mille, & David decem millia. pag.
104. 2
Non rectis ergo oculis Gail aſpiciebat David à die illa
& deinceps. 173. 2 & 186. I
Dederunt David decem millia, & mihi mille dede-
runt: quid ei ſupereſt niſi ſolum regnum? Non re-
Stis ergo oculis H Dadie à die illa &
deincæps. 232. 2
Hic vir bellator eſt ab Adoleſcentia ſua. Ibid.
Ex CAP. XIX. NWe pecces, Rex, in ſervum mum
David: quia non peccavit tibi. 87. 2
Ex CAP. NXX. Iratus autem Sail adverſus Jonatham,
dixit ei: Omnibus diebus, quibus filius Iſai vixe-
rit ſuper terram, non ſlabilieris tu, neque regnum
tuum. Itaque jam nunc mittte, & adduc eum ad
me, quia filius mortis eſt. 185. 2 & 186. 1
Ex CAP. XXII. Convertimini, & interficite Sacerdotes
Domini. 11. 2
Noluerunt autem ſervi Regis extendere manus ſuas in
Sacerdotes Domini. Ibid.
Converſuſque Doëg irruit in Sacerdotes: & trucidavit
in die illa octoginta quinque Viros veſtitos Ephod
lineo. Ibid.
Ex CAP. XXVIII. Quærite mihi mulierem habentem

Duninu, Et ait Sail ad David. Non vales reſiſtere Philiftheæo Pythonem, & vadam ad eam, & ſeiſeitabor per
19 Mi, nec pugnare adversus eum, quia puer es. Di- illam. . 984 2
n i: 4 xitque David ad Saiil⸗ vadam . G. auferam oppro- Divina mihi in Pythone. 9. 1
. an, V D populi. Quoniam quis eſt iſte Philiſthaus ? Conſuluitque Dominum & non reſpondit ei, neque
N,, .2

Per Somnia, neque per Sacerdotes, neque per Pro-

4 Philiſtbiim caſira meiati ſunt inter Sochot & Azeca. Phetas. Dixitque Saul ſervis ſuis, Quærite mihi mu-
e hen 4 121. I lierem habentem Pythonem. Ibid.
. Dnint/V Ethic. Comment. Tom. III. z 2 Intel-

Index Locorum

Inrellexit Saiil quòd Samnsl eſſet, & inclinavit ſe ſuu-
per faciem ſuam in terra, & adoravit. 83. 2 8
84. 1
4 Ex Libro ſecundo.

Ex CAp. I. Montes Gelboë, nec ros, nec pluvia ve-
niant ſuper vos: quia ibi abjectus eſt clypeus for-

tium. . 229. 1
Ex CAP. III. Quare ingreſus es ad concubinam
Patris mei? 99. 2

Dixitque Iſpoſeth ad Abner: Quare ingreſſus es ad
Concubinam Patris mei? 100. 1
Quare ingreſſus es ad concubinam Patris mei? Qui ira-
S

tus nimis propter verba lboſeth ,ait, Namquid ca-
put canis égo ſum, qui non tradidi te in manus Da-
vid.: & zu requiſiſti in me, quod argueres pro mulie-
re bodié. 100. 1 & 101. 1
Abner filius Ner regebat domum baul. 100. 2
Tu requiſiſti in me, quod argueres pro muliere hodieè 5
Hac faciat Deus Abner, niſi quomod juravit Do-
minus David, ſiec faciam cum eo, ut transferatur
reonum de domo Saul, & elevetur thronus David
ſuper Iſra?l. 174. I
Ex CAP. VI. Dixitque David ad Michol- Vivit Do-
minus, quia ludam ante Dominum, qui eiegit me
potius, quàm Patrem tuum, & pracepit mihi, ut
eſſem Dux ſuper Vopulum Domini in Iſraél. 176. 1
Ex CAP. VII. Vidäéſne, quòd ego habitem in domo
cedrina; & Arca Dei poſita ſit in medio pellium?
4. I & 3 5. 2 & 110. 1
Ponam locum populo meo Iſrazël, G non turbabitur am-
plius: & requiem dabo tibi ab omnibus inimicis tuis,
Pprædicitque tibi Dominus, quòd domum tibi faciat
Dominut. 7. 2
Requiem dabo tibi ab omnibus inimicis tuis. Ibid. 2
Dixitque Nathan ad Regem: Omne, quod eſt in cor-
de tuo, vade, fac: quia Dominus tecum eſt. 36. 1
& 2
Factum eſt autem in illa nocte: & ecce Sermo Domini
ad Nathan, dicens: Vade⸗ & loquere ad ſervum
meum David: Hac dicit Dominus Numquid t
ædificabis mihi domum 36. 1
Dixitque Nathan ad Regem, Dominus tecum eſt.
6. 2
Tpſe ædificabit domum nomini meo. Ibid.
Ex CAP. IX. Qui adorans eum, dixit Quis ego
ſum ſervus tuus, quoniam reſpexiſti ſuper canem

mortuum ſimilem mei? 210. 2
Tu comedes panem in menſa mea. Ibid.

Ex CAP. XKI. Arca Dei, Et Iraël & Juda habitant
in papilionibus, & ego ingrediar domum meam?
4. 2
Ex CAP. XII. Tu es ille vir. Hæc dicit Dominus
Deus Iſrazël: Uriam Hethæum percuſſiſti gladio, &
uxorem illius accepiſti in uxorem. Quamobrem non
recedet gladius de domo tua uſque in ſempiternum.
20. 1 & 26. I & 27. I.
Dominus tranſtulit peccatum tuum, non morieris.
26. 1
Filius, qui natus eſt tibi, morte morietur. 36. 1
Miſit ergo Dominus Nathan ad David : qui, cùm
ven ſe ad eum, dixit ei. 245. 2
Ex CAP. XIII. Fecerdtque Abſalon convivium, qua-
ſi convivium Regis. 62. 1
Obſervate, cùm temulentus fuerit Amnon Vino, &
dixero vobis, percutite eum, & interficite; Nolite ti-
mere : ego enim ſum, qui pracipio vobis. 62. 2
Ex CAF. XIV. Loquatur ancilla tua ad Dominum
meum Regem verbum. Quarel cogitaſti hujuſmodi
rem contrà populum Dei, & locutus eſti Rex ver-
bum iſtud, ut peccer, & non reducat ejectum ſuum?
Ozines morimur, & quaſi aquæ dilabimur. Nec vult

Deus perire animam, ſed reiralctat cogitans, ne
penitus pereat, qui abjectus eſt. 131. 2
Omnes morimur, & quaſi aquxæ dilabimur. Et ait
Rex ad loab: Ecce placatus feci verbum tuum: Vade
ergo, & vevoca puerum Abſalon. Ibid.
Ex CAP. XVIII. Et præcepit Rex Joab, & Abiſai
& Ethai, dicens: Servate mihi puerum Abſalon.
Et omnis populus audiebat præcipientem Regem cun-
Stis Principibus DT Ahbſalon. 26. 2
Vidi Abſalon pendentem de quercu. 27. 2
Et ait Joab⸗ ſi vidiſti, quare non confodiſti eum cum
terra * & ego dediſſem tibi decem argenti ſiclos.
Ibid.
Et ait Joab, Non ſicut tu vis, ſed apgrediar eum coràm
te. Tulit ergo tres lanceas in manu ſua, & infbxit
eas in corde Abſalon. Ibid. & 151. 1
Audientibus enim nobis præcepit Rex tibi, & Abiſai,
& Ethai, dicens: Cuſtodite mihi puerum Abſalon.
151. 1
Adhaſit caput ejus quercui, & mulus pertranſi-
vit. Tulit ergo tres lanceas, & ſixit eas in corde
Abſalon. 98. 2

Ex Libro tertio.

Ex CAP. I. Adonias filius Haggith elevabatur dicens,
ego regnabo. 139.2 & 175. 2
Diæxit itaque Nathan ad Berſabeam: Num audiſti,
quòd regnaverit Adonias, & Dominus noſter David
hoc ignorat? 139.2
Et ſermo ejus cum Joab filio Sarviæ, & cum Abia-
thar Sacerdote. Immolatis ergo arietibus & vitulis,
vocavit univerſos fratres ſitos, filios Regis. 144.I
Dixit itaque Nathan ad Berſabeam: Num audiſti,
quòd regnaverit Adonias filius Haggith: Nunc er-
go ſalva animam tuam, fliique tui Sdalomonis,
Ibid.
Dixit Rex David- Vocate mihi Sadoch Sacerdoten,
& Nathan Prophetam. Qui cum ingreſ fuiſent
corùm Rege, dixit ad eos: Imponite Salomonem
klium menm ſuper mulam meam, & ducite eum
in Gibon, atque dicetis Vivat Rex Salomon.
Ibid.

Dixit omnis populus vivat Rex Sulomon. Et aſcen-

dit univerſa multitudo poſt eum. Ibid.
Adoniar autem filius Haggith elevabatur, dicens:
Ego regnabo. Erat autem & ipſe pulcher valde. Et
ſermo ei cum Joahb, & cum Abiathar Sacerdoie.
175. I & 2
Adonias autem timens Salomonem, ſurrexit, & abit
in tabernaculum Domini, tenuitque cornu Altaris.
Juret mihi Rex Salomon hodiè, quòd non interfciat
ſervum ſuum gladio. 175. I
Eduxit eum ab altari, dixitque ei Salomon. Vade in
domum tuam. Ibid. 2
Ex CAP. III. Tunc venerunt duæ mulieres meretrices
ad Regem, ſteteruntque coràm eo. 119. 2
Poſtulaſii tibi Qapientiam ad diſcernendum judicium:
Kcce feci tibi ſecundum ſermones tuos. lbid.
Audivit itaque omnis Iſraël judicium, quòd judicaſet
Rex, & timuerunt Regem, videntes ſapientiaze

Dei D. in eo, ad facièndum judicium. lbid.
Nec mihi, nec tibi ſit, ſed dividatur. 156. 1

Ex CAP. VI. Omnia cedrinis tabilis veſtiebantur,
nec omniné Iapie apparere poterat in pariete. Ni⸗
hilque erat in Templo, quod non auro tegerelud.
252. 2 ..
Ex CAP. VIII. Mactavit Salomon boum vigin-
ti duo millia, & ovium centum viginti millia.
100. 1 . .
Ex CAF. IX. Hæcine ſunt civitates, quas dediſti mi-
hi, frater 5 119. 2
Ex

Cl. 1.
. ſmo,

untkun
. ut ſ
M N, .
limn ſci⸗
um Ner d
on um?
IUlumn Leui

Miy,

1.

in . .
llre lin
hnin, Mi t.
mive
4 4 li unim
r.
nip aie
nlenini, 6
pitu auji,
urm excgint
eNI. Rer«
ſenen mule⸗
ruu Nni
un Chan itl
mnaſufi h
num tuum
imi Domitusa
un mine n
r amn erllan
Una ulloſem.
nſtmnt en oit
mn Nht.
UCn NIII. S
u na, ton deni⸗
62
lut my gunn i
h
rain Dnimm:
n,b amelſi
11 Naeeen 1
elſenn Alan:
Allum lanm:
ni ulner ni
Aintd cadwer.
,
laXyVII. ge
ItA ne, i;
nnſene flin
a im mm.
1 er hacule
CalwII. .
dinerfrit en
Ktngte ein
ginne i
gr Mujl
n em
Liltr ir ani
„I9 W, ſeun,
446 4 nſi
, Min.
G7 ui; eeſar
uitt ine
Nllen z
. in co
eMI Ne
õ Rel
ieſe gue
6e; Us fer

. (unclary
E llan

1 ri
7e
3 ltel Uren an
e iiir
e tn,
n, Tl hed.
ſe ſſt⸗
6 6 . 1
nn

fafde
1e ie

ge Ain
S.. Ain

leren
re non e
nuſtin
bi Gir

N

tenio.

Higipdtlan
l

Per Nlmm. 1
Mam
ib ile lin⸗
un Adhe

men, ,n 4
ſeſnutale e/
. 1 1 .

1.1 e R
wdi?, N,
de
7V 6*
. 6o
,aue N,
1440
mi
t t

am .
1enm

Sacræ Scripturæ.

Ex CAP. K. Venit tentare eum in ænigmatibus. 5§. I
Verus eſt ſermo, quem audivi in terra mea ſuper
Jermonibus tuis, & ſuper Sapientia tua. Beati viri
tui, & Beati ſervi tui, qui ſtant coràm te ſemper,
& audiunt ſapientiam tuam. Ibid.
Fecit etiam Rex Jalomon thronum de ebore grandem:
& veſtivit eum auro fulvo nimis. 68. 2
Et duodecim Leunculi ſtantes ſuper ſex gradus hinc
atque indè. 69. 1
Sd & Regina Saba, auditâ famäâ Salomonis in nomine
Domini, venit tentare eum in ænigmatibus. Et lo-
cuta eſt ei univerſa, quæ bhabebat in corde ſuo.
112. 1
Dedit ergo Regi centum viginti talenta auri, & aroma-
ta multa nimis, & gemmas pretioſas. Ibid.
Quæ reverſa eſt, & abiit in terram ſuam. Erat au-
tem pondus auri, quod offerebatur Salomoni, ſex-
centorum ſexaginta ſex talentorum auri. 119. 2
Ex CAP. XI. Rex autem Salomon adamavit mulieres
alienigenas multas, Moabitidas, G Ammonitidas,
IWumagas & Jidonias. . . Tunc ædificcavit Salomon
fanum Chamos idolo Moab. 68. 2
Quia non cuſtodiſti pactum meum, diſiumpens ſein-

dam regnum tuum, & dabo illud ſervo tuo. 90. 1

Suſcitavit Dominus adverſarium dalomoni Adad Idu-
mæum de ſemine regio, qui eret in Edom. Ibid.
Erat autem Jeroboam vir ſortis & potens, vidénſque
Salomon adoleſoentem bonæ indolis & induſtrium,
conſtituerat eum prafeltum, ſuper tributa univerſc
domus Joleph. Ibid.
Ex CAP. XIII. Ni dederis mibi mediam partem do-
mus tucæ, non veniam tecum, nec comedam panem.
86.2
Comedit ergo panem in domo ejus, & bibit aquam.
87. 1
Hec dicit Dominus : quia non obediens fuiſti ori Do-
mini, & comediſti panem, & bibiſti aquam in loco,
in quo præceperam tibi, ne comederes panem, ne-
que biberes aquam: non inferetur cadaver tuum in
Jepulchrum Patrum tuorum. Ibid.
Viderunt cadaver projettum in via, & Leonem ſtan-
tem juxtà cadaver. Ibid.
Ex CAP. XVII. Quid mibi & tibi, vir Dei? ingreſ-
Jſus es ad me, ut rememorarentur iniquitates meæ,
& interficeres filium meum. 132. I
Da mihi filium tuum. Tulitque eum de ſinu ejus, &
poſuit ſuper lectulum ſuum. Ibid.
Ex CAP. XVIII. Duxit eos Elias ad Torrentem Ci-
Jon, & interfecit eos ibi. 48.2
Ex CAP. XIX. Timuit ergo Elias, & ſurgens abiit
gquocumque eum ſerebat voluntas. Ibid.
Petivit animæ ſuæ ut moreretur. Ibid.
Quid hic agis, Elia ? Qwerunt animam meam, ut au-
lerant eam. 49. 1
L derelibtus ſum ego ſolus. 245. 1
Ex CAp. XXI. Iisque, cum audiſſet Achab ſermo-
nes ſtos, ſeidit veſtimenta ſua, & operuit cihcio
carnem ſuam, Jejunavitque & dormivit in Jacco,
„GO ambulavit demiſſo capite. 22. I
Et ait Achab ad Eliam: Num inveniſti me inimicum
tibi? Qui dixit, inveni, es quòd venundatus ſis, t
Jaceres malum in conſpectu Domini. 46. 1
Ex CAP. XXII. Reliqua autem ſermonum Achab,
& aniverſa quæ fecit, & domus eburnea quam æ&-
difcavit cunctarumque urbium, quas extruxit,
nonne bac ſeripta ſunt in libro ſermonum dierum
Regum Iſrazl 2. 2
Er domus eburnea quam ædificcavit. Ibid. & 3. 1 & 2
Unuſquiſque in ſolio ſuo veſtiti cultu regio: & univerſi
Propheiæ prophetabant in conſpelctu eorum. Fe-
cit quoque ſibi Sedecias Rlius Chanaana cornua fer-
ea, & ait: Hac dicit Dominus: His, ventilabit
Ethic. Comment. Tom. III.

Wriam, donec deleae eam. Omnéſque Prophetæ ſi-
militer prophetabant dicentes: Aſcende in Ramoths
Galaad, & vade proſperè, & tradet Dominus in
manus Regis. 37. 2 & 38. 1 & 2
& 40. 1
Divit autem Joſaphat, Non eſt hic Propheta Domini
quiſpiam, ut interrogemus per eum Et ait Rex
ITzaöël ad Joſaphat: Remanſit vir unus, per quem
Poſſumus interrogare Dominum. JSed ego odi eum,
non prophetat mihi bonum, ſed malum, Michaat ſi-
lius Jemla. 38. 1
Vocavit ergo Rex Iſrazl Eunuchum quendam, &
ei: Feſtina adducere Michæam filium Jemla.
38. 2
Eece ſermones Prophetarum ore uno Regi bona præ-
dicant. Sit ergo ſermo tuus ſimilis eorum, & loquere

bona. 39. I & 2
Vivit Dominus, quia quodcumque dixerit mihi Domi-
nus, hoc loquar. O. I

Michaæa, ire debemus in Ramoth, an ceſare? Ibid.
Iterum atque iterum adjuro te, ut non loquaris mihi,
niſi quod verum eſt in nomine Domini Et ille ait:
Vidi cunctum Iſrazl diſperſum in montibus, quaſi oves
non habentes paſtorem. Ibid.
Haæc dicit Re‚x: Mittite Virum iſtum in carcerem, &
Juſtentate eum paue tribulat'onis ,& aqud anguſtic.
Ibid. & 41. 1I
Dixit ergo Rex Iſraæl ad Joſaphat, Numquid non di-
xi tibi, quia non prophetat mibi bonum, ſed ſemper
malum. 40. 2

Ex Libro quarto.

Ex CAP. I. Ni homo Dei ſum, deſcendat ignis de cœ-
lo, & devoret te, & quinquaginta tuos. 48. 2
Ex CAP. III. Heu! heu! heu! congregavit nos Dominus
tres Regee, ut traderet in manus Moab. 8. 2
Mine hic Propheta Domini, ut deprecemur Dominum
ber eum * Reſpondit umis de ſervis Regis I-
raël, Eſt hic Eliſeus filius Saphat, qui fundebat
aquam ſuper manus Eliæ. Ibid.
Ex CAP. IV. Mors in olla. 211. 2
Ex CAP. V. Miritque ad eum Eliſeus nuntium, di-
cens: Lavare ſepties in Jordane, & recipiet ſani-
tatem caro tua. 18. 1
Dixitque Giezi puer viri Dei. Ibid.
ded & lepra Naaman adherebit tibi, & ſemini tmno
uſque in ſempiternum. Ibid. 2
Aeccepiſti argentum, & accepiſti veſtes, ut emas olive-
ta, & vineas, & oves, & boves, & ſervos, &
weie „ Jſed & lepra Naaman adharebit tibi.
18. 2
Dominus meus miſit me ad te dicens: Modo venerunt
ad me duo ex filiis Prophetarum. Da eis talentum
argenti, & veſtes mutatorias duplices. 42. I
Sed & lepra Naaman adhærebit tibi. Ibid. 2
Ex CAP. I X. Præcipitate eum deorſum. Et pracipita-
verunt eam. 46. 2
Et equorum ungulæ conculcaverunt eam. 47. F
Cumque introgreſſus eſſet, ut comederet, biberiétque
ait: Ite, & videie maledittam illam, & ſepelit
eam: quia filia Regis eſt. 47.1 & 2 & 48. 1
& 2.
Non invenerunt niſi calvariam, & pedes, & ſummas
manus. 47. 2

Sermo Domini eſt: in agro Jezra & comedent oanes
carnes Jezabel. Ibid.

2

Numquid pax poteſt eſe Zambri, Tai occidit Domi-
. 48.1 & 2
due quod erat bonum coràm
Tuc fecerat David pa-
Xο.ſ „ & contrivit

3 Ka-

Ex CAP. KVIII. Fecit
Domino, juxtd omnia

ter ejus. Lpſe diſipavit

Index Locorum

ſtatuas, & ſuccidit lucos, confregitque ſerp ntem
aænenm. In Domino Deo WMrasl ſperavit: 1AT&,
poſt eum, non fuit ſimilis ei de cunctis Regivus Ju-
da, ſed neque in his, qui ante eum fuerunt: &

adbaſu Domino, & non receſſit à veſtigiis. 103. 2
Ex Libro primo Paralipomenon.

Ex CAP. KXII. Ecce ego in paubertate mea pPrapara-
vi impenſas domus Domini. 1I10. I
Auri talenta centum millia, & argenti mille millia ta-
lentorum: æris verò & ferri non eſt pondus. Ibid.

Ex Libro ſecundo.

Ex CAP. XXV. Venit autem homo Dei ad illum,
& ait: Rex, non egrediatur tecum exercitus Iſ-
raël, non eſt enim Dominus cum Iſrael. 84. 2
Separavit itaqué Amaſias exercitum, qui venerat ad
eum e Ephraim, ut reverteretur in locum ſuum.
At ili contrà Judam vehementer irati, reverſi ſunt
in regionem ſuam. Ibid.
Amaſias quoque, poſt cædem Idumæorum, & allatos
Deos liorum Seir, ſtatuit illos in Deos ſibi, &
adorabat eos, & illis adolebat incenſum. 85. I
Iratus Dominus contrà Amaſiam, miſit ad illun Pro-
phetam, qui diceret ei- Cur adoraſti Deos, qui non
liberaverunt populum ſunm de manu tua * Güm-
que hæc ille loqueretur, reſpondit ei. Num Conſilia-
rius Regis es? Quieſce, ne interficiam te. Tbid. 2
Diſcedenſque Propheta, ſeio quòd cogitaverit Deus
occidere te, qui & ſeciſti hoc malum, & inſuper
non acquieviſti conſitlio meo. 86. 1I
Cüumque fugiſſet in Lachis, miſerunt, & inierfecerunt
eum ibi. Reportantéſque ſuper equos ſepelierunt eum
cum Patribus ſuis. Ibid.
Ex CAP. XXXV. Non adversum te bodie venio,
ſed contrà aliam pugno domum, ad quam me Deus
ſeſtinatò ire præcepit. Deſine adversum Deum ſace-
re , qguti mecum eſt, n6 interficiat te. Noluit Joſias
reverti, nec acquievit ſermonibus Nechao ex ore
Dei. Ibid.
Nec acquievit ſermonibus Nechao ex ore Dei. Verum
perrexit, ut dimicaret in campo Mageddo. Ibique
vulneratus d ſagitrariis, diæit pueris ſatis, Educite
me de prælio. Qui tranſtulerunt eum in alterum cur-
rum, & aſportaverunt euim in Jeruſalem, mortuüuſ-

que eſt. 6. 2
Ex Libro primo Eſdræ.

Ex CAP. I. Præcepit mihi, ut ædificarem ei domum
in Jeruſalem. 8. 1
Haæc dicit CGyrus Rex Perſarum Omnia regna terræ
dedit mihi Dominus Deus Cœli, & ipſe praæcepit mi-
bi, ut ædificarem ei donzum in Jeruſalem. 8. 1
d 93. 1
Aſcendat in Jeruſalem, & ædificet domum Domini.
21 5. 2
Adjuverunt manus eorum, vaſis argenteis & aureis.
25 5. I
Adjuvent eum viri de loco ſuo, argento & auro &
ſubſtantia. Ilbid. 2
Rex quoque Cyrus protulit vaſa Templi Domini, &
anmemeravit ea Saſſabar Principi JudeJ. 256. 1
Ex CAP. III. Congrégatus eſt ergo populus, quaſt vir
Anus, in Jeruſalem & adificaverunt altare Dei
WMraël, ut offerrent in eo bolocauſtomata. 215. 2
Ex CAP. IX. Cimque audiſem ſermonem iſtum, ſeidi
Pallium menum, & tunicam, & evelli capillos ca-
bitie mei & barbæ, & ſedi mœrens. 259. 2
Ex CAPF. XM. Jic ergo orante Eſärà, & implorante

Deum, & ſflente, & jacente ante Templum Dei
collectus eſt ad eum de Iſraël cœtus grandis nimi⸗
virorum & mulierun, & puerori m. G& flevij „o-
pulus Retu multo. Et reſpondit Sechenias, & Axit
Eſdræ: Nos prævaricati ſumus in Deum noſtrum
Et nunc, ſi eſt pœnitentia in Iſrasl ſuper hoc per-
utiamus foœdus cum Domino Deo noſtro, ut projtcia-
mus univerſas uxores, & eos, qui de his nari ſunt
Juxtà voluntatem Domini. 259. 1

Ex Tobia.
Ex CAP. II. Statimque exiliens de accubitu ſuo, re-
linquens prandium, jejunus pervenit ad corpus. Tol.
lenſque illud portavit in domum ſuam ooculte. Cim.
g4é ooultaſſet corpus, manducavit panem. 218. 1
Ex CAP. VI. Aſavit carnes ejus, cætera ſalierunt.
134. I
Ex CAP. XII. Ego enim ſum Raphazl Anelus, ex
ſeptem, qui adſtamus ante Dominum. lbid.
Miſit me Dominus, ut curarem te. Benedicite Deum
cœli, & coram omnibus viventibus conktemini ei 5
uia ſecit vobiſeum miſericordiæm ſiam. lbid.
Ex CAP. XIII. Confitemini Domino, fllii Iſrael, & in
conſpectu gentium laudate eum: quoniam ided difß-
Verſit vos inter gentes, quæ ignorant eum, ut vos
enarretis mirabilia ejus, & faciatis ſcire eos, quia
non eſt alius Deus omnipotens prater eum. 217. I
Ex CAP. XKIV. Audite ergo filii mei Patrem ve-
Rerum, ſervite Domino in veritate, & flliis veſtris
mandate, ut faciant juſtitias & Eleiëmoſynas.
153: 2

Ex Libro Judith.

Ex CAP. II. Dixitque Cogitationem ſuam in eo eſſe,
ut ommnem terram ſuo ſubjugaret imperio. 13 5. 2
Vocavit Rex Holophernem, & dixit: Non parcet ocu-
lus tuus ulli regno. Ibid.
Tuno Holophernes vocavit Duces, & dinumeravit vi-
ros. Omnémque expeditionem ſuam fecit præire in
mieltitudine innumerabilium Cameloram. Frumen-
tmm ex omni Syria in tranſitu ſuo parari conſtituit.
Aurum verò & argentum aſſubfit multum nimis.
137. I
Ex CAP. X. Natim captus eſt in ſuis oculis Holo-
hernes. 136. I
Ex CAP. XII. Holophernes ſecit oœnam ſervis ſuis,

G& dixit ad Vagao Eunuchum ſuum: Vade, G

ſuade Hebræam illam, ut ſponté conſentiat habitare
mecum. Ibid.
Cor Holophernis concuſſum eſt: erat enim ardens in
concupiſeentia eus. Ibid.
Et jucundus fatctus eſt ad eam, bibitque vinum mul-
tum nimis. Erant autem omnes fatigati vino.
137. 2
Ex CAP. XIII. Erdtque Judith ſola in cubiculo. Por-
7 Holophernes jacebat in lötto, nimid ebrieiate
ſopitus. 136. 1
Percußit bis in cervicem ejus, & abſeidit caput ejus.
Sietitque Judith ante lelctum orans cum lacryns Et
cim hac dixiſet, pugionem ejus exolvit. 12
Eoce caput Holophernis Principis militiæ Aſoriotum.
Ibid. . .
Ex CAP. XIV. Una mulier Hebræa fecit confſeo-
nem in domo Regia Nabuchodonoſor. 136. 2
& I4c. 1

Widerunt veſtimenta ſiia: & intolerabilis timor T.

tremor cecidit ſaper eos. 137. I
Ex CAP. NX V. F'orrò univerſa, quæ Holophermnis pe-
culinriz fuiſſe probata ſunt, dederum Judith in
. 3 aufs

4
₰

137. 1

5 eryenl

40
,Cet:
m iMi.

Omnini 1
e mai nni

Es

. II. o u
5 ier.
Seven uralal,
Ny

eNW.E

Trouum Meilnn,
1xyI

u.. E g*
ku. I. Alin

3 1es
iulgte, Nepe

1

uen oNlitut
luen ſalllun
Nar. . I.

An cel,
1Ral. WII.

MI. XNII.

15 Alevamimn

Uunit in eiitue
rlunlunn en

„

Emnene Neat
unmm j⸗
ur, mnn

Saeræ Scripturæ.

auro & argento, & veſtibus, & gemmis. 214. I
Ex CAP. XKVI. Tuno cantavit canticum hoo Dom no
Judith, dicens: Dominus conterens bella, Domims
nomen eſt illi. Ibid.
Fiipite Domino in vympanis, cantate Domino in cym-
lalis: modulamini illi pfalmum novum. Ibid. 2

Ex Libro Eſther.

Ex CAP. II. Eo tempore, quo Mardochæus ad Regis
jannam morabatur, trati ſunt Bapgathan & Thates,
duo Eunuchi Kegis, qui janitores erant, voluerunt-
que inſurgere in kegem, & occidere eum. 187. 2
Janitores era, & in primo palatii limine praſide-
bant. I[bid.
D Ex Libro Job.

„

Ex CAbP. XXNX. Verſa eſt in luctum cithara mea,

& organum meum in vocem ſlentium. 244. 2
Ex Libro Pſalmorum.
Ex PSAL. I. Et erit tanquàm lignum. 131. 2

Ex PSAL. II. Aſtiterunt Reges terræ, & Principes
convenerunt in unum adversus Dominum, & ad-
versis Chriſtum ejus. Dirumpamus vineula eorum:
& projiciamus à nöbis jugum ipſorum. 81. 1
Wunc imielligite, Keges, erudimini, qui judicatis ter-
ram. 125. 2 & 134. 1
Eoo autem conſtitutus ſum Rex ab eo ſuper Gion
Montem ſanätum eus, 180, 2
Ex PSAL. IV. In pace, in id ipſum dormiam, & re-
quuieſcam. 159. 2
Ex PsAL. VIII. Omnia ſubjeciſti ſub pedibus eus:
oves, & boves univerſas, inſiper & pecora cam-
vi, volucres c&li, & piſces maris. 124. 2
Ex PsAL. XVII. Inclinavit cælos & deſcendit.
10. I
Poſuit tenebras latibulum ſunm. IIA. 2
Ex PSAL. KXI1. Ego autem ſum vermis, & non homo.
162. 2
Ex PsAL. XXIII. Attollite portas, Principes, ve-
Nras; & elevamini portæ æternales. 157. 2
Ex PsAL. XXVIII. Vox Domini coneutientis deſer-
tum. 245. 2
Ex PSsAL. XXXII. Dixit Deus, & facta ſunt.
22. 2
Ex PsAL. XLVII. Magnus Dominus, & laudabi-
lis nimis in civitate Dei noſtri: in monte ſanclo
eus. Fundatur exultatione univerſæ terræ mons Gion.
58. 1
Quoniam ecce Repes terræ congregati ſunt, convene-
runt in unum. Ipſi videnies ſic admirati ſunt, con-
murbati ſunt, oommoti ſunt ; tremor apprebendit
eos. Ibid.
Ex PsAL. XLVIII. Homo cuùm in honore eſet, non
intellexit: comparatus eſt jumentis inſipientibus, &
Mmilis factus eſt illis. 126. 2
Ex PsAL. LVII. Nicut aſpidis ſurdæ, & obturantis
aures ſuas. 127. 2
Ex PsSAL. LXI. Divitiæ ſi aflluant, nolite cor appo-
nere. 68. 1
Ex PsSAL. LXIV. In ſiillicidiis ejus lIætabitur germi-
nans. 119. 2
Ex PsAL. LXVIII. Tempeſtas demerſit me. 92. 2
Ex PsAL. LXXI. Deus judicium tuum Regi da, &
Iuſtitiam tuam filio Regis. Judicare populum tuum
in judicio: & pauperes tuos in juſtitia. 137. 2
Ex PSAL. LXXVI. Dixi, nunc œi. I04. I
Ex PSAL. LXNVII. CujE occideret eos, quærebant
eum, & revertebanur, & diluculo veniebant ad
eum. 91. 1 & 92. 1

Ex PsAL. CXLIII.

Et eduxit aquam de petra⸗ & dedux't tanquàm fla-
mina aquas. Et appoſuerunt adtbuc peccare ei: in
iram excitaverunt Excelſum. 91. 2
Er malè locuti ſunt de Deo. Ibad.
De poſt ſœtantes accepit eum, paſcere Jacob ſervum
ſuum, & Iſra?l heæreditatenz ſuam. Et pavit eos in
innocentia cordis ſui: G in imellectibus manuum
Iſuarum deduxit eos. 125. 1 & 132. 2
Ex PsAL. LXXXIII. Elegi abjectus eſſe in domo
Dei mei: magis quàm bhabitare in tabernaculis
Peccatorum. 2 41. 1
Ex PsAL. LXXXVIII. Quæ procedunt de labiis
meis, non faciam irrita. 29. 2
Ex PsAL. XCII. Domum tuam decet ſanctitudo Do-
mine. 23 f. 2
Ex PSsAL. CII. Miniſtri ejas qui facitis voluntatem
ejus. Omnes Angeli ejus, potentes virtute, facienies
verbum illius“ ad audiendam vocem ſermonum ejus.
133. I
Ex Bser. CIII. Vinum lætificat cor hominis. 140. 2
Hoc mare magnum, & ſpatioſum manibus n illic rep-
tilia, quorum non eſt numerus. Animalia puſilla
cum magnis. 21. 1 £ 2
Ex PSAL. CV. In ſimilitudinem vituli comedentis
num. 243. 2
Ex PSAL. CVIII. Sicut diploide, confaſione ſaudt.
18. 2
Ex PSsAL. CIX. Juravit Dominus, & non pœnitebit
eum. 34. 1
Ex PsAL. CXIII. Nim' ler illis fiaant, qui faciunt ea 3
& omnes, qui confulunt in eis. 85. 2
Ex PSAL. CXVIII. Juper denes intellexi. 129. I
Ex PSAL. CXX. Ecce non dormitabit neque dormiet,
qui cuſtodit Iſraöël. 133. I
Ex PsAL. CXLIII. Quorum os loquunum eſt va-
nitatem? 35. 2
Circumornataæ ut ſimilitudo
Templi. 228. 2 & 253. 2
Ex PsAL. CXLIV. Fidelis Dominus in omnibus
verbis ſatis. 28. I G 29. 2
Ex PsAL. CKLVII. Velociter currit ſermo eſus. 42.
2 & 86. 1

Ex PSsAL. CXLVIII. Dixit, & facta ſun0-. 2. 2
Ex Libro Proverbiorum.
Ex CAP. VIII. Per me Reges regnant. §. I

Per me Reges regnant: & legum conditores juſta de-
cernunt. Per me Principes imperant. Ibid.
Ex CAP. IX. Ni quis eſt parvulus, veniet ad me.
129. 1 .
Doce juſtum & feſtinabit accipere. ge ſapientem,
& diliget te. Qui arguit imbium, ſibi maculam ge-
nerat. 131. 1I
Ex CAP. NXXI. Manum ſuam miſit ad fortia, &G
digiti ejus apprehenderunt fuſum. 116. 2

Ex Eccleſiaſte.

Ex CAr. I. Omnia flumina intrant in mare, & mare
non redundat. 135. 1I & 141. I & 186. 2

Ex Cantico Canticorum.

Ex CAp. I. MWurænulas aureas faciemus tibi, vermi-
culatas argento. 50. I
Lectulus noſter floridus. digna domorum noſtrarum ce-
drina, laquearia noſtra cpreſſina. 62. 2 & 1 14.2
Nolite me conſiderare, quöd fuſca ſun; quia decolo-
ravit me dol. 68. 2
Indica mibi, quem diligit anima mea, ubi paſcas, abi
cubes is meridie. 69. I & 112. 2 & 169. 1
„ 4 Intro-

.

Index Locorum

Tutroduxit me Rex in cellaria ſua. Exultabimus, &
lætabimur in te, memores uberum tuorum. 92. 2
Meliora ubera tua vino, fragrantia unguentis optimis.

201. 2
Trahe me, poſt te curremus, in odorem unguentorum
tuorum. 260. I

Ex CAP. II. Jonet vox tua in auribus meis: vox enim
tua dulcis, & facies tua decora. 13. 1. & 141. 2
Capite nobis vulpes parvulas, duæ demoliuntur vineas.
16. 2
Ego ſtos campi. . . 252. 2
Ne ſuſcitetis, neque evigilare faciatis Dilectam. 262. 2
Laæva ejus ſub capite meo. Ibid.
Ex CAP. III. En lectulum Salomonis ſexaginta fortes
ambiunt ex fortiſſimis, omnes tenentes gladios, &
ad bella doctiſſiQDmi. 49. 2 & 52. I &r 2
LEoredimini, & videte, ſiliæ Sion, Regem Salomonem
in diademate, quo coronavit illum Mater ſua in die
deſponſationis illius. 7 52. 2
Ferculiun fecit ſibi Rex Salomon de lignis Libani.
Columnas ejus fecit argenteas, reclinatorium au-
reum, aſcenſum purpureum, media charitate con-
Rtravit. Ibid.
In lectulo meo per noctes quæſivi quem diligit anima
mea: quaæſivi illum, & non inveni. 62. 2 & 116. 2
Surgam & circuibo civitatem, per vicos & plateas
duckram, quem diligit anima mea. 224. 1I
Ex CAP. IV. Favus diſtillans labin tua, dponſar mel
& lac ſub lingua tua. 21. 2
Veni de Libano, veni, coronaberis. 54. 1
durge, Aquilo, & veni Auſter perfla hortum meum,
& fluent aromata illius. 88. 1
Veni de Libano, veni coronaberis, de capite Amana,
de vertice Sanir & Hermon. Ibid.
Capilli tui, ſicut greges caprarum. 220. 2
Umnes gemellis ſætibus, & ſterilis non eſt inter eas.
225. 2
Mille clypei pendent ex ea. 230. I
Ex CAP. V. Labia ejus Lilia, diſtillantia Myrrham
primam. 22. 1
Ego dormio, & cor meum vigilat. 54. 1
Manus illius tornatiles aureæ, plenæ hyacynthis.
1III. I
Cadut ejus aurum optimum. Crura illius columnæ mar-
moreæ, quæ Piachens ſunt ſuper baſes aureas. 120. 1
Invenerunt me Cuſtodes, qui circumeunt civitatem:
percuſerunt me, & vulneraverunt me: tulerunt
Pallium meum mihi cuſtodes murorum. 140. 2
c& 14 1. 2
Aperi mihi, ſoror mea, amica mea, Columba mea.
Caput meum plenum eſt rore, & cincinni mei guttis
noctium. 64. 2
Expoliavi me tunicà meâ, quomodò induar illa e Ibid.
& 88. 1
Lavi pedes meos, quomodò inquinabo illos?64.2 & 6 5.2
Manus meæ diſtillaverunt myrrbam: & digiti mei ple-
ni myrrhäà probatiſſima. 65. 1
Ex CAP. VI. Ad areoleam aromatum paſcatur in
hortis, & Lilia colligat. 245. I
Ex CAP. VII. Quid videbis in ſulamite niſi choros
Caſtrorum. 49. 2
MWagen ad vine as, videnmus, foruit vinea,
ſloruerunt mala punica. 102. 2
Caput tuum ut Carmelus. 108. 2
Ex CAP. VIII. Ahimilare caprea, hinnuléque cer-
vorum. 221. 1
Soror noſtra ubera non habet ,Ni murus eſt, ædifice-
mus ſuper eum pro pugnaoula argentea. Ego mu-
Tuii & ubera mea ſicut iurrit. 261. 2 & 262. 1

Ex Libro Sapientiæ.

Ex CAP. II. Opprimamus pauperem juſtum, & non
Parcamus viduæ, nec revereamur canos miihti tem.
poris. Nit autem fortitudo noſtra Lex injuſtitiæ. Cir-
cumveniamus ergo Juſtum, quoniam inutilis eſt no-
bis. Contumelid & tormento interrogemus eum.
60. 1
Vino & unguentis nos impleamus. Coronemus nos roſis,
antequàm marceſcant: nullum pratum ſit, quod non
periranſeat luxuria noſtra. 60. 2

Coronemus nos roſis. Opprimamus pauperem juſtum.

Ibid.
Ex CAP. IX. Tu elegiſti me Regem populo tuo, & ju-
dicem filiorum tuorum. 176 I.
Ex Iſsia.

Ex CAP. I. Quomodò facta eſt meretrix civitas de-
lis, plena judicii?* Juſtitia habitavit in ea, nmune
autem homicidæ. 16. 1
Vinum tuum miſtum eſt aqud. Ibid.
Væ genti peccatrici, populo gravi iniquitate ,„Vemini
nequam, filiis ſceæleratis. ,„67. 2
Dereliquerunt Dominum : blaſphemaverunt ſanctum
WMraël, abalienati ſunt retrorsum. A planta pedis
uſque ad verticem non eft in eo ſanitas. Vulnus, &
livor, & plaga tumens. lbid.
Filios enutrivi, & exaltavi ipſ autem ſpreverunt
me. Cognovit hos poſſeſſorem ſinm, & aſmus præſepe
Domini ſiuis Iſrael autem me non cognovit. 68. I
& 230. 2
Venite, & arguite me, dicit Dominus. 132. 2
Ex CAP. II. Kepleta eſt terra argento & auro, & non
eſt finis Theſaurorum ejus: & repleta eſt ierra ejus
quis, & innumerabiles quadrige ejus. Et repleta
eſt terra ejus dolis opus manuum ſuarum adora-
verunt. 6 5. 2
Et inmimerabiles quadrigæ ejus. Et repleta eſ terra ejus
idolis. 67. 1 & 2
Ex CAP. V. Qui dieitis malum bonum, & bonum ma-
lum: ponentes tenebras lucem, & lucem tenebrat.
Hac dicit Dominus. 77. 2
Quid eſt, quod debui ultrà facere vineæ meæ, & non
Jeci 5 91. I
Ex CAP. VI. Et clamabant alter ad alierum, &
dicebant, Jandtus, Janctus, Janctus, Dominus
Deus exercituum. Et dixi: Væ mihi, quia tacui,
Tuia vir pollutus labiis ego ſum. 261. 2
Ex CAP. VII. Et factum eſi in diebus Achaz, aſcen-
dit Raſin Rex Gyriæ, & Phacee ſilius Romeliæ Rex
IWrasl in Jeruſalem, ad præliandum contrà eam.
9., 1
Et dixit Dominus ad Iſiäam: Egredere in occurſum
Achazx, ad extremum aquæductus piſeinæg. Ilbid.
Ex CAF. XI. Egredietur virga de radice Jeſe, &
Ros de radice ejus aſcendet. 116. 1
Et requieſcet ſuper eum Spiritus Domini, Wirins
conſilii, & fortitudinis. Et replebit eum WPiritus ti-
moris Domini. Judicabit in Juſtitia panperes: G
percutiet terram virg oris ſiu, & ſpiritu lIabiorum
ſuorum interficiet impium. 141. 2 & 142.
& 257. 2
Replebit eum ſpiritus timoris Domini. Non ſecundum
viſßionem oculorum judicabit; ſed judicabit in juſtitia
vauperes. 143. 1
SWiritu labiorum ſuorum interficiet impium. Er erit
juſtitia cingulum lumborum ejus. 258. 1 & 2
Ex CAP. XIX. Ecce Dominus aſcendet ſuper nubem
levem, & ingredietur Kovptum, & commovebuntur
limulacra Wgypti à facie ejus. 231

lu .
amrcolintate 7
⸗ Piiſe.
; Eaif 6

1
AOpreur
, Centeß

NIIX. l
lntes iſi ml
Dominus, 4
eri.

lr LV. amt

unn 34 inelr
uue enn ſu
UCeXIII. n
unn doir nu
1402
E.

1CNu
n iilnen 1
ilfi, ui Grile
tin ilud. Er ed
Alne, Ain.
lii Aur Nun
Uir Nalan ſoer
II2 &
Un. W. Ver
E
n XII .
Uunbare e h
Ete cnpurrue,
bſd VV.
1 MII
lin ur he
. lfunter vl
in tran

E,
D

El. Umn
em Olarior.

Rienie

hmn a
eamn (t

nin e

n

zi.

A nnii
binii,

4
4.
Gaui i
eS

1em 6
. ſhlen
ultktin dr

1. N nskifen

⸗
S

ſumnike u
dter A As
ltu, Nlr,
i. Nend,
n Cun 4lejf

. , 1 9
Pluerfiu ain

rlluun

FPyredere
Hyel
ecuclu it ,
a de
8

==

4

I
. 665
. mit,
piing Ne ,
inpltiin
, &G rn,

D ,
,OiN,
i Ai 9

fiu Sll
N.
u enl
& ℳ.
m, .
u.

—

Sacræ Scripturæ.

Ex CAP. XXR. Qui dicunt videntibus, nolite vi-
dere: & aſpicientibus, nolite aſpicere: Loquimini
nobis placentia. 20. 1
Ex CAP. AXXXIII. Ned væ, qui pradaris, nönne &
ipſe prædaberis? 228. 1
Ex CAP. KXXVIII. Duimnm adhuc ordirer ſuccidit
me. . 1I04. 1
Tu autem eruiſti animam meam, ut non periret, pro-
jeciſti poſt tergum tuum omnia peccata mea. bid.
Ex CGAP. XL. Omnis caro ſœænum. 12. 2 & 156. I
Ex CAP. XLIV. Qui dico Cyro⸗ Paſtor meus és: &
omnem voluntatem meam complebic. Qui dico Hie-
ruſalem, Wadificaberis: & Templo, Fundaberis.
83. 1
Ex CAP. XLV. Hac dicit Dominus Chriſto meo Cy-
o, ocujus apprehendi dexteram, ut ſubjiciam ante
aciem ejus Gentes. 8. 1I & 124. 2
Ex CAP. XLIX. Leva in circuitu oculos tuos, & vi-
de: Omnes iſti congregati venerunt tibi. Vivo ego,
dicit Dominus, quia his omnibus velut ornamento
veſtieris. 93. 2
Ex CAP. LV. Verbum meum non revertetur ad me
vacunm, ſed faciet quyxcumque volui, & proſpera-
bitur in his, ad quæ miſi illud. 7. 2
Deſcendit imber, & nix de cœlo, & illuc ulirà non re-
vertitur, ſed inebriat terram, & infundit eam, &
germinare eam facit “ & dat panem comedenti.
Ibid.
Ex CAP. LXIII. Torcular calcavi ſolus, & de Gen-
tibus non eſt vir mecum calcavi eos in furore meo.
140. 2
Ex Jeremia.

Ex CAP. I. Quid tu viles, Jeremia? Et dixi, Vir-
gam vigilantem ego video. Et dixit ad me: Bené
vigdiſti, quia vigilabo ego ſuper verbo meo, ut fa-
ciam illud. Et fattum eſt Verbum Domini ſecundò
ad me, dicens: Quid tu vides? Et dixi, Ollam
Juccenſam ego video, & ſaciem ejus à facie Aqui-
lonis. Et dixit Dominus ad me. Ab Aquilone pan-

detur malum Juper omnes habitatores terræ. 30. 2
& 113.2 & 122. 2

Ex CAP. IV. Ventrem meum, ventrem meum doleo.
166. 1
Ex CAP. XIII. Et abii ad Euphratem, & fodi, &
tuli lumbare de loco ſuo, ubi abſconderam illud:
& ecce computruerat. 223. I
Ex CAP. XXVII. Ipſi prophetant in nomine meo
mendaciter: ut pereatis tam vos, quàm Prophetæ,
gili vaticinantur vobir. 35. 2
In Babylonem transferentur, & ibi erunt uſque ad
diem Viſitationis ſuæ, dixit Dominus. Ibid.

Ex Ezechiele.

Ex CAP. I. Et totum corpus oculis plenum in circuitu
kpſarum quatuor. 113. I

Et manus hominis ſub pennis eorum in quatuor parti-

bus. Ibid.
Ex CAr. VIII. Et ecce in oſtio Templi Domini inter
veſtibulum & altare, quaſi viginti quinque viri dor-
Ia habenies contrà Templum Domini, & facies ad
orientem, & adorabant ad ortum solis. 227.2
Ergo & ego ſaciam in furores non parcet oculus meus,
nec miſerebor. Ibid.
Ex Cap. XIII. Hæc dicit Dominus Deus: vaæ Pro-
Phetis inſipientibus, qui ſequuntur ſpiritum ſuum,
G nibil vident. Quaſi vulpes in deſertis Prophetæ
rui, Iſrael. 16. 2
Et violabant me ad populum meum propier pugillum
bordei, & fragmen panis, ut vivificarent animas,
uaæ non vivunt. 17. 2

Conſuunt pulvillos ſubl omni cubitu manus: G& fa-
ciunt cervicalia ſub e pite univerſæ atatis. bid-
& 18. 1 3
Ex Daniele.

Ex CAP. I. Tenta nos, obſecro, ſervos tuos diebus
decem, & dentur nobis legumina ad veſcendum, &
aqua ad bibendum. 12. 1 & 2.
Et ait Rex Aſphenez præpoſito Eumuchorum, ut intro-
duceret de Mur Iraël, G& de ſemine regio, & Ty-
rannorum pueros, in quibus nulla eſſet macula, de-
coros Formâ, & eruditos omni Napientid, & cau-
tos Scientid, & doctos Diſeiplina, & qui poſſen ſta-
re in Palatio Regis: ut doceret eos Literas & lin-
guam Chaldæorum. 59. I
Seterunt in conſpettu Regis. Et omne verbum Sa-
pientiæ & Intellectüs, quod ſeiſeitatus eſt ab eis Rex;
imnwenit in eis decuplum. 9. 2
Ex CAP. II. Tu Rex cogitare cœpiſti in ſtrato tuo,
quid eſſet futurum poſi hæc. 49. 2 & 54. I
Ex CAP. III. Veréne Sidrach, Miſach, & Abdenago,
Deos meos non colitis? 23. 2
Notum ſit tibi, Rex, quia Deos tuos non colimus, &
Statuam auream, quam erexiſti, non adoramus.
Ibid. & 44. 2
Ecce Deus noſter quem colimus. 23. 2
Ecce enim Deus noſter, quem colimus, poteſt eripere
nos de camino ignis ardentis, & de manibus tuis;
⁶ Rex, liberare. 1
Et quis eſt Deus, qui eripiet vos de manu mea? Ibid.
& 130. I & 2 ,
Et erumpens Nabuchodonoſor, ait: Benedictus Deus
eorum, qui eruit ſervos ſuos, qui crediderunt in
eum, & verbum Regis immutaverunt. 130. I
Mirabilia fecit apud me Deus excelſus. Placuit ergo
mihi prædicare ſigna ejus, quia magna. Omnis po-
pulus, tribus, & lingua quæcunque locuta fuerit
blaſphemiam contrà Deum Sidrach, Miſach, G&
Abdenago, diſpereat, & domus ejus vaſtetur e
neque enim eſt alius Deus, qui ità poſſit ſalvare.
Ibid. 2 .
Confeſtim viri illi vintti cum Thiaris & Veſtibis
miſſt ſunt in medium fornacis ignis ardentis. Nam
Iuſſio Regis urgebat. 142. 1
Erupit, & incendit, quos reperit juxtà fornacem de
Chaldæis. 180. 1
Tunc Rex promovit Nidrach, Miſach, & Abdenago
in Provincia Babylonis. Ibid. 2
Et non tetig t eos omninò ignis, neque contriſtavit;
nec quicquam moleſtiæ intulit. Erupit, & incen-
dit quos reperit juxtà fornacem de Chaldæis.
241. 2
Ex CAP. IV. Fœnum, ut bos, comedes. Quamobrem,
peccata tua eleëmoſynis redime. 10. 1T
Ego Wabuchodonoſor quietus eram in domo mea, &
Jomnium vidi, quod perterruit me. 49. 2
Videbam, & ece Arbor in medio terræ, & altitudo
ejus nimia. Magna arbor, & fortis, & proceritas
ejus contingens Cæœlum. Et fruétus ejus nimius.
92. 1
Subter eam habitabant animalia & beſtic, & in ra-
mis ejus converſabantur volucres oli: & ex ea
veſcebatur omnis caro. Ibid.

Fænum ut bos comedes, & rore cæli infundéris.
28. 1

HMicient te ab hominibus, & cum beſtüäs, feriſque erit
babitatio wa. Ibid.
Nonne hec eſt Babylon magna, quam ego adifica-
vi5... Vox de cœlo ruit, Tibi dicitur Rex-
Ffœnum quaſi hos comedes... Eddem hor Jermo
completus eſt ſuper WNabuchodonoſor, & ex homini-
bus aljectus eſt, & fanum ut bos comedit. lbid.
Ex

Index Locorum

Ex CAP. V. Appenſus es in Ratera, & inventus es
minis habens. Diviſum eſt regnum tuum, & datum
eſt Medis & Perſis. 41. 1 & 57. 1
Tunc jubente Rege, indutus eſt Daniel purpurd, &
circundata eſi torques aurea collo ejus: & prædica-
zum eſt de eo, quod haberet poteſtatem tertius in
. 7e6gn0ο. . 41. 2
Tune allata ſunt vaſa aufea, quæ aſportaverat de
Templo. Et biberunt in eis Rex, & optimates ejus,
zorε⁸ & concubinæ illius. Bibebant vinum, &
laudabant Deos ſuos aureos & argenteos, æreos, fer-
veos, ligneéſque, & lapideos. 62. 1 & 207. 2
& 210. 1
Præcepit ergo jam temulentus, ut afferrentur vaſa
aurea & argentea, quæ aſportaverat Nabuchodono-
ſor Pater ejus de Templo : ut biberent in eis Rex &
optimates ejus, uAxoréſque ejus & concubinæ. 207. 2
Ex CAP. XIII. Exclamavit voce magna: Mundu
ego ſum à ſanguine bujus. Sic fatui klii Irasl,
non judicantes, neque quod verum eſt cognoſcen-
tes, oondemnaſtis filiam Iſrazl? 129. 1
Reverſus eſt ergo Populus cum feſtinatione, & dixerunt
ei ſenes: Vemi, & ſede in medio noſtrüm, & indi-
ca nobis: quia tibi Deus dedit honorem ſenectutis.
Ibid. 2
Et imterfecerunt eos, & ſalvatus eft ſanguis innoxius
in die illa. Ibid.
Ex CAP. XIV. Daniel, tolle prandium, quod mi-
ſit tibi Deus. 101. 2
Et clamavit Habacuo, dicens, Daniel ſerve Dei,
tolle prandium, quod miſit tibi Deus. Et ait Daniel.
Recordatus es enim mei, Deus, & non dereliqui-
ſi quærentes te. Surgénſque Daniel comedit.
102. 1 & 212. 2
Et erat Draco magnus in loco illo, & colebant eum
Babylonii. Et dixit Rex Danieli: Ecce nunc non
potes dicere, quia iſte non ſit Deus vivens: adora
ergo eum. 143. 1
Ex Oſee.

Ex CAP. IX. Woli lætari Iſrael, noli exultare ſicut
populi: quia fornicatus es à Deo tuo. Arca & tor-
cular non paſcet eos, & vinum mentietur eis. 175. 1

Ex Jona.

Ex CAP. I. Tollite me & mittite. 175. 2
Quod eſt opus mum? & quæ terra tua? & quò va-
dis? vel ex quo populo es tu? Et dixit ad eos: He-
bræus ego ſum, & Dominum Deum cœli ego timeo,
qui fecit mare & aridam. 191. 2. & 195. 1
Er timuerunt viri timore magno. Et dixerunt ad eum:
Quid faciemus tibi, & ceſabit mare à nobis ⁵
192. I
Quaſumus, Domine, ne pereamus in anima viri iſ-
tius, & ne des ſuper nos ſanguinem innocentem.
192. 1
Et remigabant viri, ut reverterentur ad aridam, &
non valebant. Ibid.
Ex CAP. II. Et præparavit Dominus piſeem gran-
dem, ut deglutiret Jonam. 193. 2
Et erat Jonas in Ventre piſcis tribus diebus, & tribus
noctibus. Et oravit Jonas ad Dominum Deum ſuum
de ventre piſcis. Ibid. & 194. 2
Et dixit Dominus piſci, & evomuit Jonam in aridam.
194. 2
Ex CAP. IV. Melius eſt mibi mori, quàùm vivere.
Et dixit Dominus ad Jonam: Putdſne bené iraſce-
ris tu ſuper hederam Et dixit, Benè iraſcor égo,
ad mortem. 128. 1
Propter hoc præoccupavi ut fugerem in Tharſis. Ibid.

Ex Za charia.

7

Ex CAP. V. Vidi, & ecce volumen volans. 245. I
Educam illud, dicit Dominus exercituum, & veniet
ad domum furis, & ad domum jurantis in nomine
meo mendaciter: & commorabitur in medio domus
ejus, & conſumet eam, & ligna ejus, & lapides ejus.
245. 1

Ex Libro primo Machabæorum.

Ex CAP. VII. Dixerunt: Homo Sacerdos de ſemi.
ne Aaron venit, non decipiet nos. 198. 1
Oecidit eos, in una die, ſecundum verbum quod
Jeriptum eſt: Carnes Santtorum tuorum, & ſan-
guinem ipſorum effuderunt in circuitu Jeruſalem.
Ibid. 2
Ex CAP. XII. Nos cuùm nullo horum indigeremus,
hahentes ſolatio ſanétos libros, qui ſunt in mani-
bus noſeris. 244. 1 & 2

Ex Libro Secundo.

Ex CAP. VII. Juprà modum Mater mirabilis, ſin-
gulos illorum hortabatur voce patrid. Itaque irri-
dens erudelem tyrannum, ait: Fili mi, miſerere
mei, quæ te in utero novem menſibus portavi, &
lac triennio dedi, & alui, & in atatem iſtam
perduxi. Peto, Nate, ut aſpicias ad eœlum. Cum
baæc illa adhuc diceret: ait Adoleſeens. Quem ſu-
ſtmetis ? Non obedio præcepto Regis, ſed præcepio
Legis. 152. 2
Ex Matthæo.

Ex CAP. IV. Non in ſolo D vivit homo, ſed in
omni verbo, quod procedit de ore Deii. 24 1I. 1
Wriptam eſt. 242. 2
Ex CAP. VI. Ji ergo lumen, quod in te eſt, tenebræ
ſunt: ipſæ tenebræ quantæ erunt? 240. 1
Ex CAP. XI. Joannes autem cùm audiſet in vincu-
lis opera Chriſti. 188. 1
Ulis autem abeuntibus, eœit Jeſus dicere ad turbas
de Joanne: Quid exiſtis in deſertum videre? Pro-
phetam. Etiam dico vobis, & plus quàm Prophe-
tam. Hic eſt enim, de quo ſeriptum eſt: Ecce ego

mitto Angelum meum. Ibid.

Ex CAP. XII. Ecce Mater tua & fratres tui foris
ſtuant, quærentes te. 251. I
Ecce pluſquàm Jalomon hic. 252. 2
Ex CAP. XIII. Nonne bonum ſemen ſeminaſti, undé
ergo zizanium. 29. I
Simile eſt regnum cœlorum ſagenæ miſſæ in mare, G
ex omni genere piſcium congreganti. 76. 1
Quam cùm impleta eſſet, educentes, & ſecus littus
ſedentes, elegerunt bonos in vaſa, malos autem fo-
ras miſerunt. Ibid. 2
Fit arbor, ità ut volucres cœli veniant, & habitent in
ramis ejus. 244. 2
Ex CAP. XIV. Domine, ſalvum me ſac. 21. 1
Ex CAP. KV. Non eſt bonum ſumere panem kliorum,
& mittere canibus. 202. 2
Non ſum miſſus niſi ad oves, quaæ perierunt, domus
Iſrall. 203. 1I
O mulier, magna eſt ſides tua. Ibid.
Ex CAP. XIX. Ecce nos reliquimus omnia, & ſecuti
ſumus te, quid ergo erit nobis? 114. 2. & 115.2
& 252. 2
Vor qui ſecuti eſtis me, ſedebitis ſuper ſedes duode-
cim Judicantes. . 114. 2
Ex CAP. X X. Quid hic ſtatis tot die otioſi? Nemo
nos conduxit. 32. 2
Ex

gulhnih
meli, Mn hu
PE"“.,

er oes
vvneri flile
Ael ℳ:

u.
CeMVI.

umn tradan

e

mmen t
icer onin netnel
uthe.
BCN. XIV. E
luuntien, G a
eb Num
loer ommn de
ſſn.
Uer ii et.
1040 XM. Ha
homn ſrinin
encient Je
Uln. XVI. ]
Aiue Pycz,
1,6 lcnida

nl. Nine
l gen, Don

g. Nue en

nſe rez .

yn

1
W

a gell,

ti

lunet “
eNeyeitig 1
nun in⸗
rabine;

4
hten

in lutl 4
Dretihn. e
ſunlin
hyun 4

lo dern il

, aer S
er A O N,

1

ſgene nſ⸗im
anm n
Allueui, *
l

—

Sacræ Scripturæ.

Ex CAP. X XI. Nunquàm legiſtis in cripturis: La-
pidem, quem reprobaverunt adifcantes, hic ſac-
zus eſt in capitt anguli3 242. 2
Ex CAP. KXII. Imtravit autem Rex, ut videret
diſcumbentes & vidit ibi hominem non veſtitum
veſte nuptiali. Et ait illi: Amice, quomodo huc

intraſti, non habens veſtem nuptialem? 139. I
Quoſeunque inveneritis, vocate ad nuptias. Ibid.

Pigatis manibus & pedibus ejus, mittite eum in tene-
bras evteriores. Ibid. 2
Ex CAP. XXV. Homo durus, metis, ubi non ſemi-
naſti. 161. 2
Et ſatuet oves quidem à dextris ſuis, hœdos autem à
umniſtris. 137. 2
Cùm venerit ſilius homin's in majeſtate ſua, & om-
nes Angeli ejus: tunc ſedebit Juper Jedem majeſ-
tatis ſuc. Ibid.
Ex CAP. XXVI. Quid vultis mibi dare, & ego vo-
bis eum tradam 17. 2
Et oſculatus eſt eum. 65. 1

Ex Marco.

Ex CAP. I. Et erat lIoannes veſtitus pilis Cameli, &
zond pelliced circà lumbos ejus. 258. 2
Ex CAP. VI. Audito eo mulia faciebat, & libenter
eum andiebat. 19. I
Phantaſma eſt. 21. I
Dicebat enim Joannes Herodi: Non licet tibi habere
uxorém fratrir tui. 22. 1 & 258. I1
Herodes enim metuebat Joannem, & audito eo, mul-
ta faciebat. 258. 2
Ex CAP. XIV. Et adduxerunt Jeſum ad ſummum
Nacerdotem, & convenerunt omnes Sacerdotes, &
ſeribæ & Sen' ores. 138. 2
Exurgens ſummus Sacerdos in medium, interrogavit
Jeſim. Ibid.
Hic ex illis eſt. 240. 2
Ex CAP. XV. Et confeſtim manè Summi Sacerdo-
tes, eum ſenioribus, & ſeribis, & univerſo Conci-
lio, vincientes Jeſum, duxerunt & tradiderunt
Pilato. 138. 2
Ex CAP. XVI. Eumes in Mandum univerſum,
Prædicate Evangelium omni creaturæ, Qui ceredi-
derit, & baptizatus fuerit, ſalvus erit. 74. 2

Ex Luca.

Ex CAp. I. Et ingreſſus Angelus ad eam, dixit: Ave
gratiâ plena, Dominus tecum, benedicta tu in mu-
lieribus. Quæ cim audiſet, turbata eſt in ſermone
cjus. 107. 2 & 108. I Sr 2
In menſe autem ſexto, Miſus eſt Angelus Gabriel à
Deo, in civitatem Galilææ, cui nomen Nazareth, ad
Virginem deſponſatam viro, cui nomen erat Joſeph.
133. 2
Aperium eſt autem illico os ejus, & loquebatur.
147. 2
Et poſtulans pugillarem, ſeripſit. Ibid.
Et Zacharias pater eus repletus eſt Spiritu Sancto,
& Prophetavit, dicens : Benedittus Dominus Deus
Hakl. 148. 1
Et regnabit in domo Jacob in æternum. 150. I
Ex CAP. II. Fili, quid feciſti nobis ſio ? Ecce Pa-
ter tuus, & ego dolentes quærebamus te. 251. 1
Ex CAP. IV. Nurgens autem Jeſus de Synagoga in-
troivit in domum Simonis. 109. 1
Medice, cura ie ipſum. 256. I
Ex CAP. VI. Menſuram bonam & confertam, &
coagitatam, & ſuperfluentem dabunt in ſinum ve-
Drum. 113. 2
Ex CAP. VII. Domine, noli vexari. Non enim ſum

dignus, ut ſub teœttum meum intres. 108. 2 & 109. 1
Quia dignus eſt, ut hoc illi præſtes diligit en m gen-
tem noſtram, & Synagogam ipſe ædificavit nobis ⁵
108. 2
Et ecce mulier, quæ erat in civitate peccatrix, ut
cognovit, quòd Jeſus accubuiſſet in domo Pharſæi;
attulit alabaſtrum unguenti. 219. 2
Lacrymis oœpit rigare pedes ejus. 221. 1I
Ex CAP. XII. Anima, babes multa bona poſia in
annos plurimos, requieſce, comede, bibe, epulare.
213. I
Stulte hac nocte animam tuam repetent à te: quæ au-
tem paraſti, cujus erunt? Ibid.
Ex CAPF. XIII. Uſque dum ſodiam circà illam, &
mittam ſtercora. 102. 2
Ex CAP. XV. Erat autem ſilius ejus ſenior in agro 3
GEG, oum ven ret, audivit Gmphoniam, G& chorum.
114. 1I
Pater, peccavi in oœlum, & coràm te. IIS. I
Pater ergo illius egreſſus, oœt rogare illam. At
ille reſpondens, dixit Patri ſuo: Ecce tot ann s ſer-
vio tibi, & nunquàm mandatum tuum præterivi,
& menquàm dediſti mihi hæxdum, ut cum amicis
meis epularer. JNed poſtquàm filius tuus hic, qui
devoravit ſubſtantiam ſuam cum meretricibus, ve-
nit, occidiſti illi vitulum ſaginatum. 132. 2
& 250. 1
PFili, m ſemper mecum es, & omnia mea tua ſamnt.
132. 2
Ex CAP. XVIII. Cæcus quidam ſeædebat ſecus viam
mendicans. II3. I
Domine, ur videam. 248. TI
Ex CAP. XIX. Ecce dimidium bonorum meorum
Domine, do pauperibus: & ſi quid aliquem defrau-
davi, reddo quadruplum. 11 5. 2
Zachze, feſtinans deſcende, quia hodis in domo tua
oportet me manere. 200. 2 & 201. T
Ex CAP. KXI. Cœlum & terra tranſibunt, verba au-
tem mea non tranſibunt. 29. 2
Vidit avutem & quandam viduam pauperculam, mit-
tentem æra minuta duo. 255. I
Vere dico vobis, Juia vidua hæc pauper plus, quàm
omnes miſit. Ibid.
Ex CAP. XXII. Reges Gentium dominantur eorum.
Vos autem non ſio= ſed qui major eſt in vobis, ſiat
licut minor: & qui præceſſor eſt, ſicut miniſtraior.

.2
Ex CAP. KXIV. MWonne cor noſtrum ardens erat
in nobis, dum loqueretur in via, & aperiret nobis
Soripturas? 241. 2
Ex Joanne.

Ex CAP. I. Quotquot autem receperunt eum „ dedit
eis poteſtatem filios Dei fieri. 75. 1
Vidit Jeſus Nathanael venientem ad ſe, & dicit de
ο Ecce vere Iraëlita, in quo dolus non eſt.
.I
Quem ſeripſit Moyſes in lege, & Prophetæ: Iwweni-
mus Jeſum filium Joſeph à Nazareth. Ibid.
A Naxareth poteſt aliquid boni eſſe? Ibid. 2
Verbum Caro fäctum eſt, & bhabitavit in nobig,.
253. I

Lux in tenebris.

Ibid.
Tenebræ non comprehenderunt. Ibid.
Ex CAF. II. Quid mibi & ibi, mulier? 25v1. 1

Ex CAr. III. Wpiritus, ubi vult Pirat, ſed neſcis,
unde veniat, aut quò vadat. 157. 2

Ex r. IV. Credidit ipſe, & domus ejus tota.
260. 1

Ex CAF. V. Hominem non bhabeo. 163. 2
Mukltitudo magna languentium expectantium aqu
motum, 248. 2
Ex

Index Locorum

Ex CAP. VI. Caro non prodeſt quicquam. SWpiritus
eſt qui vivificat. 24 5, 2
Ex CAP. XIII. Imroivit in eum Satanas. 168. 2
Capit lavare pedes Diſcipulorum, & exterg're linteo.
221. 1 .
Si non lavero te » non babebis partem mecum.
Ibid. 2
Er vos debetis alter alterius lavare pedes. Exemplum
enim dedi vobis. 262. 1

Ex Actibus Apoſiolorum.

Ex CAP. VIII. Et ecce, vir Eithiops, Eunuchus po-
tens Candacir Reginæ Wthiopum, qui erat ſuper
omnes gazus ejus, venerat adorare in Jeruſalem:
& revertebatur ſedens ſuper currum ſuum, lepénſque
Iſaiam. 12. 2
Locus autem Seripturæg, quam legebat, erat hbic:
Tanquàùm owis ad occiſonem duttus eſt, & ſicut
Agnus coràùm tondente ſe, ſine voce, ſic non aperuit
os ſuum. 13. 1

Et juſſit ſtare currum & deſcenderunt merque in

aquam Philippus & Eunuchus, & baptizavit eum.
Ibid.
Ex CAP. IX. Domine, audivi à muliis de viro hoc,
quanta mala fecerit ſanctis tuis in Jeruſalem - G&
bic habet poteſtatem à rincipibus Sacerdotum al-
ligandi omnes, qui invocant nomen tuum. 128. 1
Ex CAP. X. Abſi Domine, Quod Deus purifcavit,
u commune ne dixeris. 3 5. 1
Ex CAP. XVIII. Poſt hæc egreſſus ab Athenis, ve-
nit Corintbum: & inveniens quendam Judæum,
nomine Aquilam, & Priſcillam uxorem ejus, ac-
ceſſit ad eos. Et quia ejuſdem erat artis, mane-
bat apud eos, & operabatur. 123. 2

Ex Epiſtola ad Romanos.

Ex CA P. II. Qui dicis non mœchandum, mœcharis?
Qui abominaris idola, Nacrilegium facis? 256. 1
Ex CAP. VI. An ignoratis, quia quicunque baptixati
ſumus in Chriſto Jeſu, in morte ipſius baptixati ſu-
mus? Conſepulti enim ſumus cum illo per baptiſmum
in mortem: ut quomodo Chriſtus ſurrexit à mortuis,
ità & nos in novitate vitæ ambulemus. 216. 2
Ex CAP. VIII. Vos autem in carne non eſtis, ſed
in Spiritu: ſi tamen Spiritus Dei habitat in vo-
bis. Qui autem in carne ſunt, Deo placere non
oſſunt. 76. 1
Ex CAP. K. JNed non omnes obediunt Evangelio.

.2
Nöt nin eſt diſtinctio Judæi & Graci: nam idem
Dominus omnium. 76. 2
Ommnis quicumque invocaverit nomen Domini, ſalvus
erit. Ibid.
Ex CAP. XI. Ergo noli altum ſapere, ſed time. 40. 1
Tu autem oum oleaſter eſſes, inſertus es in illis, & ſo-
cius radicis & pinguedinis olivæ factus es. Nam tu
ex naturali exciſus es oleaſtro, & contrà naturam
inſertus es in bonam olivam. 103. 1
Ex CAP. XII. Non plus ſapere; ſed ſapere ad ſo-
brietatem. 39. 2
Ex CAP. XIII. Non eſt poteſtas niſi à Deo. 49. 1
& 175. 1
Induimini Dominum Jeſum Chriſtum. 171. 2
Ex CAP. XIV. Qui non manducat, manducantem
non judicet. 246. 1

Ex Epiſtola prima ad Corinthios.

Ex CAP. I. Ego qisidem ſum Pauli: ego autem Apol-
lo: ego vero S. 4 Z. e 7. 1

Numquid Paulus erucifweus eſßt pro vobie? aut in no-
Pns Pen baptizati eſtis? Diviſus eſt Chriſtus?
Ibid. 2
Ex CAP. II. Quis enim hominum ſcit, quæ ſunt lo-
minis, niſi Spiritus hominis, qui in ipſo eſt. 17. 1
Ex CAP. III. JNi quis Templum Dei violaverit: diſ-
perdet illum Deus. 246. 2
Ex CAP. VI. Omnia mihi licent, ſed ego ſub nullius
redigar poteſtate. 79. 1
Jam quidem omninò delictum eſt in vobis, qudd ju-
dicia habetis inter vos. Quare non magis injuriam
accipitis:
216. 1
Sæcularia igitur judicia ſi habueritis, contemptibiles,
2 in Eccleſia, illos conſtituite ad judicandum.
bid. 2
Ex CAP. VII. Pretio empti eſtis, nolite fieri ſervi

bhominum. 78. 2
Alius quidem ſic, alius verò ſic. 246. 1
Melius eſt enim mubere, quàm uri. 247. 2

Ex CAP. IX. JNi nos vobis ſpiritualia ſeminavimus:
magnum eſt, ſi nos carnalia veſtra metamus 5
75. 2
Ex CAP. X. Jive ergo manducatis, ſive bibitis, Rwe
aliud quid facitis, omnia in gloriam Dei facite.
218. 2 & 22 I. I
Ex CAP. XI. Numquid domos non habetis ad man-
ducandum & bibendum, aut Eccleſiam Dei contem-
nitis. 226. I
Ommnis mulier orans, aut prophetans, non velato ca-
pite, deturpat caput ſuum. 228. 2

Ex Epiſtola ſecunda.

Ex CAP. VI. Quaæ ſocietas luci ad tenebras ?* Quaæ
autem conventio Chriſti ad Belial? 156. 1 & 231. 1
Separamini dicit Dominus, & immundum ne tetige-
ritis: & ego recipiam vos: & ero vobis in Patrem.
204. 1
Vos eſtis
niam inhabitabo in illis, & inambulabo inter eos;
& ero illorum Deus, & ipſi mihi erunt populus.
236. 2
Ex CAP. NX. In captivitatem redigentes omnem imel-

lettum in obſequium. 128. 2
Ex CAP. XIII. An experimentum quæritis ejus, Jui
in me loquitur Chriſtus? 236. 2

Ex Epiſiola ad Galatas.

Ex CAP. II. Cùm autem veniſſet Petrus Antiochiam:
in fatiem ei reſtiti, quia reprehenſibilis erat. 131. 1
& 242. 2
Ex CAP. VI. Mihi autem abſit gloriari, niſi in
Cruce Domini noſtri Jeſu Chbriſti. 195. 1

Ex Epiſtola ad Epheſios.

Ex CAP. II. Aliquando vos qui eratis Gentes in cqr-
ne, qui dicebamini præputium ab ea, duc dicitur
Circumciſio. Qui eratis ſine Chriſto, & boſpites te-
ſtamentorum. Nunc autem in Chriſto Jeſu vor,
qui eratis longè, facti eſtis prope in Sanguine Chi-
Ni. Ergo jam non eſtis hoſpites & advenæ, ſed eſtis
Cives Janctorumn, & Domeſtici Dei. 75. 1
Fecit utraque unum, medium parietem ſolvens in
carne ſua: ut duos condat in ſemetipſo in uno novo
bomine. 75. 2
Ex CAP. V. Jurge, qui dormis, & illuminabit te
Chriſtus. 159. 1
Fornicuatio autem & ommnis Immunditia, aut Abvariid
neo nominetur in vobis, ſicut deces Sanltos. 2342

Quare non magis fraudem patimini è

Templum Dei vivi, ſicut dicit Deus: Quo-

e
Ner Il.
mun
e

1Cn.,. Nn

mner ,uras
100. IV. 4.
mrcle evenui⸗
ui Atli
ancio temnin
Mi Al
propter /
n helcid n,
.
CA. VI. Ner
.2
abr onnium ma

Ex
IICn. I. Han
n mi inpe
1C.. III.
i eſe ſulie

E!

KC. IW. Ve
42¹
UICN. W. N

i mrtui ut
“ gen
ler oner

.

). 1I

ICL. II. 6

6
t

ICAEL I. uus
i
um
n, ii Mrat
ninnerſaine

1C I N⸗

Uhi, Z

eritt⸗ 4
linit

gi, getz;
A 11
.
Ainn mi.
ſpnindt iie

4

Opleun, miln
4lenc
eci A nr
ADela tan
Ge: nNele

n telimnn i⸗

e
finentmn

4 Gis

enſet Hon A

ah
iptinin ,

Cif

44 Eyreſs

S

Sacræ Scripturæ.

Ex Epiſtola ad Coloſſenſes.

Ex CAP. II. Ne tetigeritis, neque guſtaveritis, ne-
ue contrectaveritis. 203. I

Ex CAP. III. Igitur, ſi conſurrexiſtis cum Chriſßto,

quæ ſursum ſunt quærite, duæ ſursim ſunt ſapite,
non quæ ſuper terram. 217. I

Ex Epiſtola prima ad Timotheumd.

Ex CAP. I. Volo ergo viros orare in omni ,h-

vantes puras manus. 223. I
Ex CAP. IV. Argue, obſecra, increpa. 245. I
Corporalis exercitatio ad modicum utilis eſt. 245. 2

Ex CAP. V. Teſtor corm Deo & Chriſto Jeſu. Et

lectis Angelis ejus, ut hæc cuſtodias. 1244. I
Manus citè nemini impoſueris. Teipfum caſtum cuſto-
di. Noli adbue aquam bibere, ſed modico vino
utere propter ſtomachum tuum. Quorundam bomi-
num peccata manifeſta ſunt, praæcedentia ad judi-
cium. Ibid.
Ex CAP. VI. Rex Regum, & Dominus dominantium.
180. 2
Radix omnium malorum eſt cupiditas, 201. 2
Ex Epiſtola ad Titum.

Ex CAP. II. Hac loquere, & exhortare, & argue
cum omni imperio. 45. 1
Ex CAP. III. Admone illos Principibus & Poteſta-
tibus eſſe ſubjellos. Ibid.

Ex Epiſiola ad Hebræos-
Ex CApP. IV. Vivus eſt enim ſermo Dei, & eficax.
. 2
ExCAP. XKI. Jecti ſunt, tentati ſunt, in occiſione gla-
dii mortui ſunt, circuierunt in melotis, in pellibus
s , egentes, anguſtiati, affibti. 77. I
Credere oportet accedeniem ad Deum, quia eſt.
203. 1
Ex Epiſtola Jacobi.

Ex CAP. III. Qui non delinquit in verbo, is per-

Fectus eſt. 14. 1
Infammat rotam nativitatis noſtræ. 24. 1

Ex Epiſlola prima B. Petri.

Ex CAr. I. Quaſi filü obedientiæ, non configurati prio-
ribus ignorantiæ veſtræ deſideriis, ſed ſecundum
eum, qui vocavit vos, Gantétum, ut & ipſi in om-
ni conver ſatione Sancti ſitis. 217. I & 2
Ex CAP. II. Deum timete, Regem bonorificate.
44. I. & 45. I
Ex CAP. IV. Nemo autem veſtrum patiatur, ut
homicida, aut fur, aut maledicus, aut alienorum
appetitor. d autem ut Chriſtianus, non erubeſcat,

Ethie, Comment. Tom. III.

gloriſfiet autem Deum in iſto nomine. 199. 2
Chriſto igitur paſſo in carne, & vos eàâdem cogitati ne
armamini. Quia, qui paſſus eſt in carne, deſßtit à
peccatis: ut jam non deſideriis hominum, ſed vo-
luntati Dei, quod reliquum eſt in carne vivat tem-
poris. 216. 2

Ex Apocalypſi.

Ex CAP. I. De ore ejus gladius, u'ràque parte acu-
tus exibat. 261. 1
Ex CAbP. II. Antipas, teſtis meus fidelis qui apud vos
occiſus eſt. 30. I
Ex CAP. IV. Et quatuor animalia, ſingula eorum
babebant alas Nenas in cirouitu: & intus plena ſunt

oculis. 169. 2
Et requiem non habebant die ac nocte, dieentia, Jan-
Elus. 171. I

Ex CAP. VII. Vidi turbam magnam quam dimime-
rare nemo poterat ex omnibus gentibus & tribubis,
populis & linguis: ſtantes ante thronum, & in
conſpectu Agni, amitti ſtolis albis, & Palmæ in
manibus eorum, & clamabant voce magna d'cen-
tes: ſalus Deo noſtro. 73. I1 & 2
Ex CAP. XIV. Et alius Angelus exivit de Templo,
quod eſt in Cœlo, habens & ipſe falcem acutarz.
Et calcatus eſt lacus, & exivit ſanguis de lacu uſ-
que ad frænos equorum, per ſtadiæz mille ſexcenta.
2
Et alius Angelus exivit de Templo, clamans ad ſe-
dentem ſuper nubem: Mitte falcem tuam, & mete,
gutia venit hora, ut metatur. 113. 2
Ex CAP. X V. Et ecce apertum eſt Templum. Et
unum de quatuor animalibus, dedit ſeptem Ange-
lis ſeptem Phialas aureas, plenas iracundiæ ei.
Et impletum eſt Templum fumo à Majeſtate Dei.
142. 1
Exierunt ſeptem Angeli babentes ſeptem plagas de
Templo, veſtiti lapide mundo, & præcincti circà
pectora Zonis aureis. Ibid. 2
Ex CAP. XVI. Et ſecundus Angelus effudit Phialam
ſuam in mare, & omnis anima vivens mortua eſt
in mari. Ibid. 1I
Et ſextus Angelus effudit Phialam ſusm in flamen il-
lud magnum Euphratem, & ſiccavit aquam ejus, ut

ræpararetur via Regibus. Ibid.
Ex CAP. XVII. Habens poculum aureum in manit
ſua. 69. 2

Fornicati ſunt Reges terræ, & inebriati ſunt, qui in-
habitant terram. Ibid.
Ex CAP. XIX. Habet in veſtimento & in femore ſuo
ſeriptum : Rex Regum, & Dominus Dominantium.
123. 1

Ex CAP. NX XI. FHabebat menſaæram arundineam au-

ream, ut metiretur civitatem; & portas ejus &
murum. 2. I
Ecce Tabernaculum Dei cum bominibus, & habita-
bit cum eit. Et ipſi populus ejus erczu „ O Pſe
Deus cum eis erit eorum Deus. 253. k

RERUM NOTABILIUM,

QUEZEIN HIS COMMENTATIONIBUS

in Eſdram de Cyro Rege continentur.

PRIORE NVMERO, P AGINA: POSTERIORE, COLUMNA DESIGNATVR,.

A.

BELIS & Cyri comparatio.
Pag. 2. Col. 1
Abner. 100. 1
Abner Abrahamo diſſimilis,
ſibi omnia deberi credidit.
Ibid.
Abner objurgatur ab Isboſeth,
aduler inter arma. Ibid.
Abner quàm impius. 174. I
Abner ideò infidus, quia perfidus. pag. 174. 2
S. Abraham. 148. 2. & 256. 1
Abraham & Saül. 31. 2
S. Abraham vidit in Spiritu diem Chriſti, & vicit. 6. 1
Abrahamum non armis, ſed azymis viciſſe profitetur
S. Melchiſedech. Ibid.
Abrahami modeſtia. 99. 1
Abrahami modeſtia in tantis promeritis. Ibid.
Abrahami liberalitas, non piſcatus. 110.2
Abrahæ intentio recta. III. I
Abrahami erga hoſpites officia quaſi Pannonicæ Py-
xides, in uberiores lautias exundarunt. Ibid. 2
S. Abraham filiorum educatione fit magnus. 148. 1
Vide Farentes.
Abrahamo quantùm detulerit filorum proba inſtitu-
tio. Ibid.
Abrahamus ſuo cruore Circumciſionis legem ada-

mantinam molhvit. 256. 1
Vide Circumciſio.
S. Abrahamus Eremita. 169. 2
Abſalon & Amnon. 26. I
Abſalon occiſus. 27. 1
Abſalon è quercu pendet. Ibid.

Quæ planta Moſis Virgam, & Salomonis Naves præ-
greditur. Ibid.
Ablalon Hercules Judææ. Ibid.
Abſalonem quæ ſuſpendit Quercus, laudatur. Ibid.
Abſalon cadit hoſtia vaticinio. Ibid.
Vide Bethſabea & Ahſalon.

Abſalon ſceleſtior Babylonnis. 62. 2
Abſalon cur pependerit & quercu. pag. 99. I
Abſtinentia mira in Monachis. 211. 1

Acceptio perſonarum. p. 3 5. 1I. & 168. 2. & 195.2
Vide Judex & Man⸗5 1

Acceptio perionarum vitioia. 31. 1

Acceptio perſonarum nulla ſit apud Theologos ve⸗
ros, & Confeſſarios probos. 34.2. & 3 5F. I
Acceptio perſonarum in Diſpenſationibus execranda.

I
Ac7tio perſonarum nulla in Eccleſia. 76. 1
Accuſationes ex ſancto zelo rariſſimæ: ideò ſuperior
invigilet. 139. 2
Vide Intentio recta & Juperior.
Accuſationes ex ſancto zelo raræ. 140. 1
Accuſationes ſanctæ rariſſimæ. . Ibid.
Accuſationes falſæ. 178. 1
Vide Suſanna. “
Accuſationes ex Invidia. 232. 1

Achab tam ignavè regnabat, ut Eliſeum apud ſe eſſe
neſciret. .

8. 2
Achabi luxus. 2. 2
Achabi luxuries eum criminibus inquinavit. 3. 1
Achabi luxum ſynagoga tuetur Chriſlianæ luxuriei

exemplo. 3. 2
Achabi concio ad Michæam. 40. 1
Achaz nec obſeſſus conſulendum ſibi eſſe putat
Iſaiam. 9. 1
Acta Judicum revocantur, dampantũrque à Daniele.
129. 1 .

Adam damnatus. 134. 2
Adam excreſcere primum jubetur, tum regnare.
FI. 2 “
Adamas nitorem vix prodit, expromitque ſuum. 102.2

Adamas amans latebrarum, in quibus concrevit. 18 ½B⸗r 1.

Adoleſcens nobilis, ſed petulans, expiravit ad Agne-
tem ingreſſus. 223. 2
Adoleſcentes ad expictam Judith laſcivice deſierunt,
qui in tabulam oculos intenderunt. 160. 2
Adonias tyrannidem affeéctat, Davide inſcio. 139. 2

Adonias ex Rege exul. 175. 1
Adonias ingratus. Ibid.
Adonias regnare nequiit, quòd ſuffragio Numinis
deſtitueretur. Ibid. 2
Adalatio. 20. I. & 146. I. & 188.2
Adulatio repellenda. 38.2

Adulatio non eſt congratulatio pro meritis. 5I. 1

Adulatores. 23. I. & 38. I. & 181.2. & 183.2

Vide Aulici.

Adulatores ſoli grati ſunt. 38. 1
Adula-

7

lnaes,
lheros gu
Hmainm
Afcornun
Mim e,
Zuumnd o
Sas non ie
lemn unnin
Vige ue
emma uni
Zetmn tabliil
ſemmotuln l
Hemmoluln 0
Lemorunn d
Demorum lei
Gomn.
Yennits calan⸗

Iamniais Cal

116,1
ua whon,

bilras 82.

Vide Mun
tilis & 5
reoribin.
bitas etga
a
teatores eyt
i n ballan
en Etelat
ler ro ace
sane Marn
Ulernt.
ren Inhetini
Alpi & lu
uun.
Meurum cvnni

Mnrum kereno

Alkvndet eho⸗
Ppancnianbin
Aenndi pecn
hachi Ambir
uundi Maced
hto. 103
ige Jatſa
hi inezple
Hiid Alexann
Mhi frocig⸗
Mbin ſancke,
e Hm
lnhin udaill
enau.
lhi⸗ amborn
Nlo graclti
Uiiio goam
Fide Alſa
Elſis ellu
Diſin ver,
Ki inion
Kiie inpion
Kirinionn
unk Ab
mndic
Mr Ku
Anori
uthin
I Deum

lt Ihum
Pugt
pellnintnemnct

penn
ke. Al
e. R

4

u Ehſemad
8
4

dur iniuf

anh&,

—

Ammumirii⸗

8

benne,

1,
Cromitgeiun
cibueunſi,
ns, egin 8
cith ane i
odenui.
Cecn
Duiid 8
,NW
. 46 n
G 60
Ei
1A
1„, 11
SS

1

n
idu

Rerum Notabilium.

Adulatores, & Confeſſarii perfidè blandi. 16.2

Adukeros quinam poſſint reprehendere. 258. 1
TEdificiorum pompa. 2. 2
E.dificiorum luxus. F. 2
dium cura, luxuſque. 4. 1
KErumna proficiunt Principes. 43. 2
Etas non attendenda. 129. 1I
Eterna tantùm. 191. I. & Ibid. & 216. I. & 2.

Vide Intentio recta.

Eterna tantùm curanda. 148. 2
Eterna tantùm ubique. 218. 1
Eternorum cura. 205. 1

Eternorum oblivio in deliciis ſemper noxiis. 60. 1
Eternorum duntaxat cura ſit curæ. 217.2
Fternorum recordatio & fides, Tribulationis reme-
dium. . Ibid.
Miternitas calamitatis antidotus. Ibid.
Mternitatis Candidati temporalium curam abdicent.
216. 1

Etna mons. 91.2

Affabiliras. 82. 2. & 124. 2. & 127. 1I. & 186.2
Vide Humilitas.
Affabilitas & facilitas major in Regibus, quàm in

Prætoribus. 82. 2
Affabilitas erga inopes. 201. 2
Africa. 166. 1

Africa rores excoquit in ceraſtas. Arabia rores co-

quit in balſama. 181.2
Agar rebellat à Sara. 182. 1
Ager pro bacca plantam reponit. 98. 2

S. Agnes Martyr, & Agnes Imperatrix ut Mundo
illuſerint. 223. 2
Agnes Imperatrix in toro pſallebat. Ibid.
Alchymia & Luxuria Feliciratem perdunt Digni-

tatum. 133. I
Aleatorum convicia. 155. 2
Aleatorum ſermo impudicus. Ibid.
Alexander heluo Regnorum. 96.2
Alexandri ambitio inexplebilis. Ibid.
Alexandri rapacitas cum Oceano comparatur. Ibid.
Alexandri Ambitio palliatur oraculis. 19. 1
Alexandri Macedonis faſtus. 87. 2
Ambitio. 103. I. & 166. I. & 186. 2. & 217. I.

Vide Jactatio & Aula.
Ambiaio inexplebilis.

96. I. & 97. 1. & 103. 1

Ambitio Alexandri inexplebilis. 96. 2
Ambitio prodiga patrimonii. 115. 2
Ambitio ſancta. 121. 2

Vide Humilitas.

Ambitio audaciſſimum vitiorum eſt. Opprimit, niſi

prematur. 120.2
Ambitio amburit & congelat. 166. 2
Ambitio graditur per fallacias. 177. 1I
Ambitio quàm noxia. 187. 1
Vide Ahſalon.
Amethyſius telluris impatiens, ut maturuit. 18 5. 1
Amicitia vera. 188.2
Amicitia impiorum vitanda. 203. 2
Amicitiæ impiorum. 233. 2

Amicitiæ impiorum, commerciâque vitanda. 204. I

Amnon & Abſalon. 26. 1
Amnon Davidis filius jugulatur à Fratre. Ibid.
Amor verus. 185. 2
Amor ia Deum. 200. 2
Amor in Deum rarus. 204. 2
Amor mortiſficationis. 5 212.1

Angelus Raphaél a Deo dirigitur vel in parvis re-
bus. 134. 1
Angeli & Templo egrediuntur armati. 5F. 2
Angeli poſt epulas in Abrahamum blandiores. 89. 2
Aniems Tibure Academia eſt imperandi. 119. 1I

Anima etiam Chriſtiana Chriſto interdum non ape-
xit. 64. 2
Ethic. Comment. Tom. III.

Animarum zelus. Vide Zelus.
Animi ingrati tabo exeduntur, Lib rti pin uiores. 89.2
Animi humani fretum conquieſcit cala iratum tur-
binibus. 1ĩ107. T
Animi ignobilitas nunquàm largitur, quin foœneretur-
1986. 2 HDM
Animorum pomaria non Auſtro, ſed Aquilone foe-
cundantur. 88. 1
Anna uno grata pro filio. 97. TI
Anna in Deum & erga filium liberallis. 25v 1. I
Antidotis utimur peregrinis, cur exteris non item

Satrapis utamur?. 74. I
Antiquorum ſubdolæ in bello pactiones. 29. 2
Antiſtitis ædes, familiâque honeſtiſſima. 159.
Vide Eccleſiaſtici. D
Antiſtitum quæ ſint curæ, quæve Opes. 163. 1
Antrum maleficæ quam Saül conſulebat. 22.2

Apes in Leone ſimulacrum Principis honorarunt. 50. 1
Apoſtatæ. 18.2
Apoſtoli à Chriſto lavantur in cœna. 22 I. I
Appellationes non irritent, ſed flectant Gubernantes.

Adqua in mari non gravar. 144. 2
Aquæ luſtralhs crater ab Ephebis obſeſſus faces ef-
fundit. 22 5. I
Arabia felx. 182. r

. .— „ . AH 12
Arabia rores coquit in balſlama. Rores excoquit Afri

ca in ceraſtas. 18 1. 2
Arbor. 102. 2.
Arbor imago Aulæ. 90. 2
Arbores ſuam cariem enutriunt. Ibid.
Arbor prodeſt Publicano. 200. 2

Arca pudoris quàm ſit Noëmi Arcæ diſſimilis. 12. I.
Arcam quàm impensè coluerit Urias. 4. 2
Archidiaconi & Parochi quinam ſublegi debeant.
163. 2
Arma allegor. I. 2. & 4. 2. & 200. I
Arma veriora. 5. I. & 6. I. & 6. 2
Armamentarium Imperä, Templum eſt. 2. I
Arrogantia. 45. I. & & . 2. & 100. I. & 102. I
103. I. & 109. 2. & 116. I. & 205. 2.
Vide Superbia.
Artogantia & ſuperbia Tribulationum fons. 173. 1I
Arrogantia diſcat non præſumere omnia. 99. 2

Arrogantes. 50O. 2. & 102. 2. & 107. 2
Arrogantes & Glorioſi. II4. T
Aſclepiades. 256. 1
Aſſeclæ Principum Cupidines ſunt, ſed oculati. 9. 2.
Aſtrologi ſugillantur. 56. 2
Avaritia. 3 5. I. & 91. I. & 126. I. & 142. 2.

& 200. I. & 252. I
Avaritia Conſalemtis, durities Audit ris, & Ablſol-
ventis facilitas, corrumpunt Canonum fidem, Va-
umque ſanctimoniam. 335. 2
Avaritia Giezi perſceleſta. 2.] I
Avaritia & Rationes privatæ abſint à ſeveritate. 87. I.

Avaritia victa ab Aulico impinguato. G. 2
Avaritia & Ambitio inexplebilis. 96. 1
Avafitia & Ambitio ſine ſatie. 97. I. & 98. 2₰
Avaritia ſcelerum radix., 20I. 2
Avaritia libidinem parit. 203. 2
Avaritia dedecet Eccleſiaſticos. 170.2
Avaritia luxuriæ Cauſa. 204. I
Avaritia Judicum. 141. 1

Avaritiæ Servorum & Aulicorum invigilent Domi-
ni. 157. Z

Aucupia Regiarum & Aularum. III. T
Aves ſuperbæ. 94. I
Aula quam noxia Religioſis. 36. I
Aula verè ſancta Prælatorum. 162. 1
Aulæ damna. . 191.2
Aulæ incertiſſimum, variumque ſtadium. 1II5. 1
a 2 Auhicus

Index

Aulicus verus. 74. 2. & 95. 2
Auhicus verus laborat & filet. 1II4. 1
Auhicus non promotus. 32. I. & 102. I. & 18 5.1. & 191. 2
Außcus non promotus ad ſumma. 103.2
Aulicus non promotus, ſi querelis ſe abſtineat. 104. 1
Auhlicus non promotus debet Dei voluntati confor-

mari. 212. 2
Aulicus dignus non promotus. 184. 1
Aulicus verus & probus. 18 5. 1

. . ⸗ . „ 4 . 1.
Aulicus à ſuæ Conſcio originis, Authoréque digni

tatis aufugiet. 94. 1
Aulicus modeſtus. 96. I. & 109. 2
Aulicus vilis. 106.2
Aulicus ad ſumma non evectus. 120. I

Aulici iniqui non rarò præ optimis audiuntur. 8. 2
Aulici probi. 181. 2
Aulici probi audiendi. 8. 1
Aulici probi nihil detrectant. . 121. 2
Auhici probi, & Conſiliari bomi exaltandi. 183. 1
Aulici miſeri. 32. I. & 2. & 33. I. & 33. 2. & 11I. I.
& 113. I. & 173. 2. & 175.2 & 185.2. & 186. 1.
Aulici, ut profuerint, dimittuntur. 32. 1
Aulici grati. 184. 1
Aulici grati ſint. 87. 2. & 94. 2
Aulici ingrati. 88. 1. & 88. 2. & 94.1. & 182. 2.
& 185. I. & 186. 2. & 189. 1. & 213. 2
Aulici frænandi. 34. I. & 36. 2. & 79. 2. & 89. 2.
& 90. 1. & 91. I. & 100. 2. & 130. I. & 133.2.
& 13 F. I. & 182. 2. & 187. 1. & 187. 2
Auhci non modeſti frænandi. 37. 2
Aulici viliores rarò evehuntur, quamvis optimi. 33. 1
Aulici viliores cur exoſi, Dictatoribus novis. Ibid.
Aulici viliores inexæpleti, niſi throno inferantur. 103. 1
Aulici viliores non ſuæ ſint immemores caſæ. 106. 2

Aulici viliores minus grati. 213.2
Aulici expleti recalcitrant. 88. 2
Aulicis providendum, ſed non mimis. 89. 2

Aulici Vultures Regum ſunt. Altorem depaſcuntur

ſuum. 90. 2
Auhici non nimis impinguandi. 91. 1
Aulici dici haberique hirudines poſſunt Dominum
dimiſſuri, ſi explentur. Ibid.

Aulici veri. 92. 2. & 93. I. & 94. 2. & 98. 2.
& 104. I. & 184. I.

Aulico ingrato nihil ferocius. 90. 1
Aulicorum phithiſis non macies, ſed abdomen eſt,
& arvina. 89. 2
Auhici nobiliores parcioribus ſtipendiis explentur. 98. 1
Aulici viliores ſine ſatie. Ibid.
Aulici veri non explebiles. 99. 1

Aulici arrogantes. . 100. 1
Aulicorum improborum infrænanda potentia. 100. 2
Anlici boni exoſi. 101. 1
Aulici non promoti Perſecutores Juſtorum. Ibid.
Aulici inexplebiles diſcant modeſtiam. 101. 2.

S I05. 2.
Auhici infidi.

140. 1. & 174. 2. & 181. 2
Aulici quàm infidi. 187. 1
Aulici ſemper infidi. . . Ibid.
Aulici ſint conſtantes in colendis Dominis. 188. 1
Aulici tolerandi. 94. 1
Auhicis providendum, ſed temperaté. Ibid.
Aulici fidi. 95. 2
Aulici inſaturabiles. 96. 1
Aulici inexplebiles. 97. 1. & 97. 2

Aulici veri facilè ſatiantur. 97. 2
Aulici invidi. 97. 1I
Aulici contumnaces. 15 I. I
Aulici impii. 9. 2. & II. 2. & 182. I. & 183. 2
Außici impii ut Vapores rebellant, ſi eleventur. 181. 1
Aulici impii infidi. Ibid.
Aulici impii nimis impinguati. 182. 2

Aulici impii ſemper ingrati. 4 215. 1
Aulici impii ſpe cadent. 28.2
Aulici impii ſemper infidi. 1714.2
Aulici boni ſemper fiid. 184. 1

Aulici à Dynaſtis deſeruntur. 175. 2
Aulici modeſti. 104. 2. & 159. 1
Aulici modeſti ut Arbores, Aulici arrogantes ut Mu-
rænæ. . 103. 2
Aulici ignobiliores indole, ſemper infidi. 181. 1
Aulici non promoti ſolatium, cognitio ſui, & pri-
ſtinæ ſortis.

Aulici ſævi ob Adulationem. 267 1
Aulicis provideant Reges. 7. 2

Aulicis providendum, ſed moderaté. 93. 2
Aulicis non omnia committenda. 145. 1
Aulicis improbis non fidendum. 186. 2
Aulicis, Aulæque improbari, ſumma laus eſt. 191. 1

Aulicorum delectus. 72, 1I

Aulicorum ſpes. 173.2
Aulicorum ſpes vana. 176.2
Aulicorum ſpes vana. 111. 2. & lbid.
Aulicos modò Princeps faſtidit, modò evocat, au-
ditque; ut Mandibulam Samſon abjecit, reſum-

psitque. 32.˙2
Aulicis videri nolunt eguiſſe Principes. lbid.
Aurum gemmæque latent. 102. 2
Auro cur homines coronentur. 204, 2
B
Alaam neſcius aſſentari. 24. 1
Balæna Jonæ adblanditur. 194. 1
Balænæ Juſtos reverentur. 193.2
Baltaſar. . 207 2
Baltaſaris Convivium & Gula. 207. 1
Balthaſar ſuos colit Deos in epulo, 62. 1

Bapriſinus nos urget ad contemptum terrenorũ. 216.2
Baptiſmus & Chriſti Paſſio doceant nos .terna tan-

tùm ſectari. lLdbid.
Bellum. 98. 1
Vide Concordia. Unio.
Bellum tribulationis remedium. 20. 2
Bellum inter Catholicos. 37. 1
Bellum ſanctificatur ſermone de Deo. 205. 2
Belli crudelitas. 32. I
Bella inopina poſt ſancita fœdera. 29. 2
Bella componi debent. . 37. 1
Bella non probant, ſed reprobant veri ſanclique
Theologi: non ità falſi Sapientes. 20. 1
Beneficia occultanda. 109. 2. & 114, 1I
Beneficia integenda. 111.2

Beneficia non eſſe decet ſtrepera. 112. 1
Beneficia ad pompam erogantur. 112.2
Beneficentia lippa eſſe debet & convelata. 113. 1

Beneficentia Regum elinguis eſt. *115. 2
Bigarum curruûmque luxuries. 6 5. 2
Blaſphemi in Deum. 45. 1
Bombardæ. 145. 1
Bombyx. 146. 2
Bona occultanda. 102. 2. & 185. 1
C
Eremoniarum officioſarum inanitas. 31. 2.
Cæſares reorũ quæſtionibus olim aderant. 137. 2
Cain. 134. 2
Caini erga Deum parſimonia. 247. 2
Calamnas fons precum eſt. 61.2
Calamitas in cœlum erigit conum. 89. 1

Calamitatum inter Syrtes felicius navigamus. 91. 2

Calamitate ſubrigimur in Deum. 214. 1
Calumniæ

Immnir ſ
eliſimi
uvela thech
pwile
abeſi
6
td.
Aius innata
liss en Hi
(lius tala.
ſfs quann
lies non
DEeCio.
lratis Curd.
11892
N amor.
Ne odinn.
Ctres dhun
240.1.

e..
e Giib

imaloll

(ehtunold lun
amane muhie
(mnaea ſine
Chrts veld.
(hins etga!
(rrs erga
(hmie velis o
Crlincrum
anun verd h
Cilds ubi hel
Cmſts gurre
(igusa ude
Crili pan
rili er ebore
Crili os &!
Criliin ſonne
Ctli ſelis 5
Eenerſoe i
(ili ezenp
Chlie Kn n
Cicumciſonig
Crumcihonis
Ctuore moln
lrumpelknei
Pinats in do
ſuunſeclio⸗
Urunſfeclio n
einmſechio 1
e ſant.
Cranhekin
Ctoim eci
lionmſrlion
lonſeci⸗

Akn
nmente,

.
li Neg⸗
Lentem Con
Nnehier

d
Crukinl

lrie lunn

Gi
Ein
li Rn

Nlls ſ
n Miii
od ciknn
Ue,

(0.9

nnne 1

golto ii 1

WZ
le.

Z
Ilul
9 mode
mſon die

I

biiie

n

I
eplo, ul
umnmüͤlt
Neanttuin

119
n a ,
Al
olnc er
.
6
1
or

Rerum

Calumniæ iniquiſſimæ confictæ & jactæ in viros

honeſtiſſimi generis. 239. 2
Camera rhedæ picturata libidinibus. 67. I.
Canoniſtæ & Theologi non probi. 15§. 1

Carbaſina & belluata in ſpecubus elaborantur. 577. 1
Carcer. 178. 2. & 217. 2
Carnes divitibus indulgentur, quâvis etiam leviſſimâ

causà. 3 5. 1
Caſtitas innatat temperantiæ. 12. 1I
Caſtitas ex Picturis ſanctis. 161. 1
Caſtitas rara. 218. 2
Caſtitas quàm delicata. 224. I

Caſtitas non eſt ſatis, ſi Unio lædatur, & inimici

Dilectio. 30. I
Caſtitatis cura. 12.2. & I17. 2. & 127. I.
& 188. 2. & 210. I. & 228. 2
Cellæ amor. 17. 2. & 36. 2.
Cellæ odium. 18.2
Cenſores aliorum. 49. I. & 50. 2. & 16 5. 1
8S& 242. I. & 262. I. .
Cenſores Eccleſiaſticorum venenati. 164. 2

Centuriomis humilitas Galeata pariter & Turrita. 108.2
Chananæa mulier. 202. 2
Chananæa ſine fide vix placet. Ibid.

Charitas vera. . 76. 1
Charitas erga infirmos mira. 124. 1
Charitas erga inopes Artifices. 203. 1

Charta & velis conficitur quæ fœdera mentiatur. 32. 1

Chriſlianorum rixæ Othomannos excitant, Catholi-

corum verò hæreticos erigunt. 37. I
Chriſtus ubi habitat. 62. 2
Chriſtus quærendus. 200. 2

Chriſtus à Juda ut excludere ſtuduerit ſatanam. 168. 2
Chriſii paſſio. 138. 2. & 168. 2. & 22 1. 2
Chriſli ex ebore ſimulacrum Antiſtitem. 162. 2
Chriſti ortus & ſtabulum. Ibid.
Chriſti in Joannem fides & humanitas. 188. 1
Chriſti pelvis & concha mare eſt, quo naufragia

demerſione vitantur. 221. 2
Chriſti exempla bona. 223. I
Chriſtus Petri pedibus accumbir. 221I. 2
Circumciſionis laus. 191. 1

Circumciſionis legem adamantinam ſuo Abrahamus
cruore mollivit. 256. I
Circumpedanei ornatiores aliquando ſunt, quàm ſint

privata in domibus Altaria. 253. 2
Circumſpectio. 127. I. & 218.2.
Circumſpectio ubique. 16 1. 2

Circumſpectio ubique, nam tentationum fons undi

que ſcaturit. 100. 1
Circumſpectio ſumma ſit in lingua. 224. 1
Circumſpectio necefſaria etiam perfectis. 228. 2
Circumſpectio neceſſaria zelo ammarum. 256. 1

Circumſpecétio & Caſtitatis cura, quia Luxuria vix

ſapit. 259. 1
Clam benè de civibus merendum. —1713. 1
Clementia. 126.2. & 127. I. & 13 I. 2.
Clementid Reges inaugurantur. 120. 2

Clementiam Confeſſarii nimis auſteri diſcant. 259. 2
Cleopatræ Vipera exemplar eſt Liberti defecturi. 90. 2
Clodius peccando innocens renuntiatur. 257. 2
Clœlia. 260. 1
Cloœliæ natatus in flumen Virgines elicuit. 260. 2
Civis ad Reipublicæ Munia ſe comparet, ſeu ſplen-

dida illa ſint, ſeu perobſcura. 120. 1
Cives ſervis non abutantur. 81. 2
Coenacula Religioſa. 219. 1

Coœtus nullus ſine labe, quamvis ſanctiſſimus. 242. I
Coœtus Rehgioſorum honorandi, quamvis puſtulis
non careant. 243. 1
Cognitio ſui. 94.2. & 99. I. & 99.2. & 10 1. I. & 102. I.
& 104. I. & 105. 2. & 1I07. 2. & 210.2. & 221. 2
Ethic. Comment. Tom. III.

Notabilium.

Vide Humilitas.

Cognitio ſui mira in Jacob. 9 5. 1I
Cognitio ſui tentationum remedium. 96. 1
Cognitio ſui, & Regis humilitas Ezechix. 104. 1
Cognitio de ſe demiſſa in Abrahamo. 99. 1

Cognitionem quiſque ſui hauriat & Danielis humilitaté.
101. 1

Cognitio de Deo inter divitias lippeſcit. 68. 1
Coma negligatur. 13.2
Comparatio Cyri cum Abele. 2. 1
Comparatio reorum cum Jona. 141. 1
Compati. 94. I
Compati lapſis. 169. 2

Concio ſeria.
Vide Zelus.
Concio ſeria arguat Peccatores, non Juſtos. 245. 1I
Concio libera. 23. 2. G 4 1. 2
Concio pudica ſit, & obſcœnis abſtineat, etiamii pro
pudore prælietur. 64. fI
Concio omninò non ſit Invida, nec murmurer de
Eccleſiaſticis & Religioſis. 240. 1
Concio nullo modo carpat Eccleſiaſticos & Reli-

22. 2. 34. 2. & 38. 2. & 24 5. 3

gioſos, zelo indiſcreto. 241. 2
Concio honoret, non carpat Religioſos & Eccleſia-
ſticos. 242. 2
Concio careat Invidenti. 244. 2
Concio ex Oratione. 34. 2

Concio Achabi ad Michæam. 40. 1
Concio Pauli ad Corinthios contra factioſos. 78. 2
Concio Dynaſtæ Samaritani ſuſpicacis & Politici. 81. 1
Concio Iiboſeth ad Abner. 100. 1
Concio Danielis quæ eſſe potuit ad ollæ parſimoniam
conſternati. 101. 2
Concio ſubmerſi Pueruli à Matre in piſce reguſtati.
202. 2
Concionator nuntiare cladem non poteſt. 40. 2
Concionator non ſuo genmio, ſed è& verbis Dei prolo-

quatur. 34. 2
Concionator non aſlentetur. Ibid.
Concionatores & Theologi veritatem intrepidè lo-
quantur. 40. 1

Concionatores, ſed rariſſimi, aliquando rabidi in
Religioſos. 240. 2
A Concionatoribus non declamandum in Religioſo-
rum mores, & ritus, ſed nec in Eccleſiaſticos co-

ram vulgo. 241. I
Concionatoribus non repugnandum. 86.2
Concionatorum exempla. 258. 2
Confeſſarii nimis blandi excuſatione carent. 23. 2

Vide Zelus.
Confeſlarüi nimis auſteri diſcant Compati, & Miſe-
reri. 200. 2
Confeſſarii nimis auſieri clementiam diſcant. 259. 2
Vide Zelus ſit diſeretus.
Confeſſores, ac Theologi falſi nimis blandi. 34. 2
Confeſlarii nimis blandi rariſſimi in Eccleſia, ſed ta-
men aliquando aliqui. 3 F. I
Confeſſari Theologi, & Conſiliarii venales ac blan-

di. 15. 2
Confeſſarii indiſcretè ſeveri. 214. 1
Confeſſariis ſanctis credendum. 8. 1

Confidentia in Deum. 25. 2. & 179. I. & 188. 1
Confidentia in Deum Felicitatis fons. 174. I
Confidentia in hominibus. 28. 2. & 32. 2. & 32. 2.
& 88. I. & 183. 2. & 185. 2. & 186. 2
Confidentia in hominibus vana. 27.2. & 173.2. & 175.:2
Confidentia in homines quam vana. 88. 1
Confidentia in hominibus malis ſemper vana. 189. 2
Congratulatio pro meritis non eſt Adulatio. F5I. 1
Corbitæ, ſeu capaciores Salomonis orerariæ cophinis
vix pares, & corbibus captivorum. 247. 1
Corona purpurâque Saülis adoratum à Rege Samué-
lem lamentantur. 33. 2

Vide

Aa 3

Index

Vide Saiil.
Correctio hbera. 20. 1. & 23. I. & 23. 2.
Correctio, non murmurato. 45. 2
CGorrectio, ut interdum lieita in Principes, ità nun-
quàm licita in eos maledicta. 46. 1I
Vide Zezabel.

Correctio ab optimis ſit. 46. 2
Correctio toleranda. 84. I. & 129. 2
Corre ctio ſecreta ſit. 24 5. 1

Correctio adhibenda. 22. I. & 23. 2. & 25. 2.
& 149. 2. & 245. 2. & 150. I.
Vide duperior.

Correctio timeatur. 27. 2
Correctio amanda. . 41. 2
Cortectio in Magnates ſit obſequioſa. 45. 1

Correctio mitis. 200.2. & 214.1. & 25 9. 2. & 26 1. 2
Correctio mitis zelo & ſeveritate potentior. 259. 2

Correctio à quovis. 129.2
Correctio à quovis admittatur. 131. 1
Gorrectio à Juſto ſit. 256. 2. & 2) 8. 1.
Correctio à Juſto toleratur. 258. 2
Correctionis vis cum Dei voce componitur. 22. 2
Correctionis impatiens. 38.2. & 40. I. & 85. 2.
Correctionis impatiens diſcat tolerantiam. 129. 1
Conſilia bona audienda. 38. 2

Vide David.
Conſilia bona admittenda.
Conſiliarü audiantur.
Conſiliarii veri. 24. 2. S 34. 2.
Conſiliarii boni audiendi. 24. 2. & 129. 2.
Conſiliarii boni & Theologi probi exulant. 40. 1
Conſiliari boni & ſancti audiendi. 84. 1
Conſihiarü non boni. 23. 2
Vide Aulici & adulatores.
Conſiliarii venales bono animo jubent eſſe tranſ-
greſſores. 20. 2
Conſiliarii impii. 8. 2. & 20. I. & 2. & 38. I.
Conſiliari & Theologi, cauti, & tardi ſint. 36. 2
Conſuetudo peccandi nec in mortuis emoritur. 47. 1
Conſules argui ſe patiantur. 127. 2
Vide David.
Goſles ſua decreta reſcindant. Ibidem.
Contemptus temporalium. 148. 2. & 216. I. & 2.
Vide Eterna tantum.
Contumeliæ ferendæ & ſubjectorum remunerandæ
querimoniæ. 132. I
Convivia degenerant in Ludos & Satyras. 21. 1
Convivia & Gula ſermone ſpirituali condiantur. 62. 2

131. 1. & 13 1. 2
129. 1

Conviviorum Luxus. 207. 1
Convivia ſine gratiarum aclione. 210. 2
Convivia Religioſorum. 219. 1
Crudehitas. 47. I. & 62. 2. & 85. 2. & 202. 1.
Crudelitas in Veterum ſpectaculis. 125. I
Crudelitas belli. 32. 1
Crudelitas hominum. 90. 2

Crudelitas humana. 98. 1
Crudelitas olim Principum in ſpectaculis. 70. 2
Crudelitas Pharaonis. 202. 1
Vide WToyptii.
Cukura humani agri calamitas eſt. 91. 1
Cura major de Canibus quàm de Pædagogis. 146. 2
Vide Educatio Riliorum & Abrabam.
Curio unus paulò ſegnior non attendendus, ut reli-
qui damnentur. 158. 2
Vide Religio.
In Curione ſumma incuria de Chriſti ovibus. Ibid.
A Curione Horæ Canonicæ non ritè perſolutæ. 158. 1

Cyenarum harmoniam antecedunt Cyri voces &
edicta.

2. 1
Cynoſura. 143. 1
Cyrus Deo auſcultat, quamvis ſit felix. 60. 1
Cyrus nulla regnorum ingluvie laboravit. 96. 1

Cyrus in Hebræis non ſtemma reveretur, agnoſcit-
. 3 ³£
ve, ſed Religionem & Fidem.

199. 1
Cyrus Deum ſuis Chartis interſerit. 4. I1
Cyri cum Abele comparatio 2. 1
Cyri oum Jacob comparatio. 95.1
Cyri edicta vocéſque Cycnorum harmoniam ante-
cedunt. 2. 1I

D

D Emon lyrà, non luctu propellitur. 1I. 1
S. Daniel. 43. 1. & 101. I. & 129.I. & 129. 2.
Daniel quàm de ſe demiſsè modeſtéque ſenſerit. 10 1. 1
Daniel Baltaſari non ingratus, quùm ei ultima nun-
tiaret. 40. 1I
Vide David & Nathan.
Danielis & Baltaſaris lucta in arena convivii. 41.2
Daniel Regem prædamnatum honorat. 43. 1
Daniel pro pulte exuberat in relatas Superis gratias.
212. 2
Vide Cognitio ſui.
Danielis concio quæ eſſe potuit ad ollæ parſimo-
niam conſternati.

101,2
Danielis humihitas. 102. 1
Dapes ſylveſtres & feris. 209. 2

Darius dum popularibus mavult fidere quàm exte-
ris, regno vitäâque exuitur. 70. 1
Vide Dignitas & Exterorum Amor.
S. David. 7. 2. & 26. 1. & 32. 2. & 35. 2. & 56. I.
& 131. 2. & 144. 1. & 167. 1. & 173. 1. & 173. 2
& 185. 2. & 186. I. & 20 5. I.
David victor præ arà Numimi deſignat. 7. 2
David fundam abjecit, vilitatem ſui infirumenti per-
tæſus. 33. 1
Vide Gloria Vana & Aulici.
David queritur Arcæ Templum deeſſe. 35. 2
David plùs Bethſabeæ nocuit, quam Uriæ. 36. 1
David ideò Gigamtem ſtravit, quia cum feris con-

flixir. 120. 2
David ſe permoveri ſivit à Thecuite. 13 1. 2
David cum ſolis monſtcris luctabatur. 166. 2

David à Leone Ovem, non ſſtulam repetebat. 167. 1
David aà caula evocatur ad regnum. 173. 1
David coronatur occaſione flagitii. 174. 2
Vide Impii.
David Saüli ignotus poſt abactum à Rege Satanam.
185. 2 .
David Dei meminit in prælio. 205. 1
David aliena tela non oſtentat. 206. 1
Davidis ex Bethſabea fihus emoritur, luctante cum
luctibus Regis Nathani vaticinio. 26. 1
Davidis in Deum liberalitas.
S. Davi dis humilitas. 121. 1
Davidis humilitas effertur. Ibid.

Davidis humilitas laureata. 104. 2
Davidis quamvis præmortui authoritas. 14 4. I
Decimæ Eccleſiaſticæ. 92., 2
Delatores probi quàm rari, quibus inviſum fuit ſce-
lus. 140. 1
Vide Daniel & duſanna.
Delicati. 11. 1
Deliciæ. 11. 2. & 70. 2. & 125. I. & 207. I.

& 208. I. & 210. I.
Vide Luxus.
Deliciæ nimiæ lectulorum in æſtate arguuntur. 53. 2
Deliciæ & Odores Chriſtum excludunt. 64. 2

Deliciæ & Luxus libidinem pariunt. 69. 1
Deliciæ & Voluptas nobis interdictæ. 216. 2
Deliciarum odium. 212. 1

7

Deliciarum odium, Mortificationum amor, Rehgio-
nis perfectionem commendanr. 211. 1
Deus in ſuis vatibus loquitur, 8. 1

Deus ſuos Prophetas tuetur, vivúntque Vatinia

Vatibus

II0. I.252. 2

aibus zin
g Vates lu
0s
eletur ſi
is ſoe.
eus .
Deni b
rditur
si hinin
schichun
olenamn!
Deus nls e
14.2. 0
u tobis vil
u glseſt
wemem!
hepibusa
lberelius
e, C
Mw.
Di Verbamn.
Verban
Vebun in
Man in is
mine noN
DiVebon im
Miſoniſtn in
Diln. 20.1.
Dilunder
Dichkeio in n
Mwlrani
Düiwolunrani e
Deiornidenti
Deibiondenn⸗
Dei ane ſe e
Dei erlniz n
1.
ekniz in
Deiekrta n
Dei rekanutb
Dei velini r
Deiraenti
Di raleotu u
Moar.
Dodare elt ar
lndre peri
Dn Exe heſen
Doſtue, Ten
eraltas in
Instiklii
inioeme
Deo ACE
Memme ed
an.
Man⸗ lep
iteni ſi⸗
ing vern,
Pis nn
Eng nſere
Nip in inch
Kuceni,
Nunigob
Snsde
Menniüil
anl.
Rin er
lm fin
D E Uitu
Nizuce
us intne
Ni eihnn
gebrck
as etiar

l UuN

opelin 1
Ert

Amn lin
t

eng eni

hone
Alris ri

n dhe,
Uh fceegn

4
2„

eI
run Ann.

2 8 11
I. ElE
1.
ni celgut
en Kümi

3
11
uri
n ele
„Jm dia

,an irr
11

hecue. G
Nabet. 1
llamterttl
um. IN
geii
Nune N

S

0.
4.
enmn lae⸗
ſc.
110 11,
I1I
1

tkotig

. 3artſorte
ibu vi ul

„

Rerum Notabilium.

Vatibus jam extincétis. 25. 2
Deus Vates ſuos magis quàm ſe tuetur: graviuique
ulciſcitur ſpretam eorum vocem, quàm contemptu
vocis ſuæ. 86. 2
Deus coli debet in Felicitate & Dignirate. 94.2
Deus ità omnibus infunditur, ut membris omnibus
affunditur alimentum. 116. 1
Deus à maximis digreditur ad minima. 120. I
Deus nihil clam ſe agi vel per Angelos patitur. 133. 2
Deus Terram rudem perpolivir. 146. 2
Deus vilis eſt nobis. II0. 2. & 11 5. 2. & 138. 2.
& 154. 2. & 210. 2

Deus nobis vilis non ſit. 247. 1
Deus vilis eſt Avaritiæ. 247. I. &r 250. 2
Deus mentem intuetur, non munus. 255. 1
Deus Regibus adeſt, non Subpræfectis. 142. I.
Dei Liberalitas. 7. 2
Vide, Confidentia in Deum.
Dei vox. 8. 1. & 84. 2
Dei Verbum. 8. I. & 22. I

Dei Verbum & ſerius ſermo Principibus placent. 22. 1

Dei Verbum timendum. 26. I. & 26. 2
Dei cura in ſuis. 25. 2
Dei minæ non vanæ. 27. 2
Dei Verbum implebitur. 28. 1
Dei promiſſa inconcuſſa. Ibid.

Dei Ira. 26. I. & 26. 2. & 47. 2. & 173. I. & 223. 2
Dei Ira ridet Protectores impiorum- 27. 2
Dei obhvio in voluptate. 60. 1
Dei voluntati conformari. 106. I. & 206. 2
Dei voluntati conformemur. 99. I. & 217. 2
Dei Providentia. 134. I. & 174. I
Dei Providentia etiam in parvis. 116. 1
Dei curæ ſe permittere. 174.: I. & 184. 1
Dei præſentia in mente noſtra ſit ubique, vel in epu-
lis. 207. 2

Dei præſentia in animo neceſſaria. 213. 2
Dei præſentia in Infirmitate retineatur. Ibid.
Dei prælentia ubique retinenda. 214. 2
Dei præſentia non negligatur. Ibid.
Dei præſentia & Gratiarum actio neglectæ. 215. 1
Dei præſentia ubique à nobis retineatur. 214. I
Deo dare. 247. 2. & 252. 2

Deo dare eſt accipere. 7. I. & 7. 2. & 97. 1. & 247. 1
Deo dare plerique neſcii. 110. 2
Deo dare neſcimus. 115. 2
Deo' dare, Templorum ornatus, Eleëmoſyna, ac
Liberalitas in Deum ſummi meriti, quàm difficil-

limæ expeditionis. 255. 2
Deo invito nemo regnat. 175. I
De Deo & Cœlo Philoſophatur nemo. 204. 2

Dictatores ſe abdicem Magiſtratu, ſi ſenio diſtabeſ-
Pcant. 143. I
Dictatura Joſephi, aſtris paleiſque deſignatur. 123. 1

Diffidentia ſuĩ. 173. 1
Digoitas vera. 4. 2. & 191. 1
Dignitas non rarò dementat. 5 1
Dignitas conferenda promeritis. 8. 2
Dignitas in indigno cur? 32. 2
Dignitas dignis, & benè meritis conferenda. 33. I
Dignitas in ignobili. 4,8. 1
Dignitas mores non mutet. Ibid.

Dignitatum tituli non faſtu, ſed promeritis amplifi-

candi. 51. 1
Dignitatem merita antecedant. 52. 1
Dignitas conferatur dignis. Ibid.
Dignitatum titulus inter delicias corrumpitur. Ibid.
Vide Titulus.
Dignitas tardè deferatur, poſt merita. 55. I
Dignitas immerentem facit ingratum. 5y5. 2

ignitas etiam ignobilibus deferenda, ſi rebus præ-
clarè geſtis nobihtentur. . 56. 1
Dignitas etiam ignobili deferatur, ſed Viro, Ibid.

Dignitas etiam ignobili deferen la, ſi factis nobilite-
tur. Ibid.
Vide Arceptio Perſonarum.
Dignitas virtuti deferenda. 79. 2
Dignitas conferenda etiam iis, qui & municipiis ori-
untur. Ibid.
Dignitas mores mutat. 85. I. & 87. 2. & 88. 1. &
39. 2. & 181. I. & 185. 2. & 186. 1. & 215. I
Dignitas mores pervertit. 45. T
Dignitas mores non mutat. 107. I. & 165. 1. &
16 5. 2. & 184. I. & 186. I. & 202. 1
Dignitas, ut aurum, mores non mutet. 255. 2
Dignitas mores piorum & prudentium non mutat. 92.2

Dignitas hominem ſcrutetur in latebris. 102. 2
Dignitas conferenda tacenti. Ibid.
Dignitas peti non dabet. 102.2
Dignitas mores non immutat. 105. 1
Digniras non nocet ſapienti. 103. 2

Dignitas quibus conferenda. 38. 2. & 55.2. & 71. 2
& 96. I. & 142. 2. & 146. 2. & 172. 2. & 190. 2
Dignitas non conferenda ob nobilitatem Avorum. 7. I
Dignitas conferenda Conſiliarüs veracibus. 42. 1
Dignitas etiam ignobilibus conferatur, ſi juſti ſunt. 76.2.
Dignitas ſoli debet merito conferri. 77. I
Dignitas conferenda Eccleſiaſticis non ſuperbis. 121.,2
Dignitas conferatur Vilibus, ob Virtutem, non ob
Adulationem. 183. 1
Dignitas non honeſtat, ſed dehoneſtat Indignu. 183.2

Dignitas à Religioſis viris recuſatur. 185. 1
Dignitas negata Dignis. 185. 2
Dignitas Vilibus deſerenda, ſi digni ſint. 189. 1I
Dignitas non conferenda peccantibus. 189. 2
Dignitas vilibus, ſed probis non neganda. 190. 1

Dignitas etiam vilibus deferenda, ſi virtute emineant.
Ibid, 2
Digniras Vilibus non negatur, ſi Meritis, vel Indole

inclareſcant. 186. 1
Dignitas ſpernenda. 217. 1I
Dignitas recuſanda. 222. 1
Dignitas fugienda. Ibid.
Dignitas ſpernat Rationes privatas. 27. I
Dignitas à Deo pendet. 174. 1

Dignitas in indigno. 38. 2. & 55. 2. & 72. I. & 94.2
& 180. I. & 182. 2. & 185. 2. & 189. 2.
Dignitas in indignis. 186. I. & ibid. 2
Dignitas indignis auferatur. 130. 1
Dignitas in digno. 97. 2. & 159. I. & 168,2. & 184.1
Dignitas laborum ferax. 168.2
Dignitas datur à Deo. 172. I. & 177. 2
Dignitas non fœnore, ſed pro meritis deferenda. I15.1

Digoitas extero conferenda. 70. 2
Dignitas & Felicitas à Deo dantur. 179. 1
Dignitas à Deo impetratur. Ibid.

Dignitas non neganda ignobilibus ſi probi ſint. 181. f

Dignitas cui deferenda. 182. 1
Dignitas in indigno. Ibid.
Dignitas cur indignis conferatur. 183. 1
Dignitas interdum efferat coronatum. 202. 1
Dignitas noxia. Ibid.
Vide Status mediocris.
Dignitas mores non mutet. 95. 1

Dignitas modeſtiam & cognitionem ſui retineat. Ibid.
Dignitas perficit mores, non corrumpit. 95. 2
Dignitas non abdicanda, quia plùs poſſumus quam
putamus. 143. 2
Dignitas & felicitas non mutent bonos mores. 62. 1
Dignitas non nocet optimis regibus. 202. 2
Dignitas non blanditiis, ſed virtuti deferatur. 28. 2
Dignitas nulli probo deneganda. 73. 2
Dignitas non patriæ, ſed virtuti deferatur. Ibid.
Dignitas ob Gulam & patinam non deferatur imme-
renti. 176.2

Dignitas dignis non popularibus ſoluen deferenda. 70.
Aa 4

Digni-

Digoirates venales in Republica eſſe dedecet. 73. 2
Digniores evehantur in Eccleſia, non Primari. 190. 2

Dilpenſationes raræ ſint. 3 I. I. & 3 1. 2
Dives Evangelicus. 213. 1
Divitiæ noxiæ. 65. 2. & 68. 1. & 08. 2
Divitiæ non nocent. 165. 2
Divitiæ indifferentes. 92. 2. & 184.2
Divitiæ indifferentes ſunt. 103.2
Divitiæ veræ. 216. 1
Domorum parietes eburnei incuſantur. 3. 1
Dos nimia Matrimoniorum. 247. 2

Dynaſta vel minimus imperat, ſi pro lictore utatur
exemplo. 257. 2

Dynaſtæ Samaritani concio ſuſpicacis & politici. 81. 1

Dynaſiæ quàm ſint Baſiliſco diſſimiles. 124. 2
Dynaſtæ non ſibi conſulant, ſed ſubjectis. 127. 1
Vide Rex. Juperior.
* E
Ccleſia Romana. 74. 2
—Eccleſia honoranda. 21. 1
Eccleſiam tueatur Rex, Deumque colat. 4. 2
Eccleſiæ nullus exterus eſt. 75. 1

Eccleſiæ & Religionum Perſecutio verior, ſunt Ec-
cleſiaſtici non boni, & Religioſi Tepidi. 187. 1
Vide Tepiditas.
Eccleſiaſticus & Religioſus olim ignobiles non ſuper-

biant. 9 5. 1
Ecocleſiaſtici primo loco curent Divina. I. 1
Eccleſiaſtici judices expediant accedentes Lites. 10. 2
Eccleſiaſtici Avaritiam vitent. 18. 2
Eccleſiaſtici non ſint Avari. 42. 1
Eccleſiaſtici oderint pompas. 53. 1

Eccleſiaſtici & Religioſi honorandi.
& 198. 2. & 242. 2
Eccleſiaſtici & Religioſi non ad pompam circumdu-
cantur, ſed ad profectum Spiritus. 19. 2
Ecoleſiaſtici & Religioſi nihil præter Deum quærant.
234. 2
Eceſſtaliici & Religioſi viri Templa Numinis viva

49. I. & 50. 2

haberi debent. 236. 2
Eccleſiaſtici & Religioſi clàm puniendi. 242. 2. &
245. I .
Ecoleſiaſſici & Religioſi inſirui reditibus poſſunt. 246.2
Eccleſiaſtici haud ſolvi debent in jocos. 21. 2
Eccleſiaſtici verba non dent. 30. 2
Eccleſiaſtici ſua decreta tueantur. 3 I. 2

Vide Eccleſiæſtica Juriſdittio.
Eccleſiaſlici, Theologi, ac Religioſi coli debent &
honorari. 38. 2
Eccleſiaſtici oderint Luxuriam & Pompas vanas. 46.2
Eccleſiaſtici coli debent. 192. I. & 201. I
Eccleſiaſtici coli debent, quamvis non eſſent probi.
194. 2. & 86. 2
Eccleſiaſtici coli debent à Primoribus. 83. 1
Eccleſiaſtici coluntur à Regibus. Ibid.

Eccleſiaſtici coli debent quamvis interdum non eſſent
optimi.

117. 2
Eccleſiaſtici coli ſolent à Regibus. 87. 2
Eccleſiaſtici exteri unum Jeſum & unam Eccleſiam
in teſſeris repræſentent. 78. 1
Eccleſiaſtici plùs animas curent, quàm arcas. 1 58. 2
Eccleſiaſtici honorandi. 1565. 1. Sc 192. 1
Eccleſiaſtici præſertim præſules complures modeſiiſſi-

mi. 165. 1
Eccleſiaſtici rariſſimi, qui ambiunt, quot ſint probris

expoſiti. 166. 2
Eccleſiaſtici Præſules honorandi. 194. 2
Eccleſiaſtici modeſtiſſimi & ſancti. 158. 2

Eccleſiaſtici veri Munera horreant. 170. 2

Eccleſiaſtici probi non Luxu aut Nobilitate „ ſed vir-
iite glorientur. 19I. I

Eccleſiaſtici non jactent nobilitatem.

Index

Eccleſiaſtici ſold deberent Religione glorjari. 194. 2

Eccleſiaſtici vitent Luxum, & Prodigalitatem. I 95.1
Vide Exemplum.
206.2
Eccleſiaſtici veri ad Ordines ſacros non Avariti
aut Ambitione trahantur. 215. 2
Eccleſiaſtici nihil præter Eccleſiam curare debent. Ib.
Eccleſiaſtici non faſtidiant Chorum. 223.2
Eccleſiaſticorum pompæ veriores. 57. I. Er 154. 2
& 162. I. & 164. I.
Eccleſiaſticorum Pompæ Sanctiores. 194. 2
Eccleſiaſticorum Cenſores venenati. 164. 2
Edicta Cyri & voces harmoniam Cycnorum ante-

cedunt. 2. 1I
Edicti lucta cum Vaticinio. 23.2
Educatio filiorum non proba inter parentum ample-
XUsS. „ 132. 1
Edacatio filiarum non ſit politica. 248. 1
Educatio fihorum præpoſtera. 249. 2

Vide Filiorum educatio.
Electio ſtatus. . 199. 1
Vide Vocationis benefcium
Electio ſtatus ob inconſtantiam Primorum quibus

ſervitur. 32. 2
Eleëmoſyna. 92. 1
Elcẽmoſyna præ luxu neglecta. 63. 2
Eleemoſyna negata. 110. 2
Elesmoſyna neglecta. lbid.
Eleëmoſyna opulentiam ſerit. 164. 1
Eleëmoſyna verior. 204. 1
Eleëmoſyna negata Chriſto. 252. 1

Eleëmoſyna, ac Liberalitas in Deum ſummi meriti
yha, 3

quàm difficillimæ expeditionis. 255. 2
Elephantus. — 97. 2
Elephanto adjecimus feritatem. Ibid.

Vide Luxus.

Elias quà mente, quôve pudore Achabum objurget.
46. 2

Elias, qui lictores & decuriones occidit, cur fugerit

Jezabelem. 48. 2
Elias ſibi viduam ſolatur conviciantem. 132. I
Eliæ vox. 22. 2

Eliæ ſermo quàm ferax ſterilitatis in Rege. lbid.

Eliæ concionantis voce Achabi ager exaruit. Ibid.

Epaminondas de Imperarore ..dilis clocianus. 120. 1
Vide Muania Viliora.
Ephebi ali poſſunt, ſed probi. 59. 1
Epiſcopus ubique de ovibus ſuis cogitet & agat. 118.2
Vide Dignitas.
Epiſcopus non omnia Vicariis permittat. 125. 1
Epiſcopus utatur Vicariis, ſed iis etiam optimis in-
vigilando. 135. 1
Epiſcopi reſidentia. Non omnia committat Vicariis.

79. 2. & 139. I

Epiſcopi excubent Dioœceſi reſidendo. 133. 1
Epiſcopi moderatè Vicariis utantur. 133. 2
Epiſcopi non omnia Vicariis delegent. 147. 2
Epiſcopi Vicariis ſobriè utantur. 152. I

Epiſcopi utantur Vicariis, ſed cum iis Eccleſias mo-
derando. 166. 1
Epiſcopi reſidentia utilis. 1I44. I
Epiſcopi concionibus erudiant populos. 148. 2
Epiſcopi & Parochi ipſimet in ſcelera animadvertant.
168. 2
Epiſcoporum reſidentia.
Equites ut Mulierum phaleras ſuſpiciant, rarò genua
flectunt in ſacro. Stant rigidi ita ad aras, ut in foro

adſtarent. 64. 2
Equites privati abuſi famulis ſerviſque. 81. 2
Equus Trojanus ſceleſtior Viperiis. 99. 1

Erubeſcentia boni operis Tentationum fons. 214. 2
Vide Evangelium.
Eſau venator. 28. 2
Elaũ̃

52. 2. & 142. I. & 166. 1

i Geltinatt
r Samſc

Ulhes ſo
li in
e Nulerun
ulcum⸗

i lec Clat

lens.
, ejores
* el⸗
Cs,
zungeli enub
Hangeli eru
hariſti Ch
Er
Uchrſtiꝛ len
e Allihenr

lucharlte
wuches Mio
iiheckere.

Opoches Cane

1
ide Lil
unchus Canc
uchi cafkion
Uunckinon g
Chibu nocen
ſn.
Vie (
Ponuchi immen
Lumchi orli
12. 1
Loochi Hame
Lunchi Eüni
Eucucherun k
Huoucki d aut
Duuachorum.
ie Ren
lnpe er ba⸗
io.
lcommwrica
Urlinonesa
benyhum bon
Demym Re
lennn boni
leni Regu
Hemch due
We d
Denphi mil
Genpla mal
Lenl mak,
oliti ſen
een leceſs
Uundh Mir
Uune Conc
faporenn
Wen

en e
Mhont
ide Ne

Deumtmimn,
nd.

h.

Nte Ahhin ie

Es Nct ie

41

Virunten

dis in Reg 4
eger eund 1
Ecllechcunn u
sgie digl
emint.
is eiam Cpun

i onni i

1
ſgeod. N,
u.
Algel.
r. r
CufN I 1
e
ſcelens Zinde-

, 4,0
ii

35

,

Rerum Notabilium:

Eſaü deſtinatur ad principatum. 176. 2
Eldræ Samſon proluſit. 2 vo. 2
S. Eſdras ſuo luctu abdicandas pellices ſuaſit. 259. 1I
Pa. . 213. 2
Eva & Maria Sanctiſſima. 107.2

Eva Mulierum audaciſſima appetitorem Dictaturæ
Aulicum deſignavit. Ibid.
Eva nec Gratiatum actionem prætermiſit tumens &
dolens. 213.2
Evà pejores ingrati erga Deum. 214. 1
Evangelii erubeſcentia quam impia, dùm tantus Rex,
ut Cyrus, ubique Dei meminit. 204. 2
Evangelii erubeſcentia pariut reſpectus humani. 204.2
Evangelii erubeſcentia vilis. 215. I
Euchariſtia Allegor. 143. 1
Euchariſtia Chriſti non refectæ mulieres, ſed oppreſſæ.
65. I
Euchariſtiæ reverentiâ ornatu vano viri ſominæque

ſeſe abſtineant. Ibid.
Euchariſtiæ illuditur à convivis. 21. 1
S. Euchariſt æ inſtitutio inter dapes. 221. I

Eunuchus Michæam minis conatur ad aſſentationem
inflectere. . 9. 2
Eunuchus Candacis Sacrâà Vatis Lectione fit Cycnus.
13. I .
Vide Libri Sancti.
Eunuchus Candacis quàm Religioſus in rheda. 67. 1
Eunuchi caæſtiores fidioréſque quàm cæteri. 12. 2
Eunuchi non quidem omnes, ſed petulantiores, Prin-
cipibus nocent; quibus, qui optimi ſunt, prodeſ-
ſent. 10. 1
Vide Conſiliarii boni.
Eunuchi immorigeri cum Sirenis comparantur. Ibid.
Euauchi honeſtiores, retineri a Principibus poſſunt.
12. 1

Eunuchi Harmonici Romæ pudiciſſimi. 13. 1
Eunuchis Ethnicorum olim Palatia oppleta. 58. 2
Eunuchorum laus. 59. 1
Eunuchi ad aurium delicias evirati. 125. 1
Eunuchorum Paganorum contumacia. 187. 2

Vide Rex regat.
Europæ per hæc tempora ſub Prætoribus felix condi-
tio. 141. 2
Excommunicatio vibranda à Juſtis. 46. 2
Excuſationes audiri debent ab Archimandritis. 128. 2
Exemplum bonum Reguli Evangelici. 260. 1
Exemplum Reguli ad Chriſtum ſervos pertraxit. Ibid.
Exempli boni vis. 256. I. & 200. 2

Exempla Regum veriores ſunt leges. 255. 2
Exempla Superiorum. Ibid.
Vide Sduperior.
Exempla mala. 261. 2

Exempla mala ſpernenda. 2. 1
Exempla mala Eccleſiaſticorum & Religioſorum, non
Politici, ſeu Murmuratores, aut Perſecutores no-

cent Eccleſiæ & Religionibus. 187.2
Exempla Majorum pro Lege. 257. 1
Exempla Concionatorum. 25 8. 2
Exempla ſancta Superiorum. Ibid.
Exempla potentiora quàm verba. Ibid.

Exempla potentiora in Libidinem ſunt, quàm fune-

ra. 259. 1
Exempla ſponſæ vim dictis adjunxere. 261. 2
Exemplo eſſe. 236. 2

Vide Rex & Superior.
Exemplorum vox. 257. 2
Exempla bona renovanda; ſed regulæ non muhipli-
candæ. Ibid.
Expoſtulationes ſubjectorum audiendæ. 127. 2
Extructio & ornatus Templorum. 1.2
Vide Templum.
Ezechias ſuperſuuionem diſturbar.

103. 2
Ezechiæ cognitio ſui & humilitas.

104. 1

F

Fabricii temperantià paupertas vicit Luxum. 257. 1
abricii exemplo colluſtratæ ſordes. Ibid.
Fabula ſpurciſſima & inepuſſima in jus rapitur Veri-
tatis. 238. f
Facilitas Abſolventis, durities Auditoris; & Conſu-
lentis Avaritia, corrumpunt Canonum fidem, Va-

PFüg quiſque fortunæ ſuæ. 4 5. 1. & 178. 2

tumque ſanctimoniam. 35. 2
Vide Confeſarii.
Famæ cura. 236.2
Famæ cura & Pudoris etiam in Sene. 126. 2

Famæ cura pendet à ſervis & Aulicis. Ideò Rex de-
ligat Miniſtros probos. 187. 2£
Vide Delectus Aulicorum. .
Familiaritas cum ſæcularibus, ſine obedientia nocet.
18. 1
Fatmiliaritas Religioſorum ſeria cum Laicis.
Vide Religioſus.
Familiaritas cum ſæcularibus.
Familiaritas cum ſæcularibus ſeria.
Familiaritas cum ſæcularibus nimia. 18.2
Familiaritas noſira cum ſæcularibus ſit ſancta. 25. 1
Vide Exemplo eſe. —
Felicitas noxia. 5§. I. & 45. 1. & 61. 2. & 85. 1I. &
85. 2. & 87. 2. & 88. 1. & 91. 1. & 93. 2. &
202. I. & 21 5. 1
Vide Paupertas.
Felicitas à Deo pendet. 5. 1. & 7. I
Felicitas valdè noxia modeſtiæ eſt. 60. 2
Felicitas & Dignitas non mutent bonos mores. 62. I
Vide Dignitas.

20. 1. & 22. 2
21. 2. & 22. 1I

Felicitas non noxia ſi ſapimus. Ibid.
Felicitas, Voluptas, ac Deliciæ noxiæ. 62.2
Felicitas tentationum fons eſt. 65. 2

Felicitas etiam benè parta nos malè diſſipat aliquan-
do. 67. 2

Felicitas ſi mores corrumpat, inferno pejor. 68. 1
Felicitas avertit Salomonem. 68. 2
Felicitas venenum imperii eſt. 85. r

Felicitas, Hebræorum mentes abduxit à Numine. 88.2

Felicitate dementamur. 92. 1
Felicitas non noxia Juſtis. 92. 2
Felicitas à Numine rebellat. 93. 1
Felicitas non noxia ſapienti. 95. 2. & 105. I
Felicitas frænat à peecato. 95. 2

Felicitas non noxia. 103. 2. & 184. 2. & 214. I
Felicitas vera. I48. 2. & 178. I. & 191. 2. & 216. I
Vide Eternorum cura.

Felicitas vera Regnorum. 27. k
Felicitas Religionis. 149. 1
Felicitas infelix. 173. 2. & 213. 1I
Felicitatis fons Confidentia in Deum. 174. f

Felicitas & Dignitas Chriſt'ani patiétiâ definitur. 176. 1

Felicitas humana planè vana & perſonata. 177. 1I
Felicitas haud ſceleris eſt ſcatebra. 184. 2
Felicitas non nocet, ſi Zterna cogitemus. 202. 2

Felicitatis fons. 148. I. & 179. I
Felicitatis publicæ fons Reverentia eſt in Eccleſiam.

84. 2. .
Felices non ſuperbiant. . 213. 1
Feritas hominis. 32. 1I
Feritas Jezabelis vel demortuæ. 47. 1
Fervor ubique. 221. 1I
Fervor ardet ubique. 224. 1
Fervor perſecutione adoleſcit. 89. 1

Fervor neceſſarius Eccleſi aſticis & Religioſis. 217. 1I
Fer vor ubique humanos Reipectus, & Hominum mi-
. has contemmt. 217. 2
Fides. W “ 200. 1. & 203. I
Fides ſui Vatus Deo potior, quàm Majeſtatis vacto-
riâque

Index

riâque Arcæ ſuæ. 26. 1
Fides in ſervis eximia. 93. 1

Fides eſt vera nobilitas Chriſtianorum. 190. 2
Fides quàm potens, ut ad nos Chriſtus accedat.

201. 2 .
Fides abſtineat artificio Judæorum, Avaritia verò

Chriſtiana hon utatur. 203. 1I
Fides vera. 217. 1
Fides & ternorum recordatio tribulationis reme-
dium. 217. 2
Fide, non armis armatur Juriſdictio Eccleſiaſtica.
199. 2
Fidem in Hebræis horruere naufragi. 200. 1I
Fidem dicti cur convelli non deceat. 31. 2
Vide Legati. =
Fidere quibus non improvidè liceat. 175. 2
Filii quoque hebetes dedolandi. 146. 1
Filii à Cœnobiis avocantur. 249. 2

Vide Vocati Parens.
Filii à Parentibus exhæredati qui Chriſto authoran-
tur. . 249. 2
Filiorum educatio. 145. I. & 148. 2. & 150. I. &
ibid. & 152. 2. & 176. 2. & 2 50. 2.

Filiorum educatio non committenda libertis. 145. 1

Filiorum educatio ab ipſis ſervetur. 147. 1
— Timus arbor ingrata. 33.2
Fiſcus. 37. 2. & 46. I. & 87. 1
Fluvius. 186. 1
Fluvii. 119.: 1I
Fœderibus cur non ſtetur. 32. 1
Fœminæ ornatiores in Templo, mores juvenum in-
ficiunt. 64. 1I
Fœminarum pectines eburnei. Ibid.
Foœminæ virique S. Euchariſtiæ reverenti ornatu va-
no ſeſe abſtineant. 65. 1

Fœminæ puridiſſimè obſervantur in Templis. 224. 2
Fominæ in Templo à viris ſipario abjunguntur. 228. 1

Fœminarum ſeminuda pectora in Templis. 228. 2

Vide Mulieres. Luxus.
Fons Tentationum. 9. 2. & 69. I. & 154. 2. &
207. I. & 226. 2. & ibid.
Vide Tentatio.
Fons tentationum felicitas. 6 5. 2
Fons tentationum Gula. 1536. I. & 16 I. 2
Fons precum calamitas eſt. 6 1.2
Fons felicitatis. 148. 1. & 179. 1
Fons pubhicæ felicitatis, reverentia eſt in Eccleſiam.
84. 2
Fungi & Tubera. 209. 1I

G
Abriel non ſuo genio, ſed Dei verbis & nutu
G legatione fungitur ſuâ. 133.2
Gemma rorem non egorbet, quem Limus raptim
exugit. 98. 1
Giezi. 18. 2
Giezi modò optimus, & modèô peſſimus. 18. 1I
Giezi optimius ſub Eliſeo, ab eo profugus, teterri-
mus. 18.2
Giezi Avaritia perſceleſta. 42. 1
Gloria vera. 190. 2. & 191. 2. & 195. 1. & 199. 1
Gloria vera, & Luxus innocens. 195. 1
Gloria vana. . 205. 2
Gloriæ vanæ odiuàm. III. I. & 114.I. & 185. 1
Vigde Humilitas. SU
Gloria Dei major tantum à nobis expetatur. 74. 2

Gloria vera Religioſorum Fervor. 190. 1
Glorioſi & Arrogantes. II4. I
Golrias. 173: 1
Gorgon. 186. 1
Sræcie cur mulctemar imperio. 248. 2

Gratia ſanctificans. T9 1I. 2. 212. T

Gratiæ cooperandum.
& 214. I. & 224. I. & 247. I

Gratiæ ubique cooperandum. 22. 2.& 44. 2
Gratiæ Dei coopera dum ubique. 20 7. 1
. . . . . „
Gratiæ cooperandum, nam nihil obſiat Fervort, ſi

Gratiarum actio. 62. 2. & 214.2

Gratiarum actio in Deum mulla poſt convivium.

210. 1
Gratiarum actio infrequens poſt cibum & convivia.
210. 2 .
Gratiarum actionis immemor. Ibid.
Gratiarum actio in Jejnnio. 211. I
Gratiarum actio ommifſla, & Ingratitudo in Deum

obnoxia ſupplicio gravifſimo. 213. I.
Gratiarum actio neceſſaria in cœnis. Ibid.
Gratiarum actio coœnas decet ſaliares, & nobiles.
213. 2 .
Gratiarum actionem nec Eva prætermiſit tumens &
dolens. Ibid.
Gratiarum adctio & Gratitudo in Deum. Ibid.
Gratiarum actio neglecta, lbidn ofum deſignat.
214. 2
Gratirudo. 93. 1. & 94. 2. & 95. 2. & 98. 2.

& 18 4. I. & 210. 2

Gratitudo in Deum. 95. 2. & 97. I
Gratitudo Sponſæ in Deum. 92.2
Graritudo rara, Ingratitudo frequens. 88. 1
Gratitudo illigat nobiles. 184. 1
Gratitudo in impudicis rara. 189. 2

Gubernatores non probi & Proconſules frontoſi,
violentiores interdùm ſunt, quaàm deceat, jubeânt-

que Principes. 34. 1
Gubernatorum contumacia interduům nimia contraà
regum literas. 37.2

Gula. 5. I. & II. I. & 16 5. I. & 207. I. & 208. 1I
Vide Luxus. Convivia. .
Gula citharis delinita. II. 1
Gula & convivia ſermone ſpirituali condiantur. 62. 2
Gula tentationum fone. 136. 1. & 16 I. 2

Gula ali, ut d'uturmior ſit. 161. 1
Gulæ ſuſpecta illecebra. 161. 2
Gulæ luaus. 53. 1I
Gulæ portenta. 53. 2
Galæ luxuries in conviviis. 208. 1
Gulæz Luxus, & Prodigalitas. 209. 1I

Gala & conditis ſaccharo, melléque frugibus. Ibid.

Gualæ Venatio ſubſervit. 209. 2
Gula ingrata. 210.2
Gulæ reus. H Ibid.
Galam vincit Religionis perfectio. 211. 1
Gula quàm domita Monachis. 2711., 2
Gula devicta. 212. 1
Gula edomita à Sancto Daniele. 212.2
Gulz à Tobia illuſum in convivio. 218. 2

Gula Stoicos evirabat. Ibid.
Gula ſubſervire cogitur Poenitentiæ in Coenobiis.
219. 1

H

Abitus mali. :
Hæreditas quæ filiis tranſmitti debeat a Pa-=

rentibus. 148. 2
Hæreſes pejores Barbaris. 248.2
Heæreticorum dehria. Ibid.
Hedera quos deſignet, adumbrétque Candidatos.
183.2
Heli Patiens Correctionis. 141I. 1
ab Heli Samuél auditur. Ibid.
Hercules Judææ Abſalon. 27: I

Herodes Joannem audiebat, ut peccaret ſecurius,

19. 1

Hiero-

161. 1. 8 1984. 2. & 200.2

47. 1. & 259. 1

Gemmjnnne
wi
porbene
oontelt.
midun.
ymins lerita
Pumitss lon
Puninibus 90
Humm mumuds
Non Mutuus
nius al
Pror mutdus
Pomr mutubs
N.
oorari elian
Hice mund
ontuacul⸗
Hre Canonce
Iue Diumæl
Punenſus Mu⸗
Hoſielus

Hmßhes. 9

ſice lyen
Pmtasanimi
No llaci.
nihs wagt
nius wii
Dnihas heni
Hoha 9. Di
Mnilms David
Hhünäirs Darid

Huninas d.De

Hünitzs ſumm
le
HniiasCennu
Huniits tere.
Hümihasdeumn
Hniius
Chgen.
Umnias Cknic
Unihegnon i
tins Chni
Uelias vera
Aring Rom
hponis.
ce uen

Noch! .
ſiae

Alari a
ahlin A
Püllnen
Küchin
Nrene
Vabelteni
dinin
Dpi emn

/. A
and

Hchent n

ngith)
n
ſalets

Freremi

1:
UIDidnon E,
IinN Rα

Verdnm unn an
1KI

II

1

Co.

ele.
vivio.

G r

1er 1
Plnini 44,

J.

Rerum Notabilium.

Hieronymus luxuri violatum à Poëtis cœlum ex-

pavit. . 66. 1
Holophernes oppreſſionem Aſiæ in ſinu fœminæ
compreſſit. 136. 1
Homicidæ. 12. 1I
Homicidium. 47. I
Hominis feritas. 32. I
Homines non timendi. 23. 2. & 166. 2. & 178. I
Hominibus non placere. 191.2

Honor mutuus. 43. I. & 124. 2. & 201. 2. & 210. 2
onor mutuus, ſed impar, in iis quoque quos di-
gnitas & uar. 48. 1
Honor mutuus, nec ſpernendi viles. 173. I
Honor mutuus. Sic Affabilitas erga inopes, ſi probi

ſint. 195. 2
Honorari etiam inopes, etiämque ſceleſti debent,
ſi Fide muniantur. Ibid.

Honoratus à cura gregis, nec moriturus feriatur. 171. 1
Horæ Canonicæ non ritè à Curione perſolutæ. 158. 1

Horæ Diurnæ ut à Præſulibus decurrantur. 162. 1I
Hortenſius Murænam deflevit. 50. 1
Hoſpitalitas. 111. I
Humiliras. 99. 2. & 104. 2. & 105. 2. & 107. 2

Vide Superbia.
Humilitas animi in Abrahamo quanta ſacrificavit re-
pudio Iſaaci. 99. 2
Humilitas magnæ eſt animæ argumentum. 102. 2
Humilitas & vicino cinere. 104. 2
Humilitas Religionis munia viliora non recuſat. 10 5.2
Humilitas S. Davidis. 121. I
Humilitas Davidis effertur. Ibid.
Humilitas Davidis laugeata. 104.2
Humilitas S. Danielis. 102. 1I
Humilitas ſumma in Virgine dùm ſalutaretur à Coœ-
lite. 107. 2
Humilitas Centurionis galeata pariter & turrita. 108. 2
Humilitas vera. 20⁰6. 1
Humilitas Statum mediocrem ſuum non odit. 206. 2
Humilitas & Cognitio ſui non deſpuant ſtatum me-
diocrem. 212. 2
Humiliras Chriſti. 22 1I. 2
Humihitas non ſumma appetit, nec ea admittit. Ibid.
Hamilitas Chriſtiana. Ibid.
Humilitas vera Ambitionem debellat. 222. I
Haumilitas Romani Pontificis ſub Paraſcevem. 223.1
Hypocriſis. 30. 1
Viigde Intentio recta.

I
S. Jacob. 54. 2. & 94.2. & 149.2. & 166. 1. & 233.
2. & 23 5. 2
Nob Altari ad Imperium ſe accingit. 5. 1
Jacob olim Ar à ſe extructà propugnatur. 7. 1
Jacobi Altare quaſi altius ipſo Abrahami Sacrificio. Ib.
Jacob obtinet obedientiâ principatum. 28. 1
Jacob à parente præficitur fratri. Ibid. 2.
Jacob obedientià regnum deſpondetur. Ibid.

Jacob Princeps inauguratus dormire non ſinitur, quin
imperia parturiat. 54. 2
Jacob à Labano diſceſſit invitus. 9 5. 1
Jacob de ſe ſenſit demiſſiſſimè. 105. 2
Jacobi columnæ duæ pluſquam Herculeæ Zelpha &
Bala. Ibid.
Jacob tribus Pueris grandior, conſtanti4, & Gratia-
rum in Deum actione. 106. I
Jacob ad coquinam, ut imperet; abjicitur. 121. 2
Jacob in filiorum inſtitutione ad uſque finem dih-
gentiſſimus. 149: 2
Jacob quanta pateretur incommoda pro grege. 166. I
Jacob invadit principatum, a quo excidit Eſau. 176. I
Jactatio glorioſa de commentitia Avorum nobilitate,
205. 2 .

Jehu Reges edocuit non ſini, ſed juri conſulere. 48. 1.

Jehu in ſolio modeſtus. Ibid.
Jejunium. 211. 1
Jejuaium portus eſt pudicitiæ. 12. k

Jejunium tentationum remediu. 12.2. & 136.I. & 162.1
Jejunium divitibus diſpenſatum, ſervari jubent inopi-

bus. 3 5. I
Jeroboal Deo parùm gratus, non Filium ſuſtuhit ſed
Anguem. 97. 1
Jezabel ſepelitur. 47. I

Jezabelis cadaver, non concha, ſed ſpolium fuit 2
non enim gemmam, ſed belluam amiſerat. Ibid.

Jezabelis vel demortuæ feritas. Ibid.
Ignis. 98. 1
Ignobiles evehantur, ſi ſe moribus inſignierint. 189. T.
Vide Aulici.
Imitandi pauci. 2. E
Imperia à Deo pendent. 172. T
Imperii armamentarium, Templum eſt. 2. f

Impiis omnia vertuntur in ſcelus. 225 I
Impiis omnia vertuntur in malum. 226. 2. & 243. T

Incuria ſumma in Curione de Chriſti ovibus. 158. 2

Infirmitas toleranda. 21I. T
Ingratitudo. 88. 2. & 94.2. & 181.2. & 185.2. & 186. 1
Ingratitudo erga Deum.
Ingrati erga Deum, pejores EvA4. 214. E
Inimici amandi. 49. 1I
Intentio recta. 46. I. & 74. 2. & 215. 2. & 224. T
Intentio recta in zelo obſervantiæ. 167. I
Intentio ſancta. 216.2
Intentio Chriſtiani nihil præter cœlum curet. 216. T
Vide EKterna tanium.

Intentio prava. 46. I. & I10.2. & 112. 2. & 219. I.⸗

& 215. 2
Invidia. 232. 2. & 242. 1
Invidia inter æquales. 37. I. & 50. 2
Invidia pemitus a Rehgionibus ſublata. 237. T
Invidia & murmutatio in Juſtos, ſævior Hæreſi. 240.1
Invidia & Uoio læſa 8. Scripturis abutuntur. 242. 2
Invidia malè utitur S8. Scripturis.

243. X
Invidia Circe improbior. Ibid. 2
Invidi. III. Z

Invidus quo ſe umbone tueatur, ut liberins perfurat
in Rehgioſos.

241. 2
Joabus Davidi non auſcultat. 15I. I
S. Joannes Baptiſia. 188. 2. & 245. 2. & 258. 2
Joannis erga Deum obſequia conſtantiſſima. 188. 1
Joannes in carcere. 188.2
S. Joannes cur Herodem terruerit. 258. I
S. Jonas. 128. . & 19 1. 2
A Jona quanti Religio fieret & fides. 191. 2
Jonam Nautæ re erentur. 192. 1I
Jonam mare depopoſcit, non merces. 167. 2
Jonathas & Saüll. 31. I
Jonathas à Patre penè fortiùs cædebatur quam à
Parente Iiaac feriretur. Ibid.

8. Joſeph. 95. 2. & 184. I
Joſeph advena Præfectus annonæ deiignemr. 70. 2

Joſephum non fames tantùm, ſed virtus Ægyptiis
red lidit gratioſum. 72. 1I

Joleph felicitate non fractus & ſuo Domino ſidior. 9 5.2

Joſephi Dictatura Aſtris, Paleiſque del gnatur. 123. 1
Joſeph invitis fratribus imperavit. 177. 2
Vide Invidia.
Joſephi in pudore conſtantia. 1 78. T.
Joleph Cupido Dominæ erat, ſed accinétus. 179. 2
Joſephi minimée ſervwilis indoles in ſervitute. 183. 2
Jofeph plùs in ſe Fidem fecit, quam Abavos laurea-

108. . 190. 2
Joſephi pudicitia abjicit pallium. 203.:. I

Joſias Verbo Dei non obediens interficiur. 86. 1
118. 1
32. I. & 98. 1
Ira

S. Joſuë.
Ixa.

5§. I. & 210.2. & 215. —

Index

Ira Dei. 26. 1. & 26. 2. & 47. 2. & 173.1. & 223 ·2
Ira Dei ridet Protectores impiorum. 27. 2
Irriſores juſtorum. 21. 1. & 192. I. & 245. 1
Vide Impii.

Irriſores Juſtorum pejores Balaamo. 24. 1
Irriſores pauperum damnandi. 201. 2
Iſaias exemplo Cœlitum compungitur. 261. 2
Iſmaëlis futura ferocia. 182. 1
Judas Chriſto reficitur ut Chriſtum conficiat. 6 5. 1

Judas inter Jacobi filios cur Princeps deſignetur. 127.2
Jodæi felicitate corrumpuntur. 6 1. 2
Judæis non utamur, ſed Pauperes ſominas juvemus

opificiis, non minus, quàm Eleëmoſynis. 203. 2
Judæorum finis fuere victimæ. 216.2
Judex. 134. 2. & 137. 2. & 139.: 1
Judex, nec Juſtitia muneribus flectantur. 24. 2
Judex audiat juſtificantem ſe. 128. 1
Vide Excuſationes audiendæ.
Judex avarus. 142. 2
Judicantes temerè. 49. 2. & 198. 2. & 224. 1
Judices facilè corrumpuntur. 257. 2

Judicum revocantur acta, damnanturque à Daniele.

129. 1
Judicum avaritia. 141. 1
S. Judith. 136. I. & 214. I
„. udith Evà ſanior extitit in Aſſyrium. 136. 1
Judith Deo grata in lauro. 214. 1
Judith in Antiſtitis tabula lacrymoſa. 159. 2
Juriſdictio Eccleſiaſtica non lædenda. 21. I
Juriſdictio Eccleſiaſtica nihil timeat. 25. 2

Juriſdictio Eccleſiaſtica & zelus obſervantiæ eadem
ſint omnibus. 3 5. 1
Juriſdictio Eccleſiaſtica quibuſnam inviſa. 83. 1
Juriſdictio Eccleſiaſtica, Excommunicatio, & Zelus
obſervantiæ ac Severitas non impedienda. 86. 1
Juriſdictio Eccleſiaſtica nihil timeat. 166.2
Juriſdictio Eccleſiaſtica non armis armatur, ſed Fide.
199. 2
Juriſdictio Eccleſiaſtica omnia exemplo extorquebit.
256. I
Vide Exemplo eſſe.
Juriſdiéctio Eceleſiaſtica imperet. 258. 2
Juriſdictio Eccleſiaſticorum virtute fit potens. 192. 1
Juſtitia æqua omnibus. 35. I. & 167. 1. & 168. 1
Juſtitia æqua omnibus ſit. 31. I. & 107. I
Juſtitia & Severitas nec filio parcant. 31. I
Juſtitia & ſeveritas, non aurũ ſitiant, ſed cruorem. 87. 1
Juſtitia periclitatur procul ab Epiicopo, Rege, Su-
periore. 142. 1
Juſtitia & Severitas apud Judices venalis. 142. 2
Juſtitia, & Severitas, ac Excommunicatio in Ma-
gnates, ſi peccent. 196. 1
Juſtitia & Severitas promiſſis infatuantur. 257. 2
Juſti, Eccleſiaſtici, & Monachi coli debent ab om-
nibus. 192. 1
Juſtis omnia vertuntur in merita. 218. I. & 220. 1
Juſtis omnia vertuntur in merita ob fervorem. 219. 1
Juſtis omnia cooperantur in bonum. 161. I. & 178. 1
& 184. 2. & 200.2. & 214. 1. & 247. 1

Juſtorum perſecutores. 89. I. & 200. I. & 243.2
L
Aban & Jacob. III. 2
Labor manuum etiam opulentas Matronas con-
decorat. 1I1I7. 2
Labor vanus ſæcularium. 138. 2
Labores inopum fovere. 204. 1
Lacus. 93.2
Tacrymz etiam expictæ Tentationum remedium.
16 1. 1

Lacrymæ Magdalenæ Noëmi Arcam devicere. 220,2
Vide Magdalena.

4

Lacrymarum vis.

ss. 1970, 2
Lacrymarum vis in muliere. 137. 1

Lætitia ſpiritualis & pax cordis & cognitione ſui oritur.

106.2 .
Lapſi erigendi. 169. 2 ½:
Lapſis blandè ſuccurrendum. 170. I
Lapſi blandè erigendi. 214. 1
Lapſi optimi fiunt. 147. 1I. & 170. I. & 200. 2

Laſcivia aut Vilitas generis ſociat Magnatibus Viles.

33. I
S. Laurentius.
Laurentius pictus in tabula immaculatus, non pu-

dicè. Ibid.
Laus mulierum. 116.2
Laus Circumciſionis. . 191. 1

Laus ſumma eſt Aulicis, Aulæque improbari. 191. 2
Lectio Sacra. 12. 2. & 244. I
Legati, ſeu Oratores, plus interdum audent, quam

Tas ſit. 33. 2
Legati diſcordiarum ſatores puniendi. 37. 1
Leo Samſonis. 50. 1
Lex ſcripta Romæ in Aulæa. 2 1. 2
Leges ſerventur. 31. I
Leges à Rege ſerventur. Ibid.

Vide Juriſdictio. Exemplo eſſe.
Libellus famoſus in Religionem à Sacerdote ſacri
ſanctique Ordinis antiquitùs promulgatus. 238. 1

Liberalitas. IIO. T
Liberalitas Dei. 7. 2
Liberalitas Davidis in Deum. 110. I. & 252. 2
Liberalitas Abrahami non piſcatus. 110.2
Liberalitas Vera. III. I
Liberalitas ſine aucupio. Ibid.

Liberalitas Principum exundat interdùm in indignos.

92. 1
Liberalitas rara. 112. 2
Liberalitas in Deum. 252. 2
Liberalitas erga Deum rara & clamoſa. 115. I
Liberalitas ampulloſa Zachæi. 115.2
Liberalitas hamata Spurii Meœlii. 186. 2

Liberalitas Judæaorum & Perſarum in Deum. 247. 1I
Liberalitas erga Deum perdidit prodigalitatem. 247. 2

Liberti-& Servi ad auri ſatiem locupletes. 90. 2
Libido laſcivit in funere. 100. 1
Libido evirare ſolita cataphractos. 136. 1
Libido heluatrix. 194. 1
Vide Luxuria, Luxus.
Libido quam procax. 22 5. I
Libidinis in Templo luxus. Ibid.
Libido cogitationum quam peſtilens. 225. 2

Libidines de Diis fabuloſæ quadrigis appictæ. 66. 1

Librâ carere Principes decer. 109. 2
Libra cur in cœlo contermina ſit Scorpioni. II10. 1
Lingua veritatis amans. 24. 2

Linguæ cura. 2I. I. & 21. 2. & 22. I. & 31. 2. 8&

50. 2. & 204. 2

Linguæ ſerietas Sapientem cohoneſtat. 2. 2
Linguæ verecundia, detrahendi neſcia. 5§0. 2
Linguæ in Cyro Rege modeftia. 109. 2
Lites. 37. 2
Locus non obeſt. 224. 1

Locus non obeſt Fervori, & Zelo animarum. 22.2
Locus non nocet. 178.2
Locorum indifferentia. Ibid.
Locorum indifferétia. In Arbore licet ſervire Deo. 200.2
Loto jam Seni à filiabus illuſum. 259. 2

Lucifer poſt Chriſti wſam pelvim ſuperbire non au-

deret. 222. I
Luciſeri ſuperbia. 221. 2
Lucretia. 117. 2

Lucretia & lanificio parens facta Reipublicæ eſt, telo
uſa pro tanti pignoris obſtetrice. 116. 2
Lucta Danielis & Baltaſaris in arena convivi. 41. 2
una.

i inkli
un leiſton
ir niet l
ci lec ſß
nn er Niy
Vide Nir.
ir damnba.
lrie ſt
lates ivario
lais crſtal
lnins Achabi
lm 3.1. !1
4NM1. &2.
Uous Ahadi.
Doun Achebi
ennmtlo.
Uus echſwioru
Puns Vilarum.
lubs eboni ſite
luus & oln⸗
ſonpige
Loos ondes ded
(adore
Luns Iinge
lung nioman
luus enſoma
2
Luudomorumm
Le mulierum
luCaellarun
lu Pomp

II Muren

u CMhmydu
Luukuuamm.
Uunn Imcen,
luun Cmiie
lnuin Mibe
lun Vobnran
uun Elle .
ceu
uuliniäns
dun gemmarun

uh Ormn

tinennit

In!

i.

rumn inan S

Args ſhie
191

ni Int
ſt doopo 8

2

Gi bele
Ha. 7. 1
71

4
2

lo winma

7

M

alait
un. 1
, etlue
Ein e
19
6

10.

ice.
Alend a

e,

. „

Luna. 30. I
Luna & Cœlum. 80. 1
Lupanaria ex officinis prodeunt Judæorum. 203. 2
Lux ſidem honoravit in EÆgypto. 195. 2
Luxuria. 136. I. & I1 54. 2. & 194. I.
& 218. 2. & 224. 2. & 226. 2. & 227. 2
Vide Gula. Libido.
Luxuria occulta illudit fictæ Caſtitati. 30. 1
Luxuriaſic Dignitas indigno collata. 36. 1
Luxuria Salomonem evertir. 90. 1
Luxuria ubique. 100. 1
Luxuria & Alchymia Felicitatem perdunt Dignita-
tum. . 133. I
Luxuria mater vitiorum.

174. 2
Luxuria & Caſtitas. 178. 1
Luxuria infelix. 182. 2
Luxuria periſtromatum. 229. 2
Luxuria vincit Judices impios. 257. 2
Luxuria nec ſuppliciis edomatur. 259. I
Luxuria ex Nivibus. 207. 1
Vide Mix.
Luxuriæ damna. 189. 2
Luxuriæ fons. 203. 2
Lunuries vivariorum & piſcinarum. 103. 2
Luxuries cryſtallorum in abacis. 254. 1

Luxuries Achabi eum criminibus inquinavit. 3. I

Luxus. 3. I. & 11. I. & 63. 1. & 126. 2. & 154. 2.
& 208. 1. & 254. 1 .
Luxus Achabi. 2. 2
Luxum Achabi Synagoga tuetur Chriſtianæ luxu-
riei exemplo. 3.2
Luxus ædificiorum. F. 2
Luxus Villarum. 3.2
Luxus eboris ridetur. 2.2
Luxus & Voluptas quæſitæ & diſtortis. 11.2
Luzus pompâque Virgarum. 3. 1
Luxus omnes dedecet Chriſtianos, ſed maximè Sa-
cerdotes. Ibid.
Luxus Linguæ. Ibid.
Luxus periſtromatum. 57. 1

Luxus Periſtromatum, & obſcœnitas in Templo.
230.2
Luxus domorum ornatarum. 5. I
Luxus mulierum & phaleræ. 63. 1
Luxus Catellarum. . 63.2

Luxus & Pompa nimia Curruum. 65. 2
Luxus & Murænis. 103.2
Luxus Chlamydum. 126. 2
Luxus ſtatuarum. 154. 2
Luxus innocens, & Gloria vera. 195. 1
Luxus Conviviorum. 207. 1
Luxus in Piſcibus. 208. 1
Luxus Voluptatum. 208. 2
Luxus Gulæ & Prodigalitas. 209. 1
Vide Gula. Convivia.
Luxus Libidinis in Templo. 225. I
Luxus gemmarum.
Luxus & Ornatus fœminarum. 253. 2

M

Ancti Machabæi Pueri cur tam validi contra lic-
tores. 152. 2
Magiſtratus in Aulis Dynaſtarum non rarò emuntur.
115. 2
Magii Societatis ſentétias interdum immutent. 129.2
Majeſlas Paupertatis. 46. 2
Vide Paupertas.
Mala Punica modeſtiæ ſubmonent candidatos. 102. 2
Maleficæ antrum, quam Sauül conſulebat. 22. 2
Manna. 88. 2
Vide Iſraslitæ.
Ethic. Comment. Tom. III.

Rerum Notabilium.

Manſuetudo, non Gula, deſignat regnatutum. 176. 2

Mare. 49. 1. & 186. 1
Mare in imo procelloſum non eſt. 107. 1
Mare reddit, quod accipit. 252. 1
Margaritum. 259. 2
Maria revocatur à Pattuo. 169. 1
Mariæ patrocinium & exemplum. 262. 2
Vide Mariæ cultus.
S. Maria Magdalena. 220. 2
S. Magdalena litavit in epulo. 220. 1

Magdalenæ Lacrymæ Noeëmi Arcam devicére. 220. 2
S. Mariæ Magdalenæ inter epulas Pœnitentia. 221. 1
vVige Pœnitentia. Conviviorum Luwus.

88. Martyres. 199. 2
88. Martyres quàm fortes. 48. 2
Matrimoniorum Dos nimia. 247. 2

Vide Pompæ.
S. Melchiſedech profitetur non armis viciſſe Abra-
ham, ſed azynns. 6. 1
Vide Confidentia in Deum.
Membranæ Oratorum ſubdolæ quàm forent porten-
toſæ. 31.2
Metamorphoſes Ovidianæ Deorum in belluatis ex-
pictæ, pendulæque coràm Hoſtia & Templo. 237. 2
Vide Templum. .

Miphiboſeth. 210. 2
Miſſa. 2.1. & 65. 1
Miſſa celebranda. 6.2
Miſſa quo loco celebranda. Ibid.
Vide Sacella privata.
Miſſæ celebrandæ in Bello. §. 2
Mila Tribulatiomum & Perſecutionum remedium.
id.
Modeſtiam ſervet ignobilis in curuli. 48. 1
Vide Aulici viliores. Ambitio.
Mogeſtiæ & pudoris cura in fuga. 260.2

Monachi, Clericique Aulici remittantur in Cœno-
bia. Hi verò averſantur, qui Aulas oderunt. 17. 2
Vide Cellæ amor.
Monachi auſterioris viteæ valdè laudandi, mirandi-
que. 245. 2
Moniales. I7. 2
Moniales non omnes ultroneæ. 247. 2
Vide Vocationis beneficium.
Mors, cædéſque non nocent. 12. 1

Mors non timenda. 48. 2
Mors Damoclem exterruit in epulo. 211. 2
Mors è& coralio pendula in pectore. 226. 2
Mortis vicinia feliciter lippimus. 104. 2
Mortis ſepulchrum Fide tantum excultum. 199. 1
Mortificatio amanda, quæ tanta præſtat. 199. 2
Vide Paulus.
Mortificatio corporis. 165. I. & 188. 2. & 245. 2
Mortificatio corporis roborat obedientiam. 258. 1

Mortificatio corporis zelum animarum roborat. 258. 2
Mortificatio corporis in Paulo. 161. 1
Mortificationum ſitis. Ibid. & 21I. 2. & 219. 1I
Mortificationum Amor, & Deliciarum Odium Re-
ligionis perfectionem commendant. 211. I
Vide Religioſus.
S. Moyſes. 127. I. & 150. 2. & 199. 1
Moſes quo Symbolo Princeps renuntietur. 127. 1I
Moſes periclitatur filii inſtitutione neglectâ. 1 50. 1I
Vide Educatio filiorum.
Moſes opilionis ſeſe placitis conformavit. 130. 2
Moſis à Moſe virgam retineri oportuit, ut Hebræos
eximeret diſcriminibus. 13 5. I
Moſi abſenti Bovem Hebræi fuſilem prætulere. 143. 2
Moyſis Virga.
Moſis Virgà cut non cæderentur Hebræi. Ibid.

Mulieres Chriſti Euchariſtiaà non refectæ, ſed op-
preſſæ. 65Fs5. I
. B b Mulierum

242.2

. $●

Nabuchus ſuam ſententiam revocavit.

Nivium, pelliumque Luxus.

Index

Mulierum luxus & Phaleræ. 63. 1
Vide Coralium. .
Mulierum ornatus mimius. Ibid.
Mulierum laus. 116. 2
Mulier domi ſit. 117. 2

Mundus expolitur à Deo. . 147. 1
Mundus quaſi Numen adoratur ab Ethnicis. Ibid.
Mundum evertêre, everteréntque;, ſi nunc quoque
jis fallaciis Politica uteretur, quibus Chriſlianus
non utitur. 29. 2
Vide Aulici. Politici.
Munera. 35. I. & 74. I. & 142. 2. & 157. 2
Munera Sabæ ſine ſtrepitu. I12. 1

Munera horreant Eccleſiaſtici veri. 170. 2
Munera Politicorum omnia infida. 187. 1
Muniis obſcurioribus Eccleſiæ effulgemus. 121. 2
Murmuratio. 5O. 2. & 242. 1
Murmuratio de Viris magnis indigna. 50.2
Vide Magnates.
Murmuratio de Regibus ilhicita. 46.2

Murmuratio de Regibus & Epiſcopis illicita. 49. 1
Murmuratio de Religioſis. 238. I. & 243. 1
Murmuratio & Invidia in Juſtos ſævior Hæreſi. 240. 1

Murmuratio & Unio læſa. 243. 2
Murmuratores. 21. 1
Murmuratores Gulæ vitio procaces. Ibid.
Murmuratores de licitis Eccleſiaſticorum Pompis.

165. 1
Muſica non illicita in conclavibus, ſi pudica ſit. 10. 2

Muſica damnatur impudica, & tempore importuno:
pudica verò Muſica dilaudatur. Ibid.
Muſica licita, ſi caſta, & à caſto ſit. 13.2
Muſica ſummè laudanda, ſi ſanctè canat. 59. 1
Muſica in æquore impudica. 5§9. 2 .
Muſica non ſit nimia. 21. 1
Muſica non pudica 125. 1
Muſicæ cupiditas quàm ſæva. 125. 2
Muſicus ſit Davidi non abſimilis. 14. 1
Vide Eunuchi.
N
Abuchodonoſor in ſua calamitate quàm feli-
cior fabuloſo Veterum Jove. 43. 2
Nabuchodonoſor ſuo regno nec dormiens defuit.

1
130. 1
Vide Tres &§. Pueri.
Nabuchi Regis Palinodia. Ibid.
Vide Edicta reſeindenda.
Nabuchi ſtatuam Sancti tres Pueri non adorant. 44. 2

Nabuchum ad feras expulit vaticinium. 28. 1
Nathan. 26. 1. & 36.2
Nachanaél cur Apoſtolis non adſcriptus. 79. 1
Nautæ Jonam reverentur. 192. 1
Neglectus Templorum. 4. 1I
Nero. 202. fI
Nero Cæſarum impuriſſimus. 44. 1
Nihil præter Deum. 99. I. & 191. 2. & 216. 1.

& 2. & 217. 2
Nihil præter Deum appetat, etiam qui omnia cupit.
5. 1
Nihil præter Deum in ſervitute Domini expetamus.
1I11. 1I

Nilus. 24. I
Nilus .l‚gypto fatalis. Ibid.
Nix. 208.2

Nix in epuhis ardet interdum, exuritque convivas.
207. 1
208. 2

4 conduutur hyeme, ut ſerventur in æſtatem.

Nobilitas generis honoranda. 48. 1
Nobilitas, ſeu generis ſeu virtutis aptiſſima Digni-
tatibus. 186.2

Vide Dignitas.
Nobilitas Vera.
& 190. 2. & 19I. I. & 204. 2
Nobilitas vera, modeſta in votis eſt. 98.2
Nobilitas vera Chriſtiani nominis. 191. I
Nobilitas Chriſtianorum vera, Fides eſt. 190. 2
Vide Pompæ Veriores.

Nobilitas Vana. 205. 2
Nobilitas quàm vana. 146. 2
Nobilitas non jactanda. 195. 1
Nobilitas commentitia. Ibid.
Nobilitas ficta. 87. 2
Nobilitas vera. Sic Rex evehat etiam Viles. Sic Di-
gnitas deferenda Juſtis, licèt miſeris. 195. 2
Nobilitas evehenda. 213. 2
Nobiles Sacellorum Templormque conditores. 57.2
Nobiles amandent domo graſſatores. 58. 1
Nobiles niſi ſocordiores Saule ſint, citharædis vix
exanimes auſcultabunt. 11. 1

Vide Muſica.
Nobiliores quaſi mare, inſignibus, faſcibuſque non

tument. 186. I

Noëmus à Mundi Præfectura labitur ad ligones. 122.1
Nomen Chriſtiani & Monachi.
De Numinis patrocinio numquaàm deſperandum. 25.2
Vide Deus.

Numinis neglectæ contumeliæ. 140. 1
S
Bedientia ſuperiorum. 37.2
O Vide duperior.
Obedientia in arduis implenda. 84.2
Vide Abrabam.
Obedientia Amaſiæ erga Vatem quanta. Tbid.
Obedientia erga Præſules triumphatrix. 84.2

Obedientia cuilibet præſtanda. 86. I. & 116.2
Obedientia ſpreta prodigioſo etiam homini quanti

ſieterit. 86. 2
Obedientia ſpreta quanti ſtat Vati. 87. 1
Obedientia indifferens ad ima & ſumma. 122. 2
Obedientia indifferens ad omnia. lbid. & 123. 1
Obedientia cuiliber. 210. 2
Obedientia cœca. 221. 2
Obedientia cœca, ſed non ſurdum eſſe debet impe-
rium. 132.2

Vigde Audiendæ Excuſationes.
Obedientia in rebus Spiritum ſpectantibus. 221. 2

Obedientia ſpreta. 256. 1
Obedientiæ ſeſe committere. 28. 2
Obhivio Dei in Voluptate. 60. 1

Vide Eternorum cura.
Oblivio æternorum in Deliciis ſemper noxiis. Ibid.

Oblivio Patriæ Sancta. 7 9. 1
Vide Agar.
Obſequium felicius conſtantiuſque Amore quàm Ti-
more adoleſcit. 92. 2
Odium vanæ gloriæ. III. I. & 114. I. & 185. 1
Odium Mortificationis. 138. 2
Odium peccati. 179. I. & 191. 2. & 204. I
Odium deliciarum. 212. 1
Odores. . 167.2

Odores & deliciæ Chriſtum excludunt. 64. 2
Vide Mortificatio.
Officium Divinum. 207. 2. & 223. 2
Officium Divinum recitetur. 62:2
Ofkeiuim Divinum à Præſulibus ſanctè recitetur.
162. I
Vide Eccleſiaſtici.

Ollæ,

56. I. & 181. 1. & 190. I.

epn

Agbenlun

,
ide m
onnni ſcet
lenij Chteni
. Diites d

18
Puins iz
lüns æ
ſile 1 eol
eln hal
ſohnig fto
in imttadi
lane in ſn
in & ſyiritu
Nin & Perdr
6 Pis inte
ſile ollem
Pumsintiliau
t Mien.
Ducru iiin
Omems ſenpr
ce Vnpli
uns tang.
ang
uns don Vannd
enu funus ſe
Cunt danbs ſe
ins.
Cuns wokerun
Crans nimins n
Cruns kümins,
Omerus & Eecel
du Aebain
ce e
Cpausdinan d
Cium.
Dium mient.
Oium Uumum,
1182

adu S

Mnodiz.
iplim canere
hia Naboch
Iik Dere
or ſam ,
Dernümnid ſre
e Allle
nucill lnan
12
i
matzal cete
uuls Ufem
.,
D Uraii
uun Abii
an ehliin
dn Docrdi

kn
kualni⸗

.

N

ingecnin
ne
L .
en, Cleu;

i
Uincfkenl,

2.

d. lH

1

ten gun I
mhrmg.
da. r Al

deinn MMii f

t Vii
Elm I
ni⸗ Hün

dumele en
1
inter

ſtmin 1

—

Rerum Notabilium.

Ollæ, Sceptrâque in colo junguntur, ut ima ſum-
mis æquentur in regia. 122. 2
Vide Mors.
Non omnia licent omnibus. 49. 2. & 108. 1
Operarii febrientes ovo interdicuntur in Quadrageſi-
ma. Divites veſci ſinuntur Pavonibus & Attage-
nis. . 95. I

Opiniones laxæ non fundantur. 24. 1
Opiniones laxæ non ſubſcribendæ, 39. 2
Vide Theologi.
Oppreſſio pauperum. 89. 1
Opprobria pro Deo glorioſa. 199. 2
Optimi imitandi. 203. 2
Oratio vel in ſomno. 54.2
Oratio & ſpiritualia ubique. 207. 2
Oratio & Fervor ubique. 223. I

Oratores pluùs interdum audent, quàm fas ſit. 33. 2
Vide Gubernatores.
Oratores invidi aut de ſuis vitiis blaterent, aut par-
cant alienis. 242. 2
Oratoria privata illuſtria ſint, loco & ornatu. 253. 1
Ornatus Templorum. I. 2. & 4. 2. & 5. I. & 92. 2
Vide Templum.
Ornatus vanus. 13.2. & 94. 1. & 126.2. & 203. I.
& 229. 2
Ornatus non vanus. 160. 1
Ornatus vanus foœminarum. 228. 2
Ornatus vanus fœminarum, Luxuriz & Tentatio-

num fons. 229. 1
Ornatus mulierum laſcivus. Ibid.
Ornatus nimius mulierum. 63. 1

Ornatus nimius, Pompæque obfuere Salomoni. 69. 1
Ornatus & Ecoleſiaſtici reditus non ſint ad Pompam,
ſed ut zelo animarum plus prodeſſe poſſint. 98. 1
Vide Pompæ veriores.

Ornatus quinam deceat Prælules. 164. 2
Otium. 10. 2. & 143. 2
Otium vitetur. 117. 2

Otium nunquaàm, Recreatio ſeu relaxatio interdum.
118. 2

P
Actionibus & promiſſis ſtandum. 30.2
P Palinodia. 129. 2. & Ibid. & 130. 1
Palinodiam canere regium eft. 128. 1
Palinodia Nabuchi Regis. 130. 1

Vide Decreta reſcindenda.
Palpatores ſuam prætendunt nuditatem in velamen
aſſentationis ſuæ. 23. 1
Vide Adulatores.
Paradiſi ſtructurà præſtantior Templorum reparatio.
2. 2
Paraſiti. . 11. 2
Parentes coli debent. 28. 1
Parentes Urſam imitentur in inſtitutione filiorum.
146. 2
Vide Educatio filiorum.
Parentum oblivio neglecta à malis Religioſis. 17. 2
Parentum oblivio ſancta. 25 I. I
Parentum oblivio ſancta in Eccleſiaſlico Apoſtolico.
165. 2
Parentum ſocordia in educandis liberis quanta ſirt.
149. 1
Parentum ſordes erga Chriſti tironem. 250. 1
Parietes eburnei domorum incuſantur. 3. I
Farorhi & Archidiaconi quinam ſublegi debeant.
163. 1

Paſſio Chriſti. 138. 2. & 168. 2. & 22 1. 2

Pati pro Chriſto recuſamus, quæ tam multi patiun-
tur pro vitiis.
Vide Aulici.
Ethice. Comment. Tom. III.

138.2

Paſſio Chriſti nos à theatris abducit. 216. 2
Pater - familias. 152. 1
Pater- familias nihil negligat in filiorum educatio-
ne. 147.2
Patris-familias munus. 149. 1
Patres-familias filios & ſervos regant. 145. 1
Patres-familias nihil in filio negligant. 147. 2
Pati pro Chriſto. 161. 1. & 199. 2. & 211.2
Patriæ amor nimius. 70. 1
Patriæ non obſit peregrinitas ſapientibus. 70. 2

Vide Dignitas.
Patriæ oblivio Sancta. 79. 1
Patriæ addicti Candidati diguitatibus excludantur-
Ibid.
S. Paulus. 195. 1
S. Pauli pompæ & Phaleræ. Ibid.
Paulus ab Areopago in textrinamn demigravit. 123. 2
S. Paulus etiam minima curat. 124. 1
Paulus nec dolia præterivit in Epiſtolis ſuis. Ibid.
Pauli ad Corinthios concio contra factioſos. 78. 2
Paulus ſua, non Petri crimina publicavit. Ità Ora-
tores invidi aut de ſuis blaterent, aut parcant alie-
nis. 242. 2
S. Paulus in eremo centenarius. 16 1. 1
S. Pauli ad ſe, ſumque corpus exhortatio. Ibid.

Pavo & perdix educi è nido debent in menſam. 208. 1— ..

Paupertas læſa. 18. 2. & 42. F
Paupertas diſcreta. „ 93: 2
Paupertas & perſecutio tuentur fervorem Religio-
num, utl olim in Eccleſia ſervavere. 91.2
Vide Tepiditatis remedium.
Paupertas vicit Luxum Fabricii temperantia. 257. 1
Paupertatis Majeſtas. 46. 2
Pauperes non ſpernantur. 195. 2
Pauperes ſint Patientes, quando Religioſi nobiles
tanta ſpontè patiuntur. 212. T
Pauperes honorandi. 201. 2
Pax cordis, & lætitia ſpiritualis & cognitione ſui ori-
tur. 106. 2
Vide Cognitio ſui.

Peccati damna.

36. I. & 47. I. & 213. I

Peccati damna, etiam futuri. 36. 1
Peccati odium. 179. 1. & 191. 2. & 204. T.
Peccata vitanda. 178. 1

Penſiones Eccleſiaſticæ non conferantur indignis. 58. 1
Perfectio Religionis. 22. I. & 212. I. & 219. I

Peregrinitas Patriæ non obſit Sapientibus. 70. 2
Periſtromata.
Vide Luxuria. Luxus.
Perſecutio toleranda. 48. 2
Perſecutio juſtos erigit, non deprimit. 89. 1

Perſecutio verior Eccleſiæz & Religionum, Eccleſia-
ſtici ſunt non boni, & Religioſi tepidi. 187. 1
Vide Perſecutionm fons.

Perſecutio utilis. 188.2. & 221. 2

Perlecutio non timenda. 178. 1
Perſecutio argumentum Virtutis. Ibid. & 191. 2

Perſecutio non nocet.
Vide Agar.
Perſecutio & Tribulatio ferendæ.
Perſecutiones ſæviſſimæ in ſervos Dei.
Vide Felicitas noxia.
Perſecutionis remedium Mortificatio, & Regularum
obſervantia. 200. 1
Perſecutionum remedium Miſſa. 5. 2
Perſecurores Eccleſiaſticorum & Religioſorum. 85. 2
Vide Juſtorum Perſecutores.
Perſecutores Eccleſiaſticorum & Religioſorum ini-
quiores Balaamo. ” 243. 1
Perſecutores juſtorum. 89. 1. & 200. I.
& 243. 2
Perſecutores Juſtorum Aulici non promoti. 101. 1
Bb 2 Per-

178. 2. & 188. 2

184.1
202. T

Index

Perſecutores Religioſorum. 89. 1. & 192. I.

& 196. 1

Perſecutores Religionum. 238. 1
Perſeverantia. 147. 1I
Perſonarum Acceptio. 168. 2
Vide Dignitas.
S. Petrus. . 221. 2
Petrus coli Neronem præcepir- 44. 1
Vide Princeps.
Petrus coëtrcetur à Paulo. 13 1. 1
Vide Paulus. Oratores.
Petri Catenæ humi Cæſares adſtravêre. 199.2
S. Petrus Damiani. 222. I
Petrus Damiani ſeſe purpuràâ abdicavit. Ibid.

Vide Dignitas pernenda.
Pharao. 199. 2. & 202. 1
Pharao ſuo ſomnio exterretur. 70. 2
Pharaonis Satrapæ, ſeu ¶Ztgyptii Plutones, Regi ra-
piunt Saram, pro Proſerpina. 9. 2
Pharaonis virgæ de Judæorum Petra non ſemel aquas

expreſſere. 89. 1
Vide Moyſes.
Pharaonis Crudelitas. 202. 1
Pharaonis in Hebræos pueros Crudelitas. Ibid.

Pharaonis quàm ferax cædium, probrorumque vox.

—, 261. 1

Phaſiani placent, quamvis peregrinæ aves, peregri-

ni item placeant Senatores. 70. 2
Vide Peregrinitas Patriæ.
Phœnix mavult uri quàm undas repetere. 94. 1
Phinees. 168. 2

Phihiſis Aulicorum non macies, ſed Abdomen eſt

& Arvina. 89. 2
Picturæ Sacræ & impudicæ in eodem pariete ſuſpen-
ſN. 156. 1
Picturæ Sanctorum Sanctæ eſſe debent, non pro-
fanæ. 156. 2
Picturæ ſanctæ. & 161. 2
Picturæ obſconæ. 229. 2
Picturæ in Templis obſcœnæ. 232. 1

Vide Periſtromata.
Picteræ Curruum non rarò Dearum fabulis impudi-
cæ. 66. 1
Picturæ in rhedis obſcoenæ. Ibid.
Pygmæus inſertus offæ, in menſam inſfertur. 11. 2
Vide Luxus. Convivium.

Pygmæi improbantur. Ibid.
Poœna par culpæ. 47. 1
Pœnitentia. 130. 1. & 245. 2
Poenitentia vera. 170. I. & 220. 1
Poenitentia vera Mariæ Magdalenæ. 170. 1
Poenitentia Caſtitatis tutrix. . 188. 2
Poœnitentiæ afflictationes & tunicæ. Ibid.
Politica vera. I1. 2. & 4.2. & 221. 2
Pohtica heluatrix & garrala. 5. 1

Vide Auklci.
Politica cum Hypocriſi.
Politica Eccleſiæ contumax.
Vide Juriſdlittio Eccleſiaſtica.
Politica ſana ſiat promiſſis.
Politica fallax.
Politica ſubdola.

19. 1
21. I

29. 1
29.2

32. I
Politica furit in ſuppliciis. 202. 1
Vide Judex.
Politica fallax, ſervet , quæ ſpopondit. 2 ½. 2
Politici ex Aula exturband'i. 8.2
Pompa ædificiorum. 2.2
Pompæ valdè Romæ moderatæ. 67. 2
Pompæ veriores Eccleſiaſticorum. 154.2

& 162. 1I. & 164. 1

Pompæ Ecoleſiaſticis non omnes interdiclæ. 164. 1
Portus Pudicitiæ Jejunium eſt. 12. 1

Vide Judith.
Potemtia Scribarum & Tabellionum quota ſit in Re-
publica. 122. 1
Prælati ſua ſcita eradant interdum. 129. 1
Vide Principes.
Præſentia.
Vide Dei præſentia.
Præſal & Concionator ſperni ſine clade non poreſt
86.2
Præſules nullum reformident, & fortioribus fortids
obluctentur. 167. 1
Vide Juriſdictio Eccleſiaſtica.

Præſulum primæ curæ eſſe debent Templorum repa-

ratio. I1. 1
Præſulum & Regum præſentia in roſtris. 142. 1
Prætores mulieroſi ad nulla munia apti. 136. 1

Præturæ in Aulis Dynaſtarum non rarò emuntur.

115. 2
Primores rarò cenſuram patiumtur, & veritatem ode-
runt. 40. 1

Primoribus licent multa „ quæ Ccæteris non licent.

9. 2
Principi perdendo ſat eſt unus in Aula improbus.
11. 2
Vide Doæg.
Princeps cur non ſit immunis à culpa Prædicantis &
Theologaſtri. 16.2
Princeps Oratorum dicta geſtaâque non reſcindat.
29. 1
Princeps Aulicos modò faſtidit, modò evocat, au-
ditque; ut Mandibulam Samſon abjecit, reſum-
Ppsitque. 32.2
Vide Sdamſon.
Princeps cur coli debeat, licèt non clarus virtuti⸗
bus. 44. 2
Princeps ſubjectos regat, non obterat. 125. 1
Princeps Prætores à ſe ſublectos amoveat, ſi violant
Magiſtratum. 130. 1
Princeps ſuorum delationibus non penitùs auſcultet.
140. 1
Vide Accuſationes.
Princeps nec optimis ita Regnum committat, quin
ipſe quoque advigilet regno. 135. 1
Principes ſtipari Vatibus oporteret, ut magna divi-
nâque conciperent. 8. 1
Principes qui Prophetas negligunt, impiorum con-
ſuetudine delectantur.
Principes alloquendi liberè à Theologis, ſi fortè in
coœlum peccaverint, Eccleſiæ legibus proculcatis,
20. 2 Vide Theologi.

Principes à Sapientibus optant erudiri, non recreari-
22. I

Principes ærumnâ proficiunt. 43. 2
Vide David.
Principes Auhicis videri nolunt eguiſſe. 32.2
Principes vel dormiendo excubent regnis. 54 . 1

Vide Nabuchodonoſor.
Principes ſi Deo pareant, ſubjecti viciſſim illis obſe-
quentur. 80. 2
Principes reorum cauſas non negligant, & nihil ad
ſe non attinere putent in regno. 118. 1

Principes curis urbium intendant „ quamvis ruſticen-

tur. 118.2

En eipes ſerico inſigniri melius eſſet quàm pellibus.
126. 1

Principes ne quidem minima negligere poſſunt im-

perii ſuĩ. 17 ¼. I
Principes judiciis interſint. Ibid.
Principes non ſe dedere debent Libertis ſuis. 187. 2
Principibus qui ſe obtrudunt, hi ſunt cæteris inep-
tiores.
De Principibus nunquàm obloquendum,

17. I
9. 1
4 De

girigibus

er,
wdy

in lib

hu
di,4
is on
⸗ .
penlle ig

nnlies kie

Pn⸗

umn Geceat;

mnlcle ſoo

en. .
ls ee⸗
rtalimmi
ſodgtlucß
Fucalis 10 .
ſite npa
Foeria eißß
umlla trand
ige Prine
nilla ſrnane
ibus.
Pnill tebus⸗
miis ſiadn
poluterinen
knins 4 M.
htul kagiin
Ueyim mum
Mnen debae
ce ahſ⸗
Dwrare inptn
wedorez inptn
ide une
Ponicente Dei
Dwyilenin Dei
Maictu danvet
Dhddne ohhcunn
2
Mur omn petl
MrszAracvin
Ie ver.
Ins en d⸗
kines Bebyl
12
licde NMahue
UEriudo in D
Kn Vulure

uam

leen
Ceneuez

i Prirat
in Iriake,
lernd lai e⸗
rhekelac
V
Kin legelal
Meninatun
zr. e an
Docktul
dubecllal
Ulin,

Aalläini
4
ſige n i⸗

, mi Elei
nlon di eir

*2

nn n

II
Cbe.

andlen lin

non küine

un Cnini ii
S
etet, u Mu
un, imſioms
1
Ibeohps, Inn
Egbu valti
enii, nim

„ 4
emn egn 4
i Giclin :
vee:n
R I
1, qumd 4:

eletgun s

.
arel,
4

,5.
elts ſit 82
iin n
veninn 3

—

Rerum N
De Principibus nunquàm detrahendum. 50. 1
Principibus devictis nec inſukandum. 50. 2
Principum Liberi, non tam nobilibus tradentur edu-
candi, quàm morigeris. 146. 1
Pfſaltrias non alant qui penſionibus equites inſtruun-

tur⸗ 10.2
Proconſules ignobilibus Adminiſtris cur utantut.
2.2 32. 2

Proconſules frontoſi, violentiores interdum ſunt,
quàm deceat, jubeântque Principes. 34. 1
Proconſules ſuorum Principum calamitatem verteri de-

bent. 100. 2
Proconſules eligantur locupletes. 142.2
Procrallinatio prudens. 36.2
Prodigalitas. 92. 1. & 208. 1
Prodigalitas, & Eleëmoſyna negata. 110. 2
Prodigalitas in ſpectaculis. Ibid.

Vide Pompæ.
Promerita exaggerari dicendo non debent. 109. 2
Promiſla ſervanda. 29. I. & 29. 2. & 30. I. & 31.2
Vide Principes.

Promiſſa ſervanda ab omnibus, præſertim à Sacer-

dotibus. 30. 2
Promiſſa rebus amplificanda, non verbis. III. 2
Promiſſis ſtandum. 25. 2. & 30. 2
Propoſita retinenda. 255: 2

Proſerpina à Maſicis decantata, non rapitur, ſed

rapit ad flagitium. 14. 2
Proſerpina marmorea in impluvio Levitæ, quàm in
Pudorem debacchetur. 154. 2
Vide Eccleſiaſtici.
Protectores impiorum. 86. I. & 151. 2
Protectores improborum. 214. 2

Vige Princeps.
Providentia Dei. 134. I. 8&à 174. I
Providentia Dei etiam in parvis. 116. I.
Pudicitia Samuelis laudarur. 127. 1
Pudiciuæ officiunt in Templis liberiora belluata-
f*229. 2
Pudor non poteſt vinci. 188. 1
Pudoris Arca quàm ſit Noëmi Arcæ diſſimilis. 12. 1
88. Tres pueri. 59. 2. & 106. 1
88. Tres pueri trabeati. 180. 1
Pueri tres Babylone, Regem Flammaſque vicere.
23. 2 „
Vide Nabuehodonoſor. „

Pulchritndo in Davide virilis. 14. 1
Puili in Valtures convertuntur Pudiciie. 207. 1
VUercus. 99. 1
Quercusjea laudatur, quæ Abſalonem ſuſpen-
dit. 27. I

R

Ationes privatz. 46. I. & 110. 2. & 183. 2
Vide Eterna tantum.
Rationes privatzæ, & Politica. 215. 1
Recreatio licita ſed poſt curas. 118. 2
Reditus Eccleſiaſtici neceſſarii, ſed non immodici.
93. 2
Reditus Eccleſiaſtici non ſint ad Pompam, ſed ut
zelo animarum plus prodeſſe poſſint. 98. 1
Vige Pompaæ veriores. .
Reditus Eccleſiaſtici in quæ debeant erogari. 164. 1
Reditus Eccleſiaſtici ſanctè impendendi. 165. 2
Vide Elezmoſyna.
Reditus Eccleſiaſiici liciti. 246. 2. & 252: 1
Reformatio, non Regularum multiplicatione, ſed
voce exemplorum inducetur. 258. 1
Vide Superoir.
Ethic. Comment. Tom. III.

8915
otabilium.
Reformatores. 256. 2. & 262. 1
Regiones exteræ inter ſe commerciis foderamur.
72. 2
Regna Templis melins, quàm Arcibus, muniuntur:
I1. 2
Regna à Deo diſpenſantur. 174. 2
Regulæ non multiplicandæ, ſed exempla bona reno-

vVanda- 257. 2
Regalarum obſervantia. 3 1. I. & 31. 2: & 98. 1
Regulas tueatur Superior. 31: 1
Vide duperior.
Reguli Evangelici Exemplum bonum. 260. 1

Reguli exemplum ad Chriſium ſervos pertraxit. Ibid.
Vide Zelus. Exwemplum.
Religio & Eccleſia omnes exæquatt; nullumque

exterum putant. 80. 1I
Religio amertur, duùm deprimit. 102. 2
Religio amanda, cùm deprimit. 185. 1
Vide Munia viliora.
Religio ob unum non infamanda. 197. 2
Rehgio mixta bonis & malis. 234. 2
Religio ob tepidos nonnullos non infamis. Ibid.

Religio non infamis ob pauculos non probos. 242. T
Religionis perfectio. 22. I. & 212. I. & 219. 1.
Religionis perfectio Gulam vincit. 211I. 1
Religionis uſus non violandi Diſpenſationibus. 98. 1
Vide dingularitates.
Religionis mama viliora. 102. 2. & 103. 1. & 120. 2
& 121. 2. & 123. 2
Religionis mumia viliora non contemnenda etiam T'a-⸗
lentis magnis, & Meritis ſummis opulento. 102. I
Vigde Humilitas.
Religionis munia Viliora non recuſat Humilitas. 10 5.2
Religionis munia viliora exercita Talentorum ma-
gnorum merita exæquant. 117. 2
Religionis munia viliora appetant Talenta maxima;
& Scientia cum ſpiritu. 12I. I
Rehigionis Felicitas. 149. 1
Religiones Sacræ Theologis optimis, Confeſlariis
probis, Conſiliaris prudentibus abundant, ſi eos

deligat Obedientia, non Ambitio. 17. I
Vicgde Princeps.
Religiones Sacræ ſeſe foveant & ament. 240. 2

Religiones Sacræ, inter innumeros optimos, Vix ca-
cent aliquo degenere, & improbo. 242. I
Religiones variæ & ſanctæ traductæ iniquiſſimè. 239. 2
Religioſus in Aula. 17. 1. & 18. 2. & 32. 2

Rehgioſos in aula, corrigat, non aſſentetur. 14. 2
Religioſus in Aula quid agar? 20. I
Religioſus in Aula loquatur Sanctè. 23. 1
Vigde Familiaritas.
Religioſus non aget negotia ſæcularium. 32. 2
Religioſus degenerat Talentis ſine Spiritu. 88. 1

Rehgioſus olim non nobilis Humilitatem non oderit

ſuæ ſtirpis. 94.. 2
Religioſus ignobilis. 106. 2
Religioſi primo loco curent Divina I1. 1

Religioſi audiri & conſuli debent. 8. 1
Religioſi viri conſulendi. 8. 2
Religioſi inviſendi, ſic Conſiliarii boni advocandi. 9. 1
Vide Rex.
Religioſi viri, & Philoſophi accerſendi, ſed probi. 14. 2
Rehgioſi quinam apti ineptive ad Conſilia. 17. 1
Religioſi & T heologi illi optimi, qui primoribus non
ſe offerunt, ſed ſtudiis vacantes Cellam colunt. 17. 2
Vide Cellæ amor.
Religioſi urbibus ſalutares. 18. 1.
Religioſi conſulend. Ibid.
Rehgioſi extra Cœnobia periclitantur, niſi obedien-
ciæ nutu, arbitriôque, ut curent animas, domos

ſubeant. 18.2
Religioſi Audaculi & Ambitioſi repellendi. 17. x
B b 3 Religioſi

Religioſi non ad pompam potentiæ circumducantur,

ſed ad profectum Spiritus. 19.2
Religioſi ſuam in Aula dignitatem tueantur. Non
recreent, ſed doceant. 20. 1
Religioſi haud ſolvi debent in jocos. 21. 2
Religioſi ſui habitus dignitatem, ubique tueantur.“
22. 2
Rehgioſi & Jaſii protegendi, non maledicendi.
24.1

. 1
Vide Protectores Juſtorum.
Rehgioſorum perſecutores, pejeres Balaamo. Ibid.
Religiofi qua de re loqui poſlint ad Principes. 2 5. 1
Rehigioſi per domos Equitum non inerrent. 39. I

Religioſi oderint Munera. . . . 42. 1
Rehgioſi non murmurent de Principibus. 49. I

Rehlgioſi & Eccleſiaſtici honorandi. Ibid. & 50. 2.
& 242. 2 .
Religioli poznitentes non ſpernant Eccleſiaſticoe.
16 4. 1 .
Religioſi auſteri non detrahant Prælatis. 165. 1
Religioſi Tepidi perſecutio verior ſunt Religionum.
187. 1
Religioſi honorandi. 192. I. & 194. 2. & 198. 2

Religioſi Deo authorati contemnuntur. 192. 1I
Re‚ligioſi dehoneſtati edicto Proconſulis. 196. 1
— Religioſi ſpreti ab exactoribus. 200. 2
Religioſi coli debent. 201. 1
Religioſi ſeverioris vitæ laudandi. 211I. 1
Rehgioſi & Eccleſiaſtici nihil præter Deum quærant.
Religioſi & Eccleſiaſtici viri Templa Numinis viva
haberi debent. 236.2
Religioſi temperatæz Penitentiæ laudandi, non car-
pendi. 240. 2
Religioſi vitæ ſeverioris celebrandi, non deridendi,
& magnoperè venerabiles. Ibid.
Rehgioſi omnes honorandi. 241. 1.
Religioſi viæ auſterioris venerandi. 245. 2

Rehgioſi henorandi, licet non omnes rigidè vivant.
246. 1
Vide Religio.
Religioſi & Eccleſiaſtici inſtrui reditibus poſſunt.

Rehgioſi ali debent. 92. 2. & 25 T. 1
Religioſi non adeant domos affinium. 25 I. 1
Vide Oblivio Parentum.
Rehigioſi & Eccleſiaſtici clam puniendi. 242. 2

Religioſi poſſidere opes, agréſque poſſunt. 252. 1
Religioſi evecti retineant modeſtiam, & pauperta-

tetn. 255. 2
Religioſorum perſecutores. 89. 1. &
196. 1
Rekgioſorum convivia. 219. I
Rehgioſorum malignorum diſſidiis armantur Satyræ.
237. I
Rex tueatur Eccleſiam, & Deum colat. 4. 2
Vide Princeps.
Rex Miniſtros deligat optimos. 8. 1
Rex conſalat Religioſos & Eccleſiaſticos. 8. 2
Rex deligat aulicos probos. 9. 2
Rex tueatur authoritatem Miniſtrorum. 25. 2
Rex evehat benè de Regno meritos. 32. I

Rex quos evehat. 32.2. & 38. 2. & 95. 2. & 186. 2.
& 190. 1I. & 192. 1
Vide Dignitas.
Rex evehat benè de Republica meritos. 33. 1
Rex cogat Proconſules ſuis parere literis. 37.2
Vide Proconſules.
Rex coli debet. 42. 2. & 49. 2. & 50. I. & 117. I
Rex coli debet etiam infelix. 42. 1
Rex quamvis miſer colatur. 43. 3
Rex coli deber, etiam impius ab optimis. 44. I

Index

Rex coli debet, etiamſi foret injurius cœlo. 4 5.1

Rex coli debet etiam ab Auhicis opumè mernis.
105. I
Rex coli debet etiam à Nobiliori. 210.2
Rex ſibi contradici patiatur. 45. I. & 127. 2. & 128. 1
Rex regat. 52. 2. & 54. I. & 54. 2. & 79.2.
& 122. I. & 124. 2. & 133. I. & 2. && 134. I.
S 137.2. & I45. I. & 147. 2. & 152. I. & 166. I.
& 168.2

Rex etiam exteris utatur. 70. 1I
Vide Peregrinitas.
Rex evehat etiam advenas. 73. 2
Rex evehat etiam viles, ſi probi ſin. 80. 1

Ren Deo & Eccleſiæ ſi ſubſit, omnia ſubjiciet ſibi.
80. 2

Rex quo ſolet magnifieri. 92.2
Rex quos diligat miniſiros. 72. I.
Rex deligat Miniſtros. 181. 2. & 185. 1

Rex deligat Miniſtros in Deum Religioſos. 215. 1
Rex deligat Miniſtros probos. 13. 1. & 174.2
Rex tueatur Miniſtros. 29. I. & 32.2
Vide duperior.
Rex evehat etiam viles, ſed probatiſſimos. 94. 2
Rex evehat digniores, qui citò explentur. 97. 2

Rex ſit diverſis diverſus. 98. 2
Rex non dicat Nobiles à ſe præteriti, quòd Außici
viliores facilius expleantur. lbid.
Rex magnus fit cognitione ſui demiſsâ. 109. 2
Rex & fuperior non exprobrent, jacléntque bene-
ficia. Ibid.
Vide Beneficium.
Rex plus præſier quam edixerit. 1III. 2
Rex liberalis. I13. I
Rex & ſuperior mites ſupphicio ſint. 114. 1
Rex etiam minima curet. 116. I. & 118. 1
Rex audiat omnes: Perſonarum & rerum agenda-
rum nulla ſit acceptio. 116.2
à Rege ima ſummis ſocianda. Ibid.
Vide Fabricius.
Rex nihil penius negligat. 122. 1
Rex & Superior humam & blandi ſint. 124. 2
Rex ipfſe regat. 125. I
Rex reſcindat ſua interdùm edicta. 130. 1I
Rex ſuas interdùm leges abroget. 13 1.2
Rex ſuis urbibus intendar. 133.2
Rex & ſuperior etiam minima curenr. 134. 1

Rex nulli ità Præſidum fidat, ut iis indormiat. 134. 2
Rex regat, ſuperior invigilee, Aulicos frænando &

probos. 13 5. I
Rex utatur Miniſtris, non abutatur. Ibid.
Rex regat, & nulli ità fidat Miniſtrorum, ut non ipſe
in res inquirat. 139. 1

Vide Vicarius. .
Rex & Superior invigilent Aulicis etiam optimis. I 36.1

Rex perpaucis fidat. 140. I
Rex deligat Miniſtros non famelicos. 142. 2
Rex audiat. 143. T
Rex audiat omnes. 118. 2. G& 119.2
Rex audiat querimonias ſubjectorum. 127. 2
Rex regat etiam ſenex. 143. 2
Rex audiat & regat etiam ſenex. 144 . 1
Rex evehat etiam viles, ſi ſint gnavi. 146. 2
Rex optimus ob Fidem erit. 202. 2

Rex, non Vidua Dei meminit in Victoria. 214. 2
Vide Judith.
Rex cautè jubear. 261. 1
Rex deligat Miniſtros prudentes. Ibid.
Regis imbellis videtur eſſe curare Templa: ſed hæc
furit, delirätque Cenſura. 4. 2
Vide Templorum reparatio.

Reges primo loco curent Divina. x. 1

Reges provideant Aulicis, Deum imitat. 7. 2
40.2

Reges

Reges patientiſſimi correctionis.

eges Aligue L
len
lti. 4
oend
g⸗ “
Nene & Fe

601
ebes aeli
Reget Files

unt.
is ben

Ngbus

Legun Ein⸗

Ao.
Regum ſees
len nmn
i0re.
Nenm & 1
lum &
lum prel
um verbe
Venli Sa
1
Dewumm gue
Norum accu,
Mouum cum
Vie 8M/
epteio Te
le cur
Repmato Te
Refrehenſo
Reſdentiz.
ile
Rehedhus hun
Vide I
Rer Pem.
Rerevemiz i-
K
Nema Tber
Domæ Völs
ſer corig 8
Romana!
onani ver
Reono Fi⸗
Momani ſuo
Onnes ciyi
Udhe Pe
Nomuatis ſe

e in
nieror.
ne ſne lre
Gl Nin
al le⸗
Nlr,
Wn
te
hetitg,
Dð Eebe
ellae ſ
en tan
We
erda
Dercoken
Ncethan
oercotes
atiflei

hltiuen
i
*W
0

elK

2

Mekni, l

iderit
enn iKene s

i. .
ioſn.
IIKrEi
n Emn t

1.

II

n
E!

Hodiiu ul

lc. I
get
Clken.
ris ndonmiute
Allan fann

El

Iat.
. UE
ihroram,

Gorun.

N,
. glunn 9

nen

–
=S—=r

14

les⸗ .
ral

,. 1
ina. „, „ 1
umiliſt

84
39

Rerum Notabilium.

Reges aliquando ſuaptè ſpontè Ex-reges. 43. 1
A Regum familiaritate nimia ſe quiſque compelcat.
Ibid.
Reges colendi, timendmque ne iis noceamus. 49. 1
Vide De Priscipibus non detrahendum.
Reges & Felices optimi eſſe poſſunt, & ſæpè ſolent.
60. 1
Reges liraeélis & Loparchæ Judæi nimis exleges. 80. 2
Reges viles ſtirpe & indole Aulicos probes non eve-
hunr. . 185. 2
Regibus nemo convicietur. 45. 2
De Regibus temerè detrahens, quàm ſit imbellis.

0. 2
Regom primæ curæ eſſe debent Templorum repa-
ratio. I. I
Regum voces impleri debent. . 237. 2
Regum ſommia, noſtris ſunt facinoribus geſtiſque po-
tiora. 49. 2

Regum & Eccleſiaſticorum pompæ veriores. 57. 1

Regum & Præſulum præſentia in Roſtris. 142. I
Regum præſentia neceſſaria. 144. I
Regum verba pro telis. 26 I. 1

Reguli à Sacerdotibus corrigantur, non lacerentur.

Reorum quæſtionibus olim Cæſares aderant. 137. 2

Reorum accuratè cauſæ diſcutiendæ. 140. 2
Reorum cum Jona comparatio. I4I. 1
Vide Jonas.
Reparatio Templorum, primæ Præſulum, Regum-
que curæ eſſe debent. I1. 1

Reparatio Temphi, Paradiſi ſtructurâ præſtantior. 2. 2
Reprehenſio à quovis admittenda. 13 I. 2
Reſidentia.
Vide Epiſcoporum reſidentia.
Reſpectus humani.

23. 2. & 215. I

Reſpectus humani ſuperandi. 178. 1
Vide Timores humani.
Rete Perri. 76. 1I
Reveremtia in Eccleſiam Felicitatis publicæ fons eſt.
Roma Tiberi inundata. 108. 1

Romæ Villez Purpuratorum non feriantur ab Eccle-

ſiæ curis & commodis. 118.2
S. Romana Eccleſia. 192. T

Romani veri probatique clamant, fines indignati in
Regno Fidei. 7. I
Romani ſue ſinu advenas complectuntur, ſuaâque
omnes civitate donare ſolent. 78. 1
Vide Peregrinitas, Rex, Aulicus.
Romanis regnare & philoſophari familiare. 205. I

8
Aba in Salomone non Gazam, ſed Sapientiam
miratur. 56. 2
Sabæ ſine ſtrepitu munera. 112. 1
Sacella privata in domibus quàm ſqualeant. 253. 1
Vide Luxus.
Sacerdos aliquando nimis humanus inter innumeros
Confeſlarios probatiſſimos, erupit in Equites, du-
rus nimis in Egenos. 35. I
Vide Confeſarii.
Sacerdotes, ſi qui fortè aliquando pro fide dimicant,
litare debent. 6. 2
Sacerdotes ſammi Hebræorum contra Jeſum non Ju-
dices tantuùm, ſed Lictores. 138. 2
Vide Reges Iſraslis.
Sacerdotes incumbant non mulétis irrogandis, ſed

percurandis ovibus. . 170. 2
Sacerdotum habitus in cubiculo Præſulum. 159. 2
Sacerdotes coli debent à ſervis Magnatum.
Sacrificia hoſtem debellant. 2. I

Salomon in lecto non Rex dicitur, ſed Salomon. 52. 2
Salomon Regni reculis non deerat. 119. F
Salomonem avertit Felicitas. 68. 2
Vide Felicitas noxia.
Salomoni ornatus nimius, pompæque obfuere. 69. I
Salomonem Luxuria evertit. 90. 1I
Salomon puniendus dedetur, non hoſti, ſed hberto.
Truculentior enim Aulicus eſt, ſed impinguatus-
1bid.
Vide Aulicus.
Samſon. 69. I. & 215. I.
Samſon mandibulam abjecit. 22. 2
Samſon de cæſo à ſe Leone non obloquitur, Regis
imaginem in monſtro reveritus. 50.
Samſon Eſdræ proluſit. 50. 2
Vide Eſdras. . .
Samſon gratiarum immemor, durius periclitatur
quàm Pharao. 215. I.
Samſoni paratur robur ex ara. 56. 2
Samuél. 22. 2. & 1I18. I. & 143. 2. & 25 I. T
Samuélis laudatur Pudicitia. 27. T
Ad Satnuélem intemperantem quam facilè adirerur.-
138. 1
Vide Rex ſit blandus.
Samuëles minimè Samuéles. 55-.
Sanitatis nimia cura. 143. 2
Sapiens non homines, non Principes vereatur. 23:2
Vide Reſpectus humani.

Sapientia non ſit ſervilis. 24. TE
Sara. 182.2
Vide Abraham.
Satrapæ Pharaonis, ſeu Plutones gyptii Regi ra-
piunt Saram pro Proſerpina. 9. 2
aül. 12. 1. & 118. 1
Saul & Abraham. 31.2
Saül & Jonathas. 31. 1
Saul & Samuél. 83. 1

Saül Samuélem retinere ſtudet ad famæ munimen,
non ad ſceleris medicinam. 1972
Saül Sagam conſulit, non Nathan. 8. 2
Vide Conſiliarii boni.
Saül ut pactionibus ſiet, diſcrimen adire capitis non
recuſat. 3 I. 1
Saül inter citharodos pudiciſſimus. 10. 2
Saüli quantùm obfuerit ignobilitas, quæ virtute tan-
tüm maximâ probè compenſatur. 55. T

Saül vel umbræ auſcultat Sacerdotis. 84. I
Saül Davidi poſt pugnam infelſtus. 87. 2
Saül pugnaturus à ſe dimiſit Citharesdum. 121. 1
Sauül ingratus. 186. 1
Scandala non permittenda. 223. 2
Scandaloſi puniendi. 224. 2
Vide Præſules. Zelus.
Scelus Tribulationum fons. 213. I
Scelera blandè reprimenda. 259. 2
Sceleroſi non evehamur. 189. 2
Scientia cum ſpiritu Humilitatem colit. 129.2
Scintilla ſine ſarie heluatrix. 98. 1
S. Scriptura. 244. I

S. Scriptura ſolatium & patrinonium Servientium

Deo. 243. 1I
Scripturæ Religioſorum opes & ſolatia. 244. I
Scurræ improbantur. TI. 2
Scythia. 166. 1
Senex ſuum nunquàm ævum, ſuâque geſta concele-
bret. 104. T
Senex laudator ſui glorioſus. Ibid.
Senex non ſpernat Juniores. 129. I
A Senibus ſperni Juvenes non decet. Ibid.

Senex ferveat. 143. 2. & 144. 2. & 149. 2. & 257. 1
Senes infulati qui eſſe debedut. 4 17

Sepulchrum mortis Fide tamtum excullum. 199. I
B b 4 Sepul-

Index

Sepulchrorum vani tituli. Ibid.
Vide Tituli.
Serietas. 22. 1

218.2
22. 1. & 20 F. 2
22. 1. & 2. & 23. 2. & 2 5. I

Serietas neceſſaria.
Sermo vanus.
Sermo ſpiritualis.

& 205. I .
Vide Familiaritas.
Sermo ubique ſit ſerius. . 22. 2
Sermo Eliæz quàm ferax ſterilitatis in Rege. Ibid.
Sermo ſerius Cacodæmonis larvati. 22. 2
Sermo Satraparum cum Principibus. 139.2
Sermo Aleatorum impudicus. 155. 2
Sermo Spiritualis ubique. 204. 2. & 214.2
Sermo Spiritualis perrarus. 204. 2

Sermo rarus de Deo inter Equites. Ibid.
Sermones apud Ethnicos ſeriores, quàm apud Chri-

ſtianos. 205. I
Sermo Spiritualis vel in Sanctorum morte. 171. 1
Sermo de Deo ubique. 215. 1
Sermo de Deo negſectus. 214. 2

Sermo de Deo neglectus os nobis implet dedecore.
215. I
Sermo de Deo vel in epulis.
Vide Gratiarum abtio.
Germo profanus. 210. 1
Sermonum obſcœnitas in convivio. Ibid.
Sermo de Deo, & Familiaritas cum ſæcularibus zelo

207. 2

animarum coronetur. 217. 2
Serta, ſeu precatoriæ & cryſtallo corollæ à juvenibus
agitatæ. 225. I
Serta è coralio, moréſque. 226.2
Servi impii. 9. 2. & II. 2. & 181. 2
Servi infidi. 189. 1
Vide Aulicus.
Servi optimi. 159. 1
Servi probi eligantur. 8. 1
Servi probi ſint. 14. 1
Servi probi repugnent malis Dominit. 178. 1
Vide Nathan.
Servi boni ehigendi. 13. 1
Servi mimis Juvenes non admittantur in cubicuhi ſe-
cretiora ſervitia. 13.2
Servi Dei & Religioſi ſpernuntur. 9. 1
Vide KReligioſi honorandi.
Servi frænandi. 59. 2. & I45. I
Servi nec emaciandi, nec adipandi. 93.2
Servi etiam nen optimi amandi. 94. 1
Servi quâ debeant humanitate luſtrari. Ibid.

Servi nec deprimendi, nec nimiùm efferendi. Ibid.
Servi, ut Agri perfoſſi germinant, & ſtercorati.
182. 2
Servi compeſcendi. Ibid.
Servorum nimius numerus non probatur. 59. 1
Servorum in aliqua Aularum Petulantia. 155. 1
Vide Sacerdotes.
Servorum infimorum rapacitas in Aulis atque vena-
litas. 157. 2
Servorum & Aulicorum Avaritiæ invigilent Domini.
Ibid.
Servire Deo felix.

7. 2. & 2 5. 2. & II3. I. G

188. 1
Servire Deo felix, qui non obliviſcitur ſibi Saxi de-
dicati. 7. I

Vide Jacob.
Servire Deo fehx, qui de nobis non erubeſcit. 33. 1
Servire hominibus miſerum. Ibid.
Vide Conkdentia in hominibus.
Servire Deo glorioſum.

i g 199. 1
Servire Deo & Mundo non licet, quamvis naturæ
contraria proſint. 234. 2
Servire duobus. 156. 2

Severitas. 31. 1. & 118. 1. & 134. 2. & 149. 2
& 186.2
Severitas in peccantes. 66. 1
Severitas in impios. 26. I. & 203. 2
Severitas & Juſtitia nec filio parcant. 31. 1
Vide Jonathas.
Severitas; ſed nihil pro ſe quærat. 46. 1
Severitas & Juſtitia, non aurum ſitiant, ſed cruo-
rem. 87. 1
Severitas oculata & cauta ſit. 113.2
Severitas, ſed diſcretione coronata. 114. 1

Severitas, ſuppliciâque de ſceleribus ſumpta, una
ſunt Reipublicæ ubertas. 140. 2
Severitas Venalis, & Mulctarum ſeu Fiſci rapaci-
tas. lbid.
Severitas eluditur donariis. 142. 2
Vide Judices. Rex.
Severitas & Juſtitia apud Judices Venalis. Ibid.
Severitas & Excommunicatio ſine Perſonarum accep-
tione. . 167. 1
Severitas omnes plectat, nec Phaleras exploret, ſed
ſcelus. Ibid.
Vide Eccleſiaſtica Juriſdictio.
Severitas non ſua, ſed Chriſti jura tueatur. Ibid.
Severitas, non Avaritia laudatur. 167. 2
Severitas, non Fiſcus tantùm, aut Mulctæe. lbid.

Severitas contrà Optimates, ſi peccent. 168. 2
Vide Phinees.
Severitas æqua omnibus ſit. 196. 1

Severitas, Juſtitia, ac Excommunicatio in Magnates,
ſi peccent. bic.
Severitas in Luxuriam. 223.2
Severitas & Juſtitia promiſſis infatuantur. 257.2
Severitatem minoris Superioris Superior major de-
fendat. 22. 2
Vide Superior.
Sicilia Inſularum regnatriæ Calabris ſociatur ligno-
rum egeſtate. 72. 2
Simulacrum Chriſti ex ebore apud Anriſtitem.
162. 2
Sitis, non calices diſertam facit aſſentationem. 89. 2
Societatis Magiſtri ſententias interdàm immutent.
129. 2

Vide Palinodia.
Sodomæ in odore reviviſcunt. 220. 1
Sol & Luna. 26 1. 2
Soli nullum ſidus pro Vicario abundè eſt. 134. 2

Somma Regum noſtris ſant facinoribus, geſiiſque
potiora. 50. 1

Spectacula. 5. 2. & 70. 2. & 125. 1
Spes Aulicorum. 173.2
Spes Aulicorum vanæ. 175. 2

Spirirualia cæteris præferenda. 148. 2. & 190. 1. &
190. 2. 8 205. I. & 216. I
Spiritualia cæteris præferenda, vel à Regibus. 4. 2
Vide Ingratitudo ergà Deum.
Spiritualia omtmibus præferenda. 191. 2. & 216.2
Sponſa dilatabitur poſt coronam à Sponſo. 88. 1
Sponſa malè beneficia diſpenſat, ſi fioſculi meminit.
114. 2
Sponſa non vagatur cùm errat per plateas, ſed Deum
quærit. 224.
Sponſæ damnatur incuria in vilioribus familiæ curis:
116. 2
Stoicos evirabat Gula. 218. 2
Stoicorum ia epulis Libido & Obſcœnitas. lbid.
Vide Vitia Palliata.
Stats electio.
Vide Electio.
Statua Babylonica. . 23. 2
Statua Babylonica Nabuchi, Aureus quaſi Adam

Divinitate donatur, ne penſiles arbores ſuffurten lb.
tatuæ

224. 1

1

zue Pſi

gatuacn Neb

Sanurn In

ouum.
ſile .
gatos nedioc
12, 1
ns medio
Ens medidl
aus neclo⸗
aus mecoc
Uans na
s e loc
Ne el
N Abie.
eis Eil
Chefi Tituhe
ytiu, &
Aerdin danl.
duebi lucf
Aheror naſaot
ide Deus
Ueio Major
irt.
Cetur winor
enr ioor
pin won E,
Gen l geb⸗
Apeir imnigker
Knd.l. &1
101 E
4 2
Oein mnigiet
ein nimn i
tar egla
l benp
Aein etamin
Cinuor guum
hrrir Algens
Ceiir niden
heiin elen
un Ebondbu
henir wohe
Vide Mun
in Prompt
Peimig probi
g
igein KRer

henin 1n

IIImorum.

Uic Jere
ror arra a
Akrr ol geb⸗
Kün drra ne
Firlligk
irer
4

Raim mir

–

„ir
icent

e tet ſu

frlumane
Eirendt ql
Uülrin
N
r e⸗ Cre
N er.
tr elani
2
r ai e

un „1

3Venk
e ethnnnn,

.
anren H
Muld
ecce.

luum. N
nmir me⸗
11

Abru bäurlgn⸗
te l iuimn

alrimh
ümn ununt.

!
Knwibuu, E

Algl
4.
8 !
16. 1Ele

1
7

ilch!;
.

Statuæ Præſulum veriores.

Rerum Notabilium.

Statuæ non ſanctæ. 154. 2
164. I
Statuam Nabuchi Sancti tres Pueri non adorant. 44. 2
Statuarum luxuries, & luxus ædes dedecent Sacer-
dotum. 154. 2
Vide Deus nobis vilis eſt.
Status mediogris. 93. 2. & 98. I. & 99. I. & 103. 2
212. 1

Status mediocris non nocet. 44. 2
Status mediocris ſanctior. 62.2
Status mediocris ſecurior. 68.2. & 88. 1
Status mediocris tutior. 22 1. 2
Status mediocris tolerandus. 106. 1. & 184. 1
Status mediocris nos ad faſtigium evehit. 121. 1
Vide J. Davidis Humilitas.
Superbia. 81. 2. & 82. 2. & 94. 1
Superbia & Faſtus Toparcharum. 81.2
Superbia Titulorum. 87. 2

Superbia, & Arrogantia Tribulationum fons. 173. 1

Superbia mendax. “ 206. 1
Superbia Sancta, nullum convenire. 25 1. I
Superbia Luciferi. 22 1I. 2
Superior major tueatur Minores Superiores. 25. 2

Vide Deus. Prophetæ.
Superior major defendat ſeveritatem minoris Supe-
rioris. 32. 2
Superior minor majorum conformetur edictis. 37. 2
Superior minor Superiori ſupremo ſubdatur. Ibid.
Superior non ſe, ſudque ulciſcatur. 46. 1
Superior coli debet, vel impius. 49. 1
Superior invigilet. 52. 2. & 54. I. Ibid. & 79. 2
& 116. 1. & 124. 2. & 133. I. & 2. & 139. I. &
240. I. & 143. 2. & 147. I. & 150. I. & 152. 1
& 168. 2

Superior invigilet & regat. 166. 1
Superior minor ſubdatur majori. 80. 2
Superior Regulas ſervet. Ibid.

Vide Exempli boni vis.
Buperior etiam impius coli debet, debet audiri Con-
cionator quamvis non morigeratus. 86. 1
Superior diſcretus ſit. 94. I. & 132. 2
Superior non idem omnibus ſit. 98. 2
Superior neſciat quid dederit, ſciat quid à ſubjecto-

rum laboribus acceperit. 113. I
Superior probus. Ibid.
Vide Munera. Promiſſa.
Superior promptè provideat. Ibid.

Superioris probi Severitas cauta, Liberalitas verò
larga. 113.2
Superior & Rex mites ſupplicio ſint. 114. 1
Superior non aſpernetur curam temporalium & mi-

nimorum. 116. 1I
Vide Rex etiam minima curet.
Superior parva curet. 116. 2
Superior coli debet etiam impius. 117. 2
Superior parva non negligat. 118. 1
Superior ubique de ſuis cogitet & agat. 118. 2

Suüperior evehat qui ſe miniſterüs exercuere non illu-

ſtribus. 121I. I
Superior etiam minima agat. 122. 1
Superior provideat tem poralia. 124. 1
Superior vitet ſuperbiam. 124. 2
Superior humanus & blandus ſit. Ibid.

Superior amore ducat.
Superior ſui ſit immemor.
Superior ſibi contradici patiatur.
Superior ſua decreta reſcindat.

125. I. & 259. 2

127. 2. & 132. 2
128. I. & 129.2

Vide Rex.
Superior excuſationes audiat. 128. 1. & 129. 2
& 132. 2
Superior audiat excuſationes juſtas. 128. 2
uperior argui, monerique non recuſet. 13 l. 1

127. I

Tbid.

Superior non ulciſcatur ſuas privatas injurias. 167. T
Superior evehat Ferventes, Lepidos deprimat. 186. 2
Superior quos evehat. 190. I
Superior coli debet licèt ignobilis. 210. 2
Superior non declaret mentem ſuam in Ira. 26 I. 2
Superior imperet valdè cordatè. 261. 1
Superiorum exempla Sancta. 255. 2. & 258. I. & 2
& 260. 1. & 262. 1
Vide Exempli boni vis.

T
T Abulæ ſine pudore expictæ.

Talenta ſine Spiritu. 18. T
Talenta ſine Spiritu noxia. 93. 2
Talenta ſine Spiritu, ut fulſerint, urunt omnia. 98. I

1 56.

Talenta ſine Spiritu invehunt privilegia. Ibid.
Vide Diſpenſationes.
Talenta ſine Spiritu Gloriæ vanæ avida. 185. F
T'alenta mediocria. 99. 1
Talentis mediocribus contentus. Ibid.
Talenta mediocria tolerentur. 102. T
Talenta cum Syiritu. 102. 2. & 107. I
Talenta varia. 103. 2

Talenta cum Spiritu de
104. 1
Talenta & Scientia cum Spiritu Humilitatem reti-
nent, & Superbiam neſciunt. Religionis munia

Arrogantia triumphant.

viliora non recuſant. 196. 2
Talenta veriora. 191. 2
Talenta mediocria ſat ſint. 206. 2

Vide Natus mediocris.
Tarquinius Papaverum decuſſu ſomnum ſubmovit

à regia. 54. 2
Templum eſt Armamentarium Imperii. 2. I
Templum Arcæ deefle queritur David. 35. 2
Templorum reparatio, primæ Præſulum Regumque
curæ eſſe debent. I. K

Vide Rex. Præſul.
Templis Regna mehus quàm arcibus muniuntur. I. 2
Templorum extructio & ornatus. Ibid.
Templi reparatio, Paradiſi ſtructurâ præſtantior. 2. 2
Templorum neglectus, ædium verò cura, luxuſque.

4. 1
Vide Urias.
Templa accuratè reparanda. 4. 2
Templa curare, Imbellis videtur eſſe Regis. Sed
hæc furit, delirâtque cenſura. Ibid.
Templorum ornatus. Ibid. & 5. I. & 92. 2. & 247. 2
S 252. 2

Templorum ornatus ſit Sanctus. 229. 2
Templorum ornatus laudandus. 247. T
Vide Judæorum liberalitas.
Templo egrediuntur Aageli Armati. 5. 2
Templa, non Theatra excitanda. Ibid.
Templa deſeruntur ob privata Sacella. 6. 2

Templorum ornatus optimus. 35. 2
Ten plorum ſqualor, & luxus Edificiorum. 36. 1
64. 2
110.2
Tem-

Templa Dei profanata.
Templa ornanda.

Superior amandus cùm punit.
Superior per ſe curet omnia. 134. 1
Superior imperioſus non ſit. 132.2
Superior audiat quaâvis hor. 138. 2
Superior per ſe invigilet obſervantiæ. 147. 2
Superior & Rex curent etiam mimima. Ibid.
Superior curet ſpiritualia. 148. 2
Superior doceat & exhortetur. Ibid.
Superior verus. . 149. 2
Superiores & Epiſcopi invigilent. 153.2
Vide Rex regat.
Superior nullum timeat. 166. 2

—

Templorum Profanatores. 224. 1. & 224.2

& 228. 2
Vide Scandaloſi. . .
Templorum profanatores quàm diſtent ab Agnetibus.
224. 2
Templa profanata à juvenibus. 225. 2
Templi profanatores à Libidine in deterrima perur-

gentur. .. 227. 2
Templa picturis profanis olim dehoneſtata, non or-
nata. 233.2
Templa non ritè frequentata. 236. 2

Templa, ſeu Oratoria privata, illuſtria ſint, loco &
ornatu. 253. 1
Vide Sacella privata.
Templorum ornatus, Deo dare, Eleémoſyna, ac
Liberalitas in Deum ſummi merit, quàm diffi-
cillimæ expeditionis. 25 5. 2
Tentatio vincenda. 178. 1
Tentationum fons. 9. 2. & 69. 1. & 154. 2. &207. I
& 226. 2. & ibid.
Tentationum fons Felicitas eſt. 65. 2
Tentationum fons undique ſcaturit. 100. 1
Tentationum fons, Erubeſcentia bomi operis. 214. 2
Vide Erubeſcentia Evangelii. .
Tentationum remedium. 95. 2. & 184. I. &
„ 188. 2
Tentationum remedium jejunium. 12. 2. & 136. I.
& 162. 1
Tentationum remedium eſt cognitio ſui. 96. 1
Tentationum remedium Lacrymæ etiam expictæ.
161. 1
Vide Picturæ Sanctæ.
Tepiditas. 164. 2
Tepiditas poſt fervorem ob profectum in Scientia.
88. 1

Tepiditatis damna. 261. 2
Tepidi fieri poſſunt ferventes. 147. 1
Tepor animi flagitium eſt. 26 1. 2

Terra uberior, cum à Dictatoribus araretur. Ita Filii
erudiri à Parentibus debent, non à Libertis. 152. I
Vide Educatio filiorum.

Terram Deus rudem perpolivit. 146. 2
Terram imitentur Adoleſcentes. 147. 1
Theatra. 70. 2
Theatra non excitanda, ſed Templa. 5. 2

Theologia falſa Venalis eſt, emptâque redimit Ve-

nerem. 16. 1
Theologia adulatrix quàm noxia. 20. 1
Theologi ad pompam, non ad uſum in familiæ cen-

ſum adſcribuntur. 19. 1
Theologorum fallacium palliis Magnatum lbidines
convelantur. Ibid.

Vide Vitia palliata.
Theologi & Religioſi ſuam in Aula dignitatem tuean-
tur. Non recreent, ſed doceant. 20. 1
Theologi libere Correctione utantur in peccantes, ſic

quoque Confeſſarii ſanctè Severi. 20. 2
Theologi non boni vileſcunt in Aulua. 21. 1
Theologi veri & ſancti bella non probant. 20. 1
Theologi intrepidi Balaamo fortiores. 24. 2

Theologi non qui Sancti ſunt, ſed Palpatores admir-

tuntur. 38. 1
Vide Conſiliarii boni.
Theologi ſeriores arcentur à Regia. Ibid.
Theologi & Religioſi à Principibus honorandi. 38. 2
Theologi non ſeſe demittant aflentando. Ibid.

Theologi ad pompam ſpeciémque conſuluntur. 39. 2
THalos ad Conlulentium mentem loqui ſuadentur.
101.
Vide Michæas.
Theologi veritatem intrepidè loquantur. 40. 1
Theologi probi, & Coniiliarii boni exulant. bid.

Index

Theologi ſinceri, & ſeveri Confeſſari amentur & co-

lantur. I.
Thus. 14 ‧ 2
Tiberis alluvio contumax. 108. 1
Tiberi Roma inundata. Ibid.
Tiberi Nilus diſfimillimus. Ibid.

Timor Dei incutiatur à Confeflarüs non blandis, &

à Theologis ſeveris. 20. 1
Vide Confeſſarii. Correbtio.
Timores humani ſubigendi. 23. 2
Tiro paulatim erudiendus. 147. 1
Tiro non degeneret. Ibid.
Tironi non fidendum. 181. 2
Tituli dignitatum non faſtu, ſed pro mernis ampli-
ficandi. 51. 1
Titulorum nimia facilitas. 51I. 2
Tituli non tam citò uſurpentur. Ibid. 2
Titulorum ambitio. 199. 1
S. Tobias. 217.2. & 218. I
Tobias nuſquàm immemor Æternorum. 217. 2

Tobias filium educabat, tum quoque cùm morere-
tur. 153 2
Toparchæ infeſti Petro, non Reges & Principes.
81.2
Toparcharum ſuperbia & faſtus. Ibid.
Toparchæ Nymphas norunt, non Prophetas. 8. 2
Vide Achab. Saul. .
Tribulatio ferenda. 25. 2. & 106. 1
Tribulatio utilis. 43. 2. & 68. 2. & 88. I. & 89. 1. &
91. I. & 91.2. & 107. 1. & 178. 1
Tribulatio ducit ad Deum. 61. 2. & 206. 2. & 215. 1
8& 221. 2

Tribulatio & Perſecutio ducunt ad Deum. 214. I
Tribulatio non nocet. 188.2. & 191. 2
Tribulatio non permittit Tepiditatem. 217.2
Tribulatio toleranda. Ibid.
Tribulationis remedium Fides, & Mternorum re-
cordatio. Ibid.
Vide Eterna tantum.
Tribulationis & Perſecutionum remedium. 179. 1I
Tribulationum remedium Miſſa. 5. 2
Tribulationum fons Scelus. 213. 1
Tribunorum literæ fraudulentæ. 32. 1
Tunſio pectoris ſacrilega Equitis impudici. 227. 2

Turcæ nullum arcent à Præfecturis, niſi ſuæ exterum

ſectæ. 80. 1
Turres ſpeculatoriæ hoſtem enuntiant. P. 2
V
VEa 126. 1. & 200. 2
Venatio Gulæ ſubſervit. 209. 2
Verbum Dei. 8. I. & 22. I

Verbum Dei & ſerius ſermo Principibus placent.
22. I
Vide Sermo ſpiritualis.
Verbum Dei timendum.

26. 1. & 26. 2

Verbum Dei implebitur. 228. 1
Verbum Dei implendum. 84. 2. & 86. 1
Verecundia. . 2
Verecundia linguæ neſcia detrahendi. 50. 2
Veritas. 38.2
Vicarius.
Vide Epiſcopus.
Viliores nullis ſportulis ſaturantur. 98. 1

Viliores perſæpè infidi & tumidi. 186. 2
Vilitas generis, aut laſcivia ſociavit Magnatibus Vi-

les. 33·‧1
Villæ non illicitæ. 200. 2
Villarum luxus. .3.2
Vipera Cleopatræ exemplar Liberti eſt deſecturi. 90.2

Virgines quæ à parentibus authorétur Ccnobio. 248,

„7

ie
ſi ſcia
627
ſmns glall
ſiuns neys
„mallara.
e llia
ſiden
ſ
otormitas.
itormes,
un Vaten

9.1
ide Re
io kla.32.
io leli &&
lio lel,

libinter adt⸗

.

liid mer d

lio lactol⸗

io ſr onl

ice Lj
foczno Relpei
ri Noci⸗
n Politic

fſoi patend.

ſeai aren
usi perels 1
Ringeni.
uia Deo
Ve Erl
lufr.
lons inzi
Plgnsaucel
oho & De
Fhpes ur eul
ohuunm lu
Tcputez tin
oligeu, Fels
ce M

ſor Dei

Iuble.
I Oherurn &
H. 1
r Dataonis
A.1
Tde Regt

lubuempln

n
Fl

. Mhiin
Oedn

non Diſtu !

RN
2 Krccn
En
2, ER

nadDeun
1Nalen
den. Il
li
8, & Kumt

1

Gm kenenn !

Wü. 4

U!

.
e nde. W.
dinz inhuli
ahi nien

eaotian.

„ *
.
.
no Nitcſi k

. t

e
antut.
Cmidh. en,
Cciant

1
1

Liben ca
aikoleit

.

S

5

Rerum Notabilium.

Vide Moniales.
Viri docti cur aliquando fingantur in Adulatores.
40. 2
Virtus grati animi in Magnate. 98. 2
Virtutes nexæ. 30. 1

Vitia palliara. 19. I. & 30. I. & 2 18.2
Vide Hypocriſis.
Vitis. 13 I. 1
Uniformitas. 23. . Gr 30. I
Uniformes, & cohærentes ſimus, quando Python,
cùm Vatem repræſentat, more loquitur Samuélis.
23. 1
Vide Religioſus in Aula.
Unio læſa. 32. I. & 37. I. & 62. 2. & 23 8. I. & 240. 2
Unio læſa & Invidia abutuntur S. Scripturis. 242. 2
Uaio læſa, & Murmuratio. 243. 2
Unio inter advenss. 70. I. & 73. 2. & 74. 2. & 76. 1
& 79. 2. & 80. 1

Unio inter advenas à natura ſancitur. 72. 2
Unio factioſa Eccleſiaſticis interdicta. 78. 1
Unio ſic conſtans inter Religiones. 237. 1
Vide Diſidiæ Religioſorum.
Vocatio Religioſa Voluntaria ſit. 247. 2

Vocatio Momialium & Religioſorum Voluntaria ſit,

non Politica. Ibid.
Vocati parens. 249. 2
Vocati parens non cogat. 247. 2

Vocati parens filios Deo ſervire ſinat felicioris indolis
& ingenii. 248. 1
Vocati a Deo non vetentur adire Monaſteria. 249. 2
Vide Exhaæredati.

Voluptas. II. I. & 121. 1

Voluptas impia. 11. 2
Voluptas crudelis. 125. I. & ibid. 2
Voluptas & Deliciæ nobis interdictæ. 216.2
Voluptas ut exulet à Coœnobiis. 219. 2
Voluptatum Luxus. 208. 2
Voluptates nimiæ. 210. 1
Voluptas, Felicitas, ac Deliciæ noxiæ. 62.2
Vide Felicitas Noxia.
Vox Dei. 8. 1. & 84. 2
Vox Eliæ. 22. 2
Von operum & exempli boni. 255. 2. & 257. I. &
260. I
Wan Pharaonis quàm ferax cædium, & probrorum.
261. 1
Vide Regum Verba.
Vox Exempli mali. Ibid.

57. 2

Vox Exemplorum. 2
Vox operum. 259. I. & 261. 2. & ibid. & 262. 1
Urias quàm impensè coluerit Arcam. 42
Acharias quàm accuratus erga filium. 147. 2
Zachæi liberalitas ampulloſa. 115. 2
Chæi fides in Jeſum. 200. 1

Zelpha & Bala duæ Jacobi columnæ pluſquàm Her-

culeæ. 105. 2
Zelus Animarum. 18. I. & 169. 2
Zelus animarum ex obedientia ſit. 18.2
Zelus animarum nihil quærat. Ibid.
Zelus animarum nihil quærat aut jactet. 114. 1I
Zelus animarum ſit promptus quâvis horà. 143. 2
Vide Epiſcopi præſentia.
Zelus animarum erga impios. 147. TI

Zelus animarum, & zelus obſervantiæ vel in morte.
150. 1
Vide Tobias.
Zelus animarum compungitur. 261. 2
Zelus animarum indifferens ad omnes. 76. 1
Zelus animarum plùs exemplo proficiet quàm do-
Ctrina. 256. X
Zelus & Cenſura privatas odii rationes prætereant.
46. 1
Zelus obſervantiæ.
204. I. & 233.2
Zelus obſervantiæ Talentis ſine Spiritu non parcat⸗
31. 1
Vide Acceptio Perſonarum.
Zelus obſervantiæ & Eccleſiaſtica Juriſdictio eædem
ſint omnibus. 25. K.
Zelus obſervantiæ Fulmina imiterur. 46. 1

147. 2. & 149. 2. & 1 53. 2. &

Zelus obſervantiæ pro ſe non apat. Ibid.
Zelus obſervantiæ & diſciplinæ. 139. I
Zelus obſervantiæ neglectus. 150.2
Vide Mperior.
Zelus obſervautiæ ſit impavidus. 166. 2

Zelus obſervantiæ, & zelus animarum nihil quærat.
167. 2
Zelus indiſcretus. 49. 1. & 245. 1
Zelus indiſcretus ex Invidia. 240. 2
Zelo & ſeveritate potentior Correctio mitis. 259. 2
Vide Correctio.
Zelantes indiſcreti.

I. & ibid. 2. & 49. 2
Vide Reformatores. 8 19

JIOANNIS

IOANNIS PAULI
OLIVAL.
E SOCIETATE ESU
PROLEGOMENA
STROMATA

ARGUMENTA
DIS SERTATIONUM

ſuper Evangeliis Quadrageſimæ, ad
Academicos Chriſtianos.

Feria Quarta Cinerum.

& O NV E RTIMINI ad me in toto corde veſtro. Joël 2. 12.
Nolite theſaurizare vobis theſauros in terra. Matth. 6. 19.
Odit Pœnitentiæ Luéctum Opum Luxus. Pag. I
Feria Quinta Cinerum.
Multi ab Oriente, & Occidente venienz, & recumbent cum Abraham.
Marth. 8. II.

Induratur Dei Miſericordia Peccatoris Duritie. pag. 4
Feria Seta Cinerum.
Ego autem dico vobis, Diligite inimicos veſtros. Matth. 5. 44.
Regia eſt Virtus Inimici Dileétio- pag. 7

Dominica Prima Quadrageſimæ.
Mitte te deorſum. Matth. 4. 6.
Debilis eſt Tentatio, niſi per Nos aut naſcatur, aut creſcat. pag. 8
Teria Secunda Dominicæ Primæ.
Sedebit ſuper ſedem Majeſtatis ſuxæ. Matth. 25. 31.
Quàm erit terribilis Judicii Dies, cujus Umbræ aded ſunt terribiles! pag. 9
Feria Tertia Dominicæ Primæ.
Nolite facere Domum Patris mei, Domum Negotiationis. Joan. 2. 16.
Parentes Liberos, Seipſos Liberi Deo plerumque conſecrant, ut Mundo ſerviant.
. pag. I1
Feria Quarta Dominicæ Primæ.
Viri Ninivitæ ſurgent in Judicio cum generatione iſta, & condemnabunt eam. Matth.

12. 41.
Frequens per Divinam Miſericordiam eſt Gratia: Rarus eſt per Humanam Volun-
tatem Uſus Gratiæ. Pag. 13

Feria Quinta Dominicæ Primæ.
Non eſt bonum ſumere panem Filiorum, & mittere canibus. Matth. 15. 26.
Periculoſa hominum Convivia, quippe quæ ad libidinem ſæpè, aur ad ſumptum
parentur: rarò Pietati, quam juvare poſſent, faveant. pag. I5
Feria ν*ι Dominicæ Primæ.
Jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat. Joan. 5. 14.
Nec propter Deum abſtinemus à Peccato: nec propter Deum pœnitet nos Peccati.
. . Vag. 19
Dominica scunda Quadrageſimæ.
Et reſplenduit facies ejus ſicut Sol: veſtimenta autem ejus facta ſunt alba ſicut Niæ.
Matth. 17. 2.
Suum habet Virtus ſplendorem etiam coram Hoſte: ſuum dedecus vitium habet
etiam coram Amico. oaog. 22
Feria Secunda Dominicæ Secundæ.
Quò Ego vado, vos non poteſtis venire. Dicebant ergo Judæi, nunquid interßiciet
ſemetipſum!? Joan. 8. 21.
Et Scripturis Sacris Profana Polirica abutitur. vVag. 27
Feria

Qunrtaſt.

Mei
Glinpon
ta

Mortu
Alamn Din

Aium
5

Ullelt Pe
in
lin r
Gecunitaten
Re
Re

Durer⸗
Cuamie

Eautem
Nee cua D
R
Hponn

4
1d grlarn

lrelie Civi
Nhi elle

iit t.
P
Aurpir n
. es
r Virnre

(un

Ricnn

I Corre

lee

de Tn
min n

Uuti

1

Tunmtin

Ouirenn, M

namm Ne.

1. I 54 46.
Aun A H
⁰

Diſſertationum.

Feria Tertia Dominicæ Ssecundæ.
Alligant enim Onera gravia & importabilia, & imponunt in humeros hominum: digito
autem ſuo nolunt ea movere. Matth. 23. 4.

Non eſt metienda Virtus vitii Cenſurâ; quippe, non ii magis probi, qui improbos

ſeveriùs arguunt. Page 29
Feria Quarta Dominicæ Secundæ.
Neæſcitis quid petatis: Poteſtis bibere Calicem, quem Ego bibiturus ſum!? Marth. 20. 22.

Soli imponendus eſt Virtuti Dignitatis Honor. Poteſt virtus ſola Onus ferre Digni-

tatis. bag. 3 1
Feria Quinta Dominicæ Secundæ.
Mortuus eſt autem & Dives, & ſepultus eſt in Inferno. Luc. 16. 22.

Falſam Divitum Felicitatem vera ſubſequitur Calamitas: nimirùm, aut Dei Ira, aut

Peccatum. pag. 34
Feria dexta Dominicæ Secundæ.
Alium ceciderunt, alium oociderunt, alium lapidaverunt. Videntes Filium dixerunt,
hio eſt Hæres: venite, occidamus eum. Matth. 21. 35.
Ilud eſt plerunque in Malo peſſimum graviſſimumque, quòd à parvis levibuſque
incipiat. pag. 37
Dominica Tertia Quadrageſimæ.
Cum fortis armatus ouſtodit atrium ſaum, in pave ſunt ea quæ Poſſdet. Luc. I1 2 A
Securitatem Subditorum facit Superiorum Vigilantia. Liberi Parentibus, Populi
Regibus, Clientes Judicibus ſuam debent incolumitatem. Liberis Parentes,
Reges Populis, ſuas Judices Clientibus curas debent. pag. 40
Feria Secunda Dominicæ Tertiæ.
Duwerunt illum uſque ad ſupercilium montis, ut præcipitarent eum. Luc. 4. 29.
Quàm Odioſus ſit Homicida: quanto ſit Odio tum Deo, tum Hominibus. pag, 43
PFeria Tertia Dominicæ Tertiæ.
&i autem Eccleſiam non audierit, ſit tibi ſicut Ethnicus, & Publicanus. Matth. 18. 17.
Nec cum Dignirate, nec ſine Periculo Amicitiam cum Impio contrahas. Horrendum
Scelus etiam in Propinquo. pag. 46
Feria Quarta Dominicæ Tertiæ.
Hypocritæ, benè prophetavit de vobis Iaias, dicens: Populus hic labüs me honorat;
cor autem eorum longe eſt à me. Matth. 15. 7.
Eò graſſatur periculoſiùs Impieras, quò velatur tutiùs Pietate. pag. 51
Feria Quinta Dominicæ Tertiæ.
Et alis Civitatibus oportet me Evangelizare regnum Dei: quia idz miſſus ſum. Luc. 4. 43
Nihil eſſe in Sacris Scripturis, in quo aut Orator poſſit ludere, aut Auditor. pag. 54
Feria ‿o*tta Dominicæ Tertiæ.
Dicit ei Mulier: Domine, video quia Propheta es tu. Joan. 4. 19.
Quanta ſit Divini vis Colloquii. Etiam Duriſſimum Duriſſima perſuadet. Valet quip-
pe Humanus Sermo, quantò magis Divinus. pag. 56
Dominica Quarta Quadrageſiniæ.
Accepit ergo IESUS panes: &, cum gratias egiſſet, Aiſtribuit diſeumbentibus. JOan. 6. Ir.
Aut Virtutem generat Temperantia, aut tuerur. Gulà aut naſcuntur Vitia, aut creſ-
cunt. pag. 62
Feria Secunda Dominicæ Quartæ. G
Et cùm feciſſer quaſi flagellum de funiculis, omnes ejecit de Templo. Joan. 2. 15.
Nihil Correétione magis & Cenſurà dignum, quàm Cenſuræ Impatientia, & Corx-
rectionis. pag. 66
Feria Tertia Dominicæ Quartæ.
De Turba autem multi orediderunt in eum. Joan. 7. 3 I.
Inopiam amat Fides. Faciliàs credit, qui minus habet. pag. 70
Feria Quarta Dominicæ Quartæ.
Rabbi, quis peccavit, hic, aut parentes ejus, ut ιο naſceretur! Reſpondit ESUS:
eque hic peccavit, neque parentes ejus; ſed ut manifeſtentur opera Dei in illo.
Joan. 9. 2.
Temerarium Judicium homines probat & indignos, qui de aliis judicent: & dignos,
qui ab aliis judicentur: ſcilicèt, aut minùs ſapientes aut minùs probos. p. 73
Feria

Argumenta Diſſertationum.

Feria Quinta Dominicæ Quartæ.

Quam cùm vidiſſet Dominus, miſericordia motus ſuper eam, dixit illi: noli Rere.
Et acceſſit, & tetigit loulum: & ai, Adoleſcens, tibi dico, ſurge. Luc. 7. 13.

8d liligentn Liberi ſanè vi
Peccant Parentes, quòd curent diligentiuns, ut Liberi ſanè vivant, quam ut benéè.
Quippè, gravius eſt malum Peccati labes, quàm Morbi. Quantùm peccant,

ſi difficilius, imò, ſi faciliuùs ſanatur Peccatum, quàm Morbus! pag. 77

Feria Sexta Dominicæ Quartæ.
Lazarus mortuus eſt: & gaudeo propter vos. Joan. I1. 14.
Bona Vitæ Magiſtra Mors eſt. pag. 81.
Dominica Paſſonis. .
Moönne benè dicimus nos, quia Samaritanus es Tu, & Dæmonium habes? Joan. 8. 4⁸.
Aliorum Cenſura turpis aut Ignorantià, aut Mendacio, aut Improbitate. pag. 86
Feria Secunda Dominicæ Paſſonis. .
Quæretis me, & non invenietis. Joan. 7. 34.
Sera Converſio nec digna eſt Homine, qui Finem ignoret ſuum: nec digna eſt Deo,
qui Primitias amet noſtras. . pag. 92
Feria Tertia Dominicæ Paſſtonis.
Non poteſt Mundus odiſſe vos: Me autem odit. Joan. 7. 7.
Si mundum contempſeris, aut placebis, aut dignus fies qui placeas. Virtutem vel
demirantur homines: vel, ſi deſpiciunt, admirabilem probant. pag. 95
Feria Quarta Dominicæ Paſſionis.
Oves meæ vocem meam audiunt. Et ego vitam æternam do ecis. Joan. 10. 26. 28.
Habemus in Tribulatione potiſſimam, undè Prædeſtinationis noſtræ & Cognitio-
nem petamus, & Effectum. pag. 103
Feria Quinta Dominiceæ Paſſionis.
Remittuntur ei peccata multa: quoniam dilecit multàm. Luc. 7.47.
Peccatori amanti erit & facilis Indulgentia, & ſuavis Pœnitentia. pag. 109
PFeria Sexta Dominicæ Paſſonis.
Quid facimus, quia hic homo multa ſigna facit! venient Romani, & tollent noſtrum
, locum, & gentem. Joan. 11. 47.
Debetur viro Probo tum Honor, ob Virtutem: tum Amor, ob Utilitatem. Pag. 113
Dominica Palmarum.
Solvtte, & adducite mihi. Er ſi quis vobis aliquid dixerit: dicite, quia Dominus his
opus habet; & confeſtim dimittet eos. Matth. 2 I. 2.
Levia pro Deo, & Mternis rebus ægrè patimur: gravia pro Mundo, & rebus
Temporalibus toleramus lubenter. pag. 116
Dominica Paſchæ.

In illo tempore Maria Magdalene, & Maria Jacobi, & Salome emerunt aromata; ut

venientes ungerent JE SUM. Marc. 16. 1.

Si amatur Virtus, amatur ſemper. Inconſtantià perditur Virtutis & Gloria, & Fru-

Etus. Zag. I19
Feria Secunda Paſchæ.
Qui ſunt hi ſermones, quos confertis ad invicem ambulantes, & eſtis triſtes?! Luc. 24. 17.

Se odit, quiſquis oderit Tribulationem, quæ Boni Mater eſt ut Foœcunda, ita Secura.

pag. 12 1
Feria Tertia Paſchæ.

Pax vobis. Ego ſum: Nolite timere. Luc. 24. 36.

iternam quærat Felicitatem, qui Felicitatem ambierit. Deo uno ſatiari Cor huma-
num: Deus unus tranquillè poteſt poſſideri. pag. 124

De J. Joſeph.
Imperavit in diebus pacis, oui ſubjecir Deus omnes hoſtes, ut conderet domum in no-
mine ſuo. Eccleſ. 47. 15.
Dignus fuit Virginis Conjux, quia Caſtus: Dignus Dei-Hominis Nutritius, quia
Hüumilis. pag. 126

PROLEGOMENA

(nvern
ol
Mie

lerto.

Plt hr
ten l
lia Duuti

ndo, An

ut MumI

loru,EIh

N

UIl f

, nn

Ammi;

ett
Nummrnt⸗- .

0ℳ

Pelicitas

RN.. . .
ES

S

JNN 4

— 2 E

—+ ̃

PRO LEGOMENA

AD

STROMATA,

IVE

DISSERTATIONES

Super Evangeliis

Quadrageſimæ,

ad Academicos Chriſtianos.

STROMATUM

EX DIVINIS SCRIPIURIS
LIBER SINGULARrIS.

FH;RIA IV. CINERUM.

Convertimini ad me in toto corde veſtro.
Joeël. 2. 12. L
Nolite theſaurizare vobis theſauros in
terra. Matth. 6. 19. g.

Bemi tie, AANTANE aurO, lacry-
onver . 1 . 1 4
S ive miſque diſſenſio! Fruſtrà

D

R

tiarum ab-
dicatione
deſignatur.

lacrymas effundis, ſi gem-
mas, metallâque recondas!
Et tamen latent in Oceano
margaritæ, ignéque poe-
Anitentiæ de luto aurum
emittitur in delicias. Nôn-
ne in Cryſtalla, coraliâque
tum in mari aquæ, tum in ſpecubus obduran-
tur? Liceat proindè ditari & lugere, theſaurizare
& converti. Nam opes domi erunt, at dolor
Paupertas erit in pectore. Suis quæque finibus diſcluden-
Fanz * tur; &, duùm non uno decurrant alveo Pactolus
ℳ. & Jordanes, cur unam, eandémque Provinciam

Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

noxia. e

Divitiæ
noxiæ.

non interluant? Imòͤ cùm ille Lydiam, hic verò
Judæam inundet, diſcis, credo, opum, fletuum-
que non ripas tantùm diſcretas eſſe oportere, ſed
ipſas quoque Regiones inter ſe disjungendas,
quibus infunduntur Fluvi tam diſſimiles. Fa-
teor durari interdum aquas in gemmas; ſed
eas, ut concreverint, lapides eſſe aio, non un-
das. Aio flammis aurum torqueri. Id veròô non
foœdus indicat, ſed diſſidium; quod, ut aliquan-
do naturæ ſtudio componatur inter opes & un-
das, nunquàm tamen, Evangelii jure, inter O-
pes & Lacrymas intercidet, cum Chriſius eſſe
voluerit, fierique perpetuum. Ideò ab Eccleſia
tum maximè edictum de contemptu divitiarum
evulgatur, quùm nobis, Joëlis voce, lacrymas,
mentiſque in Deum converſionem indicit. Er ſa-
nè quem unquàm incubantem gazis poenituit
flagitiorum? Vulnus, & livor, inquit Iſaias, &
plaga tumens non eſt cireumligata. Nimirùm præ-
milerat Propheta proſperitatem populi de ſuo vul-
nere non dolentis. Filios enutrivi, & exaltavi.
Quod ſanè, cùm plenè edidiciſſet Eliſeus, far-
tum auro, inſtructumque ſupellectili, & olivetis
præpinguem Giezi non ad luétum curavit infle-
Gere, ſed tantùm obnoxium eſſe voluit ſupplicio.
₰ℳ Lepra

Iſa. 1. 6.

Tbid. I. 2.

2

4. Reg. s. Lepra Naaman adhærebit tibi, & Jemini tuo uſ-
27. que in ſempiternum. Sciebat enim inhiantem opi-
bus vacare fletibus non poſſe, & quamquâm
proximum Jordani elui nequaquàm poſſe Diſci-
pulum, quem videbat propiorem Hermo eſſe,
quàm Jordani. Alioquin non illicò fulmen intor-
ſiſſet Propheta in eum, qui Primas erat Alumno-
rum: mulſiſſet eum magis, & in fletum eliquaſſer.
Sed incaſsum prænovit Poznitentiam inſinuari,
ubi Opibus ſtuderetur. Ecquando enim ſtillent,
fluântque ex oculis aquæ in tanto æſtu, incendiéò-
que Avaritiæ? Vix uno, alterôve fluviolo univer-
ſa Sicilia interluitur, quòd ſcaturigines omnes
MEtna exorbeat. Et putas uri ſimul Avarum poſ-
ſe, & ſtillare, flere & rapere? Atenim Saulem
flagitii in præda poœnituit. Imòô præ præda ſuum
dolere ſcelus non potuit. Dixit ille quidem ad Sa-
muëlem: Peccavi, quia prævaricatus ſum ſermo-
nem Domini, & verba tua, timens populum. Ve-
rùm vocalis, non cordatus luctus is fuit, auxitque
facinus, non expunxit. Nam gregum velleribus
ſaccus, ciliciâque diſſuebantur; nequiitque do-
lor elici è& butyro, adipéque ovium & arietum.
Indè factum putaverim, ut Phiſon Oris immu-
tatio interpretaretur; quòd is, præ reliquis, flu-
vius terram Evilath circumeat, ubi naſcitur au-
rim. Non enim cordis, ſed labiorum ea eſt Pœ-
nitentia, quæ ad opes excurrit. Projicitur prop-
tereà, non convertitur à Deo Iſrael, ubi eum
obrutum, demerſumque divitiis eſſe proſpexit.
Iſa. 2. 6. Projeciſti enim populum tuum, domum Jacob. Re-
pleta eſt terra argento & auro. Ac ſi dicat Iſaias:
Nulla Pœnitentiæ ſpes eſt, ubi tantùm exundat
Metallorum. Quis enim lugeat in argento?
Quis in auro lacrymetur? Nulla dolori, luxui-
que neceſſitudo, raräque lucta eſt opulentiæ ad-
versùs libidinem. An ſperas fœderari ſimul poſ-
ſe ſaccum & ſericum ? opulentiam & pœniten-
tiam? Non ſpero, inquies, ſed ſpero dolentem pa-
riter Achabum & rapacem. Nam, cùm Nabuthæ
vineam in hortum olerum convertiſſet, legit ſpi-
nas & liliis, eruitque ex illecebra voluptatis aſ-
pidem poœnitentiæ, à qua, ipſe felicior Cleopa-
3. Reg. 2r. krà, morderetur ad vitam. Nonne vidiſti, ait ad
282 nos Deus, bumiliatum Achab coràm me Jun-
guntur ergo non opes modèô, ſed etiam cum do-
lore rapinæ. Scilicèt. Num ad Achabum ea dixit
Elias, quæ Nathan dixit ad David? Dominus

1. Reg. 15*
24.

(. “

„. Res. *: tranſtulit peccatum tuum. Nuſquàm expuncti
flagitii meminere aut Dominus aut Prophe-
ta. Dilata tantum carnificina eſt, non eluta turpi-
8. Reg. 11. iudo jejunio ſaccòque Principis. Quia igitur bu-
23. miliatus eſt mei causà, non inducam malum in die-
Achabi bus ejus, ſed in diebus filii ſui. Cùům enim non
Terruene Cordata, ſed extima foret Ponitentia, eraſit quo-
que illa non animi rubiginem, ſed corporis impe-
tiginem. Diſtulit jacturam ſolii, non abſtalit
mentis, animique ſervitutem. Servata eſt re-
gnanti torques, non dirupta catena tranſgreſſo-
ri. Saccus ille lorica fuit non innocentiæ ,„ ſed
terno. Prætextæ. Emerſit & fluctibus Regis ejulantis non
rum obli- ſanétitas, ſed purpura. Luxit, ne periret; non, ut

Nio. dealbaretur, eluxit. Verbo, non in Jordanem

Telicitas deflaxere Achabi lacrymæ, ſed in Tiberim: evi-
noxia. ruit enim regni virga ad fletum pœnitentis, non
autem peccati ſurculus emarcuit. Regnabis,
Achab, in ſacco non innocentior, ſed fehcior. Et
quando opulentus & rapax non piaculum hor-
ruiſti, ſed ſecurim; naufragium faciet in tuo
Hetu non iniquitas, ſed calamitas. Moriere
Princeps, ſed Regnabis Sordidatus. Retinuiſti
Coronam, non Jugum excuſſiſti. Eris in je-

Dliva Stromatum, Lib. ſing.

in
junio Samariæ Rex, ſed Servus Peccati. Miſe- nam
ret me doloris tui, Achab, qu quaſi fatali falce, 4 wno
& vitem amputaſti, & putaſti aconitum. Cala- Dom
mitas enim, quæ nulli nocet, miſi deſidi, exciſa ſazſir
eſt fletu tuo. Sed tuis non eſt eradicata ſuſpiriis lir⸗
rapina, quæ venenata eſt, nocétque univerſis. Rer
Agricola ſanè peſſimus, ex quo Innocentis vi- 1 i 1
neam depeculatus es. Nam tuis lacrymis ſcep- . u.
trum irrigaſti, quo nihil ſterilius, ſed ſcelus non fl
obruiſti, quo nocentius eſt nihil. Verùm non ui- N o,
bi, ſed auro tuo imputari debet ſegnities iſt- fun e
hæc, imperitiaque & excidendi ſentes, & pam- nenet
pinos excolendi. Nemo enim ex animo La- ire
crymatur in purpura. Hinc eſt, quòd Dominus Joan. 5.144 ben
& cæco & paralytico denuntiat, ne in poſte- de en
rum peccent: ad quam ſanè morum, vitæque nn ſe⸗
integritatem nec filium Reguli, nec Jairi fi- enn⸗
liam adhortatur. Sciebat enimverò Chriſtus in Luc. 8. 43. ceis
ſericis ſtragulis perſæpè aut ſqualere ſaccum 3 1
aut ad pompam circumferri. Ideôque Poeniten- uunc⸗
tiam, quam Mendicis indixit, Opulentis non Ere
denuntiat. Vide, quid interſit inter pannos & e
holoſerica. Cæci, & claudi, & leproſi ità mun- lo,
dantur, curanturque, ut de vitando per Pœni- e
tentiam ſcelere moneantur. Nullà Poœnitentiæ eiſe he
mentione, tum Puella, tum Adoleſcens, aut à i ki⸗
febri, aut à funere imperio Chriſii reſpirant. uusnlule l.
Num divites immuniores à crimine? Num ju- iler
niores ſecuriores à lapſu? Imò & Adoleſcenti nicen
præcipitamur in flagitia; & erutæ à luto Divi- gug p
tiæ in cœnum frequenter urgent, deprimunt- au,
que poſſeſſores. Quare ergo admonentur para- hſek
Iyticus & lippus, ne labantur: Noli peccare, ne n . 1 int
deterius tibi aliquid contingat. Hi verò nullo cri- an.za, mnet
minum odio conſaneſcunt? Erant locupletes; li ſim
ideòque aut peccaturos, aut imagines peccan- nenc.
tium, fruſtrà Dominus revocare noluit à con- ſem N
tagione peccati. Puella ſurge. Et confeſtim ſur- Matc. ,t. Ueulumn
rexit. Et juſſit dari illi manducare. Non cineres, ““ Uni li
ſed patinas tanti Principis filiæ Chriſtus ap- inn ir
ponit, conſcius inter opum turbinem, ut plu- Een liit
rimùm, citò Cineres exufflari, ſiccarique Do- Moniis me- ſichnie en
loris profluentes. Niſi fortè putemus, abundè ſuo er. leru e
informatam fuiſſe funere puellam, ut à prolap- remedhun. e nec⸗
ſione caveret. Nam nulli Dominus ex his, quos les, ſcch
ſuſcitavit, timuit, cavitque; ratus nullam, ad An ſin
innocentiam amplexandam, cohortationem vali- ,wee l
diorem fore, ſeu feretro, ſeu ſepulchro. Quod Deineben
enim in ſcelus odium Mors non ſuaſit, id nos Temario- l, a
incaſsum voce inſinuabimus. Falx ſiquidem ve- Ei!
hementior, acriérque abſterrendis à flagitio vi- Laxus, Di- In e
ris, quàm lingua eſt. Verùm hac de re ſuo plu- viuæ. AI liulemn
ra loco diſſerentur. Proſequamur interim, quæ ie
de diſſidio opum & luctuum incoœperamus. Et . nugnn ,
undè factum arbitraris, ut Eſau nec ſanctimo- dann ge
niâ Patris, nec Matris integritate, nec Fratris ngte h
exemplo revocaretur à ſcelere? Veſlibus valdè bo- An l
mis utebatur, & conſequendæ ab Iſaaco hære- „ Klulliin l
ditati inhiabat. Hiſce præpediebatur retinaculis, Eurie
ne à flagitio ſurgerer. Rarum enim Odorum, imnen
Dolormque fœdus eſt; & , ſi hæreditatem M
aucuperis lippientis, caliges neceſſe eſt ad W A . 4
ſacci gemmas & pretium. Excutitur proindè pan. 4:zt: a. I
regni ſolio Nabuchodonoſor, ut quam hauri: ilkrengt
re ex Abdenago & Daniele Ponitentiam nequi- Psa ſhn
verat purpuratus, hirſutus, & horridus inter enzit. uc
pecudes doceretur, ut ſuo conſignaret exem- i mi ling
plo, nec ſuaſore Prophetà Lacrymari poſſe Nabuchus. R
regem in purpura, in villis, pædoréque ipfum 4
. Felicitas n⸗
quoque Lugere poſſe Nabuchodonoſorem inter D ann 6
feras & boves. Quàm citò Prodigus à glande ent
confugit ad oſculum! Cosli concrevere Regi ⸗
rores 1 Ee
tie

klt rores in Lacrymas, fœnum in Thura coaluit,
n antrum in Templum amphficatur, mugitus in
ai Hymnos emollitur, deformatuſque in bovem
dſlii citò tranſiit in Cherub, jugo Domini aptior cùm
nie Feris ſociatur, quàm cùm Satrapis imperat. Igitur
Woni, N. 3 ſ finem dierum Altiſimo benedixi. Quam in Au-
luiſe Pan: 4. s. la Rex ſpreverat Pœnitentiam, in ſtabulo ebibit,
ſcrn tandiù rebell's lumini ,quandiù cœlo non expoſi-
nmi. tus. Quod ſane & contigiſſe Manaſſi, Regum
iin perditiſſimo, gratulamur in nervo; & Princi-
A. pum opulentiſſimo non obveniſſe in oſtro dole-
ain mus Salomoni, cujus aut nullus, aut incertus
Nri luctus fuiſſe fertur in auro. Jacebat ille quidem in
nn A4 culcitra, quam David pater ejus nullis non nocti-
bus lacrytnis irrigaverat. Sed quem provocabat
imbrem parentis exemplum, eum opes cohibe-
Cint bant, ne diluendis vetitis nuprtiis, reparandæque
le l innocemiæ proflueret. Nimirùm Sodomam uſque
Sõ Jordanis procurrebat, regionem opulentiſſimam,
eleaE gwdani duümque lacuumm victor, peribat in tertio. Ut
Nin sbipereat. ſciremus, in abundantia, copiaque divitiarum,
Nt & frugum, nullum ſupereſſe poœnitentiæ cur-
AAun ſum, ibique Jordanem emori, ubi nulla copia-
dPefi rum eſt ſaties, exundtque opulentia. Non enim
Teiun odiſſe flagitia poſlumus, quandiù coacervandis,
klen aut detinendis opibus inſudamus. In die illa,
ſitgin Zacheiz.6. inquit Zacharias, ponam Duces Juda, icut ca-
NnIH mnmniinum ignis in lignie, & ſicut faciem ignis in fœ-
ANd no: & devorabunt ad dexteram & ad ſiniſtram
InD. omnet populos in cirenitu. Nimirùm ut Jebu-
(hiat⸗ ſæos, & Amorrhæos, & Moabitas, & Syros, id
wenn eſt, ſcelerum phalangas, cœtuſque diſperdas, ſi-
idenn cut ignis eſſe debes, quo mihil non abſumirur.
lbc. Aurum enim, quod nullis aut machinis, aut mal-
lantne; leis viceris, unâ vi flammæ conſumes. Imò, non
iar⸗ ignem eſſe te vult in auro, ſed, ut ignem in
olürtr⸗ œo. Nam decoquit interdum ignis, quod ſibi
affee metallum ſubjicitur: at fænum nunquaàm non ab-
Wrn ſumit. Ita te quoque eſſe diſſipatorem gloriæ Do-
Chiſu minus jubet, quæ fœnum eſt, ur crimina, ho-
n,u6H ſtem ſcilicèt Hieroſolymæ infenſiſſimum, nulla
Aigere⸗ victoriæ cunctatione debelles. Quam citò ſuum
bactor Petrus crimen efflevir! Reliquerat omnia, ei-
1e que nec aurum erat, nec argentum. Quam aren-
, tes, ſiccique Abſalonis ocuh vel in crimine,
len,4 vel in funere ? Pendes miſer, nec doles! Cæde-
ende. ris, nec lacrymaris! Moreris nec compungeris!
4 Detinebatur enimverò comaâ capitis perduel-
n 3 lis, quæ ad Sanctuarii pondus non ſemel auro
, Aa redempta matronarum, virus hauſerat & pretio,
giknen quo fons fletuum vel in morituro ſiccabatur.
aio u Reg. 18. Et tulerunt Abſalon, & projecerunt eum in ſal-
I. i. tu, & comportaverunt ſuper eum acervum lapidum
Ein, dA magnum nimiz. Saxis Adoleſcens lapideus obrue-
eum l batur, quem in morem pumicis aruiſſe, exper-
line témque lacrymarum nemo miretur. Cui enim in
rehiui aurum cæſaries lenteſcebat, eliquari nequivere
nkbr oculi in lacrymas, quas non ciere copiæ, ſed
1d dehaurire conſueverunt. Supplicio, quàm Pœ-
einmie nitentiæ aptiores cum Abſalone ſunt, qui auro
OHn, captivantur. Audi quid in Gog vaticinetur Eze-
Aedtten ndt. chiel. Et convocabo adversus eum in montibus gla-
Ad4 Eaech. i, Jium. Et judicabo eum peſte, & ſanguine, &
I iNe imbre vebementi, & lapidibus immenſis: ignem &
m bnr 5 SIð Slphur pluam ſuper eum & ſuper exercitum ejus.
n hi e⸗ Et undè indignatio Domini tanta in Gog? Om-
un bid. 8, nes leones ejus, inquit, dicent tibi, Numquid ad
en ſ⸗ Jſumenda ſpolia tu venis? Ecce ad diripiendam præ-
i 1 dam congregaſti multitudinem tuam, ut tollas
ſin , argentum & aurum, & diripias manubias infinitas.
en in , Proptereà vaticinare, fli hominis, & dices jad
1nt⸗ Gog. Hæc dicit Dominus Deus: Aſcendet ndi-

ge Ng Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

Ne

Diſſertat. ſuper Evang. Quadrag. 3

gnatio mea in furore meo. Et in zelo meo in ione
iræ meæ locutus ſum. Porrò Gog non vim illatu-
rus dicitur aut Pudori, aut Religioni, aut San-
tuario. Cur ergo impollutus, incruentus, obſe-
quens, tanto ærumnarum imbre percellitur ? Ra-
pax eſt, auro adhinnit. Ut diripias ſpolia, & in-
vadas prædam. Hæc cùm dixeris de Gog, nul-
lius expertem criminis traduxiſti. Nam, qui au-
rum ſitit, nihil non perrumpit, ut ad opes
evadat. Quæ enim eſle poteſt à flagitiis tempe-
rantia in rapaci? Aut furacem, opulentumque
ecquando ſcelerum poœniteat? Quanta populi in
eremo ad ſcelus propenſio, quantâque ſterili-
tas lacrymarum! Cruorem profundebat Iſraêl
à Domino interemptus, nec comprimendæ ſtra-
gi lacrymam emirtebat. Malebat uri, quàm fle-
re. In omnibus his peccaverunt adbuc: & non Pſal7.36.
crediderunt in mirabilibus ejus. Et dilexerunt eum
in ore ſuo, & lingua ſud mentiti ſunt ei. Quo
exaruerint fato lacrymæ pereuntium exquiris? Et pal. 104.
eduvxit eos cum argento & auro. Nulla ibi ſcatu 37.
rigo lacrymarum, ubi tanta proluvies metallo-
rum. Vocalis eſſe poteſt in auro Pœnitentia,
cordata eſſe non poteſt. Nam à verò non multùm
aberrarit, qui diſcerpendum ignitis anguibus Iſ-
raëlem cenſuerit, quòd, cùm ſerpens terram de-
paſcatur, & igne aurum percoletur, Avaritiæ opi-
ficibus cruciari, tanquàm carnificibus, populum
oportuit, præ copiis pronum in crimina, & fle-
tuum exortem. Indoleo proptereà tibi, Benjamin,
quem Fratris humanitas dùm erexit, oppreſlit.
Duplicibus enim à Joſepho donatus ſportulis,
ſcyphéômque ditatus argenteo, ſiccitatem quan-
dam luctuum tranſmittes in poſteros, undè &
ſcortari poterit propagata ex te tribus, ſed fle-
re non poterit, ne tum quidem, quùm ad in-
ternecionem delebitur. Et ſatus ex te Saül ità
obrigeſcet, ut promptiùs cruorem fundar, quam
lacrymas. Adeò argenti diſſidium cum Qetibus
à ſcypho profundi, & dilatari quoque poteſt in
Abnepotes. Penſitare jam licet, quæ ſit futura in
opum acervis ſierilitas Lacrymarum, quando
commodatus ab avo ſcyphus lacrymas omnes Gen. 44.26
poſteritatis exhauſit. oyphum autem meum argen-
teum, & pretium quod dedit tritici, pone in ore
Jacci juniorit. Malè de Fratre tuo mereris, Joſeph.
Nam liquari argentum ex oculis prohibes, cujus

Avaritide

Gen. 44. 2

pectus, oculéôſque argenteo poculo inſcius obſtru-

iſti. Opibus excantantur lacrymæ, ne pro-
deant in lavacrum facinorum. Beccabunt proin-
deè Poſteri Benjamin, ſed non lugebunt, eritque
Saül funeris patientior, quàm f:letuum. Vocife-
raris praptereà fruſtrà ad Abrahamum, depreſſe
in tormentis Epula, votumque irritum eſt, quo
Patriarcham defatigas , ut Lazarum ableget ad
quinque viros familiæ tuæ, ne & ipſi à cœno cri-
minum ad ſcenam proruant gehennæ. Nam in
byſſa & purpura Pœnitentiæ tela relangueſcunt,
& qui gemmà bibum, lacrymarum margaritas
nan fundunt, ſed profundunt. E petra profluxere
aquæ in typum pœnitentiæ, quas non florulen-
ta Aaronis virga, ſed prædurus Moſis baculus
eliquavit. Ut ſcilicèt ſterilitate, & aſpritie ſta-

turam Pœnitentiam diſceremus; quæ, ur nun-

quàm vernat in flore, ita nunquàm in ariditate
non pullulat. Cujus ſanè cuhkuræ rationemn ſi
ſpernas: vide, ut Baltaſari & trepidanti, &
morituro nuſquàm Daniel poenitentiam inſinua-
rit: quam tamen profuſione auri amplexan-
dam objecerat Nabuchodonoſori. Nimirum
aureis undique ſimulacris & pateris Bakaſar
vallabatur, qui vel Danielem 8& purpur
4 2 conveſli⸗

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

conveſlivit, & aureâ torque cohoneſtaverat. In
qua ſanè exuperantia divitiarum & luxuum,
nec loqui Daniel nec audire Princeps, nedùm
agere Poœnitentiam potuere. Præcepit temulen-
tus, ut afferrentur vaſa aurea & argentea. Ju-
bente rege, indutus eſt Dæniel purpurà, & circum-
data eſt torques aurea collo ejus. In quo fulgore
& chlamydis, & abaci ita ſqualor eviluit pœ-
nitentiæ, ut nec damnato Principi ſine deriſu
exponi poſſet. Eidem proindé nocte interfec-
tus eſt Baltaſar, telis ſublatus è vita, torqui-
bus divulſus à lacrymis. Meritò proindè ho-
diè ut lacrymemur, à theſauris abducimur, quòd
nullum eſſe ſoleat Fletuum fœdus & Merallo-
rum. Gangem intuere, quem nulla riparum in
India amœnitas, nullum alvei pretium retiret;
quin in Mare lſeſe exoneret ſcopulis horridum,
terræ purgamentis fœddum, procellis inquie-
tum. Urbes præterit, palmas refugit, lapillos,
aurûmque contemnit, unius ſitiens Oceani. Ma-⸗
gna velutl Mare ſi foret Contritio tua, omnia
negligeres, ut in eam deferrere. Sed te nihil non
interſiſtiu a curſu. Quæ porròô in dentiſcalpio,
Jerem.35. Conchy'liéque Pœnitentia? Pater noſter, dixere ad
6. Jeremiam filii Rhecab, præcepit nobis, dicens-. Do-
4 1 mum non ædificabitis, & vineas non plantabitis:
— ſed in tabernaculis habitabitis, eunctis diebus ve-
Ibid. 19. Nris. Ideôque Sacerdotio cohoneſtati perpetuo
ſunt. Nam & Jobus in cilicio, & cinere egiſ-
ſe ſe dicit pœnitentiam. Neque enim in ſtra-
gulis, myrrhiniſque lugere libet. Ægyptii cur,
Paupertas nulla ſpe veniæ, averti à cæde Ifraëlis nequivere,

Dan. 5. 2.

nmeits. ne diducti quidem Maris portento à facinore re-
eatur m vocati? Nimirùm prædæ inhiabant. Imò Ægyp-
„ 1 . . . .
diaeras. tii Ifraélitas inſequi noluere, vociferantes :Fugia-

Exod. 14. mMus Iſraélem: Dominus enim pugnat pro eis con-
ee⸗ trà nos. Unus verò in pugnam eos impulit Pha-
rao. Nam illi exuti jam fuerant omni ſupellec-
tili ab Hebræis: ideéque Numen poterant re-
vereri. Hic autem crocitabat ſpe ſpolii: Perſe-
Tbid. 15.10. duar, & comprebendam: dividam ſpolia: im-
plebitur anima mea. Cupiditatis ingluviem ex-
horreſcito. Implebitur, inquit, anima mea. Nénne
ſatis erat Arcam impleſſe? Cur animum Auro
infodis, ibique Mammonam recludis, undè
Deum cogêris excludere, ſi Opes ibi infoderis?
Hauritur à mari Pharao impoœnitens, quòd priùs
ipſe Pactolum animo dehauſiſſet. Nam ſpe
prædæ inebriatus ultrô irruit in naufragium.
Neque enim ambulare per ſiccum potuit, qui
Pactolo in mare immittebatur. Dividam ſpolia.
Spolia dividis? Ideò tibi diviſum Mare non
patebit. Is enim tantum per medium æquoris
in Sicco graditur cum Ifraële, qui, non Siccis
oculis, Maris iter ingreditur. Nam ſi Contritio
tua velutl Mare pandatur, in tuum Mare Mare
defluet, elutiſque fletu ſceleribus, æquitati .-
quor erit vectigale. Ergo, Spolia dividendo, in
ſeſe Pelagus Rex iniquiſſimus reduxit: periitque
fluctibus, quòd Lacrymarum fluéctibus deſti-
tutus, non Innocentiæ reparandæ, ſed exatu-
pænienis Tandæ Cupiditati ſtuduerit, Mari hauſtus, dum
vera. varitiæ calicem non libat tamùm, ſed ex-
haurit. Impeditur enim Cupiditate Poeniten-
Lucs. 8. tia. VWox Poœnitentiæ una, & illa eſt: Ibo ad
Nihil pra- Patrem meum. Vituli te ibi, ſtolæque præſto-
er Peum. lantur. Sed eas ego nec poſtulo, nec præſtolor.
gts atrem ſitio, patrem eſurio. Mea, complexus ejus,
4 . Pre- hæreditas eſt, opéſque meæ ejus ſumt oſcula.

Avaritia
Peecato⸗
ram fons.

FERIA V. CINERUM.

Multi ab Criente & Occidente venient, &
reéumbent cum Abraham. Matth. 8. I1.

A20 Abrahami ſinu & Meridies diſclud'tur
& Septentrio. Nam, cüm a flagitiorum 'cesta
ſint hi adventuri regionibus & confiniis, attra:“
hentur illi tantuùm „ quos nec frigus immodi- Olfinazi.
cum, nec mimius æſtus oppreſſerit. Emergentè&
quadam intemperantiæ, ut ità dicam, tempe-
rie, qui traducentur ad Chriſtum. Ergo, qui de-
ſperatius, flagrantiſque delinquunt, in ſuo fi-
mo extabeſcent. Vide, an Cain ſeu à Septen-
trione perjurä, ſeu à Meridie immanitatis revo-
cetur aut Numinis reverentiâ, aut horrore
ſqualoréque ſupplicii. Peccarat enim immaniter,
tum Hoſtiarum neglectu, tum cæde Fratris,
tum Mentiendi coràm Domino audaciâ. UVhi
ſt Abel Frater tuus? Qui reſpondit, Neſcio. At Gen
hic profanatio Sacrorum, Germanitatis violatio,
Numinis irreverentia. Peccari vel cachinno po erees
teſt in Meridie. Servit, ſerviétque Fratribus““
nullaà criminis Pœnitentiâ Cham, quem maledi- Ciin &
cto ſubjecit non ſtrictus gladius in Parentem, ſed am.
excepta Patris nuditas cum deriſu. Ridendi por- italatio
ròô intemperiem cumulavere Mundi illuvies, gvione

. . . . Peccata
ſanctiras Sacrificii, Parentis tum ætas, tum reli- reddie. 8

4. 9.

gio, Fratrum verecundia, Jacentis ignominia. Eichnar
Quapropter percellitur illicò nulla ſpe veniæ, alleg.

nullaque ſceleris mæſtitudine. Æaquè ſententiam Religioſo-
Patris excepit impavidus, ac inverecundus ve- rum ena-

ta deteſta⸗

renda Patris irriſerat. Maledictus Chanaan, ſer- iliora.

vus ſervorum erit Fratribus ſuis. Iſihæc audis, Gen. 9,23.

nec intremis! Nimirùm effuſioris reus petulanx
Parva ex

tiæ dolere neſcit, ne à Meridie vitiorum iter ctpenm’
ad pœnitudinem ſterneretur. Ideò Ezechiel, taniiufun
nullà aut Poœnitentiæ mentione, aut ſpe ve- Waxima.
niæ Prophetis mendacibus ſupplicium denuntiat. zats.
Nam, cùm ſe ſcirent Divina non vidiſſe, abu- „es.
tebantur nihilominùs Divinitate in ſolatium de-
linquentium. Et erit manus mea ſuper Prophe- Ezech.3.
tas, qui vident vana, & divinant mendacium- In.
concilio populi mei non erunt, & in Neriptura do-
mus Iſraël non ſeribentur, nec in terram Iſrael in-
gredientur. Eò quòd deceperint populum meum, di-
centes: Pax, Pax, & non eſt Pax. Proptereà hæc
dieit Dominus Deus: Et erumpere faciam Spiri- Guncionats:
tum tempeſtatum in indignatione mea, & imber res biandi.
inundans in furore meo erit, & lapides grandes
in ira in conſumptionem. Quid audiri poteſt atro-
cius? Aut quid ſeverius moliri potuit Dominus
in Prophetas? Delebuntur, inundabuntur, de-
bellabuntur, opprimentur, obruenturque molo⸗-:
ribus. Nimirùm eorum blanditiis populus acquieſ- Canpliori
cebat, qui ſecurus impunitatis, diffracto quaſiNi.
Fbere ſupplicii in omne flagitium proruebat. „za ſaluni
Nec mirum videri debet, ſi ab extremis vitiorum arén.
plagis non recurratur ad Numen, quando atro-
ciora crimina apud homines quoque ſine reme-
dio damnantur. Gimeon & Levi Fratres: vaſa G en. 49, 5.
iniquitatis belluntia: ait Jacob. Maledictus furor ,z,, ſa,
eorum, quia pertinax: & indignatio eorum, a pal.
duia dura: dividam eos in Jacob: & diſpergam liais.
eos in Iſrael. Ità agitur cum viris, qui in ul- Pin
tionem privati doloris Abrahæ gladio ſunt abu- rya e
ſi. Neque enim occidére tantùm Sichem, ſed igiomi,

R . ia 5. al⸗
errcumcidere „ut jugularent. Ergo non Sacra dara.

mentum

0 pentun
6 henlac
o. E
, Luine,
Peguis
habetur
one
l Cut eum
lo, ql
, (avi!
. giitaen
woltlell
m aci F
ſis exl
Giſtis in
lere leil
ſon. Non
u ln ve
leputgen
Een Irtl
ſacluchmn
i Ne ſr
e brike cnl
e. .
,gdmmeidt
m kor impun
Een. Iol
rüllis pon.
Pakeuot tip
i Edini
Eget wie
ior, n
guſ
onſcnee,
Cni ni
iu hanci
len, d
bcin ten
Ckui Vig
Pinu Puder
o,Cececus
CECuNGidin
Tucda,
nen He
Lulffentur
fuun in, 1
leyerita
um abe
uin Mer
ent d
UN Mi
U 4 aulet 3
Nepur mn
leur len
rgute.
kilenten
Ulb ile
hluum um
Memn Mon
Cekllene
Wke, i
N Ueki
4 ir Il l
N un⸗ lui
Ir Oen
gi num

N

limt

m

Eginh
nin
Imnode
egen
im en
his
aidn
lnnaurer
n bone
linmat
ede l,

chirn 18
H
de rt
lennaitn
Nentn
Miü k
dl inen ,
Un
1,Anei
8 ignmtn. 1
“
e ſen,

rai 4
”M
oug, 4, i

D
nn .
Tiionn
e Ercie,
altſe
n Ceun 4
ichle ere
Plmun
r nhlein
terinri
Uußmet.
mumlinir⸗
mrmun,
umale

ſun Nitben

Muu
i eet
itDtmn
Ebonnn,
urgoen,

fdn
S
Anis innd
iod N
le ſe ne
um ,

eeſhe n 6

AN:0
ti e ,
* e N
doſuni 4
Sclen, ,
N n
* D

Plu⸗ s

,

Diſſertat. ſuper Evang. Quadrag. 5

Fane dr mentum ibi fuit Conciſio, ſed Flagitium: rec
**².D petalantiam amputavit Abraham, ſed fovit telo
ſuo. Etenim non Libido naufragatur in ſan-

Poliica 2 4 .
abuiur guine, ſed Ira vehficat: & quæ data eſt in ſi-
Sactamen- gnum vitæ Conciſio, in arbitrium funeris ceſſir.
tis 2 .

Et quis Deo Abrahæ ſe credet in poſterum, ſi tum
Ira. haberur pro extero, cùm fit ipsà ſanguinis pro-
fuſione domeſticus? Si Dinæ raptor diſplicebat,
cur eum terræ non confodiſtis ipſo Cupidinis
telo, quo ille trajectus jam fuerat, quuùm pec-
cavit? Religione ultionem involvitis, & Vir-
ginitatem ſacrilegio vindicatis. Qui non iniquè
Sichem moreretur inceſiu, circumciſione iniquiſſimè
. cadit. Proptereà diſpergemini, quòôd Lege facti
ſitis exleges, quando impudentiſſimè ſancti, effo-
diſtis in ara foveam, & quem Stupratorem attin-
gere nequiviſtis Sichemum, perimitis Circumci-
ſum. Non fuiſſet ille miſer, niſi fuiſſet Religio-
ſus. In veſtras incidit ſecures non pollutus, ſed
repurgatus: & quam non excideratis arbo-
rem Inceſtu ſterilem, abſcidiſtis Circumciſione
fructuoſam. En quòô recidit teſſera ſecurita-
tis. Ne ſtrage involverentur, conciſione fili A-
Neligioßr. brahæ conſignabantur. Hemor & Sichem ideò
yum Perſe- Circumciduntur, ut qui thyrſo Veneris regnaſ-
wores, ſent impuniti, gladio Spiritus deſtinentur ad cæ-
dem. IIIuſiſtis non Stupro, ſed Religioni. Sæ-
vüſtis non in tranſgreſlores, ſed in proſelytos.
Pereunt raptores Dinæ non ſui arrocitate flagi-
tii, ſed initæ Religionis ſanctitate. Nam, qui ex-
leges vixerant, moriumur in Lege. At quæ
durior, tetriorque Religio, quàm Hebræaorutn?
à qua ſi abſis, & fornicaris & vivis: ſub qua ſi
conſignere, renaſceris, & moreris; initiaris &
cæzderis; vitam hauris è& vulnere, ur mortem in
wita nanciſcare. Odioſam, inviſamque feciſtis
fidem, ad quam qui confugêre, in portu Cha-
rybdim reperiunt. Et quamvis vivere mimmè
debuit Virginis delibator, mori tamen debuiſſet
pirata Pudoris, non hoſtia Sanctitatis. Quod, ro-
go, dedecus eſt, ut ſcortari apud vos liceat, &
circumcidi non liceat. Damnatis non Adulteros,
ſed Neophytos: & , cùm vivat qui mœchatur,
trucidatur, qui credit. Tum habetur pro Cha-
nanæo Hemor, cùm Abraheæ factus eſt filius.
Exufflentur proindè tum Levi tum Simeon, quo-
rum Ira, non ira, ſed rabies eſt, non modò non
reverita ſigillum fidei, ſed eo in perfidiæ ſi-
gnum abuſa. Fuere hi & in Septentrione dolh,
& in Meridie rabiei. Iis verò nullum efle con-
ſuevir ad veniam effugium. Ecce Dominus,
vox eſt Michææ, egredietur de loco ſuo: & deſ-
Mich.I. 3. endet, & calcabit ſuper excelſa terræ. Et conſu-
mentur montes ſubtus eum: & valles ſeindentur
NRicut cera à facie ignis, ſicut aquæ quæ decurrunt
in praceps. Vides nec tumulos deturbari, nec
fatiſcentem humum diffindi. Sævitur in Montes,
& Valles hauriuntur. Quis non videat deſigna-
ri ſub hiſce Hieroglyphicis tum Meridiem cri-
minum tum flagitiorum Aquilonem. Nam & ſu-
prema Montium ſublimitas, & Vallium abyſſi
dehiſcentes vitiorum gurgitibus, ut ſunt vocabulo
dliſpares, ità enormitate ſunt ſuppares. Quæ ſa-
nè ſceleris enormitas non tam atrocitate, quaàm,
ut ità loquar, circumſtantià coaleſcit in piacu-
2.Reg 6.7. lum. Iraulſque eſt indignatione Dominus con-
trà Ozam, & percuſſit eum ſuper temeritate:
qui mortuus eſt ibi, juxtäà arcam Dei. Num
moechatus eſt Oza coràm Arca? Aut filios
Heh æmulatus, à ſacrificio plebes abſterruit?
Imèô trahentes Arcam boves compreſſit refra-
ctarios. Ergo calcitrari fuere boves, quibus
. Lihicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

Vitia pal-
liata.

Hybocrißs.

Arca Dei commiſſa eſt? Moriatur Oza. Nam in
diſcrimen formam Numinis, decuſque Arcæ
adduxit. Debuiſſet enim periclitari juvencos, ne

Arca in ipſa triumphi ſui pompa periclitaretur.

Socordiam feretro luat: & qui nutare coegit
Arcam, corruat coràm Arca, ut IIla ſtare poſſe
credatur in diſſidio, luctàque boum, quando Le-
vita ſtare nequiit, nutante Arca. Non tum pro.
ſpiciendum eſt Arcæ, quùm vacillat; quæ, ne im- .
pellatur, providendum eſt. Lentiuès Ophmi, quàm
Oza, trucidatur, quamvis ille adulkterio Arcam
inceſtarit, hic dexteram, ne rueret, protenderit.
Ibi enim fœdabatur in ſuo tabernaculo Ar.
ca: hlic palàm infuſcatur. Nutaſſe illam palam, Kandaleke:
inter hoſtias, gravius duxerim facinus, quàm ſub
tecto eam, hoſtiis caruifle. Diount his, qui blaſ-
phemant me: Locutus eſt Dominus: Pax erit vobis. Jer.23.17,
Quis enim affuit in Conſilio Domini? Ecce turbo
dominicæ indignationis egredietur, & tempeſtas
erumpens ſuper caput impiorum veniet. Non vever-
tetur furor Domini, uſquedum faciat. Audin? Nuſ-
quàtn luctus indicitur, & nulſquàm calamitas non
graſſatur. Grande ſcilicèt ſcelus eſt, inſtillare blaſ-
phemo pro veneno vindiéta lac Pacis, & ne-
Ctar Securitatis. Eluxit genus hoc vindictæ in
Senioribus Babylonis, quos Daniel, ut obnoxios
ſupplicio fecit, ità ad Pœnitentiam non eſt co- —
hortatus. Nimirùm atrocçiori ſeſe ſcelere obſtrin-
kerant Moœchi, quàm ut eos flagitii perpuderet.
Nam, non ſolicitaverant ſolùm pudicitiam , ſed Pan. 13. 6t.
etiam damnaverant, Ecquod, quæſo, ſcelus, de
cüruli Juſtitiæ cathedram ſtruxifle peſiilemiæ:
& filiam Juda, quam corrumpere nequiveris Suſanna.
oſculis, lapidibus opprimere? Ita vos innocen-
tiam reveremini! Non modé ſpinis Lilium ob- Zadex im-
ſepſiſtis in horto, dum ſpiris lacertorum pudi-ua.
cam, ſed Viraginem , implicaſtis: verum & Actuſatio-
pudoris tenacem traducitis in tribunal, ut diem "er iavidæ.
dicatis innocenti, cui noctem inhalare nequi-
viſtis proſtitutæ. Naufragatur in Lilio fœmina,
qua ſi delicias duxiflet in ſentibus, lapillis or-
naretur, non obrueretur lapidibus. Latueratis
quaſi Angues in herba, ut in pomario ſanctiorem
Evam falleretis: quam, non immortalitate ſeduce-
re, ſed morte corrumpere ſtuduiſtis. At Eva uni
Angui ſuccubuit, ut Divinitatem invaderet,
non rapinam arbitrata, æqualem fieri Deo non
æ* quitate, ſed crimine. Sulſanna verô, ne læde-
ret Divinicatem, Angues geminos, non luſu in
morem Herculis, ſed more pudicitiæ ſuo Li-
lio compreſſit. Sæviorem paſſa eſt in piſcina
tempeſtatem Suſanna;, quàm olim Jonas in æ⸗
quore. Unum ille Cetum incurrit, in quo vi-
veret & plſalleret: geminos ipſa Cetos expavit,
quibus acceſſiſſe tantùm, & vitæ fuiſlet exitium
& hymnorum. Licuit Prophetæ Numen in mon-
ſtro implorare. Ejeraſlet Suſanna Deum, ſi vel
uni & monſitris fuiflet adblandita. Et quanta Se-

num feritas, quæ Matronam aut laſcivire cogit

ad ſcelus, aut mori urger ad infamiam? Nuſ-
quàm propè vos ſecura pudicitia, quam aut in
horto corrumpitis, aut in ſubſelliis jugulatis.
Cruorem ejus ubique ſititis; quem madèò ſuf-
funditis illudendo ſoeminæ, modò ſominam tra-
ducendo profunditis. E tanto vos cœno educi
poſſe Daniel non ſperavit; ideéque veſiri fuir il-
le cupidior funeris, quàm doloris. An non in
Meridie cubabatis, qui & Senes & Adulteri in
libidinem exarſiſltis? Quis verò vos prorupiſſe
neget & Septentrione, cujus ità Amor refrixit, ut
quam paulò ante fœminam deperibatis, peri-
re mox & obrui cuperetis. Meridies eſt, uri
23 Sene-

6 uva Stromatum, Lib. ſing.

Senectutem in piſcina. Conglaciaſtis ad Aquilo-
nem profectò, qui potuiſtis inter lapides, undé
ignis erumpit, ità in Amore frigere, ut execrare-
mini pudicam, quam vel proſtitutam amaſſe-
tis. Suprema iſthæc ſanè flagitii linea, undè ad
ſupplicium rapi potuiſtis, non autem poteratis
ad ſaniorem mentem traduci. Poœniteret vos cri-
minis, qui criminoſam amplexamini, cæditis
innocentem? Omnes nequitiæ eorum in Galgal,
quia ibi exoſos habui eos: propter malitiam ad in-
ventionum eorum de domo mea ejiciam eos: non ad-
dam, ut diligam eos, omnes principes eorum receden-
tet. In Galgal unctus eſt Saül, quando ſcilicèt
tæduit populum & Sacerdotii & Numinis, Re-
gémque cupierunt. Exindè abjectus Dominus
plebem abjecit. Scelus enim Meridionale pro-
fectò eſt, præ Ambitione Principatus, Arcam,
Deumque faſtidire. Porrò in Meridie quoque
ſunt, qui quanquàm non peccent enormiter,
tum tamen prævaricantur, quùm minimè il-
los peccare decuit. Nam & Herodes ab An-
gelo percuſſus eſt, non cùm Jacobum ſecuri
percuſſit, nec cùm Petrum catenis vinxit ra-
piendum ad necem, ſed cùm paludatus vul-
gi plauſum in Dei laudes non convertit. Con-
(AG. 12.A. cCionabatur, inquit Lucas, ad eos. Populus au-
tem acclamabat Dei voces, & non hominis. Con-
Feſtim autem percuſſit eum Angelus Domini, eò
quòd non dediſſet honorem Deo, & conſumptus
à vermibus expiravit. Quàm leve flagitium vi-
Graiie non deri poterar, in Deum vulgi voces non refun-
ense, dere! At ſupplicio fuiſſe ſcelus digniſſimum pa-
zerüt. tuit. Nam poſt extinctum tantà conſtantià Ja-
cobum, ut carnifex mori maluerit, quam fe-

Oſee 9. 15.

Parva in rire, ex lictore diſcipulus, ſociuſque morituri:

„*. poſt eyxolutum divinitùs Petrum, decuit Regem

non inſultare, ſed tremere. Signorum contemp-
tu gloriatio in ſcelus tranſiit; periitque pompâ,
qui ſævitie non perierat. Adeò, non quid agas,
refert, ſed quando, aut quo modo. Protur-
batus quoque Nabuchodonoſor eſt ad beſtias,
non quùm fureret, ſed cùm de amplificata abs
ſe urbe geſtiret. Receptis enim è camino Pue-
ris, non urbis a ſe auctæ, ſed incenſi à ſe ro-
gi debuit meminiſſe, ut facinoris recordatio-
ne erumpentem è& domo faſtum compeſce-
ret. Cüùmque ſermo adbuc eſſet in ore Regis,
Dan. 4.28. vox de œlo ruit: Tibi dicitur, Nabuchodonoſor
KRex, eum beſtiis & feris erit habitatio tua. IIIe
vermibus diſcerpendus objicitur, hic bubus dedi-
tur deprimendus. Neutri parcitur, ob crimen
Gloria va- Vanitati propius, quàm flagitio : ſed quo ad-
Wne Te- ſpergi tum illos quam minimè decuit, tantis &
Bbric. facinoribus obæratos, & vallatos prodigiis.
Vixere Pueri à te damnati, & de Babylone
ſuperbire audes, quam tu ſceleribus, quam
marmoribus, auctiorem reddidiſti! Quid tibi
placet in urbe, cui Sidrach, Miſac, & Ab-
denago non placuere? Poſt erectam ex auro
Statuam, poſt ſeptuplum incenſum Clibanum,
poſt impactam Arbori Securim, appulſüm-
que Lapidem Simulacro, habet quo tibi Baby-
lon blandiatur? Geſtire libet, ubi vivere non
licer? Ubi nihil non ſpirat aut ſtragem tuam,
aut juſtorum ſupplicium, aut injuriam Naumi-
nis, ſignorum teſtis, authôrque ſcelerum Na-
buchodonoſor exultare poteſt, aut certè poteſt
bid.a7. Don lugere? Nonne baæc eſt Babylon magna?
Itne! Magnitudinem urbis attendis, & ſce-
ghitu urbis attendis,
Nabucho- leris enormitatem non attendis? Extruxiſſe
gonoeſonr, te Babylonem jaétas, profanaſſe te illam non
horreſcis? Lætaris de Theatro, & de Ido-

Cognitio
ſut.

lo non intremis? Marmoream per te factam
Urbem admiraris, & Juſtorum à te infectam
ſanguine non doles? Hoccine illud eſt, ad quod
te Daniel nuper hortabatur: Peccata tua Elezmo- Ibid. 243
ynis redime. De abolendis criminibus admoneris;
tu verò non Jordanem cogitas, ut abluare, ſed
in Euphratem mergeris, ut inquinere. In cœnum
traheris à Propheta, ut lacrymere: & tu inſilis
alabaſtriren, ut ſuperbias ² Apage iſihinc te:
nam, qui nec argentum ex oculis emittere, nec
aurum dexterâ effundere ſtuduiſti, abjiciêre in vo-
lutabrum, ut candorem condiſcas inter ſues,
qui ſub Propheta nigrorem non exueras. Fœnum
comedes, ut thus eructes. Eris cum beſtiis, ut
homo aliquando eſſe incipias. Nam tum tan-
tuùm Monſtrum efſſe deſines, cùm feris adlegére.
Imbuêris philoſophid in ſtabulo melius, quam
in ſolio: utque ohim ex bove Cherub miratus
eſt propè Chobar Ezechiel: ità nunc quoque Da-
niel, ad marginem Euphratis, ut evadas in Se-
raphim, bubus te, monſtriſque ſociabit. He- Mages.
beſcit ad Philoſophiam Purpura, cui percipien-
dæ perquàm apti, idoneique ſunt vilki. Stupet
Sceptrum ad divina, ſed Pedum non ſiuper.
Squalore proindè erudiere ad pfſallendum, qui
cocco in blaſphemias adigebare. Herodes iti-
dem, ut agnovit luxatas catenas Apoſtoli, cur
torques regni non abjecit, facturus coeælo ſatis
in ſacco & cinere, non autem illuſurus Juſtorum
funeri in ſerico & amomo. Jacobum occidis gla-
dio, & jacenti juſta ſolvis in cocco ?à Loqui
prohibes Apoſtolos, & concionaris Cæſareæ ?
Alligas Dei Verbum & confodis, vincto Petro,
& Jacobo jugulato: & tum in verba ſolveris
plena tumoris atque perfidiæ? Erunt vermesin-
dumentum tuum, à quibus exedéris. Ntatuto au-
tem die Herodes veſtitus veſte regidâ, ſedit pro
tribunali. Akerum te Palæſlinæ Herculem jacta-
bas, q òd regionem monſtris, non expurgaſſes, ſed
opplefſes: quéôdque non unum tu quoque Fi-
lum, ſed ſobrius, confixiſſes: habitu invenieris
ut Hercules. Nam Deianiræ toga iſthæc eſt,
quæ Sionem in Oetam convertet: utque de-
ſperatiuùs moriare, non Igne elementorum prin-
cipe amburere, Vermibus, terræ fece, conſu-
mendus. Thus enim expirat in igne. Nam ſter-
cus, cui tu propior quàm aromati, ebullit in
vermes. Non tamen eris Alcidi in totum occum-
bendo diſſimilis; quando, ut ille ſato ex ſe Fi-
lio debuit rogum ſuum, ità partis tu ex te Ver-
mibus acceptam tuam referes lanienam. Has me-
retur inferias Herodes. Nam qui ſeſe filiis ex-
hibuerat vitricum, ſolos adoptare vermes po-
tuit, qui, eum Parentem experti, privigni eſſe
ſtuduerunt. Herodem ſiquidem vitricum pa-
tiere, niſi, anteverſione proditionis, ille te
privignum experiatur. I nunc, & Antiochum
æulare, ut Herculem te feras. Ut enim ille
amputatam à ſeſe Hydram reputabat, quùm
Matri filios ſeptem excidit: ità tu circumferen-
tem pro ſuo capite Triadem Petrum alliga-
ſti. Sed ille in lucem Cerberum extraxit, ut
proderet triumphum ſuum: tu in ſpecum Apo-
ſtolum detruſiſti, ut tuam abderes ſævitiem.
Verùm non Thebis ſumus, ſed Hieroſoly-
mis, ubi Davidem referre præſtat, quàm Her-
culem. IIle Jonatham amat, & Gigantes elidit:
cùm tu Arcæ Hoſtibus blandiare, & Amabiles
Domino obtrunces. Scelus id eſt, quod ex-
piari non ſolet. Conſummata ſiquidem perfi-
dia eſt, ſævire poſt ſigna, & laſcivire ſermo-
ne, togâque, cùm aut indolueris altero ex

Apoſtolis

Act. 12.21

ppln
n inſun
1 Fe
iſen
ren.
nitus in
Dirinict
Giclem!
gerit,
al
.
1 ten
lin pa
brſſum
vun ec ſceln
2 niſud⸗
liohenn.
1 nen,
renm ſim
) and ei
gelt.
ſtken,
ob mere
ALuuc
nultaginn
urrt in
Gum Ore
m, 1el
Eeglberet
nng,
ne. Vo⸗
i, gi!.
unclu,
nge, et
cis, en
Lmnaum.
oufett
ierdvere
Hufur Man
lgto gn
ſn üden
n endlu
dore ſn r
krchteße
NMbavit
lemn morti
Wern in
Ie. u
Dan e
lasr. Min ei,
neribius
lele goee
de duiulan
reue,

anmn? N.
8

e
aialrns,

el
Apoſtolis exoluto divinitus, aut geſtieris altero
ſekel Nahum. immaniter obtruncato. Id enmim non ferri eſt, ſed
1u n 5. 2. ire pedibus in Flagitium. Deus amulator, & ul-
Ne ciſcens Dominus, ulciſcens Dominus, & habens
un Jurorem. Mundans non faciet innocentem. Do-
thucnn minus in tempeſtate & turbine. Et undè tanta in
Eninle Divinitate remiſſio? Mundat, nec emundat! Et
llire: quidem non herbam Borith ſupponit, ſed prunas
Uir ingerit, procellâſque, nec extergit. Audit macu-
Tctenn Nahum. 1I. I&½ ſqualorem & virus. Ex te, inquit, exibit co-
iſe 11. gitans contrà Dominum malitiame mente Pertra-
uNn &tans prævaricationem. Non præceps actus eſt in
ir abyſſum magnam, ſed e ſele demiſit ultroneus:
n m Tazate. nec ſcelus per vim deglutiit, ſed in morem heluo-
Kiae nis illud abliguriit. Mente pertractans prævarica-
1, Tare. tionem. Vidit, arsitque David ideò ſcelus lacry-
ellien damng, Mis eluit. Amnon, contrà, non exarſit in Tha-
cnl marem, ſed intabuit. Maciem prætulit, ægritu-
ncna, Pxsp dinem ſimulavit, decubuit, nauſeavir, eſuriit,
eik erimini, arbitros etniſit, Sororémque non deperiit, ſed
’ oppreſſit. Quod ſanè flagitium, ut nullo abſter-
i ſit fletu, ita cruore multo conſignavit, eo planè
on dolo interceptus ad cædem, quo ipſe Virginem
aln4 ad Luxuriem interverterat. Sorbitiuncul Sorori
Henht naufragium conciverat: Charybdim ipſe quoque
et incurrit in patina. Nam trucidatus ab Ablalone,
lͤ dum Oves tonderentur, non intellexit vel Lu-
b ſi pum, vel Lupo non abſimilem eſſe, qui Oves
IHnn degluberet. Verùm in Amorem obſcœnè defor-
nitiiif- matus, lippire magis ab eo didicit, quàm fe-
lli rire. Undé improvidus in Fratris haſtas incur-
(in rit, qui Thyeſtheis epulis aliquid excogitavit
fnchken atrocius, quando Convivantem non affini torſit
ehiſhei funere, ſed proprio. Saginatus eſt Amnon deli-
Nente ciis, Ut eas per jugulum, non ſine fœnore ca-
euu lamiratum, egereret. Et ſanè, qui ad hoc æ-
4, Am grotaverat, ut laſciviret, ideò debuit recreari,
elknir ut torqueretur. Febri Venerem involverat? Pa-
Punglezel tiatur Martem in Libero. Ità enim agitur cum
ek⸗ flagitio, quod & ſcelus, & dolus eſt. Sed & Ab-
n imain ſalon iiſdem eſt caſſibus irretitus. Nam è& Quer-
iſbard cu pendulus, non coronam triumphali ex Ar-
ugee⸗ bore ſibi texuit, ſed laqueum; funerique non il-
orun ⸗ lecebræ patere aditum expavit in ſaltu. Non mel-
Ne, ull⸗ la hbavit in ſylva Jonatham æmulatus, ſed aco-
Manlt⸗ rem mortis expertus, vitam, quam Fratri eri-
,thli d puerat inter fercula, ærumnosè amiſit in nemo-
uumoon- re. Et tamen quùm videamus, & horreamus,
verk nullum ſupereſſe Septentrioni ſuffugium, in quem
cit e Deus ſuæ ollam iræ diffudit, blandimur nihilo-
. Hasn Mich.3, u. Whinus ei. Principes, inquir Micheas, ejus in
le ſlir muneribus judicabant, & Dacerdotes ejus in mer-
enta cede docebant: & Prophetæ ejus in pecunia
itit murr. divinabant OG. Juper Dominum requieſcebant,
iin *„ dicentes, Numquid non Dominus in medio no-
e ke Spes nimia Rrum * Non venient ſuper nos mala. Propter hoc,
Auidn perten. cAausd veſtri, Sion guaſt ager arabitur „& Jeru-
eind Timor Dei. Jalem quaſßi acervus lapidum erit, & Mons Tem-
1 Conſiliarii pli in excelſa ſylvarum. Et tamen audiuntur
u H palpones, alunturque, & vand recumbendi cum
bant⸗ grati “ Abrahamo ſpe, non requiem conſequimur, ſed
mn 4 3 wrteette in nos perniciem trahimus. Inundationem ſiqui-
wen ien dem Maris tanquàm lac ſugimus, qui & ſulphur
tunn Conſliar’ peccando exugimus, & melli inhiamus miſeri-
ai Soni inyiß. Cordiæ, æquè miſeri & adulantium ſeducétione,
Mui & ſcelerum veneno.
vum
Hd
Anttis
en ſen
in
Jel NH

ꝛG

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag.

7

.

FERIA VI. CINERUM.

Ego autem dico vobis, Diligite inimicos
veſtros. Matt. 5. 44.

AH/NR probri plenum id eſt, & ſi Hoſtem Iuin ej
in ſinum admilſeris, & ſinu Dignitatem, De Wl
cuſque excuſſiſti. Miror equidem latam à regum ias eſt re-
Rege tanti dedecoris, probrique legem; quam gis.
ipſe non ſcripſit ſolum, ſed ſervavit. Veruùm dil-
pereat humanæ temeritatis imbecilliras, tonan-
te Deo: nam Lex Domini immaculata pariter
eſt, & purpurata. Lex Domini immaculata con- pfal 18. 8.
vertens animas, inquit David: praceptum Do-
mini lucidum. Porròô ſi eſt immaculata, non
maculat: nec infuſcat, ſi plena lucis effulgurat?
Mirabar ſanè repudiatum olim à Chriſto regnum, Joa. 6. 15.
cùm ei ad mare Tiberiadis deferretur à turba,
cujus dechinandi causâ ſolus ſeceſſit in Montem:
mox regni titulum ab eo in Cruce toleratum.
Reripſit autem & titulum Pilatus, & poſuit ſuper Noa t9.19.
Crucem. Erat autem ſeriptum: JESUS Na- *
zarenus, Rex Judæorum. Quem ſanè Principa-
tus ampliſſimi titulum unus nobis præ cæteris Lu-
Cas uberius ſui penicillo calami deſignavit, Græcis
ſcilicèt, Latinis, & Hebraicis characteribus ad-
umbratum. Unus nimirùm Lucas eas nobis Chri-
ſti voces expreſſit, quibus à Patre veniam car-
nificibus ſuis impetravir. JE &US autem dice Luc.22.34.
bat: Pater, dimitte illis, non enim ſeiunt, quid
faciunt. Factum eſt præclariſſimè, ut ibi ſplen-
didiùs Rex Chriſtus inſcriberetur, ubi non modò
convicianti ſibi Latroni, ſed ſævienti contra ſe
indulget Synagogæ. Vides, ut puto, Dignita-
tis & Indulgentiæ par eſſe incrementum. Oim-
nium nationum literis, vocibuſque Princep
JESIS ſalutatur apud unum Lucam, à quo tan-
tùm ſupplicaſle fertur pro Hoſtibus. Sedenim,
inquies, Rex regum non in fronte deſcribitur,
ſed in femore, undè telum, ſi Davidi credimus,
ſuſpendit ad ſtragem. Fateor regni titulum in-
ſculptum femori Redemptoris: id enim lego.
Habet in veſtimento, & in femore ſuo ſeriptuum, Apoc. 19,
Rex regum, & Dominus dominantium. Nuiquàam ¹6.
tamen Chriſti femori adpreſſum vidi Acinacem. gszias
Eum David & aſpexit, & expreſſit. Ecquando? Unis tæſa:
Cum, inquies, exclamavit: Accingere Gladio
tuo ſuper femur tuum, potentiſſine. Id ais eſle
cum telo Chriſtum expingi? Niſi fallor, care- Miurie
bat Gladio, qui, ut eo ſuccingarur, admonetur. erende.
Accingere, inquit. Ergo non accingebatur. Ne- Superior
mo enſe inſiruéctum monet, ut Gladio armetur. mitis.
Imèò femori potiſſimùm regni characteres impri-
muntur, quòd enſe femur non horreret. Nam
alioquin Regis titulum geſtaſſet in fronte. Sed
cùm ex ore acutum utrinque Gladium prome-
ret, indè regni rejecit inſignia, ne ſerire & cæ-
dere Regium haberetur. Ibi ergo Rex infcri-
bitur, ubi David adeſſe optat, ſed deeſſe vi-
dit ultionis enſem adminiſtrum. Quæ ſanè par- Manſue⸗
cendi nobilitas clarius micabit in colo. Ibi adο.
enim coacta, ſpiſſatäque Nubes ſi vapori ob-
luctetur, fulguribus, tonitruiſque diffinditur;
quæ ſi Soli opponatur, Arcu, ſeu Iride co-
ronatur. Digna enimverò ſidere ultio, ut ob-
ſtantem ſibi nubem non Falmine diſſipet, id
enim vaporis rabies eſt, ſed Iride cohoneſter.
Vide Arcum, & benedie eum, qui fecit ilum. Eeeli, 23.
A 4 Nufquäàm

Pſal. 44. 4.

Hgtide

38 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

Nuſquàm in ſuſpectum erigeris fulminis, quod
in objectam ſibi nubem debacchatur. Ad intu-
endas cœleſtis, innoxiique Arcus excitaris blan-
ditiss, qui obſiſtentem Soli nubem non lace-
rat, ſed conveſiit. Ideèe Chriſtus, quamvis Fi-
lius David ſcribatur à Manhæo, ab Iſaia tamen
de Radice prorepturus Jeſſe fertur, non Davidis.
Ala. 1I. 7“ LEoredietur virga de radice Jeſſe, & flos de radice
ejus aſcendet. Nimirùm efferri David Rex ſine
corona non poteſt, cum qua proferri rum virga
non debuit, quæ cædermn erat editura. Percutiet
terram virgé oris ſui, & ſpiritu labiorum ſuorum
interficiet impium. Coronatus non eſt, quam vis
laudandus, quem mox oportuit de ſtrage impio-
rum deliberare. Quòd ſi ſumpto de iniquis ſup-
plicio inaugurari non potes, graſſari per ſcelus
in adverſarium, munificum & regium eſt? Ab
Aquilone lebes efferbuit, undé calamitates om-
nes erant effundendæ. Quæ ſanè regio, quùm ſit
tenebris, frigorique obnoxia, ſeveritatem, ne-
dùm livorem, furorémque procul eſſe teſtatur à
Jer. 1. 13. fulgore Nobilitatis & Gloriæ. Ollam ſuccenſam
ego video, & faciem ejus d facie Aquilonis. Ad
quam ſanè regionem obverſa minimè erat Virga,
quam ſpectavit excubantem; quæ, ſi credimus
. Septuaginta Interpretibus, erat ex Amygdalo
celeriter floreme. Ergo Lebetes ſunt, undè ex-
gurgitant procellæ & ſtrages, undè exulat nitor.
Tbi flores ſtatuuntur, ubi lux copioſior effulgu-
rat. Neque illud mihi objicias, prodüfle Filium
Hominis cum enſe inter Candelabra, tantæ ple-
num Majeſtatis, ut Joannes ad ejus procubuerit
pedes, mortuo, quàm viventi, propior. Primò
quidem non ulio ibi, ſed juſtitia exerebatur.
Rursùs, Gladius non vibrabatur, ſed expueba-
Apoc. 1.5. tur, ut ità dixerim, à Chriſto. Exibat, inquit,
de ore ejus Gladius. Nemo enim, ut cædat, en-
ſem labis demittit. Denique nihil ibi Majelſtatis
effulgurar. Non enim Thronus adeſt, non An-
geli adſunt, non Diadema oſtentatur, nemo pfſal-
lit, nemo procumbit, nemo è& Senatoribus aut
coronam ponit coràm illo, aut furgit & ſubſelliis:
quæ omnia faétitari videmus caram Domino,
capitibus Apocalypſeos ſubſequentibus. Tunc
enim librum geſtabat, & Agnus apparuit. Nunc
ad ignis, gladiique terrorem Divini pompa Areo-
pagi quodam modo diſpuncta evanuit. Cande-
labris ſtipatur, aureâque zona non in morem co-
ronæ, ſed ad inſtar faſciæ incingitur. Et quam-
vis non omninè ſideribus careat, non iis tamen
coronatur, ſed ſtellas penè inviras, & quaſi ab-
ILbid. 16, ſceſſuras, pugno retinet, adſiringitque. Habebat
in dextera ſua ſtellas ſeptem. Verum abundè hac
de re dileruimus Tomo in Eſdram ſecundo. II-
lud duntaxat addo, non vino, ſed oleo Reges
adipergi, cùm inaugurantur. Quo ſanè unguine
non tantùm ſaneſcunt ulcera, verùm ignis, quo

Tbid. 4.

Jiquor ipſe abſumitur, enutritur.

DOMINICA PRIMA
QUADRAGESIMF.

Mitte te deorsum. Matth. 4. 6.

ZTentatio⸗

S Chriſti caſum adeò Satan expetiit, cur eum
laum fons.

non egit in abrupta præcipitem? Nimirùm id
in Chriſto præſtitit Satan, quod agi optat in no-
bis, quos niſi propria impellat temeritas, fruſtrà
Dæmon urget in prærupta. Accerſità ſiquidem

Cireum.

ſectio.

occaſione peccandi „non impactâà, naufragamur. Faber quiſ.
Vives in incendio, ſi illi dedare: in quod ſi deſi- 714e foriu-
lias, non amburere, ſed exurere penitùs. Eluxit “"“.
id ſane in Dina & Thamare, quarum ahera Oecaſi,
blandienti ſibi Fratri eſt obluctata, altera leniri ,inis
ab Hoſie potuit poſt concubitum. Et conglutina-
ta éeſt anima ejus cum ea, triſtémque delinivit blan- Gen. 34. 3.
ditiiz. Nimirum, luſtratum exierat Dina Fomi- Occaßa
nas Chananæas. Contrà, vox una Thamaris ad mala.
Amnonem fuit: Noli facere ſtultitiam hanc. Ego 2. Reg. 1.
enim ferre non potero opprobrium meum, & tu 12.
eris quaſi unus de inſipientibus in Iſrael. Evocata
ſcilicet ad febrientem Thamar, acceſſerat, non
irruperat in conclave. Nam & Suſanna validior
Hercule, contrà geminos eſt luctata Geryones,
nequiirque nuda, ſola, in pomario, emolkiri ſeu
balſamo illecebræ, ſeu ſulphure minarum. Non
enim Senes ipſa pellexerat, verùm ipfi clancu-
lum in hortum penetraveramt. David, è& contra-
rio, uni ſuccubuit Berſabeæ jacturâ pudoris im-
quiſſimà, quòd ad illam & oculis ultrò & nun-
tiis irruperit. A nobis vires haurit illecebra, quæ
ſi ſola munitis occurreret, palmas ſereret, non
catenas inſereret. Eſt enim ſolo propius, quam
coœlo flagitium. Terra enim quamvis non ſata
peſtes parturit, ingerirque mortalibus. Quis enim
ſevit aconirum? Et ubi non provenit cicuta,
quamvis nullis aut novalibus exculta, aut rivulis
irrigata? Coœslum verèò à nobis haber, quod in
nos fulmen jaculatur. Ità quos horrueris crimine
fulguritos, ſcito illos ſuæ ſtragis authares. At
huic infirmandæ, evertendaæque ſentemiæ Evam
oppones, quam impulſam, dejeclâmque Anguis
dolo lamentamur. Imbecillæ, mihi crede;, mu-
lieris vires ſunt infringendis Philoſophiæ decretis
& tabulis. Nam Eva coràm Angue ſietit non
fracta, nequicquàm Divinitatis onere impulſa.
Quamvis erim Diis ſe fore ſimilem intellexiſſet,
ſi Pomum voraſſet, eo ſe tamen abſtinuit, quan-
din allaquio tantüùm Satanæ fructus colorabatur.
Obtruſerat enim ſe Serpens mulieri, non illa ad
Serpentem acceſſerat. Tum cecidit, quum in Ar-
borem conjectis oculis, frugem contemplata pri-
mùm eſt, mox demirata, eâmque ad extremum
ut circumſpectaret dihgentins, ramo decuſſit.
Vidit, & tulit, & comedit, deditque viro. Quam
ſanè ingluviem Fœminæ eò ſceleſliorem dices,
quò ſanctiorem Militantium Legionum mirabere
in nemore abſtinentiam. Nam Saülis exercitum
pugnà feſſum, erectumque victorid, ſed inediâ
tabidum excepere quercus, ex quibus mella ab-
undè defluebant. Ingreſus eſt itaque populus 1. Reg. A
Jaltum, & apparuit fuens mel, nullu ſque appli- 6.
cuit manum ad os ſüum. Fameſcebat Miles,
& jejunat in melle! Et Mulier ſatura epulatur,
voräâtque peſtem in tanta frugum exundantia?
Et undè aut tanta in Cataphractis, poſt laborem Eva.
& laureas, vis continendi, à Melle præſertim,
& obvio & deſtillante: aut tanta in quieſcente
Fœmina Pomi ingluvies, quod ſecuribus, fune-
ribuſque Dominus interſepierat. Hæc mimirum
ad arborem ſpeculandi libidine irruperat: illi per-
ſequendi neceſſitate hoſlis nemus tranſmiſerant.
Sine noxa iis objecta eſt illecebra, quos non te-
meritas, ſed militia impegit in delicias: quas Eva
non evaſit, naufragii ſui ipſa ſibi & Syrtis & Si-
ren. Tantis enim gratiarum mercibus onuſta
Quadriremis ad arborern ſcientiæ, quaſi ad ærum-
narum ſaxum ideò impacta eſt, quia ad illud non
impaéta eſt, ſed ſublatis arbitrii velis, remiſque
libidinis demiſſis, contentiſſimo, ſed miſerrimo
curſu adnavigavit. In quas deliciarum arbores
roſtrata

Gen. 3. 6

olrate
coͤhe⸗
„Taoni
ietg hi
A eb ſr
llaen⸗
gina t
un
mæ, 00
renoum
onllrel
Cnmcdin
am karus
frihdn
eſt execla
une lſt⸗
Fllet ex
Deus n
Alle à p
cü·M jni
ſangvini
andos .
ei e
ſenla
Pi Ve
d inpe
Tipopr
Küölünu
krili
Mue te
lete Pece
Genn kee
44, ſd
amn z
dleſa.
ülum,
IRg Gſerann
un mi
elliati
Se hol
Dpiere
es, aut
ſinj, ſec
1 ubi co
lu i, ſh
Et, perit
eellunns
Nd,u
Anie lefn.
ln ge
4 Allne
. gamng

un
enn Gecle

u. M ſiſs
Pelin 0
38e Mnne
4äni
kack.
Enſt
ne, El

inunn
icear.
ln.
ulrd En
lerteg
Etetn
ing,
us m
Qan
ſeli
Atatini
ie aolt

Abats
leniel
ngelg
kicete,
Checeon
r ſenm
Gre inl.

m Userl

1s colybe
i, M 1
,umi
menplar⸗
adeuman
namd al
in n
Pioencs),
Oumnntee
is ezenemm
1,E inei
1 melat

eu
Ade e

Nſtrec
ebe NH
uatſlil,
eaAEII
N Ehenn

le amm,

.
in ete

nbis, ſe.

Ner GNwu
tl Nikt
vüinis
lcs 7
lult
Achusn
uſalalt
Hdln
, rni/
1 lanm

29.

JNernat.

Diſſertat. ſuper Evang. Quadrag. 9

roſiratæ militum Naves ſine læſione incurrerunt,
quèd eas non voto adierint, ſed caſu offenderint.
Tanti eſt, Charybdim non adire, ſed pati. Con-
jicies hinc, opinor, cur initiatorum Beelphegor,
Idolo ſpurciſſimo, quatuor ſuprà viginti millia
cæſa duntaxat ſint, cuùm ex cultoribus Vituh, ſi-
mulacri penè dixerim innocentis, virorum tri-
ginta tria millia internecione ceciderint. Nimi-
rùm ad Priapum raptæ ex occaſione fuere tur-
mæ, non arbitrio, ſed aſtu proſtitutæ. At Ju-
vencum, datis ulerò inauribus, peccandi ſtudio
conflavere. Moſes proptereà & atrociùs vindi-
candum facinus, & cruentiùs eluendam macu-
lam ratus eſt, quam non dolus adverſarii, ſed
lbido domeſtica inuſſiſſet. Ideôque immaniùs
eſt execratus Bovem, quam Priapum, quòd in
hunc Iſraël imprudens incidiſſet, illum confin-
xiſſet ex induſtria. Cui ſane Moſis ſententiæ
Deus quoque ſubſcripſit, quando abſceſſurum
ſeſe à populo jactavit, quòd Vitulo litaviſſet,
cùm initiatæ Beelphegor plebi, poſt aliquantùm
ſanguinis in expiationem labis effuſum, truci-
Num. a5. dandos dederit Madianitas. Hoſtes vos ſentiant
17. Madianiæ, & percutite eos. Ergo inſuumur la-
quei, erecto Vitulo: & Priapo exculto, armillæ
diſpenſantur. Ibi Dominus fulgurat, hic rorat.
Ibi Virgæ ad lanienam cruore ſuccreicunt, hic
ad imperium ſatæ ſanguine Virgæ germinant.
Ibi populus ſpernitur, hic triumphat. Diſcas in-
viſiſſimum Deo ſcelus, in quod impii non impe-
gere, ſed involarunt. Proindé Satan inſuſurrat,
Müte te deorsum. Niſi enim tu te inducas in
rete peccati, aut leviter adſtringeris, aut ne qui-
dem teneris. A Salomone proptereà non Vipe-
1 ræ, ſed Foveæ Voluptas comparatur: Fovea
rov. 23 .
27. enim profunda eſt meretrix, & puteus anguſtus
aliena. Etenim Anguis ereptat ad nos, quùm
nullum, niſi accedentem fovea exhauriat. Vo-
Pſal. 31. 9. ciferatur proinde David ad Deum: Tu es refu-
gium meum à tribulatione, quæ circumdedit me:
exultatio mea, & erue me à circumdantibus me.
Si te hoſtis circumvenit, habes à quo juvere-
Diripiere, & diſcerpêre, ſi hoſtem aut provo-
ces, aut irrites. Cave ergo non venenum adver-
ſari, ſed pateram & manum tuam. Nam, niſi
tu tibi contagii fueris pocillator, quamvis eo,
3 ſeu vi, ſeu dolo defundare, madere veneno po-
tes, perire veneno non potes. Vel ad JESUM
acceſſurus Petrus mergi cœpit in ſiagno, quòd,
in illud, ut ſibi liceret deſlre, à Domino expo-
Obedien:ia poſcerit. Palæſtram nobis Chriſtus inſtituit in
: æ quore, quando fluétibus penè Petrus dehauſius,
meinun. Jquamvis eundi impetraverit faculratem, non de-
Zeag agn. poſcendas eas nobis provincias ſucclamat, quæ,
marum x lblenæ diſcrizninis, ſuſtinentur impunè, ſi præ-
Obedientia ſcribuntur, magno ſiaturæ, ſi accerſantur. An
pericss non vides ipſurmmet Petrum, modé afflatu de-
preſſum Ohliariz, modò Scribarum turbinibus

Num. 25.
9
Exod. 32.

Yentato inconcuſſum! Ancillam convenerat; rapiebatur
nan timen. ad Principes. Ideò ad Ignem refrixit, qui inter
Virgas eflerbuit. Non enim ad naufragium in-
tereſt Fidei, quàm decumanis fluétibus confli-
ctere, ſed invitus, an ultroneus Nauta diſcrimi-
nibus occurras. Certè Dæmones ut viam inſede-
rant, quam nulh ſine vulnere liceret tranſinitte-
re; ità nemini officiebant, qui procul degeret ab
Atartr. * eorum tentoris. Occurrerunt ei duo habenies dæ-
monia, & de monumentis exeuntes, ſævi nimis,
Tentat itd ut nemo poſſet tranſire per viam illam. Si illac
udmii tranſiiſſes, latiabare. Accedentem ſiquidem ad
menda, ſe D

æ&mmon quemvis concerpit. A ouo es ſecurus,
ſi iter ali deflexeris, Furiâſque refugeris, quæ

in morem Scyllæ, ut commo dent irruentes, ità
procul navigantes ne quidem adlatrant. Nam
emerſit & ſpiris circum venientis ſeſe dipfad’s Jo-
ſeph incruentus, auxitque, inter deſolatorios
Carbones Fominæ, candorem ſuum, quòd non
ipſe Anguem comprehenderit, ſed ſeſe illi dipſas
implicuiſſet. Nec Danieli Leones obfuere, nec
Rogus Pueros exuſſit, quòd ex eis nemo aut fe-
ras, aut flammas provocaſſet. Latex Ciconum Ovid. me⸗-
epotus in Thracia, ſaxea protinùs viſcera confin taph. 15.
gebat, inducebaârque tactis a ſe rebus duritiem
lapidis & ſcabritiem. At non in altum ſubrige-
batur fluvius, ut & Cœlo demiſſus attactu ſuo,
in rupes Arbores obduraret. Si hauriretur nocen-
tiſſimus accolis erat: alias innocens defluebat.

Noli in te peſtem derivare, nam illa ſuo ſele al-

veo continet, &, niſi ad eam acceſſeris potatu-
rus, defluit innocens in Euxinum. Non eſt Me-
duſæ caput, quo etiam invitus derigeſcas. L tex
eſt, in quem niſi tete demittas, nunquam illius
contagione lapideſces. Loquente Ephraim, horror Ole. 13:1
invaſit Iſrael: & deliquit in Baal, & mortuus eſt.
Et nunc addiderunt ad peccandum: feceruntque
Iibi conflatile de argento ſuo, quaſi ſimilitudinem
Idolorum. Non impactus hic ſane eſt IIraél in) .
ſimulacra, quæ non fortè offendir, ſed ea ſibi .
ſtudiose ingenti ſumptu ex argento confecit.
Hinc in ſua iniquitate non pericliratur tantùm,
ſed perit. Tunc enim eſt nocentiſſimum flagitii
virus, quuùm illo tu te infeceris. Nam ſi venenum
tractes non temerè, ſed invitus, in Murænam
Anguis convertetur. Molſem inruere, quem im-
Perio Domini corripientem ſe Draco non vulne-
rat, ſed veretur, fiique illi ex Serpente Bacu-
lus, quo Legiflaror & Dracones jugulet Pharao-
ris, & Mare ſubigat, ne populus Regis curribus
& cohortibus intercipiatur. Dixitque Dominus:
Extende manum tuam, & apprehbende caudam
ejus. Extendit & tenuit, versäaque eſt in Virgam.
Nolo Angues vereare, jubeéôque impavidum te
caudam Aſpidis comprehendere, quoties id tibi
Dei nutu imponitur. Agas licèt cum Dalila, ad-
eas quamvis Babylonem, quamquàm Saüli oc-
cinas & haſtato & furioſo, ſecurus es & à col-
luvione, & à vulnere, ſi iis non te immiſceas,
ſed à Domino objiciare diſcriminibus. Tua enim
ex te pendet corruptio. Sceleris ſiquidem cicutâ
ii tantůùm languent in mortem, qui fatalem po-
tionem bibunt injuſſi.

Exod. 484.

FERIA SECUNDA
DOMINICEZ I.

Sedebit ſuper ſedem Majeſtatis ſuæ.
Marth. 25. 31.

G ibaatur Angelis Lot & criminis expers, & zaudiciis
ſupplicii ſecurus, digreſſſque Sodomis ſtatu- aies.
rum refcierat ſulhur, quandiu ipſe ad montem
acceſſiſſet, in quo, flagrante provincia, placi-
diſſimè cum ſuis requieſcerer. Attamen pallet,
hærétque, orâtque Angelum, ut ſibi in Segor
divertere licear, metuens exiti, poſt acceptam
fidem ſecuritatis ſux. E ſt Civitas hax juxiä, ad Gen 15.20
quaimn poſſum Jugere, parva, & ſalvabor in g.
Si ergo & Liliis coronatus, & ſeptus Angelis Pa-
triarcha, ſol ſupplicii comminatione ita trepidat;
ut ipſum quoque aſylum reformider: Ia Monte Ibid. 7.
ſalvuum

Timor
Domins.

202. 13.6.

10

ſalvum te fac Nec poſſui in Monte ſalvari.
Quam credimus futuram eſſe non Patriarchæ,
ſed Fornicarii trepidationem, qui non Liliis præ-
cingitur, ſed Urticis inhorreſcit, qui non Sodo-
mis digreſſus Angelis ſociatur, ſed Sodomorum
infizus cœno Nymphis, Furiiſque ſtipatur, nec
portum ſperat in Monte, ſed naufragium in A-
Pyſſo præſiolatur: cùm præſertim everſionem ur-
bis non prænuntiatam exhorreat, ſed cum con-
cuſſione naturæ impleri & lacrymetur, & videat.
Ululate, quia prope eſt dies Domini: quaſi vaſtitas
à Domino veniet. Propter hoc omnes manus diſſol-
ventur, & omne cor hominis contabeſeet & conte-
retur. Torſiones & dolores tenebunt, quaſi partu-
riens dolebunt unuſquiſque ad proximum ſuum
Rupehit, facies combuſtæ vultus eorum. Et tamen
Medorum bic tantùm in Babylonem irruptio de-
nuntiatur, qui, ut multùm ſævierint, humani à
ſe nihil alienum rebantur. Nec vaſtitas, ſed quaſi
à Deo vaſtitas nuntiatur. Et nihilominùs Perſa-
rum ità exanimabuntur adventu Babylonii, ur
timere neſci, non exalbeſcant pavore, ſed in-
fuſcentur & nigricent. Facies combuſtæ vultus
eorum. Nec toto refrigerari Euphrate potuerunt,
quin aſpectu ſolo Medorum ita areſcerent, ut

igneſcerent. Vidimus ſub Samuele Agag non pal-

lere tantùm, ſed tremere, Hetuûque muliebri in
ejalatus Viro, nedum Principe, indignos emolli-
tum. Oblatus eſt ei Agag pinguiſſimus tremens.

A Reg. 15. Et dixit Agag: Siccine ſeparas, amara mors 2

Lefernus.

Gen. 27.
34.

tbid. 40.

Exutum regno, onuſtumque catenis Principem
Sacerdotis gladius evibratus inter Gemmas Ratio-
nalis, & Fimbriæ Tintinnabula ità conterruit,
ut quem pudere vitæ debuit, ſicam tamen ex-
horreret, quàâ nihil jam niſi vincula teterrimæ
ſervitutis truncabantur. Quid, rogo, pavoris im-
pios inceſſet, quando gladius exeretur, non Gem-
mis ad illecebram temperatus, ſed Cometis ad
ſtragem feraliter coruſcus? Quo ſanè non ſervi-
tutis nodus incidetur, ſed, regni faſcià exolutà,
Gordia ſanè vincula conſuentur. Irrugiit, tra-
jecti in morem Leonis, Eſau, ubi excidiſſé ſe
ſenſit, dolo Fratris, familiæ Principatu. Infre-
muit, efferbuit, exarſit. Et tamen aſſidebat Pa-
renti, rore Cœli adſpergebatur, mulcebatur blan-
diiis Caligantis. Irrugiit clamore magno, &
conſternatus ait: Benedic etiam mihbi, Pater mi.
Carebat Patrimonio, non Patre, Eſau, & be-
nedictione fraudabatur, non autem maledi-
ctione percellebatur: nec ſulphuri deſtinaba-
tur, ſed perfundebatur Coli rore, ſoli-
que deliciis, victurus ſui vi, gloriâque teli:
Vives in Gladio. Quid te fiet, quùm inviſus Pa-
tri, exoſus Fratribus, Gladio non vives, ſed
confodière, non Coœli rore inſpergendus, ſed
Gehennæ pice diſcruciandus, exutus regno, in-
ſutus culleo, jactandus fluctibus non æquoris,
ſed inferorum? Tunc non Patri eſcas inferes, ut
referas in patina principatum: ſed eris vermium
eſca, & cibus ignis, ut ſupplicio tuo Satanam
hoſtem tuum exatures. Vel flente tantùm in Tem-
plo Eſdrâà, collectus ad eum Iſraël univerſus in-

1. El(dr. . gemuit. Non enim ſine ejulatu ſpectare potue-

runt Iſralitæ Pocillatorem Principis Lacryman-
tem. Et non diſrumpêre præ gemitu, quùm non
virum unum flentem, ſed genus hominum uni-
verſum intueberis concuſſum & everſum? Satius
ſanè eſt Lacrymari nunc ad ſalutem, quàm tunc
ejulare ad ſupplicium. Et terroris quidem cru-
ciatus ingens, ſed ruboris laniena vehementior.
Quæ namque futura eſt animi anxitudo, quùm
ſtatuentur coram te, corâmque tuis Flagitia tua.

)

Oliva Stromatum, Lib ſing.

Poſtquàùm autenz Senes locuti ſunt, erubuerunt ſer- Dan. I
vi vehementer: quia nunquàm dictus fuerat ſer-.
mo hujuſcemodi de Suſanna. Conſternatur ſervi-
lis indoles ad alhieni ſuſurrum criminis, ruboriſ-
que ignara mancipia rubere diſcunt infamiâ tan-
tuùm herilis luxuriæ. Et Clariſſimi indoles generis
ſtabit non fracta, ſui evulgatione ſceleris haud
quaquàm commota? Proh lanienam ſuffuſi cruo-
ris! Quam ut David evaderet, mitiſſimæ quam- & paviq,
vis Dux mentis, Uriam tamen telis hoſtium dii
erpendum objecit. Timuit ſiquidem, ne, tu- Confeſio
mente Bethſabeæ utero, in ſuum probrum, qui Ps 6
intùs hinnulus abdebatur, remugiret. Ergo alie- rriumpha-
num effundi, quam ſuum ſuffundi ſanguinem amoe-
maluit; quique ſpe regni manum in hoſtem pro- en
tendere recuſavit, parſimonià ſanguinis ſingu- Eubeſeen-
lari, ſupprimendæ voto Libidinis, honeſtiſſimum, v f.
fidiſſimamque Militem jugulavit, cruoris prodi- ails vini-
gentiâ ommnò nefarid. Quod, rogo, retecti ſce-“.
leris vulnus, cui Medicinam facit ſeu Propheta Tenitntie
flagitio, ſeu Clementia, penè digerim, parrici- icke in

dio, cæde certè immamſſimã? Ne haberetur Sngen

adulter, fit David ſicarius, & ruboris aſperſio- meriiie
nem cruoris alluvione detergit. Vides tum inſer-
vis, tum in Rege vulgati criminis impafientiam.
Rubere poſſunt vel in Colobio Servi, vel Prin-
Cipes in Prætexta. Quantàùm ruboris virus, quod Religionis
vel purpuræ innatat, vel mergi ſanguine opor- Tsberſe
tuit. Quam ſanè verecundiæ, ſeu confuſionis g
acrimoniam is intelliget, qui Ananiam ità co-
horruiſſe ſuſpexerit commemoratione rapinæ ſuæ,
ut voce Petri confoſſus illicò expiraverit. Ana- Act.5.3.
nia, cur tentavit Satanas cor tuum mentiri te Spi-
ritui Sandto & fraudare de pretio agri? Audiens
autem Ananias ſpac verba, cecidit & expiravit.
Nullus hic fragor elementorum, nulla naturæ
convulſio, nulla judicantis aut Majeſtas, aut ſe-
des, domo, non ſepulchro prodierat Ananias,
nec Anguibus operiebatur, ſed Serico, nec Dæ-
monibus, ſed Fratribus ſiipabatur, nec in Valle
Joſaphat, ſed in Domo Fidei morabatur. Petrus Ananias.
aſſidebat Aræ, non Chriſtus inter Fulgura conſi- eEi,
debat, nullum in Ananiam aut convicium jacie- ſit mitis,
batur, aut parabatur ſupplicium, ſola illi frau- ai ,
datæ pecuniæ objiciebatur turpitudo. Et tamen ““ Gnz
fœditas ipſa peccati inermis & nuda virum pri
marium, inter hoſtias & thura, ità conſterna- H
vit, ut ſtatim corruerit, quaſi victima Pœniten-
tiæ. Quid te fiet, cum fulguribus armata pra-
vitas ſuum te opificem adlatrabit, ut laceret?
Ite, maledicti, in ignem Eiernum. Eſurivi enim, Matth. 25.
& non dediſtis mihi manducare. Et non intelli- 42
gis, quo ſis fulgure perſtringendus, cuùm, rap-
tis ad regnum ſociis, in piſtrinum abducére.
Somniata tantum à Joſepho fortunæ ſuæ opulen-
tia ità Fratres afflixit, ut Somniatorem oppri-
mere ſtatuerint, ne illum ſublimiorem aliquan-

do cæteris adorarent. Hæc ergo cauſa ſomniorum Gen. 27.,6.

atque ſermonum invidiæ & odii fomitem miniſtra-
vit. Suſpicio tantùm non penitùs alienæ felicita-
tis ità torſit Patriarchas, ut pietatis ac humani-
tatis immemores, Fratrem exuerint, demiſerint
in lacum, haſtæ ſubjecerint, vendiderint Iſraêli-
tis. Et tamen illi proſperitate Fratris non preme- midie.
bantur. Vide ergo, evocatis ad regnum Servis
& Colonis & Hoſtibus tuis, qui te maneat an- Ifernuse
gor, cùm præſertim Conchylio ſint illi coope-
riendi, quando operimentum tuum erunt Ver-
mes. Vox una puellarum Davidi occinentium
Saülem ità perſtrinxit, ut exindè Generum tan-
quàm Hoſtem ſit execratus. Iratus eſt autem 1. Reg. 1,
Saäil nimis, & diſplicuit in oculie ejus ſermo iſte. 8.
. Cithara

ihar.
jeglie
deret⸗
ii pot
los, g
Gignabe
1 ſenibil

—

P1

Mrf.

egoti

9 T un
5 bore⸗
16 Nins, Eed
as velerur Fil
Pu nile. U.
er iie, I!
zi motenur,
m. iint Hin
6 D ihknt
iin ir latag d
ea Milite⸗
Vie Monnebus
n Dnin il
(ril ſn
5 incunkuſtone

( Mi .
Gh. Nn fihen

d Verei l
Grodolne
wur in Cu
ich, idi
Ee Rethatdt
Enpet enen
luchciſſime
Pnuctur,
lbund. Non
S Acleſe
ene ſint,
Uenar Hine
ow em
ine dmum
CEo fhium
kem Don
ndnm,
Sr Nunin

i nhir,

i con.
in ſuni
anlickcie
t
Ge

h, N E
hn Aini

li,

n, üs
ein
Nrielnen
tnte.
nettin
1, NN.
ſinn tis
Clon
un in
ngas
enn s
umrl⸗
i/
Gaspnat
l te
lu, ub.
n Munis,
0o, Ee
ner a
Dinn n

Vicunſtr eu
N N uul
um
firun .
1Colene,
ma Lrie-
Aa .
Aleft
nm ink
in, .
n Mdet
lanhe
gen e
ken liu⸗ 3
bnims
nnaft
leelia⸗
urhunut.
bin lu.
eNaſeene⸗
n n
mni,
u e
cenn
enni
S
4

Differtat ſuper Evang. Quadrag. 1II

Githar4 Princeps excruciatur, quamvis rerum,
regrique potiretur, quòd ſervulo triumphus plau-
deret. Et tu vinculis, aſpidibuſque præcinétus
Pati poteris cohoneſlatos monilibus „torquibuſque
illos, quos ne reſpectu quidem, nedum alloquio,
dignabare? Videntes, inquit, turbabuntur timore
Sap. F. *. horribili. Iſla „ne videas, prævideto.

FERIA TERTIA.
DOMINICX I.

Wolite facere domum Patris mei, domum
negotiationis. Joan. 2. 16.

Elebckis FE T tamen hic ad ſacrificii Majeſtatem oves &
Statu, & H boves vendebantur. Nos verò Filios & Filias
Grdci, in Templum abducimus, non ut Hoſtiæ ſint Nu-
Wrati minis, ſed ut Gazophylacii ſint Hirudines. Con-
Darentes velatur Filia, non ut Domino pſallat, ſed ne
ortaltt, Domi perſtrepat, nuptiis excluſa, non liliis im-

& Equites, miſſa. Ut enim una ſit & Sororibus Helena re-

Rinsac liquæ, ut ita dixerim, evirantur. Liberi aris ad-
Nemini moventur, non ut altari ſerviant, ſed ut de altari
devoven-

vivant. Hinc dolemus, non Levitas inſtitui , ſed
Gr lehea. Sues interdum adipari, à quibus luxuriæ cœno

ici non in haras aræ convertuntur. Nam eos „qui Hie-
en roſolymitanæ hoc eſt, præſtlantiſſimæ miliriæ in
Eecleha- incunabulis addicuntur, quis non videt, Cruce
ceuen Domini inſigniri, qu non rarò, inimici Crucis
reditinm.

Chriſti ſortè fient, pugnarum ſanctarum glori
vurttia, in confuſionem vers oppugnatæ vitio pubertatis.
Eileßsſti. Natn violenta juvenum Caſiitas Crucem aliquan-
tu. do Veneri ſubjiciet, ut Chirographum delicti,
quod olim expungebatur in ligno, nunc reſcul-
Patur in Cruce, ũtque de Virginitate ludat Cu-
Pido, illuditque Pudori in ipio patibulo, ſoliò-
que Servatoris. Iſihæc portenta non ubique, nec
ſemper eveniunt, quùm ex Equitibus permulti
pudiciſſimè vivant; ſed iis à Parentibus Filii ex-
Ponuntur, qui Pudicitiæ voto authorantur, &
neſcii, & plerunque Nuptäis aptiores quàm Cœ-
libatui. Non ergo Infantes tam celebri Inſtituto,
ſed Adoleſcentes dedicentur, qui & Telum tra-
Ctare ſciant, & Pudorem intelligant, cui devo-
ventur. Hinc contorta a Deo fulmina in morta-
les. Vox emim tonitrui in rota ea eſi „ Wolite fſa-
cere domum Patriv mei, domum negotiationis.
Clero filium adlegis? Annam imitare; quæ Sa-
mueêlem Domino obtulit, non ut & tabernaculo
annonam, domum, deliciaſque referret, ſed ut
1. Reg. . Puer Numini miniſtraret. Et adduxit eum in vi-
24. tulis tribus, & tribus modiis Jfarinæ, & amphora
vini. Ego commodavi eum Domino cunckis iebus,
quibut Juerit accommodatus Domino. Ità liber;
QNQuminmi dedicantur, non ut familia univerſa rapto
vivat, & de bonis Domini epuletur quotidiè
ſplendidè: ſed ut acceflu filii Miniſtrorum nu-
merus augeatur, ingeſtis Templo dapibus, non
egeſtis. Parabatur filio tunica ,„ ſtiaturis diebus,
ab Anna, quæ puerum non hami inſtar proje-
cerat, ut & Templo gazam extraheret, verſo in
Piſcatum holocauſto. Pſallat, inquit, Samuel,
non rapiat. Non enim piratam Domino peperi,
ſed miniſirum. Sirenum „non Sacerdotum eſt,
. Reg. I. ided canere, ut ſaginentur. Immolaverunt vi-
5. zulum, inquit, & obtalerunt Puerum. Nimirùm
alterurmn occidére, ꝗui, ut depaſcatur, in campum

Reg. 2.

3.
19.

egreditur: alterum obtulere „qui nihil erat direp- Peclec.
turus & Templo. His tu ſi legibus filium inferres ſnni, ons,
Tabernaculo, videremus non Harpyias Aris ad-
moveri, ſed Levitas.

Verùm in æneo Sacerdo- Me-
tum mari non una Parens filium mergit, non ut' ,int dva⸗
lavetur, ſed ut quaſi & P ctolo aureus ad luxum ritis mas
luxuriémque Familiæ filius emergat. An non in
domum Negotiationis Dei domus convertitur,
ubi natum ita parens Numini fſoœneratur ‚ut nec
ſorte careat, & uſuris pinguefiat, quando liberi
nec domo penituùs diſcedunt, & horarii famu-
latus mercedem, plenas domum ſportulas aſpor=
tant. Licitantur vocem, ut gutturi blandiantur?:
& ventris ingluvies per hymnos procuratur. Fœ-
diores Corvis Cycnos, aliquando dixeris in Ec-
cleſia; qui ad Jordanis ripas canori ſunt, non ut
Naaman expietur, ſed ut diteſcat Giezi. Muta-
toria, & Oliveta, & Mancipia littus prætexunt;
in quod ſeſe Jordanis exonerat, quando à Sacer=
dotibus (ſi cupiditate ad Sacra incitentur, quod
abſit) miniſtrantur Sacramenta, non ut ſquamas
decutiant, ſed ut gemmas coacervent. Non enim
extergendæ ſaniei adlaboraretur in Templo, ſed
cogendo æri Sacerdos pariter & Oſtiarius inſi-
ſtunt. Obtulit ſeie Chriſto Scriba plenus fidei &
roboris. Magiſter ſequar te, quocumqué ieris. Matth. 5:
Excidiſti Principatu Collegii tui, Petre. Nam ¹9-
tu non te Chriſto obtuliſti cuùm eſſes Scriba, ſed
à tranſtris unus & Remigibus tranſductus à Chri-
ſto es ad cœnaculum. Vivimus „ quando Domi-
no Scribæ quoque addicuntur. Quàm eum per-
atnanter exceptum putamus à Chriſto, qui exul-
tavit in Spiritu, primitiis tantum Gentium Phi-
lippi miniſterio prælibatis. Et tamen rejectum mi-
ramur Alumnum tam impigrum. Dicit ei JESIS. Ibid. se
Vulpes foveas habent. Solicitaris ad Philoſophiam
meam, non meà Philoſophi, ſed Philargyri4
tuà. Rapinæ ſtudes, non Sapientiæ: nec, dimit-
tendæ, ſed exaugendæ facultatis voto, ad Evan-
gelium acceſſiſti. Apage proindè hinc te quanto-=
ciùs, nam loculi non ſuppetunt, quibus locum
quoque deeſſe jubeo. Filius hominis non habet,
ubi caput reclinet. Et quis initiandorum admit-
teretur, ſi is rejicitur, qui cupit. Cupimus pari=
ter & ambimus, & Crucem invadimus, tam
tædio nuditatis, quàm imperii libidine. Ergo
Hoſtiarum cæduntur in Templo inſtitores, Su-
perbiæ, luxuumque nundinis impunitis? Colum-
bæ profligabuntur, & Pavones inſerentur: pel-
lentur boves, quos litari videbamus: retinebun-
tur cupiditates in atrio, quibus ut Populus, ſic
Sacerdos avocantur pariter & avocant à ſa-
crificio ? Horret animus „ quoties memini
Dathan & Core. Hi ſiquidem, quòd ſe Sacris
intruſerint, non quidem rapiendi libidine, ſed
parendi impatientia, inaudito ſupplicii genere,
fatiſcentis hiatu ſoli dehauſii ſunt. Dirupta eſt Nuth, 16,
terra ſub pedibus eoxrum, & aperiens os ſaum de- 3ͤ.
voravit illos cum Tabernaculis Juis, & umiverſa
Jubſtantia eorum, deſeenderunique vivi in infer-
num, operti humo. Quòôd ſi tellus in Charybdes
dehiſcit, preſſa pondere irruentis ex levitato⸗ ani-
mi ad altare: gravata onere involantis ad ſan-
ctuarium, ætis ſtudio, nénne in abyſſum pateſ-
cet, mortalium non jam parens, ſed Carhiſex?
Quamquàm non Ambitione, ſed Avaritig com-
motum Core crediderim, quando tum ipſe, tum
Dathan operti humo Periere. Genus enim fap-
plicii flagitii ſpeciem deſignat. Qur emirm rion 6
abſumpti ſunt igni, qui mox contrà conſpiratio=
nis ſocios quinquaginta ſuprà ducentos & era-
pit, & pugnavit? Nimirùm cupiditate pecunis
ttrant⸗

Ibidem:

—

12
Eecleſa. tranſverſum acti, ſolà terræ ruinâ involvi debuere.
EKici tedt, E namque obruti ſunt in poenam, quà fuerant
us ſanctè . 2 1
perdpian. in ſcelus oppreſſi. Terram eſuriſtis: Terram
tur, as vorate. Imòô devorabimini à terra, qui ſpe lucri
HMaemn“ Sacerdotio occurrentes, terram voraveritis. Par
irie iaen- enimverò ſupplicio pozna ſacrilegos implicavit,
eur. ut eo potiſſimum elemento præfocarentur, quo
in ambitum Cidaris ſunt abrepti. Ergo non reji-

Intentio i 4
trava. citur tantùm Scriba ſitiens loculorum, ſed terram
ranes: Dathan eſuriens abſorbetur à terra. Quæ ne meæ
Sacri. aſſignanda ſupplicia putes conjecturæ, cum ne-

que Core, neque Scribæ Cupiditas prodatur ſeu
à Moſe, ſeu à Matthæo: prodeant timori meo
ſuis à latebris ſubſcriptores Ophni & Phinees,
quorum una in Tabernaculo ars, ex hoſtiis ſpo-
hlium, rapinâque victimarum. Fuſcinulà enim
puer, quaſi monſtroſus Triton, jurgiorum pro-
1s Reg. 2. Cellas in freto ciebat ingluviei. Non accipiam à
15. te carnem coctam, ſed erudam. Nunc enim da-
Tid. u. bis, alioquin tollam vi. Habebat, inquit, fuſci-
nulam tridentem in manu ſua, & mittebat eam in
lebetem. En Sanctuarii Neptunus, in quod Ava-
ritiæ pelagus tridentem fuſcinam demittat, ut,
dùm ex olla armum Ovis educit, totus ipſe in
Lupum deformetur. Ergo miſerior in Templo
* Agnus, quàm in ſaltu: qui enim rapinæ iub
opilione non patuit, inter Levitas concerpertur.
rIl Intacta Leonibus Hoſtia, ſæviores monſtris Sa-
ophni A. cerdotes patietur; &, quæ vixit, dùm laſcivi-
l ret, immolata diſcerpetur. Suprema, ut video,
calamitatum linea mors ubique eſt, ſi Templum
excipias. Ibi enim elixam Hoſtiam truculentior
Lupis & Urſis Levites excipiet, qui ferro
graſſetur in victimam, ut, quod Deo pecus li-
tari decuit, Libidini addicatur. At diſcerptæ in
Sacerdotem Oves ſæviere: nam Hoſtiarum Pira-
tas belli ſirages oppreſſit, Heli quidem diſperſo
cerebro, diruptâ nurui alvo, adactis in Filiorum
membra telis Hoſtium, & cæſo Iſraël. Ità de
rapacibus Divinitas ſtatuit, quam non unus mo-
dô colit manceps pecuniæ. Meritò proindè Sa-
muél und ſeſe Avaritiæ labe purgare ſtuduit, cum
imperium à Tabernaculo in Regiam tranſponeret.
14. Reg. 12. Loquimini de me coràm Domino, utrum Bovem
3 eujuſquam tulerim, aut Aſinum. Sacerdotis enim
abundè conſukltum famæ, integritatique putavit,
ſi rapinarum immunis haberetur. Principes tui
infideles, ſaocii furum, omnes diligunt munera,
ſequuntur retributiones. Quòd ſi damnatur in
Subſelliis Cupiditas, fereturne in Akari? Ec-
quando à nundinis ſacrificia diſtinguentur? Li-
bet lacrymari, cùm memini ſanctioris in Eccleſia
ordines Tonſuræ. Quos enim Clero Pontifex adſcribit,
5 icri San. jis, ut bona, opéſque abdicent, denuntiat. Do-
Bei minus pars hæreditatis tuæ. Et tamen Surdo Fa-
expetätur. bula canitur. Attondetur enim interdùm cæſaries

Iſa. i. 23.

Ze ils initiandi, udl Abſalonis coma incidebatur, Auri
perpaucis, .1. . . —. 2..
zu, ae ſcilicèt & pretio, & aucupio. Non enim initian-

dueſecant, tur htandi ſtudio, ſed æſtu diteſcendi. Jordanem
vela, exorbent, quèòd ſperent in ſuum aliquando guttur
actolum influxurum. Eſuriunt non Azymum,
ſed Nummum: & cùm Mammonæ ſimul, Nu-
minique miniſtrare non liceat, hi Mammonæ
IIa 3. 3. ſtudio, Numini famulantur. Dominus ad judi-
cium veniet: Vos enim depaſti eſtis vineam. Qua-
re atteritis populum meum, & facies pauperum
commolitis, dicit Dominus Deus exercituum. De
iis hoc loco loquitur Iſaias, qui populum beati-
tatis denuntiatione fallebant. Eò enim Cupidita-
tis alluvio progreſſa eſt, ut non modò plalmos
Concio va- foneretur Avaritiæ, ſed verbum quoque Dei
S adulteratum, corruptumque populis exponat, non

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

minax, ſed blandum, nec ad abſterrendos à fla-
gitiis homines fulguribus præcinctum, ſed ad ille-
cebram, ſoporémque peccantium, aut cirris laſ-
civiens, aut lemniſcis luxurians. Vermis hic eſt,
quo Manna exeditur, quéque Jonæ topiarium
inareſcit. Odit Dominus præ cæteris unam pecu-
niæ labem in Levitis ſuis, quos gratis dare juſſit,
omni eis aut Lonæ aut Peræ uſu interdicto. Mi-
rari hbinc, credo, deſines, cur mancam quodam
modo Sponſam ſibi Chriſtus adſciverit, quàm
cum ab oculis, à labis, ab uberibus, ab ipfis
quoque plantis dilaudaſſet, nunquàm tamen à
manibus dilaudavit. Num inter Sponſos neglectæ
manus? Imò earum ſeſe nexu perſanctè comple-
untur. Num ſine manibus Sponſa? Imè iis
Dilectum tenuit, nec remiſit. Cur ergo, cùm
Sponſa Dilecti ſui manus & Aureas prædicet, &
Hyacinthis plenas eſſe fateatur; nuſquaàm ille
Sponſæ manus in lucem producit, quibus tamen Can. 4. 2
Murænulas comparaverat? Nimirùm ut Sponſa
eſſe poſſit, manca quodam modo ſit, neceſſe eſt. Zeliu ani:
Si enim ad ſtipendia protenderet dexteram, Ver- il s-
na eſlet, non Sponſa. Pone me, inquit, ut ſigna var.
culum ſuper Cor tuum, ut ſignaculum ſuper Bra- al ,6,
chium tuum. Etiam brachii meminit, ſed ſuppreſ-
84, velatäâque dexterà. Mercedis non modè ſi-
tientem eam eſſe non vult, verùm & capacem
Retributionis non patitur. Amare niſi manca non
poteſt, quæ, ſi cupit, non amat. Et dixit DVomi 1. Reg.2.
nus Jalomoni (qui Amabilis Domino interpreta- II.
tur) Quia poſtulaſti verbum hoc, & non petiſti
tibi dies multos, nec divitias; dedi tibi Cor ſapiens
& intelligens. Quòd ſi nummorum abſtinentiam
amat Dôminus in Rege, conjice non eſuriem, ied
rabiem æris quàm ſit in Sacerdote execraturus.
Crediderim proptereàa horruiſſe Abrahamum ob-
latam ſibi à Rege Sodomæ fſupellectilem, quòd
præſignatam nuper in Pane & Vino à Rege da-
lem Melchiſedecho Euchariſliam dehibaſſet. ₰
klo ſubtegminis uſque ad corrigiam Caligæ, non ac-
cipiam ex omnibus quæ tua ſunt. Et undè tanta re-
rum, ſpoliorumque in Abrahamo nauſea? At ve- Ibid. 18.
rò Melchiſedech proferens Panem & Vinum bene-
dixit ei. In eo Calice univerſa cum ſuis curribus S. Alraha.
& copiis naufragata erat ͤ.gyptus; & Divini p,ete
Cyathi ſeveriores haud dubiè fuctus ſunt, quàm ſancta,
Erythræi. Mare ſiquidem rubrum auro, argenté- rr*
que Tribus Iſraël onuſtæ tranſmiſere: at Domini 2
Calicem ut hauriret Patriarcha, opes omnes, ga- Miſe Se.
zâſque Regis abjecit. Abjecit ille, inquam, opes tn.
& ablatas ab Hoſtibus, & oblatas à Regibus, goralis
ne Vino, Panique Melchiſedech contumeliam in- pemman
ferret, quaſi aliquid cupere poſſer, qui typum
Divini Calicis delibarat. Nos veròô ſolâ pecuniæ
ſiti Chrilli Calicem dehaurimus, & in Cyatho
Domini non cruorem ſitimus, quem lambimus,
ſed aurum cupimus, quod expetimus. Scelus
eſſet, ſi, epoto Calice Domini, aliquid præter
Dominum ſitiremus. Ecquod, rogo, piaculum
eſt, ſi Dominum potaturi, non Chriſio recrea-
mur, ſed Mammond? Id ſanè valdè rarum in
Clero, ſed cuperem non rarum tantùm, ſed inau-
ditum, & factu penitus incredibile. Quid autem
ſi Dei eo laboraremus faſtidio, ut tum tamum
miniſtraremus altari, cum ex eo ſportulæ diſpen-

Gen. 14.23.

ſantur? Proh quàm abſumus à Davidis eſurie,

quem Dei ſaties ita expleverat, ut ſceptra ſide-
râque faſtidiret! Quid enim mihi 5 in Ceælo, G Pſalaa6.
à te quid volui ſuper terram? IIe Deo ſui cordis
plenè ſaiur, fodinas omnés, omnéſque delicias
calcabat. Væ nobis, ſi pleni Numine, ip ſas quo-

que Suüm ſiliquas eſurimus, quos Caro Chriſti
non

zon pe
oruch.
nur, 9
ulliͤ
lelet
005 k⸗
(otis,
us ſp
epol
jepiantn
coututhe
8 gtetum
lu ter &
An 0 iſßl
en
Jigenn
at. Jad
witar
N cas, ll
nun pei
Ujr ſagret
u afn lil
gan
„P Cmur.
61 ⁄ NWii
zucſera
ſEcundi
ſe Nen
at, W
mabart
Oriunn .
olets!
AMuit 9
GCodan
Cotes,l
wercet
bere mi
Obirude⸗
Ecercht
. Unm.
en. e La-
iaſ he i⸗
Sre Nsculo
(ere;
uin (tes. No
in alrati.

ſnte

—

l

lr

kacgtk,
li l
ni
md liech
kinirin
nem .
ue
aicn N.
cnpi
ſenl,n
du, 6
Bim ne

o egee

e e
II
r ,
Nrcien6
Ulcdin ie

t,kiſge
on mt
nEcen
tünmane

4

Niktenn
Mellin,,l
e iheenmns
Nchnunch.
eClen gd
wdiNeN
Geſtiht /,
ee
llctnul⸗
Alal Aeh
6Nunle:
nuariun
6; Di,
lnn, de,
n ltt,
eAin
Genr,i
ien hii
6 Nenu,
guumtlmr
gi ſr
Ei (Nte
ing.
ölter
o, uuin
Prlotet,
le n
dn l⸗
(da⸗
un eu⸗
Crnle ſe
in
(ev, ,
eu,
hr ic⸗
e n
6

Diſfert. ſuper Evang Quadrag. 1 3

non paſcit, ſed irrirat, agitque in rabiem terre-
norum. An non Serpentes noes tunc efſe dicere-
mur, quorum eſca lutum eſt? Terram comedes,
cunctis diebus vitæ tu«. Quà ille ſanè ſeſe abſti-
neret, ſi fragis aut moris veſci poſſet. Saginamur
nos Agni ſanguine, & frumenti Azymo ſan-
Ctioris, & tamen lutum eſurimus: qué⁶dque An-
guis ſupplicium eſt, id Sacerdotis & votum eſt
& epulum. Horrebam æquatum me eſle Serpen-
ii, ſed, ut video, poſthaberi Angui debeo, non
reptanti, ſed reo; & in ipſa quoque ſupplicii
contumelia Draconi comparari non poſſum. Ille
Relienmſ etemim Terram non eſurit, ſed comedit, ad quas
6, Ec lefia- procumbit epulas non ultroneus, ſed jejunus pari-
Kici iAva- ter & damnatus. Quam ego Terram non mo-
iienen d injuſſus abligurio, ſed abſiinendi eâ præ-
cepto coêrcitus non glutio, ſed voro. Et Serpens
quidem ne moriatur, Terram comedit, ut vi-
Vat. Sacerdos, ne luto abſtineat, mori ſuſtinet,
& vitam prodigit & regnum. Porròô ut dignoſ-
cas, quid interſit inter Gratuitum ac Mercena-
.V rium perlitantium obſequium, Andi quàm Deo
rgre fragret Noëmi holocauſtum, cum Salomonis,
Petcc. eriam dicato Templo ingentibus ſumptibus, gre-
ges, armentâque innumera oluiſſe Deo non di-
Gen. S§.2. Cantur. Odoraiiſque eſt Dominus odorem ſuavila-
tis. Nihil à Deo Nos poſtulaverat litaturus imô
audierat jam à Deo reparandam iterùm naturam
fœcunditate belluarum & hominum. Et tamen
ſpei plenus, nulliuſque jam indigus Deo ſacrifi-
cat, voto duntaxat placendi Deo. At Salomon
mactavit quidem boum viginti duo millia, &
ovium centum viginti millia, tamen fartum po-
ſtulatis Libellum Deo recitavit. Ergo Dominus
annuit Salomoni, ſed Noëmi Hoflias peculiari
quodam affectu libavit. Ut monerentur Sacer-
dotes, non modò abſtinendum temporariæ ſpe
mercedis, duùm litamus, ſed vin Dej uti nos de-
bere munificentià in ſacrificio. Vide jam, an
obtrudendi ſint Sanctuario Fili, nulla Juſtitiæ
Sacerdotalis eſurie, & ſtipendii non fame tantùm
Raleſagi ſummnâ, ſed rabie. Rogo, ne ad Templum, url
Beee :. ad Lacum accurratur, ſola ſcilicèt hauriendæ
dialicita, i ſpe frigidæ. Noh Prato ſanctius, quàm Taber-
Tenſnr E- naculo frui. Eò accedis, ut florum venuſtate oble-
. ctere; adio Templum, non ut rapias, ſed ut ſpe-
Inimiove. Ctes. Non una ſit apud vos Ganeæ ratio & San-
lla. ctuarii. Agatur negotium gutturis & ventris, non
in altari. Paſceris: ſed noli paſtionis tantùm cu-
piditate thus adolere omnipotenti.

Cen. 3⸗ 14.

§. Noe.

FPERIAL QUARTA
DOMINICX I.

Viri Ninivitæ ſurgent in judicio cum ge-
neratione iſta, & condemnabunt eam.
Matth. 12. 41.

Gratiæ coo⸗
perandum.

ERSo Ninive ex rea fit repentè Arbitra, Ju-
déxque Palæſtinæ, & ſuis Lacrymis obruit
Hieroſolymam. Quos Mare Judæos feliciter tranſ-
Libertas Miſit, eos mergi & horremus & intuemur, La-
artirii. Crymarum latice perexiguo. Nimirùm ſtabit pro
Ninive Jonas, ſed contrà Galilæos. Nulla enim
torpori noſtro defenſio ſupereſt, quando dole-
re poſſunt ad tonitruum advenæ, Provinciarum,
Mundique Primores: & in adventu Agni non
poſſunt non ferocire tum Sacerdotes, tum Scri-
Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

bæ. Nobis ergo imputanda eſt durities noſtra,
qui, ſi occaſione uteremur felicitatis noſiræ, eſ-
ſemus procul dubio, non Algæ in Hmo, ſed Pal- Magi
mites in Carmelo. Rogo te, quàm inter ſe Hero.
des & Magi diſſenſere! Hi thus apparant, ille cprißi Epi-
expedit ſecurim. Hi pyxides aperiunt, ut hono- Phbania.
rent; ille ſepulchrum refodit, ut graſſetur. Er ta-
men unius occaſione Servatoris exciti ommnes
ſunt, ſed affectu diſpari. Nam hinc Magi Aro-
matibus Fortunatam Arabiam exhauriunt, ut præ-
ſepe odoribus compleant: Deſertam indè Ara-
biam ſicarüs Herodes exinanit, quò nati Domi-
ni cunas inſontium feretris adobruat. Er Dei e-
tiamnum incuſas Liberalitatem in Herodem non
prodigam, quando Madianitæ peregrinantur co-
lendi ſiudio pueri, ducatu luminis ſuis ſedibus
dimeti, cum imbutus Scripturis, & Scribis eru-
ditus Rex venenum milceat ſuo Duci. Non eſt
ſanè, undè Coelum adlatres; nam ubique tui
diſſimiles animas invenies, in cauſa, vitæque
genere planè conſimil. Sacerdos es? Habes Mel-
chiſedechum, ſuos advenæ faſces ſubmittentern,
ſociantémque diademati cidarim, itaà tamen, ut
liba ſceptro anteferret. Princeps es? Davidem
habes & Joſiam, akerum Dei nutu cadentem non
ignavè in prælio, cædentem alerum, & eliden-
tem Goliam in acie tam ſtrenuè, ut neſcias, Jo-
ſiæne cupreſſum, an lauraum Davidis plùs adtni-
reris; quando æquè fortes ſunt ſen in ferendâ
nece, ſeu perferendà. Jaces in compede? Erigere
cum Manaſſe, qui ſcelerum captivus in corona,
liber eiſe cœpit in vinculis, Regnumque Iuſti-
tiæ abductus Babylonem invaſit, Catenâ felicior
quàm Armilla, & Fuſte ſanior, quàm Sceptro.
Nam qui rubere dedidicerat in Purpura, & Sac- Eleinsia-
co verecundiam eliquavit. Miles es? Cornelium“
habes, qui in haſta batillum exſculpſit, auri pro- Diitiæ in-
digus in ferro. Diſce tu quoque Tabernacu- aifferen-
lum in tentorio dedicare, & pugionem in thu- e.
ribulum verte, ut ſcilicèt accingare, non tam ut „i,ns as
ferias, quàm ut pſallas. Abjectus fortè es ad ara- non noxis
trum? lIadè abducitur Eliſeus ad vaticinia. A- Iapiemti.
mos à compaſcuis ad Prophetandum traducitur.
Servis? Servivit & Sidrach. Extabeſcis in ſplen-
dido Aulæ ſterquilinio? Ibi ſeſe ad virtutem .-
thiops extraxit, & quamvis Candaci gratioſus,
familiarior tamen efle ſiuduit Numim, quàm
Reginæ. Sed telonio ſuffixus es? Miſeret tuæ
me conditionis. Nam Auro durius, quàm Mre
compedimur. Indè tamen & in Sycomorum Za-
chæus transfugit, & ad Crucem Matthæus evo-
lavit. Nullam mihi dabis aut conditionis, aut
loci, aut conſuetudinis difficultatem, cui obni-
ti vis animi, virtũſque non poſſint. Non ſecundo

Herodes

tamùm, ſed adverſo quoque flumine navigamus-

Licet per contraria ad bravium eriti. Suum, ſi
attendas, contrarium Coœlo, Mundéôque ſtadium
Sidera metiuntur: & quamvis circumactus per
æſtatem in Occidentem Sol, flectit ſeſe ad A-
quilonem. Libet lacrymari, quoties memini Sa-
muélis. Hic enim impubes vallabatur viris, & Sa-
cerdotibus, & Pontificibus inquinatiſſimis. Quo-
rum cùm primo Regum toto fermè ſecundo capite
obſeoenitates Author recenſuiſiet, ſcenam tandem „, 4.
criminis amœniori Sanctimoniæ Theatro eu- 1ar.
cepit, inquiens: Puer autem Samusl miniſtrabat 1 Reg
Domino, ooràm Heli. Ac ſi diceret, inter ſentes &
lappas & aconitum Viola germinavit: elusit- s. Samasl.
que virorum ac Principum impuritates Infantis
innocentia. Litavere Priapo in Tabernaculo Sa-
cerdotes, & Deo Puer miniſiravit, nequaâquam
iniquorum exemplo à ſua integr ate deflexus.
B Et

1. Reg.3. 1

Emiandi Et qua ratione virorum verbis grandis jam natu
Wn emolliris, quando Samuël contrà Grandævos ac
Humanz Principes & Puer obduruit & Migniſter? Inter

reſpeétu Vultures pullus turturis à ſuo gemitu non ceſſa-
oi a“. vit: & Tu Aquilæ propior, quàm Aliti, aut No-
ctuam, aut Bubonem, aut ad ſummum Pi-
cam reformidas? Sed domi dego, ubi nihil non
pollutum. Quid impurius Penatibus Heli? Nam
ſi propè Arcam cubavere cum meretri ibus Sacer-
dotes, quæ, rogo, ſcortorum & ruri licentia & do-
mi erat, deſperatiori cordis quàm frontis cæci-
tate, caligante, aff: Ctôque Pomifice? An putas
conquieviſſe in toro Venerem, quæ luxuriaba-
tur in Ara? Laſciviæ tæduit inter epulas, cujus
Levitas non puduit inter Hofliss? Et tamen val-
latus ſcortatoribus Samusl non ſaltavit; litavit.
Cùm illi ſuccumberent Voluptati, Puer Nu-
mini adſtabat. Vides margaritum? Non in lacte
concrevit, ſed in æquore. In tanta cadaverum
ſanie, limique foœditate, adolere Gemma potuit,
& eſu pretioſa & candore. Suæ quiſque aut ſo-
cordiæ aut induſtriæ debet tum dedecus, tum
verò pretium ſuum. Ex ipſis quoque ſideri-
bus, alia in Triumphi Currum effinguntur,
alia in Serpentis Volumina ſinuantur. Hinc in
Aram ſidera condenſantur: indè in Jacula acuun-
tur. Pleraque ità coëunt, ut Libram, Aſtreâm-
que componant. Alia in Cirros, Venerémque glo-
merantur. Aſtrorum cœtus eſt is, quem expa-
ves, Scorpio. Aſtra item conflant illam Argo,
quæ ad aurei velleris Arietem navigat. Mugit
ſidus in Taurum refictum. Confictæ imperat
in Sagittarium Stellæ. Quòd ſi in ipſa luminis Re-
gia tanta eſt Aſtrorum ſocordia, non ipſorum
vitio, ſed noſtræ ſtudio excitandæ ignaviæ, ut
in Urſas, Cancréſque degenerent: Quis miretur
ereptare & imo Angues, Animique deſidià defor-
mari homines in pecudes, & à ſuæ indolis nito-
re deſciſcere. Quam ut fateare nulli niſi arbitrio
noſtro aſſignandam eſſe fœditatem, unius ſobo-
lem Parentis, ejuſdemque Alumnos Academiæ
ſtatuamus in medio, hinc Joſephum, indè verò
Rubenum. Prodiere in lucem Ambo in domo La-
ban, eruditi, inſtitutique Ambo ab Iſraële. Hic
5. oſep'b tamen ad Ancillam irrumpit, ſummâ Patris contu-
eria melid. IIIe aufugit à Domina, in cujus lectum
& corollis abducebatur & catenis. Et tamen,
qui Libidini ſuccubuit, non ſoluùm grandior erat,
ſed erat in tentorio Patriarchæ ,„ coërcitus,
tum Liæ etiamnum ſuperſtitis Magiſterio, tum
nuper demortuæ Rachelis Monumento, à fla-
Siriualia gitio. Procul erat à Patre Joſeph, & Matre or-
Ferenas. batus, & Patria extorris, & Ubertate ac Ser-
vitute ſolicitatus in vitium. Sceleris tamen pu-
rus, morumque integer perſtitit. Et cum Rube-
nus ſordidetur ad Jordanem, eſt Joſeph illimis
in Nilo. Alter itaà crimini mancipatur in liberta-
te, ut ancillæ implicetur. Aker ità liber, ſui-
que juris in ſervitute extitit, ut oſculum quo-
Gea. 35. Que Dominæ, amplexùſque faſtidierit. Abiit Ri-=
22a. ben, & dormivit cum Bala Coneubina Patris ſui.
Gen. 39. Dormi mecum. Qui relitcto in manus ejus pal-
12. lio, fugit, & egreſſus eſt foras. Alter, ut laſcivi-
ret ,Familiæ Purpuram exuit: alter, ne laſcivi-
ger, Lunicam projecit Præfecturæ. Maluit Ru-
ben uri, quàm regnare; & , ut teneret ancillam,
remiſit principatum. Mahuit ſine pallio frigere

Wierna
ssntum.

Joſeph, quam exuri prætext; & , ne à Domi-

na teneretur, projicit Dominatum. Beatiorem
ſe fore credidit in compede cum Lilo, quàm
defloratum in thalamo. Non expavit carce-
ris noctem, cui Caſtimoniæ ſuæ albor dieſ-

14 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

cebat. Caream, inquit, domus Præfeclurà, dam
pudoris expræfectus non ſim. Satius eſt, Pur-
purà exui, quàm Candore. Agar in præceps, ni
laſciviam; ſed per abrupta meo me Lilio ſuſhi-
nebo. Squalore carceris extabeſcam: ſed flore
pudcitiæ contra loci graveolentiam abundè mu-
nior. Cædar, ſed integer. Damnabor , ſed in-
ſons. Vinciar, ſed liber. Denique, malo duci,
quàm ducere: mihique Mortis imperium ſua-
vius, quàam Dominæ: meéôque cælus incidam
monumento. Securim paſſa eſt Arbor, quæ ideò Superbr
jacet, quòd ſterilitatem ſanctam foœcunditati rerla
Prætulerit peccatrici. Quòd ſi quæras, cur pro- ete⸗a
cubuerit; jacere ſcias quòd ſteterit, imò verosnmonar in
quòd fugerit. Nam ſi flecti Amaſiæ voluiĩſſet, ide ssun.
haud illa exciſa procumberet: nec feriretur bi-
penni, niſi Amoris attingi ,perſtringique pennis
refugiſſet. Niſi criminis ſlercora refugiſſet, vire- Perſeento-
ret, quæ aruit. Aruit autem, uno carbonum, en“
igniumque faſtidio. Quédque mirere, hoſpes,
non damnaretur, ſi peccaſſer, ſolõque facta eſi oudicamtes
ſceleris odio criminoſa. Quia floruit, exaruit. Ve-nud.
rùm quem Joſeph ſuis cineribus admoturus erat
lapidem reprobatum, eum Deus ſupremum eſlſe
voluit domus Regiæ coronamentum. V. eſtivit eum Gen 41.
Rold byſina, & collo torquem auream circum-²*
Poſuit. Abſque imperio tuo non movebit quiſquam
manunm aut pedem in omni terra Egypti. Mira
equidem rerum converſio. Sedes omnes, om-
néſque dexteras nuper compeditus alligavit: &
qui pudori ſuo fugà proſpexit, ÆAgyptios omnes
immobiles præſtitit. Suam ornari monilibus cer-
vicem vidit, quam Fœminæ onerari amplexi-
bus noluit; palliique jacturam ſiola byſſinà Prin-
ceps compenſavit. Adeò quæ pro pudore proji-
cimus, non abjicimus, ſed jacimus; nec jacturam,
ſed ſementem facimus, ſi pallium ſerimus, ut &
byſſo chlamydem metamus. Verum non in .-
gypto, ſed in Ninive ſumus, mibique incum-
bit comprobare, non quæ ſit Lilii laurea, ſed ut
in noſtrum refundi oporteat arbitrium, quæ à no-
bis ſeu perperàm aguntur, ſeu probè. Et quando
Joſephi meminimus, mihi ſomnii ejus imago in
mentem venit. In eum ſiquidem ſomniorum re-
latione Fratres exarſere. Et quamvis ille mani-
pulos tantùm, ſiderâque adduxiſſet in medium,
Patriarchæ tamen frumento in zizania verſi ſunt,
& Afiris collati, in carbones prorsuùs deſolatorios
denigrati & deformati fuere. At non æquè omnes
commemorata innocentis proſperitas efferavit.
Nam æquè univerſi Sommiatorem audierunt,
ſed non perindè illum oderant univerſi. Ad ne-
cem ſiquidem cùm depoſceretur à plurimis,
à Rubeno telis ſubducitur, à Juda, ne feriatur,
haſtæ ſubjicitur. Venite, occidamus eum. Non Gen. 27.
interficiamus animam ejus, nec effundamus ſan- 0.
guinem. Quàm abſoni inter ſe fuere Patriarchæ!
no tamen ſomniatoris inflatu ſtrepuere tam
diſſimiles tibiz. Vox una narrantis Joſeph, ibi
quidem tonitrua, alibi verò edidit ſymphoniam.
Occidamus. Vox iſta Leænæ eſl. Non interficia-
mus. Oloris concentus iſte eſt. Attamen utrinque
in eandem Joſephi vocem, tam diſpares oris, ani-
mique tinnitus remittuntur. Adeò, non quid
proferas, refert, ſed quò incidat. Audito Som-
niatore, Levi tonat immaniter, Judas verò canit
Peramanter. Illud autem à te velim expendi rap-
tim: vore ſcilicèt correptos non Primores Fra-
trum, ſed Viliores. Nam deſtinatus imperio Ju-
das, & natus Ruben ad imperium puerum non leigisgn.
odere, ſed tutati ſunt. Balæ Filios & Zelphæ, teremata.
& inferioris notæ Fratres Joſephi Aſtra uf
ere.

ſere.

zjm.e et⸗

nn

in geſc
undi ifiug,
muils
u concte
at
aut tel
men
lex,l
gve el
gro,
Unius
io, ſiß
ondn
oce
cebatur
6 Aibet,
(oe
1e Piol
Age. N
tumn N
me. U
rioris p
1 ibenbu⸗
Ctaltadi
ititarus
emn hi bere
⸗ Cenn
ag delkfte
nun iun
Dniu paln —
enec
Cendæ
Aüme Wrn
* Eo ſn
„ n
lu. Ee, Went
i dog in n
trabe⸗
i Eiine
4 M amore
enekacl⸗
Uitez,
ler it
Qimen
Muerdda
1 i
niße⸗
aKener
uug clubreſd
n ſi
Uecuſa
klmin n
hin, 6
tig Euniin
nie Mnn
hfir
3 afmiae
Uarns el

u

he eni
ilri 4
OChN1
exini
D
emme
en n.
Mtiſ
Ppi in
m,on.
Dgr
UDuten,
Cnihae⸗
i me
NCudr.
te ⸗
dun,
inn,u
mI.
etar.
nen Ar
nlril⸗
Erod
Gingn
Mmuune
lle nuni
eduum,
erllun,
Eolwis
Monm
elerat
Aderut,
Mr.
Numm,
eknmn,
mnu /r
ntel
et i
i, li
ſhnn
ummge
is,dl

e,,

—

Diſſertat. ſuper Evang. Quadrag. 1

lere. Sed videamus; non ut vox una diſſimili-
. bas auribus, animiſque quam ſit diveria: ſed
Hnor mu- ut idem ſeu in Dracone; ſeu in Punico humor;

mers, en effectu ſanè impari, diffundatur. Natn in Ser-
nes

ſumas ex Pelite pars ſucci in virus eliqueſcit, pars obri-

doi aligna geſcit in gemmam. Quid verò aut veneno te-
andena trius, aut gemma nobilius? Fœtus ſunt non abſi-
milis ſucci. Dracontia, non ignobilis gemma
concreſcit in Angue. E Punico quoque decerpas
aut pyropos edules, aut concretam purpuram;
aut terreſire in fruge conchylium: quuùm ta-
men ejuſdem pomi ſit tantæ amaritudinis cor-
tex, ut ſuam ipſemet auſteritatem, amaritiém-
que erubeſcat. Et tamen non uno tantùm ex
agro, ligńve uno grana prodeunt & cortex, ſed
unius ſunt pomi membra, germanitate paria, pre-
tio, ſaporéque non diverſa modò; ſed adverſa. Id
porrò miraris in arbore, quando unâ; eâdémnque
voce Joannis Galilææ Princeps Herodes, & revo-
cabatur à crimine; & ſolicitabatur ad ſcelus. Au-
Marc. 6. dito eo, inquit, Marcus, multa faciebat. Sed illum
20. quoque exprobrantem ſibi raptum non invi-
tæ Proſerpinæ, & ferro vinxit, & vità exuit.
Age. Nônne horres, cum ex Iſaia intelligis ſpre-
10a. t. 2. tum Numen ab Ifraële? Ipſt autem ſpreverunt
me. Undè verò erupiſſe putas tam immane cha⸗
rioris populi flagitium? Quòd eos Divinitas ſuis
Ibid. uberibus peramanter admovit. Filios enutrivi, &
ealtavi: ipſi autem ſpreverunt me. Nutricatu
irritatus eſt Iſfraél contrà Deum ſuum, Quàm
Tagratitu. hi fuere diſſimiles ſervienti in Ægypto Joſeph;
do *ι quem à flagido compeſcuit ſola erga ſe Domini
Der i9. 9. beneficentiæ recordatio. Nec quicquam eſt, quod
non in mea ſit poteſtate. Quomodò ergo polſum hor
Dignitas malum facere“ Catenam 1cilicèt; quâ ſervi pedes
ma expedierat Putiphar, miniſiri animæ fortids vin-
iendæ injecerat. Neque enim magni Liberti ſer=
Aulici pr Vitutem pileo deponunt, ſed demutant. Qui enim
bi. ferro ſuo Domino nectuntur, ipsâ arctins Do-
albnda mino libertate illigantur; &, qui corpore famu-
tum ſpiruu labantur in compede; in pileo & Præfectura cor-
Regula. de, mMentéque ſubſerviunt. Ita Joſeph: ſed non
e oner. ita Fili Jacob & Joſeph. Hi ſiquidem aà lateri-
enaciàs bus in ubera tranſpoſiti, erectique à côphinis
etinet. ad trabeas, facti ſunt, Divinitatis humanitate,
Auliei i. *⁷iores. Ergo beneficiis alii quidem in Patro-
grati. Di amorem acriùs inflammantur. Alii veròô à
Benefactore rebellant. Nos emim Anguibus ſæ-
viores, terram ipſam, quæ flores, frugéſque
proſert, ità edimus, ut non in alimenta vitæ,
ſed in venena excoquamus. Nam in Deum farc
muneribus erigimur, cœlúmque pertimus ſtulti-
ti4. Filios enutrivi: ipſi verò ſpreverunt me. Me-
miniſſe crediderim Te, deitinatum fuiſſe ne-
ci Servatorem, quòd ſignis innumefis Judæam
Noa-h. 49. colluſtraſſet. Ouid facimus, quia hice homo multa
gna fatit? Cùm ad fidem traducerentur gentes
miraculorum vi;, hi fulgore gratiarum abiirahe-
Ezech. 16. bantur in perfidiam. Veſtivi te, inquit, diſco-
16. loribus, & calceavi te byacintho. Et dedi coronam
Pelicita, Aecoris in capite tuo. Quid non expectas in Deum
noxi. Hoſtiarum ab Jeruſalem, quam Dominus &
„hvit, & compſit? En victimas. Et tuliſti Ua-
bid. 1y. ſaz decoris tui de auro meo atque argento meo, quæ
dedi tibi: & feciſti tibi imagines maſeulinas, &
Igratitu. Fornicata es in eis. Ergo ad defectionem præci-
o. Pitatus eſt Iſrael, beneficiorum Dei deprefſus
onere. Quibus emm Eſther muneribus Domi-
no jungebatur, in ſolio Deo propior, quaàm
Afluero, iis Synagoga iniquiſſime defecit a
Deo ſuo. Facta enim eſt non in luto ſus, ſed
in conchyhio. Lota ſorduit, comptâque ſoœdior
Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

Panicaà
Mala.

fuit, ornatAque infulis in crithinum eit deducta
piſtrinum, poſt coronam ſerva; & polt oſeu-
lum refuga. Et quidem Cataphracta pro Cerere
ſeges pullulavit; ſed jacti fuere Draconis dentes
pro ſemente. Hic verò Idola, Monſtrâ que pro⸗
germinant, ſatis à Deo non Anguibus; ſed
Murænulis. Ergo nobis adſcribatur; quicquid in
Coœlum; Deumque peccamus, quando conge-
ſta ab eo in nos munera in tela vertimus, ut ad-
versus eum conſurgamus. Nos noſtræ ſtetili=
tatis Authores ſumus. Iiſdem plané parallelis
Congus & Peruvia ſubjacent, quinque a0 qui-
noctiali diſſitæ gradibus. Et tamen egentiſſima
altera, torridiſſitt âque Rexio eſt: alkera ſë-
cundiſſima, mitiſſimâque. Verùm hæ totâ Oceani
latitudine intercipiuntur. Finitimæ inter ſe Arabia
Deſerta ac .Æaigyptus: ſed quam diſtant fertilitate!
Quid, quòd Arabes & Lybes viginti ab S
noctiali ſejuncti gradibus, tam inter ſe diſſen= 3
tiunt, ut hi Serpentibus diſcerpantur, illi Afo-=
matibus recreentur. Adeò non Cœlo;, ſed ſibi
ſuam imputare injuriam debent terrarum pot-=
tiones.

FERIA QUINTA
DOMINIC E I.

Non eſt bonum ſumere Panem Filiorum,
& mittere canibus. Matth. 15. 26.

NPcuumn egerminat Aconitum „ ut inquit Phoigalis
Plinius, miſi in nudis, aſperiſque cautibus, tas:
quas pulvis quoque deſtituit. Agri verè omm
frugum genere diteſcunt. Contra ex hominibus Darsm c
ii fermè locupletiores ſunt, quos ſcelerum aſpri ca “
ties in morem rupium obduravit patiter & nu-
davit. Ducunt probiores agmen cum Iro, egen Servi ims
tes, extorres, inviſi. Bonum, ut video, eſt, 21.
ablatam annonam à Filiis canibus objicere. Uti- ſelig ioß
nmque Tobiæ forent cami non abſimiles, r.
muti Domino, & in Latrones truculenti. ed
Lelapem, Pamphagum, Melampum, & Me- Protekiopes
lanchætem ferociemes in Actæonem DominumLiorume
ſuum hi repræſentant; quos nunquam rabidio-
res expertus eſt Adoleſcens, quàm cuùm ab eis
diſcerperetur. Quid, quòd illi in Dominum
quidem, ſed ſibi ignotum graſſati ſunt: Hi
verò perfidiæ conſcii concerpunt perditiſſimè
Ser vatorem ſuum, inhalatas à ſtagno nebulas
imitati; quæ ſidus obnubunt, à quo in Coelum
⁶ cœno ſubrigi potuere. Libet appoſita fraga
ſuibus deplorare: liber ſaginatas azymis muſte-
las exenterare: libet, utinam & liceat, fartas
matinâ tigrides diſcerpere, ut receflus pateant 5
in quos partæ Ohriſti ſanguine deliciæ recon-
duntur. Quis convivium quaſi Regis inſti⸗
tuit in compaſcuis Palæſtinis? Abſalon; Pa-
tris proditor, & Fratris cathifex. Dolen ego ſanè
nuſquàm à Salomone ſirui menſam potuiſſe, an-
tequam rerum potiretür. In domo Davidis epu-
latur ſplendidlius cæteris, qui; non tam cirris
nitet Adoleſcenus ætatis, quam jubâ hofree
nunquam Seneſcentis ferociæ ſuz. Fæördiqut 2. Rege 15
Abſalon convivium Juaſi convivium KRegir. Luj.
aquam brevem Regis Oeconofni Salomoni, cæ⸗
teriſque Principibus ſaniofis „ quam Abſalon;
mentis ſuppednarent, Ut enitn Regum piſcimis
3 2 non

Preebtores non pruni, non vites, non oleæ, cicuréſve ar-
impiorum. bores, ſed ſylveſires tantùm irrigantur, buxus
„ ſcilicèt, ulmi, cupreſsique: ità nemo in Regum
isee, domibus fameſcit, niſi is, qui Juſlitiam ſitit.
E avores 2 G
in intignis Non cùm præliaretur in acie pro Arca ſtrenuè,
7e 6 "ndi- regid David's patina recreabatur Urias, ſed cùm
3. ex Duce Caper, torum Principi proſtituiſſet ſuæ
2. Reg. r. inſcius contumeliæ. Et egreſſus eſt Urias de do-
8. mo Regis, ſecuti ſque eſt eum cibus Regius. Has
§. David, tibi non Ceres, ſed Juno, imò Venus ſegetes
exhibet, miles ſtrenuiſſime, habéſque Re-
giæ ſtructorem menſæ non pharetratum, ſed
Aulici mi. diſcinétum Cupidinem. Er quidem olim dam-
ſeri. nabatur flagitio tellus, ſpinaſque pro ſpicis ve-
Cinfdmns henata ſceleribus proferebat. Nunc verò foœ-
in homini. cundior adulterio facta, und Regis libidine in
u. Uriæ commodum luxuriatur. Niſi enim Hie-
Peccati roOſolymis peccatum efſlet à nova Eva, in ſui ſu-
dama vet dore vultus non pellitus, ſed cataphractus A-
rine⸗. dam veſceretur. Pr.
tis. gypto Pudicitia diſpenſat, annonæ præfecto
Joſepho: in Judæa congiarium domus Regiæ Li-
bido dividit, Prætore Davide. Ut ſcilhicèt jam
tum doleremus non objectum Canibus panem,
ſed projectum Innoxio a peccante, quem Chri-
ſtus Filiorum tantùm efle pronuntiat. Quan-
quàm, quis objectam Uriæ frugem non Filii eſ-
ſe confirmet, quando eam Vitrico exhibet infans
Bethſabeæ. Nec Canem Uriam digerim, quem
utinàm Canem eſſe ſuſpicerem. Si enim non mi-
les, ſed moloſſus, fuiſſet, & Ovem ſervaſſet,
& Lupo non colluderet. Verùm in tanto angore
Caſtitatis nos penè luſimus, non eàâ, quæ de-
cuit, ſeveritate uſi orationis, in re pemitùs fu-
nebri. Laſciviit præ laſcivia ſtylus. Sed hinc quo-
que monemur, quæ ſit Libidinis in Procos vis,
uando fallit, dementâtque Cenſores. Proh virus
Tuxuri⸗ ! Tot efflenda patravit David, vir &
prius & poſlea ſanctiſſimus, ubi ſemel tantum
uber repentinæ voluptatis exuxit. Quid aget te-
terrima Siren in is, qui mammis ſemper ejus
affiguntur? Digrediamur Sione, obſecro, & vi-
deamus, Urfäſne an verò Agnos fruges Conſu-
lum exaturent. Babylonem, ſecundo amne,
appulimus, ubi & menſa Principis præporentis
Dan. I. S. aſportantur patinæ in conclave Judæorum. Et
. conſtituit eis Rex annonam per ſingulos dies de cibis
Jſuis, & de vino, undè bibebat ipſe: Vt enutriti tri-
bus annis poſted ſtarent in conſpectu regis. Doleo
quidem decôri vultuum aliquid datum Babylo-
ne: ſed miror cibis Regiis non fatuos, ſed im-
butos omni Sapientiâ Pueros enutriri, quos, ab
omni Pudoris contumelia, cura Regis ſecuros
præſtabat. Alebantur Sidrach Miſach & Abdena-

Tuxuria.

Hxurig, go, cæterique Pueri Regio cibo, vinéque Regio.

Serpi. Sed nulla in vino luxuriæ ſuſpicio. Ità enim
plerique epheborum Regis telo cruentati erant,
ut Cupidinis peti jaculis non poſſent. Er-
Nazucho 30 nulli obnoxia fœditati Pudicitia in Aula
dongor. Chaldæorum epulatur quotidiè ſplendidè. Sti-
pantur Prætores paſſim, Cenſoréſque terrarum
impubibus, nec intelligunt cæſum Cupidinem
ferire acrius, paſſümque cultros edidiciſſe,
quàâ ratione Achilles quoque convulneret. Fe-
riuntur à truncatis interduům etiam Cataphra-
Cti; eòôque ſpurcitiis ſaginantur fſœdiùs Eunuchi,
quô ad delicias minus apti redditi ſunt. Vide-
re aliquando anteacta ſæcula victricis Idolola-
triæ, quæ Babylone Monſtra non vidimus. Ibi
enim alebantur in famulatum Semiviri, alibi
in partem Imperii ſunt nutriti. Ità enim vi-
ros non ſemel effosminarunt Semiviri, ut, quos

Eunuchi.

X

16 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

Proh monſtra! Frumenta in

Venus abdicat eviratos, eos Jupiter ips cor-
poris contumeliâ habuerit gratiores. Quæ pro-
bra aut rariſſima, aut inviſa penituùs ſub Chri-
ſto: ante illum tamen, evemil⸗ in Aulis Perſa-
rum Ethnicorum negare non poſſumus. Qua-
re doleo ea contigiſſe dedecora in noſira Euro-
pà, quæ Aſia, Chaldæis regnantibus, non lu-
xit. Legantur Suetonius & Tacitus. Steterunt
in conſpeltu Regis. Et omne verbum ſapientiæ & Daner. 19.
intellectus, quod ſciſcitatus eſt ab eis Rex, inve-
nit in eis decuplum. Eòô pueri adoleſcebant, eò-
que vulnerum atrocitas collineabat, ut ſcihcèr
exolutà Venere indoles uni Palladi jungere-
tur. Truncabantur Adoleſcentes à Perſis, non,
ut degenerarent in ſœminas, ſed, ne præ lu-
xu viri eſſe deſinerent, niſi felici calamitate co-
gerentur eſſe Semiviri. Non amputabantur, ſed
quaſi Minervæ palmites putabantur; quo vi-
num ſapientiæ funderent copioſius, quod illa &
miſcere ſolet, & propinare convivis ſuis. Non
agebatur aut Babylone, aut Suſis voluptatis ne-
gotium per vulnera; nec cruentabantur ephe-
bi, ut in ſanguine petulantius laſcivirent. Quis
enim ſuſpicaretur illecebram plagis, cruoré-
que procurari? Nec feriri libidinem valne-
re, ſed florere? Quæ, rogo, portenta Mundus
ſpectavit non ſemel? Non ut pereat, laſcivia cæ-
ditur, ſed ne pereat. Fit enim puerorum nitor
dolore vivacior, & vulnere diuturnior. Et ubi
non ludet libido, ſi laſcivit in ſanguine? In vi-
no luxuriam eſſe ſucclamas , Paule! Güſcit
in cruore. Hydra hæc ſanè tetrior, quæ cæde
viget, & membra non reparat, ut triumphet,
ſed ea projicit, ut debellet. Nulla Serpens mu-
tilatione fit fortior. Una Luxuries eſt, quæ fer-
ro interviret. Sed Babylone Regum cibo veſ-
cebantur Eunuchi. Ità; ſed ut Regi adſtarent,
non ut Principibus aſſiderent. Et qui, rogo,
Eunuchi? Qui convivebant cum his, qui legu-
minibus alerentur. Qui provolutis ante Coloſ-
ſum Satrapis, rigerent ſtatuà firmiores. Qui
pfſallerent vel damnati. Denique horum Com-
militones fornacem ſuis roribus extinxere: Eu-
nuchi verò non Afſyrü ardere non rarò co-
gunt , & fumare ipſas quoque Scribarum &
Centurionum piſcinas. Cumque Sancti Pueri fri-
gerent in flamma, uruntur hi, aduruntque vel
in mive. Nimirùm pudoris Triumviri frigid
pro vino utebantur, ideéque undarum ſuppetiis
feliciter pugnavere cum igne. Omnis tunc &
Sectis, in Edibus aureis Neronum frigidam po-
tionem venenum eſſe putabat. De his hoc ego
loco Semiviris diſſero, qui Foœminis olim pro-
piores, quàm viris, ità ſervierunt, ut Dominis
plerunque dominarentur. Nam pleroſque nunc Eunucho-
novi, ſanctiores quaſi Templi Cycnos, Angelo- rum lausi
rum fungi vice in Sanctuario. Hos ego Davides Aafes
dixerim, ſed Coœlibes; qui, cùm Prophetæ Thyr- Sané
ſo careant, Prophetæ Lyr non carent. David
ſiquidem Arcam reduxit, ſed abduxerat Bethſa-
beam. Hi deſpuêre Fominas, & Arcæ incum-
bunt, quaſi gratiæ Cherubim; quos indè quoque
Legis Cherubim quaſi dixerim ſanctiores, quòd
illa imminent Tabernaculo aurea & exanima,
hi vix & Templo abeunt, quamvis carnei ſint,
& quod miraculo propè eſt, lutei ſunt, & tamen
ſunt in limo ſine macula. His debemus Coœ-
lo Eccleſiam propè exæquatam. Vix enim mo-
dulatius ibi occini quàm hic cenſuerim. Et Iſfrae-
li patuit non ſubſilire, imò nec reſilire in Coœlum
Angelos ſine gradibus. Mihi, nullis indè ſca-
lis ſubmiſſis, Co-lum petere licet, quoties ſa-
cris

is
grad
o⸗
leckt
pemmo
Monl
eruper
ſit
datan
Hene
Demo
Locve
ſeum
nocu
o ſg
lencki
Ceammvs
ſie of
numn ſu
Quiif
16870
umn .
lemn ulz
mnlſe
All⸗
glo ili
lelo, n
. Gen v
miltes
gem!
des eb
Vino 1
Däturos
Conis
Gbam a
ümen
Nantu
Kün n
lid,9 inrnmne
Ninlim
Ecedtz
1e deg⸗
1* in ſeel
ignotun
heeerit
lni⸗ u en
iilnne
R. Wdeh
htt,
Cdh
neni,
fene e
iu l
lb
w Pyck
Dnidi
lns Ee⸗
lkuded
1, &
demnn
a Morsin
n Loug,
we llent
?D V 4
6 Ee
lenumt
dar i
ſecd er
Vu

,
Ne .
e
Ede.

ine.
dl 6.
liͦ
ngr

eel
n
Nnnn
guf.
ilit
luin
n ge
en i
n⸗
In W
MoGt

itſdon

litia
hun nin
1 bß
Ueihie⸗
li
1
uunn,
Peun
neft
Gnſe.
AA,
i, G
i ky⸗
e
ea
Keeikr
140 0
dum
Puifi
nen
ikil
len
e
imſ⸗
boetß
oin ſo⸗
Domm
e n,
r *
Dici
allr
1. M
ll⸗

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag.

cris bymnis interſum. Uor (nim iy mphon à pro
gradibus, rapiôrque in Aftra, ſi me virum eſle
docest canorus Semivir. Torpuiſſe ad Orphei
plectrum tum Hydram, tum Cerberum aulſa eſt
Poéſis confingere. At Fabulæ valeant, quando
nemo non ſentit in ſuo pectore excantari penitus
Monſtra, ut primùm in hymnos vox pſallentium
eruperit. Cerberum Orpheus ſuis fidibus repreſ-
ſit? Poëtæ mentiuntur. Oraculum verò Divi-
nitatis eſt, ſopitum, comprefſumque in Saüle
Satanam, puliatà per Davidem cytharà. Video
penè ſuppares Lyram & Crucem. Ante hanc
Dæmon egreditur: coram illa ſeſe abdit Satan.
Loquendo Chriſtas incentorem criminis Luci-
ferum pellit. Depellit flagitium vox una pſallentis
modulatior. At, quò devenimus? De Canibus
non ſaginandis philoſophati, de audiendis, per-
colendiique Eccleſiæz Cycnis interlamur. Re-
deamus ad noſtra, quamvis à ſymphonia tran-
ſire oporteat ad latratus. Non eſt, inquit, bo-
num ſumere Panem Filiorun, & mittere canibus.
Quid ſi ſuibus pro'icerentur azyma? Quid ſi A-
pris? Quid ſi Aſpidibus? Gratulor intermor-
tuum penè Saülem a ſuo languore reſpiraſſe Paſ-
1. Reg. 29. Cualis eſu, deliciiſque Vituli. Qui, càùm co-
2.. mediſent, (Saul ſcilcèt & ſocii) ſurrexerunt, &
ambulaverunt per totam noctem illam. Conjice,
quo illi excepti, refectique epulo fuerint, quos
bello, miniſque delaſſatos totam peregrinari no-
Gula. Ctem videmus. Nimirùm azymis & vitulis farti
milites pennigeri evaſere. Quæro jam, apud
quem Tribuni, Princépſque coœnaverint. Cre-
des ab Ithurææz Tetrarcha acceptos fuiſſe con-
vivio tum Præfectos, tum Regem. Aut cœ-
naturos divertiſſe ad Regem, Dynaſtâſque Si-
donis & Tyri. Si Aſiam univerſam luſtres, nun-
quaàm tectum ſubibis, in quo lautius Saül hoſ-
Ppitari cum ſuis poſſit, apud inferos poſtridiè cœ-
naturus. Sdilicèt: Mulier erat, ſed Saga , quæ
Saüli vitam epulo, ſpirituſque & morituro &
Lbid. z24, intermortuo refudit. Mulier autem illa habebat
vitulum paſeualem in domo. En quòô defluant il-
lecebræ! Et tum quidem Saülis edicto proſcrip-
tæ Sagæ, aut regno exceſſerant, aut clanculùm
Ibid. 9. in ſpecubus deliteſcebant. Tu noſti, inquiebat ad
ignotum Regem Fœmiha ſubpavida, quanta
fecerit Saül, & guomodò eraſerit magos & ario-
Sie Digni- Ios de terra. Attamen, afflictis quoque, rebus,
eg De ſummâque vaſtitate, imparata Sagæ coœna non
dignis, und definitur patinâ, nec farre, pulléve Regem
reficit, ſed cohortem Virulo farcit, eôque Paſ-
cuali. Quem appoſitura cum azymis, jejunium
veriès, quàm epulum cenſuit appellandum. Au-
Ibid. 22. Ai, inquit, & tu vocem ancillæ tuz, & ponam
coràm te buccellam Panis, ut comedens conva-
leſcas. Itäne! Paſcualis cum azymis Vitulus pro
fruſto Panis habebitur? Habebitur. Sed in do-
mo Pythoniſlæ. Nam nec Abigail paſcuales
Davidi vitulos obtulit, & hodum Mater Sam-
ſonis detulerat Angelo, & Abimelechus ni-
hil habebat in penu, niſi ſublatos è& menſa pa-
nes, & colocynthide Prophetarum Filii veſce-
bantur, quas mſi farinulà Eliſeus edulcaſſet,
Iuxus con. Mors in olla erat, non cibus. Quin ipſe Sodomis
vivirum. Lotus, & tantorum gregum Princeps, & urbis
opulentiſſimæ inquilinus, cuùm duos apud ſe An-
angetai gelos divertere coëgiſſet, non vitulum appo-
ſuit, ſed azyma excoxit. Ingreſsiſque domum il-
Gen. 19. 3. lius, fecit convivium, & coxit azyma, & come-
derunt. Vix enim præter polentas, & lac li-
bare aliquid audebant Viri non abdomini nati,
ſed excolendæ frugalitatis perſtudioſi. Quan-
Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

17

quàm non tam frugale fuiſſe dixerim Loti epu-
lum, quùm rixatos paſtores ſuos cum paſtoribus
Abrahæ recreavit. Sedenim mella Veſpis exhi-
bemus, objecto Turturibus aut cymino aut mil-
lio. Unas ab antiquis Romæ platanos Chio ri-
gatas invenies, quùm ità luxuries exundavit, ĩut
inebriari Arbores docerentur. Infrugiferis enim- Prodigali-
verò lignis, tantumque um briferis Egei deli-“
ciæ infundebantur ſummâ æquoris contumeli,
cujus & cautes & fluctus rumpebantur, ut ſi-
tiens Platanus avecta ex inſulis dolia exorberer.
Utinâmque vinum Ligna pomifera exorbuiſſent.
Infundebantur vini heminæ, doliâque Arbori-
bus, quas ſola frugum inopia fecerat opulen-
tas. Verùm epulantis apud Sagam Principis ci-S„z zn.
t6 ſumus obliti. Non enim lautias tanto non in- pii nimis
dignas hoſpite reprehendo : ſed excuſatam à nbingua⸗
fœmina miror inopiam menſæ, quam vitulus one- 1.
rabat paſcualis. Ponam, inquit, coràm te buccel- Reg 28.
lam panis, ut comedens convaleſcas. Ea, ut di- 22, .
ximus, luxuries Fominæ fuerat, ut eſuriem cre-

deret, annonæque caritatem extremam, ſuppoſi-

tum azymis vitulum. Quæ, rogo, fuere divinan-
tis epulæ fœminæ, ſi deliteſcentis & proſcriptæ
jejunium eſt digna Principe patina? Er illa qui-
dem Pythonem abdiderat umbilico; & tamen
teneriora ex armentis capita delibabat, etiam cùm
abligurire deſiſſet. Quæ Adonidem ſinu cir-
cumferunt, pendulumque è mammis Cupidinem
lactant, veſci eas hordeo, intubiſque credemus?
Si Orco contubernalis Foœmina, & Styge vi⸗
tulum ad ſe advehi cum Pythone gratulatur, bac-
Chatürque in azymis Strix: Junoni pellicem fœ-
deratam ſubductos rhedæ Deæ pavones confeciſ-
ſe non putas? cùm præſertim & furere ſine armen-
tis Tiſiphone queat, & ardere Venus nequeat,
ex undis emergens, ſine Cerere & Baccho.
O ſi luſtra luſtraremus, quas ibi patinas horre-
remus ſcortis exhibitas, quarum fex, amurca-
que ipſas Herodis menſas inſtruere poſſent, nul-
lis Medorum deliciis exæquandæ. Ibi aromata
fragrant, ibi volucres lancinantur, ibi nectare
juſcula diluuntur, ibi filigo in offas ſubigi⸗
tur, ibi ad ingluviem univerſim India, Ara-
biäque commolitur. Et quando vukus accedere
boni in luſtro non poſſunt, frontis horror nidore
patinarum egregiè compenſatur. Cujus erunt
optima quæque domus IIraël? Nônne ſcortorum
& lenonum? At excedamus hinc, rogo; for-
nices enim ſunt, imò fornaces, quarum ignes vix
ipſi Pudicitiæ Triumviri pfallentes exringuerenr.
Reſpiremus aliquando à ſterquilinio laſciviæ, & Si Digni-
in campeſtribus Moab recumbamus. At ibi 1: & Divi-
quoque affuſarum opum tinnitu exagitor. Jia zoü Ar
dicit Balac Filius Sephor: Ne cuncteris venire ad Num. 22.
me. Paratus ſum honorare te, & quidquid volueris, 15, ag,
dabo tibi. Non tumet Amnis, ſed inundat. At magus.
quem in agrum excurrit? Ubi non palmes, ſed d, impid
Cicuta. Ubi non balſamum, ſed venena. Ubi non oeasletes.
anſer, ſed ceraſtæ. Veni, inquit, & male dic po- ] bid. 16.
Pulo huic. Affunduntur Balaamo opes. Nonne Dra Protektores
Co ille eſt? nec tamen gazæ illi obtruduntur, ut Piorume
quieſcat, ſed, ut ſibilet & graſſetur. Si virus in
Iſraelem effuderit, gemmas rapiet pro veneno.
Niteſcent ſquamæ auro, gemmis criſlæ diſtin-
guentur, dentium ferrugo Chryſocollà amncenabi-
tur, ungues ſinaragdo virebunt, pectus adaman-
te collucebit, ſi tamen Serpentem ſeſe Dirarum
virulentid contra Ifraelem præſliterit, obruerir:
que tentoria Moſis teterrimæ colluvione blaſphe Perſecuo-
miæ. Latebat in rupe Balaam, non extorris "es Zacſto
tamàm Aulà, ſed inglorius, vitæque inops. ss, cg,e⸗
B 2 Mox impierum.

Gen. 14. 19.

CGula, &6¼
Liexus de-
vitentur ab

Eeccleſiafti.

cis veris-

S. Melchi-
ſedech.

Luc.ig. 30.

Wig. z1.

Ibid. 29.

Plal. a. 14.

Luc. 2. 7.

Luc. I. 32.

Proteblores
Juſtorum.

—

18 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

Mox legatione Regis perhonorificà convenitur,
donariis ſolicitatur, educitur in faſtigium mon-
tis Duce Principe, ſubduncur illi Armenta, Aræ,
Opes, & Sacerdotes. Nihil non habet vectigale
ſuccuſlus ab Aſina, maléque habitus Magus.
Tanti eſt à ſiderum contemplatione in diras,
blaſphemiaâſque proruere. Si latres, Balaam, non
Cerberus eris, ſed Plutus. Quot evomes male-
dicta, tot gemmis ornaberis. Debebis non ſoli
fodinas opulentiæ tuæ, ſed fuligini. Nam, quò
fueris in Iſraëlem atrior, tetriôrque, eò eris inter
Moabitas nitidior. Intereaà redeunti è& prælio A-
brahamo Reges occurrunt Vinum & Panem de-
ferentes. At verò Melchiſedech Rex Salem pro-
ferens Panem & Vinum benedixit ei. Veneror
frugalitatem in Principe, gaudeôque temperan-
tiæ leges etiam inter tubas & gladios ſonoras
fuiſſe Sacerdoti. Quæro tamen, an ità fuerit
cum cæteris parcus in lautiis Melchiſedechus. Sa-
crificium, inquies, non Epulum, inſtituerat. Aio.
Sed Chriſtus tam Vitulo deſignari, quàm Pane,
potuit. Cur ergo viliori JIESUM typo libuit ad-
umbrari, niſi quia figurà Domini ſaginandus
tum erat Patriarcha; quem luxuriari tum quo-
que credimus, cuùm eum è bello reducem hor-
deo, oleréque reficimus. Opiparè excipieris,
Prodige, Chriſtéôque Vitulo proludetur, quòd re-
dieris non, profligatis Regibus, Servator Cha-
nanitidis, ſed ſcortis mancipatus, & emancipa-
tus à Suibus Patrem reviſeris, corruptor & pro-
fligator patrimonii. Occidiſti illi vitulum ſagina-
zum. Id ſanctè Pater Pœnitentis agit in Evan-
gelio, quod & paſſim & malè fit a Parentibus
luxuriantium. Et natu quidem maximus habebit
omnia, ſed habet nihil. Fili, Omnia mea tua
ſunt. At hinnulus inter omnia fortè non erat:
nam eo dignari nunquàm potuit, ut aliquando
cum ſodalibus hoedulo veſceretur. Nunquaàm de-
diſti mihi hœdum. Id tunc non malè: nunc verò,
evenire fortè poteſt, ut is & filiis eſuriat, qui ſo-
lam Juſtitiam in domo Patris eſurivit: & hoœdo
careat, qui Agnus extitit. Paſceretur vitulo, ſi
glande fuifſlet paſtus cum porcis. Adeò Filiis de-
ſtinatam ſiliginem libet non Liberis objicere, ſed
Libertis, imò Transfugis, ne dicam Proditoribus.
Nimiùm efſlemus felices, ſi hæc non ſpectaren-
tur; Filios nimirùm aliquando chariores Paren-
tibus eſſe, qui audaciores & proniores ad cædes.
Placet adhibitum, admotumque Davidis menſæ
utroque captum pede Miphiboſethum. Conſule-
batur enim generi, ſtirpique Saülis in eo verè
trunco, planéque ſtipite tantæ Arboris. At cur
nullum ſuo pane participat Rex aut &è domo Na-
than, aut è& gente Samuêlis? In morem imbris,
amniuümque, Judæorum Regum favor, ut vi-
deo, à Celſioribus defluit, ut ſubſidat in Valle.
Quèò fueris & limo, & loco, & corde depreſ-
ſior, vilirque, eò ad te uberiores Imperantis
copiæ prolabentur. Et valles abundabunt frumen-
to“ Fœno tantùm in ſolatium Alpium evireſcen-
te. Quæ me ſanè vox fœni in Domini ſtabulum
abducit, ubi Puer præſepi reclinatur. Quiz, ut

ait Lucas, non erat eis locus in diverſorio. Nemo

illc non domi erat. Et quæ, rogo, vulgi, gen-
tidmque colluvies iis in atrüs reſtagnaverat. So-
lus Davidici generis Regum nomine conſcriptus
Flos eruperat pariter & jacebat in Foeno. Miror
autem, cur is regnaturus in domo Jacob pronun-
tietur. Dabit illi Dominus Deus ſedem David Pa-
tris ejus & regnabit in domo Jacob in Eternum.
Et quare non in domo Iſaaci, aut Abrahæ? Ni-
mirùm intumuerat plùs corde, quàm alvo ſub

Abrahamo Agar. Prælatus Iſraëli hirtus, aſpér- Aulics
que fuerat Eſaü ab Iſaaco. Renidebat verò in "alifræ-
domo Jacob Joſephi pudicitia, tam Patris chla-ndi.
myde, quàm ſuis Lilis. Iſrazël autem diligebat Gen-37..
Joſeph ſuper omnes filios. Meritò proindè Jaco-
bi domus Patriarcharum familiis reliquis ante-
fertur, quòd ibi non Vernæ, quamquàm fœcun-
dæ, præferrentur Dominis, quòd non ibi Vena-
tu, Pukéque benedictio illi deſtinaretur, quem
Deus maledicto ſubjecerat. Jacobi ergo Lares
deliguntur, quòd ibi pudor & gratior ſit & or-
natior, quàm aut ætas aut æſtus, furérque cæte-
rorum. Expediti ad pugnam Levi & Simeon.
Sed Joſeph prætextatus. Præerat ſuis gregibus
Judas. Sed erat Joſeph in deliciis. Natu maximus
Ruben domum Mandragoras retulerat. Sed Pri-
mogeniti ſeu baccis ſeu frugibus Pudici fuere Li-
lia gratiora. Nam Panis Filiorum Filiis reſervan-
dus eſt, non Canibus exponendus. Judas ſiqui-
dem gregi præerat, ſed ovem violavit, compreſ-
sà nuru in itinere. Generoſa Simeonis ac Levi
indoles, ſed captioſa; abusique Circumciſione
Fratres in Hemorem & Sichem graſlati ſunt,
versaâ ſalutis teſſerà in doli, funeriſque corrupte-
lam. Primus Ruben Matris cunas honeſtavit:
ſed Patris quoque torum primus, unuſque ſœ-
davit. Vitæ integer, omnique ex parte candidus
Joſeph polymitâ decoratur; facitque, ut Chriſtus
domum Jacob, in qua regnet, unam ſibi, poſte-
riſque deſignet. Et regnabit in domo Jacob in
æternum. Rara enim virtutum merces apud æ-
quiores. Quantis & verbis & adorationibus im-
petratum eſt à Davide, ut Salomon regnarer Hie-
roſolymis. Nathan peroravit, Bethſabee adora-
vit, Salomon ſiluit: & vix iis artibus gliſcens
Adoniæ temeritas reprimi potuit. Adonias autem 2. Reg. I.
elevahatur, dicens: Ego regnabo. Nec corripuit a;
. . nias
eur Pater ſuus aliquando. Erat autem & ipſe zur pla-
pulcher valdéè. Refrixerat David præ ſenio; ſed ecear.
decori non penitùs cor Regis obtorpuerat. Adeèd
ætatis cariem, quam nec Sunamitides reparam oberve⸗
unius cum Rege lecti, flaveſcens Adoleſcentis hat.
cæſaries exuſcitätne dicam, an conſopit? Adonias v⸗
ceriè tolerabatur violentus in ſolium, undâ frontis i Kr
ſerenitate in tanto Ambitionis turbine Parentem «cοav
nactus vel hyeme ætatis rigentiſſimâ non innubem ,ia.
modè erga ſe, ſed etiam florulentum. Nimirum
nulla eſt ſenectutis glacies tanta, quæ nitentis A- Semictio-
doleſcentiæ Solibus non regelaſcat, imò quæ non
excandeat. Vide, quos ſis paſſurus ignes ad ex- Caſtiaiis
terni nitoris repercuſſum, ſi frigenti præ ſenio & .
Prophetæ & Patri decor Filii faces, innocentes & David.
quidem, ſed faces, quæ furorem ſeveritatis ab-
ſumant, quaſi Ætna, jaculatur? At hac de re
abundè ſuo loco diſſeruimus. Deploranda mihi
virtus eſt alimentis deſtituta, luxuriante in viola;,
coccéque, flagitio. Diſpice & Ovium vellera,
& Serpentum corium. Quàm foœdi gregum villi, gempens
quâmque deſpecti! Anguium contrà & nitens
cutis & diſcolor. Colorum ibi opes omnes Zeu- Servi o-
xim diceres profudiſſe. Videas in Ceraſtarum 6 zes ae⸗
corio nihil non florere. Smaragdus interviret, igendi
purpuraſcit Amethyſtus, Pyropus rutilat: tantâ-
que eſt colorum illecebra in Serpente, ut Iridem
collo præferat, lucémque auream vibret è ſqua-
mis. Et tamen ubi blandior eſt, indè mortem
immittit, laténtque ſub auro toxica, quando ful-
gor ille oris, non fulgor eſt arridentis, ſed graſ-
ſantis eſt fulgur, uniſque tenebris militat feralis,
quem in Angue ſuſpicis, lethaliſque nitor. En ut
ereptent, prodigalitate naturæ, Monſtra quaſi
dixerim prætextata. In Sago pecudes oberrant:
quarum

atun
locede
Au!
tulniano⸗
lari nos
ſe pe
ls anic
guss
Goturm
m,
Nudorn
fenena
ſus mih
ged.
ura ol
Mechcin
Q Len
Norrucn
Eloum,
Uyene,
ulge nn
ſiſtes i
Poihen
o canit
ſentur.

—

E!
50

im ul
ntt⸗

M lagt
I1n b
(elut: ſe

a. ſed guibu

11 r ſer
ils, an
go coln
4 d age
uhli, ſ
n. Clmitan
nur Eefennis
E Metede
Dlendumn
e,
n, He-
1id ſobin
Uolrt ſan
u lufe n
t ninu
Viten
Edhum.
,d
Ure
Wlni
E

buting,
üchlr ue
het
kr
M.
leen
Ue
gen
Nl
lthe.
lece⸗
Nnen
Rpde
MNnI
En
lerl
nener
Aheldi
on
Rale
nglie
luihn
ong
Wnelit
rt
d
1C
ie.
9Naci
1ele
nii
nuakke
d
glien
ſummni
zunſa
ndiſen
Lin kl
. .
Cokeleäte
un,
Uuftonſe
Eueuroa
ünben
Numn
ienise⸗
9v?on
Gaf
eſeiot
Cnennt
iuist
utt
h

eini

i,/
IuN ,
Urnia,
II lide
ritle⸗
4 inn

9

—–

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 19

quarum & lacte paſcimur, & vellere tegimur.
Incedunt verô trabeatæ Serpentes: quarum vel
afflatu interimus. Imò Draconum capiti, ſi Ter-
tulliano credimus, infoſſas à natura gemmas mi-
rari nos decet & horrere: quaſi hoſtilitatis in nos

d„

ſuæ pretium non modò ſæviens, ſed etiam fata-

lis anticipatione ſtipendii, graſſaturus tantùm
Anguis acceperit. Quid, quòd morborum anti-
dotum circumferunt Caſiores non membris tan-
tùm, penè digxerim, rejectaneis, ſed, quæ ſine
pudoris contumelia non licet exprimere. Ergo
venena in ore geſtantur, remedia verò (hoc Ca-
ſtus mihi condonavit Lector) relegantur ſub in-
guen. Sic, quæ peſtem Monſtra invehunt, na-
tura coloravit, ſqualent, quæ faciunt contagioni
Medicinam. Quid inopius, ſordidiuſque Vite?
Quid Lauro, imò & Taxo vivacius, nitidiuſque?
Nimiruùm quæ vanitati, funerique Arbores ado-
leicunt, ſummâ quoque hyeme pubeſcunt. Aret
hyeme, nec nitet æſtate Frutex, quo in delicias
uſque mortalitas potatur. Ubique proindè jaci
videas vilioribus congiaria; ut proptereà nobis
providentiſſimè proſpexerit Dominus edicto ſuo,
quo cavit, ne aſſignatæ Filiis eſcæ canibus trade-
rentur.

FERIA SEXIA.
DOMINIC £ PRIM K,
QUADRAGESIM EK.

Jem noli peccare, ne deterius tibi aliquid
contingat. Joan. 5. 14.

Amore
duci, non
weti.

FSnrun turbidiſſimus, limoſſque, quo
Babylon alluitur, Euphrates aggeribus coër-
cetur: ſed quos non Laurus, Oleâve intexuerit,
Severitas. ſed quibus impacta camporum fex, aſſutâque fue-
rit aut ferula aut taxus. Non enim aut porphyre-
ticus, aut ſmaragdinus alluvionem criminis mar-
go compeſcit: ſed proluvies fluminis virulenta
luridi aggeſtu ſedimenti refrænatur. Nempè pa-
ralyſi, leprâque cohibetur à flagitio, nuper in-
iherior columitati æger reſtitutos: quem Chriſtus non
reat irans- Teverentià Numinis, non amore Juſtitiæ, non
greſſores. Mercedis pretio, ſed peſtium denuntiatione ſta-
bilendum eſſe duxit in Lege. Jumentis, ur vi-
deo, comparatus eſt homo, quem tantùm ca-
mo, frœnéôque circumagas. Id, miſi fallor, Da-
vid ſubindicat, quùm ſuis quidem verbis, ſed
noſtris ſanè ſenſibus votum concipit, inquiens:
Plal. ns. Confige Timore tuo carnes meas: d mandatis enim
119, tuis timui. Putabam corollis illigandum Legi
Vatem, Liliôque Moſis tabulæ Prophetam infi-
gendum: ſed clavi adigendi ſunt in Davidis pe-
ctus, quibus Arcæ defigatur. Pudet duritiei me
noſtræz. Nam cùm Vnis religetur vimine aut
arundini aut ulmo; quanquàm & foœcunda illa
ſit, & hæ ſieriles: Nos vix clavis Legi conjun-
gimur, quamvis noſtra indè ſterilitas in fruges,
copiâſque exuberet. Tumuerat ſpe faſcium Ifraël
Cidarim, Hoſitidſque pertæſus, utque finitimis
par eſſet nationibus, Regem ſibi à Samuéle de-
popoſcit. Ab incœpto nequicquàm eum Samuel
tentavit abducere, ſeu Numinis patrocinio, quod
ſpernebant, ſeu Regis, quem optabant, tyranni-
de. Ad extremum, vi precum exgortis & cœlo
fulguribus, ita populum ierruit, ut clamaverit:
„Reg. 2. Addidimus univerſis peccatis noſiris malum, ut

Timor Dei.

ierno-
rum obli-
Vio.

peteremus nohis Regem. Audin' ut detumeſcat
Ambitio afflatu funeris, quam Divinitatis toto
ſolio non depreſſeris. Ora pro ſervis tuis, ut non Ibidem.
moriamur. Tunc ſcelus odimus, non quum eo z
lædi Numen inſpicimus, ſed quùm ejus in nos Vu S.*
virus redundaturum extimemus. Ides Samueël,
quùm ex Deo intellexiſſet petitione Regis procul-
catum à plebe Numen, ejuſdémque eſſe notæ &
votum Regni, & Idoli adorationem; non tamen
aut immanitatem Criminis, aut Numinis contu-
meliam objiciendam efle populo cenſuit, ut à
pravitate conſilii ſui abduceretur. Evirandos dun-
taxat à Rege pueros, agréſque diripiendos expo-
ſuit, ratus conterrendos eos acrius jactur fru-
gum, quàm contemptæ odio, irdque Divinitatis.
Filios veſtros tollet. Ned & ſegetes veſtras & vi- vS. ..
nearum reditus addecimabit. Exaggerando ſiqui-
dem ſceleri, aliud à Deo Samuëli, & aliud Po-
pulo à Sacerdote objicitur. Non te abjecerunt, Ibid. 7.
Jed me, ne regnem ſuper eos. Veruntamen conte-
RKare eos, & prædic eis jus Regiv. Nam tumeſcen- sae or
tis in ſolium Oceani impetus ſabulo meliùs, quam nige⸗
margaritis, coraliôque compeſces. Nolim eis ſpre- ſt.
tum Numen, ſed Regem ſæviturum edicas. Et erbum
Mare quidem in ſuo æſtu ſeſe cohibet, terraãſque Deiad cap.
faſtidit, opum, quas ſinu continet, non ignarum. ium aa- .
Iſraél verò, quin in alienos ritus procurrat, nullâ enis .
hoſtiarum, munerumque recordatione retinetur. Zelus ani-
Tæduit eum Ægypti, ſed non voto perlitandi, verenE
at tædio lateris ſubigendi. Clamavit ad me, non Wrane
ut me frueretur, immunis à luto, ſed, ne infixus bus Samme
limo, à Pharaone cædatur. Ingemiſcentes Filii Prboat 2.
Wraël, propter opera vociferati ſunt. Qui ſanè Spiritualig
ſuæ mentis ſocordiam tum maximè profeſſi ſunt, Satrn Poſ
quùm durioribus à Rege ſuppliciis, laboribûſqueta.
depreſſi, non gemuere interceptam ſibi occaſio- Eierno-
nem eſſe ſacrificandi in eremo, quò ſibi ſeceden- mum obli⸗
dum eſſe acceperunt ab Aarone, ſed detractas vio.
doluere eſſe paleas, opuſque duplicarum. Fæœtere
feciſtis odoremz noſtrum coràm Pharaone, & ſervis
ejus, & præbuiſiis ei gladium, ut occideret nos.
Angebat eos non dilatus in eremum abitus, ſed
injunctum diurni operis penſum. Animas planè
luteas, quarum lacrymæ non in gemmas dilati
ærumnà ſacrificii obdureſcebant, ſed inviſi faſti-
dio operis ſolvebantur in fella. Cur lugetis, He-
bræi? Una vos Pharaonis Lex & ab altari ab-
ſtrahit, & fornacibus defigit. Ejus imperio & ho-
ſtiis careris & ſtipulis. Urram ex his calamitatem
fereris iniquiùs; utrà jacturâ ægreſceris impatien-
tius, erepti Numinis, an impoliti Lateris? Non
modèò acerbior illis ærumna geminati operis ac-
cidit: ſed, nullis datis Aræ naufragio lacrymis,
fletum univerſum in Laterculos derivarunt. Ad-
eò uno carnis incommodo, commodéque per-
movemur. Ut enim horrore cophini exceditur
gypto: ita nidore ollularum, & peponum me-
moria Memphis repetitur, quòd humani ſeu vo-
ti, ſeu tædii menſura ſit, non auctus, minéôrve
Dei cultus, ſed cupiditatis aut illecebra fortuna-
tior, aut cenſura ſeverior. Si diſcerpimur, piget
gypti. Si fumant ollæ, Sioni Rameſſes ante-
fertur. Ibi Hieroſolymæ, ubi benè eſt? Botrus Can. I. t4.
Cypri Dilectus meus mihi. Pudet encomii. Di-
lectus eſt, ſi Botrus eſt. Et Botrus erit pro Di-
lecto, ſi tantumdem ſucci deſtillet. Utinâmque
Carmeli meminiſſet, quùm meminit Botrionum.
Sed Veneris virulentà ſanie, tabôque libidinis
foædata Cyprus in ore eſt, quòd horrorem crimi-
nis ſapore expiet racemorum. Porrô, ut placere
quoque poreſt Regia ſceleris inter palmites; ità
Vallari telis Crimen oporter, ut lit ingratutm.

B 4 Rupt

Ibid. 5. 21.

20

Raptà fidei religione, pactôque iniquiſſimè viola-
to Levi & Simeon urbem delevere, quam in tu-
telam, cultmque Numinis præputi exciſione
traduxerant. Ergo cædem ediderant, ſumm
juris divini, humanique violentia. Hoſles ſiqui-
dem circumciſione exarmaverant, rehgionilque
tefferâ pro ſui ſigno furoris, livoriſque abuſi,
graſſati tum in hoſtes ſunt, cùm eos in Abrahæ
Eilios cruoris, vulnerumque pretio cooptaverant.
Id ut flagitium liberis exprobraret Jacob, quo
eum reprehenſionis uſum ſtimulo arbitraris? Le-
gis num eos cultro fodicavit, audaciam deteſta-
vi0. tus ſacrilegii, quòd fſcilicèt Fili Chananæos ſi-
mulatione pietatis evertiſſent? An illis atrocita-
. tem cædis objecit? Læſam fortè Divinitatem fla-
men e, gitio ſicariis repræſentavit? Un Hoſtium con-
odie ſelus. ſpiratione in odium eos facinoris impulit. Tur-
Gen. 34.29. baſtis me, & odioſum feciſtis me Chananais. Nos
yiritualia Palici ſumus: illi congregati percutient me, &. de-
Salr poſt Lohor o O domus mea. Nulla hic irriſæ Cir-
cumciſionis commemoratio: nulla exprobratio
5. Jacob. violati Fœderis: nulla læſi Numinis mentio. Pa-
rentem exagitaſtis. concitaſtis Hoſtes: everte-
mur. Nimiruùm ſciebat Senex haud illos injuria
Numinis remordendos, quos, exterrendos non
dubitavit cladis denuntiatione impendentis. Non
enim Coœli jacturâ ſcelus odimus, ſed Terrarum
everias., infortunio. Crediderim proptereà, non in Sidus
refictum fuiſſe Moſis baculum, cùm regno ſuæ
gentis deſtinaretur, ſed in Serpentem fuiſſe pro-
Exod. 4,3. fuſum. Projecit, & verſa eſt in colubrum. Ut
erudiretur futurus populis Legiſlator, non con-
templatione Siderum, nec Numinis charitate ab-
ductum iri vulgus à crimine, ſed metu duntaxat
Supplici, cui non ſatis eſſet irrogando Virga,
niſi efferaretur in Anguem. Quòd ſi Vir tantus
Virgà, non Lilio, imò non Virgâ, ſed ſævire
debet Dracone in rebelles, quos ne horrore qui-
dem Monſtri à flagitiis dererruit: Qua nos in-
ſaniàâ cœli rore impios adſpergemus, ut à ſceleri-
bus lenocinio, abducantur, unde vix tonitruo
detrahentur. Ego certè intueor non Iridis expreſ-
ſione, ſed provolutione Molaris in mare conchy-
Apoc. 18. liatam exterreri meretricem. Et ſuſtulit unus An-
2. gelus fortis lapidem quaſi molarem magnum, &
miſit in mare, dicens: Hoc impetu mitteiur Ba-
Pylon eivitas iälla magna, & ultrà jam non inve-
nietur. Non topazüs excitatur à ſomno Meretrix,
ſed molâ obruitur: nec alluitur piſcinàâ, ſed toto
æquore mergitur. En ut ſceleſtos, non Numinis
Injuria & cœno extrahat, ſed tantùm infligendæ
pœnæ Severitas. Cuperem ego ſanè abſterreri
mortales à ſceleribus poſſe odio criminis, amo-
réque virtutis. Verùm, cùm audiam non ſtudio
Numinis, ſed ſqualore Paralyſis, nec Coelo ſed
Grabato à lapſu ægrum retineri: Jam noli pec-
care, ne deterius tibi aliquid contingat: Diffido
meæ ego ſanè doctrinæ, quæ ſi aſtro frœnare
ſtudeat peccaturum, id ſibi temerè pervium,
audactérque putet, quod ſibi Chriſtus credidit
non patere. Nam ſi adamante arceri poſſet ſce-
lerum Nilus, quin excurreret in Judæam, fecem
illuc Ægypti omnem & thiopiæ invecturus,
haud illum lateritio aggeſtu à finibus Palæſtinæ
Asaore du- Chriſtus propelleret. Verùm neglectâ tum chari-
z tate Juſtitiæ, virgis ægrum, plagiſque, ne in
morbum recideret, cenſuit cohibendum. Unum
in Ægypto Joſephum, & unam Babylone Su-
ſannam ſpectabimus, quos à flagitio ſola Numi-
nis reverentia abduxit. Nam ſi eos ſupplicia ter-
ruiſlent, pudorem profligaſſent, quo naufrago,
patere ſibi portum norant, perituri, niſi Pudici-

Kterno-
rum obli-

Politica

ZTimor Dei
rarus.

Leveritas
aliis neceſ-
ſaria.

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

tia periiffet. Uno enim Lilii pondere, utriuſque 6 Ctatus
depreſſa eſt Quadriremis. Nam Joſephum non 5 gyſeth, nalun
Præfectura obruit, ſed Pudicitia: quéêdque por lel',
tento par eſt, qui enataſſet cum pallio, projectâ a. innobe
togâ eſt naufragatus. Enimverò in Sirenem inci- Wi⸗
dit, quam ideò non evaſit, quòd ejus vocibus Nem 6
obſurduerit. Quam porrò atrox, ſæväque Si- bmen
ren, quæ & inaudita ſtrangulat, &, ſi audiatur n Ee⸗
interficit! Etenim nullus eam Ulyſies evaſerit, namitza,i 6, bo.
quando aurito æquè, ac ſurdo inſidias parat ine- tas oem uc
luctabiles. Aut enim Libertate tibi carendum eſt, Verun
Joſeph, aut Caſtitate. Si cerâ aures obſtruxeris, . Enin
ne audias incantantem, citò diſces, adnatam qui- Temati 1,
dem fuiſſe melli ceram, quâ Florem propugna- n, Prum!
ſti, ſed fella parere, quæ tibi præfurens Fomina ſoperf
non calice, ſed cratere propinabit. Si verò mo- 2ppendl
dulis inflectare, ut cum ea dormias, ſopor ille thi,
non imago funeris, ſed mors erit Pudiciuæ. Ca- mre
ve, ne in pluma recumbas cum Ægy ptia fuccla- con enn
mante, Dormi mecum. Eæ ſiquidem te plumæ Gen.33 ſooaem
non evolare, ſed jacere cogent; eriſque petendo 3N ii,
Coelo tum aptior, quùm procul fueris à plumis. i,
Neque enim plumeſcimus in pulvino, ſed deplu- onmu
mamur: quique in torum aligeri devolavimus, ninen.
indè implames exilimus. Qui Te veròô, Suſan- . nà V
na, Fons abluit, in quo ideò naufragaris, quòd 8.ſems isme 6
Moſis tabulam non dimiſeris? Incolumis ſine ta- Dens, ²
bula enataſſes, quâà miſerè deprimère. Sed quid fun er,
mirum, ſi Moſis tabulà Suſanna mergatur, quan- ſen nor
do Propheræ tabula, non lignum, ſed lapis eſt. lem nee
Lapis eſt? Libet ominari. In aſinariam molam Ged C
excreſcet, quà Senes demergantur in profundum. elgron
Et in Oceano quidem, navi perimus effractà; tu loſ
veròô in rivulo ideò periclitaris, quòd imegrâ, Ouun⸗
ſalvâque Pudicitiæ cymbulâ devehare. Nam fſi Suſanna famms
diffringi potuiſſes Symplegadum incurſu, porium Untam
nacta eſſes, non naufragium. Naufragaris, quòd 3 d ultm
Syrtes effugeris: & cum onerariæ tum pereant, E Dei
cùm in Scyllam irruerint, Suſannæ lembus ſollz “
periculi devitatione non hiat ſolùm, ſed fatiſcit. ſpr
Imòô Fœmina naufragatur, quòd contrà Senum
mollitiem in ſcopulum obriguerit. Portenta iſt- Si
hæc videbuntur. Sed quid non ibi portentoſum, d
ubi & Senes calent, & Mulier riget? ubi & ca- d
ſta eſt Nuditas, & Prætexta impudica? ubi de- nn 1
nique Judices non damnant ream, ſed faciunt? ii n
Verùm pudeat ſtylo ludere Sacerdotem, ubi Ml
Foœminæ ità ludere non libuit, ut ſupplicium ma- ir
luerit, quàm luſum. Cùm præſertim illud mihi Eles
tantùm prædicandum ſuperſit tum in Joſepho ach
tum in Suſanna, quòd neuter oblatam Venerem Mnn
metu Pœnæ, ſed amore duntaxat repulerit Ju- . i id
ſtitiæ. Melius eſt mihi abſque opere incidere in Dan. 3. , nn küadc
manus veſtras, quàm peccare in conſpectu Domini. iiecen
Horruit non Fulmen in flagitio, ſed Numen: iige
imòô, ne Deum læderet, lædi ſuſtinuit & diſcerpi. usa 4
Naufragium ſe credidit incurſuram, non ſi peri- lege
ret, ſed ſi defloreret; nec ſi in ſaxa incurreret, mun.
ſed ſi Pudoris jactum feciſſet. Ne moriar, mer- An ſeln

ces egeram Pudicitiæ? Atqui Mors eſt, non de- ldeo

prim, ſed comprimi. Non jugulatur Foœmina, „ Wac m
ſi ctores, ſed ſi procos patiatur: nec laqueo n Elent
ſtrangulatur, ſed amplexu. Aut commiſcêre no- nKil
biſcum, aut accuſata moriêre. Imò à vobis ab- de hil
ſcedo, ne moriar. Quæ enim vitæ ſpes, ſi Dra- unen
conibus implicer? Quanquam quid aio? Efſſetis Uinii
utinàm Angues, tum enim congreſſum non re- ſnim
fugerem. Matrona ſiquidem ſi pudica eſt, non ln a
virus extimet, ſed Virum. Mortem proindè in- o
terminari deſinite. Nam Pudor ſupplices horret, Undcrnin
non ſupplicium. Quam ſanè pudoris philoſophiam nutcg,
hauſerat Suſanna & Joſepho, qui blandienti oblu- inini
Etatus e

wwi
ehen Gen. 39,9. Catus Doninæ air: Quomods ergo poſſum hoc
ulht malum facere, & peccare in Deum meum. Vi-
o, toiche den’, ut hi ne ſupplicii quidem extremi metu ab
NkNN innocentia divellantur. His Chriſtus non diceret,
unr Noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat.
eg Nam deterrima pati ſtatuunt, ne peccent. Scie-
latin bant enim Pudicos non tum perire, cuùm moriun-
ekt tur, ſed cùm laſciviunt. Lihia ſiquidem boneſta-
lant tis, non ſi areſcant, decidunt, ſed ſi nigreſcanrt.

4 . .
incnen d Quando flori ſuus tantùm eſt pro vita candor.
l

thnr; Verùm has temperantiæ delicias vel in funere
l . p . . 3
SS & in illecebra ſupplicium uni novere, præ cæte-
nng n ris, Joſeph & Suſanna. Dices: Petrus, Apoſto-
rnlt“ lorum facilè Princeps, denuntiatam ſibi à Chri-
Gnu. ſto perfidiam fortè non cavit, quòd nullam ſceleri
in ir Matth.26. appendicem ſupplicii ſuppoſitam intellexerit. Di-
Mlin 34 0 tibi, quia in hac nocte antequm gallus cantet,

ter me negabis. Clamas: Non inhorruit Petrus,

en non expalluit, non ſe vulgo ſubduxit, ut occa-
entt ſionem crimini ſubmoveret. Sterit in horto, dor-
enn mivit, ponè Chriſtum ambulavit, prætorium ſub⸗
wlle iit, fabulatus eſt cum ancilla. Nimirùm ſine

tttonitrui fragore, ſcelus potuit ne à Petro quidem
extimeri. Negaturus fortè ſum Chriſtum. Verùm
non à Vulure proptereàa diſcerpar, ſed occinen-
tis me Galli raucedo perſtringet. Si perfidiam
47 Deus, aut enſe, aut laqueo ulciſceretur „perju-
rium exhorreſcerem. Impunita verò perfidia, ut
de reatu non careat, caret certè laniend. Hæc qui-
kig dem nec dixit, nec ſomniavit Perrus; ſed non
nutu unus Chriſtianorum & ſentiret, & factis ſaltem
D expromeret, ſi ei prædiceretur futurum ſcelus,
gihit nullo ſtipatum metu calamitatis poſt crimen ſe-
it inz, quuturæ. Ideò Moſes Legum tabulas ſecuribus,

NMuiß⸗ flammis atque turbinibus ſubſignavit, conſcius
nngann intutam eſſe Religionem, niſi pœnarum vallo
niengt Deut. 28. mumiatur. Qudd ſi audire nolueris vocem Domi-
nftan 15. ni Dei tui, ut cuſtodias, & facias omnia mandata
ehniali ejus: Percutiat te Dominus egeſtate, febri &
Ktlii Frigore, ardore & æſtu, & abré corrupto ac ru-
umnein bigine. Jit Cœlum, quod ſuprà te eſt, æneum;
Euen & terra, quam calcas, ferrea. His nimirum re-
Penmln pagulis procurrens in ſcelus Ifrael coërcetur. Quam
alllite enim integritatem vitz vox imperantis Numinis
laluit⸗ non impetraret, eam mugitus febrium extorque-
lAkän bit. Dabitur Tertianæ, quod Divinitati non da-
Cnen, i retur. Et grandinem revereberis, qui Evange-
Pphamn lium concerperes. Diſſimilis tibi ſanè ore, votô-
Ud que Lacharias, qui procul à Lege abſcedere Ti-
in M morem, Pallorémque juſſit, ur Numini non
0n Ven alià mercede ſerviremus, quàm conſcientià gra-
eali- Luc. 1. 74. tificandi Divinitati. Ut ſine timore de manu ini-
e ünun micorum noſtrorum liberati ſerviamus illi. In ſan-
ſlun titate & juſtitia coràm ipſo. Sicas, telaque able-
Mren gas ab Arca? Et quo Adæ filios funiculo trahes
ibdlen in Legem? Prævalido. Quonam? Diwinitatis
ul imuitu. Sciant innocentiæ Deum teſtem adeſſe.
. onnt, Amre An ſcelus execrari libet, ſi te hoſtes conveniant.
niu, Zee: non Et Deo ſeptus, flagitio polluere? Nolo te ho-
Nat⸗ ſtis ad meliorem frugem impacto aratri vulnere

enis Tentatio- ekxerceat. Domiti ſit tibi pro vomere oſculum,
ve M en, Teme & oculus pro ſidere. Quod metu ageres ſervitu-
ciletrt Amor in tis, id præſtes voto Numinis conciliandi. Doleo
ds Deum eſt. autem liberioris vota Spiritus exaudiri inter rimas
ie ruituri pariter & labantis Temph: Ur ſine Timore
hur, ſerviamus illi, in ſanctitate & juſtitia coràm ipſo;

11 quùm author Templi, atriique fundator exolutis
6 4 à Deo faſcibus, expeditiſque ſecuribus revocetur
iu Plal,8S. 31. à crimine. Ni juſtitias Meas profanaverint, &
mandata mea non cuſtodierint: viſitabo in virga
dei 4 iniquitates eorum: & in verberibus peccata eorum.
Ps Ergo & lumbis David non Principes prodiere, ſed
l.

fœdatum propalam torum ſuum indoluit, ſed

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 21

Verberones, quos non purpura rubere doceat,
ſed cicatrix: quos non ſceptrum fulciat in throno
innocentiæ, ſed virga. Ergo catenis coronam quo-
que decer infrœnari, &, niſi Princeps concida-
tur, concidet? Itäne? Ut ſceleri Reges non fa-
mulentur, ſervorum more lacerantur? Viſitabo
in Virga iniquitates eorum. At quid Regum ſer-
vile ingenium incuſamus, ſi Præſules quoque &
Epheſiorum Epiſcopos non flos reponit Aræ, ſed
ſecuris. Igneſcit Filius hominis vallatus candela-
bris, zonâ ſtringitur, nive riget, cometis inter-
lucet, vomit profluentes, ori telum ſupponit.
An Ethiopas, Scythâſve Dominus luſtraturus;
elementa convertit in machinas? Num Parthis
bellum indicit, aut Orcum prodit everſurus?
Joannes certè fulguranti accumbit intermortuus.
Epiſcopos Aſiæ tanto ſævitiei apparatu, frago.
réque abſtrahet à ſegnitie. Angelo Epheſi ſeribe. Apoc. 2.I⸗
Memor eſto, unde excideris. Age Pœnitentiam,
& prima opera fac: Jin autem movebo candela-
brum tuum de loco ſuo. Horret planè animus igno- Saperior
bihtate noſiræ indolis tant. Chriſtus ergo, utnos vimis mi-
noſiri officii moneat, non ſua nobis vulnera ob- .
jiciet, quibus confoſſus vitam peperit morituris;
ſed noſtras nobis oſtentabit plagas, quibus ſub-
demur, niſi nos flagitui poeniteat? Ergo JESUS confeſſarii„
telo eget poſt clavos, ut concupiſcemtias noſtras nimis
affigat cruci ſuæ? Non ego cruoris ejus eluvione landi.
commoveor, niſi vocem emittar tanquàm vo-
cem aquarum mukarum: & ad curandas animi
plagas ſauciam fruſtraà ille admoverit dexteram,
miſi eam ſideribus oppleat? Pudet edomandæz
cupiditati mortalium penè imbellem ſuo eſſe ha-
bitu Chriſtum, quem ſperneret Aſia pro ſe ſuffi-
xum, timebitque contrà ſe minacem pariter &
bellacem. Adeò Deus quoque, niſi larvetur ſpe-
cie furoris peregrinâ, ſperni potuit à Præſulibus
Pergami & Thyatiræ. Eſt aliquid, ur video,
quod JESUM facere poſſit aut ſeveriorem, aut
gratiorem peccantibus, præter JESUM. Sub-
dentur illi contumaces, ejus non dignitate, ſed
ſeveritate conſternati. Non enim Chriftum expa-
vet, ſed telum, qui inermi reluctatus, pugnaci
dat manus. Et quidem Centurio videns, quòd Awore
clamans expiraſſet, reum ſe eſſe dixit, illumque duci non
Deum eſſe teſtatus eſt. Nos verò Chriſto non““.
commovemur, nmiſi perſonato fulguribus atque
fulminibus. Audi Davidem: Venite, adoremus, Pfſal. 94.6.
& procidamus & ploremus ante Dominum : quia
ipſe eſt Dominus Deus noſter, & nos populus paſ-
cuæ ejus, & oves manus éjus. Lacrymarum vides Confefarii
hoc loco muſium nullis torcularibus expreſlum veri. Ie-
ſolo Divinitatis reſpectu etiam exarmatæ deſtil-
lare. Ploremus, inquit, non quia fulminat, ſed
quia Dominus, quem læſimus, ipſe eſt Deus.
Quod non ceciniſſe tamùm Davidem gratulor,
ſed etiam præſtitiſſe. Nam cædis & aduhkerii à Pœnitentis
Nathano commonitus, quum fœtum ſuprà ſe vera.
fulguribus, lapidibus, atque ſulphuribus ruiturum
turbinem didiciflet, doluit quidem, horruitque,
ſed flagitii fœditate conſternarus, non atrocitate
ſupplicii. Et dixit David ad Nathan: Peccavi z. Reg. 12.
Domino. Non impactam ſui generis trunco ſecu- 15.
rim, non adactum in ſua viſcera gladium, non

Séeveritase

5. David.
peccatum abs ſe gemuit contrà Deum. Dixitque Ibidem.
Nathan ad David: Dominus quoque rran ſtulit
peccatum tuum: non morieris. Verumtamen. Sce-
lus expungitur, ſed ſecuris non ſubmovetur.
Sciebat enim Nathan recreatum iri Davidem ſi
ohere flagitii levaretur, quo uno maximèe oppri-

mebatur. Eluar, & vulnerer. Dum me Deus caia.

Angue

6

22

Angue ſceleris expediat, dedat me Tigridibus
Aper in diſcerpendum. Fœdari timeo, non emori Non
Deum. ità Cain, quem diſcriminis impendentis, non
abs ſe patrati ſceleris tædebat. Eocce ejicis me
hodie à facie terræ. Omnis igitur, qui invenerit me,
occidet me. Struthionum gemitus iſte eſt, & Dra-
conum luctus, quo ſcelus non eluitur, ſed dupli-
catur. Ergo, putreſcente Fratre, & Numine of-
fenſo, potes lugere, Cain, neutrius occaſione
piaculi? Sicarium in te ſæviturum reformidas,
& ſicarium te Fratris non futurum, ſed fuiſſe non
exhorres? Doles, ut video, non criminis occa-
ſione, ſed metu ſupplicii. Ergo, niſi timeres oc-
cidi, non te occidiſſe poeniteret. Nullus Iſaiæ
cCcomminabatur, & tamen ſui ſqualorem oris ma-
IIa. 6 F. lediétis, diriſque proſcindit. Væ mibi, quia vir
Pollutus labiis ego ſum. Extabeſcit Propheta ſui
duntaxat horrore peccati, totôque corpore con-
Amore du. triſtatur, viſo, non telo, ſed Deo. Et quidem
Auri calculo ſine gemitu tulit, ſed oris contagio=-
6 nem ſine ejulatu pati non potuit. Væ mihi. Cur
terreris? Regem Dominum exercituum vidi oculis
meis. Sine lictore, meis ipſe criminibus proſcin-
dor. Incendit mea me labes. Nam intuenti Deum,
ſi vitii ſui ſanies pro lictore, crucéque non eſt,
aut lippit, aut penitùs cæcutit. Et primò quidem
regreffurus ex hara ad Parentem Filius, abſtra-
hebatur à limo, patriæ recordatione ubertatis.
Lue.15. 17. Mercenarin Patris mei abundant panibus. Jur-
Nbil pra. am, & dicam ei . Fac me Rcut unum de merce-
ter Deum. Lariis tuis. Hoc ille conſilio divulſus eſt à por-
cis, ſprevitque glandes appetitu ſiliginis. Ve-
rùm, emenſo itinere, ut Patrem aſpexit, mer-
. cenariorum oblitus, & annonæ immemor, uno
** ſceleris ſqualore diſtabuit. Puduit illum non nu-
nihit quæ. ditatis ac famis, ſed criminis. Pater, peccavi in
var. Cælum, & coràm te: jam non ſum dignus vocari
klius tuus. Nihilque ſubjecit, quo ſuæ ſuccurre-
retur inopiæ à parente. Nimirum itaà naufragio
criminis eſt dehauſtus, ut nullâ ſui parte emer-
geret. Cur acceſſiſti & regione longinqua ſqua-
lens & luridus? Quia Peccavi. Cur parenti ad-
volveris? Peccavi. Quid ab eo flagitas pro te?
Peccavi. Adlegine optas inter ſervos, an inter
fihos reponi? In Cœlum peccavi. Occupavit me
penitùs caligo criminis, quâ diffusà, nihil jam
video, quod arrideat. Extergi cupio, & mundari
à peccato meo. Reliqua poſi tergum rejeci. Am-
Pfal. so,s Plins lava me ab iniquitate mea. Redde mihi læti-
tiam ſalutaris tui. Hæc vota ſunt animi ſuo ſce-
leri illacrymantis. Sedenim aut Fili, aut Pro-
phetæ ſunt vota. Adde & Latronis. An ille ini-
tio refigi petiit ligno, quùm Domino ſupplicaflet.
Tuc.23.39. J tu es Chriſtus: ſalvum fac temetipſum , & nos.
Quod repetivit malus Latro, fortè bonus quoque
tunc dixerat, quoniam ambo JESUM blaſphe-
Niil pre- mabant, quòd ſecum patientibus ſubvenire non
7er Heum. vellet. Latratus iſte eſt blaſphemantis, non pœ-
nitentis ejulatus. Nam, quern ſcelerum poœenitet,
is non patibulum horret, ſed Deum ſitit. Non
ligno refigi, ſed affigi Chriſio precatur. Vulne-
ratur criminibus vehementiùs quàm clavis: nec
Cruce, ſed Numine diſtorquetur. Ideéque ait:
Ibid. 42. Memento mei. Reconciliari ſatagit, non eximi.
Etenim quum und criminis lanceâ fodicetur, eâ
ſubmotâ, non mori, ſed regnare ſe credit in li-
gno. Gratulor ego ſanè Nimvitis eliquatum Nu-
minis fulmen in rorem: ſed eorum me miſeret,
quos amoliendæ calamitaris anxios eſſe ſuſpicor
Jenæ 3. 6. in ſacco & luctu. Iin Ninive ex ore Regis, &
FPrincipum ejus: Operiantur ſaccis homines, cla-
ment ad Dominum: & convertatur vir à via ſus

Gen. 4. 14.

S. Maias.

Ibid.

Fitiur pro-
digus.

Intentis
Febza.

S. Latro.

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

mala. Hactenuùs vox iſta vox Jacob eſſet, ſi voci

Elſaü non miſceretur. Sed Jordani Nilus influxit:
deque ſcelere non odio criminis, ſed calamitatis
metu doluere. Quis ſeit, inquiunt pullati, ſi con- bid g,
vertatur, & ignoſcat Deus, & non peribimus ? .
Fœdaſtis limo Sidera. Flumen Iræ reprefleratis Ninwa,
compacto aggere ex achate & iaſpide, cùm vi.
debamini & via excedere contaminatâ tædio ſce-
leris: verum aggerem perrupiſtis, luteumque fe-
ciſtis ẽ marmoreo, ubi ſaccis non Divinitatis in=
Juriam, quam horrueratis, ſed Urbis everſionem
aſſuiſtis, quam timetis. Rarus ſanè cinis, qui
reatum extergat. Sub Eliſeo Naaman Jordam Siriinalie
immerſus eſt, non ut elueretur à Culpa, ſed ut ereri
perpurgatetur à Lepra. Miramur autem adiri flu-?habus,
men non morum ſtudio, ſed curâ ſaneſcendi:
quando ad JkESUM fontem aquæ ſalientis in
vitam æternam, undique accurrebatur, voto tan-
tùm convaleſcendi à morbis? Nam ſi Magdale-
nam & Nicodemum excipias ac Latronem, quis ne*
Chriſtum convenit, ut cordis ex eo vitam hau-
riret? Venit mihi in mentem fugiens à Labano Spirksalis
Jacob, & libet lacrymari. Num, inquies, ab- altase⸗
ſceſſiſſe doles Patriarcham & Tentorio, quod Pan- age gea
theon videri potuit Meſopotamiæ. Commora- §. Zaces
tum ibi eum tandiù doleas, & tardiùs indè ex- arir⸗

. . . 6
ceſſiſſe: cæterùm gratulare fugienti, quòd ali-

quando emerſerit à colluvione Monſtrorum. Illa-
crymor ego tamen fugienti. Fortè quòd & Pa-
rentis domo Idola ſecum Rachel avexerit, ag-
ménque Patriarchæ contagione criminis viola-
verit? Lugeo fugam Jacob, non Rachelis fur-
tum. Nimirùm doleo, quòd tentorium Soceri
horruerit Jacob, non idolorum ſuperſtitione pol-
lutum, ſed vultu viri ſubtriſliori paulò ruſticius.
Video faciem Patris veſiri, quòd non ſit ergà me, Gen.2
Ricut heri & nudius tertius. Jurrexit itaque Ja-
cob: & impoſitis liberis, ac conjugibus ſuis ſuper
camelos, abiit. Ergo, niſi turbidior in te fuiſſet
Labani frons, conſenuiſſes, ut video, in domo,

ue ſcatebat idolis. Non pelleris Sacrilegii tædio;

ed odio Inhumanitatis. Potuiſſet tibi Penur
Monſtris tentorium non diſplicere, ſi tu Labano
diuturniùs placuiſſes. Ecquis crederet à fano pro-
fugere Patriarcham, peroſum non Idola? Aufu-
gis à ſede Belial, non indè extruſus impietate
Simulacri? Itaà eſt. Stimulatur ad fugam Jacob
Soceri exaſperatus Barbarie, non Beciphego
ſtomachatus turpitudinem. Hanc tulit decennium,
illam triduum non pertulit. Animadvertit faciem
Laban, quòd non eſſet erga ſe, ſicut heri & nudius
tertius. Triduum dixeram? Nec horariam pati
potuit in Socero turbulentiam oris. Inter ſaxa,
idolaque viſus eſt ſibi belliſſimè navigaſſe. Solvit
raptim & Syrtibus, non ſaxorum metu, ſed fron-
tis nubilo exanimatus. Tot ſepto Idolis Jacob
odiſſe aliquid libuit, quod Monſtrum non eſſet?
Muniat proindé Chriſius Paralytici Caſira non
aggeſtu Arcæ, atque Altaris, ſed Grabati ac
Borticuum objectu: qui peccaturus fortè eſſet in
Thure, Piſcinæ recordatione ſervetur à Scelere.

DOMINICA II.

QUAyDRAGESIMX.
Er reſplenduit facies ejus ſicut Sol: veſti-
menta autem ejus facta ſunt alba ſicut

niæ. Marth. 17. 2.
Nun-

u ſoe
n ſtnis
i ka
Hulls
teſt.
zun
„inriie
d e

oni ns,
nt (als;
„ us la
76 m
nr elus
in es S
lel, 9
les Cor⸗
let, e
fr. ne. E
. inniar
Gucen,
ee Ppalere
mneito,
Nl. Er-
edar in
ſo e
li Heen-
etar, n
n d
Refkunn
lee in
Uue
Arente,
lig & bl
elidete
Tüm arnn
lacn ppr
lrum ig
Vernat ta
Abtuunna
ta,
t. lcctrnuc
Urnn
n ad
hen Ppe
Dudyen
A Dowentis.
ſulerne,
Nermn F
niher ,
„üuctbins
aigue
Kuni
N
n Endord
N Gücnen
ſce ſin
. 1 Naden
P d lant
e .5
e nuler
lc
uch
, illud
1 ci

el
in de
,
Unnn l.
lel⸗
n
inmu .
Mrutr.
Crun Wi
Akün
I Nlint
tenin,/e
icel
rintit
o, inn
riegien
ibi en
u uen
aülmn
ch A.
galeh
hezeg
rceoninn
nifein
en
Writunſ
lerlny
l n
tin
l⸗
1
mondht
(Am
Ctn6
Grechin

14 eee

Nicß

N.

—

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 23

Famæ NOdue chlamys eniteſcet, miſi vultus emi-
cura. carit. Nam innocentiæ reſidentis in mente
Petcata proles eſt Nitor, qui oris habitu „ verbiſque no-
datere non ſtris profunditur. Ergo animus locupletandus,
en, ut fama effulguret; quo atrato, fuligo criminis
nullis amoenari aut pigmentis aut coloribus po-
teſt. Id elucet in cœlo, quod Sole colluſtratum,
quamvis vaporibus integatur, diem tamen per
telicitas illvVitas, obſtantéſque nebulas tranſmitct. At ſi
Dignitas Sole deſtituatur, licèt innumeris ſeie ſideribus co-
vera. mat, noctem circumfert, & tot ſeptum fulgori-
bus pullatur. Idem planè accidit Philoſopao:
qui virtute dives coronam retinet in catena: q8
orbatus ſqualet in exedra. Loquatur licèt gem-
Perſecutio Mas, Therſites reputabitur etiam ſub pallio So-
non nocet. Ccratis; & quamvis oracula proferat, non Apol-
Perheeu. linis habebitur adytum, ſed ſpelæum Polyphemi.
rore & Contrà vel retruſus in luſtro Phocion, vel de-

Fervor.

Murnmu. preſſus Solon in fornice, videri poſſent Legiſla-
v. . . R—— . .
aſterum. tores & Sapientes. Non enim itaà virtus atrari po-

teſt, quin candicet, ſuôque ſe & colore prodat,
Kcele. 8. . & odore. Qapientia hominis lucet in vultu ejus.
Accuſa- Trahe batur in jus Stephanus, non ut diem dice-
nones in. ret, ſed ut noctem perferret accuſationis tererri-

"ide ſer- mæ. Ergo blaſphemiæ accuſabatur, catenis one-
nantur.

§. Stepha-
nus,

injuriarum caligine ſuperſit luminis innocenti
quidem, ſed damnnato? Tantùm, ut major ſeipſo
Act.6. 15. appareret. Intuentes eum omnes, qui ſedebant in
concilio, viderunt faciem ejus tanquàm faciem An-
geli. Erupit in frontem, genaâſque nitor, qui gliſ-
Cebat in pectore. Et quemadmodùm ſuâ ſponte
flos & ramo prorumpit vitæ index in Arbore:
Itaà latentis in animo gratiæ fulgor in genis eni-
teſcat, neceſſe eſt. Ar Arbor verè floret, Auſtri,
ut ta dicam, blanditiis delinita. Virtus verò
Stephani hyeme, & quidem ſummâ, vernavit:
nec in Sanctuario effulſit, ſed in Concilio, flo-
ruitque non blandiente Auſtro, ſed Boreâ per-
furente. Quis non miretur inter delatorum latra-
tus & blaſphemantium toxica non pallere, ſed
renidere Juvenem, Levitämque in Angelum re-
fingi, non cùm pfaliir, ſed cum moritur? Ve-
rùm ærumnarum hyems illa fuit, quâ virtus non
tam opprimi, quàm excoli conſuevit. Volo ſce-
lerum rigere brumam, in qua tamen pudor non
vernat tamtùm, ſed æſtivat, &, quaſi dixerim,
autunnnat. Dextrariolis, & lilis, & inauribus
compta, myréôque delibuta, ampliatæque a Deo
& Zuaditb. pulchritudinis mitore ſeipsa venuſtior Judith in
Affytiorum caſtra transfugerat & Bethulia. Nihil
non ad laſciviam compoſitum in Fœmina. Ta-
men apparatus ille tantus luxuriæ abdere nequiit
Pudorem Viduæ, ſuppreſſum fucis, obrutumque
Idihu pigmeentis. Holophernes dixit ad Vagao: Vade, &
i. Juade Hebræam illam, ut ſponie conſentiat habitare
mecin. Fœdum eſt enim apud Aſſyrios, ſi Frmina
irrideat Virum, agendo ut immunis ab eo tranſeat.
Et druibitas, quin tibi ſuccumbat Fœmina, tantis
Bona late- expuſgnata luxuriæ machinis, ut non Judith, ſed
aſan: Heletia videatur? Ecquando proſter Principi Fœ-
mina, ſi captiva, ſi pigmentata Victori non paret
Rervor s in ten torio ſuo, oppugnat præſertim, & ad de-
icee ditionem adactd patrid. Nonne fuci Libidinis
eria, to. Obſides ſunt? Nonne cirri vincula ſunt ſervien-
bus tis Puclicitiæ? Nonne dedititii Pudoris ſtigma-
Derſeeutio. ta ſunt „ pigmentatz ornamenta, phaleræ-
num veme. que mulieris? Ita. Sed in Judith frangebatur ro-
. pur illud lib dinis vi pudoris regnantis in ani-
mo. Guſpexit Aſſyrius fucum iibi fieri per fu-
cos, illudique ſibi ſenſit ſcenâ illaà planè ſce-
nicà laſciviæ. Videbat genarum, veſtium-

rabatur, inceſicbatur maledickis. Quid in tamta

que intemperantiæ oris, frontiſque habitum non
congruere. Latet, inquiebat peritiſſimus Leno,
inter Angues Lilium. Subeſt laſcivienti togæ pu-
dor prætextatus. Video Hebræam aliam habitu,
aliam verò animo eſle. Viduæ calamiſtri, non
ſenſus, laſciviunt. Timeo, ne Moſes lateat in
Sileno. Latent, latent præcepta in licentia: &
quæ putatur unguentatæ libido, ira eſt & ſævi-
ties pudicæ in licentiam. Unguentum illud non
annona eſt veſparum atque fucorum, ſed vene-
num. Meum viduæ balſama cruorem ſitiunt, &
quam fore credidimus parandis illecebris Apem,
Hirudo eſt, quæ me exhauriet. Utinàm iſthæc
Helena non excreſcat in Equum Trojano parem,
quo debellemur. Aliquid parturit, quæ & pul-
chra eſt & vidua. Si enim Cupidine incendere-
tur, viri cineres ociùs exufflaſſet. Suſpicor, ne
illa Venerem ſimulet, ut Cupidinem pariat, à
quo phaietram, telâque mutuetur, quo citò con-
vertatur in Palladem. Mihi crede, Vagao, tu
Fœmina es, & illa Vir, nec Thyrſum vibrat, ut
laſciviat, ſed ut vulneret. Non Fido Veneri, qu æ
Bacchum odit & Cererem. Jejunat & laſcivit?

Hebræa eſt, non Cypria: nec emerſit è mari,

ſed meo mihi nau ragium parat in ſanguine.
Hoc illa ex æquore cupit emergere, ut inferuis

meis proludat triumpho ſuo. Vade ergo, & ſua-

de Hebræam illam. Debet mflecti, quamvis vi-
deatur laſcivire. En ut tranſluxerit Pudor Viduæ
etiam per phaleras Mererricis. Nimirum opobal-
ſamum ſentitur, quamvis non ſpectetur. Quæ Can. 3. 6.
eſt iſta, quæ aſcendit per deſertum, ſiout virgula
Jumi, ex aromatibus myrrhæ & thuris? Non thus
eſt Virginitas, ſed compacta è thure Viga. Illud
enim, ſi non uratur, poôteſt non ſentirj. Fumi-
gantem verò ex aromatibus Virgam quis ità pre-
mat, quin fragret? Proſtat virtus in genis, &,
ſi eam mente circumferas, præferas quoque il-
lam neceſſe eſt, tum ore, tum dexterd. Exierunt 1. Mach.ii.
parati in præliumn. Et videntes hi, qui inſecuti 5o.
Jfuerant, quia pro anima res eſt illis, reverſi ſunt.
Viden'’, ut generoſitas in vultibus emicuerit; quæ Exemplo
quamvis regnet in præcordiis, apparitores ta TWe.
men habet in genis. Quàm eſt agreſtis, aſpera- .
que concharum teſta! Orificii tamen lævore . yre
nitoréque ſuſpicionem faciunt retruſæ gemmæ ſub
ſcabritie. Denique margariti libidine urinamur:
conchàâſque legiinus ſpe gemmæ, haud peroſi
aſpritiem teſtæ, ex qua deiſteſcentis nitor Unio-
nis ſi non prodit, proditur certè fulgore latebræ,
non ita larvatæ, ut ſuus eam margo non deſigner.
Huc facit incuſſus Joanni horror, ubi provolu-
tum ante ſe JESUM ſuſpexit. Etenim cuùm in
eremum Joannes ſeceſſiſſet, indéque acceſſiſſet
ad Jordanem, enatum quidem ſciebat Chriſtum,
ſed eum minimè noverat. Et ego neſeiebam eum. Joan.
Ned qui miſit me baptizare in aqua, ille mihi di-
xit: ſuper quem v'deris ſpiritum deſcendentem &
manentem ſuper eum, bhic eſt, qui baptizat in
Opiritu Sancto. Ergo per Columbam deſignari Aodetzia,
Chriſtum oportebat, ut Joanni ejus Divinitas Eerecun-
ſanctitate Alitis innoteſceret. Et tamen, quum en
Spiritus ſuprà Dominum non ante conſtiterit „
quaàm deſcenderit & Jordane, diluendum à ſe S. Zoeannes
Chriſtum Chriſii inſcius Joannes expavit. Tune Bittäße.
venit J E UVSad Joannem, ut baptizaretur ab Matth
eo. Joannes autem prohibebat eum dicens , Ego à .
te debeo haptizari, & tu venis ad me s Heus tu chr hu,
quid cunctaris? Cur hæres? Quate illum non apisgasue.
demergis? Chriſtus eſt. Atqui necdum Coelum
diductum eſt, nec eum Ales inſedit. Nam, ur
Matthæus ait, Baptizatus autem JESTTS confeſtim Ibid. 10,
aſoen-

1.33.

Ze

24
aſcendit de aqua, & ecce aperti ſunt eéi Cæœli: &
vidit Spiritum Dei deſcendentem ſicut Columbam.
Undè ergo in ignotum reverentia? Nimirum
præceperat venientis ad ſe Chriſti Divinitatem
Joôannes ex inceſſlu, vuhuque Domini. Agnovit
in accedente non maculas ineſſe, quas exterge-
ret, ſed lavacrum ſcatere, quo ipſe meliùs lava-
retur, quàm Jordane. Ergo Columbæ incubitu
deſignandus, ſui jam majellate & ſanctitate vul-
tus prodebatur: ideéque teſtatus eſt candorem
lavacrò non egere, & portentum fore, ſi pro-
Hluens immitteretur in fontem ſuum. Adeò, etiam
quùm tegi vult Virtus, latere non poteſt, ſed
ſcintillas, imoò fulgores ex ſe vibrat, quibus etiam
inſcii perſtringantur. Veſtis ipſa, quamvis luxu-
rians haud laſciviret in pudico, ſed quandam tr

a-
heret Caſtimoniam è temperanti. Palla, & rhei

da, & ephebi, ſi probus es, ut turpiſſimi lirnt .
recudentur in alienam à ſuis moribus ſpeciem.
IIa. 55. 12. Montes & colles cantabunt coràm vobis Taudem,
& omnia ligna regionis plaudent mantt. Pro ſa-

Ege liuncula aſcendet abies, & pro urtica creſcet myr-
vis 15. Enitnverô ſales, & ludus, & phaleræ in
vera. Pudica non ſcurrilitatem ſcaturient, ſed tempe-
rantiam. Luder, ſed eâ verecundiæ digmitate, ut
Vrvdy⸗ ludus ſit pro palæſtra. Orgabitur: ſed torquibus
Omnia Venus diſtorquebitur; ſed crinibus Cupido vin-
Jaſtis oo cietur; ſed ſerico non vermis flagitii ereptabit,
erantur

, onum. aut tinea licentiæ, at-Turtur in eo plumeſcet Ca-
ſtimoniæ. Verbo, urtica myrtus erit. Cur? quia
Zeka, anz. myrtus non myrtus eſt in Pudica, ſed viola.
bil imea Quæro enim, cur abreptâ in domum Pharaonis
det, (. Sard non eà ſtatim abuſus ſit Princeps. Scio illum
taiionum. à Deo flagellatum, ſed non illicö. Nam Abra-
Gen. 12. 19. hamo di gratificati ſunt potiundæ ſpe Fominæ.
Gen. 12.i6. Abram verò bené uſi ſunt, propter illam. Nimi-
Familia- rüum, ut in exita Pharao à libidine abductus eſt
Faglant. virgis: ità Pudore Fœminæ pullulantem in Re-
us. ge laſciviam dixerim retardatam. Solicitabatur
„pulchritudine Saræz Rex, & inhibebatur integri-
Religioſas . . 2. 8
in agla, & tate. Urebatur & frigebat, tam ore mulieris in-
Vna mixia Ccefius, quàm verbis ejus temperantior factus.
Zea e⸗ In morem ſiquidem Etnæ Szra, & cute flam-
zationam Mmas eruckabat, & moribus, geſiiſque ningebat.
remedium. Prædonem ſuum, dùm raperetur, illigabat, &
Sara.
Mirabatur captivum ſe Pharao prædæ ſuæ: ſiu-
pebâtque mulieris vicinid factum ſe eſſe Caſtio-
rem. Quæ iſta, inquit; Venus eſt, cui propior
factus recedo à Venere? Uror pariter nive fron-
tis, & congelaſco: & quàm me rubor genarum
incendit, tantùm eo igne refrigeror. Quis enim
tantà Foœminæ venuſtate non exardeat? Quis
verò verecundià Fœminæ tantâ non regelaſcat?
Inſequor pariter Hebræam, & refugio. Quèòd ſi
rubore Saræ meus in me Amor compeſfcitur, in
mari rubro, ante Pharaonem, Pharao naufra-
gatur. Sed ego feliciter pereo, qui Fœminam
ejus inhibitus verecundià non depereo: peribit
ille calamitosè, qui Hebræos perditum ibit, ut,
quos Oceanus reveretur, eos gyptus peſſun-
det in ſicco. Ergo in genis Saræ libido Regis,
Perſeckrko⸗ quaſi in rubenti Pudicitiæ pelago naufragium
niuna veme- agit, ut ſciamus, & Cyprio & mari prodire Ve-
dium viee nerem, & in mari rubro extingui Cupidinem.
Innocemis, Ade Pudicitia etiam captiva de ſuo raptore
Hemines triumphat: ſi tamen pudor animo inſit, qui et-
et imen jam abditus abdi, retrudique non poteſt. Et un-
nogere non dè factum exiſtimas, ut falsò compertus adul-
Paßum. terii Joſeph, advena, mancipium, & damnatus
tantam ſtatim iniret apud Præfectum carceris gra-
CGen.39.22, tiam, ut pene regnarer in catena? Qui tradidit

Gratiæ
cooperan-
dum.

cui licebant omnia in ſfœminam, libebat nihil.

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

in manu illius univerſos vinétes, qui in cuſtodia
tenebaniur, & quicquid fiebat, ſub ipſo erat. Per-
fidiæ reus erar Adoleſceng, quôd humaniſſimi in
ſe Domini uxorem violare tentaſſet. Ab irato &
locuplete conjectus erat in foveam. Nihil pro ſe
dixerat Præfecto. itas, conditiôque ſervilis, &
tumor prælecturæ accuſationem ſubſignabant.
Attamen eluxit in nubilo Iris, Pudérque atras
per tenebras/fulguravit. Ut enim è ſierquilinio
Narcifſus/hon rarò erumpit, auct floris grati
ſqualore cunarum: ità Joſephi claruit innocen-
Wis infamiæ tenebris ſpecioſior. Adſit ani-

§. Joſeph.

tia, z
mo /Wirtus, &, quamvis obruatur, illicò emerger

opülentior, margaritas, coraliâque & naufragio

nacta. Videamus, ut iis ſit aucta Opibus virtus

in Paulo. Melitam, cùm appuliſſet Apoſtolus,
diriores littoris procellas eſle ſenſit, quàm æquo-

ris. Cuùm congregaſſet, inquit, Paulus ſarmento- A a8 .

rum aliquantam multitudinem, & impoſuiſſet ſu-

per ignem : Vipera à calore cum proceſſiſet, in- S& paulus
vaſit manum ejus. Cui pepercerant Phocæ, An- Melue,

gues non parcebant: & naufrago ignis, quam
mare, nocentior effecerat, ut procellas poſt nau-
fragium optaret, quando ſæviora ſuſtinebat Sar-

menta in littore, quam Syrtes in pelago. Ut ve- Ibid

rò viderunt Barbari pendentem beſtiam de manu
ejus, ad invicem dicebant: Utique homicida eſt
homo hic, qui, cum evaſerit de mari, ultio non
ſinit eum vivere. En obrutum Apoſtolum! Et
ſanè videri poterat parricida, qui etiam culeo non
inſutus, undique allatrabatur, & commordeba-
tur à Vipera. Et quæ, rogo, Vipera? Quam
exuſti palmites produxeram, ut undè botryones
olim eruperant, indé Angues proſerperent. Vi-
des, ut decolorandæ Pauli famæ elementa con-
ſpiraverint univerſa, coieritque ignis cum unda,
ut ne in littore quidem conſiſiere liceret Apoſto-
lo, cui Libya obtigerat procul ab Africa, gnitos
ferenti Serpentes non in ultionem ipreti Manhu,

ſed in ſolatium Naufragii declinati. Miſeret ne Perſecuns
Pauli, quaquaversum oppreſſi. Videamus tamen, "on nocef.
quò tempeſias evaſerit. Diu autem illis expectan Ibid. 6,

tibus, & videntibus nihil mali in eo fieri, conver-
tentes ſe, dicebant eum eſe Deum. En partam
Paulo immortalitatem vulnere! Tibicen An-
guis eſt ianocentiæ latentis in Paulo, cujus pa-
tuit integritas & morſu. Fuit illi pro pharmaco
toxicum: utque Jonæ fuit Cetus pro Cymba, ità
Paulo fuit Serpens pro Patrono: Qui eum mo-
mordit, ne à barbaris morderetur. Converten-
tes ſe, dicebant eum eſſe Deum. Sanior laniena
Anguis eſt, quaàm illecebra. Nam Divinitatem,
quam blandus falsòè Evæ ſpoponderat, eam ſæ-
vus Apoſtolo conciliavit. Adeò à Serpente ſatius
eſt morderi, quàm paſci: & virulentiora Satanæ
ſunt poma, quàm vulnera. Siquidem deridetur

ſaginatus Adam ab Angue: Commorſus à Vipera

Paulus Deus Melitæ ſalutatur. Diſce iniquorum,
qui Eccleſiæ ſunt Aſpides, plùs horrere delicias,
quàm injurias: quando pomo Anguis emoreris,
& morſu Viperæ Deus es. Dicebant eum Deum
eſſe. Diſce binc quoque, ſuos non deeſſe Evan-
gelio Hercules ſed clariores, ſanioréſque, qui
de Monſtris ludant. Ad extremum diſcito,
premi quidem Innocentiam poſſe, ſed op-
primi non poſſe, quin naufragio enatet, quin
igne effulgeat, quin ſaneſcat vulnere, quin
angue pro ſui triumphi præcone utatur. Deus
ergo Paulus per Viperam creditur. Debue-
rat tum ſane Vipera cum Dracone fœderari,
ut tertiam tum quoque ſtellarum partem è cœlo
in Inſulam detraherer, non ut Sidera deprime-
rentur

Fentor
ſoolum
len
Puul
nacußn
hritalts
nei
105 ips
nie In
1e, ſec
ginis .
Vipera⸗
ſelicion
vando
Human
1oo
iera,
grbelle
aeun
ſe go
Zuun ſ.
li, Ee
10
ſigo⸗
l, ſe⸗
GI9 Elit.
u.
Paei
U lon
ries
Pfone
tann h
ule/
e N1 ,Mi
lurion
Den c
Ollno
ue! 8
Pettltt
len,
ſenem.
Gir
ſacta
vam
Ndar
=
pen
Uer. “
lenm
latign
lur
ile
, ſh
Whels
Ii,u
ſeleri
dan e
ondr
mil
1ls kan
Eerern
l, ſan 0
Nerun
leren,
lin „
h ien
Nute
Ng,
Rn l

enſg
ect
lni
bi⸗
i
ti
lk
nnd
lrc
Uhnedin
e
diti,
nn ui
Men.
he
ſenagt

rentur in Orcum, ſed ut rapiendum in cœlo Apo-
ſtolum & illò deducerent, & ibi quaſi morta-
lem Deum circumſtarent. An non Moſis Angui
Pauli Viperam prætuleris, quæ non modèô phar-
macum conficit ſi paſcat, ſed tantæ eſt ſalu-
britatis, ut Deum faciat, quem vulnerat? Pur-
puraſcit ſud plagâ Paulus, factus inter barba-
ros ipsd Clarior injurià, uſus Viperà pro con-
cChylio. Ea enim Virtutis vis eit, ut pro ſa-
nie muricem hauriat, non modò è& vulne-
re, ſed etiam & veneno. Porrò Deus, ope Vir-
ginis, habitu invenitur ut Homo: Paulus verô
Kulen Viperæ laniatu par Deo habetur. An dicemus
Pduin feliciorem Dei Matre Apoſtoli Serpentem eſſe,
Apn quando illa ſuo lacte Divinitatem deñicit in
Nunane Humana, hæc hominem extulit in Divina vene-
ſrng no ſuo? Procul à me hyperbole, quàâ Virgini
Plſiſet Vipera, & flori toxicum antefertur. Sed non
eſtſe⸗ procul ab Innocentia vis ea, quæ Monſtris col-
Die HuH luctetur, & ſibi paret & Vipera non modò vitam,
gnt,lan ſed gloriam. Profligatus es, Phidia, qui ſa-
dn xum ſcalpro, injuriâque in Alexandrum refinxi-
lrid. ſti, ſed mutum & imbellem: quando genui-
len lie no & commorſu Vipera Deum facit & nau-
“ frago. Sed utl dicebam, non Reptilis vis ea
eſt, ſed Virtutis, arduum per obſtantia eni-
tentis. Et bellabunt adversum te, & non præva-
lebunt. Nequicquàm ergo innocentiam oppu-
gnaverit im probitas, quæ decolorari non poteſt,
niſi ſuum ipſa ruborem projiciat. Cæterum col-
luvies univerſa reſtagnantis in Æ.gypto ſeun Ba-
bylone profluentis, unam verecundiæ purpu-
ram haud infuſcare poteſt, aut foœdare. Aquæ
multæ non potuerunt extinguere charitatem, nec
Can. 8. 7. Rumina obruent illam. Quantumvis torrentium
eluvionibus incurſetur Palæſtina, nunquàm ta-
men demergetur. Nam ſi Arca luſit in cata-
clyſimo, accuſationum profluente Virtus obrue-
tur? Suſannam intuere, in Syrtes Seniorum
perflatu impactam, indè tam feliciter enavigan-
tem, ut ſuam ipſa naufragari coëgerit tempe-
ſtatem. Nam colluctata non uni voragini Pudi-
ciuæ Oneraria, peme hauſta Quadriremis ſuæ
facta eſt Charybdis & Scyllæ Vorago. Nun-
quàm enim ità Virtus obnubitur, ut non eluceat.
Nudata, cæſâque à vigilibus Sponſa Urbem obi-
bat. Cui ſucclamanti, Nuntietis ei, quia amore
langueo, Sionis tirunculæ reclamaverunt: Qua-
lis eſt Dilectus tuus ex dilecto, & pulcherrima mu-
lierum? Pulcherrima, quæ cruore oblita, ſpo-
liatâque theriſiro, ipſimet genitrici ſuæ horrori
eſſe poſſet præ ſqualore nuditatis & ſanguinis!
Ità: pulcherrima ſalutatur in pædore, injuriâ-
que ſtragis. Eſt enim nitor amimi invulnerabi-
lis, fulgurâtque è& nubilo Sol, qui objectas ſibi
nebulas tam artifici, felicique induſtrià colo-

i, An Jer. 1. 19.
Kelnl .
noletn
Omnadtr
eu!
E bonne
genn .
erenual⸗
ondt,
tetr.
fia s
en Mh
Mleetne;
Mstale
erpelrz
ei,Ce⸗
En nn
Ttien r.
0, ulr
0 Paman
Cjrtſi
eum M.
nenen.
nr Eun
Mynnarn,
4, ein
Pent
oe: d
mn Ceritun
i e
eigvomm,
gſe Clcgj
Gendith
n Nem
S
e N
n An,

Can. 5. 9.

lTbidem.

velleris inhalata fex illa traducta videatur. Spira-
bat neſcio quid regium frons illa cruentata, &
candor animi etiam in lvore niteſcebat. Imò
cùm illa cæſam ſe liberè, ingenuéque non à ſica-
riis fateretur, ſed à cuſtodibus, non tamen qua-
ſi à fulgurita abſceſſere Virgines, quaſi facturæ
ſeveritati vigilum injuriam, niſi forent in cæ-
ſit ſam contumelioſæ. Imò quùm illa diceret: Inve-
e nerunt me cuſtodes, qui circumeunt civitatem:

e/N percuſerunt me, & vulneraverunt mertulerunt pal-
e .

Tbid. 7.

D lium meum mihi cuſtodes murorum; clamaverunt
1. Ibi 4 3 e .
„, 3 . . mawvit .
he id. 17. interritæ: Qud decli Dilectus tuus & quære-
elti mus eum tecum. Quid abſterrendis virgunculis di-
c Proee ci potuit atrocius, quàm manu vigilum & re-
“W Zaſt⸗ en bentam & vulneratam erronem Foœminam? Ni-
1etn⸗ rum., . Lib. ſi
Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag

rat, ut in lanuginem, candorémque goſſipii ſeu

25
hil illa tamen de ſuæ opisione virtutis ami- Superior
ſit irrogati ſeveritate ſupphenm. Sed damnara gra- =l
tior, & pulchrior eſt cruentata. Tanta eſt inte. z.
gritas Innocentiæ, ut ſalva quoque eſſe poſſit in
vulnere, nequeâtque telis vigilum deturpari. Do-
leo autem nudam fulgere virgunculis Sponſæ
virtutem, ſociarique cælæ à præfeétis Fœminæ
filias Hieroſolymæ; quùm Gigantes vicimiam
quoque exhorreant Innocentis fulguriti. Do-
leo & impavidas eſſe Virgines deducendæ Spon-
ſæ, quam errantem murorum Cuſtodes ſau-
ciaverant: & reſilire Heroas à Levita, ſi eum & Petrus
fortè Prætoris ſibilus afflaverit. Ideò Petrus Re-
gis vinculis exemptus ad domum Mariæ Matris gauperior
Joannis conceſſit, ratus conſtantiorem fore Foœ- ſiuos tise
minam excipiendo transfugæ, quàm Centuriones“
& Scribas. Conſideränſque, inquit, venit ad do- A& n. 12:
mum Mariæ Matris Joannis. Pulſante autem eo
oſtium januæ, proceſſit puella ad videndum nomine Homines
Rhode. Et ut cognovit vocem Petri, præ gaudio non von fimen-
aperuit januam, ſed inirò currens nuntiavit. Cum
autem aperuiſſent, viderunt eum, & obſtupuerunt.
Non modò Aſylum ſibi Petrus in Fominæ domo
conſtituit, ſed, ttipudiante ad adventum ejus
ancillà, viri obſtupeſcunt. Erat plane & ſervæ
ſtupor, & lætitia viris convenientior. Verùm
utli à Chriſto receſſere diſcipuli, & ei mulieres
adfuere: ità infirmiores propugnandæ virtuti vi-
ros, quàm fominas, perſæpè experiere. Æſtus
nos verò huc Sponſæ impulit, cujus inſuſcari venu-
ſtas nullis contumeliis, plagiſque potuit, quin
oculis Filiarum Sion reniderer, eſſétque pulcher-
rima. At quemadmodùm nullo ſqualet pædote,
ſitůque Virtus, ità illuviem ſuam nullis coho-
neſtare fucis Improbitas poteſt. Atratur in byſ-
ſo, ſqualet in purpura, horreſcit ſub cidari, ſæ-
tet in thure, auro, gemmiſque obſoleſcit. Nam
ſi Jacob nullis tunicis, togiſque Eſaü, nulliſve
hodorum villis, ullaque dapum conditurâ ità in-
volvi poteſt, ut feritatem Fratris ſimulet, ſuàm-
que ſDohritar Innocentiam, ſed tantà Primo-
geniti oneratus luxurie phalerarum & pellium,
voce tamen proditur, patétque lippienti. Num
Pudoris flagitium integi byſſo arbitraris poſſe, ur
lynceum fallat Abrahamum, qui Chriſti quoque
diem, qui tum videri non poterat, & ſalutavit,
& vidit? Habet, ut Virtus, ità quoque Impro-
bitas notas ſuas, quibus deſignatur. Age, quanto
colorum lenocinio ſuis Anguis ereptat & late-
bris! Videtur quaſi ſegetum Iris & Coœlo in
Agros ſubmiſſa. Corio pigmentata, vibrantem
& faucibus molliſſimis linguam tanta profert ille- Pecata la⸗
cebra, ut innocenter videatur, & ſine fragore eKene⸗
ad intuentium delicias fulgurare. Horret tamen! Mune-
animus, viſo reptili, nulléque perfidiæ experi-
mento, peſtem in Monſiro, non lenocinium
eſſe ſuſpicatur. Reſilimus proindè à nitore corii,
quaſi non Iridem dorſo, ſed Erinnym pigmen-
tatam præferat Serpens, cujus aurum oris, ve-
luti Averni ſcoriam, exhorremus. Nimirùm
proſilit veneni ex auro malignitas & virus non
ità, ſeu metallo, ſeu metalli fulgore perſo-
natur, quin horrorem incutiat. Vis Aſpidem
intueri renidentem, ſed inviſam? Ad effuſionem
diffracti à Magdalena alabaſtri proſilit ex accu-
bitu Judas, vocémque planè auream emiſit.
Ouare hoc unguentum non veniit trecentis denariis »
& datum eſt egenis? Quid dici potuit incorrup- Nan- 12, 50
tius? Attamen plauſoribus caruit effatam, adfuit-
que ex auditoribus, qui larvatam iniroſpiceret
Rapinam Liberalitati mendaciſſimè ſupponi. Di-
xit autem boc, ait Joannes, non quia de egenis

0 berti-

Ibid. &.

26 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

pertinebat ad eum; ſed' quia fur enat, & loculos ha-
bens, ea; qua mittebantur, portabat. En detractam
latroni perſonam, quâà furtum inducebatur, Re-
ligionis & Philoſophiæ habitu palliatum. Aqui-
la nimirùm Joannes eſt, qui aciei perſpicaciA,
quid lateat in cura inopum, deprehendit. Quòd
ſi circumamictà libertalitate Rapacitas æquatur
Latrocinio, quæ ſupereſt aut larva ſceleri, aut la-
tebra, in quam, ut nobis imponat, abſtrudatur?
Ægrotanti ut medicinam conquireret Filio Jero-
boamus, uxorem, faſtu Principis poſito, ad Ahiam
Prophetem ablegavit in Silo. Ergo ancillari indu-
ta tunicà Princeps plenam panibus, melléque
ciſtulam infuerat brachio. Neglecta, & incomi-
3. Reg. 14. Tata Prophetæ fores advenerat. Cum ergo illa,
5. inquit, intraret, & diſſimularet ſe eſſe, quc erat.
Audivit Ahias ſonitumt pedum ejus introënniis per

oſtium, & aite Ingredere uxor Jeroboaum, quare

aliam te eſſe ſimulas? Ego autem miſſus ſum ad ie
durus nuntius. Qui mortui fuerint de Jeroboam in
civitate, comedent eos canes: qui auutem mortui Jue-
rint in agro, vorabunt eos aves. Latere non potuit
Regina, quin à caligante deprehenderertur, quatn-
vis Oſtiariæ propior, quàm Reginæ videretur.
Ea eſt Improbitatis virulentia, ut nullis medica-
ri poſſit, aut leniri ſuccis. Ut enim aureis tin-
unnabulis Pontifex noſcebatur Templi adyta in-
greſſurus; ità ferreis proditur tintinnabulis pravi-
tas animi, quæ filens quoque vocalis eſt, & in
probrum ſuum non ſonora tantùm, ſed ſtrepe-
ra. Enitendum eſt, ut ſentinam ſceleris ejicias
animo. Nam ſi fex in eo flagitii deſidat, nullis
relevabitur foztor unguentis, qui indè inhala-
tur. Nec ſi tota tramſponatur Arabia in pollu-
tum, corrupti Mephitis animi corrigetur. Qui
PlIal. 139.2. Cogitaverunt iniquitates in corde = totd die conſti-
tuebant prælia. Acuerunt linguas ſuas ſiout Jer-
Pentis. Viden’ ut abſtruſa præcordiis vitioſitas ità
erumpat, ut belli ſeſe fragoribus prodat, explica-
tiſque ſignis adefſe ſe non fateatur ſolùm, ſed
inclamet. Quid enim ità perſtrepens, ut prælhium?
Corde ſcelus concipitur: ſed icelus corde non
ſapprimetur. Thebanæ ad inſtar ſationis, quod
Os terræ infoderis, in Loricas & Cohortes expul-
lulat. Qui eogitaverunt iniquitates in corde totâ
die conſtituebant prælia. Quâ Joſephi Pudor te-
ctus eſt polymita, e Fratrum retecta eſt Im-
Ppudentia. Nudatus enim eſt liventium furor præ-
textâ à Patre innocente circumpoſitâ. Videntes
Gen. 57. 4. utem Eratres ejus, quòd d Patre plus cunctis
Filiis amaretur, oderant eum, nec Poterant ei quic-
uam pacificè loqui. Nudantur polymit Patriar-
chæ, & quâ Virtus induitur tunicâ, ut ornetur,
eà livor ſpoliatur, ut proſtet. Mox enim ut Pu-
dicum odere Fratres, iræ fulgur & erupit, nec ſi-
ne tonitruo excanduit. Garrire cogitur Ianviden-
tia; quæ, ſi gladium non exeret, hoſtem trucu-
lenciùs vulnerabit. Ut verò diſcas latendi impa-
tientiam in crimine, Acuerunt, inquit, linguas
Juas ſicut Jerpentis. Una ſiquidem Anguis eſt,
quæ linguam nunquàâm non vibrat. Nam ani-
mantes reliquæ, quamvis efferæ, rarò rictum di-
ducunt. Linguam Serpens eventilat, quaſi abdi-
tam gingivis peſtem deſignare mortalibus vel
imprudens cupiat, vel invita compellatur. IIlud
extra controverſiam eſt, quaſi velum contagionis
S lethi eſſe in Monſtro Linguam, qu fubla-
144, officina flagitii proſtat, clamtque Vipera
ſui eventilatione ſipari, abdi peſtem ne in Ser-
pente quidem poſſe. Noônne alumnum in eo
quoque Serpentis fuiſſe dixeris Adam, quòd
ſuam ipſe tranſgreſſionem evulget. Comper-

tus enim ingluviei in ipſiſmer latebris & invo-
lucris eſt. Timui, eo Dede nudus eſſem. Cui dixit Gen
Deus: Quis enimz indicavit tibi, qudòd nudus e zi.
Jes, niſt qudd, e ee; de quo præceperam tibi,
ne comederes, oomediſti. Ergo latebra, non latebra, Mam
ſed Fax eſt, quâ impius detegatur. Latuiſti Adam
ut deprehenderere; & ideò teneris, quia fugi- Peccaia la.
fli. Qui tunicatus vVideri poteras Nuditate, Peri- tere non
zomate denudaris. Ubi enim foha virent , indè? aſunt.
procul eſſe Pomum non poteſt. Fecere folia ſaſ⸗
picionem fructus: &, ſi fugis, non es Innocens;
nam nihil eſt, quo ſcelus poſſit obnubi. Nec tan-
tum non tegitur, ſed velis ipſis evulgarur. Sapien-
tia hominis lucet in vultu ejus, inquit Salomon. Eccle., 1.
Ergo & ſuas inſperger faciei nebulas inſipien-
tia. Id probè Cain improbus intellexit „qui
quamvis ità Fratrem clandeſtinè cecidifler ut
Deum quoque latuiſſe cædem cenſuerit ti-
muit tamen, ne occuhi notæ ſceleris genis im-
Ppreſſæ in ultionem Abelis obvios omnes irrita-
rent. Omnis, qui invenerit me, occidet me. En Gen. 4. 14
ut oceultiſſimà quoque cæde deſignatum ſe iri
credidit Fratricida. Nimirùm erumpit è& ſuis
ſpecubus facinus, éque pectore proreptat in
dexteram. Dixit inſipiens in corde Juo, Non eſt Pſal. 1. i.
Deus. Corrupti ſunt, & abominabiles Ffabti ſunt
in Dudiis ſuis. Balbutierat in ſuo tantum corde
blaſphemus. Sed animi ſibilus in tonitruum per-
ſirepuit, geſtis, effatiſque pervulgatum. Elegan-
tiſſiinè propterea Oſee ſementi icelus compara-
vit. Quemadmodùm enim, quod proſeris,
granum humi quidem defoditur, ſed brevi ſe-
ſe humo extrahit, erumpitque in ſpicam: Ità,
ut ſtudioſiſſime ſcelus abdas, quod egeris,
erumpet illud tamen, & proſtabit in facie. In Fa-
cie aio? Obnubas licèt vulium, ſcelus nequa-
quàm obnubes. Araſtie impietatem, iniquita- Oſee io.
tem meſſuiftis, comediſtis frugem mendacii. Non
modô ſemen humi defoditur, ſed ingeſio quoque
ſtercore adobruitur. Verùm, cœlo Calente, pu-
tre, quod latuerat, granulum virideſcit, extt-
que humo. Bis Sponſa in Vigiles incurrerat; & Cant. 3.3.
primò quidem ab eis humaniſſimè tranſmittitur.
Sed iterùm in eos quuùm incidiſſet, conciſa, nu-
datque vix evaſit. Vulneraverunt me, tulerunt Can. 5. .
pallium meum. Et quare tam efferi ſævique facti
funt, olim blandi in Dilectam? Enimverò Spon- Peecan
ſum vel in lectulo exquiſierat, quùm illi gratifi- Aamns.
cati ſunt Vigiles. Repulerat à foribus Sponſum
quamvis laſſatum, guttiſque noctium infectum,
quùm à Vigilibus eſt laniata. Et quidem tum
Sponſi votum, tum repudium Sponſi, ſine arbi- Fame cura
tris, contigerant in conclavi. Neutrum tamen Vi- –
giles latuit; qui, ut circumeuntis primò Sponſæ
Charitatem ſunt reveriti, ità concurſantis iterùm Perſecutio.
Sponſæ Ruſticitatem expoliatione, teliſque ſunt num fons.
ulti. Et quamvis illa obvoluta pallio proceſſiſ- Trialtazf,
ſet in publicum, fumavit tamen repulia per ve- cgnz,
lum, patuitque ream eſſe, dignamque ſupplicio.
Quin ipſa ſe quoque ſilentio prodidit. Nam, quæ
primô rogarat Vigiles, an Dilectum pervidiſ-
ſent; repudii ſecundò conſcia ſilens, mutâque
Cuſtodes prætergreditur. Quo illa ſilentio crimi-
nis apud Vigiles manifeſta, inter Bacchantium
virgas, ſicâſque didicit, etiam, quùm ne mutire
quidem facinus creditur, mugire, & in ultionem
ſui concire ſatellites. Et quare putas fatigatum
interrogatiunculis non Joannem ab Oſſiaria, ſed
Petrum. Simul ambo admiſſi fuerant in atrium,
notiorque Pontifici Joannes, quàm Petrus. Fabu-
latur tamen cum ignoto ancilla, prætermiſſo fa-
miliari. Nimirùm garriendi, ludendique verna
. percu-

ero
ni
que!

N 4* ſao r-

Nanm
Mal
non
imbee
men
ſucm 6
Adeõ
muinis
ſiandi
ſtiteæ
polt 4
us e
denris
adiniſl
Noont
no
non e
e, l.
lr altan⸗
ſiigve
de. L.
muſge
lere⸗

Mide.
Nin⸗
lenta;
muln. Jue er
– dred a
Cinia
Non A
age,
ldh
au exka
lie
Corur
Krrenn
NAde
Peniu
lige!
uanm
luil
wiei
l:
Mn 9
r E
Oeun.
Ui
feſen
nſtis
Cle
Megnt
Gun
dil ie
11,, do
S

umnpiit
Dron
D
l ſ
tumunctk
un lkn
uongr
A mi,
d irit.
am l
egn,
Kehk.

Elogo
caeck,
elei,
uttetiſttu
kenuninn
Gt,er⸗
, Alngtli
e
ed r e
nil.
lechum,

HMelue-
poel
Hiſee
ſen
Nne
i
ig
io Cit

utunn,
1.
1

“

S

=—

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 27

percupida, fluctuantis in vultu Petri notas ani-
mi deprehendit. Quem ut circumageret, rotarét-
que per ludibrium, ait: Et tu oum JENU Gali-
¹6, Moeras? Noſtræ me intereà conditionis miſerer.
Nam Petrus Chriſtum propugnaverat, Præcis
Malcho auricula. Attamen tanti decus facinoris
non emerſit, ut timeretur; ſed impendentis
imbecillitas perfidiæ, & bonum audaciæ ger-
men oppreſſerat, & zizanium cimoris probro-
ſum coëgit herbeſcere, ſummo Petri dedecore-
Adeò deformandæ fronti vel futuri tantùm Cri-
minis aptior eſt turpitudo, quam ſit cohone-
ſtandis, expingendiſque genis idoneum præ-
ſtitæ conchylium Fortitudinis. Nihil egiſti, ſi
poſt decus, non dicam fuiſti, ſed tantùm futu-
rus es inglorius. Quòd ſi probro criminis impen-
dentis denigramur, quam putas fore caliginem
admiſſi à te flagiti? Latebo, inquies. Qui poſſis?
Noônne collucet fulgetra? Quid luce gratius? Ne-
mo tamen erumpentem, & Colo licèt, facem
non exhorret. Lux illa ſanè eſt; ſed farta ſulphu-
re, ſed fulminis adminiſtra. Profert proindè fe-
ralitatem quamdam, quàâ conſternemur: in-
ſciique fati mortis umbram execramur in lumi-
ne. Larvâà Diſſimulati Malum non poteſt, noſci-
muſque in luce ſiragem abdi quidem, ſed non
latere.

Matth.
y.

FEulgur.

FERIA SECUNDA
DOMINIC II.

Qus ego vado, vos non poteſtis venire.
Dicebant ergo Judæi. Numquid intet-
ſiciet ſemetipſum? Joan. 8. 2 1.

Belirieisa. M Orralitgi gratulor „quòèd ⁶ Vipera phar-
cris Serio- macum conficit, vitàmque haurit & mor-
zarelt. te. Sed mortalitati quoque collacrymor, quòèd è
terra;, undè annonam legere debuit, ferrum quo-
mnia Im. Que eruat, quo intercidat. Imò è& nube, undè im-
pis cope- bres ad ſolatium, præſidiumque vitæ præſtola-
e„ Iur, fulguribus afflamur; miſeréque inter leno-
cinia ubertatis & ſalutis interimus. Adeò nihil
non ſuſpectum mortalibus eſt, ancépſque homini.
Age, quid ſanétius Chriſti verbis, effatiſque?
Jacta tamen in JESUM blaſphemia ducta eſt
Joan. 8.22: Ex Oraculis ejus. Numquid interfuiet ſemetipſum,
quia dicit, quò ego vado, vos non poteſtis venire?
Currum ſibi Dominus adornaverat, quò ità ef-
ferretur, ut nemo eum mortalium conveniret.
Sed Scribæ & rheda triumphantis trabem dolavere
perituro. Ea eſt viti, livoriſque dolabra, ut exaſ-
ciare Laurum poſſit in Patibulum. Si ità eſt, non
tam muſtum attendamus, quàm pateram, imò
Pocillatorem, non Calicem, obſervemus. Nam
& vineis Engaddi fel Aſpidum exprimi po-
teſt: & poteſt è& ſuburbanis Gomorrhæ Vi-
num optimum eliquari. Botrus Cypri Dilec-
tus. Sed ex eo Judæi expreſſere deiperantis la-
queum. Numquid interficiet ſemetipſum ? Botri
Poëtarum amariſſimi, Fanorumque emblemata
perſceleſta, ſed; is compreſſis, Paulus vitam Co-
rinthiis & Athenienſibus propinavit; ignoti oc-
caſione Dei in Chriſti notitiam traduétis Areo-
Pagitis. Id mihi hoc potiſſimùm loco ediſſeren-
dum ſuſcepi: falli ſcilicèt nos poſſe Scripturis ;
niſi iis interpretandis non Innocentia, ſed Callidi-
tas, non Filii Sion inclyti, ſed Politici Mem-
Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

pheos abortus adhibeantur. Non abſlinuit Satan
Scripturis, imò iis Authorem ipſum Scriprura-
rum adortus eſt in eremo. Seducta eſt in poma- deyupel
rio Eva à Serpente. Numquid poëſim Anguis gsungula⸗
Foœminæ propinavit; ut veneno Cupidinis ab- riras Zen-
ſtemiam, caſlämque dementarer? Imôò Legem zrenieE
viciſſim ſibi Anguis & Fœmina remiſere. Quin
neuter ſeveriori Legem nodo non adſtrinxit.
Nam alter nullum non vetitum à Deo lignum
aſſeruit: Cur præcepit vobis Deus, ut non co-= Gen. 3. fi
mederetis ex omni ligno paradiſi? Alia verò in- uami
terdictam ſe, non eſu tamum, ſed tactu quoque Daziien
pomi teſtata eſt: Pracepit nobis Deus, ne comede-
remus, & ne tangeremus illud. Quis ſuſpicare
tur perruptum iri ſepem præceptorum ſeu ab ,, al.
Angue, ſeu à Fœtnina, qui novis eam, ſeve- liaia.
rioribſque ſenticetis & ſpinis ſpiſſarant atque
firmaverant. Et tamen neuter à colloquio difſ- Conf:demis
ceſſit, quin Dei vocem aut dubiam faceret, aut 2eMidk⸗
penitùs mendacem coargueret: quando Eva, né Eva.
fortè, inquiit, moriamur: Et Serpens indubitatô bidem.
affirmavit, Nequaquàm moriemini. En Lex quòô Ibid. 4.
recidit, quæ primùm non propugnari ſolum v
ſa eſt;, ſed etiam amplificari. Adeò refert, quo Cosſliarit
utaris Interprete in evolvendis, enucleandiſque Ii:
Scripturis. Utrumque primo loco Interpretum gzeziols“
Senatu movendum ſcias, Anguem ſcilicèt & palliata Res
Mulierem. Id eſt, Voluptas & Calliditas corrum- tin.
pendis Scripturarum Canomibus aptiores ſunt; 5So, etey
quam explicandis. Arca eſt, quæ circumſtantes ſe unt.
tribus non ſemel eſt contutata. Hi ſunt Dü, qui
percuſſerunt Egyptum omni plagâ, in deſerto. Illa 1¹. Reg: a 8
tamen, quæ Iraêlitas propugnavit; efferentes ſe
Philiſthæos, litantéſque ſibi concidit, evertitque
penitus. Nam Scriptura, quæ Panis eſt Levi- ientia
t, Tribuno aut Satrapz Venenum eſt. At, TenEAs
inquies, quàâ ratione Scripturarum ille ſenfum
non eruat, quem mentis aurâ perſpicacis in Na- Satiemias
turæz Olympum evectum gratulamur. Amba-? refans⸗
ges eluctatus eſt Ariſtotelis; nodos incidit Eucli-
dis, Ceberis ſymbola larvis ſpoliavit Et Amos
ſycomoros non vellicabit? & Jeremiæ ollam non
inſpiciet? & ſubmiſſum Petro linteum non in-
telliget plenum eſſle reptilibus? Exaratum ſtylo
ſubruſtico Evangelium non percipiet: qui ſine
Sphinge in Perſu, Flaccique latebras penetravit?
Non percipiet. Quam eſt Leo ignei, latrantiſque Nen omnis
ſtomachi? Ejus acrimoniam & roſiones ingluvie utgiet ofß.
à ſe diſcerpti Tauri vix compeſcet. Is verô, qui viſ-
ceratione armentorum tantâ non expletur; foe-
num agri non excoquit, unéque vel flore tanta
redundat vorago. Ergo afſueta crudioribus epu-
lis alvus excoquendo impar eſt oleri, Ita ſcias
imperviam Prophetarum ſimplicitatem iis quo-
que, imèô potiſlimum iis, qui in Poêrarum ae
Platonicorum feliciſſimè pelago urinantur. Et
quando habemus in Theatro Palæſtinos, videa-
mus, ut hi ſuis ſeſe retibus implicent. Conſter-
nati repentino clamore Iſraëlis, ut didicere ad-
vectam Dei Arcam in Caſtra, Iimuerunt, in- 1. Reg 474
quit, dicentes: Væ nobis: Quis nos ſervahit de
manu Deorum ſublimium iſtoram? Hi ſunt Dii,
qui percuſerunt Wgypitum omni plagâ. Quid ex
hac notitia Scripturarum expectas? Fortè acie
exceſſerunt; redierüntque in oppida fua, Nu-
men reveriti, quod ſævum in hofſtes Iſraëliti⸗
ci populi fatebantur? An pugnæ victimas ſuf-⸗
fecere; verteruntque ſariflas in thuribula? Au-
di: Confortamini, & éſtote viri; Philiſthiim s Ibid. 60
confortamini, & bellaté. Pſallunt & blaſphemant.
Trepidant & exukant. Verentur Aream; & in
eam totis viribus irrumpunt. Arca Dei capta Tbid, K.
2 6„

Ibid. 3.

.

28 Oliva Stromatum, Lib. ſing.
'mus, & ab ore pendemus Satyrorum, ac ſi
non Satyros audiremus, ſed Prophetas. Memi-

eſi, inquit. Quis unquàm quod Numen efſe cre-
didit, miſit ſub jugam ?à Quis & Divinitatem
Goncis ex faſſus eſt uſquàm eſſe, ſuéôque illam in domi-
Orausne. cilio armis, machiniſque eſt adortus? Adeò no-
viſſe Divina; non eſt ſatis, niſi tibi eliqua-
tum Evangelii muſtum Sacerdos propinaverit.
. Ideò apud Salomonem ſuum Calicibus Vinum
Scienmigs. Sapientia defundit, nulli uſa adminiſtris; ut
ſneſpitin, moneremur; tum maximè Divinitatis Hiteratu-
ram ſapere, cùm ipſa Divinitas ſuas nobis deli-

Talenta l.-
ne ſpiritus.

Trov . ſum ſuam. Et ad evocandos quidem parvulos an-
Poluici. Cillas ablegavit, temperandis verò cyathis una

Tbid. y. ipſa interfuir. Venite, inquit, & comedite panem

meum, & bibite vinum, quod miſcui vobis. Aco-
Conſiliarii rem faci& contrahit Sapientia, quam mortalibus
impii.
Rer zuide prudentia ſæculi fatua exponit. Venenum eſt;,
vea innit, non vinum, ipſum quoque de Cyprio Botryone
Wiliorem muſtum eliquatum, niſi uibi à Calicibus aut Reli-
eile gio ſit, aut Sacerdotium. Oraverat Chriſtus, ut
con miri Patris nomen aliquando emicaret. Venit ergo vox
Hra ceptori dJe Cœlo, dicens: Et clarificavi, & iterum olarifi-
bνα debeat. 7 . .
cabo. Turba ergo, quæ ſtabat & audierat, dicebat
Joan. 12. wonitruum eſſe factum. Alii autem dicebant: An-
Sie ani⸗ gelus ei locutus eſt. En, ut propinata a turbis Theo-
marum logia defecatior in ſulphur, procellâſque dege-
BEiri neret. Amplificati gloria nommnis Dei, ſævientis
D putatur Numinis laniena. Oraculum eſt Divini-
tatis propitiæ, & diſtrictum appellatur Dei te-
lum in mortales. Dicebant tonitruum eſſe fac-
tum. Quòd ſi turba tantùm aberrat à vero ſolà
aurium ſtupiditate, vitioſitate animi corrupta;,
morboſäque mens Satrapum in quam fecem,
peſiémque Chriſti poculum convertet maleficio
mterpretationis ſuæ? At non aberret à genui-
no ſenſu Pohtica, audiri proptereà debet? Imô
Siren nocentiſſima vitanda eſt, quamvis in Si-
byllam refingatur. Obruta Pythone puella de
Paulo & Sila jactabat Philippis palam laudes,
dotéſque præclariſſimas: Mii bomines ſervi Dei
Att. 16.17. ecelſi ſunt, qui annuntiant vobis viam ſalutis. An
tu meracius uſquam vinum in Eccleſiæ pate-
ris delibaſti? Illud tamen Paulus, Davidem
imitatus, non libavit, ſed Deo litavit, hu-
mi calice alliſo. Spiritui dixit: Præcipio tibi in
nomine JENUCOCHRISTI exire ab ea.
Talenia f. Severior es, Paule, & in Pythonem juſto auſte-
ne ſirit", rior? Tunc eum extrudito, quùm proſciderit
Evangelium. Subſcriptorem exagitas Veritatis?
Novi, ait Paulus, mortiferum Ceraſtæ eſſe vel
nectar. Non quid ſucclametur, attendo: ſed
iari in Præconem, quem novi transfugam, ani-
HM madverto. Ut vinum ſit meracum, optimumque,
poculum eſt novercale: effundatur. Ambroſiam
rejicio, ſi pocillator adſit venenarius. Nihil ad
vitam luce ſalubrius. Sed fulminis lethalis eſt lux.
Nullo gutturis ſupplicio cicutam haurias: illicò
tamen extabeſces. Cometes nitet? Sideramur
eo tamen, non colluſtramur. Non ſidus intue-
re, ſed ſiderationem luminis peſtilentem exhor-
reſcito. Vaporis ſiquidem etiam Fulgor fatalis
eſt: & paluſtris transfuga quoquò ſubſiliat, con-
tagionem ſibi originariam, adnatâmque inhalert,
neceſſe eſt. Clamare proindè Satanam nolim, li-
Ccèt evangelizet, nam Scorpius, ut capite blan-
diatur, caudæ te tandem forcipe commorde-
bit. Quèd ſi audiri non deber Serpentis Callidi-
tas, quùm Evangelio militat, debétne audiri,
Auun Evangelio illudit, Scripturäſque non con-
rmat, ſed ſubruir? Nos tamen ita Accipitri-
bus intendimus, ac ſi Turturibus intendere-

Tbid. 18.

Imentio
Prayva.

cias exporrigit. Miſeuit vinum, & propoſuit men-

aut inſipientia, aut e nequior, ſceleſtiérque

neris Davidi quidem ab Abimelecho permiſſum,
ut, ſi luberet, Goliæ gladium diriperet & for-
nice Tabernaculi; at panes ſanctos nemo niſi

Levita & menſa ſuſtulit. In iis enim annona

deſignabatur Scripturarum, quam & ſubige⸗
re, & ſuppeditare ne Pſales quidem poſſit,
ſi non Ephod ſuccingatur, ſed Loric obar-

metur. Ægyptiis horreis Joſephum præfeceris,

vernam licet & vin um. At electorum tritico
nemo præfſuerit, niſi aut Levitici generis, aut de
ſtirpe Melchiſedech. Etiam Herogdes ſciſcitatus
eſt & Scribis, ubinam Chriſtus naſceretur. Eru-

täque ab iis Bethlehem eſt & Scripturis: dNic Matthea g.

enim ſeriptum eſt, inquiunt, per Prophetam.

Verùm & Scripturarum pelago non margaritas „Ommia I⸗
gemmãſque ſunt expiſcati, ſed tela, facéſque ex- —
traxere, quibus natale Domini ſolum evertere- walum.

tur. At illi dixerunt ei in Bethlehem Judæ. Sic

enim ſcriptum eſt. Et mittens occidit omnes pue- Ibid. 16.

ros, qui erant in Betblehem, & in omnibus finibus
ejus. Quid unquàm actum eſt, aut atrocius,
aut iniquius? Et tamen ſcenam illam crimi-
num inquinatiſſimam non taxi Poëtarum, myr-
4— . . .
tive, ſed Scripturarum cedri, abietéſque con-
ſtruxere. Quantùm limi, ſordiumque Scriptura-
rum Jordanis invexit? Horres repentes in Ni-

Poluica.

Viia paj.

liata.

Hypocriſis.

Concio ni.

lo Crocodilos? Emergentes reformida & tor- wüblanfia.

rente Cedron Hippopotamos, imò ſæviores
Monſtris Laniſtas expaveſcito. Mira rerum in-
verſio. Prorepſit ad extimulandum Principem
Erinnys non ex Orco, ſed ex Adyto San-
ctuari, nec Faces, ſed Prophetias eventilavit,
non Viperis crinitas, ſed Codicibus. Imò fa-
ces ingeſſit; ſed quas non Babylone, ſed Hie-
roſolymis incenderit, aureo Scripturarum Can-
delabro correptà flammà. Micheam produ-
xit, ut, Chriſti retectis incunabulis, vagitu

Pueri Tyrannum rugire condoceret. Nimirum

petra erat Chriſtus, ideôque non mirum, ſi

eo Rex ſui aciem gladii exacuit. Doleo autem,
quòd cùm Moſis petra JESUSdiceretur, mana-

rit tamen non aquàâ, ſed cruore; fueritque ere-

mi lapis in ſolatium Iſraëlis, & petra Bethlehem
in exitiummn fuerit Puerorum Juda. Quam ſanè
infantium ſtragem Rachel non luxiſler, mſi
Scripturarum indicio cunas Domini Herodes do-
ceretur. Adeò, ſi non Pontifex in ſancta ſubear,
ſed Sicarius, è& penetralibus Divinitatis & Sa-

pientiæ furorem extrahet, Ma graſſeiur, non

Oracula, quibus miteſcat. Nam propior factus
paradiſo Laniſta, non lignum vitæ excolet, ſed
gladium extorquebit igneum de manu Cherub,
actus mediratione ſcientiæ in furorem. En Hero-
dem Micheæ ductu bacchatum in infantes. Occi-
dit omnes pueros, qui erant in Betblebem. Vi-
nea Domini Sabaoth Scripturæ ſunt: ſed expe-
ctata, ut faceret uvas, ſpinas fecit: imò ſecures
edidit pro racemis, quas, Davidicæ odio Arboris,
Tyrannus radici ejus impegit. Imô uvas edidit,
ſed iis paſtus Aper de ſylva depeculatus eſt hortum
Domini. Non enim refert, quo veſcare, ſed quis.

E prato enim & thymum Apes, & lacertum luentin
Ciconia ſurripit: imò iiſdem paſti floribus Ara- Frava.

neus & Ovis, mirum quàm ex iis diſſimiles ſu-
cos conficiant. Nerutamini Rripturas, aiebat ad
Phariſæos Chriſtus; illæ ſunt, quæ teſtimonium per-
hibent de me. Liceat Domino meo contradicere.
Noli, Domine, in Lilia immittere Aſpides. Non
enim hi floris innocemtid „candoréque miteſ-
cent: ſed attactu Anguis flos corruptus fævire

aut

.K. —

Joa. 5. 35.

,, 20t
15*
1 ,

4
Lunt,

pogn,
mütate
won.
ſ
ibu
Cbril
ier e
furen
ſpum
Zaleln
lpide
1
num N
Cheti
umo
n f
oem
neceſe
Nnu
“
ſeviore
ſabide
etene
li ba
Criztun
Cilege
ſamtian
ſec e⸗
i gi 4
lis en

Miſit neun

yſeut Alig
r. 108, k
m barun
uſan. . il
nmil M, ul
Cppl⸗
Uuzn bemnu
Prelſze
Colra
in ſur
Vrulu
lein
ditione
1
ur!
Kraut
gibes
gller
Cniku
Poken
Lulmn
lond

Urente

ibi
erple⸗
Venerer

1 M
nui
inten
I dn
lin inne
Ann n
r.
1 in
ennai Rlise
mihtwi
d ſein
AEnb
Dünpn
eſenunt,
Ib⸗
tlhe.
mnC.
enn r
ls, Ein
mina 4
Cleoan,
eun, nar
Ailre
Behllen
unte
ila, i
lencesde
Gallben,
16 &
leur, on
Nelei
enb,
Dler
nni
a
a
rilbus
oltan,
u cat⸗
eltonm
l

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 29

Joan. 8. aut docebitur, aut cogetur. Tulerunt ergo lapi-
59. des, ut jacerent in eéum. Et undè hi eruti lapides
ſunt, quibus Deus appetitur? Nova in Coœlum
pugna, ſed fœda. Nam nec in abſentem Divi-
nitatem, fit impetus, ſed in præſentem: nec
pugnavere Gigantes in Cœlum, ſed cum Deo
Vulgus conflixit. Porrò quàm ſacrilegi lapides,
quibus depugnatur in Numen! Quàm ſævi, quos
Chbriſtus expavit! J E & US& autem abſcondit ſe,
& exivit de Templo. Qui Elementa non timuit,
furemique Pelago pedicas injecit: Qui Satanam
ſpumantem, furentémque compreſſit: Qui Na-
zZarenorum Gemonias eluſit; is nunc jactos in ſe
lapides non vitat modò, ſed latebris declinat
& fuga. An è& Babelis mole ea ſunt in lanie-
nam Numinis Hieroſolymas avecta ſaxa? Numè
Cocyti vado lecti ſunt ſacrilegi lapides? An iis
tum Coelum pluit lapidibus, quùm Satan indè ruit
ut fulgur? Is enim conſequi debuit imber,
quem id genus fulminis antecefſit. Nam ſi Satan,
invaſor Divinitatis, eſt fulgur, pluat lapidibus
neceſſe eſt, quibus Deus Urbe, LTempléque de-
pellatur. Tulerunt ergo lapides, ut jacerent in
eum. Quæris, undè extracti lapides omni telo
ſæviores? E Scripturis, Verbiſque Chriſti. Eum
ſiquidem cuùm ahiſſimè de ſua Divinitate diſ-
ſerentem audiſſent, Sapientiæ Vino in rabiem
acti bacchari cœperunt, & furere. Ergo Divini
oris tum mel, tum lac, ſi defluat, ſtillétve in ſa-
crilegos, non paſcit, ſed dementat, nec in In-
fantiam animi, cordiſque revecat Senectutem,
ſed convertit Auditores in carnifices, & qua-
ſi Circeus è toxico ſuccus efferat, quos iniper-
git. Audies in Prætorio Legem paſſim à Scri-
bis eructari, moritùrque J1ESUS, non exertis
mvidie. in eum gladis, ſed productis ex Arca tabulis,
Perſecmsv. Caditque Chriſlus non Goliæ liciatorio lacera-
1140- . . . . .
res Juſio- tus, ſed Moſis lapide oppreflus. Qui Lapis Scri-
rum barum rabie in Aſinariam molam confictus
JESUM angularem lapidem in Abyffum mer-
ſit, nullà planè tabulà à naufragio eximendam
ſuppliciorum, qui pereat in ligno. Nos legem ha-
Joan.r9.7. bemus, & ſecundum legem debet mori. Ecquis
præfagiiſſet Dei lege agendum aliquando eſſe
contrà Dei filium? Et quare ſemel tantùm tabulas
in ſaxum Moſes impegit? Nam ſtaturus in Ara
Vitulus legum expungit characteres: actus in Cru-
cem Deus non eos obliteret apices, quorum evul-
gatione damnatur? Et ſecundum legem debet mo-
ri. Quæ illa Lex eſt, quæ in Legiſlatorem graſ-
ſatur? In clavum Principis Scribæ calamus ef-
feratur: & ſuum debet Chriſtus fupplicium Le-
gibus ſuis. Adeò Lex quoque Legiflatorem ju-
gulat, ſi ea impii abutantur. Ergo & lapidibus
Chriſtus impetitur, quos Scribæ ſuſtulere ex ejus
profluente Doctrinæ: Et clavis defigitur in pati-
bulum , abuſo Livore Legibus pro calumniis.
Porrô David pugnaturus in Goliam lapides &
torrente quinque ſuſtulerat læviſſimos, para-
tiſſimos, quorum uno Monſtrum eliſit. At Scri-
Pray bæ & vitæ flumine, hoc eſt, & Chriſti profluen-
letaz, te Doctrina, tantum eruere ſaxorum, quan-
tùm ſatis eſſet, aut deterendo aut opprimen-
Hypocriæ.: do penituùs angulari lapide domus Domini. Et
mihi; hæc dùm audis, Politicorum pandeétas
explicas, ut fartas eas Prophetarum oraculis de-
venerer, tanquam à Deo paginas ſubſignatas?
Quaſi verò non frequenter Latro ſpoliati abs
Hominikus ſe Proconſulis prætextâ ornetur. Quâ tamen
agden- furti manifeſtus, vel ſine teflibus, eſt. Re-
tegitur enim latrociniumi eàämet, quàâ Latro,
integitur, chlamyde. Scripturis vefiras in Ec-
Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

Ibidem.

Chriſti
Paſſo.

Aecuſato.
res invidi.

cleſiam calumnias, blaſphem'aſque diſtingui-
tis: quaſi verò abductis & Templo pareris uti
nequeat inter ſcorta & idola moriturus ed ip-
sA nocte Baltaſar. Num ſanctiorem factum
arbitrabere Dagonem illatz in fanam Arcæ
contubernio? Imô & ſceleſtior & miſerior vi-
cinid Numinis „ omittendos tibi excidione
ſui teſtatus eſt tum Apoſtolos, tum Prophetas ;
cùm adversus Chriſti Sponſam ſeribis amaritu-
dines. Stetifſſet Dagon, niſi ei Arcam ſacrifi-
Culi ſociaſſent. Baltaſar regnaviſſet, ſi ei, amotis
phialis Salomonis, ſcortari libuiſlet. Ululato con-
trà Coœlum, ſed Lupi rictu, non ore Ovis. La-
cerato Eccleſiam, ſed tuis unguibus, non ejus
dexterd. Diſſipata eſt vinea Domini, ſed ab
Apro, Ferôque ſingulari: quorum neuter ad
ſtragem Agnum pelle mentitus irrupit. Mehe-
meto utere, ſi Tridentinos Canones impugnas;
non Matthæo. Noli adversus Chriſti Sponſam
corrumpere Vigiles, qui circumeunt civitatem.
Liceat in ſua ſaltiem arce reſpirare Davidi. Nec
Ceraſtæ noſtris nos lacertis opprimant, ſed ſpi-
ris ſuis. Evertantur Hieroſolymæ, ſed à Chal-
dæis. Unus tu Abſalon es, qui perfidiæ caſtra
locas in Hebron, ut ubi victimæ adolentur, in-
dè in Regem cohortes immittantur. Cujus, ſi fa-
cinus non refugis, nec exitum ac exitium ef-

fugies.

FERIA TERTIA
D O MINIC II.

Alligant enim onera gravia, & importa-
bilia, & imponunt in humeros homi=
num: digito autem ſuo nolunt ea mo-
vere. Matth. 23. 4.

Nnan in Coœlo ſidus aut tonat, aut fulgu- Conipaii
rat. Vapor eſt, & quidem paluſtris, quo neſcientes
Turres ruunt, quo Sata incenduntur, quo Arces nperfeiss
deflagrant. Quis inceſtuoſum Amnonem inter-
fecit, in ſolatium defloratæ ab eo Thamaris
Nathan Prophetes? An, per eos dies, Veneris Confeſſarii
Salomon neſcius? Abfalonis intercidit jufſu, ihaeve-
quem mox cubantem cum uxoribus David ex- Saperior
horfeſces. Adeò ii ſum in peccantem diriores, Trn Loet-
qui propiores crimini ſunt, vilioréſque & gene- u ed ecfe
re, & conditione, & patrid. Nemo à procuran- gegnjanen
da exterorum falute alienior, quàm Jonas. Pec- muttipli-
cavere Ninivitæ? Diſpereant. Cur ergo ad im- os
pios durus nuntius ableger, quéè iln reſipiſcant S. .
terrore cladis? Polluti ſunt? Demergantur. Is Zelus ob.-
tamen alienæ lubricitatis Cenſor immitis, à ſervantiæ
Deo fugiet, malétque Ceto dedi, quàm reos ex- tr. Hankee-
piare. Sagas omnes regno depulerat Saul, non tmnt, .
modò corruptiffimæ Princeps mentis, ſed, vel in Sei,
mortis limine, non receſſurus à Pythone. Quæ 1. Reg. 15
rite mihi mulierem habentem Pythonem, & va- 7. . de
dam ad eam, & ſciſeitabor per illam. Et ait mu- Clementig
lier ad eum: Ecce tu noſti quanta fecerit Saül, & "rbertes.
quomods eraſerit magos & ariolos de terra. Sagas Zelantes
nemo & Palæſtind ſeverius exegit- quàm is, qui indiſereii.
fati fui Pychonem interpfetem erat habiturus. Cznſores
Putaſſéſne tu à Saüle Sagam non accerſendam, "Viorume
ſed exorandam: ſuâmque Principem legem Eecleſfaſtics
abrogaturum, ipfſis vitæ ſuæ, regtique non No- orre⸗s
nis, aut Idibus, ſed Kalendis? Eraſerat ille ſanè ſins ſancézi,
de urbe ſua Magos, ſed non eos de ſuo itidem aus probie
2 eorde

Tbil. 8.

Wiernori⸗
oblivio.

Soyiritualia
cæ teris

poſihabita⸗

Superior
Rex
legibus ſuis
obtemoe
rente

Jer. 1. 1¾.

bidem.

Tbid. 14.

confeſſarii
nimis ſe-
Peyi,

Exod. 16.
19.

Concio
mitis.
Lapſi blan-

2 .
dè erigen-

Manna.

3
corde expunxerat. Damnabat Pythones & ado-
rabat: uniſque labii’s amandabat Ariolos ex im-
perio, & in eorum duci ſe conclave imperabat.
An non rideret Cenſorem ſuum Python, quem
ſui fore clientem prævidebat? Tuis edictis Magi
exulant: ſed quem, impiè tantùm, conſuleres
in viro Dæmonem, eum fati tui ſententiam ro-
gabis, non ſceleſtè tantùm, ſed fœdè, pullatus
coram fœmina. Mutavit ergo habitum ſuum, &
abiit ipſe, & duo viri cum eo, veneruntque ad
mulierem nocte. Nunquàm, quod ſciam, lugen-
di occaſione ſceleris Prætextam exuit, qui con-
veniendæ ſtudio foœminæ Paludamentum abje-
cit. Ita Crimini erogatur, quod Numini non
impenditur. Verùm non id nunc in Saüle carpo:
in Rege damno, contraà ſuas eum leges peccare.
Qaare Sagas proſcribis, ſi eas triumphi tui arbi-
tras facis? At pudeat tantiù verſatos nos eſſe in
ven ficæ ſpecu. Quid tu vides Jeremia? Et di-
xi: Ollam ſuccenſam ego video. Placet ollæ in
impios indignatio. Pluris Lebetem facio, quam
Euphratem. Hoc enim alluitur, rigaturque Chal-
dæa s illo Babylon obruetur. Antefero ollulam
pPhialis: hæ Numini fragrant: illa deflagrat in
Sceleſtos. Soli aio fumantem anteſtare ollulam:
quando ſidus innocentibus ac perduellibus micat:
Olla verò rubri maris procellas antegreſſa, non
irruentes in ſe modò opprimit criminoſos, ſed in
reos procurret, iniquorum non lictor ſolum, ſed
indagatrix. Placent iſta, inquam, in olla: quæ-
ſierim è& Vate tamen, qua & Mundi plaga ſup-
pliciorum torrens profundatur. Et faciem ejus,
inquit, à facie Aquilonis. Quæ ilſthæc portenta
plagarum? Friget Meridies, & Aquilo excan-
deſcit? Locaſſem ego ſanè Ollam in Templo,
ut aureo ſuppar candelabro, ſuum per gemmas
ſulphur deplueret. At ignem faſtidio, qui è gelu
emicuir. Torperet ergo Severitas, niſi Faces Bo-
reas miniſtraret? Malo penè impios laſcivire, ſi
Aquilone tantùm exuri debet Libido. Tu veròô
diſpice, ut ſteriliori & plaga eluvio vulnerum
erumpar. Ab Aquilone pandetur malum ſuper om-
nes habitatores terræ. Neque Occidens, mitior
regio, neque Oriens plaga felicior, neque Meri-
dies beatiſſima, opulentifimaque regionum in
habitatores terræ iræ virus effudere. Uaus hor-
ridior, ſteriliérque Septentrio ſulphur eructat, op-
primitque provincias alluvione ſuppliciorum æ-
rumnosd. Aliundè Virga protenditur, non tam
ut cædat, quam ut excubet. Virgam vigilantem
ego video. Non enim Juſti impunitam eſſe vo-
lunt licentiam impurorum: ſed virgam exerunt,
non ollam effundunt. Quò enim caſtior, ſan-
tiôrque quis eſt, eò eſt in tranſgreſſores clemen-
tior. David eſt, qui ſurreptorem Ovis pronuntiat
obtruncandum. Cùm tamen non Pecoris, ſed
Uxoris eſſet ipſe prædo, & ſicarius Uriæ. Dam-
natur à Juda Thamar, cujus ipſe fuerat corruptor.
Vix dabis, quem ſeveriorem crimen eſſe non co-
gat. Age, quid terrâ fœdius, tetriuſque? Pa-
bulum ipſa eſt Viperarum, & parens Scorpio-

num. Quid veròô aut ſapidius Mannâ, aut divi-

mius ² Terra projsctum à Moſe baculum refingit
in Colubrum. Manna veròô in Vermes ebullit, ſi
fortè heluo menſuram exceflerit Numinis, Le-
giſque contemptor. Nullus relinquat ex eo in ma-
ne, &. ſcatere cœpit Ve ermibus, atque computruit.
Potuiflet Aſpides edere, quibus rei commorde-
rentur. Sed maluit fœtore monere peccantes,
quàm funere cruciare. Terra eſt, quæ Virgæ ſe-
veritate non contenta, Draconem facit & baculo.
Videamus, ſi placet, ſtragem Arboris & Statuæ

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

B bylone. Utraque, peccante Rege, exciſa eſt. horte
Sed altera divulſo à Monte lapide eſt deirita. lemi
Ahlera, impactâ per Angelum ſecuri, eſt ſucciſa. ns
Tanta tamen utriuſque caſus diſſimilitudo fuit, nuce⸗
ut Statuæ ne pulvis quidem ſuperfuerit: Arboris luckl
verò ſervata rad'x, putationem facilè reparave- Hitin-
rit. Guccidite Arborem, & diſſipate illam : attamen Dan.4 30. nitant
germen radicum ejus in terra dimittie. Adeòô ErRe⸗
agreſtior, diriérque Montis eſt, quam Angeli in wt gum
Regem ſeveritas. Nuſquaàm invenies comminu- Am
tum ab eo Simulacrum; Exciſa verò falce An- Gli
geli Plamta repullullat, excrefcétque. Et quando mmi
Danielis vaticinio erudimur, adeſſe vos, rogo, n ein
non pigeat Duumviris IIraélis. Ab bis rea agi- neuebe
tur Suſanna libidinis. Trahitur innocens in jus, Gi wie
eämque populus damnat inauditam. Credidit Dan. 13 mena,
eis multitudo, quaſi Jenibus, & Judi ibus populi, ar. . kinege
& condemnaverunt eam ad mortem. En quam lb, cel
pronus eſt in lapides populus, quorum fortê ne- S Saſanna. inpene
mo non erat aut ſcortator, aut moœchus. Vidiſlis Suge,zo, idbem!
illam cum Adoleſcente intrà horti cancellos? ſi tardu⸗ fateanur
Moriatur. Sed convincatur. Moriatur. Interro- dbαα Glrioren
getur ſakem. Moriatur. Arqui difficillimæ pro- Preckos
bationis illi crimen objicitur. Probatum eſt ſaus. Nxie!
Sed nemo repentè fit peſſimus, & fuiſſe hacte- ſtru ro
nùs optimam Suſannam quis neſciat? Pereat, , Ed
quæ coit cum Adoleſcente. Id enimverò in quæ- E lanel
ſtione eſt. Imò id eſt extra controverſiam; nam ui ele
dixere Senes: Hujus rei teſtes ſumus. Verbo, lbid. 40, 1 perut
immittes, inclememes, imp acabiles ad ſuppli- „Ee N ſ:
cium Fœminam rapuerunt. Vulgus enim erat. eg gi on
Non ita Senes Daniel damnavit. Quos ſeorſim 1ulie inri)
interrogavit, audivir, nec niſi crimen profeſſos mne Buchie
talione mulétavit. JSeparate illos ab invicem pro- Dan-13 t. muß Pius dd
cul, & dijudicabo eos. Nimirùm lilus novus, & . ade )
improvilus Areopagita coronabatur: ideéôque in §. Damiel l
ferenda tententia cautior, quàm populus, quia Mnti tr adſn
ſanctior. Unus Suſannæ neci non ſubſeripfit. Peir Dilihn
Mundus ego ſum à ſanguine bicjus. Qui enim ſce- Ipid. 46. 1. Ge
lus xhorruerat, quique mori, quam fœdri ma- igt nitgen
luiſſet, tam citò a ſuo pudore deſciviſſe Matro- Za dicantes i
nim non cred dit. Plebs verò, quæ quoties reſ-Wet. Rai
picit, toties f'rnicatur, ſui proclivitate genii, Canſine Uucrne
ingemum fœminæ prædamnavit. Quò enim ini- aliaum. , Anulech
quior fueris & ſceleſtior, eò promptius de alieno 8
crimine ſententiam feres. Siquidem quò frequen- Gu H*
ter incideris, eò cæteros potuiſſe abripi non du- kerſen
bitabis. Porrò Angeli in compilatorem ærarii ſa- i⸗ .
cri non enſes, telaâque ſtrinxere, ſed concidêre in. .
flagellis; ur corruptus Hehliodorus non expiraret kinn
in ſupphicio, ſed domum relatus à ſcelere reſi- 1 ti
piſceret. Ex utraque parte, inquit, flagellabant. 2. Mach.. “ 8
Ar hic cruor effuſus eit, parumque abfuit, quin 2c. n ti
cæſus Dux moreretur. Quam blandè Syris illuſit ſnr
Eliſeus, quos occæcatos, diuque circumactos in . 1a e
Samariam deduxit. Ubi eos non modè ſervavit
à vulnere, ſed luci reſtitutos, ſplendidè ſaginatos lu,
remiſit ad Ducem. Comederunt, & biberunt, 4. Reg. 6. Wim,
& dimiſit eos. Exarſiſſes tu ſanè in Syros, in la- 22. ia⸗
trones, in ſacrilegos, ſaxorumque cuhkores. Sed & giiſeus nalnig,
eorum miſeret Eliſeum, qui ità illos excepit, ut, excæcat ccu⸗
quas domi delicias nequicquàm optaſſent, iis in- Pc Alr lit
trà hoſtium ſepta fruerentur. Nacti ſunt in cap- Urkbem, us duſol
tivitate non compedes, ſed menſas, habuerunt- exarmars ⸗ r au
. . . . . epulentur, ſ en
que potiorem triumphis ſervitutem. Quæ iſta, &. abeani⸗ n bro

inquiebant Syri, Urbs eſt, in quam niſi ingrediare Eleime- tte u

lippeſcas, quam ſi ſubeas, ex cæco repentè linx Hna. l ob
fias. Fias, inquam, ex cæco linx; ſed lupus eſſe cpariias ln htrei
deſinas, cives nactus in hoſte. Ergo pugnant fraerna. Nin
Samaritæ, ut, quos vicerint jaculis, humaritate vv,z, inte, io Nr
felicins devincant. Trichnia recluſere captivis, adrena. ncc
non ergaſtula, nec victis pandunt carceres, ſed Khiſſer

horrea.

V

4 ler
tmiii

lile

n ſihni
8
elin t
os ſalin
e llt
niinr

6Gkileno
Olegter⸗
1Anil
raidee
leihttue
ele i.
gllu
Plite
Gs
nachesn
Pölrumt
egiuns
Pbenthels
wikn
Ar,
ell, n u
ntn i⸗
twit e,
iitn
eln- .V
huchte⸗
gnu
Glan hin
ils,
en

6

horreg. Capi malumus, quam triumphare, ſi
ſervius non manicis, ſed pateris deſignatur. Ser-
vimus in Samaria beatius, quam in Syria nupfi-
mus: éſtque par hoſti Sponſa ſub Eliſeo, quando
ſeu debellere, ſeu nubas, iiſdem epulis exciperis.
Præſunt Legionibus Gratiæ, quæ ſubactos non
mittant ſub jugum, ſed emittant in convivium.
Et Rex quidem ait ad Eliſeum: Numquid' per-
1. cutiam eos, Pater mi? Et ille ait: Non percuties:
ſed pone panem & aquam coràm eis, ut comedant
& bibant, & vadant ad Dominum ſuum. Hu-
manior is eſt in barbaros, qui & juſtior eſt. Mu-
tat enim Eliſeus virgas in ſpicas, ut, undè cædi
metuebant, indé lautis recreentur. An non gla-
di miteſcent in falces, ſi hic annona eſt, non
laniena, paſcitque telum, non vulnerat? Prætu-
lerim ego ſanè Moſis Virgæ baculum Eliſei. Nam
illa, cæſo filice, frigidam miniſtravit: hic à Rege
impetrat non popularibus, ſed hoſtibus, non
aquam tantùm, ſed annonam. Quis autem non
fateatur recreandis mortalibus Principem ſilice
duriorem, ſi præſertim & paludatus ſit & cata-
phractus, regnétque non Hieroſolymis, ſed Sa-
mariæ? At iſta ſpectantur humanitatis ſub Pro-
pheta prodigia, qui latrunculis non crucem pa-
rat, ſed menſam. Quis ille militum ſtupor eſt,
& fameſcentium in ſallu, & ſeſe abſtinentium
1. Reg. 14. 4 melle. Ingreſſus eſt itaque populus ſaltum, &
26. apparuit fluens mel, nulluſque applicnit manum ad
Sault con. 0s ſuum: timebat enim populus juramentum. Et
dit duriſſi quis populum jurejurando, ne manducaret, ob-
mas Liges ſtrinxit? Moſéſne, qui dies plurimos traduxit in
Negule Sina cibi expers ac potionis? Num eos reprelſit
non mutti Elias ab ingluvie, bibendi edendique parciſſi-
Plcande, mus? An denique Samuéël melle illis interdixit
Compati Matris à vino abſtinentiâ in lucem editus? Non
neſcientes, ex adyto, ſed & tentorio lex manavit. Fortè eam
Superior David tulit, cineri Princeps lacrymiſque aſſue-

duru tus. Severiorem tum quoque eum dicerem, qui
1. Keg. I. milites eremi legibus caſtigaſſet. Verùm non Da-
15. . Z1s 5 EuI. U
vid, qui vel erià è& Berthlehem frigidâ ſeſe ab-
ſtinet, à melle milites abſlerruit, ſed Saul, qui
3 . . . . .
ut cœnaret laotius, pepercit optimis gregibus
1. Reg. 14 Amalech contra imperium Domini. Adjuravit
autem Sail populum, dicens - Maledictus vir
☛ . »

qui comederit panem uſque ad veſperam. Ergo
ſeveriſſimi Leégiflator jejuni, non Moſes, ſed
Saül eſt: mi éſque abſiinet a melle defluo ſubeo,
qui ne gregum careret arvind, ſplendidiſſimi im-
perii carere maluit dominatu. Is melle populo
interdixit, qui coronam patind diſtraxit; qui à
Deo abjici non timuit, duùm adipe arietum veſ-
ceretur. Novus, ſed monſtroſus Adam, qui nul-
lo Evæ corruptus lenocinio, non modèò vitæ, ſed
regno dapes antetulit. Qui laurum fulguri ex-
poſuit, victoriâmque corrupit ingluvie. Is, in-
quam, tam damnati gutturis Ganeo, qui Abdo-
mini & Dei vocem, & Victoriæ lauream erat
litaturus, legem ſcripſit de jejunio ſeveriſſimam,
gladiôque os militum infrænavit. Telum enim
ſuppoſuit patinæ, mortem epulanti interminatus.
Abſalon. En ut ſolutioris diſciplinæ viri, vitæque inquina-
mis . enim Prophetarum inter mella alumnos ſuos ab⸗
ſtinere juſſiſſer? Juſſit Saul jejunare milites in
elle obvio, profluéque. Davidis crediderim
proptereà expiandum ſcelus Abſaloni permiſſum.
2. Reg. 2. Tollam uxores tuas in oculis tuis, & dabo proximo
. tuo. Non Nathani imperatum, ut mochum &
homicidam plecteret. Lentè ſiquidem & parcè
ſæviiſſet in peccantem. Abſalon inceſtuoſus dam-
nat, punitque adulterum: homicidam verò Semei

tioris auſteriores & edictis & ſupplicis ſint. Quis

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 3 1

probris, ſaxiſque proſequitur. Mæledicebat, mit- 2 Keg. 16.
tebdique lapides contrà David. Nullus de Regis“
crimine auſus eſt hiſcere, quòd ſcilicèt multis il-
lIud David & eluiſſet lacrymis, & ærumnis ab-
ſterſiſſet. Quis enim fœminam Vati objiceret,
quam toties ſuis non modè laverat, ſed penè ob-
ruerat fletibus? Pudoris unus in ſcenam prodiit
inquinatiſſimi & oris & animi Semei, qui lapi-
dibus graſſaretur in Regem, ur à quo ſcelus ex-
punxverat Nathan, flagitium ei filius Gera expro-
braret. Miſeret me tii, David. Fruſtrà enim la-
crymis tuis ſtratum tuum, per ſingulas noctes,
exterſiſti. Tot enim elutum fletibue, uni non ſa-
tls lotum eſt Semei. Dominus à te tranſtulit pec-
catum tuum, ut primùm es lacrymatus. Nathan
in thecam enſem recondidit, quem in te ſirinxe-
rat. Uni necdùm ſatis eſt factum tot lacrvmis &
cineribus Semei, à quo effuſi ſanguinis coargue-
ris. Egredere, egredere vir ſanguinum, & vir Ibid. 7.
Belial. Viden', ut ſit is tantùm in Davidem im-
miſericors, qui ſpuiciſſimus mortalium Hieroſo-
lymis habebatur. Ideò apud Joannem in Apo-
calypſi & pullatum Solem præ omnibus primum
miraberis, cùm furor Agni minaretur interitum,
& Montes commiſeratione ſuis dimotos ſedibus
gratulaberis, immotis & collibus & tumulis. Et Apoc: 6.“
Dol factus eſt niger tanquàm ſaccus cilicinus. Et 12².
omnis Mons, & inſulaæ de ſuis locis motæ ſant.
Primus inter ſidera atratus eit Sol: & Soli cum
Inſulis montes indoluere mortalibus. Scilicèt com-
miſeratio in præſtantioribus celerior, Aſtra pri-
mum, tum Montes inflexit, tantumque excel-
lentiora naturæ decora, corporäque commovit.
Nam & is, qui ſtrenuus ex Angelis appellatur,
unôque pedum circumactu mare terrâmque com-
plectitur, nemini nocuit, Iridémque nubibus ſœ-
deravit, librumque detulit, non fultnen intorfit.
Ert vidi alium Angelum fortem, amittum nube, Apoc.i0.¹.
& Iris in capite ejus. Et cum locuta fuiſſent ſeptem
tonitrua voces ſuas, ego ſeripiurus eram. Et au-
divi vocem dicentem mibi: Rigna, quæ locuta ſunt
Jeptem tonitrua: & noli ea ſeribere. Ubi ſtrenui-
tas Angeli exphicatur, ibi tonitruorum edicta ſup-

primumtur. Grandium enim eſt, non graſſari;
ſed Miſereri.

FERIA QVARTA
DOMINICE II.

Neſcitis, quid petatis: Poteſtis hibere oa-
licem, quem ego bibiturus ſum! Matth.
20. 22.

Q inſilit Ambitio candidatorum non can- Dignitaæs
dida? Purpuram rapitis; ſed cruore tin- ua; conſe
gemini. Sellam inſcenditis, ſed Crucem occu-na.
Patis. Calix eſt, quem exugitis, ſed fellis , ſed Superios
botri amariſſimi, ſed veneni aſpidum inſanabiſis. ullam ef.
Ergo ſi præeſſe optas, noli pulvinar meditari, ſed“:
equuleum. Mie imbuencdh ſunt animi cordiſque Ambiut,
atientià, qui ſceptra infulaſ ipit ,
Ticillor, in Moit baccis deſgsdtuere cde
1. gnabatur, cùm noxia, &
inaugurando in principem Prophetæ & virga fa- Nera.
Cus eſt Draco. Projecit, & verſa eſt in colubrum.
Nimiràùm, quæ olim virga floruerat, ſi à Rege Kasod,. .
tractetur, Serpens futura eſt, nulli, quàm deti-
nenti, nocentior. Exhorruit ſuum proindè bacu-
lum Molſes, timuitque, quo ipſe olim extimebatur,

C 4 Quèôd,

32 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

Quòd, ſi quæ fuerant inſtrumenta ſecuritatis, fu-
turum regem oppugnant, ipſe mortalitatis noſtræ
ærumnoſæ appendices, in quæ vertentur inſtru-
menta, monſtrâque doloris! Huc facit Saülis
inauguratio, quam Samuêl & deſcenſu, & len-
ticulà, & profuſione olei, & ſublatis menſis cum
perfeciſſet, fostum ſanè calamitatibus regnum tot
1: Reg. 9. ærumnarum arcanis indicavit. Epulæ ſiquidem
26. coronam non conſequuntur, ſed antecedunt. Qui
enim privatæ Vir conditionis deliciis vacas, eris
voluptatum expers in regno. Cumque deſcende-
rent in extrema parte civitatis, Namu?l dixit ad
SWäl: Dic puero, ut anteedat nos. Fidiſne ele-
vationi, cui proludit exſcenſio? Quàm porrò æ-
rumnoſum eſt, ut Princeps deſignere, ab eo quo-
que divelli, qui te ad Samuêlem deduxerit tuæ
faber, ſed non comes, fortunæ. Amicorum di-
vortio fundamenta imperii jaciuntur. Dic puero,
HBansormn ut antecedat nos. Carendum tibi familiaribus eſt;
Men quânam barbarie, ſi eos deſeras? quâve calami-
tate, ſi ab iis deſerare? Nihil excogitari miſerius
poteſt, quàm, acceſſione fortunæ, cogi Princi-
pem aut prodere neceſſarios, aut à neceflſariis pro-
di. Antecedat, qui deduxit; hoc eſt, author
felicitatis tuæ à tua ſubmoveatur inauguratione,
ne comes ſit proſperitatis, qui errorum viarum-
que fuit ſocius. Vobis gratulor, Aſſeclæ, quos
Domini ſors divellet à Domino, ut à Domina-
tione ſejungat. Carebitis Priocipe, non, ne ſer-
Aulici mi- viatis, ſed, ne regnetis. Tandi bærebitis Saüli,
Ieri. quandiu Aſinæ conquirentur. Regni rerumque
potitum, ne præſitis, antecedetis. Specie honoris
emittemini. Dic puero, ut antecedat nos, & tran-
Coufiden- ſeat. Eris cum Principe, quandiù tempeſtate ja-
ria in ho- Ctabitur: ubi ſtationem tenuerit, cogêris exſcen-
minibus . . .
vana. dere. Nullus veli uſus in portu. Tum ſuſpendi-
tur, cùm Corus perflar. Tulit autem Samusl len-
1. Reg0, ziculam olei, & eſfudit ſuper caput ejus. Marga-
ritis concha exinanitur, ut oleo compleatur. Ità
Reges inunguntur. An non ærumnas portendi
gemmarum jacturâ deprehendis? Et ſanè cuùm
fidiſſimum abs ſe ſocium ablegare Saül jubeatur,
ut orbitate proludar imperio, vides, opinor, quo
Te carere oporteat margarito, ut Regni chriſma-
te perfundare. Nec farta gemmis concha pla-
ceret, quæ concreſcit in æquore, procellaſque
patitur, ut margaritas parturiat. Conjice, quo
ſis omine deſignandus, qui & conchâ inunge-
ris, eâque infunderis non gemmatâà, ſed inam?
An non exhauriendus calix eſt in Curuli, ſi in
ipſo Regni veſtibulo renuntiandum eſt amicitiæ,
carendumque familiaribus? Exenterata unionmi-
bus Concha in caput imperantis defunditur, ut
charioribus ſibi ſciat nuntium remittendum, ſolà
inanique ſpecie felicitatis, opulentiæque deluden-
do. Quaàm dura regni conditio in ipſis quoque
foribus regiæ! A ſolitudine Saül regnum auſpi-
catur, ſociique abdicatione Princeps clanculùm
inungitur. Sedenim, inquies, coetus Prophetarum
occurret Principi cum citharis & tibiis. Cùm in-
greſſus fueris urbem, obviàm habebis gregem Pro-
Phetarum deſeendentium de excelſo , & ante eos
Pfalierium & tympanum, & tibiam, & citharam. Ità
Samuẽl prædixit, non ſine calamitatum prænuntio.
Exſcendendum enim Vatibus eſt, ut occurrant aſ-
cenſuro. Erectione deprimitur, quem Prophetæ ſal-
Religioſue Vere non jubent, ni ſi de ſublimitate deſiliant. Et ſanè
in Avla. nunquaàm congredi potes cum Rege, ſi Vates es, quin
exſcendas. Altior enim Prophetia, quàm Impe-
rium eſt. Proindè laberis, ſi ad thronum accedas.
Verùm vagaretur oratio, ſi in iſta diverteret.
Beatitatem regni metiris occurrentium ſymphoni

Sau*l inau-
Surandus.

bid. 27.

Ibid. 5.

Prophetarum? At ego nuſquàm lyræ fides exau-
dio. Sedenim affuturos cum citharis Vates Sa-
muël numtiavit. Id porrò infelicitatem imperan-
tium exaggerat, quando vaticinia Sacerdotis al
luvione regiæ calamitatis obruuntur. Et ecce cu- lbid. i8
neus Prophetarum obvius ei: & inſiluit ſuper eumn
Spirnus Domini, & Prophetavit in medio eorum.
Ubi lyræ in occurſu Vatum? Meri Prophetæ Reltgioſu
acurrifſe Principi nuntiantur. Dices, nec quæri, "enaltans
nec audiri lyrarum illecebras, ubi à Dei Spiritu e
occupamur. Quis enim citharam atrendat, ſi as.
Deo intendit? Nemo non ſurdaſter ad Sirenum D
voces eſt, ſi loquentis Dei catadupa accolat. Et Apoc n.
vox illius tanquàm vox aquarum multarum. Sur-
ditatem iſtam ut probo, aiéôque auritiſſimam, ita
contigiſſe tum non crediderim, cùm Sauüli occur-
rêre Prophetæ: aut ſi contigit, non Jordanis ſu-
ſurro labentis leniter, ſed proruentis fragore Nili
contigit: id eſt, non beneficio Spiritus, ſed regni
maleficio. Exaudire ſiquidem aut non debet ci-
tharas Princeps, aut non poteſt. Audi, quæ ſit
ſolii ſymphonia. Et de throno procedebant fulgu- Apoc 45.
ra, & voces, & tonitrua. Et in conſpectu ſedis;
tanquàm mare vitreum. Tempeſtatibus tum æ-
quoris tum cœli aſſueſcat regnaturus, quem non
lyræ decet illecebra, ſed fragor ſtrepituſque to-
nitruum. Quòd ſi procellis coœli Curulis obfſi-
detur, quas terreni Subſellii futuras eſſe putas
tempeſtates? Et miraris, ſi inſtruendum eſſe di-
xerim regnaturum, non volumine, ſed loricâ?
Fortior, quàm ſapientior ſit oportet is, qui ad
Reipublicæ clavum accedit. Fecit, inquit de Af- Eſthera. 2.

ſuero Scriptura, grande convivium pueris ſuit,

Jortiſſimis Perſarum, & Medorum inclytis. En ut
fortiudine muniantur, qui Regi aſſident. Ego pſal.2,6,
autem conſtitutus ſum Rex ab eo ſuper Sion mon-
tem Sanctum ejus. Sed deſignationem Principa-
tus anteceſſere tonitrua. Sic enim Regni Pſalmus
exorditur. Quare fremuerunt Gentes? Principes Ibid, 1.
convenerunt in unum adversus Dominum. Vide,
quàâ te inſtrui oporteat armaturà Regum impe-
tum perlaturum. Quòd ſi nuntiaturus tantùm fla-
gitia populis Jeremias extrui debet in murum æ-
reum, & in urbem ferream: Qui non recitare Epiſeopus
flagitia debet, ſed abolere, non incuſare, ſed ple- Piinn.
Ctere, eradere ex animis domibuſque, non ocu-
lis objicere, aut inſuſurrare auribus, in Alpes erit Superior

. . 2 ſ.: us ſuun
ſubrigendus ferreas, igneéôſque tnas: quò ſci- niell gat.

licèt & à nullo poſſit inceſſi, & nullum non poſ-

ſit conterrere peccantium. Dedi te hodiè in civi- Jer. I. 18.
tatem munitam, & in columnam ferream. Quo-
tuſquiſque eſt, qui valeat ſecuribus ſuis ſcelus ir- Dignuas
rumpere! Relangueſcit aliquando telum digni- nexia.
tate peccantis. Clamat enim Moſes ad Deum:
Quis ſum ego, ut vadam ad Pharaonem? Et Exod. 3. ¹1.
tum tamen Deo aderat, ſpectabat innoxium Ru- crribzio
bum in igne, adoleverat in Regia, Ægyptium aahibenda.
jugulaverat. Quèòd ſi is Regem expavet, qui
Regis filia fuerat & enutritus & adoptatus: in-
ſuetus regiæ animus falgore ſolii quomodò con-
ſternabitür? Laudatura Salomonem Sabæa ex- cngliarii
palleſcit, eämque vires deficiunt: & tu equeſtri ver- –
& ſubſellio affurges in Principem, quem Carpas ſjoi Sif.
impavidus? Cogit regum purpura pallere Cen- cilimum.
ſorem: & nulla tam rigens eſt virga, quæ ſolo cköen:
ſceptri nitore non flectatur. Allegabatur à Deo enos ad
Moſes, & Cenſuram abnuit. Roborabatur por- profidam

. . . . . . Vveritatem.
tentis, & trepidat. Timet loqui, qui jugulare nzecz

non tmimuit. Tu verò loqui neſcius reprehenſionis ametur 4
telum ſtringes in Dynaſtam, nullis animatus mi- Rge.

— .. .. . Humani ai⸗
raculis ad iævitiem, & Deo non allegante, ſed Husco⸗

abſterrente ſocordiam tuam à legatione Everſtanſ teniiſimi.

min⸗
1 Vis
8
Et ehu
ecel
berne
6,
at n
num 1
Ponni
ne
Gn, locide
I ea
upr elibli
(o l
Eſei
un ſe
nien Heher,
nn le dan
1Mi.
lis⸗ ſee .
Reenat!
ar n He
Micinun
(Dnd
Aiont 1
an. Voneri,
nin Nales 4
g
n Dan
Danirt
a Mrun
nſuts Glltats
a, tli
rinee
ulm. gebe
iefa Cenlor
Auit. ſme,
.
Petle
Peniu co
gilnr R.
uir DNen.

ecene
ef
2 ſi
ler ſi
Kt
1 re⸗ 1.

Wmn
N
Dri

hai
ſiet
npen.
glinl
tene “
e en A

1.

Wen

Eeli ,

Rn

1

3
nk f

.9l. Iu;
l

em d.
Unmi
nen N
dki
Eete
de

e 4
bum⸗
gentn
dlges
nunsd.
Dck
Ancke.
A l)
i i
e

Rn.
nkior
iln
un. ſe,
gn ne
8inenl:
InIN;?
Noolectueh,
Eiſ⸗
,MMne
„Ir1
nlheti /
8: Clre,
nane
e ucer,
nen
lelabrg⸗
n ni
Aen:
urni nig
wwünſir ,
Kyr 1

aret,

.
E

ke
Rnn,

B *

Diſſertat. ſuper Evang. Quadrag. 33

& ſanguinis. Unus auſus eſt Samuë] Saülem cri-
minis coarguere: Qui tamen monere Heli, quam-
1. Reg. 3 vis à Deo monitus, non audebar. Et Namuél ti-
5d mebat, inquit, indicare viſionem Heli. Vicerat
illecebras puer Lupanaris, quod proſtabat in Ta-
bernaculo. Sed qui flores contempſerat volupta-
tis, Dignitatis infulis vincebatur. Lilium colue-
rat ſuum vel inter ignes filiorum Heli: ſed ſpi-
nam unam verebatur Seni ſuffigere, majeſtate
Pontificis factus elinguis. Et pertonabis in Ma-
gnates criminum mancipium, exul à Sanctuario?
Aulici mi, Incincétus ephod lineo linguam timet exolvere,
leri. ut ea recitet Sacerdoti, quæ illi Numen ſuggeſ-
Cunfeſſarin ſerat. Et tu renes lumbôſque diſcinctus telum
muniu per- evibrabis in Tyrannum, tuo è& corde verba de-
arduum. pPrompturus ad eum, qui aut vecors eſt, aut ex-
cors? Puer, qui ſperat nihil, lippientem extimer:
& ſpei plenus, turgiduſque ſpiritus Gigas, Ar-
gum ſpernet non excubantem buculæ, ſed hortis
Rex miſer, Heſperidum incubantem. Quid ex Heli metue-
T aze ret Samuél? Silet tamen. Quid non è& Dynaſta
uden e ſperet, metuâtque mercenarius? Et irrugiet?
Dienuas Ruerat in adulterium, cædémque David, corru-
ides noxia. ptor Bethſabeæ, & Uria proditor. Quis eum
5 Daviaa Timinum monuit? Aderamt Hieroſolymis Sa-
maloori. doch & Abiathar, & Nathan. Sed obriguerant
gitur. Univerſi, nulluſque non balbus. Novem jam
Ccwrelzi Henſes adulter exegerat ſine Cenſore; ſpectaſſéêt-
iera ſt. que prolem & ſœmina Princeps impunitus, niſi
2. Reg. 12. Deus impuliflet Vatem in regiam. Miſit ergo
1. Dominus Nathan ad David. Tardius edidit Pro-
Dign eu Pheta verbum, quam pellex fœtum. Filius ini-
recwſanda, quitatis non modò concipi, ſed & vagire potuit,
Tuo vere antequam Vates hiſcerer coràm Rege de crimine.
ne Core Vagiebat infans flagiti Præco, & tacebat Vates
lone ſan Cenior adulterii. Ergo, garriente pro Lege Pu-
,K. ſione, Prophera comtrà ſcelus non rugit? Cunæ
perſirepunt, & adyta conticeſcunt? Puer eſt ſtre-
perus contra David, & Vates eſt elinguis? Vaul-
gatur Regis facinus à Filio, ſupprimitur à Pro-
pheta. Ut video, in Regum domibus & Pro-
orri. Pheræ balbutiunt, & pueri tonant in ſceleſtos.
do Vide Verbo, & Puer videri poteſt in Davidem Pro-
ſupra & pPheta, & Vates in Regem Puer. Miraris dor-
intti. müſſe cum alena foœmina Principem in tanto ſi-
lentio? Quidai dorrnirer vel David, ſi nec Na-
dchhan muſſlat. Porrò ſi, trucidatis Ianocentibus,
&S raptis Matronis, ad Davides ne Nathani qui-
dem commeant poſt menſes novem: Quem da-
Dies, qui profanum Principem, impidmque con-
eniat Kalendis ipſis injuſtitiæ? Torpet, mihi
crede, hærétque ferrum, ſi Conſularis feriendus
iſit, eburque ſellæ Elephantum quodammodè op-
Corveëio ponit correptori. Latus te clavus ità defiget, ut
ud6* nec dexteram commovere poſſis manum, nec
etur, etia . . . . .
abopiimis. linguam. At hi fuere tardiores in Regem. Quid
cenecte ſi Princeps hebeſceret ac vereretur Adoleſcentem,
asmanda. eümque Filium, nec unicum, ſed a regno diſ-
Aluſum, Fratrémque proſcripti? Profectò, ut
ferrum coràm ſceptro remollitur, ità virga do-
3. Rege s. heſticorum afflaru erumpit in flores. Adonias anu-
em elevabatur, inquit, dieens: Ego regnabo. Fe-
eitque ſibi currus & equites. Nec corripuit eum
Saier ſuus aliquando, dicens: Quare hoc feciſti?7
QNulla in imperio vox tetrior quàm iſthæc eſt:
Ego regnabo. Vox iſia, vox Jacob non eſt, ſed
Nembroth. Nec vox tantuùm inſonuit Nembroth,
ſed incus quoque perſanuit Lubalcain. Nam fe-
cit ſibi currus Adonias. Molà eum non modèò Da-
vid non oppreſſit: ſed ne ſibilo quidem auræ te-
eeiee nuns æſturn ambirus temperavit. Quem timeret
d. D Vid, dui Goliam non timuir 2à Tiauir Acho-
fieil. David, qui Goliam non timuit imuit .

Laus San-
&i corri-

niam. Nec telo tamùm, ſed verbe quoque abſtii=⸗
nuit, Convulſi à filo regni ſpeéctator; non im-
bellis modò, ſed elinguis. Et ſæviturum te credes
in unigenitum tibi obſequentem, ſed peccan-
tem in publica commoda, ſi David parcit deſ-
ciſcenti a ſe Abſalonis Frarri „quamvis deſi=
gnaſſet regni ſucceſſorem Salomonem? Quis car-
nem ſuam odio habuit ? Quem Nepos ample-
xu non inflexit? Video cunctabundum Abraha-
mum, tumente Agare. Retinuiſſet Iſmaëlem
domi Patriarcha, quamvis contumacem, miſi
à Deo ſævire juberetur in ancillam & vernam.
Omnia, quæ dixerit tibi Gara, audi vocem ejus: Gen.51-iie
quia in Iiaac vocabitur tibi ſemen. Promiſſis erigi =èð
debuit vir tantus, quò ſæviret in ludionem, imo mollis in

verò in idololatram. Ludit Iſmaël, & Abraham fltium-

colludit? Quin & eludit ſeveritatem Saræ. Qua- Hitiorun
re? Audi. Durs accepit hoc Abraham pro filio ſuo. Ibid. 1.
Illuſerat: ſed erat Filius. Toleretur, inquiebat-
Nam & granum primô purre ſqualet in ſemine, 2 arenium
mox verô virideſcit in olere. Si cepam faſtidias, ſanbtum
erumpentem ex ea Narciſſum non leges. Si nu. valaè ar-
bilum diſpuleris, fruſtrà Iridem optes expingi. Vign:tas
Nullus Melchiſedech ludo victimis non proluſit. recuſanda.
Habet & pietas infantiam ſuam: erique Iſmaël Eccteſa-
inter Prophetas non ultimus, qui pubertatem ſan Halicd de-
nis antevertit. Verbo, ex Cenſore Patronus Ido- Teram aff⸗
lolatræ, Charitate erga filium è& ſecuri ſcutum ela- Beris ites
boravit, quo criminoſus erraret impunitus. Si h puniens,
iſthæc ſpectantur monſtra clementiæ in domo A-
brahæ pugnacis & juſti: ecquando inter laſcivias
Epulonis ſeveritas fulguret in domeſticum? Scan-
dalizantem tibi oculum effodies, ſi unguem A-
brahamus, ne tabidum quidem, præcidi? Noli
ergo in Curulem inſcendere, niſi per calcatas ad
eam cunas, ſellàſque tuorum licuerit devolare.
Quam porrò ſit arduum, non in domeſticos tan-
tum, ſed in exteros quoque deſævire, ex iis con-
jicere licet, quæ Iſaias varicinii ſui undecimo ca-
pite commemorat. Nam antequàm ſumptum à
Chriſto de tranſgreſſoribus ſupplicium narret, de-
ſiliſſe in eum ſcribit Spirituum Divinorum co-
hortem univerſam. Et requieſcet ſuper eum Spi- Ila. 11. 2
ius Domini, Spiritus ſapientie? & intellettin,
Spiritus conſilii & fortitudinie, Spiritus ſeientiæ &
Pietatis. Et replebit eum Spiritus Timoris Domini.
Et percutiet terram virgi oris ſui, & Spiritu la-
biorum ſuorum interficiet impium. Ut vel unum
non tam cædat, quàm arguat Divinitas pecca-
torem, quâ JRSUM alluvione donorum in ſu
plicium peccantis extimulat? Et quidem Chri⸗
ſtus, qui Deus omnia poterat, quà Homo, pro
ſua reverentia; unionéque hypoſiatica donis om-
"nibus cumulatus potuit, quæ nemo hominum
poterit unquàm. Tu ergo Spiritibus deſtitutus
urbem peſtibus expiabis, adobrutis in ſuo cruore
Sortilegis, ſi Chriſtus tantis inſtruitur Dei donis,
armiſque, ut impium reprehendat? Coœlum in-
tuere, ut obnubatur, ut depluat, ut fulguret, ut
murmuret, antequàm fulmen jaciat in morrales.
Quot fulgetræ ferociam fulguris antevertunt? .
Davidem intueor minacem in Abſalon. At quò
evaſerint turbines, piget referre. Eocatii ſque eſt 1. Reg. 145
Abſalon: & intravit ad Regem: oſeulatit ſque &ſt 33.
Rex Abſalon. Non in pluviam remollita ſunt ful-
gura; ſed aſpides in torques aureos ſunt reficti.
Verùm exulaverat din Adoleſcens regius. Quid
in Levi & Simeonem vaſa iniquitatis bellantia
irrogatum eſt ſupplicii, cum oppidum univer-
ſum, datà, acceptâque non fide modèͤ, ſed
clientelà, immaniiſimè ſubverterunt ? Quibus
perpetratis, Jacob dixit ad Simeon & Levi:
Turbaſtis

§. garobs

RKici Apo-*

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

Gen. 24.29. Tarbaſtis me, & odioſum ſeciſtis me Chananais.
Laus San- Proh expeditas in ſicarios ſecures, faſcéſqu c: -
Ei corri. lutos! Si hozdum unum furripuiſſent epulaturi
gazur ei⸗ cum ſociis, non blandiùs compellari poterant à
DWenn Parente Filii de patina clandeſtina! Muſſavit
eſt. hic tamen Jacob. Iſaac verò, cùm Rebeccæ in-
Gen. 27. fenſiſſimum eſſe Eſau ex ipſa intelligeret: Tædet
46. me vitæ meæ, propter Filias Heth, non modô
eum non corripuit, ſed evocatum Jacob ablega-
vit in Syriam. Regnat domi Eſaü ſine æmulo,
in Marrem ità injurias, ut eam tæderet vitæz,
acerbitate calamitatum. Quòd ſi ſanctiſſimi Pa-
triarchæ torpent in domeſticos, tune in Magna-
tes excandeſces? Unus in Achab Ehas exarſit;

Sed ſine imitatore. Cecimit de illo propterea Ec-

Eecli. 48.2. cleſiaſtici author. Qui induxit in illos famem,
& imitantes illum pauci fatcti ſunt. Verbo Domini
continuit Cœlum. Et quis poteſt ſimiliter ſie glo-
riari? Qui dejeciſti Reges ad perniciem, & con-
fregiſti facile potentiam ipſorum. Beati ſunt, qui
te viderunt, & in amicitia tua decorati ſunt. Nam
nos vitâ vivimus tantum. Quòd ſi arduum adeò
eſt, in alios ſævire pro Lege, ut parem Elias mi-
nimè habeat: quaàm erit difficilius, pro tuenda
»Juſtitia, necem non infligere, ſed pati! Elias
. certè, qui Regem arguit, Reginam timuit. Oc-
cidit Sacrificulos, ſed, ne occideretur, aufugit.
Cœlum clauſit: ſed Sepulchrum recludi expavit.
Prodigus alieni ſanguinis ut fuerit pro Deo, ſui
certè parciſſimus extitit. Et tamen ſeſſuri ad Chri-
ſti dexteram calix venenum tam propinat, quàm
haurit. Prætor enim tam ſuam objicere vitam
telis debet, ne Leges intereant, quàm alienam
ſuppliciis profligare. Ideò enim ad Calicem ini-
tiandos eſſe duximus Regnaturos, non ad Codi-

Epiſcopi cem. Nonne vides timore ſuſurri ità Præſidem
& Sspe. conſternari, ut demulcendæ plebis gratiàa, & Ba-
riores, ac

Reges uo fabbam exolveret, & Chriſtum in patibulum

modo exa- ageret? Adeò vel Romana generofitas armata
minandi. quoque timet inermes, vereturque Scribarum
Humani fimbrias prætexta Prætoris: &, ne deferatur Pi-
timoreis. latus ad Cælarem, jactum facit innocentiæ. Er-
Päass. Tavi ergo, quùm dignoſcendos Calice Candida-
tos aflirmavi: ſunt enim examinandi aut Pro-
Dignitas

fluente, aut Ægeo. Siquidem haurienda ſunt Ma-
ria Proconſuli, ſi, ut propugnet Reipublicæ,
Cœlique tabulas, aut irrogare ſupplicium audeat,
aut pati. Nam in Præfecturæ, Urbiumque pe-
lago is tantùm Prætor naufragatur, qui tabulas
tenet. Et quid, inquies, de Repubhica fiet, ſi
Dignitas ſtolidis deferatur? Quod accidit Iſraë-
h, quùm Arca bubus commiſſa eſt. Pluùs obfuere
1. Reg. 6. Philiſthiim Iſraéli Arcàâ, quàm catapultis. Nam
19. de Primoribus non minus ſeptuaginta, de Plebe

in indigno.

Talenta Verô quinquaginta millia occiſa ſunt Arcæ adven-
varia. tu in Bethſames. Trahebatur enim à bubus. Po-
Non om. Teſtas à Deo eſt. Sed ſi ſegni, aut imperito tra-

nia lienz: datur, prodet Rempublicam. Aratro factus eſt
omnibus. bos, non Arcæ. IIlud niſi ducat, emorimur:
hanc ſi trahat, non ſuperſumus.

FERIA QUINTA
DOMINICX II.
Mortuus eſt autem & dives: & ſepultus

eſt in inferno. Luc. 16. 22.

Qm eſt Oceano Ganges diſſimilis! Nam

Dirizig tempeſtatum habemus in pelago fremitum,

20xi&,

in littore inducias, exitumque. At verò Ganges peliritas
ridet, luditque inter gurgites, ad ripas graſſatu- noxia.
rus. En Opum profluens, quam lenis afffuxit gjezi,
Epuloni dum defluxit, in exitu verò pro byſſo Staiur.
vermes invexit, pro dapibus carbones effudit. Ita
eft. Fluviorum in littore procellæ conſurgunt, & Poul,
Maris deſinunt in arena tempeſtates. Nam illi,
ut in ſabulum devenerint, Mare ſubeunt: cùm
æ quoris elidantur, deſidantque fluctus in littore.
Siquidem Oceanus tum pugnam interrumpit, &
ablolvit, cùm in arenam deſcenderit. Noxias er-
go eſſe diſce Divitias in exitu, quas blandas in
defluxu exiſtimaſti. Ab epulis proptereà migrat
Dives in ſupplicium, tam miſer funere, quàm
vitâ fortunatus. Sed ego miſeriorem arbitror al-
veo Gangem, quàâm litore. Etenim Dives, non
cùm plectitur infeliz eſt, ſed cùm prævaricatur.
Ideôque cum gehennâ videri poſſit miſerrimus
Epulo, patind tamen, byſiôque longè fuit ærum-
noſior. Quod non illi tantùm obvenit, ſed iis
quoque contingit, qui ſecundo adnavigant Pa-
Etolo. Excipiuntur gehennâà Divites, cùm expi-
rant: ſed ſceleribus obruuntur, dum luxuriantur.
Miror ego ſanè, cur & tentorio Holophernis unum
tributum ſit Judith conopeum, quo etiam Mon-
ſtri corpus evolvit. Abſeidit caput ejus, & ab- Judith 13
NRulit conopeum ejus à columnis, & evolvit cor-:
pus eéjus truncum. Porrò Judith conopeum, quod Ibid. 16,
ipfa ſuſtulerat de cubili ipſius obtulit in anathema 22.
oblivionis. Quare Fœmina aut caput involvit,
aut corpus evolvit conopeo, illudque unum de-

.

tulit in Bethuliam? Audi: Videns itaque Judith lbid. 10,

Holophernem ſedentem in conopeo, quod erat ex
purpura, & auro, & ſmaragdo, & lapidibus pre-
tioſis intextum, adoravit eum. Nimirùm ſedebat lbid. 11.
in conopeo Dux, quùm, visà Judith, captus eſt
in oculis ſuis. Ergo monſtri caput amputatum
involvitur conopeo, ut nimirùm, quæ Luxu,
Opibúſque cervix peccare didicerat, iiſdem in
ſupplicio gemmis, gaziſque irretiretur. Ut enim
in mare flumina, undè fluxerant, revertuntur:
ità oculi, oraque Aſſyrü, quæ laſciviendi è gem-
mis audaciam hauſerant, in gemmis tandem ob-
riguere. Magno mortalium documento, quos Euxus,
Auri cupidiras in cœnum deprimit criminum. ponpe
Nam quot erant in conopeo Gemmæ, tot in noxie.
mente, frontéque Ducis turpitudimis Maculæ oyhe⸗
extitere. Iis remollitus eſt lapillis Holophernes, nes.
qui fiducià, illecebrâque theſauri ſui nullum ſce-
lus exhorruit. Nam nemo Luxu in Libidinem Yeniartio-
non corrumpitur. Quid hic Tertullianus diceret,
qui è& Dracone gemmas erui querebatur; quando Luxuris
prodiere Libidinum aſpides & Smaragdo, quibus innnn⸗
Aſſyrii Ducis temperantia prius, quàm vita, in-
teriret? Et quis in tanta phalerarum luxurie non
laſciviret? E Mari ortam Venerem cecinere
Poëtæ. Mentiuntur. Oritur & Pactolo. Jungun-
tur proptereà in Annalibus Scripturarum Salo-
monis Libido & Affluentia. Fecitque, ut tanta 3. Reg. i0,
eſet abundantia argenti in Jeruſalem, quanta & 7.
lapidum. Quibus expoſitis opibus, ſubjicit: Rex lbid. n. 1
autem Salomon adamavit mulieres alienigenas
multas. Rubigo iſthæc gemmarum, aurique E-
rugo eſt. Ideò Amos exululat: Qui dormitis in Amos 6.4.
lectis eburneis, & laſeivitis in ſtratis veſtris. Ubi
Ebur, ibi Laſcivia. Et mirum in modum, quò
eſt candidius ſtratum, eò mens decumbentis eſt
fœdior, tetriérque. Neque enim candet ebur,
niſi rapinà candoris, quo laſcivientis in ſtrato ani-
mus ſpoliatur. Ferocit, mihi crede, graſſaturque
ebur in lectulo immanius, quaàm ferociret in
bellua. Nam Elephas ad cædem ebore armabatur,

gro!
em .
lxur
lathl.
lelt.
, ere.
. atiet
anh lele 9
here
ec nii
v, elleck
nocen
Eè
tiora
m i/
m, ehole .
ilen.
1 beege
ita mno
Amos
In caritn
ſutbin
NMumqn
bis on
lüſce,
iſgem
dem A
Ea,
tomn
Arer⸗
ſaces,
ſeit eni
An lir
citunn,
Mafs ua
u, gerbire.
i ſuge
roque
1i cdnſu
Quin ne
oum
Fuſr
Eeie
otumn,
lbi
unig

En leraf, G
S
X In hen
a Il enee
nr: E
bn e r
Darn
ſ en-

M

en Wang
S
1 Den
as
g livel
Nruul
0
Grr
n Un
Ucere

Mini

n, kli
Nim.

Gng.
D

Amte
lugt
n “
chuel
nreum
gelun
1 Wni
1. Uen
endigr⸗
oknch
l, Nuis
ciminn z
me, Müu
8 Neks,
S
Hun e⸗
lbplhon,
ce

here oN
Eit
N.
In
. 1 4 ie!
huud
er. L
Aiunien
icbe⸗

i 1
n
ne
Nin,
unmur.
ent 4
e

Amni,lad

Diſſert. ſuper Evang.

qvjuo ſtratum ad illecebram exornatur. Quis au-
tem non videat perire Divitem deſperatius, ſi
luxurietur in culcitra, quàm ſi à fera conte-
ratur. Malo ebore feriri, quam corrumpi. Po-
teſt Pudicitia, etiam poſt vulnus, in cruore can-
dere. Vix pudor in eburneo toro albere poteſt
pariter & cubare. Si ab elephanto innocens lace-
ikulatio rere, integra, ſalvâque eſlt Caſtitas, etiam in cæ-
non nocet. de. Si verò luxuriere in ebore, non eſt ſine vul-
nere Pudicitia, quamvis floribus ſepiatur. Adeò
mitius ſœvit ebur in Monſtro, quàm in Homine;
effecitque laſcivia, ut Elephantorum dentes in-
nocentiores in Monſtris forent, quam in Stratis.
Eô vitiis devenimus, ue Ferarum arma nocen-
tiora ſiat, cùm Homini famulantur, quàm cùm
Palicie graſſantur in Hominem. Qui dormitis in lectis ebur-
enervent neix, & laſeivitis in ſtratis veſtris. Atque utinàm

Luxuss.

Tribulatio
vera Pecca-
zurm eſt.

Zuſitiam, ehore lectuli tantùm non etiam ſubſellia renide-

Sda rent. Uuinam Cupidinem ebur induceret, non
ablegato è tribunalibus Minoë. Verùm pompis
ità mollimur in flagitia, ut contrà Judices, Cen-
ſoréſque obduremur. De Laſcivientibus enim
Amos ibidem queritur: Quoniam converiiſtis in
amaritudinem judicium, & ſrubctum juſtitiæ in ab-
JSunthium. Qui lætamini in nibhili: qui dicitis,
Numquid non in fortitudine noſtra aſſumpfimus
nobis cornua? Non ſeducimur tamùm luxu, opi-
buſque, ſed munimur. Impunitas & Laſcivia
iidem & gemmis gignuntur. Nec mirum. Siqui-
dem Adamas hullis aut diffringi, aut deteri mal-
leis, ſcalpriſque poteſt. Tum ergo crimine,
tum verò etiam ſecuritate ſunt mortalibus Opes
adverſæ. Non famen evadetis propterea Cœli
faſces, quamvis Conſulum virgas eludatis. Sub-
jicic enim Amos in extremo capituli margine:
Eece enim ſuſcitabo ſuper vos, dicit Dominus exer-
cituum, gentem, & conterent vos ab introitu Emath
uſque ad torrentem deſerti. Noh, locuples, ſu-
perbire. Deterêris. Dominus excitabit Gentem
in ſiragem tuam. Ur ſcilicèt tuo vulneri illud
quoque ſolatium deſit, quo plagæ cruditas leni-
ri conſuevit, nobilitas, præſtantiäque ferientis.
Quin ne feriere quidem, ſed conterêére, quod
plenum eſt ignominiæ, probrique ſupplicium.
Fruſtrà ergo Cenſores abſterres, proterendus à
gente anonyma. Qui cenſuram ſubterfugis Sena-
torum, Sicarii telo in compitis proſternére. Nul-
là ſalutis ſpe cades ſub Latrone, qui expiatus,
Prætoris juflu, feriere. Pereat impunitas, qu
nee Vulnus evaditur, & Mens atrociùs jugula-
tur, quàm Caro. Nam carnifex nullius animum
vulnerat ſecuri ſuãꝗ, & plerunque coronat, quem
Telices non ecaf. Sicarius verò nunquam;, aut raròô ità te-
Wtverkiant, lum lateri demergit, quin animum pertingat.
Tee Cur ergo lictorem effugis, quo mortalitas per-
ditur: & latronem non times, à quo immortali-
Mor: im- tate Pariter & mortalitate exuêre? At dedecus
binum. eſt Prætoris imperio cædi. Calamitas, non Pro-
Proresfare; brum, eſt, à Prædone diſcerpi. Ità opinaretur
impiora PPicurus animarum immortalitatis ignarus. At
Zri eos a qui reorum ſupplicia poſt exitum non inficiaris,
vaſt àαar- 18 . .
ore, duem fHcis tortoribus dedendum, ut æternum li-
Ckores patiatur, Calamitosè perire aſſeris, non
Probrosè ? Pereunt, proh dolor læternùm animæ:
& quas crederemus ex albo nobilium diſpunc-
tas, ſi vel biduum inter remiges damnarentur, ad
metalla æternùm damnatas nulla ſpe libertatis re-
cuperandæ ſtatuis, tituliſque honoramus, eo tan-
tum nomine, quôd lictoris ferro non perierint.
Quaſi verò ignominioſius ſit Navarcho remum
adducere, quam ſub Satana remis, contiſque
Proſcindi. An in igne decus eſt gemere cate-

Tbid. 12.

Ibid. 14.

Peccati
damna.

Severitas
natilis Reo.

4
A

Quadrag. 3 5

natum, & compeditum in pelago dedecus eſt
lacrymari? Videamus autem, ur Opes poend
non careant, abundéntque criminibus. Nul- gerieho ob
la, quod ſciam, Urbs irà everſa, direptâque Eren Fee
eſt, ut Jericho. Nam nulli parſum, und excep-d.
t4 cum domeſticis Rahab. Ceperunt civitatem, & Jol. . 20.
interfecerunt omnia, quæ erant in ea. Pugnavit
& Cœlum in urbem, ſubrutis mœnibus non vi
arietis, ſed fragore tubarum. Ettarnen, quo la-
borarit flagitio Urbs, Joſue præteriit. Verum re-
dundaſſe ſceleribus Jericho indè nobis conjicien-
dum reliquit, quod exportatum ex ea in Taber-
naculum ſit Auri plurimum & Argenti. Om
nia ſuccenderunt, abſque auro & argento, inquit;, Ibid. 24
& Vaſis æneis, ac ferro, quæ in ærarium Domini con- e 6
ſecrarunt. Quin ità exundabat aurum, ut grega “.
rius quoque Achan ſurripuert argenti ſiclos du- P:vitie
centos, & ſiclorum quinquaginta regulam au- noxiæ.
ream. Suffecit Joſuë opulentiam urbis expoſuiſſe, Joſ.
ut intelligeremus tantis eam pollutam criminibus,
ut in illam portentis meritò, teliſque ſæviretur.
Neque enim fex criminum, limuſque ſcelerum peælices non
deefle poſſunt, ubi opum profluens aureas me- admirandi.
diocritatis ripas tranſgreſſus, exundat. Ignei cer-
tè angues tum ſunt in Ifraëlem immiſſi, cùm cœ-
leſtis annonæ, viarumque pertæſum vulgus blaſ-
phemiæ ſpiritus occupavit. Quòd ſi quæras, ec-
quando populus faſtidierit Manna, Deumque
allatraverit? tumuiſſe tum diſces, cùm, profli-
gato Chananæo, urbes ejus diripuit. Exaudivit
Dominus preces Iſraël, & tradidit Cbananæum,
quem ille interfecit, ſubverſis Urbibus eius. Et
ædere cœit populum. E thure precum trium-
Phalis laurus excrevit. Sed inſolenti, pompdque
lauri, non rejectum iræ fulmen, ſed extortum è
Coœlo. Qui enim, ante prædam, Manna velce-
bantur, Maledictis ali cœpere poſt victoriam.
Adeò vicinum eſt Opulentiæ ſcelus, ur quos
paulò ante Oraſſe didiceris, mox eos Larrare
horreas, ipsd, ut ità dixerim, triumphi Proſpe-
ritate debellatos. Nulla nimirum modeſtia aut
oris, aut alvi, ſi manubiis onerere. Abligu-
riendi libido inceſſit populum, latrandique li-
centia, ubi partis de hoſie ſpoliis, inſirui cœpit.
Et qui ne muſſare quidem contrà Moſem eſt au-
ſus, duùm per ſentes duceretur: cùm primum
calcare palmas, laurſque potuit, tum enimverò
de Deo, Ducéque obloqui non timuit. Locutüſ. Ibid. 5:
que contrà Dominum & Moſem, ait: Cur edu-
xiſti nos de Wgypto, ut moreremur in ſolitudine 5
Anima noſtra jam nauſeat ſitper cibo iſto leæviſimo.
Tæder libertatis poſt victoriam, repetuntque
.gyptum in triumpho. Atqui ibi ſervieratis
Pharaoni, & Præfectis ejus. Ibi luturmn ſubige-
batis. Ibi damnati ad clibanos Urbes extruebatis
lateritias. Cur ergo ſedem ærumnarum reperitis
amimo, eôque revolvimini, undè abſtracti eſtis à
Numine? Meminerunt, opinor, vaſorum quæ
indè avexerant, dùm abirent, ſperaruntque di-
tiora ſe rapturos, quanquàm & ollas & delcias
loquerentur ac cuperent. Et eduxit eos cum ar- plal. 106.
gento & auro; tantâque metalli exarſere libidi- 26.
ne, ut præ auro ferrum non refagerent, ultroque
compedes induerent, dùm ſuffurandi ſpes argenti
affulgeret. Hinc fafliditum Manna; hinc Cepæ
Coœli tritico prælatæ; hinc pro Hymno murmur
hinc facti Cerberi igneis gehennæ hydris dedun-
tur diſcerpendi. Peccavere profecto Iſraëlitæ aut
voto Opum, aut uſu. Si meminere præ argento
gypti, orta eſt Mannæ nauſea & fame auri non
ſacra. Si, partis ſpoliis, tumuere, annonæe ſaties
ſatietate parta eſt copiarum. Nuſquàm certè fla-

gitium

7. 2 ½2

Num. 21,
3

—

36 Oliva Stromatum, Lib. fing.

gitium non Opum aut exuberantià, aut cupidi-
tate perfectum. Querentem ad fores Sponſæ Di-
lectum demiratus proptereà ſum, quòôd unum
præ membris reliquis madere caput indoluerit.
Aperi mibi, ſoror mea: quia capiu meum plenum
eſi rore, & cineinni mei guttis nolctium. Manus,
humerique num fuere immunes ſtillicidii? Genas
certè idem, qui cirros, humor infecerat. Atta-
men uno ſe ægrum capite lamentatur. Nimi-
rùm, genæ illius ſicut areolæ aromatum: ſed
cervix Aurea. Caput ejus aurum optimum: co-
lbid, , meæ ejus ſicut elatæ palmarum. Ergo in iis Ec-
cleſiæ ſuæ, ſuiſque proptereaà membris laborat
Chriſtus vehementius, quæ aut Victoriæ manu-
bis inſtruuntur, aut Opum copià exuberant.
In areolis ii deſignantur, quos coœeli obnoxios in-
commodis ideò teſtatur, quòd nullis terrarum
ærumnis perfundantur. Caput meum plenum eſt
Non alluvione fluminum defunditur, ſed

Can. 5. 20

Paupertas 7076.

læſa. imbre madet. Quos enim divitiarum ſanie tabi-
dos Prætor reveretur, eos Deus guttis noctium
excruciat. Porrò meminiſſe velim te primam
peccati ſobolem impatientiamn fuiſſe Paupertatis.
Gon. 3.7. Cümque cognoviſſent ſe eſſe nudos, conſuerunt fo-

lia ficus, & fecerunt ſibi perizomata. Mirum
6 proindè videri non debet, ſi bæreditatem peccati
adeat Opum cupiditas, criminis primogenita.
Non libido pomi eſum conſequuta eſt, non rixa,
non torpor, ſed votum, uſuſque phalerarum. Et
qui nere necdùm didicerant, coëgere arbores in
textrinam verti, undè fugacibus prætextæ para-
rentur. Conſuerunt folia ficus. Certè in Scripturis
prima Opum Scena non ſine probro recluditur.
Gen. 13.1. Aſcendit ergo, inquit, Abram de Wgypto ipſe,
& uxor ejus, & omnia quæ habebat, & Lot cum
eo. Erat autem dives valdeè in poſſeſione auri &
argenti. Prima ergo Pactoli ſcaturigo & Nilo eſt:
imèò, ut loquamur apertius, & gynæceo proflu-
xere divitiæ, Saræque deditione prolatum Abra-
hamo aurum. Quis autermn erutas & tam limoſo
cdeno divitias non exhorreat? Uxoris fit dives
Abraham raptu: &, niſi Sara Pharaoni, penè
dixi in Venerem deformaretur, auro Patriarcha
caruiſſet. Num Sara Danaë eſt, quando ſuus illi
quoque Jupiter in aurum effunditur? Pudet dice-
re, honeſltius Jovi Danaé, quàm Pharaoni Sara
proſtituitur. Ad illam enim & acceſſit adulter, &
Prpotetzoyes Paàlliatus imbre irrepſit clanculum.Palam Sara
impiorum. traducitur, nec convenitur à Rege, ſed in E-
ptum probri præſcia deſcendit. Ergo ſi non

S Sre. araivine diſplicent, eas ſaliem origine faſtidito.
E pellicum gynæceo Opum profluens dimanavit;
Teit qui, niſi Nilum æmulatus caput occulat, ma-
nare Sodomis, quamvis Memphi exgurgitet, de-
acner prehendetur. Erat autem dives valde in poſſe ſione
1. auri & argenti. Placent oſtia fluminis? Alveus

placer? Noli averſo flumine navigare; nam ſi
Gen.12.15. paululùm proceſſeris, in lupanar devehere. Qub-
lata eſt mulier in domum FPharaonit, Abram verò
bens uſi ſunt propter illam. En Hermi ſcaturigi-
nes. Toro aurum exundavit; ſed Sarâ caruit A-
braham, ne auro careret. Ubi ergo pluiſſe auro in
ſinum Foœminæ vides, indè non procul fuiſſe
Jovem intellige, qui nunquàm in mulierem au-
reus depluit, niſi ut eam luteam relinquat, quam
auream fecerit. Et quamvis contumeliis thalami
ſit ſubducta Sara, gynæcei tamen fœdata eſt in-
colatu. Scio ſanctam Foœminam non peccaſſe,
& omni penitùs crimine Abramum ſanctiſſimum
caruiſſe: At Auri copiâ mbo inſtructi, ex libi-
dine imperantis. Injuria Lilii concepta Opes pe-
perit, tum viro tum uxori. Magno, ut vides,

ſtetere opes Patriarch?ę. Agnam amiſit, cuùm
à Pharaone Oves accepit. An ſeruntur homines
pariter & jumenta in gypto, quando Abrahæ,
unâ in coznum projeciâà conjuge, tanta mox ſœ-
minarum, vernarumque ſeges excrevit? Fuerànt-
que ei oves & boves, & famulæ & aſinæ. Vide au-
tem, quo dedecore coacerventur mixtim famu-
læ & aſinæ, jumenta & ſervi. Fueruntque ei Seri im
aſini & ſervi & famulæ & aſinæ & cameli. Nulla 1r.
in locupletum domo Boum à Famulis ſecretio, gulici ni
unéque cenſentur elencho Aſinæ & Famulæ. Nec ſeri. D
injuriâ; ſiquidem ii, qui viro famulantur, à quo
uxor Principi licitatur, non æquari modò bubus
poſſunt, ſed etiam aſinis poſthaberi. Vide autem,
quæ Opum ſit proles. Aſtendit ergo Abram de Gen. 3. 1.
Egypto, ipſe & uxor ejus, & omnia, quæ habe-
bat, & Lot cum eo ad auſtralem plagam. Ergo Divitie no-
bubus & camelis coactus eſt dives Abraham "“.
quaſi Nepotem poſthabere, quando ſejungi ab
eo debuit. Ità fit, ſi Opes inundent. Ubi enim Vareme:
conditionem tuam fueris aggeſtu pecuniarum cuidtgns
antegreſſus, propinquos tam obliquè reſpicies, ut
iis jumenta, ſervéſque præferas tum atri, tum
verò etiam præſepii tui. Et omnia, quæ habebat,
& Lot cum eo. Quod Patriarcha innocenter egit,
Nos nequiter patrabimus, ſi nimium, & otioſi
diteſcamus. An non domeſticis regii ſeminis an-
teferuntur paſſim famuli, ne dicam, fidicines &
ſcurræ? Deſpuar, ſi non à cavea habet Pfſittacus
non unum mancipium, cùm non rarô nullum
affines Principum habeant à calceis, quorum vo-
ci Sponſæ non abſimilis ejulatus, expoliavi me Cant, 5. 2.
tunicâ med. Diſpice, an ullus & gentilibus AA
ſueri par fuerit Amano, quandiũ intentiſſimo
velo navigantem pertenuis Reginæ ſibilus non
extulit, ut deprimeret. In ligno ſiquidem nau-
fragatus eſt, qui rubrum Iſraelitici ſanguinis ma-
re erat tranſmiſſurus, niſi eum Siren, ſed inno-
cens, ſed ſancta, ſirangulaſſet. Quod ille ſanè
facinus immaniſſimum cùm diu parturiiſſet, ob-
ſtetricante tandem Argento parere tentavit; illud-
que edidiſſet, niſi in ipſo puerperi nixu obſte-
irix abſceſſiſſet. Et populus, inquiebat ad Afſ- Eſherz.
ſuerum Aman, per omnes provincias regni tui,
novis utens legibus. Decerne, ut pereat, & decem
millia talentorum appendam arcariüis gazxc tuæ.
Perüſtis miſeri. Atqui nulli obfuimus: Sumus
innumeri; Numini militamus. Cadetis imme-
rentes, ſed cadetis. Auro enim gladius acuitur.
Tulit ergo Rex annulum quo utebatur, de manat lbid. 10,
ſua, & dedit eum Aman: dixitque ad eum: Ar-
gentum, quod iu polliceris, tuum ſit; de populo
age, quod tibi placet. Tripudiate, Judæi, nam
Wivetis. Secernitur à flagito aurum? Non perfi-
cjetur? Vivetis proſectò. Vivemus, ſi hoſti de-
dimur? De populo age, quod tibi placet. Et vi-
vemus? Imò & regnabitis. Nam ſupremæ Aſ-
ſueri voces à primis expunguntur. Diſcors re-
ſcriptum eſt. Nam, ſi Era ſubmoventur, non
pariet Aman, ſed abortierur. Sedenim ferales
commeant tabellarii, Cædiſque indicta eſt dies.
Perendinabit. Die illo dedit Rex Aſſuerus Eſther Eſth 8. 1
Reginæ Aman, & Mardochaæus ingreſſus eſt ante
Faciem Regir. Viden', ut conflata pecuniis cæ-
des, repudiatis à Rege talentis, difflata ſit. Ni-
hil non perfectum iri metuebam æris interventu.
Eo amoto, tanquàm evanidum ſpiraculo cu-
niculum, Amani minas irriſi. Tu tantùm ma-
turitatem criminis extimeto, quùm ſeges impia
aureo imbre reſpergitur. Is ſi ros deſit, ariſtæ
facinoris auri indigæ non flaveſcent. Ideò Spon-
ſa, quamvis & deſes, & ſemiſomnis, & ad
L Dilecti

Eſher.

lkeb
1 e lin
eu,
Nimn
dest
dii
uld
, i
io
l F

unn i, n
unn ihlle
lurs
Pptlere
Uitus. 6
inet
nentiſi
Famu 4)0
u mnis (E denn
n gel
ſrgeu
G, .
ngni
Miie ſont
Ummß n.
4 teum
Kimn
lims mnn.
gili.
ſeeon
lles ſ
gore,
Repub
Cicenc
Celerre
Gbarun
Gecece
Oplemn
Hokenh
tum
kagco
dN
nocel
emn
Iunc
keant,
nbr⸗

—

Aun
l
i
la

heni
i
Moxe.
Dent,.
Men
n “
tgle ei
N
lern
uhes
n i
Pl “
kank,
glke
en len,
Ae
ſeingt
Ulietrk

Porinn*

lii
ani n
eli
Nelktin
w, Kiil
Enmis
,thaiee
be an
60 l
Gummg⸗

Cnidu A

ihenhian
eſbiun
ucne
dlin
vod deke
ihi,
wiſi
in⸗
n dli
in
,6 S
4 u 4
: W
kein iun⸗
din ag
NM
m.
1;
Ce,
MEr
iid⸗

ger En

inene
s.

4

2².

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag V

Dileéti ejulatus cunckabunda ſplendidifſimis ab
Can. 5. *s &o tamen titulis compellatur: Aperi mihi, Soror
mea, amica mea, columba mea, immaculata mea.
Nimirùm projecerat togæ phaleras, cycladèm-

Tbid. 3. que abjecerat: Expoliavi me tunicà meäs, quo-
. modò induar illa ? Paupertati debet compellatio-
HH num decora: omniaque de illa optima omina-
tur Sponſus, ſperatque, quam reſumendæ tæ-
dio cycladis affectam prævidit. Nihil non Deo
eſt Foœmina, ſi potuit veſtium pompam odiſſe.
Immaculata, inquit, mea. Ecquando Matrona
Iurut. Dolluatur, ſi tunicæ non modè illecebram faſti-
dit, ſed eà integi dedidicit? Contrà, quæ pri-
Pompe ma fœminarum prodiit ornata, & tardæ foœ-
noxie. cunditatis, & milerrima fuiſſe fertur. Rebecca

ea eſt, quam Abrahami Oeconomus aureis Iſaa-
Gen. 24. Co inauribus oppigneravit. Poſtquàm autem bi-
berunt Cameli, protulit vir inaures aureas, & ar-
millas. Nulla mundi muliebris ad id uſque loci
in Scripturis mentio. Sed quæ prima comi cœ-
Eſaü va- Pit, prima quoque diſſidium uteri paſſa eſt, edi-
narum ve- ditque inter armillas & inaures non tàm Filium,
Tn- " quàm Anguem, Eſau ſcilicèt, in alvo quoque
Matris rixarum ſatorem. Is enim eſſe debuit
phaleratæ fominæ, quamvis ſanctæ, primoge-
nirus. Quæ enim expoſito auro, eſſe poteſt vel
inter Fratres concordia? Humani ſanguinis ſi-
tientiſſima Jezabel, eadémque opum rapaciſſi-
7,hamenta Ina, opimâque manubiis. Emiſſas propterea ad
non omnia cædem hominum locuſtas ex orco, non Ferro

adee Angelus, ſed Auro inſtruxit: quòd immamior
ſit graſſandi in Opibus tum licentia, tum libi-
Apoc 9.7. do, quàm in Chalybe. Et ſuper capita eorum
tanquàm coronæ ſimiles auro. Vel Locuſtæ pares
Divitia ſunt devaſtandis Regionibus, non acciſione ole-
o vς.. rum, ſed hominum occidione, ſi Auro inſoleſ-
. Cant. Imô abſtinuere Fœno Monſtra, ſolà mor-
Elesmoſy⸗ 5 . „ .
na. talium cæde ſaginanda. Adeò audacia, & furor,

& immanitas non tàm ferro, quàm auro adnaſ-

. Judas certè, ſublatis nummis, in Ma-
ex Opibus.

giſtri cædem exarſit: Et Abſaloni copioſum fuiſ-
ſe pecus nemo non ſcit, cuùm in Amnonem ſatel-
ltes ſuos graſſari juſſit, nullà convivii aut reli-
gione, aut fide. Si Adoleſcentes eſſe cupitis in
Republica mitiores, non deprimendo furori in-
cidenda eſt vena, quò ſanguinis miſſione ferocia
deferveſcat. Parcius eis ſuppeditandæ Pecuniæ,
quarum diminutione multùm animis de furore
decedet. Quàm ferox in Jacobum Laban! Erat
opulentiſſimus. Quàm ſæva in Filios Jacob &
Joſeph Ekgyptus! Natabat in Auro. Aſſyrio-
rum phalanges efferatiſſimæ. Earum in ſma-
ragdo Dux conſedit, periitque Holophernes.
Nam & Judith, ut ferociret, ſepoſità Viduæ
modeſtiâ, ad conopeum acceſſit, hausitque ex
gemmis feritatem, quâ Barbarum audacter ob-
truncaret. Tot ergo cùm ſceleribus Divitiæ ſca-
teant, miraris ſi Suprema in Epulone Purpuræ
fimbria Mors ſit, & Gehenna Veſtiarium.

FERIA SEXTA.
DOMINIC £— I I.

Alium ceoiderunt, alium occiderunt,
alium lapidaverunt. Videntes PFilium,
dixerunt: Hic eſt hæres: Venite, occi-
damus eum. Matth. 21. 35.

DDLibicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

ità ego cenſuerim interpretandam. Plebes

Fuſte tranſitur ad Telum: & à Servorum pasva in
cæde fit gradus ad jugulum Hæredis & mele.
Domini. Non ſtatim Coœlum fulminat. Obducitur
primum, mox micat, ad extremum cum fragore
Regum turres disjicit. Libavere agricolæ cruo-
rem famulorum; quo fuſo, cùm elementa ſtare
hactenùs ſenſiflent, nullo poſſe diſcrimine hæ- Prineipiis
redis ſanguinem exugi ſtatuerunt. Panditur prop- ohandomt
tereàa arétiſſimis & faucibus in immanem trac-
tum Oceanus peccati, nullis arenis circumfcri-
bendus. In morem fſcilicet Ethiopici Maris,
quod, ut Troglodytarum anguſto ſinu ſeſe ex-
traxerit, in immenſam latitudinem excurrit,
vix alkero Hemiſphærio compeſcendum. Id cùm Tematio-
viderimus, occurrendum feſtinatò ſuis quiſ aum reme-
que Cupiditatibus intelliget, quas ſi & gurgu-W.
ſtio elabi ſinat, fruſtrà illas reprenſare ten. Moriifca-
tet, quòd aut compeditæ ſint Libidines, aut , Valio
aligeræ. Aut ſerviunt, aut regnant. Nullus, moda.
in Republica vitiorum, Liberto locus, imô nec Tepiditatis
Libertati. Ab ergaſtulis inſilitur in Curulem. damna.
Appetitiones enim, ſi comprimantur, obſe- Fervire
quuntur, ſi exolvantur, catenam illicò in co- Quobus.
ronam commutant, imperântque Dominis. Lervor
Nuſquam ſcelus conſiſtit niſi in throno, ut er u.
carcere, abruptis vinculis, effugerit. Tu ve- Peccats
rò in imo duntaxat deſides, ut trudi, urgeri- damna.
que coœperis à flagitio. Mitto nulli non ſpectatum
primi pſalmi Theatrum, in quo Fabula datur
prolati in viam criminum pedis, mox raptim
in ſede peſtilentiæ ità defixi, ut dudùm flagi-
tii Tiro academiæ præſit voluptatum. Notiora

hac ſunt, quàm ut à me evolvi debeant. In

Pſalmo Davidis ſecundo aliquid inſuſurratur, quod
in rem noſtram minus videri poreſt evulgatum.
Quare fremuerunt gentes, & populi meditati
Jſunt inania? Nihil dici aut lenius potuit, aut
occultius. Plebecula tumultuatur, ſed abdito,
compreſſéque intrà peétoris latebras fremitu.
Meditati ſunt, inquit, inania. Quid ex inani

Pfſal. 2. 1.

meditatione plebeculæ quamvis ſuſpicax, re-

formidet? Nuſquàm ſuborta animo indignatio
hiat; quæ, ſi effluat, ros erit, aut ſtillicidium.
Cave, ne ſit Boryſthenes, qui non in Pontum
influat, ſed ipſum exhauriat Euxinum cum Pro-
poncde. Ros erit? Audi. Et populi meditati Ibid. 2.
Junt inania. Aſtiterunt reges terræ, & Prineipes
convenerunt in unum adversus Dominum, & ad-
versus Chriſtum ejus. Dirumpamus vincula eorum:
& projiciamus à nobis ugum ipſorum. Meditaban-
tur? Jamdudùm exululant. Aſtiterunt, non ad-
ſunt. Conſpiraverant jampridem, non conſpi- Parva in
malo.
rant. Nec vulgus ſubmurmurat, ſed Reges ir-
rugiunt. An verô inania dixeris, conjurationem
Dynaſtarum, Jugi excuſſionem, abrupta Vin-
cula, inviſum Chriſtlum, contemptum Numen? Modeſtia.
Fluxere univerſim omnia, quæ exhorreſcis, fla- Teniatio-
gitia ex inani, quàm deridebas, occukaque me aum fons.
ditatione plebeculæ. Quam rabiei cataſtrophen , irati
11 cura.
homine carnis ſunt Senſus. Conſules verò, ac

Conſulares animi Appetitiones, & interiores
Senſus. Ludit oculus, dum hliberiùs vagatur, au-
réſque volvunt inania, dum ſcurrilibus intendunt.
Hi quaſi animæ vulgus vel ſilent, vel muſſant,
paſcunturque futilibus. Verùm iis animus vene-
natus, facultates, ſenſũſque ſuos, quorum nul-
lus ſine corona progreditur, ità efferat, ut bac-
chari eos illicò ac fremere mireris, in dererri-
ma erupturos. His ad corruptelam gradibus ho-
mo provolvitur. Exorditur à plebe Senſuum
murmur, quo Animi, Cordiſque tonitruum
diſclude-

diſcludetur. Vidic Parentem Cham, deindè riſit,
mox, erecto theatro, Fabulam fecit Noëmum.
Quàm egit primèò civiliter cum Naburthe Achabi
3. Reg. 2¹0. Da mihi vineam tuam; daböéque tibi pro ea vi-
24 neam meliorem. Verùm aliem agri appetitio, quæ
provocat ad haſtam; parâtque pretiam: mox Fi-
los Belial concitabit in civem, cadétque Nabuth
non reus, ſed hæres. Inſimulabitur blaſphemiæ,
ſed oris non contumaciâ interibit; at conſtantiâ-
Achab verò, quo juſtiùs nemo paciſci cœpit, ità
ad extremum ſæviit, ut Leone truculentior, &
Araruia. juſtum occiderit, & interfeéti vineam direptum
deſcenderit in Jezraël. Adeò cycnea licitan-
tis vox in graſſantis rugitum efferatur: & fori
haſta, quâ nihil eſt incruentius, in lictorum ſaxa
diſſilit, quibus nihil eà tempeſtate ſpectatum eſt
in Samaria crudelius, nihil iniquius. Libet Regi
Joan. II. Pontificem attexere. Quid facimus, quia hic homo
47. multa ſigna facit ? Columbarum is gemitus eſt,
extimeicentium Tiberäu, quaſi Accipitris, lanie-
nam. Addubitant de ſuo infortunio, cavéntque
ſibi à Romanis. Cæterùm de Chriſto perhonorifi-
cè garriunt. Multa, inquiunt gemendo Colum-
bæ, gna facit. Non eum accuſant, non car-
punt, non evertunt. At Vultures delitent in Co-
lumbis. Hujus quoque Alitis pennæ deargenta-
tæ, quibus Judas irretietur. Mirabaris deliberan-
tium Modeſtiam: Truculentiam exhorreſce decer-
Matth. 26. entium. Blaſphemavit. Quid vobis videtur
6 5. Reuns eſt mortis. Tunc expuerunt in faciem ejus,
& colaphis eum ceciderunt. Cœperunt autem il-
Luc.23. 2. Ium accuſare, dicentes: Hunc invenimus ſubver-

Lechab.

tentem gentem noſtram, & probibentem tributa

dari Cæſari. Compone Scribarum primas, ſi pla-
cet, voces cum ſupremis. An ſigna, quæ jactaba-
tis, hæ ſunt ambientis libidines, quas vincto ob-
jicitis ? Huccine recidêre miracula? Quid faci-
mus, inquiebatis, quia multa ſigna facit * Et
miraculis coruſcantem deſpuitis, cæditis, incuſa-
tis, perfidiæ reum traducitis ad Pilatum? E glan-
de robur; imò, quod nuſquàm evenit, è& viola
ſariſſa. Mos hic flagitii eſt, ut ludat in cunis, quò
faſciis incautiùs evolvatur. Sed eas edet ſtrages
adulkum ſcelus, quas ne concepturum quidem il-
lud putaſſes robuſtà, vigentique ætate. Abſalon
noônne Patrem regiâ depulit, armis laceſſivit, pu-
blicatà uxorum pudicitià deluſit? Quid his exco-
Aſahr. Eitari facinoribus atrocius potuit? A prenſatione
pullulavere indigenarum, compellationéque po-
2. Reg. 15. pularium perblanda. De qua civitate es tu? Viden-
2. tur mihi ſermones tui boni, ſed non eſt, qui te
bid. 13. udiat. Venit igitur nuntius ad David, dicens:
Zoto corde univerſus Iſraæl ſequitur Abſalon. Hanc
Politica, ſibi præfixerat metam Vir inquinatiſſimus, cùm
ſibi currus & præcurſores conſtituit. Circumagi
rhedà juvenem, ſubeuntes alloqui, ſalutantes
excipere, allevare moœrentes quidnam eſt? Si
ſemen exquiratur, Humanitas otiantis; ſi ger-
men diſquiratur, regni, ſohique Occupatio. In
hæc tandem Abrupes Wevolvhur aurigantis li-
certia Principis. Præcidendæ ſunt pullulanti fi-
bræ Libidini in gramine; alioquin excreſcet in
ramoſam Ilicem, ad quam confugient anmiman-
tes cum cœl avibus univerſæ: quam etiam
cùm exciderint Coœli Vigiles, non excident. Suc-
cidite Arborem, & õ pracidite ramos. Verumta-
men gei men radicum ejus in terra ſinite. Ità con-
velluntur Arbores, ubi eas protendi ſiveris liber4
ramorum denſitate. Prodeat in ſcenam Pharao,
qui æquè potens ac perditus, initio tamen nec to-
tus in flagitio procubuit, nec palam. Suſpecta eſ-
E coeperat Regi feracitas Judæorum; timuit-

Parva in
znslo

Dan. 4. 11.

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

que, ne mole ſuccreſcentis populi gyptus
obrueretur. Pudebat tamen reum facere ſola
foœcunditate Iſraëlem, quâ tamen ſola in per-
niciem gentis incitabatur. Ergo advocat obſie-
trices, monétque, ut Hebræorum maſculos per
diſſimulationem occidant. Quando ob ſtetricabi- Exodrzs,
t is lebræas, ſi maſculus fuerit, interficite eum.
Sed ut eludi ſe ſenſit à fœminis, qui clancu-
lùm ſæviebat, palam in Judæos grallae ſtatuit.
Quidquid maſculini ſexus natum fuerit, in flumen Ibid. 22.
projicite. Huc devenit Tyrannus ab impoſito
Hebræis onere Urbes extruendi. Non enim
cruorem primô popul ſitiit, ſed ſudorem. Præpo-
Riut itaque eis Magiſtros operum, ut affligerent eos lbid, 11.
oneribus. Verùm aà cruciatu ad carnificinam, & .
ab extructione urbium ad cunarum everſionem H
inauditæ crudelitatis immanitas defluxit. Brevi
ſudoris ſuctu ad cruoris exuéctum hirudo pro-
greſſa eſt. Quæ ſuo effecit edicto, ut, projectis
in flumen infantibus, aliquid in Nili alveo vol-
veretur, quod Ægyptii horrerent vehementius,
quàm Crocodilos. Diriora Nilus Monſtra in ſe
defundi ſenſit à Memphi, quàm, queæ ille ave-
Cta è lacubus Ethiopiæ, Ægypti urbibus offun-
debat. Repertum aliquando eſt, quo pacto, Ty- NMiu,
ranni ciſtulis, quam roſtratis piraticam exer-
ceant in hominum genus ſæviorem: pudeâtque
Nilum feritatis ſuæ, quando Pharao in ſuæ Nau-
machia crudelitatis dirius graſſatur Obſtetrici-
bus „quam ipſe Crocodilis. Et, quod mirum eſt,
cùm hioc pro Nilo Crocodili, indè Obſſerri-
ces pro Pharaone confligerent, certaréntque,
utri palma feritatis deferretur, quò pueri à bel-
luis deſperatiùs lacerabantur, eò clariùs de fluvio
Princeps triumphabat. In qua enim acie de pri-
matu ſævitiei contenditur, penes eum victoria
eſt, qui, hoſtium ſervatis, ditatiſque cohortibus,
legiones ſuas diſcerpendas exponit non incau-
tè ſolum, ſed meditatò. Igitur Pharao proje-
ctu puſionum & Crocodilos exaturat, & Niſum
immanitate prævertit. Ecquando jacturàâ ſuorum
Princeps triumpharit? Ecquando ex Impera-
toribus is vincit, cujus copiæ ab adverſariis fun-
duntur? Ad eam tamen funeſtiſſimam, ſervi-
lémque immanitatis palmam à ſtipulis & late-
ribus devenit, undè orſus eſt progrefſſuræ in in-
fantium uſque cædem crudelitaus initia. Placet
cruenti feralitate ſpectaculi triſtes oculos ſtatuis,

plantiſque recreare, averſôſque à Nilo conver-

tere in Chaldæam. Peccata regnanti Nabucho-
donoſor non und colorata ſunt ſpecie in inſom-
niis. Nam primùm quidem Ambitionis ejus Va-
ſtitas immanis objectu Simulacri ſubjecta illi
eſt. Et ecce quaſi Statua una grandis. Appoſitu
dein Arboris ramoſæ, proceræque deſignata
Regi, objectâque eſt rapacitas, quæ in immen-
ſum extendebatur. Magna Arbor, & fortis, & Dan. 4. .
proceritas ejus contingens Cælum. Utroque planè
ſymbolo exprobrata Principi tyranpis. Sed aliter
Simulacro ferocitas Regis exprimebatur, & ah-
ter Arbore. Nam vivax Arbor, ſuique artifex Sa:e.
incrementi. Fingitur Statua, aliique debet figu- 2dat
ram ſuam, quæ etiam increſcere non poteſt. Quid, Nabuchn⸗
quòd humani plurimum præ ſe ferebat Colol- Anoſen.
ſus: nec unius mole materiei concretus, tam lu- . diias
to ſordebat, quàm auro coruſcabat. Adde, quòd pauletim
ſine cultore, imò & ſine cufiode proſtabat. ad H
Quod fortuiti aut occurſu, aut impactu lapidis i gis⸗
irà difflatum eſt, ut ne æramenta quidem ejus Eyeg,
uſquam extiterint. At Arboris diverſſimma lon- n“
gè ratio: ſuo increſcebat ſucco, ſummâ ra- zzua ſi
morum, fructuumque luxurie. Et & Coœlo omnigas
aves,

Dan. 2. 31.

muimn l
. jant ..
uiu lſ
upſrr faguu

N. Aull

aſe Pinui
nn
7
e l
4 IS
gi. H
lacrur
At 1
gun
naleta
elbor⸗
gind
Pocken
iojſe
gee
lni,
Cum,
Nam
gel
cnit d
g
ſes d
A
i,&
Geetior
u r
Pnd
füodem
lille
cend
in,
min,
Iabici,
Derarun
tun ve
daice
heds,
ihis
leg advent
ui/
worum.
tolle,
Umie
Ceni
CNln
gce Pun!
(ilen
ultmen
umri
we mumn
4 1 ebt
in d
lt I
14 Uheſe
Ng. .,
pnen

. Eer

*⸗

Und n
nta

kam
ei d

1

–

enin ,
eetlan,

it
inche
u
eon
glel
hlen
ien an.
nler.
1ni.
Cnnng,
n
nnene,
Nenid
cend
en⸗
N i
echenbu,
N
Thend ;
t,ANn
Gurliun
ey M
getſamr.
Nem, Ar
ll
lur nr
Ciin. Ds
cubeſuni,
Manmer⸗
iNindr
e Pinl
nn eͤ
ſbect 1
Nin,
A
ne
it
e
6. Adr
at) 19
ine ln ,
ebe 6
E

1

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag.

Severitas, avVes, & undique ad eam conflugerant animan-
& Erxcom- tes. Lauta ibi, lætäque omnium ingluvies. Vix
barean Cœli ſecuribus conciditur; & in ipſa excidione
Porentibus, fibris ejus parcitur tantum, ſed culſtodia iis, cu-
iedt pejore râque adhibetur. Imago utrobique peccantis
EG. adumbratur. Etenim, cùm primum labimur;,
Zelus o in vitium, quaſi Statuæ, alienà manu effingi-
ſervantie IIür 3 mulktumque hominis retinemus, nec ſqua-
SRi dor- lemus penitus. Habitus, figuràque humana; mix-
tumque & cretæ ferrum, & argentum æri: Sum-
Unifermi. Mque circà nos ſolitudo, quòd ſcilicet pecce-
ae, mus quodam modo inviti, conſciorumque refu-
gi. Nec multo conatu criminis in animo Simu-
lacrum evertitur, detritique veſtigium vix extat.
At ſi ſecundò à recto aberraveris, non jam Si-
gnum, ſed Arbor eris, téque extrahes humo,
maleficii tibi author tui. Quis enim Arborem
elaborat? Nec tamùm tuo vives ſucco; ſed ini-
quis dux eris, & horreum. Nulli non pecudum
proderis. Haud verô lapilli incurſione diſſolve-
ris; ſed impactis vix ſecuribus concides; ipsi-
que Coeli in terris Vigiles proceritatem aut mi-
ſerti, aut ſubveriti tuam, non ſine venia radi-
cum, quæ ſunt criminis patentiora deputabunt.
—Naz ſi tertiò pecces, non jam Statua, quæ ri-
get, nec Arbor eris, quæ viget, ſed cum Feris
erit diverſorium tuum; quarum feritas & a-
gros depopulatur, & vites demolitur, & homi-
nes odit cumprimis, infeſtâtque. Quæ omnia
& Afſyrio Regi contigere audaciùs prævarican-
ti, & tibi eventura ſunt, niſi procurrentis in
deteriora ſceleris curſum imerſiſtas. Poſſem
huc protrahere Decemviros Iſraëlis, quibus
primò Joſeph inviſus, tum ingratus, vinctus
tandem ut gladiis ſubduceretur Germanorum,
haſtæ ſubjectus eſt, venditũſque Iſmaelitis. Qui
ceriè ad moliendam Fratri cædem non rap-
tim, ſed ſuis gradibus proceſſere, hventes pri-
mùm, exindè alieni, mutique, ad extremum
rabidi, ſævientéique de infligenda illi nece deli-
berarunt. Hos mittamus, ne parentum noſtro-
rum verenda, Chamum imitati, oſtentui ha-
buiſſe videamur. Sufficiamus Patriarchis Philiſ-
thæos, quos læſiſſe, pietas eſt. Hi Arcam Nu-
minis ita ſunt primô reveriti, ut ejus in caſtra
1.Reg-4.8. adventu conſternati exululaverint : Væ nobis.
Quis nos ſervabit de manu Deorum ſublimium if-
torum“ Pugnavere nihilominus, in tanta trepida-
tione, pro aris & focis. Mox ſecundo pugnæ even-
tu tumidi Arcam abduxerunt captivam. Quâ non
contenti contumelià, non ſeorſim Templum illi
conſtruxere, ſed intulerupt, inquit, eam in Tem-
I. Reg.“. 2., plum Dagon. Et quamvis dejectu monſtri edi-
diciſſent inviſum Numini domicilium, parem il-
H li tamen Dagonem eſſe loco, ſedéque voluerunt,
rorce quamvis eliſum toties. Acciſione mox popu-
Marmura- larium moniti nolle Arcam exulem eſſe, cir-
sopaula, cumducebant nihilominus eam. Nec incoœp-
us nis to abſtitiſſent, miſi conſulti Satrapæ remitten-
ma. dam ad ſuos cum muneribus Arcam cenſuiſ-
ſent. Itaà mortalium animi paulatim vitiis ob-
ſtupeſcunt, ut, quod expaverant Numen, vin-
cire deindé non timeant, invitàmque, graſſan-
De supe. témnque Divinitatem attineri velint captivam, hoſ-
or ur. piémque in delubro protriti non ſemel à ſe ido-
Ii. Et miraris cæde nuntiorum imbutos agricolas
Superiy in mortem Filii conſpiraſſe? Nemo eſt, qui
coli aebet. Judæorum in Moſem latratus non aud erit. At
undè murmur eruperit, & quòô perruperit, nemo
fortè animad vertit. Sublatrare cœpere in Pro-
phetam, diminutis ejus interventu populo pa-
Exods.ai, leis, nec imminuro laterum cenſu. Lideat Do-
Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

Parva in
malo.

minus, & judicet, quoniam fœtere feciſtis odorem
noſtrum cordm Pharaone & ſervis e'us. Quem
non miſereat operarum, quas Moſis cum Pha-
raone congreſſus ſpe libertatis evanid in ſurn-
mum vitæ, laboriſque angorem adduxerat ²
Quis non muſſet duplicati operis gravamine ?
Sed murmur, injuriæ odio, utcunque non ini-
quum, ut ora inſederit Hebræorum, à lateroum
tædio ad faſtidium mannæ ita eos traducet; ut,
quos patimur præ cophinis ejulare, latrare in
lautiis, deliciiſque Coeſi indignemmur. Anima no- Num 21. 50
ſtra jam nauſeat ſuper cibo iſto leviſſimo. En qua-
les proceſſus faciat indignatio, mii in ſuo ger-
mine comprimatur. Humanum eſt, queri de
vVirgis. Sed ob illecebras annonæ felicioris Coe-
lum allatrare, non belluinum modò, ſed mon-
ſtroſum eſt. Criminis in deteriora proceſſus ſub-
indicaſſe videtur Joanni Chriſtus, cum ei de-
nuntiandam præcepit Laodicio Præſuli interio-
rem animi ægritudinem in hæc verba: Dicis,
quòd dives ſum, & nullius egeo: & neſcis, quia tu
es miſer, & miſerabilis, & pauper, & cætus, &G
nudus. Morbi ordinem obſervato. Primô pau-
peraſcit, mox lippeſcit, nudatur demùm. Egere
mortalibus uſitatum; ſed cæcutire, rarior ærum-
næ noſtræ, duriôrque appendix: ſupremum na-
turæ probrum nuditas eſt, quàâ Deus ne tum
quidem Adam affecit, quùm eum paradiſo emi-
ſit. Tunicatum ſiquidem exulem ablegavit in
agrum Damaſcenum. Vide autem, ut univerſæ Faf valan
in peccantem calamitates confluxerint. Nam 7ara.
nudatum omnium patere Elementorum injuriis
nemo non inrelligit. Verùm, ne parando inte- Tertaz
gumento ſtuderet impius, nuditatem inopia pa damna.
riter & lippitudo antecedunt. Hæc dedecus non
intelligit, illa depellere non poteſt. Ideéque nul-
lius egere ſe jactat in tantis, car iſque ignomi-
nia. Hoc tandem excipitur lituore flagitii pro-
fluens. Cœperunt Principes furere à vino, inquit
Oſee, extendit manum ſuam cum illuſoribus. Quòd Oſee 7. 5.
& poculis, ſanbiſque conſequitur? Omnes caleſa
ti ſunt, ait, quaſi clibanus, & d' voraverunt ju- bid. 7.
dices ſuos: omnes reges eorum ceciderunt. Putaſiéſ-
ne a dolis perrupturam eſſe licentiam ad bali Protestores
ſtas; & admixtos ludionibus Principes cædem nbiorum.
Judicum paſſuros impunitam? Eò tamen prolapſa

Apoc.3. 7.

eſt Samaria, magno Præfectorum documento,

quos vini ſic excantat illecebra, ut non intelli-
gant abdi caveam in patera, undè monſtra ir-
ruant in ſubſellia, ſolà Judicum cæde ſatien-
da. Quin & cyathus expandetur in ſtagnum,
ubi ferali Naumachià Licentia & Severitas ità
concurrent, ut hi tamùm demergantur, quos
Legum, Juriumque tabulas puduit projicere. Et
devoraverunt Judices ſuos. Ludiones ſcilcèt „ disern
non Sicarii, non Latrones, ſed Scurræ inermes
licèr, & unguentati ſuis ità floribus quaſi An-
guibus ſæviunt, ut nullus non Judicum pereat.
Ergo, ne interſimus criminum lanienæ, lacten-
tem iniquitatem offocemus. Nam, ſi adoleverit,
non conſeneſcet ſemper florente ævo victura.
Inter crimina enim, eraſo Hieronymi adagio, il-
lud tantùm occinitur: infans iniquitas mori po-
teſt, adulta vix poteſt, matura omninò mori
non poteſt. Flumen enim flagitium eſt , creſcit
eindo „ & „ quùm illud deſiſſe putas, mare
eſt.

DOMILI-

.

4

DOMINICA III.
QUADRAGESIMX.

Cùm fortis armatus cuſtodit atrium ſuum,
in pace ſunt ea, quæ poſſidet. Luc.
1II. 21I.

Superior O Uot ſit firmanda propugnaculis Arx, ut
invigilet. & ſit munitior, incerto Tribunorum murmu-
Epiſ⸗opi Te diſquiritur. Quæve ſint ſcribendæ cohortes,
Reſidentia, ubi, & quot excubiæ diſponendæ, qui denique
baliſtarum, tormentorumque tum numerus quæ-
Nex regat. ritur, tum ordo. Sed conciliandis, imòô elu-
dendis militum ſententiis, Turris David inter-
Patresfa- . .
miliaspræ- Venit, ex qua Clypeorum longa ſeries, Armo-
Eint. rúmque apparatus univerſus egeritur ad muni-
men. Quænam porròô ea eſt Turris tam munita,
& minax? Sponſæ cervix excubantis provinciæ
Can. 4. 4. ſuæ. Jicut Turris David collum tuum. Negâſne
contento collo rigere incubantem urbi, hoſtium-
que conatus explorantem? Iſibæc pro Arce eſt
habitudo excubantis. Si ſuum Fortis atrium ob-
ſervet, omnia in tuto futura Chriſtus pronuntiat.
Si tamen non bracteatus interſit atrio, ſed lorica-
tus; nec balneo, aut triclinio, aut ſecretioribus
ædium receſſibus ſe contineat, ſed in foribus
proſter. Nulli cuſtodiam ſubdeleget: nullum
non obſervet ſubeuntem: nemini occurrat lem-
niſcatus. Ipſe præſis armatus atrio tuo. Omni-
bus inſtructus & copiis & conſiliis à Patre Pro-
digus abſceſſerat in regionem non quidem Bar-
baram, ſed Longinquam. Brevi didicit, eam eſſe
Adoleſcentibus iniquiſſimi & cœli & ſoli regio-
nem, quæ procul eos à Parente abeſſe cogeret.
IIIicèò uniones in glandes deformati, byſſus in
lacernam detrita, aureæ fibulæ in ſparteum ne-
xum mutatæ, in ſues equi demutati. Luxuriari
primùm, tum egere cœpit, opulentiâ miſerior A-
doleſcens, quàm inopia. Egeſtate ſiquidem ſcor-
tari deſiit, quod ſummum eſt opulentiæ genus. Et
undè tanta coorta Juveni tempeſtas criminum?
Quônam conceſſerat? Divinaremus, non ſcribe-
remus, ſi eum aut Medorum interceptum ille-
cebris, aut Perſarum corruptum coœnis, aut laſci-
viis Egyptiorum dementatum fingeremus. Pro-
ſtat in Evangelio, quæ fuerit regio, tantæ in-
dolis corruptrix. Non eum deliciis ſuis excanta-
Superior Vere Sibaritæ. Non Chii ſuis pateris dementa-
coli debet. runt. Non ſignis, tabuliſque illuſere Prodigo
Eecleſiafti. Rhodii. Non Attica, non Thracia, non Lydia in
es & Epiſ- ſuas caſſes lenocinio epularum, ſcenæque dedu-
den ſs. Xere Adoleſcentem. Quô ergo ivit, ut jactum
jecti. faceret & Pudoris, & Pecuniæ, Libertatis, &
Luc. 15.13 Famæ ? Audi: Congregatis omnibus Adoleſcen-
tior Filius peregrè profectus eſt in regionem lon-
Prduen.- Hoc cùm dixeris & Syrtes recenſuiſti
ybicas, & Brutiorum Scyllas, & Cetos Bri-
tannicos, & Cyclopas Siculos, & damnatas mon-
ſtris, famoſaſque cladibus provincias omnes, &
littora. Si à Patre abes, habes in Attica non So-
lones, ſed Polyphemos. Abſque Parente Spartæ
Ppateris Trogloditas. In medio Tibure Sardinia
eſt, ſi tibi inter Tiburtes Pater non eſt. Quam-
quam perierat vel in patria Prodigus, qui, con-
gregatis omnibus, inter majoris pretii gemmas
atrem non computavit. Hic tibi non portionis
tantùm author eſt, ſed torum eſt partis tuæ pa-

Filiorum
educatio.

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

e 4

trimonium. Quæ enim ſors Filio obvenit, ſi vaſa bar
occupat, ut Patre careat? Sua in Filis monilia ceptu
computabat parens Gracchorum. Et tu à te, ante- Cl.

quàm à patria diſceſſeris, excidiſſe te non credes, Dos
ſi à parentis procul ſinu exceſſiſti? Proindè in ſe i
reverſus „factique pœnitens, non urbis mores §. Recleſi⸗ An. luid
incuſat, non provinciæ laſciviam damnat, non Romana a I
jura gentium reprehendit, ütque invaletudinis ig
ſuæ & originem ſimul & medicinam indicet, nul. Mealinte
li ſua crimina vitio dat, ſed clamat tantum: Jur- ſciat. u
gam, & ibo ad patrem meum. Indè in me ſcelus Ibid na
dimanavit: Indé quoque mihi defluet innocentia:. * kter
Tam propè ad Charybdim acceſſi, quàm procul Ozeliemis lin;
abſceſſi à parente. Non equidem comparandi Sreta. Sie Gnain
ſumus fluminibus Filii, ut receſſu à fonte noſiro Deipre' um
uberiores defluamus. Eundo dehaurimur. Imò ſenna & Geibu
ſumus fluviis non abſimiles, ſiquidem à noſtra Dunnzen nun⸗
digreſſi ſcaturigine in Mare volvimur, ipſum H uen
quoque nomen amiſſouri. Sed à parente, inquies, nam mißil gee 6.
ſejunctus Joſeph beatior. Beatior, ſi ſpoliatur à aia gr en
Fratribus, ſi ab Agarenis abducitur, ſi vendi- zefr. futhh
tur ¶ͤtFgyptio, ſi proritatur à Domina, ſi Carceri Parentes ib ilem
mancipatur? Sed regnavit. Serviet iterùm in ideben: e git,
Poſteris. Quis verò Præfecturam ineat tamis & g zaſepb. e b⸗
ludibriis, & diſcriminibus, & probris? Nolo 6 9. Omm
Thbronum inſcendere, ſi ad eum per Gemonias nadhe
vadendum eſt. Nec in Curulem trabi unco præop- Nifnl
tarim. Meſſem odi principatus, cujus facta eſt
ſementis in catena. Virga, niſi humeros proſcin- Gbſr⸗
dat, non effloreſcet in dextera? Diffringatur. Eunuden
Scrobis odio Regni ſurculum faſtidio. Excutio Neni
Diadema, quod è& vinculis nectitur. Nolo £- e
gyptiis imperare, ſi primum Æ gyptiæ ſervien- neken
dum mihi eſt. Tantine ſunt horrea Pharaonis, Egit
ut in ea per ſpecus & ciſternas ſubeundum ſit? ie le
Degeneris eſt ſervitute prævertere Præſecturam. eeni
Macilentiores tolerantur, utcunque vaccæ, ſi ſen

poſt obeſas, pinguéſque emergant & Nilo. Ne- un hlſt
mo tamen ſitrigoſas apud ſe boves ſtabulari pa- i, ſegleni

tiatur, recipiendi ſpe meliores & Jordane. Ergo Anin
non felix Joſeph divulſus à Jacob, cujus à compe- s Mli
de Sceptrum egerminavit, defiturum in Jugum. Luds n

Fateor tamen conflictatos fuiſſe duriùs ſemotos 4 a de

à parente Patriarchas. Accuſavit eos Joſeph de etteru
crimine peſſimo, in quod occaſione gregis pro- tmn li, ui
lapſi ſunt. Ut autem videas, quantùm & com- Iu gnel
primendis criminibus Patris oculus valeat, quan- MS,
túmque accedat ſceleribus virium & Patris abſen- Alniez.
tia, unam ſpectemus ex humani animi peſiibus kolet
efferatiſſimam Invidentiam. Narraverat ſomnium ui holt
Joſeph Fratribus ſuis, quo ſuum in eos Principa- 1 4
tum portendi teſtabatur. Vidi quaſi Solem & Lu- Om. 37. Ve C
nam & ſtellas undecim adorare me. Putabam quaſi 2.7. ſllet a
conſurgere manipulum meum & ſtare, veſtröſduaee tum
manipulos circumſtantes adorare manipulum menm. yidie. i Dren
Exat ſit illicò Livor, nitore ſiderum retrior, copia- Uen
que ſegetum rabioſus. Ergo finxit rapum de A- Enüge
ſiris Cometas, inflatuque virulento tumuere ſti- tnu
pulæ in ſagittas, verſis manipulis in pharetras. . Nd
Quid egere in Somniatorem Livore perciti? r l
Diſcerpſeréne credulum ? Nam Appetitiones Ki
Animi depravatæ jaculo propiores ſunt, quam lnth⸗
torrenti. Huic rapidior in exitu excurſus, & u.
turgidior. Illius proceſſu impetus relangueſcit. Müde
Ità ferocientis ammi æſtus concitatſſimi ſunt er uig in
exortu, ætate miteſcunt. Muſtum eſſe credito Anlld
cum Appetitionibus reliquis Invidentiam, mn are
lacu fumans & turbulenta, paulatim deferveſcir
in dolio, Limumque Auro commutat. Et vivit PWag,
Joſeph, liventibus Fratribus, ipsâ præſertim Va- zucdm ati⸗ er
ticinii amaritie fervente adhuc, faſcéſque eventi- ii.
lante Indignationis nuper exortæ? Vivit, ialvâ- Y
. ue K
E

r
mi
le
Ntig
i
N Nnſgtt
r,
Ein

Ie I. le
4
4

. rid
neleh
unplee
encfn
Onte un

,Id
ietn ii
i,
diutN
Cinni
moſen
lckel
uficr
Mmen
0 Hunn
W.
ie n
humt,
An
dnn.
tl
NN
lkbllur
n l
u
n Ne
nis Eng
8 Nlts
gf
mKor⸗
Aleigcur
arsale
mielin
o
9Piicy
len 6 , “
benſt,n
, ſ
Anem
nor ,er
Pin Eel.
Wnnet .

urg
Ne n
Unt “
Oli 4
bngoeſt
ihni
ſe t

Ibid. 37. 10.

Lbid. 11.

Paterfa-
milias &-

Saperor

invigilent.

Tbid. 19.

Filiorum
educatio.

Fuperior
inv gilet.

Ca⸗ in.

Paterfami.
lias excu⸗
bet.

Cen. 4. 8.

Rex rigat.

.

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 41

que ſunt omnia, ac ſarta ſomnianti. Imô duriùs
à Patris cCharitate, quàrn à Fratrum livore eſt ac-
ceptus. Inerepavit, inquit, eum Pater ſitus, & di-

xit: Quid ſibi vult hoc ſomnium, quod vidiſti?

Quòd ſi Amor latrare poteſt, poteritne Livor
non rugire? Quid ergo in Joſephum egit Invidia?
Invidit. Invidebant ei igitur Fratres ſui. Nihil ex-
pingi potuit temperantius. Si nomen abſit crimi-
nis, non peſtem adeſſe credas, ſed viéctimam.
Quaſi Agnus ad cædem deſignatus Livor fapta-
tur, provolvitur, alliditur ad pedes natu minimi
Fratris, & ſiler; carétque Tigtis non ungue tan-
tùm, ſed voce. Garrit Joſeph, ſcenâmque non
unam ſui ambitus facit, modô induckis in thea-
trum manipulis, modò declinatis in ſcenam ſi-
deribus, Colum, Terrâmque complexus Am-
bitione ſuà, quamvis non iniquâ. Et Fratrum
inter hæc Livor ſemper auditor tantum? Fortè,
quæ Germanorum corda ſanies infecerat, non è
fece extracta Invidentiæ, ſed è& ſummo Sentinæ
eruta, parciùs eos coëgerat ferocire. Imò tam erat
wirulenta & putris, ut menſium diuturnitate lan-

guida, ac penè evanida virgas tamen, fiſtulal-

que Paſterum in ſicas, telâque converterit ſola
ſomnii reminiſcentia. Ecce Somniator venit: veni-
te, occidamus eum. Ergo qui, viſo Somniatore,
graſſaturus eſt Livor longævitate jam debilis, fe-
rox & impubes cur elanguit? cur ſiluic? cur ne
obliquè quidem carpſit regnaturum? Aderat
emimverô ſurgenti Invidentiæ Jacob, aberat ſe-
neſcenti. Aſpidem ergo imitata Indignatio, quod
propè Parentem contraxerat ſenium, illud à Pa-
tre ſemota exuit; projectéque ſpolio virus reviruit,
& quid factura eſſet in æltu, ipsaà torporis ſævi-
tie teſtata eſt. Adeò vel Invidia, vitiorum im-
potentiſſima, Parentis ità compeſcitur aſpectu, ut
quem anus concerpit puerum, dùm reficit, eum
robuſta ne quidem vellicer, duùm inſultat. Ob-
ſequenti necem moliuntur, quem toleraverant
garrientem. Age, quid Arâ ſanctius? Quid
Hoſtiis innocentius? Procul à Patre tamen &
Ludis inquinatiora, & ſceleſtiora fornicibus fa-
cta fuere Alkaria. Indè Mors irrupit in Orbem
terrarum. Sanctius Cain coram Eva heluatus eſ-
ſet, quàm ab ea ſemotus litavit. Diſce, quàm ſint
parentum excubiæ neceſſariæ, quando, iis ſub-
motis, inquinatius holocauſtum eſt, quàm in-
gluvies. Imò nec conceptam animo cædem per-
feciſſet Cain, niſi in diſſitum à penatibus agrum
ſui hoſtiam furoris ſeduxiſſet. Dixitque Cain ad
Abel Fratrem ſuum: Egrediamur foràs. Adeò
vel Caini furor potuit defervere, ſi non abſceſ-
ſiſſet aut ab Adam, aut ab Eva, primis ſcele-
rum colonis. Ergo conflatus victimis Livor, ſi
à Parente Filium divulſerit, eum armat in Fra-
trem. Et concita ſomniorum imaginibus, arro-
gantidque regnaturi ſilet Invidentia, ſi parenti ad-
ſint, quos Somniator ante ſe pronuntiat devolven-

dos. Videre mihi videor, garriente de ſua præfe-

Gtura Joſepho, Livoris flumen non ſeptem, ſed
denis oſtiis, in domum ſeſe Jacob exoneraſſe.
Tumebat in Fratribus alveus, erâtque erup-
turus, ab agro, transgreſſo in Cœlum uſque
Adoleſcente. Verùm reſpectu, nutuque Se-
nis intrà ripas reſorbebatur alluvio. Hinc latex
attollebatur: illinc verò deprimebatur. Audito
Fratre, efferveſcebat, Nili ſanguinem præverſu-
rus. Mox, Patre viſo, detumebat mellis, lactiſ-
que prodigus. Inflabatur vaticinio garrientis;
ſed corripientis ſagacitate deſidebat. Ità utrin-
que Fratrum Ira diſtrahebatur, pacata ſi Se-
nis oculo impingeretur, turgida ſi efferentis
Ethica Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

ſe Pueri acriori aurâ perflabatur. Vieit tandem;
victâque eſt. Nam eum, quem ne alluerat qui-
dem Parentis aggere circumſeptum, feſciſſo
mox vallo, adobruit. Verùm iſthæc meditatione
forté med videri poſſunt geſtis ipſis uberiora-
Libeat ſaltum intrare; nec pigeat ſylvæ, nam
mella paſſim exudant. Tranſmiſere Legiones
umiverſæ obviæ dapis illecebram, nullo aut Tri-

buno, aut Lixâà non jejuno. Wullus applicuit ma- 1 Reg. 142

num ad os ſuum. Agmen nimirùm præibat Saul, 26.
temperantiæ Legiſlator. Inſequutus paulò poſt

. . P z x regats
copias Jonathas eſt, virgâque mel libavit. Quem N eg

nemo militum ab eſu prohibuit; quamvis unus

vetitum. Viden'’, ut, prælente Principe, non

impares Anachoretis Legiones vel à melle ſe Eiſcopis
. reſideat.

contineant. Quo progreſſo, nec univerſi unum
à melle Jonathan abduxere. Tanta eſt tuendæ
Legis & coràm Rege conſtantia; & à Rege
procul incuria. Nollem in exponendis Scripturis
acuminum intemperie in abruptum temeritatis ab-
duci. Liceat tamen inquirere in Moſis Virgam,
quæ ex virga, Vati regnum delatura, in Anguem
convertitur. Potuiſſet ſanè opportumiori demuta-
tione in Tigridem aut Leonem baculus immu-
tari, quorum neuter nec mitior eſt Colubro;

& deſignando Principi longè aptiſſimus. Projecit, Exod.4.3.

& verſa eſt in Colubrum. Quod antequam ar-
canum refſeremus: Membrorum in Regibus vi-
ce fungi Satrapas Hieronymus ediſſeruſt. Quos
Chriſtus præcidendos edixit, quoties nobis of-

ficerent. di manus tua ſeandalizat te, abſein- Matth. 4.

de eam. Hilce feliciter membris aut debilitatus 30.
aut deſtitutus eſt Anguis, quo Moſes Princeps
renuntiatur. Ut nimirùm moneretur Prophe-
ta, non unguibus, cornibuſque ſæviendum,
quod ferarum pleræque conſueverunt: ſed ſeſe
advolvere debere Regem mox renuntiandum
perituro; quem & interroget, & damnet, &
interdùm ſuo ipſe telo conficiat. An non uibi
Petros ad inſtar Serpentis imphicuiſſe ſeſe Ana-
niæ videtur, & commordifle, de quo ipſe quæ-
ſtionem inſtituit, quemn criminis coarguit, cui ſce-
leris comperto ſui tonitru oris mortem afflavit?

Anania, cur tentavit Satanas cor tuum mentiri te Act. 4. 4

Spiritui Santto? Et certè, niſi in reum Prin-
ceps inquirat, non ſemel elabetur criminoſus.
Huc facit ereptus laqueo ſicarius dolis, miniſque
Meretricis: quæ pretio corrupta à Gentilibus ac-
cedentem ad ſe de more Judicem repulit; inter=
minata, ni propediem damnatum vinculis exi⸗=
mat; paſſuram nunquàm, ut ſe conveniat. At-
qui nodum injeci. Illum exolvito. Sed ſeriem cau-
ſæ Imperanti denarravi. Emerſiſſe aliquid dicito,
ex quo patuit innocentia perituri. Quid plura ?5
Adit ad Coronatum Duumvir, monet fucum fa⸗
ctum innocentiæ. Rimatus delationis, inquit,
ſum fibras, & muho conatu impoſturam in ab-
dito deprehendi. Inſons damnabatur, ni acta
damnaſſem. Olculatur patronum innocentiæ
Princeps, infigique oſculum mecho, quod cum
riſu in ejus genis ſcortum lambat. Iita Domi-
nantibus illuditur, ſi eos pigeat quæſtionis: rei-
que abſolvuntur adukerio, qui damnabantur
hornicidio. Miramur id in Europa comigiſſe in
tanta Judicum fece, turbâque: ſi Hieraſoly-
mis, regnante Davide, judicio quoque Abſalo-
nis viri non optimi, deerat, qui jus imploranti-

bus diceret. Videntur mihi ſermones tui boni & 4. Reg 15,

Juſti, ſed non eſt, qui te audiat conſtiin'us à Rz- 3.
ge. Imoverò improbiſſimi ſermones cui ſanmt 6
Abſalon: laudéque Davidem „ quem car-
D 3 Pis.

. . gauberior
eum legem docuit, ſed poſiquam proruerat in invigiters

42 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

pis. Unus erat Hieroſolymis pro Centum viris
Rex. Nemo de reis decernebat, uno eis Principe
incumbente. Tunc enimverò diem dicere lice-
bat, quando ſubſelliis aut ſolus, aut primus Da-
vid intererat. Nunc verò inter Quinqueviros
& Decemviros, & Centumviros noctem non
Eemel veriùs quàm diem inquinatiſſimis dici-
mus, quos tabellionum tenebræ ità involvunt,
ut à ſonte inſons nuſquàm interdum dignoſca-
tur. Carioſas ſuas illas ſcribendi, rogandique
Cormulas deblaterant Judices, quibus pro arbi-
trio irretiunt, eximũntque delatos. Nocentio-
res proindè vulgo jam ſunt aliquando Duum-
viri, quàm Latrones. IIIi enim telis ſæviunt, hi
legibus graſſantur. IIIi latrocinamtur in ſylvis:
hi bacchantur in foro. Lictores Latro reformidat.
Judex Lictoribus extimetur. Pugnat in graſſa-
Judex im. torem Reſpublica. Expugnatur publica, privatâ-
fiu,. que res à Judicibus. Abigis ergo à ſubſelliis Ju-
dices? Abigo, ſi ſine Principe de omni judicii ſe-
rie conſcio, de vinctis pronuntient. Deus judicium
tuum Regi da: & juſtitiam tuam Filio Regis. Judi-
care populum tuum in juſtitia, & pauperes tuos
in judicio. Congeritur in regnantem definiendi,
decernendique prudentia, non ut capreas, cer-
vôſque cam porum adjuret in ſy lvis, ne Dilectam
exſuſcitent. Non, inquam, defertur à Deo Prin-
cipibus judicium, ut otientur, rejectà in De-
cemviros cognoſcendi poteſtate, ſed ut ſubſelliis
Ibid. z. Mterſint. Judicare populum tuum, inquit, in ju-
ſtitia: Imò & pauperes, ſubjicit, in judicio. Non
enim Magnatum tantùm & Dynaſtarum exa-
minari ab Imperante debent momenta, rationéſ-
que cauſarum: verùm & Pannoſi, ſi qui fortè
in jus trahantur, audiantur à Principe. Dominus
enim eſt, & non aleator, aut venator. Debet, ſi
ſui nominis Etymon perſcrutetur Dictator, non
Apros inſequi, ur Matronis blandiatur, utque
novus Jupiter bellud perſonetur Europis ilkufu-
rus: deber ſubjectos regere, & debellare con-
tumaces. Id enim eſt Conſulem eſſe, non ſalu-
tari, dicive Conſulem. Neque in laxa, ſinuoſa-
que abolla ſibi Senator placeat, ſi unas conſe-
Ctetur ſalutationes in Foro, priméôſque recubitus
in Senatu. Nam Stipes erit purpuratus, non Prin-
ceps aut Capitolii, aut Sanétuarii. Audire te modò
equeo. Noli ergo regnare, vel tanto Cæſari re-
poſuit Anus pannoſa. Tua ſunt corda, corporâque
iubjectorum: ſed tuis viciſſim illi auribus impe-
rant. Quas quùm fominæ aures præ cæteris or-
nare membris ſoleant, non uniones modò „gem-
maſque iis defigentes, ſed pendula ex eis, ut
Tertullianus loquitur, ſoſpendentes patrimonia,
adeò ut in membrorum Republica muliebri,
frons, genæ, labia, oculique videantur, ut ità
dixerim, vulgus, adlectis duntaxat in Senatum,
adſcitiſque Auribus inter Patres: Eas tamen nec
Sponſa ornat, nec Sponſus aut enumerat, aut di-
laudat in Sponſa. Nulla Aurium commemoratio
in Canticis: nuſquàm conflatæ inaures imperio,
votôque Salomonis. Fabricatur Murænulas, qua-
rum tamen uſus fœminis infrequens. Inaures non
elaborat, quibus carere mulieres vix poſſunt.
Rebeccæ profectò ad eam ablegatus pronubus
inaures primo loco protulit. Adeò uſitatæ hæ
ſunt phaleræ Fœminarum. Cur ergo nec aures
celebrantur, nec inaures ſpectantur in Sponſa?
Regina erat. Porrò regnantium ſeu virorum, ſen
fominarum nemo ſuas eſſe Aures arbitretur, quas
ſubjectis oppignoratas eſſe ſi neſciunt, non te
gnant. Proindé Sponſus, ratus in imperante Foœ-
mina Aures alieni eſſe juris, & publici uſus, eas

Pfſal. 71. 1.

Can. 4.

inter Dilectz membra non deputat. Quas ipſa
quoque Sponſa nec margaritis, nec ſmaragdis or-
nandas eſſe cenſuit, quòd apprimè noſſet regnan-
tis Aures non Unionibus exornari, ſed aufſcul-
tatione renidere. Querimoniis, expoſtulationi-
bus, poſtulatis, precibuſque ſubjectorum imperan-
tis Aures ſOminæ perornantur. Audire Te jam
non vacat. Noli ergo regnare. Quòd ſi ſuas popu-
lis Fœtinæ debent aures in throno: licétne Viris
reſupinari in curuli, ut nulli aures accommo-
dent? Atqui Præſes aut Præiul ſum. Et ideò,
quoties compellaris, aut aures præbere debes, aut
paludamentum exuere. Imperio tete abdica, ſi
piger querelarum. Deum certè ſibi eſſe Duumvi-
rum vult David. Judica me, Deus, & diſcerne cau- pſal 42. 1
ſam meam. Et tamen circumvallatur Senioribus
Divinitas viginti quatuor, oculatiſque Animali-
bus quatuor. Attamen David ad nullum provocat
Seniorum, ſuâmque excuti cauſam à Deo expe-
tit. Et in circuitu ſedis ſedilia viginti quatuor : & Apoc.4,4.
Juper thronos viginti quatuor Seniores ſedentes.
Libet illud curſim obſervare, nullum in Coœli Ktas at-
conſeſſa adeſſe cum flaventi lanugine Centum- denda.
virum. Seniores, inquit, ſedentes. Ut enim ſcio- Dignikas
lus ſit, imò & omni literaturà cumulatus imber- cui confe-
bis, adlegi proptereà in Senatum non debet. "ende.

Malo inter Patres, Zſculapios, quàm Apollines. daljei yi.

Nec ità deſipuit Antiquitas, quin & ſapientiſſi- me lam.

mum fateretur Apollinem, & lævore genarum ginn.
Senatu motum fejiceret ad Muſas, ut fœminis in-
tereſſet nitore fontis, genarum ſterilitate Semivir.
Quod quùm ſervari ut plurimuùm debeat, inter-
dùm tamen vitæ integritas, vigor mentis, ſa-
pientia præcox Senibus Juvenem non æquant
modô, ſed præferunt, eumque & ſubfelliis &
ſolio meritò inferunt. Sic Daniel Puer Judici-
bus antelatus grandævis: erat enim plenus non
Dierum, ſed Dei. Cæterùm, ubi Spiritus non
ſupplert Ætatem, mihi crede, quùm feræ latere
ſoleant in nemoribus: in Adoleſcente, ſi nullæ
fruticent in genis ſylvæ, monſtra ibi ſuberunt in-
numera. Per capreas, cervöſque camporum. En Cant. 3. 5.
quot in deronſa virgultis, eraſâque dumetis plani-
tie Animantes! Amant latere cornupetæ, ſed ſen-
tes, vepréſque non amant. Nitere, non horrere ge-
nas volunt, tranſpoſitis in cæſariem ſylvis. Ver-
bo, ut Maſis, Fauniſque ambiare, eſto Apollo.
Hos porrò impuberes Senatores nemo ſpectat in
Coœlo, quatnvis nulla ibi ætatis intemperies. Ve- Sipern
rùm ex iis, etiam Senioribus, nemo judicat.“ er⸗
David certé audiri, abſolvique ſe à Deo cu- Blehn
pit. At is familiaritate cum Deo fretus, & co.
ronâ, ut ſibi Numen auſcultet, comprecatur. Fal- 12 iete.
leris: nam inviſam ſibi, putrémque luxurie Ba- Sivi G.
bylonem non ad Seniores reicit, ſed ſuo Deus H
ſuffragio, ſententiäque condemnat. Ides in una undatur.
die venient plagæ ejus, mors, & luctus, & fames, Apoc. 18 g
& igne comburetur: quia fortis eßt Deus, gui ju-
eali illam. Quòd ſi Babylonii dies dicitur apud
Deum: qu tu ratione inſtitutam de Hieroſoly-
mis quællionem ad te minimè ſpectare clami-
tas. Minorum iſthæc gentium rixæ ſunt. Si li-
bet altercari Sedariis vel imi ſubſellii Judicibus
advolvantur, non Curules oppugnent. Itane?
An ſedet in latere, lutéque Divinitas, à qua
Chaldæorum obſcoenitates cognoſcuntur? Tu
verô in Aſtris conſediſti, qui tantum de Melchi-
ſedech, déque Templi velo ſententiam feras.
Heus tu, & originis memineris, undè proſlu-
Xiſti, & littoris, in quod evolveris. Quid ſi Di-
vinitas, abdicatis imperi, regnique titulis, uno
ſe Judicis inicribi nomine lætaretur ! Dominas

Judex

Fama cura

.

u Ni
„e
non
n
el
PPor
Nur ſn
l
(us;
P
Men
conutn
ſel T
Ceebre
Dces
et⸗
Seeenmn
Pellen
fuumge
Coue
eiin,
inaccel
machin,
Eecben.
Ennun
Cuhhu
erpun
Angann
Cecenn
, 41
mans.
Cedenib
Cse
e he⸗
ſonnu,
tatlue
Hin I
,
IDerun
dlels,

Pl

Darer
mont

n

n. (Aii⸗
Ublkats
Ptonunti
ent
7
Cinpar
Crere
bn, kerit
Enle it

ik

S
En dn
1e erhl ſen
ua Ird ddr
d
6 mmen
Riamn
Pyikanr.
. .
E
dg
g. a
ine Uahten
Kfedh

ſerneg,
n
1e in
Unnn
ent
ag, e
e ſlin

1 gitii
SS
n Ee
nicn
tſenun,
nni
Ael i.
Dein
n A
Cbklui
e lude-
Pmu
Gümdn
n kre her
ne Au
ſobenue⸗
mmeüfer
ete,ſlr
Olonrteg
is le.
Mn
5 lut
1Deo ri
“
uur iis
lali
Iis Msun
,Eſnn
D
cini
Henii⸗
e n
ſ. N
dais
. ur

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 433

Eecki. 35. Judex eſt: & Tu ſubſellia proculcas, judicium-
4. que faſtid's? Audiebat Salomon Mererriculas .
non jurgantes modòô, ſed petulantes. An tu eo
grandior, qui Comitum, Equitumque ſuſurris
delaſſaris? Adibatur à quovis Samuël, & nullus
1. Reg. 9. 4 Pontificis colloquio arcebatur: Olim in Wrasl ſie
9. Toquebatur unuſquiſque Venite, & eamus ad Vi-
dentem. Quem Agaſo convenit, & auditus eſt.
Quis, quæſo, cubilia Principum & velis intexit,
& Præfectis ſeplit, & Cubiculariis intercluſit?
Moœnia Echbatanis præalta irrumperemus minori
conatu, quàm Atrium Imperantis. Patuit Equo
vel Troja: Aula Conſularibus non pater. Ideò
celebrandi magnoperè ii funt noſtri temporis non
Duces tantùm, ſed etiam Regum maximi, qui
negotia omma expediunt, qui mihil, ſe inſciis,
decerni patiuntur in Provinciis. Hos imitatus
præſtantiſſimos, attentifſiméſque rerum, regno-
rümque Dominos noli Arcem ductàâ foſe4, ſiru-
ctôque muro communire, ut ſit impervia: velis
eam, aulæiſque circumcingito. lis ſi ſe Rhodus
inacceſſis antemuralibus muniviſſet, Solhimanni
machinas, tormentâque eluſiſſet. Quis enim in-
terdum, vel poſt menſem, d Dominantem ad-
mittitur? Quibus deflectendi ſunt precibus Servi?
Quibus molliendi obſequiis Præfecti? Quibus
expugnanda Eteſiis Vela, ut aliquando ſupplicanti
arrigantur? Sublatis omninò Aulæis proſiabat ac-
cedenti Ambroſius. Ita eum convenit Auguſii-
nus, Afer, & Advena. An tu excubes atrio tuo
armatus, qui regno negligis incubare? Qui re-
cedentibus in interiorem domum latebris diſcin-
Clus abderis, & impervius? qui ſi prodeas ad Au-
læ fores ſub meridiem, indé illicò in cubile te
Proripis, quaſi Româ Brunduſium citatis, mu-
tatiique equis excurreris, ſiadio non abrupto.
Hinc illæ Regionum, Legionumque lacrymæ.
Hinc, profugis ab atrio Dominis, ſeges illa tanta
rixarum. Hinc Scurrarum tyrannis in atrio fre-
quens, quòd rarus ſuo atrio excubet Conſul.

FERIA SECUNDA
DOMINICEZ III.

Duwerunt üllui uſque ad ſupercilium
montis, ut pracipitarent eum. Luc.

4. 29.
De Momi· Eviores Homicidæ, quàm Satanas. Hic enim
cidio. & Ohriſtum rogat, ut ſe de ſaxo deſiciat, &

ſubſtratis eumm Angelorum pennis exceptum iri
pronuntiat. Hi verò de monte JESUM extur-
baſſent, niſi ſeſe illis clanculùm ſubduxiſſer.
Comparatione ergo deterrimâà Homicidas tra-
ducere conabor, quos virorum peſſimos deſigna-
bo, Feriſque, quàm Hominibus propiores. Laſ-
civiæ ita putre eſt cenum, ut Coœlum quoque
infeſtet mephiti ſul. Ad eam tamen cognoſcen-
Gen.8.16, dam, damnandâmque Angelus ablegatur. Cam
zuperi, 1o ſurrexiſſent inde viri, direxerunt oculos con-
S trà Sodomam. Proluditur azymis ſulphuri, &
panam At dathhatur Gomorrhæos, Loti, Abrahæque lau-
Rackis tias non repudiant. Cunctantur, epulatkur, fabu-
Cnfeſarii lantur: penè igni buryrum immiſcent. Sævituri,
e* Are. Leonum ore in ſceleſtos, Vitulo ſaginantur.
Nie Quid quôd fumans urbium buſtum reſpectari
non r ex- Prohibent, Loti conjuge multatâ ob liberiorem

Per, Seve⸗ peſi C; Ixhi 1
ruass, Teſpeclnum? Si non pepercere Urbi, Urbis certe

bo delinit. Fontem eum fuiſſe dicit tum ruboris

a „. irarz ci. Ercleſta⸗
Cineribus ab eis parſum. Ergo quos devitari, ci Si 1

ves voluere perituros, noluere à quoquam ob- & lie
ſervari damnatos. Non ità cum Caino agitur, aAaze, as
qui, Calente etiamnum cæde, in jus trahitur Hanics,
diécturus apud Dominum cauſam. Et ait Domi- Gen. 4. 9.
nus ad Cain: Uhi eſt Abel Frater tuus à Quem
non interrogat ſolùm, ſed manifeſlum homicidii "in.
damnat, vagumque omnium & contumeliis &
maledictis exponit. Vagus, & profagus er s ſu-
Per terram. Porrò Sodomam is non acceſſit An-
gelus, qui inter ſocios Dei vices agebat. Puduit Homicide
enim & typum Numinis præferre, & Lictoris graviſſim
munere defungi. In Cein vero ipſemer Deus,ccant.
nullo interpoſito aur duumviro, aut lictore, ani-
madvertit. Et cum nulli fumanti Sodomæ ilke-
dere liceat: nulli non licet & Cainum intueri,
& maledictis proſcindere. Adeò Laſciviæ Cæ-
des & judicio, & judice, & damnatione, &
ſupplicio antecellir. Sedenim „inquies, judicio pei Ira
Cain ſuperfuit. Ut diuturniùs interiret: ut un. d'lata.
dique exagitaretur: Ut non Dei nutu, ſed te- Pecters
meritate Lamech trucidaretur: Ut feræ loco tra- non ſtatim
jiceretur jaculo: Ut exoſus, & peroſus, & Pro- fuvianeur-
fugus ærumnarum omnium acervo, aggeſtuque cain.,

Ibid. 12,

dilatum ſupplicium anteiret: Ut ne ſemel tan-

tůùm moreretur, ſi confeſlim obiiſſet. Ut notior .
& ſcelere foret, & laniend. Hæc cum ita ſint,
cum quo componi ſcelere poterit Homicidium,
ſi collatæz Caino Sodomæ, & ſanctiores ſunt in
volutabro, & beatiores in ſulphure? Eſt tamen
Sodomitico flagitio tetrius aliquid, quod conferri
poſſit cum cæde. Peccatur aliquando ſceleſtius
in ædibus juſti, quàm in ſpecubus impurorum:
habétque id monſtri genus tentorium Jacob,
quod nullum Sufis upanar proferre poſſit. Abiit 6
Ruben, & dormivit cum Bala Coneubina Patris 24. 44.
Jui : quod illum minime latuit. Et non infremuit
in inceſtum Ifrael? & colluctatus Angelo Jacob,
Pepercit adulrero? & Labani impatiens Rube-
num patietur? & domo, & oppido, & provin-
cià totà non exegit Uxoris paternæ Filium ſtu-
pratorem? Ob Luſum truditur ab Abrahamo Iſ Superior
maél, vi Saræ, & juſſione Numinis: & perſtat Ras ſas
in domo Jacob everlor ſirati ejus, ſedétque mo- tard́ pu-
chus primmogenitus in multis Fratribus, patriæ niat.
tam particeps patinæ, quàm uxoris? Perſtar;
ne mufſſante quidem Jacob in tanta Filii foædi-
tate. Num enervis in flagitiian Senex imo, ſi
abſit invidia verbo, fulmineus. Novere Senis
acrimomam Simeon & Levi Fratres, quos Si-
chimorum cæ lis authores ſeveriſſimè Jacob in-
crepuit. Turbaſtis me, & odioſum Ffeciſtis me Cha- Gen. 34. 29.
nanæis. Delebor ego, & domus mea? Ergo Iſraëli
ſica triſtior thyrſo? diſſimulat ſtuprum, & cædem
execratur. Verùm proluſit ſeveritati ſuæ hacte-
nùs Senex, quam toto alveo & ſui lectuli cata-
dupis in .gyptiam filiorum improbitatem morti
proximus eſt effuſurus. Imminebat Suprema Pa-
triarcheæ hora : quare liberos evocat, & quam
ad uſque diem illam continuerat uhionem rupt
veluti aggere, in contumaces effudit. Ruben,
inquit, primogenitus meus, tu fortitudo mea, &
Principium doloris mei, prior in donis, major in
imperio. Effuſus es ſicut aqua, non Tſcas quia Superior
aſeendiſti oubile Patris tai, & maculaſti ratum "on e
ejus. Hæc Senex in Rubenum. Rorat pariter & R 6
fulgurat: Nec tam Virg graſſatur in inceitam,.
quam Rosd. Laudat eum viciſſim & Carpit. . Jacibe
Modò illum exprobratione criminis, quaſi dumo

configit: 8 itali, velutl cor Rs
git: modô eum decore tituli, velutl corvm- Unio læſa,

Gen. 49. 3.

ſui, tum roboris. Profuſiorem illum quàm aquam
D 4 eſſe

44 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

*

eſſe ait: eum rursus Supremam inter Fratres ſe-
dem nactum teſtatur, potiorem reliquis tum ex-
ortu, tum veroò etiam imperio. Verbo, vix di=
ghoſcas, verberétne Jacob libidinoſum, an mu-
neretür obſequentem. Ater ille tandem, nimbo-
ſuſque turbò duas cùm voces excuſſiſſet, Ne
creſcas, procel'am reliquam difflavit in Iridem.
Ità in libidinem Senex, adductâ indignatione &
præcordiis, quantum poruit, pertonuit. Luſiſſe
dicis? Ita. Sed mox in Homicidas deſæviit.
dimeon & Levi Fratres: vaſa iniquitatis bellan-
tia. In conſilium eorum non veniat anima mea!
quia in furore ſuo oëciderunt virum. Maledittus
Juror eorum quia pertinax; & indignatio eorum,
JTetias dura. Dividam eos in Jacob, & diſpergam
eos in Iſrazël. Luditne Senex etiamaum? Et
quid evibraſſet in Nemproth, aut etiam in Cai-
num atrocius? Nullo hic fulmina temperantur

Ibid. 5.

imbre: Nullus acinacis capulus eburneus. Acies

undique, & fulgur undique. Arguuntur, pro-
ſcinduntur, damnantur. Non eos luam eſſe ſo-
bolem ait: eorum ſe cœtu ſevocat: ſedem iis
nullam in Iſraële futuram pronuntiat. Omnia fe-
ralitatis, ſuppliciique plena. Porròô ii, non libi-
dine ſæviendi, nec verbulo ſugillati enſem ſtrin-
gerant in Sichem & Hemor: ſed violatam pro-
broſiſſimèe Dinam Sororem ſuam contra hoſpitii
jura, ulti ſunt, occiſis adulteris. Quid facturum
de Filiis fuiſſe putas Iſraelem, ſi non barbaros,
verùm indigenas, nec exteros, ſed gentiles, nec
raptôtes Dinæ, ſed tardiùs ſalutantes, ſed com-
meantes per viam licentius, led ponè feneſtram
leviter ſibilantes trucidaſſent equeſtris viros or-
dinis? Quid ſi Senatorem? Quid ſi Conſula-
rem? Quid ſi Conſulem? Non Libidini obno-
zgios, ſed Legum patronos, quos puduit in Se-
natu pedarios efle, acritérque proptereà pugna-
vere pro patria. Orbaretur, mihi crede, civitas,
ſi cædes Iſraëlis calculo plecterentur. Quot ge-
merent ſub lictore, quos Eoo, Pyroënte, Phle-
gone, & thone ſubductis Phœbi quadrigæ ju-
gahbus, tot pallim urbe circumagi poſt flagi-
tia, ſocordiæ noſtræ triumphatores aut patimur,
aut indignamur. Eos virgis cæſos ſecuri feriſſet
Jacob, ne foret impunitate Cædes, nova quaſi
Keipublcæ Hydra, in dies fertilior Colubro-
vum. At Jacob mitiſſimi vir ingenii, aſſuetuſque
gregibus paſlor, foſum à Filis ſanguinem ehuit
dihgentias. Quid ſi Homicidii reus infenſiſſimus
foret Homicidz ? Agebat jam penè animam
David, & cum ſuis extergendis criminibus fo-
re crederem, ut pſalleret, projectâà lyrà, excuſ-
ſéque cinere, rugire repentè cœpit, & faſces
8 Reg. . exolvere. Tunoſti, Tuæ fecerit mibi Joab, Abner
& Amaſæ, quos occidit, & effudit ſanguinem
belli in pace. Facies ergo juxtà ſapientiam tuam,
& non deduces canitiem ejus pacifics ad inferos.
Horret animus, ſeveritate præſcripti à Rege, id

Severitas.

Juſtitia
«ua om-

S§. David.

loci, temporiſque, ſapplicii. Moriturus mortem

imperat, & lacrymarum negligens, cruorem ſi-
tit Ducis ſui. Et cujus, rogo vos, Ducis? Cui
ſecuritatem, cui vitam, cui regnum acceptum
referebat. Ecquem exilii comitem David habuit
profugus à Saüle, niſi Joabum? Quis dilaben-
ami es à Davide tribus in fide continuit, niſi Joab?
siim bene. Is erat Dux Joab, quem oppugnare urbes, laſci-
Ze. viente Hieroſolymis Rege, non pigeret, pude-
ret verô eas, abſente Rege expugnare, ne non
Davidi, ſed Joabo victoria adſcriberetur. Pote-
rat, ad Regis nutum, fidiſſimum ſibi Uriam ho-
ſtium telis objicere: paratus in Davidis obſe-
quium & Tribuno carere & Triumpho. Is ta-

Aulici
frœnandi,

men Davidis juſſu à Salomone cædetur, tantis ait,
in Reger promeritis pertenui ſanguinis macul“ in
nequicquam elura. Adeò, morituro Principi ſcani
Homicidii ſcelus ſuis notis maculoſum, fœdúm- eſie
que comparuit. Ideôque quem regnans Tribu- n ſ
natu movendum non duxerat vix in milite Cæ- inhins
dem pertæſus, ità eum moriturus exoſum ha- er
buit, ut vià juſſerit exturbandum. In ſuo ſiqui- ur in
dem tum lumine morienti Homicidium ſpecta- Cecrun
tum eſt. Verum David, etſi non incruentus voluß
Uriæ nece, ſervatis tamen à cæde Semei, Saüle colle
& Abſalone, mitioris Heros ingenii haberi pro- Viis,
meruit. Potuit idcircô tantis detersâ lacrymis à lim G
ſe patratà Cæde, Joabi ad eam diem illotum bar
facinus, quando lacrymis extergi non valebar, vam
cruore expiate. Hæc enim gemmeo Duci ærugo gei
hæſerat, ferro tantùm eradenda. Demus Cenſo- ur! P
res Homicidio inquinatiſſimos, mimimeque dubiæ dam
ferociæ. Appulerat Melitam Paulus emenſis, Homici- ſ 1
vixque devitatis Maris, Coœlique diſcriminibus vſrg eN
& innumeris, & immanibus. Euxfcenſione in ſcelus. lam
littus factà, à Vipera Apoſtolus commordetur. ule cpini,
Tum indigenæ flagitii arguunt, quem nec æ- nki ies .
quore, nec ſtatione tutum eſſe poſſe ſuſpiciunt. liine
Modô in eum, inquiebant, pelagus ſæviebat: Ogium, Uin r
jam erepit ſerpens in naufragum, quò in ſcele- R. Duts u Mium
ſtum terrà, marique depugnetur. At illum quo Ae. S on
potiſſimum teneri ſcelere arbitrentur, tantis na- e “
turæ conflictatum, exagitatumque injuriis? Ario- P HW
lum, an furacem, an perjurum, an ſacrilegum n
putaverunt, in cujus meritô perniciem tellus, æ- 28,4 c
quérque coierint? Ut verò viderunt Barbari pen— Cn
dentem beſtiam de manu ejus, ad invicem dice- I 6
bant: Uiique Homicida eſt homo, qui, cum eva-
ſerit de mari, ultio non ſinit eum vivere. Cre- “
didere Barbari nullum tam grande flagitium eſſe, lu.
quod Natura novis ſubindé cruciatibus divexa- nſi,
ret, uno Cædis ſcelere excepto. Indubitatò pro- un mͤt
ptereà affirmant obnoxium Homicidio Paulum, nne
in quem elementa confertim omnia conſpiraſſent. alen
Si vivere ejecto non licet, ergo Homicidii com- Ghaen
pertus eſt. Neque enim turmatim in eum mon- kahi
ſtra graſſarentur, ni hominem vita diſpuliſſet. e,d
Ità Barbarorum quoque ſuffragio, Princeps cri- alnd
minum Cædes eſt. Cenſuit ità Deus, damnato en
ſeverius Cain, quàm Pentapoli. Sed pater eſt mi- a
ſericordiarum, ideôque faſtidit immites. Itaà Iſ- ſend
raël cenſuit. Sed paſcuis aſſuetus Agnos præit; lumin
Lupos averſatur. Ivit in hanc David ſententiam, Ebem
cædiſque conſcius, eradendam cædem ſecuri cen- elalui⸗
ſuir. Sed lyrâ remollitus cruorem horruit. Ad- ſenel
ſunt Melitæ barbari, efferatiſſimi tunc Afrorum, to ce
& Viperis, Marique unum obnoxium eſſe putant ab
Homicidam. An hi citharis deliniti? Verùm Gacen
quamvis in barbariem ſepoſiti, alieni fortè ſan- nore
guinis ſuere non prodigi. Prodeat opinantium Unine
arbiter Lamech, quo nemo pollutior. Hic biga- ſin
miæ anteſignanus, primus omnium bigâ auriga- iun,⸗
vit ad thalamum. Obduratiſſimi vir pectoris, ſo- ine

pitæque, aut potiùs reſtinctæ penitus leno ſyn- ſn Eene

dereſis, & tot ſceleribus, quibus marmoreus al- z alen
latrabatur, undique fruſtrà, unius tamen com- intt
morſus Homicidii pati incruentus non potuit. Iern
Ergo patratæ abs ſe cædis author pariter & vin- lu
dex, incuſare ſe primò cœpit, ſibique tandem Z ore
edixit exitium. Audite vocem meam uxores La- Gen. 4, 25. tur.
mech quoniam occidi virum in vulnus meum. exili
Septuplum ultio dabitur de Cain-de Lamech verò, gn
ſeptuagies ſepties. Et qui tam ſeverè in Homicidam in
animadvertendum eſſe cenſer, non Enoch, ſed
Lamech eſt. Nec alienam ità cædem damnat, N
ſed ſuam. Séque porrò diſcerpendum ſeptuagies
. ait; le),

ni
Mh
Nitj
tectn
n Vbr.
ie.
WIN N
lute
unſ
MNe
rein
Mm:
ennn
D
Nu at
del e
enetl i

ſinniu
lee R
umcrlen.
ein W;
llir
ſeri

oteigr 8
Nitnle⸗
,Aanent
. (.
Fünele
du den⸗
Cbmr
lo uün,
lzrla
icidin⸗
Leunt
hn
Uineh
,Gnmn
etiit.
en hl
Gn n
nrnun,
lanicer
mnin A
Aonn,
tleſus
en
inmnin
eby⸗
tii
EAls,
blohr.
Cnaelsr
ne
n ſ
eiet KE.
e ils
4
v,
Micle
Pooch, 4
m
i,

“

4

Diſſertat ſuper Evang. Quadrag. 45

ait, quòd occiderit non Noëmum, ſed Cainum.
Si ità ergo ſeſe plectit Mulieroſus: torpebunt in
ſicariorum ſupplicium Conſulares? Ergéôge lan-
gueſcet contrà latrones Senatus, ſi rugit Lamech
in ſeſe? Erit apud nos Cædes impumta, quam

impius vel in ſeipſo improbat, damnâtque? Quid

Num. 35.
31.

Judex

impius.

Munera
2 „
Severitaie

eorruũpunt.

Ibid. 33.

Apoc. 22.
15.

ſi per ludibrium Homicidarum cauſæ perageren-
tur in ſubſelliis? Quid ſi nihil jam levius apud
Centumviros ageretur, quàm humani ſanguinis
profuſio? Quid ſi hominem trucidaſſe minoris
conſtaret, quaàm crumenæ rapina, & laniena le-
viùs, quàm furacitas plecteretur? Quid ſi pa-
lam domi alerentur graſſatores à civibus? Quid
ſi Patriciorum ornatiores ſpectarentur ſicarii,
quàm uxores? Itäne? Et viſuntur iſthæc portenta,
nec impulſu, ſi opus ſit, ſacrarum ædium obruun-
tur? Præſtat, præſtat Numini deeſſe Templum,
quàm Homicidæ Supplicium. Diſtrahi vaſa poſ
ſunt, ut vinéctus redimatur? Subrui quoque po-
teſt Altare, ut ejus ruinâ Sicari obruantur. Au-
diamus tonitruum Moſis in Homicidas. Non ac-
cipietis pretium ab eo, qui reus eſt ſanguinis, Na-
tim & ipſe morietur. Audiſtis edictum Nummis.
Licétne ità è& latomüs extrahere Sicarium, utl
olim Primogeniti redimebantur à Templo? Ni-
mirùm ſi ad Decemviros tranſmiſeris molliendæ
occaſione Juſtitiæ par Turturum, aut duos pullos
Columbarum, domum tibi revolabit & cavea
non implumis Accipiter. Recipies Vulturem, ſi
Pullum obtuleris Gallinaceum. Nam ad Galli
cantum, qui telum ſirinkxerat Judex, negabit
Chriſtum, qui Veritas eſt, & Barabbam emittet
Homicidam. Patet tibi porta carceris ferrea, ſi
ad Latronem abſolvendum aureus Jupiter im-
pluas. Verùm Dominus nundinas iſtas & roſtris
ſuſtulit, vetuitque ſecures redimi, quibus oppri-
mi debent Homicidæ. Ne polluati, inquit, ter-
ram habitationis veſtræ, quæ inſontium cruore ma-
culatur, nec aliter expiari poteſt, niſi per ejus ſan-
guinem, qui alterius janguinem fuderit. Non
Pactolo inuſta cruore macula reſtergetur, ſed ſa-
nie, taboque Graſſatoris. Unus eſt carnifex tan-
tæ maculæ fullo: opplerique cruore Sicarii Piſ-
cina debet, cujus alluvione polluta cæde Reſpu-
blica expietur. Non ſacco, non cinere, non ar-
gento Homicidium eluitur, ſed cruoris cruor
lxivium eſt. Et quis, rogo, eſt, qui Numini
reclamare audeat, aſſeraâtque ſatisfactum æris
ex olutione Juſtitiæ, aurôque plecti graviùs, quàm
ferro, Parricidam. Mulctâ punjetur ſeveriùs au-
thor cædis, quàm ſecuri? Iſthæc ſi percrebeſ-
cant, aut te blaſphemum eſſe neceſſe eſt, aut men-
dacem Deum. Solo ille ait expiari poſſe Urbem
cruore Homicidæ. Poſſe tu verò pronuntias ſo-
lutione æris melius repurgari. Cùm iſta ſibi vi-
ciſſim repugnent, aut mulctà Facinus non pen-
ſatur, aut mentitur Divinitas. Ut, veròô toleren-
tur in civitate Sicari, cæde auro redemptà, cœlo
certè proturbantur. Vox enim præconis eſt: Foris
canes, & venefici, & impudici, & Homicidæ, &
idolis ſervientes. Vide quo ſcelerum commilitio
ſtipetur Cædes: hinc libidine, indè ſuperſiitione val-
latur. Ambitur aut lupanaribus, aut delubris. Meri-
tòque Homicidam libido præit, &idola conſequun-
tur. Oriuntur enim ut plurimùm cædes è ſcortis,
exilii, inopiæque mox tædio ad uſque fidei jactum
progreſſuræ. Quid enim non aget erro? modò An-
gliam luſiraturus, modò appulſurus Bizantium, mo-
dè peregrinæ appetitione doctrinæ Lutheri heluo,

& Bezæ commenſalis. Mare ſi rubrum ſubeas,

aut Arabiæ inferere, aut Ethiopiæ. Mocca te
ille Mehemeti manet. Ibi errorum ommium cor-

ruptiſſimo coœno hauriere. Quoquòô verò pergas,
nuſquam tibi patebit colum: nam indè diſclu-
deris. Foris canes, & Homicidæ. Et quénam
adnavigabunt, qui rubrum enavigant mare? In

ſtagnum emittentur ignis ardentis. QLui vice Apoc. 21.7.

rit, ait ad Joannem Chriſlus, poſſidebit hæc: &
ero illi Deus, & ille erit mihi fei. Timidis au-
tem & incredulis, & execratis, & homicidis, &
fornicatoribus, & veneficis, & idololatris, & om-
nibus mendacibus, pars illorum erit in ſtagno ar-
denti igne & ſulphure, quod eſt mors ſecunda.
Exolveram ego faſces in Hmicidam! Atrin-
gantur, & complicentur. Tanta enim Sicarios
ſuppliciorum ſtrues maner, ut me penè illorum
miſereat. Bis eos plecti non decet. Exulaturi
cœlo ſunt? Vagentur in Urbe. Deprimendi ſunt
in ſtagnum ignis? Vinculis eximantur. Vivere
permittantur, quando mors eis ſecunda imminet.
Grandi cruciatuum verſura luxuriæ, licentiæque
ſors repenſabitur. Gratulor eos epulari, & ride-
re, & tumere: ſi patinæ, ſi riſus, ſi libertas ſul-
phure reſtergentur. Quæret ex me bic fortè ali-
quis, cur hoc Joannes loco, Homicidio Forni-
cationem poſthabeat, quam mox Cædi anteponet.
Timidis autem, & bomicidis & fornicatoribus, in-

quit hoc loco. Mox verò: Foris canes, & impat- Ibid.22.15..

dici, & homicidæ. Haud inconſulta ſubſelliorum

inter monſtra viciſſitudo. Oritur namque non Tuxurda.

rarò Cædes & Venere: eâmque rurſus frequen-
tiſſimè parit. Nam aut continuandæ occalone
libidinis graſſamur, aut incoptandæ cupiditate.
Nunc enim ne Venus abſtrahatur, perfurit im-
pudicus: nunc pugnat, ut Venerem occupet. Si
me verò ſententiam roges, ego cum Chriſto ſen-
tio; arbitrôrque ſcaturiginem ſ elerum omnium,
ac ſentinam eſſe, foréque Homicidium. In illud
deſidunt, & indè manant. Officinam flagitio-
rum recludatnus, quæ corde abditur, proſiabit-
que ſcelerum Paterfamilias in foribus. De corde
enim, inquit Chriſtus, exeunt cogitationes malk, 19.
Homicidia, adulteria fornicationes, furta, falſa
teſtimonia, blaſphemiæ. Digna tanto villico fami-
lia. Vilne ſingillatim intueri peſtes iſtas omnes
& vagina prodire cum telo? Adulteratur David,
mox jugulat; occiditque, ut ſcortetur licentius.
Graſſantur inter Jeruſalem & Jericho Latrones,
ſociântque vulneribus furta. An non in Suſannæ
caput mentiti ſunt Judices, ut illam enecarent?
Caini verò quis poſt cædem, latratus, blaſphe-
miâſque non perhorreſcat? Nuſquaàm ſine prole
vitiorum Cædem offendes. Telum enim aut laſ-
civit & coronatur, aut rapit & ſuperbit; aut
pejerat & invidet; aut exerrat à fide & blaſphe-
mat. Expinguntur à Jobo Graſſatores vigeſimo
quarto vaticimii ſui, luctuſque capitulo, eâ ver-
borum acrimonia, ut Hydra mitior videri poſſit,
quàm Homicida. Ait ad extremum. Anima vul-

neratorum clamavit: & Deus inultum abire non Job. 24,12.

patitur. Ipſi fuerunt rebelles lumini. Obliviſeatur
ejus miſericordia: dulcedo illius vermes. Elevati
Junt ad modicum, & non ſubſiſtent. Dedit ei Deus
locum Pœnitentiæ: & ille abutitur eo in ſuperbiam:
Et ne à Marte ſejungeretur Venus: Perfodit in

tenebris domos. Oeulus adulteri obſervat caliginem. Wid. 16

Junguntur Homicidio Rapina & Adukerium.
Quis enim & graſſatoribus non ſcortatur? Si verò
Proſerpinam optes, ut Plutus ſis ex Iro, in Ca-
cum refingi debes, quò Boum furto rapiendis
Helenis aſſueſcas. Hic enim repræſentandus eſt
Geryon Graſſatori: Irus eſt, mox Cacus fit,
ut, cùm fuerit opulentià Plutus, Proſerpinam
invadat, quæ florum rapinam jalurà floris repen-

ſet,

Matth. 15

ſet, ab Enna biga libidinis tranſvecta in Gehen-
nam. Luſimus tantiſper hic non imprudentes.
Mitigandus ſiquidem erat, dum de Sicariis age-
remus, cruoris horror melle, thyméque Poëta-
rum. Quia verò ipſi minimè ludunt Graſſatores,
ſuæ ipſis magiſtrum militiæ præſcribamus. Vos
ex Patre Diabolo eſtis, & deſideria Patiis veſtri
vultis facere. Ille homicida erat ab initio. In hanc
vos militiam Sacramentum dicitis, Homicidæ.
Hoc ſub tribuno bellatis. Quòd ſi vel Nazareni
candidiores lacte, nitidiores ebore, ſapphirôque
pulchriores, Dei Filio necem moliuntur: Quæ
erit Ethiopum in cæde rabies? quis furor Scor-
tatorum, quorum exuſti vulkus, ut clibanus? Et
quibuſnam parcet Homicidium, ſi JE SUM ho-
diernd die præcipitat, efficitque, ut attentatæ
atrocitate cædis ſceleſtior ſit in ſuis floribus Na-
zZareth, quam Sodoma in igne ſuo. Mirum au-
tem videri non debet, ſi ſit Gomorrhæo ſcele-
ſtior Homicida, quando ſuprema calamitatum,
Rom. 835. Apoſtoli quoque ſuffragio, Cædes eſt. Quis nos,
inquit, ſeparabit à charitate Chriſti ? tribulatio*
An anguſtia? an fames, an nuditas? an pericu-
lum ? an perſecultio, an gladius ?*“ Huc cùm de-
veniſſet Apoſiolus, quaſi ærumnarum ſupremam
oram contigiſſet, eloquentiæ ſuæ impetum inter-
. ſiſtit. Nec cædi, inquit, occidive pro Chriſto
ſubterfugio. Tantine gladius eſt? Eſt planè tanti.
Terribilium ſupremum eſt gladius. Trudimur eo
ſiquidem illuc, undè quùm nunquam abeundum
ſit, nemo non tardiſſimè, & quaàm paratiſſimus
accedere vellet. An perſecutio? an gladius? Et
tamen ſi feriretur Apoſtolus, aſſlequuturum ſeſe
ſciebat coronam Juſtitiæ ſuæ debitam Charitati.
Timet tamen, & timet occidi pro Chriſto. Quàam
ergo expaveſcendus, horrendüſque gladius iis,
qui non in Domino moriuntur, ſed in Satana,
Vita ſævitie teli tui amandati inimici Crucis Chri-
ſti, omni ſublatà reconcihiationis ſpe, unéque cum
ded Lia jumentis interitu involuti? Tuo abibit telo im-
caem in, ponitens & vita, qui ſi in ſuo expiraſſet ſtrato,
partu Filio- k. . . .
rum omm i Tigaſſet illud ſuis non ſemel luctibus. Imparatus,
Deum in-. improvidus, maculoſus ſuum per ſanguinem ad

Joan. 8.
44.

SSS1 Chriſti tribunal adnavigat maleficio teli tui, non
vi, non ethiſſus, ſed extruſus & Mundo. Sedenim, in-

Wemieu, quies, Hiſi ita ſæviatur in petulcos, nemo domi
ſed IAlere- . .
Sra meni ſuæ non illundetur. Actum eſt de fortunis, de
nit⸗ liberis, de prædis, de uxoribus noſtris, ſi ferro
Gen sS-sé amputare non licet viroſiſſimi trunci petulantiam.
Homicidé Et ideò adeſſe cupio Prætores ubique. Et ideò
enàm enato, virg
Hei nomen „ H5 ² .
zbotetey Et idee in Senatores & Præſides redundabunt
Gen.36t.25, tum occidentis incommoda tum occiſi. Plecta-
Pei tur ergo ſeveriſſimè Laſcivia. Si aderunt Licto-
Tia, dim res, deerunt procul dubio Sicarii. Nam nemo,
iie ere offenſo Numine, injurias ſuas ultum ibit, ſi eas
micidam. ſüpremd Principum authoritate viderit non inul-
Foriè àe. tas. Quod ſi Senatus torpet, laſcivitque Licen-
i nt tia, aut perfurit Petulantia, pati te jubeo con-
AHemor s tumelioſum. Satius enim eſt inuri tuo ſanguini
vo atα.. maculam, quam Chriſti ſuffuſam cruore animam
æternis ignibus tui vi teli deputari. Præſtat hæ-
rere tibi, qui te allatret indebitè, quàm à Chriſto
divelli, qui eum æternis inceflat ululatibus. Sa-
tiùs denique eſt, deeſſe tibi famulum, quem ille
contumehiosè cecidit, quàm Satanæ addi Satel-
litem. Debes denique malle uxorem vellicari
tuam, quàm Chriſii Filium æternùm in ſuis mem-
bris cruciari. Quòd ſi non potes uxoris causâ vio-
latæ in tui ſolatium juvenem jugulare, licebitne
plumbeam in eum glandem excutere, qui aut te
Iæſit verbo, aut racemum furripuit & topiario tuo?

is, ſecuribuſque occurri cupio contumaciæ.
. P .

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

ſppie
FERIA TERTIA n
, res
DOMINICX III. e⸗
5 Den
ii
i autem Eccleſiam non audierit, ſit tibi Gad
kficut Eihnicus, & Publicanus. Matth. n.
18. 17. gui 1
. Oble
H'* impactus rupibus divinorum Oceanus Amiznis rer
edictorum reſilit, nihilque habet reliquum inpioram piu mn
Chriſtus „ quo tibi exoſum faciat tranſgreſſorem. Hereticj hrimn
Cum in ſuo, inquit, ſcelere perſtiterit impius, vianci eun

& tuæ vocis, & Eccleſiaſtici tonitrui contem. gim

ptor, ſit tibi non pro Aſpide, ſed pro Ethnico: Rrarsftere⸗ Gvagli
utque illum exhorreas, Publicanum eum, non Nrrcr. 7s lel,
Leonem eſſe cognoſcito. Id enim omnibus Chri- Ser'i im. cooltli
ſtus tanquàm ſupremam odii lineam futuram eſſe iger!
putavit. Nam utcumque agere cum Serpentibus Peccari dir
licet; at agere cum Impiis nunquàm licet. Non anr, adorek
enim quavis hord genuinum Anguis infigit, tor- fejor A. Dirſ⸗
péſque perſæpè Aſpis ſuas intra rimas innoxia. Tian daufg ſalem
Nunquàm verò ſine noxa Peccantis, Iniquive punicndi. ie.
convictus. Vulnerat, etiamſi jaceat: & ſilentio Severtas Cruore
pariter ac ſermone ſuum tibi virus inhalat. Vi- gsiamos N ie
tandi proptereà omnibus ſunt. Quis verò eos iiores Dra- nis tan
evitat? imô quis iis aut non filias nuptui dat, nibus. ſano
aut non ſibi adhibet familiares, aut non iis arri- Aulici clam
der, convivitque? Id porrò Babylone ſervatur, Fœnandi. Ehü
quàm Hieroſolymis diligentins. Inſeparabilis ex- Rex deli- n o
peditionum Davidi comes, ac ſocius Joabus. gat Mni- r
Cohortibus præeſt, Urbes obſidet, ad Regem?“". KW
exules imtoducir. Is rogandus ab Abſalone, is Dignitas 1
obſervandus à Mihlitibus, is à Sacerdotibus exo- ¹ indi un Nil
randus. Ahkérne, eſt ſui temporis Joſuë, quando . ts ge .
hymnis, diviniſque colloquis Moſi non impar iul n
David in eum domum, regnumque inclinavit? 1 Ute
Is erat Joab, quem ipſemet cenſuerit David ple- 4 ui
Ctendum capite; juſſeritque proptereà Solomoni, g
ne pateretur eum è vita abire impunitum. Poſuit 3. Rop in- i
cruorem prælii in balteo ſuo. Non deduces cani- egad. nili
tiem ejut pacificè ad inferos. At Joabo necduùm e el
curatis, firmatiſque imperii rebus, David indi- ſenus,
gebat: diſtulitque ſupplicium, non verò illum Aulie
abſolvit. Tolerantur interdum & in agro ziza- Elie
nia, ne frumentis officiatur. Toleravit bellacem Gübere
virum, ſtrenuumque in primis Ducem David, Nuknil
turbulento adhuc Reipublicæ, nutantéque ſiatu. Im ian
Inhiberi tantiſper fulmen poteſt, ſi novâà ſubin- n E,
dè lauro Tribunus incingitur. Dandum eft fidei Cunn o
& ſtrenuitati ejus aliquid. Occidit Amaſam? lebil,
Sed Abſalonem quoque interemit. Inſontis ma- Tarort
cula ſanguinis, rebellis effuſione cruoris detergi- Gun i
tur. Abner interemit? Sed Rammata expugha- Joab. Mits,
vit. Tot ſubrutis Hoſtium pinmis unius Tribuni Adn,
Ccaput coronetur. Cùm præſertim non ſubducatur la in

fuheri, ſed reſervetur. Urſos alimus ad oculorum Ulr⸗ .

illecebram. Imperii caus, ſuperſit iniquæ cædi in
militum Imperator. Quid verò egit Eſau Iſaaco anen
tam charus: quem Senex non fupplicio deſtinat,
ſed principatin? Hethæas duxit, Rebeccam affli- ud
xit, Jacobum odit, Sicarios aluit, Legi, Coœ- der
léque repugnavit. Cur ergo domi ferus, ſcorta- un
tor, contumelioſus retinetur? Rerinetur aio? i,g
Clamant hic Sanctorum Virorum Cenſores, & Niror⸗
Iſaacum injuriosè hiſce verbis laceſſunt, blaſphe- lii
mäntque. Eft in deliciis, eritque brevi princeps Ur
familiæ. Pudet dicere: ſed reticeri non poteſt, h ſnn
quod Moſes invulgavit. Elixare noverat apri ar- Sa fie 3
mum, porerâtque non inſake pulmentum condire 6

. lippienti.

rah. ri
e den
m

buin di⸗
Unnmtk
Enminn
et n

Ed ein)
n ,N1

Ninant
Altnnd
Lllger n
up
Ng
Ale, ie
bwetrN
ul
mit
Irlnmt!

unter
PIeun
nid.
d in
n ur.
bluen
Dd,
e ſen.
Anin!
snr.
Eel
agrN
Tthwn
bdant
Cllnu
“
iltun
hcelen
“
8n
l
,
e.
Pne
t,
1
0

7

Gen.27. 4. lippienti. Fac mihi inds pulmentum, ſicut velle
me noſti, & affer mibi ut comedam, & benedi-
cat tibi anima mea antequàm moriar. Audiſtin
Tbid. 27. Voces illas cycneas? Ecce odor Filii mei, Niout
odor agii pleni cui benedixit Dominus. Det tibi
Deus de vore Cœli, & de pinguedine terræ abun-
dantiam frumenti & vini. Serviant tibi populi,
& adorent te tribus: eſto Dominus Fratrum tuo-
rum. Qui maledixerit tibi, ſit ille maledittus &
qui benedixerit tibi, beneditctionibus repleatur.
Obſignavitque oſculo teſtamentum. Et quid Pa-
ter Deus introëunti Mundum Filio ſuo ominari
Nebr. I. 6. munificentius potuit? Et cum iterim introducit
primogenitum in orbem terræ, dicit Et adorent
eum omnes Angeli Dei. Parciùs Deus loquitur,
quàm Iiaac. Alluvio autem donorum tanta,
quantam primogenito Deus vix detulit, quam-
vis reſtagnarit in Jacob, immittebatur tamen
conſilio Patris in Eſau. Ergo Eſau olet, ut Dei
ager? Ergo Eſaü coli rore compluetur, abun-
dabit frumento, imperabit fratribus, à tribubus
adorabitur? Pudoréne id impetravit à Parente?
Erat fornicarius. Sit ille moechatus, Matrémne
ſaltem coluit? Ità excruciavit, ut eam tæderet
vitæ. Genitrici injurius, Fratrem fortè dilexit?
Cruorem ejus ſitiebat. Odit Dei hoſtes! Quin
ex iis uxores duxerat duas. Ergo nullis prome-
ritis tantam inibit hæreditatem? Utinàm nullis!
nam otio ſanctiùs tantus adiretur opum cumulus,
quaàm pulmento. Ad aureum vellus adaavigavit
Eſaü, non navi, ſed patind: &, niſi Rebecca
in hoc Sene ſanior contentiſſimi impetum curſus
intervertifſer, quaſi argentei freti Charybdis op-
portuna, lumbis Eſau JkSUS vi precum deſti-
rinorum Naretur. Nimirùm apparaverat patinam; in eâ-
educatia. que, tanquam in mari rubro Æigyptum illam
„a Univerſam Hethæarum, ſcortorum, ſatellitum,
Severitas .
ardua in & pharetrarum ità demerſerat Iſaac, ut ſolus
Aduläus. Eſaü enatarit in littus patrii lectuli, rubuſque ar-
dens haberetur pro agro liliorum. Adeò vel Pa-
triarchis non eſt inviſa perverſitas; placétque pa-
tri Eſaü vel patinà, quod fœdum eſt, vel odo-
ratæ pellis luxurie, quod eſſet iniquius: Et di-
cemus, ſit tibi ſicut Ethnicus & Publicanus?
Quaſi verò amari non poſſint impii, quando Eſau,
& Eſau eſt, & Patri olet ad inſtar agri pleni,
cui benedixit Dominus? His latratibus Canes im-
pudentiſſimi Senem optimum adoriuntur, quo-
rum fauces pice Danielis offa offoco. Falſa om-
nia & jactata ſacrilegè ululatu tartareo. Non
enim ob patinam Pater Eſaü principatum defe-
rebat, ſed quia natu maximo credidit debitum.
Fateor tamen nimium Eſaü ab Iſaaco & dile-
Gtum, illique nimium indultum. Non præclarè,
inquies, ſeſe geſſerint David & Iſaac, hic Eſaii
blandior, ille ad Joabi ſupplicium lentus: Num
eis aut imminuta propterea Prophetandi vis, aut
ſublata poſteritatis felicitas? Non damno ego ſa-
nè viros ſanctiſſimos, qui interdum celabant &
Sacramenta & Prophetas ſub velo illaudati faci-
noris. Plus tamen laudo Iſaacum cervicem Patri
optimo ſubmittentem ad ſacrificium, quàm præ-
tendentem manum Filio peſſimo, ad principa-
tum: pluſque Davidem probo parcentem Se-
mei, quàm propitium Joabo. Itaà. Sed cretæ ad-
mixtione nonnulla, tota metallorum, tantâque
ſtrues difflata eſt Babylone. Icta enim Statua in
ſui parte teſlacea, und aurum, æs, argentum,
Dan. 2.35. ferrumque ruind, ſiragéque involvit. Bane con-
Niigio obs Wita ſunt pariter ferrum, teſta, æs, argentun
uwum peri. & aupum. An dubitas in pedibus Statuæ fictili-
liramr,. Pus fictiles improborum mores adumbrari? quos

Eſaii.

7

ſi auro conjunxeris, non ipſi ſanctioris contu a aloſi
bernio capitis fulcientur, ſed pedum fragilitate gl.tenai.
nutabit vertex, & diſſolvetur. Verùm ſtetit ali-
quandiù Statua, luteis quamvis plantis innixa: & Rezmr’s
quamvis teſtæ vitio metalla procubuerint, non
tamen aut malignitate creræ aurum everſum, aut Salomon.
luti contagione eſt converſum aurum in teſiam.
Stetit, mox corruit, aurumque periit. Jam vide
ut communione luti alktior, nobiliorque Hiero-
ſolymis Statua non nutaverit tantuùm, ſed im-
pulſu, ſuccuſſuque labaverit teſiæ, totâque de-
formata in cretam ſit. Rex autem Salomon ada 3. Regileis
mavit mulieres alienigenas multas. Cüumque jam
eſſet Genex, depravatum eſt cor ejus per mulieres,
ut ſequeretur Deos alienos. Negâſne in lutum au-
rum degeneraſſe? An veròô negas ſui parte infi-
mâ, imô verô non parte, aureum penitus Si-
mulacrut intercidiſſe? E gynæceo in thronum
erepſit ſuperſtitio. Nec Pharaonis Filià ſeductus
eſt Salomon, ſed Sidoniis, & Ammonitidibus,
& Hethæis, & reliquâ pellicum fece. His ſi Sa-
lomon intercipitur araneorum telis Aquila tam
grandium alarum: tune ferratos caſies evades,
non Minervæ, ſed Veneris Noctua? Si ululis
medulla Cedri diripitur: inſideri Oluſculum po-
terit, ſine noxa, ab Harpyiis? Aſt mihi domi
eſt Ariolus, nec tamen Coœlum ſuſpexi, ut mibi Arolegis:
Orcum reſerarem. Id enim genus ſeges agricolis
cœli potiſſimàm obvenit. Conſerunt ſidera, uè
carbones legant. Nam ductum in galaxia no-
vale, ſulphureas parat Mathematico fruges in
campeſtribus Orci. Nondùm te ſtellis oppigne-
raſti? Salomonis depravata Mens eſt à mulieri-
bus jam ſeneſcentis. Orci, ut terræ, ſementis,
alia poſt vergilias fit, alia Brumalis eſt, alia
Floræ fœneratur, & Verna eſt. Proſternéris, qui
ſtas. Quòô eſſent evaſuri threni ſœminæ Thecui-
tis, nunquàm intellexerat David, niſi quùm à
profluente, quem ſoœmina comparatione ſagaciſ-
ſima throno Princigis offuderat, quaſi Crocodi-
lus, derepentè emerſit Abſalon. Philoſophabatur
de morte fœmina, & ſerebat amplexuum delicias
in ſarcophago. Omnes morimur, & quaſi aquæ a. Reg. 14:
dilabimur. Audin' Sibyllam? Mortem oſtentat 12.
in fluvio; ſed eãd moœroris larvà oſcolorum pro-
ludit illecebræ. Secut aquk dilabimur, qucæ non
revertuntur. Sed has per adcuas Abſalon rever-
tetur. Haud has tu aquas in Regis domum &
Tigri derivaſti. Nam indè, juſſione Angel, piſ-
cis extrahetur, quo lux Tobiæ refundetur, &
Saræ thalamo abigetur Satan. Hiſce verô ex
aquis Abſalon emerget, qui aut Piſcis non eſt,
aut Balæna eſt; nam Prophetam, ſi licuerit, vo-
rabit. Eo certè non Satan, aut Albugo depel-
lentur; ſed ejus fumo, felléque IIraël! cæcutiet
univerſus, eritque & in circuitu, & introrsas
non unus ad perniciem Sionis Orco Satan ex-
citus. Nicut aquæ dilabimnur. Non Tigris iſihuc
affluxit, ſed ex his aquis Tigrides effundentur-
Hæc ideò dixerim, ut intelligas domi fortè tuæ
ſatum jam eſſe lolum, quamvis ſola in germine
frumenta ſpectentur. Senectuti illuſum eſt Salo-
monis à fominis. Et tamen libidinis quam eſt
iners cultura ſub brumam? Coluere tamen ziza-
nium ſuum adventitiæ Cereres in glacie, gelu- Arolagl.
que ſeneétutis. Et cinctus ſideribus Magus lip- gerv; i⸗
ienti non imponet, ſi Salomoni egelido Venus pii.
illuſit Ammonitis? At ego, inquies, his deliciis
non defluo. Non haruſpex mihi domi eſt „ qui Rer deli-
vagetur in galaxia: ſcio enim id genus Illuſores HH
& tot aſtris unum duntaxat ad nos Cancrum de-
torquere, quo ſit domus noliræ ſors, adverſo

penitus

penitùs fortunæ curſu, magis in dies retrograda.
Domui Oeconomum præfeci, mulieroſum alio-
qui illum, ſed virum. Mira in conficiendis ne-
gotiis ejus dexteritas; &, quamvis Deo ſupplicet
nunquàm, conjunctus familiarirate eſt Conſuli-
bus & Triumviris. Fateor adſperſum illum Dioſ-
cori farind non leviter, ſed tantæ eſt in rem meam
fidei, ut placere mihi poſſit etiam ſine fide.
Ut, quod ſentio, ediſſeram : Adverfſaria illi
mea, non Evangelium, concredidi; accepti, ex-
pensique ineat rationes, id enim mea intereſt;
nam de candore animi quæſtio rejicietur ad Cu-
rionem. Sit ipſe non furax: cæterum abducat
vel Helenam. Ego enim Agamemnon non ſum.
Oeconomos quæro, non Hippolytos. Ert tibi iſta
blateranti ſupplodis! Blaſphemaſti: eriſque in
ſibilum Reipublicæ univerſæ. Nec Hippolytis
Isboſeth indigebat, ſed Tribuno in deficientis
à ſe populi trepidatione. Attamen Abner mili-
tiæ Dux, quòd Hippolytus non fuerit, fuit fui
Principis proditor. Abuſus enim petulanter Reſ-
phâ, Saülis olim Regis concubina, eôque nomi-
ne tantiſper fugillatus ab Isboſeth, tantum re-
prehenſione concepit incendium, ut trajeciſſe vi-
deretur in Judæam junctus Veſuvio Mons Etna.
2 Reg.3.8. Has illicò in Isboſeth flammas eructavit. Tu re-
Paittiei quiſiſti in me quod argueres pro muliere bodie?
on la⸗ Hac faciat Deus Abner, niſi quomodoò juravit
Rex. Dominus David, ſic faciam cum eo, ut trangfe-
ratur regnum de domo Sdaul, & elevetur thronus
David ſuper Iſfrael. Quælo te, carmen pan-
ge iterum „ quo exulkabas. Hippolytis non
mihi opus. Sed Reſpha nova eſt Helena Hiero-
ſolymis. Toro Saülis Abner depulſus, throno
Saülis Filium proturbavit. Averſa quæ vides ar-
ma ab Isboſeth in Davidem, ferrea ſunt, ſed è
ſinu fœminæ prodiere. Fuere duo pellicis ubera,
quaſi beneficæ, bellicæque Davidi turres, quæ
non lac extillarunt, ſed clypeos, ſed haſtas, ſed
auxiliares Regi pharetras effudere. Debet David
pacatas tribus, non ſuæ Fundæ, ſed Reſphæ
Colo; quo Abner novo Regi novam purpuram
ordiretur. Ità, ſi vel inter haſtas habere Hippo-
lIytum neglexeris, everſo doceberis regno, non
Hliis minús inſtruendos à Prineipibus milites,
quam gladiis. Pudoris ni flore Abner caruiſſet, re-
gnaſſet Isboſech poſt Saulem. Malo lilis, quam ha-
ſtispropugnari. Nam tela in ſuum facilè Principem
retorquentur, ſi una Duci fœmina intercedat.
Dices, carere non poſſe te tibi tam fido Servo,
quamvis Legi, Coœléôque perduelli. Retineréſne
tu domi eum, ſi te colapho cecidiſſet? Ad cola-
phum provocas! Si vel digitum in Canem meam
intendiſſet, dejicerem illum protinùs de feneſtra,
ruſticum, immorigerum, ſuæ, meæque condi-
tionis immemorem. An non eum cœno extraxi
Deus nobis malè olentem & ſcabioſum! Et quid domi meæ
vilis of. præſtitit, quod à quovis præſtari non poſſit? Sex-
Witernori centi mihi præſtòô erunt, qui rationes meas hoc
obv*o. melins, fideliuſque ganeone conficiant. Quot
me ille nummis mulctavit? Nocentiorem ejus
ego calamum patior, quàm faces, falcéſque ho-
ſtium. Ex quo is curat res meas, à me gratiæ,
ac opes effluxere. Charybdim non malè dixerim
eum patrimonii mei. Et colaphum mihi ſcurra
infliget? Manum illi, mentum, caputque præ-
cidam. Heus tu! An is, quem ganeonem ap-
pellas medicato Circes cyatho è& probatiſſimo, lau-
datiſſimòque viro, Epicuri de grege ſus illicò fa-
Stus eſt? Ergéône ſcenica, ac imaginariâ Servi
alapa ità irritaris in Servum, ut quem coœlo in-
tuleras, in coœnum mox detrahas, agreſtem, fu-

D'gnitas
in indigno-

Abner.

Inimici

Aileckio.

48⁸ Oliva Stromatum, Lib. ſing.

racem, proditorem? Et Chriſto inſtaurantem
tot criminibus quortidiè lanienam complecteris,
adpreſſumque pectori pari cum liberis oſculo im-
partiris? Tantäne domi tuæ repoſitæ Deo crucis
impunitas: & tantus ſomniatæ in te contumeliæ
Cruciatus ? Si te cædat, præceps agitur & feneſtra,
Si verò Chriſtum agat iterùm in patibulum, gem-
mà bibet, & conchylio renidebit? Proh quaàm es
infeli?! qui eam familiæ ſirumam acerbari pa-
teris negligentià tud; & putas non execto car-
cinomate, quo guttur computruit, valere te be-
nè, quòd impetigine ſinciput non exedatur! Pel-

les, mihi crede, illum, quo te carere non poſſe n

affirmas. Sed nullà in Deum reverentig, nulli-
que ſpe præmii exoſus viri aliquando contuma-
ciam, pelles. Manſit annos plùs quindecim Ja-
cob in compaſcuis Laban, nullo tot idolorum,
ſcelerumque ſtomacho. Coactis tandem gregi-
bus, & familià, aufugit à ſocero. Et, quod mi-
rere, inſalutato hoſpite cum conjugibus abſcedit.
Quid fuerit cauſæ ſi quæras, cur indè ſummo &
diſcrimine, & incommodo diſceſſerit Patriar:
cCcha, id non ex me diſces, viderer enim deliranit
proximus, verùm audies ex abituro. Video fa.
ciem patris veſtri, ait ad Rachel & Liam in agrum Gen.
evocatas, quòd non ſit erga me ſicut heri & nu-
dius tertius. His ad fugam calcaribus adactus eſt HH
Jacob. Torvitatem Opilionis pati non potuit, na, non o“
qui Superſtitionem quintum ſupra decimum an- divina ju-
num potuit pati. Quis crederet & Pantheo Meſo- Mierno-
potamiæ profugere Iſraelem, & non Idoli odio mam obli⸗-
receſſiſſe? An Draco in Mapale Soceri adrepſit; ,,
an Leo illuc perrupit; an Elephanti ſeſe illò intu- Sirr

lerunt? His tamen, cæteriſque monſtris odioſio- PRbabita.
Superior

31. 5.

ra eſſe debuere idola Patriarchæ. Nam diſcum- „en ſe al.

bet inter Leones Daniel, qui coràm ſtatua pro- ciſeaiur.
cumbere recuſabit. Peccafſſet Jacob, ſi monſiro ancta
indè propelleretur, undè idolo non eſt extruſus.
Ne dies extrahatur; Soceri vultus ſubtriſtior fu-
gam Jacob perſuaſit. Itäne? Planè ita. Triſtio-
ris ergo impatientià frontis tot exudavit labores 4 zacob-
Jacob, tôtque exorpſit viarum, latronumque
diſcrimina, inſequuturo à tergo agmen eluſo So-
cero, à fronte occurſuro cum turmis Elaü nec-
dùm concoctâ lente, quâ miſer decoxerat: Tot,
inquam, exhauriuntur incommoda, periculâque,
ne torviori diſtringamur aſpectu Seris in ea do-
mo, ubi tot perſtitimus luſtris cum Priapo. Be- -
liali & Aſtarthe & Moloch convixiſti, Jacob,
nec te piguit tugurii. Jam urêris, ſi reſiſtas, cùm
te Laban obliquè reſpexit? Pertuliſti colluviem
idolorum tot annos; & heſternam non pores per-
coquere turbidioris in te frontis nubeculam? Et
Jacob quidem non tenebatur indè abire, eò
miſſus à Patre, & Idololatræ non præerat, ſed
ſubdebatur: Nos verò in ſubjectis diſſimulamus
ſcelera, negligentiam punimus. Ità eſt. Servum,
quem, Chriſio confoſſo toties, non emittis, dif-
fracto mox Calice, ædibus, atriéôque fuſte pro-
pelles. Segnem amandabis, quem tandiu habuiſti
blaſphemum in deliciis. Sed videamus, quà tan-
dem urbanitate & ſanctiori quoque palatio iniqui
deducantur. Diſcedite à me omnes, qui opera-
mini iniquitatem : quoninm exaudivit Dominus pſal.6. 8.
vocem fletus mei. Ergo, ut minori conflictentur
incommodo, tuis ex ædibus enavigant contuma-
ces. Lacrymaris, ut abſcedant! Non colliqueſ-
cere volo Te, ſed igneſcere. Eſio non Fons, ſed
Mons eſto, ex quo flammæ undique ſcaturiunt.
Diſcedite ! Ità Levitis edicitur. Nam baliſtis
Apri, Ursique propelluntur. Operarii ſunt ini-
quita- .

vexat
zu p⸗
X
guen
Gd,
Ru
Pybrat
Len Abri
ftin chailn
en,
Ednin
ult. nd
wale
N
i
len. ſenlec
ihe⸗ e con
mt ah
1aili hii
nt. Cennt
an innie
! K
Geige
k,8
Eer
non F
ſlt elt
prelo
Diiili
lun
11 o
betor
tür, .
di d
mian W
ndet
m So. .
r Pu
Rerpe
rdre
ron⸗
nore
one
Re; S§.
Perſit
446 dii.
Wum
Aui
tori
ei, Min
e Ribql
4

Aedi
Innoè
ui.
En
if
in.
lwcl
. ilr
pol u
nun hu
1
Miodomd
erſr
hgtu
lim e
leehn
„.. n
ln ,,,
hu e iſiis
Ilinkied
enmin
gilih⸗

Moreft⸗
lo! 1
bie, 6
“
pllams
Enn
iiinc.
lege
0kaſi
oiigl
icen
Deug
le

C,

er
os
eteſct⸗
Cuunt.
i⸗
ſut

.

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag.

quitatum, &, quùm di fuerint domi tuæ, ro-
gantur, ut tuis gratificentur luctibus exceſſu
iuo? Et quid haſtati agunt præ foribus regiæ ?
Quin illos lancearum cuſpidibus perforatos hu-
mo tollunt, & in Cedron profundunt. Ve-
rùm abeundi non ſolùm fit poteſtas eà voce,
ſed abire penitus jubentur palatio. Nos verò
nec jubemus eos excedere; nec patimur. Cur?
Quòd Deo offenſo non lædimur. Niſi doctri-
næ videri poſſem adverſari meæ, Jacob iterùm
in ſcenam retraherem. Unum is moriturus protu-
lit verbum, quo fugæ ſuæ maculam, niſi mea
mDe fallit opinio, eraſit. Ait enim converſus
Gen. 42, 3., ad Ruben: Tu fortitudo mea, & principium do-
loris mei. Violaverat enimverò Rubenus Ba-
lam, Pattis thalamum non reveritus. Indoluiſſe
ſtupro Senem non miror: ſiupeo tum illum pri-
mum dolere coœpiſſe. Mitto emiſſum fiſſe il-
lum à Parente. Nam ezulavit fortè non invitus,
ut abeſſet à Fratre. Mitto æſtu eum, geluque di-
vexatum in compaſcuis. Nam Rachelis ample-
Xu pruina ſolvebatur. Mitto cum quadringentis
habuiſſe obvium Elau in itinere. Muneribus ſi-
quidem, quæ præmiierat, mollitum iri eum cre-
didit, languidiori, longævadque jatn ird. At an-
te Rubeni ſtuprum Racheli parentaverat in
Ephrata. Hic jam hæret oratio. Tu principium
Aeerna doloris mei, ſi jam juſta perſolveras amantiſſimæ,
tantúm. chariſſimæque Conjugi? Pullatus, ſi rectè memi-
nidh, de ſtupro Fili factus es cercior. Quâ ergo
ratione fons ille doloris tui eſt? Nimirùm tum
primèò peccatum eſt in domo Patriarchæ. Hæc

Spiritualia
ecateris praæ:
ferendaæ.

porrèò una eſt diligentibus Deum calamitatum

Bessi ſcaturigo. Stuprum filn, nævus eſt in parente,
ſi fiiget; ſi amat, catcinoma eſt, quod nullo
Zelus ve remedio ſuppurat. Proh virum veri doloris uni-
rs obſer- c& conſcium ! Angitur non uxoris feretro, ſed
vanig. (ubili primogeniti. Non falce conterretur Li-
Seangala bitinæ; ſed thyrſo Veneris vulneratur. Vivit,
non per. quamvis Uxor moriatur. Moritur, ſi Filius
miuenda, fornicetur. Non cineribus Rachelis expalleſ-
cit: ſed Rubeni diſtabeſcit amplexibus. Uno
denique Rubenus concubitu, & Patrem jugu-
lat, & Filium ſerit. Imò non fœcundâ abuſus
Servà Adoleſcens improvidus, Patrem ſuſtulit,
non Filium. Exindè ſiquidem præmori ſibi vi-
ſus eſt Patriarcha: qui, cùm enatà Uxoris cu-
preſlo inumbrari nequiverit, occiduo Primoge-
niti lilio, Jonàâ triſtius, ità cœpit ælſtuare, ut il-
lum vitæ pertæderet. Debuerat arente cucurbi-
t4 Propheta non uri. At Patriarcha, qui ſolo li-
berorum lilieto refrigerabatur, ſi filius ſcorte-
tur, amburitur. His utinam nos quoque tæ-
dis deflagraremus. Verùm hyemamus, quam-
Severitas. Vis Ida incendatur, ſi eam tammen aut Juno ſuc-
cenderit, aut Hymenæus. Pudeat glaciei in ro-
& David, go. Pruinarum pœniteat in incendio. Moœchan-
tur paſſim Fili, & Patres torpent. Quam ſæ-
pè, pellito parente, filius denudatur. Amnon
Sororem comprimit, & David tacet. Ecquando

pertonabis, ſi ſiles, ſtupratà Fili, & Filio ſtu-

pratore? An non inſcendére modò Capitolium
Senones tuum, ſi Soror domi tuæ initur à Fra-
tre; & tu Anſer elinguis in Cycnos Veneris non
perſtrepis? Non ità certè ſeſe geſſerat te nequior
zazt Saül. Auditâ is populi prævaricatione contra
Jenathas, Dræſcripta, ſcitâque legum, epulantis, illicô
triumphi præ flagitio immemor, dari ſortes, &
Sandaloſßi ſontem jubet exquiri. Producitur ex officina lhic-
Puniendi. toris feralis urna; in quam primò Tribuum no-
Superio- Mina conjiciuntur. Mox, extraci regia tribu,
mrvigites, letbali ſorti Rex ipſe cum Filio Jonatha objici-
Eithicaæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

tur. Vicerat, &, acciſis hoſmibus, non tenſa Kepalgs
imitur, ſed quæſtio? Ubi poſt victoriam lyræ? G
ubi tympana? ubi aut choreæ, aut eèpulæ? Cu-= verur.
preſſi pro lauro defiguntur: lugetur ubique „
non bibitur: non vexilla, velaque ſuſtollun- ares,
tur, ſed faſces, virgæque exolvuntur. Secures eſa i2
cicharis ſubrogantur: pocillatores à pollincto- Saat
ribus extruduntur. Num ità in Judæa trium-
phatur? Fudiſtis, aut effugiſtis Palæftinos?
Triumphatis & lacrymamini? Patibulum, non
thedam extruitis, & vicillis? Funeſtiora apud
vos trophæa ſunt, quàm ſupplicia, ſi vinci-
tis, & lugetis? Nimirùm ità in Judæa trium-
phatur, ſi, poſt victoriam, peccetur. Gomeſtum
eſt, contrà nuncupatum a milnibus Sacramen-⸗
tum? Palæſtinæ vicimus, ſed Cœlo, Legique pe-
rümus. Vel in ſanguine hoſtium Iirsel naufraga-
tur, ſi tabulas abjecit. Quid plura? Vox eſt Sau-
lis, poſt debellatos Philiihæos, depugnantis pro
Lege; pugnâtque & contra ſe, & , quod du-
rius eſt, contrà Jonatham Filium pariter & Vi-
Ctorem. Et ait Jaul mittite ſortem inter me, 1. Reg. 14.
& inter Jonatham filiun meum. Et captus eſt Jo- 33.
nathas. Quid hic agat Pater? Filium juguler? Sed
author victoriæ fuit. Dixitque populus ad Sail: Tbid, 456
Ergoòne Jonathas morietur, qui fecit ſælutem hane
magnam in Iſraël? Filio parcat! Sed Legem vio-
lat. Corintho mihi Saül non abſimilis fuiſſe id
temporis videtur, Æ.geo hinc, indeé verò Jo-
mo mari obnoxiæ urbi. Fluctuabat Rex inter
Legem & Naturam. Hæc fili vitam parenti teti⸗
nendam ſuadebat: IIla eripi filio vitam impera-
bat. Si Naturam audiret, Moſi erat obnoxius=
Si Legi auſcultaret, erat Jonathæ violentus. Aut
diffringendæ iterùm tabulæ: ſed eas quis novus
Moſes reſculperet? Aut filius obtruncandus. Num-
quid verô poteſt homo naſci iterum? Utrin-
que irreparabilis jactura. Nam Leges perſcribi
poſſunt: ſed librarius deerit. Author fili non
aberit, ſed refingi proles non poteſt. Urrobi⸗
que deſperata inſtauratio, natmn aut materies de-
ſiderabitur, aut artifex. Miſeret me Saulis in Eu-
ripo circumaéti. Aut exlex eſſe cogitur, aut or-
bus. At at, occurrit naufrago ſuber. Rogetur
Jonathas de piaculi qualitate. Indica mibi, quid Ibid. 43.
Jeceris. Guſtans guſtavi in ſummitate virgæ paulu-
lIuùm mellis. Et ait Saül: Haæc faciat mihi Deus, &
bhæc addat, quia morte morieris, Jonatha. Ergéne
ſtilla mellis aut par erit Erythræo, aut etiam va-
ſior, quando ibi Pharao, hic verò Jonathas de-
mergetur. Sed ille pugnabat contra Ifraëlem, hic
pro Ifrasle pugnavit. Et quod, rogo, novum iſ-
tud, monſtroſůmque naufragium Regis in gutta!
Fateor aut indignum naufragio Principem, aut
in ſolo decere Melle naufragari. Nam revera .
nuſquam Reges naufragantur, perehntque de-
ſperatiùs nuſquàm, quàm in Melle. Unæ illis
hæ dechinandæ Syrtes. Nam quos calamitas al-
luere non poteſt, eos peſſundat illecebra. Non
mirum ergo ſi moriturus ſit in melle Jonathas.
Erat enim & Princeps, & Triumphator. Mi-
rum vero videri poteſlt, quòd apud Parentem
materiæ levitas non patrocinetur Filio: ibique
Princeps cum ſuo curru deprimatur, ubi, ſi
mergeretur Culex, felicitate vadi emergeret.
Guſiavi in ſummitate Virgæ paululum mellis, & HWidem,
ecce morior. Debueras, quando tibi patuere
oculi, ominoſam illecebram conjicere, quæ ti-
bi miniſtrabatur in virga. Quid enim, mii te
cæſum iri virga portenderet, quæ etiam cùm
melle oblinitur, interficit? Morte moriere, Jo-
natha. Huc Abraham cum ſirue & filio, Vi-
E ciſti

*

50 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

ciſti hactenus. Num jam à Saüle vincéris. Du- nantes, aut rejectæ irriſæque Hieroſolymis à Felicuas
rius eſt filium plectere, quàm immolare. Ibi ho- Præfectis? Quna eis incunctanter Satrapæ parue- vera. Per⸗
ſtia, bic piaculum fit. Exareſcunt ocius lacry- re. An disjecta Temphi facies? Imô verò in Tilbulatiy ler
mæ, ſi nati ſacrificio, & tu Sacerdos & ille Vi- ſtaurata perſplendidè. Vorn ipſe minus ſuis civi. era An
ctima evadatis. At ſi Legi cadat Filius ob- bus gratus? Collectus, inquit, eſt ad eum de Iſras! Tbiaee . 2vl
noxius, migrat in carnificem Pater, & Nato vœtus grandis nimis. mminétne aut urbi, aut ein. bedi
ſtigmma inuritur Tranſgrefloris. Deo cadit Iſaa- populo calamitas aliqua? Ubique lyræ, & tym- uli
cus, ideéque non cadit. Rueret Jonathas, ſi Le- pana, & pacata omnia. Et lacrymatur in citha- ſen
gZi reus dederetur. Porrôò non ità Saül ſupplicio ris Eſdras: Lacrytnatur? & quidem ubertim. alai
deſtinat Jonatham, uti à Joſué damnatus eſt Peccaſſe nam illos tum primùm edidicerat. Ac- Natll
Achan. Nam ibi contubernio furis cædeba- ceſſerunt ad me Principes dicentes Non eſt ſepa- 1. Eid. 9. t, lerna⸗
tur ab hoſtibus Iſrael. Debellatum bic eſt de vatus populus Iſrazl, & Dacerdotes, & Levitæ àpo- lnur4
hoſtibus, pugnæ duce Jonathà, & authore. Me- pulis terrarum. Cumque audiſſem ſermonem iſtum, Poopt
ra cum ſanguine viſceratio, (quam Saül or- Leidi pallium meum & tunicam, & evelli capillos Dfein
tam cred'dit jurisjurandi violatione) eum impu- capitis mei ac barbæ, & ſedi mœrens. Chananæis & n o
1bid. 33. lit ad ſupplicium Filhi. Nuntiaverunt autem Sau- Ammorrhæis & Mosbitis populus implicatur? mn. Nl
li dicentes, quòd populus peccaſſet Domino, co- Ergo Ethnicus, non eſt Iſraëli E hnicus , ſed Ciun 1
iedens cum ſanguine. Qui ait : prævaricati eſtit. Gentilis? Feliciores ſunt, quos Suſis dimiſi in Nient
Servi im. Prodeat & Chrilliano orbe jam Princeps, qui catena. Nam ergaſtulis ſakem ſeparantur à de,
Pi'necten- peccantes violatis legibus milites poſt trium- Perſis. Et vos und cubatis in culcitra cum Pro- ſon
, phum, Ccrüore Fili, tanquàm Piaculo, luſtran- fanis? Maluere Pueri noſtri, ſeu malent in forna- ypie
dos eſſe arbitretur. Quèd ſi àa Saüle non pelli- cem mitti, quam miſceri Babyloniis coràm Sta- Ut E
tur, ſed ſecuri ſubjicitur Filius, inſcius ju- tua. Ut video, quos Deus ſejunxit, junxit Venus. emi
ramenti, & ſtillicidii delibator: quâà nos ſlo- Hoc cohæſere glutino cum carbonibus Sidera; Tino
liditate feremus in ſcurris & lxis blaſphe- cum crabronibus Turtures, Filii Sion inclyti Leone
mias, fornicationes, rixas, maleficia, ſcele- cum inquinatiſſimis filiabus Belial. Nihil ab Eſ- ni
rûmque ſentinam iliam omnem, quâ Pentapo- dra quæſitum ultrà. Non enim ſciſcitatus eſt ex Pheu⸗
lis deflagravit? Unà interdicti gurtula mellis principibus, ut Iſraëli ſucceſſerit contubernium. gelire
Princeps, Filius, Victor, inſciuſque Edicti, Deiterioréſne facti eſſent Moabitarum acceflu, an in nn
capitis damnatur à Patre. Et domi noſtræ he- verò in ſua integritate perſtitiſſent. Mixri ſunt? (N!!
luones Euphratis & Mempheos, in quorum al- Corrupti ſunt. Et meritò: nam olim cecinerat *
vum influxere Abana & Pharphar Damaici David: Non diſperdiderunt gentes, quas dixit baar. Ieſ ume,
Hluvi cum Siremibus ſuis, hi, inquam, contenti Dominus illir. Et commixti Junt inter gentes, Amicitie un
üteri tuberones luxuriabuntur domi noſtræ im- & didicerunt opera eorum, & ſervierunt ſeulptili- inpioram. ſinic⸗
puniti epoto Gange, quùm Princeps in teno- bus eorum: & factum eſt illis in ſcandalum. Et loults
rio Patris pereat ſlillicidio ? Hi erunt in deli- immolaverunt ftlios Juos, & filias ſuas dæmoniis. Ira- Fnern
ciis diſcincti ganeones poſt exhauſta Sodomæ tus eſt furore Dominus in popidum ſuum: & abo- nxam
dolia, pordmque fel Aſpidum inſanabile, lorica- minatus eſt hæreditatem Juam. Huccine recidere ne
to Jonath in Melle naufragante? Licebit domi blanditiæ advenarum? Primum vino, tum cruore Ukn gnen
noſtræ Calomibus, quod miluiæ Filio Regis non propinamus. Non laſcivi4 ſolum imbibimur, ſed 1 “
licuit? Præſtat (abſit verbo invidia) poſt propa- lanienam condocemur. Vicerant tum porrò Ju- 1 iten
gatum Davidis regnum adtventu Chriſti, præ- dæi. Quòd ſi placendi ſtudio debellatos, Libe- nſr re
ſtat, inquam, Saülem regnare ſuper nes. Non rorum cædis non tædet: pigebitne, æmulandi ſiu- Mn-
enim regnabit peccatum, ſi regnaverit Saül. Er dio beatiores nobis nationes, aleæ, ganeæ, cavea- non
queis Saul peccantibus parceret, ſi ne peccanti rum, & lupanarium? A mancipiis didicimus fu- da nii
Z⸗a e. Quidemn Fil'o ſuo parcit? Quin illud animadver- neſtiſſima: & aà majoribus illecebroſa non exuge-
Jervamiæ, ſione duco digniſſimum, ante ſortem ſcilhcet pro- mus? Ab iis ſævire non libuit: & laſcivire pœ;- 8 hen
ſequutum fuiſſe Jonatham appellatione perſplen- nitebit cum iis, quibus ſerviremus, ni laſcivirent? ki
bid. 40. didà: Qeparamini vos in partem unan, & ego IIIud tibi tantuùm inſuſurro ,fore ut à Deo pro- Na n od
Aadiei im. 6um Jonatha Filio meo e'o in parte aliera. Ubi jiciare, niſi quiſquilias haſce ſcurrarum, leno- — lg
Fü non verò reus Jonathas emerſit ex urna, tum enim- numque projeceris. In matutino interficiebam om- Flal-i0o A ia
«memuv. verò inſontem abdicat, aitque: Hodiè morieris, nes peccatores terræ: ut diſperderem de civitate , , . u Ren
Ibid. 44. Jonatha. Si peccavit, jam Filius non eſt meus. Domini omnes operantes iniquitatem. Rubebat Kran d nr⸗
„ Non enim Viperam ego genui, quæ ad victoriæ Aurora Davidi non Solis purpur, ſed ſangui- 1 aun
Saci,. lucem, diruptà Legis, Juriuümque alvo, proſer- ne proditorum. Hanc enim unam dignam Prin- Z i⸗
peret. Ita ſi ageretur cum liberis, non adeo liber? cipe lucem reputabat, nempè ereptam perduel- au nl
Filiorum illuderent Legibus, ut libidinibus ſuis deſervi- hbus diem. Nam ſi Aſtra Cœlo dilabuntur, . de e
educatio, rent. Sed plerunque is tantum pro filio eſt, qui Oriente Sole, inquiebat, morabunturne in Me- 4 .
Sagerin laſcivit audacius; patrimonio . domòque pro- ridiem Hieroſolymis Cometæ? Ut in Mare Sol 8. 1 i
guos amet. Criptis liberis, ſi ſe Chriſto, Crucique devove- occidens recondatur „ mari quoque Oriens in- 8 4²
rint. Non eſt agnoſcendus, aut inter tuos de- natabit; in quo, cæſis impiis, & plurimuùm erit en⸗
putandus, quiſquis rebellavit à Numine. Tibi is Purpurarum, & Cetus nullus. Hoc & mari, e- i An
üit, velutl Ethnicus, ex Chriſti præſcripto, ac tiam abſente, invitòque Sole, dies exoritur. Nam iium
&. Hire. Publicanus. Memini lacrymarum, luctuumque ibi diluceſcit, undè tenebræ effugantur. Tene- enr en
Eſdræ, quibus ad languorem uſque confectus briones proptereà jugulo, ut ne Judææ medi- nret
1. Eſdr. 0. eſt, non Suſis, ſed Hieroſolymis. Jdic ergo orante terranea ſuum gypto, Arabiæque fretum in- u m⸗
I. Eſädrà, & implorante Deum, & ſlente, & jacen- videant. Et quidnam ibi ſuà Moles virgâ præ- n man
—i'e ante Templum Dei. Ergône lacrymatur in pa- ſiitit, quod à me hic telo non præſtetur? Re- E ſe
H tria, qui non luxit in exilio ! Armillis civium fudit rubrum ipſe pelagus in ſceleſtos, ut pe- lin bſi
ferenda. InGret, qui eorum non moœrebat compedibus? rirent: Rubrum ego mare diduco è ſceleſtis, linee
In thure luget, qui non flevit in cophino? Num quuùm pereunt. Quòd ſi Mare Moſes deſic- Nirti
Misns aut deperditæ in itinere Regis literæ patroci- cavit, ut Iiraeél eva deret ex XXgypto: Mare lun
. David C

lein.
lſin,
ſinpl
mme,
nhlan
t,
Gnin
Eunnta
aun N
Nundn
Min
nuiſen
ui,
n i
Ntztl
ennla
hemin,
ln
fonten!
Giſtnn
ulr i
7 nn e
ſehtk inng
in N
mnühe
Gr⸗
Ries
nCna
bimnl
ſonl
, Lke
blencilt
ee,llr
leimsfr
wenlge⸗
iineſe.
Kiniend
Deo r.
n, er
hener un
kane,
Mlrilnain
A nt⸗
undr.
Gebrnn,
ven N.
NN
Orenin
iminde
pali,:
on N
u. Ne
kart
ſeenn-.

Protebtores
impiorum.

Severitas.

Apoc. 9. 3.

Mobilitas

Vera.

Felices
non ſuper-
biant.
Juſtitia
ægua om-
nibus ſit.

Peccat
damna.

Zelus in-
differens
ad omnes.
Perſona-

rum accep-
tio.

3. Reg. 13.
24.

Juſtitia,
non Ava⸗
ritia.

Fiſcus.

Exod. 15.
10.

Iſa. I. 22.

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 51

David effundit, ne aut Iſraëlitæz Ægyptum re-
betant, aut, quod turpius eſſet, ne habeat, ſpe-
Etetque Iſraël Egyptum Hieroſolymis. Profun-
datur ergo iniquorum ſanguis; nam in hoctantùm
æquore & .quitas enatat, & T.gyptus ſuis cum
rhedis naufragatur. Verum Poëtica iſthæc videri
poſſunt, nec & dignitate Prophetæ lugentis in
ſtrato ſuo. Germanum proindè ex eo ſenſum
diſquiramus feſtinatæ ſub auroram Severitatis. In
matutino, inquit, interficiebam omnes peccatores
terræ. Nôxne te funerum monuit? Revolvere-
mur eòdem, ſi iſta diceremus. Uc diluxerit,
Propheta jugulat: ne, ſi ad multam diem ſup-
plicium prolatetur, Severitati intercedatur. Er-

go dubiâ vix luce trucidantur impii, ne mi-

hüs facinoroſos exterreat, reorum ſi ſuppli-
cium umbris integatur. Occurritur proindé &
Interceſſioni, ne in Sole perrumpat; & Terrori,
ne, nocte obvolvente ſupplicium, pallere in
ſanguine deſueſcar. Et ſanè niſi in impiorum
ſupplicium feſtinetur, vix, aut raròô plecten-
tur. Etenim ſi cunctaris, piget te faſcium, in-
clamâſque patronum. At id factu uni vix Da-
vidi non incredibile: nobis verò non afluetis aut
Leones diſcerpere, aut Golias obtruncare, hu-
mani ſanguinis tanta eſfle vilitas què poſſit? Pro-
phetarum is ardor eſt, queis mihil vilius tranſ-
greſſore. Prophetarum id eſſe ais? quid ſi locu-
ſtarum, & quidem ex orco prodeuntium, mos is
eſſet? Et de fumo putei exierunt Locuſtæ in ter-
ram: Et praceptum eſt i lis, ne læderent fœnum
terræ, neque omne viride, neque omnem Arborem:
niſi tantum homines, qui non habent ſionum Dei in
Frontibus ſuis. Parcitur urticis, vepribũſque à
locuſts & in peccantes deſævitur. Advolabat
portentoſum fortè reptile in napum, aut in la-
ctucam, & quamvis Leonem ore, vultu Homi-
nem, caudiſque referrent Scorpionem, coronas
tamen aureas, ferreâſque loricas, quibus erant
inſtructæ, vectigales Oleri faciebant. Quæ, ut in
Militem, Regemve irrepſerant, eum protinùs
concerpebant. Adeò monſtris ipſis eſt intubo
Princeps ignobilior, ſi Divinæ gratiæ teſſer
non ornetur. Nulla reptili erga Pürpuram reve-
rentia, imô ferocis in Prætextas & Loricas im-

placabilis: quibus vi dentium comminutis, nul-

la atterendi Oleris libido in locuſta. At has, eâ ex
Orco conditione dimiſſas, abyſſi Præſes ab Apro-
rum injuria Divinæ obſequio juſſionis compeſce-

bat. Quis Leonem ità ſævire docuir, ut epula-

tum contrà Dei juſſum Prophetam uno impetu
effocaret, fugaque Spiritus Prophetæ ſpolium
humi deſtitutum, ne minimâ quidem ſui parte

contingeret. Invenit eum Leo in via, & occidit, &

erat cadaver ejus projettum in itinere. Mens erat,
quæ peccarat: eamm ut proſcripſit corpore, ni-
hil ſibi negotii eſſe cum inani cadavere arbitra-

tus eſt Leo. Ideéque de Lictore factus repentè

Vigil, & Corpori & Aſino excubavit, ne ca-

daveri ſepultura deeſſet, utque jumento tum ſta-
bulum, tum hordeum pararetur. Nos veròô car-
nificinam odimus, niſi in rubro mari piraticam
liceat exercere. Dixit inimicus: Per ſequar, &
comprehendam: dividam ſpolia, implebitur ani-
ma men. Evaginabo gladium meum: interficiet
ceos manus mea. Non eos interficiet manus tua,
Suæ ferrum tractat, non, ut puniat, ſed, ut
rapiat. Clamat proindè Iſaias: Vinum tuum mi-
un eſt aqudt. Principes tui infideles, ſocii furum.
Nimirum non mode impios non plectimus, ſed
juvamus. Ideôque cogetur Chriſius, ut nos ad
odium imrellat iniquorum, inverſis edicti ſui
Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

characteribus edicere Chriſtiamis ⸗ Si Eccleſiam

non audierit, ſit tibi ſicut aut Levita, aut Pro-
phetes.

.

FERIA QUARTA
DOMINIC III.

Hypocritæ, bené prophetavit de vobis
Iſaias dicens: Populus hic labiis me
honorat: Cor autem eorum longé eſt à
me. Matth. 15. 7.

labiaque uno vix inter ſe ſeſquipede divi-

E. quo tandem portento fit, ut quuùm cor, Mpoerifns

dantur, hoc coeno hæreat à Deo exul, illa ve- e s
rô hæreant Divinitati, avulia humo, & coelo ne irin.

infixa? Sed benè, imò verò peſlimè eſt. Nam
conjuncta ità inter ſe ſunt os hominis & cor ‚ut ſi
alkerum à Deo abſir, utrumque a Deo ex ulet,
neceſſe ſit. Ideòque fruſtrà Coœlo labia inſeritis,
qui Coœno pectus adprimitis. Nam Quadrire-
mis ſi prora in portu ſit, & Charybdi puppis
inſit, tota in naufragio eſt, hauriturque gurgi=
tibus. Imò, ut quod Chriſtus Phariſæis ſubindi-
cat, ego Chriſtianis Romanè ediſſeram, nun-
quàm totus ità Homo à Deo exulat, quàm cuùm,
abduétis à ſuo Domino præcordiis, Numen la-
biis proſequitur. Id enim eſt ſcenam Coœlum fa-
cere, ut Pudori, ut Religioni, ut Devinitati li-
cenmtius illudatur. Ubi enim os hymnis ſubleve-
ris, Virus omne & afflare cor poteſt, & hau-

rire. Nunquam libidines aut bacchantur imma- Poliiita
niùs, aut graſſantur magls impunè, quam cuùm P atate .
præcordiorum veſaniæ colorata labiorum Re- P'sNonaras

ligio Perſonam accommodat. Id probandum
mihi, id vobis devitandum incumbet. Avitam
Patrum hæreditatem Achabo tradere Nabuthes
recuſarat. Suo proindè jure uſus, nihil ſibi à

Rege incommodi metuebat. Et tutus ille ſanè ot⸗ pale
fuiſſet ruri ſuo, ſi non prædio, vitque illum Hy- liata.

pocriſis exturbaſſet. Nullum tam impudens inter

. . . . 2, 8
Hagitia facinus erat, quod Jezabeli, necem mo- Bburhess

lienti Nabuthæ, præſie eſſe veller. Non Super-
bia, non Ira, non Rapacitas, non Impudentia
auſæ ſunt Reginæ ſuppetias ferre. Und tandem
accerſità Hypocriſi, nullum non ſcelus tant

duce pugnavit in Naburh. Prædicate jejunium ai. Reg. as

(en Hypocriſis) & ſedere facite Naboth inter pri-?“
mos populi, & ſubmittite duos viros filios BEelial con-
trà eum, & dicant: Benedixit Deum & Re-
gem: & educite eum, & lapidate. Placétne Jeza-
belem cum Serpente componere, tranſpoſit4
tantiſper in Eden Samarià, quò videamus, utri
ſimulationis palma debeatur? Utriuſque de infe-
renda per ſcelus morte conſilium. Sed initur tra-
mes, utrique ſejunctiſſimus. Anguis, ut mor-
tem afferat, Pomum oſtentat. Jezabel, ut inferat
mortem, Panem ſubducit. Manducare & mori non
inſolens. Sunt enim conterranea facinus & vo-
luptas. At mori & jejunare;, monſtrum eſt „quan-
do nullum non flagirium interit Abſtinentid. Quis
crederet, in Samaria jejunari, ut peccetur? Pro-
turbanda raptim ex Eden Samaria. Imoô ind
nulla æquè Urbs diſtat: ſiquidem in Paradiſo
ingluvie morimur, jejunio morimur in Samaria,
Prædicate jejunium , & lapidate. Negas in Jeza⸗
bele Pythonem: imò negas iplammet Pythonem
eſſe Jezabelem, ſi, poſt jejumium Obtülit lapi-
2 e 2

Avapitia.

Zadex im-
Piuaée

Ole. 4 3.

des ?à Audaciorem eam porrò, & nocentiorem
fuiſſe dixerim, quàm Satanam. Nam quem ille
clanculum ludum edidit in Eremo, is à Jezabele
palam agitur in Samaria: & quos ad eſcam Sa-
tan obtulit lapides, ur Chriſtus reficeretur, eos
Regina ad necem intulit, ut Judlus opprima-
tur. Ergo ſaxa, ſi Dæmon audiatur, annona
ſunt, & horrea poſcunt? ſi Jezabeli auſculte-
mus, venenum ſunt, & ſepulchrum effodiunt.
Vixiſſemus profectò, ſi Evæ Jezabel ſubrogata,
cum Angue in pomario conflixiflet. Eſt enim
& ſagacior, & truculentior Serpente, ſeu ſe
Anguem eſſe ſimulet, ſeu ſe Dæmonem fateatur.
Nam cum quo congredi in area Paradiſi non
licuit: eum planè in arena Deſerti debellavit.
Siquidem, exacto jejunio, ille eſcam promi
optat & lapide; hæc è ſaxo mortem juſſit expromi.
IIlius irriſa ſpes: hujus non irritum, ſed perfectum,
impletumque mandatum. Quid ſi Satanam, quo-
cum certare in Eden nequiit, ibi tamen procul
poſita ſuperaſſet? Et nemo eam non viciſſe dize-
rit. Siquidem oblata Evæ mors ab Angue in ille-
cebra, octingentos poſt annos, vix adfuit. Illata
per Jezabelem jejunio mors, ipſo abſtinentiæ die
& emerſit, & falce virum amputavit, ut vites
Principi deputarer. Eodem planè die, & ſubla-
tæ Samaritis menſæ, & Juſtus pariter ſublatus
eſt Samariæ. Cogor exclamare; & ubi non ſube-
runt latrocinia, ſi jejunamus & rapimus? ſi oc-
cidimus, & abſtinemus? ſi inedia imperat, ut
panes lapides fiant? ſi vino abſtinet, ut vineam
exhauriat? ſi tritico non vivit, ut morte vivat
Innocentis? Si denique Fomina Jejunio ſcele-
ſtior eſt, quàm Adulerio: & quod Herodes
eſt præſtiturus inter calices, Jezabel confecit
abſtemia? Si tamen abſtemia dici poteſt, quæ
ideò vinum non bibit, ut vineam ebiberet cum
cruore. Maledictum, & Mendacium, & Homi-
cidium, & Furtum, & Adulterium inundaverunt,
& ſanguis ſanguinem tetigit. In quinque diviſa
eſt profluentes una Hypocriſis ſcaturigo, quæ
ut foret & non abſimilis, & largior quoque
ipſo Paradiſi fonte, ex horto olerum profluxit,
ut vineam Juſti tot fluminibus irrigaret, quot
eum ſociatis criminibus oppreſſit. Quæ ergo O-
ſeas & Mundi finibus univerſis in unum Scelera
alveum corrivavit, ea fluxiſſe junctim ex Hy-
pocriſi nemo non videt. Noônne in iniquiſſima
Juſli Cæde snaledictum, perjurium, homici-
dium, & rapina exundaverunt, quibus conflara
mors eſt innocenti? At aberat adukerium. Si
vivere tum in Samaria non licuit, hberet for-
nicari? Quanquàm hebes eſt, qui hortum ſeri
videt ab Achabo, & myrtum imter virgulta vi-
rere non credit. An deliciæ vel Juſti fune-
re compararentur, niſi iis Laſciviæ proludere-
mur? Ecquando in herba non later Anguis ?
Obruitur vel Suſanna in ſuo horto alluvione Lu-
Xuriæ: & Achab hortum conſeret Pudicitiæ ?
Adde, ſæviiſſe Reges in Nabuthern. Ergo for-
nicantur. Nam Homicidio Oſeæ voce conjun-
gitur Aduhlerium. Homicidium, inquit, & fur-
tuem, & adulterium inundaverunt. Vaticinor,
quæ Deus conjunxit, Homo non ſeparabit. Hæc
ideò paulò fuſius in Jezabelis jejunio ediſſerui,
ut quot ſimul facinoribus obſietricetur Hypo-
criſis, intelligatur. Verùm & unius hic con-
tenta Cæde Hypocriſis eſt „ & alienà graſſatur
manu, & Jezabehs abutitur maleficiis. Corripit
in domo Jacob Patriarchas, & ex his eum de-
ligit, qui Levitarum propagando generi deſtina-

tur à nec uni necem intentat, ſed urbis excidio-

„2 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

nem molitur. Violaverat Dinam Sichem quam
profuſiſſimis conditionibus à Fratribus conjugem r
expopoſcit. Reſponderunt in dolo Fratres, qui- in
bus alè hæſerat contumelia: Won poſumus fa- ⸗
cere quod petitis, nec dare Srorem noſtram Gen. 34,.n6.
homini incircumciſo. Circumcidatur in vobis ommnis 3
maſeulini ſexus. Tunc dabimut „ α accipiemus ſoos
mutudò ſilias veſtras, ac noſtras. Placuit oblatio .
eorum Hemor & Nichem. Locuti ſunt ad popu itia pal. 11 .
lum. Viri iſfti pacifici ſunt, & volunt habitare nobiſ- iata. NN1 1
cum. Aſſensique ſunt omnes, circumciſis cundtis ma rerigr. .
ribui. Et ecce die tertio, quando graviſimus vulne- . u
rum dolor eſt, arreptis duo Filii Jacob, Simeon & Urioleſa ne
Levi Fratres Dinæ gladiüis ingreſſi ſunt Urbem con- Na. Can
Edenter, interfectiſque omnibus maſeulis, Hemor & 1
Sichem pariter necaverunt, tollentes Dinam de domo 4
Nichem. Non bic jejunat Hypocriſis, ſed ſacrificat, unil
ut laſciviendi libidinem ſæviendi libidine ulciſca- ſß,
tur. Nih'l, in illo fidei rudimento, apud Patriar- 66,
chas ſanctius, quàm Circumciſio. EAà potiſſimum Dine, 16 En 1
abuti audet Hypocriſis in libidines ſuas. Sacramen- nhi
ti proh qualis injuria! Circumciduntur Chana- Himic; iache
næi, non ut ipſi Iſraslitæ ſint, ſed ut Filii Jacobsdie noc.
Filii eſſe incipiant Belial. Religio militat Perfi- u
diæ ſub ſignis Patriarchæ. Circumciditur lbido, Pohn
ut ſibi furor præputium faciat. Fidei teſſerd con- uir
ſignantur indigenæ, ut nulla eis ſervetur Fides: en i
Quique vixiſſent inceſti, expiati moriuntur. Er- mm
gône Abraham, qui Sodomitis amolitur incen- in
dium, alluvione ſanguinis obruit Sichimitas ? im!
Tuo, Abraham, culro Cædes patratur ini- lm,
quiſſima; qui Religionem ſerit, ut ſcelus me- cenne
tat. Tamine eſt Dina, ut uni repetendæ Foœ- l
minæ cruoris Oceanus interfundatur? Revoce- Wonn
tur, ſed non in ſanguine. Aut, ſi Venerem pe-= Ihen
deſtris itineris piget, nequitque proſtituta do- m
mum revehi ſine rubore, in cruore velificet; ſed iſeet
aliunde Mare mortuum, quàm è& Jordane, lanjl
exundet. Macétentur adulteri, ſed telo, non cul- eint
tro, ſed Caini gladio, non Abrahæ. Abſcedat Göl
Religio, ubi litatur non Numini, ſed Furori. Gn
Quid faci Abrahami culter, ubi non Oves de- in Mn
ſignantur ad victimam, ſed Apri in lanienam Gchet
captivartur? Ergo cadere Luxuria non poteſt, un e
niſi Sanctimonia feriatur? Ergo, ur ſcelus obtrun- ceg pe
cetur, in lictorem Fides convertitur? Et quis le bi
ad Deum Abrahæ accedet in poſterum, ſi pri- . nllo
ma fidei ſoboles mors eſt? ſi non ſcelus circum- ne He
ciſione perimitur, ſed pullulat? ſi ſupplicium Chpid
Religio eſt, non lavacrum? IGhæc ſimul emer- ,
ſere monſtra, ubi auxiliaris Iræ Hypocriſis ac- echu
cerſitur. Nullum, quod ſciam, hoc tetrius flagi- Mroind
tium editum eſi aliquando, aut etiam edetur. Ve- Gbe
rùm & Adoleſcentes graſſati ſunt, & in petu⸗ let!
lantiam deſævitum eſt, quà licuit, non quà de- frar)
cuit. Seniores dabimus Babylone, ſed ſtirpe, gen- len en
téque Iiraelitas, qui non Circumciſione, ſed Ju- w
ſiitià per Hypocriſim abutantur, non odio Li- ſinnan
bidinis, ſed faſiidio Caſtitatis. Irruperant impu- ggyſanma l,.
riſſimi Scurræ in pomarium, ut Suſannæ illu- ſexut
derent. Licuit ambobus nudatæ colluctari. At rünere
quò nudior, eò tectior innocentia, voluptatis li e
ſeſe pomo abſtinuit, ne malè cum Eva Men- Grone
dacii mox perizomate tegeretur. Ergo, quæ Si- evdte
ren fuiſſet, ſi ſiluiſſet, canendo, gemendéque U Crren
Turtur pariter facta eſt, & Cycnus. Et excla- Den.r5.26. len
mawit, inquit, voce magnâ, Suſanna. Argumen- wen
tum jam iſtud eſt pudoris tui. Nam terreſiris 33 kiui
Siren, Siren non eſt, ſi clamat. Pronuba enim enlſre
laſciviæ taciturnitas eſt. Quæ teſtes advocat, nu- eir
bit, non mœchatur. Aftoniti clamore Fœminæ nn
Seniores, quam in horio malè myrtum excolue- Niin

rant,

n
ſ
Ne
mni
Peng
len
ul
lin
l. 8
indb
nin. N
lun,
Ein

1bid. 37.

Tbid. 39.

rlp
r.
e
N.
ien⸗
nns
i
62 e
Neve⸗
en e
n
ezed
lis,
lorcl⸗
Nlee
Mon.
ce⸗
Pitnun
lutl,
Gchrr⸗
liſe
,U
8an
ein
ener⸗
h
fulg
Eurde

hl
nn⸗
n i⸗
Hi⸗
pun
elr
, 4
menhi⸗
NN
nt
nli⸗
bn enſn
col⸗
onme
1 cl⸗

Tbid. 20·

Ibid. 22.

Diſſert. ſuper Evang. Qua drag. 53

tant, eam inter ſaxa ſiatuunt deplantare; ut
arefactâ reſpirent, quâ uri potuere ſubviridi, non
autem inumbrari. Sed quid agant Pudicæ niger-
rimi Candidati? Geminas furoris, luxuriæque fa-
ces æquitate ità obumbrant vel illuſtrant, ut Erin-
nys tedæ duo & coelo ſubmiſſa ſidera viderentur.
Cenſuram ſimulant, odiumque laſciviæ, mon-
ſtrosàâque vel ipſi Medeæ metamorphoſi, unum
in Adoleſcentem, ſolo ab eis Mendacii ſucco
epoto, Senes duo refinguntur. Venitque ad eam
Adoleſoens, qui erat abſconditus, & concu-
buit cum ea. Non vos arguet falſitatis hæc ob
verba Daniel. Quis enim itaà Adoleſcens, ut
Cupido? Hic unus deliteſcebat in Judicibus,
qui ambos egir in Suſannam. Unus in geminis
Adoleſcens, unúſque Cupido, quia & Cupiditas,
utriuſque una. Sed Minervam in ſtagno reperi-
ſtis, non Venerem. Quid mirum ergo, ſi, eaâ
visd, coaxatis? Cucurrimus ad eos. Et illum qui-
dem non quivimus comprebendere, quia fortior
nobis erat: Han autem qium apprehendiſemus,
interrogavimas quiſnam eſſet Adoleſcens. Quot in
uno dolo mendacia! Quæritis, quiſnam fuerit
Adoleſcens? Eum planè neſcitis, quia nemo im-
probus ſeipſum novit. Scietis tamen brevi, quis
is fuerit, ex Daniele. Sciatis intereà Adoleſcen-
tem illum tam eſſe longævum, ut in eum ge-
mina duorum Senum ætas, cariéſque confluxe-
rint. Zſculapio par forer Adoleſcens, niſi bi-
frons Janus eſſe maluiſſet. In eo tantùm diſſimilis
Jano, quòd nulla in occipitio facies, quà inſe-
quentem à tergo ultionem Numinis prævideret.
Sed nimirùm videri Foœmina ſimul & Vindicta
non poſſunt. Nam, ſi Suſannam reſpexiſtis, im-
minentem aduherio cladem non obſervaſtis. Ete-
nim, qui Iram Numinis inſpicit, Suſannam non
aſpicit. Ergo ego quoque, quis is fuerit Adoleſ-
cens, ſcire non potui. Eſt enim Proteus. Modô
enim blanditur mulieri: modè illi adverſatur. Mo-

dè laſcivire geſtit: modò arguit adulterium; mo-

dò in Jovem deformatur: modèò recrudefſcit
in Minoëm. Cenſor jam eſt, qui duduùm A-
duker eſſe cupiebat. Et illum quidem non quivi-

mus comprehbendere. Et quis comprehendat Judi-

ces populi lenones eſſe Matronarum! Arde-
re libidine Senes! Accuſare, qui peccavere! A
nullo comprehendi poteſt Senex Cupido. Imòô
ne Hercules quidem contrà duos, qui in unum
Cupidinem coaluerint. Nam iniquitas, utl vir-
tus, unita fortior. Geminis Cupido ille com-
pactus eſt viris, iiſque Magnatibus. Teneri
proindè non poteſt. Quis enim furentem in Ju-
dicibus tenere, aut inhibere Cupidinem va-
leat? A quo namque compeſcatur Judex, ſi
furat? Hactenùs inſcii prophetaſtis. Hane au-
tem cuùm apprehendiſſemus. Jam veritatis tædere
vos copit. Nam, ſi tum apprehendifſetis Su-
ſannam, non eam modèò teneretis. Et quidem
illa, quo teneretur non habebat, omni duplicita-
tis exuta velamine. Quamvis autem vel nudam
retinere tentaveritis, oleo gratiæ delibuta ve-
ſtris citò manibus effluxit. Quod ut ſenſere in

gymnade intemperantiæ ſolertiſſimi Athletæ,

lævorem olei abſterſuri, arenam elabenti offu-
derunt. Commiſeere nobiſeum quòd ſi nolueris, di-
cemus contrà te teſtimonium. Sed ingeſtum pul-
verem eo halitu Suſanna diſcuſſit: Melius eſtmi-
hi incidere in manus veſtras, quàm peccare in
conſpectu Domini. Et nova hic quoque ars adhi-
betur à Fœmina, quæ, ut Senes effugeret, in
eorum ultrò manus incidere non dubitavit. Ni-
mirùm, ſi veſtras in manus incidere recuſaſſet,
Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

in veſiros illicò lacertos incurriſſet. Sed teneri
neſcia, commento perquàm artifici, in veſtras
illa manus incidit, ne vos in ejus, quod optave-
ratis, ſinum incideretis. Uaa ſiquidem Suſanna
eſt, quæ, ne cadat, incidit: nunquàm liberior,
remotiéôrque à Senibus futura, quàm ſi in eo-
rum manus incidere non metuat. En plenam
Enigmatibus ſcenam. Nec mirum: choragum
ſiquidem agit Hypocriſis, quæ cùm involucris
undique exundet, pugnare proptereà cum nuda
non potuit. Imô non potuit involucrorum ſiu-
dioſa Libido non depugnare cum nuda; ſed
nuditati tanta tegminum farrago immiſceri non
potuit. Credidit eis multitudo quaſt Senibus G

Judicibus populi, & condemnaverunt eam ad mor Ibid. s.

tem. Canet Senectus, non candet: nec candor
eſt, ſed canities, quàâ teſtes reſperguntur. Infe-
lix porrò apud vos Æ quitas eit, ſi tantuùm de-
fertur Cariei. Ergo tabo ſuffragia oppigneran-
tur: & quot Accuſator ore dentes ejecit, tot
in rem ſuam calculos reponet. Imò, excuſſis
dentibus, quaſi ſubmoto vallo ad mentiendum
liberior Senectus eſt. An vita ità innocens eſt
humana, ut, qui eàâ diuturniùs diſtineri potuit,
mentiri idem non poſſit! Quòd ſi nallà non labe
mortalium vita polluitur: qui diuturniùs inter
effœminatos homines verſati ſunt, non rarô in-
quinatiores iidem profectò ſunt. Dubitandum
proindé de Senioribus, non autem iis, quaſi Se-
nibus fides adhibenda. Sed Senum me jam iſto-
rum pertæduit: cùm præſertim deterrimos eos
fuiſſe videam, etiam comparatione peſſimo-
rum. Nam conjurati in Sichimitas duo juvenes
abuſi ſunt dolo, ut Sororem extraherent lupana-
ri. Duo hi verò Senes nodos injecere Saſannæ;
quèòd eam protrahere non valuerint in lupanar.
Adeſt juvenibus Hypocriſis, ur Pudicitiam
afſerat; Senibus adeſt, ut Pudicam, Pudoréme
que profliger. Ipſa ſuos milites expavit Hy-
pocriſis, horruitque inter Hebræos & inviſam
Adoleſcentibus Libidinem, quam averſantur:
& exoſam Senibus Caſiitatem, quam amore
primùm oppugnavere, nunc verô furore ex-
pugnant. Sed conatus irritus. Expugnationi enim
Nazareth, quæ urbs florum eſt, Senectus eſt in-
valida. Nam Senex ardere quidem poteſt, imò
& nullhius jam ſucci truncus ardet facilius, ſed
incendere lavantem ſeſe mulierem penituùs, pe-
nituſque non poteſt. Et miramur, ſi, cùm coœlo
ſcelera excluduntur, flagitiorum claudat agmen

Hypocriſis? Foris canes, & venefci, & homicidæz,

& idolis ſervientes, & omnis qui amat, & facit Apoc, 22.

mendacium. Una enim eſt Hypocriſis, quæ tota, *
quanta eſt, tota mendacium eſt. Mentitur ſiqui-
dem vultu, animo, verbis, inceſſu, ſtatu, habitu;
ſacrificio. Nuſquàm non fallax. Jejunat: ſed
vineam vorat, cùm jejunat. Circumciſionem
ſuadet: ſed ut in Proſelytum furat. Cenſuram
init: non ut Scelus, ſed ut Pudor, plectatur. Ado-
raturam ſe Chriſtum clamitat in Herode. Nolo,

credas. Enſes parat infanti, non Thura. Et, oum Matth. 25

inveneritis, renuntiate mihis ut ego veniens adorem 8.
eum. Sacrificare cupit: ſed infantem, non infanti.

Submittet puero non ſceptrum, ſed ſecurim. Heroden

Hactenus in homines bacchabamur Hypocriſi.
Licet, ſi vis, & in Deum Simulatione graſſari.
Unam advocarat Hypocriſim Herodes, ut Deum
ſupplantaret“ ratus reliquorum ſcelerum futurum
irritum apparatum. Nec fua illum fefellit opi-
nio. Nam adorationem cùm ſimulare nequiviſ-
ſet, fruſtrà in Puerum toto ſuarum cohortium
abuſus eſt impetu. Hinc rejectus aà Chriſto

E 3 Scriba,

54 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

Scriba, qui perrecturum ſe quòvis cum Chriſto
Matth. 8. aiebat. Nequar Te, quòcunque ieris. Vulpes fo-
19. veas habent. Nec arx Apoſtolatus ità in arduo eſt,
quin ei ſcalas ſuas Hypocriſis admoveat. Horres
Hypocriſim in Scriba; quæ Apoſtolatum inva-
dit? Projicit Apoſtolatum Judas per Hypocriſim,
modô pannis egentium obſtruens alabaſtrum, ne
Chriſtus inungatur: modô oſculo Magiſtrum de-
ſignans, ut pereat. Saülem ſi audias, David eſt.
2. Reg. 15. Peccavi, inquit, quia prævaricatus ſum ſermo-
24 nem Domini, & verba tua. Sed hic imber fulmi-
na parturit. Coli vult, non abſolvi. Superbia ſce-
lerum parens orditur Purpuram ſub Cilicio.
Peccavi: ſed nunc honora me coràm Senioribus:
& revertere mecum, ut adorem Dominum tuum.
In nullo tamen ſceleſtior, quàm in Abſalone, Si-
mulatio. Vadam, & reddam vota mea, quæ vovi
2. Reg 15.& Domino in Hebron. Ut audieritis clangorem buc-
7. cinæ, dicite; Regnabit Abſalon in Hebron. Sacri-
ficio proludit Parricidio. Sed revera, qui cincin-
natus litat, is non ſacrificat Oves, ſed Paſtorem
voto mactat & perdit; ideòque non Sacerdos,
ſed aut Leo eſt, aut Lupus.

, FKERIA QUINTA
DOMINICZ III.

Et aliis civitatibus oportet me evangeli-
zare tegnum Dei: quia ides miſſus

Tſum. Luc. 4. 43.

E regno agirur, & ludimus? Fortaſſis ad
nos beatitas illa non ſpectat? Imò quemvis
noſtrum manet: noſirâque ſunt ſidera, noſtris ali-
quando pedhbus deterenda. Sedenim, ut nunc eo
caremus impunéè, ità ſine magno incommodo illa
nos poſſeſſione æternùm privabimus. Nullo pror-
suùs incommodo; ſi tamen æternis ignibus dive-
zari tibi, lictore Satanaâ, in regione umbræ mor-
tis, incommodum non eſt. Nam aut tibi regnan-
dum, ut exceſſeris, aut deflagrandum. Alteru-
tra tibi ſedes præſtolatur. Horruiſi? Ergo ſeriò
rem tantæ molis tum ego, tum vos agamus. A-
gitur enim de Regno. Videamus ergo, & ut me
loqui, utque vos audire de Regno deceat. Si de
unius agatur obſidione urbis, Europa concutitur.
Diſpice, quà utrinque contentione in opus incum-
batur. Nullis parcitur aut ſumptibus, aut incom-
Trste modis, aut foderibus. Urbi ædes, villæque im-
dum ſeris., minentes ſubruuntur: vallum ducitur: juſtitium
indicitur: annona iniquo modio viritim diſpenſa-
tur: excubatur: inſudatur: telis, tormentiſque
nemo ſubducitur. Et tamen, quæ uni famulatur
Eſal. 74.8. Principi, alii ſubſerviret. Ex boc, ut inquit Pro-
pheta, in hoc; nullà ſpe exhauriendæ fecis, ſeu
dedatur urbs, ſeu obſidione ſolvatur. Ubi verò
obſideri te audis, ut à regno ad ergaſtulum tra-
ducare, nullà redimendi ſupplicii ſpe, aut te libet
ſtertere, aut me decet oratione, antitheriſque laſ-
civire? Vide, an ullius & Prophetis luxurietur
Oratio. Jeremias lacry matur: Iſaias clamat. Hic
Tubam corripit, ille Ollam effundit. Uterque
plenum Væ flumen evolvit. Ezechiel Mortuorum
ſtrue vallatur, fodit Parietem, ſculpitque Obſi-
dionem in latere. Totus eſt Daniel in ſucciſione
Arboris, everſionéque Simulacri. Modò Leones
oſtentat: modò Judices damnat: modò Chaldæos.
exurit; modò Regem ſolio pulſum feris aſſociat 3

Conelo
ſeria.

modò Principem à phialis traducit ad funera-
Hi quaruor Paradiſi ſunt Flumina, quibus Rccle-
ſia irtigs tur, quorum nullum ſaxa, trabéſque
non volvit. Scimus non ſemper adfuiſſe Regi-
bus Danielem characterum fatalem interpretem.
Scimus in Iſaia oriri Florem & Virga. Quare tu,
inquitis, loquentem cum Angelo non exhibes
Danielem? Quare, miſſo Iſaiæ lituo, quod in eo
germinat Lilium non legis? Placet excurſio? Oc-
curramus Angelo comites Danieli. Et erce vir Pan. 10. 5.
unus veſtitus linkis, & renes ejus accincti auro
obrizo, & corpus ejus quaſi cryſolithus. Iſne eſt,
quem exploratum conveneramus Danielem? Ita.
Accedamus ergo propius. At, at palpitat coràm
Angelo quis? Dariuſne eſt alieni fur regni? Da-
niel eſt. Emarcui, nec habui quidquam virium. Ibid. H
Et audivi vocem ſermonum ejus: & audiens jacae.
bam conſternatus, & vultus meus hærebat terræ. rietase
Haæc Daniel de ſe: nam ſocii, voce Angeli exa Sermo
nimati, diffugerant. Quòd ſi de Dei regno ità vanus.
deargentati Cœlo Vates emiſſi ad Danieles con- Zimor Dei,
cionantur: Quali perorarent tonitruo, ſi de ge-
henna loquerentur ad Moechos? Tonat è cChry-
ſolito Angelus: & Nos ludemus in cinere? Fa- bid. 6.
cies ejus, inquit, velut ſpecies fulguris, & vox
Jermonum ejus, ut vox multiiudinit. Cohorreſcis
ad fulgur, & intermoreris granditate, fragoré-
que ſermonis? Jam te flore ſuffulcio, quem mi-
hi decerpendum obtuliſti. Effloreſcit, niſi fallor,
apud Iſaiam Virga vaticinii undecimo capite.
Recitetur. Et egredietur virga de radice Jeſſe: & Iſa. 11. 15
Nos de radice ejus aſcendet. Reſpiras? Expirabis.
Et replebit eum Spiritus timoris Domini. Et per-
cutiet terram virga oris ſui, & ſpiritu labiorum
Iſuorum interficiet impium. Et erit Juſtitia cingu-
lum lumborum ejus. Non ſecundum viſionem ocu-
lorum judicabit. Satin' Flore es allevatus? Noônne
fore prædixeram tibi, ut Flore vehementius in-
horreſceres, quàm Fulgure? Itaà Prophetæ ver-
nant. Carnificina, ſuppliciâque inter flores! con-
jicito, quid prolaturi ſint ſub hyemem, qui de
flore extrahunt lanienam? Oſeam ubique per-
tonantem quis ferat? Pereat, inquit, quoniam Oſe. 14,1
ad amaritudinem concitavit Deum ſuum : in gla-
dio pereant, parvuli eorum elidantur: & ſœtæ
ejus diſcindantur. Atqui telo lilium ſociavit. Ait
enim ibi: Ero quaſi ros Iſra?l, germinabit ſicut bid. s.
Lilium. En ut vulnera floribus allevet. Migrat
ab ergaſtulis in agrum: & poſt cruoris eluvio-
nem rores deſtillat in cruentos. Ita. Sed ſuprema
illius capitis vox eſt: Quia rectæ viæ Domini, & bid, zes
juſti ambulabunt in eis: prævaricatores verò cor-
ruent in eis. Joëlis noti ſunt inter veſtibulum &
altare ejulatus. Immiſſas in Gazam & Moab
faces ab Amos nemo non horruit. A Jona ever-
titur Ninive, plenaâque apud eum lamentis om-
nia: prodiitque ad prophetandum Vates & Balæ-
na. Sub Michææ tonitruo Montes deteruntur, Mich. mé-
& valles, ut cera, dehiſcunt. Væ, qui cogitabis Nlich
inutile. Si damnat otioſos, quâ ratione in per- Wich. 2, 4
duelles bacchabitur? Arguitur, ſiccaturque à .
Nahum mare: irâque Numinis ab eo in morem Nahum.
ignei fluminis profunditur. Conculcatur in fre- hacic,
mitu terra, apud Habacuc: cujus vaticinio & abacuc.
thiopiæ tentoria defigantur, & Iſraeélis ſceptra
diffringantur. Ad ululatum Sophoniæ conticuit 6honias
Chanaan, quia ipſam ad lucernam explorat, ſcru-
taturque Jeruſalem. Exufflatur argentum ab Ag- Aggæus.
gæo: à quo ſata diſperduntur, cum ſementi de-
coquat meſſis. Zachariæ funiculus metitur vel, parias
Sanctuarium; ideôque obſoletis apud eum tuni“

cis, vel JESUS ſqualet Sacerdos magnus. Boatu
10

eht⸗ in be
1i,1
ſobru
Pis d
e 0
audi
ſentun
pe ler
igven
Te
cis (0
trus,
lium
enles,
in lie
an
& cot
pum,
ſorte
expol
cohtun
arelac⸗
Gati
Eemert
Vrgi⸗
4lon
n he
ehli
thg nalor
2 mum
ne un
Uadan
ſtinur
Ubi
Ceni
Moore
lere
lit Mid.
m,
tppel.
Kacliu
Hecd
dedoe
.
i
in
guiz el
Undece
Un
Obruu
l ingun
Nlo n,
dun in 10
e Hum
4 oun
do
a ice

e ral
A lecet
kes l
et luybi⸗
unr
ü
kiib
A

B “
thegmn
nen
dl ider
ate dr du
an
llet
nle
drin
ient
bat
leorer
gel.

erlent

Mina

ſtern
Nglar⸗
gic
lulimn en
ue
ui. M
lu ſer
M
ebo⸗
remn
nniri,
Gert o.
bunm
M
selel
ANsen-
8.
enuok, Mr
gui ,
in K.
Crgle6
amolen
Pnf
enio
in gni
N,.
Gehle g⸗
is⸗
n ds
Nr

Diſſert ſuper Evang. Quadrag. 5 5

Malach. i. in hæc verba erumpit Malachias. Iſti ædifcabunt,
1. & ego deſtruam & vocabuntur termini impieia-
tis, & populus, cui iratus eſt Dominus. Et quaſi
ſubrutis ædificiis primo capite proluſiſſet, ſupre-
mis vaticinii vocibus excandeſcit in ignem, urit-
que Germina & colonos & Principes. Hæc cum
audias, quâ ratione blanditias aut verborum, aut
ſenſuum, elegantiâſque expetis à Propheta? Egoô-
ne lemniſcatus perorabo, quùm aut atrati, aut
ignei ubique Prophetæ tonent? Id, inquies, præ-
ſtabatur à Vatibus, quorum panegyris duri peni-
cùs cordis, & incircumciſi. Et Paulus, & Pe-
trus, & Judas, & Jacobus néôane mitiores fide-
lium cœtus alloquuntur? in quos tamen virgas,
enſes, turbines, fulguräque demittunt ſuis paſſim
in literis. Nam Joannis ità terroribus ſcatet Apo-
calypſis, ut videatur Apoſtolus ſcenam erexiſſe;
& CotErno invidiſſe Thebarum. Quæ ibi flumi-
num, ignium, monſtrorum cataſtrophe? Sed
fortè ſuam Chriſtus leniori ſermone doctrinam
expoſuit? Quoties in Eyangelio evibratur in
contumaces Væ? An non ibi vinctus Conviva?
arefacta Ficulnea? ZLZizanium exuſtumn? peſſun-
dati Agricolæ? Mna cum ſupplicio repetita?
demerſus cum mola Impius? diſcluſæ thalamo
Virgines? eruti Oculi? præciſa Dextera? Pes
abſciſſus? adacta in Arborem ſecuris? immiſſis
in Rebelles legionibus, incenſæ Urbes, ſoléque
coæquatæ? Et undè vox illa erupit tonitruo fe-
Matth, 25, ralior? Diſcedite à me malediéti in ignem ater-
e num? Ubi juberis cum adveriario concordare,
ne Judici te ſiſtat, iſque diſcerpendum te lictori
tradat? Ubi circumdato vallo Jeruſalem deva
ſtatur, ne lapidi quidem relicto pro baſe lapide!
Ubi pullari & Templo flagris proturbantur? Ubi
denique Stellæz Coœlo refiguntur, Mare fervet,
Montes implorantur, ut ſuo caſu nos opprimant?
Lene ais Evangeliurm, ubi Judas ſuſpenditur:
Matth. H. ubi Sodomæ poſthabetur Capharnaum: ubi Pe-
trus, ſi amet JESUM intemperatius, Satanas
appellatur, & abjicitur: ubi vox Racha flammis
eraditur: ubi Filii regri detruduntur in tenebras.
Hæc de Severitate Divini verbi confuſim, turbi-
deéeque propoſita. Videamus jam, quæ ſit Chriſti
APOGl: IS: apud Joannem ſeu liagua, ieu vox. Et vox il-
lius tanqum vox aquarum multarum. Et de ore
ejus gladius, utrdque parte acutus exibat. Cata-
dupa audis, vidéique telum, necdùm intelligis,
quis eſſe debeat Evangelici ſermo Præconis? Ob-
ſurdeſcat ſuo penitùs idiomati .Ægyptus, tui pro-
Huente ſermonis conſternata. Qui niſi feriat &
obruat, nec flumen eſt, nec gladius. Sedenim;
Cant. 5. 11. inquies, Labia ejus Llilia. Aio florere Chrilli la-
„ bia, ſed Sponſi, non Præconis: In Canticis, non
Remuzari. in Prophetis: G ofculetur Dilectam & Immacu-
ſacularibue latam, non ſi Profugos, aut etiam Conſpiratos
Ws t conterreat: ſi denique Columbam alloquatur,
.. non ſi Vulturibus obitrepat. Quanquàm ne ibi
quidem ità florer, quin mordeat. Labia ejus, in-
quit, Lilia, diſtillantia myrrbam primam. En ut
Zelus anz odori amarities conjungatur, quamvis oſculetur
ralchate. Sponſam, non autem fſceleſios inſequatur. Nam
vis. Jobo ſuis ulceribus, tanquàm in ſcena impium
repræſentanti involutus turbine Dominus non
illecebras offundit Hliorum, ſed fulgurum terro-
res obtrudit. Reſpondene autem Dominus Job de
Job. 38.1. Purbine dixit. Quis eſt iſte involvens ſententias
ſermonibus imperitis! Quèòôd ſi perſonatum im-
pietate Juſtum Deus obruit tempeſtatum, fulgu-
rümque apparatu: ſqualentem, tabidúmque ſce-
leribus iniquum quâ vocis procella conterreret?
Audi, quiſnam iit fragor Divini tonitrui, quo

Correbtio
ſit ſevera.

Deus pro verbo uti conſuevit, Impium de ſuo
ſcelere moniturus. Nuper hoc expavit cor menm, Job. 37,
& emotum eſt de loco ſuo. Audité auditionem in
terrore vocis ejus: & ſonum de ore illius proceden-
tem. Poſt eum rugiet ſonitus: tonabit vote ma-⸗
gnitudinis ſuæ, & non inveſtigabitur, cuàm audita
Juerit vox éjus. An hic quoque florulenta vide-
tur tibi vox Domini eſſe, quam tantus conſe-
quitur & fragor, & ferror? Pertonétne, an blan-
diatur, inquies; vox Dei, neſcio. Scio non in igne
Deum viſum Eliæ, ſed in ſibilo. Falleris:ꝛ nam nuſ-
quam inter illa ſeu furoris ſeu clementiæ Hierogly-
phica Deus fertur adſtitiſſe. Non inpriu Dominus: 2. Reg. tgi
Non in commotione Dominus: Non in igne Dominus, ii.
& poſt ignem ſibilus auræ tenuis. Ubi Parmimann in
ſibile intueris? Tam igni; quam auræ non ſubeſt.
Addo Reges ibi, Vatéſque inungi, & loqui Deum
cum Elia, non cum Achab. Quòd ſi tantis ſeſe
terroribuis Divinitas circumvallat actura cum Va-
te ſibi fidiſſimo; præitque Deum ignis; ventus,
procella ſaxa, montéſque convolvens: Quid,
rogo, fiet;, ubi non Reges renuntiandi ſunt, ſed
Impii vinciendi ! ubi non Chriſmma defundendum;
ſed profundendum Sulphur! Ubi non traducen-
dus a bubus Eliſeus ad Prophetiam, ſed à Sire-
nibus abſtrahendus ad Carniſicinam Impudicus
Molas planè devolveret;, ollàmque profunderet .
telorum plenam & funerum. Utinàm recitari
hoc loco poſſet oratio; quâ vir Dei in Sacerdotis
Heli lenitatem degenerem eſt invectus. Mitius
nos certè cum Mu ione ageremus, quam ille egit
cum Principe Sacerdotum & Populi. Quare Reg: .
calce abjeciſtis viétimam menam? Et quæ conſe- 29.
quuntur timoris, horroriſque pleniſſima. Quæ
mox univerſa ſuo Deus ore Samuëli inſinuavit.
Ut ſciamus, non per ludum rem tam ſeriam agi
oportete. Agimus enim de Regno Eterno. At
quem eſſe decet auditorem terni Regni? Qua- Eirbo Dei
lem oratorem eſſe debere cognovimus. Aceinge 1sis aptus
Nicut vir lumbos tuos; interrogabo te, & reſponde ſob. 8
mihi. Foris Canes, & Impudici, & Acdahteri. 38.4
Labia Chriſti Lilia! Ejus ergo non es aptus au-
diendæ voci, qui Pudicitiam deſolatione carbo-
num tuorum exuſſiſti. Vox illius tanqudn vox Apoé: is1s;
aquarum! Coœnoſum ergo & limoſum in pectus
lquor iſte cryſtallinus non influet. Mel & lae
ſub lingua ejus! A felleo proindè animo abhor-
rebit, nec nigrori tuo ſociabitur Candor lactis
æterni. Diſcinctos igitur & efforminatos aman-
demus ex Eccleſia: Nam Deus eos tantùm allo-
quitur, qui fluorem Veneris Severitate diſciplinæ
adſttiuxere. Jacebat tum porrô Jobus in fimo
& ſanie, cùm de coêrcendis renibus moneretur.
Ut nimiràùm vel in vulnere infractam, vigen-
témque florere Libidinem ſcias, quæ Pharaone
vivacior natat in mari rubro, non mergitur; fſor-
tiôrque Golià ſtat in plaga ſine cruore, feu in
ſanguine perſtat nulli aut pallori obnoxia, aut
funeri. Tu verô, qui in Templo Dei vivi, cor-= Tinplortt:
reptâ non Diogenis laternâ, ſed Agni lampade; profaßats
non quæris Hominem, ſed Mulierem inquiris, “
ut penitùs emolhare in Fominam, quò ſit Para-
diſo Domini Eccleſia prorsùs abſimilis, quando
ibi à Muliere Vir, hic verò a Viro Foemina de-
pravatur; imò ut ſit Parsdiſo Adæ Chriſti Do-
mus quam ſimillima, tot neglecétis vitæ plantis;
quibus veſci licet ad immortalitatem in Templo;,
unam vetitamm Fotminz arborem invadis, ex
qua frugem mortis decerpas : Tu; inquam, qui
iſta factitas, dum Chrilti regnum evulgatur 5
tuéſne lumbos icinxiſli, an renes, animumque
exolviſti ad omnem obſcoenitatis proluviem ?
E 4 Fof⸗

Ruvuzia;

56 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

Fortaſſis à ſinu Scorti ad audiendum Dei verbum
evolaſti: Et putas Dei triticum, quod hHiliis val-
latur in Cantico, inter Libidinum Vepres poſſe
aut germinare, aut etiam ſeri? Quando autem
frumenti meminimus, illud, rogo, non excidat,
jactum ab agricola triticum & emori in ſaxo,
& offocari à dumis, & propè viam ſeu deteri,
Luc. 8. 5. ſeu à volucribus diripi. Cecidit ſecüùs viam, &
conculcatum eſt, & volucres Cœli comederunt il-
lud. Et aliud cecidit ſuprà petram: & natum
aruit, quia non habebat humorem. Et aliud ce-
cidit inter ſpinas, & ſimul exortæ ſpinæ ſuffocave-
runt illud. Vides inſtabiles, locupletes, & vagos
ineptos penitùs eſſe, foréque Evangelio. Eos ap-
tos eſſe credidit Chriſtus hauriendæ doctrinæ ſuæ,
Matth. 5. I. qui à turba ſevocari poſſent. Videns autem tur-
bas aſcendit in montem: &, cùm ſediſſet, acceſſe-
runt ad eum diſeipuli ejus, & aperiens os ſuum,
docebat eos. Hi ſunt quàm aptiſſimi Evangelio
Chriſti, qui vulgo eximi audent, & ſpectante,
præſentéque muſtitudine à campeſtribus volup-
tuoſæ, detritæque vitæ, ad vitæ genus erectius,
duriuſque ſeſe, quaſi in montem, recipiunt. Pa-
ralyticum certè curavit J ESUS in porticu, ſed
eum inter fremitus multitudinis imbuendum fide
non cenſuit. Declinavit proptereà Chriſtus à rur-
ba, eumque ſeorſim à cæteris, cùm inveniſſet in
Joan5. 13. Templo, in quem crederet, monuit. JENUS
enim declinavit à turba. Poſteà invenit eum JE-
Fkait⸗ §US in Templo, & dixit illi: Ecce ſanus factus
4 es; Jam noli peccare. Ne tum quidem eum do-
Cella amor. ceri poſſe putavit, quùm erectus exiliret, ratus
ſolitudine melius, quàm miraculo, ad criminis
odium fore, ut tot annorum æger extimularetur.
Peæsniètemia Crediderim proptereà Samaritanam ideò abduci
ς. . . . . „
verua. à flagitio feliciter potuiſſe, quòd ſola ad puteum
acceſſit. Habet enim vim quandam animus ſe-
motus à turba, quâà careat neceſſe eſt in ſtrepitu,
fragoréque multitudinis. Ideéôque cùm advenere
vel Diſcipuli, abſceſſit illa, quaſi, ſolitudinis be-
4.27. neficio fruſtrata, vix jam doceri poſſet. Et con-
tinuò venerunt diſcipuli. Reliquit ergo Hydriam
mulier, & abiit in civitatem. Reperit mulier Jorda-
nem in puteo; &, quòd ſola eſſet, ad aquas facta
eſt ex Scorto Rebecca, cum Rebecca nupta ſit facta
ex Virgine, Abrahami Oeconomo cum puellis oc-
currens, ut aquaretur. Tanti eſt à turba ſegre-
gari, ut imbuare Hieroglyphicis Evangelii. Vi-
de autem, ut ſpreverit Hydriam, quæ Chriſti
verbis incaluerat. Nam ſi arſere contendemtes
diſcipul in Emaus, ut audiere Chriſtum perſo-
natum: quàâ ratione mulier, quæ fœnum erat,
deflagravit, tandin Chriſti verbis & ſcelus dedo-
cta, & docta Evangelium? Incapacem autem
doctrinæ Dominmi turbam eſſe, ex iis, quæ propè
Bethaniam contigere, non obſcurè intelligimus.
oan. 2. Pater, inquit Ghriſtus, clarifica nomen tuum.
Venit ergo vox de Cœlo, dicens: Et clarificavi,
& iterum clarifcabo. Turba ergo, quæ ſtabat, &
audierat, Micebat tonitruum eſe faëtum. Alii au-
tem dicebani, Angelus ei locutus eſt. Vides, opi-
nor, an vulgus audire me poſſit, quuùm loquentis
vocem Numinis tonitruum eſſe interpretetur.
Aptiſſimum autem verbo Dei Theatrum illud
eſſe crediderim, quod mortuorum inſtraveris
fragmentis, cineréque inſperſeris. Nam Paulus,
cùm Troade lapſum è ſolario juvenem excitaſſet:
Act.20.u. Aſcendens, inquit Lucas, Franginſque panem &
guſtans, ſatiſque allocutus eſt uſque in lucem, &.
ſie profectus eſt. Nam ſi Chriſtus Lapis ille eſt,
qui nulla vi viri divulſus à monte ſuccrevit in
Montem Mundo vaſtiorem: is ſanè per Evange-

Canverſio
plena.

Imitandi
pauci.

Joan.

Mortis
memorias

lium Statuam perculit, non qua auro radiabat,
ſed quà mortalitatem cretà præferebat. Fercuſſit Dan. 2. 34.
NRatuam in pedibus ejus ferreis & fütilibus, & com-
minuit eos. Ii enim à Deo verbo feriuntur ad
vitam, in Eccleſiæ corpore, qui mortalitatem
ſuam reſpiciunt. Viderer quodammodè ludere
ſi dicerem telo verbi jugulanda quadrupedia
Coœlo ſubmiſſa ad Petrum in linteo, quo mor-
tuorum cadavera involvuntur. Ut moneremur
Aſpides quoque & Dracones ad Dei verbum
condocefieri, ſi quadam funeris pompàâ obvallen-
tur. Vidit Cælum apertum, & deſeendens as Act. 10, II.
duoddam, velut linteum magnum. Hæc, inquam,
videri poſſunt in rem noſtram deflecti violentiùs.
Quod autem jubetur præſtare Ezechiel, ut ex-
pictam in latere Jeruſalem obſidione terreat, id
planè videtur indicare: calamitati ſuæ dignoſ-
cendæ tum eſſe urbem peraptam, cm lateri-
tiam ſe eſſe intelliget recordatione fragilitatis ſuæ.
Sume tibi laterem, & deſeribes in eo civitatem Je. Ezechri.
ruſalem. Effudi iſta raptim, & millies à Scriben-
di otio per hos dies abductus, quàm Divini Ver-
bi hauriendi, fundendique avidus, tam ſanè cu-
rarum mole a deliciis Scripturarum exul ærum-
noſus.

FERIA SEXTA
DOMINICE III.

Dicit ei Malier: Domine, video, quia

Propheta es Tu. Joan. 4. 19.

On Mulier, ſed Petrus eſt, quæ Chriſium Sermo ſpi
Prophetam eſſe teſtatur. At quàm eſt Petro "alu.
diſſimilis? Nam ille ad ignem perſtat, ut Chri- Sermo va:
ſtum abneget: hæc ad aquas accedit, ut confi- m.
teatur Chriſtum. Quidni ergo & denigratus ille Familia-
ſuper carbones, ambuſtôque vultu, abſcedat ex vieas cum
aula: hæc verò ſuper nivem dealbata recedat à Pudene-
puteo, candidior lacte, quo naſcituros in Chri- Samarita-
ſto conterraneos mox enutriet, de ſe virorum en
Conjuge, civium omnium & Parens facta, &*
Natriæ, & Obſitetrix. Quam tamen demutatio- Lagſi op
nem Foœœminæ, mutationem nemo dixerit Dex- i.
teræ, ſed Linguæ Excelſi. Nam Chriſti verbis Pœnitemie
paulatim Muſier dedocta ſcelus, tanto repentè vers.
amoris flagravit incendio, ut in ignem verſa,
Hydriam, Puteumque ſit exoſa. Rehquit Hy-
driam. Sed Hydram quoque tot capitibus, quot
viris virulentam exuerat. Receſſit à Chriſio, ſed
plena Chriſto. Redit ad ſuos, ſed ſua; utque
cives, quos ſuis crinibus illaqueaverat, ſuis mox
verbis exolveret. Mirabantur verò cives jaci fa-
ces pietatis à Foœmina, quæ dudùm eos ad fla-
gitia cithard, lIyrâque proritabat. Sed quæ A-
quam, Hydriâmque faſtidierat, nec Siren eſſe
poterat, & non poterat non ardere, urique. Quan-
quàm Chriſti verbis fons in ea ſahentis aquæ in
vitam æternam eruperat: quibus in undis nulla s Mari.
Siren non recuditur. Ex quo fonte aqua pariter ia, eum
& ignis manant, ut ſcilicet & fœnum carnis ſsculari⸗
exuratur, & cordis nigredo dealbetur. Cujus oc- s.
caſione metamorphoſis, quæ ſit privati colloquii Amicitis
tum in commodum animi, tum in perniciem vis, "oia.
mihi erit hoc loco diſputandum. Viderat Dei germo vas
gloriam Ezechiel, eâmque viderat Triumphan- nus.
tem, ſublimem curru, electro renidentem, ful- Lingus
guribus ſeveram, gravémque hieropglypici cura.
0

0
oc
uchl.
va
1
e
s
Fert
eſſe
1“ E!
mn
bim an
D
11s,
Iur.
iun
ßrl
oo?
bus 4
Corn⸗
leatun
s An
i,
doce
lu pe
Eecin
ſrmo
Pelin
omni
D
nunn
Oun
and
in
cotn
1 Eilin
4 heret
a
A/
V.
wanr
Kcivn
Hide
duf 1ih, a
14 me.
cſect⸗
beus
el
bel in
Nne
lt pr
ia
Eein.)
Re.
Mor
1, Auore
a
4

u6,

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 57

Le&io S. Eo tamen non ſatis ad Prophetandum ſpectaculo
ca. videri potuit inſtrucéctus, niſi rhedæ volumen jun-
n Ezech.i.. Beretur. Fili hominis, comesdte volumen iſtud, &
heen vadens loquere ad Filios Iſrazl. Ergo Codex,
le quaàm Currus, ad initiandutn V. atem aprior;
ii poflétque frigere Ezechiel tot arcanis, portentif-
lomn. que eruditus, niſi faces & vet bis hauriret „qui-
WüNI bus corda populi adureret. Et ſanè Divini vim
hn Verbi aptiorem edomandis mortahum animis
ln Yerbum eſſe, quàm thedam Numinig 1 riumphalem in-
nle Dei. dèe licet conjicere, quòd, cùm Iſraëhtas eſſe Do-
en minus affirmaret lethalis aculei Scorpiones, edo-
i mandos eos tamen non viſione Rhedæ fulminan-
hue tis, ſed ore cenſuit loquentis ad illos Fropheræ.
en Ezech. 2.6. Ineredali & ſubverſores Junt tecum, & cum Tor-
i Pionibus habitas. Loqueris ergo verba mea ad eos,
Iiforté audiant, & quie Gant. Rogarim hoc ego
il loco Angelum „quare ſubigendis Tranſgreſſori-
tn bus à Chobar fluvio non impellatur in campum
S Currus, cujus tum Severitate tum Majeſtate ter-
iiſe reatur Iſraél, & molliatur? Ibi enim plena ocu-
len lis Animalia, plendque terroris. Leo non modè
“ rugit, ſed fulminat. Aquila rapit & fſcintillat.
Bos carbones eructat. Sonus hominis, quaſi fra-
gor profluentis. Hiſce quare Iſraël non exterre-
tur pavoribus: ſed, ſubmotis fulguribus, Ori
deditur Ezechielis, ut debelletur? Agit enimverò
ſermo Vatis ignitus, quod rheda flammata non
præſtaret. Penetrabilior ſiquidem, ut Paulus ait,
omni gladio ancipiti ſermo eſt, quo artuum com-
pagines diſſecantur, ſuiſque oſſa medullis exhau-
riuntur. Loquéris ergo verba mea ad eos. Tu
1, Curru conſternaberis: at illi Vaticinio exani-
mandi ſunt. Miraris autem tantam ſermonis vim
in Scorpiones, ſi voce in auguſtiorem ſpeciem
confinguntur ipſa quoque ſub jugum miſſa hone-

n
dan

§. Sripiu-
ya Divina⸗

—

Mech. k. iſſimma, ſanctiſſimaque Animalia? Nam, cum
ulüe W. Kkeret vox, inquit, ſuper Firmamentum, quod
Pn erat ſuper caput eorum, ſtabant, & ſubmittebant
Nnd alas ſuas. Exindè in Thronum, in Iridem, in
galn Hominem refinguntur, defluente in lumbos Igne,
in qui Voce introrsus exarſerat. Adeò vel Ani-
Re mantibus ipſis Vox Curru melior, aptiérque per-
ilni GRciundis earum tum phaleris, tum corporibus.
nnne, Hactenuùs veròô aut ſperatur ex ſermone immuta-
4,4 Ezech.2.7. tio, aut tantùm effulget in Juſtis. Loqueris ver-
numg ba mea ad eos, ſi forté audiant: & quieſcant. En
e. dejectam humi Achabi Babelem, quam ille lapi-
i riin⸗ dibus parricidis extruxerat in corde ſuo, ſubruto,
eele per ſupplicium Naboth. Superbientis Regis Ba-
nel, bel in Turrim eſt Davidis converſa, depreſlãque.
ikh Nam cineres pro cruore diffundit, ſaccum afſu-
g mit pro chlamyde regia, rapinis, oleribus & vi-
ſoe ridariis luctum ſubſtituit, & jejunium, & ſqualo-
ir rem. Mille Ponitentiæ Cclypei ex ea turri depen-
ſno dent. Et quânam ratione impius Princeps ſacco
ziſr purpuram commutavit, qui ſui atrocitate judicii
1l cruore innocentis rubere vites quoque, olerâque
el. eg 21. docuerat? Audierat Eliam. Itaque, cum audiſſet
ack Aohab ſermones iſtos, ſcidit veſtimenta ſua, &
. operuit cilicio carnem ſuam, jejunavitque, & dor-

en mivit in ſacco, & ambulavit demiſſo capite. Quan-

nlie ta ſegetum meſſis ex una Eliæ oratione cum A-
upige, chab! Quòd ſi ſatus Prophetæ ſermo in corde ty-
. ranni eam tamen frugum copiam protulit, ut
e Achabi littora fertiliora videri jam poſſint ipſis
nl , Juſtorum campeſtribus, Sanctorùmque compaſ-
cuis: Quid, rogo, in eo pectore non eder Divi-
4 Digs na Sementis, quod nec petroſum fſit lapidibus
nfbr“ Naboth, nec dumoſum ſit contubernio Jezabe-
i is, nec Regni curis diſtractum tanquaàm viæ ex-
poſitum, obverſumque? An putas non proſciſſum

à Jezabele maledictis, devotumque Achabum
diris, ut primùm illa conjugem vidit ex Rege
pannoſum; idque Eliæ voce, imperiòque perfe-
ctum? Mulctatus eſt ille certè à Regina durius,
quàm à jejunio, ſaccôve. Et ambulavit demiſo
apite. Mira diademaris natura, cujus quò pon- Dienita
deroſiores infulæ, gemmæque graviores, eòè Re-au.
gum. cervix ſublimius erigitur, perſiatque rigi- superbia.-
dior. Tum Achab inflectitur, quùm coronam Achab.
ponit. Adeò non premitur ad luctum vittarum
onere Mortalitas, ſed ſublevatur ad faſtum. Ut Recesnoz
enim Aves tum feruntur ſublimè, quùm pinnis eis 6.
degravantur, quibus levatæ labuntur protinus: ria abdi-
Ità Principes coronâ ſublevantar, quà ſi careant, Autuv.
deprimuntur. Quanquam quid aio? Nec coro- Pænientie
nam ab Achabo poſitam, nec abjectum ab eo er Brij
ſceptrum in ſacco & luctu aut legimus, aut vi- er da,
demus. Imperandi enim libido ponitur nunquàm; Anbiio.
& quamvis Delicias omnes abdicaveris, raroô te Dionitas
tamen abdicabis Dictaturà. Una Mors eſt, quæ recnſanda:
ſuàâ falce regni virgam aut amputet, aut excutiat: as
& corona tardius, quàm vita, deponitur. Hæret d'ff⸗ilior
ſiquidem medullis, fibriſque animi cupiditas Im- Mortifica-
pPerandi, quæ lacrymarum profluentem audacter o er-
trajicit, ſui ligno Sceptri magnam quoque velut
Mare contritionem tranſmifſſura. Abſtinebar in a
ſuo jejunio Achab cujuſvis ſeſe uſu, eſuque Ar- Sio,, og
boris; ſed und Regni Virgâ alebatur, quæ tot Pernans
abundat pomis, quot edictis, reſcriptiſque exu- igz⸗ T20
berat. Hac cave plantà Hominem interdicas; militas:,
nam nemo non ſe prodet Evæ prolem ingluvie. Tarn gee.
De omni ligno, quod in imperio viret, non co- ie
medet, dum und imperii virga Princeps ſatietur.
Retinet proindè coronam, virgämque Achab,
etiam in ſummo pœnitentiæ ſqualore, confliéctu-
que. Nullo doloris æſtu exareſcit Ambitio, nul-
que fletuum imbre corrumpitur. Olea mihi vi-
detur eſſe cupiditas dominandi, quam Ales Noë-
mo attulit in eluvione, naufragiôque naturæ non
naufragam. Et ambulavit demiſſo capite. Flexit
cervicem, ſed non eam exuit, nec nudavit or-
natu ſuo. Cogor hic ego ſententiæ meæ interce- Haman;
dere. Nam temerè affirmavi irriſum, conſciſsum- reſpeitu.
que contumelhis Regem à Jezabele, illuviem Fraubeß
conjugis pertæsd. Id enim nuſquàm proditur in ti, Erane
Scripturis. Nimirùm trepidamus ſine hoſte paſ- geli.
ſim. Nam ludibriorum quam ferax in ſuo ſtibio,
ſuâque ceruſſa ſominarum Jezabel petulantiſſi-
ma! Quam verô ſannis objectus Achab jejunus
in ſacco! Num & Achab inter Prophetas! Ne
Michol quidem cohibere ſe potuit, quin occa-
ſione Arcæ humiliatum Davidem inceſſeret:
& parcet Jezabel, cui nulla Numinis, Aræve
reverentia, Achabo è& vinea reduci in cinere & gezabelis
cilicio? An Nabuthæ hortus monſtra iſthæc præ- verbe ad
doni ſuo egerminat? E Synagoga regrederis, A- 4
chab, an ex Vinea? Ubi prætexta? Undè ſac- Jezzbel
cus? Quis cinerem afflavit imperanti? Geſta- Haasnse
tione cilicii exibilatur à Rege Elias, an illi ſer- schabo.
vitur? In quos tu incurriſti prædones, Achab, à
quibus & purpurà exuerere, & dehoneſtarere
cilicio? Regem emiſi, & Remigem recipio.
Supereſt, ut in ſcalmum ſceptrum refingatur,
quo mox in Eliæ lintre Jordanem trajicias de ſo-
lio abjectus ad tranſtra. Hâc tu illuvie domum
eburneam aut incoles, aut ſubibis? Ideòne in
Samariam ex India Elephantos exportavimus,
ut ædes regias cinere ſœdaremus? Hinc te cum
tuis ſordibus apage homo nullius conſilii, qui du-
duùm Nabuthæ hoſtis, ejus jam veſpillo, tuo illi Hamani
in gremio ſepulchrum effodiſti. Hæc ſanè, biſi reſpeszes
que graviora quis non crederet futurum ut Jezabel 7“:m vand
. sinzent ar,
effutiret

5 8

effutiret in v'rum, quem tamen nullis ſannis ex-
cepit. Adeò vel Regi licent omnia: vel Virtus,
ſi ſe noverit, ſuumque decus intellgat, reveren-
tiamn extorquet etiam à ludionibus. Poteſt & lugere
Achab, & Jezabel non ridere. Sed illud retnendum
nobis eſt, quo Princeps illuviei ſuæ authoritatem
conciliavit. Nimirùm concors ſibi Reæ fuit in illa
ſcena lacrymarum. Non enim jejunavit in purpu-
ra; Aut ſacco ſqualidus gemmà bibit; vel abſtemius
dormivit in ſtragulis ſericis. Dormivit in ſacco, je-
junavit in cinere, cilicio aut tectus, aut tortus
eſt. Hæc jmétim in Achabum confluxere, cujus
Tr: peenitentia ideò à Jezabele derideri non potuit,
rri ſores a .. . . . . 6 4
Virius ſoli. quòd à ſeipſa minimè diſſenſit, habitu, mensâ,
da depri- toréque concors. Verûm hac de re alias, ne de
mit. privati colloquii acturi poteltate divertamus in
Virtutum ſymphoniam. Habemus Achab è& Lu-
po Agnum alloquii vi, viribuſque prophetici.
Dices minis eum remollitum, territumque Pro-
phetæ. Quidni? Cautionibus ſcilicèt demnutare-
tur in meliùs. Volo te quoque ſeverum eſſe col-
loquio, ſeriuümque. Ideò non rumoribus, jociſ-
que colloquii robur effezmines; verùm illud Ju-
correétio dicii Divini fulguribas obarmato. Vel ſi terrere
mas non libet, mollire ſaltem impium libeat comme-
Familiari moratione ſeun Legis, ſeu Numinis. Ut ad Sa-

Taiformi⸗
tas

Perſecutio-
mam reme-
dium.

T⸗ u ram remitteretur Agar, non Draco fugiemti ob-
ari- . . . .
e, „„ jectus, non immiſſum fulgur in rebellem, non

zraxſit, languore, morbéque coacta opem Dominæ im-
Ed pia. plora e. Tranſigitur alloquio Angeli reconcilhatio
cum Sara. Dixitque Angelus Revertere ad Do-
minam tuam, & humiliare ſub manu illius. Wüul-
Zelus ani- tiplicans, multiplicabo ſemen tuum, & non nume-

Gen. 16. 9.

arie . . . . .
Mandus, rabitur præ multitudine. Quæ uno intumuerat
ſœtu, poſterorum, penè dixerim, exercitu hu-
1. 5 . . .
Acar. miliatur. Sed tum colloquio Angeli necdùm im-

buta præceps agebatur in facinus. Tami eſt ſer-
mone repurgari, ut ſuperbire, poſt alloquium,
nequeat innumerà felicitate prolis, quæ, antè col-
loquium, unius Iſmaëlis conceptu intumuerat.
Mirabatur reducem Sara vernulam nullis ad ſe
raptam aut lictoribus, aut catenis. Quanquaàm
non Agarem rediifle arbitrabatur, ſed aliam pro
Agare ſubmiſſam ſibi, ab Abrahamo, quæ trans-
fugam ancillam & vuhu referret, & ab ed mo-
ribus, geſtiſque differret. Quænam iſta eſt, in-
quiebat ad virum Sara, colore, vultuque tam
Gimilis Agari, ſed illi animo, verbiſque tam diſ-
cors! Ipſa eſt. Agar eſt! ſi non tumet! ſi orat!
ſi ancillatur! ſi Agar non eſt! Fortaſsè angore
animi, viarumque incommodo abortiit, de-
crevitque tum animus, tum uterus, excuſſo
etu! Quin illa naſcituram ex ſe novit nul-
lis ſapputandam calculis mukitudinem. Quà er-
go ratione partu muhiplici ſervire didicit, quæ
uno necdùm fœtu conformato dedidicerat famu-
lari? Locuta eſt cum Angelo. Conflixere Iſ-
maël & Sermo, alvo Vernæ in arenam luctatu-
ris deſignatàâ. Tumorem afflabat Infans parenti,
Vox eum Angeli difflabat. Ille Matrem conci-
tabat in Saram, hæc eam Saræ ſubmittebat. Im-
pellebatur à filio ſerva in ſyrtes contumaciæ,
quam ſermo in portum ſubjectionis, & fidei re-
vocabat. Erat pro Euro Corôque Iſmaeël Cym-
bulæ, quà Agar vehebatur, in quam Erteſiæ ore
Angeli reflavere, ne abriperetur in Scyllam. Mi-
ra Cymbæ fluctuatio, cui pro Zolo Vector eſt:
quam nonniſi ex carina coorta tempeſtas labefa-
ctat, ſuo actam pondere in Charybdim. Ege-
rendus hinc ſanè pro Jona Iſmaël, ut fluctuare
deſinat Lembus. Nam Agari pro procella Filius
eſt, cujus tumere Copit conceptu. At quàm apta

4

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

reprimendis tempeſtatibus Vox, quæ non jactu
Iſmaélis Navim ſublevat, ſed aggeſiu Iſmaëh-
tarum Cymbam cogit enatare: Ut videhcèr,
quæ unius pondere Fili deprimebatur, muki-
plici Filiorum, Nepotumque onere levaretur.
Ea Sermoni vis eſt. At cum Ancilla tandiù ver-
ſari piget. Videamus, quid cum familiæ ſuc-
ceſiore ac Principe Sermo poſſit non Angeli, ſed
Parentis. Rapiebatur inſcius Iſaac ad lanienam
à Patre. Et primò quidem garrire Adoleſcens
occœρt cum Sene. Verùm, fallente ſermone,
deventum eſt ad aram & ſazum. Tum enim-
verò non aliundè trahendam eſſe victimam di-
dicit Iſaacus. Siſtitur Aræ Juvenis, nudatur,
vinchur, admotéque igne, & ſublato telo mo-
riturus perſtat humana, ſed Sacerdoris victima, . Nacss
ides non humani, quia homine majoris. Et Se- Serno ſi,
ni Juvenis non reluctatur! Et mortem non recu- rinas
ſat tanti hæres patrimonii! Et ſi pati cædem con- 7uaν,.
ſtituit, quare à Patre mactari non abnuit? Cur“
ſuo funeri non illacrymatur? Qud ratione, ſi Saperio
non ſui, Saræ illum ſaltem non miſeret? Patie- & Ecle-
tur ergo triplex familiæ incommodum uno ictu z r
inferri, Patris infſamiam, Matris orbitatem, & emnia im-
cædem Sui! Patietur interritus. An cœlum ilh erant, ſ
reſeratum? An lauream ſibi pararam aſpexit? &, Divin'
An ſe ſideribus præſenſit incingendum? Nihil 4gam.
Iſaaco aut ſpei datum, aut prætenſum corona.
rum. Vox una ſaxeum eum ad plagam necém- S
que reddidit. Dei namque verbum omni ſe gla- ſi credasur
dio fortius eſſe comprobavit, quando Iſaac ver- Iro Des,
bo Patris in Patris enſem eſt inchnatus. Pater? tnut⸗
mi. Quid vis, kli? Ecce, inquit, ignis & ligna: S. Abra-
ubi eſt victima holocauſti 7 Divit autem Abra-am
ham: Deus providebit ſibi viétimam holocauſti, Gen. 22.7.
kli mi. Pergebant ergo pariter. Negas Juſiorum hr
labia favum eſle jam mellis, ſi uno Abrahami, ſpirituali.
brevique ſermone Mors ipſa condiri potuir, tam ter inpe-
acerbis lanienæ conditionibus aſperata? A Patre afe
Filius jugularis, & taces? Taceoc. Cur? Quia
Pater loquutus eſt. Mihi inſinuavit delectum iri
à Deo viéctimam ad ſacrificium. Verbo telum
expunzxit: éſtique non Amor tantùm, ſed Vox
quoque non fortis tantùm ut Mors, ſed carnifi-
cind, funeréque validior. Quis enim mori ab-
nuat, ſi ſe deſignatum à Deo hoſtiam edidice-
rit? Pugnabant in Iſaacum non uno agmine ad
Aram explicatzæ hinc illecebræ, indè verò terro-
res. Vincula, ligna, telum, & faces moriturum
abducebant ab Ara, inauditæ hactenùs ſrage⸗
atrocitate. Quibus ſuppetias ferebant Æ.tas, O-
pulentia, Mater & Vita, quæ mitioribus machi-
nis evertebant Altare. Illæ arietibus ſtruem qua-
tiebant: hæ floribus feralem molem pulſabant.
Unâ iis agminibus Juvenis reluctabatur voce,
dicebaâtque interitum exprobrantibus: Deus me
ſibi hoſtiam deſtinavit. Moriar, ſed immolatus,
non cæſus. Juvenis, ſed hoſtia. Mactatus à Pa-
tre, ſed deſignatus à Numine. Matri orbitatem
allaturus, ſed perfecturus Domino ſacrificium.
Malo autem Deo cadere victima, quaàm Saræ
heæres ſupereſle. Produxit Pater vocem, ame-
quàm gladium. Si hoc cado, illà vivo. Mori
me prius docuit, quàm coëgit. Funus odiſſe non
poteſt ſuum, qui audivit: Deus providebit ſibi
victimam holocauſti. In hac palæſtra exerciti, tum
ſe viciſſe putant, quùm occumbunt. Hæc ſi ver-
ba ſepulchro inſculpantur, triumpho funus ante-
cellit. Clamat proindè jure optimo Salomon in
Proverbiis ſuis: Audiens ſapiens ſapientior erit: Proy. I. 5
& intelligens, gubernacala poſſidebit. An caruiſſe

gubernaculo Iſaaci dixeris Navim, quæ in Saxum,
imo

Abe
Pen
10,
han
y
Cet
Aet
len Eehl
,
c
Nen
ee
KAr. ta
nn n
iuih,
llnn⸗
aefm.

ue y E
pen ,y. N
N.
Urht Iun⸗
(conn,
nas
or
ſe n
ie
d, tann
Kanda. gult
44 lent.
* bamu
E Uun
in H
le.
en he. u⸗
an e gel
me Or
i.
Gro
Cini
ioi
lenr
etn
en.
re
⸗
wio
athe
do
erni
ſrar⸗
lo

e
ſeummn

)

enin⸗

om.
lk Ar/rn
ar rN
Ser.
ler
e*
kilß,lau,
nn
Nkai,ſen
i,Nrs
ANN
echni
tboten
Il.

Eai
Aant
Nii.
edde
leo⸗
oninmn
ſi
uas 1
1 Nackk
en u⸗
leban.

ohn,
6 N.
Gbiurn
Gban⸗
, .
M
S
“
G
ulit.
sl.

/

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 5 9

imò & in Montem impingi potuit ſne naufra-

gio? Sine naufragio, tamum? Imô, & Monte
mox ſolver, non modèô incolumis, ſed Gderi-
bus coronata, & ſceptris, regibſque onuſta;
hon remigibus. Audiens ſané Iſaac manum gu⸗
bernaculo admovit, qui tanto objectus diſcrimini
enavigavit ad Saram. Dices, non mirum eſſe;
ſi Iſaac tantæ indolis adoleſcens voce Pattis Aram
ſit reveritus. Et ſacriſicio, & indole, & Abra-
bami reverentid compelcebatur à fuga. Num
Agar tantæ indolis ſerva eſt, quæ de limo -
gypti extracta, quaſi par Crocodilo monſtrum,
in Abrahæ tabernaculum irrepſerat; contumax;
rebellis, & profuga? Er tamen a fuga domum
rerracta non vinculis, ſed alloquio; non melior
tanthmn, ſed ſubjeéta. Sedenim aſſuetudine A-
brahami Mgypti limum in Obedientiæ aurum
Agar conflaverat. Num Achabo perditiſſimo
Principi non implicata Vipera, quæ illum vene-
no, tabéque perfuderit! Attamen Eliæ voce ta-
bum in cryſocollam eliquavit, factus de ſicario
pronubus poenitentiæ. Sed ſingillatim vox ha-
tenùs aut impios, aut juſtos extraxit ad ſumma.
Acervatitn in Judæa Sermo Mathathiæ auxilia-
:. Mach z. fes Legi milites centuriavit. Appropinquaverunt
k9. dies Mathathiæ moriendi, & dixit feliit ſuit: Nunc
ergo, Rlii, æmulatores etote Legis, & date ani-
mas veſtras pro teſtamento Patrum veſtrorum.
Retribuite retributionem Gentibus, & intendite in
Præceptum legis. Et henedixit eos, & appoſitus
S§. Mr. eſt ad Patres ſuos. His verborum irriguis ager
chubal. ifraél rigatus, quaſi Colchicus ager; ſed inno-
Serro ſpi. Cens, haſtas undique, militéſque produxit: quos
ruuatis, non libido pugnandi in cædem mutuam prorita-
Prnniti ret, verùm amor Legis concitaret in ſacrilegos
vaiæ Fer. & deſertores. Et ſurrexit Judas, & adjuvabant
'rven, ba eum omnes fratres ejus, & univerſi, qui ſe con-
1 mMachs. Junxerant Patri ejus. Conſpiravere hi omnes
1. contraà Demetrium & Antiochum, ſuâſque ani-
mas funeri devovere pro Lege, ad mortem,
morituri, imò morientis oratione animati. Et
Concio ſe- ſanè videre elt, unam, eandémque tum fuiſſe
nie⸗ vitæ, ſermoniſque ſupremam periodum: & tum

Conefio tantümn finem loquendi facere ſolitos Heroas,
sdbienda quum finem pariter vivendi, ſpirandique face-
Miha. rent. Ardentiùs pro Lege, & de Numine loque-

bis. batur moriturus Sacerdos & Centurio „ quàm
Epiſp nunc de Deo vegeti, vigentéſque loquamur ſuf-
supe fecti Vatibus Sacerdotes. E lectulo ita tonabat
ies ”o Mathathias, qu ratione nemo noſtrum è ſug⸗
beant, e geſlu declamaret. Frigebat Corpus, & æſtuabat
tiam morl. Oratio. Jacebat Orator, ſed Sermo conſurge-
. Par. Os funeris vicinid palleſcebat; & emiſſa in-
dè vox, æmulatione fulminis, micabat pariter, &
dimicabat. Quam feliciter a ſeſe Orator & Ora-
tio diſſenſere! Moriebatut Orator, quùm naſce-
retur Oratio. Phoenicem diceres Sermonem efſe
Mathathiæ; niſi quòd meliori ſorte emergit & ſu-
Perſtite, proditque non & cinere, ſed è ſpiritu pa-
rientis. Attraxerat quicquid in deficiente jam pe-
Ctore ſupererat ſpiritus, inque illo imminentis nu-
bilo funeris ingens tonitrui fragor exauditus,

raak declamante Sene in rebelles. Diſce, quid egerit
milias Vee . 1 .
gene in Synagoga Sacerdos, qui decumbens in ſtraro

ande & Moriebatur, & perorabat. Acclinaverat in pul-
ſeæiè allo Villo caput, ità tamen ut cervical docentis foret
ate, cathedra, non torus expirantis. Non mirum er-
go, ſi magnarum alarum tot, tantæque ex illo
cervicali prodierint Aquilæ, quæ fulmen mini-
ſtrarent, imoò & evibrarent, torqueréntque in
Giganmtes. Univerſa Machabæorum phalanx ex
illo Senis pulvillo, tanquam ex Achivorum fa-

ctitio Equo erupit, loricas, telâque nacta in ex-
pirantis ſerrnone, qui & morituro manabat im-
mortalis. Confoſſus à Jonatha Elephantus pro-
cubuit in acie; ſed jaculum in ſe ſenſit intortum
& ſtrato. Ibi telo Juvenis cecidit, ſed indè jam
Senis ore deſtinabatur ad cædem. Fugatæ à Juda
legiones bellantis ſtratæ ſunt dexterd; ſed lo-
quentis voce Senis juſſæ ſunt cædi. Nos quoque, Eitiorum
ſi in eadem verba filios alloqueremur, non ga educatig-
neones Reipublicæ daremus, ſed propugnatores.
Verùm; quùm nihil non imbelle ex nobis ple-
runque audiant Liberi, nihil quoque agunt non
vulgare, probrique non rarò plenum. Habet
mamnmas ſuas Mater in pectore; ſed habet Pa-
rens uterque duo in labis ubera; quibus Filii ab
illecebra ablectentur; ſummque agere docean-
tur. Caret Reſpublica Chriſtiana Machabæis;
quia ullum vix habet in ſuis civibus Matha-
thiam, qui de Lege agat,; cuùm agit animam-
Si iis incenderentur ſermonibus Nati à Parenti-
bus, non Cethegos, ſed Jonathas ſpectaremus.
Quid, quèòd vel Catilina, ſi ſecum cogitet, lo-
quaturque non improbè, poteſt illicò in Numam
feſculpi. Vixerat imptobiſſimè cum Scortis Ado- Filiuas pres
leſcens, ab epulis ablegatus ad haram. Agebat digus.
ſues infelix; qua ex pecude, undè ruiſſet, ſerò
tandem intellexit. Ergo ærumnam ſuam pertæ- Seperioy
ſus confogit ad Patrem, à quo exceptus oſculo; bi quiſ-
dignatus annulo, cohoneſtatus ſtolà, menſæ tan- 72e Ers
dem adhibetur. Has undè fſibi delicias animi pozꝛz-.
mitens accerſivit? Audi: In ſe autem reVerſus Luc. 15. 174
dixit Nurgam, & ibo dd Palrem menn & dli-
cam ei Pater, peccavi in Cœlum & coràm te.
Faces, quibus tantum fœsni, vepriumque abſu- Correctio
meretur, loquendo ſuccendit. Et quando audire enſe
ex ahis vitæ verbum non licebat, theatrum ipſe “
ſibi, & orator; & panegyris fuit. Nulla in Ec-
cleſiæ horto nobilior planta: quæ ſii & colona
extitit, & fons. Ipſa ſe circùm fodit, ipſa ſeſe
ablaqueavit; ſlercus admovit, rigua induxit „»
luxuriem germinum atmputavit;, Ppræſtantioris
ſurculum indolis inſevit. Achab reviruit; ſed pu-
tatus ab Elia. Refloruit David: ſed amputatus à
Nathan. Petrus revixit: ſed Galli ſtrepitu. Unus
ſibi prodigus Filius & Vates „ & Tibicen, &
Cenſor, & Agricola fuit. Secum eſt de feparan-
da ſanctioris vitæ dignitate Philoſophatus: & ver-
bis, tanquàm ignità Eliæ rhed ſubvectus auri-
gavit ad Patrem, nulla pallii jactur, & grandi
acceſſione tunicarum, & phalerarum. Mfraris
Gorgiam ſupellectilis ſuæ fabrum: ſi Juvenein
intueris oratione ſuâ à ſui volutabro luti extra=
ctum? Natam cur Evam celebres ex Adamo?s
Vigil hic Adam & ſuo corde & Evarn protruſit,
& Pœnitentiam peperit: illa ut exularet à ſeſe 3
hæc ut in ſe regnaret. Quàm novus, ſoscundiér-
que hic Adam eſt inter Sues, qui ut ſapitus nor
ediderat, ſed admiſerat nequiorem inttà coſtias
Evam: ita vigil & loquax ore illam proturba-
vit, Voluptati ſuffectà Pœnitentid. QQuatridua-
nus hinc quoque Lazarus prorupit; ſed qui à
nullo evocaretur ſuæ ipſe author Anaſtaſis. Ipſe
in campo Senaar & Cadaver ſibi extitit & Eze-
chiel. Revixit ſuæ inflatu vocis. Ji intraverit e .
Sapientia cor tuum, inquit Salomon, conſilium 1or. Ares
uſtodiet te, & prudentia ſervalit tes ut eruazis Y
à via mala. Quôd ſi putris & ſuili vox id effecit R Ri2
in prodigo, ut Epicuri de grege porcus eſſe de- lE.,
ſineret, à glande tranſiniſſus ad azymuzn: Quid O evi⸗
Sacerdotis, quid vox Prophetæ non fsciet, ſi? die
hauriatur & clauſtro? li ſanè conveniendi tibi
eſſent, ut eorum te ſermo extraheret & Kagitiis.

Verar

60

Sermo væ. Verùm nos ad locuruleios, & nugaces, & men-
Leake daces, & ſcurras, & laſcivos convolamus, undè
ſcelerum alluvione obruimur. Nam ut verbo vi-
tæ educimur è ſepulchro; ità in conditivum cri-
minum condimur telo verbi liberioris jugulati.
Cupiebat Æ£gyptia in conclave ſuum abducere
Joſephum Pudori, tanquàm ſcopulo hærentem.
Ergo ut indè ad ſe raperet Adoleſcentem, non
eum promiſſis ſolicitavit, non ſpe inflexit, non
muneribus mollivit. Unam Mulier in expugna-
tione Puodicitiæz admovit machinam, quam reba-
tur cæterarum validiſſimam. Verbis, non tor-
quibus Adoleſcentem aggreſſa eſt. Fabulari cum
iilo & frequentiùs cœpit, & blandiùs; nullis aut
Sen.539.10, minis, aut donis Pudoris arce tentatà. Hujuſce-
modi verbis per ſingulos dies loquebatur, & Mua-
lier, moleſta erat Adoleſcenti : & ille recuſabat
§. Zoſepß. ſtuprum. Non itaà hebes erat Egyptia, quamvis
Atore lippiret, quin pervideret, non cefſurum
ſeu opibus ſeu ſupplicis Juvenem, quem Oris
illecebræ non flexiſlent. Ideò à Poëtis omni penè
Conßliarit inſtrumento tum corporis, tum potentiæ deſtitu-
init. tus Amor inducitur, Hppus ſcilicèt, inops, nu-

Aℳmi citia
Roxia-

dus & ſævus; ſed non elinguis. Poteſi enim trium-

phare Cupido & ſine oculis, & ſine opibus; ſi
. una ſuperſit Eloquentia, quæ procul dubio in
arcu & jaculis adumbratur. Si loqui poteſt, &
ferire poteſt, & captivare. Captum proindè ocu-
lis una oris petulantia inſtruit, munitque ad vi-
Goriam. Haſus alumna Cupidinis Ægyptia, ut
retnolliret ſervum, non auro donavit, quo eum
ferrei Civem Sæculi efficeret: non illi lbertatem
obtulit, ut ſuæ faceret Libidinis mancipium: non
eum purpurd conveſtivit, quo promptiùs Pudo-
rem exueret: non denique margaritis ornavit,
ut in Libidinum pelagus protraheret Maris opi-
bus ineſcatum. Colloquiorum illecebrã in ſuum
Ulyſſem pugnavit Siren, quam ſi Joſeph audiſ-
ſet, fuiſſet reverà non Joſeph, ſed Elpenor. Ve-
rùm aures non ſpinis ſepſit, ſed floribus, ne
Foœminæ aufcuhlkaret, obſiruxit. Beneficiis enim
cùm ſe vallatum à Domino teſtaretur, tot per ga-
zas patere ſibi aditum negavit ad perfidiam.
6.23. Qluia mandatum lucerna eſt, inquit Salomon,
& Lex Lux. Ut cuſtodiant te à muliere mala: &
à blanda lingua extraneæ. Non concupiſcat pul-
chritudinem ejus cor tuum, ne rapiaris nutibis
illius. Præmiſit linguam, ut laqueum ſubderet.
Tum tibi cavendum eſſe dixit, ne irretiare, cùm
linguæ blanditias affuteras eſſe prædixiſſet. Inermis
erim Pulchritudo Foœminæ foret, ſi eſſet elinguis.
Faces, telâque ex ore eruit; éſtque viri complorata
libertas, non ſi videas, ſed ſi audias Fœminam. Eſt
enim Siren. Samſon certè non cirros ſui roboris op-
pigneravit Dalilæ miratus Fominæ pulchritudiné,
ſed ejus ad deditionem verbis emollitus. Dixitque
Judic. 26. ad eum Dalila: Quomodò dicis, quéd amas me, cum
5. animus tuus non ſiti mecum? Cüumque moleſta eſſet
ei, & per multos dies jugiter adbæreret, defecit ani-
ma ejus. Tunc aperiens veritatem rei.. Impetravit
Eloquentia, quod fruſtrà tentaverat Pulchritu-
do. Datum eſt Linguæ, quod Genis negaba-
tur. Captus eſt Samſon oris vinculo, quem nullis
vincire funibus aut cives potuerant, aut hoſtes.
Adeò vel Samſon ſuccumbit Cupidini, ſi, projectà

Erov.

Samſon.

Caſtitatis
cura.

Tentatio⸗
num font.

Amiciiols Pharetrà, Voces, non Tela jaculetur. Jacet re-

calvaſter Nazaræus, non tam Ferro, quaàm
Sermoma- Verbo detonſus. Præfers tu quidem in tua cæci-
us⸗ tate Cupidinem, à quo es debellatus. Sed per-
fidiæ palma ori debetur, quo Samſon proſtratus
eſt. Ea vis labiorum eſt, ut iis vinci poſſit invi-
ctus. Ne ſe porrò Fosminæ tutas eſſe putarent,

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

quaſi nocere ſuà voce poſſent Heroibus, non
autem forent ipiæ veneno, teliſque oris obnogiæ,
videa mus quid poſſit in Forminam Sermo. Com-
preſſerat Sichem Dinam violentiſſimo illi, ſed
minimè reciproco, Cupidine copulatus. Adama-
vit eam, & rapuit, & Dinis cum illa, vi oppri-
mens Virginem. Amorem eſſe ais Imnpuberem? Gan.1.2.
Gigas eſt; nam illi ſuccumbit Amazon. Siquidem Dins,
in arena laſciviæ, quæ Virgo luctatur, Amazon
eſt. Hanc unam Pentheſileam Achilles non occidit,
niſi Mulier fiar ex Virgine. Quam enim Amor Vi-
raginem ſperneret, cæderétque, eam extimet, hor-
rétque Virginem. Quid ergo Sichem agat, ut quam
vi non vicerat, ſed ſiraverat, eam non ſierneret, ſed
elideret? Suppetebat Viro ſuæ gentis non Primario
tantùm, ſed Principi, pecus innumerum, do-
mus locuples, ſupellex pretioſa. Quæ omnia in
expugnatione puellæ Sichem rejicienda putavit.
Videbat inniti Lilio Dinam, quam fruſirà hæ-
rentem Flori inflecti poſſe pervidebat. Ergo, ut
Lilium excideret, non Securim impegit, non Fa-
ces admovit, non Africum emiſit, non Apros
immiſit, non Gelicidio Florem aduſſit. Abſti-
nuit tum largitionibus, tum verò tormentis, eàâm-

que blanditiis adorſus eſt. Et conglutinata eſt ani- bid. 3.

ma ejus cum ea, triſtémque delinivit blanditiis.
Delinivit? Ergo expugnavit. At quæ iſiæ fuere
blanditiæ, quibus puella ſuccubuit, quæ à Prin-
cipe & rapi potuit invita, & nonniſi vi potuit
corrumpi inter illecebras locupletiſſimæ domus ?
Triſtémque delinivit blanditüt? Magni ſanè pretii
fuere blanditiæ, quibus extergi oportuit tantæ
probrum injuriæ. Non crediderim eam Muræ-

nulis Anguem eſſe contrà Mœchum deſiſſe,

factämque xeniolis Adultero cicurem. Alio-
rum prodetur tranflationibus, quod nos latet
in vulgata. Ex Heb. Dilexit puellam, & locutus
eſt ad Cor puellæ. Septuaginta. Amavit Virginem,
& locutus eſt conſolationes ad Cor puellæ. Exindè
ait ad Hemor Patrem ſuum: Accipe mihi puel-
lam hanc conjugem. Nimirùm Lilium afflatu oris
emarcuit, quod fruſtrà ſui proluvie ignis Etna
inundaſſet. Locutus eſt ad Cor puellæ. O alluvio-
nem oris, cui nulla par Arca eſt! En Colum-
bam eluvione verborum ità corruptam, ut Cor-
vo jungi non recuſet, ferâtque oleam non Noë-
mo Oeconomo ſuo, ſed Sichemo Prædoni ſuo,
non Arcam repetens, ne madeſcat, ſed in Lupa-
nari hærens, ut uratur primum, tum nubat. Per-
ſtitit, dum corrumperetur, incorrupta, non deflo-
rata compreſſu, ſed oppreſſa. At verbis dehni-
tur; ut, quæ capta regnaverat, ſervire tandem
incipiat, poſt triumphum. Praæſtamticr fuiſſet
Dina, quaàm Miſach Sidrach & Abdenago,
miſi verbis flecteretur. Nam illi vixere in chba-
no, rorante igne. Hæc floruerat in foruice, graſ-
ſante, flagrantéque libidine. Quid autem fortius
non uri Carnem in rogo, an Spiritum carnem
non fieri in amplexu? Defloratur, & quaſi Virgo
eſt. Vi, inquit, opprimens Virginem. At quæ,
dùm expugnaretur, & diripi potuit, & capi
non potuit, tam animo libera, quàm corpore cap-
tiva, ſolutàâ obſidione ſubruta eſt & opprefla.
Virgo dici potuit in ſtupro; & Prædoni nubere
non recuſat, uri cœpta poſt incendium. Adeò
Pudoris moœnia, quæ quaſſari toto Volupratis
impetu non potuerant, Oris aurd ſunt difflata-
An Jericho Dina eſt, quæ Arieti obluctatur, &
Sono ruit? Triſtémque delinivit blanditiis. Nau-
fragaris in portu, Dina, quæ Syrtes, Scyllâm-
que tranſmiſeras. Ut video,- Pudicitiæ Charyb-

dis non Libido eſt, ſed Eloquentia. Nam luxu-
riæ

ie
jeno⸗
runm
65, 1
Gori
elui
culol
pelt
tius 1l
Plaod
Zati 1
condi
non
Oa
ſigat
Libie
Auli
ulnine
Gitaru
Eefred
2ddnre
10 taan
nerel
lam in
Krenis
ld lee
Nütu,
gediat

4
aͤgrelte
e⸗

Gecorn
Ma in- ert
runti/l
Inzon
taolis
D
iln:
Nonn
ila ler
eam
celoͤſt
dar.
eeni
lebii.
elbal
1e. ded
Ih,
h enn
lun 4

inn⸗

nn

u

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag.

riæ decumanis fluctibus obluctata, undarum
lenocinio molliter criſpatarum deprimeris. Coc-
rumperis Sermone, Stupro non fracta? Puella
es, non Virgo. Pudor ſiquidem inuſtam ſuo can-
dori maculam cruore tantùm aut Piratæ, aut Suo
elui poſſe arbicratur. Tu verò toto corporé ma-
culoſa ſtillieidio corruptoris abluéris? Lenire is
poteſt vulnus, qui te illo confecit? & quam to-
tius impullu molis oppreſſit, garritu eriget, &
blanditis? Ni procul eſſes à ſexu, domôque La-
zari, quatriduanum te eſſe crederem cadaver in
conditivo: quando mœroris ſepulchro ad vocem
non Servatoris exilis, ſed Corruptoris. Itäne?
coactus tantis turbinibus nubes non Aquilo dif-
ſipat frigentiſſimæ Pudicitiæ, ſed Auſter difflat
Libidinis æſtuantis. At quinam is hortus eſt, qui
Auſtri afflatu, non Aromatibus abundat, ſed Bi-
tumine inundatur? Qui florere deſüt, ut blan-
ditiarum Eteſiæ ſpiraverunt? Quem Aper non
deprædatur, ſi prfoterat, evertâtque, ſed ſi eum,
abdito intrà mandibulas dente, allambat, de-
populatur? Triſtemque blanditiis delinivit. Si ve-
rò tanta Sichemi verbis vis ineſt, ut immitem,
morentémque Sirenem in conjugi contome-
liam inflectat: Quæ, quæſo te, blandientis vis
Sirenis futura eſt, non mœſtum, furentémque,
ſed lemniſcarum, & ſubſultantem ſi cantu, ſi
nutu, ſi geſtu, ſi animno Adoleſcentem ag-
grediatur. Injurium, alienigenam, ſceleſtum,
camatri. Agreſtem, ſacrilegum & Chananæum Patriarchæ
ces. Filia non faſtidit, unà de Abyſſo mœroris & de-
gecoris Voce Cyclopis extractà. Et te Nympheæ
aſra n- pertædebit, qui non Hippolytus es, ſed Theſeus,

pudica ve- . . 4
Kzs f. chi arridere poſſit non modò Nympha, ſed A-

mazon? Sexagenaria ſublata eſt in domum Pha-

raonis Sara, quòd de illa Princeps inaudiſſet à
Gen. 2.15. Satrapis non injucunda. Laudaverunt eam apud
illum: & ſublata eſi mulier in domum Pharaonis.
Non modèò ſi loquatur Foœmina incendit; ſed ſi de
illa ſermo inſtituatur, alieno te ore amburet. At
eam Pharao non corrupit. Tum, quòôd à Deo
cæſus ſit, tum, quòd fabulatus nunquam ſit cum
Sara. Audeo dicere, nec raptâ abulurum te eſſe
Helen, ſi ſileat. Intemperantiæ fores patent in
labiis. Iis compreſſis, illeæ non recludentur. Lac
verba lunt Cupidinis, qui Ore alitur, non Ube-
re. Sedenim & locuta eſt cum Holopherne Ju-
dith, & ab eo delibata non eſt. Debuit integri-
§. Judihp. tatem ſuam Judith non Duci, ſed Cruori, quo
illum demerſit. Perierat enim Fomina, niſi Mœ-
Hl chum perdidiſſet. Non illa colluſit monſtro, ſed
gium, Monſtrum colliſit; nec blandè arriſit adhinnienti,
ſed jacentem pugione confodit. Locuta eſt cum
Graia oo- Holopherne Judith; ſed eàâ verborum Severkate;
Perandum. ut Vates, non Vidua videretur. Mirabantur,
Judith ir. inquit, ad ſapientiam ejus, & dicebant alter ad
45. alterum: Non eſt talis Mulier ſuper terram in
aſpeétu, in pulchritudine, & in ſenſu verborum.
In ſenſu, inquit, non in lenocinio, deliciiſque
verborum. Et tamen, audità eàâ, non vellicatus
Tbic 12. eſt Aſſyrius, ſed ſuccuſſus. Cor auem Holophernis
ejus. Deflagravit infeliæ, quamvis eum alloque-
retur Judith abſtemia, jejuna, lacrymoſa, & Be-
thulia, non & Tempe digreſſa, cinere, ciliciôque
bid. 12. Confecta. Accepit, G& manducavit, & bibit co-
21. ràm ipſo ea, quæ paraverat illi ancilla ejus. Si in
aqua Libido ardet: Pudicum vinum erit, in quo
pheſ. 5. ſt luxuria? Urit Judith abſiemia: & Dahila in-
ebriata non uret? Leguminibus paſta, & vini re-
fuga incendit, quamvis loquatur Sapientiam in-
Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

zkuum venenum.

concuſſum eſt: erat enim ardens in concupiſcentia

ter haſtas: Et pavonibus ſatiata; Coéque ebria;
garriet inter thyrſos, nec aduret? Natat Judithæ
lingua in geminato Jordane, ex quo bibit, &
quem oculis defundit, jaculatur nihilo minus fa-
ces, comburitque Holophernem: Er Nympha ;
quæ Diogeni domum epoto dolio paravit, ni-
vem depluet, pruinâque Pudicitiæ Deſolatorios
Adoleſcentiæ carbones inſperger? Inſanimus
profectò, ſi credimus Pudorem ſeri labiis ebrio-
Iæ, cùm aquetur Judith, proſerâtque libidinem.
Exibat noctibus in vallem Bethuliz , & bapti- judith. i23
Xabat ſe in fonte aqu. Et ut aſcendebat, orabat 8.
Dominum. Et nihilominùs tot merſa profluenti-
bus potus, lavacri, & luctus ſun eft Siren Judith,
& ſtrangulat, ardétque conopeum ſolo Naiadis
congreflu. Mulier enim eſt: ideéque igneſcit inter
aquas. Quod, rogo, excitabit incendium Foœmi-
na, quæ merè Poœmina eft; imò quæ non jam
eſt Fœmina, ſed Hydra? Quæ enim bibazx &
Mulier eſt, non eſt Mulier, ſed Chimæra, aut ſup-
par tnæ, aut flammarum egeſtu immanior. Fa-
Pulor ego, inquies, cum Muhere, eamque audio,
nec deffagro- Nec deflagras? Audi Jacebum: Lin- Jac. 3. 6,
gua ignis eéſt, univerſitas iniquitatis. Inflammat ro-
tam nativitatis noſtræ inflammata à gehenna. Audi IIa. 40, 6.
Iſaiam: Vox dicentis, Clama. Et dixi, Quid cla-
mabo? Omnis caro fœnum. Uter mentitur? Neuter
Ergo mentieris, ſi dicas & audire te, & nonar-
dere. Nam ſi caro es, fœnum quoque es. Por-
rò Lingua Ignis eſt, qui admoveri fœno ſine in-
cendio non poteſt. Audi ſemiuſtulati vocem Sa-
pientis: Favus ſtillans labia meretricis & nitidius Proy. f. 5
oleo guttur ejus: noviſima autem illius amara,
quaſi abſynthium, & acuta quaſi gladius biceps.
Pedes ejus deſcendunt in mortem. Utinam forent
Ignis verba mulieris: Gladius ſunt & Faces. Ità;
inquies, ſed meretricis confabulationi id contagio-
nis ſubeſt. à cujus Ego non tantùm conſuetudine,
ſed Urbs abhorret umverſa. Videamus, an inno-
centior conſuetudo cum Matronis ſit. Ui eruaris
à muliere aliena, & ab extranea, quæ mollit ſer-
mones ſuos, & pacti Dei ſui oblita eſt. Inclinata
eſt enim ad mortem domus ejus, & ad inferos ſe-
mitæ ipſius. Omnes, qui ingrediuntur ad eam, non Pamiliari.
revertentur. An felicior eſt cum matronis, quàm tas cum
cum ſcortis Scurrilitas? Ex hoc Impudicitiæ La eiiri-
byrintho, nullo Ariadneo filo extrahére; in quod
emollitus te ſermo Fœminæ inducet. Quæ LEuxrig:
mollit, inquit, jermones ſuos. Nulla ſtibi, ce-
ruſſæve illecebra. Nullæ phalerarum, cirrorum-
que machinæ. Nullus lyrarum, ſididmque aries.
Nulli menſarum laquei. Nullæ chorearum fo-
veæ. Oſculorum ſordes nullæ. Nullum ample-
n. Et his deſtituta ſuppetiis ita
ſævit, bacchaturque Libido, ut ejus eximi vin-
culis, diriſque non poſſis? Sævit iis fine copiis
ad internecionem Foœmina. Quid ergo agit à*
Perrumpit Muneribus! Armis Irrumpit! Urie
Venuſtate ! Minimè. Mollit ſermones ſuos. Hiat
hujus alluvione imbris ad uſque Manes domus,
areâmque tam audientis, quam garriemtis. Quam
ſi audias, abyſſo hauriere. Audi quid ſermo
poſſit intemperans. Flagelli plaga livorem fa Eccli, 29,
cit : plaga autem lingux comminuet oſa. Beatus Ei.
qui tectus eſt à lingua nequam & non attra Cinſiliazi:
xit jugim illius. Jugum enim illius, jugum fer impif?
reum eſt: & vinculum illius, vineulum æreum eſt.
Mors illius, mors nequiſſima: & utilis potihs infe-
rus, qudm illa. Qui relinquunt Deum incident in il-
lam (ſubaudi linguam) & exardebit in illis, &
non extinguetar, & immittetur in illos, quaſi
F Leo,

Prov. 2e16.

62 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

Leo, & quaſi Pardus lædet illos. Sepi aures tuas
ſpinis, & linguam nequam noli audire. Hæc ex-
prompta ex Eccleſiaſtico nullà verborum acceſſio-
ne. Quid dici potuit in blaterones atrocius? Nu-
gantur Foœminæ, garriuntque? Vinciunt, urunt,
opprimunt, diſcerpunt, demergunt. Notaſtin'.
Sepi, inquit, aures tuas, non cera, aut goſſipio,
ted ſpinis. Et quidem lumbos incinxiſſe ſat eſt;
Luc. 12,35. ſeu illos lino, ſeu ſerico adſtringas. dint lumbi ve-
Rri præcinéti. At aures dumis obſtruendæ ſunt,
ne ſcurtilitate Mors in animum invehatur. Plùs
nobis à veneno Sermonis metuendum eſt, quàm
à contagione Luxuriæ. Funiculo lumbi muniun-
tur. Aures verô niſi vepribus ſepſeris, incur-
ſioni hoſtium objeciſti. Ecquis, rogo, haſce Spi-
nas non remollivit in Liha? Quis etiam quæ
audit invitus, non blandè audit: &, ne loquente
ſerietate compungat, à nugaci vulnerari ſe pati-
tur telo verbi venenato? Cultris ſepiendæ au-
res ſunt, imò verò fulguribus; alioqui confodie-
re, & deflagrabis. Quid extimeſcendum Mon-
ſtro crederes, qued ex Homine, morum vi-
tio, degeneraſſet in Scorpium? Non Caudæ
aculeus eſt, quo ferit, ſed Oris hiatus, quo ferit.
Ezech 2.5. IWnereduli & ſubverſores ſunt tecum, & cum Ncor-
pionibus habitas “ verba eorum ne timeas. Dixe-
Sermo va- Tätque: Tu ergo, fili hominis, ne timeas eos, neque

nus. ſermones eorum metuas. Quaſi verò eam præ cæ-
:: teris contagionem timere poſſet in homine bellui-
Amicitis- 3 . .
be. no Propheta, qui ſi verbis non læditur ſubverſo-

ris, nec geſtibus ſeducetur, nec polluetur ille-
äl cebris. Monet proptereà nos in Proverbiis Scrip-
o tura, ut Cordi excubemus noſtro. Quod ut præ-
ſtetur, haud nobis jejunia imperat, aut ſaccum:
nec nos procul à foro ſubmotos in eremi rupes
ablegat. Jubet aures commuriri. Omni cuſtodid
ProV. 4. 23. Jerva cor tuum: quia ex ipſo vita procedit. Remo-
ve à te os pravum. Expailueram ego certè, quùm
inaudiſſem ſervandun mihi Cor eſſe omni cu-
ſtodia. Quot mihi, aiebam, ſcribendæ erunt,
cogendæ, explicandæque cohortes lacrymarum,
temperantiæ, hymnorum, vigiliazum! Exhaurien-
da profecetò Arca, Domus, & Caro. Omni cu-
ſtodia! Nihil non exorbendum ærumnarum,
laborùmque. Nihil volupe non abdicandum. Ne-
ghligam Cordis ego cuſtodiam, quæ tot me la-
boribus, incommodiſque conficiet? At, ex ipſo
vita, inquit, procedit. Ergo ne moriar, morien-
dum mihi frequenter eſt. Nam aut Cor non ſer-
LRervon- vo; & vita tum me deficiet, quæ ex illo manat:
ezus ſolida, Aut, ſi vitæ cupidus Cordi advigilo, omni mihi
ze Pirſerr- illud cuſtodià conſervanti carendum epulis, lu-
. dis, illecebris, ipſque penè vitæ commercio.
Prorsùs mihi vità carendum: ſi excubo, vitæ
Prvopeſta commodis abdicatis; ſi negligo, fonte vitæ ob-
cn ss ſtructo. Omni cuſtodia ſerva cor tuum, quia ex ip-
ſi conſilia- 4 1
rios malos ſo ita procedit. Ingens laborum ſylva. Aut ſi
Lerze⸗⸗ horum pigeat, incommodorum alluvio inelucta-
Tpiriualir. bilis. Imòô unus ſi frutex in aggerem reflectatur,
in tuto ſumus. KRemove à te os pravum. Id ſi fe-
ceris, ſervaſti Cor tuum omni planè cuſtodià. En
Romanam in cunis ſuis penè offocatam Eccle-
ſiam verborum intemperantiâ. Hujuſcemodi e-
Rom. 16., Tim Chriſto Domino noſtro non ſerviunt, ſed ſuo
18. ventri, & per dulces ſermones, & benedictiones
Jeducunt corda innocentium. Vallabatur Roma-
norum cor candore vitæ, morumque innocenti3.
Sed ad ea Lilia Linguæ Aſpis adrepebat, quæ
nullo Florum vallo retinetur, quin viram com-
mordeat. Ergo Legum tabulas, quas Nero tot
fruſtrà ſuppliciis, machiniſque tentaverat, ſer-
mmo homuncionis blandior diffringebat præſen-

te, Obnitentéque Paulo, in corde Romanorum.
Nullus de lege apex gladiis, virgis, facibus 3
& ſecuribus eradebatur. Er nullum veneno

Linguæ non expungebatur de Lege jota, Mo-

ſis tabulis, Oris maleficio, in lintrem confor-
matis, quo Mare Chriſti purpureum, Pharao-
ne audacior, Voluptas traſiceret. Et cachinna-
mur, & garrimus, & nugamur inter Foœminas
impolluti, nitidi, comati, bracteati, delibati:
cùm in terræ ſpecubus Romani demorantes Ver-
borum blanditis in tanta vitæ illuvie corrumpe-
rentur? Si Roma perit in ſacco: vivet in ſtragu-
lis Troia! Ur Babel Coelo luctatura non con-
ſurgeret, confuſo gentium labio, proviſum eſt,

ne inter ſe loqui poſſent contumaces. Ecce unum Gen. u.6

eſt labium omnibus: cœperiuntque hoc facere,
nec deſiſtent. Venite igitur, deſcendamus, & con-
Jundamus ibi linguam eorum. Si loqui nequeat
nequitia, actum eſt de Babele. Potuiſſet ſanè
Dominus, contorto fulmine in rebelles, eorum
conatus dis'icere. Sed maluit audaciæ fibras
convellere, ur, qui Linguæ vitio coierant in fla-
gitium, ſupplicio quoque Linguæ diſſiparentur.
ultis non unam in Republica Chriſtiana æqua-
ri ſolo, diſturbarique Babelem? Coœtus diſſol-
vantur. Non Lapidibus, ſed Scurrilitatibus Mo-
les illa conſurgit. Cui ſi nugas ſubduxeris, tan-
quàm ſubruto fundamento, Arx lababit pri-
mum, tum labetur, At quem, inquies, tam obſ-
coœni eſſe oris exiſtimas, ut Babelem extruat?
Et tibi ego ſubjicio: Quis tam impolluti vir labii

eſt, ut non Babelem fabricetur? Væ mihi, quia Ila. 6. 5.

vir pollutus labiis ego ſum, & in medio populi
Polluta labia habentis ego habito. Nolim autem
bic queri putes de linguæ ſuæ intemperantia aut
Saülem, aut Semei. Non Goliam blaſphemia-
rum hoc loco pœniter, quas in Arcam evo-
muit. Iſaias eſt, qui prophetiæ ſuæ jam quinque
in Judæam fluminibus effuſis, inquinati ſe ho-
minem eſſe Oris vociferatur. Si ſanctum Pro-
phetæ Os ignito calculo per tormenta expiatur:
tuum fragrat os, Liliéôque recreandum, non
adurendum Carbone eſt? Proh facinus! Etiam
Catones non ſemel arrident, ſubridéntque ma-
tronis. Imòô, ſi adſint Cleopatræ, ipſimet Cato-
nes degenerant in Antonios. Horremus ſuas &
neis & pientiſſimis & pugnaciſſimis Ducibus

non deeſle Didones; David es! Cave, ne tibi Lingue
Abigeil implicetur. Vide autem, ut Propheta aα,

in populo, quem anteà blaſphemum, furacem,
fornicarium, ſacrilegum pronuntiaverat, pol-
luti, viſo Numine, ſe labii cumprimis eſſe con-
queratur. In medio populi polluta labia habentis
ego habito. Quaſi exertâ icelerum radice, eam
præ cæteris criminibus defleat. Et certè, ſi u-
num ſaneſcat Os, nullum non membrum con-
valeſcet.

DOMINICA IV.
QUADRAGESMA.
Accepit ergo Jeſus panes, & cùm gra-

tias egiſſet, diſtiibuit diſeumbentibus.
Joan. 6. 11.

. Ordeaceis panibus non tam paſcitur, , ¼

quàm eruditur ad temperantiam ſtrata in
monte Mortalitas. In illa ſiquidem Continen-
liæ

die
pir Ut
minmnte⸗ eype
Jun
ara
lem
deo
„m. Va,
en
mit Ae
eimi ſionl
uma jci
Cer
i
aem
colon
ſcen⸗
ſed
let
e
Quun
Vorat
ero⸗
lelig
ia i
5.0
ſeren
teen.
lcer
Tum
ern
mE
pome
certe
mun
der,
ſabi
1UN
nd Detr,
I
oon
u
io,
lenn Deri
atin
lora
Ginn
Eeon
luni
Culnt
weri
buln
mik
gii,

g
R
W.5
U

aul
iſe u
NI
e Ilt
de
E
N
Len

ſibe

—

Diſſertat. ſuper Evang. Quadrag. 6

te tiæ Academia pro Præceptore Hordeum tot,
Teniatio- ut ità dixerim 3 codices explicat, quot panes
o. n to,. eNPoOnit. Ibi homines, dum eſcæ vilitate Jumen-
t iifcatio tis exæ quantur, Jumenta eſſe dedocentur. Nam,
, corporiseſt. ſi Pecori convivas, non vives Pecus. Tum enim
hin Jumentis inſipientibus vitæ ſtoliditate non com-
Wti paramur, ſi auſteritate victus Jumentis compa-
Ai. remur. Quis enim hominum luxurietur in Hor-
aN.. deo? Vel Prodigus, ut Suûm efle cœpit convi-

nns gejunium. Va, Epicuri de grege Porcus eſſe deſit, in Au-
le reum innocemtiæ ſæculum glande reformatus.
Renovatio, Adeò annonæ F rugalitas compeſcendis perpeſ-
& Pæni ſionibus animi, quaſi habena homini à Deo in-
“ sentis ven6, icitur. Miror autem in Monte, non Capreis,
ut lgus ſaginari, ſed Piſcibus refici
le Cerviſque vulgus ſaginari, ſed Piſcibus refici.
“R Joan.6.11. Similiter & ex Piſcibus, quantiim volebant. Inve-
W huntur Maris accolæ, quaſi ducturi Pœnitentiæ
coloniam in Scopuhlis. Suſpicor novam de Jona
ſcenam à Chriſto inſtrui, darique fabulam,
liinn ſed ſanctiorem. Ut enim ſuæ quivis Ninives in-
i terioris ſit Jonas, non exorbetur à Piſce, ſed
n Piſcem, quem Dominus præparavit, exorber.
Etn Quamvis enim à Deo transfuga ſis, tam eris,
un vorato Pilce, Jonas in monte, quam fuit Jonas
al devoratus à Ceto molliendæ urbi Propheta
taße deſignatus. Etenim unl Piſces procellis innatant:
enpl⸗ ità is docemur carnis tempeſtatibus non demer-
ift gi. Convivii ergo tum hieroglyphicis, tum tem-
unch perantià comrà Scelerum inſtruimur intempe-
en riem. Nam ubi hordeo vivitur, ſi vivere vix
nüli licet, libeat fornicari? Videamus ergo, ut ſcele-
iſuſ rum proluvies & ventre ſcaturiat, quem ſi tem-
peramtid edomueris, non Hydram modèò crimi-
N en num excidiſti, ſed vitæ arborem, innocentiæque

in pomarium conſeviſti. Comediſti? Corruiſti, aut

ſteur certè corrues. Nilus ſiquidem ſcelerum om-
n e⸗ nmium Menſam, quaſi Ethiopiam ſuam ha-
nond bet, undè non procurrat ſolùm, ſed etiam faciat,
uiee ſtabiliaâtque Ægyptum. An non in Ægyptum
un do⸗ tum verſa eſt Palæſtina, cùm David in ſinum
gin: §. David. Bethſabeæ, quaſi non fabuloſus Phaethon à ſum-
n, N mo continentiæ, & meditationis ſuæ Coælo irruit
lbinn Tenmatio-. Proturbatus? Ibi quoque Uriæ ſanguine flumi-
e Banen na rubuere. Et undè in Davidem Libidinis elu-
1altr vio, niſi & Patina & Calice? Accidit, ut ſurgeret
lat 2. Reg. 1I. David de ſtrato ſuo poſt meridiem, & deambula-
Drchr 2. ret in ſolario domus regiæ, viditque Mulierem. Non
1r ſihr hora modéò ſuſpicionem facit epularum, ſed ac-
gkus clinatio quoque Ducis in meridie. Non enim
DR decubujſſet ſub meridiem ſobrius Princeps, niſi
4, largioribus (hoc mihi indulgeat lector) ſeſe po-
eoe⸗ culis ingurgitaſſet. Decoquendis dapibus tum po-
jlan meridianus ſomnus, tum poſt ſomnum dearm-
DWKj bulatio inſtituebantur. At quàm ſanctiùs dor-
3Ne miiſſe, quàm vigilaſſe David deprehenditur,
n r qui, cùm evigilaſſet, dormivit cum Bethiabea.
un An Adæ conſopito Davidem ſemiſomnem con-
jungemus: quandoquidem, ut evigilat, ſuam
ipſe quoque Evam habet, à qua mori docea-

tur. Sed ſævior Davidis Eva, quàm Adæ: nam
illa mori virum edocuit, hæc virum docuit ju-
6. gulare. Id verò videri mirum non debet, quando
todeſia Eva jejuno emerſit ex Adamo, Davidi ſaturo
negleéta. hælerat Bethſabea. Poſt meridiem ſpatiabatur in
Xiſto. Infelix ſia dium, cujus emenſi bravium A-

Tbidem. dulterium eſt. Viditque Mulierem ſe lavantem. Do-
. lebas à me Davidem Phatonti exæquatum, pu-
M debâtque comparationi ſanè deterrimæ ² Age:
Nonne Oculus Sol animi, frontiſque eſt? Ergo
geminos quòd malè David flexerit, egeritque So-
Nenu k's, arſit primum, tum in lavacrum cecidit Beth-

ſabeæ, Phaëtonti eo tantùm diſſimilis, quòd ille
Eihicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

Lucis ambitu, hic voto Fœmuinzæ intercidit, ſed
in meridie. Ille porrò Succinum edidit occaſu ſuo:
hic in ſulphure merſus eſt Laſciviæ. Dices, non
epulis, ſed reſpectui dandam Prophetæ intem-
perantiam. Vidit, & periit. Quis enim Muherem
aſpexit impun?? Quis? David, qui modéô uri- 1 Reg 18.
tur. Porrò cuùm reverteretur, perouſo Philaſthæo, 6.
David, & ferret caput ejus in Jeruſalem, egreſſæ
ſunt mulieres de univerſis urbibus Iſrasl, cantantes,
chorſque ducentes in occurſum uil Regis Et præ-
cinebant mulieres ludentes, atqué dicentes, Pereuſſt
Sauil mille, & David decem millia. Iratus eſt au-
tem Saiil nimis. An non ſolicitandæ laſciviæ com-
poſita, inſtructâque hic phalanx? Cohors Fœ-
minarum, quæ, cùm Regi ocurrerent Trium-
phanti, non modò elegantiores delectæ, ſed or-
natæ, comptæque proceſſere. Adde pſaltrias aut
non invenuſtas eſſe ſolere, aut pulchritudinem,
ſi eà careant, ſibi mangonio facere. Luſere por-
r, & ſupplauſere Davidi. Nec tamen arſit.
Ergo ſi Pudicitiam & ſervat in triumpho, &
profligat in ſolario, non Sirenibus debet naufra-
gium ſuum, ſed Calicibus. Et plures enim in es e⸗
triumpho evaſit Foœminas, & comptiores. Ter- moriæ Ien.
rebatur, inquies, Goliæ capite, quod ferebar. zationum
Qui enim laſciviret in funere? Deſolatorios ſi- Temediurm
quidem Luxuriæ carbones non ſerves cinere, ſed
offoces. Ergo cæſus à Davide Gigas pro Da-
vide pugnabat; & , quaſi Gorgonis caput,
Goliæ cervix geſtantem ſeſe Javenem Libidi-
ni ſaxeum effecerat. Nam qui ſuperſtes Arcam
blaſphemiis impugnaverat, Pudoris Lilium ſilen-
tio funebri tuebatur. Militabat Victori ſuo abſci-
ſus Gigas, pellebatque à Triumphante Ama-
zonas, ſed mammatas; ideôque Amazonibus
ſæviores, quòd non ſolum cum Uberibus de-
certarent, ſed Uberibus tantum cum Adoleſcen-
te confligerent. Qun, ut lapides de torrente ſu-
ſtulit, quibus Gigantem debellaret, ità in lactis
profluente, quod ubera extillarant, ad ſaxa, ſco-
puléſque fuiſſet alliſus, ni Abſiinentiæ ligno
eos feliciter tranſmitteret. Ergo ibi non ſatur
Laſciviam Puellarum tranſiit impollutus: hic
uno in Fœminæ fonte tantus Innocentiæ Sol co-
gnovit occaſum ſuum. Pomeridianus enim aſpe-
Ctus tantùm veneni haurit ex epulis, ut, ſi Ma-
tronam viderit, ardeat vel in aqua. Dices di-
vinare id loci me, incertumque eſſe, an moœ-
chatus proptereà ſit Prophera, quòd pleni ſarci-
nà ventris degravatus in tantulo mulieris Nym-
pheo naufragium fecerit vel tantus Navarchus,
vel Navis tanta. Divinaverim ego in Davidis ca-
taſtrophe non jejunum ad Bethſabeam Regem
irruiſſe: Paulus non divinat, ſed facta perſcribit
Iſraelis. Sedit populus manducare, & bibere, & ſur- z. Cor. 10.
rexerunt ludere. Nulla hic conjectura. Verbi am- 7.
biguitas nulla. En in Silo ingluviem Libidini
fœderatam. Nam, antequàm dormiiſſe ferantur
Ophni & Phinees cum ſcortis ante Arcam la-
trocinatus palam puer inducitur, ut Sacrificii
adipem in Adukerii delicias converteret. Dæ mihi
carnem, coquam Sacerdoti. Habebat Juſeinulzm
tridentem in manu ſua, & mittebat eam in lebe-
tem. Heli auem audivit omnia, quæ faciehant Fi-
lü ſui: & quomodò dormiebant cum mulieribus,
quæ obſervabant ad oſtium tabernaculi. Habebat
inquit, fuſcinulam tridentem in manu ſua. No-
vus hic ſanè Neptunus, qui Ollam pro Mari na-
ctus. Carnem quis eum neget tridente extra-
xiſle de cacabo, ſi Venus cœnam conſequitur
Sacerdotis ² Ubi Tridentem inaudieram „ in-
dè non abeſſe Nereidas ſuſpicabar, à quibus
F. 2 He-

1. Reg. 2.
15. .

Heli Filii,

64.

Hebræi Levitæ demutarentur in Tritonéſne di-
cam, an verò in Proteos? Ert videri Protei poſſent,
modô ad aras perlitantes, modòô lurcones in ga-
neis: modo victimis addicti, mode ſcortis im-
plicati: niſi una eos in flagitis conſtantia ſaxeos
reddidiſſet. Verùm ſcelerum proluvies, quâ Ogh-
ni & Phinees palam in Tabernaculo obruun-
tur, & Numinis Sacerdotes, & Veneris Ho-
ſtiæ, unà & coqui Ollà profunditur. Exclamare
bic quoque licet, Mors in Olla. Sed non id
venenum inſperſione farinulæ mitiges, quod ſo-
là effuſione caldarii wedicaveris. Mira planè na-
tura ollulæ, eæ qua cùm Scelus haurias, ſi eam
dehaurias, Continentiam hauries, ſi effuderis.
Subversa enim illecebrâ, ſcelus evertitur, quod
adoleſcit in patina, & jejunio conſeneſcit. Ideò
Judas roganti Thamari, quid ad ſe tranſmiſſurus
Gan. 8.7. eſlet pro concubitu, dixit: Mittam tibi hœdum de
gregibus. Sciebat enim nihil fore Veneri gratius,
quàm ingluviem. Miror proptereà tam hebe-
tem fuiſſe Poëſim, ut avidiſſimam viſceratio-
num Venerem è& mari fingeret emerſiſſe, cùm
nihil æquè illa faſtidiat ut Piſcium contuber-
nium. Erravi. Nam nihil confingi à Poëtis ſa-
pientius potuit, quàm natam abdomini Scyllam
à Piſcibus abſceſſiſſe, quos illa exhorret ut
monſtra. Et quod mirere, nocentiorem ſibi Ve-
nus minutulum expavet piſcem, quaàm gran-
diorem. Gravior ſiquidem illi eſt Lacuſtris Sar-
da, quam Acipenſer, aut Mullus trilibris. Adeoô
fozderata Libidini Ingluvies, eam & accefſſu
animat, & receſſu exanimat. Neſcio an Sodo-
mitarum animadverteris Ingluvie potiſſimum
exarſiſſe Incontinentiam. Subierant palàm Ur-
bem Angeli duo fronte, animéôque cœleſtes. Et
tamen Sodomitarum nemo illos aut ſolicitavit,
aut ſeduxit, aut oppreſſit. Inviolatà & innocen-
tià & pulchritudine, à Loto domum deducti
ſunt advenæ. Quis non miretur in tanto incen-
dio obſcœnitatis viguiſſe Lilia duo, ne quidem
flammæ ſulphure afflata? Paucis poſt horis, Viri,
Gen.19.4. jn quit, civitatis vallaverunt domum illius à puero
eſque ad ſenem : & divxerunt ei: Ubi ſunt viri, qui in-
troierunt ad te? Educ illos huc, ut cognoſcamus eos.
Vimque faciebant Lot vehementiſſime: jämque
prope erat, ut effringerent fores. Quis non horreat
petulantiam, violentiam, atque libidinem impu-
rorum! Urbs tota, nulli hoſpiti reverentià,
domum unam obvallat, ne duum ſit tuta domi
pudicitia vel noctem unam! Mare influit in ſta-
gnum. A puero, inquit, uſque ad ſenem. Nec
morte Senectus compeſcitur à flagitio, nec Pue-
ritia ad facinus eſt impubes. Quod ſulphur id
eſt, quod & in ſenum nive ardere poteſt, &
ASLE in lacte puerorum? Porrô in mari unus tantùm
excepi,An. hauriendo Jonæ à Deo Cetus deſtinatur: hic
geli. vorandis binis advenis Phocæz „ & Balænæ,
& Orcæ, & Delphines innumeri confluxere.
Adeò truculentior, ſæviérque Oceano Libi-
do eſt, quæ, ut geminos Agnos diſcerpat, tot
Monſtra in aciem educit. At cur tam lenta ad
flagitium Sodomitarum Libido fuit, ut quos
non attigerat ſubeuntes, eos ituros cubitum in-
feſtaret? Tamne patiens Laſcivia eſt, quæ tamen,
lbid. ut erumpit, irrumpit ! Prius autem quàm irent
Gutag danr. zubitum viri civitatis vallaverunt domum. Nimi-
aes, rum incœnata Sodomitarum Petulantia frœ-
nari potuir, quamvis Nitore Angelico pro-
ritaretur. Videre Juvenes, nec oppreſſere. At
epulis ità deflagravit Libido, ut non Advenis,
. non Angelis, non Heroibus parcerer, nec pre-
Tbid, 3. cibus fracta, nec portentis. Ingreſsiſue do-

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

lon magna, MWater fornicationum & abominatio-

mum illius, ſecit conptvium, & coxit azima, & e
comederunt. Poſt cœnam, dato flagitii ſigno, 5 1
undique ad injuriam accurrittur Advenarum. 4 erra
Potuiſſet Sodomiticus quoque ignis duo Li- borm
lha non amburere, ſi eſcæ pabulum ſubſtra- u
xiſſet. Adeò vim ſuam non Perulantiæ ſuæ Li- c
bido debet, ſed Ganeæ. Ubi enim ſine Bac- n
cho Venus debaccherur, ſi incœnata Sodomis
videt Angelos, nec deperit? Plus Ceres me- ier
tuenda Pudori eſt, quàm Venus. Ideéôque &
hujus rheda Cycnis deducitur, & illius plau- c
ſtrum Draconibus trahitur: tam eſt, Antiqui- 8 .
tatis quoque calculo, Crapula ſceleſfior, quam u
Libido. Quid enim à Cycno metuas? Quidve i
à Dracone non metuas? Venenum diffundunt o
quaquà incedunt jugales Cereris, quæ vel Or- ie
cum in Libidinem concitare potuit ſui fœtus il- cn⸗
lecebrà. Quòd ſi Gehennæ laſcivire ſub Cere- dn

re libuit, direptâà Proſerpind: putas reluctatu- .
ros Libidini demerſos calicibus Ganymedes? G

Initum à Bahtaſare quùm lego convivium, aſſe- n⸗
diſſe Regi video uxores & pellices. Biberunt in Dan. 5. 5. tppoe⸗
eis Rex & optimates ejus, uxores & concubinæ il- 4 li,
lius. Hæ ſunt vini Nereides, & hujus pelagi hi klen⸗
Tritones. Miratus ſanè eſſem, ſi pellex abfuiſſer Pum
à cyatho. Rides! Rideo, inquis, quòd tu unam umo
Ebrioſo Laſciviam objicias, quem tantis obno- ſins
xium ſceleribus Divinitas deprehendit, ut regno, len i
vitaque mulatum Perſis dediderit. Subrideo hic hn
ego quoque Cenſori meo, qui cùm unam abeſſe . m
velles à Crapula Libidinem, mixtim illi, & ag- n,
minatim hærere confirmas ſcelera univerſa. Id, uun
niſi fallor, Joanni patuit, dum illi obequitare vi- an
ſa Babylon eſt, efferatiſſimæ inſidens hydræ, de- aier
nis inſtructæ cornibus, & ſeptem capitum præ- ſine
feraci. Hæc corruptura ſceleribus regna & ſua 1.
ſpecu prorupir. Et vidi mulierem ſuper beſtiam 4 oere aun
coccineam, plenam nominibus blaſphemiæ, haben- MDP s
tem capita ſeptem, & cornua decem. Si monſtro, Pain
ſcopéque Foœminæ conſentit apparatus, nihil ex ur,
armamentariis vitiorum non extrahetur, ut Ba- ſecle
bylon muniatur ad facinus. Ergo hinc faces, And
floréſque libidinis oſtentabit; indè chlamydes, co- ed⸗
ronâſque ſuperbiæ proferet: dextrâ pharetras fu- len
roris ſuſpendet: ſiniſtrà pyxides appendet, to- en,1. Mels
xicâque invidentiæ. Papavera metet, ut tor-
porem ſerat in animis: toros, theatrâque reclu- 451
det, ut effœminet corpora. Hinc tibis mollie- abij
tur, indè cornibus efferabitur. Denique ad ra- tum!
pinas, ad cædes, ad ſtupra, ad veneficia,
ad perjuria, ad ſortilegia concitatura Babylon lfla

vulgus pariter & Principes, aggeret in unam tim,
convoluta ſarcinam ſuper hydram venena, fla- ma

bella, cervicalia, tela, torques, idola, & fecem 1 R
reliquam inquinationis ac criminis. Quin nul- luri
la in monſtro ſarcina, præter Foœminam graſ- HN.)
ſaturam. Ea porrô nec facibus, nec jaculis, nec 6 du
flabellis, nec pyxidibus communitur. Ergo quâ as Non
ratione imperia corrumpet & fœmina, & iner- K. r,
mis? Und, quam præfert, Paterd. Et mulier Apoe. 17. Lhr
erat circundata coccino, & margaritis, habens Po- do!
culum aureum in manu ſuz plenum abomina- ſeal
tione, & immunditia. En undè icelerum proluvies er
eſt profluxura ad everſionem, excidionémque er
regnorum. Calix tantæ ſtragi ſat eſt, cui non ſeb⸗
forent pares flagitiorum Acies univerſæ. Vi- lci
des, opinor, quid Babylon ſerendis flagitiis dele- dun
gerit. Munitur Poculo: & eo nihil non corrup- D
tum &ſe iri confidit. Correpto ſiquidem Cyatho A Pele
in ſua fronte ſtragis ſuæ chara Reres incadit. Et in ſbid. . H ſ
FKronte ejus nomen ſeriptum, Myſterium: Baby- ſn

numm

n f.
R
Ueh
liei.
dc
n
U
n
n
1N
Ee
el
inent
ec⸗
npe⸗
1n
1
inn
Mr
uln,
Ztile
t,uk⸗
le
Nere
enl
a, .
un
4
e teh⸗
e
Tole⸗
An⸗
ekca,
Plr
ia W
Enn,K
Eben
in
N
li,K
ir
1 ie M
. 41
hen 1
Aunte
le

l⸗ 1
6
1 ctuß⸗
in
0 unf
mnn,

4

MW

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag.

num terræ. Naſcituris & Babylone Portentis unus
pro Lucina Calix obſtetricatur. Is ſi libetur, ni-
hil non lIibet. Inebriati ſunt, inquit, qui habitant
terram de vino proſtitutionis ejus. Tum Mater
abominationum renuntiatur, quum inſtructa Po-
culo Babylon Hydram inſidet. Trahuntur ſi-
quidem effuſione Calicis in abrupta populi: &,
cum demergendis Ægyptüs totus in eos ſinus
Erythræus convolvatur, in uno Babylonis Ca-
lice Nationes univerſæ naufragantur. Adeò quæ-
vis illecebræ guttula pro Mari eſt, tum defun-
dendis ex ſe ſceleribus, tum abſorbendis in ſe-
ſe, rapiendiſque nationibus. Quid Idololatriâ
inquinatius? Idolum abliguritur in Patina. At
Num. 25.: li comederunt, & adoraverunt Deos earum. Ab-
2. debatur in coturnice Simulacrum, & , cùm ſe
crederent epulari, litare docebantur. Non evola-
re ab alite, ſed procumbere inſtituebantur, nacti
ſaxum in pluma. Comederunt, & adoraverunt.
Quid fœdius cæde fratris ſub hoſpitii fide? In
epulo peragitur, trucidato juſſu Abſalonis Am-
2. Reg. 13. none. Cùm temulentus fuerit Amnon, & dixero
28. vobis, Percutite eum, Nolite timere. Ibi idolum
& patina: hic fratricidia in calicibus fluitant. Ibi
ſazum mirabamur in pluma concreviſle: hic fer-
rum obduruit in muſto, & mors regnat in myr-
rhinis. Quid rursus obſcœnius, quàâm Regis fi-
liam iniri à fratre ſuo? Tantùm flagitii emerſit
& Pulte, ſtuprum ab Amnone paſsâ Thamare,
dum languenti miniſtrat. Cumque obtuliſſet ei ci-
bum, apprehendit eam, & ait: Veni cuba mecum,
Soror mea. Itane? Soror, & cubet! An tu novus
in culcitra Jupiter, qui poſſis ad Thamarem
dicere, Et Soror, & Conjux? Si ità eſt, à Jove
fulmen non aberit. Ideôque non mirum erit,
ſi, qui audacià Deos invehis Hieroſolymam,
eorum quoque repares ſcenas, tragicè moritu-
rus inter epulas diriores Thyeſteis. Ergo inter
Patinas & Soror comprimitur, & Frater Cædi-
tur, & Lapis adoratur. Non ergo mirum, ſi,
ſpectante Jeremiàâ, ſtrages omnes ex Olla pro-
fundantur: cùm indè manare ſupplicia in morta-
les deceat, undè ſcelera diffluxere. Ingluvie ſce-
lera conſeruntur? flagella quoque ingluvie de-
Jerem. I. Metantur. Ollam ſuccenſam ego video, & faciem
13. ejus à facie Aquilonis. Et dixit Dominus ad me-
Ab Aquilone pandetur omne malum ſuper omnes
habitatores terræ. Uno è lebete & cCrapula ſcele-
rum fecem exgurgitat, & ſeveritas eluviem hau-
rit tormentorum. Et ſanè quid ab ingluvie tutum!
Influxerat Evangelii beneficio Jordanis in Tibe-
rim, Paulique verbis nova ſubter Urbem Ro-
ma ſurrexerâtne dicam, an latebat? Defoſſa cer-
tèe Roma, erectâ collibus Româ, & anguſtior
illuvie, & ipsâ ſublimior, celſiorque depreſſio-
§. Paulus ne. Nam quô altior extima Roma, eò Mani-
Nms. bus propior: quò verò ſubterranea videbatur

Tbid. 2.

Tpid. ar.

,.
Perſecuiio Roma depreſſior, eò erat Cœlo, Aſftriſque vici-

nior. Quæ patebat in Sole Roma, caligabat in te-
nebris, umbraâque mortis. Erat veròô in luce Urbs,
imòô lux erat in Domino, quæ deliteſcebat in
ſpecubus. Et miro modo, qui Chriſti ſpiritu re-
vixere Romani, ſpecubus condebantur: qui

ut ilis.

verò perierant, expiraverântque Juſtitiæ, pro-

ſiabant in Sole. Sed in ſepulchro quicunque
luci ſubducebantur, & Chriſto Sole gaude-
bant , & immortalitatem geſtabant in ſinu.
Hos tamen pro Fide conſepultos ſub Ovium
Rom. 16, pelle Lupi concerpebant. Per dulces ſermones
Xe. ſeducunt Corda, inquir, innocentium. Rogo au-
tem vos Fratres, ut obſervetis eos, & declinate
Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

—

6 5

ab illis. Ergo in tanto horrore vitæ, morumque Dadai
nitore Seductores adeſſe poterant, qui corruin- gue.
perent innocentiam? Et quinam à corruptio- Sr-
ne ſecuri ſunt, ſi pro Chriſio & in Chriſio ſe- 3 ſeze⸗
pulti à Vermibus arroduntur? Quis verò aut iig neceſſa-
tam audax, aut tam profligati Pudoris extitit, ia.
qui Martyrii Candidatos non Purpura conve pehzeio e-
ſtiret, ſed Candore ſpoliaret, in ipſo triumphi tiam opti-
veſtibulo? Veneficos, aut adulteros, aut furaces, a irie
. . . malts.
aut ad minimum blaſphemos eos eſſe cenſuiſſem,
niſi me Paulus admoneret, gutturis fuiſſe ſer- Superior
vitia: & ſeductorum agmen ad lanienam Chriſtia- inetgilz,.
ni gregis & ganea prorupiſſe. Hujuſeemodi enim, quegliſcit.,
inquit Paulus, Chriſto Domino noſtro non ſer- Ibidem.

viunt, ſed ſuo ventri. En ſervile in ſpeluncis bel- Paupertas

lum quâvis pugna immanius! Quæ ſiquidem non læ ſa.
ceſſere corda Cæſarianis lictoribus, & præfectis,
ea mediaſtinis intemperantiæ, gulæque lixis ſuc-
cumbebant. Id porrè miramur Romæ conti-
giſſe ſub Paulo clanculum, quod palam Hiero-
ſolymis evenit, ſpectantibus, & indignantibus
Apoſtolis univerſis? In diebus iüllis ereſcente numero à ct. 6. 1.
diſeipulorum, factum eſt murmur Græcorum. Ven-
tris mugitus is erat per eos dies, quos fuſus Apo-
ſtolorum Hieroſolymis ſanguis conſignarat, qui-
bus denuntiaverant inter Vulnera Scribæ, ne lo- .
querentur in nomine JE&U. Natabant fora, com-
Ppitâque ſanguine. Attamen cauſam in tanto E-
vangehi juſtitio agebat ſuam ingluvies, auſâque
eſt ſuadere Apoſtolis, ut, remiſsà aliquantulùm
fidei evulgatione, fierent non Scripturarum tan-
tùm præcones, ſed Eſcarum, quoque promi,
menſatümque ſiructores. Ut proptereà ſubje-
cerit Lucas: Convocantes autem duodecim mul- Ac. 6. 2.
titudinem diſeipulorum, dixerunt: Non eſt æ-
quum nos derelinquere verbum Dei, & miniſtrare
menſis. Potuitne poſtulari ab Apoſtolis aliquid
audacius, quàâm ut, vel ſpreto, vel dilato tan-
tiſper Evangelio, diſpenſandis ſportulis diſtine-
rentur? Ergo diſpungatur Davidis vaticinium: Iz.
omnem terram exivit ſonus eorum: & in fines orbis ſal: 18. 4,
terræ verba eorum. Supprimatur edictum Domini
imperantis: Euntes in Mundum univerſum, Pic Mare. 38,
dicate Evangelium omni creaturæ. Er quare aut 175.
Prophetiæ evacuabuntur, aut ſcita Chriſli negh-
gentur, aut Mundi reparatio ſpernetur? Sed pro-
bi aliqui Chriſtiani optarunt Dei Verbum Eſ-
carum Diſtributioni ſœdè conjungi. Quia petiores
curæ Hieroſolymis Apoſtolos morabuntur. Ar
aliquod agi poteſt, conficique negotium par ani-
mis initiandis? Num præponi aliquid debet im-
perio Chriſti? Poteſt, debétque & Animarum
penè negligi ſalus, & Chriſti ſi non ſperni, tem-
perari profectò præceptum. Cur? Quia his Gu-
la & præſcriptis, & curis interceſſit. Æquius vi-
ſum eſt diſcipulis, adeſſe menſis Apoſiolos ,
quàm altari. Quid enim eſt traduci ad Chri-
ſtum Urbes ac Nationes, ſi minas Viduarum
noſtrarum ſapidæ, fartæque ſunt patinæ ? Proh
ſolicitos nimium gutturis nonnullos Chriſliano-
rum? Si auditi ab Apoſtolis fiifſent in ſua ex-
poſtulatione Diſcipuli, Apoſtolos Mundus non
audiviſſet. Vix abfuit, quin diſcus procurrenti
in Mundum Evangelio tanquàmn agger oppone-
retur: perierat pené genus hominutm univerfſurtt
in Olla, niſi Petrus intrepidè Diſcipulorum Li-
bellos concerpſiſſet, edixiſſétque anteſferendam
Græcorurmm menſis reparationem, vitâmque mor-
talium. Quòd ſi iſthæc ſerit in Diſcipulis Ga-
la portenta doctriræ; vülkque Pateris Evange-=
lium ſociari: quod proſeret in ganeonibus opi-
nionum, dogmetümque Zizanium, imò veroô

. F 232 Aconi-

A R. 4. 46.

66

Aconitum, & ſi quid dirius ahenis ſuis Medea
defudit quùm graſſaretur. Porrò Eccleſiæ Neo-
phyti, aliàs optimi, non tot damna præviderant,
i Apoſtoli deprimerentur ad ſportulas, quas
diſpenſare quidem cupierunt, non tamen omiſsâ
Evangelii publicatione ideéôque excuſanda eorum
Mens non mala, quamvis nimis de ferculis an-
zia. Qui verò à Salomone inducuntur Ganeo-
Prov. 23. nes, quàm improbi! Audi. Cui væ? Cujus pa-
29. tri væ? ecui rixæ? cui foveæ “ cui ſine cauſa vul-
nera? Nönne bis, qui commorantur in vino, &
Rudent calicibus epotandis?* Non tot cæderentur
Ebrioſi à Deo plagis, niſi criminibus forent ob-
noxii & immanibus, & innumeris. Ganeonum
id eſſe dices, non Equitum. Quis enim Patri-
ciorum hauriendis calicibus pernoctat? Antonius
Romæ: Amnon Hieroſolymis: Suſis Aſſuerus:
Babylone Baltaſar: abſit ut dicam, Noëmus in
Mundo, quamvis jaceat deriſus à Filio. An his
pudet Equeſtris viros Ordinis exæquari? Verùm
à calicibus temperet Intemperantia, num caſtior
proptereà futura eſt, aut innocentior? Nuſquam
in Geneſi legimus vinum Eſaü bibiſſe. Edu-
lio ille tamen lentis excidit Principatu. Non vi-
no, ſed pomo præfocatus eſt Adam. Et vir Dei à
Leone diſcerptus eſt, quamvis aquà récreatus non
vino, quòd menſæ Senis aſſediſſet. Nec vinum
populus Iſraelis, ſed aquam expetierat cum ſolo
Numzr. F. Pane: & illicôò trucidatus eſt. Deeſt panis, non
ſunt aquæ. Quamobrem miſit Dominus in populum
ignitos ſerpentes. Satan denique, dum moliretur,
in ſui adorationem JESUM inflectere, orſus
eſt pugnam à pane. Non pullos conficiendos,
non dehbandum nectar, non vinum Chriſto
exhauriendum obtulit: ratus ad Idololatriam ſat
eſſe Panem, ſi eo tunc JESUS jejunans ad
illecebram veſceretur. Dic ut lapides iſti pa-
nes fant. Haberi proptereà non debet iniolens,
ſi, libato à Jonatha melle, oraculum Numinis
conticuit: datiſque ſortibus damnetur Adoleſ-
cens. Nam nihil tam leve in ingluvie eſt, quod
1. Reg. u. incommoda parere non poſſit graviſſima. Et con-
37. Juluit Naul Dominum, dicens: Num perſequar
Philiſthiim? Et non reſpondit ei in die illa. Vi-
dete per quem acciderit peccatum hoo hodiè. Et

Matth. 4 3.

captus eſt Jonathas. Indica mihi quid feceris. Gu-

ſtans guſtavi paululim mellis. Morte morieris, Jo-
natha. Par Jonathas Achano eſt. Tam is Melle
victricem Iſraëlis laurum oppreſſit, quàm ille
eam Auri Regulà, tanquam ferreâ Securi abſci-
derat. Uterque victoriæ obſtitit, ille Anathe-
mate, hic illecebrà. Hebertatæ ſtillicidio mel-
lis haſtæ omnes relanguerant, & tanquàm in-
terpoſito inter profugos, victoréſque profluen-
te, guttulà und à captivandis Philiſthæis popu-
lus arcebatur. Jejunio, contrà, nihil non ac-
tum aut à Judith in Afſyrios: aut ab Eſiher in
Amanum: aut à Samſone in Philiſthüm: aut
contrà Satanam à Chriſto. Num Gentilium
abeſſe me jubes compotationibus, & ſy mbolis?
Trahor ad epulas: an Senatori repugnem invi-
tanti? Obluctare, penè dixerim, Divinitati, ſi
ejus te nomine ad Calices provocet vel Prophe-
tta. Verbum, quod factum eſt ad Jeremiam à
Jer. 35. 1. Domino in diebis Joacim, dicens: Vade ad domum
Rechabitarum, & dabis eis bibere Vinum. Et poſui
coràm Filiis domus Rechabitarum ſoyphos plenos vi-
no. Qui reſponderunt, Non bibemus. Proptered
bac dicit Dominus exercituum Deus Iſrazel, Non
deficiet vir de ſtirpe Jonadab Filii Recbab ſtans in
conſpectu meo cunctis diebus. Porrô ſi ſcyphi reji-
ciendi tum quoque ſunt, cùm Dei juflu nobis

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

Jeremias propinat, an Holophernis admittenda

ſit invitatio, addubitas? Si deliberas, non te pro-

fectò ſcelerum pœnitet, quorum radicem non
excindis. Non ità cenſuere Ninivitæ, qui ſcatu-
riginem criminum obſtructuri, unam dunta-
Xat ingluviem repreſſere. Ex ore Regis & Prin- Jon.3.7.
cipum ejus: Homines, & jumenta, & boves, &
pecora non guſtent quidquam, nec paſcantur, &
aquam non bibant. Et condertatur vir à via ſua
mala, & ab iniquitate, quæ eſt in manibus eorum.
Sublatis menſis, morum quoque reparatio ſuade-
tur. Nos verò Pœnitentiam lautiis excipimus; &
ſperamus corrigi ſimul poſſe, & ſaginari. Deus
certè, ut Aſſyrium Regem à ſuo tumore com-
peſceret, unum illi & exilium à Satrapis, &
eſum olerum imperavit. Cum beſtiis & feris erit Dan. 4,29,
habitatio tua: fœnum quaſi bos comedes. Donec
Neias, quòd dominetur Excelſus. Una erudiendo
Nabuchodonoſori inducitur Abſtinentia: qu in-
ſtitutus ità eſt, ut de blaſphemo Vates evaſerit.
Puded verô ſociari bubus, & avelli à Satra-
pis Principem, ut Arcanis Theologiæ imbuatur. Polipci,
Quaſi hauriendæ ſcientiæ Domini aprior ſis, ſi
pecudi jungare in compaſcuis, quàm ſi auhicis
ſtiperis in regia. Adeò obtuſiores veræ percipien-
dæ doctrinæ nonnunquàm Satrapæ ſunt, quaàm
Jumenta. Quid, quòd indicto Ninivitis jeju- Eximpla
nio, vir tantùm converti jubetur à via ſua: qua- majorum
ſi aut potiſſimum peccent, aut ſi non peccent,
nulla non ſit futura & Fœminis honeſtiſſima. Si Puie
ergo Laſcivire mulieres ſpectes in Urbe, ſcito
viros à Pudicitia exerraſſe. Quid verò pariat Filorum
Abſtinentia ex Angelo diſce, cujus de naſcituro educatio-
Joanne vox ea fuit: Vinum, & ſiceram non bibett.
& Ipiritu Sancto replebitur adbuc ex utero Matris Mrimo
Juæ: & multos Filiorum Iſraël convertet ad Domi-
num Deum ipſorum. Si non bibet, non modò vi-
vet, ſed cæteros à cœno traducet ad Deum. Nam
Gulæ hoſtis, hoſpes illicò Divinitatis eſt. Non
bibet, & Spiritu Sancto replebitur. Hæc quoque
Columba non niſi in exiccato corde conſidit,
alluvionem non vini modò, ſed aquæ quoque
pertæſa.

FERIA SECUNDA
DO MINIC £ IV.

Et cùm feciſſet quaſi flagellum de D
culis, omnes ejecit de Templo. Joan.
2. 15.

A rugit, atque graſſatur „ non modòèͤ Correltio⸗
territis, ſed conſternatis quoque Lupis, ac de
profligatis. Adeò, qui coràm tondente ſe Praz—
ſide obmutefſcet, contrà Dei hoſtes & declamat, vrecfio
& fulgurat. Id enim propugnamis Legem eſt, ad adbikenda.
ſuas ne quidem mutire plagas, ad Cœli verò, Tem. — 05.
plique injurias impatientiſſimè vociferari. Quod Fen.
ſanè tonitruum cuùm nemo miretur in Chriſto:
plùs ego ſilentium miror, patientiämque cæſo- Superior
rurmn. Nullus & fece illa profanorum minanti, cæ- non Seml-
dentique repugnavit. Et, cum in Coœlo Angeli à a Iegem.
Chriſto deſciverint morituro, ferienti non oblu-
ctantur Domino Inſſiitores. Libet in Templum re-
trahere, quos indèe Chriſtus ejecit: ut, cùm ſuſpe-
xerimus vibices in pullariis & ſilentium, condo-
ceamur, mitiùs ferre Sacerdotum non convi-
cia, ſed verba ſalutis, & pharmaca immortali-
tatis.

„.

tan
vo
har
cut
ſor
lant
l
lun
ger
e
Ml
ono
e.
exer
wo:
“
md. Une
ſe
Sler nudn
ſine
Eelee
nit
ugn
in do
u;
ii, 1
i
entem
cene⸗
MN
hemm
Sbro noln
ce nes
lun
a4) Nd
ue

at

i Mare
Tur
Dng
Un ſer
iin
Pol
fioni
unm
as. in 0
An
imol
Non
ca
fore
og

Ppor

(10.

n
onn

. 9 4
ililin
e N.
AM, Gnt
c,
Chnio
,
. ar. 5 4
pi,e ,
ei /
l⸗
nk-
nlce
c⸗
No.
⸗

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag.

tatis. Duo tantùm in Paradiſo erupere flagitia,
Voluptas, & Reprehenſionis, ſive Cenſuræ Im-
patientia. Nam in jus rapti Conjuges, rogatique
cur pomo Leges poſihabuiſſent: Neuter Cen-
ſuræ acquievit. Et, quod portento par eſt, uaus
tantùm & reis Anguis nec crimen in alium de-
torſit, & inflictam in ſe poœnam ſilentio ſubſi-
gnavit. Neque verò dicas, qui verò Anguis lo-
queretur? Nam garriifſe illum Eva novit; quam
ille deflexit à Lege, ſuæ lenocinio facundiæ.
Mulier, quam dediſti mihi ſociam, dedit mihi de
ligno, & comedi. Quæ reſpondit: Serpens decepit
me. Decepit te; ſed tu virum decepiſti. Ambo
exerraſtis. Sed crimini Tu tantùm patrocinaris
tuo: cùm Serpens patrocinium ſuo ſceleri non
conquirat. O Eden in textrinam perizomatum
Excuſatio. animi, corporiſque converſum. Nec Laſciviæ in
nes frivole, tanta Ccorporum illecebra illuc perrumpere licuit,
cinf-ſti, fueruntque Adam & Eva, etiam poſt epulas &

— 7r

Gen. 3. 12.

difscitier nuditatem, Impolluti. Sed neuter ſuo vitio non

Anatt. Patronus fuit. Unus repertus eſt Draco, qui per-

celleretur à Deo, & ſileret. Adeòͤ quò non per-
rupit Impudentia, irrupit Excuſatio; & quod
Anguis præſtitit, Homo non præſtat. Tam eſt
in convelandis maculis ſuis natura hominum an-
xia; quæ, ut citò corpus ficulneæ foliis advela-
vit, ita delictum nullis non integumentis obvol-
vit, quamvis Serpentem ſpeéctet, & cutim exu-
entem, & ſuo ſceleri vela patrocinii non obdu-
centem. Verùm ab Angue peccare didicimus,
non patere; & quem ſequuti ſumus ad flagi-
Ppenitenia tium Ducem, eum ad retegenda crimina ſequi
infie, & nolumus Præceptorem. Evæ nimirùm Fihi, Fra-
r tio tres haberi volumus Cain; qui Cenſuræ, quam
,,* Fratris, odio peccavit immaniùs. Nam, poſt
cædem, invitatur ad veniam, poſt excuſatum
Gen. 4. 3. Verò facinus, in exilium ablegatur. Ubi eſt Abel,
frater tuus 5 Qui reſpondit, Neſcio. Numquid
cuſtos fratris mei ſum ego? Quas poſt voces cla-
Kain. ware in Cainum cœpit vox Fraterni cruoris.
Tum quoque Deus tonare occoœpit; & quem
blandè cruentum compellaverat, excuſantem ab-
jecit à ſe, dumis, ſpiniique lacerandum. Nunc
igitur maledictus eris ſuper terram. Adeò cruore
pollutus tolerari potuit Parricida, quem excuſa-
tionis perizoma ità reum peregin, ut tum pri-
mum & damnari cœperit, & exulare. Eſt enim
in oculis Domini Excuſatione ferè tetrior Cain,
quam Fratricidio. Cruentus compellari potuit:
involutus non potuit non reprobari. Crediderim
proptereà ſatamn præ plamtis cæteris, àa Noëmo,
exculkâmque Vitem, quam ſibi non modò gra-
tiorem bibendo eſſe teſtatus eſt, ſed ſanctiorem
quoque comprobavit, adumbratàâ in ſuo potu,
ſoporéque, morituri, & ſpreti Domim Paſſione.
Gena20. Cæpitque Nos e: lz- orerrer- terram, &
Pplantavit vineam. Bibiénſque vinum inebriatus eſt,
& nudatus in tabernaculo ſuo. Abduécturus à ſce-
leribus filios, poſteréſque ſenex, quòd nulla ex-
tarent poſt eluvionem volumina, Bibliothecam
excitavit in agro, cujus unam pro codicibus Vi-

bid. I1.

Ne vmus.

iis. tem conſtituit. Nam declinati in deteriora hu-

mani cordis non ignarus, quando impetraturum
ſe minimè confidebat, ne peccarent, ut ſaltem
reſipiſcerent, eos ad cenſuræ patientiam Philo-
ſophid Palmitum erudivit. Luxuriantur in ſuis
ſtolonibus vites: quas ſi falce deputes, pro inju-
ria frutex racemos reponet ferienti. Iniquiſſimè
putari ſeſe Cupreſſus patitur; vulnerâque ſterih-
tate ulciſcitur. Non enim germinat, qua incidi-
tur. Vitis verò amputatione repullulat, nuſquàm
feracior, quàm qua truncatur. Eviratur ſiquidem

Correbtio
smanda.

frutex, ut generet. Etenim mii amputetur, Eu-
nuchi inſiar, poſter's deſtituitur. Eum proindè
Noë accuratè depanxit. Cœpitque Nos exerceré
terram, & plantare vineam. Quaſi filis ſuccla-
maret: En vobis vireſcentem in topiario Aca-
demiam. In hac umbra doctrinæ Sole infunde-
mini. E Vite non tam Vinum, quam Sapien-
tiam, imè Patientiam cenſuræ ebibite. . illa
deputari ſuſtinet, decorâtque racemis cicatricem:
ità nemo veſtrüm, ſi luxurietur, ferro abnuat
amputari. Neque verò Noë tantùm vitem præ
cæteris adamavit: ſed Chriſtus quoque in ſuo
exclamat viridario: Ego ſum Vitis, vos Palmites. Joan.15.50
Quo certè frutice offerendam eſſe cenſuram con-
ſequentibus ſe Apoſtolis inſiauavit. Putandi eſtis:
quandoquidem in palmites vos Ego, Patérque
refinximus. Et certè Chriſtus, ſeu univerſim om-
nes, ſeu ſingules ſingillatimn ſeveriſſimè, quories
lapſi eſſent, reprehend't. Modò eos modicæ fidei
eſſe coarguens; modèò ſine intellectu eſſe arguens:
modòè Judam Diabolo coæquans: modò Petrum
Satanæ: modò eos à Primatu ad Miniſterium
retrahens violenter. Ne tum quidem cenſuræ il- Correétie
los exemit, quùm eos ſemiſomnes in horto de "Adbibendes
prehendit. Adeòô, quos nec jejunare juſſit, nec zuperion.
algere, nec ſemel & piſcatu inſtruxit, & cœnis corrigat
recreavit; eos falci non ſubduxit reprehenſionis eg teis
— . . . stta.
ſuæ. Hæc enim teſſera Fidei eſt, & morum ſeu
antemurale, ſeu lavacrum. Neque veròô dicas, Pœnientia
ità actitatum cum Piſcatoribus, quos Chriſtus age,
ad Apoſtolatum informabat. Te verò nec api-
cem Rehgionis ſpectare, nec à tranſtris in Ec-
cleſiam immigraſſe. Nec uxor Jeroboami à lin-
tre in Ahæ domum exfſcenderat: ſed à ſolio
gloriæ in lateritiun Prophetæ diverſorium immi-
graverat, à cuo tamen mordaciſſimè ſuggillata;
ne muſſavit quidem ad vulnera. Ing e a,
Jeroboam, quare aliam te eſſe ſimulas? Ego autem
miſſus ſum ad te durus nuntius. Hæc dicit Domi-
nus: Operatus es male ſuper omnes qui fuerunt
ante te. Idcircò percutiam de Jeroboam mingen-
tem ad parietem, & clauſum, & noviſſimum.
Conſtituet autem ſibi Dominus Regem ſuper Iſ-
razl, qui percutiet domum Jeroboam in bac die.
Qurrexit uxor Jeroboam, & abiit. En quo per-
celli olim fulmine potuere Reginæ, nullà in
Cenſorem ir4. Præceps agerer & feneſtra, ſi Ahiæ
verbis, non Reginam, ſed in fullonica lotricem
ernendaturus convenitem. Sedenim, in juies,
ſervili habitu adierar Prophetam. Ità. Verùm
haud fozminæ cum veſte faſtum abjiciunt. Quin
excipi humaniùs à Propheta debuit, cujus invi-
ſendi ſtudio purpuram Princeps exuerat. Ne ve-
rò patientiam tribuendam eſſe duceres aut ſexui,
aut lacernæ: Loricatus & purpuratus palam Saüil
reprehenditur à Samusle. Quâà ſanè Cenſurâ nec-
dùm firmatum Sauülis ſolium quaſſabstur. Pro eo 1. Reg 15.
quòd abjeciſti ſermonem Domini, abjecit te Domi- 3.
nus, ne ſis Rex. Quo conſternatus tonitruo, ro-
rem fulguri adſperſit, inquiens: Peccavi, qitia Ibid. 247
prævaricatus ſum ſermonem Domini, & verba
tua. Meſſuit hic plane Samuël, quæ non ſeverat.
Nam violam pro jaculo recepit. Sacerdos mini-
tatur, & Rex blanditur. Da mibi im peranti ſup-
arem lixam. Inter haſtas & ſceptra Princeps
Propheræ ſibilo dejicitur; lugétque Saül in trium-
pho. Ecquando Laurus, quæ fulgur deſpicit, 7
voce Senis exaruit? Frangi neſcia Palma, tum à 87* T-
Sacerdote diffringitur, quùm Amalech diſſipa vit. in erium-
Quod tum in arena datum ſpectaculum, quùm;, pho.
Agag catenato, & trabeato Saüle, Victus ſter Talenta
teret, Victor verò lacrymaretur? Siccine apud curm ſoiri-

„ Regs 14.
Z. ⸗ 4

kalarum Iſralitas triumphatur? Siccine Reges ovare pa-
e . riter & lugere coguntur? Potuit ergo Saül &
diontie. Regem calcare, & expavere Pontificem? Quis
eo ſublimior Duce, quem Rex erigit debellatus?
Quis verò eo Duce depreſſior, qui throno trudi-
tur à Sacerdote? Hæc verò in Saülem coaluere
& Cenſuràâ dehoneſtatum, & cohoneſtatum
Triumpho. Tanti ſanguinis Oceanus à Saüle
ſtrenuiſſimè diffuſi intra anguſtiſſimæ Cenſuræ
fauces, quaſi Helleſponto Samuélis concluditur,
nulla aut ſpe Pomti, aut Propontidis laxitate.
Pertulerit id non iniquè Saül dicetis, inter haſtas,
iniquiſſimè id certè tulit inter hoſtias Jeroboamus.
Qui, exclamante contrà Altare viro Dei, mi-
nantéque excidium Idolorum, teneri eum, vin-
2. Reg. 3. Cirique juſſit. Extendit manum ſuam de Altari,
dicens Apprebendite eum. Hæc illum egiſſe,
dixiſſéque ais: ſed quanti illi temeritas ſteterit,
retices. Et exaruit, te ſilente inquit Scriptura,
manus ea, quam extenderat contrà eum e nec va-
r ses. luit retrahere eam ad ſe. Hinc imò animadver-
zus Aini- tas licèt, quam ſit inviſa Numini contrà Corre-
ros ſuos. Ctorem indignatio. Nam Regis dextera, quæ
Supeyion. hactenùs Simulacris impunè litaverat, ut Emen-
major tue- datori catenas injecit, obriguit. Adeò graviori
aiur kr- quodammodè te obnoxium ſupplicio facis, ſi
Se.. Correptorem lædas, quàm ſi Statuam colas. Hinc
Gorrectio. Idolo Jeroboamus, indè Cenſore vallabatur. Si litet

nis inpa- Monſtro, impius eſt, profanus eſt, transfuga fidei
tientiæ.

bidem.

Jeroboe tinet dexter, qu litar. At ſi Cenſorem non
masr quidem cædat, aut objurget, ſed vinciat rantùm,
Eecleſta- imòô non vinciat, ſed eum jubeat retineri, ſcep-
Sieigono tro, dexteräque multatus hæret ut ſtipes, obdu-

rato brachio aut in ſaxum, aut in truncum. Ap-
Eccleſiaſti. prehendite eum. Non expediri ſecures, non faſ-
zrari. ces exolvi, non virgas produci juſſerat. Et ta-
zur. men manus illicò inaruit. Cujus ſeveritatem ſup-
plicii ut intelligas, à Jeroboamo tantiſper oculos
ad Saülem reflectamus. Hic, quòd inaudiſſet
paſtum a Sacerdotibus Davidem, evocatos ex
Nobe Pontifices, Levitâſque, objurgatos acer-
biſſimè coràm ſe omnes trucidavit. Et ait Rex
17. Reg- 2 * a Doeg: Convertere tu, & irrue in Sacerdotes.
18. Converſiſque Doeg, irruit in Sacerdotes: & tru-
cidavit in die illæ octoginta quinque viros veſtitos
Ephod lineo. Tantam & imperare ſiragem, &
edere Saül potuit, virente dextera, & vibrante
hhnguäã. An tu virum unum tot Levitis & Sa-
cerdotibus comparas? An teneri, quàm cædi,
diſcerpique putas crudelius? An repentinum iræ
æſtum, cum meditata, compoſitàque Ponmrifi-
cum laniena conferendum efſe arbitraris? Quare
Pænitentie ergo tantò immanius peccantem Saülem Ira Nu-
We,. minis præterit impumitum, effuſo ſupplicii calice
quando in Jeroboamum, qui ne guttulam quidem cruo-
Iimt in pari ris profuderat? Nimirùm ille metu regni ſævie-

Saperior
non ſit idẽ
omnibus.

Corredtio
toleranda.

inin rat in Pontifices: hic Cenſuræ odio vinxerat Cor-
nentio rectorem. Porrò Deus, cùm tranſmittar in hac
Piνe.. vita mortalium ſcelera penè innumera ſine ſup-
Wan plicio, Correptionis faſtidium ſeyeritate frequen-
2i

. ſter⸗ ter obruit furoris ſui. Vulnus, & livor & Plaga
nmens non eſt circumligata, nec curata medica-
mine, neque fota oleo. Non vulnus Deus horrer
in ulcerato, ſed ab eo aut neglectam, aut reje-
cCtam, aut exolutam dolet Reprehenſionis faſ-
ciam, ſeu ligamen recuſatum. Plaga tumens non
eſt circumligata. Mox ſubjicit Iſaias: Terra ve-
Rra deſerta, eivitates veſtræ ſuccenſeæ igni: re-
gionem veſtram coràm vobis alieni devorant: &
deſolabitur ſicut in vaſtitate hoſtili. Oleum ad-
monitionis effundis? Sulphure perfundére, non

68 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

eſt, & infideli deterior. Sceptram tamen eâ re-

ut ſaneſcas, ſed ut obruare. Medicum Cor-⸗
reptionis ferrum hebetaſti? Hoſtium lanceis diſ-
cerpére. Cenſorem ablegas? A Senatoribus, &
Tribunis, & Tribubus deſtituere. Terra veſtra
deſerta, civitates veſtræ ſuccenſæ igni: regionem
veſtram coràm vobis alieni devorant. Utinaàm
autem alienis in direptionem, & non popu-
laribus, ac civibus eſſet. Imòô nec civibus
prædæ ſunt regiones veſiræ, ſed bubultis, at-
que remigibus. An non obſitæ latronibus viæ ?
An non Senatori in ſpecus viri abduéti, re-
trusique per ſummum dedecus à fece exulum
imiquiſſimà? An non piratis inſeſſa littora, ma-
riâque infamia latrociniis?
ſed penè ſervi ſunt, ac lixæ noſtri. Vaſtitas verò
ab his illata pluſquàm hoſtilis eſt. Quod Reipu-
blicæ incommodum, probrmque graviſſimum
nemo tribuendum efſe cenſeat, aut inertiæ Ma-

dieli I- Tribulatiss
Hi ſanè non alieni, aum &

Perſecutios
num fons
ex Coyre-
ctionis
Pœnitentis
inflictæ

giſtraruum oſcitantium ad ſupplicia, aut Nobi- ITnpatien⸗
hum ſtupori ad flagitia conniventium, aut Juve-.

num luxui phalangas ſicariorum poſt ſe trahen-
tium. Ird Numinis hæc eveniunt: luimuſque in-
cendiis, rapinis, & patri captivitate faſtiditum
Correctionis pharmacum, quod in venenum de-
mutatum per jugulum reſorbendum eſt. Comtrà
ſi faſcia ulceri adprimeretur, nullum è plaga in-
commodum, periculumque ſentiremus. Inaudiſſe
puto te de Patriarcharum duodenis benedictioni-

bus permulta. Eas tu benedictiones eſſe putas,

quas Jacob fulminibus funeſtavit. Ibi Ruben, Li-
bidinis manifeſius, prohibetur excreſcere. Ibi
Simeon & Levi, Vaſa iniquitatis bellantia, in
abyſſum demerguntur. Ibi Iſſachar, æquatus A-
ſino, ſerviturus edicitur, ſub jugum miſſus. Ibi
Daa, Coluber arguitur tortuoſus. Ibi in Lupum
Benjamin degenerat, ſpoliis inhiantem. Quæ er-
go proſperitatis indè ſeges expullulet, tantis cor-
rupta, obtritâque ſementi & ceraſtis, & jumen-
tis, & procellis, & ſenticetis? Enimveròô quòd
objurgantem nemo è filiis aut interpellarit paren-
tem, aut oderit, Supplicii cataſtrophe in thea-
trum ibi demutatur Felicitatis. Nam Levi &
Simeon non exulant, ſed ſacriſicant: nec trudun-
tur Civitatibus, ſed præſunt Templo. Et Benja-
mino pro Lupo Paulus ſufficitur: impleto non
tam ſono, quam ſenſu vaticinii. Tanta eſt pa-
tientis Cenſuram vis Animi, ut non in rorem
modò fulgura convertat, ſed in delicias ſupplicia,
ulcerâque demuter. Producerem in medium Ni-
niven & Achabum, Regem ſcilicèt, Regiam-
que: quibus remiſſa ſtrages, quòd Eliam ille,
hæc Jonam pertonantes ſubmiſſiſſimè exaudiſ-
ſent. Verùm reſtinéta ibi fulmina lacrymis vi-
deri poſſunt. Tonante verò Jacob, nullæ fulgu-
ribus occurrere lacrymæ, nulla ſtragibus obvia-
vere jejunia, nullo cinere ſuppreſſa funera. Tur-
binem univerſum una Cenſuræ patientia, non

Aquilone, ſed Silentio diffiavit. Tanti eſt Ta-

Gen. 49, Is

cere, & Argui. Nam ſi Correctioni ſubſcribas, 5 Darids

in coronam fulgur deflexiſti. Nolo putes allu-

man ſueias⸗

do & Ha-

vione lacrymarum nocturna, diurnâque elutum militas.

Davidis ſcelus. Eraſum tum eſt, quùm arguen-
tis ſeſe Nathan ſententiam confeſſione criminis

ſubſignavit. Et dixit David ad Nathan: Peccavi 2. Reg.

Domino. Dixitque Nathan ad David: Dominus quo-
que tranſtulit peccatum tuum non morieris. Subſi-
gnata à reoCenſura reatum penitùs, mukam verò
magna ex parte diſpunxit. Mira, novaque eluendi
criminis ratio. Acerbare ulcus, ut cicatricem ob-
ducat. Scelus ſcribere, ut expungatur. Pautare
denique flagiti germen, ut exareſcat. Crimi-
nis natura ea eſt, ut, ſi coloretur, evaneſcat;
ve

13.

6 M⸗
no
nan
En
culet
ut
ut
d⸗
ing lil
. A
eas
e dh
un zpa
WM Eih⸗
inr talme
ſmndn
“ ſeyit
i a
Gemn
Uibus
ce,
Cei
k
opn. peen
ui
Mu
U
Priilſ lir
ſendi. Unn
Exn
kunflr in
u tdde
a num
4 Poh
1 uar
111. Poi
nione
er
Ublte
nt, Ull
ut ee erntn
ingi
uui Fr.
Mn. Ind

Debe
Glr
og
luns ihti
ſen ken i
ben

n li

4 ſen
cſepen
lem
le h
tne
hur
ſers
Ii
dnar
bie

(r.
t
Ueſri
Pinn
Pinin
Endu
ra.
e
3
ell
6 9 N
lin
ui
Ne
cſei
inmnd
ri
NK
ul
enin
Ghen.
Ann

MN.
(

ö
In e⸗
enr
leis
Vldr⸗
r
eo n
l⸗
Men
hplen,
lun N⸗
hegen
un ie
cr
Gnn
leby⸗
chi⸗
enle.
P
idl
obn,
s Ar,;
elonsis
uge⸗
Clnnt *
luce
itſe
A.
ned
Aen
Cein
Dus
Ci-
li
4

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 69

ut diſpereat, ſi appareat; ut tum maximè & vita
abeat, ſi in vitam, lucémque producatur. Vi-
vit in ſepulchro Facinus, in cunis expirat. Ha-
bet Iniquitas obſterricem pro præfica , quoniam
& funus habet in foetu. Nam moritur, cùm naſ-
citur. Verbo, ſi correptorem audias, ſcelus effu-
gaſti: Si cenſuram odiſti, periiſti. Ne des alienis
Etoy. 9. honorem tuum, & annos tuos crudeli; ne gemas in
novichſimis, & dicas, Cur deteſtatus ſum diſcipli-
nam, & inerepationibus non acquievit cor meum?
En uc minus Flagitium, quam Surditatem in-
cuſet. Nam rejeétà Correptione plùs corrumpi-
mur, quàm admiſſo peccato. Ideò ſurdus &
mutus à Chriſto Spiritus ab inſeſſo pellitur:
quèd Satan id curet potiſſimum, ut Correctio-
Marc. 9. hi aditus intercludatur. Qurde, & mute Qpiritus,
2 5. ego præcipio tibi, exi ab eo : & amplius ne in-
troëas in eum. Tria hic animadverſione digniſli-
ma eſſe duco: Primò quidem elinguem tantuùm
à Parente dici Spiritum, Magiſter attuli ad te
Correzio. Filiuin meum habentem Spiritum mutum: In quo

Tbid. 17.

nmis inpa- tamen Chriſtus ſurditatem & primum, & potil-
ienti. ſimüm arguit, quâ puerum efle ſciebat. Tum
Ibid. m9. ſævitiem ſurdi Opiritus attendas : Qui ubicum-

que eum apprebenderit, allidit eum, & ſpumat,
& ſtridet dentibus, & frequenter eum in ignem &
in aquas miſit, at eum perderet. Poſtremo tan-
dem loco, incuratum Apoſtolorum exncantatio-
nibus Dæmonem imperio Chriſius abegit, cavit-
que, ne deſertam ſedem repeteret. Ergo is no-
centiſſimmus Satan eſt, ſævitie ferus, & curatu per-
difficilis, quo aures Correptioni obſtruuntur. da-
Sap. 3. 1. pientiam enim, inquit Sapiens, & diſeiplinam
qui abjlicit, infelix eſt: & vacua eſt ſpes illorum.
Mulieres eorum inſenſatæ ſunt, & nequiſſimi Filii
lorum. Maledicta creatura eorum quoniam ſe-
seandaloſi lix eſt ſterilis. Illud raptim de ſurdaſiro obſerva,
ejiaendi. unum eſſe, quum abjicit diſciplinam: mox quaſi
Amiei im- Multiplicem & inſamire, & plecti. Non enim
pii. Cenſuræ impatiens ſuo eſt contentus Scelere, niſi
alios eldem contagione infectos iſdem calami-
tatibus objiciat. Vidiſti autemn in quas trudat æ=-
rumnas ſpreta, irriſâque Diſciplina? Clamat
propterea David: Apprebendite Diſeiplinam: ne
quando iraſcatur Dominus, & pereatis de via juſta.
Plal. 2. u. Ubi cohorreſcas neceſſe eſt, & divini commina-
tione furoris, & futuræ, juſtitiæ, legiſque ſemi-
t4 exerrationis. Ne pereatis de via juſta. Ergo
inſiſtebant viæ non malæ: & tamen perituri di-
cuntur, niſi comprehenderint diſciplinam mo-
Amore du- . 4 . .
inon me- Hentis, & Coërcentis Prophetæ. Apprebendite,
u. inquit. Non eſt ſauis illam aut pati, aut admit-

Exempla
mala.

Imitandi
bauci.

Voluntaria . . L. j:
pera ſuus. IInò habemus in Hebræo. Oſeulamini Filiuin.

Debes Correptionem fovere, oſculari, atque la-
Ctare. Alioquin exterminaberis. Quòd ſi de via
quoque juſta is exorbitat, diſperitque, cui Cor-
Paænientis Veptio non in deliciis eſt, & in oſculis: Quid te
inflicze zo- fiet, infelix, qui Cenſuram ulciſceris, & Cen-
4srenur. ſorem diſcerpis in via conſtitutus non bona?
Ror 15. Aurie, quæ audit increpationer vitæ, in medio
4 Dapientum commorabitur. Qui abjicit diſciplinam,
deſpicit animam ſuam : qui autem acquieſcit in-
crepationibus poſſeſſor eſt cordis. Quaſi ſub jugum
te miſſum iri metuebas, ſi te percelli Increpatio-
ne patereris: putabâſque Mancipii id eſſe, non
Principis ? Imò Correptione coronaris: inque
ſolium tui cordis induceris, non ſi caput in-
ſeras laureæ, ſed ſi aurem Emendatori ſubn iſe-
ris. Cenſura enim, quem notat, initiat: & Re-
gnaturi ſceptrum, ſtilus eſt Correctoris. Qui ac-

Correctio
anmanda.

Tuieſeit inc repationibus, poſeſor eſt cordis. Id eſt,

tere. Tenere illam, & comprehendere oportet.

imperii Laurus in aure pangitur, ut decerpta
præcordiis dominetur. Quid ſi non cordi modò,
ſed mundo quoque præficeretur regnaturus, qui
emendari non indignatur? Putabam, aiebat Jo- Gen. 37.7.
ſeph, quaßi conſurgere manipulum meum, veſtroſ- 38. fſenh
que manipilos circumſtantes adorare manipulum ſeyt
meum. Reſponderunt Fratres ejus, Numquid Rex Injuriæ
noſter eris? aut ſubjiciemur ditioni tuc? Siluit à Femæ.
Fratribus Joſeph increpitus, tulit Cenſuram ſub- Perſecntio
jectorum. Aucta poſtridie Emendato imperii aulis.
pompa. Nam quem ante Ariſtæ circumſtete-
rant, eum mox Sidera vallavere. Vidi Solem & Ibid. 9,
Lunam, &ſ Nellas undecim adorare me. En ut A-
riſtæ in Aſtra recuduntur, non ſi eas luce Laudis nrekio
infuderis, ſed ſi Reprehenſionis umbrd deni- leranalas
graveris. Non enim ruri relinquetur, ſi corri Ccorrectio-
gatur innocens, ſed ſeretur in cœlo, Villæ areà nus impa-
in Coœli limbum, aut in Siderum galakxiam ex-us.
plicatäâ. Tu verô intuere, ut delato promeren- Pænitentis
ti obſequio non deprimantur Fratres, ſed ele dae
ventur. Nam qui primum manipuli erant bacil- (rerter,
lis, trituræque deſtinati, poſt adoratum Patriar- Zeelege-
cham, quamvis natu minimum Fratrem, in A- Vse e
ſtra refinguntur. Adeò non minuêris reverentid,
cultûque innocentis, ed augeſces. IIle verò, ſi Humititas,
ſe ferat ſugillari, obſequio inclareſcet adlatran- gHonor ma-
tium. Utinam id Mortales ediſcerent, quos me- saus.
tus oppreſlionis improvidus Cenſuræ transfugas Religiaſ:
facit. Cordis regnum amittunt, dum odere Cen- bonorandi.
ſuram. Ammi, inquies, magnitudo mei Cor- g cteßtaßi⸗
reptioni non me ſubjacere ſinit. Magnitudo, an ca Juriſdi⸗
turpitudo tibi animi obſtat? Certe Lotum ode io.
re Sodomitæ, quòd ab eo, ut ſuæ moderarentur
Libidini, admonebantur. Recede illuc. Ingreſſus
es, ut advena, numquid ut judices? Ergo non
nobilitate, ſed obſcoœnitate in ſurdam Aſpidem Levidie
es demutatus, Reprehenſionis odio, quàm ve- cn me te⸗
neni tabo futurus, Reipublicæ, nocentior. Suſ- YTalentis
picabar planè ex Ethiopum fluxifſe lacubus, rleer- .
quæ te catadupis ſuis obtuſiorem alluvio fecerat invigi ia
Correctori. Nam aquæ Silos vadunt cum ſilen- dicant.
tio. Non doctrinà, ſed intemperantiâ factus es mehicue
ſurdior. Quin pejori quàm oblccenitatis tabo in non pro-
ficeris, ſi Cenſorem faſlidis, quando Samatitana ode,
ſex viros habet, & id ſibi ab advena objici non isss, “
modòô non tulit iniquè, ſed obſequio contume- elevaz nots
liam repenſavit. Quinque viros habuiſti: & nunc,
quem habes, non eſt tuus vir. Dicit ei Mulier:
Domine, video, quia Propheta es tu. Ceraſtes ad
aquas in Cycnum convertitur. Er quidem non
Propheta, led rumorum captator, vocari pote-
rat ab ignava Fœmina, qui vulgatiſſima Scorti
Nobra tam benè noſſet. Eam tamen injuriam
Mulier acceptam non indagationi illaudatæ, ſed
vaticinandi acceptam retulit Spiritui propè Di-
vino. At hæc Inquinata, & Fœmina Correp-
tionem tulerit, cordis Cenſur ſui ſceleris moni-
ta. Cham aà proſtituto Parente non arguitur tan-
tùm, ſed percellitur, nec muſſlat: & quem
ſpreverat provolutum, veretur ſulminantem. Ma-
ledictus Chanaan, ſervus ſervorum erit Fratribus
ſuis. Dicere profectò Seni Fihus potuiſſet: inebriari
quingentorum Vir annorum impune poteſt, & ca= cham.
chinnari Adoleſcens non poteſt: quin feriatur? Non
ego in te ſcelus effinxi: indicavi, quæ su palàm Corretzi
expoſueras. Ergo tibi calices ſoporern concilient: Piferenda.
mihi riſus importet ſervitutem? An ego laſcivior
riſu, quàm tu ebrietate? Quare poſt racemos
accumbes in pulvinari; mihi veròô ſubridenti
compedes induentur? Tu dolio non mergeris:
ego obruar cachinno? Tu Japheto æntoria dilates

poſt

Gen. 19. 9.

Joan. 4. 18.

Gen. 9.25.

70
poſt calices: ego poſt ludicra includar ergaſtulis?
Suppreſſit iræz impetum Chamus Cenſuræ non
auſus obluctari, quamvis à Parente non omnino
innoxio argueretur. Et tu quàâ ratione à Sacerdo-
te reprehendi non ſuſtines, cum præſertim &
ille Innocens ſit, & tu ſis Inquinatiſſimus? Er-
géne argui non abnuet Chamus ab eo, qui Ca-
licem bibit Impudentiæ: Et tu corripi ab eo non
poteris, qui Calicem ebibit Chriſti. Adde à Cor-
rectore Le Sacerdote ità emendari, ut vinculis
eximare: ità verôò perculſum à Parente Cham,
ut ſervituti addiceretar. Attamen vindicatus in
libertatem, rugit contrà Aſſertorem, non recla-
mante Chamo, nec muſſante contrà Vincien-
tem ſeſe Noëmum. Impii autem quaſi Mare fer-
vens, quod quieſcere non poteſt, & redundant flu-
Gtus ejus in conculcationem & luétum. Cenſuræ
verò impatiens Mare ſuperat indignatione ſu4.
Nam illud in littus ſemper excurrit, quamvis ab
eo compeſcatur: & quò eſt concitatius, eò in
illud pronius devolvitur: illique exponit & ru-
dera, & cadavera, & ſordes ſuas univerſas.
Impius verò à compeſcente ſe Sacerdote reſilit,
occulitque Pontifici, quod in ſe & noxium &
putre eſi. Eſt ergo Cenſuræ oſor & Chamo, &
Achabo, & Scorto, & Pelago inquinatior pa-
riter & inquietior.

Iſa. 57. 20.

FE RIA TERTIA
DOMINIC £ IV.

De turba autem multi crediderunt in eum.
Joan. 7. 3 I.

Uod modò eveniſſe miramur Hieroſoly-
mis, deſignatum olim eſt in Bethlehem.
Nam excluſus diverſoriis JESUS, & antro ex-
ceptus jam tum portendebat, Scribis, ac Pri-
moribus inviſum ſe fore, tantůmque Turbæ gra-
tioſum. Fons vitæ Chriſtus eſt, à quo Cedri,
Plantæque celſiores ut abſcedant, in montes ſeſe
recipiunt, in virgulta fontis riguo derivato. Fa-

Status me-
diocris ad
Fidem
aptior.

Pelicitas
noxia. .
eremum proſequebatur. Id porrò non cum Chri-
Panperum ſto actum tantummodo eſt, ſed agitur quotidiè,
ePpriſeren quôd Pietati ſit aptior colendæ Inopia, quàm
Olenna; habiliorque Fidei, mediocris, quàm
ſummæ Conditionis Fortuna. Portendebatur bea-
titas iſta calamitati Egenorum ipsâ Altaris deſi-
gnatione, quod primò non Smaragdo, aut A-
Exod. 20. Cchate, ſed Luto extructum eſt. Altare de terra
24. Ffacietis mihi, & offeretis ſuper eo holocauſta &
Ppacifica veſtra. Quis non videat adumbrari aut
Erumnoſos in Luto, aut Inopes, quos Deus
aptiores eſſe novit animi hoſtiis perlitandis. Ut
enim non Pavonem, aut Aquilam grandis aves
pretii, ſed Turtures, Columbâſve ſibi adoptavit
in ſacrificium: ità frequentiùs non Conſulares,
Lev. 12. 6, ſed Remiges cooptavit in Senatum ſuum. Defe-
ret agnum anniculum in bolocauſtum, & pullum
Columbæ, ſive Turturem pro peccato. Oraculum
r. Cor. I. enim Pauli eſt ad Corinthios: Quia non multi
a6. Japientes ſecundum carnem, non multi potentes,
non multi nobiles: ſed quæ ſtulta ſunt Mundi ele-
git Deus, & ignobilia Mundi, & ea, quæ non
ſunt. His enim inſider Deus, & iis Dominus

oblectatur, quòd Evangelii Quadriremis nullas
poſſit incurrere magis noxias ſyrtes, quàm Gem-

mas. Nam Charybdim, Scyllämque Fidei Cym-

ſtidiere Primores Chriſtum, quem vulgus vel in

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

ba prætervehitur nul planè incommodo; quæ; tegt
ſi in Adamantem impingeret, diffringeretur. NWel
Ideò Dominus offerenti ſeſe Scribæ repulſam de- wil
dit, quòd domo pecuniam non excuſſiſſet. Je- Matth. 8. n1
quar te, quocunque ieris. Dicit ei JESNUS. Vul- *. hnn mn
pes foveas habent, & volucres cœli nidos: Filius uin
autem bominis non habet, ubi caput reclinet. poo
Tu me per Aurum, Argentůmque ſequêre, qui . nl
Montes meo limtre præternavigo, ſed in Alaba- ele
ſtritem ſi incidam, naufragor? Tuæ Porticus inp
Columnæ Evangelii mei tanquàm meteæ eſſenr. u. Aur
Nam biremis Sapiemtiæ non ſcopulis, ut allida- n e
tur, immittitur, ſed Porphyriti. Quod certè in u
eo eluxit, de quo Marcus ait: Procurrens qui Matc 16e Nar
dam genu flexo ante eum, rogabat eum: Magi- .
ſter bone, quid faciam, ut vitam æternam poſk- ſuue
deam JE&U& autem dixit ei, Præcepta noſti. ler
Haæc omnia obſervavi à juventute mea. JE SUS Har
autem intuitus eum, dilexit eum, & dixit ei, UVaum E
tibi deeſt: Quaæcunque habes vende, & da pau- 11
peribus: & veni ſequere me. Qui contriſtatus in le
verbo, abiit mœrens erat enim habens multas e
poſſeſſones. Navigaverat hic din in tabula Legis, Divitie ue
fretumque juventutis tantis inſeſſum & vadis, Nαα. ol
& monſtris feliciſſimè trajecerat. Velum expli- Pbeat ni
carat, antennâmque ſuſtulerat Charitatis Chriſti ſpreia. ſen
vento ſecundiſſimo, ſoluturus è& portu Innocen- Ne
tiæ in emporium ternitatis. Verùm in tanta Felicias der
Maris, Naviſque proſperitate naufragatur in ſuo““. n
fundo. Nam Cainum æmulatus, à Chriſto diſ- Nn
ceſſit, Coœlo, Numinique prælatis Latifundiis. iun
Quin ipſo videtur Caino cupidior, quòd ille à nnn
Deo abiit minaci, hic amantem ſe JESUM h
deſeruit. Ille accerſitus à Deo fuerat, ut cauſam ne
diceret Fratricidiij. Hic Chriſtum convenerat, u⸗
ut potiundæz ternitatis rationem edoceretur.
Profugit ille ab eo, quem læſerat cæde. Sprevit ch
hic, quem genu ſubmiſſo coluerat. Ut proptereà len
exclamaverit Dominus, indignitatem rei ſtoma-— le⸗
chatus: Quàm diffcils qui pecunias habent, in Hbid, 230 In
regnum Dei introibunt! Pugnant contrà Evan- Nhr
gelium Opes, quamvis hinc Neophytus inno- Mun en
centiâ ſuã, inde amore Chriſti fulciatur. Inter 8 lel
ardentes Charitatis lampades, quæ nullis aquis mni
extinguitur, & in Legis tabula, quæ Scyllam ul
eludit, poſt adoratum demiſſiſſime Chriſium, Cen
hoc eſt, ad Cynoſuram obversâ prorâ, tantis
onuſta mercibus Oneraria fecit naufragium. Nec ont
mirum. Terram enim attigerat, inque agrum ſbin
ſuum fuerat cupiditatis æſtu Cymbula innocentis ni
deportata. Abiit triſtis: erat enim habens multas
poſſeſſiones. Auſcultavit Lydia Paulo. Noli mira- non
ri. Erat enim Purpuraria. Hæſere Paulo Priſcilla en
& Aquila. Quidni? Cùm Tabernacula conſue- num
rent. Quædam mulier nomine Lydia Purpuraria, Aét. 16, 140 klie
colene Deum, audivit: cujus Dominus aperuit nap
cor intendere his, quæ dicebantur à Paulo. Cum u:
autem baptizata eſſet, & domus ejus, deprecata Nn
eſt, dicens: Oi judicafſtis me fidelem Domino eſſe, ce
introite in domum meam, & maneite: & coegit &
nos. Operaria mulier, & mente Verbum, & d
Paulum tecto excepit. Quor Philippis Senatoriæ 13
Foœminæ in perfidiæ ſterquilinio ſubſtitere: quòd le, Er
ad Pactoli catadupa Evangelio obſurduerint!
Hæc veròô, dum chlamydes murice imbuit, in- . un
nocentiæ ſeſe byſſino induit; factâque eſt fidei
Candidata in Purpura. Opificii ignobilitate a-
tior erat excipiendæ ſementi Evangelii. Imòô, ab
cùm Petrus per baptilmum aſſeri nos in regale e
Sacerdotium ſcribat; nulla dignitati Regiæ pro- el,
pior Fœmina videbatur, quàm quæ Purpuram “
diluebat. Mercenariorum enim, & operariorum

regnum ſi

Uid
le
1.
n
tntt t

huuß.
IIN
lie

Alrt

ſliez
li
Imn

fennt,
Nernt.
Geit
ohee
kilonr
len 1li⸗
in.
im.
. Ine
li i
lin
Mridun,
4 Unni
in Ne
n
nooelt,
ns ne
Nn⸗
obii⸗
SS
1 geni
0h,0,
Eui
Mume e
ka
n, S
Fnuane
l: in
mbon,.
e A
bilue
loo,
i ee
ege

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 71

regnum eſt. Hinc eſt, quòd Fides vineæx, &
eophyti operariis comparantur: quos Paterfa-
milias tertiâ, ſextà, nona, & hor propè ſupre-

Matth. 20. mà miſit in villam ſuam. Ite & vos in vineam

7‧

meam. Agricolis cœlum deſtinatur. Quod fermeè
in ſua quoque caligine perſpexere Poëtæ, qui
non Equum, ſed Taurum cœli limbo inſeruere:
quaſi mortales admonerent, Labori beatitatem
reſervari, non Honori. Nam propagandæ etiam
in primoribus ſiudio fidei, cùm Dominus Re-

Matth. 22. gum nuptiis Evangelium contuliſſet: Simile fa-

Ze

Ibid. 7.

ctum eſt regnum cœlorum homini regi, qui fecit
nuptias Filio ſuo: ſui eum conſilii citò poœnituit.
Nam nemo & convivis non injurius Principi fuit.
Qu ille contumelià ſubmittere coactus eſt pro
ſtructoribus everſores, ſuffecitque non modò Po-
cillatoribus Tribunos, ſed pateras convertit in
pharetras, tantümque cruoris exhauſir, quan-
tüm vix vini propinaſſet. Miſſs exercitibus ſuis,
perdidit homicidas illos, & civitatem illorum ſuc-
cendit. En cataſtrophen, verſis patinis in ſcuta,
& epulo in pugnam converſo. Quid plura?
Pertractis & compitis & ſepibus cæcis ac claudis,
impletæ ſunt nuptiæ ærumnoſis. Hos enim Fides
potiſſimum ſuis ulnis amplexatur. Sedenim, in-
quies, & pannoſis non defuere, qui Regis indi-
ghationem incurrerent, nuptiali chlamyde non
ornati. Imô defuere, qui Regem proritarent.
Unus ſiquidem tantùm è& tot calamitoſis togàâ ca-
ruit convival. At pridem evocatorum nullus
non inviſus Principi repudii contumeliâ. Vides,
opinor, quantùm inter pannoſos, opulentéſque
interſit. Ex his nemo non reprobus. Ex illis pro-
bi omnes, & unus duntaxat togâ, quàm animo,
obſoletior. Et adhuc muſſas? Quidni: cùm ſciam,
inquis, cæſum ab agricolis Filium, ſumptumque
de iis à Patrefamilias ſupplicium. Cruorem nec
tergo, nec tego. Mactati ab agricolis ſervi, nun-
ti trucidati, hæres interfectus. Sævitum exindè

in proditores: non tamen agricolarum improbata

Matth. 2. COnditio. Mäalos male perdet; & vineam ſuam

41.

locabit aliis agricolis, qui reddent ei fructum tem-
poribus ſuis. Eodem Dei regnum revolvitur. A
ruſticis demigrat in agricolas. Inviſlæ Domino
operæ, quæ aratra in haſtas convertere. Sed alii
mox conducti operari, à quibus gladii in falces
conflarentur. Agricolis, non Senatores, ſed alii
ſubinducuntur Agricolæ. Quid, quòd ſub larva
ruricolarum Scribæ, Phariſæi, ac Primores San-
uarii in Dei Filium ſæviere. Ergo Coloni illi,
non Agricolæ fuere, ſed Principes. Verùm ha-
Gtenùs ſub allegoriæ nubilo de aptitudine opera-
rum, inopmque ad divina diſputavimus. Di-
flatis modò nubibus, videamus in Sole fulgores
inopiæ, neceſſitudinémque cum coælo. Progreſ-
ſus ad ſpeluncæ oſtium Elias alloquio, viſuque
Numinis dignatus pariter & recreatus eſt. Inter
cætera hæc à Deo mandara accepit: ut nimirùm
& Regem crearet, & Prophetam inungeret. At

undè Vates extrahetur, quéve ex hominum coœ-

tu deligetur? Scriba, an Senator, an verò Ponti-

2. Reg. 19, fex eſt? Jehu filium Namſi unges Regem ſuper I-

16.

raël: Eliſeum autem filium Saphat unges Prophe-
tam pro Te. Profectus ergo indsè Elias, reperit
Eliſeum ſilium Saphat, arantem in duodecim ju-
gis boum. Non in abolla tumidum, non ſub lori-
ca bellacem, non opulentum in prædis, non fu-
perbientem in rheda, non imperantem in ſolio
deſignatum à Deo Vatem Ehlas nanciſcitur. A-
rantem reperit Eliſeum. A ſtiva patet aditus ad
volumina, & ſerendo triticum Ruricola, meſ-
ſuit Vaticinium. Adeò Divinitatis arcana non

Curules inſcendunt, ſed Aratris incumbunt;
ſpretiſque Sapientibus, & Patricis, moratur in
Ruſticis Coœli Philoſophia. Doctrinam propter-
eà ſuam Dominus non Cedro, ſed Profluenti
comparavit. Quòd illa evireſcat in Libano, mon-
téſque occupet: torrens verò evolutus & Montibus,

ſetpat in vallibus. Qui eredit in me, Numina Joan. 7.33.

de ventre ejus fluent aquæ vivæ. Nam ſi Lucæ,
Marcique volumina percurreris, ad JESUM fre-
quenter accurriſſe turbas invenies; eas & Navi
docuit, eas in Campeſtribus percuravit, eas pa-
vit in Eremo. Nam Nobilium rarus ad eum ac-
curſus: & tentandi causâ frequentior, quàm ad-
diſcendi. Et quare, Palmâ, Laurôque contemp-
tis, conſediſſe Divinitatem putas in Rubo? Ap-
paruitque ei Dominus in famma ignis de medio
Rubi. Sedem enimverò ſuam Dominus collocat

in iis, qui fortunis, opibũſque deſtituti, meras in

cenſu habent mortalitatis ſpinas, à quibus lace-
remtur. Nam cicures, fructuoſæque Arbores ple-
runque Corvis inſidentur, non Angelis. Debes

autem in tua mendicitate ſpinas adamare, adeò mediocris
tutas ab injuria, ut eas ne ab igne quidem ami- sdamere

buri poſſe Moſes demiretur. Vadam, & videbo
viſionem hanc magnam, quare non comburatut Ru-
bus. Nimirùm inopiæ non te cædeat oportet in
ærumna. Nam Rubus ardet, nec deflagrat. Fe-
lix enim, aureâque mediocritas eſt, ſi nullis aut
contumeliis, aut calumniis, aut incommodis im-
petatur. At ſpinas non faſtidifſe, cuùm earam
causd incenderis, id porròô arduum, eâque te
conſtantia Divinitatis capacem faciet. Et quando
de Rubo Moſis diſſeruimus, liceat indagare, cur
ejus non in Aquilam, aut in Phœpicem, ſed in

Anguem Virga vertatur. Projecit, & verſa eſt Exod-a 3:

in colubrum. Nullum in anithantibus genus,
aut demiſſius, aut vilius Serpente. Nam fe-
rarum, avimque aliæ cantu nobiles, aliæ ebo-
re opulentæ, aliæ formâ, jubâque ſeu pulchræ,
ſeu feroces, aliæ villis pretioſæ, aliæ uberibus
divites. Ereptat Ceraſta, non progreditur, late-
bris, corio, pabulo plebeia, ingloria, & exoſa.
Hanc Deus & traducendo, erudiendéôque popu-
lo, & caſtigandæ Ægypto deſtinat, inviſam,
& ne pulpàâ quidem, utl Viperam, conficiendis
Pharmacis utilem. Clamitat enimverô in pla-

teis Sapientia: di quis eſt parvulus, veniet ad me. proy.9.4,

Et inſipientibus locuta eſt. Venite, comedite pa-
nem meum, & bibite vinum, quod miſeui Vobis.
Quæ ſanè fercula, quis non videat, egenorum
fami, non divitum faſtidio aptiora? Akilia, tau-
rique vel in Evangelio mactabantur convivis non
ruſticis. Pane tantum merum vulgus expletum.
Et in quo, rogo, ſacco argenteus divinantis Jo-
ſephi reperitur ſcyphus? Minoris ſors ea, deſpe-

ctioriſque Benjamin. Wyphum autem meum ar. Gen.44. 27

genteum pone in ore ſacci junioris. Nam ut vi-
num contumelià è racemis exprimitur, ſeu tor-
culari, ſeu pede compreſſum: ità natu fratri mi-
nimo patera defertur; quaſi Haruſpicina coæle-
ſtis, miniméque fallax eos ſibi ſeligat Innocen-
ter inebriandos, quos ſors univerſis poſthabitos
ipſis in cunis damnaſſe videri poteſt, & abjeciſ-
ſe. Quod ut in Benjamino adumbratum dunta-
xat eſt, expreſſum in parente ejus Jacob ità fue-
rat, ut tum illi patuerit cœlum, quùm ſine gre-
ge, ſine liberis, ſine comitatu, ſolus „ extorris

. . 5
erro proficiſceretur in Meſopotamiam ad Laba

. 17 . - .
num. Viditque in ſommnis ſcalam ſtantem ſuper ter. Cen.28, 42.
ram, & cacumen illius tangens oœlum. Utriuſque

tum doms carebat illecebris Adoleſcens, nun-
dJuam magis inops, ablegatus à parente, nec ab
avuncule

—

„72

avunculo tum adhuc receptus. Mira tamen in

ærumnoſos propenſio Numinis. Coœlum patuit

cubanti in ſaxo. Tanta illa faſcium, ſceptrorum-
que ſylva, quibus dormientis poſteritas ad im-
perium inſtructa eſt, pullulavit in filice. Indé
ſcala in cœlum ſubreka. Illuc cœlo coelites de-

*„½ 5
§ Zaus. miſſi. Tantâne Aligerüm neceſſitudo cum Lapi-
Beligok- de? (Quid Colo commune cum Saxo? Car ſpe=
eprim. ctacula dantur ſoporato? Cur diſcurſus Angelo=
rum tam frequens ad jacentem? Stat icala, &
sureo Jacob decumbit? Nimirum pane, togâque con-
dam non tentus, uſuſque ſilico pro pulvillo imbui debuit
smat. ſecretioribus Numinis arcanis, & Hieroglyphi-
Werezes cis regnorum. Numerus tum planè Jacob, & vul-
Ibid. 22. Zus fuiſſe videri poteſt. Ni fuerit Dominus mecum,
. & dederit miht Paten ad veſcendum, & veſtimen-
awz tum ad induendum, reverſitſque fuero proſpere ad
motus. domum Patris mei: erit mibi Dominus in Deum.
Relieieni: Micas menſa ſupplicantis duas liceat ſurripere.
munia vi. Nimirum & reditum cogitat ad ædes parrias,
Mag, noge, etiam antequàm adveniſſet ad Laban: & Patris
perirem meminit, non Matris. Rogo abeuntem. Re-

Plus cha. grediere in Palæſtinam & Meſopotamia? Quid
ra. Racheli jungerere? Quid ſi gregibus abunda-
Religioſus res? Quid ſi familia ſuppetat? An tum te vo-
ene „= tum redeundi abduceret à Labano? Si præſer-
daesz, tim domi Eſaü adforet, à quo nunc profugis.
Cænolium. Reverſilſque, inquit, fuero proſperé ad domum Pa-

Paryentes His mei. Nulla non calamitoia Felicitas, ſi me
colendi. abſirahit à Parente. Fili centrum Pater eſt. Quan-
dià ab eo abſum, vel in lacte fluctuo: vel inter
Penie es diſcerpor: & in ſervorum copia non impe-
ro, ſed famulor, ſi Paremis genibus non advol-
Q edun- vor. Pergo in Syriam, ſed Palæſtinam cogito.
lbi animus degit, illuc corpore peregrinor. Jun-
Sutere gar Racheh, ſed à Rebecca non ſejungar. Ego
bet. & Conjux una erimus caro: ſed Ego & Pater
Cor unum ſumus, & Spiritus unus. Patris por-
RGe. a. 10, non Matris memimi, ne aut benevolentiam
di. à me attendi putetis in parente, aut injuriam

„ eryxpendi: cùm in parentibus nmihil niſi Paren-
Felicitas. . . .. 1. ſi ſilz
Zera con. temn intueri liceat Filio, ſi filius eſt. Nec gra-
verſio ad tior Mater, ſi me præferat Eſau: nec Pater in-
Diam. gratior, ſi alteri deſtinet Principatum. Paren-

Religis'a. tis nomen quaſi Mare, nullà aut donorum ac-

masce ceſſione redundare, aut beneficiorum inopia
ekiam 1 . . 8 . .„. .
ees Iintui conſuevit. Parentes diligo, non Primo-
aeprimit. 8 . 4 »
genituram. Reverſiſque fuero proſperè ad do-
Tai ete. mum Patris mei. Kedundat adverbium. Quis
motus Re. enitmn ad parentem regreditur improſperè? Proſ-

gem amet. Perrimè peregrinaris, ſi ſtadii tui meta Pater eſt.
Rex colen- Ad quem dùm Jacob tendit, à noſiro nos ſco-
dus, lick: po aberravimus. Illud enim nobis diſpiciendum

,„*α erat in Adoleſcente, egenti ſcilicèt patuiſſe cœ-
lum, quod opulento non patuit: & , quem re-
ducem cum familia luctà Angelus fatigabit,
eum cubantem in ſazgo Angeh & theatro re-
creant, & promiſſis in ſpem erigunt imperii.
Tbid. 14. Dilataberis ad Orientem & Occidentem. Adeò

aptiſſima eſt hauriendis Prophetiæ dogmatibus
Inopia. Fons ſiquidem aquæ vivæ, hoc eſt,
cozleſtium arcanorum non é petra defluxit, ſed
in petram: quando Jacob revolutus in ſilice
admonerur futurorum. Huc, miſi fallor, tabu-
læ faciunt, quas deſcribendis legibus Moſes
Exod 34. excidit & ſaxo. Excidit ergo duas tabulas lapi-
4 deas, quales anted fuerant. Potuiſſent ex Au-
ro laminæ duci, potuiſlent & Cedro compingi,
potuiſſent & Gemmis parari tabulæ, quibus
Præcepta inſculperentur. At iis Opulentia tu-

muiſſert, quaſi, pretio tabularum, excipien-
dis Characteribus Mandargrum divites, nob i-

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

léſque deſtinarentur. Sculpta veroò in ſaxo Lex, quo ele

nihil aut rudius, aut ſterihus, aptiores eſſe inopes 1l,
renuntiat & perſcribendis, & perferendis Vitæ, gu⸗
Numiniſque Præceptis. Et quare putas; fa- abe
ctà Hebræis à Cyro iis verbis poteſtate re- in⸗
grediendi Hieroſalymam ? Quis eſt in vohis 1, Eſdt. 1,3. De
de univerſo populo ejus 8 Aſcendat in Jeruſa- Ian
lem, & aificet domum Domini. Tantam tamen n eni
accepimus reſtitifſe Ifraëlirarum multitudinem din

Suſis, ſervitutis non modò patientem, ſed ent

amantem? Ommnis multitudo, quaſi vir unus; 1. Eſdr, gui
quadraginta duo millia, trecenti ſexaginta. Hi 6. uum
nimirùm ſubſtitere, quos fundi, agrique exilio Au
affixerant. Ii verò patriam repetiere, qui opibus, Felienas ſint
aut ſaltem latifundiis expediti, gregibus victi-“ eni
mas prætulere. Vix enim inter Ovium bala- Siatus mi- lye

tus vox Numinis audiri poteſt: & in medio tri- diocris Nenn

tici Dei ſemen vix germinat. Evangelicæ ſi- 27² i l i
quidem ſementis Zizanium frumenta ſunt, quo- ns. ii⸗
rum copia præfocatur Verbum Dei. Ideò Abra- 14,6. G0
ham ex gypto digreſlus pecore, ſerviſque di- lhg. e
ves, ad Altare, quod priùs extruxerat, ſubſii- l
tit, Deique nomen invocavit, nullà ad eum voce
Numinis allapsd. Reverſüſque eſt uſque ad locum, Gen.13.37 el
ubi prius fixerat Tabernaculum inter Bethel & adn
Häai, in loco Altaris, quod fecerat prius, invocavit Zen
ibi nomen Domini. Ned & Lot, qui erat cum A- „A
bram, fuerunt greges Ovium, & armenta, & Ta- W i:
bernacula. Nec poterat eos capere terra. Miraris in- Den
vocatum Numen nec viſum Abrahæ, nec reſpon- Fl
diſſe? Sed & Lot, inquit, fuerunt greges. A quo piyiris can
ut ſejungi cœpit, vox illicò ad eum facta eſt Patriar- noxiæ. ber⸗
chæ blandientis Domini. Dixitque Dominus ad pelicitas me⸗
Abraim, poſtquàm diviſus eſt ab eo Lot: Leva ocu- Poxia. T
los tuos in direttum, & vide. Tum Deus Abraha- lbid. 1. cal
mum ſolatur alloquio, cùm, diviſis gregibus, ab “
exundantia copiarum Patriarcha tantiſper reſpi- en
raſſet. Nam quamvis ipſe quoque multo pecore ve
abundaret, tamen quòd opibus animo non hæſiſ- 8
ſet, uti gregibus hæſerat Lotus, qui parandis Din
compaſcuis intentus ſejungi non timuit ab Abra- Niem rar
hamo, quorum Senex Nepoti dederat optionem: 4
iis, inquam, non infixus divitis Abraham Dei d
voce recreari potuit, ubi à Loto eſt diviſus. D zi
Quare, cùm Lot nunquàm dives appelletur, icn Re
quamvis gregibus abundaret, Abraham dives n
dicitur: Erat autem dives, inquit, valdè. Nam lbid, 2) 6
is locuples eſt, qui opes poſſidet; non is, qui ab
opibus poſſidetur. Niſi enim ſuis opibus impe- Ri
raſſet Abraham, nec optionem dediſſet agro- 1
rum Loto, nec Angelos epulo refeciſſet, nec pu-
gnaſſet cum Regibus, nec rejeciſſet, quæ illi
ſpolia Rex Sodomorum detulit, partàâ de Prin-
cipibus victorid. Erat autem dives valde. Rever- ti3. Ne
ſüſque ad locum, ubi prils fixerat Tabernacu- Dud N
lum: in loco altaris, quod fecerat prius. Viden', e
ut accremento Pecuniæ religio, Deique cultus
decreſcant. Nam aucétus opibus Abraham novam Perſetuii ht
Aram non excitat: ſed eò accedit, ubi à ſe olim Sin. .
Altari conſtructo uteretur, tum, quaſi dixi, in an c,. .
Deum parcior, quùm ditior. Ergo cùm litantem;
orantémque ſuſpexeris Abrahamum, ſcito Aram 1

non tunc à locuplete, ſed duduùm à profugo
excitatam. Non enim profuſiores in Deum eva-
dimus opum acceſſione, ſed parciores. Mira-
batur proptereà Amos & ad inopiam redactum
Iſraelem, & ad Deum non reductum; quaſi
monſtrum eſſet, pulſis opibus, non exceptam ani-
mis, ædibuſque Religionem, quæ tum ma-
Ximé exulat, cùm exundat opulentia. Perouſſi Vos Amos 4,9=
in vento urente, & in aurugine, multitudinem hor-
torum veſtrorum, & vinearum veſtrarum, oli- ec.

ſe.
veta lei

lti
pnt
n 4.
1Ge.
D
uſ.
1 4 Slee

1 64
barun.

bo,e
Ent⸗
n
Pubeil
nc
1⸗
inen:
dne
Gils.
lent,
n nes
i 40
ie⸗
er ⸗
neee⸗
el
Ge Din
Nun ,,,
lemven
ien,
aln
nonin t,
beln i /,
l, Mn.
uoen;
1 AMan

eltk⸗

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 7723

veta veſtra, & hceta veſtra comedit erucar Et non
rediſtis ad me, dicit Dominus. Submoto reſciſſo-
que vallo, quare ad me non acceditis? Nam fi-
cubus, & olivetis, & vitibus, quaſi vepribus
implicabamini, ne veniretis ad me. Quis enim
Dei meminit ſub vite ſua? Iis devaſtatis, reſe-
ratum eſt iter ad Deum. Venite. Omnes ſitientes
venite ad aquas. Et quinam ſunt hi, qui Dei ſi-
tiunt ſapientiam? Audi. Et qui non habetis ar-
gentum, properate, emite, & comedite. Eorum ſi-
quidem doctrina Dei eſt, in quorum cenſu argen-
tum non eſt. Pugnat enim, non rarò, cum Fide
Aurum. Nec mirum. Siquidem Hoc(cùm gravil-
ſimum inter metalla ſit) deorsum vergit, & humi
deſidet, inque abditis terrarum latebris coaleſcit:
Egeſtas verò ſursum rapitur, incorporearum
penitùs rerum & contemplatrix, & cupida. Cer-
Matth. 16, I& is, qui audit, Caro, & ſanguis non revelavit
17. tibi, ſed Pater meus qui in cœlis eſt; clamat is
Act. 3. 6. quoque, Argentum, & aurum non eſt mihi; cla-
Matth. 9. haverat quoque olim, Reliquimus omnia. Tan-
27. ta eſt Fidei cum Paupertate neceſſitudo. Tan-
ta eſt inter Opes & Aſtra ſimultas. Nam Ec-
cleſiæ typum præferens Habacuc tum Chriſto
adhæſurum ſe eſfle promittit, cùm agri deco-
xerint, arborümque ſterilirate, & ſummâ fru-
Habac. 3. Qumn inopia laboraverint. Ficus enim non Rore-
17. bit: & non erit germen in vineic. Ego autem in
Domino gandebo: & exultabo in Deo JE&Umeo.
Flos Chriſtus eſt: ſed quem non ſpinæ præfo-
cant, ſed ſpicæ. Vitis eſt; quæ tamen tum exu-
berat, quuùm vites non germinant. Granum fru-
menti eſt, quod Zizaniis interviret, morfitur
Tritico. Ideò apud Iſaiam Deus, cùm affuturam
calamitatem ediziſſet, impios cohortatur ad Pœ-
nitentiam. Sed & càm elamaverint ad eum, non
audiet: de tribulatione non ſalvabit eos. Redite præ-
varicatores ad cor. Tum enim ver appetit Fi-
dei, quum hyems ingruit Ærumnarum. Sede-
nim David auri, argentique ſummam coacer-
Dinniæ no- vavit dictu, cenſuque incredibilem. Templo eam,
eiæ. non ſibi, coëgerat. Et tamen caligavit in auro,
tum potiſſimùm occoœcatus, cùm eminus aſpe-
xit Bethiabeam. Nam Salomon argento pe-
Avarnia. nè Oppreſſus, exerravit à Fide, coluique Aſ-
tarten. Venditur enim, non adoratur Chrifius,
ſi vel argentei triginta improvidè cupiantur.
Quòd ſi impendendum Aris aurum Reges abje-
cit ad ſcorta, exuitque Salomonem tùm Sa-
pientia, tum Fidei exercitio: Quamm vene-
ni iis inerit opibus, quas luxui, luxuriæque re-
ſervamus! Horruit planè animus, cùm delatis
Sioni monihbus, & divitis aà Deo, eam mox re-
bellaſſe iiſdem planè à Numine muneribus ex
Orrnatus Ezechiele didicimus. Veſtivi te diſcoloribus, &
vanu. calceavi te hyacintho. Et dedi armillas in manibus
Ezech. 16. 2“, & torquem circà collum tuum. Et egreſum
10. eſt nomen tuum in Gentes propter ſpeciem tuam:
quia perfecta eras in decore meo, quem poſueram
Juper te. Et habens fiduciam in pulehritudine tua
Jornicata es in nomine tuo. Et ſumens de veſtimentis

Ila. 55. 1¹.

Iſa. 46. 7.

Luxits.

tuis, fornicata es ſuper eis : ſicut non eſt factum, ne

que fututum eſt. Nônne tu quoque intremnis, hæc
cùm audis? Collaus à Deo opibus corrumpi-
mur; & corraſis hinc indè furto, rapinâque pe-
cuniis expiabimur? Coœleſti in Pürpura naufra-
gamur à Fide: & marino in Conchylio non pe-
richtabitur Pudor? Fornicamur in Dei byſlo,
quo ad candorem edocemur: & non putreſce-
mas in ſerieo, quod vermis intexuit? In au-
Nabucho- 10 Numinis ab auditu Lex depelitur: & ſuſ-
donoſori Penſis ad aures unionibus, libidinis lenocinio »
Ethicæ Tom. III. Stomat. Lib. ſing.

non obſurdeſcemus Evangelio? Nam Se Nebu- 7, sntatl⸗
chodonoſor lugere potuit ſcelus ſuum, Deôque iisr
pſallere, ex quo abactus eit ad beſlias. Altiſimo Pan 4 zi⸗
benedixi, & viventem in ſempiternum laudai;
& glorifcavi. Exutus purpurd rubere didicit.
Feris ſociatus jumentum eſſe deſiit. Pulſus re-
gao, eximi potuit ſcelerum ſervitute. Etenim;
qui Numini occaſione felicitatis recalcitra-
rat, fortunis omnibus ſpoliatus Dei voci
obedivit. Copiaâ ſiquidem rerum, opúmque a-
bundanti ſpernimus prophetias. Hinc ſanè eſt,
quèòd, cùm Dominus obiurduiſſe quereretur II-
raëlem voci ſuæ, ſuæ mox iræ calicem in meſ-
ſes, vindemiſque effuſurum ſe eſſe minitatur.
Quaſi verò in radicem graſſaretur ingrati animi,
qui à Deo, ut plurimum, deficit illicio uberta-
ris. Ideòs haæc dicit Dominus Deus, Ecce furor efem. J. .
mens, & indignatio mea conflatur juper lignum i9.
regionis, & ſuper fruges terræ, & ſuccendetur,
& non evxtinguetur. Occalleſcit ſiquidem Scele-
ribus Animus, ſi natet in vino, ſi tritico abun-
der, ſi pomis valletur, ſi pampinis, racemiſ-
que ſepiatur. Prodiit quaſi ex adipe iniquitas Pſal. 72.73
gorum, inquit David. Nam & Pharao, acciſis
in grandine .gypti Vitibus; pruindque decoctis
Moris, docibilem ſeſle Deo fore ſpopondit, qurm
ſibi exclamarat ignotum, dum Regoi ager præ
frugum copia, ager dici poſſet iniquitatis. Nam
in ordinem ſi redigaris popularem, turbæque
ſociere mediocritate fortunæ, tum enimveròôma-
num dabis Evangelio, quam non indicis lapil=
lis, ſed callis oportet indurare, ne veritati ob⸗
dureſcat.

FFERIA QUARTA

DOMINIC X IV.
Rabbi, quis peccavit, hic, aut paren-
tes ejus, ut o—οus naſceretur! Reſpon-
dit Jſus, Neque hic peccavit, neque
parentes ejus, ſed ut manifeſtentur
opera Dei in illo. Joan. 9. 2.

Otne ergo calumniæ ora recluduntur dum gJudicantes
occaſione oculorum non patentium ? & temerè.
quaſi latronum, furdmve ſocius ærumnoſus odit
Lucem, quia Solem non vider? An Pharaoni
ſervitur Hieroſolymis, ſub quo judex, vindéx-
que flagiti caligo eſt? Nox cocum oppreflit.
At, cur nocti ejus non Aſtra, ſed Cometas 7, ihlasio
affingis? Coœcutit: ergo peccavit! Imò a ſtatione & PBerſe-
Legis non exerrat, qui cæſum metuit, quaqua d n⸗
inceflerit. Lucet in his tenebris Lux, & quam Fervors,
procul eſt miſer à Sole, tam quoque propè & Iano-
Candorem eſt, qui ſidere denigratur. Innocentia cenizæ
flos eſt, ſed umbratihis. Noli ergo damnare cœ-
cutientem: nam tum arculas obſiruimus, quum
inanes eas eſſe non patimur. Argumentum gem-
marum deliteſcentium in forulis, ſeræ ſunt. Nam
ſi pretium deſit, ſigna quoque, ſigillaque remo-
ventur. Oppiletur ergo os loquentium iniqua: fi-
quidem nemno peccavit & familia Cœci. Qui idee
caligavit, ut divinæ Beneficentiæ ſidera in ejus
nocte collucerent. Mala humani judicii Ar-
bor, quæ de rore cœli poma cineris concipit.
Huic ego Plantæ ſecurim eloquii divini admo-
veo, ut exciſa penitùs, damnare criminis nom
audeat,

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

audeat, quos Deus ærumnâ obruit, ut ibi Theſau-
rus gratiæ retrudatur. Quam ſit porrò humani fal-
laux animi conjectora, & quàm non divinum di-
vinare, videamus. Adoratur à Saüle Samuél, pro-

1. Reg 28. VOlutO humi corpore. Intellexit Nail, qudd Sa-

14.

Saiil.

Ibid. 8.

Vitia pal-
liata.

TIbid. 15.

Ibid. 19.

Luxuria.

Mulier
domi ſit.

Ibid. I.

mnäil eſſet, & inelinavit ſe ſuper faciem ſuanm in
terra, & adoravit. Divina, ſi libet, quid Pro-
hetæ cuku Princeps mereatur? Triumphabit
de Palæſtinis Saül? Imòô ab eis obtruncabitur.
Nam Pythonis ſcena eſt, congreſſus Samuêlis
cum Saüle. Innocentius cum Reſpha laſciviiſſet
Rezx, quàm cum Propheta colleqquetur. Divina
mihi in Eythone, & ſuſeita mibi quem dixero
tibi. An non bie in herba Draco delituit? Tam
divini Simulacri Phidias, Satan eſt: &, quam-
vis ſpectetur Samüel in theatro, nihil e ſcend
ſceleſtius. Dixit autem Samuel ad Saul: Quare
inquietaſti me, ut ſuſeitarer? Iniquior Saul eſt,
cùm Sacerdotes exuſcitat, quàm cùm eos trucidat.
Nam jugulandis Levius Idumæo utitur Doëg; ad
evocandum verò Pontificem, Pythone abutitur,
ſuccuſſo Orco, ut Prophetam excuteret & ſepul-
Chro. Ergo quem mirabare & loquentem cum
Propheta, & provolutum coràm Pontifice, eum
damnare cogeris initi cum Orco commercii.
Quid enim eſſe potuit Samuêëli gravius, quam
ut, qui primò Annæ puerperio in lucem emer-
ſerat, in lucem ſecundò prodiret Sagæ maleficio.
Vitam, quam hauſerat & Vate Samuël, haurit &
Venefica. Non ergo mirum, ſi facinus funere
eluir, qui Samuéëli vitatn tetrius, quàm auferre
ſtuduerat, reparavit. Cras tu, & Filü tui mecum
eritis. Quod verô judicium haberes de Regina,
eâque Samaritide, ſi commutato habitu, domo
per poſticum digrederetur? Nullæ bic rogandæ
ſententiæ, & prompta de peregrinantis voto Ha-
ruſpicina. Purpuram exuit, ut Pudorem ab-
liceret. Non enim tantarum mercium fieret jac-
tus, niſi naufragium Fominæ imminerer. Flu-
ctus verò non Eurus, ſed Cupido concivit. Et
tempeſtas iſta, quæ Fœminam phaleris denu-
davit, ridentis eſt æquoris malacia. Pudor e-
nim & in tempeſtate vehficat, & criſpati ma-
ris illecebrä naufragitur. Tranquillitate ſiqui-
dem deprimitur Pudicitia, enatat tempeſtate.
Incomitata ædibus ſeſe proripit Regina? Sola
eſſe non optat Fomina, quæ ſola eſt: Ec, ſi noſ-
ci abauit, virum procul dubio cognoſcet. Cur e-
mim Regina chlamydem projecit, niſi ut pro-
ſtaret? Vagantis abique arbitris fominæ ſtadium
lupanar habet in meta. Neque enim erraret Re-
gina, niii aut erratura eſlet, aut exerraſſet. In-
gredere uxor Jeroboam: quare aliam te eſſe ſimu-

S . . . . .
3. Keg. ¹4. as *? Verum finximus in Regina ſcelus, quo ip-

ſa non obſtringitur. Nam Obedientia eſt, quæ
Laſcivia reputatur; parentätque Regina, non
parturit, quamvis ſola peregrinetur. Non Cu-
pido eam laſciviens domo perpulit, ſed Filius
moriturus. Viri juflu „ Natique anxitudine
viam corripit abſque pediſſequis Princeps. Pro-
phetam quærit, quæ à Viro diſcedit: & Lacry-
marum procella, non Libidinis malaciâa, ja-
ctum facit Phalerarum. Aret, non ardet; nec
ignes afflat, ſed cineres exufflat, quæ procul à
viro ducit ſuſpiria. Sepulchra vitat, non tha-
lamum adit. En theatri choragum. Egrotavit
Abia ſlius Jeroboam. Diwitque Jeroboain uxo-
ri ſuk«k: Jurge, & commuta babitum, ne cognoſ-
caris, Jebd ſis uxor Jeroboam: & vade in Silo, ubi

Zudicantes éſ?t Ahias Propheta Ergo calamitate, non volupta-

temerd.
Intentio
rebta.

te exagitatur Regina, quæ perſonatur, non ut lu-
dat, ſed ne lugeat. Erravi: non enim perſona-

tur, ſed habitum duntaxat immutat; non, ne
videatur, ſed, ne Regina eſſe cognoſcatur. Id
enim fœminæz non inutile interdum. At itaà
tegi, ut nullà ratione agnoſcatur, & viris, &
fœminis cumprimis exitioſum. Quæ enim ità
fozminæ advelantur, ut nulla ſui parte pro-
dantur, proſtare expetunt latitando. Tot in-
ter involucra Infans abdetur: & nmudus Cu-
pido, ut ſeſe tegat, ad eam impigrè mulierem
devolabit, quam velis, tuniciſque ſuſpexerit
involutam. Nudari vult, quæ nimium convela-
tur. Verùm hæc raptim, ut Jeroboami conſi-

lium probaremus dicentis ad uxorem : Com-

muta habitum, ne cognoſearis, qudd ſis uxor Je-
roboam. Nec Reginam te eſſe volo, dum abibis,
nec Larvam. Tu veròô, ſi fortè illam offende-
ris in via, noli Venerem credere, quòd aliam
ſe à Regina eſſe mentiatur. Neque enim t-
nâ incenditur, ſed lacrymarum alluvione inun-
datur. Doleo tamen, quòd fallatur in Fœmina
conjectura, ſi eam cenſurd notet: quæ tamen

turpiùs fallitur in Propheta, niſi ei nigrum The-

ta infigat. Quid enim de Davide cenſeres, ſi
Uriam fidiſſimum militem accerſeret & caſtris,
domi eſſe juberet, cibéque eum regio reficien-
dum curaret? Vade in domum tuam, & lava

. .
pedes tuos. Nequtüſque eſt eum cibus regius. An 8

mitiora filio Pater ſuaderet? Crocodilus latet
in pelvi, qui Uriam dilui cupit, ut inquinetur.
Lava pedes tuos Ut, cùm tu te laveris, ego
ſordium naon accuier. Lumbi ſiquidem mei
abluentur, ſi tibi pedes domi abluantur. Mira Li-
bidinis ilecebra, quæ Militem mergit, ut Rex

emergat. Vellet ſiquidem David cubare Uriam S. David,

cum Beitihſabea, ut coaleſcentis in fœmina ſi-
mulacri, alius foret autchor, & alius inſcribe-
retur. Lava pedes tuos. Flammas unda illa eru-
Ctabat, quas Princeps Uriæ injiciebat, ne iis
ipſe flagraſſe putaretur, ſi procul à viro ſœmi-
na concepiſſet. Sed Davidis eluſæ ſunt artes,
lecti delicias abnuente Uria, quòd Joab in ca-
ſtris moraretur. Porrò non pelvim tantùm, ſed
patinam quoque David exhibuit; ut ſcias Cupi-
dinem veriorem eſſe Proteum, qui modèò in
Fullonem, modò veròô in Coquum refingitur.
Sequutäſque eſt eum cibus regius. Et quid non ſuſ-
pectum in Magnatibus, ſi Scylla latet in patina,
ab Imperante ad Centurionem tranſiniſla? Beth-

ſabea pavoni inſuta, quemadmodùm ohm Jonas

inſeretur piſci: ideéque epulari juberur miles,
ut Baccho & Cerere Venus inumbretur. Quæ, ro-
go, artes! Ut venus friguiſſe credatur, Cererem,
illi Bacchumque conjungit. Sed Anſer, quamvis
aſſus, Pudoris Capitolium propugnabit: metuét-
que Decurio latere in Anſere Capricornum.
Malè conſulis Pudori tuo, David, qui tam ma-
lè Pudicitiæ tuæ conſuluiſti. Libidinem pullo
tradis integendam? Atqui Gallo Petrus perfi-
diæ arguetur: tu veròô laſciviæ reus Pullo pro-
déêre. Non enim cibo regio Civis victitaret, ni-
ſi rapto Princeps vixiflet. Immerenti ſiquidem
patina à Rege exhibita, aut grandis ſortis ver-
ſura eſt, aut grandis ſpolii proludium. Stridet
Phaſianus, canitque taciturnus è diſco, vena-

tionem efle, non epulum, ſi homo Ethæus,

Regiis epulis utatur. Ità Uriam capi clamar,
unl Se captum lamentatur. Tum enim hic Ales
comprehenditur, cùm caput pectore abſiruſe-
rit. Abditur hic quoque inſidioſæ caput ille-
cebræ. Porrò un Nilus excurrit Acephalus,
monſirâque vehit: Ità occultæ ſcaturiginis pa-

tina ſuſpecta eſt, nihilque habet certi 4
niſi

rili
mi!
1or..
hun

0
0

deri
er
lin
a
non

ſelti

u. l

ſaci
ſhl
ace
ſati
behu
chide
Apo
zut
ner⸗
Ijn
cerli
miie
aüi
Erge
Ihnik läͤrl
fuln eſt,
uſe lol
lſient ee
cof
te
tell
es
el
Gln
bin
lemn
rn
cimn
ſio⸗
15,
Vil
mds
ſn
ie

i.

aob
turt
wio
Iu
Gbgn iin
dab
ſer
tan
l
60
le

miſi Ethiopiam , & Crocodilos. Etenim cur
miles cibo regio donatur, niſi quòd viciſſim ſuo
toro dignatus eſt Regem? Nunquàm Magnatum
humanitas ſine fœnore eſt. Aht te cibo ſuo?
De tuo ipſe quoque aut victitavit, aut vivet.
Serunt Conſulares, non conſalunt. Hactenus
verô luſit Libido in pelvi & patina. Dantur
lam literæ ad Joabum à Davide, quibus ne-
ci Urias deſtinatur. Et quænam ceræ illæ fuere
non melli adnatæ, ſed aconito, quibus tantùm
fellis inſperſum eſt! Neripſu, inquit, Davidepi-

nele Ihid. 1i. Rolam ad Joab: misitque per manum Uriæ. Proh
i, facinus! Sui funeris Urias tabellarius eſt: & eo
. ſiylo Flagitium David delineavit, quo Pſalmos in-

nl, ciderat. Horruiſſe tum puto cum ceris tabulas, quæ
vaticiniis aſſuetæ, proditione tum primum, cæ-
déque imbuebantur. Nihil naſci potuit in Col-
chide iis ceris atrocius. Haud eas ſlipatas dixeris
Apum opificio, quas melius credes maleficio
aut Araneorum, aut Aſpidum confectas. Quis
veròô credat laſciviorem fuiſſe David Stylo, quam
Lyrà? Hac enim abegit Satanam, illo autem ac-
cerſut Bethſabeam. Rursum quis non miretur
mitiorem Davidern Gladio eſſe, quàm Stylo? IIlo
Saülis fimbriam præcidit, hoc Uriam confodit.
Ergo & ſcribendo Prophetæ graſſantur, ſi ſcor-
§. avidi Tari coeperint. Nulla, mihi crede, ferocior Libido
uaniàm eſt, quàm quæ Pſallit, & Moœchatur. Ut enim
Peyte, mochia, hymnuſque foœderentur, laniena & epi-
aamiſſa ſtola conjunguntur. Nam proſtituta Libido nullis
obfueru. eget ſuppetiis, ut imperet. Nullis non indiget
copiis Laſcivia, quæ nudari pariter optat, & in-
tegi. Jacebit in ſuo ſanguine, redditis Joabo li-
teris, Urias, ne fortè de ſuo crimine rubere Va-
tes cogatur. In ſanguine tum quoque Agni Hir-
cus abluetur, ut Agnus eſſe videatur. Sed ca-
pella ſuo lacte inſitivum candorem expunget,
clamabitque ſine parente fotus ad oculum deal-
barum te eſſe in ſanguine Agmi, ideôque Arie-
tem eſſe, ſimulatione candoris, nigriorem. Ni-
mirùm, ſi Bethſabea parit, nec vir eam inviſit, is
eam init, cujus liberalitate alebatur Urias. E
prodéêris latebrâ, quàâ te abſtruſeras. Deliraſti por-
r, ſi, ut opprimeres Venerem, Cererem admo-
viſki, quà illa potiſſimum excitatur. At abſceda-
mus ab ædibus David, in quibus omnia olim
ſancta, nunc verò omnia ſuſpecta. Ibi enim pel-
vis in Charybdim dehiſcit; torus ibi ſternitur
in Patina; ibi cædes crudeſcit in Cera. Adeò
mens noſtra divinare ne proſpera quidem de
Vate poteſt, quamvis blandiatur & paſcat. Quòd
ſi exerramus, cùm perbenignè de Rege ſenti-
mus, diſpice, in quæ ſimus abrupta deferendi,
ſi decernendi jus aut livori tribuamus, aut iræ.
Et, ne iterum in Potentium domos penetre-
mus, quid de Deo, coœléque ſentires, ſi cogi
nubes, ſiderâque obduci nebulis conſpicias. Rui-
turum in nos æthera credes, iterumque allu-
vione Mundum oppreſſum iri extimeſces. Quin
natura, contrà eluvionem, nubium nos denſa-
Gen.9. ra. tione communit. Cäàmque obduxero nubibus cœ-
lum, apparebit Arcus meus in nubibus. Et recor-
dabor fœderis mei vobiſecum. Nihil non ſævum
ſeu nubilo, ſeun Arcu portendi cenſuiſſes. At-
tamen non jaculum, ſed oſculum emittetur ex
arcu. Non fulmen in nube coaleſcet, ſed Iris
Tribhulaio deſignabitur. Fauſta omma & tempeſtate. Nôn-
"tili. ne comruſis in ſaccum nubibus glomeratam à
Joſepho crederes tempeſtatem in Fratres, cùm
eos ſublati reos ſcyphi ſeveriſſimè coargue-
ret? Compedes undique, & catenæ importa-
Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

e N
leni
e un
un .
Aei
tdi

.

0 Eenik
1,l
lehe
nian
Peinth
len mi
Muli
I Ne
1e UimgN
tmiul-
ltbe.
Eluer.
dl,kein
no leni
Uat a,
lobie⸗
Crir l
ſinr
ngir.
Aunll⸗
in einn,
aibe.
Olm es
ur e,
B ejtr
,Catt,
:t⸗
Nimmn.
itnn
n
n ſer
Nr
lunhii
lgiden
ſts .
o, e
Ebnn,
ℳ
Anl⸗
G e

“
4 El

Diſſertat. ſuper Evang. Quadrag. 75

bantur. Qui furatus eſt ſeypbum , pſe Sit ſer- G:n. 4 .
us meus. Non precibus flectebatur, non mol- 17.
liebatur lacrymis, non eum Senis milereſcebat.
Verùm delineabatur Iris in turbine, & unde
ſervitutem metuebant, indè Fratrem recepe- Cen. 44
runt. Cur ſic agere voluiſtis ² Quam fſoœda, 16. & 4
teträque nubes! Elevavitque vocem cum fletu, 2. 15.
& dixit Fratribus ſitis: Ego ſum Joſeph. Oſeula-
tuſque eſt Joſeph omnes Fratres ſuos, & ploravit
Juper ſingulos. Fulgura hic plané in pluviam fecit.
Vociferabare, L'yrannidem in tritico latuiſle! La-
tebat in ſævitie Charitas. Nemo crudelior Præfe-
cto, qui æra ſaccis reponit, ut quibus reddiderit
pecuniam, Famam auferat & Fratrem. Quàm ſæ-
vus, qui carcerem recondit in ſcypho! qui pretium
recuſat, ut catenas injiciat! qui frumenta nocen-
tiora eſſe facit, quàm toxica! Quid agit ſcy-=
phus in tritico? Monſtrum eſt in cibo icyphus.
Et venenum propinas, ſi ſcyphum non propi
nas, ſed abdis. Nopphum autem meum pone in ore
ſacci. Verùm ludit, non rugit immanitas, ſi triti- 5. oſeph-
cum diſpenſat, non ſulphur. Auguror ego quoqq̈ue „
in ſcy pho Joſeph. Epulo Tragcedia finietur, quæ Vao es,
furori ſuo proludit in patera. Nemo, ut latro- re in proto⸗
cinetur, pretium reddit inſtitori. Amoris, non
Iræ, inſtrumenta ſunt, Crater & Frumenta. Con- e hone,
vivium, non fupplicium parat, qui calices, cru- ciſeatur.
menas, annonâmque depromir. Citrà cruorem
dabitur in cyatho Naumachia: nec ſanguinem, Urio.
ſed muſtum defundet, qui cratere graſſatur. Lau-
tam ergo ſententiam retractes neceſſe eſt, qui H
Joſephum immanitatis damnaveras, cujus opifi-
cio £gyptium Cœlum ideò nubes coëgit, ur Iri-
dem coloraret. Nuntiate patri meo univerſam
gloriam meam: ſeſtinate, & adducite eum ad me.
Torſit nimirum Fratres, quaſi Amoris botryo-
nes, ut ex iis Patrem exprimeret. Vindemia eſt,
non laniena, ſi dolores parturientis ſuſtinere co-
gantur Patriarchæ, ut Fratri Patrem, ut Parenti
viciſſim Filium pariant, quos ſine funere orbos
eſſe coëgerunt. Obſtetricabatur Fratribus Joſeph
ejulantibus, ur Ifraéli Filium ederent, quem
veriùs erant parituri, quam olim illi mendaci-
bus inferiis parentaverant. Et quando Patriar-
charum ſaccos excuſſimus, ne in judicium feſti-
nes, frumenta in agro intuere. An non, cul-⸗
mis inſpectis, ab agro reſilias; quòd noxam
paratam eſſe mortalibus credas à natura, tot tri-
tico aſſutis thecis, ariſiiſque afflictis? Nihil ibi
niſi paleam, aut cuſpidatas, ſerratâſque lanceas
exhorreſcas. Coaluere tamen in eo horrore deli-
ciæ, pabulâque mortalium. Ventilabro prode-
tur opulentia, quam falx ità metit, ut occular.
Scrutamur ſegetes ? Roſeta hyeme contempla-
re. Lictoris eam efle officinam exiſtimes, du-
mis, virgiſque ſævam. Quam ſi vere lulires „
flores indé, purpurâſque erupiſſe gratularis. Tam
fallax eſt, diſcôrſque veritati, ſubjecta oculis ſeu
illecebra, ſeu ſævities. Hauritur aà Ceto Jonas,
non vorandi libidine, ſed obſequendi ſtudio ,
tum Numini, tum Prophetæ: & quam belluam
ingluviei damnaſſes, non repetundarum Ream
deprehendes, ſed depoſiti apud ſe Vatis Cuſto-
dem dilaudabis. Et præparavit Dominus Piſeem
grandem, ut deglutiret Jonam. Et erat Jonas in
ventre Piſoeis tribus diebus, & trihus noctihus. Nec
de Balænis licet divinare, quas cum tu Charyb-
dim immaritate prægreſlas exiſtimaveris, eas
ſanctiores eſſe Templo confirmabis. Nam ibi orat
pſallitque Propheta. Er, cùm Phariſæus in Ta-
bernaculo tumere diſcat, in ſulphur arrogan-
tiæ& orationis thure converſo ,‚ fugam Jonas
2 z

Gen. 44. 23

Gen. 45. 13

§. Yalophe

Jonæ 3. 1.
§. Jonass

56 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

in hoſtiam ità demutat, ut Ceto uſus pro Jorda-
ne, Apoſtaſiæ Lepram in Piſcis alvo, quaſi in al-
veo profluentis decuſſerit, non modò elutus Nau-
fragio, ſed initiatus Prophetiæ. Ergo in ipfa in-
gluvie damnare monſtrum ſi audeas, TLireſias es,
cæcus quia divinus. Vide jam, an ſententiam
ferre poſſis de Sacerdotum holocauſtis, ſi Balæ-
na & Vater devorat, & ipsà Templo eſt ſanctior
S& Zudith. ingluvie. Uri nénne videtur Fœmina, quam cir-
ris, ſmaragdis, mitriſque rubere vides in purpu-
ra? Et ſane ſi nudata Bethſabea arſit in ſtagno,
aduſsitque Prophetam: quæ futuræ ſunt mulie-
Jqudicames Fis faces in tanto fulgore, ignéque gemmarum!
temer & Verüm ut ſibi virum devinciat, quo ille adul-
s teræ non devinciatur, prodit comptior in pu-
blicum. Lucretia eſt, quam Helenam ſuſpicaba-
re. Non eſt Dahla, Rachel eſt. Pugnat mo-
nilibus ſuis pro Pudore, fugâtque Venerem
margaritis. Moœcharetur Vir, niſi ſeſe viro gratio-
rem faceret illecebrâ phalerarum. Sacramentum
tuetur magnum, typum ccilicèt Chriſti & Ec-
cleſiæ; nec gemmis excitat Libidinem, ſed de-
mergit. Non ut peccetur, ſed ne peccetur laſ-
civit innocenter. Ros eſt Pudoris, quæ flam-
ma putaretur Voluptatis. Lilium Adoleſcit in
illecebra. Et quemadmodùm Narciſſus viret &
⸗ ſterquilinio: ità emicat & vanitate Pudicitia.
Exod. 3. 3. Dic tu quoque cum Moſe: Vadam, & vide-
bo viſionem hanc magnam. Et quænam Scena
ea eſt? Vanitatis & Caſtitatis: Ignis & Lilii:
Gemmarum & Hoſtiarum. Apparuitque ei Domi-
nus in flamma ignis de medio Rubi: & videbat,
quòd Rubus arderet, & non combureretur. Quid
clamas? Quidve proloqueris de Matrona? Elo-
quor, quod intueor. Ardere illam pronuntio: nam
& Faces contemplor, quibus incenditur. Falle-
ris, mihi crede, ſiquidem in tanto Igne non oritur
Rubus, ſed irroratur. Quod tu ſupplicium ſæ-
vientis Elementi efſe putas, illapſæ eſt blandi-
mentum Divinitatis. Quæ cùm nemo neget ob-
veniſſe Rubo: quis Matronæ deneget, quòd
Vepribus fatetur obtigiſſe? Mader Rubus in
Hamma: & Pudica eſſe nequit Matrona in ſma-
ragdo? Rubus, inquies, virgultum eſt: Fœmina
verò caro eſt. Caro, Fœminaque Judith eſt,
comitũrque: non ut Laſciviæ blandiatur, ſed ut
Laſcivum obtruncet. Lavit corpus ſuum, induit
Je veſtimentis jueunditatis ſux, aſſumpsitque dex-
traliola & lilia, & inaures, & annulos. Ad eam
laſciviæ pompam quid actum putas a Bethulie ſi-
bus? Qui cum vidiſſent eam, ſtupentes mirati ſunt
nimis pulchritudinem ejus. Nihil tamen interrogan-
Religioſi, tes eam dimiſerunt tranſire, dicentes: Deus patrum

Intentio
gectzz.

Tbid. a,

Judith. 10.
3.

Ibid. 8.

Ka. noſtrorum omne conſilium tui cordis ſud virtute cor-
ici F . .
viri zen; Toboret. Quid nos muſſaſſemus de Vidua, quæ

honorandi obſeſſa ex urbe ad conopeum hoſtis progredere-
vigen, tür, ſi præſertim & ornata exiret, & theſauri
errare. ſui opes domo, urbéque efferrer? Id præſlitit
non impunè modèô, ſed cum laude Judith. Cre-
Honor mu. didere Bethulienſes ſplendere Viduam & orare,
u. orhari & ferocire, patriam deſerere & amare,
Desupe. adire hoſtes & odiſle. In myrto cruorem ab-
viore non di exiſtimarunt: putavere mitrâ integi galeam:
unnz. Catenas torquibus inſui: pugiones liliis ſuppo-
ni: torum peti, ſed feretrum appeti. Nec ſua
eos fefellit ſpes. Nam ſpolium fuit! Holopher-
Judith 14. Des Foœminæ Luxuriam mentientis. Suſpendite
2. capiit hoc ſuper muros noſtros. Huc phaleræ de-
Sie De; Cidere perionatæ Pudicitiæ, quæ duriuùs inauri-
Providen. bus, quàm cilicio conflictata eſt. Inter cineres

tiæ non in- . 1 ſ
ee ſiquidem Coli rore adſpergebatur, & Deo ade-

quando

rat. In gemmis cruore maduit, & vultu Afſyrii

torta eſt. Felix erat in cinere, & ærumnoſa in nebiſeum 1
conchylio. Nam Aſtris intendebat in ſua latebra. agi, Obf- 4
Monſira ſuſpexit in conopeo. Ibi pſallebat: bic one & In. Gal s
pugnabat. Ibi thure orationis ſuæ recreabatur:"Gu. 4 9 Da
hic blaſphemiarum nidore vexabatur. Ibi mo- Sie oze- dii
rabatur cum ſua Abra: hic torvitate, fragoré- diemia æ- ſel.
que caſtrorum, militůmque diſcruciabatur. Ve-“
rùm quæ ſenſere de unguentata Bethulienſes, Aana & 1
non ea de lugente Heli cenſuerat in Silo. Cam . nin

eſſet Anna amaro animo, oravit ad Dominum 1. Reg. 1. H
Nenslargiter, & votum vovit. Eſtimavit eam Heli i0.

rorlele, e eon nal
temulentam, dixitque ei: Uſque quò ebria eris à di- ute
ere pauliſper vinum quo mades. Er e l.
£ ſ 47 8⁰ lacrymis voii ſan

inebriamur à Samuéle Mulier tumet, non Baccho; in
nec bibit Fomina, ſed oravit. Thuribulum ver-
ſavit, non calicem: & plfallit, non furit. Noli
muſſantem arguere. Nam in freto lacrymarum
quæ pſallit Mulier, non eſt Siren; Anna eſi. Non ö
lugeret, ſi bibiſſet: nec reſideret in Tabernacu- nre

voi
en 0

lo, ſed vagaretur in Compitis, ni foret abſie- ili
mia. Tu verò Senex, cur tam malignè Fœ- merl
minam carpis orantem, qui tam inſulsè patiens Eten
Filhiorum ſpectas adulteria, & ſiles? Vultur es lng
lacrymanti: & ſcortantibus Turtur es? Pudicam aſn
diſcerpis: & Mochos inungis? At hic muſlabat Menl
Anna. Quid non agebat Magdalena, ut ſe Pha- Phariſeus ſ
riſæus à cœno ſcelerum extractam arbitraretur? Api

Subierat alienam domum, non ad epulum ac- S. Maris cnr⸗

cubuerat, ſed ad pedes, luxerat, unxerat, arſe- Maagdales liin
rat. Attamen tanto elutam lacrymarum Jorda- duen
ne Elephanticam Ganeo pronuntiat, & obhi- ðJèZ
què Chriſti patientiam, peritiämque elevat. Hic nu
eſſet Propheta, ſciret utique, quæ & qua- Luc.7. 38 it:
lis eſt mulier quæ tangit eum, quia peccatrix eſt. ””Rä
Lacrymatur & ſordet! Ungir & fſœtet! Dili-
git & peccatrix eſt ? Peccatrix eſt. Et quæ lo,
jam expiatio criminibus, ſi peccatorum multi- Cbe
tudinem operire non inſueta Charitas, Mag- n
dalenam complexatur, nec tamen imegit 2 de
Ergo nulla jam patet aut uſtrina ſceleribus ab- n
ſumendis, aut eluendis fullonia, ſi peccatrin Eir
eſt, quæ dilexit & luxit? In hoc Pelago la- „ ieret
crymarum non illa Nereis, ſed tu Triton es. Maſess 1
ymarum non i
Siquidem Magdalena non canit, ſed ulu- dum
lat, ſtrepitque Phariſæus. Refugerat à ſua eudn
virga Moſes, quòd non floreret, ſed ſibilaret. Meet
Projecit, & verſa eſt in colubrum : ità ut fu- Exod. 4,.3. len
geret Moyſex. Diwxitque Vominus: Extende ma- D
num tuam. Extendit, & tenuit, verſdquz eſt in Del
virgam. Anguem putas, à qua Magorum Colu- l
bri vorabuntur? Horres, mi Vates, non exitium, eI

ſed ſolatium tuum. Hoc Regem expugnabis: hoc Lapſi opii⸗ n⸗
Fgyptuum evertes: hoc Mare partiere: hoc "ihunt

. l bis
Cœlo imperabis. Nec colubrum horrere licet: An bel

& filum, & fratrem, & conjugem exhorreſces! : Mſen i
Sibilat; Non ſuo genio, ſed vitio tuo. Projecta rin
enim Virga efferatur in Serpentem: quæ, ſi cor- ⸗
ripiatur, non Draco eſt, ſed Baculus. Ergo tuæ Der
dexteræ portentum aſſigna. Nam niſi te virgæ Filiorum
tæderet, puderet illam feritatis. Extende manum educatio- ibr
tuam, & apprehende caudam ejus. Sed tuam pro- dazerto, in
tende dexteram erigendæ virgæ. Nam ſervili ſi ia vigilet⸗
manu contrectetur Anguis, in Ceraſtem efferabi- E
tur. Cæterùm, quem reformidas Draconem, mox Eyiſcobè n
infeſtus Ceraſtis, eos abliguriet in odium tyran- radteniie,
nidis & maleficii. Miraris autem non calcandum er ragar N
eſſe Serpentem, quem ominamur futurum ali-

quando Aſpidum lictorem? En transfugam, à

quo transfugis paratur exitium. Cum autem veniſ- 2. Reg. 16 N
ſet Chuſai Arachites amicus David ad Abſalon, lo- 16. A
cutus eſt ad eum: Salve Rex. Ad quem Abſalon: e
Quare non iviſti cum amico tuo? Nequagudam H chuſai 8
4 7s

uehe u
rnent!
An
n Ak. A
irh
Kor.

Nu i
D.
e
nnut⸗
N.
ri
Gbutr
ſertui
ligo
n 1
d r
1 40
ſta.
ufelnt,
N r.
iinn.
Ps:loeleſ⸗
le: MA
le la
melat
Doyckr
jlor⸗
Lipne
ſe ſiet d
nan W
n ee,
il nf
atrkr 6
n ie
gan
un 4).
,d E
af 11
nlrn
Gn
6

Juia illius ero, quem elegit Dominus. Quot Ara-
chitem telis defigeres Davidis transfuagam, &
Abſalonis Tribunum? Marali, civicâque donan-
dus eſt: Nam in caſtris militat Abſalonis, ſed
Davidi militat. Non eum perfidiæ ſimulatæ pu-
duit, ut fidum ſeſe Principi exhiberer. Plantam
ſceleris irrigavit, non ut excoleret, ſed ut erue-
ret. Intererit costibus perfidorum, non, ut ſen-
2. Reg. 7. tentiam, ſed, ut diem dicat rebellanti. Melius eſt
14. conſilium Chuſai Arachitæ, conſilio Achitophel.
Domini autem nutu diſſpatum eſt contilium Achi-
Bona occul= . .
saia, Fa- Tophel utile. Quanta Chuſai charitas in Davidem?
ma neglec- Cui ut pararet Pharmacum, in Viperam ſeſe re-
2 Mei finxit. Haſtis pugnavere cæteri pro Davide. No-
majorem. VO ipſe armorum genere, uſus Perfidiã, pro Re-
ge pugnavit. Ne enim abſcederet à Rege, à Re-
ge profugit, tum propior illi factus, cum ab eo
in hoſtium caſtra transfugit. Fugiſlet ab Abſa-
lone David, niſi ad Abſalonem Arachites con-
fugiſlet. Zizaniis, ut ità dixerim, granum fru-
menti ſeſe inſeruit, non ut illa excreſcere ſine-
rentur ad meſſem, ſed ut eliderentur in germine.
Impios enim probitate conſili non juvit, ſed
offocavit. Nam azimi acceſſus aceſcentem fer-
menti maſſam umiverſam corrupit, ne illa poſ-
ſet corrumpere. Nimirüm Perduelles, in morem
Aſpidum, veneno turgent, rumpuntur Anti-
doto. Quare non fuiſti cum amico tuo? Nequa-
quàm : quia illius ero, quem elegit Dominus.
Suam iis vocibus mentem retexerat Chuſai. Sed
Aſpis veritati nequiit auſcultare. Etenim ſi ejus
futurum ſe eſſe dicit, quem Dominus deſigna-
rit: Regi militat, non Rebelli. Verùm aſſen-
tationis olere delectatus Abſalon, quid ſubeſſet
floſculo non perſpexit. Anguem ſuſpexit in Li-
lio, quòd Lilium ſuſpexerit, non Serpentem.
Obſequebatur! Sed cùm illius eſſet, quem Deus
adſciverat, cur non ſe peti Abſalon intellige-
bat, a Domino non creatus regni Princeps,
ſed repudiatus & Fratris cæde, & Patris odio.
Erat in tentoriis Sphinax, quæ nodum evol-
veret. Suſpicax enim Achitophel probè intelle-
Xit, quò Arachites collineaflet. Sed quando no-
dum Chulſai vulgo irriſus nequicquàm exolvit,
eum ſuis faucibus adſtrinxit, nunquàm tàm in-
nocens Sphinx, quàm cùm ipſe ſe Achitophel
ſtrangulavit. Vides, nec tum feſtinandum ad
judicium, quuùm aut Vidua, aut Miles ad ho-
§. David. ſies transfugiunt. At ſententiam quis moretur,
ſi aggeſtis undique opibus Senex incubet? An
Bona ocul- non incubitu rapacitas extrudetur, quaſi Mam-
dN. monæ pullus, ex aſſe hæres Avaritiæ? Imòô Pie-
1. Par. 22., tas plumeſcet ex auro. Ecce ego in paupertate
14. mea præparavi impenſas domus Domini, auri ta-
lenta centum millia, & argenti mille millia talen-
torum: æris verò, & ſerri non eſt pondus: vinci-
tur enim numerus magnitudine. Quis non avaritiæ
Davidem incuſaſſet, ſi peſtilentiæ, bellique oc-
caſione conflictatis rerum inopiã familiis non
ſubveniret, ſed aurum, ærâque in ærarium in-
ferret, non modò numerum, ſed fidem, votum-
que ſupergreſſus cupiditatis? Verùm holocau-
ſium damnaſſes, notaſſéſque non tenacitatem
Principis, ſed religionem. Lemplo incubabat,
non Erario: & Arcæ ſiudebat, non Gazæ.
Nulla Regis imagine numiſinata ſignabantur,
ſed Dei tantùm imago, & ſuperſcriptio in ſi-
gnato argento viſebantur. Uni eruta è& Mani-
bus metalla Coelo dicabantur: aurique mon-
tes Aris imponebantur, non ut Gigantes bella-
rent in ſidera, ſed ut Gigantis Debellator coe-
lo terram ſubjiceret. Mirabatur cooptatam ſeſe
Ethieæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

Judicanies
temer?.

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag.

inter hoſtias opulentiâ, & quæ hactenus ſer-
Vierat flagitiis, in regno, ſinuque virtutis reſpira-
bat. Si ergo fuci, defectiones, pecuniæ, Crucia-
tus, minæque Religioni ſubſerviunt, totque
monſtris pro Deo virtus perſonatur; quid ſuâ
Momus virgâ deſignet, reprobétve? Mentitur 2²
Jacob primogenitum ſe eſſe ſimulat, nec, ſi
Auguſtino credimus, mentitur, ſed prophetat.
Adiit lupanaria? Convenere Rahab exploratores,
crucique proluſum eſt cocco, non in Taberna-
culo, ſed in Fornice. Stertit? Somnianti cœlum
patuit Iſraëli, Cœlitéſque ſpectavit. Epulatur ?²
Tum ſanctiores Lachæus, & Levi, quos Pa-
tinæ expiarunt. Ruſticatur? Ibi ſponſam Dile-
us præſtolatur. Pugnat? Pugnavit & Joſus-
Nuptiis adeſt? interfuit & JESUS.

FERIA QUINTA
DOMINICX IV.

Quam cum vidiſſet Dominus, miſericor-
diò motus ſuper eam, dixit ili: No-
li fere. Et acceſſit,; G tetigit locu- .
lum: Et ait,‚, Adoleſcens, tibi dico,
ſurge. Luc. 7. 13.

Atris uberibus ſuam olim vitam Adoleſ- Bliorum
cens acceptam referebat: jam eam pa-⸗d.
rentis oculis debet. Enutritus eſt lacte paren- Lapſj eri⸗
tis ad feretrum: lugentis revocatur lacrymis à gendt.
ſepulchro. Novum hic Mare panditur, in quo
ſi naufragere, non moreris, ſed reviviſcis. Fle-
tu ſiquidem Matris obrutus Adoleſcens emer-
git in vitam. Etenim Chriſtum, quem inſtitæ
defuncti non obſirinxerant, plorantis lacrymæ
molliverunt. Nimirùm petra erat Chriſtus: ideéô-
que lapidem lacrymæ excavarunt. Proh cha-
ritatis, fletuumque prodigia! Tum enatat fi-
lius, cuùm Chriſli lapide cervici ejus impoſito
in profundum matermi luctus demergitur. Miſe-
ricordia motus ſuper eum, ait, Adoleſcens, Surge.
Tu vives, ne illa lacrymetur. Fletuum ejus ir-
riguo refloreſces: & cuùm tu occumbendo lu-
gere illam coëgeris, partæ tuo funere lacrymæ,
Authorem ſuum, Viperarum innocenter rabiem
æmulatæ, diſcerpent. Nam è& morrte ſuborti lu-
Gtus eam tandem oppreſſere. Noli flere. Tibi di-
co, Qurge. At ego in fletus erumpo, quòd tan-
tis filii feretrum à Matre lacrymis inundetur:
cùm nulli à parentibus luctus funeribus filio-
rum verioribus impendantur. Quid non agit
Mater, filio febriente? Quid verò agit, pec-
cante filio? Nunquàm deſeritur, quamvis jam
animam agat, ſupremo agone conflictatus. Imò
adeſt demortuo: elatum deducit: parentat tumu-
lato. Vivere illum facit tum inſcriptione, tum
ſtatuis. Ut verò Filii Pudor expalluerit, concla- .
matâ veluti, deſperatàque Pudicitia, in ſui ſter-
quilinio criminis ſinuntur Liberi diſtabeſcere.

Lapſi opsie
mi Kiuent-

Quare non illi ades? Quare Medicum non ac-

cerſis? Cur non in Piſcinam illum demitis?
Cur Coœli demutatione non recreas? Ergo, ut
primùm febriet Adoleſcens, conclamabitur? Fa-
ciliorem ſi ego curationem animi, quàm cor-
poris efle oſtendero, graviorémque, quam cor-=
poris, peſtem animi demonſiravero, cogetur
Mater & defunctum non lugere Filium , &
peccantem nunquam elugere. Utrumque Dominus
6 3 in

78

in ſubmiſſo ad ſe è tecto Paralytico deſignavit.
Nam Cor ejus ante, quàm Corpus percura vit.
Ut enim ægrum aſpexit, demittentium fide com-
probarâ, ait: Homo, remittuntur tibi peccata tua.
Scelus promptius abegit, quam Paralyſim. Nihil
illi aut injungitur, aut edicitur. Quem Dominus
ut paralyſi exolveret, grabati fermè onere de-
preſſir. Tibi dico, Surge, tolle lettum tuum, & va-
de in domum tuam. Vides quòd ægro vectigal
imperetur, ne in morbum relabatur. Porròô
pluris faciendatn animi, quàm corporis ægritu-
Paralyi- dinem hinc elucer, quòd Dominus percurandis
s Eean. criminibus, quam reparandis membris iacum-
3 e, pit accuratins. Repurgatum fcilicèt à flagitiis
ægrum mox domum abire integrum imperabit.

Luc. 5. 20.

PBeccati
damna. Id quoque ſenſere turbeæ, quæ utl ab eo depel-
lendum morbum ſperavere, ità abſtergi crimina
Tbid. 2æ.. horruere. Et &perunt cogitaredcribæ & Phariſci,

dicentes: Quis eſt hie, qui loquitur blaſphemias?
Quis poteſt dimittere peceata, niſi ſolus Deus? Gra-
Nalucßo- Vitatem, opinor, peſtis intelligis, quæ nullà ni-

donoſor. ſi Divinitatis ope depelli poteſt. Cujus ſanè mor-
biſ perdifficilem curam efſſe didicit Afſyrius
agan ** Nabuchodonoſor, qui tumidiorem ob inſtau-
ratam Babylonem cùm vocem emiſiſſet, ſeptem
eam annos feris, bubuúſque ſociatus expunit.
Dan. 4.27. Nonne bac eſt Babylon magna, quam ego ædificavi
in robore Fortitudinis meæ. Cümque ſermo adhuc
Peccata eſſet in ore Regis, vox de Cœlo ruit: Tibi dicitur

venialit. Nahuchodonoſor Rex; Cum beſtiis & feris erit ha-
bitatio tua: fœnum quaſi bos comedes, ſeptem tem-
. .
geveritas Pota mutabuntur ſeper te. Negſne curatu perdif-
etiam con- ficilem fore Libidinem, ſeu Rapinam, ſi Vocu-
ird mini- la glorioſa intrà ſeptennium vix piarur? Quid
Na⸗ pateretur Aſſyrius, ſi Numen blaſphemaſſet,
Gloris va. quando ad fœnum abjicitur commendatà Ba-
na. bylone? Quòôd ſi pudet tandiù moratos nos eſſe
non Babylone tantùm, ſed in ſtabulo cum pecude,
ut Regem ſpectaremus exregem, Hieroſolymas
concedamus, ut ibi & graviſſimè decumbentem,

Arrogan-
kia.

Dei Ira. & leviſſimé peccantem Ezechiam intueamur.
In diebus illis ægrotavit Ezechias uſque ad mor-
2. Reg.20. eIn. Dixitque Iſaias : Afferte maſſam ficorum.

7. QOuam cium attuliſſent, & poſuiſſent ſitper uleus ejus,
curatus eſt. Et quaſi emplaſtro tardiùs percurata
. plaga eſſet, eodem pharmaco decem in Solario
lineis Sol regredi cogetur. Tam eſt graviſſimum
quoque ulcus curatu non arduum, ut Ficubus
& ab occaſu Lux, & ab interitu Vita revo-
centur. Ut verò convaluit Rex, à Babylonio
Principe literis, nuntiſque convenitur. Lætatus
eſt autem in adventu eorum Ezxechias, & oſten-
dit eis domum aromatum, & aurum, & argen-
tum, & domum vaſorum ſuorum. Venit autem
IHaias Propheta ad Regem Exechiam, dixitque ei-
Quid viderunt in domo tua? Ait Ezxechias⸗Om-
nia, qakcunque ſunt in domo mea viderunt. Dixit
Iſaiase Audi ſermonem Domini: Ecce dies venient
& auferentur omnia, quæ ſunt in domo tua. Sed
& de Filiis tuis, quos generabir, tollentur, &
erunt Eunuchi in Palatio Regis Babylonis. Et quis
non totis artubus intremiſcat, quùm pientiſſi-
Ercleſiaſti. Mi principis jactantia obſidione, everſione, di-
wte N reptione, ſervitute mulctetur? Æ.ſiuaſſes tu ſa-
& Regan h& ad tortem, Filio delaſſato. Ficulneâ eri-
peccets getur. Rifſiſſes, ſi Legatis Principum veſtia-
Sni oe rinm oftentaſſet. Hoſlibus urbem, regnumque
2 as, Prodidit. Iis vaſis Euphrates illabetur, ut Regiam
cepere. obruat, quibus tu modò pompam propinas, ut
ſtaporem hauriant Babylonii. Ereptabit è& pig-
mentis Draco, qui te, tuéſque ad interitum
afflet. Quos enim ſpectatores theſauri tui adeſ-

Ibid. 13.

§. Exzzchias

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

ſe gratularis, ii tuæ domus futuri ſunt prædones. in
Libidinem pugnandi Aulæis excitas, auréque 1!
ferrum proritas Chaldæorum. Verbo, evirati 41
à Babyloniis poſteri tui üfſdem linientur aro- cn
matibus in ſolatium plagæ, quibus tu ulce- les
rum inflammatione ſedat, inſoleſcis. Nam in Gti
theſaurorum domo tuæ ſoboli carcer delinea- eo
tur: & monilibus, quibus hoſtes recreas, nepo- nn
tes devincis. Quis putaſſet turbinem teterrimæ Que
ſervitutis non & cœno, ſed ex aromatibus coaluiſ- ulke
ſe, tantis fœtum, fartmque fulguribus? Trunca- luge
buntur Regiæ indolis, ſtirpiſque pueri non tam 1Nen
ferro Aſſyri, quaàm argento Ezechiæ. Ete- 6
nim ſeges illa catenarum, enſimque aureis e gia,
pateris pullulavit, quibus Princeps improvi- nl
dus naufragium paravit nepotibus ſerum qui- ſca
dem, ſed ſævum. Gemmæ ſiquidem in ſcopu- eecl
los ſuccrevere, in Mare patinæ ſunt effuſæ, va- hemmu
ſorum cavitas vila eſt in Charybdim dehiſcere, nund
pompæ amoœnitas jacturæ horrore corrupta eſt. ℳ lue
Ea eſt criminis tabes, eâque ſceleris carcinomata. lit liſll
A planta pedis uſque ad verticem non eſt in eo Iſa. 1. 6. 1 crim

Janitas, vulnus, & livor, & plaga tumens non eſt
circumligata, nec curata medicamine, neque fota
oleo. Dilpice ſpiritalis ægritudinis gravitatem. Li-
vor eſt; ſed mihil relinquit in vulnerato integrum-
Nam caput invadit, & pedes exedit. Porrò nec Moriifca⸗
faſcis alligatur, nec mollitur unguento, nec Re i Au
oleo delintur. Torquet univerſa membra, nec ,u ſeſe
ulla admittit medicamina. Et ne fortè factu ti- Infrmitas Geir KD
bi videretur incredibilis tanta vulneris comtrà "g. uiſnu ſeyt
remedia obluctatio, non Prophetis modô in- mnch e
curabilis gravitas animi eſt, ſed ipſas penè ar- i. r
tes eludit Omnipotentiæv. Mundans, inquit, ele
non Faciet innocentem. Dominus in tempeſtate Nahum. .
& turbine: inerepas mare, & exiccans illud: & 2. li
omnia flumina ad deſertum deducens. Diſhillan- nluill
tem & flagiti puſtula ſaniem abſterſurum te il- ſr g
hcò confidebas? A Deo Mare deſiccatur: Pec- 11
cati verò tabum non extergitur. Cedit Deo 4
Pontus: Scelus non cedit. Quod ut videas non
exaggeratum à Nahum, Moſem contempla-
re, qui protens duntaxat in pelagus virg4,
mox illud & ſubmovit Ifraéli, & in Ægyptios
revocavit. Cumque extendiſſet Moyſes manum E d. 14.
contrà mare, reverſum eſt ad priorem locum: fu- 27.
gientibiſque Egyptiis occurrerunt aquæ. Is verò 8. Moſei.
quoties virgam extulit in Pharaonem, cujus du- Pharav.
ritiem flectere nequiit grandine, ſanguine, ful-
guribus, atque funeribus? Quid plura? Dracones
Virga abſorpſit: Regem ne perſtrinxit quidem. Zelus ani-
Ergo durius Crimen eſt, quàm Mare, quàm ane,
Monſtra, quàm Coœlum. Paruere Elementa Pro. Mmas,
phetæ; Furor Principis Moſem eſt inſequutus, ee- ne
tiam cùm Maris flactus non frænaſſet, ſed redpſe ciniis
tum maximè cobiberet. Illud hoc loco animad- ob zuri- r
vertas velim, ut Mare populo pateret, non modò nem tee- aun
Moſem ſuſluliſle virgam, ſed Deum aquas ex- un

Hl,.). Nog

N
le
in ⸗

Giih

olſtinatio.

hauſiſſe, Nante, inquit, vento vebementi & urenie lbid. 2r. ii
totâ nocte. Ubi verò in ſuum alveum relabi aquæ rih
juſſæ ſunt, nullà Numinis aut Spiritus vi com- ’
motaæ, uno Virgæ nutu in Ægyptios, ſedémque Rsae n
ſuam refluxere. Diſcant & maris æſtu Parentes““

non iiſdem compeſci poſſe aut conatibus, aut H
conſiliis pronam filiorum in ſcelus indolem, cmpai:

quibus illa in flagitium impelletur. Nam eò fer- neſcientes. Nun
tur; indè abſtrahtur. Proinde non querantur, reb⸗
ſi uno ſocii nutu in crimen ſint deflexi, tot fru. e
ſtrà monitis, miniſque adhibitis, ut ad virtu- Charitas or
tem retraherentur. Mare quoque promptius de- N
preſſit Ægyptios, quàm Iſraeli deceſſit. Ad op- vidia. 0
primendum paratiores, quàm ad opitulandum 0
Wmus.

—
-ð

PEnme
Mncniſ
II.
nm
ie
e
⸗
un
lu.
le

Cäler

1
Marnl-
Oinenn
n

es nn
e.

Unun er
Caur. N.
CediDe
liben
CNe⸗
gu i
ng,
wniſt,
4. KWed
ſs rn
DtacoN
t glicen ue⸗
m
le, l 6
enu bis

„

ſumus. Uhrò lappæ ſuccreſcunt. At quo conatu
in ſegetes ager, eruditurne dicam, an edomatur?
At aliàs de his. Difficiliorem, ut puto, viditnus
Criminis curationem eſſe, quàm febris. Imô Eh-
ſeus ſui attactu ſepulchri mortem à cadavere fu-
gatam vectigalem eſſe coëgit cineribus ſuis. Idola
verô ſuperſtes abolere non potuit. Adeò morte
duriora ſunt crimina, curæque non patientia.
Quare ergo febrientem Filium luges, quem por-
rulacâ fortaſsè percurabis; ſcortantem verò non
luges, quem Deus vix faciet Innocentem, ſi
Plal. 3. 9. emunder? Illie trepidaverunt timore, ubi non
erat timor. Strumas horremus in liberis: ſortile-
gia, & veneficia, & blaſphemias toleramus vel
in libertis. Verrucæ perſæpè tædio Filium ab-
dicamus, trudimuſque familiæ principatu: quâ
exectaâ ſcortantem & proditorem in deliciis ha-
bemus, nec parte adſpergimus, ſed alluvione
inundamus hæreditatis. Quin, inquies, gravi-
correſtio tate morbi ab ejus cura retardamur. Nam, ſi
gizenee. criminis lues tanta eſt, quis manum admoveat
, criminoſo? Graviſſima peſtis animi eſt: ſed, ſi
erga veci ægro non deſis, eſt curatu perfacilis. Expaverat
divν. ſaum Moſes baculum, non jam Virgam, ſed
Exod.4. 3. Anguem. Verſa eſt in Colubrum ità uat fugeret
5. Maſe Moyſes. Limes? Quidni, ſi Draco eſt? Erit, ſi
. uibi collubeat, non Virga tantùm, ſed Sceptrum.
Lapß opti An maleficis, excantationique octogenarius in-
mi hent. ſueſcam, Orcique linguam ediſcam & balbus,
Superior & Dei colloquio duduùm eruditus? Tuàâ Serpens
indiſcretus. dexterâ obrigeſcet in baculum, ſi eam indè ſub-
Corveétio leves, quò abjeciſti. An illa degeneravit in Co-
muis. Iubrum, duùm eſſet in manu tua? duùm humi non
Canfaſurii eſſet? Tu ergo hujus Anguis es Phidias, quem
nimi, as. non ſculpturâ, ſed deſidià effinxiſti. Projecta ſi-
eri. quidem a te Virga ſibilavit in te. Te petit, quòd
Rex regat, Contemnatur à te. Apprebende, quam projece-
& Eyiſio. ras, & in regani vertetur inſignia. Nam hujus

1. auſpicio Colubri, Naturæ, Regique es impera-
Tbid. 4. turus. Non me audis? Audi Divinitatem. Di-
Honor mm. 1Oilé Dominus, Extende manum tuam, & ap-

zucg. prehende caudam ejus. Extendit, & tenuit, ver-
ſäque eſt in Virgam. Cur in Filium excandeſcis?
Draco eſt, qui Palmes erat. Venenum, non mu-
ſtum deſtillat: & ex quo decerpturum me Se-
nem ſperaveram botryones, metuo feretrum.
Abſcedis ab eo timoris umbrà tam umbratili?
Umbram ais Serpentem Lernæum? Epidaurius
& brevior, & ſegnior, & mitior domi meæ
Serpens haberetur. Coli tantum optat, & mor-
dere. Nullus verò mihi Tiberis influit, in quem
ſeſe aliquando proripiat. Libet cachinnari. Virga
eſt. Sed ſi eum apprehendas. Extende manum
tuam. Proſcidit non ſemel eum Pædagogus. Is
tua non eſt manus. Nec contundi Deus Colu-
brum imperavit, ſed teneri. Noli virgis in ba-
culum ſævire; & mox Virga exrit ſpiris evolu-
tis, & decuſſis ſquamis inſitivis. Non unus do-
mi Regulus ſaltitat, quòd nemo & Parentibus
ſud utatur dexterà, ut projectam humi Prolem
cœno extrahat, coléque inſerat. Tenuit: & ver-
ſa eſt in virgam. Reverſa, inquies, eſt in Vir-
gam, non converſa. At Natus etiam, quuùm lac
exugeret, venenum effundebat. Galcitrabat in
nutricem, convellebat ubera, quaſſabat ciſiulam,
rebellabat à matre, livebat in ſorores, colum
deſpectabat. Cave, ne te damnes, dùm illum
incuſas. Nam ſi non factus, ſed fictus vagiit
Serpens in cunis, metuendum eſt, ne conjux
Olympiam imitata cum Dracone colerit, ex quo
Colubrum concepit. Efferaverit ſeſe tamen in-
fans ſuæ genio indolis, ſuique toai0 ipſe ſe tabo

Rex ſuos
honoret.

Rev vegat.
TFilicrum
rducatio.

Correctio
mitis.

.

nias ſilius Haggith elevabatur dicens: Ego regna-

1

7

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 79

imbuerit, ſed raptim, ſed ſtatim, ſed emerſe-
rit non homo in lucem, ſed ſcorpio. Proteren- S. Moſis.
dus idcircò eſt, non excitandus? Cruciabatur
arentiſſima in eremo populus, ſummâque aquæ Zals r.
inopià laborabar. Nullus in arenis latex : Dullus ga 0„
& montibus fluvius: nulli imbres & colo. Sa- natos.
xa undique & ſabulum. Deſperaſſes tu lanè .
defluxuram ex arenis irriguum. Verùm flu- de-
vius exundabit & filice; ſi eum tamen Moſes
non prætereat. Loquimini ad petram coràm eis, Num. 20,
& illa dabit aquas. Utinämque Deo Moſes cre- 8.
didiſſet. Abſtinuiſſet virga, & inverberatus ſi- Dscees
lex voci undas refudiflet. Verùm durior Le- Enperfe-
giſlator, cùm ante rupem conſtitiſſet, exclama- AKiores.
vit: Audite rebelles & inereduli. Naum de petra
hac vobis aquam poterimus elicere? Cüumque ele-
vaſſet Moyvſes manum percutiens virgd bis ſilicem,
egreſſæ ſunt aquæ largiſſimæ. Tunc arguit Perfidiæ on, ores
populum, cùm ipſe diffiderer Numini. Nam vul- aliorum.
gus de Silice dubitavit: Moſes verò de Numi- .B
ne diffidit. Verebatur Moſes, ut Dei oracula fru- ri
ſtrarentur à ſaxo: & Numini tam injurius ple- veri,
bem objurgat, quòôd aquas non ſperet & rupe.
Tu veròô quid, inter hæc, ais? Quid rupe aut
ſterilius, aut durius? In undas remollitur, non
exciſa, ſed contacta, erâtque ehiciendo flumini
ſat vox ſine virgea. Nönne in his aquis à ſua
lepra Filius tuus repurgatur? Nam ſi mollitur
cautes, Puſio non emollietur? At tu ecquan-
do coràam illo ſietiſti? Loquimini ad Petram, &
illa dabit aquas. Inſoleicebat rhedis, & præatn-
bulonibus turgidus Adonias, dicebâtque: Ego
regnabo. Os, inquis, contundatur perfurenti. Imô
os cruentetur non coërcentis conturnaciam. To yeci,
nat Adonias, quòd David conticeſcat. Leo eſt adpiben⸗
Adoleſcens, quia Senex lepus, & glis eſt. Ful- aa.
gurat filius; ſed è& palude pituitoſi parentis va-
pores eduxit, quibus fulmen conflaret. Ado-

Ibid. 10.

Filiorum
educatio.

bo. Fecitque ſibi currus & equites, & quinquagin- 3. Reg. 1. 5.
ta viros, qui currerent ante eum. Nec corripuit
eum Pater ſuus aliquando dicens. Quare hoc feciſti? §. David
Si Pater inclamaſſet, Cur hæc facis? ea nun- Dlgens
quàm Filius perfeciſſet. Os ergo Davidis offici- Filio.
na erat, undè farrago proditionis emerſit. Vo-

cem non emiſit? Emiſit cum quadrigis, & equi-

tatu proditorem. Nam, ut Dei verbo facta ſunt
omnia Hità filentio Regis omnia ſubvertuntur.
Non Bnres , aut Steropes, aut Cyclopum co-
hors currus armque fabricantur, quibus imperia
evertuntur. Parentum taciturnitate Moles coaleſ-
cit, quæ mox in Phalangas, Rhedaſque effun- severitas.
detur. Non pertonandum erat à parente in tu-
multuantem; non profusè in eum perorandum.
Sat erat, monuiſſe ferociemem. Quare hoc fe- seandaloſe
ciſti 2½ Una duntaxat Syllaba, & duo Verba reprimen-
aſſilientis in pinnaculum æquoris æſtum, furo- 2i.
rémque repreſſiſſent: prætendiſſétque Oceano
littus periodus quamvis non integra. Qaare hoc
Ffeciſti? Tribus hiſce clavis ſuffigi potuere tot
curruum rotæ, ne in fortunam Regis deferren-
tur, aurigam excufluræ inter ſacrum , & ſa-
Xum. Horres in Davidem paratas rhedas à filio,
& haſtas, & tubas? Non dixit, & facta ſunt.
Quæ me ſané vox in contemplationem abducit
emergentis Dei nutu Naturæ. Terra erat inanis „ Gen. I. 2.
inquit, & vacua. Sperares an tu lilia è terra .
gemmaſque? Scilicèr. Quid ſi juberis in horctea
meſſes inferre? Aratris eam proſcinderem,
adigerémque in terræ viſcera ad uſque capu-
lum cuſpidem, ferrumque. Exerfares à ccæli
agricultura. Nam Deus, ur Terra germiner,

C 4 Lucem

Superior
negligenss

ℳ

80

Tbid. 3. Lucem primò inducit. Dixitque Deus: Rat lux.
Tum aquarum inundatione oppreſſam terram de-
ſiccat. Ad extremum eam non Aratro, ſed Ver-
Ibid. ar. 50 in germina, ſtirpéſque fœcundat. Germinet
. terra herbam virentem, & facientem ſemen. Et,
Zelus ahi. ne torperet in germine, ſpectatores operis de-

marum. dit, & ſoztuum educatores. Solem illicò, & Lu-
Superior Daln, & Stellas condidit; ur, cùm ſe Tellus &
juvet de. Videri cerneret, & juvari, animoſior redderetur
siliores, in partus; floréſque ederet culhiores, quando iis
ſidus vel in patronum, vel in teſtem daretur.
Quin Agros æmulatione Maris ſolicitavit in ger-
mina, prodire juſſis & reptilibus, & volucribus
ex Aquis. Quæ omnia aut adjumento, aut inci-
tamento quis non futura prævideat? Nam quâ
Sogn ratione horreret germina, frugéſque Ager refu-
geret, ſi non raſiris, non ſcrobibus, non inara-
Setss s tone exenterari, cædique ſe ſentiret, ſed voce
chariate, leniſſimè, molliſſiméque fœcundari? Pone ergo
. Higones, falcéſque: nec verberibus, ſed vocibus
Correbtio 1: . .1. ,
mitis agendum tibi eſſe ſcito cum Filio. Dixitque Deus:
1bidem, Cérminet terra. Et factum eſt ita. Loquor ego

quoque, non vulnero. Tonas quin tu, non Lo-
queris: & Aratro abſtines, ut Fulmen jaculere.
Nam minis diriùs impubem excrucias, quàm ſi
virgis concidiſſes. Sit tamen, quà eum com-
pellas, Vox, non Tonitru. Ubi Aſtra, à quibus
in ſuo vere, autumnéque & commendetur Puer,
& foveatur? Ubi domi Prœmiorum fertilitas,
quâ in feracitatem virtutum urgeatur? Ucl Agri
pullulare jubentur à mari, tot ex ſe prolatis ani-
mantibus. Vellemus Dii eſle, ſed ablegatis à Tri-
nitate tum Patre, tum Spiritu, Verbo tantùm in
ſpem frugis reſervato. Libet dicere, ſed præeſſe
piget, ſed tædet amare. Parato germinanti Ado-
leſcentiæ & plauſores, & æmulos. Jubes, & re-
Zelus and- ſediſti? Id Deus non egit; ideéôque inanitatem
rmn , ſui Terra & auro, & gemmis opplevit, veſti-
manſerinz. Vitque liliis & racemis nuditatem ſuam. Deus
ibi erat: agebatque cum tellure Dominus, inani,
quidem, ſed minimè aut contumaci, aut ſurdà.
Taph blen. Mihi cum agro colluctandum eſt: perdoman-
2 ergen- duſque Filius & cervicoſus cumprimis, & indo-
cilis. Quis audacior Palæmone Xenocratis ſcho-
Terra qaâ lam ingreſſo, ut in oculis Philoſophiæ petulantiùs

ctione Ko- laſciviret. Non tamen Baliſtis decuſſæ & pileo
— roſæ: Non Sifyphi lapide obſtructum os gar-
der rienti: Non tranſpoſitus a Prometheo ganeo-
nem vuhur, ut cor putre exederet luzuriantis.

.

Non denique intortum Fulmen, ut àa ſeditione
Gigas intempeſtivus conquieſceret. Factus eſt
intrà clepſydræ defluxum ex inſigni Lurcone
Primas Philoſophiæ. Id porrò Xenocrates præ-
ſtitit vi orationis ſuæ. Nihil ita ſqualet, quin
Horere poſſit, & gemmaſcere. Sed Deus eſt imi-
tandus, qui Lucem primò invexit, tum Agro-
rum ſeſe impendit foœcunditati. Quid agis? ubi
accepiſti, Filium à lege deſciviſſe, Iraſceris,
excandeſcis, objurgas? Caligo iſia eſt perfu-
rentis, non Lux aut edocentis, aut amantis.
Adverſo Divinitati tramite ad tui culturam agri
progrederis. Quâ tu verò eum ærumnd levaſti,
ut germinaret? Alieno an illum ære exolviſti?
Nam Deus incumbentem Agris Aquam imtraà
Oceani fines retruſit. Quare Tellus, ut à tyran-
nide reſpiravit, erupit in flores, a Deo lucis ju-
bare recreata. Inanis, inquies, Terra erat, &
vVacua. Sed Nari pectus non inane tantum eſt,
ſed vepribus, ſpiniſque obſitum, horrétque aco-
nito. Ut video, ſceleribus liberi tui ſuo nemore,
idoléque Ephra præluſit. Verum Gedeon und
eivium decurid aram, idolum, ſylvâmque ſuc-

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

cidit. Omnia nocëte complevit. Cüùmque Jurrexiſ. Judic. 6. . 3
ſent viri oppidi ejus manè, viderunt deſtructam 7. .
aram Baal, lucumque ſucciſum, & taurum alte-
rum impoſuum ſuper altare, quod tunc ædifica- .
tum erat. Aude, & amolieris Simulacrum, po- cunrecz, u
néſque Aram Numini, exciſo Nemore Idoli. ſir ſerig. le
Sed noli palam demoliri delubrum: ne pudore ler
Peccator obfirmetur in crimine. Et quare mihi
non junior pro Filio Tobias obtigit, meæ Bacu- in
lus ſenectutis! Et quare mihi, reclamat Filius, m
non Senior Tobias contigit Pater, infantiæ meæ Tob. 3. 1. Hu
Dax pariter, & Lux. Placet aker Tobias, &
alter non placet? Si juniorem amas, quare ſe- Fliorum ſc⸗
niorem faſiidis? Habere Tobiam hæredem ne-ucanio.
quis, niſi viciſſim ille te parentem Tobiam nan- Zix exem on
ciſcatur. Sed ille puerum legibus imbuebat: Tu Plorum. vs
fabulis effminandum ſcurris dedidiſti. Ille ſur- S§. uzias uan
gebat à cœna, ut fratribus parentaret: Tu fra- ſ
tres jugulas, & cives opprimis, ut epulere. Hor- e"er e- len
rebat ille furtivum hoœdum: Tu rapto vivis, G 1
in patinam tuam pauperum armenta, patrimo- Reng co⸗
niâque conduntur. Ille aleam neſciebat, & cal- querentium me
lebat pſalmos: Tu pſalterium ignoras, & nullo Ae Junio- .
non ludo diem, vitam, patrimonium, legis ta-“ Tore⸗ iſu
bulas prodigis. Benedicebat Deo cœhi Senex, & Zelantes u
caligabat: Nocteſcis tu in tuis umbris ſub meri- arert, eue
diem, tenebrio. Denique Tobias pater à pueri- l
tia retinentiſſimus ſacrorum rituum ità fuit, ut leg
nihil ab eo geſtum, acdtumque ſit pueriliter. Tu linig Np
verò, ne Senex quidem Infans eſſe deſiiſti, tum el
vernante luzurie ſub brumam ſenectutis, tum ſl
libidine in capitis nive deflagrante. Materies ar- ſan
tifici congruebat, inquies, & indolis erat præ- ne
ſtantiſſimæ junior Tobias. Et quænam Filii in- n
doles tui? Elephantiaca. A planta pedis uſdue ſa 1 6. u
ad verticem capitis non eſt in eo ſanitas. Vulnus, . “
& livor, & plaga tumens. Nihil à te verius ex- 2aer nee⸗
primi, dicique potuit, ſi tamen totam Iſaiæ pe- ſo
riodum uno ſpiritu pronuntiaſſes. Nam, cum sSaperior o
dixeris, Vulnus, & livor, & plaga tumens, no- Me tem
li ſupprimere quod Vates ſubjecit, Won eſt eirr- uun
cumligata, nec curata medicamine, neque fota bidem. znn
oleo. Proh ſegnitiem Parentum ! Ità Filius con- Zelus ani- i⸗
tabeſcit, & torpes? Etenim ſi balſamo liniri ul- H ns
cus oporteret, vel in Braſiliam navigandum tibi r al
erat, ne Filio Pharmacum deeſſet. At, cùm oleo Saperoy ati
— aſpergi ſit ſatis, quod ſuæ Diogenes lucernæ in- B See in
fundit, ut Hominem per ludibrium ſcrutetur in a. Rr. Mr
meridie, id tu vulneri non inſtillas, ut Filium , . 766 i.
recipias, in tenebris, umbrâque mortis ægro- Nia Juriſ.
tantem? Quid oleum commemoro? vihior tibi dictio ſata- i
ſit Filius, quàm Lychnus ludioni. An faſciare de, ke.
quoque piget in tanta ulcerum conflictatione? mendandis. ſri
eque enim circumligata eſt plaga. Exclamare Gz, t
libet, liberaliùs à te Simü aluntur domi, quàm adhibenda. inl
Liberi percurantur. Oleum, ais, operâmque per- in
derem, ſi laſcivienti manum admoverem. Co-
matulus, criſpatulus, unguentatus ecquando be-
nè oleat, ſi benè ſemper olet? Vix humum cal-
cat; tam eit levis ingenii. Vix tegitur; tanta eſt
in Adoleſcente frigoris per æſtatem intempe-
ries. Lam effozminati Adoleſcens genii aliquan-
do ſit vir? Non modé Vir, ſed Cenſor erit, &
Vindenz Intemperantiæ. Audi: Egredietur vir-
ga de radice Jeſſe, & flos de radice ejus aſ. Ila n. 1 “
cendet. Atiolare de flore. Quid eo mollius? x eve- .
Jugulabit aliquando tranſgreſſores ſolo quoque Ber ere⸗
halitu oris ſui. Er requieſeet ſuper eum piritus viles. S
Domini, Wpiritus Sapientiæ & intellelus, Spiri i
tus conſilii & fortitudinis. Percutiet terram virgd lbid. 20 3
oris ſui, & Spiritu labiorum ſuorum interficiet A
impium. Et erit juſtitia cingulum lumborum d
.ℳn

Ce ii
e e.
ll
eneli
, 4
dunek. i
en e.

Mnnn.
du:N

dii

E Un
4
1lin
lt I
lyun
n an
Eiia⸗
“
Hir⸗
oR.

einer i⸗
e

lap.
n, Un N
D

lus⸗
hhiin
Cnmtbt
Een
uetrin⸗
e an
lior iür
ain e,
Gaielwus
nst ,
bncha
Neſe⸗
nchle
NuG
lin
ene
D
ein 4

ue
. ℳ ni
e

Laplſi gpti-

m ſient.

Zach. 3.9.

1. Reg. 1‧*
22.

1. Gor. 2.6.

Aortis
memoria.

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag.

Won ſecundum viſionem oculorum judicabit. Hor-
rueras & mollitudinem Adoleſcentis & generis

obſcuritatem? Virga pro genere, Flos verò pro

indole. Quid ruſticius, molliuſve? Fragrabit,
ut multùm ſeſe flos jacter. Æſtuabit, igneſcet,
bellabitque. Interficiet ſuæ impetu indignationis
perduelles. At ruſtici quoque pugnant interdùm.
Quid, quòd prudentia incingetur, & ſapienti
imbuetur: & ore, non manu convellet peccan-
tium ſenticeta? Diſcam hinc Principes, & virga
pullulare non rarò florem, qui recuadi poſſit in li-

tuum, ſceptrumque. Flos eſt; ſed conſilii, ſed

ſcientiæ, ſed ſapientiæ capax. Iis ſi à te imbua-
tur, regno præerit, evertétque perfidiam. Quæ
omnia longé feliciùs in Filio evenient, qui quam-
vis ætatis illecebràâ degenerarit in Floſculum, non
tamen & Virga prodit, ſed ſatus Aquilâ, citò
folia in uncos obdurabit, concerpétque pervica-
ces. Sed illi incubato: nam ovum eſi, non pul-
lus, foœtus quoque Aquilæ non excluditur, niſi
compreſſu pectoris ovi ſanies in alitem confor-
metur. Et fos de radice eſus aſcendet; & requieſ-
cet ſuper eum Spiritus Domini. Non ſecundum
viſionem oculorum judicabit. Ex Flore Prætor:
quòd incubitu Domini, ſeu Parentis nihil tam
evanidum ſit, quod non efformari in Cenſorem
valeat, Ducémque Reipublicæ. Intuere jam, ut
degener Filius erudiri in Senatorem abs te debeat.
Super lapidem unum ſeptem oculi ſunt: ece ego
cœlabo ſculpturam ejus. Saxeum à te Filii pectus
ſculptum iri diffidis? Debes lapidi non cœlatu-
ram, ſed excubias Tune Deus ſcalprum impri-
met lapidi, cùm te ſaxo viderit excubare. To-
tus lynceus fieri deberes, quò Filio advigilares,
quamvis lapideus videatur. Verùm nec alkterum
ex oculis impendis Filio, qui tamen nec Stipes,
nec Lapis eſt, ſed Heros penè eſt. Ucunaàm vel
lippientem commodaremus oculum unum Libe-
ris ſeptem: cum tamen unum ſuper ſaxum ſep-
tem non minus oculi defigantur. Super lapidem
unum ſeptem oculi ſunt? Ecce ego cœlabo ſeul-
pturam ejus. A Deo Liberi cœlarentur, ſi non
deſpicerentur à Parentibus. Advigilaverat Sa-
muëli Anna. Vide, ut illum in Pontiſicem reſ-
cülpſerit Deus. Ducam eum, ut appareat ante
conſpectum Domini: & maneat ibi jugiter. Dei
ſumus agricultura. Sed à Parentibus & pangi-
mur, & irrigamur. Ego plantavi Apollo riga-
vit: ſed Deus incrementum dedit. Nihil agimus,
niſi operi noſtro Divinitas inſiſtar. At ſibi adſcri-
bi jubet incrementum, nobis paſtinum, riguâque
permittit; quamvis colono uni vitio vertatur fru-
ſtrata proventus ubertas. Ergo non deſeramus
febrientem Liberi animum, cuùm Vidua funus
proſequatur defuncti Unigeniti. Etenim animo-
rum & graviores peſtes, & curatu faciliores ſunt.

FERI A SEXTA
DOMINICE IV.

Lazarus mortuus eſt: & gaudeo propter
voSö. Joan. II. 14.

Tane Chriſtus nos odit, ut noſtris ille funeri-
bus vivat, luctibuſque exultet! Quis neget
ſatam ſtercore violam, ſi gratulatio emergit ſe-
pulchro? Vix, imò nunquam fertur riſiſſe Chri-
ſtus, & ad tumulum gaudet? & ſubridet lacry-

— 9

manti? Verùm non flentium calamitate lætatur;
ſed eruendis & cadavere gemmis hilaratur. Nam
in Adamantem Creta obrigeſcir, ſi Mortem co-
gitet; quæ, cùm ſit expaveſcenda vel Heroibus
innocentiæ, quô nos timidiores redder, eò facier
fortiores. Subpullulaverat inter Corinthios peſti- ra eri
lens ingluviei ac libidinis aconitum. Quid plura? sdt.
Vel in Patris thalamum Filius inſilivit. Iid at 1Cor. 5.
uxorem Patris ſui aliquis habeat. Id ut genimen, ge us auis
peſiémque geminam eradicer Apoſtolus, ſepul- marum
chri cùm mentionem intuliſſet, ſperavit fore, ut erius Ob
Fornicationis Latrina in Arcam Numinis con- ſiho⸗,,
cinnaretur. Eſca ventri, G& venter eſcis: Deus or,
auterz & hunc, & hanc deſtruet. Corpus autem 1, or⸗
non Fornicationi, ſed Domino- & Dominus cor-
pori. Deus verò & Dominum ſirſeitabit: & nos ſicſ- yerir
itabit per virtutem ſuam. Corpus, inquis, non iuvigilets
Fornicationi, ſed Domino? Corinthiorum, tûne
figmentum ignoras? Si nec Novercæ parcitur à
privigno, quid ſalvi Corinthi eſt? Bimaris Urbs
eſt, ideôque in tanta ſalſugine non und Venere
laſcivit. Quèò apud eos pulchriora ſunt ſigna, eo
ſunt homines fosdiores. Nam, ubi pulchritudo
tanta corporum fingitur, ibi rara pulchritudo eſſe
poteſt animorum. Sperat nihilominùs Paulus Co-
rinthiorum corpora & cœno libidinis emerſura;,
ſacrandâque Pudicitiæ. Quâ id uſtrind perficietur?
Objectæ Corinthiis recordatione Mortis. Deus hunc
& hanc deſtruet. Deus nos ſieſeitabit. Has cum pro- Tenmiatio.
duxiſſet ſeu prodromas ſeu ſubſequas imagines fu- u remns⸗
neris, non eſt veritus conſternatorum præ morte
corpora in Dei Templum, Arâmque excitare. Cor-
Pus autem non Fornicationz, ſed Domino. Nam
Mortis recordatione perculſa Libido in Lilium ſo-
là falcis intentatione demutatur. Deſtruemur à
Deo? à Deo excitabimur Piget ſcortari: cruciat=
que in cinere laſcivia, non delectat. Huic libidi-
nis ſtragi ſuo David præluſit triumpho. Etenim
indomitam, æreâmque Goliæ molem ſaxo dejecit.
Infixus eſt lapis in fronte ejus, & cecidit in faciem I. Reg. i7.
Juam ſuper terram. Nulla tanta eſt Gigantis ar- 49.2
rogantia, quam Sepulchri lapis non humi Ppro- Golias, &
volvat. Sed fronti ſuffigatur, ut ſcilicèt menti Pavid,
hæreat; ſuâque mox mole, non ſtabit, ſed pro-
cumbet Philiſthæus. Prævaluitque David adver-
sum Philiſthæum in funda & lapide. Non telo
confodietur; non flumine obruetur; non oppri-
metur trabe. Lapis ſubolet ſepulturam. Hac af-
flatus proſternerur. Nolo blaſphemum cenſuris Mortis
illaquees: nolo faſcibus exterreas: nolo effluges memoria.
exiliis. Ipgere blateroni monumentum, & in ſa- Zelus anis
xo tanta ſcelerum Quadriremis diffringetur. Mi- marum ſes
raris autem id poſſe Mortis recordationem in el.
blaſphemo, quæ tanta poteſt in inſonte? Adiit /es
ægrotantem Ezechiam Dei Vates Iiaias; & , „ „
miſſis ſalutationum officiis, quæ Prophetas non! Ecbias
minimùm dedecent, air ad Regem : Haæc dicit a. Reg. 26.
Dominus Deu cipe domui tux: morieris enim
tu, & non vihs. Wiui convertit faciem ſaam ad
Parietem, & oravit Dominum. Flevit itaque Exe-
chias Netu magno. Si perfeéti cor Principis de-
nuntiatione duntaxat mortis colliqueſcit in lacry-
mas; qui manabunt è& ſonte fletus, cui Mors non
nuprfias parat; ſed ſecurim? Vide autem utl à
nobis diflentiat Ezechias. Nam ille factus de AMtorii;
morte certior, ſuæque domui conſulere jaſſus, memworia:
neglectà domo, incuratéque ulcere, non Ta- asre
belliones accerſit „ hon acciri Medicos imperat; 1PamStt,
verùm expiando animo totus incumbit „orâtque, rn,
laerymãtque. Nos, verò juſſi, abduciâ tantiſper à Gteste.
domo corporéque mmemte, curare peſtes anitni, "Tum oeur
cœælique rauones ſubducere, condimus teſtamenta, a, Aſeren
ſigna-

Lukuss

2

7

4

N

82 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

ſignamus codicillos, antidota ligurimus, ſaluta-
tionibus vitæ halitum ſupremum impendimus.
Ideéque Rex revaluit à vulnere: nos verò diſta-
beſcimus, morimurque, incompoſitis animæ ra-
tionibus, Mundo, Coœléque inglorii. Pracipe
domui tuæ. Mea domus, inquit Ezechias, Mens
mea eſt. Huic proindè proſpiciam cum fletibus,
tum precibus. Non de myrrhinis diſceprandum
morituro. Unæ ſiquidem expirantis Margaritæ,
Lacrymæ ſunt. De abacis, de fundis, de armen-
tis ſolicitum eſſe Morientem, propudium eſt,
non conſilium. Iſthæc vix florentem, vigentém-
que decent ludibria. Nam horum vel recordatio
in ægrotante, non ludibrio ſapit, ſed deliria.
Morimur, & ſupputamus? Ecquando terram cal-
cabimus, ſi ne tum quidem ab ea excolenda di-
vellimur, quùm illi dedimur abſumendi? Meri-
10 proindè, nos tellus ut ſua mancipia diſcruciat,
exoſſätque: cum Ezechias neglectu corporis
convaleſcat, decem Sole lineas remenſo in ſubſi-
dium regnaturi. At non huc mea ſpectat oratio,
quæ in fletu Regis id tantùm contendit, mortis
vicinià flores quoque ſuccuni ſanctioris conſcien-
tiæ; & indè lacrymas exundare, undè nunquàm
Pid. 3. proluvies criminis effluxit. Memento, quæſo,
quomodò ambulaverim coràm te in veritate. Fle-
vit itaque Exechias ſletu magno. Ecquid, inquies,
& tranigreſſore profluet, ſi Princeps candicat, &
lacrymatur? Cruore manabunt perſceleſti, ſi ſe
cogitent morituros. Is erit criminum in arena
cordis conflictus, ut mutuis ſeſe telis conficiam,
quamvis tubicen nullus ad cædem eos inſtiget.
Adumbratum id ſanè eſt in ſtrage Madian, quos
lagenæ confractæ in cædem mutuam concita-
Judic. 7. runtt. Cüumque hydrias confregiſent, clamave-
20. runt. Ommnia itaque caſtra turbata ſunt Et mu-
tult ſe cæde truncabant. Tum lampas emicat,
tum tuba perſtrepit, quùm, deficiente ſpiritu,
lagena corporis diſſilit. Videmus tum ea, quæ
hactenùs ſpreveramus. Judici inſonat tuba, cui
obſurdueramus, lagenà corporis non effractà.
Ideéque nullo nos inſequente, noſtræ inter ſe af-
fectiones concurrunt, beatque ſe cæde confi-
ciunt. Tædet allegori?? En, visà Morte, ſce-
Dan. gF. 5. lerum in animo lucta. Kex aſpiciebat articulos
manus ſeribentis. Tunc facies KRegis commitata
Baltaſar, eſt, & cogitationes ejus conturbabant eum. Epu-
Morii,; labatur tum fortè Baltaſar, ſcortiſque vallabatur.
memoria Et tamen lteræ non tam prodentes, quàm obte-
SS gentes Mortis neceſſitatem ità ganeonem con-
cuſſere, ut areret in patera, defloreret in viola,
Sermo ſpi. palleret in purpura, ſqualeret in laſcivia. An
ritualu. ic haſtiludium exhibet allegoria ? An verò
Familiari. Mortis ſtimulo aguntur in pugnam Regii pec-
lar e toris inquilini ?² Cogitationes ejus conturba-
Zus noſßra, bant eum. Quòd ſi imperſpecta funeris de-
E de Morte lineatio, imperfectâque, muſta convertit in

oqueretur, fella „ ſuccuſſãtque Epulangef quid te fiet

terreret e- . , 7 .
tiam Bi. æ&gro, deſtitutôque, ubi afſiliectem Mortem,

ones. furentémque peripexeris? Parcius, mihi crede,
concio ſe- laſcivires, ſi tui te funeris non corrupiſſet obli-
ria & Ze- vio. Nam gemmà bibebat Baltaſar. Sed pater4
H merſari animus cœpit, fecitque in melle naufra-
rus omnes gium. Commutata epulenti confeſtim eſt cotur-
re . nix in vulturem, vittatique cor Promethei im-
mani morſu diſcerpſit. Vaſa Sanctuarii aurea de-
Exereitia hiſcere vila ſunt in Mæotim, ſeu Stygem, pro-
Prtnalis pinanti. Pellices de generarunt in Præficas: &
ziam verà Scena Luxuriæ in Cataſtrophen abiit Furiarum.
kariunt. Et verò non febribus, non ulceribus, non ſuſpi-
rüs, non agonibus tum fortè Mors inhorruerat.

Pugillaribus ſeſe inſtruxerat, poſitâque feritate,

docebat, non graſſabatur. Apparuerunt gii, Midem

quaſi manus hominis ſeribentis, contrà candela-
brum in ſuperficie parietis aulæ regix. Attamen .
Compages, inquit, renum ejus ſolvebantur, &

G ejus ad ſe invicem collidebantur. Quòd ſi

ors cùm Vates, aut Sibylla eſt, laſcivientem
exanimat: quid aget in decumbentem, ſi ſe de-
mutet in Leæxnam? Scribit, & Vulnerat? Proh
Morituri ſupplicia, ſi non ſoribat, ſed ferociat!
Scribæ calamo transfodit imperantem, & falce
pannoſum vix perſtringet? Mertuo ſævituræ ja-
cula, quòd ſciam ſcribentis calamo fuiſſe Princi-
pem conſternatum. Rigeres tu quoque, non ri-
deres, ſi ſcribentis contrà te characteres evolve-
res. Nihil arriderer Morituro. Nihil, præ Mor-

tis adventu, non horreres. Benedicam, inquiit ad Gen. 22. 7.

Abrahamum Angelus, tibi, & multiplicabo ſemen
tuum ſicut ſtellas cœli, & velut arenam, quæ eſt m
litiore maris. Poſſidebit ſemen tuum portas inimi-
corum ſuorum. Etenim ut nebulis obducuntur,
non tamen obruuntur Sidera, ſeu læduntur: ità,
inquit, poſteri tui ſcelerum caligine nunquam

opprimentur. Atqui homines ſunt? Et quid fra- 8. Iſaac &
gilius, viliuſque ſabulo? Eo tamen exonerantis S

ſeſe in aridam maris impetus refrænatur. Com-
peſcent nullo negotio criminum fluctus, obtun-

déntque flagitia- Id tantum eos memimiſſe opor- Moni
tet, & ubinam terrarum, & quando Abrahæ Temorn
redditum oraculum de futura poſierorum Virtu- mum

te? In monte ſcilicèt, cùm intentatum etiamnum remedium.

ſtringeret in filum gladium. Cùm mactati du-
dùm arietis cruor reſtagnaret; cùm fumaret bu-
ſtum; cùm Iſaaco necdùm color rediſſet; cùm
ſcena illa funeris nondùm ſoluta eſſet: cuùm de-
nique nihil non reſiperet mortem, tum in filio
deſignatam, tum illatam pecori. Ergo omen ha-
bes victoriæ, ſed in cultro ferituri, ſed in pallore
morituri, ſed in nidore perlitati. Stellularum
ſanctiorum galaxia non lacte inſpergitur, ſed ci-
nere. Madent ſanguine arenæ, ut cum Oceano
confligant. Ara & Culter procurrentis in nos fla-
gitii metæ ſunt. Quis enim prævaricetur, inter
inſignia Mortis armaque, conſtitutus? Et quare
tranſductum ad terram meliorem exiſtimas Po-
pulum, diducéto æquore? Potuiſſet ſanè Iſrael
per mare duci, ſubſtratis fluctibus, ſubjectiſque
gradienti. Nam cùm jura naturæ violarentur,
fuiſſet ſanè ſemita gloriæ, decoriſque tum ple-
nior, ſi, non fatiſcente, ſed coaleſcente Pelago,
proficiſcentium intrepidis veſtigiis undæ conſi-
gnarentut. Quare ergo, dehiſcente freto, tranſ-

vehuntur Iſraëlitæ? Filii autem Iſraël ambulave- Exod. Is
runt per ſiccum, inquit, in medio ejus. Obdu-0.

randus contra illecebras .Æggypti populus, fune-
bri, ut ità digerim, tramite abduci debuit ex
gypto. Quanta enim imago mortis, quanta-
que abeuntium trepidatio, cùm utrinque moles
ſibi impendere undarum intuerentur; & ſeu ſi-
niſtrorsum, ſeu dextrorsum oculos detorquerent,
imminere ſibi undique naufragium cernerent.
Faucibus quodam modo mortis ſemiſepulti trani-
miſere Pelagus. Eâ ſiquidem trepidatione robo-
rabantur contra ollas & pepones, quibus eſcu-
lentis oppugnatura erat Ægyptus transfugas
ſuos. Nam & Pharao obduratiſſimæ cervicis,

perfrictæque frontis tyrannus, nequicquàm plagis

novem remollitus, ubi mors graſſari cœpit in pri-
mogenita, uno filii cadavere ità eſt conſternatus,
ut populum non dimitteret, ſed emitteret, pel-

lerétque ex .Ægypto. durrexirque Pharao nolte „Exod. iu.
&' omnes ſervi ejus, cunctäque tin. Vocatſ- 30.

que Pharao Moyſe & Aaron nocëte, ait: Egredi-
mini

U
1

““
e. 4
. 14
tr le
mſuu, T
6 Mi,
mmm lrl

abe
n. 4
linſ G
r. Iſia
eci⸗

alln

Gni

a. Gi
n
Nen
unAi

lnufn ſer
Anin non
non
nin
u
ui
N
lo
e
wel
ne
gi
no
R”
0
lix
ho
col
ſed
l,
1un
u
1⸗
1o
tbi
H
(
e
ſie
o
ken
4
n, ki

.
e. N
4 ſe kac
lnich i
liie .
lieni d
unſeeg. De

Nni
uejn
tu in.
lunm
if,

Unn
tti 8
1.(
Anr.

Nſrn
ünnmus
i
nuet
le,

n i
Uicur
inas N-
e Inl
Alare
Muenn,
un
Eelo
e Cl.
0, rn!

=

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 83

mini à Populo meo vos, & lii ITſyael. Iie, inmo-
late Deo, ſieut dicitiv. Oves veſtras, & armenta
aſſumite, at petieratis, & abeuntes henedicie mi-
Rer amet hi. Vide ſui regni immemorem Regem, in tante
ſuos. urbium, gentiumque calamitate. Abeuntes,inquit,
Ibid. z9. Peéhedicite mihi. Atqui Pereuſſt Dominus primogeni-
num AMigypti, à primogenitol'haraonis uſque ad bri-
mMogenitum captivæ. Ergo ſi funeribus nulla non
ſqualer tum domus, tum taberna, quare tibi
uni Moſes comprecetur exitii, vulneriſque cica-
Canfden- tricemn ² Nimirùm Principes unos non rarò ſeſe
tia in ho- diligunt, cæteros verò quaſi jumenta non cu-
minivns. rant, quòd eos ament, ſed alunt, ut ſibi famu-
superior lentur. Vidiſti autem, uti Mors triumpharit de
amet ſaos. Tyranno, extraxeritque de regno ejus oves &
§. Moſes, PoVes & mancipia. Lugere hic liber, non pſal-
& Pharao. lere. Epinicion incinet cum Sorore Movſes; ego
Cepe, abeuntibus illacrymor. Nam is, qui Deum neſcit,
ſui obliviſ. quique abs ſe nunquàm dimiſſum iri teſtatus erat
catur. Iſraëlem, uno Filii funere ità remollitur, ut ſuo
edicto lituras inducat, ut emittat ſubjectos, ut
armenta abire permittat cum libertis, ut ſpohiari
AMors im- Opibus, civibuſque urbes imperii patiatur: Tu
puorum. verò non Nilo, ſed Jordane inundatus, qui Deo
TuPamen- Wmilitas, qui Moſem ſequeris, qui inter Iraëlitas
zum Avari. 300 V& Legis es cooptatus, non frigente cadavere
Filii, ſed putreſcente Corpuſculo tuo, alienam
Zempora- pecuniam domi retines, eos, quos oppreſſiſti,
a noxie, non relevas, animam agis, & rem tuam agis,
non quaſi Senex moriturus, ſed quaſi modò ge-
nitus Infans lac opum exugis, & ſpiritum effias,
ut tua tecum ſit pecunia, planè non tua, in inte-
ritum? Duriores jam Pharaone ſumus, &, ſi
Nilo innatant Crocodili, Harpyæ laſciviunt in
Jordane. Oves veſtras, & armenta aſſumite, ut
Petieratis. Vox Lupi iſta eſt, timore alieni fu-
neris remittentis Hebræis oves, & boves, ar-
menmque. Et Chriſti Oves non balatu, ſed ru-
gitu vociferantur, Dominum neſcio, & pecora
non dimitam? Jacobi lævore, vocéque Eſau
perſonatur, ut ſibi Moſes benedicat, habétque
Avaritia innocentiæ tum ſonum, tum manum: Oves ve-
vivas. Nras aſumite, & abeuntes benedicite mihi: Et
Chriſnianus, qui Jacob eſt, aſperatur ut Eſau,
utque oves retineat, deputari non veretur inter
hodos? Auri tantâne libido, ut in funere libeat
congregare, raptôque vivas, quùm non vivis,
ſed raperis? Quæaam, rogo, navigandi ars iſta
eſt, conflictatà Onerarià, ne jacias merces, Na-
varchum dejicere in profundaum? Ne domo au-
rum efferatur, tu te inferes Orco, Coœlo exclu-
ſus, quòd rapinas forulis non excluſeris? Pudeat
rapinarum moriturum, quando oves emittit Pha-
rao, & valet. Et certèê quid non in te ageret tam
tibi proxima Mors, niſi ſtipes, imò ſaxeus eſſes?
Hinc Bethſabeâ, indè infante nuper edito oc-
cæcatus adukerio David vallabatur. Lyræ undi-
que & epulæ tum prolis occalione, tum deſpon-
ſatæ lenocinio. Importunas Vati delicias boatu
ſuo Nathan abrupit, effecitque, ut, projectis
lemniſcis, & moœcho David iterum Propheta or-
2. Reg. 12. gana ſua ſuſpendat & cupreſlo. Et dixit David ad
13. Nathan: Peccavi Domino. An non vox Turtu-
Peæniten. Fis audita eſt inter Upupas? Et quonam faſcino

tiam pa. Veneficus innocens ſtridorem, nigrorémque Co-
Feotn racis in candorem, gemitumque Turturis demu-
29 . . . .?
Correétio tavit? Cultris, cruore, ſuppliciiſque ſepſit adul-

Utera, a- terium. Nam jugulatam exhibuit ovem à locu-
miliaritas 1. .
cum ſecu- Plete: locupletem itidem damnandum induxit.
Canbus pia. Quare funeribus ſeu imperatis, ſeu auditis abdu-
ctus David in ſepulchrum, citò cineres corollis

lbid. 4. adſperſit. Tulit ovem viri pauperis, & præpara-

vit cibos. Iratus David dixit ad Nathan e Filius & Dawvid.
mortis eſt vir, qui fkeit hoc. Dixit autem Nathan „anz
ad David: Tu es ille vir. Horruit David fihum eypmo ſpi.
ſe efſe mortis: cùm præſertim ſuæ ipſe author ritusalis.
eſſer, patérque, ut itaà dixerim, Matris. Filius
mortis eſe vir, qui fecit hoc. Hujus tu mortis,
quam Ore peperiſti, filius es. Moriendum pro-
inde tibi erit, ne, ſi latam à te ſententiam reſ-
cindas, fotum tui oris interimas. Truculentior
tum ſiquidem Vipera fores, quàm duduùm fuiſti.
Nam Uriam tum occidiſi, quèòd meliùs eſſe du-
ceres nubere, quàm uri. Nunc veròô, ſi à morte
defugias, quam advocaſti, ne ſceleri moriare,
mori times. At hi luſus poëſim ſapiunt, non
Dœnitentiam. IIIud hac in ſcena ſpectavimus, iis
ſcilicèt & labiis poenitentiam fluxifſe, undè Mors
dudùm effluxerat. Filius mortis eſt vir, qui fecit
bocç. Ti es ille vir. Peccavi Domino. Fartum ci-
nere guttur, quo erat reum Princeps afflaturus,
poœnitentiæ citò violam germinavit. Ovem tulit,
& præparavit cibos. Potuiſſet Nathan aut direp-
tam vineam, aut abrepta poma, aut ſublatas in
theatrum margaritas inducere. Ovem maluit,
quàm gemmam. Maluit ovem, quàm racemum,
appellare Bethſabeam. Atqui uxor tua, inquit Pfal. 127.
Pſaltes, ſicut vitis abundans. Propior ſanè viti, 3‧
gemmæque Bethſabea. Sed nulla funeris imago
deſignabatur in racemo, nullumque adumbra-
batur funus in Smaragdo. Occilum pecus minus
exprimit Bethſabeam, ſed mortem vivacius re-
præſentat. Hac Nathan egebat, ut ſui Davidem
criminis depuderet. Ideo unioni, ſeu Botryoni:
Ovem ſubſtituit, quæ in cruore ſuo, tanquaàm Serietase
in Erythræi freti epitome Hebræum tunc Pha- Mortis
raonem ad ſalutem demergeret. E Pardo David memoria.
in Agnum ab Ove refingebatur: & ſervabatur
ab exterminatore ſimulati ſanguinis effuſione.
Tutata Ovis Paſtorem eſt, qui degenerarat in
Lupum; &, quod mirere, ab interitu Paſtor vin-
dicatur picturà duntaxat pecoris jugulati. Conflixi-
ſti olim, David, cum Leone, pugnaverâſque pro ¹. Reg. 17.
grege, eruto pecore de ore feræ. Id nuncte pecus de ².
alvo eximit Tigridis. Tigris enim Libido eſt. Ve-
rùm tu integer virium hœdum ſeminecem extor-
quebas à monſtro. Cæſa ovis defunctum te olim
pudicitiæ, in vitam revocat innocentiæ, peccati fe-
ro lacerato. Nihil tibi debent Armenta. Hœdum
ex ore belluæ eruiſti? De alvo te Tigridis Ovis
non extraxit modò, ſed excitavit. Talit Ovem, 2. Reg. 12.
& praparavit cibos. Hoc tu epulo reficiere, ut“
jejunio inſueſcas. Nam in Templum Convivium
proficiet, in quo Pœnitentiæ hauries diſciplinam,
per Ovem, quæ coràm tondente ſilet, rugire
docta contrà flagitium tuum. Ovis iſta velleri-
bus te ſpoliabit, induétque cilicio: nec lac tibi,
ſed amariores felle lacrymas inſtillabit. Hæc te
immitem faciet contrà Te. Hæc te, qui præ
compaſcuis éxerraſti, prodeunte ſcelere ex adipe,
in deſertum contrudet, ut errorem errando ca-
ſtiges. Rex denique reparationem vitæ ſuæ Ovi
debet occiſlæ. Nam mortis circumvallatus appa-

Concio ſes
ria.

ratu virus expuit adukeri, qui virum adukeræ,

ut liberiùs ſcortaretur, deglutierat. At cum Da-
vid cæſæ ovis delineatione revixerit, ſui Ocho-
Zias ingeſiu funeris vix evigilat. Evigilat dico?
Moritur juſtiriæ deſperatins. Iie, & revertimini 4. Reg. :6.
ad Regem, & dicetis ei: Hac dicit Dominus.
Nunquid, quia non erat Deus in Iſraél, mittis
ut conſalatur Beelzebub Deus Accaron “ Ideircg
de lecfulo, ſuper quem aſcendiſti, non deſcende;;
Ied morte morieris. Quid actum arbitraris ab
Ochozia à lectulo mox in conditivum protur-

bando.

84

Othinasio., bando. Luxit? Arſit? Accivit Sacerdotes? TPri-
bunos immiſi:, Levges exolvit, Prophetam ] ſſit
compediri. Id egit Moriturus, quod Ovans hor-
ruiſſet. Quid, quòd ejus funeri acciſis, ambu-
ſtiſque, immiſſis ab eo ad Eliam, Centurionibus
proluſum eſt: & ſe ipſo ſceleſlior funeribus factus,
& cœnaculo prolapius in pavimentum, decumben-
do reperit, quàâ poſſet ratione & jacere in ſtra-
ulhs, & & coelo in Orcum novus Lucifer pro-
ruere. Inſedit Carmelum, ut à Sina exularet.
Prophetam evocavit, ur abigeret Prophetiam.
Graiiæ coo- U Legem exolveret, Vatern vinciebat. Ecquan-
perandum. qo mali Principes manſueſcent, ſi ocllunt, &
Olſ nati. occidunt? Ferocit in Eliam Ochozias, cùm ex-
pirat. Ergo occiſione Ovis David exterretur; &
ſui objectu funeris perfurit O hozias? An Na-
thane Elias incelebrior? An Beelzebub Berthſa-
beâ innocemtior? Aan pecoris, quam ſui, funus
acerbius? Emendatus aà Nathane David violis
ſtercus“ inſperſit. Coërcitus Ochozias ab Elia,
ſui ulceris faſcias in catenas obduravit, quibus
Vates vinciretur. Emilit & vulnere non vermes,
ſed urſos in Prophetam. Hiavit plaga in abyſ-
ſum, undè non unus emergeret Cetus, ſed mon-
ſtra ſeſquicentum vorando Eliæ proferrentur.
. Verùm Balænas immanes, demiſſus & cœlo ignis
Ibid. 9. abſumpſit. Homo Dei, Rex præcepit, ut deſcen-
das. Si homo Dei ſum, deſcendat ignis de cœlo,
& devoret te, & quinquaginta tuos. Sodomas
§. Elias. atrocitate criminis Carmelo intuliſis? Sodomo-
Be,ſecnto rum item ſulphure obruemini in Carmelo. Hic
rei Juſterâ quoque pudicitia violatur, quando cælibi vis in-
Ferdemu: fertur. Quin vos pudorem, cui illuſerant Go-
P
Ereleſta- morthæi, eratis juſſu principis diſcerpturi. Elias
Keisig Virgo eſt. Verum candorem reveremini; Nam
Psmorandi, Nix illa faammas parturit; &, quod in Pudico
contemnitis, Lilium, minaci & laceſſito verte-
tur in Fulmen. Ne accedatis ad Cœhibem. Si-
quidem Virginitas ſancta, & infraéta, ut homi-
nem fingere neſcit, ità hominem perdere non
rarò conſuevit: & , quæ uri non poteſt, poteſt
exurere. Habet enim ſubjectum ignem, quæ
igni ſubjici nequiit. Verbo, horret virorum ad
Aulici im. ſe acceſlum Virginitas, ideéque ſi Eliam adeatis,
dü. Pudicitia, quæ virum non cognoſcit, viros op-
primet incendio. Acceſſiſtis? Deflagraſtis. Et
certè diflari vi flammæ debueratis in cinerem,
qui morituro Principi cinerem exufflaſtis, ut
ignitum ad vos aurum interverteretis. Ferebatis
enim terrum in haſtis, ſed argento deferebamini
Keclefa. in Prophetam. Afſſentationis proindè ſcoriam
ſiica guriſ- miſſiles ignes excoxere: ut nemo militans Im-
diétio. peranti negotis ſeſe Vatum immiſceat. Miſit ad
1bid. s. "um quinqungenarium Principem. Qui aſcendit ad
eum; ſedentique in vertice montis, ait, Homo
Dei, Rex præcepit, ut deſcendas. Cave, ne
ſpiritu procellarum fœtum Vatem exuſcites. Nun-
1bid. 10. Qquàt ſine ſirage Turbo ruet & monte. Deſcendit
itaque ignis de cœlo, & devoravit eun & quin-
Severitas Taginta, qui erant cum eo. Eſt ſanè de cœlo
in Magna- igiis, qui ſupplicium à Primipilo exorditur. Mi-
tes. htes ambuſſit; ſed afflato Centurione. Carmelum
hctores horreant occupare. Nam, quò altiùs eva-

Mors ims-
piorim.

Gratiæ non
cooperantes:

Ocheas
Correctio-
nis m pa⸗-
kiens.

Correbzio:
i5 impa⸗
tiens.

Adulaso⸗
765.

iti . . .
7 na mne; ſerint, eò propiores non Coelo erunt, ſed Ge-
ue. hennæz. Monſirum eſt, aſcenſu deſcendiſſe?

Monſtrum quoque ad Vatem acceſſiſſe, ut ab
æqquitate recederes. Innocentiùs ſiquidem Milites
Balaamum id temporis cum haſtis, quàm Eliam,
conveniſſent. Non enim adeuntur Prophetæ
more Hoſtum. Alioquin ſi corde ad Vatem
lapideo accedatis & cataphracti, filice, chalybé-
que co liſis, ignis emicabit, quo amburamini.

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

Quæres hoc tu loco fortaſels, cur invaſores Car-
meli pluvis & cœlo flammis ſint adobruti, ad
Eliæ votum æthere deflagrante: cùm nunc im- Neligießt, 5
punè & Carme us, & Tabor, & Sina à manipu- anig, .
laris occupentur, frigente cœlo? Quòd in Mon- Avari. 1. n
te is interdum qui Melchiſedechum præfert, non 9

Eccleſta. 0

uI Ehas confiſtat. Sedentique, inquit, in vertice nin or

Montis, ait: Homo Dei, Rex praæcepit, ut deſ- deſpeci. “ .
cendas. Nimirùm quieſcebat Elias in Carmelo, pe, ſcuti imn l
4 . . ecutig-
non arabat, metebâtque. Non ædes aur inædi- num zeme- e

ficabat, aut amplificabat. Haud horrea ſubrue- diuum Zem. 1u

bat, ut ampliora conſtrueret. Non ejus ibi ſpu- cgga. L mn
mantia torcularia, aut promptuaria eructantia ex
hoc in illud. Sedebat Coelo, Numinique Vates Per ſecutio tel
intentus. Non diſcurrebat verſuris, nummiſque 1 Pan 4 1
exaugendis occupatus. Quin vel à Centurione bertaie læ- ni
Hômo Dei appellabatur. Quis jam & Clero dici““ mi
poſſit vir Dei? Ego ſum Pauni, ego verò Apollo, col
ego autem Cephæ. Ahus fidem ſuam Perſis ob- le
ſtrinxit. Ahus Ethiopibus jus ſuffragii ſui oppi- 1
gneravit. Alius Medorum negotiis extricandis 1
d ſtinetur. Nullus denique ex Cervis Eccleſiæ, .
quorum fons Chriſtus eſſe deberet, non ſibi ci- Cung lu
ſternas ſuffodit, in quas aut Abanæ, aut Euphra- ⸗
tis aquas deriver. Nec id agunt clandeſtinis cu-
niculis, ſed palàm per Siphones. Cujus quiſque ci
ſit, Pompen, an verò Cæſaris, non in femore, inn M
aut collari, ſed fronte ſculprum circumfert. Ideò eb
immiſſæ non galeatz à Regibus cohortes, ſed i
ſicariorum decuriæ à Toparchis non rogant no- n
ſtrates Elias, ſed objurgant: nec obſecrant, ut w
deſcendant, ſed proturbant, ut ruant, ſubſidânt- ſ
que. Quæ quidem demutatio Nazaræorum olim
à Jeremia complorata, & Bernardi ævo inter tor
Eccleſiæ Schiſmata miſerrimè renovata, nunc, Pbi
pro Dei in nos cura, ceſſavit, florente paſſim in ke⸗
Cleris ferè univerſis primitivæ Eccleſiæ tum vul- en
tu, tum ſpiritu. Jedentique in vertice montis ait? 1n
Homo Dei, Rex præcepit ut deſcendas. di bomo i
Dei ſum, deſcendat ignis de cœlo. Potuiſſet Pro- 1
pheta Leones & ſylvis in Milites concitare. Sed
ignem coœlo deducere libuit, ne Terræ, ſed Nu- V
mini ſuam debere videretur adversuùs ſatellites i
victoriam. Indè copiæ propugnandis Vatibus .
educendæ. Deſcendat ignis de cœlo. Vel certè Severitar
non Leones, ſed Flammas immiſit in lictores,
. . . Perſecutos Drn
quòd Leo, ut objectos concerpat, oſſa ſaltem ,es Zuſto
ſupereſſe patiatur prædæ ſuæ. Nullæ reorum re- rum, “
liquiæ, ſi in eos ignis immittatur. Porrò id ſce- ſre
lus eſt, quo Vatum inſequutores ſe obſtringunt, Ricleher⸗
ut vix populatione expiari poſſit, plectique igni- dictie. laug

bus. Eôque crediderim Eliam igneâ triumphaſſe
quadriga, quòd igne perduelles abſumpfiſſet.
Peccantis enim ſupplicium in punientis trophæum
cedit Sacerdotis. Nam inſtrumenta lanienæ citò

abeunt in phaleras triumphi. Igne ſæviät Elias? in
Triumphet feliciter inter ignes. Verùm vagati Au
diutiùs ſumus à ſepulchro. Nec id videri inſolens
debet, ſi de morte acturi verſati din ſumus inter u,
ignes: quando ex igne cinis: quando funus aut ⸗
cum funalibus, aut in rogo. Porròô mirabamur Dignhas u
Ochoziam prænuntiati ſibi funeris terrore non & Pelicl- udl
ſuccuſſum, cùm mihil recordatione mortis non““ Lokic⸗ i⸗
molliatur. Atqui regnabat Ochozias. Sed ſi fu- mn
nus reſpectaſſet, imperii ſpiritus repreſſiſſet. Ait ð”
ad Jeremiam Dominus hanc in rem: Tolle lun- r. 13. 4. e
bare, quod eſt circà lumbos tuos, & ſurgens vade D lne
ad Euphratem, & abſconde ibi üllud in foramine edke
petræ. Et faccum eſi poſt dies plurimos, dixit ln
Dominus ad me: Jurge, vade ad Euphratem, che
& tolle indè lumbare. Et abii, & fodi, & tuli . t
lumbare. Et ecce computruerat, ità ut nulli ului 1 l

apt. un

De
NaKhſen
nda
alsc
in
rtt
ulle
llti⸗
r.
Ern
le
nr,
n
e,
Nr
nn,u
ldin.
tunin
inerm
, Mur,
i
uN
uiat:
Uln
ehe
ie N
lt
luh
len win
rin en,
Uennz,
Mnle,
Gillen
tngnn i/
We
nſill
nſten
ieudt
Disl
n un
oltes
u ie
ſon
n e
oe N uni
Vrigu
lltr
Kr A
llle/ns
wa
an
Al⸗

69

TZTentatio-
num ze-
mediusn.

1 Cor. 7. 9 *

Mortis me=⸗
moria,

Zach. 14,8.

Judic. 15.
19.

bid. 18.

Diſſertat. ſuper Evang. Quadrag. 8 5

anptum eſſet. Et factum eſt Verbum Domini ad me,
icens: Nie putreſcere faciam ſuperbiam Juda, &
ſuperbiam Jeruſalem multam. Lumbari renes incin-
guntur, ut validiora ſint latera, lumbique fir-
miores. Quin voluptatis ità illecebra nos adſtrin-
git, ur non tam renes vinciat, quàm oblectet. Id
porròô lumbare in profluente corrumpitur. Omnes
enim morimur, & ſicut aquæ dilabimur. Ideòô-
que mortalitatis nos noſtræ recordatione à con-
tentione voluptatis laxamur. Nam petræ ve-
lum infoſſum, defluxuque fluminis elutum, ge-
mino mortis hieroglyphico blandiendi, roboran-
dique vim amittit. Quæ enim vis ſuperſit in
renibus in tanto mortalitatis, ſepulchrique ſqua-
lore? Putreſcet, mihi crede, lumbaris lenoci-
nium, tædebitque libidinis, ſi mortem flunu flu-
minis, ſaxôque conditivi condidicerit. Huc enim
collineaſſe putaverim Paulum, qui libidinem com-
preſſurus, eam ſymbolo prorsùs diſſymbolo
adumbravit. Etenim non aut Narciſſo compa-
ravit, aur Melli, quorum illecebrâà proritamur.
Titione, ſeu carbone luxuriem delineavit. Me-
lius eſt, inquit, nubere, quàm uri. Quid, quæſo
te, libidini, incendiéque commune? Scatet il-
la illecebris; id tormentis, ruiniſque inhorreſ-
cit. Madet illa unguentis: id plagis horret. Co-
ronatur libido: efferatur flamma. Prata colit
luxuries: ſylvas ignis excindit. Vitæ ſervit l-
bido: vitam flamma deperdit. Et ait Paulus
luxuriem rogum eſſe ? Melius eſt nubere, quàm
uri. Nimirùm impoſitos carbonibus cineres af-
Hare Paulus libidini cupiebat, ut ſuâà ſeſe ſpecie
conficeret. Ut enim, ſeſe viſo, Narciſſus, apud
Poëſim extabuit: Ità, ſi rogo exprimeretur
libido, fore Paulus ſperavit, ut flammæ cine-
res adnatos exhorreret, ſuique ſimulacro,
tanquàm intorto jaculo, aut interiret, aut e-
langueret. Flamma es. At ſi te fulgor oble-
Ctat tuus, tuus quoque te cinis exterreat. Sub-
luces? ſed difflaris. Solem Ice imitaris? Ve-
rüùm cono te cinis non exæquat, ſed poſthabet.
Uri proindè ſe ſciat titillatione Chriſtianus, non
irrorari; ignémque ſceleris, ſen Orci viperam,
parto ex eo cinere diſcerpi patiatur. Id enim
genus fiammam non operimus cinere, ſed op-
primiraus. Moriturum te efle memineris; &
fornicare, ſi libet, ubi diſpexeris tibi vivere
non licere. Prunæ in imbres diſſolventur ſol4
funeris memorid. En alluvionem èà morte. Et
erit in die illa, exibunt aquæ vivæ de Jeruſalem.
medium earum ad mare Orientale, & medium
earum ad mare noviſſimum : in æſtate & in byeme
erunt. Et erit Dominus Rex ſuper omnem terram.
His in aquis Dominus imperabit. At aquæ è&
Jeruſalem emanantes, non reſtagnant ad ocu-
lorum, agrorumque luxuriem. In mare devol-
vuntur; quod, cùm noviſſimus ſit flaviorum ſi-
nus, mortem profectò, quaquà illud ſpectes,
deſignat. In æſtate, inquit, & in byeme erunt.
Quarum tempeſtatum altera ſqualore ſuo, alte-
ra falcibus mortem repræſentat. Rigemus hyeme.
Quid propius expiranti? Eſtate ſegetes deme-
tuntur. Quid ſimilius morituro? Has inter fu-
neris imagines reſtinguendis luxuriæ facibus a-
quæ ſcaturiunt, ideò vivæ, quòd & morte pro-
fluxerint. Et undè Samſoni latex effluxit, niſi
& ſede funeris? Aperuit itaque Dominus mola-
rem dentem in maxilla aſini, & egteſæ ſunt ex
eo aquæ. Nimiruùm occidione virorum tille man-
dibula cruentata reſipiebat cadavera, funerâque.
Ideò in aquas exundavit, ne Nazaræus in ma-
nus
Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

devenirer Incircumciſorum. En ſiti morior,

incidäimque in manus Incircumeiſorum. Lenoci-
miis ſiquidem dederemur, niſi alleno funere fu-
nus quiſque noſtrum libaremus. At compeſcen-
dis libidinibus undè tot in Morte nervi, tori-
que, cuùm exanguis, ofleâque in arenam deſ-
cendat. Cur morte conſterner? Quia, inquit Je-
remias, aſeendit Mors per feneſtras noſtras. Ir-
rumpit non per oſtium, ſed per feneſtras. Id
verò eſt, ac ſi caligo indè in nos irruat, undè
lucem ſperabamus. Advenit improviſa noſtri
corporis ſtrages, & ad nos vitæ ipſius non rarô
quadrigâ invehitur. Occurſurus proindè amico, in
hoſtem irruis. An non vitæ rheda epulæ ſunt?

Jer. 9. 202

Amnon occumbit in convivio. Non per oſtium Mors im-
Mors erepſit aut invaletudinis, aut certaminis: provaſae

ſed per feneſtram convivii irrupit. Quis enim,
ut Mortem accerſat, Epulatur? Quis non men-
ſæ accumbit, ne decumbat in ſepulchro? Mors
Amnoni feretrum in diſco circinavit. Limea-
tur ergo Mors, quæ ideò prævideri noh po-
teſt, quia in domum inſilit per feneſtram. Has ſa-
nè ſi feneſtras inſideremus mortuales, impol-
lutos nos ſuſpicio funeris redderer. Miraris in-
contaminatos interdum cives efſe in tanta mo-
rum, rerumque proluvie? Hi profectò ſuum
eminùs funus deſpeéturi inſtitere feneſtris.
Qui ſunt iſti, qui ut nubes volant, & quaſi Co-
lumhbæ ad feneſtras ſitas * Contemplationi ſui
funeris immorantur, & occupandas à Mor-
te feneſtras occuparunt; ideéôque prænotione
quoque cineris ità peſies animi repreſſere, ur,
excuſſo nigrore, in Columbas ſeſe refingerint.
Atqui Jezabeli ad feneſtram proſtitutæ non in-
nocentiam Mors refudit, ſed ſupplicium infli-
xit. Ita. Sed Jezabel non funus reſpectabat
& feneſtra, ſed laſciviam; ideôque Mortem,
quam non præſenſit, in ſe ſenſit irruiſie per fe-
neſtram. Porrò Jezabel depinxæit oculos ſuos ſti.
bio, & ornavit caput ſuum, & reſpexit per ſene:
Rram. Jehu ovantem Jezabel ſuſpectabat, a quo
Joram fuerat trajectus jaculo. Ergéne ſic Morti
illuditur à Formina? At ille dixit: Præcipitate
eam deorsum. Jure ſanè optimo dejicitur, quæ
mortem Filii obj'icit triumphanti non in cinere,
ſed in ſtibio. Utinam autem una foret Jezabel,
quæ in funere laſciviret! Viri pariter & Foœminæ
lTuxuriantur in cinere. Audivi non una in Urbe
feriis mortualibus in ipſo, quem à Morte cœ-
tum, locumque appellant, Saturnalia paſſim agi.
Ibi enim in tanto funeris ſqualore viri, foœmi-
næque colludunt, nulla loci reverentiâ, nullo
penſilis ubique Mortis horrore; quæque non age-
rent in viola, ea peragunt in cinere. Caſtiùs
in pratis Venus, quam in ſepulchro proſtituitur.
Horrueramus Scytharum barbariem hoſtium
capitibus propinantium. Intemperantiores laſ-
civiæ noſtræ ſunt, quàm illorum compotatio-
nes: imòô eorum epulis noſtræ ſunt ſupplicationes
putidiores. Inter cæſorum ofſſa Scythæ inebrian-
tur. Sed hoſti illudunt, ſed ludunt in ſympo-
ſiis. Nos Amicis, nos Domeſticis, nos PFratri-
bus, nos Filiis parentamus; & inter nudatos
mortuorum artus, pendulâque cadavera, ſcortis
aſſentamur, lenas, affamur matronis blandimur ;
lupanar, abſit invidia verbo, vel in Sepalchro
defodimus, vel ſtruimus in Odeo. Planè non
defunctorum, ſed luxuriantium ibi horreas cho-
ragium. Doleas, ſed incertus, quò te vertas do-
liturus. Templum indignere in theztrum abiſſe?
Sed audacius videtur eſſe in Amphitheatrum

Verti Sepulchrum laſciviâ petulantium. Inſulta-
re defunctorum juſtis libidinem conquerare²
H At

Ammnon
ra ſus in
Conpivios

4 Reg. 9.
30

Ibid. 33.

Serietas
Chriſtiana
neglecta.

Vilubtas
biquee

Temploris
profanato=
res in die
Defuncto⸗
rünse

Luaxuria
graſatsey
ubigisg,

86 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

At viventi, regnantique in Alrari Chriſio illu-
ſiſſe ſceleſtius. Ubi vivere non licet, libereè ocu-
lis, dictiſque fornicari quis ferat ? At Litare
& Ludere nemo niſi dererrimus patiatur. In-
ter ofſla Laſcivire, barbarum eſt! Ridere, Jo-
carique inter hoſtias perſceleſtum. IIlud Scy-
thiam refert, hoc Orcum repræſentat. Verùm
id factitatum inter Chriſtianos conquereris?
Uunàm falsò. Quoties laſciviæ drama in San-
Ruario datur? Nônne hodiè juſta Lazaro ſo-
luturi conveniſtis? Et quot hic adſunt Jezabe-
les comatulæ, & ceruſſatæ! Quot ante concio-
nem riſus! quot in ipſa concione nutus! Quatri-
duano parentamus, & cachinnamur? Fætet La-
zZarus, & Matrona non lacry matur; Non ſqualet?
non orat? Quin ad Sepulchrum pigmentata,
Peccatrix eſt? Apage hinc te cohors Nympha-
rum & Satyrorum. Hic cinis odit carbones deſo-
latorios. Hiſce in lacrymis non velificare, ſed
depræni debet, cum ſua ſceleris prætoria, Cleo-
patra, quæ ad pugnam proceſſit per remigum
phaleras, militumque lemniſcos. Aliqua aut dies
ſit, aut latebra, in qua à jugo Veneris liceat
reſpirare. In foro, in compitis, ruri, militiæque
laſciviat. Non orat? Stertat ſakem in Lemplo. Ma-
nè, veſpere, & meridie ſuas tenebras offundat.
Horàâ verò ſacrificii non eam litare velim, jubeo
non graſſari. Prata roſis ſpoliavit! Maria unioni-
bus vacuat! Alpes metallis exhaurit! Fora thea-
tris occupat! Littora choræis inceſtat! Eccleſiæ ſal-
ctem parcat: parcat Sacerdotibus: parcat vel Deo.
Juſtitium ſit, rogo, libidinis, dum juſta perſol-
vuntur. De Morte agimus, & Laſcivimus?
Memineris, non per oſtium intrare Mortem,
ſed irruere per feneſtras. Quâ horâ, quéôve loco
tu eam non expectas, ibi illa tibi præſtolatur. Quia
Jr. 9. 20. aſeendit Mors per feneſtras noſtras. Verùm ſu-
beat per oſtium. Nec é feneſtra dejiciare cum
Jezabele, ſed ſenex & febriens expires in lecto
tuo. Rideri proptereà Mors debet, aut non me-
tui poteſt? Neſcis, quid te maneat in morte.
Jer. 13. 16, Date Domino veſtro gloriam, antequàm contene-
breſcat, & antequàm offendant pedes veſtri ad
montes caliginoſos: expectabitis lucem, & ponet
eam in umbram mortis, & in caliginiem. Ergo
contenebreſcet. In Sole gemmæ ab arenmis diſcer-
nuntur. Dives emicat, inops obſoleſcit. Generis
nitor à ſqualore ſejungitur ſervitute. In umbra
verò unus omnium, idémque ſqualor eſt. Offen-
detis ad montes caliginoſos, quibus impacta
Curulis unius erit conditionis cum Tripode.
Sceptra à Pedo non diſtinguentur in caligine.
Unus hominum, Jumentormque interitus. Et
ſperas non unum Locupletis, & Pauperis futu-
rum ad has rupes tum ærumnarum, tum trium-
phorum naufragium? In unum coaleſcent oſ-
ſium faſcem Conſul, & Subulcus. Sagus, &
Prætexta uno, eodémque ſitu involventur. Et
ponet eam in umbram mortis, & in caliginem.
Vox redundat. Nam ſi caligo eſt, umbra quo-
que eſt. Falleris. Nam umbra corporum inter-
poſitione diffunditur. Sole proindè ſi cares, Pla-
tanum habes; à qua ſidus ſubmovetur. At cali-
go umbra non eſt, nulliuſque objectu aut arbo-
ris, aut parietis agris incumbit. Ponet eam in um-
bram mortis, & in ealiginem. Timeo, ne umbra
iſthæc funeris plurimaum habeat luminis, quo
diriùs, quàm nebula, cruciemur. Audiamus, &
Zach-t4.7. horreamus. Et erit dies una, inquit, Lacharias,
quæ nota eſt Domino, non dies, neque nox: & in
tempore veſperi erit lux. Qui malè agit, odit lu-
cem. Quas quoque umbras peccantibus offundit

& Servorum aſſentatio, & Sacerdotum non rarò
aut venalis, aut hebes Sapientia! At, cùm ad-
veſperaſcet, nox aderit, quâ opes evaneſcant; Aons im
ſed lux ſuberit, quà ſcelera dignoſcantur. Quæ Rionmne
incolumi non patuerant crimina, angore cor-
dis extrudentur. Videbunt, in quem transſfire.
runt. Fulgore falcis tenebrarum opera colluce- Paa. .
bunt; &, quæ te latuere virentem, areſcentem
convenient. Et dixit Agag: Niccine ſeparas, ama- 1. Reg. 1t
ra Mors * Et ait Jamuel: ſicut fecit abſque libe-*
ris mulieres gladius tuus, ſio abſque liberis erit in-
ter Mulieres Mater tua. Ecquando Agag ſua ſce-
lera intellexerat, dum conſideret in ſolio? Ea
& Samuéle didicit moriturus. Defungetur Sacer-
dotis munere ſupremus vitæ agon. Is tibi in men-
tem revocabit, quorum te & meminiſſe piguit,
& iĩis inquinari non piguit. Et in tempore veſpe- Zach.t4-7.
ri erit Lux. Videbis invitus, quæ lubens admiſi-
ſti. Abſceſſerat & domo Abrahæ Iſmaël, initif-
que cum Cethura nuptiis non interfuit; ſed ad-
fuir morienti. Et ſepelierunt eum Iſaac &ö Iſmarzl Gen.25,9
Filii ſui in ſpelunca duplici. Oblivio te nunc
cœpit rapinarum, atque libidinum? Moriturum
te circumſtabunt. Non ſtatim apparuere Ziza-
nia: ſed tandem apparuerunt. Quid egeris in-
telliges, quùm animam ages. Nam ſi Jacob,
Filiorum quæ diſſimulaverat ſcelera, moritu-
rus & ſeveriſſimè arguit, & plexit acerbiſſimè,
increpito Rubeno, & diſperſis inter Tribus Si-
meone & Levi: Effuſus es, ſicut aqua non creſ-
cas. Nimeon &- Levi Fratres- vaſa iniquitatis bel-
lantia. Quàm fœdiora tua tibi Morienti flagi-
tia videbuntur, ſi aliena crimina ità Patriar-
chæ triſtia apparuere Morituro? Diſtorqueberis
prodeuntium in lucem monſtrorum aſſultu. Ad
veſperam demorabitur fletus. Crepuſculo vitæ oc- Plal. 29,.60
cidentis illuſtrabuntur, quæ ſub viiæ meridiem
delituere facinora. Non veſpertiliones emergent
in illo lucis, noctiſque confinio, ſed accipiures.
Deſcenderùntque volucres ſuper cadavera, & Geni5.
abigebat eas Abraham. Cümque dol occumberet,
Jopor irruit ſuper Abram, & borror magnus &
tenebroſus invaſit eum. Quandiù circum hoſtias Sol
agebatur, pelli Volucres potuere. Potes, dum
viges & vales, blandiri innocentiæ tuæ, & ſub-
ortam criminis ſuſpicionem à tuis victimis de-
pellere. At, occumbente vitâ, horrore obruêre,
& quas pati non poreras aves, eas in faces ver-
ſas propellere non audebis. Cum ergo occubuiſſet bid, j.
Sol, facta eſt caligo tenebroſa, & apparuit oliba-
nus Jumans, & lampas ignis tranſiens inter diviſio-
nes illas. Tum emimveròô faces eutinguere aut
nequiit Patriarcha, aut noluit. Quæ ſuperſtes à
te geſta crimina diſſimulas, ea Moriturus gravio-
ra longè eſſe non inficiaberis. Aves horrueras
tibi objici ſuperſtiti? Fumantes obtrudi clibanos
Morienti patiere? Ergo horreamus, antequàm
horror nos magnus invadat.

Gen. 49. 40

DO MINIäCQA
PASSIONIS.

Nonne benè dicimus nos, quia dame:
tanus es Tu, & Dæmonium habes?
Joan. 8. 48.

Alè de Chriſto dicitis, & benè dicitis? e⸗ Murmu⸗
i Iſaias ſucclamans: Dicitis malum ratio.
guit vos Iſa Hslun, i,g.

1N,4.
“
i
gi⸗ .
lynta I
lgni e

„
laſonn 4
cdlieren, I
ligus 5
nulr
Dllent 8

1

m

Alunus .
iſcni. D
6
Elarte
ſGrnum
meval.
lentice. 1
ſechu. 1
Memv.
etic⸗
Geini.
MA gnilt 5
a
ſhemni⸗
eng n.
1
leg, ,
1
e
D
m
i
e
du
Ven
1 di
u
Mom.

niin men.
0
1

i
I
l n
ihe. N
urg le
lem .
laet
An
litſi.
wun
i.
g
(
ain

numng
chs
ien be
gune gn
alſn.
1r lle. N
klentn,

ſc ne 1 4

e “
ehenti,
Oe.
lot
n den
tibinne
zlene,

8

eltirſe

E
wer Ii.
deii
ll,
V, .
kkin,
Uuk.

Gncn.

Duir.
lteben
Nin 4
nden

eneten
Aiges
nent, 60
uminr,
md
Uonad
s, Cn
,Elb⸗
ini c⸗
echrte,
ſes ſe⸗⸗
galeſetzilt
nitclbe⸗
Aiſr
gete
vels!
1 ganh.
horneal
Clbeno
Ceguin

n

=

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 87

bonum. Benè dicitis, qui Sameriam & Orcum
ex ore defunditis? Ecquando labia polluentur,
ſi tum ſancta, expiatâque prædicantur, cum
Satanam parturiunt, & pariunt Samariam ?
Contaminaretur os, ſi coœznum emitteret: Satan
ex eo defluit, & incorruptum eſt? Nonne bene
dicimus nos? Occinuiſſe eos credes Agios, A-
thanatos, Eleiſon Imas. Dæmonem exgurgitant:
ſed oris ſunt incontaminati. Noönne bené dici-
mus nos, quia Sdamaritanus es tu, & Dæmonium
babes? Duobus quòd Filiis Heli vallaretur Ar-
ca, à Deo peneèe potuit reprobari, dedique
1. Reg-4. Philiſthæis: Erdntque duo Filii Heli cum Arca
fœderis Domini. Arca Dei capta eſt. Et Scribarum
guttura Samaria, Satanque farcientur nulla ſor-
dium ſuſpicione? Illa captivatur, triumpha-
Dignitas tur, abducitur, & ſociatur Dagoni, quòd moœ-
mindigho. Chis extrinſecus geminis ambiretur. Quod veròô

cignit ex ſeſe Os duo monſtra edidit, incontaminatum
Iut. habebitur; nec frænabitur? nec contundetur? nec
Cenſores aſinariâ penè dixerim obſtruetur mold? Silen-

aliorum. tio Iſaiæ labia conſpurcantur, indigéntque car-

Lingug bonibus. Et balſamno linientur oblatrantium in

mala. Chriftum labia? Bene dicimus nos. Dicitis pla-

Perfeute. è peſſimè: & eò eſtis ſceleſliores, quò vos ja-
res uſto. Ctatis innocentes, dum Innocentiæ Orcum,
zucm. Samariamque aggeritis. Meæ jam partes erunt
Zelanes Perionatn detrahere Maledicis, eorum tum ſce-
indiſereti. lere expoſito, tum ſupplicio. Percellitur à Noë
Religionu Chamus, quôd Patris pudenda non advelaſ-
&WιRecte, ſet, ſed ridenda Fratribus ingeſſiſſer. Tibi ve-
ahicorum rò invulganti domeſticorum flagitia non ſervi-

Fandi ge tus, ſed laurea deferetur? Quid ſi non dome-

zize: ſticis, ſed exteris evulgaſſes? Quid ſi inebriaſ-
urmu. „3: . .
Hario ſes, Hudaſſéſque, quem proſtitutum inclamas?

Superiori- Quid denique, ſi delictum fingeres in præcepto;
bus gui co. & falso ebrium diceres, qui diù verſatus cum
li debent, . 4 ( 4. zrzjr2 Poy-
non ſperni. Nazarenis, ſicer4 ſeſe „vinéque abſtinuit? Por
Gen. 9. 22. 70 Anna loquebatur in corde ſuo, tantäumque labia
illius movebantur. Eſtimavit ergo eaum Heli te-
. 8. ¹ mulentam, dixitque ei Uſquequoò ebria eris? Di-
gere pauliſper vinum, quo mades. At illa non bi-
berat, niſi ſuarum muſtum ærumnarum. Lacry-
mas ſui cordis dehauſerat, libarâtque calicem ſte-
rilitatis ſuæ, quo illa felle id temporis ma-
debat. Verùm Heli, quod cenſuerat, eloque-
batur: nec Filiis temulentiam Foœminæ nuntia-
verat, ut inter calices mulieri, quæ pſalleret, bi-
Heu. bilſſétque, inſultarent. Dixitque ei. Quod non
tam convicium, quàm emendatio videri poteſt.
Murmu- Putaverat temulentam? Monuit, ut muſtum ex-

“ en. coqueret. Tu verò ea proloqueris, quæ aut igno-
ras, aut non credis, non modòô detractor, ſed
mendax. Imòô, ex muhtis, quod garrio, inaudi-
vi. Suis ſpectaverat oculis Heli, quæ Annæ ex-
probrabat, & tamen erravit. Viderat, non au-
ciam 4 dierat Cham , nuditatem Patris, cujus invulgatio-
. ne catenas injectas ſibi eſſe expavit. Ergone;,
TLingue Quod afſpexi, non proferam? Proferas, ſi bo-

cura. num eſt. Nam mala, niſi improbus, non effer-
Zudirames Teg. Columba certèé, quùm cadavera tantum, tra-

uſcr, éique fiuitarent, ad Noëmum inanis redire ma-
en ſores 1 1 1
ee, Uit, quàm Mundi probrum in Arcam referre.

Eedaßaßi- Potuiſſet, cum primò emiſſa eſt, coſtam, crũſve
in S. corripere, & putreſcentis naturæ ſaniem oſienta-
emara- Té. Tum ſuſtulit e Mundo, quod proferret ,
Gtores. Cùm reviruiſſe agros, terrâſque revixifle, prola-
tione ramufſcul, potuit conteſtari. At illa venit
Gen. 8. 1I. ad eum ad veſperam, portans ramum olivæ viren-
tibus foliis, in ore ſuo. Et tanta rerum, tuderumque
colluvie unum concerpſit ſurculum, quo Mun-
do inſtaurationem licuit gratulari. Ab alite uti-

Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

27

improbos Abrahamo nepotes objiciens. Contraà,

garriunt Chriſfiani, palimque Monachos car-

. . ⸗1. Anr
naàm doceare, non quiſquilias, ſe éinque ex-
hauriendam, ſed legendam oleam: ut atn Conti- D
ceſcas, aut ea tantum proferas, quæ exaugere de-

cus, non autem ſamam poſſint infuſcare. Co-

lumbam audire te jubeo? Corvum imuere: qui
exulare maluit, quàm in Arcam regredi cum
oſtento. Nihil eniin importare tum Corvus po- .
tuiſſee, niſi quo Mundi ſirages nuntiaretur. 7
Conductus à Balac ingenti pecunia, ſummiſque
füerat ſpebus Balaam, ur de Iraele obloquere-
tur. Qui vilis tentoris tribuum, maledicentiæ
virus in laudum nectar percolavit, aitque: Qudm
pulchra tabernacula tua, Jacob, & tentbria tua, Num. 446
ITſrasl! ut valles nemoroſeæ, ut borti juxtà fuvios 5:
irrigni : ut tabernacula, quc ſKxit Dominus, Tuar
Ri cedri prope aquas. Quis crederet Draconis
ore ità Ifraélem irrigeri, ut in hortos, nemora
que ſubvireret? Aciolo ſua debet præconmia Ja-
cob; fuerũntque clariora de Hebræerum geſtis
Haruſpicis elogia, quàm Angeh. Nare ſide-
ra arenis Angelus confuderat, tum probos, tutn

Balaam Cedros tantüm, & Hortos, & Aſtra
protulit, quibus Iſrael ritulis honeſlaretur. Adeò

Aſinæ, Satanæque diſcipulus de eo non loqui

. X„ . . „ 13
optimè non potuit, de quo Dominus benè di- .

zerat. Tu verò quod non impellis ariete tuæ

linguæ tentorium? Quod oris tui cuniculis Ta- Derſecuto-
bernaculum non ſubruis? Pudeat ne Avi qui- ve- , o.
dem ſimilem te eſſe, quæ non rudera, ſed meyi
oleam ore prætulit. Sed Columba erat. Pudeat
nec Corvo coæquari, qui ne cogetetur putreſ-
centis os cadaveris referre, exilium maluit 9ui,
quàm Naturæ ignominiam. Non illæ ratio- Baaam,

ne;, inquies, ſed inſtinctu ferebantur. Et hoc
2 9

plenum dedecoris, id à Te non impetrare
Philoſophiam, quod natura extorſit à Corvo.
Adde Balaamum & Ariolum fuiſſe, & Ma-
ledicum in Ifraëlem efle nequiviſie, quam-
vis in tonitrua imbre Regis aureo efferaretur.
Iridem in Regio turbine coloravit, laudavitque
ctentoria, quæ ſi maledictis proſcidiſſet, quot in-
torſifſet in Iſraélem fulgura, tot à Rege gem-
mas extorſiſſet. At virum protuli. Habes,
quam æmulere Foœminam, quæ non à Deo præ-
pediebatur, quin malediceret; imò de reproba-
to à Deo Principe muſſavit modeſtiſſime. Sa-
gam Saül convenit, aitque: Divina mihi in Py- 1. NReg. 25
thone. Et ait mulier ad eum: Ecce tu noſti quan 898.
ta ſecerit daul, & quomodo eraſerit magos, & gee,;
ariolos de terra. Quot Saülem inceſlere contu- Garn
meliis veneficæ licuiſſet? Abſtinet illa tamen etiaâ quàm
maledictis, tantmque latam ab eo Legem com- Punite
memorat, Regémque nominat, nullis aut in Re- Lingue cu=
gem, aut in Legem jactis conviciis. Crude- . „
lem dicere potuiſſet, ſicarium, ſacrilegum pro- he.
ditorem, tranſgreſlorem. Saülem dixit; Nec Le- Lingie
gem improbavit, quâ ſe tamen peti noverat. 1a.
Quare ergo inſidiaris animæ meæ, ut occidar? Tbidem-
Occiſura te Lex Regis eſt, & non excandeſcis in Peyerumn.
Legiſlatorem? Et non improbas Edictum? Py- gia vel in
thonem habes, & jugulantem te Principem non Maga.
mordes? Utinam, qui Spiritum Dei excepere, murzma
iis perſtringentem ſe Regem titulis proſequeren- vanter e
tur, quibus inflstu Satanæz Anus turgida iæ vien- Suberkori⸗
tem in ſe Saülem compellat. Ergo Sagæ de Ble.
graſſante in ſe Rege perſceleſto non obloquun- Saga.
tur, etiam clanculum cum iis, qui Legem E , ag
detrectant „confulüntque Pythones: Er de inun- 3 ßa-
Ctis à Deo tum Regibus, tum Sacerdoribus bent.
punt, à quibus viæ auſpicis imbuuntur? Si TSen,
2 hine

—

88 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

Perfecuio- binc Sagam de Saüle loquentem, hinc Te de
ves Jullo- Levitis detrahentem asdiret Cato Chriſtianus,
n. pronuntiaret ſanè Spirirum oris ſœminæ Chri-
ſtum, te contrà Pythonem concitare ad convi-
cia. Nam ſi alterutrius tantum Satan tibicen
eſt, profectò non ea inſidetur à Dæmone,
quæ de Rege impio non malignè loquitur, ſed
is exagitatur à Leviathan, qui de Imperan-
tibus obloquitur, qui de Sacerdotum tempe-
rantia ſumma injuriarum intemperie nunquàm
non profatur. An hinc effugium patet, pi-
garque Veneficæ pudorem imitari? Scilicèt de
ege anus detraheret? Scilicèt Reges nemo
adlatrat? Et quænam anus tam eſt edentula,
ut Principes non concerpat? Quis inter lixas
tam poſtremi agminis elt, quin chorum agat
in Toparchas, quoties prodit in forum ſeu
olitorium, ſen boarium? Pendulas hinc in-
de ciſtas calones circumferunt, quas ſi rime-
re, gonviciis, maledictis, contumeliis jactis in
Prætores reperies, quam victualibus, plenio-
res. Et Malefica Regem verebitur in ſua late-
bra, dùm cum milite agit, duùm de percon-
tando Pythone rogatur, dum Dæmonum ma-
pale regio Satelliiio inundatur? Inter dæmo-
nes & veneficia tot infamis facinoribus Saul ne
. ab ea quidem paulò acerbiùs perſtringitur, in
quam legem tulerat capitalem. Tu veròô in-
ter hoſtias, & thura ore planè vipereo malè lo-
queris de Prophetis. Atqui, inquies, eos cuùm
obſervarim, plùs eos Reipublicæ obeſſe de-
rehendi, quam prodeſſe. Utinam oblervaſ-
les; non ea profectô effutires, quæ de iis pro-
bra confingis. En ut à maledicis Vatum mo-
res indagemtur. Reversique ſunt nuntii (Eliæ
monitu, qui à Rege ablegabantur in Acca-
4 Reg .5. ron) ad Ochoxiam. Qui dixit eis, Ouare re-
verſi eſtis? At illi reſponderunt ei: Vir ocurrit
nobis, & dixit ad nos: Iie, & revertimini ad
Rkegem qui miſit vos, & dicetis ei: Hac dicit Do-
minus Nunquid, quia non erat Deus in Iſrael,
mittis, ut conſulatur Beelzebub Deus Accaron?
Idcircò de lectulo, juper quem aſcendiſti, non deſ-
cendes, ſed morte morieris. Qui dixit eis“ Cujus
Rguræ & habitus eſt vir ille, qui oceurrit vobis5
Cenſers: Jaln audire libet quid in Elia obſervaverint re-
sliorum. gii exploratores. Quos ſanè veroſimile eſt, vel
frontem, cilique obſervaſſe in viro, à quo
Legati Principis objurgabantur. En quos ha-
buit ſui habitus Elias, figuræque Apelles! At
Tid. 8. illi dixerunt, Vir piloſus, & zond pellice accin-

S. Elias.

tus renibus. lIiſdem expingere coloribus, & li-

neamentis ſeu Agaſonem poteratis, ſeu Saty-
rum. Ergo in Elia nihil, quod notaretis, emi-
Murmu- nebat, uno excepto vellere tum ſagi, tum vul-
iszt,, tus? Nullus ergo in abſtemio pallor? nullus ru-
cis oyere bor in zelote? nullæ in orante lacrymæ? nulla
Janè opti- frontis ſerenitas in Propheta? nulla in arguente
tvan i, labiorum, genarůmque majeſtas? nulla pedum

Jervant in! dif 2 5 1
eis am illuvies in peregrino? nulla denique in albente

mulia, næ. Cæſarie ſenis gravitas , Vatiſque ſanctitas? En

vum pie- . . . 54* 1 .
Wnahe. quid in Prophetis & obſervatis accuſaturi, &
Sic Mar- negligitis incurioſi. Si piloſum adumbraveris
imu rantes

een. virumm „Eliam expinxiſti. Una eſt lanugo, quà
Vates à cæteris diſcernatur. Pudet negligen-
Perſecuto- ES*. Lot Eliæ facies ſideribus elucebat : tot
Feu. frons viri unionibus ,„ lapilliſque radiabat: tot
* Prophetæ labiis inſidebant oracula: quos in-
Invidia ni ter nitores „ fulgoréſque unam pilorum illu-
cil boni ob. vierm Nuntii oblervarunt, quâ Vir Dei dignoſ-
Pe ceretur à Rege. Vir Dei, dixi? Ità certe &
appellari Elias debuit, & à lictoribus compel-

labitur: Homo Dei, Rex praæcepit, ut deſcendas. Ibid. 9,
At Satrapæ contemptim Eliam virum duma-
gat appellaverunt. Vir occurrit nobis. Et ſanè
quâ ratione Vatem eum eſſe cenſerent, in quo
præter zonam & barbam nihil penitus obſer-
varunt. Vir piloſus, & zonâ pelliced accinctus
renibus. Hos ergo Cyclopas exploratum mittit
prophetiam Reſpublica? Hi ſententiam de Va-
tibus ferent? hi garrient de Prophetis? hos auſ-
cultabimus, quòd ſe jactent mores, rationéſ-
que indagaſle Sacerdotum? Hos feremus voci-
ferantes: Amen, amen dico tibi, quia quod ſci-
mus loquimur, & quod vidimus teſtamur. Ante-
greſſi enimverò hi ſunt Numims providentiam
felicitate computationis ſuz. Nam à Deo in
Apoſtolis capilli capitis numerati ſunt. Explo-
ratores in Vatibus genarum, & ciliorum pilos
ſupputavere. Ideòque proclamant: Non poſumus, 4. 4. 28,
quæ vidimus & audivimus, non loqui, Ochoziz
ſaltem Auhicis forent non abſimiles. IIli emim
etſi frivola obſervavere in Propheta, éque vitæ
arbore non poma diſtrinxere, ſed folia: judi-
cium tamen ſuum non ſunt auſi interponere,
niſi in iis, quæ reâpſe decerpſerant. At illi 4 Rege.8.
dixerunt. vir piloſus, & zond pelliceà accinttus
renibus. Tu veròô aliud indagas, & aliud ar-
guis. Nam, viſo habitu Sacerdotis, de ejus &
ingluvie garris, & rapina pronuntias. Interfui-
ſti comedenti? Cur ergo natum eum abdomi-
ni ſuo pronuntias? Lumbos exploraſti? Fortaſ-
Sls ſeverius, quam Joannes, incingitur. Nam
lino ferrum ſupponir; & quem vides vulgo
togâ conſimilem, aſperitate lumbaris prægredi-
tur Elſenum. Palpato, & tum loquitor. Quod 1. Joan. 1.
fuit ab initio, inquir Joannes, quod audivimus,
quod vidimus oculis noſtris, quod perſpeximus, & dcene .
manus noſtræ contrectaverunt de verbo vitæ: quod he en.
vidimus, & audivimus, annuntiamus vobis. Vel Lateres in-
Numen laudaturus Jannes circumſpicit diligen- uos
ter omnia, ſenſuumque lucernas circumfert, ut
hominem quærat, exquirâtque, quem celebret.
Oculos, manus, auréſque adhibet: & his vix teſti-
bus literarum ſuarum fidem obſignat. Nos verò,
quæ vix vidimus, mox ea invulgamus, meti-
muũſque, quæ non ſevimus. Palpate, & videte, qudexſa
& tum renuntiate. Imò ne tum quidem renun- autus.
tiate, quæ attrectaſtis. Nec ea me loqui jubes,
quæ manu ipſe meâ contrectavi? Ea te loqui no-
lo. Cur? ne mentiare. Palpavi, & mentiar?
Audi. Dixitque Iſaac. Accede ad me, ut tangam Gen. 27.2.
te, Rli mi, & probem utràm tu ſis filius meus E- Iaar
Jai, an non. Aceeſſit ille ad Patrem: & palpato eo, 4
dixit Iſaac: Vox quidem, vox Jacob eſt, ſed ma-
nus, manue ſunt Eſau. Et non cognovit eum. Pal-
pavi, & mentiar? Non eſt Eſau, Jacob eſt,
quem accuſas. Sed piloſis eſt manibus. Halluci-
naris. Hœdi villos conrrectaſti, quibus inno-
centis lævor integitur. Os proindè tuum oppila, Murmura-
qui nec vidiſti, quæ carpis, flagitia: quando is iores
quoque fallitur in filiis, qui eos & audit, &α
contrectat. Non ſunt Eſau, quas tu manus in- Gelersr
dubitatò manus eſſe Eſau pronuntiaſli. At Iſaac
lippiebat. Linceos interrogemus lictores, ec- Accuſaio-
quid David agat, quem vincire juſſi ſunt. Ster- invidi.
tit, inquiunt, in lecto. In lecto Miles? David
in lecto? Decumbit, eumque revolutum in ſtra-
to perſpeximus. Immiſſis à Saüle lictoribus,
uxor depoſuit eum, inquit, per feneſtram: por-1. Reg. I9
1ò ille abiit, & aufugit, & ſalvatus eſt. Tulit a.
autem Michol ſtatuam, & poſuit eam ſuper le- 5. Darid:
Stum, & pellem piloſam caprarum poſiüt ad caput?
ejur, & opernit eam veſtimentis. Renuntiavere

Satelli-

Joan. 3. II.

Judicantes
5
temer?.

4

Pvf
4

1,ln ;

ni .
1

6

pein
Allt1.
gſtren b
Nln1
larſit
angt⸗

liden.

Dnn 231

1
R z n

Uun
ſnt.

ll

n⸗ Spperier Satellites Regi, jacere, Davidem. Quot ſint ja-
l rae⸗ Cti ſales in ſomniculoſum, conjicite. Afferte eum
InH 1bi. 15. inquit, Saul, ad me in lecto, ut occidatur. Thea-

trum à ſe ſiructurum Saül opinabatur, darique
de domitore Goliæ ſperabat fabulam deridicu-
lam. Linteatum in orcheſtra produci Herculem
expetebat: paraverâtque iuffragia candidato.
Circumagendus David erat involutus linteami-
nibus, & quaſi quinquagenarius puer, olſten-
tum velun deſidiæ, & faſciis evolvendus ad vir-
gas. Soluta eſt cum riſu concio, exibilatuſque,
non David, ſed Saül. Cumque veniſſent nuntii,
inventum eſt Jimulacrum ſuper lectum, .α belles
caprarum ad caput ejus. Quanta in Davidem
deblateraveratis, otiantem domi, ſtertentem in
inſidiis, lictores præſtolantem in cubkcitra. Ità
& perſpexiſſe ſe Satellites aiebant, & Princeps

Ibid. 16.

d „ decreto ſuo ſubſignaverat. IIh ſuppoſititia perſ-
hre Superior . 2 . PP .
Ra audiat ex- Pekxere; hic affirmat incerta. Quèd ſi Regi-
en cuſationes. bus & à filia, & à nuntäüs in re tam gravi fit
31 impoſtura: Tu non fallere, qui luſcum vix do-
“ mi habes lixam, à quo familiæ geſta, dictaque
4 b Pſal. r15 I. indagentur? Credidi, propter quod loquutus ſum.

Perge porré; nam in rem tuam ſcriptum eiſt

rsf Carmen. Excidére an tibi ea, quæ Vates ſubtexuit
ii⸗ credulitati ſuæ? Ero tibi à memoria. Ego au-
ut lbidem. tem bumiliatus ſum nimis. Ego dixi in exceſſu
hti⸗ meo:⸗ Omnis homo mendax. Probè ille ſanctéque
un. de ſe cecinit, quæ tu contra tui oris auda-
ciam meritò proferes. Huc tandem temeritas
Men

recidit labiorum, quæ aures in pharetram con-
II Vertit, ex qua tela, conviciâque depromeret in
t innozxium. Loquutus ſum. Vidiſtin? Credi-
Ulthet di. Erraſti. Irriſurus Davidem Saül deriſus eſt.
12. Lulare Sic illuſeſßti mihi, & dimiſiſti inimicum
v7. Weum, ut fugeret. Et reſpondit Michol ad Saiil.
Quia ipſe loquutus eſt mihi, dicens: Dimitte
me, alioquin interficiam te. Nunc planèé Saü-
li imponitur: ſomniâque Regi filia licitatur,
non oracula. Adeò garrire in alium non li-
cet, quamvis de eo atrocia inaudieris ex uxo-
re, filique Principis. Nam ſi Saül violentum
in Micholem pronuntiaſſet Davidem, ſæviiſ-
ſet in obſequentem, non in minacem, uxo-
ri ſuæ. Sed leviſſima, inquies, de viro non
peſſimo protoli. Nihil ad exitium haberi mini-
mum deber. Difflaram Babylone Statuam, ut
video, horruiſti. Scito eam tamen, non ad-
motis vineis impulſam, non proſtratam, cuùm

Nkn,u
Eellet

kel⸗

i
eni!,
agmin labaret. Stabat ſtatua, non nutabat. Et ece

wuln Dan. 2. 31. .Maſi Natua una grandis ſatua illa magna, &.
alua ſublimis ſtabet. Sed mole ſuâ conſiſtens Si-
s mulacrum „non rupe impulſum eſt, ſed ſui
el“ parte minimâ perculſum. Abſeiſus eſt lapis de
mnc, lbid. 34. monte, & percuſſit ſtatuam in pedibus ejus ferreis

hr atque Fictilibus. Quid attingi in Imagine potuit
. aut vilius, aut levius? Ictis ſaxo pedibus ſignum,

4 6 non concidit, ſed comminutum eſt. Nihil tan-
ir. ges tam minimum in viro etiam maximo,
. quod ad excidionem famæ ejus fatale non ſit.
lſn Murmura- Eraſo crine ludibrium fir Samſon. Non illum
“ zio⸗ vulneravit Dalila: cirros incidit. Mox in piſtri-
4 ⸗
4

Iriſeer Tum retruſus triumphator Palæſtinæ molam cir-
Fae, cumegit, ſuffectus jumento. Neque enim il-
um mutilavere Philiſthim, exoculatum habue-
Samſon: Ie deridiculo. Scio à te Levitæ manibus, cor-
dique parſum. Nam nec opus in eo improba-
ſti, & quèò collineet geſtis, dictiſque ſuis, uni
reſervatum Numinis judicio voluiſti. At eum
laſciviorem oculis deſignaſti. Aris propelle-

Zelantes

vi aſſrer tur, trudetur Templo, cogetur Molam verſa-
"re, ne pereat. His tu ærumnis confeciſti, quem
vuſt Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

Diſſert. ſuper Evang.

Quadrag. 89

inſontis eſſe cordis affirma veras, purumque ſce- eaeſrn.
leris, lubricioris duntaxat in ſœminas palpebræ, es, vidi.
quam erigeret ſpectandi intemperie, non ſcor-
tandi prurigine. Quis enim dubitat, inquies, Cen ſores
viſlæ à ſe mulieri junctum in ſuo corde ado- aaßeri,
leſcentem : ſi Chriſtus ad aduhteria iter ſterni
per oculos affirmavit? Puto incontaminati eſ-
ſe pectoris virum, ſed libat oculis venuſta-
tem. Id aconiti ſat eſt ad interitum Pudici-
tiæ. Ut eum dixeris oculis proſtitutum, Pu-
dori ejus, quamvis cor illi affingas Hippoly-
ti, non parcis patrocinio, ſed illudis. Scintil-
là fœnile deflagrat, Et Remoræ commorſa Cæ-
ſarea hæret Quadriremis. Ut cameram diſſolvas,
ſaxum ſufficit ſubtraxiſſe. Fruſiraà medeare ſa-
mæ, quam præcerptam, præfloratämque ſan-
nis, conviciiſque expoſueris. Verùm profamur
in parabolis.? Hiſtoria ſententiæ noſtræ adſtipu-
letur, ſubſcribâtque. Muſlarat de ſegnitie Da-
vidis Abſalon, ſed vix muſſlarat. Diſiineri π. Abſalon.
verò illum regni curis magis ſeriis jactarat, ne ac-

cedentem ad ſe populum admitterer. Carere §. David-
urbem dictitabat non quidem Principe, ſed Au-
ditore. Ecquando bellis Pater, inquiebar, impli-
citus, de bubus, pecoréque pronuntiet? Unam
ille laurum ſuo gladio percolit. De glande, de .

compaſcuis, de racemis inter ſe diſceptantibus
villicis interſit cataphractus? Noctu pfallit, in-
terdin pugnat. Goliathos aggreditur, certâtque
cum Gigantibus, non olitoribus, non villicis,
non infiitoribus intendit. Debetis illi aflertam
imperi Libertatem, fuſôſque Philiſthæos. &
conqueremini ſi adelſt ſubſelliis infrequens? ſi
vos, veſtrâque Centumviris expedienda dele-
get? Fateor deefle vobis in Rege Judicem;
ſed Ducem habetis, ſed habetis Militem in
Rege. Satius eſt pelli compaſcuis à Concive,
quàm regno exigi ab Hoſie. Videntur mibi ſer-,. Reg. 15.
mones tui boni ac juſti, ſed non eſt, qui te au- 3. .
diat conſtitutus d Rege. Quid plura ?¹ lis itaà
verbis David eviluit, ut Tribus omnes Hebrææ
ab eo defecerint, proditione fœdiſſimâ. Venit
igitur nuntius ad David, dicens: Toto corde uni- Ibid. 1.
verſus Iſraël ſequitur Abſalon. Thebana haſta- perſicmtio
torum ſeges & murmure pullulavit, eò germine verie
immamior, quò ſatu mitior. Phalangas, jacto UCe’ R
ſyllabarum ſemine, meſſuit: Et quem vix ora- e ſei
tione parentem perſtrinxerat, totius rebellione Mondhte-
regni penè obruit. Et ait David ſervis ſuis: Surgi ¹.
te, fugiamus: neque enim erit nobis effugium d fa Tbid. 14.
cie Abſalon. Feſtinate egredi. Saülem, quaſi luden-
do, devitaſti. Goliam non evitaſti, ſed invaſiſti. Politici
Ab Abſalone conflatam conſpiratorum manum rr
exhorres? Nimirùm illi Odio, hic Detracktione gezteſia
graſſatur. Paveo coactam murmuratione procel- Næviores.
lam. Gigantes elido; odi, ſed timeo Derractorem.
Non enim erit nobis effugium à facie Abſalon. Fa- Ae ale
ciem reformido Adoleſcentis, non pharetram. de mrira.
Ibi os, hic tela; hinc arcus, inſiruuntur, indè zæ greſsan-
convicia expromentur. Ferimur jaculis, ut fuge- * PAimè.
mur; vocibus premimur, ut obruamur. Cum-
que immolaret victimas, facta eſt conjuratio a- Ibid. 12.

verior.

lida, populuſque concurrens augebatur cum Ab-

ſalon. En armamentaria Detractoris. Pugnat
non haſtis tantùm, ſed hoſtiäis. Undique & mi-
litem cogit, & arma coacervat. Nam livor, aut
furor Templis abeunt, ut graſſentur. Verentur
Arcam, horrent Adyta, Sacerdores expavent, con-
tra ſe eſle fatentur tum Aras, tum Tabulas. Ur
verò Detractio prælietur, ſubit Sanctuarium,
pſallit, litat, advolvitur pavimemo. Pugnare ſe ſi-
quidem pro aris & focis clamitat comra ſegnitiem
H 3 Prin-

– 4

90 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

Eiia pal- Principis, clamores vulgi, litéſque tribuum con-
lina. Citat. Et quod eſſe poteſt effugium à murmure,
Murmura. ſi Belli arenam deſignat in Aris? ſi à Templo
ores mini. progreditur ad Pugnam à ſi Tribunos Levitis
uns, exæquat? ſi cædit Victimas, ut Parentem occi-
dat? Deſerant cohortes rebellantem, ſi bellum
exportat Sanctuario? Quieſcat à ſævitie Abſalon,
ſi Pontiſicum tintinnabulis belli tubas immiſcet?
Pudeat eum denique legionum, ſi Agnos effera-
vit in Pardos, agitque Tribus in Regnantem?
Una Salus oppugnato, nullas à Detractore ſpe-
rare inducias. Egreſſus eſt ergo Rex, & univerſa
domus ejus pedibus ſuis. Et tantam Abſalon in
parentem procellam excitavit, non Coro in Re-
gem, Euréôque concitatis, ſed ſibilo auræ perte-
nuis. Non enim ganeonem, mœchumque Regem
eſſe clamitabat: Non Uriæ cadaver exhumavit,
cædiſque authorem reddebat inviſum: Non tan-
tùm à Rege auri, argentique corraſum vociſera-
batus, quanto egenorum ſuccurri calamitatibus
poterat. Non mulieroſum, non rapacem, non
avarum objurgavit: Segniorem illum paulôò fuiſ-
ſe dixit deſignandis, præfſiciendiſque Judicibus.
Sed non eſt, qui te audiat, conſtitutus à Rege.
Faciebatque hoc omni Iſrasli, & ſolicitabat corda
virorum Iſrazl. Tantilla vox tempeſtatem tan-
. tam ciere potuit. Circumvallatus quippè Rex eſt
non Thalamo, quem invaſerat: non Tumulo,
quem oppleverat: non Nobe, quam diripiendam
Doëg objecerat ſuo in eam adventu clandeſtino:
non Templi Mensâ, à qua panes tranſtulerat in
ſuam annonam. Unam inanem Duumviris Cu-
rulem aggeſſit Conſpirator Imperanti, undè vix
fugàâ ſeſe Princeps extraxit. Jed non eſt, qui te
audiat. Ingens, inquies, à Detractore cieri tern-
peſtas poteſt, ſed rarò in Majores natu, Myſtaſ-
que innocentiæ commovetur. An David Epicuri
de grege ſus? Eum tamen Abſalon penè mur-
mure oppreſſit. Imô, ut videas in ſanctiorem
collineare murmur, quid Davidi Nathan inſi-
2. Reg. 12. nuet obſervemus. Peccavi Domino, dixerat Rex.
13. Cui mox Vates ſubjecit: Dominus quoque tran-
Ktulit peccatum tuum: non morieris. Verumtamen,
quoniam blaſphemare feciſti inimicos nomen Do-
mini: propter verbum hoc, filius, qui natus eſt
Perſecmo- tibi, morte morietur. Peccaverat David. At non
res Juſto. David, ſed Deus proſcifſus eſt à blaſphemis. Et
am. alter quidem ſcelus non oppreſſit, ne extrudere-
HMurmu- tur: ſcelus alter extraxit, ut viveret, ſævirétque.

Ibid. 16.

Ibid. 3, & 6

Ibidem.

Tarue en In eum latravere blaſphemi, qui libertatem olim
ris & de homini ad coronam indultam non corrupit, eo

Relxgießs. intacto, qui ſui arbitrio abuti potuit in laqueum
Zelanes ſuum. Quot, quæſo te, rapaces, foœneratores,
sndiſereti. ſuperbi, invidi palam grafſantur? His miſſis,
de Monachis, de Levuis, de Præſulibus, de
Primoribus, de Principibus libet obloqui, quo-
rum & incertum crimen, & ſi non vitæ, Vittæ
profectò dignitas certa, & non incerta Sanctitas.
Cur rimaris in Altari, quod proſtat in Telonio?
Quid Lucernas Hieroſolymis circumfers, ſi ſce-
lerum tibi horrea in Sole patent Babylone? Zi-
zanium quæris in tritico, cùm tot Zizamis, Lap-
pis, & Vepribus, nulla Leæx admixtione campi
occupentur? An Aquila magnarum alarum es,
quæ Cedri tantùm medullam depaſcaris? Odiſti,

V. co ut video, non ſcelus, ſed inſontem. Aleatores
εα.. faſtidires, non morderes Pontifices, niſi ſæviendi
Tnvidia. libidine incenderere non contra Flagitium, ſed
5. Davia. CNa Byſſum, & Ephod. Sacerdotis te Ratio-

nale diſcruciat, & Gemmæ pectoris lapidibus
te inſtruunt, ut Davidem novus Semei inceſſas,
quem non Cædis causâ odiſti, ſed Coronæ. Vir

ille ſanguinis abs te dicitur, ſed Conchylio uteris,
non Urià. Nec gladium admordes tædio Homi-
cidii, ſed ſceptrum arrodis hvore Principatus.
Egredere vir ſanguinum. Aliud rictu, & aliud 2. Regaé
corde concerpis. Coquit te non cruor à Rege?:
fuſus, ſed infuſa Principi purpura. Profare, ſed
quod te pungit. Pluùs te ſuâ lyrd, quâ Deo pſa-
lit, David excruciat, quàm ſiylo, quo ſæviit in
Tribunum. Inviſam mihi, inquies, virtutem eſſe
putas? An ego inſequerer Innocentiam? Prima
à detractore lancinata, diſcerptaque Divinitas eſt.
Dixit autem Jerpens ad mulierem: Nequaqum Gen .4
morte moriemini. Scit enim Deus, quòd in quun
cunque die comederitis ex eo, aperientur oculi ve- Perſecutis
ſtri, & eritis ſicut Dii. Hinc reſtincta erga Deum Arenmen.
in muliere charitas. Qui enim amaret divinitati ½in.
ſuæ invidens Numen? Mox itum ad Arborem,
libataque eſca. Tulit de fructu illius, & comedit, Ibid. 6.
deditque viro ſuo. Notaſtin' Abſtinendi in Eva, gal⸗
etiam innocente, impatientiam. Quæ tamen jſam
rea, nudatâque jubare innocentiæ apud virum de Marmu=
Deo non detraxit. Pomum obtulit, non vene- cnnn4
num. Neque enim, quæ ex Angue acceperat, in Eva.
Numen effutiit. Invideri ſibi, non præcaveri Le-
ge, ſubticuit, eſu contenta, non appetens mur- Zignrt
muris. Ergo peccatrix Eva erupturæ arcanum
Divinitatis docere virum recuſat, ne livoris ar-
guiſſe Numen videretur. Et nos pomo abſtine-
mus non vetito, interdictâque Naturæ quoque
præſcripto Detractione ſatiamur, néſque patro-
nos eſſe Legum jactitamus. Cautior Eva, quam
Chriſtianus. Epulari non dubitat, quamvis mo-
ritura. Murmurare non audet, nullo licet præſ-
cripto ſupplicio in obloquentem. Adeò Foœmina,
etiam poſtquàm deſipuit, plùs horruit detractio-
ne, quàam Pomo, ſaturari: quamvis ſecurim
imminere arbori cerneret, nullà in murmure ſuſ-
picione ſupplicii. Primogenita peccati Mors, ſed
parens ſcelerum Murmuratio, quæ ab Angue in
Eden ſata, in Eremo ignitis Anguibus plectitur.
Et tædere cœpit populum itineris ac laboris: lo- Numa1,4),
cutiſque contra Dominum & Moyſem ait: Cur
eduxiſti nos de Egypto, ut moreremur in ſolitu-
dine? Deeſt panis, non ſunt aquæ. Anima noſtra
jam nauſeat ſuper cibo iſto leviſſimo. Quamobrem
miſit Dominus in populum ignitos ſerpentes. An-
tequàm pereuntium plagas inſpiciamus, peccan-
tium/ contemplemur inſaniam. Mirabaris, moæ-
chante David, non Davidem, ſed Numen alla-
traſſe blaſphemos. En proludium furoris. Mur-
murandi populum Libido inceſſit. Quem putas
diſcerpſiſſe? Pharaonem profectò, à quo fuerat
ad infimam ſervitutem adactus. Latrat non in
oppreſſorem, ſed in vindicem. At vinculis tum
Deo Authore, tum Duce Moyſe exemptus Iſraẽl
jugum Regis excuſſerat. Ideéque primùm in
Deum, & tandem in Moſem populus exarſit.
Locuiuſque contra Dominum & Moſem. Eos enim Baten
inſequimur immaniùs, quos cellſior ſanctitas à irtutis.
noſttis longiùs telis ſubmoverat. At quid Moyſi ere
objecere primùm, quidve ſupremo loco ingeſſere? atio de
Libertatem incuſavere, & Annonam. Cur edu- Regibus,
xiſti nos de Eoypto? Anima noſtra nauſeat ſuper SioSe
cibo iſto leviſſimo. Radix altera, altera verô vi- ſne canſa
roſæ Arboris cacumen eſt. Eduxiſti, & nutrivi-Juri
ſti. Hinc effractæ compedes, indè ſubmiſſum
manna vindici obtruduntur. Acciſa, ſpoliata-
que Ægyptus, & Cœlum IIſraéli fertile totius in
eum & Moſem accuſationis capita eremi Cer-
beros irritarant. Ergo piget libertatis? Ergo tæ-
det deliciarum? Cur eduxiſti nos de Egypto?

Ibi ſiquidem regnabitis? Nauſeat anima neſtr.
on

Gu
ne

ms Pf

Mie I
nimn. Im

nenit ,
lend i

mmuͤni ſe
r 8 lur.
in u. len
nge n
mnn nil
. e

,„ N
Diniſr N
ſincie N
i

ln Non ſurdum enimverò cepis & oleribus palatum
n citò Manna faſtidiit. Diſcerpimini quantociùs à
iil Draconibus, qui de Deo ſceleſtius, quàm Ser-
pens, garrüſtis. Ille ſiquidem non eſcam, ſed
dt jejunium ſatæ à Deo arboris improbavit. Vos
. pluvium cœlo nectar deſpuitis. Ille obliquè tan-
nin tùm legem Numinis elevavit. Palam vos Do-
n mini munera proculcatis. Divinitatem ille expor-
lin rexit, vos repellitis Libertatem. Quamobrem im-
d miſit Dominus in populum ignitos ſerpentes. Ut
verô intelligas „quam Deus oderit Detractores.
H In Serim populus & fornicatus eſt cum Moabi-
R tid's, & lita vit Priapo. Iratus Dominus ait ad
Dre Num.25.4 Moy ſen: Tolle eunctos princiver populi „&' ſuſ-
üinn pende eos contrà Jolem in Patibulis ut avertatur
KM Jfuror meus ab Iſrazl. Necdùm rorrens iræ pro-
nbt Hluxerat, & jam eum piget excurſionis. Urt aver-
dte tatur, inquit, furor meus ab Iſraël. Atqui non-
lbo dùm torrens inundavit, & littus ſitit in fonte?
ifü Dei miſe- Procurrat: & tum ſiſtetur. At quo eum aggere
lnd ricordie. compeſcemus? Palis hami duodecim defixis
NEi Severias Profuſa indignantis Numinis alluvies inhibebitur.
En ZYribalatio- Tribuum Duces ſi ſuffixeris, iram quoque Do-
e⸗ mediuen. Ihini defiges. Et tamen profluens in lupanar pro-
r , „ ruebat, & in delubrum. Idola ſubrui, & exſcin-
n ementis: q; mirteta eluvione ſanguinis oportebat. Id ta-
agt pportebat. ta
n. Pœnitenie men Moſi committitur, & prius de foedere agi-
. ilden- tur, quam de piaculo. Suſpende eos contrà Jo-
Ne mitem pla- lem in patibulis, ut avertatur ſuror meus. Cæſo-
e⸗ cadente rum cruor non lac iræ eſt, quo adoleicat, ſed
dn ant. venenum elſt indignationis, quo reſtinguetur. In
ne „ patibulis una cum Ducibus calamitas ſuffigetur.
aſt⸗ HH Naufragabitur in ſanguine Furor: & , cuùm Ira
enin cruotem pro vino ſitiet, hic ſanguinem hauriet
ndi pro Cicuta. Punit, ne plectat: mactâtque, ne
ſin jugulet. Wira Numinis humanitas, iævire, ne
nuelk graſſetur. Non jam Severitati patibula figuntur,
nſl ut mortalitas crucietur; ſed panguntur Clementiæ,
Urt quæ cunas habet in Cruce. Et ſanè quid Crux
ecnr pareret, niſi ſecuritatem, cui ſidus obſietricatur?
mekleu Siſpende eos contrà Solem in patibulis ut aver-
ilr tatur furor meus. Patibulo expallueras? Sidere
zſr recreare. Non eſt laniena, chirurgia eſt, quæ lu-

cem advocat, ut incidat. Ibi ergo ager in Cruce

wus deſcribitur, ex quo tum vita pullulet, cùm M'rs
. 4. eviruit. Ideò ad Solem patibula ſtatuuntur, ut
ertr obverſa ſideri racemos veniæ excoquant per-
3 e⸗ quaàm præcoces. Quis neget zizania frumentis
mar imernoſci, ſi vita populi, môrſque ducum uno
N. in patibulis ſœtu eruperunt. Ità quodammodè in
en luſum funera convertuntur, ubi Venus plectitur,
l & Beelphegor diſpungitur. At Detrcores, uul-
m Cor. 10. 1 veniæ meunti ne, lacerantur. Neque tentemus
d 9. Chriſtum, inquit Paulus, ſicut quidam eorum ten
cne taverunt: & à ſerpentibus perierunt Neque mur-
tul⸗ muraveritis: ſicut quidam eorum tentaverunt: &
wnn à ſerpentilus perierunt. Neque murmuraveriis:
aun ,/ ſicut quidam eorum murmuraverunt, & perierunt
lucl ee ab exterminatore. Quod cùm murmur repreſſiſ-
in N ſet Apoſtolus, vitiorum, quam prætexuerar, ſe-
iip⸗ riem prælongam abrupit. Quaſi verò præſagiret,
rin, eâ ſublatâ peſte, nihil jam fupereſſe, quod Ec-
lrcs Num. 16, Cleſiam labefactaret. Et ſanè cum & fatiſcentem
ſuſien 30. adversus Dathan, & Core videamus terram,
en, Dei cure hauſiämque Synagogam latrantium, liquet pro-
Enumn ſiznmms fectò exoſam Numini cumprimls Detractionem
ſno⸗ eſſe, quam poenis plectit inſolitis. Nihil verò
B , Raris tam atrox, ſævũmque diſiringi potuit in pecean-
linn nerchinle. tes, quàm quæ illata poœna eſt murmuranti po-
n N pulo, delato ad eum in vecte botryone. Igitur
be, Mn vociferans omnis turba flevit nocte illa, & mur-
, raiorer de murati ſunt contrà Mayſen & Aaron eunèti Filü
N

N

UDiiſtert. ſuper Evang.

annis & ſuprà, & murmuraſtis conira me, non

—

„
Quadrag. 91
IWraël, dicentese Uinam pereamus; & non indu- Sauperiopft⸗
cat nos Dominus in terram iſtam. IIIicò in ter- gue⸗
ram fellis converſa eſt terra mellis conquerenti-
bus. Nam fulmina Deus pro punicis comparavit.
Eliquavit non muſtum, ſed ſulphur è racemo.
Autumnalis Calebi vectis in funeream trabem
exaruit. Dolia in ſepulchra patuere. Non vide- 1bid, ai,
bunt terram, pro qua juravi patribus -orum, nec
quiſquam ex illis, qui detraxit mihi, intuebitur
eam. öervum meum Caleb, qui plenus alio Spiritu
ſecutus eſt me, inducam in terram hane, & ſe-
men ejus poſſidebit eam. Horruiſti? Detractior i
id ſtragis darum. Et dixit Dominus ad Moyſen: Tbide i
Uſquequs detrahet mibi populus iſte? Feriam igi-
tur eos peſtilentid, atque conſumam. Notr hic ait
furorem ſuum averſum iri à populo. Imôò Abra-
hami eum penè oblivio capit, & IIrzelis. Non
videbunt terram, pro qua juravi patribus eorum.
Iſaaci alias, Abrahæque meminit cum quadam,
ut ità dicam, illecebra voluptatis. Serves eos
ſuos vocat, nominarque viritim ſingulos. Hic
Patres eorum illos eiſe dicit, eòque nomine faſti-
divit. Quid, quòd nulla ſæviendi in Murmuran-
tes Deum ſaties tenuit. Natn cùm poenam illis,
ut vidimus, horruimũſque, ſtatuiſſet; mox,
paucis interpoſitis diebus, in eadem revolvitur. .
Uſduequ multitudo hæc peſſima murmurat contra Ibid, D
me? Querelas Filiorum Iſrael audivi. Dic ergo
eis: Vivo ego, ait Dominus : JNicut locuti éſtis,
audiente me, ſic faciam vobis. In ſolitudine hac
jacebunt cadavera veſtra. Vitulum diſſimulave-
rat, Lupanar vix cruore reſperſerat, vix Beel-
phegor expiaverat paucorum funere. Detrahen-
tium, etiam poſt Moſis preces, ſupplicium unum
omnium eſt. Omnes, qui numerati eſtis d viginti Ibid. 29,
. . tLevoritas
intrabitis terram ſuper quam levavi manum meam. zezenchs
Ruminatione infligendi ſupphicii ſeſe Deus oble- in Libellos
at, repeticque jam tertiò εtn, quâ erat po- W
pulum affecturus, & Excterminator Angelus, murantes,
quaſi Vultur, cadaveribus Murmurantiutmn ſagi- grm eos
natur. Non mirum ergo ſi Detractores plùs hor- Der uaX.
ruit jam hominmi Deus ſociatus, æquanduſque la-
tronibus, quàm Carnifices. Ego autem ſum vere FPlal. 24. 6
mis, & non homo. Et quid te cruciat, Domine,
expungitque ex albo mortalium? Locuti ſunt Ibid.7,
labiis, inquit, & moverunt caput. Aperuerunt
Iuper me os ſu m. ſicut Leo rapiens, & rugiens.
Faltum eſt cor meum tanquàm cera liqueſcens.
Aruit tanquàm teſta virtus mea, & in pulverem
mortis deduxiſti me. Quoniam circumdederunt me
canes multi: concilium malignantium obſedit me,
Plus horruit latratus, quam cruciatus. Convicia
reformidat, non dumos. Ejulat non angore cla-
vorum, ſed fragare murmuris. Tum ſe oppreſ-
ſum eſſe dolet, non quùm in illum Tigrides in-
currerunt, ſed cùm eum Canes multi obſederunt.
Indè nudzti artus; indè ofſa dinumerata; inde
tunica ludibrio habita, tefleriſque diſtracta. Ite-
ratò proindè in Matris ſeſe alvum recipit: &
Chriſtus, qui reſurgens ex mortuis jam non mo-
ritur, natus in Bethlehem Judæ, renafci optat
iterùm in Calvaria: imô non edi optat, ſed abdi,
memini:que ureri ad ſepulchrum, iter ærumna-
rum relegere paratus, dum canucm latratus eflu-
giat. In te projætctus ſunm ex utero: de ventre Ma- Tid. g.
tris meæ Deus meus es tu, ne diſceſeris à me.
Nunquam Matris memiait, ni cùm allatrafetug
à Scribis. Et tui te Dei non miſeret? Et ſociaris
murmuramtibus? quos Deus terr4 mellis exclu-
ſit: quos plùs horret, quam lictores. Comtmi-

ſeratione non inflecteris? rumpére terrore. En
H4 tibe

Pſa. 100.6.

Jac. 4. 6.

Eſa. 100.6.

Procraſti.
natio.

Deum de-
ſerentes
Apoſtatæ.

Can. F5. 7.

Joan. 6.59.

Marc 6. 45.

Can. 3. 4.

Lſa. 35. 1.

92 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

tibi imminentem cum fulguribus Deum, quem
ſpreveras arroſum à canibus. Detrabentem ſecre-
19 proximo ſuo, hunc perſequebar. Superbo ocu-
lo, & inſatiabili corde, cum hoc non edebam.
Quid, quæſo te, arrogantibus Deo ingratius?
Deus, inquit, ſuperbis reſiſtit. Verùm præ De-
trahente Arrogantes pené Deo ſunt in dehciis.
Nam Superbum ſuaâ duntazat patind arcet. In
viſcera verò Detrahentis ſuum Deus telum im-

mergit. Ibi non blanditur: hic furit. Ibi ſuis

non impertitur deliciis tumentem: hic latrantem
inundat profuſione iræ calicis ſui. Hunc, inquit,
perſequebar. Et meritò; nam humani generis
labes hæc prima eſt, quâ Eva rebellavit à Lege.
Ergo Phariſæis os obſtruendum, advoluto eo-
rum labiis lapide ſepulchrali, ne Chriſtum An-
gularem Lapidem reprobantes, non virgâ aquas
exprimant & petra, ſed cruorem clavis extundant.

—,

FERIA SECUNDA
DOMINIC E PASSIONIS.

Quatetis me, & non invenietis.

Joan. 7. 34.

Icet quadriremi & à Portu aberrare, & in
Syrtes non incidere. Patet enim, excurrit-
que Mare in immenſam latitudinem inter portum
& ſcopulos medium. At in pelago morum,
Charybdi hauriere, niſi Portum appellas. Nam,
ſi à Chriſto exerres, in Aprum incides: & aut
Sponſi oſculo recreeris oporter, aut telis Vigilum
confodiare. Vix à Dilecta Sponſus abſceſſerat,
quùm illa vociferatur: Vulneraverunt me, tule-
runt pallium meum mihi. Quæ ne proclamet ex-
torris à Chriſto Petrus, exclamat: Domine, ad
quem ibimus? Quot enim concuſſi, quaſſatique
ſunt fluctibus Apoſtoli, ubi id temporis, eos,
ſine Chriſto, Mare ſenſit velificaſſe? Quam ſanè
tempeſtatem præſagierant Nautæ, quos invitos
abs ſe JES US dimiſit, juſſos ſolvere & portu.
Et coeëgit diſcipulos ſuos aſcendere navim, ut præ-
cederent eum trans fretumn. Tanti eſt à Chriſto
abeſſe, ut ejus quoque imperio ab illo divulſus
periclitere tum capite, tum cymbaâ. Sui proindè
non inſcia diſcriminis Synagoga teſtabatur, ab-
ſceſſuram ſe nunquam à Deo ſuo: Tenui eum,
nec dimittam. Nam, ſi eum non retinuero, ab
eo exul Mundum cum Caino pererrabo, con-
dâmque urbes, prolémque ſeram, ut a Lamech
tandem trajiciar Fraternæ cædis, & amiſſi Nu-
minis ſeu hoſtia, ſeu piaculum. At quiſnam
Chriſto eſt cariturus, tôtque futurus diſcrimini-
bus obnoxius? Qui non quærunt Chriſtum, ſed
quærent. Quæretis me, & non invenietis. Licet
Chriſtum amplexari, & te piget amplexuum?
& libet perendinare cum Numine? Has ego
comperendinationes, moraſque diſſolvam, ſi
oſtendero, ſalutem non occurſuram iis, qui eam
quæſituri ſunt, ſed iis obviam proceſſuram, qui
eam quærunt. Non enim diùà cunctandum eſt, dum
de virtute conſequéda aut meditamur, aut agimus.
Leætabitur deſerta & öinvia, & exultabit ſolitudo, &
Rorebit quaſi Lilium. Germinans germinabit ,ρ.
exultabit lætabunda. Miror non racemis virtutem,
ſed Hihis adumbrari: nec frugibus exprimi, ſed
germine colorati. An virtus fucum facit, carét-
que ſeu ſoliditate, ſeu medulla? Lenocinatur

ergo colere ſanctitas, ſi flos eſt: nec paſeit, ſed
oblectat, ſi viruiſſe contenta, nec meſſem me-
ditatur, nec vindemiam. Florebit ſicut Lilium.
Germinans germinabit. Poma utique mehora,
quàm Lilia. Sed lentè poma excoquuntur, citò
flores pubeſcunt. Viliùs ſanctitas expingatur,
dum nullà Moræ ſuſpicione coloretur. Ipſi vide- Ibid. =.
bunt gloriam Domini, & decorem Dei noſtri. Quis
Olearum vindemiam non commender? Sed eas
diſtringendi nunquàm appetit dies. Tardè flo-
rent, lentè flores obrigeſcunt in baccas, bacca-
rum tam ſera maturitas, ut ſub brumam oliva-
rum, pleræque nec deciduæ ſint, nec excoctæ.
Mavuk florem, ſed præcocem, quàm ſeram fru-
gum, baccarumque vindemiam. Gratiſſimæ fue-
re Numim Noëmi hoſtiæ. Odorauſque eſt Do-
minus odorem ſuavitatis, & ait ad eum Nequa-
quàm ultrà maledicam terræ propter homines.
Urebatur in altari Agnus, ſed in cœlo ſuà morte & Noz.
pugnabat. Nam Dei pharetram exhauriebat, ar-
cum reſolvebat, telum hebetabat, inermiſque Ira
Numinis, quæ ut homines merſaret, Coœlum,
Pontúmque in imbres eliquaverat, in effuſo cruo-
re pecoris nullà emergendi ſpe naufragabatur.
Nequaquàm ultrà mal- dicam terræ. Et Leviathan
quidem eâ bibendi libidine æſtuabat, ut, epoto
flumine, in ſuas fauces non diffideret influxu-
rum aliquando Jordanem. At hic litatus a Noë-
mo Agnus Coœli cataractas, & ſcaturigines abyſſi
magneæ ità dehauſit, ut obruendi Mundi nulla
iis vis ſuperſit. Neæquaquàm ultrà interficietur om-
nis caro aquis diluvii, neque erit deinceps dilu-
vium diſſipans omnem terram. Stillicidns cruoris
ſui hoſtia fluviorum, imbriümque impetum re-
preſſit. Er quamvis guttas illas ignis abſumpſe-
rit, iis tamen tum mare, tum flucii vectigales,
utcunque longiùs in terras excurrerint, ſuas mox
undas reſorbent, cruore conterritas rubente nuſ-
quam. Et undè, rogo, tanta comtra Colum,
Maréque vis in pecore pereunte? Nimirùm, ut
ex arca Senex Progrella eſt, perlitavit. Non
præſtantiâ, ſed maturitate ſacrificii Ira Numinis
exarmata eſt. Egreſſus eſt ergo Nozë, & Filii ejus. Gen. 8.18.
Sed & omnia animantia, jumenta, & reptilia
egreſſa ſunt de Arca. Wdifcavit autem Noë al-
tare Domino, & obtulit holocauſta ſuper altare.
Odoratuſzue eſt Dominus odorem ſuavitatis. Ut Proeraſti-
primùm licuit, perlitavit. Non tor portenta ſtra- mauodi-
gis exploravit, non pecus delegit, quod in ſuum,
natorumque uſum retinerer, non feras amanda- Far
vit in ſylvas, non ſe cancellis, valléque com- Srerar e⸗
munivit, non mapale conſtruxit, non bibit;:
non comedit, non ſpatiatus eſt poſt diuturni car- drinze-
ceris pædorem, & otium, non leges tulit, non ieferenda.
agros excoluit : Sacrificavit. Ergo tumultuario Btenpe
opere ſtructum Altare meta fuit procurſuræ in anismn
homines indignationis. Quoties nunc quoque curanda.
Oceanus per Angelos concitatus ſeſe in littus
exonerat, agros, montéſque oppreſſurus: quem
non compacti aggeres, non objectæ moles, non
rupes littoribus impoſitæ, quæ omnia perrupit in
alluvione impedimenta, ſed Noëmi Arca con-
terret, cogitque in ſuum ſeſe gurgitem recipere.
Quoties nimboſus Orion urnam ſuam miratur
exhauriri, quâ ſe Mundum minabatur oppreſſu-
rum? Stilla pecoris una à Noëmo mactati, Iræ
fontes, fluviéôſque abſorpſit. Tanii eſt, ſine Mo-
ra ab Arca ad Aram accedere. Plus certè Aræ
Senis debemus, quàm Arcæ. Natm in Arca pau-
cæ, ut ait Petrus, id eſt, octo animæ ſalvæ fa-
ctæ ſunt. At per Aram Mortales omnes ſecuri-

tatem nacti tumeſcentis Oceani minas aſpernan-
3 . tur,

Gen. 8. 21:

Gen. 9. II.

9.

bunlt

eNM.

6
4
6

nnſin
64
1
4

19. 4

..(
trinnin
1 Euwe!
unn e.
14,

ehn
llr.
gahfll
d al
rn

unr
lun⸗
igb,
Uu
ae ⸗
Cain,
inn I
1 N
Mnii

MeN.
1r.

n li,
nict e⸗
lr, iet
llunn,
türe Un
gken
in
. Cen
1 n
Alit 1
N N.
eſee⸗
wnn
.
e
ahr.
e .
“
Sn.
N

tur, luduntque de pelago. In Arca ſemel funus
evaſimus. In Ara novum quotidiè de flumini-
bus, de imbribus, de fulguribus, de æquore, de
ſideribus denique trophæum figimus, & trium-
Ibid. 2r. 2 phamus. Odoratuſque eſt Dominus odorem ſuavi-
tatis, & ait« Nequaquàm ultrà maledicam teriæ.
Si me Deus imbribus opprimat, hoc Iræ ejus
httus prætexamm, in quo tumentes fluctus con-
fringat. Id ſi reſpexiſſet in Ara Noë Ananias,
non miraretur ablegari ſe ad Saulum ex Lupo
Act.9.5. Apoſtolum. Vade, quoniam vas elebtionis eſt mi-
hi iſte, ut portet nomen meum coràm Gemibus,
& Regibus, & Filiis Iſraël. E ſepulchro cæſo-
rum, vinckorümque caveàâs, tam citò Saulus
in Vas vitæz, & doctrinæ refingitur? Imô
non refingitur, ſed confictus jam eſt? An
dimiſit pro Chriſto omnia? Nihil id tem-
poris dimiſerat. An cilcio, & cinere ſeſe,
bque ſcelera divexarat? Togam non exuit.
An ſe cultris concidit, ut fuſum ſanguinem pro-
fuſione cruoris extergerer. Quin Circumciſionis
gladium ità projecit in Jordanem, ut deindè in-
crepuerit Petrum; qui, æmulatus Eliſeum, fer-
rum ex alveo emergere juſſerat, ut manubrio
S& Paulus. Crucis ferrum Circumciſionis in ſolatium Judæo-
rum jungeretur. Quꝗ ergo arte in vas Evangelii
Saulus, ex Vale Iræ tam citò conflatur? Quia
ciiò manus dedit Evangelio. Ut cognovit, aſ-
ſenſit. Necdùm de cœno exurrexerat, & jam
Tbid. 6. Angelorum linguâ, animôque pſallebat. Domine,
quid me vis facere * Nihil in menſem diſtulit.
Cconverſ Nulla uſus eſt Comperendinatione in Salurte.

Tiro verus

cns. Quid me ſacere voles, dixiſſemus. Ille ait, Quid
vis me facere. Et baptizatus, verſatuſque cum
diſeipulis, inquit, qui erant Damaſei, per dies
Ibid. 19. aliquot. Et continuò ingreſus in Gnagogas, Præ-
Pozrenti dicabat ESUM. Stupebant autem omnes, qui audie-
&. nitentin

2 e, vo, Pent & dicebäant: Noönne hic eſt qui expugnabat in
hRarim ena. Jeruſalem eos, qui invocabant nomen iſtud, & huc
za. ad bhoc venit, ut vinctos illos duceret ad principes
Sacerdotum * Mirabantur tam citò Eccleſiæ Co-
metem in Sidus Fidei refulſſe; ut ex eo affluxus
reciperet victoriæ ſuæ Evangelium, undè tot ſibi
portendi cædes expaverat. Celeritate placuit Sau-
lus, qui crudelitate Chriſto diſplicuerat. Quà
ſanè proficiendi anticipatione una plantis cæteris
præferri Amygdalus poruit, non modè in defi-
gnatione Sacerdotii, effloreſcente tum virgà, &
turgeſcente in Amygdalas: ſed in eo quoque im-
Num. 17. perii ſceptro, quod Iſraëli excubare gratulabatur
7. Jeremias. Quid tu vides, Jeremia? Et dixi:
Jer. 1. 11. Virgam vigilantem ego video. Habemus in He-
bræo. Virgam exc Amygdalo celeriter forente vi-
deo. Et dixit Dominus ad me, Bene vidiſti. Vi-
des, opinor, quanti apud Deum ſit effloreſcendi
RPgde. maturitas. Nam nec ligni aut ſoliditate aut pre-
tio, nec fructuum ſeu raritate, ſeu ſapore præ-
EZirga Je- cellit Amygdalus, Dei dexterà prorlus tractari
"niââ non digna, ſeu cædat, ſen paſcat. Quæ eimim in
Renovatio Amygdalo aut ad illecebram deliciæ? aut plagæ
E,e in ſupplicium? Floribus, nucibuſque præcocibus
erafßina- in Dei ſceptrum, virgâmque profecit. Converte-
Be e, ſrazl, inquit Oſee, ad Dominum Deum tuum.
. 4. 2. Tollite vobiſeum verba, & convertimini ad Do-
minum, & dicite eis Omnem aufer iniquitatem,
& accipe bonum : & reddemus vitulos labiorum
noſtrorum. Non dicit, Tolletis, & convertimi-
ni: ſed, Tollite, inquit, & convertimini. Non
enim quæſituris, ſed quærentibus Chriſtus occur-
rit. Atenim ait, reddemus vitulos labiorum no-
ſtrorum. Itaà: ſed præmiſerat, Accipe bonum.
Promuntur opera, verba verò rependentur. Hæc

Aaronis
Virgs.

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 93

enim agricultura ponitentiæ eſi, potnis flores an-
tevertere, geſtorumque feſtinatione præludere
ſubſequuturis, poſt facinora, Hymnis & Pfſalmis.
Verborum ſiquidem ver non anteit, ſed conſe-
quitur operum autumnum. Licet tibi verba pro-
telare, ſi verba factis prævenias. Accipe bonum 3
& reddemus vitulos labiorum. Nos verò jabio-
rum ſtatim armenta litamus, ſed diſſolutis in
agendo mamibus, aut contractis. Præfamur glo-
riosè. Ubi ad opera ventum eſt, merum ven-
tum mirabere, & verba tantùm. Id puto odit
Chriſtus in Scriba, quem impigerrimæ alioquin
fidei, ad vulpes, vulturéſque ablegavit. Magi- Matth. 80
Rer, ſequar te, quocunqut ieris. Et dicit ei Jeſus: 19.
Vulpes foveas habent. Debueras Angelorum uti pecazioni
lingua, non hominum. Dic, ſequor te quocun- relustites.
que. Subeſt venenum, quamvis mellitum, ora-
tioni tuæ. Non enim Dominus Sequuturis, ſed ren,
Conſequentibus ſe militibus inſtruit cohortes ſuas. zmolödum.
Reprobato proindé Scribà, qui dixerat, Sequar
te: ad alium converſus Patris funus meditantem
ait: Jequere me: & dimitte mortuos ſepelire mof- Ibid. aze
tuos ſios. Nolo diſcipulos Sequuturos, diligo
Sequentes. Quare ne tantula quidem tibi mora lerbo Vei
indulgerur, quâ Patri parentes. Injuſta, non ju- Juis dir cs⸗
ſta, perſolveres, ſi ut Parentis curares exequias,
à Deo diſcederes. Reſiſte; nam ſequitur me, non .
qui ſequetur quocunque, ſed qui me ſequitur.
Dixit euſtos: Venit mane, & nox: Ni quaritis, Ia.21. 120
quærite? convertimini, & venite. Ideò iis tan-
tùm ab exterminatoribus apud Ezechielem par-
citur, non qui Urbis ſcelera erant defleturi, ſed
qui flagitiis ejus illacrymabantur. Appropin- Ezech. 9.
quaverunt viſitationes urbis, & unuſquilque Vas 1. 4.
interfectionis habet in manu ſua. Et dixit Domi-
nus Signa Thau ſuper frontes virorum gemen-
tium, & dolentium ſuper cunctis abominationibus;
quæ ſiunt in medio ejus. Hi cædi ſubducuntur,
non qui lugebunt, ſed qui lugent, oderuntque
tranſgreſſores. Nam & Animalia ſancta, ſub ju-
gum, ſed ſine jugo, miſſa Quadrigæ Domini,
non cunctabantur, non reſiſtebant, non mora-
bantur Spiritum, non aiebant, modicùm pi,
modicùm ibi: Sed, ut ait Ezechiel, Ubi erat Ezech-,12
impetus Piritus, illuc gradiebantur, nec reverte-
bantur cum ambularent. Proptereà Paulus cum
peroraſſet cauſam fidei apud Areopagitas ſummàâ
rationum vi, gravitatéque verborum, eos ſpre-
vit, qui intentos ſe fore promiſerant doctrinæ
ejus. Quidam verò dixerunt: Audiemus te de Act. 1.324
hoc iterùm- Quos, velutl Philoſophia ſuàâ indi-
gnos, deſpenit Apoſtolus, ne quidem reperito
Areopago. dic Paulus, inquit, exivit de medio Ibid. 33.

eorum. Poſt hæc egreſſus ab Athenis, venit Co- Ac. 18,.1

rinthum. Neſcit comperendinare Pœnitentia. Si
manus Evangelio non datis, audità Reſutrectio-
ne mortuorum, nec dabitis. Audiemus te de hoc Act.17. 32.
iterum. Imò non audietis. Cur? quia non audi-
viſtis. Auditores vox Dei quærit, non Audiuros.
Audite hac omnes gentes auribus percipite om- Pfſal. 48.1.
nes, qui habitatis orbem. Quod ut videas ità eile
reâpſe: cùm, audito Petro, tria fermè millia E-
vangelio auſcukaſlent: mox omnes eluti ſunt.
Nullus verò aut ad veſperam, aut poſt meridiem
convenit Apoſtolos. Aut emim, perceptà Do-
Ctrinâ, ad Chriſtum raptim transfugerunt, aut ad
eum nec ſerò acceſſerunt. Qui ergo receperunt
Jermonem ejus, baptizati ſunt: & appoſitæ ſaunt A.:. 41.
in illa die animæ circiter tria millia. T'ot ſiatim Fervor ſta⸗
in ſy llabum Eccleſiæ relata nomina exterorum, im.
& Judæorum. Concione dimiſi, nemo, De Procraßei
verbo diutiùs penſitato, ablui expopolſcit. Nimi- ati⸗ 2.
ruùm gefe

94 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

rùm Animantium mundiores apud Hebræos eæ
ſunt, quæ manſam eſcam ad molam revocant:
Hæ veròô ſunt ſub Chriſto inquinatiores Animæ,
quæ verbi dapes non glutiunt, ſed ruminant len-
tis conſiliis. Nam & Evangelii Manna non tun-
ditur, ſed hauritur. Deterentibus ſiquidem Co
Joan.927. riandrum ſapientiæ exprobratur à cæœco: Dixi
vobis jam, & audiftis: quid iterum vultis audi-
ge 2à Nam ſi ex me fſciſcitere, cur Nicodemus
tantæ vir fidei, & diſcipliiæ, inter duodecim
non ſit cooptatus à Chriſto: abfuiſſe crediderim
Doctori diſquiſitionem verbi moroſiorem, quaàm
quæ alumnos deceat Evangelii, quos Deus fal-
Ezech. 1. getris adumbravit: in Imilitudinem fulguris, in-
24. quit, coruſcantis e“ Ut ſcilicet mox igneſcant,
mox erumpant, & ſine mora effulgurent. Quo-
modò poteſt homo naſei, cùm ſit ſenex? Numquid
poteſt in ventrem Matris ſuæ iterùum introire, &
renaſci? Et rursum: Quomodò poſſunt hæc fieri5
Reſpgidit Jeſis, & dixit ei. Tu es Magiſter in
Iſrazël, & hac ignoras? Quos inter quæſtionum
vepres itaà hæ t infelix, ut qui Magiſter erat in
Iſraël, in Eccleſia Præceptorum albo minimè
adſcriberetur. Ut ſublatæ ſunt ab Eccleſia hoſtiæ:
ità ruminantes apud nos pecudes viluere. Fides
ex auditu, inquit Paulus, non ex mente, quæ
ſegois momenta penſitet, rationéſque verborum.
Non calcitramus Doctrinæ, non objicimus Do-
tori, non exquirimus Rerum, Dictorumque
fundamenta. Audi Iſrael, & tace. Quen ſilentii
rigorem Religione pluùs quam Samià retinendum
eſſe cenſemus, ne feſtinantem Chriſti Doctrinam
moremur, currâtque ſermo ejus à tardis ad im-
Pſal. r17. Pigros. Velociter, inquit David, currit ſermo
4. ejus. Non ergo mirum, ſi cunctabunda Philo-
ſophiæ gymnaſia Dei verbum excluſerint: quod,
niſi feſtinatò admittatur, à reſiſtente, cunctan-
Joan. 8.37. téque abſcedit. Scio, quia filii Abrahæ eſtis: ſed
quæritis Mé interficere, gilia ſermo meus non ca-
pit in vobis. Et quare non capit in Scribis? Non
2. Tim.-.7, anguſtid mentis, ſed laxitudine. Jemper diſcen-
tes, & nunquàm ad ſcientiam veritatis perve-
nientes. Quæris, cur nunquàm pervenientes ad
ſcientiam ? quia ſemper diſcentes. Imprudens
perſanctè eſſe debet Chriſti auditor, ſed impiger:
Ezech a. 8. ut ſcilicèr, quæ perceperit, exequatur. Et manus
hominis ſub pennis eorum in quatuor partibus.
Intellgendo evolamus, rapimurque in cœle-
ſhia. 8i penna porrò Mens eſt, cunctari non de-
bet: & ſi pennæ ſubeſt Manus, quis Operis ce-
leritatem velocitati jungendam eſſe Mentis non
ediſcat? Sed jam libet hinc Sponſam, indè verò
ſiatuere Publicanum. Ad hunc Chriſtus accedit,
Can. 5. 6. b ea Chriſlus abſcedit. Peſſulum oſtü mei aperui
Dileto meo⸗ At ille declinaverat. Aufugit à
Sponſa: fruſtraque per vicos, & caſtella con-
Luc. 19,5. quiretur. Jutſpiciens Jeſus, inquit Lucas, vidit
aum, & dixit ad eum: Zachæe, feſtinans deſ-
cende- quia hodiè in domo tua oportet me maneré.
Fugit à Dilecta, & confugit ad Peccantem. Illa
cæditur: hic epulatur. Huic, gentique ejus Salus
nuntiatur. Pallio nudatur illa, & oppugnatur.
ogatur Publicanus, ut domum redeat. Pro-
dire domo, & errare per compita Sponſa com-
pellitur. Planè ſi illam in ſanguine lapſare videas
extorrem à Dilecto: & hunc videas propinare
Salvatori, & illam dixeris uſuris, verſuriſque
implicatam & hunc amori devotum, inſcium-
que flagitii. Quid, quæſo te, telis Sponſam ob-
jecit? Mora in excipiendo Dilecto interpoſita.
Quid Foeneratorem ad Chriſti epulum accum-
bere juſſit? Nulla in diſpenſandis pecuniis adhi-

Joan. 8e 4.

Lbid. 9.

Rm. 10,
17.

Deut.

Zachaus.

bita mora. Et feſtinans deſcendit, & extepit il. i. 6 g l
lum gaudens. Stans autem Zachæus dixit ad Jce-. e n
Jum. Ecce dimidium bonorum meorum, Domine, 6
do pauperibus & ſi quid aliquem defraudavi,
reddo quadruplum. Non defcendet, non reddet, goz
non partietur. Deſilit & Sycomoro, Arcam ex- 1
haurit, verſuras profuſione ſortis obliterat. Ait e
JESUSad eum, Quia hodie ſalus domui huic Ibid. 9. a
2 . 314. 9.
facta eſt: es quòd & ipſe Filius ſit Abrahæ. Et- I
enim un Abraham cunctatus nunquam eſt, ſeu ne
domo egredi juberetur, ſeu Filius poſceretur ad al
cædem, ſeu moneretur uxori auſcultare, à qua iut
Agarem toro, tectéque ſciebat exturbandam: lel
Ità avitæ Lachæus fſeſtinationis æmulus hæret mi
nuſquàm, ſed Chriſto arborem, domum, num- 40
mòôſque ſacrificat. Proindè bona Sponſæ publican- gn
tur, & Vigilum haſtæ tum chlamys, tum ter- the
gum ſubjicitur. Deſponſatur Evangelio Publica- len
nus, tum primùm locuples, quum ærarium pe- Ler
cuniis exinanit. Ideò Samuél colludium mora- Eh
rum ſublaturus, proclamat: Si in toto corde ve-, Ne dor
ſtro revertimini ad Dominum, auferte Deos alie- Ne&/X Ne
nos de medio veſtri Baalim, & Aſtharoth. Bro- Paænuemiia Cun
craſtinari populum vetuit, voluitque Idolorum "a. u.
proſtitutione, abdicationéque Superſtitionis ſanio- Oecaſio in
rem in Deum Fidem ſubſignari. Ludis ergo, Ting . “
non luges, ſi ſerviendam tibi Domino prædicas gul
ſervitutem, non exactis domo Monſtris, ſtanti- Monifca. le
buſque Idolis in impluvio. Lunc ad Deum re "io Paſſo- ni
rediere, ſi comminuto Idolo feſtines ad Cru-
cem. Nihil in lucem craſtinam differendum, ſi ie
tamen Filis Lucis adſcribi optas. Quis quæſivit IIa.1. 2. V
hac de manibus veſtris, ut ambularetis in atriüis
meis? Incenſum abominatio eſt mibi. Laboravi 1Ded G
ſuſtinens. Tædet Dominum Procraſtinationis, l
quæ craſtinum, menſes, annéſque tam mukos
parturiit. Cui Dominus iis vocibus obſtetricatur:
Diec nobis, quando hac erunt? & quod ſignum ad- Matthy24. uih c

ventus tui, & conſummationis ſæculi. Reverſu-
rum ais te ad Deum. Et quânam Olympiade
iſta contingent? Nam Danielis, quam vis in lu-
ſtra producantur, hebdomadæ, naſcituro ex te 3
Elephanto non ſufficiunt. Lavamini, mundi Ila. 1. Ie, n
eſtote, auferte malum cogitationum veſtrarum n

buen
Teht

ab oculis meir, quieſoite agere perverſe, diſeite ſil,
benè facere. Quid bic futurum indicitur? 41 un
ea à te vult, non vult Acturum te illa eſſe. le⸗
Præcoquà enim Deus gaudet ſanctitate. Quod candacis ſep
cùm præſenſiſſet in Eunucho futurum, rhedæ drdr-
ejus Philippum admovit. Accede, & adjunge te Ac. 8. 29. s
ad currum iſtum. An Arca in Cariathiarimn eàâ 10
quadrigâ revehitur? thiops aurigatur, tum Troerg ſur
X . 5 oviαα. 4
potens, tum verò Fœminæ Eunuchus, gaziſ “
que Reginæ præfectus. Remeantem ergo in Au- Pesvora- n
lam Semivirum tanti facit Divinitas ? facit. Ni- zim. —

mirùm impigerrimæ eum fore Religionis præ-
ſenſit. Legebat Iſaiam, & mox à Codiceè in La- .
ticem prolapſus, volenti ſuum ubique præſiò eſſe

Jordanem teſtatus eſt. Et dum irent per viam, ve- lbid, 35.
nerunt ad quamdam aquam, & ait Eunuchus: Ecce
aqua, quis prohibet me baptiari? Suum Poẽſis
Phaëthonta circumferat in Padum, deturbatum
& quadriga. Frigent in Evangelio Fabulæ. Pro- 1
volvitur hic & rheda in profluentem Eunuchus,
non, ut demergatur, ſed, ut emergat. Nam, qui
naufragabatur in curru, enatavit in torrente. Et ſa- 1,
nè infuſcatum, atratůmque Ethiopem nuſquàâm de lame
felicids colloces, quàm ſi eum obruas profluente. dn U
Ibi ſiquidem exuendi nigroris ſpes ſubeſt, &, . Ta
qui nocteſcebat in Sole, Auroram referet ènau- s u⸗
fragio. Ubi enim candere valeat thiops, niſi n Mn
undis be

W
N
n
.
tlen
n ter.
er.
n
1r.

er d..

Wnnd

en uun

in nit
ngi
ing,
Pn
du:
pn i
Reen
nnit
7, .
Münk-
wwet
mdlud
ftmn
n
U
1
e Eu 1
n; 1
tigruls

“
Pingr⸗
ler Ns
ns e⸗
ual⸗
Plick i5
tien e.
gkelhn
i⸗
Eutbun
boe⸗ r
PGke
NNG
enel-
.
id
Untu,
kioſs,,

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag.

Cwmelias Undis immergatur? Ergo mergi cupiit, qui, ut
Cemuri. noctem patiebarur in curru, ità albere ſibi diem
ſenſurus erat & fluvio. Quam verò Eunucho agen-
di celeritate Centurio ſuppar! Et factum eſt, cum
Act. 10. 25. . „. . . . .
introiſſet Petrus, obvius venit ei Cornelius &

convero⸗ procidens ad pedes ejus, adoravit. Hi ſanè juſti-

nes veræ. tiamn ſitiebant, qui non urgebantur ad lavacrum,
ſed ablui tot oblequiis impetrabant. Alkter humi
procumbit, ut terra eſſe deſinat. Alter mergitur,
ne demergatur. Hic ferro præerat Cælfaris; ille
auro Candacis præſidebat. Alter alieno cruore
rubebat: Alter nigrore ſuo fuſcabatur. Neuter
deſes, ambo ad ſalutem impigri. Eleëmoſynis
miles cœlum expugnavit. Eunuchus convolutum
ad inſtar voluminis coœelum libri evolutione reſi-
gnavit. Uterque feſtinavit ad Chriſtum, hic
rhedâ excedendo, ille domi commorando. Mira
rerum inverſio. Ut ociùs Eunuchus ad ſalutem
deveniat, exilir & quadriga. Ut accurrat velo-
cior Centurio ad Jordanem, ſuis pedem ædibus
non effert. Hic reſiſſr, ut evolet ad bravium.
Ilie, ut metam quantociùs attingat, exſcendit è
curru. Sic enimverò ſtadium Charitatis decurri-
tur. Et nos, cùm videamus evolare ad bravium
impigre Milites, Eunuchos, & Publicanos, no-
dum ubique injicimus, morâſque nectimus,
quaſi bravium fidei ſegnitie arrepturi. Anna Fi-
lia Phanuel, mox ut virum amiſit, jungi Nu-
mini ſtuduit, à Thalamo ad Templum progreſ-
Luc. 8. 7. ſa. Et hac vidua uſque ad annos octoginta qua-
tuor, quæ non diſeedebat de Templo. Nihil inter
Viri funus, & Templi adyta interceſſit. Ut
eam viduam inaudimus, admotam aris miramur.
& Paniel, Sic Damiel non delicias aliquandi Regiæ patinæ
liguriit, ut leguminibus dein fortiùs veſceretur:
Sed, ut pedem intulit in palatium, manum pa-
tinæ Regiæ ſubduxit. Propoſiit autem Daniel in
corde ſuo, ne pollueretur de menſa Regis, neque
de vino potis ejus. Quanti opponi aggeres de-
buere, ne in Regis domo alluvione meri obrue-
rentur Ephebi ? Quo ſe vallo contrà Cererem,
& Bacchum communirent Adoleſcentuli, quos
Princeps alebat, non, ut à Venere abſiſierent,
ſed, ut eam ſaturi provocarent. Truncabantur
tum quoque Babylone alii pueri, non, ne prori-
tarent, ſed, ne irritarentur à Venere. Attamen
Regum victimæ deſtinati Iſtaëlitæ, omni ſeſe
ciborum illecebrâ abſtinuerunt, & Conſtanter,
& Statim. Tu quoque, ſi audeas, ubique pote-
ris continere. Sed irrue in ſalutem. Nam ſi Chri-
ſtum non quæris, ſed quæres, fore futurum ſcias,
ut deſidi, morantique non occurrat. Quæretis me,
& non invenietis.

Dan. 1. 8.

Joan. 7.34.

FE RIA TERTIA
DOMINIC E£ PASSIONIS.

Non poteſt Mundus odiſſe vos: Me au-
tem odit. Joan. 7. 7.

Rominibus Laceret humani Nilus odii, tam coeno far-
n Sle- tus Ethiopico, quàm plenus Crocodilis, ſi
um, u tathen in Ægyptum ſeſe demnitteret, eâmque
Hlactas, Monſtris, Liméque inundaret. At, averſo ab
uen, zt . . .
candicer, .gypto alveo, monſtroſus Nilus procurrit in

udæam, obruitque Palæſtinam. Non enim
Perſecutio Mundus Scribas averſatur, ſed Chriſtum faſtidit.

argumen. . .2 .
1 Virm- Et quidem pertenui à ſe Dominus arceret aggere

i Aſt, alluvionem profluentis. Nam unam ſi ripis Sire-

=

—

9 5

:; N; 3 Murmad:
nemn defigas, mox odii Nilus exareſcit, mhutan-. Mn ige

türque in Luſcinias Crocodili. Diligéèris, non qußis.
obruêre, ſi laſcivias. Limoſus ſiquidem torrens
aghatum ſibi coenum veretur. Relabitur in P.
thiopiam ſuam, ſi te eſſe credat thiopem. Na-
zZarenum obruit: Afro „ Mauréôque blanditur.
Verùm Nilo præſtat adobrui. Eluvione ſiquidem
odii proficit Palæſtina: utl Nilo Æ.gyptus obruta
fœcundatur. His accedit, quòd contemptu feli-
ciùs, quam obſequio, à tuis Nilum Fundis pro-
pelles. Gratior Mundo eris, ſi is tibi fuerit in-
gratus. Ideò Chriſius Mundi odio lætatur, tum,
quòd argumentum ſit candoris incontaminati,
tum, quòd contemptu faciliuas, quàm lenocinio,
à ſui proluvie limi detumeſcat. Odit te Mun-
dus? Benè eſt. Non es Abſalon; David es.

Perſecitio
non nos ese

Toto corde univerſus Iſrazl ſequitur Abſalon. 2. Reg. 140

Itäne? Ità profectò. Et quibuinam præclareè ge
ſtis ſibi vulgus Vir iniqu'ſſimus obſtrinxit? Cæ Dignitas
de Fratris: Patris odio: Agrorum, Segetumiqut zaie
incendio. Hæc ſanè de illo Annalibus Iſraëlis

conſignata. Niſi fortè iis delinitum vulgus blan- Abſalon.

ditiis arbitremur, quibus eum uſum lenociniis
hiſtoriæ Author expinxit. Porrò ſicut Abſalon, 1. Reg. 146
vir non erat pulcher in omni Iſrazë, & d corus 13.

nimis. A veſtigio pedis uſque ad verticem non erat *

in eo ulla macula. Piget Charitatis. Ergo cirris
Adoleſcentis irretitus eſt Iirael: & Amor, quem
virtutum duntaxat ali Cedris oportuit, vanita-
tis, laſciviæque Myrto ad incendium fovebatur.
Ergo non hymnis, ſed venuſtate incenditur chari-
tas, & quam non evocat lyra lacrymanris, luxurian-
tis cCithara provocabit? Toto corde ſequitur Abſalon. Filioram
Mentiris: nam, niſi excors Iſraël eſſer, comatu- edacario⸗
lum non colerer. Nullo proin corde Iſraël adhæ- O,nasus
ret Abſaloni. Sciret in grandi capillorum ſylva vanne.
deeſſe Feras, Apréêſque non poſſe. Ideéque non
coronam nemori, ſed falcem prætenderet. Nam
ſi Coma flaveſcir in aurum, rarò Ephebi Cor
non rigeſcit in ferrum, aut, quod pejus eſt, non
emollitur in thyrſum. Quot cirri, tot faces. Et
ubi tantùm olerum, florumque circumſpicis, la-
tere non dubites in herba Anguem. Non amare-
tur Abſalon, niſi populum Cupido extimulaſſet.
Vide autem, quo pabulo Charitatis incendium
nutriri jubeat Achitophel. Et ait Achitophel ad 2. Reg. 16
Abſalon: Ingredere ad Concubinas Patris tui ²1
ut, cuùm audierit omnis Iſrazël, quòd fedaverisz
Patrem tuum, roborentur tecum manus eoram.
Conſilium autem Achitophel, quod dabat in diebus
Mis, quaſi ſi quis conſuleret Deum. En quo ex
Zizamnio Amoris triticum demetatur. Humami- Conſili
tas immanitate ſeritur: Grque fias gratioſus Po- wala.
pulo, ſævus eſſe debes in Parentem. Negas jam
Nilum odii arceri flagitio, ſi libidine Abſalon
& regni potitur, & plebis. Ergo, ut benevo- cmiritig
lentiæ racemum decerpas „ Concerpenda tibi vie- noxia.
la reverentiæ eſt, & pudoris lilia deterenda. Ad i gi
Amoris faſtigium fruſirà eniteris, niſi loco gra- 2 4.
duum, roſas, liliique ſupponas; quæ ut com- endum.
preſſeris, evades in cacumen, & cordium po-
tiere. Ingredere ad Concubinas Patris tui.
concha Charitatis in abyſſo !
Quèò fueris ſceleſtior, eò eris cohortibus gratior. ecta.
Amor naſcitur & Venere. Ut amere, ſoorrare-.
Porrô emphaſim animadverte conſulentis. Conſi ,5
lium aem Achitophe!, quos debat in dieas aiari
r17: . Piis
illis, quaſi ſi quis conſuleret Deum. E. lupanari
quanta meſſis gratiarum! Vulgi favor obvenit
Abſalomi: Cœlo Achitophel donatur. Tunc Deus
Gilonites ſalutatur, cùm bellacern effominar, ſa-
lacique recludit Synæceum. Verbo, & Fornicem

Abla-

. Nam amiejtjols
legitur Criminis. Jemper ſuſ⸗

96 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

Abſaloni, & ſibi Templum Achitophel relera-
vit. Gilonites erat, dum conſuleretur. Poſt pro-
bra, Deus eſt. Et quem tædeat dedecorum, ſi
Aulie; produétà Venere Jupiter ſalutaris? Hi ſcilicèt
frænandi, magni fiunt, qui deterrima aut peragunt, aut
conſulunt. Roborantur cum Abſalone vulgi ma-

Conſliari!
impii non
svehendi.

Rer,dcot nus, ſi ille inter Danaës luzurietur: Et pro
Deo Achitophel eſt, non ſi Se cœlo inferat, ſed
Dignias ſi Adoleſcentem demergat in coœnum. Quaſi ſi

in indigno. quis conſuleret Deum. Ulmis concideretur Li-
Xa, ſi Palladem domum inferret. Nymphas in-

vVexit? Laureâ donabitur. En ut virgam licet in-

ſerere in lemniſcum. Nullus charior Mundo,
quàm qui & à Patre Filium abducit, & Se ſub-
ducit à Numine. Achitophelis ſiquidem, ut
Ibid. 22, ait Scriptura, Jdic erat omne conſiliun, & cùm
eſſer cum David, & cùm eſſet cum Ablſalon.
Sed Dis tunc tantùm ſociatus eſt, cùm Adoleſ-
centem ad obſcœna inſtigavit, ut ſpem omnem
Poliica recoriliationis abrumperet. Conſilium autem A-
vilis eſt. ohitophel, quod dabat in diebus illie, quaſi ſi quis
. conſuleret Deum. Toto corde univerſus Iſraöl ſe-
Sas ie. quitur Abſalon. Quem ſanè inſequeretur, ſi aut
recalvaſter eſſet, aut innocentiæ militaret. Te-
naciſſimmus dignitatis ſuæ Saül extitit. Nam vel
. throno Dei fulgure proturbatus, meminiſſe de-
coris potuit in tanta concuſſione ſtatus ſui. Pecca-
1. Reg. 15. Vi- ſed nunc honora me coràm Senioribus populi mei,
30. & coràm Iſrazl., & revertere mecum. Is, qui ne
reus quidem Samuéëlis tectum intravit: & ſemel
ſæviendi rabie choro ſociatus Sacerdotum, lo-
v. Reg. 10. Cum fecit adagio: Num & Saul inter Prophetas?
12. Is tamen & domum adit mulieris, & accum-
bit ad epulum, & bibit, & cum ea agit per-
humaniter. An erat Anna, ad quam confuge-
ret moriturus? Seu pugnaturus bellacem Debbo-
ram convenit? Scilicét. Ad Sagam acceſſit.
1. Reg. 28. Quærite mihi Mulierem habentem Pythonem, &
7. vadam ad eam. Ad eam vades? Tuæ te coœpit
oblivio dignitatis? Nunquàm Samuëhs Æ des
inunctus repetiſti, & ibis ad maleficam? Sub-
ridet Princeps, méque arguit humani moris
Ecclefa. inexpertum. Non Pontifices inviſuntur à pleriſ-
Kiei coli que Nobilium, id enim Majeſtatem inſuſcaret:
debent. ſed Foœminarum limen deteritur; quàâ benevolen-
tiæ ſignificatione nihil Primoribus de Dignitate
decedit. Nec Debboras, nam hæ Deo pfallunt;
Juulorum ſed Veneficas adeunt, iis enim nullum cum
Fahus vi- Divinitate, & intimum cum Pythone commer-
ris cedut. cium. Quærite mibi mulierem babentem Pytho-
Honor mu- Aém, & vadam ad eam. Hàc conditione fœmi-
zuus, ſed narum foribus faſces ſubmittuntur. Si Arcam
ſeetm. Domini Dei exercituum domi habeat Fœmi-
Aabiti na, a Conſulari contemnetur. Si ſit à Pythone
abiti-. . . 2 ⸗7
14ſed non inſeſſa, Saulem inſidet, inque obſequium ſui
ob meria, deflectit. Nimirùm ferarum potentiſſimus Rhi-
noceros in ſinum provolvitur Virginis. Et fera
quidem Pudore fominæ delectatur: Furiis Saul
fœminæ abripitur in mapale. Cumque Judæo-
rum Principes Hieroſolymis Sabas præſtolentur:
Sagas ruri convenit eorum anteſignanus, earum-
que penetrat in latebras. Et vadam ad eam. Sed
Deus nobis fortaſſis iturum ſeſe ad eam dixit, nec illò con-
Aſe vilis. ceſſit. Imò illuc properavit. Dixerunt ſervi ejus
Tbidem ad eum: Eſt mulier Pythonem habens in Endor.
dem. Accerſatur. Scilicèt. Abiit ipſe, inquit, & duo
viri cum eo, venerintque ad mulierem nocte. Sa-
bæex Arabia, ſeu ex thiopia venienti Hebræi
Principes nec ad tertium ab urbe lapidem oc-
currunt. Caſtra deſeruntur, & à Gelbos in En-
dor ad Veneficas itatur, nocte intempeſtâ. Tan-
ti eſt, non Sabam eſſe inter ſominas ſed Sa-

Sasil.

Luxuria.

Spiritualia
cateris poſt-
habita.

Wternori
oblivio.

gam. Verùm Saül id loci, temporiſque, non
Pythonem cupiebat à Maga produci, ſed Sa-
muëlem; hoſinmque telis extimulabatur in En-
dor. Quare igitur non in Silo? Oppugnabatur.
Feſtinet proptereà ad Sacerdotem in Silo, ibi
enim Arca Domini Dei exercituum eſt: indéque
vaticinia expromuntur. Dedecet, inquiunt, adi=
ri ab Imperantibus Sacerdotes, quos acciri mos
eſt in Regiam. Et quæ Præfectorum conſuetudo
eſt, ſi Veneficis opus ſit? Adeantur. Id enim nul-
là lege vel Regibus Hebræis interdicitur. Ouæ-
rite mulierem habentem Pythonem, & vadam aq
eam. Abiitne? Abiit. Ipſe ? Ipſiſſimus; utque illam
conveniret, peregrinatus eſt. Nec hactenùs in
tanta eluvione, Regii faſtus ſuis ſeſe ripis extu-
liſſe fluvium putatote. Atqui caſtris exceſſit.
Parùm eſt. Peregrinatur. Nihil id eſt. Duos tan-
tuùm viæ comites habet. Leviſſimum Mapale in- Sai.
trat. Sol quoque cœno radios affundit. Allo-
quitur Sagam. Jam te ſentio balbutire. Audi: Hamani
Moriturum ſe eſſe diſcit ex Samuële, territuſ- Wectus.
que funeris vicinia, ne blanditias videatur Mulie. „Ma,.
ris aſpernatus, à morte die proximè inſequenti tas zum
devorandus, in patella Veneficæ paſcualem Vi- Mulieri-
tulum abligurit. Audi & tu vocem ancillæ tuæ, ““.
& ponam coràm te buccellam panis, ut poſſis iter Ibid, 22
agere. Qui renuit, & ait: Non comedam. Coë-
gerunt autem eum ſervi ſui, & mulier. QLui cùm Siül.
comediſſent, ſurrexerunt. An non Harpyiæ occine-
rent ganeoni: Comedamus, & bibamus “ cras enim le 2 5.
moriemur? Polentàâ ſeſe Princeps moriturus in- tas, ſed
gurgitat, & hinc Sag, hinc Morte cicumſep- eum indi-
tus, ità lenocinio Fominæ remollitur, ut Libi- 27.
tinæ falce poſſit non terreri. Ergo cineri azy- Hnor mas
mum miſcet, &, ne Saga Regis repulsà mœreret, tuas s,
præſente Morte Princeps celebrat convivia. Et id dignie.
haurire potuiſti vinum, mox ſanguinem rege-
ſturus? Et ferrum in vitulum impreſſiſti, quo
te mox eras trajecturus? Et ſepulchro tam pro-
ximus aſſediſti menſæ? Libuit periturum inebria-
ri! Libet; ſi fœdus Morti cum epulo Venefi-
cæ libeat. Subeſt hic tamen ſpecies aliqua in tan-
ta criminis illuvie. Uſus eſt Veneficàâ Saül,
non eam extulit, aut ditavit. Eam tantùm fore
ſalvam promiſit. Quod beneficium Latronum
eſt. Non ità cum Balaam egit Balac Rex Moab.
Nam cui Pactolum erat immiſſurus, ſi blaſphe-
miarum, dirarumque profudiſſet in Iſraëlem
Phlegethontem: ne auri quidem guttulà eum
aſperſit, ex quo illum Jordane laudum appre-
cationumque Judæos alluiſſe cognovit. Irauſ-
que Balac contrà Balaam, comploſis manibus Num. 26,
ait: Ad maledicendum inimicis meis vocavi .
te, quibus & contrario tertiò benedixiſti: rever-
tere ad locum tuum. Decreveram quidem magni-
Rics honorare te, ſed Dominus privavit te honore
diſpoſito. Maledictis non clavis, nec abiete, ſed
taxo compingi oportet Onerarias, ut in Domi-
nantium Ophir velifices, aurum indè revecturus.
Quin mare ſubridebit tibi, fluctuſque detumeſ-
cent, ſi Jonam balænis objeceris, tandiù confi-
ctandus decumanis, quandiù Prophetam vel in
carina patiere. Fretum Regiæ ſunt; in quo non Protesfo-
nautæ, aut idola diſplicent, quibus illi ſacri- es inpis
ficant, ſed unus expoſcitur piaculum Jonas. um.
Imèò non Mare Aula eſt. Mare ſiquidem in Jo-
nam ſæviit, ſed à Deo transfogam. Aula baccha-
tur in Propheram, ſi ad Deuth confugiat. Pla-
cet Ariolus Balaaco; ſed ſi ſpes ſubſit. blaſphe-
miarum. His ſi hymnos ſufſficiat, poteſt Moa-
bitæ vel non placere, vel etiam diſplicere Vene-
ficus. Nihil enim niſi ſcelus Mundo Pergrarum
. eſt.

en lur
H
let
en
n
E
le

ſo
N
le
Pel
o
4i
mud
A.
mm ſi
Dni
ſiu ie e
ſenugt, N
eteh E
hufei

ſons. .

huin ke
kinm 1 B

unfar Iil

lanage)
Omt
u. U
lug, Il

le

N
14
.
en
,
e
hir
. U
enh
ln 4
eln
en.
eetl
tr.
kir d
NW
ui
n

bnn r 1l
lun w
6
uld.

uhi
i
ur
ninhir
lert
uatur
,
n be⸗
Lauwnun
Mob
lte.
Ieden
ul an
n e.
. .
Nain
i en
leuß
tlene
bee,
nr.
etvn.
.
an
ngeli e,
Uülen . .
n
—
Ahe
Gilſe
l ⸗

ai
10

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 1 97

Laber va- eſt. Quidni, inquies, id factitetur in Moab. Ve-
Te Tec- rùm Mundi non eadem ubique facies. Et quem-
Wiscs admodàm ibi quidem vinetis, paſcuiſque hila-
gpiruual'a Patr, ſylyvis alibi, aut rupibus inhorreſcit: Ità
ezteris poſt. Magos efferent ali, alii verò proturbabunt.

babisae Srati Moabitis Arioli: ſed Sagæ exulant Hie-
Pirernop roſolymis. Ut ad eas Rex peregrinetur in Endor.
obtivio. Et ſanè quis Saülem, ſi pullatum aſpexiſſet cum

baculo exeuntem & caſtris, non eum crederet
aut in Oreb proficiſci, aut ad ſepulchrum A-
brahæ contendere? Mutarat enim habitum, quem,
ne occaſione quidem elugendi Sceleris, placan-
dique Numinis, immutarat, cùm ſe a Deo
dejectum regno intellexit à Samuële. Mutavit
1. Reg. 28. 6 go babitum ſuum, veſtituſque eſt aliis veſtimen-
8. tis, & abiit. Quonam ſagatus, imòô pellitus Prin-
ceps? Non in Mambre, nec in Bethel. Quòô
ergo, ſi nec Ilicem Abavi exquirit, nec ſca-
lam Proavi? In Endor. In Endor? At ibi nec
Prophetes degit, nec Tabernaculum commora-
tur. Spelæum eſt, & in ſpecu Saga. Veneruntque
ad mulierem nocte, & ait illi: Divina mihi in
Pythone. Ipſemet Veneficam affatur. Nullus in-
ter Sagam & Regem ſequeſter. Utinam, ſi non
demiſlis velis, ſtored certé non ſublatàa, horam
duntaxat unam Princeps fanaticam ſit præito-
latus, vix ſub concubium noctis in bacchantis
latebras admiſſus. In hæc enim aliquando con-
truduntur Principes probra, quos faſtidire videas,
eluderéque poſtico Sacerdotes, & Aulæis adſia-
re maleficæ, intentos, ſi quando non ab Apol-
line, ſed à Vulcano Sibylla coquinaria digre-
diatur plena fulginis ad candidatum ſuum, ut
Baccho ſœta Venerem eructet æſtuanti Ergo
atioli, & veneficæ in deliciis ſunt Urbium, ter-
rarumque Principibus. Saüli, inquies, aut Ba-
Maco. Hos dixeris Mundi partem eſle potiorem?
Mihi verò id probandum incumbebat ; chariores
nempè Mundo eſſe Sceleſtiores, Juſtiores invi-
ſos. Balaaco, inqties, id moris eſt adde &
Patriarchis, imò Primoribus Patriarcharum &
Patrum. Quem locum ſortius eſt Judas inter
Pairiarchas? Supremum profectò, natu ma-
jores fratres ſceptro, coronâque prægreſlus. Mi-
Gen. s8. J.t autem Judas hœdum per Paſtorem ſuum Odolla-
20 mitem: qui interrogavit homines loci iüllius: Ubi eſt

Dignias milier, quæ ſedebat in bivio? Ergo Thamarem
in indigno.

lbidem.

Thamar. ſiitit, & annulum, pedumque habet in gazis
Dienitas ſuis. Eam ergo Judas muneratur? Scelus, ur vi-
de- deo, remuneratur in Fœmina. Quandiù jejunarat
erenda. Thamar in illuvie orbitatis ſuæ ! Rationem tan-
Prodigali. dem excogitavit, quàâ epularetur opiparè. Sedir
tas ſemper in bivio: Socerum irritavit: iniri non timuit.
Patat. Mözque ut Nurus concepit crimen, Socer pe-
Eliimofy- Perit delicias, ad capellam hœdo ſubmiſſo per
s roao. Opilionem ſuum. Si non illa peccaſſet, hic ſanè
Proectores feciſſet minus. Ecquando enim pudicæ Thama-

impiorum. ri gregis adeps tranſmitteretur, niſi Socero ſub-

Pate,fam- WMiſiſſet in pabulum, ſuæ Lilia viduitatis? Inter-
liasavarus rogo te, Thamar, ſi quando à Socero vel gli-

Sus.
Luxus.

Judæ eò tantùm accedit, inquit, ubi deflorue-
re compaſcua. Si flos aruit Pudicitiæ, tum ho-
di ſubmittuntur. Fameſcerem, ſi florerem. A-
rui? Impinguabor. Mea Ceres, Venus eſt. Hu-
jus beneficio ſaginabor, quæ hactenùs Palla-
dem conſectata, diſtabueram. Ego certè lilia odi
pro cicuta. Siquidem caſta diſperieram. Proſu.
tutæ, & hœdi ſuppetunt, & annuli. Viden

Rer ques aurum, germmâſque? Non Diis Manibus fodinas

vehat.

Eihicæ Tom. III. Stromar. Lib. Uing.

quæris nurum Judæ? Hæc enim & in bivio con-

& tredi. rem recepiſti, dum Pudor tuus effloreret. Grex

meas debeo; eas debeo non Pluen, ſed Cupidini.

In lupanari ubertatis eépitomen nacta fum. Ibi gupen iof
prolem, ibi phaleras, ibi hodum ſum contecuta. Prreos
Arabia una mihi in flagitio fortunata. Pern, & 7
ideò vivo. Quot mihi unius jactur Lilii obve piltorum
nere bona? Non equidem benè olet, quæ be- edacssiss
nè ſemper olet. Gomorrhæ mihi ſulphur in bal-
ſamum percolatur. Computrui, ideôque &
fragtro, & aromatibus recreor. Virgulam quis
me fumi eſſe non affirmet, ſi fragro, quòd con-
flagrarim. Benè occinetur a Davide, fore li-
ghis non abſimiles deplantatis Ifraélitas: quan-
do Hebrææ reviremus & ſtercore. Ex quo fœdata
ſum, fulguraſco: nec me ſcelus uti Evam denu-
davit: paſcor crimine, & veſlior. En hœdum in
ſaginam, tunicâmque deſtinatum. Adukerio me
dixeras Filiabus Belial, & Moabitis ſociatam ?
Nunc primùm Filia Jacob videri poſlum. IIIe
ſiquidem, ut illuderet Fratri, Parenti pulmen-
tum & chirothecas ex hœdo comparavi. In
uſum hoœdus, eſumque meum defertur, Quod
illuſerim Socero. En ut garriunt meretrices, Pa-
triarchis inſulkantes. Non poteſt Mundus nos
odiſle, inquiunt, ſi Pudori decoquamus: Nam
ſi lac ſuppetat proſtitutis, non butyrum, adépſ-
que deerunt armentorum. Impollutis horrea ob-
ſtruuntur. Triticum enim uno tantùm Zizanio
mercere Intemperantiæ. Sedenim horreis Jo-
ſeph præficitur. Non Hieroſolymis, ſed He-
liopoli. At ſymbolis, inquiunt, panegyrim cir-
cumagis. An Hieroſolymis diſpenſandis frumen-
tis Joſeph deſtinarur? Odiſti hieroglyphica. Hi-
ſtoriam exhorreſces? Exuitur pudicus Joleph
inter Hebræos Polymitä. Inter Ægyptios re-
nidet in Purpura. An bic parabolis ago? A Pa- gaſeph⸗
triarchis demittitur in Ciſternam. A Pharaone
in Thronum evehitur. Illi vinciunt Innocentem. Iavidia.
Hic ſolvit Prædamnatum. Alieno denique ſom-
no evigilat ad Iinperium apud exteros, qui Perſeeutia
inter Fratres occaſione inſommi ſui ita obdor- ssumst
mierat ſpei ſuæ, ut mhil in ſuis manibus re-
pererit, præter Manicas & Vincula. Melius Gen. 27.
eſt, ut venundetur Egyptiis, G manus noſtræ non *7-
polluantur. Catenas, haſtämque comparatis, & Perſecuis
eas eſſe dicitis meliores? Comparatione profec- re ior
tô deterrimâ id melùs emerſit. Putatote, quid interéam
in pudicum excogitaſſent Patriarchæ, qui 2 Ra- l.
ut manus ſuas ſervent impollutas, Joſephi ma- probi.
nus innozias vinculis implicant. Audi: Nuda-
verunt eum tunicà talari miſerüuntque eum in bid. 23
ciſternam veierem. Hæc quis non putet in .-
gypto à Barbaris factitata? Evenere pudico in
Palæſtina, ærumnæ conſciis non Hoſtibus,
ſed Fratribus. Ad tui oris imperium cunctus po- Gen. 410
pulus obediet: veſtivitque eum ſtold byſſinà, & col- 40
lo torquem auteam cirenmpoſuit: fecitque enm aſ-
cendere ſuper currum ſuum. Hæc ſi ſpectes, non-
ne tranſpoſitum te eile credes ad Ilcem Mam-
bre, Fratréſque dices triumphum decreviſſe Pudi-
citiæ? Appulimus in Ægyptum, 8& quadrigâ
Pharaonis circumvehitur Innocentia purpurara.
Quàm diſpares agrorum ac meſſium eventus ! In
corde Fratrum vincula, telâque pullularunt. Tor-
ques Joſeph, Coronâſque demeiluit in ſenticeto .
dexterâque Lyranmi. Nimirùm Manipulus pu-
dici in Agro patrio incidi ſe tamùm ſenſit, ſo-
lâmque Falcem eſt perpeflus. In Agro E-
gyptio ſtetir, extorsitque à circum ſe ſtanti-
bus manipulis Adorationem, Ità quoque Ado-
leſcens incurvatas ante ſe ſtellas ibi affulge-
re fortunæ ſuæ ſenſit, ubi nemo aſpicit coœlum.
Nam ubi coœlum intueri juſſus eſt Abra-
ham, quas Joſeph ſtellas num eraret, ſi Patriar-

1 cChas

6

98 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

chas livor refinxerat in Cometas? quibus non
portenderetur ſervitus regnaturo, ſed parare
tur. Ergo Joſephi Manipulus in terra Chanaan
meras ſtipulas habuit: frumentis abundavit in
Æ gypto. Quanquàm quis non miretur & nuda-
tum Pleph à Fratribus in Palæſtina, & ſtolâ byſ-
ſinà coopertum in terra Cham? Quod à me di-
ctum efle ſciatis, ut inviſam Mundo Innocentiam
comprobem: aut ſi uſquam grata eſt, melioris
conditionis eſſe apud Improbiores. Age ; u-
nam ſubeamus Babylonem, & hinc Danielem

d. Daniel. a . . . .
ſpectemus in Regum ædibus captivum : hinc

S.Saſanna. Saſannam intueamur in ſuo ſeſe horto diluen-

tem. Alter à Barbaris cibo regio enutritur: Al-
tera à Senioribus populi Judæis objicitur occi-
PDan.I. 12. denda. Ibi legumina ſummis vix precibus im-
petrantur. Hic ſummâ immanitate lapides im-
1bid. 4;. perantur. Jejunare, cruciarique non licet Adoleſ-
centi inter hoſtes: Matronæ vivere non licet in-
Perſecuwto- ter Chtribules. Laborat Daniel, ut à ſe arceat
e- Regiæ patinæ illecebras. Arcere à ſe ſupplicium
nequit Suſanna, rapiturque in Jus. Hæc vin-
Qecuſato- Citur in viola à Judæis livore Lilii: Epularetur
ei imvidi. ille in ſervitute, niſi Olus, Fabâmnque Aroma-
Invilia in. tibus Regum inſeviſſet. Quid plura? Judæus
ter aqua. ſupplicat Perſæ , ne Regiè nutriatur. Mori
4 61. cogitur à Judæis non Judæa ſolùm, ſed Pudi-
ca, ideò rea, quia innocens. E Lilio namque
prodiere lapides, quos ſuſtulerant in damnatam;
quemadmoôdùm accuſatio univerſa fuerat ab
Accipitribus inſcripta Lilio, contra ſanctioris
Arcæ Columbam; quæ taxum retulit ex aquis,
quèd florem ſenioribus proſlituere reculaſſer.
En Libellum Eunucho à Daniele exporrectum.
Ibid. 12. Tenta obſecro , ſervos tuos diebus decem,
& dentur nobis legumina ad veſcendum , &
& Daniel. Ata ad bibendum. Quæ iſthæc nova, nec viſa
. hactenùs Babylone Pudoris Arca eſt, quæ
Mortißea- aquam haurit, ne in eluvione univerſæ carnis
ͦoosαρoo demergatur? Quæ coturpices, & phaſianos, &
Cagitatu turdos, avéſque omnes extrudit à ſe, ne unatn
P tatis . 1 .
gera. ex ſe abigere Columbam compellatrur? Nul-
lum in hac Arca aut mundum, aut immun-

55. Tes dum pecus; & , quod mirere, ut ibi rerineri Co-
aeri, lurmba poſſit, Columbarum indè Paulli propellun-
tur. Dentur nobis legumina ad veſeendum. Non
hic evulgatur Medicinz aphoriſmus, iis con-
ſtamus, quibus nutrimur. Nam Adoleſcentes,
Gula. ut ahius evolent, Avéſque Cœli ſint, repenti-

bus humi Leguminibus veſcuntur, Volucréſque
Jejuninm. faſtidiunt. Nullæ enim Pudicitiæ mundæ ſunt
animantes, cujus ſolum olus Munditiem pro-

Zentatio- pugnat. Si caro eſt, in Levitico innocentiæ im-
is I/ANda eſt. Imoô, cuùm ſimplicitate nutriatur Pu-
dicitia, apud eam, quæ ruminant animalia im-
mundiora eſſe decernuntur. Dentur nobis legumina
ad veſcendum, & aqua ad bibendum. Timuere
naufragium, niſi ſeſe undis merſaſſent. An Na-
vis Caſlitas eſt, quæ tandiù ſalva eſt, quandia
aquis non deſtituitur? Quæ tum tamùm diſſolvi-
amioizo. Tur, cùm terram attigerit? Hæc ſanè Oneraria
, urinatur, ne naufragetur; & , ut enatet, mer-

gitur. Porrô cum funibus fulciri expoſcat, ur ve-
NHominibus lificet, linum quidem, velâque pandit, ied aur4

nonplacen. inhibetur à curſu. Quæ aut nulla eſſe debet, ur

Rim. . .
Caſtitas deferatur, aut improſpera, adverſa-

que. Reflatu enim, non perflatu navigat Pu-
dor. Ecquando enim inter afflatus ſecundioris
auræ aut non ſübfſtitit Pudoris Prætoria, aut non
relata eſt, aut non in ſyrtes perlata, impacta-
que rupibus? Velis, inquam, enavigat paſſis,
ſed nullà aurd. Operiri amat Caſtitas, non inflari.

Hæc de Daniele dixerim, non Virgas, ſed Ca-
lices ab hoſtibus deprecante. Nam Suſannæ vox
alia eſt inter conterraneos. Tu ſcis, quoniam ſal-
Jum ieſtimonium tulerunt contra me: & ecce mo-
rior, eum nihil horum fecerim. Virentis ideò
Ohvæ ramum Columba ſuo ore non præfert,
quòd delatam ab Accipitribus Myrtum expa-
Verit. Caret Oleâ, quia caret & Myrto. Non Aſcmnas
enim excidiſſet è ſinu tranquillitatis ſuæ, ſi in ſuo
ſinu laſciviæ turbinem excepiſſet. Tempeſtas
hæc, quæ Pudicitiæ cymbam allidet in ſaxa,
non Euro cietur, ſed Flore. Naufragabitur in-
ter ſaxa, quæ naufragari noluit inter oſcula. Si
Lilium ſuum, tanquam Jonam, Cetis duo-
bus objicere voluifſet, Mare quieviſſet, &
Portum teneret Oneraria Caſtitatis. Vitæ prætu-
lit Lilium? Hodiè eſt, & cras in chbanum mit- Aulien im.
tetur. Hâc enim conditione caducitatis efflore- Piĩ non ra.
1. rd gratio⸗
mus, quotquot Lilia eſſe malumus, quàm Ru- es
bi. Rerôò navigat, quæ pro Gubernaculo Lilum
ſuſpendit. Cùm enim hâc, illâcque temonem Confliarii
torqueamus, Lilium flecti neſcit; ideéque nec boni inyiſi
fluctus reprimuntur, & ſaxa non vitamtur. Cur
enim abripitur in ſaxa Suſanna, niſi quia Navar-
chi dup nullo potuere conniſu Lilium Foœminæ
detorquere? En ut ubique inviſa non Barbaris
modèô, ſed Judæis quoque, atque Proſelytis virtus
eſt; & Hebræis, quàm Perſis ingratior. Sed en'n,
inquis, Suſanna ernerſit, éque ſyrtibus enavigavit.
Enavigavit; ſed obſervavit pro Cynoſura Danie-
lem. Doleo autem & à Judicibus urgeri liatrem
in ſyrtes, & indè extrabi ab Aulico. Is Pudori
patrocinatur, qui Medis convivit. Hi adverſan-
tur Innocentiæ, quos Lex hymnis, pſalmiſ-
que lactarat. Vinctam Servitus exolvit, quam
Senum fruſtrà nives afflarant incendio. Mira-
ris autem perichitanti affulſiſſe Suſannæ pro Si-
dere Danielem? Aquâ, fabâque paſtus Prophæta,
in tanto frigore Caſtitatis, aut ſidus non erat ,
aut intrà poli eclipticam ſuum, borealis dici po-
terat, præ gelu patinæ, pateræque, Cynoſura.
Ergo aut obruuntur ab Hebræis Suſannæ, aut
ſi ſervantur, Hebræus eas propugnat, quem e-
ductum ex Jeruſalem Chaldaicis characteri-
bus imbuerit Babylon. Judæos videas blandi-
ri Dalilæ, Annas verò, Suſannaſque aut de-
ridere, aut opprimere. Et olim quidem, qua-
dam ſalkem, in pretio, apud ſe habitæ Virtautis
ſpecie inſultare poterant Babyloni Hieroſolymæ: Prodigali-
quo nunc etiam caremus patrocinii hierogly-“.
phico. Nam Babylone monſtris lautia præbe-
bantur. Porrò in lacu, inquit, erant Leones ſep⸗ Dah. 14.
tem, & dabantur eis duo corpora quotidie, & duæ dresctores
oves. Hieroſolymis verò Urſi, Feræque offo- impiorum.
cabantur. Nam & Leonem & Urſum interfeci ego . Reg. 17.
ſervus tuus. In deliciis verò Oves erant & Agni. 36.
Pauper autem, inquit Narhan, nibil habebat om- 2. Reg. 2.
ninò præter Ovem unam parvulam, quam eme- 3·
rat, & nutrierat, & quæ creverat apud eum cun g
Filüüs ejus ſimul, de pane illius comedens, & de Mircne
calice ejus bibens, & in ſinu illius dormiens: erdt-
que illi ſicut Filia. His olim excipiebantur lau- Servi im-
tiis mundiores ab Hebræis animantes. Jam mos aigrcien
apud Chriſtianos exolevit, qui ne videamur Ju-.
daizare, Oves in Alpes ablegamus: Monſtra Rex 7nes
Domi alimus ingenmti ſumptu: &, qui Judæi ha evohar.
beri nolumus, Chaldæi eſſe non veremur. An

Dan.13:43.

Protectores
impiorum.

Superioꝝ

Ovis à Toparcha, inquies, nutriatur? Quidni, evehas feri

ſi Urſum alit, & Leonem? Proh in virtutem ho- ventes-
minum odia ! Ovem domiretinere, probro duci- S
tur, & dedecori. Ligridem verò, aut Pardalim in zus imgre
impluvium tranſiuliſſe, regiæ munificentiæ habe- 4.
tur

.

ℳ
.

ſutm.

lm

inm,

0d
t

enn.
N,

den.

luie

Phrir ſi
N 4

lann. 11
Hiin:

Pt
hal
tini
F.!

nNen
6 K Nn
Cr
t.
nin
tti
inu
n,
u
Mnt⸗
nen
Mun
ſo⸗
nn
dun
M.
e,
e,
.
e
e
cei⸗
Dhod-
&
.

ſimi
e
Ack“
1
ne,
nn
Ne
nt
Lann
N.,Ner
ee:
euna
Ef⸗
elc⸗ .
r i
nt,
r
Iulit⸗
, ℳℳ
i
1,,,
N gaerſe

unlen,

uc⸗ ely 4

Unbuf
6

Diſſert. ſuper Evang.

Julieus kur argumentum. Nam Ovis lac deſtillat, vel-
non pro- lera exhibet, ſilet, foœno contenta eſt. Leo au-
tteem, tem & viſceratione ſaginatur, & caret velle-
re, rugit, graſſaturque. His placet flagitiis mon-
Dignitas ſtrum. Iis ſpernitur compendiis cicur pecus,
m mndigno. & Opulentum. Si butyrum exprimeremus & Leo-
ne, ejiceretur & cavea. In Regum hortis Ovem
ſpectaremus, ſi toxicum funderet, ſi freme-
ret, ſi raperet, ſi deſævirer. Exulat Innocen-
tiæ vitio Capella. Suâ gratus eſt Urſus tum
feritate , tum verò etiam ſterilitate. Ungui-
bus adoptantur Animantes, repudiantur uberi-
bus. Raritate, inquies, & placere, & nutriri
tum Leones, tum Elephantos. An rara Cupreſ-
ſus, an Laurus peregrina, an Ilex tranſmon-
tana? Hæ porrò Arbores cur in viridariis Pri-
morum ſeruntur, Ficu, & Ceraſo, Vite indè
exemptis, niſi quia illæ ſterilicate pretioſæ, hæ
verò Plantæ ubertate ſunt inviſæ. Uſque adeò
amamus noxia, odimus frugifera. Utinàm ve-
rò in imagine mortalitas ſceleri blandiretur. Eſt
enim ſine crimine ſcelus in pecude. Hominum
& innocentiam odimus, & feritatem adama-
mus. Cur enitn de ſtirpe Levitica velis arcetur
à colloquio Philoſophus? Obloqui neſcit, & odit
alieni nominis lanienam. Complicatis cur ille
velis in Principis latebras adnavigat, conditionis
poſtremæ, nullidſque ſemilixa literaturæ? To-
Auliei ties rugit, quoties & garrit. Viſceratione alienæ
impii. famæ ſaginatur, Thrax oris, & Gladiator tru-
culentus. Non rictu tantùm Cerberus eſt, ſed
Prohhon geſtu, ſed inceſſu, ſed cachinno, ſed indice, pol-
licéque commordet. Nullà corporis, animique
Saſurro- Parte hoſtes, ſociôſque non arrodit. Membra
nes. dentiunt in Scurris, Momiſque omnia. Occi-
pitio, naſo, genu, frontéque concerpunt. Qua-
quâ te parte petant, diſcerpêre. Sardomico præ-
pollent riſu; imò non Sardonico. Illo enim mo-
rientes rident. Hi ſubrident, & jugulant. Hos
in aviariis ſuis Vultures prætextatos non milio
alunt Conſulares, & Nobiles, ſed pacificis mille,
quos pro fructu vineæ deferebat ad Salomonem
nulli non notus inter Cantica Villicus. Pudeat
prodigentiæ. Mihi ergo aulæa ob'jicientur, ſi ad
purpuram acceſſero incruentus? Ergo cruore in-
ter Candidatos admittar 3 & ſtolam meam in
ſanguine tantùm à me diſcerpti Agni dealbabo,
geryi im. tum gratior, cùm ſævior in probos. An Iſaac non
pügratio- ſanctus, ut olim, lippeſcit in conclavi, quan-
re. do vel improbior Eſaü hæreditatis portione non
levi adſpergetur, ſi pharetratus feras jaculo de-
Gen. 27. 3. figat. Jume arma tua, & pharetram & ar-
cum, & egredere foràs. Sed ibi Eſau monen-

Scarræ.

AMurmis-
ratio.

Trriſores dus erat, ut arma corriperet: hi non Sagittarii

aſorum. ſunt, ſed Elephanti, nunquàm non proboſci-
de, hallſſque ad graſſandum inſtruéti. Imô &

Injuria . 8 .
ferende iæviores Elephantis ſunt, quando eminùs pu-
Tizeng gnant, abſentéſque convulnerant: & iis ſunt

ignobiliores. Quod enim in maledictis ebur?
Eccleſta. Nam ſi ab Elephanto feriare, duplex habes
Itici &Re- tui funeris ſolatium: & quòèd ebore vulnerere,
ES & quòd mole obruare, quâ non indecorum op-
Murmu primi. At maledicorum & ferruginei dentes;
"storibus. & crura diſtorta, ſirumiſque guttura ſegmenta-
Eriſore: bta, indignationéque vulnus, & ignominia re-
aorum. dundat, nulla ſolatii ſpe. Sed redeamus ad E-
ü. Ut eum bened'tione Senex impertiat,
ferire eum quidem jubet, ſed egredi. Non enim
lanienam expetit, ſed pulmentum. Quin fe-
ras irretiri optat, non verò pecus cædi dome-
ſticum. Nos non pulmento, ſed lanienà delecta-
mur; gratiérque viſceratio eſt, ſi à maledicis
Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

Quadrag. .
nen agreſtes, exterive, ſed domeſtici; tum Fa-
miliæ, tum Fidei feriantur. Nec foràs emirt-
timus, ſed coràm diſcerpi gratulamur Chri-
ſti gregem, & paſtores ovium. Affer, At co:- Tid: 65
medam, & benedicat tibi anima mea, antequdm
moriar. Bonis, fortuniſque ſiabiliuntur hirſu-
ti, ferique ganeones; ſi vel pulmentum con-
diamt lippienti, vel ſi proſciſſis, concisiſque
innocentibus, lepôres; ſaléſque inferant pro po-
lenta. Non hæc med'tatus tunc eſt optimus Pa.
triarcha, qui Cervum cædi; & coqui cupit. Nos
iſta aliquando voluimus, qui detrahi de Ju-
ſtis, eòſque rideri gaudemus. Tantâne voran-
di Juſti eſuries, etiam interduùm in non peſſimis?
Sed videamus, quàm ſola ſit virtus, queam
Mundus in nobis averſatur. Et dixerunt ad Iudié. 6,
Joas ⸗ Produe Filium tuum bue, ut moriature *.
quia deſtruxit aram Baal, & ſuccidit nemus. En
cur in Gedeonem mimbus ſeſe odii exoneret. Si „ i, ,
— „ bas
ſcortaretur Adoleſcens, nullus mutirer. In ellum rens.
conſpirarunt Madianitæ innumeri, quòd mon-
ſtra ſuſtuliſſer. Madian autem & Amalec, &
omnes Orientales populi fiſi jacebant in valle,
ut locuſtarum multitudo. Quanta cieri potuit in Zelus Ob-
Innocentem tempeſtas demolitione; abolitioné Jervantic.
que flagiti? Utinaàm, Chriſto proculcato, vel co- Harleßaſizr
hors una ſcriberetur, ut Numinis injurias propul E
ſaret. Cùům Oriens umverſus in aciem confluxe ο.
rit, pro Baal pugnaturus. Quot contra Gedeo-
nem erp iat⸗⸗ legiones, ſtrictique gladn, uno e ſe
tantùm Religionis propagandæ ſtudio inviſum! ‚um.
Sic Pharao in Iſraëliras tum ſœævit immamias,
quùm illi de victinns cogitare cœt. Vacant Exod. . 8
enim, & idcirceò vociferantur: Eamus & ſacri-
kcemus Deo noſtro. Opprimantur operibus, & ex-
pleant ea, ut non acquieſcant verbis mendaci-
bus. Nihil odt in Populo, niſi Rehgionem, & Deryſerutis
Fidem. Hoſtiarum voto hoſtes imperii de- argun en-
cernuntur: & quèòd coœlum ſpectarint, coœ- , Ge
num ſubigere compellumtur.

56

Judic.s. ias

Ideò exactores Anlicus
Pharao flagellis armavit, quòd palmis, oleiſque "obrααρ
pararentur Hebræi ad ſacrificium. Qui dùm cds non
Agnos victimæ deſtinant, ipſi miſerè deſtinantur iolera.
ad cædem. Ara refodit ergaſlula; & deſignatione
Ovium pro victimis; in monſtra contra ſe effe-
ratos .Ægyptios horruere. Urgentur, flagellan-
tur, truncanturque. Cur? Quia litaturos ſeſe efle
dixerunt Deo Coœli. Si latrocinati eſſent, exu-
larent. Sacrificia meditantur? Diſcerpentur.
Opprimantur, inquit, operibus, & expleant ea.
Audiuntur iſta tamen in .Ægypto, & in litantes
bacchatur Pharao. Viſuri, opinor, ſumus, ſi non
duriora, indigniora certè in Bethania. Cum eſſet, Maré. 14 4
inquit Marcus; Bethaniæ in domo Simonis lepro-
IJi, & recumberet, venit mulier habens alabaſtrum
unguenti nardi ſpicati pretioſi, & fracto alaba-
Rro, effudit ſuper caput ejus. Erant autem quu-
dam indigne ferentes. Et fremebant in eam. Qui-
dam? An Scribæ? An Saducæi ² Videntes au. Matth 16,
tem, inquit Matthæus, Diſeipuli, indignati ſunt, 8. n
dicentes ; ut quid perditio hæc * Anmmadvertas
illud cumprin is velim, à Marthæo quidem Dil Cenſores
cipulos deſignari, à Marco murmur exponi, ſed aorum
Authores ſupprimi. Non enim dixit, diſcipu- compat
los infremuiſſe, ſed quoſdam ægrè pPertuliſſe pro- neſe en ses:
fuſionem unguemi. Niſi divino afflati Spiritu
ſuos libros conſcripſiſſent Evangeliſtæ, fortè fle- Marmis-
xis ante Matthæum genibus exclamarem: Inno- Terie⸗
centior fuerat Marcus, quàm Matthæus: ideo-
que mitiùs cenſores arguit Magdalenæ, Sed
quod ille ſanctifimè & ſemel ſcripſit, qui par-
ciùs lucent, agunt, Qicuntqu quotidiéè, Certe

Ful-

1006 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

Fulgura, quæ reformidas, non è ſidere, ſed &
vapore in turres, pinnâſque urbium prorum-
punt. Quò quis inquinatior aut fuit, aut eſt,
eò quoque alieni pudoris famam & proſtituit in-
cautius, & percellit ſeverius. Sed Magdalenam
intueamur in ſuo naufragam alabaſtro. Hæc fo-
tere tum nardo cœpit, cùm illo Jelum adſper-
ſit. Nam quandiu unguento ſeſe oblinit,
ornata , non prodiga, habebatur. Ergo arenæ
ſuæ, undæque pretium in Mare Ganges, fluvio-
rum opulentiſſimus, cum laude devolvet: &
unum ſi in Chriſti caput defluat alabaſtrum,
profuſionis Magdalena arguetur. Adeò ſtoma-
choſos non ſcelus etiam aliquando Diſcipulos ha-
S. Maris bet, ſed religio. Obſequentis Charitas ſominæ
2date coquit Apoſtolos, non Libido: & quam inun-
dare, flueréque balſamo inter procos ſpecta-
PBerſeruo- rant, & tacuerant, unum ſtomachantur in Chri-
,. . ſti Cæſariem alabaſtrum defudiſſe Poœniten-
Ktorum. ten Et quæ tunc Lacrymantis, ſeu Diligen-
1 Jeltun mens fuit, quæ ſe citharœdis olim
Iavidia in. circumſeptam , recreari plauſoribus lætabatur,
Her dus chm Veneri ſuum gummi deſtillabat: horruit
6 49
ſe verò à Turturibus lacerari, ex quo ſtillicidii
ſui fluxum in Chriſtum convertit. Quam ſanè
calamitatem ſi pertuliſſet à Lenonibus, tuliſ-
. ſet eam proſectò fortius. At à Viris optimis
culpari ſe, damnarique, cùm Numini ſubſervi-
ret, mœrebat ægrius, duriuſque. Nimirùm Pe-
tra erat Chriſtus, ad quam quuùm Magdale-
na impingeretur à charitate, diſſipata veluti
prudentiæ quadriremi, naufragium fecit. Unus
enimverô alabaſtrites quot in cœnaculo Symple-
gadas ernergere coëgit, ut Nardi pyxidem at-
tritu, niſuque comprimerent! Infeliciorem ego
Erubeſeen. ſanè crediderim Magdalenam, quam Æ gyp-
ria Evan. tios. Illi enim Pharaonem ſequuti deprimuntur.
Leli. Hæc mergitur obſequuta Servatori. IIIi flucti-
EHminum Ps hauriuntur: Hæc naufragatur in nardo. III
diéza ſper- Occaſum ſuum Pelago debuere, in quo periere
nenas. innumeri. A Diſcipulis hæc opprimitur, a qui-
bus nemo non erigebatur. Denique energume-
nis præſtiò erant Apoſtoli, ut eos conſignarent,
linirent, eximeréntque Satanæ ſervitute. Fa-
mulantem Chriſto etiam probi Convivæ impro-
bant, notäntque cenſurà. Præſtabat in coœna
Simonis inebriari, quàm obſequi. Nam ſi Cali-
cem dehauſeris, Innocens habebere: Si verô
Alabaſtrum effuderis, profligatam abs te Inopum
annonam clamabunt. Adeò Mundus virtutem im-
probat, ut Peccatrix exoſa diſcipulis ſit, non
quùm Laſcivit, ſed cùm Litat: unguentâque me-
retricis tum mephitim inhalant, cùm Chriſto cam-
peſtri Flori, valliumque Lilio infunduntur. Ar-
guo porrò ego reprehendentes, quos Chriſtus
ſeverè monuit, ne ſanctæ Fœminæ moleſti eſ-
ſent obloquendo. Haæc dicit Dominus: Aquila
grandis magnarum alarum, plena plumis & va-
rietate, venit ad Libanum. Quidnam actura? Ut
rapiat, & depopuletur. Væ myricis, væ buxo,
& elleboro. Falleris. Inviolatz volucri hæ futu-
ræ ſunt arbores. Venit ad Libanum, inquit, &
tulit medullam Cedri: ſummitatem frondium
ejus avulſit. Non pinaſter, aut populus, larixve
diripitur: ſed Cedrus laceratur. Nec Cedri trun-
cus eroditur, ſed, exenterat ligni alvo, me-
dulla inde detrahitur. Et ſi quæ decutiendæ ſunt
frondes vivaciores „ vegetioréſque carpuntur.
lriſores Jummitatem ſrondium ejus avulſit. Præſtat Olea-
Zisiornm., ſtrum eſfſe, quam Cedrum. Quèò fueris & putri-
dior, & ſterilior, & nocentior, eò eris ſecu-
rior ab injuria. Viret Taxus in Libano, pro-

Ezech. 17.
3,

0

ſtat verò exhauſtis viſceribus Cedrus; planta-
rum ludibrium, & ghirium latebra. Vides, opi-
nor, quæ non ſpectantur, in Cedro. li nam-
que lacerantur à Mundo, quos innocentia con-
tagioni exemit. Si quos gratularis criminibus
incorruptos, eos brevi exhorreſces liventium
dentibus laceratos. Nunquàm præfecturæ He-
Ii tæduit Iiraélem. At abdicare ſeſe magiſtratu
coactus eſt Samuel. Non ſuo, inquies, ſed fi-
liorum odio. Ecce tu ſenuiſti, & flli tui non am- r. Reg 8,5
bulant in viis tnis : conſtitue nobis Regem, ut
judicet nos. Num Heli vallabatur Pelicanis quem
Ophnmi, Phineéſque circumſepſerant? Scorta-
bantur hi palàm in Tabernaculo, ingluviéque
ſuâ abducebant homines a ſacrificio. Erat ergo 1. Reg. 24
Peccatim purrorum grande nimis coràm Domino, 17. .
quia detrahebant bomines ſacrifuio Domini. Et
Judicis populum non tædebat? Et non vocifera-
bantur contrà heluones coactæ tribus in Silo?
Et non proturbabatur de ſella ſua Heli, moœchan- §. Samusl,
tibus, & ligurientibus filiis, ſi filhiorum vitio
abrogatur imperium Samuëli? Neminem pi- Heli.
guit id temporis Præfecturæ. Videamus, in
quæ ſcelerum abrupta Joël, & Abia filii Sa-
muél proruiſſent. Et non ambulaverunt filii illius .
in viis ejus: ſed declinaverunt poſt avaritiam, Reg. 8a.
acceperuntque munera, & perverterunt judicium. Avarxitia
His definitur ripis Joëli, & Abiæ objecta pro- Mater ci.
luvies. Quæ ſi aurum duntaxat avehebat: miuge
quantè fœdior latrina filiorum Heli, in quam äe.

influxeram ſordes lupanarium, ollularum fe- Sgdt
tabes relè⸗

—

ces, tædium, rapinäque hoſtiarum? Dices iis gua ſaſpo-

minuùs commotum vulgus, quòd plus oderit niur, non
ſubſellia depravata, quàm aras deſtitutas. Non
horruit ſcorta Templo illata, ſed affricatam Ju-

dicibus ſcabiem diteſcendi. Qund noſtra intereſt, Hiernoré?

inquiunt, ſi Aræ frigent? At quanti intereſi oblink.
omnium, ſi lis din pendeat ſub Duumviris? A- ,03.
ries non mactatur in Tabernaculo? Non mac- Y,hni
tetur. Non enim Deus ſanguinem hircorum bi- neglelétut.
bit. At nos ovium lacte, adipéque arietum enun.
trimur. Ergo intereſt, non ubi cædatur, ſed ubi itiue.
Paſcatur pecus. Illud Sacerdotum, hoc Judi- poßbabia.
cum eſt. Pati poſſumus hoſtiarum incuriam in
Levitis: ſed indefinium jus paſcendi quis ſerat Politis
à Judicibus? Lucerna in Tabernaculo non ob- 1i“
ſervatur, cùm extinguitur. Diem dicere liceat
adverſario, & Tabernaculi ſui lucerna eſt A-
gnus. Non corrumpantur Centumviri, & ſcor-
tentur Levitæ. Suum cuique jus maneat, Ju-
dicibus incorruptis: Et nullæ Numini ſuperſint
victimæ, putreſcentibus in coeno libidinis Sa-
cerdotibus. Scet Forum, & ruat Templum. Si-
ne Sacrificiis vivere licet: ſine Judiciis non li-
bet vivere. Id tu cauſæ fuiſſe credes, cur Heli
& lippienti, & deſidi, & ad filiorum flagitia
torpenti manſerit Præfectura, quâ Samusl, Fi-
liique exuuntur. Verum ego inviſiores fuiſſe hos
dixerim, quòd parcius peccarint, quàm Ophni,
& Phinees. Tum enim perruptis aggeribus Ni-
lus odii exundat effuſius, cüùm coœnum Crimi=
nis nec putre penitùs eſt, anguiumque ac regu-
lorum ſterilius. Si liberos Samuel non repreſ-
ſiſſet à rapinis hoſtiarum, ſtupriſque mulierum,
eorum haud admodùm populum pœniteret. Pec-
cavere & caſlius, & temperatius, quàm filii Falio.
Heli? Hi pone Arcam morientur. IIli magiſtra- zum.
tu ſeſe juſſu populi abdicabunt. Nemo Moſem
increpuit, cùm de Deo ſi non deſperavit, Perſecmiio
dubitavit ſaltem ad rupem. Qumque eam con- e.
traxit maculam, quam exilio felicioris agri, zuatts.
funeréque immaturo vix piavit ; in eum
nullus

lrriſoret

Mn

Orſlen

hen

tu-
iri

Shuluu
zun. ſin

Nn.

4 M 4

Ani
anenh.
M.
Hnjntn
Iunslaren
n,
laan,
hin
tmire.
AEu, u
amun,

1leg69,

Nehu,

leltſagee
cu rſl
En nin
na, G
nlur,

unlns
e Nn
l e

nr
el n
erln
Uniena
n R

Na
Nir e
unn
. ſuhe
ncb.
een
AN
lr
1,l
hele
1e
n

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag.

nullus & tam grandi multitudine crocitavit. Tum
ipſe, fratérque lapidibus impetuntur, cùm in
ſpem regni erigerent vulgus, moneréntque,
ne circumſtans ſe Numen blaſphemiis in ful-
mina adigerer. Nolite rebelles eſſe contrà Domi-
num : neque timeatis populum terræ hujus, quia
liecut panem, ità cos poſumus devorare. Receſ-
ſit ab eis omne præſidium, Dominus nobiſoum
ſt. Quæ utinam æreis inſcripta tabulis verba
in foro urbium ſuſpenderentur. Omni feruntur
exufi præſidio Fili Enac, quamvis Gigantei
Arma ve- & Corporis, & animi, non quòd exportata in-
riorun. dè eſſent inſtrumenta pugnandi, non quèd mi-
Tadtatso. lites cogi ibi non poſſent, non quòd ſubrutis mœ-
num fons. nibus pPaterent oppida prædonibus, ſed quèd
ab eis Dominus abſceſſifſer, acceſſiſſétque Ju-
dæis. Dominus nobiſeum eſt. Huic cùm inni-
Tbid. 10. ti populum Moſes, Aarênque docerent, penè
ſaxis opprimuntur. Cùmque clamaret omnis mul-
titudo, & lapidibus eos vellet opprimere, apparuit
gloria Domini ſuper tectum. Relato è& Chananitide
racemo gemuere Judæi, oderumque Pontifices.
Saties jam tum eos, faſlidiuümque ceperat Chri-
ſti, cujus ne typum quidem ſine rabie pati po-
tuere. Et quid agent in Apoſtolos, quùm eis Cru-
caleß. cem obtrudent, ſi Moſem obruunt, cùm eos
hortatur ad torcular? Caleb ingerit Botryonem,
S. Maſes. & populus regerit Lapides. Mira, ſed varia lu-
cta diſſidentium. Hinc deliciis, indè funeri-
bus decertatur. Joſus latrantes paſcit: paſti in
Promos inſiliunt. Turgent, rigéntque acini in
molas, nec muſtum funditur & racemo, ſed
profunditur cruor. Ne ad petram quidem mulſ-
ſavere, ubi à tranigreſſore Moſe objurgabantur.
Et ad ſilicem lactei erga prævaricantem; inter
Mand; uVas, & mala punica glomerantur in turbinem,
tontemp. Pluiſſétque lapidibus in Tabernaculo, niſwi demiſ-
suwu. ſa illuc nubes & procellam difflaſſet, & ſere-
Hominibus itatem Vatibus refudiſſet. Adeò Moſes & £.-
Sasrigeen quitate periclitatur, & Prævaricatione inclareſcit.
F aucaut. Mundus enim nihil, niſi vitæ innocentiam odit.
guperior Ergo inquies, corrumpemur, ut excolamur.
amari ne. Imô ſi à Mundo coli optas, Mundum decal-
gligat, ue Cato. Nunquàm apud Philiſthiim aut ditior Ar-
ne ca, aut honeſtiori loco habita, aut magnificen-
1. Reg.6. . tiùs deducta, quàm cùm eos, eorûmque urbes
depopulata eſt. Vaſa aurea, quæ exolviſtis ei bro
Severitas. delicto, ponetis in capſellam ad latus ejus Quot
vulnera infligebantur, tot vaſa reperid mr. Sere-
Eeccleſßafi. bat Deus funera, ut meteret opalentis Nem-
TanH. pè meta la ſua ſuffoderat Arca in ui us ho-
simeat, & ſtium: & auro ſuo, non Gryphas cubare juſ-
iimetinur, ſerat, ſed inſtare, tanquam Publicenos, Ver
mes præceperat. Negeſne æquiorem Mundum
eſſe contemptoribus, imò & tortoribus ſuis
quàm ſacrificulis; ſi, dum in manus Palæſtino-
. rum Iſraëlem tradit Arca, capti vatur, holſ ita-
rique compellitur apud Dagonem Idolum putidil-
ſimum: remittitur verò cum donariis, ſpoliiſque
aureis, ubi eos plagis acerbiſſimis accidit? Ni-
mirùm ſilicem eſſe dixerim Mundum, ex quo
amoris ſcintillas non unctione, ſed attritu ciſtu⸗
tias. Vide, an lapis ſeu litus balſlamo, goſſipio
confricatus, ſeu redimitus narciſſo fulgurer. Fri-
get in illecebra, ſcintillat injurid. Tum efferere à
SPts Da. Mundo, cùm eo ad ludibrium ſuppliciumque
abutere. Et certè ſi Egypto Mundus adumbratur,
NHomine, quis non videat alluvione tantum „ naufragiéô-
nen zimen- que germinare? Non madere tantùm, aut rigari,
, ſed oblimari, adobruique oporter Egyptum,
ut exuberet. Ecquando Petrus ſuos ad pedes pal-
lere, proſtaréque aurum credidiſſet, divenditis
. Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

Num. 14.3.

Confedentia
in. Deum.

101

Chriſtianorum latifundiis contractum; qui panem
doloris ſui ſerebat in fluctibus, ut vitam hau-
riret & procellis. Reliquit omnia, & contemp-
tu lintris, adnavigavit in Ophir, paupertate di-
vitias conſequutus. Ita agi dices Hieroſolymis, s. Daniel,
ubi cœlo Terra, penè dixerim, militat. Conce-
damus Babylonem, & ſciſeitemur & Daniele,
quandonam purpur4 ſit indutus. Tümne cùm
Principi eſt afſentatus? Imò cuùm eum vit, re-
gnéôque ſpoliandum edixiſſet. Phares, diviſauamn
eſt regnum tuum, & datum eſt Medis & Perſis. Dan. 5. 29.
Tune jubente Rege indutus eſßt Daniel purpurà, & cena„
cireundata eſt torques aurea collo ejus, & pr zædi- libera.
catum eſz de eo, qudd haberet poteſtatem iertius in
regno. Exitium imperii Regi Daniel, vitæque anegzn,
non imminere, ſed adeſſe nuntiarat: & vaticinii "dhibend“.
infelicitate patuiſſe ſibi aditum ſenſit ad curulem. ;,
Telum obtulit Baltaſari, quo ipsâ nocte cæden amanda.
dus efler: Et latum ab eo recipit clavum, quem
in faſtigio circumactæ à Fortuna rotæ ſaffigeret, Sſia
ne ſecundâ à Rege ſede propelleretur. Fulum iri zandö,
ſanguinem ſuo Principi denuntiat; & ſuo ille VNa-
ti, pro cruore, detulit purpuram, effioreſcente Rex guos
Imperii virga Danieli è& tabo, illuviéque im- "rvebate
perantis. Ipſe Regem deprimit in ſepulchrum:
Prophetam Princeps evehit ad ſubſellia. Deni-
que occaſum Damiel ſerit epulanti: & deſigna-
ri Orientem ſibi miratur ab Occaſuro. Turbi-
nem enimverò, nimbuúmque Vates aggeſſe-
rat trepidanti: & malè ſibi ominanti Judæo in
ſua nube Baltaſar Iridem coloravit. En, ur Mun-
dus pro felle mulſum propinet. Quem nemo Vi-
tem eſſe neget; quando vinculis, vulneribuſque
proficit in racemos. Amputatione duntaxat expul-
lulat; &, ſi frutici parcas, tuis te compendiis
muktaſti. Non enim aut indulgentiâ, aut ob-
ſequio, ſed ſævitie in rtuum palmes commodum
luxuristur. Audi, rogo te. Egredimini, Filii Exod, 125
Iſrazël ite, immolate Domino. Oves veſtras & ar- 31.
menta aſſumite, & abeuntes benedicite mihi. Aut
Joſiæ vocem iſtam fuiſſe dices, aut Gedeonis.
Vox Pharaonis eſt. Pharaonis! Tum fortè blan- Pharaos
ditus eſt Moſi, cùm ranunculis oppreſſam urbem
ſublevavit, in flumen relegato ſirepero, inviſôque S. Maſes-
grege. Gratantis vox iſta eſt ſuo vindici Principis. .
Quanquàm Pharaonis eæ eſſe voces non poſ- Hominer
ſunt. Nam ſibilaret Draco. Draconem fuiſſe ais 3. n
Pharaonem? Cycnus eſt: clangit enim in fune-
re. Imò, quod nequit Cyenus, poſt funus ce- Severitas,
cinit. Nam cæde non ſui modò primogeniti ſed Nee a.
oſtiariæ quoque conſiternatus, Moſi novem jam dictin dism,
per plagas, quaſi menſibus novem conceptam po- S
puli Miſſionem, in bæredis tandemn feretro, vul- dirigatur,
nere, hoc eſt menſe decimo peperit, quaſi Au. nihit ii.
læ Elephantum. Ortus eſt ciamor magnus in eat.
Wogypto: neque enim erat domus, in qua non ja- bi J. z
ceret mortuus. Vocanſque Pharao Moyſe & Aaron
nocte, ait: Nurgite, & egredimini à populo meo. Et
petierunt ab Kgyptiis vaſa argentea & aurea, ve-
Ruömque plurimam: & ſpoliaverunt Aigyptios. F-
cundiores in £Æ gypto lacrymæ, quam flumina.
Nam Nilo papyrum, frumertâque leges. E luc-
tu verò Ægy?ptiorum pateræ, numiſinata, vaſaque
aurea emerſere Ifraëli: & quas deſperaſſet ex
Erythræo gemmas, eas Dei populus adveriario-
rum extraxit & lacrymis. In Ophir hnavigabatis,
Hebræi „ ut aurum Templo inferretis? Nul-
lum vobis fretum opulentius gyptiis lucti-
bus, in quo ſi feretro deferamim Ophir repe-
rietis in Memphi, referetiſque aurum, ſiragulA-
que ex Eagypto „ quam vobis Provinciam ca-
lamitas & in Indliam irk „& in Phrygiam.

3 Nilus

1 02 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

Nilus enim, ſi à Moſe hoſtium cinere reſperga-
tur, in Gangem extemplò demutabitur, ructa-
bitque non Crocodilos, ſed Onychinos & Sar-
donyches. Ergo Iſraeli tum meſſis aurea in E-
gypto provenit, cùm eam ſanguine, tabéque ob-
limavit. Immanitate ſiquidem Mundus in cle-
mentiam edomitus: floret Flagellanti: & more
marmoris, in Arridentem Nympham, non oleo,
ſed ſcalpro, nec palpatus, ſed tuſus, conciſuſque
refingetur. Jonæ memini, & libet ridere. Siqui-
dem Nautæ vectorem ſuum Hlocci fecere, quan-
diù ab eo cieri tempeſtatem neſcierant. Nam &
dormientem in carina ſuccuſſarunt, & datis ſor-
tibus, in confeſſionem eum criminis perurſere.
Jonæ 1. 6. Et acceſſit ad eum Gubernator, & dixit ei: Quid
tu ſopore deprimeris? Surge. Et cecidit ſors ſu-
§. Jonas. per Jonam. Et dixerunt ad eum: Indica nobis,
eujus cauſa malum iſtud ſit nobis: quod eſt opus
Zelus ani- tuum? Et dixit ad eos? Tollite me, & mittite me
Triwg in more, & ceſſabit mare à vobis. Sio enim ego,
quoniam propter me tempeſtas hæc grandis venit

deari, ſuper vol. Mare circumſpectatis, ut Jonam hau-

ſt. ſtum fluctibus ſpectetis? In puppi eſt. Nunquàm

honeſtins à Navarcho habitus Jonas, quam cùm
in ſummum ab eo diſcrimen adductam Navim
intellexit. Tunc Vatem Nautæ ſunt reveriti 3 tum
proram ob erterunt in littus; turn remos ſummo
conniſu adduxerunt. Et remigabant viri, ut re-
verterentur ad aridam. Suæ tempeſtatis Eolum
non horruere, ſed coluere impenſiùs. Malebant
conflictari, quàm eo carere vectore, cujus ma-
leficio mergebantur. Mundus eàâ certè Onerarià
vehebatur, cui is in deliciis eſt, ex quo ærum-
nas, incommodâque ſua conflari ſentit. Sedenim
Ceto Jonam dedidere Nautæ. At poſt remorum
fruſtratos conatus, obſequentes, non ſævientes,
procellæ tradidere piaculum. At exclamantes
demiſere Jonam: Quæſumus, Domine, ne perea-
mus in anima viri iſtius, & ne des ſuper nos ſan-
guinem innocentem. Tantâne in Jonam Charitas,
tantâque de reo exiſtimatio? Et undè amor, fa-
Protetzores mäque floruere erga Jonam in nautis? Conter-
impiorum.
raneum amaverunt? Advenam ſe eſſe fatebatur.
Veræ præſtantia Religionis Nautis jungebatur?
Hebræum exhorruerant. Nobilitate generis com-
mendabatur? Incomitatus, & agreſtis, naulum
ſolverat, ut fugeret. Commendatitiis an eum in-
ſtructum literis remiges verebantur? Nulli pe-
nitùs notus navigabat. Quod eſt opus tuum, &
quæ terra tua? Opitulabatur nautis, ſibique ecs
laborum communicatione devinxerat? Stertebat
in carina. Fluctuamtibus ſaltem indoluerat? Imò
fluctus ipſe conciverat: idque Proreta intellexe-
rat. Extorrem, ignotum, inopem, deſidem,
noxium, & hebræum non proſcidere primùm
cultris, nec diſcerpendum Phocis deturbarunt in
pelagus? Imò remis, veliſque connitebantur de-
votum funeri, naufragiéque vectorem in littus
Ibid. . exponere. Et remigabant viri, ut reverterentur in
aridam & non valebant: quia mare ibat, & in-
Perſicuiio tumeſcebat. Dilexere ergo Jonam? Quin eum
ewen- navi, vitæque ſuæ remiges prætulere. Nimirùm
e,a ſidus & caligine fulgurabat, quo in amorem æ-
Protectore: rumnoſi nautæ rapiebantur. In illo generis, gen-
Pnt. tis, conditionis, ſectæque ſterquilinio Viola efflo-
ruerat; cujus afflatu recreari uſque in delicias re-
miges poſſent. Eam decerpi optas? En ſidus: en
Tid. 11. florem. Cognoverunt enim viri, quòd à facie Do-
mini fugeret; quia indicaverat eis. Indè adducti
remi: indè acclamationes in virum: indè vel ad
Deum, à quo transfugerat, de pereuntis inno-
centia remigum conteſtationes. Nam qui vultu,

*

1bid. 1.

Lbid. 14.

Religione, habiu, patriique non poterat non
diſplicere, tunc placuit quùm ſe Numinis trans-
fugam dixit. Miſert ſunt ejus, qui peccavit, &
quem fortè inſontem merſiſſent, auhorem tamti
diſcriminis ſervant. Nos quoque quamvis non
ideò foveamus errones, quòd à Deo abierint,
tamen mollimur in eos, & penè ſtudioſias opi-
tulamur lapſo, quàm ſtanti. Gemmas erui è
Dracone jam adversùs Tertullianum contendo?
En carbunculus naſcitur è ſanie Ceraſiarum. Nam
Jonas vitio duntaxat ſuo commiſerationem, amo-
rémque extorſit à Navarcho. Nec concitato in
Navim pelago inviſus remigibus eſſe potuit, quĩ
atrocitate ſui criminis commendabatur. Et mi-
ramur Leones ali: ſi transfugæ tum placent, cùm
nocent? Nam monſtra in caveis ad illecebram
oculorum enutrimus, delicias exprimente luxu-
rie vel & Pardo. Si non tunc, certè interdaàm
apud nonnullos Jonas mergit, & placet. Tanti
eſt apud non rectæ fidei homines pretii, à Do-
mino transfugiſſe. Ut verò videas à Mundo eos
coli, qui aut nullis eum commodis, aut ſummis
etiam incommodis afficiunt. Colebatur à Baby-
loniis Bel, quod vorare quotidiè crederetur præ-
ter ſimilæ artabas duodecim, & vini amphoras
ſex, oves non minuùs quadraginta. Quo per Da-
nielem detecto dolo (nam puerorum, virorum-
que veſtigiis conſignatus cinis heluones deſigna-
vit) mox illi ſimulacrum deſpuere. Occidit er- Dan. 14.
. . . .„ 14.
go illos Rex, & tradidit Bel in poteſtatem Danie 2
lis: qui ſubvertit eun, & Templum ejus. Riſum „
teneamus, amici. Levati tantâ Ovium ſtrage,
tantâque Frugum jacturàâ, odere Bel, qui coli zar cha-
ſine damno potuiſſet in poſterum. Indè ſperni ores.
cœpit, undé debuit adamari. Verùm Mundi ,, s
nuſquàm vivacior, quàm Babylone, figura. . bigsoi
Non exeſt, non vorat, non exhaurit horrea, Elerunque
Cellariäque Bel? Saxum eſt, non Deus. Amo-Jarta.
liatur. Supplodis? Nobis incinitur fabula. Cùm phalzz.,8,
occideret eos, quærebant eum, & revertebantur;
& diluculò veniebant ad eum. An hic libet Chal-
dæis ſubridere? IIli enim coluere Bel, quòd oves
deglutire crederetur. At Iſraël tum Numini auſ-
cultabat, cùm ab eo ſe cædi ſciret. Ergo non in Aulici in-
feliciori Arabia Deo cœli thura deſiillantur, ſed &τα
in Libya; nec liquantur & frutice, ſed expri- peliciias
muntur è ſerpente. Siquidem cæſi, ſiratique II. voxia.
raëlitæ moriuntur & ſupplicant. Non ſpontè Tyribulatir
fluat gummi oportet, ut ſit præſtantius. Inci- atila.
duntur Hebræi, & in deſerta Arabia thus ſcatu- atzu.
rit, fluitque odoratiſſimum & vulneratis. Deri- .,g
gatus, & contrario, ſurculus lacte, ambroſiàque, Deum.
non thura eliquat, ſed bitumen. Incraſſatus eſt Deut. 32.
dilectus, & recalcitravit: incraſſatus, impingua 15.
tus, dilatatus, dereliquit Deum factorem ſuum; Hon aer
& receſſit à Deo ſalutari ſuo. An non Samaritana, dj.
petulantiſſima alioqui in Chriſlum meretrix, cam „
rogaretur, cùm doceretur, cùm illi fons aquæ „.
vivæ offerretur; ubi ſuum ſibi cœnum ſenſit ocu- Correitio
lis, orique obtrudi, tum enimverèô inter objur- nigers.
gantis tonitrua correctoris, ſaginata anguibus correctio
Cerva Scelus evomuit, & per Chriſtum renata Snemtt.
Chriſtum concepit; quem mox intra ſemihoram amari ne-
conterraneis pareret, ad putei clepſy dram & do- ggae, &
cere à Jeſu edocta, & dicere. Venie, & videte a a,
bominem, qui dixit mihi omnia, quacunque leci.
Porrèò illi non Capitolium Servator, ſed Lupanar
objecerat. Sed homo, qui metit, ubi non ſemi-
nat, cùm ignominiæ, probrique arenas inaraſſet,
ſuæ Divinitatis cognitionem floruiſſe populis grax
tulatur. Nimus, quia bie eéſt veré Salvator Ibid: 47

Mundi.
undi EERIA

1.

5

l

Made⸗
lint.

ſtn

— —

Scd — cc— — — 0nS☚

giut b
i de

Mlezwn

ſeetictt l
.

—

— —- —

☛¶

— - —

le.
W
iai
ee
S
eui
h
N
1o.
n
hgii
1 I
Dcrn
Ehn
. lor.
ln

I
.
Nchen
nn
.
u
Nhin
.
mlo
enr
4 A 5
Dnen
Nn
lipzin
C lie

emi.

lin eng
ſan
M.“

nin As
W,Ete
egl eu
e EEm
lrtz
i.a
ar. „
Dei /4
ge,N

efken

en
6 Mit
Aldd.

en amt

ſhus nct
gulln e,
an
itonn i,
er

,ℳ

Tribulatio

Diſſert. ſuper Evang.

FERIA QUARTA
DOMINICXE PASSIONIS.

Oves meæ vocem meam audiunt. Et ego
vitam gternam do eis. Joan. 10.26.28.

ſimatione.

De Prade- . Erbum loquitur, & animantium nullæ, niſi

Oves docenti, jubentique Numini auſcul-
via ſaluts tant. Et Leo quidem, Taurus, & Aquila rhe-
mäs. dam gloriæ circumagunt. Nam Ducibus, &
Philoſophis, & Nobilibus in ſuum utitur decus
non rarò Divinitas: Sed coœlo ſola Ovis infer-
tur, vel qui morum demutatione ex Feris re-
cuduntur in Oves. Poëſis porrò nullum non pe-
cus cœlo dignata eſt. Aſtris enim piſces, tauros,
leones, dracones, ſcorpiéôſque, ipſaſque canicu-
las inſeruit. Sed Veritas feras indè omnes extur-
bavit, unis cœli limbo Agnis, Ovibuſque aſſi-
gnato. Et ego, inquit , vitam æternam do eis.
Foris canes. Et ſi cœlo exulant Lyciſcæ, coœlo
Tigrides, cœlo Vukures, cœlo Ceti admittentur?
Sub jugum aurigantis ad Chobar Gloriæ mitte-
mini nobiliores ex animantibus volucres, feræ-
que. Sed coelo abſtinete. Tu Nabuchodonoſor
in Dei fulmen igneſces, ut De: nomen ab He-
Status me- bræis adoretur. ITu Dari, Babylonem expu-
diocris gnabis, ut Danielem propugnes. Tu Hierolo-
relices ,n I) à potiere, Lite, ut per te Chriſti Sanguis vin-
5 ron 7. .
ſuperbiart. dicetur. Sub te erunt Hebræi, Salmanaſar, ut
Captivis facem verioris Libertatis Lobias præ-
ferat, doceâtque non obeſſe Compedem Æqui-
tati, quin regnet in Catena. Verùm, ut veſtro
munere fuertis functi, quaſi virgæ, quibus fi-
lium ceciderit pater, in clibanum proſiciemini.
Nam nec radius inſuitur prætextæ, quamvis
contexendæ purpuræ ſubtegmen trajecerit. Ovium
cœlum eſt. Nam & ibi imperat Agnus. Cujus &
vulnera in cœlo ſpectantur, & nulla ibi de com-
paſcuis mentio. Ergo ad has Agni notas veriores
Chriſti Oves explorabimus, ſi ſcilicèr & pati poſ-
ſint, & lactis, vellermque prodigæ, herbis, fœ-
néôque ſatientur. Parvo vivunt, qui vitæ deſtinan-
tur: Et non vitam, ſed mortem vivunt, quos
immortalitas præſtolatur. Immortalitatis enim ii
tantùm candidati ſunt, quos in ſuo ſanguine ru-
Patienma., bere non piget. Hinc, ſi libet, ordiamur. Quan-
quàm redordiri me telam cogit ſubmiſſum Petro
Act. 0. I2. ſinteum & cœlo. In quo, inquit, erant omnia
quadrupedia & ſerpentia terræ, & volatilia cœli.
Si tantùm ferarum, aviumque colo reponen-
dum, non modò non ſolæ O ves aſtris inſerentur,
ſed defuturum ibi locum Ovibus ſuſpicor, aſſi-
lientibus eò & lupis, & urſis, & accipitribus,
& ululis. Ergo feræ omnes Chriſto auſculta-
bunt, gloriâque posientur. Aio: ſi tamen para-
tæ ſint cædi, Ovéſque fiant patientia vulneris,

Jerenga.

Mbid. 15. funeriſque. Quæ Deus purifcavit, tu commune
ne dixeris. Expiata verò funt monſtra telo, non
latice. Nam tum expiata eſſe feruntur, cùm Dei
Tbid. 33. juſſu ea Petrus cædere moneretur. JSurge Petre-
. occide, & manduca. Angsis obtruncatus non eſt
r anguis. Medetur enim, non vulnerar. Leo præ-

focatus non eſt monſtrum, penu eſt, Samſonique
delicias expromit. Exenteratus à Tobia piſcis
non vorat, ſed curat, pellique Satanam, & ar-
rodit albuginem. Nullus tantus eſſe poteſt pec-
cator, qui per patientiæ Erythræum ad terram

Quadrag. 10;3
lactis non pervadat. A ſcena Geneſius in co-lum
inſilit, ſed factus Ovis & ſimio lictoris artificio,
& ſævitie paſſionis. Scio rapacem fuiſſe Lupum,
cruorémque ſtillare Saulum. At is non Ovis tan-
tùm, ſed Paſtor futurus eſt, ſi tamen patiendgo
Chriſti gregibus adſcribatur. Vade, quoniam vas Aco. 154
electionis eſt mihi iſte, ut portet nomen meum.
Videris, Domine, Sauli mores non callere. Scri- S. Paulide
barum ac Sacerdotum pharetra eſt, literâſque
præfert gladiis exaratas, fretaſque ſupphiciis, quas
Eccleſia ſui veluti Cometas excidii reformidat:
& tu Vas eum eſſe dicis, quo tuum Regibus
nomen inferatur? Effuſum jam planè oleum tuum
eſſe nomen juraverit Sponſa, ſi Saulo vaſi tot en-
ſium cuſpidibus perforato infundatur. Ecquando
tot inter enſes vas non hiet graſſatoris? Erras,
Anania: Quoniam Vas electionis eſt mihi iſte,
ut portet nomen meum. Ego enim oſtendam illi Ibid. 16,
quanta oporteat eum pro nomine meo pati. En
gummi, quo rimæ vaſis coaleſcunt. Sao vas
ſanguine coiit. Nam, ſi pati poteſt Saulus, non
eſt Lupus; Agnus eſt, & Ovis. Quæ lac Co-
rinthiis tandin immulgebit, quandid ad ſolidio-
rem eos eſcam dentiiſſe cognoverit. Cognoſcet
autem eos dentiſſe, ubi ſeſe mordere invicem
deſierint. Nam fides lacte profectò indiget, ſi
eget charitate. Charitas verò & ad ſolidiorem eſ-
cam dentata eſt: omnia enim ſuffert; & ad mor-
dendum eſt edentula, non enim irritatur. Ergo
Saulus in Vas vitæ refingetur, non ſi gladium
ferat, ſed ſi gladium perferat. Etenim enſis &
adpreſſus lateri vas Morris te eſſe faciet, & in
vas Gloriæ, tuæ adactus cervici te perficiet. Sic
enim Saulus ex Iræ vaſe in vas Honoris confla-
batur, impreſſo in jugulum telo, quod olim bal-
teo ſuſpenderat. Non terreor Elephanto, ſi tamen
ille Jaculo non exterretur. Nam in Chriſti oves
omnia terræ quadrupedia demutantur, ſi Petrus
cædar, & voret. Peccavimus, inquit Iſaias; in Iſa. 6a. 5.
ipſis fuimus ſemper, & ſalvabimur. Servabimini,
& peccaſlis? Non hic Scala Jacob defigitur,
quàâ in coœlum liceat ſubſilire. Gemonias has eſſe
vereor, per quas in flumen devolvamini. Sal-
vabimur. Et peccaſtis? Imò in ipfis fuimus ſem-
per. Quod veròô ſalutis ad vos ſpei pignus tranſ-
miſſum præfertis? Stragem, cædémque noſtram.
Recitetur, ahlius repetita periodo, Iſaias. Ecce Trihutatis
tu iratus es, & peccavimus in ipſis fuimus ſem- & Perſe-⸗
pPer, & ſalvabimuy. Emergit & cruore Salus, 2ss uti⸗
tanquaàm Malum punicum è ſtercore, aut & d
mis Roſa. Nihil nobis inquinatius fuit. Sed Pnamstis
telo rubigo defricatur. Sed eradentur cruo- Lerſre
re ſordes: & ſanies ſanguine reſtergetur. Sed
ſuppuratione nemo interit, ſi ferro reſcindatur.
Peccavimus. Sed cæſis ſcelus avelletur. Sed in
mari rubro Ægyptus univerſa ſuis cum quadri-
gis deprimetur. Verſatilem ſi enſem non formi-
des, quamvis coopertus actæ vitæ flagitiis, ad
vitæ arborem impollutus evades. Hæc enim teli,
tædæque vis. Perizoma ſiquidem criminis, quod
ficulnea conſuit, diſſuetur gladio, & flamm
deuretur. Hac tranſeundum, ſi Eden placet. Ideò
Jacob, ut nomen videntis Deum eſt conſequu-
tus, trajectus mox eſt angoris traguld, ab am-
plexu Angeli ad occurſum digrefſus, haſiâſque
Eſau. N. quaqum Jacob appellabitur nomen tuum, Gen32,2 6,
Jed Iſraäl. Oruſque eſt es Ratim dol, poſtquàm
tranſoreſſus eſt Phanuæl: ipſe verò claudicabat pe
de. PElevans autem Jacob oculos ſuos, vidit ve- Gen. 33. 1.
nientem Eſai, & cum eo quadringentos Viros.
Ut tui nominis omine recreere, terreare oportet
adventu Eſau, cui occurres & inermis, & Cclaudus.

1 4 Hæ

8. Zacobe

104
Derſieuto Hæ ſiquidem non ſimulati, factitiique Iiraëlis
"manda. ſunt telleræ. Ut Deum aliquando videss, Eſau
Conſolatio- Circumſpice. Protulit enim beatitatis ſpectaculo
nes⸗ Dei ſpectatum monſtrum. Nec, viſo Deo, fores ali-
ai dentut, quando beatus, niſi rugientis te Fratris incurſio
exterreret. Per haſtatos quadringentos ad regnum
pacis, & requietis evaditur: & defixis transver-
eiſque lanceis firmior tibi, Jacob, certiôrque in
Homins Cülum ſcala ſubrigetur. Ut tibi cœlum expu-
non eiwen. gnetur, cataphracti advenerte cum Eſaü. Et
ai. quemadmodùm, ut Ifraël dicerere, à charioribus
tibi turmis ſecedendum fuit in Phanuel; ita, ut
tui nominis prærogativâ fruare, lictorum, ſa-
tellitümque manipulis occurrendum eſt. At benè
eſt. Nam haſtæ in lemniſcos molliuntur. Eſau ſi-
quidem voraturo Jonam Ceto præluſit, fuſis è
lorica, & pharetra tum oſculis, tum amplexi-
bus. Currens itaque Eſai obviâm fratri ſuo,
amplexatus eſt eum, ſtringénſque collum ejus, &
oſeulaus evit. Id felix, fauſlumque clamitabas?
Suarum fecit Iſraël opum jactum inter amplexus
blandientis. Quod enim ſortitus fuerat nominis
privilegium in conflictu, illo excidit inter oſcula.
Fratris enim lacertis non delinitus, ſed quodam-
modoô catenatus, in antiquam ſui nominis are-
. nam ejicitur, nec videntis Deum hilaratur auſpi-
cio, ſed ſupplantantis rurſum ſudore, angoré-
que conflictatur, Jacob ex Iiraël. Sic enim poſt

Gen. 33. 4.

Tbid. 0o. lenocinia inſcribitur à Moyſe. Dixitque Jacob,
Eſau. i inveni gratiam in oculis tuis, accipe munuſcu-
lum de manibus meis. En quò recidit fauſtitas!
Subeno⸗ Novum hic graflandi commentum reformido.

Zepidis Ut ſævias, amplexari; oſculari, ut ſpolies. Strin-
nolit. géênſque collum ejus, & oſculans flevit. Sic An-
gues inſidiantur. Complectuntur, & ſtrangulant.
Sic Aſpides ſæviunt. Compreſſis labiis occidunt
non tam morſu, quàm oſculo. Nega è Nilo hau-
ſiſſe ſuas Eſau lacrymas, ſi, more Crocodili, lu-
get & jugulat. Nudior à Fratre Jacob exceder,
quam aufugeret à Latrone. Indè ſine ſarcinis
abſcederet, hinc abibit ſine Deo. Non enim poſt
congteſſum, ſalutationéſque cum Fratre mutuas,
Ifraël eſt viſione Numinis confortatus, ſed ad
Gen. 32. ſudores iterum Jacob, luctaſque revocatus. Ne-
28. quaqudm Jacob appellabitur nomen tuum, ſed I-
razl. Conflictatus enim diù fuerat, laſſatuſque
Gen. 33. cummn Angelo. Dixitque Jacob: noli ità obſecro-
10. Jed accipe munuſoeulum de manibus meis. Fau-
ſtioris enim characteribus nominis lituram blan-
dientis lacrymæ fratris inuſlerunt. Eraſum eſt
omen, noménque Iſraëlis, oſculo, non cuhro.
§. David. Nec mirum obliterari lenociniis nomen, quod
luclaà Angelus, conflictuque deſcripſerat. Adeò
Perſeemio videre Deum nec Jacob poteſt, ſi reſpiret à cer-
nil. tarine, Fratrique non colluctetur, ſed colludat.
Ideò David nunquàm teneriori animi, oriſque

Iribulatio
pgroasſt. ſenſu proſequutus eſt Abſalon, quàm cùm ab eo
2. Reg. 18. ſede ſe, regnéque dejectum ſentiebat. Audien-

22, tibus nobis pracepit Rex tibi, & Abiſai, & Ethai,
dicens« Cuſtodite mihi puerum Abſalon. Quæ
ſanè tunc protulit, cùm efferati vota, telaque in
Regem pertonarent, ſæviréntque. Nam ſuppli-
cem, ſitientémque parentis amplexus abs ſe Da-
a. Reg. 144 vid Abſalonem rejecit. Revertatur in domum
at. Juam, & faciem meam non videat. Poterat tunc
ſanè David exclamare: Dies mei, ſicut umbra
declinaverunt, & ego ſicut fænum arui. Umbra
enim appetitores ſin deſerens, appetit contemp-
tores. Ita, qui dies optat videre bonos, umbram
æmulatur cum Davide, qui Abſalonem & amat
fulminantem; & obſequentem, rorantémque fa-
ſtidit. Sciebat ſiquidem expetenti ſui Domini

Pſa,. 201,23.

Oliva Stromatum, Lib. ſing. .

faciem, afmatum plùs Filium prodeſſe poſſe
quaàm blandum. Periret enim umbra ,nNiſi obje-
ctu corporis lux illi eriperetar. Ità, ut Lux ali-

quando in Domino ſis, umbram hbic te eſſe opor-

tet; ideòque proſperitatis tibi jubar aut Abſalon
ſuo telo, aut Semei lapidibus ſuis intercipiat, ne-
cefle eſt. Ibi enim, uti hic neophytis æternitatis
incinit Paulus: Eratis aliquando tenebræ, nunc
autem lux in Domino. Tui porrò non decurrent
dies, velut umbra, ſi blandioris nemo te ſideris
fulgore fruſtretur. Proptereà altero verſiculi fato Mortiſftia.
diſtringere, dicéſique; Et ego ſicut fœnum arui, iio corvorie
Quod, ut imbribus, procelliſque revireſcit, ita neceßaria⸗
æſtivis Solibus inareſcit. Beatitate quot excidere Chrigu⸗
benignioris fortunæ radiis, quos caligo aſtris in- . babi⸗
ſeruiſſet? Conſignamur ſiquidem characteribus
gloriæ, non ſcribæ calamo, ſed jaculis hoſtium.
Hinc à Sponſa profugiſſe Dilectum intelliges,
quòd unguentis delibuta, lotâque balneo, in ſua
molliſſimè culcitra recubarer. Qurrexi, ut ape- Can 5.50
rirem Dilecto meo manus meæ ſtillaverunt myr-
rham & digiti mei pleni myrrhà probatiſimd.
Peſſulum oſtii mei aperui Dilecto meo: at ille de-
clinaverat: Pertæſus, ſi neſcis, delicias unguen-
tatæ. Non enim ille ad te fragrans, ſed ma-
dens, acceſſerat. Caput meum plenum eſt rore: Tbid. 2.
& oincinni mei guttis noctium. Et ſqualorem, il-
luviémque Dilecti tui perfuſis myrrhàâ brachiis
es amplexura? Cædéêris, & livebis, phaleriſque
ſpoliaberis à vigilibus; & tum demùm ad oſcu-
lum Verbi deferere quadrigà ærumnarum, qu
tantùm ad bravium gloriæ licet excurrere. Dile- Can. 6.r.
ctus meus deſcendit in hortum ſuum ad areolam
aromatum. Quæ ſanè diù Aquilo, teſte Sponsâ,
concuſſerat: quæque aut tuſa, friatâque con-
duntur; aut in prunis liqueſcunt, ut fragrent.
Hac in areola Sponſam Chriſtus præſtolatur, ut
ex olere condiſcat, quà ſit ad Dei vultum aditus
pertentandus. Quod ſanè ut illa in horto è& frutice
didicit, ità nos eàdem è& ſaxo philoſophiâ imbue-
mur in via. Stabilierat deceptus Iſaac natu mi-
nimum Jacob non frumento tantùm, & vino,
ſed familiæ quoque principatu. Incurventur ante Gen. 27.
te Filii Matris tuæ. Digreſſum à patente Jacob 29.
non Angeli, non Sidera, non erecta in Cœlum e
Scala indeptæ felicitatis omine, fructuque per- *3 ea,
fundunt. Refert in caminum patinam, ſemesi- Ss gane me⸗
que reliquias pulmenti ſeponit in cœnam, lixi- diocxi.
vio, ſpongiâque eluit, extergitque fictilia; au-
reâque primogeniti ſeges illuvie foci, ſervitiſque Religioſa.
lixæ deluditur. Mox hortatu Marris, edictôque
Iſaaci exulat, contenditque in Syriam, ſolus,
extorris, nulléque inſtructus in ſolatium itineris
aut viatico, aut jumento. Verbo, cubat in ſaxo.
Tum enimveròô jactum benedictionis ſemen pul-
lulavit in petra, reſeratis cœli valvis quieſcemti.
Nam beatitatis tum ſemen in terram bonam &
optimam cecidiſſe deprehenditur, cùm is, cui
ſeritur, & occatur, ſuprà petram cadit, jacétque
ſecùs viam. Id cùm obtigerit Jacob, æternitatis
in ſua quoque peregrinatione centuplum meſſuit.
Tulit de lapidibus, & ſupponens capiti ſuo dor. Gen.28. m
mivit in eodem loco. Viditque in ſomnis ſcalam.
Perierat jactum à Sene Gloriæ ſemen in illece-
bra, niſi illud tranſtuliſſet Jacob in lapidem. Quod
non aruit humoris inopiâ, ſed eviruit. Nam
beatitatis triticum, ut pingui ſolo emarceſcit, ità
revireſcit in ſaxo. Duritie, ſcabritiéque expullu-
lat prædeſtinata juſto Felicitas, quæ mollitie, ac
pinguitudine præfocatur. Huc ſuis ſpectafſſe car-
mimbus putaverim Davidem, qui ſitientem Nu-

minis ſui pectoris æſium non Turture, aut
Vitulo,

Eph. 5. §.

Paun pertaas

44. 1

Ar.
(oi
jniſeg
oll. 4

luat
glA.

Iniens
fmim
nhuljn.
ſatiu;

N

wa H
1l

60
ludis kel
y
N
Vn/
l
e. d⸗
Ee
bin

ien ;
nun, (

dan

Vitulo, aut Nycticorace adumbravit, ſed Cervo.
1 . d, „„ . . . 2*
Eſal. 41. 1I. Quemadmodim, inquit, deſiderat Cervus ad ſon-
8 es aquaruem i ità deſiderat animz mea ad te, Deur.

Immun dus inter Legis animantes, extorriſque

le Cervus eſt ab altarv'.

hen commutas, David, ut in gloriæ adyta parvadas?
ur Excipiere Cervi form, coriôque perſonatus in-
n trà vela Sanctuarii, ut beatitatis ſuffitu recreere:
hi qui imer pecudum cædes arcereris ab atrio „ ne
nH quidem jugulari aptus, cultrůmque commeritus?
* Indignus vulnere, donabere Pprætextâ? Ert ſi ju-
N gulo tuo ſe Popa abſtinet, ut Deo cadas, ad
tetze ſolium Cervus admittêre? Perſtat in ſua nihilo-
minùs David metamorphoſi: exclamâtque Cer-
dt Tbid. z. vi pellibus paludatus, Quando veniam, & appa-
n & David. T*bo ante faciem Dei? Et quare, repudiatis ci-
. curibus, impollutiſque animantibus, ante oſtium
nl Wjurie fe- gloriæ Rex excubat, ut Cervus? Si ferarum
Eeln⸗ Tende. delectaris exuviis , cur diſcerpti à te Leonis ſpo-
. Perſecutio lio non ornaris, ut inquinatum tot adulteriis, ſce-
ri . leribuſque Herculem, tanquàm exactis ab eo
8. u monſtris diriorem Mundo peſtem excludas, He-
. ros nec fictitius nec clo indignus 2 Cervus eſſe
I Hominum malo, quàm Leo. Nam Leo hœdis, armentiſ-
nei Fé d, que ſaginatur. Adipatur Anguibus Cervus ut
1 pariunt veneno proritetur ad potum. Ergo, ut Deo ex-
dir nobis Con- plear, veneno alar, & veſcar maled Ctis. Eò me
e Bas e beatior reficiet porus, quò me dirior, virulen-
n. tiorque eſca conficiet. Si toxico paſcar, torrente
1 divinæ voluptatis inebriabor. Calin enim remu-
l. g nerationis eòô Plenior, puriorque convivas per-
l fondet: quò hi fuerint inter ærumnarum torcu-
. Prov. 31,6. laria compreſſi truculentius. Date ſiceram mœæren-
.“ tibus, & vinum his, qui amaro ſant animo: bi-
. bant, & obliviſcantur egeſtalis Jux, & doloris ſui
1 non recerdentur amplins. Et quare Putas ex aqua
r vinum factum in Cana, quod ut guſtavit Archi-
ine trichinus, juravit nihil ad id temporis guſtatum
* ab ſe meracius, & generoſius; niſi ut intelliga-
8 mus ærumnarum, ac lacrymarum undas in vi-
, . num verti beatitatis? Ideòô Dominus tum men-
4“ tionem beati calicis intuſit „cùm ſuum iri cruo-
4 Matth. 26. Tem prædixiſſet. Hic ſe enim ſanguis meus, qui
4 28. pto multis effundetur in remiſſionem peccatorum.

y Dico autem vobis, non bibam amods de hoc geni-
mine vitis uſque in diem illum, cuùm illud bibam

vobiſeum novum in regno patris mei. IIlius nun-
⸗ guen . .. 2 . X„ .
ni quam convivii meminerat: nunc prin um agit
1. Epet præ- d 1 . .. . S
in zu eze, e epulis, quod de ſuppliciis largè, copioſéque
e dixiflet. Seruntur enimn æternitatis illecebræ .
Giaas vulnerum, funerumque ſqualore. Clavo palmes
1 erna cui . . . .
n aretey, depangitur: virgæ ſuccreſcunt in arbores: ſpinæ
in

in corollas deflectuntur: crux abit in thronum:
1 Calix doloris in Cyathum gaudii circinatur: fel in

. mella excolatur: ſepulchrum migrat in gala-
, xiam: in Colum vertitur Calvaria. Breviter,
5 accumbes ad vitæ epulum, ſi occumbas in mor-
ni tis conditivo, non digreſſus & vivis , ſed protur-
e batus. Sanguis meus, inquit Chriſius, effunde-
1 tur? Bibam in regno vobiicum. Meritò proindè
H David deſtinatum ſe initiatumque gloriæ cre-
. 141 didit, quôd & impendere ſibi ærumnas prævi-
. deret, & non virum ſe, ſed vermem eſſe ſentiret.
. Plſal. 21.6. go autem ſum vermis, & non homo. In ie pro-
Jectus ſum ex utero. De ventre Matris mex Deus
4 meus es tu ne diſeeſeris à me. Quoniam tribu-
4 latio proxima eſt. Quis non videat Ilipari, valla-
. rique undique beatitatis artham turbimibus ærum-
4 narum? Quas inter conſtitutus David beatum ſe
bid. 18., fore confidit. Etenim cuùm Præmiſiſſet. Foderunt
manus meas, & pedes meos: dinumeraverunt om-
4 . nia oſa mea : Cumque dolorum cataſtrophen

Er in hanc tu te feram

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 105

abſolviſſer, eam tandem, præſagiendo manen-
tem ſe gloriam, feſtivè concluſit: Apiud te, in-
quiens, laus mea in Ecoleſia magna: vota reddam
in oonſpectu timentium eum. Inundatione calami-
tatum, tanquam turbidioris alluvione Nili; furu-
ram ſegetum ubertatem menſus eſt. Depreſlus
ſum! inquiit. Ergo regnabo. Huc ſpectant op-
Pignerata lactis, melliſque compaſcua, riguâ-
que Abrahæ, cum horror eum oppreſliſſet, fu=
mänſque clibanus oblatas ab eo hoſlias Perluſtraſ-
ſet. Sopor irruit ſuper Abram, & horror magnus en 1f. 12,
& tenebroſus invaſit eum. Cum ergo occubuiſſet iy.
ol, facta eſt caligo tenebroſa, & apparuit li-
banus fumaizs, & lampas ignis tranſiens inter di-
Viſtones illas. In illo die pepigit Dominus fadus
cum Abram, dicens: Jemini tuo dabo terram
banc. Regnum profecto Dei imperio de ſigna T,izulatio
batur Chananitidis. Si ita eſt, regio locis & tene- aiili.
bris emergit, hocrörque parturit ſecurimtem.
Fax fumat, ut expers caliginis dies oriatur & ne-
bula. Tunc enim in poſſeſſionem inducitur Abram
beatitatis, cùm quaquaversùm ſeſe converterer,
obrueretur affluxu ignis, fumi, caliginis, &
horroris. Inter hæc ſuboritur iis ex verbis quæ-
ſtio, cur ſcilicèt die potius, quàm nocétu conſi= .
gnata feratur Abræ regio, quam tamen Deus,
poſt Solis occaſum, tradidit Patriarchæ. In illo
die pepigit Dominus fſwœdus * Imô nocte illa Pro-
vinciæ principatu Senex donatur. Nimiruch de
nocte initur fſœdus: ſed ſervitus prænuntiata fue-
rat necdùm exeunte die, undè manarat Princi-
pPatus. Ncito prænoſcens quòd peregrinum ſuturum Ibidl. .
Iit ſemen tuum in terra non ſua & ſubjicient
eos ſervituti, & aßftigent quadringentis annis. Hæc
Abrahæ ante veſperam prænunliata ; ide6que
tunc oppignerata Pstriarchæ beatiras, quamvis
poſt occaſum Solis ſit invulgatum de regno foe-
dus. In illo die pepigit Dominus fwdus cum A-
bram, dicens : Jemini tuo dabo terram bhane.
Quod ſeu noctu, ſeu interdin ſit firmatuin illud
Certè ſervitus, nebulæque anteceſſere. Ut nemo
ambigat, coronam regmn ferreis manicis conflari 3
ſupphcique ulmos à tergo captivorum, in dex-
teras inſilire ſceptri vice regalis. Tædet ergaſtuli?
Prolatabitur in regiam. Stigmatum pudet? Suſ-
pice cœlum, & ſtellas rimare, ſi potes: in id
folgoris ulcera ſuccedent. Ulcus enim in aſtrum
refingetur. Quot rimæ in tergo hiant poſt fiagel-
la, tot brevi in reparato cadavere ſidera fulgu-
rabunt. Ergo non te pigeat ſationis, tant4 mellis
ubertate facturà ſementi, operique pretium. So-
ciatam proindè apud Iſziam miraberis remune-
rationem ultioni. Dies enim, inquir, altionis in cor-
de meo, annus retributionis meæ venit. Non ſum
ità ſtipes, ut non videam, quò furfur literæ à
Dei Spiritu importetur. Libet tamen uhlionis,
retributioniſque in unum alveis confluentibus
fretum, tenere beatitatis portum in fatiſcentis
hiatu Charybdis, ſeu in adlatrantis furore, æſu-
que Scyllæ. Dies enim ulcionis annum in Dei
corde parturit felicitatis. Tanta eſt æternitatis
cum dolore conjunctio. Abfiſtite, oro vVOS, à
ſatis agricolæ, ſarculâque prolicie. Sedenim zi-
zania tritico adnaſcumtur. Vis, imus , & colligi-
mus ea? Quin utraque fimul expullullent. Namm, Marth. 13,
ſi lolium convelleretis, eradicaretis Pariter & ²⸗
triticum. Etenim inter adverſa adoleſcit ætermi-
tas: nec in ſpicas frumenti gertnen extrahererur, von bpro=
niſi fuo illi ſuctu officeret lolium. Utl ſcabritie metiis.
corticis & excoquuntur feliciùs, & frmits Ma
la punica muniuntur: quæ, quamvis Sole matti. Wagnde
reſcant, ſi, diducto corio, nudata ſideri objece- iora gro-
xis sahoso
»

Iſa. 63. 40

alicus

106 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

ris, incocta, crudâque faſtidies, nitore purpuræ

ſegnitiem, & nubium ſine imbribus illuviem.
Chriſtus denique illas perd exuit, ferro exarmat 5

Iupis objicir, cruce onerat, mold mergit in pro=

murorum hiatus ſmaragdis proluſere: & ſubruti
arietibus lapides ſapphiros ſuo & vulnere pepere-

re.

nequicquàm acinis coloratis. Ita ad gloriam non fundum. Hæc enim expedire ait, ne vel afflatu
concoquêre, ſi te tædeat ærumnarum. Vice eæ culpæ inquinemur. Gratularis Jeremiæ præco- ol.
corü defunguntur: &, cùm arcere Solem Ten- cem deſignationem ad regnum? Priuſqudm te 5 ,
tatio videatur, à Numine te in ſtercora retracto: formarem in utero, novi te. Nullius ſors melior. Satmie i⸗
cortex illa tamen eſt, qui te meliùs Sole perco- Antequàm, inquit, exires de vulv a, ſandtifcavi Rrr 15
quat, cùm te videbitur ſideri ſubduxiſſe. Inte- te. Vincujis ſeſe criminis evolverat, dum lineis? * nlr
reſſem, inquis, quotidiè Sacris, niſi in jus me à Marre faſciis unius infans horæ involveretur. Ibidem. ene
traheret adverſarius. In forum contendito non Nullis culpæ tenebris atratus emerſit in lucem; “
invitus, Ariſque interim abſtineto; nam in ſub- trahebatque vinctum ſcelus Jeremias, triumpha- pen
ſelliis te Deus præſtolatur. Caligares in nocte, lem nactus rhedam in cunis „ non de utero, cul-
niſi tibi diem hoſtis dixiſſet. Lux in tenebris lu- pæ contagione, tranſlatus ad tumulum ‚ſed de
cet. Succlamat rure alius, niſi ad aratra me ſors Alvo Parientis in victoris tranſpoſitus Capito-
damnaſſet, Odeum peterem, pſallerémque cum lium, beneficio Innocentiæ. Non illi è cupreſſo, n
David. Moschareris abſit verbo invidia, cum uti emortuo Juſtitiæ ,adornandæ fuere cunæ, 46
Dar ige „non pfalleres, niſi te ſtivæ Divinitas de- ſed lauro, cedrôque conſtruendæ. Vivebat ſi-
Eia ſalutis ligaſſet. Nam flos tibi campi non proveniſſet in quidem, viceratque. Haud indecoro pulvere ſor-
aréta. foro, liliique convallium ecquando legiſſes pro- didus in vitæ arenam puer exſcendit, ſed bra-
cul rure in ſabuletis theatrorum? Nolo dicas, cteatus illuc proſiliit, non ut ferro ſeſe concide-
evolasem uil Columba in pinnas Tabernaculi, ret, quo ſcelus vulneraret: ſed ut palpitantem,
niſi me Bubus egeſtas addixiſſet. Imò quæ libas gementémque culpam oſtentaret elumbem pro-
deſideriorum, votordmque mella, Apes ſtipa- tritämque ab infante. Circumciſione proindè
vere, quas non Columba, ſed Bos parturit ſui non lavabatur inſans impollutus, ſed victor Pur-
funeris ſeu Poſihumas, ſeu Phœnices. Ut verò purâ donabatur, cui in latum clavum Moſis
videas infiinæ contingere ſorti beatitatem: ſub- culter ſubtexebatur, ad triumphi ſpeciem augu-
euntem intueamur Sacerdotem in Sancta. Ne- ſiiorem. Nihil eà pompa ſpectari potuit divinius,
mo, opinor, ambigit, ſanctioris amœnitatem cùm infans expiatus, antequàm editus, ità ma-
vitæ malogranatis, aureiſque tintinnabulis deſi- terno uberi admoveretur „ut puriorem papillæ
gnari. Hæc ſiquidem concentum cœßh, illa verò refunderet ambroſiam, quam ex ea lac ad vitæ
gloriæ delicias repræſentant. Suſpendebantur ea incrementum exugeret. Et hunc octavàâ die con-
porrò ad oræ imas fimbrias, quas nemo non vi- cidetis infantem? Nullo iſihic opus Erythtæo.
det quaſi in cœnum rejectas, & à gemmis Pon- Nam Pharao, citra cruorem pueri, diſperiit. Pype⸗
Exod. 39. tificis uſque ad calceos ablegatas. Et tintinnabula In alvo eum Matris jacere deprehenditis, quem i
e auro puriſimo, quæ poſuerunt inter malogra- ſuis puer lacertis præfocavit. Feliciorem ſanè di-
nata in extrema parte tunicæ per gyrum. Deor- zxerim Jeremiam, quàm Jacob. Hic enim lu-
sum autem ad pedes mala punica ex hyacintho, Ctabatur cum Eſaü, deſignato pugnæ circo in
purpurà, vermiculo, ac hyſſo retorta. Quæ ergo ipfſis Rebeccæ receſſibus. Ille verò ſuum Eſau
pars tunicæ putabatur abjectior, ea præ cæteris non compreſſit in utero, ſed afflixit penitùs; pro-
comptior, ornatiérque & renidebat, & ſonabat. diitque ſine ſcelere nullius diei infans, hoc eſt,
Tibi poſtrema ſors Autumnum parat voluptatis. ſine Eſau viſurus Deum Iſraël proceſſit, non le,
Ecquis enim ad primas convivii ſedes promove- abortivus, in vitam, ſed triumphator. Non mo- Nz
tur, niſi is, qui ulkimum epuhli torum occupa- dèò noſtrum Iſraëlem Eſaü non præceſſit, ſed ne
rat? Noſtra eſt beatitudo, ſi depreſſiones, ſup- ſubſequutus quidem eſt. Sanctificandus enim Ja-
Pia ſatuii Pliciâque non refugimus. Libet in eam Chriſti cob naſcebatur: ſanctificatus emerſit Jeremias.
erde. vocem inquirere, quâ Petrus, & Andreas ad Geminis ille deſtinabatur uxoribus. Hic cœlo
electorum ſunt evocati, culturam dicere vole- pudoris ſui lilium devoverat. Idedque & Jacob
Matth.4. bam, ſed à reti dicere cogor piſcatum. Venite antegreditur Eſaü: & nuſquàm cum Jeremia
. Ppoſt me: & faciam vos hieri piſcatores hominum. progreditur ſcelus. Antequàm exires de vulva, Men
Si vitæ Arbor viſa eſt Joanni in Apocalypſi ſus, inquit, ſanctificavi te. Et ideò, inquies, ſeremi-
utrinque ripam fluminis ſuis fibris comprehen- tatem gratulor Jeremiæ deſtinatæ illi gloriæ à
dens, quare non poma eſſe dixit Electos, ſed Numine. Gratularis? Sed cohorreſces, li obſte- n
Piſces? Meliùs ſanè, elegantiuſque pomo illos, tricatas Innocentiæ puſionis hinc Virgam videas,
quàm piſce deſignaſſet; ſed frugi imago funeris, indè Ollam diſpicias. Has enim ærumnarum juſ-
horrörque ſupplicii defuiſſet. Nam poma, aut ſus eſt ſcaturigines ſuſpectare Jeremias, cum de Jer. 1 21
cruda avellimus vi pertenui, aut cocta decidunt, ſua certior fieret expiatione præ ortu. Quid iu
quaſi ſuos fœtus ultrò arbore mortalibus defe- vides, Jeremia? Virgam. Quid tu vides? Et
rente. At piſces aut reti captivamus, aut ha- dixi, Ollam. Benè vidiſti, ſi tamen edidiciſti, .
mo compungitnus, aut confodimus fuſcinâ, aut cur te tam citoò contagione culpæ expiaverim.
offis conſopitos ſupinamus. Captiſque mors pro- Lavit te Olla, excuſsitque cinerem, quam cer-
ſtat in ſabulo. Ità deſignatæ ad coronam Animæ nis Virga. IIIa tui candoris fullonia eſt: &
extrahumur & mundo. Piſcatu, non vindemid, in huic debes nitorem tuum. Deſtinatum ſuppliciis Ni)
vitæ ſagenam eos condunt Apoſtoli. Imbuuntur nullo negotio ad regni infulas deſignavi. Nam
ad fletum; exercentur ad luctam; parantur cru- luctu, threniſque conficiere: & tum Innocentiæ
ci; objiciuntur lanienæ. Modò eas contentis vir- fructu ſaginabere. Miramur autem id civi con-
gis Paulus exterret. Modò eas inchoatione Ju- tigiſſe, quùm civitas univerſa ærumnarum lege rob. 8.17.
dicii Petrus exanimat. Mod illas Joannes de- de ſqualore tranſponatur in regnum. Anima mea
trudit, ſi fortè non diligant, in tenebras, & ab- benedic Dominum ,„Juoniam liberavit Jeruſalem A 1
rupta. Modè jis, quamvis diligant, ululatum civitatem ſuam à cunctis tribulationibus ejus. Por- Nuce
Jacobus indicit. Modò in eas concitat Judas & taæ Jeruſalem ex ſapphiro & ſmaragdo ædificabun- .
maris ſpumas, & aris intemperiem, & arborum tur- & Per vicos ejus alleluia cantabitur. Ergo nin

,

2
le

.
en
14

i,
i
ar⸗
ſis
n
e
col⸗
pnint⸗
.
e⸗
buu
e⸗
1

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 107

re. Ululatu coiit ſymphonia, ſubnatis è compede
ia ſalutis Cicharis, quas nervi aureis fidibus inſiruxere. Si
ardae. Porr teinporaria queque majeſtas urbis pœdore
„ ſeritur: quanta eſle deber illuvies, ut duraturam
Mortifca- ex ſe pariat beatitatem tum animo „ tum carni?
o *ταν. Et Salomonis quidem Templum ſine tinnitu ſtrui
Perſecutio Cεαρaaâ. Sed coeli Templum tunſionibus, Preſ-
&. Riéa ſuriſque conſtruitur. Certè Ttellatæ Fillus mulieris
atio miites, inter Siderum occaſum, & Draconis ſibilos ena-
Apoc.12.4. us, mox in Dei thronum abripitut. Draco ſte-
tit ante mulierem, quæ erat paritura. Ita ianè
eſt. Ii naſcuntur ad regnum, quibus non Turtur
obſtetricatur, ſed Aſpis. Inter monſtra gignimur
Num. 13. CClo. Pergentéſque, inquit, ad torrentem botri,
24. abſceiderunt palmitem cum uva ſua, quem por-
taverunt in velcte duo viri. IIlas ne libare quidem
ſine cruce fas eſt mortalibus voluptates. Race-
mus vecte ad nos indè importatur. Quòd ſi ama-
rore carere non poſſunt illecebræ, quas nobis ad
præguſtandam gloriam ambæ Leges exportant:
Qui ſunt futuri ipſius Crucis, per quam illuc
evadimus, cruciatus? Meminerimus Palmites
nos Chriſti eſſe, quos exolutos mirere ſub bru-
mam, null aut pompâ pampini, aut glorià bo-
tryonis. Vincitur, appetente vere, & cæditur
Vitis. Tunc enim gemmare incipit inter lacry-
mas, & vuloera; quaſi racemis ſuis, per plagas
proluſura. Dubitas etiamnum calamitate proſeri
gloriam. Renidenti viden', ut in Tabore Chri-
ſio adſint toties profugi, & nuſquam non inviſi
plebibus, atque principibus Elias, & Moſes?
Spes pre- His Pocillacoribus Gloriæ patera delibatur. U-
mii. trum reſpectes, hinc rugientem exhorreſces Pha-
Glors Faonem, expaveſces inde graſſantem Jezabelemn.
sierna. Neutri aut ſolitudo, aut fames, aut perſecutio;
aut periculum defuit: pérque ommia explorati
diſcrimina: alter in exilio obiit, alter ſubductus
funeri, ſed per ignem. Sion ſtrepitus inter preta-
tur: Et cùm videam adſtare throno cœtuin in-
Apoc. 7.9. numerurn cum palmis: Et palmæ in manibus eo-
rum, Conjicio illuc non deveniſſe iine angore,
confliétuque beatos. Tonat nunc quoque ſedes
Agoi, & fulgurat: jacétque Mare coràam re-
ghante cry ſtallinuum: ut ſciamus ad thronum
contendiſſe Dei Citharœdos paludatos non per
Lilia, ſed per Syrtes. Mari ſiquidem, non per
Prata, aditur tertit?s. Er abſterget Deus om-
nem laerymam ab oculis eorum. Ficvere ergo,
qui nunc tripudiant; veneruntque non ſine cruo-
re ex arena tmortahtatis, qui ſtolas ſuas dealbare
Tid. 12, E0Oe ti funt in ſanguine Agni. Nimirùm duode-
næ Cœli portæ duodecim margaritæ ſunt. Quod
genus gemmas valvis ideò Chriſtus defixit, ur
à margaritis nemo tranſinittendum ſe crederet
ad interiora civitatis, & regmi, niſi agnatis gem-
mæ tempeſtatibus j Ctatus din, nec rarò obrutus
foret. Neque enim undis eruti Uniones advenam
lemniſcatum admirtent ad occiſi ſedem, thro-
nümque Agni, rudem ærumnarum, & violis,
lmjurie fe. pkatiſque aſfſuetum. Non ergo mirere, ſi, cùm tantis
rende. ad gloriam iter calamitatibus inſternatur, illuc
acciti Heroes adumbrentur in Ovibus occifionis,
quas lanarum, lactiſque prodigas, mori videmus,
& tacere. Audi, Iſtaël, & tace, Vulgo Moles
edixerat. At ſuo gregi imperat Chriſtus, ut mo-
riatur, & ſileat. Oecumbat novus Ifraél, &
Matth. 10. cConticeſcat. Wolite cogitare quomodo, aut quid
19. loquamini. Et ego quaſi agnus manſuets, qui
Jer. 11. 19. Portatur ad viétimam. Grex enim Verbi ſilentio
conſignatur. Nam & Verbum ipſum , daàm
Agnus eſſe non abnuit, ſine voce, penituſque
elingue, attondentis ferrum, cuhkrumque occi-

dentis ſilentio pertulit. Silere & pati, nota eſt
electorum. Non potes non torqueri, fi ad coro-
nam acciris. Veni de Libano, Sponſa mea, Veni Can. 4. 8.
de Libano, veni : coronaberis de capite Amana,
de vertice Sanir & Hermon; de cubilibus Leo-
num, de montibus Pardorum. Sponſa ipia dam-
natur ad beſtias, ut coli tandem limbo infule-
tur. Aſtris incingetur, ſed ſi molaribus Leonum
diſcerpatur. Brevier: immortali Cedrus non
ſeritur in Carmelo, ſed fibras demistit in Liba-
no rigentiſſimi cœli, perpetuiſque nivibus obuo-
Xxio Monte. Viret incorruptio non inter illece-
bras Carmeli, ſed inter rigores, caveâſque Li-
bani, quem aut procellæ diſcruciant, aut mon-
ſtra conterrent. Olivam uberem, pulehram, jer. ii. 16
Fructiferam, ſpecioſam vocavit Dominus nomen
tuum. His auditis, quid in deſigna æ a Deo Ar-
boris culturam, decuſque egiſſe credes elementa?
Rores illicò & coœlo compluerunt. Afflavere illi-
cò arborem Eteſiæ, ut perflatu ramalia inl vinde-
miam exuberarent. Jordanis, negl cto Gene-
fareno littore, in Olivam influxit. Aurum, la-
pillique clandeſtinis cuniculis ad plantæ ſeſe fi-
bras intulerunt; ut, quando depangi gaudet
Arbor inter ſaxa, gemmis ſeſe committerer „
agerétque radices in ſmaragdo, aurûmque habe- 4
ret pro ſolo. Abſceſlere indè nebulæ, indè tere-
dines profugerunt, nullus pruinis ad arborem ac-
ceſſus, quam Deus ſui notâ regni inuſſit. Quin
indè diffugere Auſtri, Boreæque acceſlere: eò
irrupere bruchus, æfugo, locuſta, atque macies.
Ignis illuc deſiliit, exuſsitque fruteta. At id caſu
obtigiſſe dices. Imô, quòd eam Deus in ſuam
arborem deſignaſſet. Olivam uberem, pulchram Ibidem
Fructiferam, ſpecioſam vocavit Dominus nomen
tunumad vocem oquelæ grandis evarſi ignis in ea, &
combuſta ſunt fruteta ejus. Sci vere quippe elemen gSratur mes
ta deſtinatam Numini plantam non inſpergendam diocrie &
interim roribus, ſed exagitandam turbimibus. Id Rate r,
eque vel injoſfſa in eius ſiragem proruerunt. Ga e
Ignis exarſit in ea. H⁴c enim conditione gloriæ '"er e nos
. : red dunt
nos Deus characteribus conſignat. Chriſti nam- apsioress
que Pecus non intonſum, flavumque auro vellus
oſtentat, ſed ad cutem lanis exectis, non thy-
mo, rosâque ſaginatur, ſed lappas, graminque
depaſcitur. Qæ altera jam nota eſt deſtinati à
Deo pecoris ad ambroſiam; thymumque coeli.
Ergo & ſumma pati, & parvo ali, nota elſt ſe-
lectioris pecoris. Jacob proptereà cùm ſibi pa Beupertas
tuiſſe cœlum intelligeret, quâque illò eniteretur Religioſas
ſubreétam, detritâmque Angelis ſcalam, com-
preſſit illicò cupiditates ſuas, condiendiſque eſcu-
lentis, pulmentiſque diſtrahendis aflueram dex-
teram, ad aquæ, ſecundariique panis frugalita-
tem contraxit. Si fuerit Dominus mecum, & Gen. age
dederit mibi penem ad veſeendum, & veſtimen- 20.
zum ad induendum, erit mihi Dominus in Deum.
Intellexerat quippe deſiinatam Coelo animam, de-
liciarum, opumque faſtidio à gregariis dignoſci
animis oportere. Habentes autem alimenta, &
quibus legamur, his contenti ſumus. Nam qui 70-
lunt divues fier!, incidunt n Iaqueum Diaboli,
& deſideria multa, & inutilia, & nociva , quæ
mergunt homines in interitum, & perditionem. Tu
duttem, 0 boma Dei, hac Juge. Certa bonum cer-
tamen fidei apprehende vitam zternam, in qua Vo-
catus és. Opes tibi, gezämque evitandas efle
denumio. Occaſionem quætis edicti? Vocaris ad & Elat
Vitatn. Illuc ut tantùm accederer Elias, melotern Feli-sas
excufſit. Recordabatur enien feilinantetn ſe in "oria.
Oreb, ſubcinericio duntaxat hane, nulldque Zemkana-
inſtruétum, refectumque ſicer abire juſſum; zemgte,⸗
emen-

J9. Jacobes

1. Tim.6. 8

ℳ

108

emenſurum dierum viam quadraginta. Surge, co-
3a. Reg. i9. mede, grandis enim tibi reſtat vid. Et tantuùm iti-
7. neris, ſpatiique decurſurum his epulis reficis, hordeo
ſcilicet, frigidaque? Nimirùm ad Dei vultum ac-
cerſitur. Egredere, & ſta in monte coràm Domino.
Arceretur namque conſpectu Numinis, nſi furfu-
Moriifca- res, cinerémque reſiperet. Ideò rediturus Hieroſo-
20 corpors: Iymas Eſdras cum manu populi ſanctiore, nihil
Gula. habuit antiquius, quam liguriendi libidinem
reſecare. Et prædicavi ibi jejunium juxtà fluvium
1. Eſd8.2l. Ahava, ut affigeremur coràm Domino, & pete-
remus ab eo viam rettam. Erubui enim petere à
Rege auxilium, & equites, qui defenderent nos ab
inimico in via, quia dixeramus Regi, Manus Dei
noſtri eſt ſuper omnes, qui quærunt eum in bonita-
te. Jejunavimus autem, & evenit nobis proſperé.
Ergo ſi proficiſcimur in Jeruſalem, ne aut flumi-
nibus, aut graflatoribus iter illuc noſtrum in-
tercipiatur, delicias nobis remittendas eſſe diſ-
cam& Hoc nos illecebræ repudio muniemur, ne
ſicariis ex ponamur, qui feſtinantes in Templum
remorentur. Nam David propugnatà Dei Ar-
1 Reg. 13. cà Goliæ caput iatulit Hieroſolymis, quòd fru-
e. galitatis apprimè ſtudioſus, decem tantùm panes,
& pulzticulam ad fratres detuliſſet in caſtra. Ac-
1Reg 17. cipe fratribus tuis Ephi polentæ, & decem panes.
17. Qui regno initiatus, cum lautioribus ſeſe fercu-
lis ingurgitare more Principum cœpiſſet, in
* Devid. poenatn libatæ pudicitiæ, regno, urbéque protur-
batus ab Abſalon, ſerô didicit, oportuiſſe par-
ciùs vivere victurum Hieroſolymis, quæ imago
ſanctioris Hieruſalem eſt. Et egreſſus eſt Urias de
domo Regis, ſecutiſque eſt eum cibus regius. Hucci-
ne caſei formellæ decem, & decem panes evaſere,
I. Reg. 17. Juibus ad uſque laſſitudinem onerabare! Accipe
17. 18. Fratribus tuis ephi polentæ, & decem panes, & cur-
re in caſtra ad fratres tuos & decem formellas
caſei has deferes ad Tribunum. Et onuſtus abiit,
Nicut praceperat ei Iſai. Onuſtus abiit! Ergo gla-
diatorii adoleſcens lateris, qui Leonem eliſerat,
qui Urſum diſcerpſerat, qui Goliæ ſpolium, ca-
putque erat ablaturus, qui non Monſtris con-

Ybid. in.

S. Eſcras,

2. Reg. II.
8.

gredi recuſabat, ciſtulà diſceſſiſſe fertur onera-

tus. Abiit onuſtus! Nimirùm regnaturum Hie-
roſolymis non Gigantes, Feræque defatigant, ſed
Epulæ. Succumbit oneri David, non ſi Leonem
adverſis armis excipiat, ſed ſi Sportulam in caſtra
Paupertas AvVehat ad fratres. Elumbem non pugnæ faciunt
aſa Tema- juvenem condendæ Sioni deſignatum à Deo, ſed
Rm. eſcæ. Et ſecutus eſt eum cibus regius. Linguam,
quam non noverat, audivit infelix. Sed citò Hie-
Sult. roſolymis profugus, ingluviem ablegavit Baby-
Orationis lonem. Ut enim Dei vultum ſitias, faſtidire opor-
Ttansrigo. tet te delicias, gazämque Palæſtinæ. Quod ut
ità eſſe intelligas, congreſſum Iſraelis cum Eſaui
obſervemus. Repudiantem obvios ſibi greges Eſaii
ità Jacob interpellavit. Woli ità obſecro 3 repul-
Gen. 33,0. ſamque munerum à fratre contentiſſimaâ oratio-
ne deprecatus eſt. Et undè tanta indita Jacob
ovium, munermque prodigentia? Profugerat
dudùm à Labano, quòd ſuis eum ſtipendiis fru-
ſtratus non ſemel eſſet. At Syrum oderat, in-
quies, ditémque ſuis increſcere mercedibus in-
dolebat. Cum fratre autem omnia ſibi commau-
nia conjunctione ſanguinis cupiebat. Scilicèt, lo-
cupletare optabat, quem in patella, jactum fa-
cere coëgerat principatus, tum oblato fameſ-
centi legumine, cùm ſe ille primogenitis abdica-
vit. Da mibhi de coctione hac rufà. Cui dixit Ja-
cob: Vende mihi primogenita tua. Ille reſpondit,
En morior. Ait Jacob- Jura ergo mihi. Juravit ei

Eſau, & vendidit primogenita. Et Rc accepto pa-

8. Zacob.

Gen. 25.
30. B

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

ne, & lentis edulio, comedit. Patet hinc ſanè ſua- Me
rum fuiſſe rerum Jacob cum fratre quoque te- e
naciſſimum; quem expirantem nec lente pavi, nfßen
niſi cùm, interpoſito jurejurando, in ejus ſe ju- ſ
ra intruſit. Cur ergo, quem nec moriturum, ge
rogantémque edulio recrearat, locupletem nunc,
abnuentémque, lautiis, muneribuſque adobruit?
Expavit fortaſſe Jacob loricatum, quem delaſ-
ſatum irriſerat? Sed amplexu eum Elaü, oſcu⸗
lôque dudùm in ſecuritatem erexerat, fluebnt-
que etiamnum lacrymæ in ſinum, quas Iſraëem
Eſau complexatus effuderat. Ergo ſecurus ſui, te- Eleinofy-
nãxque gregum, liberis, uxoribus, tantæque fa- "a & Pam
miliæ annonam præbiturus, cur fratri oves, hœ- Drgrle
doſu ingerit, cui legumina denegarat? Li- faunt.
baſſe illum Divini Vukus delicias dicerem, miſi
contentis fratrem oculis ſuſpectaret. Atqui tanta Eatente,
rei domeſticæ profuſio aliundè immitti nequit in Deriun
animum, niſi à voto, aut certè ſummi boni ade- Tempora-
ptione. Tenemus beati cauſam faſtidii. Divitque tigren.
Jacob? Noli ità, obſecro“ ſed accipe munuſculum
de manibus meis: Jic enim vidi faciem tuam, Gen. 33.10.
quaſi viderim vultum Dei. Divinaveram ego cer-
tè ſubeſſe prodigentiæ aut delibatum Numen, aut lits
ſperatum. Repercuſſu beatitatis ſuæ vides Jacob llee
in contemptum pecoris animatum, quod ut à ſe nſis
in fratrem transferat, adnititur, appellatque mu- l4.
nuſculum. Noli ergo mirari., ſi commorertur in ilt
ſabuletis libentius David, quàm in compaſcuis. n
Sitiebat enimverè Deum. JSitivit in te anima Pſal6.a
mea; qum multipliciter tibi caro mea! In terra
deſerta, & invia, & inaquoſa: ſic in ſancto ap-
parui tibi. Nullus, quod ſciam, Dei gloriæ &
frequentiùs & Prophetis admotus, & beatius,
quàm Daniel- In quam enim beatitudinis corti-
nam Iſaias ſemel irrepſit, viſo Numine inter
Seraphim duos; in eam Daniel intromiſſus ità “
eſt, ut Angelorum affuſa Deo agmina ſpecula-
retur. Millia millium miniſtrabant ei, & decies Dan.7.10,
centena millia aſſiſtebant ei. At is Daniel erat,
qui blandienti, dicentique Baltaſari, Purpurd Dan. 5as
veſtieris, & torquem auream circà collum tuum
babebis, & tertius in regno meo primeps eris,
Recinere potuit vocem apud Babylonios penitùs
barbaram. Ad quæ reſpondens Daniel, ait coràm us.
Rege: Munera tua ſint tibi, & dona domus tuæ
alteri da: Scripturam autem legam tibi. Is, in- Mortißca-
quam, fuerat Daniel, qui regiam patinam de- ααρt ,
precaretur: qui olere veſceretur, qui deſtinatum fent.
meſſoribus alveolum pro lautiis haberet. Ait de- S. Daniel-
nique ipſe de ſe: Panem deſiderabilem non come- Dan. 10.3.
di, ſed neque unguento untctus ſum. Hinc beati-
tatis ſublata vela jejunami, abſtinentique ſe & à ie,
patinis Principum, & aà Prætextis. Quæ ſola ha- ni
beri debet & vera, & difficillima in Vate, &
Satrapa abſtinentia. Quis enim in Regum do-
mibus jejunat à purpura, ſibique temperet à
conchylio? Vermiculi tanta eſt in terra fames, San 3
ut malimus mortales rubere, quàm vivere. Ne ameinnt-
ii quidem, qui uſu ſeſe carnium interdixere, ab-
ſtinendum ſibi omnes eſſe ducunt à conchylio: Eaus Sen.
pertæsique pavonem, vermiculum totâ gutturis ſantis Ho-
ingluvie, pandéque ore, ligurirent. Proh quales nores

unſaß

l.2.

5, Den

in Chriſtiana Republica ſexageſimas, ſi dapes Mumilnas aun
tantùm abſtinenti ſubtrahantur? Bellariis, ſimi- rara.
lIæ, azymis, vituliſque renuntiamus, valere, evo- pienztas ie
laréque juſſis coturnicibus. Una eſt vermiculi, recuſanda.
. 35 no avium, al-
quæ nos torquet ingluvies in tanto avium, ar- Ambirie N

mentorumque jejumo. Epuletur tunica ſplendidè
murice ſaturata, & pane arcto, brevique aquà
utcunque vita producatur. Solà ſpe plerique vi-

vunt conchyli, in ſumma rerum omnium moe
. a

nine Men

ient
.
6
in,
t
iet
i
l⸗
rüarenn
ait,
nl ond
n
i,
Dun
rin
ie
r. it
. .
E⸗ 1Dund
Mn
i
8
4
⸗
34
, a
Ne igr

1.

i
Ui⸗bis

ehes
em
ſ “
ngſai

4

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 109

Julieé e. Ea nos paſcit ſanies ad inſaniam, voto tantuùm de-
siam &. Vorata. Videas, horreâſque exeſum, confectúm-
oef⸗ asti que pædore cilicium ex antenna ſuſpendi, ut per
Artiine Syrtes & Balænas, poſt faſtiditum aureum vel-
"is carem. lus, Argonautæ dementiſſimi velificent ad con-
chylium. Quo duùm imbui togam expetunt, æmmu-
latus Aaronis unguen, quod in barbam effluxit
à Cæſarie, non caput murex defundit Sacer-
dotis, ſed vukum. Rubere ſiquidem compellun-
tur fraudati à deſiderio ſuo. Hos purpuræ can-
didatos ad jejunium ſuum provocat Daniel,
Regum æquè pateram ac Prætextam pertæſus.
Purpuru veſtieris. Munera tna tibi ſint. Hac re-
rum, decorümque parſimonia Prophetæ vicéti-
tantes libant Dei gloriam è nervo quoque, & ca-
tena, convivuntque Angelis, devocatâ & colo Ba-
bylonem Hieroſolymà. Sedenim, inquies, in lo-
co, ſolôque præpingui locatum ſe eſſe David
gratulatur, etiam důùm vulrum Numinis eſfuriret,
Pfal. 22. 14. Perarétque. In loco paſeuæ ibi me collocavit. Vox
iſta Davidis eſt. Sed ſi compaſcua exploremus,
§. David. nihil ibi niſi aut jejunum, aut ſqualidum, aut e-
tiam noxium offendemus. Ibi etenim via teritur
Ibid. 3. non clementiæ, ſed juſticiæ. Deduxit me ſuper
Pelictas ſomitas juſtiticx. Ibi nulla loci apricitas, opaca-
miſera. tis morte compaſcuis. Eiſi ambulavero in medio
Ibid. 2. umbræ mortit. Ibi pro ſibilo virga, pro fi-
bid. 5. ſtula baculus, & laniena pro fœno. Virga tua,

Dan. 5. 16.

go, fuere fupplicia, quibus David excruciaba-
tur; ſi virgis, & flagellis Prophetæ ſolatia inhor-
reicunt? At menſam demiſſo, inquies, velo ſub-
duxiſti, ad quam accumbit. En vela ſublata, ſiru-
ctämque menſam. Sed plus ibi ærumnarum diſ-
picies, quam illecebræ. Nam non ſtructoribus,
pPincerniſque vallabatur menſa, ſed eam hoſtes
circumſtabant. Paraſti in conſpectu meo menſam!
adversus eos, qui tribulant me. Menſa ocuhis ſtrue-
batur, non gutturi. Et quamvis ad eſum para-
retur; quod poterat ingluviei delicium eſſe poſt
inflictas virgas, & Cicatricoſum, oſtreatumque
tergum ? Nulla ergo ibi voluptas, ſi ſe ait in loco
paſcuæ collocatum? Summa. Sed futura. Ideéô-
que tot eam ærumnæ antecedunt. Et ut inba
bitem in domo Domini, in longitudinem dierum.
His ſe gaudet illatum pranis. Hâc ſe ſpe prolectat
Spes pre- Vates in umbra funeris, in virga iræ, in ſemita
mit⸗ juſtitiæ, in menſa hoſhibus circumſepta. Cæterùm
cubat Holophernes in ſmaragdo? Natabit in ſan-
ibhulati. Euine, ut in ſulphure demergatur. Certa Salo-
nu fons. Monis in cocco, eboréque luxuries? Et ejus ideò
.idcerta ſalus. Epulatur inter vellera Abſalon,
Ecter ſuumque Ophir geſtat in cæſarie tot fodinis opu-
lentum, quot cirris flavum evibratis? Pendebit &
trabe, in laqueum contortà comâ. Lac fugit
Siſara cataphractus? Infantiæ illecebrâ proluſit
non inſtaurandæ, ſed præcipitanti ætati ſuæ, non
maternum nactus uber in lacte, ſed clavum nao-
vercalem. Invitatur ad convivium Reginæ A-
man? Latuiſſie in herba Anguem deprehendet,
in laqqueum, torque conversâ. Renidet in ſiragu-
lis Herodes? Vermibus veſtietur. Inſcius ſanciti
jejunii à Saule mel Jonathas præcipit? Inter ſe-
cures, lictoréſque fluctuabit, in Euxini fluctus
guttà mellis tumente. Verbo, adeò æternæ fe-
Delicie. licitati juncta frugalitas eſt, vix ut dari poſſit in
Scripturis ſpectaculum Luxuriantis, & Corlo
Juder. deſtinati. Etenim ex Apoſtohco Collegio, qui
lautins à Chriſto hebitus eſt, buccellæ exhibi-
tione, is tantum Cœlo excidit, in paropſide,
tanquàm in mari Pharao naufragatus. Eô quo-
que Pharaone miſerior, quòd ab inſequendo
Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

Tbid. 6.

Ibid. 9.

Gula.

& baculus tuus: ipfſa me conſolata ſunt. Quæ, ro-

Juſto non eſt funere interceptus, ſed perdidit,
& periit, utroque calamitoſus & laqueo; &
flagitio, ſed ſcelere longè pluùs, quàm ſupplicio
infelix. Imperii lætaris auſpicio? Ovis eſto. Parvo
vivas, & mori paratus eſio non leni intercepius
ſuſpirio, ſed durè gladio trajectus. Miror autem
viſceratione gaudere pleroſque, horreréque non
cultro, ſed ariſtaà perſtringi, & tamen Ghriſti ſe
eſſe oves clamitare.

FERIA QUINTA
DOMINICEZ PASSIONIS.

Remittuntur ei peccata multa: quoniam
dilegxit multum. Luc. 7. 47.

.„
Nb tanti alvei Fluvius eſt, quem Mare
non præſtoletur, inter margaritas & coralia
non cœnum modò, ſed nomen quoque amif
ſurum. Nec inquilinus, ſed civis in unum æquo-
ris corpus coaleſcet, nullà aut coloris, aut ori-
ginis, aut ſaporis hærente illi notàa. Mare Cha-
ritas eſt, in quam quotquot influxerint crimi-
noſi, eluto mo, eraſòque nomine, amare tantùm
dicentur; imòô, quia ſuſpicionem id facerer tar-
ditatis aliquam, amaviſſe; publicabuntur. Dilexit
muliim. Ab hoc Æquore, diſpar Jordani, Cai-
ni turbidus, cruentuſque profluens in ſuam ſeſe
originem retraxit, ſui alvei & illuviem veritus
& laxitatem, clama itque refluus: Major eſt
iniquitas mea, qum ut veniam merear. Egreſſuſ-
que Cain à facie Domini, babitavit profugus in
terra. Serò tamen miler edidicir, ab oſculo im-
providè ſubtraxiſſe ſe Domini, ut jaculo ſe La-
mech objiceret. Major eſt iniquitas mea, quàm ut
veniam merear. Mentiris iterum, Accipiter ſcele-
ſtiſſime; utque vitam Abeli eripuiſti roſiri duritie,
ſævitiéque tui, ità crocitatùs tui tonitruo divinæ
ſymphoniam indulgentiæ conniteris, ne audiatur,
obruere. Verùm ut vivit à te Frater occiſus-
ità dehoneſtata abs te Milericordia vitet, florér-
que, non quidem tibi, qui eam ſuffod ſti, ied
nobis, qui eam Magd alenæ alabaſtro irrigamus.
Vim ergo Doloris noſtri oſtendemus, tum Miſe-
ricordiæ alveum in nos effluentis lintre ſpei tra-
jiciemus. Mirantur Nosmi Arcam plerique tan-
tis innatantem fluctibus, miniméque depreſſam
cataclyſmo. Sed Magdalenæ alabalirites Proſpeti-
tate ſui cursiis Arcam prægreditur. Nam un-
darum quidem naufragium devitavit Arca; ſed;
ut fluctus effugerit, ſiderum contemplatione non
ſeſe oblectavit, quin aliud in ſe habuit, fovit
que naufragium, ferarum ſcilicèt, monſtrorüm-
que contubermum. Non eſt hauſtus Noë elu-
vione Coeli, Abyſsique magnæ., Sed pardo
convixit, ſed figridi præfuit, ſed vukures, &
ululas commenfales eſt paſſus, ſiruthionum ſo-
cius, & hyænarum. At Alabaſtrites Pœnitentiæ
inter odores, & delicias littus, in quod enatet
peccator, prætexit, non illud aut ſabuloſum „aut
hmoſum, aut faxeum, ſed gemmeum. Stit enim
peccator ſoi ſecurus, præfidénſque in gemmae.
Nec dies quadraginta expectare debet impius,
ut veriæ fauſtitatem per Corvum indaget. CAmque
tranſiſent quadraginta dies, aperiens Noc Jeneſ-
tram, dimiſit Corvum. Mox ut Alabaſtrum cir-
cumtulerit pœnitens, exhauſtam dehicti prolu-
viem ſui eſſe non dubitat; decerpitque botrurm

Cypri,

Dei Miſes

ricordia.

Deſperatà
akn

Deſperatio⸗

Cain.

Gen. 4. 5.

Nosmo fer
licior Pœ=
nitentia.

S§. Maria

Magaals-
24.

Deſperati
E ſc upis-⸗
loſe ſperents

Pœnud:as,

Lapfſio ptèe

mi funts

Gen. J. &

110

Cypri, ſine ulla ſuſpicione ludibrii, in pace in
id ipſum frumento, vinéque & ſatiatus, & mul-
uiplicarus placidiſſimè dormiturus. Quanta peco-
rum cædes, non ut appareret, ſed ut aliquando
Gen. 9. 13, fusurus Arcus deſignaretur! Arcum meum ponam
in nubibus. Quid verò non horridum in Iride?
Ponetur. Nihil ergo ſpectas in præſentia, Noë?
Tum verò Arcus erit. Et non exalbeſcis? Eritque
non in Achate, aut in Chryſopraſo: erit in
Nubibus, undè aut tonitrua, imbréſque demit-
tuntur; aut, ad minimum, velum nobis inte-
xitur, quo ſiderum aſpectu, privamur. Nihil cir-
Luc. 7. 47. Cà Alabaſtriten differtur in futurum : Remit-
tin ur ei, inquit, peccata multa. Vade in pace.
Ergo triumphavit de cataclyſmo Arca; de Arca
verò triumphat plenum Nardo Alabaſtrum.
ibid, zo.? Vade in pace. Olea hæc ſanè eſt, quam ad
Noëmum Columba retulit. Verùm Magdalenæ,
uàm Noëmi, & præſtantior, & maturior, &
Aici Olea. Nam illa virentibus tantùm foliis,
ſed baccis deſtituta, appetiſſe non Autumnum,
ſed Ver, Seni nuntiabar. Ideòque non ſtatim
tectum Arcæ Noëmus detexit, ſed ſeptem poſt
oleam dies ſuum ipſe votum moratus eſt. Mag-
dalenæ Pax tanto exundavit oleo, ut mox pec-
. Cattix ſanaſceret à plagis ſuis, florerétque non jam
Rubus, ſed Roſa. Quid ergo aut promptius, aut
lenius indulgentià? quam & ſtatim conſequa-
re, & gemmà impetres, odoréque; quo Chri-
ſtum perfundere impia nequit, quin ipſa ſe iis
& roribus reſpergat, & deliciis infundat. Non
enim Chriſtum Poenitentia paſcit, ſed inungit.
Nam Angelos & ſtans Abraham pavit, & jeju-
nus, & delaſſatus. Accurrerat enim, coxerat,
miniſtraverat, nec tamen comedit. Ipſe verò ad
Gen. 18. 7. armentum, inquit, oucurrit, & tulit inde vitu-
lum. Tulit quoque buiyrum, & lac, & vitulum,
quem coxerat, & poſuit coràm eis ipſe verò ſtabat
Juxta eos ſub arbore. Qiid non hic laborioſum,
Lue, 7. /8 Plenumque tæd' ? Magdalena verè, lacrymis
cœpit rigare pedes ejus, & oſculabatur, & unguento
ungebat. Quo, ut alii plurimum defundas, tu te
quoque aſpergas neceſſe eſt, hauriéſque por-
tionem oderis meliorem. Nam pedibus affuſum
unguen lentè, languidiúſque nares Domini re-
creabit, quo tu mox afflaberis, nardo naribus
adpreſſis. En quam ob rem non Epulo, ſed Ala-
baſtro adumbrari ſtatuit Dominus Pœnitentiam;
ut ſcilicèt ejus te illecebræ participet, quâ eum
profuſione unguinis recreaſti. Delicias, inquis,
in dolore jactas, ſi Poœnitentia gladio, cædéque
Act. 10. 13. deſignatur? Et facta eſt vox ad eum: Jurge Pe-
tre: occide, & manduca. An voluptatem lanie-
acerne⸗ Narn eſſe putas, fingéſque illecebram in funere?
G cni“α. Non fingam, ſed ſubeſle veras in fictitio fune-
re delicias comprobabo. Nam ſi Cornelii ad
Evangelium eo linteo colorabatur traductio, aut
lanienam fuiſſe dices adſperſos, luſtratéſque
ſacro fonte cum Duce milites; aut ſine profuſio-
ne voluptatum, & rore Verbi, lactéque Scriptura-
rum ſaginari potuiſſe dices Fidei Candidatos, in
quos Spiritus Sanctus deſiliit, qui ſanctioris ille-
cebræ fons eſt. Adhuc loquente Petro verba hæc,
Nbid, 4. cecidit Cpiritus Santtus ſuper omnes qui audie-
bant verbum. Et juſſt eos baptixari in nomine Do-
mini JESU- CHRISTI. Tunc rogaverunt eum, ut
maneret apud eos aliquot diebus. Laniſtam ipſi
ſuum, lictorémque orant, ne diſcedat, iis eos Pe-
nſe trus cruciatibus, pœniſque divexaverat. Nempè
viſceratio ea fuit, conveniri ab Angelo, laudari,
Lapſiblan. inſtruique ab Apoſtolo, inſideri à Columba, Fonte

erigen- dilui, Petri contubernio recreari? Hunc tu cu-
J.

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

mulum beauitatis viſcerationem, ſtragémque vo- gugum
citabas? Ità eam Agelus appellaverat. Oceide, Coniſti ſus.
inquiit, & manduca. Imò hic conjicito, quæ ſint Ibid.
futuræ Dolentium voluptates, cùm epalis, nup- e.
tiiſque adumbrabuntur, ſi tot ſcatent deliciis Confeſſai
Poœnitentes „ cùm mæactantur. Præceperat, in- “S aaeſ⸗
quies, Innocentiam Cornelius largitionibus,
hymniſque. Corneli, exaudita eſt oratio tua, & Act. 10,31.
eleëmoſynæ tuæ commemoratæ ſunt in conſpectu Dei.
Luſtrari autem fultum precibus, eleëmoiyniſque
Tribunum, quis non videat idem eſſe, ac ſi Pa-
Ltolus influeret in Jordanem, cui pro ripis Ara-
biam hinc indè thuriferam prætendiſſes. Ideéô-
que traduci ad Chriſtum potuit per dehcias tan-
tæ Miles Innocentiæ. An Latro innocens? Verbo
tamen regno initiatur. Sed Chriſtus id temporis
ſalutem operabatur. In illa vindemia compreſſi
à Judæis racemi Cyprii propinari beatitas potuit
vel Latroni. An Chriſtus moriebatur, cùm Za-
chæum evocavit ex arbore, ut viti palmes inſere-
retur, botryones intra horam unam aureos exco-
cturus? Et tamen non falx admota Rubo, non ?“chaus,
ſcrobs defoſſa, non ſtercus aggeſtum. Coœnavit, Pæaus,ig
& in Filium mox Abrahæ inter patinas, paterâſ 7
que refingitur, inſperſione Pactoli factus & Rubo Elemoß.
Vitis. Utque mirere novam Chriſti culturam, "*.
tranſpoſitus è& Sycomoro ſurculus, non immiſſo
in ſe auri riguo, ſed emiſſo, averſòque à ſeſe au-
ro in Palmitem raptim efflruit, ut tum verè gem- gricnaleu.
mare videretur, cùm opum egeſtione æquè auro, ra alleg.
gemmiſque deſijt renidere. Si quid aliquem defrau- Luc. 19. 8.
davi, reddo quadruplum. At id, inquies, quanto
conatu, quéve agone perfectum! Nam cùm ſum Servie
mus ſit labor eruentis aurum ex imis Manibus; e Kir.
longè tamen alius, duriôrque conflictus eſt, au. Jagum
rum è& manibus excuſſiſſe. En ſudores, angoréſ- Cα*K
que proferentis ex ſe Palmitis aureos botryones. “ae.
Et feſtinans deſcendit, & excepit illum gaudens. pid, ,
Prochves in exſcenſionem ſumus. Non enim vel
in arborem inſilire eum Domiaus juſſit, ut ex-
piaretur: ſed, ut ex arbore deſilirer, admo-
nuit. Duplex illecebra feſtinantis ad JESUM,
tum quòd deſcendit, tum quòd non è rupe per
ſalebras, ſed ex arbore per frondentes ramos ad
Chriſtum quàm molliſſimis gradibus deſiliit. Et
clamitas etiamnum, ad Innocentiam per du-
meta, ſalebrâſque traduci mortales, quos niſi uſ-
trinâ rigoris excexeris, ſcoriam poſuiſſie nequie-
quàm gratulere? Muſſas, hic quoque adfuiſſe
Chriſtum, cui dandum aliquid eſt extergendis
criminibus impiorum. Doleo abs te mihi ſubduci
JrsM, quem cum Joanne indigitare cupiebam
non in Leonem, aut in Etnam, ſed in Agnum
fuiſſe converſum, non cùm Puellæ nævos ex-
tergeret, ſed cùm Mundi ſtrumas, & gangrænas
eraderet. Alterà die vidit Joannes JENUM e- oa. 1. 29.
nientem ad ſe, & ait: Ecce Agnus Dei ecce qui tol-
lit peccatum Mundi. Subeſt hic fortè uſtrinæ, fer- 2. vi, cs
rive ſuſpicio? Times, ne te Agnus concerpat? Maris. 2
Non te nudabit, ſed ſuo te vellere conveſtiet. Fœ-
no, non viſceratione, non ſanguine, ſed lacte ſa-
ginatur. Imòô ſi Agnus eſt, non procul à ſe O-
vem, id eſt Matrem abeſſe ſuam teſtatur, quæ
te ſuis uberibus adpreſſaram enutriet. Sed pec-
cavi: ſed me vinum hilaritatis, & fervoris de-
fecit. Reponetur. At quam tardè? quàâ palmi-
tum deputatione? quo racemorum compreſſu!
Falleris. Non inter torcularia vinum redundabit,
ſed iner epulas, & nuptias. Nulli racemi præ-
cidentur, nulla fiet pampinatio, nulli ſiolones am-
putabuntur, nullum torcular ſiridebit. Et vinum

fluet? Id, de quo clamet Architriclinus: Jer-
vaßti

Pauper tag.

2

ul

luè

e zch⸗

Did 15.

Mt,

Mu.
an.
Nuw

une

. Nrle
n
e1
Rl li⸗
in
ih⸗
Nn
.
n ,
ful
un

kai

1
l⸗
ll.
Cie
il⸗
ds
pdc
edan
numn
3el⸗
e us
-
⸗ 1I,
11 1Min
e⸗
l⸗
0
e

Joan. 2. 10.

Tbid. 7.

Luc. 19.6.

Tbid. 8.

Apoc. 3.17.

Tbid. 18.

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. III

Vaſti bonum vinum uſque adbhuc. Quonam verò
vinitorum commento præcox vindemia reparata?
Hydriis aquàâ repletis, propinatum eſt. Implete Hy-
drias aquâ. Et impleverunt eas uſque ad ſummum.
Dicit eis JESUSs Haurite nune, & ferte Archuri-
clino. En quà illecebrà vindemiæ ſuppleantur. Hy-
dria eſt, non hydrus. Aqua eſt, non bipennis.
Hauritur, non amputatur. Menſæ aſſidemus, non
premimur torculari. Sanatur æger, & epulatur.
Excepit illum, inquit, gaudens. Non incenditur,
ſed lætatur. Non uritur, ſed aurum expromit,
quà nulla ſævior uſtrina eſt. Dimidium bonorum
meorum, Domine, do pauperibus. Id tu ſupplicii
reformidas? Neſcis, beatius magis dare, quàm
accipere. Mulier, cùm fœtum extruſit, preſſuræ
non meminit, quia ſui partem meliorem pro-
fudit in Mundum. Tu verò angére, ſi ſedimen-
tum naturæ, ſi toxicum renidens, ſi cariem pre-
tioſam, ſi peſtem flaveſcentem, ſi partern tui
longè deterrimam beneficio largitatis, non Mun-
do, unl Mulier infantem, expoſueris elementorum
diſſidio conflictandam, ſed cœlo intuleris ſideri-
bus conſerendam? Cruciatus ergo eſt, Domino
fœnerari? Supplicium eſt, terram Corlo inſerere?
Eternitati ſemina commiſiſſe, jactura, & dam-
num eſt? Podeat calculorum, rationéſque non
ſenſus ſubducat, ſed ratio. Ineantur iterum cal-
culi, & verſuræ non pigebit, tenaciſſimum
quamvis pecuniæ ſuæ. Verùm flavore te auri ſui
cupiditas occœcaverit. Piget aurum effundere ?
Arcæ proferamur, ut nummos recipias. Neſcis,
quia tu es miſer, & miſerabilis, & pauper, & cæ-
cus, & nudus. Quantùm hi- plagarum & ſaniei!
Qu ſcalpri ſævitie execabitur carcinoma, prole
ulcerum tam mukàâ incurabile? Sola luto cæcitas
liniri debet, eluique laticibus Siloëé. Aſſuendo
nuditati perizomati, ficulaea convelletur? Ino-
Pia, & ærumna vix aratro levabuntur & ſarcu-
lo? En peſtium non ſolatium, ſed pharmacum.
Suadeo tibi emere à me aurum ignitum probatum,
ut locuples fias: & veſtimentis albis induaris, ut
non appareat confuſio nuditatis tuæz, & collyrio
inunge oculos tuos, ut videas. Ubi farculus? ubi
perizoma ? ubi lutum? Si huc Lachæus accederet,
non proderer, ſed raperet aurum. An in dui, di-
tarive piget? Tædétne te byſſi, purpuræve? Au-

rum ingeretur, non extrahetur, ſi te ſcelerum

Tbid. 19,.

Dei volun⸗
kati con.
Jormari.

Tribulatio
ferenda.

pœniteat? Inunge oculos tuos, ut videas. Et expal-
leſcis? Virgâ expalleſco, ais, non Unguenté. Nam
ſubjicias, oportet, quod Chriſtus collyrio ſuppo-
ſuit ſuo. Ego quos amo, arguo & caſtigo. Emulare
ergo, & Pœnitentiam age. Hiſne tu ex lutis ſaſ-
cibus palluiſti? Quidni, ſi virgæ, ſecuréſque de-
promuntur? Quid tu vides, meticuloſe, & fub-
Pallide? Virgam? Quid prætereà? Pœnitentiam.
An verò ad pretioſa caligas, linceus ad ſæva?
Quos amo, inquit, arguo. Amaris, & exalbeſ
cis. Nonne præſtat concidi, & diligi: quàm non
amari, & luxuriare? Proſcindi ager non recuſat,
amâtque ſtercorari, & obrui, ut tritico, fabâque
conſeratur; nec laniari ſe jactat, ſed excoli, bi-
Paliiſque paciſcitur ſævitie ſeminis opulentiam.
Et tu ſupplicium te pati dices, ſi cæderis, &
diligeris? ſi Virgæ Deus charitatem inſerat ſuam?
Quis porrò Roſam exhorreicit, quòd sdnatis ſibi
dumis legentem compungat? Quis nubium hor-
rore Arcum faſtidit? aut Aurum præ pondere ne-
glexit? Amat me Deus, ſi me cædit? Diſcer-
par, duùm diligar. Temnperatur charitate livor: nec
plaga hiat, ſed fodina auri fatiſcit, ſi Amor eſt,
quo vulneror. Quos Amo, Arguo? Plus pum,
quàm ſanguinis id vulneris emittet; & & plaga

Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

charitatis non ſanies, ſed chryſotolla deſtillabit.
Videamus autem, quæ iſta ſit Laniena, qu ſe ait
ſæviturum, & qualis ſit Ponitentia; cujus te Do- bid.
minus admonet. Emulare ergo, inquir. & P& lbid, 19
nitentiam age. Ecce ſto ad oſtium, & pulſo ſi quis pas Miſe⸗
audierit vocem meam, & aperuerit mibi januam, ricord'a.
intrabo ad illum, & cœnabo cum illo, & ipſfe mecum.
Lictor in ſtructorem emollitur, roſtra panduntur eds 6.
in triclinium;, virgæ miteſcunt in mantilia, cippus 4,, 3
elaboratur in abacum, ſecures in patinas ſinuan-
tur. Cœna eſt, non cinis;, undè te proripis. Me- Correltie
ro, non cruore viſo, ſubpalleſcis. Eſt patera, non "nitis:
palus, quâ te merſum iri metuebas. Palſat lanfa ari
non tergum poœnitentis, ſed oſtium. Imô ne „imas au-
oſtium quidem pulſat, ſed alloquitur. Non e- Keri
nim ait fragore, ſed voce excitandum convivam
ſuum. Pulſo. Sed ſi audierit vocem. Vocem, in-
quit, non ſtrepitum. Quam delicatè charitas Dei
tuum complectetur pectus reconciliatum inno-
centiæ, ſi caligantis, & peccantis januam vo-
ce tangit, etiam cùm eum admonet pœniten.
tiæ ? Ito ad oſtium, & pulſo: ſi quis audierit Hbid. 205
vocem meam, & aperuerit januam. Nihil agi
potuit delicatius vel in fiium. Allegoriis hac-
tenùs luſirnus; en Domini clementiam in per-
duelles. Pereat Jamaria, quoniam ad amaritudi
nem concitavit Deum ſuum. In gladio pereant 5
parvuli eorum elidantur: & fœiæ ejus diſcindantur.
Quid præconis voce dici potunt atrocius? En Iri-
dem in turbine. Nanabo contritiones erum, dili- bid. 5.
gam eos ſpontanes. Quibus ferramentis utetur
Deus cum grandi ægroto? Comtritus enim eſt.
Proferantur; ſed ægri oculis aut averſis , aut
advelatis, ne cohorreſcant. At thecas nullas cir-
cumſpicio. Deſperatur fortaſsè curatio Samariæ;
ad uſque oſſium confractionem luxatæ, Imô
ſanata jam eſt, pulluläntque & plagis ejos aur
lilia, aut oleæ. Portenta narras. Sed minimè fa-
buloſa. Quâanam veròô carnificinâ ita ulcera ex-
hauriri, ofſäque coice potuerunt, ut in horto-
rum delicias vulnera exuberaren? Cœli, non ful-
minibus, ſed roribus. E o quaſi ros Iſzaél, germi 1bid. &
nabit ſicut lilium, & erumpet radix ejus, t Li-
bani. Ibunt rami ejus, & erit quaſi Oliva gloria eus.
Ephraim, quid mihi ultra idola Ego exaudiam,
& dirigam eum. Gladio ſuffeétus elt abies: ſueceſ-
sitque occatio lanienæ. Idque perfectum eſt rore-
Ità, inquies, Sed quos cineres exorpfit Sama-
ria? Quo ſe ſacco confecit? Quos in ſe cukros
diſtrinxit ? Rore Numen Samariam expia vit.
Sed ipſa, inquis, ſuo ſe cruore lavit Samaria-
Hallucinar's, non divinas. Convertere, inquit,
Iſraël ad Dominum Deum tuum. Convertimini d. 23
ad Dominum, & dicite ei- Omnem aufer iniquita-
tem, & accipe bonum, & reddemus vitulos labio-
rum noſtrorum. Aſſur non ſalvabit nos, ne dice-
mus ultrà, Hii noſtri opera manuum noſtrarum⸗
quia ejus, qui in te eſt miſereberis pupilli. danabo
contritiones eorum, diligam eos ſpontaneé. Ero gila-
Si ros Iſra'l, germinabit ſicut Lilium. Nihil egere
Iiraëhtæ, dixere tantun. Iimmnò nec dixere, fed
ſe aliquando dicturos affirmarunt, reddituréf-
que ſui victimas, libaque oris. Reddemus vitie Ibid. 34
los labiorum: nec dicemus ulirà, Dii noſtri. Quid
parcius dicari Deo potuit à Samaria „ deſtinat
ſupplicis? Quidve ab indignato Numine epta-
tius congeri potuit in peccantes, quos in Li-
lia floruiſſe gratulere, ſolis hoſtiis labiorum? Ue
verò videas, igne; ferrôque cœli chirurgiam non
abuti, ſpectemus „ quâ ratione doleat incura-
tum nullis non membris affectum, captumque æ
grum. A planta pedis Aſaue ad verticem non eſt Ila. 1.6.
XK in

Oſe 14. .

—
112
in eo ſanitas. Vulnus & livor, & plaga tumens:
non eſt circumligata, nec curata medicamine,
neque fota oleo. Tantâ ulcerum commemoratà fœ-
ditate, nulla tamen de ſcalpro, ignéve memtio.
Unguenti meminit, faſciarum, & olei. Illecebræ
hæ ſunt Thermarum, non carnificinæ Noſocomii.
Thermis comparo Pœnitentiam, ſi epulum eſt?
Prov1. Sapientia ædificavit ſibi domum, miſeuit vinum,
& propoſuit menſam. di quis eſt parvulus, veniet
ad me. Et inſipientibus locuta eſt: Venite, come-
dite panem meum, & bibite vinum, quod miſeui
vobis. Relinquite infantiam, & vivite. Dixit inſi-
Pſal. 13. 1. piens in corde ſuo, Non eſt Deus. Ergo, ſi patinæ
inſipientibus condiuntur in ædibus Sapientiæ,
non carbonibus Athei exuruntur, ſed deliciis in
Dei cultum provocantur. Nihil inquinatius es
mente, quæ ſub Pharaone militat tenebris ca-
taphracta, ſucclamante ante ſigna tibicine, Do-
Exod. z. Minum neſcio. Inſipientia enim iſta eſt, quæ Sa-
pientig, quæ Deuseſt, adverſis haſtis, oblu-
Ctatur. Et tamen inſipientibus edicirur, non ut
cruoris ſeſe lixivio diluant, ſed ut ad menſam
accumbant, paſtique abjiciant imprudentiam,
Prov. 9. 1. exuãântque mortem. Et vivite. Vivant, ſi eos ju-
gulat Pœnitentia? Nônne Samſon ferocientem
8 Leonem diſcerpſit? Néônne Paulus exclamat,
Mortui enim eſtis? Umbratiles tu mihi mortes
inducis. Nempè, inquies, coloranti mihi patinas,
menſäſque fictitias: Ubi diſtributa poœnitentibus
annona, ſi hieroglyphicis abſtineas? Ubi? Ubi-
que, ſi tamen Prophetarum vaticinia non irri-
IIa. 1. 9. des. Ji volueritis, & audieritie me, bona terræ
Ole. 1a. S. Comedetis. Quæ hic allegoriæ? Vivent triticos me-
moriale ejus ſicut vinum Libani. Quid hic com-
menti? An non paſtus eſt Iſraeël in eremo, pluviâ
cœlo annonà? An non paſſim torcularia in Deu-
Coloſſ. 32. teronomio, Prophetiſque redundant? Mortui e-
. nim eſtis, ait Paulus, ſed ſubjecit: Et vita veſtra
eſt abſcondita cum Chriſto in Deo. Propugnatur,
ſervaturque vita ejulantis, non perditur; nec ca-
ſtris includitur, ſed ſpatiatur in immenſis atriis,
campiſque patentiſſimis Divinitatis. Eſt abſcondi-
ta cum Cbriſto in Deo. Leo interea putreicit oc-
ciſus. Putreſcit, ſi non cadaver eſt, ſed alvea-
rium? Si mella eliquat, non tabum? Si habet non
vermes, à quibus exedatur, ſed apes, quæ Leo-
nem è monſtro in delicium, penuque Palæſtinæ
converterunt? Declinavit, ut videret cadaver
Leonis; & ecce examen apum in ore Leonis erat,
ac favius mellis. Quis non feliciorem Leonem
fuiſſe funere arbitretur, quàm ſævitia. Graſſa-
batur ſuperſtes, tabéque d'ffluebat: jacens paſ-
cebat, nectarque deſtill bat. Fateor ſævire, ac
irrugire Pœnitentem. Sed mella fundit, ſed fa-
Plfal. 93. 14. Vum intrà ſui receſſus animi abdit. Deus ultio-
num Dominus Deus ultionum libers egit. Exagge-
rat tum porrò David impiorum flagitia, quibus
coœlo, mundéque infeſti orbem ſceleribus con-
ſtuprarant. Quæ ergo evibrabit in impios tela,
Hbid. 12, fulgurâque? Beatus, inquit, bomo, quem tu erudie-
ris, Domine, & de lege tua docueris eum. Ut miti-
ges ei d diebus malis. Mellito impios volumine nu-
triet Scripturarum, ut Lege ſaginati criminibus
deſueſcant. Qui ergo liber vix Ezechieli ac Joan-
ni traditur in delicias Spiritus, is promitur cruore
Agni reſignandus, ut eo imbuatur impius, cujus
ſupplicium doctrina eſt. Verùm nuſquàm, quod
ſciam, Dei miſericordia enituit munificentius,
quàm apud Ezechielem. Nam apud Iſaiam mu-
taturum ſe quidem ait cruentatas impierum la-
cernas in byſſum innocentiæ, ſi tamen abluantur
Ila. I. 6, primùm, criminique renuntient. Lavamini, diſ-

Juadͤit. 14.

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

cite benefacere, defendite viduam. Et ſi fuerint
peccata veſtra, ut coccinum, quaſi nix dealbabuntur.
Maxima hic ſanè præſtat, & exigit leviſſima. At
aliquid tamen exigit à peccantibus. Habes apud
Ezechielem armatum fulguribus Numen, ſed flu-
minum ſitiens, quibus ſuos ignes extinguat. Et Ezech 2z
diſpergam te in nationes, & ventilabo te in ter- 15. 2.
ras. Rapiebant violenter, egenum & pauperem
afigebant, & advenam opprimebant. Et quæſwvi
de eis virum, qui interponeret ſepem, & ſtaret op-
poſitus contrà me pro terra, ne diſſiparem eam: &
non inveni. Et effudi ſuper eos indignationem meam,
& in igne iræ meæ conſumpfſi eos. Graſſaturus non
reum, in quem ſæviret, ſed juſtum, à quo repri-
meretur, explorat. Invitus ſæviit 3 impiſque eva-
ſiſſet, quamvis incorrectus, ſi quem reperiſſet
deprecatorem ſupplicii. Vide aurem, quibus Deus
armis graſſetur. Non telo, ſed igne, non jaculo, Di Miſe⸗
aut fulgure, ſed face; imò non face ſæviit, ſed "icerdia.
igne. In igne iræ meæ conſumpſi eos. Telum n .
extingui non poteſt. Ignis reſſingui tum aur meniia.
poteſt, tum undàâ. Jacula, fulgurâque eminus Sanerion
evibrantur; fax admoveri reo deber, cujos com muß ſü.
miſeratione in clementiam deflecti poflſis. Di-
ſtringitur fulmen, nec ſirages ſpectatur. Ejula- tenf⸗ Kari
wi, lacrymiſque intereris pereuntis, ſi ſubjectis giorames.
eum facibus amburas. Quid ſi non fax, ſed
ignis admoveatur à ſæviente? Reum enimve-
rò tunc ignis excruciabit, ſed & lictorem affla-
bit. Ergo Deus ignem peccanti admovet, tum
ne abſit pereunti, quò citius ad commiſeratio-
nem inflectatur: tum ut videatur iiſdem torreri
flammis, quibus impium excruciat. En quodam
modo anhelum, duùm punit. Multo labore ſuda- Ezech. 247
tum eſt, & non exivit de ea nimia rubigo ejus. Et ¹².
Deum patieris erga te æſtuare, eventu correctio-
nis tuæ irrito? Increpabatur à famulis, & ſtipa-
toribus ſuis Naaman, quòd periculum facere re-
cuſaret imperati ab Eliſeo lavacri, Ni rem gran- Re .
dem dixiſſet tibi Propheta, certè facere debueras. 13. 8,5.
5 4
Et tamen nudari Princeps jubebarur, mergique
ſepties anni tempeſtate fortaisè perfrigidâ, aut cer-
1S non calidâ, aberâtque Eliſeus. Tibi Chriſtus
adeſt, qui, ne demergare in ſtagnum ignis arden-
tis, jubet te tuam tantùm faſtidire ſaniem, & pi-
get expiari? Alabaſtro opus eſt, non camino. Men-
ſa eſt, non laniena, Pœnitentia. Et cunctaris? Et
non evolas? Cave, ne, qui pateras abjicis, pro-
fuſionem in te ollæ exhorreſcas. Nam, cùm fru-
ſtrà Dominus deſquamare populum pertentaſſet:
Non exivit, inquit, de ea nimia rubigo ejus. Im- Ezech. a.
munditia tua eecrabilis, quia mundare te volui, 1z. da.
& non es mundata.. Ego Dominus locutus ſum: Ve-
niet, & faciam non tranſeam, nec parcam, nec Dei ha.
placabor... Ecce ego polluam ſanbtuarmm meum, ſu-
perbiam imperii veſtri. Neque verò Oſee Liliis in-
umbrere: nam ibi quoque, comra remorantes, zaati.
flori Aſpidem ſuppoſuit. Quis ſapiens, inquit,
intelliget ifta? Quia rectæ viæ Dowini, & juſtiambu- Oſe. 14.0.
labunt in eis: prævaricatores verè corruent in eis.
Nolo ex eo quæras, an qui ruerint, ſumt ite-
rum ſurrecturi. Nam, prænuntiato cunctanti-
bus interitu, ſuum Oſee volumen abſolvit, ſi-
luitque. Par porrò Iſaiæ tonitruum Oſee fulgu-
ri. Siquidem, cùm peccati vermiculum in al-
bum vellus retexendum prædixiflet. Supremæ
tandem capituli eæ ſunt voces: Opus veſtrum Ca. 1. 316
quaſi ſeintilla: ſuccendetur utrumque ſmul, & non
erit qui extinguat. Meliùs eſt rigari lacrymis cum
Magdalena, quàm deflagrare cum Core. Non par- Jer. u. 16.
cam, & non concedam: neque miſerebor, ut non
diſperdam eos. Audite, & auribus percipite Nolite
elerari,

Zimor Dei.

eig

agiceb⸗

gund
lm
Pirſen
n
m. ,
gocrit

Mrh.
.

exj
ig.

om!
ſo⸗

lnn
45.

tics
Midis

yſeen
gfumtn
n vitn
6

onen
Odn
Arhatu
.ln
e⸗
lie

lele

r ,
r,.
e
lt.
ſuu
Eer⸗
⸗
ſen.
⸗
1.
ſa:

i,

N
,rN
. lani⸗

ie ſiui

1 4
r Nentsn
in

elevari, quia Dominus locutus eſt. Date Domino Deo
veſtro gloriam, antequàm contenebreſeat, & ante-
Judm offendant pedes veſtri ad montes caliginoſos:
expectabitis lucem, & ponet eam in umbram mor-
tis, & in caliginem. Azymus enim Euchariſtiæ
tibi morituro vicinid tui cineris torrebitur in car-
bonem: Et Exomologeſis, Deo permittente, non
in Jordanem tibi influet, ſed in Ciſſon, ut obrua-
re, non ut lavere. Ità Deum expavebit fulgu-
rantem, qui epulantem adire eum negligit cum
Magdalena.

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag.
4

FERIA SENTA
DOMINIC EůZtE PASSIONIS.

ursß Quid facimus, quia hie homo multa ſi-
vlideben. gna facit! Venient Romani, & tol-

Szandalofß lent noſtrum locum, & gentem. Joan.
leézendi.
Pestegto. 11. 47.
7es uſto- .
am. Uid vos agere deceat, Chriſto coruſcante,
Seyveritas.

diſquiritis? Excolatur: & thronus illi Sa-
Matth. 122. lomonis adornetur; nam ecce plus quàm Salomon
42. hic. At cui deſtinata crux, quam Sacerdos pro
gemmis ſuperhumerali impoſuit ſuo, & rationali
editam, obſtetricantibus patibulo non lapillis mo-
dòô, ſed apicibus quoque nominum filiorum Ja-
Joan. I. cob? Expedit, ut unus moriatur. Vox iſta ferrea
50. inter aurea tintinnabula ſtrepuit, tanquàm è& cœ-
lo tonitruucdh. Quæ ſanè aurea fuiſſet, ſi non Je-
ſum, ſed Batabbam ligno defigeret. IIle enim
ſerpens erat in urbe, & ceraſies in via. Chri-
ſtus verò flos campi eſt, & lilium convallium.
Tu veròô Lilium ages in crucem: Anguem ve-
Joan. 18. 10 vinculis eximes , clamabiſque; Non hunc ſed
70. Barabbam? Scilicèt flos urbem Romaris prodet,
quæ, non fragrantiâ innocentiæ, ſed putore,
ædaréque hactenus corruptionis ſuæ diripien-
Inwidia, da Babyloniis, quaſi dirupto carcinomate, hia-
vit toties! Expungatur à ſyllabo Pontificum ,
Perſecutio qui auſus eſt in jus trahere Juſtitiam, quam
medv Team arguit, non Criminibus, ſed Miraculis.
ris ef,. Vertantur impio lapilli duodecim in totidem
molas, ut in mare Sacerdotum æneum demer-
gatur, qui ſcandalizanti Latroni parcit, ſer-
vätque Hieroſolymæ manum ſiniſtram plenam
ſanguinis, & rapinarum: dexteram verò hya-
cinthis fœtam, plenâmque ſalutis & vitæ ampu-
tat, clavôque ſuffigit. Credidit impius, adactis in
Chriſtum clavis, Judaicæ fortunæ rotam inhi-
bendam, ne ad Romanos converteretur. Verùm
iis ad exteros clavis ocius excurtit imperium He-
bræorum, virgis dchoneſtandum, & exagitan-
dum ludibriis. Mihi ergo id Reipublicæ Chriſtia-
næ inſinuandum, ſervari regna per Juſtos, Impro-
borum verò contagione profligari. Ideò & exco-
lendos eſſe Probos, & ſeveriſſime animadverten-
dum in Sceleſtos. Id eluxit ad Sinam, cùm Domi-
num tæduit Synagogæ idolo perlitantis. Jam enim
& Arcum intenderat, ut perderet perduelles, &
Moſi ſervo ſuo infulas, ſceptrâque adornaverat.
Verùm urtriuſque eluvio fluminis, & iræ ſcili-
cèt in idolum, & liberalitatis in tabulas, ſuis,
quamvis tumeret, ripis non effluxit. Unus nimi-
rum Moſes erectis in cœlum manibus, tan-
quam geminis objectis aggeribus, alluvionem
Exod. 32, utrinque fluminum cohibebat. Dimitte me, ut iraſ-
10. catur furor meus contra eos, & deleam eos ,
Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

Judex im
bius.

Poliica.

II3
Ffacidmque te in gentem magnam. Quantum are-
narum, rupiuümque oppoſhit, ſtatuitque Deus;
ut Oceani æſtum compeſceret, receſſumque Aa-
Ctibus imperaret! Graſſaturi furorem Numi-
nis vir unus cohibet: tabulæque Legum duæ
tribuum duodecim naufragium eluſere. Adeò
non labefactatur Reſpublica juſtorum hoſpitio,
ſed colonorum improbitate ſubvertitur. At hic
Vates, & Legiſlator ſævituro Numini feliciter
interceſſit. Nec mirum. Ea enim Domini cle-
mentia eſt, ut etiam, deprecatore nullo, fulgu-
ra deſtillet in imbrem. Pugnat Vidua una in Aſ- S8. Zudlihs
ſyrios, frangitque haſtas omnes Perſarum ; te-
lâque hebetat ſui odore, candoréque Lihi. Feciſti
viriliter, & confortatum eſt cor tuum, eò quòd caſti-
tatem amaveris. Judæa univerſa epulatur ſub vi- getoigf
te & ficu ſua, quòd unus eam Flos inumbrarit, arbivus
texeritque, ne foœtus jaculis, teliſque turbo pro- ſaluares
cellam effunderet ſuam in urbes, oppidâque Pa-
læſtinæ. Hic non Deo interceſſum ſævituro: ſed
graſſanti occurſum Holop herni. Summ in Deo
facilitas, paratäque clementia: ſola in Baby-
loniis feritas, quorum plùs ferri pectoribus ſub-
erat, quàm pharetris. Attamen ità eorum ac-
ciſæ per fſœminam vires, caſträque direpta, ur
in annos plurimos unius meſſis gladii ſecurita- .
tem paraverit tum vulgo, tum ducibus. Ue
minimo, inquit, uſque ad maximum omnes divi Tbid, g.
tes ſierent de prædationibus eorum. Ergo vir unus; 2
& fœmina una inquinatiſſimam ſceleribus regio Rr 1.
nem cœlo, terrâque propugnant: hæc Liho, niſros &
profligatis Aſſyriis, ille Thure propitiato, in Eliczs
Hexéôque Numine in veniam. Dices in Iraé-
lis populum pronum ſemper, propitiuümque Nu pelieiratis
men fuiſſe: ideò & comâ Viduæ, & Varis ore fon: böenèe
citò ab ira in miſericordiæ fuiſſe rores inclina- gi- n: Jus
tum. Videamus, ut ſe Deus præſtiterit erga
Tgyptium ſacrificulum, ob unius innocen- s. Joſephe]
tiam mancipii non mitigatâ ſolum ſeverirate,
ſed effuſis quoque in Ægyptum muneribus. In- Dignius
venitque Joſeph gratiam coram Domino ſuo, & e
miniſtrabat ei⸗ à quo præpoſitus omnibus guberna- Gen. 39. 47
bat creditam ſibi domum. Benedixitque Dominus
domui Woyptii propter Joſeph, & multiplicavit dervi bon
tam in ædibhus, qudm in agris cunctam ejus ubſtan- onorökuye
tiam. Muſſas tüne adhuc contra innocentes, eo-
rümque probitate everſum iri domos, regnaâ-
que vociferaris? Non bubus, aut pecori, ſed
uni Turturi feracitatem agri ſui acceptam re-
fert Egyptius. Non Aratro arva, ſed Lilio
proſciſſa ſervi, tantum ſegetum horreis Domi-
mi detulerunmt. Ros pudoris, non Nili hmus fun-
dos idololatræ irrigavit: & , quatnvis arerent
peccanti ſegetes, famuli tamen innocentia re-
vireſcebant. Habebat Putphar ſuum non
ex Ethiopia peregrinum, ſed advenam & Li-
bano Nilum; qui, cùm lacteus flueret, fubſian-
tmam Domini citò in ætatem, menſurâmque per-
fectam extraxit. Ergo donato aut libertate, aur
poteſtate ſervo, ſervire cozpere latifundia, qua-
ſi à Joſeph tra ſlatâ in tellurem ſervitute. Agno-
vit enim Ager præfecti ſui ineluctabilem mo-
rum, animique integritatem, puduitque inno-
centi Adæ non ſpicas parere, ſed ſpinas: cum
præſertim novus hic Adam nullam hærere ſi=
bi Evam pateretur; à qua flecti , mollirique
aliquando poſſet. Non quidem huic Adæ abe-
rat Eva, quæ & Eva foret, & Arbor undè
pomum mortis decuteretur. Quæ ſanè Arbor
non Vitæ ſed Mortis, non ſudore, ſed ſopore coli
expetebat ſanctioris Adæ, Se pervigilis. Mla, ab- Ibid. 12.
Prehensà laſcinid veſtimenti ejus, dicere auſa
3 eſt;

Judith. i5s
1I2⸗

II4 Oliva Stromatum, Lib. ſing. 1

eſt, Dormi mecum. Sed quàm longiſſimè ab Eva
novus aberat Adam; qui ſuæ teſtem innocentiæ
(projecto pallio, ne igneà Cupidinis rhed ad
Paradiſum voluptatis deferretur Elias portentoſus)
ſuam habuit nuditatem. Ergo agri, ut ſenſere
Fidei ſe Joſeph commiſſos, in eam exuberavere
ſegetem, quæ coloni proderet innocentiam, imò
non proderet, ſed ſervaret. Nec intra unius do-
mus impluvium tanta innocentis reſtagnavit u-
bertas: quæ ab ædibus Domini in omnes .Ægypti
provincias largè, latéque manavit. Sterilitati
enim proſpexit Adoleicens, frumentâque impen-
denti famis exitio uſque in delicias exterorum
Gen. 4n.38. recondidit. Num invenire poterimus talem vi-
rum, qui Spiritu Dei plenus ſit? Non igitur ſub-
ruuntur, ſed fulciuntur imperia adventu, domi-
Iſa. 6;5. 7. natuque Impolluti. Hæc dicit Dominus: Quomo-
d ſi inveniatur granum in botro, & dioatur, Ne
Rrerge: .diſſipes ülud, quoniam benedittio eſt. Rio ſaciam
ropter ſervos meos, ut ne diſperdam totum. Non
En l. aſtu SSientium, non Satraparum ſuffragiis, non
Haruſpicum ludibriis, non Philoſophorum ora-
Felicatis culis, non Militum robore, non firmitate Mo-
fons Digni⸗ . , .
as in di. Hiorum Jeruſalem propugnabitur. Servabitur
gno. vVallo Liliorum. Propter ſervos meos, ne diſper-
lbid. 7. Jam totum. Pugnarent iteruüm contra Sama-
Aic riam, contraque Judæzam Elementa, ſed flecti
prabihons- negantia coram Baalim quorundam Corda, Ge-
o . nuique conſiantiâ ſuâ in imbres Coœlum emol-
Servi eni liunt, fluitque .ther, quòd illi non effluxerint.
Familias Bellat fulguribus Coœlum contra contumaces: ſed
Prvan. Juſtorum ſemita, quaſi lux ſplendens, ſuam ful-
Pignnat minibus galaxiam objicit, fulgorique temperantiæ
eui confe- Iræ fulgura cedunt. Deſiliunt, reſiliuntque ignes
renda. evibrati, quòd lacrymis extingui metuant pudi-
corum. At ibi Deo ſervi famulabantur: tæde-
batque ſtragis Numen, quà Juſti ſceleſtis immix-
ti involverentur. Imò & adfuiſſe olim proderit
Gen. 26.4. Juſtum. Benedicentur in ſemine tuo omnes gentes
terræ, es quòd obedierit Abraham voci meæ. Man-
Et itaque Iſaac in Geraris. Fugatos ab Eccleſia
Zribnta. Barbaros, everſa Simulacra, lubruta Delubra,
ti num . .
remedium, luſtratos Reges, vittatos Sacerdotes, Pontifices
gratularis prætextatos? Abrahæ id datum, qui
telo ſuo tantam Gentibus proſperitatem excoluit:
deſignatique in Filium vulneris ea eſt, quæ in
Eccleſiam tam abundè Purpura influxit. Quo-
ties ſuum in nos Deus ferrum non ſtringit, quòd
ſuum in Iſaacum Abraham diſtrinxerit gladium?
Pax noſtra ſeges, & ſœtus eſt illius enſis. Nos
vivimus non rarô beneficio ſicæ evibratæ in hæ-
redem à Sene. Benedicentur omnes Gentes, e
quòd obedierit Abrabam voci mecæ. Inſultamus
Agrippæ, quòd, ablegatis ex ejus Fano mon-
ſtris, trucidatis olim Martyribus ſedem, arâſque
paraverit, non jam Pantheon, ſed Sanctuarium?
Id ſtruéctum ab Abrahamo perfecit Altare, in quo
Filium locarat pro victima. Adeò Juſti ſuis non
obſunt Reipublicæ geſtis, dum eam adminiſtrant;
ut vitd quoque functi clavum teneant, eumque
in portum fehciſſimè torqueant. Verùm, ut à
Juſiis Regna ſervantur, ità Principatus, & Prin-
Cipes Impiorum tolerantiâ, Scelerumque impu-
nitate opprimuntur. Nolo cæſum à Philiſihæis
Iſraëlem in Gelboë arbitrere. A Saüle arcus ho-
ſtium intendebantur, & acuebantur gladii, qui-
Perſecutéo- Pbus populus intercidebat. Excuſſa quidem jacula
mum fone. vVidebantur ab incircumciſis, ſed ſiridore ſuo
Servi im. Sauilem ſuum inclamabant authorem ,ipſiũſque
pi, ſceleri feritatem ſuam ab ſe deberi fatebantur,
Sonllistii arcanis quidem, ſed fatidicis ſuſurris. Fugerunt viri

mna e. „ „ —R—71 .. . .
1. Reg. 3un. WMiasl ante faciem Philiſthiim, & ceciderunt inier-

Feéti in monte Gelboë. Cæſos ait, fugatéſque ante Trlula.
Philiſihiim. Sed à quonam fugarentur, ſubticuit. orisfont.
Is eos cecidit, à quo ductabantur. Mortuus eſz i Par. 10.
ergo Saiil propter iniquitates ſuas 66 quòd præva- 13. .
ricatus ſit mandatum Domini: ſed inſuper & Peaccgij
Jjam Pythoniſſam oonſuluerit, nec Peraverit in dang.
Domino: propter quod interfecit eum, & tranſtu- „
lit regnum ejus ad David, Filium Iſai. Nota ſeneit.
non Leonum domitorem, non depulſorem Sata- Clnfidentia
næ, non Goliæ Davidem dici debellatorem, ſed“Des.
Filium Iſai appellari. Quaſi verò paruiſſe Pa- Arologi.
renti, Filiumque ſeſe præſtitiſſe obſequio, cul. Oladientia
tuque Genitori ſuo, ſuprema ſit laus triumphan- be uer.
tis. At hac de re aliàs. In præſentia ſaus ſit ‚ſuis Talema
obrutum ſceleribus Saülem, hinc enim adversum am ſoiri⸗
eum ſervatus Agag, quamvis à Samuéle cæſus 3 .
depugnabat, indè conſulta contra illum prælia- dentes
batur Pythonifla. Hæc cantiones, ſuccôſque ſuos
defundebat in bellantem, ut Periret. IIle greges, à. Darig.
armentâque, & opulentiorem pugnanti gazam Seal.
opponebat, ne vinceret. Retardari mirabatur ſe, Peccatz
. A .. . . ccati
nullo licèt vallo à Philiſthæis jacto. Sed ut Ange damna.
lus Balaamo obnitebatur, quamvis ab eo non
ſpectaretur: ità Saül fato non conſpicuo utrinque
premebatur: dextrorsum à decerpenda lauro Arma al-
eum Agag inhibebat, finiſtrorsùm taxum ill, *.
cupreſſůmque exhibebat Malefica. Mortuus eſt
ergo Saul, propter iniquitates ſitas. Et Regis ſtra-
ge phalanges Iiraélis robuſtiſſimæ involutæ, ſoæ-
diſſiméque attritæ ſunt. Verùm ibi aderat Saül,
nec aderat tantum, ſed perſtabat in impierate ſua.
Injectæ ſunt à Babyloniis catenæ populo Domi-
ni ob ſcelera, quæ tantò antè patraverat Ma-
naſſes, vità jam defunctus; & quamvis ea di
eluxiſſet, merſa tamen emerſerunt è lacrymis,
armaveruntque Chaldæos contra Jeruſalem. E
viſitabo ſuper eos quatuor ecies, dicit Dominus, Jer. 15. 3.
gladium ad occiſionem, & canes ad lacerandum,
& volatilia cœli, & beſtias terræ ad devorandum
& diſipandum: & dabo eos in fervorem univer-
ſir regnis terræ: Propter Manaſſem Filium Eze-
chiæ Regis Juda, Juper omnibus quæ fecit in Jeru-
Jalem. Et Pharao quidem Iſraélem ſuperſies affli- Tikutcie⸗
xit. Manaſſis obfuere quoque cineres Iſrali. Ille "nm fans.
impius oppreſſerat Tribus: hic, poſt flagitia, Dienitas
juſtus nuſquàam Mare rubrum invenit, à quo in indigne.
hauſta ſcelera nunquàm emergerent. Quòd ſi is
quoque regnum labefactat, qui difflatus in cine-
res ſua quoque exſufflaſſe crimina ſuſpiriis, lucti-
buſque credebatur: Præſentis, florentiſque quod erit
iniquitatis contagiu, ſi præſertim & nullis lacrymis
opprimatur, & nullis non floribus, gemmiſque
coronetur? Dices, enormiter à Manaſſe peccatum.
Vix ab Eſauü peccatum non tam in Deum, quàm
in Jacob: & tamen authoris ſui obnoxia ſceleri
Idumæa, nullà reparationis ſpe corruet. Propter Abdiæ 10.
interfectionem, & propter iniquitatem in Fratrem
tuum Jacob, operiet te confuſio, & peribis in ater-
num. Ducum, inquies, tu nobis opponis flagi- Rex coli
tia, quorum lues pertingit ad ſubjectos. Hos "ebet.
punire, noſtrum non eſt. Debent enim polluti
quoque Principes à Subjectis ſuſpici, non deſpici.
Quamvis enim decolores, imagines tamen ſunt
Divinitatis. Lugebat Saülem Samuël, non jugu-
labat. Neque enim telis, ſed lacrymis Regum
ſcelera eradenda ſum ab i/s quoque, qui eos
inunxerunt. En non Regum, ſed Populorum
vitio nutantem Rempublicam. Hac dicit Domi- Ezech. iz-
nus Deus ad eos, qui habitant in terra Iſrazl: 12.
Panem ſuum in ſolitudine comedent, & aquam
Juam in deſolatione bibent : ut deſoletur terra 4

Bellum.

oli aebent.

Gunin
z

umie

uftal
mſel⸗
Pien
Mbomn⸗

e n,

lugris.

Punilli.

limt,

Niluße
Ium finn

Nuni
lnnd.

N

ln ſo

ig

NI

ichbit
e

in.
TNi

1
4 ke
n
me
lnu
lt
lr
l.
di
l.
⸗
lr⸗
G

1
KIid⸗
";
inysn
ie
li
ne⸗
:.
n
r⸗
1
U.
n
H
r u
6.
gr.
i
lt

udl
ℳ

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. rI 5

multitudine ſiun, propter iniquitates omnium, qui
babitant in ea. An bic byſius, purpurâque Dau-
cum tempeſtates effundit è& ſolio in Judæam.
Nuſquàm meminit Regum, & tamen vaſtitas
Severitas agris denuntiatur. Sed cuùm genus criminis ſilea-
nerßaria. tur, fortaſsè gravitate flagitii terra, ut ait Eze-
Luvwuria. Chiel, deſolabitur. Gravitatem flagitii ſuſpicaris?
Judæa perit, ſi credimus Nahum, ſold toleranti
Scandala Meretricum: quo quid ſcelere aut uſitatius aut
nmeubsde, apud homines levius, aut denique impunitius.
Nahum. 3. Eece populus tuuns mulieres in medio tii: inimicis
13. 1ais ad apertionem pandentur portæ terræ tuæ. Ili
oomedet te ignis: devorabit ignis vectes tuos, peri-
bis gladio. Dices non id Judææ, aut Siom, ſed
Ninive nuntiari. Et erit omnis, qii viderit te,
& dicet: Vaſtata eſt Ninive. Contra te dicis. In
Ninivitas Nahum pertonat, Scortiſque evertitur
Ninive? Qu ergo ſeveritate Hjyeroſolymæ Lu-
panaria ſubruentur, ſi Laſciviæ luſtra exuruntur
in Ninive? Pereunt idololatræ petulantia Luxu-
riæ ſuæ; & obruta Jeruſalem Aduhleriis florebit
in ſuo cœno? En depreſſas Hieroſolymas ſuæ
Jer. 5§. 7. limo Libidinis. Saturavi eos, & mæchati ſunt,
V & in domo meretricis luxuriabantur. Unuſquiſque
ad uXov†—ρ ân proxrimi ſui hinniebat. Equi amatores,
&' emiſarii facti ſunt. Nunquid in gente tali non
uleiſcetur anima mea? Aſcendite muros ejus, &
diſipate, auferte propagines ejus, quia non ſaint
Domini. Non hic Ninive diripitur, ſed Hiero-
ſolyma. Habuere illeæ quoque Helenæ Equos
ſuos, undè cohortes in excidionem urbis ede-
rentur. Venus ergo, non Bellona, eſt, quæ ur-
andalæ, bes fobruit. Mcenia inſcenduntur, in hoſtiles ſca-
Billa unde, las lemntiſcis, corolliſque compoſitis. Luxuria-
baatur hic tamen Judæi. Quanquàm laſciviere
Tibulatio non palam in triviis, compitiſque, ſed intra
numfom ſepta lupanarium limi virulentia reſtagnabat.
„ Apud Chriſtianos totis paſſim urbibus libido non
Bectenn rarô excurrit, nullis compeſcenda ripis, nullé-
que jam aggere inhibenda. At, quamvis in lu-
ſtris, luxuriat tamen fuerant Judæi. Quid ſi co-
gitata tant'n, optatâque Laſcivia everteret im-
Jer. 4. 4. Perium ? Circumcidimini Domino, & auferte præ-
putia cordium veſtrorum viri Juda, & habitato-
res Jeraſalem: né forieè egrediatur ut ignis indi-
gnatio mea, & ſuccendatur, & non ſit, qui ex-
tinguat propter malitiam cogitationum veſtrarum.
Solis, ut vides, ſeminibus fcelerum tamum æ-
rumnarum conflatur, ut Sion exardeſcat in Æt-
nam, quem fotam incendis nequicquàm hinc
profluens, indè Mare compeſcant. Ludit circum-
fuſos fluctus Mons, obruitque ſuis Catanam flam-
mis, ſpectante, torpentéque Jomio. Diſpice, an
divini furoris Etnam ſit Cedron reſtinéturus,
non mare, ſed torrens, qui ſuo quoque nomine,
ſuique ariditate alvei torrere verius, quàm flam-
mas valet cohibere. Quæ cùm ità ſint, cur in
Chriſtum Pontifices deſævitis? cur latratis in un-
Na in. 5o. Gum Domini? Expedit, ut unus moriatur homo.
Moriatur, ſed Caiphas, non JES”US. Imoô non
unus, ſed quotquot criminibus obnoxii faces in-
gerunt Reipublicæ. Venient Romani, ſed tui pra-
vitate conſili, non autem Chriſti ſeu ſanctimo-
nia vitæ, ſeu ſignorum exciti claritudine. Qua-
re ergo tu gemmis eniteſcis, & ille clavis, ſpi-
niſque confoditur? Armemur, rogo, in tranſ-
greſſores, cmque conflari calamitates Urbium
videamus eorum contagione ſcelerum, averrun-
Pſal. 100, Centur & finibus. In matutino interficiebam omnes
10. peccaiores terræ: ut diſperderem de civitate Do-
mini omnes operantes iniquitatem. Hos propelle-
bat Hieroſolymis hoſies bellandi Princeps peri-

Ibid. 7.

Luxuria.

Tbid. 48.

tiſſimus. Sentinam exhorrebat S'onis, non vineas
baliſtaſque Ithurææ. Sæviores & nobis procellz,
ſtragéſque ſunt. Ecquando aut ventis, aut im-
bribus, aut alluvionibus intercidére Civitates!
Vix una in Evangelio Domus cot irruermtibus,
foederatiſque temmpeſtatibus labavit, non tam im-
petu aſſilientis undæ, auræque infilientis, quàm
ſabuloſi vitio ſoli, citò dehiſcentis. At ſi tellus
quatiatur imterioris diſſidio auræ, fatiſcunt tertæ
motibus urbes, provinciæque hauriuntur. Una;
aut altera convellitur afflatu Euri, Boreæque
platanus: cùm teredine paſſim emortuæ, ſeu
eviratæ proſtent in nemoribus, hortiique plantæ.
Jugulentur proindè impi, ſequamũrque ad la-
nienam Davidem. Davidem, inquies, Regem
conſequar privatus? Poterat Princeps, quod ci.
vis præſtare non poſſit. En Mathathias, qui Zelas Ob-
capto propior, quàm civi, tamen, ut Judæum !“rv niic
vidit idolo litantem, non modèò illum confodit Scandaloſi
palam, & fuper aram, ſed aram ipſam wertit, lectantnr.
eumque trucidavir, qui ab Antiocho Hieroſoly-
mas ablegatus, præco erat, & incentor facino-
ris. Vidit Mathathias, & doluit, & contremue 1. Mach. 25
runt renés eéjus, & accenſus eſt fjuror ejus ſecun- 24.
dum judicium legis, & inſiliens trucidavit eum
Juper aram, ſed & virum, quem Rex Antiochus 4
miſerat, qui cogebat immolare, occidit in ipſo
tempore, & aram deſtruxit, & zelatus eſt legem.
Ut vidir, exarſit; utque arſit, inſiliit, & trium- Marha⸗
viratum flagitii fuſtulit. At is, qui tum inſilut, sbias.
ferociitque contra perduelles, haud domi lita-
bat, aut litaverat palam in foro. Sed cùm ei à
Legato Regis, & reliquorum proferrentur exem-
pla, qui litaverant, & auri, gratiæque pluri-
mum deferretur, ſi ſacrificare non detrectaſſet:
Reſpondit, & dixit magna voce, Etſi omnes KRegi Ibid, 29.
Antiocho obediunt, ut diſcedant unuſquiſque dà
Jervitute Legis patrum ſuorum, ego & Filii mei,
& Fratres mei obediemus legi patrum noſtrorum.
Propitius ſit nobis Deus: Non audiemus verba
Regis, nec ſacrificabimus. Qui ità loquitur, ita Marera
quoque graſſatur. Nam ore prius, quam calci EV anur:
bus, aram everterat Mathathias; & anteq iam g cſia-
gladium evaginaret, depromi munera a Syro tich verie
non eſt paſſus: ideòque ferrum ſtriagere potuit,
quia adſtringi auro non potuit. Is enim telunn
corripit, qui nummes non arripit. Fac juiſſum Ibid. 12.
Regis, Ecn fecerunt omnes gentes & vri Juda⸗
& eris Tu, & Filii tui inter ami’ os Regis, & am- Dviiis
Plifcaius auro, & argenio, & munerihus muliis, is-
Has qui Serenas prætervehitur tam aure, quam
mente ſurdâ, ſamor procul dubio Ulyſies eſt,
quem nulla Circes immutet, nulléſque devoret
Cyclops. Non audiemus verba Regis! Non ſur Ibid, ax-
daſter is ſanè eſt, ſed ſurdus; imò non ſurdus . ic. a⸗
ſed minimè auritus videri potelt, qui aureâ elo-
quentem Regem lingu non exaudit. Obtuſas
enim Nili catadupis aures Pactoli ſuſurrus per-
cellit. Nam qui tonitrua vix Coœli audiret, ad
Auri tinnitum auritiſſimus deprehenditur. Ec-
quando crocitante Corace, augeberis auro, &
argento, tanti candoris Cycnus potuit & vadis ex-
trahi, qui recineret, Non audiemus verba regis?
Nullus profectò candor eſt, qui argento colla-
tus non nigricet. Hic verò Regis opes erubuere
adſperſæ „ne dicam obrutæ, cruore „& inſtigan-
tis ad facinus, & acquieſcentis. Quàm piæſtan-
tior ibi Crates emerſit, qui non aurum in mare
demitteret, ſed qui rubrum ſanguine mare obla-
tas opes ſuper eos evolveret, ut tam bravium
iniquiſſimi ſladii, quàm agonothetam, in ultio-
nem ſuperſtitionis vi gladii violenter deprimeret
XK 4 Non

1. 16 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

Non audiam Regem, & Proregem jugulabo.
Tu mihi aurum depromis, ut litem? ego tibi,
ne litem, ferrum repono. Quin libet ſacrificare,
ſed immolato Sacrificante, & Popd. Hi enim
victimæ eò ſanctiores ſunt, quò inquinatiores.
Hos ego planè hircos Legi mactabo. Zelus enim
immundis tantùm pecudibus litat, tum mun-
dior, cùm hoſtias trucidarit impuras. Ergo au-
rum mihi rependatur, qui novo, inauduôque
holocauſti commento, Sacerdotem, Arâmque
Deo Cœli immolavi, hàâc eversà, illo trucidato.

Sic ſævitur in ſcelera. Hanc, puto, graſſandi ar-

tem & Malachia edidicerat Mathathias, qui ſuum
ità diem contra impios pugnaturum induxit.
Malach. 4. Ecce enim dies veniet ſuccenſa quaſi caminus: &
i erunt omnes ſuperbi, & omnes facientes impieta-
tem ſtipula“ & inflammabit eos dies veniens, di-
Severitas, cit Dominus exercituum, quæ non derelinquet eis
radicem, & germen. Et orietur vobis timentibus
nomen usum Gol juſtitiæ, & ſanitas in pennis ejus.
Non plectendi ſolùm, ſed eradicandi perſceleſti.
Exilio blaſphemum, inceſiumque mulctaſti?
Ludis, non Sævis. Patrimonio, doméque mul-
Kandus, Non ei germen permittendum. Dei,
inquies, non hominis id genus furoris eſt. Ità
1. Rog-15. abs te agi vulr Dens in peccantes. Nunc ergo
de vade, & percute Amalec, & demolire univerſa
ejus: non parcas ei- ſed interfee à viro uſque ad
mulierem, & parvulum, atque lactentem, ovem,
& bovem, & camelum. Et ideò humanâ dex-
terà tantùm ſtragis edi non potuit, cædémque
Saül temperavit. Scilicèt. In Dei hoſtes ſævire
non potuit; nam in Sacerdotes Dei en quam
v. Reg. 32., temperatè graſſertur. Trucidavit in die illa octo-
. ginta quinque viros veſtitos Ephod lineo. Nobe au-
tem civitatem Sacerdotum percuſſit in ore gladü,
& viros, & mulieres, & parvulos, & lactentes,
bovémque, & aſinum, & ovem in ore gladü. En
clementem! Amalecitis parcitur: Levitæ tru-
cidantur. Agag ſervatur, David obſidetur. Vi-
de, ur Conviva conjiciatur in tenebras, quòd
nuptiali tunicâ non fulgeret. Luxuriantur enim-
verò Buxi, & Vites deputantur. Nutriumtur
Babylone Dracones, & Oves immolantur. Vi-
ziſſet Achitophel, niſi ſuo ſe laqueo præfocaſſet:

ſed Iſaias medius diſſecatur. Unus viYg Aman

pendet è trabe, ſed Suſis. Nam Hieroſolymis
neque Semei ſtrangulatur. Vel ſomnia luuntur
Gen. 34 Capite, ſi caſtus es: Ecce Jomniator venit: ve-
nite occidamus eum. Nam ſi Sichem, defloratâ
Gen. 24.29. Dind, feriatur, exclamant Ifraëles, Tubaſtis me.
Gen. 49,.6. In confilium eorum non veniat Anima mea: Quia
in furore ſuo occiderunt virum. Enimverò Aa-
ronem truci darunt Levi, & Simeon filii tui!
Quanti gemitus pro hirco Virginitati perlitato!
Et quidem Jacob juſtè iraſcitur injuſtè ſævienti-
bus: at nos dolemus per probos Judices con-
feſſione, azyméêque gxpiatos Sicarios, & Fures
ſuſpendi, ut trabe elati Colum promptiùs inſ-
cendant. Impiorum Corona Reſtis eſt, ſed quæ
guttur incingat. Moriatur impius, ne regnum
occumbat. Expedit, ut unus moriatur homo, &
non tota geni Pereat.

DOMINIC A
P A L MARU M.

Solvite, & adducite mihi. Et ſi quis vo-
bis aliquid diæerit: dicite, quia Do-

minus his opus habet; & confeſtim di:
mittet eos. Matth. 2I. 2.

Toè nuſquàm non Gordi inneétuntur nodi, zotan pe
quibus exolvendis nullus ſit par Alexander, Tem.
ſi ad ſe Deus hoſtiam etiam unam adduci im- Deo dare.
peret. Si Ambitio, ſi Libido, ſi Popina victi- „,
mas repoſcant, nullus non bos in Cherub fin- am mb;,
getur, ut ad Aram criminis non accedat, ſed N vilis.
alis ſex evolet. Si verò par Turturum, ut duos Miernorz,
pullos Columbarum pro peccato Religio exigat; obliwio.
obrigeſcunt Aves illicò in ſcopulos, & nullis, aun

Chrißi fn.

aut trochleis, aut ergatis in Templum pertra- gimm gra-
hentur. Hiante gazophylacio, nemo non Irus pe.
eſt. Fatiſcente in Charybdim lupanari, Croœſi hegro
updique accurrunt, qui immenſas ſcelerum vo- Mort ficas
ragines opum congelſiu oppilent. Quot ex ebeno ze, ſe
ad laſciviam extructæ biremes fluitant in Euphra- mis: pro
te! Vix myoparones ſpectabis in Jordane arbo- Anct i ione
rum truncis excavatos, aut arborum corticibus, =ð
quaſi lintrium rudimenta, compactos. Abſter- nemis.
remur à Templo, ſi ſemel Cœlum fulgetrâ mi- ias per
cuerit. Ne fulminibus quidem abducemur
theatro: & , cùm pſalmos non decurramus, ſi opiriualis
cirrus paulò duriùs fuerit contrectatus, depilati zalhat
& recalvaſtri teſſeras jacimus, aleâſque verſa-aliue,
mus. Evocetur à Poro Indorum rege unigeni-
tus, illicò raptim per balænas, ſyrtéſque adna-
vigare jubetur ſpe velis tumeſcentibus. Invite-
tur & natis undecimus ad Chriſti regiam Hiero-
ſolymas; piget vel per liha vehi ad ſalutem: &
quævis biga, quadriga triumphi eſt, ſi thronum
pro meta habeat; traha verò ſupplicii eſt, ſi
ad Chriſti cunas accedat. Allubeſcunt parentum
palato non ſurdo aſſati filii, ſi tamen apud Re-
gem coœna ineatur; éſtque natorum urna patri
patina illecebræ, ſi condiatur à Principe. Præ-
bitum verò à Deo manna, leviſſimi inſtar edu-
lis, calcat anima non favo ſaturata, ſed inflata
cepis, fabàque. Verbo, nihil Deo ſine gemitu
impenditur: nihil Mundo non erogatur cum ſo-
latio. Sterilis Thamar eſt, ſi dormiat cum ma-
rito. A ſocero compreſſa, geminos fœtu uno ex- Aternori
trudet liberos. Adeò Innocentiæ parere neſcii,
Flagitio portentosè fozcundamur. Frigent in Silo Electio As⸗
Aræ, retractis à ſacrificio viris. Quid, rogo 5“
ſpectatum in Tabernaculo? An ibi Sicarii la- Heli.
trocinabantur? Nullus ibi Latro. Qui quamvis
adeſſent, cur non eò ad ſacrificia contenderent
Iſraëlitæ, ſi ad commercia inſeſſam latronibus
viam ineunt, non is tantùm, qui incidit in ſi-
carios, pergens Jericho, ſed Samarita, ſed Le-
vita, ſed Sacerdos, nullo funeſti itineris horrore.
An ibi Draco excubabar, cujus aut criſtis, aut
ſquamis deterrerentur à victimis populi? Gem-
mæ ibi, non Criſtæ. Non Sicarii, ſed Pontifices.
An Arca capta jam eſt à Philiſthæis? Imò Pa-
læſtinos exterret. Cur ergo non evolant ad aras
Hebræi, abſtinéntque ſacrificiis? Retardabantur
atrocitate filiorum Heli. Erat ergo peccatum pue- 1. Reg. 80
rorum grande nimis coràm Domino, quia detra- ¹7.
bebant homines ſacriſicio Domini. Prodeat ali-
quando victimarum horror, terrôrque litantium.
En hydram! Veniebat puer Sacerdotis, & dice- Tbid. 15e
bat immolanti: Da mibi carnem, ut coquam Sda-
cerdoti. Una coquuli fuſcinula propellebat è San-
ctuario Iſraëlitas. Erâtque lis, crudus, an eli-
Xatus daretur armus Sacerdoti, réque tantilla
Aras viri, fominæque execrabantur. Permagni
ſcilicèt adoleſcentis intererat, an pars illa hoſtiæ,
quæ Sacerdotem eontingebar, aheno primuùm
defunderetur, quaſi verò culinam amaret Deus,
nes

An

Aii

Semd

ſemnmmt
u
orl
yinu
tmren

I

IMIn

n

nRe
25.

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 117.

nec crudà ſcelus victimâ piaretur. Quot, rogo,
obices aggerit Libido, ſeu Ambitio, nec ullus
uliei mi- abſcedit & ſladio? Quot litaturis in Aula occur-
ſeri. runt Harpyiæ, quæ non armum, ſed pecus inte-
grum, totäſque victimas intervertunt? nec ta-
men ullus a perlitando torpeſcit. An non pars
æris magna icurris, apparitoribus, lixiſque de-
Pendenda? Vix ſupereſt, quo Principem deme-
reri poſſis. Nam venales ad curules per calcata-
projectâque patrimonia vix licet eniti: tantùm
prius profundi pecuniæ debet in gladiatores, &
ierna aucupes, & Principum ganeones. Et tamen has
ſpernuntur chm ſyrtes aula navigaturis objiciat, nec unam
ob gua wis hi —. 4 „i.⸗ .
velkevifi- hiare charybdim in freto gloriæ ſubindicet, è
ma. ſtatione lintres, biremes, onerariæ, roſtratæque
Ppirrualis ſolvunt, invito, adverséôque quamvis .olo, nec
pohhabia pPacato Neptuno, ſpe portus aut nullâ, aut perte-
verrenis. nui, naufragii aut certo fato, aut propè certo. Hæc
tamen civilia, mitiorâque ſunt Aulæ naufragia, in-
commodâque. Nam Libidinis quis æſius, receſſuſ-
que patiatur? Imò quis ea non patitur, potiundæ ſpe
Sphyngis! Bellorum quæ ſunt monſitra, ſcopuli-
que? Depoſcuntur ea tamen plena diſcriminibus in-
commoda, ut caducam in domum lauream re-
ferant, ſatam, nutritämque fulguribus. Solum
devitamus Tabernaculum, ſi petulantior in ca-
cabum ephebus fuſcinulam demittat, ut ſapidio-
rem Sacerdoti panam condiat, armo pecoris
Tbid. 17. extracto ſemilixo. Detrabebant homines ſacrificio
Dei, Balænis, an Draconibus ad aram explica-
S. Maſes tis ? Ganeone partem victimæ præcipiente. Ur
verò videas pro Deo, & coram Deo terriculis
mortales effugari, quos mirere pro ludicris ruente
Mundo, diffractôque Coœlo non fractos. Dei
juſſa cùm virgam ſuam Moſes humi abjeciſſet,
Exod-4·3. Verſa, inquit, eſt in colubrum, ita ut fugeret
Moyſes. A Deo Moſes abſcedir? Non abſcedit,
ſed aufugit. Et quare fugit Vates à Numine?
Serpens erepſerat. Et quot, in deſerto annos
demoratus quadraginta, Moyſes dracones, co-
lubrôſque aſpexerat, deſpexerâtque ! Noônne
Huitarat in ciſtula colludens, illudenſque croco-
dilis? Ergo inter Nili monſtra enutritum, aſſue-
cümque baſiliſcis commentitius ità Anguis ex-
terret? Aderat Deo. Nam ſi homini adfuiſſet,
Dracones fortè Præfocaſſet. Quod ne à me con-
ctum arbirrere, en Virga Moſis ipſiſſima in
ſuum efferatur iterum Anguem coram Pharaone,
nullo indè ex Aulicis metu monſtri abſcedente.
Exod.7.io. Alitque Aaron virgam coram Pharaone, & ſer-
vis ejus, quæ verſa eſt in colubrum. Nemo ex-
palluit, nemo cohorruit, nemo ſerpentem aut
expavit, aut, ne morderetur, ſuam ſtationem
deſeruit. Perſtitere omnes, acciiſque maleficis,
Circus in conclavi deſignatus, in quo Ludus an-
Ibid. 22, guium ederetur. Projeceruntque ſinguli virgas
Juas, quæ verſæ ſunt in Dracones, ſed devoravit
virga Aaron virgas eorum. Induratumque eſt cor
Pharaonis, & non audivit eos. Itäne? Viſo An-
gue, nemo à Pharaone digreditur; quo ſpectato, à
Deo Moſesaufugit. Nimirùm mihil ità ludicrum eſt,
quo Numen neghgi non poſſit, etiam à Prophetis.
Nihil verò ita expaveſcendum eſt, quo à Regi-
bus abſtrahi, abducique valeamus. Et quamvis
id iniquè de Moſe perſcribatur, qui ſine nota,
& innocenter ſe tunc proripuit à Ceraſta, de
nobis & ſcribi, & credi æquiſſimè poteſt. Op-
tabat Saül à nuptis Michol filiæz ſuæ Davidem
avertere. Ergo ſuo nomine nuntiandum curavit
Adoleſcenti, ad Micholis thalamum ſtrui gradus
1. Reg. 18. Oportere hoſtium capitibus centum. Non habet
25. Rex ſponſalia neceſſe, niſi tantům centum præapu-

Ambitio.

tia Philiſthinorum , ut fiat ultio de inimicis Regis.
Nihil verius, ſi de quo hoſte petatur ultio, ex- Saal.
primatur. Petit enim Te, Saül, non Philiſthæos. „,„ „al.
Sed te vult tuæ cædis authorem; aitque ſitire ſe iaia.
cruorem hoſtium, ut tuum ebibat. Hirudo iſllta in,
domeſtico tantùm ſanguine ſaturatur; & quam- er Eec,
vis adverſarium exugere videatur, generum ex Tager ſe⸗
haurit. An Michol margaritum eſt, quod in tan- „anua.
to duntaxat cruore, quaſi è rubro mari, expiſ-
cari poſſis? Ecquis non faſtidiret Sponſam pete-
re per funera? Quem non tæderet, per jacula
& luctas, ad tædas, amplexſque devenire? Matrime-
Ergo Hymenæus Mars mihi eſt, Juno Mors! HW
Chariùs emimus pœnitere, ſi ad ofcula iter ſter-
nitur per vulnera. Graviori Michol ærumnarum
abripitur tributo, quàm Helena. Nam Alexan-
dro, poſt thalami voluptates, belli alea ſubeun-
da fuit. Pro Michol verô ante periclitaris quàm
recreere. Roſa ſanè eſt Michol, quam dumi cir-
cumſtant, flori aculeis proludentibus. Et qui-
dem in ſinum Danaés influerem aureus. Ad
Michol cruentus tantùm penetrem? Virginemn
duco, an verò Harpyiam, quando per cædes
adnavigatur in puelleæ ſpelzum veriùs, quam
conclave. Et quid hilaritatis iis mihi & nuptiis
ſperandum eſt, quas horror, ſqualôrque ſtragis 1
conciliat? Suſpectum fœdus, quod bello ſanci-
tur. Nolo, nolo, horreôque Sponſam, quam
ſtrata per cadavera jubeor convenire. Ut ſeran-
tur, non ut eradicentur mortales, ager thalami
excolitur. Mihi, ut unum & Michol ſuſcipiam
Filium, homines non minùs centum ampurtandi
ſunt. Cui lubet, nubat. Nam David, ut Spon-
ſus ſalutetur, haberi Carnife recuſat. Centum
præputia Philiſthinorum? Unius occidione hoſtis
Arcam propugnavi; & cohortis internecione aſ-
ſeram Conjugem? E pectore Saülis extraxi Sa- Yago, ſe
. . . abor ſæ=
tanam lyræ fidibus pulſatis; Et Micholem & do- zularium
mo Regis contento arcu, excuſsiſque tot jaculis Sommius.
vix educam? Procul à me uxor, quam duriori s&, pavid,
conflictu à Rege, quam olim Satanam, aut ex-
tundere cogor, aut extorquere. Hæc ſanè Davi- Elestio
dem dicere oportuit. Verùm impoſitum ſangui-mW⸗
nis vectigal non detrectavit. Cüumque renuntiaſ. lbid. 26.
ſent ſervi ejus David vetba, quæ dixerat Sail,
Pplacuit ſermo in oculis David. Et poſt paucos dies ßden: 12
Jurgens David abiit. Et percuſſit ex Philiſtbiim ss, —
ducentos viros, & attulit eorum præputia, & an-
numeravit ea Regi, ut eſet gener ejus. Quanti Anla dam
emitur pœnitere! Inter incircumciſos negotia per ?*“-
præputia peraguntur: &, quod vel nominafſe vejz;
probrum eſt, id non propudium, ſed ſiemma ge- miſeri
neri mox regii eſt. Omnia pertulit, perfecique
David, ut Micholem duceret; ex qua pro libe-
ris ſannas, irriſionéſque ſuſciperet. Igitur Michol
Filiæ daiil non eſt natus Filius uſque in diem mor
tis ſag. Neque enim vitam parere poterat, quæ
cædibus nupſerat. Doleo inter trophæa, trium. cenfeliaras
phéſque Davidis, unum tantum jacere Phili imzii.
ſthæum obtruncatum pro Arca, & proſtare Phi- .
liſihæorum cæſa corpora ducenta pro Michol. Et l
quidem cùm in Goliam rotaret fſundam, auda-
ciæ;, temeritatiſque arguebatur: cùm verò pro-
grederetur in hoſtium centurias, nemo muſſavit:
bellabat enim non pro Arca, ſed pro Puella.
Non vales reſoſftere Philiſthao iſti, nec pugnare 1. Reg. 17.
adversus eum. Enimvero, inquies, contra Gi- 33.
gantem erat Adoleſcens pugnaturus. Contra Gi- Eriſores
gantem, ſed carneum: Adoleſcens, ſed qui Leo- Zaſorum.
nem, Urſumque diſcerpſerat. At verò Jonathas S. Davia
nec pugnandi peritus, nec fretus comitatu, ſolus ..

cum armigero ſuo non molem catneam, quam age ſæ-
ciclartisnu
0 graVis.

Elecio ſtas⸗
tus.

2. Reg. 60

23.

1 18 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

ſaxo dejicerer: ſed arcem ſaxeam niſu pectoris,
reptando invaſit, nec reprehenditur, ſed lauda-
r. Reg. 14, tur. Erant autem inter aſcenſus, per quos nite-
„. babatur Jonathas tranſire, eminentes petræ eX
utraque parte, & quaſi in modum dentium ſeopuli
bine inde prærupti“ nomen uni Boſes, & nomen
Tbid. 13,. alteri JNene. Aſcendit autem Jonathas manibus &
pedibus reptans. Nec inſcis excubis, ſed ſpe-
Ctantibus, & dimicantibus cohortibus, eò ad-
lbid. 22. repſit. Et locuti ſunt viri de ſtatione, dixerunt-
que Aſcendite ad nos. Contra cataphractos pu-
gnatur, & contra ſcopulos, nec æquo Marte:
nam & hi feriri neſcii, & illi ferire docti erep-
tantibus aut ſuâ mole obnituntur, aut jaculis ſuis
colluctantur. Quis ergo temeritatem Jonathæ
non incuſet, damnétque? Incuſet! Coronatur.
Ibid. 15. Et falbtum eſt miraculum in caſtris, & per agros:
ſed & omnit populus obſtupuit, & accidit quaſi
miraculum à Deo. Sic tirunculo plaudimus, ſi
pro gloria contra rupes, & carapultas audacter,
inconſéque perrumpat. Si verò David con-
I. Reg. ty. gredi cogitet cum blaſphemo ahtioris ſtaturæ, il-
3. licò indignatus Eliab ſucclamat: Quare veniſti,
& quare dereliquiſti pauculas oves illas in deſerto?
Ego novi ſuperbiam tuam, & nequitiam cordis
tui. Aa durior Golias, quàm Rupes? An ſtan-
do, quàm reptando iniquiùs dimices? An unus
in unum pugnet audaciùs, quàm duo in præſi-
dia, & in arces? Novi ego quoque humani
Deur vili: cordis nequitiam. A Davide blaſphemus impe-
nobis . tebatur. A Jonatha laurus expetitur. Licet pro
Syiriualia gloria in hoſtium acies, arcéſque pervadere. Pro
cρr, Arca ferarum Domitorem, & Judææ Herculem
Patbabita. confligere cum Gigante, ſcelus eſt. Adeò, in
pietatis arena, ſola vepreta temeritatis erumpunt:
cùm in arena gloriæ, ac vanitatis laurus pullu-
let, & ad corollas flores emergant. Quot, rogo
te, pro Rachele annos exudavit Jacob? Hanc
quoque dabo tibi pro opere, quo ſerviturus es mi-
hi ſepitem annis aliis. Quatuordecim ſervitur apud
Labanum annos, imminutis, ſubtractiſque quam-
vis ſtipendus. Tantùm fellis duo puellæ ubera
condire potuerunt. At ſub Chriſto, ſi triduum
Marc. 8. 2. Perſiſtamus in eremo, deficimus. Miſereor ſuper
urbam : quia ecce jam triduo ſuſtinent me. Ibi
anni, Mc horæ ſupputantur. Penè Gangem A-
Simpcr- moris Clepſydra exhauriret, ſi pro Sponſa deſu-
a. detur. Si Chriſtus audiatur, guttis noctium pau-
S§. David. Culis finietur Clepſydra: quam expreſſus & Ge-
deonis vellere non impleret modò liquor, ſed
ſuperaret. Quàm viſus eſt dura Paulus præcepiſſe
Corinthiis, cùm ait: Ni quis videtur inter vos
Iapiens eſſe in hoc jæulo, ſtultus fiat, ut ſit ſapiens.
Aaänlaso Ergo, inquiunt, promiſſæ cæſariei, barbæque
"am de- Stoicus gravitatem ponet, baculumque projiciet?
Staniemis Scilicèt philoſophiam non diſſimulet pallium, ſi
cœca 9udâm loricæ inſaniam ſimulant. Et immutavit os ſuum
deen. u. böram eis, & collabebatur inter manus eorum;
3. &' impingebat in oſtia portæ, defluebäntque ſaliva
ejus in barbam. Is autem non ſcucra erat, aut
ſemilixa. David erat, tanti dux nominis, & ro-
boris. Nec id clanculum egit, aut inter dome-
ſticos ſuæ domus, quaſi per ludum; ſed in aula,
& coram Rege, interque hoſies, ſeriéôque de-
Hravit. Atqui periclitabatur Capite. Et nos .-
ternitate perichitamur, ſi nos inſaniæ tædeat. Li-
cet ergo Victori, ne cædatur, ſimulare Stulti-
tiam: & Chriſtianum dedecet, ne concreme-
tur æternum, diſſimulare Sapientiam? Adde,
fodè ibi militem inſaniiſſe, ſalivis oblitum, la-
bantémque, & impingentem paſſim in ſtipites.
Tibi verò pudica, verecunda, plenâque decoris

Gen. 19.
27.

1. Cor. 3.
18.

imperatur Inſania, quâ cœno extraheris, coelo
inſereris, Deumque intueris. Et pudet Inſipien-
tiæ, quâ verbum Patris edoceris? Placuit Deo 1. Cot. .
per ſtultitiam prædicationis ſalvos facere credentes. ².
Ergo non indecorè deliramus, ſi pro tuendo bal-
teo inſanimus. Probroſa Stultitia eſt, ſi, ut ſa-
Piens Deo ſis, diſſimules Sapientiam? Libet jam
videre, non modèò ut nos Stultitiæ pigeat Evan-
gelicæ, ſed ut penè pudeat Sapientiæ. Quo via-
rum incommodo, quéôve ſumptu, appétatũque
ad Salomonem acceſſit Saba? Et ingreſſa eſt Je- Rep in
ruſalem cum multo comitatu, & divitiis, camelis 3 8. 10,
Portantibus aromata, & aurum infinitum nimis
& gemmas pretioſas. Sapientiæ quanta ſitis in Fo- Tabe &
mina, quiæ aurum egerit, ut hauriat oracula. „¹.
Adiüt ad JESUM Nicodemus, quem ſapientio-
rem eſſe non dubitabat Salomone. Rabbi, ſcimus, JOan.a.2
quia d Deo veniſti zmagiſter s nemo enim poteſi
hæç ſigna ſacere, quæ iu ſacis, niſi fuerit Deus
cum eo. De Salomonis philoſophia Saba ſubdu-
bitabat; ideôque venit, inquit, tentare eum in

3. Reg. 10. ¹
ænigmatibus. De Chriſti Theologia Nicodemus Ere

non ambigit; ſeimus, quia à Deo veniſti magiſter. Joan 3.2.

Quo ergo apparatu, quibus muneribus, quo comi-
tatu Chriſti fores intravit? Munera deferret Scri-
ba gregarius, munerâque inops inferret? inquies.
Falleris; nam eum è primaria fuiſſe tradunt no-
bilitate. Erat homo ex Phariſcæis, Nicodemus Ibid. 1.
nomine, Princeps Judæorum. Hic venit ad JE-
M nocte. Sideribus ad Solem coronatus ac-
ceſſit. Imò laternæ atratus fuligine Lucis ædes
intravit. Ut nimirum à Diogene homo face quæ-
rebatur, ità à Nicodemo Deus laternaâ diſquiri-
tur. Sed ille facem præferebat, ut Hominis ex-
plorator videretur: hic lampadem geſtat, ne
Deum videatur indagare Ergo nocturnus ſecta-
tor Sapientiæ, uno quidem oculo Chriſti ædes
ſuſpectabat, ſed centum circumſpectabat oculis,
an teſtis adeſſet ſui ad Jeſum aeeliu, Pudoris,
ſed degeneris, Argus, Cyclops verò Theologiæ.
Quin ille, cùm Chriſto aures impenderet, fatiſ-
centis per muri rimas reſpectabat identidem, an
diluceſceret; dignoſci metuens, haberique Diſ-
cipulus Veritatis. Quam Dominus anxitudinem
pertæſus ſuam iis vocibus prælectionem abrupirt.
Lux tenebris non exquiritur. Omnis enim qui Ibid a80.
mals agit, odit lucem: qui autem facit veritatem,
venit ad lucem, ut manifeſtentur opera ejus, quia
in Deo ſunt facta. Poſt hæc venit Jeſus, & diſci-
Ppuli ejus in Judæam terram. En ut ad Regis
Sapientiam aurigentur paläam Reginæz: noctu
verò Dei Sapientia à Principibus exquiratur. Ibi
Regna deſeruntur: hic norari Doctor ſuſpicax
extimuit, ſuppetiâſque quærit congreſſui ſuo ab
interlunio. Tanta eſt Numinis vilitas, tantuſque ca Deß
contemptus rerum earum, quæ Deum propiùs
attingunt. Quem tamen tunc degenerem Me-
tum Nicodemus vir eximius fide, & charitate
citò in heroicam Fortitudinem demutavit, pa-
làm Chriſto obſequutus cruci infixo, cui clan-
culùm auſcultaverat miraculis coruſcamti. Perga-
mus. Cùm periclitarentur in acie Iſraeëlitæ, eò
Arcam deducendam curaverunt. At captæ Arcæ
tanta incuria, obliviéque, ut de illa recuperanda

ne ſemel quidem deliberaverint. Perduraſſet ad

hanc uſque diem cum Dagone Arca, niſi vaccæ
duæ inopinantibus illam Bethſamitis ingeſſiſſent.
Ideôque cùm boves mactaſſent, à quibus redu-
ta fuerat Arca: occiſi viciſſim ipſi fuere ab Ar-
ca, quòd de ea abducenda non cogitaſſent. Per- 1. Reg. &
cuſſit de populo ſeptuaginta viros, & quinquagin- .
ta millia plebit. Itâne? Arca Dei capta eſt, &
vVos

1 mi⸗
N ne⸗
a.

1 leg 1.

0 .
mmati

uc 144.
18.

Mſve⸗
nna ⸗
Orpiſta

winmyde

uli,

Mnh.
1.

vos triticum metitis? Et non conflatis falces ve-
Zelus ani. ſtras in lanceas? Er non irrumpitis in Azotum?

1. Keg. 2.

Philiſthiim oppugnant Ceilam, & diripiunt areas.
Abüt ergo David, & viri ejus in Ceilam, & pu-
ghavit adversus Philiſthæos. Quot armamentaria,
Zelus Ob. æratiaèque exhauriuntur, ut oppidulum recupere-
Ervantie. tur! Si verò fidei hoſtes propellendi ſint, vox
. Luc. 14. Una omnium, Rogo te, habe me excuſatum. Ad-
18. eò, ſi Dominus opus habeat Aſello, nemo eum
mittit, niſi ab Apoſtolis moneatur. Si verò qua-
drigis Ambitio vehi optet, præſiò ubique ſunt
Pyrois & Eoüs, & thon, & Phlegon ſubdu-
cti rhedæ Solis jugales, ſed & Bucephalus Pella,
& Pegaſus & Theſſala deducuntur. Evocetur
Troja Equus; nam quamvis roboreus factitiuſque
vivit, & innumeris, nec iis partialibus, ſed in-
tegris, completiſque, ac abſolutis formis, ani-
miſque vegetatur.

B DOMINICA

1 PASCH .
uſit:
In illo tempore, Maria Magdalene, &
Maria Juoobi, & Salome emerant aro-
. mata; ut venientes, ungerent Jeſum.
i Marc. 16. I.
el⸗
1 Perſive- Tqui mortuus eſt Chriſtus. Sed Fides vi-
4” Ppnoc vit. Sed, abſciſſo eo de terra viventium,
4 e ie. Charitas in illum noſtra non excidit. Obſequium

præſtiti, inquit Magdalena, viventi, demortuum

, inungam. Non enim gratior in cœna Jeſus,
2 quam in ſepulchro. Ibi epulabatur, ſed ſibi.
Huc illatus eſt poſt fœdam cædem, quam pro
me pertulit. Jam ille Myro non eger; ſed ego
Rehgione indigeo. Mihi, non illi, perutile ob-
1 ſequium. Alabaſtri proindè, quas Chriſto ero-

4. are Cœpi, delicias nunquam ei prorogare deſi⸗-
8 , Prorog

ilt nam. Nam voti tenacitas & Peccatricem expiat,
, & inaugurat Redemptorem. Neque enim un-
guentum vitro circumtuli, ſed Saxo, non tam
ſ. Chriſtum nardo inunctura, quàm propoſiti con-
6 ſtantiam edectura Pœnitentes. Perlſeverantiæ ſi-
quidem, atque conſtant'æ palæſtra, Saxum eſt.
l Hojus ſanè Philofophiæ in ſuo Chriſtus pectore
4 cathedram ſtaruit; quod non byſſo „ purpurâve,
ſed ſolidiori adſtrinxit cingulo, fusà ſcilicèt ex
N Apoc.i. 12, auro laminâ. Præcinttum ad mammillas zond aured.
Timuit, ne laxaretur, aut putreſcerer mollior
. animi, ſenſuumque faſcia. Et quare putas inci-
ſas lapidi cœli Leges a Deo, niſi ut per Tabu-
Epd. 3 las conſtantiæ admoneremur? Præcide tibi duas
¹ tabulas lapideas inſtar Priorum, & ſeribam ſuper
. eas verba. Promptior excipiendis characteribus
3 papyrus: ſed citò eos remittit. Tardius lapis in-
ciditur, ſed impreſſas notas nullà aut perfrictio-
4 ne, aut etiam carie deraſeris. Id porròô grariſſi-
mum Numini, cui levitas inviliſſima. Chriſtum
turpiſſimè Petrus ancillæ metu ejeraverat. IlIlum
. Dominus reſpexit tantuùm, & curavit. Aſt cùm,
emenſo æquoris ſpatio non brevi, labaſſet Apo-
ſiolus, ſeveriſſimis eum (hriſtus verbis excepit.
. Matth. 44*7 Modicæ fidei, quare dubitaſti? An labare, quam
n 31. pejerare, ſceleſtius? Ibi übilo Ancillæ animus
criſpabatur: Hic Euro, Corôque perfurenzibus

marumne- Et non Templum meditamini, ſed Horreum?
gltn. Nimirùm Arces recuperantur, non Arcæ. Ecce

NV ⸗

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 119

Petri corpus deprimitur. Ibi ad prunas cimoris
gelu obtorpuit: Hic diriguit in floctibus. Hic
Chriſtum faſſus eſt Dominum: Domine, ſalvum 1bid. 30
me fac? Ibi jurejurando interpoſito, exclamat, . 36
Non novi hominem. Quid dici aut mendaciu D 6
potuit, aut ſceleſtius? Cur ergo Dominus ſui
oculi aut rorem, aut lucem carcinomati defun- 5§. Pelrue
dit incocti puris; & ferro puſtulam exſecat, ig Tipiditas
néque afflat reprehenſionis ſuæ? Perfid'æ argui peſßt fer-
tur Petrus in atrio, non inconſtantiæ: nullâque erem-
confeſſione præmiſsd à negatione, perjuriéque T,% dege-
auſpicatur colloquium. Mare verò aliquantiſper ner.
calcaverat impavidus, cujus mox vortices expa-
vit. Et deſcendens Petrus de navicula, ambulabat Matth. 14,
Juper aquam, ut veniret ad Jeſum. Videns verò 29.
ventum validum, timuit: & cùm cœpiſſet mer-
gi, clamavit. En thecam, undè fertuin in Pe-
trum diſtringitur. His incendi follibus potuit cor-
rectionis candens, igneumque ſcalpellum. Levius
perfidiam Dominus arguit, quàm inconſta "iam.
Ideò pavorem Petri non robore, ſed charitate
diſpunxit. Nimon Joannis, amas me? Vidébatur Joan. 21
de audacia interro gandus „ quando coràm fœmi- 17.
na trepidaverat. Verùm rogatur de opulentia cha-
ritatis quia, ut Paulus ait, Charitas nunqum 1.: Cor 13
excidit. Quando autem memimimus Charitatis, 1
illud placet expendere, quod Sponſæ calculo inn
amore primarium eſt. Fortis, inquit, ut Mors Can. 8. 6,
dilectio! dura ſicut infernus, æmulatio. Quot ſuis
in gazis gemmas recondidit Charitas? Charitas 1:Cor. 1.
Patiens eſt, benigna eſt, non æmulatur, non agit *
’erperàm, non inflatur, non eſt ambitioſa, non
quarit, quæ ſua ſunt ; cum mundo reliquo,
quem Paulus Corinthiis mirandum expoſuit. Cur
ergo amoris ſeu lacte contempto, ſeu neglecto
balſamo, ſeu pyropo proculcato, unam in cha-
ritate firmitatem, conſtantiämque commendat?
Nimirùm hæc Deo prærogativa gratiſſima. Nam
ut Mors, quos evicerit, nunquaàm patitur rebel-
lare: & ſepulchrum arrodit, éxeditque cadavera
ſuis latebris condita: Ità Chariras jugulata à ſe
vitia non ſinit emergere; peſléſque animi ita
ſepelit, ut adobrutis nulla ſpes ſubſit recuperan-
dæ libertatis. Id cauſæ fuiſſe dixerim, cur Moy-
ſes non everterit vitulum, ſed exuſſerit, tritům-
que calicibus immiſcuerit, ut hauſto ſpes nulla ſu-
pereſſet reſumendæ damnatæ jam ‚difflatæque
figuræ. Arripiénſque vitulum, quem fecerant, Exod, 327
combuſſit, & contr vit uſque ad pulverem., quem 20.
Parſit in aquam, & dedit ex es potum filiis Iſrazl.
Periit itraà Vitalus, ut Pharao. Aqu's tandem eſt Pænheneis
difflatus. Sed novo naufragii portento, generé- Vera dam=
que, non hauriendo aquas, ſed exorptus à Ju “
dæis interiit. Pereunt hic aquæ, duùm perdunt. ziaivos.
Et conflatum igne ſimulacrum ig e d fflatur. Ut
verèò profligati criminis eſſe debet interitus ſine
reparatione: ità rect eſſe debet te aciſſima Mens.
Quid tu vides, Jeremia 5 Virgam vigilantem eg Fer. 1. II.
video. In Hebræo. Virgam ez amygdalo celeriter
Rorente video. Cur Iſraëlitas non rubo cædit, ſed
amygdalo? Quid flori commune cum vulaere? Procraſti-
Nimirùm citò floret amygdalus, ſed citò deflo- aobru.
reſcit, pruinâ non rarò floribus excoctis. Odit*
Dominus feſtinatam animæ reparationem, quam efe ee
non oblactaturam prævidet glaciei. Hinc eſt
quòd ad ſævitiem, ſtragémnque terrarum demil- Iie.
ſus Cœlo Angelus, pro galea munitur iride: Et
iris in capue ejus. Nihil ſpectari poteſt cœleſti
areu aut ſucundius, aut amabilius. Sed oculos Tro non
cave alh deflectas; nam qu fruebare amoeni- Tuberbias,
tatis ſ-en , raptim ſubducetur. Evaneſcit enim
nulla flante aur, Pompa illa, gazâque colorum,

Apoc. 10.4

120

& quam enatam ociùs, quàm præconceptam
gratulabare; diſſipatam penè prius, quam exor-
tam cohorreſces. Armatur proindè non Angue
Angelus, ſed Iride, quaſi gravius nocitura ho-
mimbus inconſtantiæ ſymbolum eſſer, quàm ve-
Plal 77. 0. henum. Et Iris in capite ejus. Ne fiant ſicut pa-
tres eorum, inquit, generatio prava & exaſpe-
rans. Generatio, quæ non direxit cor ſuum, &
non creditus eſt um Deo Spiritus ejus. Mox, ne
illos improbaſſe videretur temerè, flagitia, qui-
bus ſe polluêre, commemorat. Quænam porròô
expoſuit, extraxitque in lucem monſtra? Con-
flatumne vitulum? An complexatas Ammoni-
tidas? An Priapum pro Deo cultum? An Filias
Dæmoniis litatas? Generatio, inquit, prava, &
exaſperans. Cedo teſtes, tabuläſque flagiti. Fi-
Ibid. 12, lii, inquit, Epbrem intendentes, & mittentes ar-
eum : converſi ſunt in die belli. En improbati po-
puli ſtigma! Contenus primò arcus, mox laxa-
tus, læpanaribus, idolis, cædibus palmmam cri-
minis eripir. Inſirumenta peccandi univerſa fle-
xus inconſtantià Arcus ideò vicit, quòd non pu-
gnarit. Hinc aut orta ſcelera, aut producta le-
vitas ſceleſtior crimine. Quot enim hodiè ſpectat
Eccleſia Ephraimitas, qui, ut phate Domino
X Gelebrarent, à ſcelere ad innocentiam migrave-
re, transfugeruntque in caſtra Pudicitiæ contrà
Veneres pugnaturi. Sed citò eos posnitebit lilio-
rum, quæ thure tantum fecundata, rore cœli
rigarntur. Holophernes libidinis primipilas, non
tam cilicio vincitur, quàm perſeverantid oratio-
nis & luciGs. Sic enim nuntiavit Eliacim Iſraëli,
cùm Afſyriorum excidium fore non abſimile cæ-
judith. 4. ſis à Moſe Amalecitis prædixiſſet. Sic erunt uni-
14. verſi hoſtes Iſrazël, ſi perſeveraveritis in hoc ope-
re, quod cœpiſtis. Ad banc igitur ehortationenz,
permanebant in conſpetctu Domini, itd ut præcinéti
ciliciis offerrent ſacrificia Domino, & érat cinis
ſuper capita eorum. Hoc è cinere Pheenix illa mu-
lierum emerſit Judich, quæ deſolatorios indè car-
bones eduxit, quibus Ducem incenderet ſuo tan-
tùm cruore reſtin turum Amoris Rammas vi Odii,
Pudoriſque dolo excitatas in præcordiis & Cafa-
LTexuris. phracti, & longævi Cupidin's. Sed Cupido oculos
Holopher- habet involutos: Holophernes verò reſpectandi
ver⸗ licentiâ, vid Vidudâ, captus eſt in oculis ſuis. Id-
Madeſtia. eòque cum vulnerari Cupido neſciat, ſi caliget:
Cupido linceus & ferire deſiit, & potuit jugu-
S&. Judith. lari. Monſtroſus enimverèò tamis in gemmis,
tantaque libidine videndi Amor erat, qui & nu-
dus & ekoculatus eſſe conſuevit; ac proindè
odium, rabiem pepetit, telis, non oſculis, im-
preſſis dormienti. Et ſanè ſommiaverat vigil quo-
que in conopeo, cœnâque Holophernes, qui
fœminam & abſiemiam eéſſe ſenſit, & fore cre-
didit laſcivam. Ecquando enim procul à Libere
Vidua labi poſſit licentià? Suam porrò de impu-
riſſimo Apro relatam victoriam perſeveranti in
cConhantia. ſqualore populo debuit Hercina. In ſmaragde
efſe poſſe volutabrum intellexit, ſi Epicori de
grege porcus iis ſeſe in gemmis verſaret. Spre-
vit proindè illecebram tentori, quam Ducis fœ-
datam flagitio exhorruit. Vide autem, ut perſe-
verantia ea ſit, quâ murmimur contra flagitia.
Etenim bellaturus contra Gigantem David ſaxo
uti maluit, quam haſtà. Conſtantiæ enim hie-
roglyphicum lapis eſt, quo Golias intercidit, nul-
lümgque non kelus occumbet. Id fuiſſe cauſæ
dixerim, cur Abraham Mambre Ilicem non
inunxerit, aut ſaltem titulo non Conſecrarit;
inſculptis viſi à ſe Numinis Ccharacécteribus: cum
Jacob cervical ſaum erexerit in titulum, oleo

Perſeve-
gantia.

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

deſuper inſperſo, ut patefa cti ſibi cœli memoriam
poſteris tranſmitteret. Nimirùm Arbor illa, hoc
Saxum erat. Viret illa, mox aret: ac proin-
dè dedicari non debec. Lapis verò ſohdnuatem
ſuam pruinis, æſtibuſque objlicit, neſcius demu-
tari. Tulit lapidem, quem ſuppoſuerat capiti ſuo,
& erexit in titulum, fundens oleum deſuper. Im Gen. 28,
duplex hic conſtantiæ argumentum elucer. Et in ¹8.
ſaxo firmitas, & in oleo perennitas adumbratur.
Nunquam enim olea folüs viduatur. Quæ me
arboris commemoratio à Jacobi Ara, ad Arcam
retrahit Noëmi. Ab eo emiſſa Ales ramum re-
tulit olivæ, non vitis palmitem intulit. Nam
quamvis recreandis ab ærumna viris race-
mus foret aptior, quàm olea; hæc tamen pe-
rennat, luctatürque cum hyeme: vitis ve- Nini es
rò tempeſtatibus, ſui ſeu ſpolio, ſeu ditore fru- 4 44.
ticis aſſentatur: modò pampinis luxurians, modò
racemis opulenta, modòô foliis orbata, truncatâ-
que ſtolonibus, ac palmitibus, fœda, lacerâque
ingemit, & ſqualet. Inconſiantiæ rejecta vitio
eſt Vitis, quam Olea, non quidem illecebr4,
ſed frondis ſuæ tenacitate prægreditur. At illa Gen. 8. 11.
venit ad eum ad veſperam, portans ramum olivæ
virentibus folis in ore ſu. Quin id quoque ani-
madvertas velim in ramo, non baccas, ſed folia
tantùm in olea prædicari. Hæc enim nunquàm
non ſpectes in arbore: deciduæ illæ ſunt, non
quotannis prodeunt, nec diù hærent plamtæ. Niſi
fortè cenſeamus, progreſſuris & carcere in renaſ-
centis illeccebram Mundi oleam opportuniùs,
quàm vitem oblatam, ut ſcirent ad pugnam PF.hcitas
cieri ſe, oleéque perfundi ad certamen oportere. "onαa.
Felicitate ſiquidem corrumpimur, qui calami- T,iulatio
tate dealbamur. Quam utinàm Columbæ phi- utilu.
loſophiam æquè Noë ac Cham edidiciſſent. Nam arz.
ſi ſe oleo ad luctam uterque comparaſſet, nec num Tne
ille poſt calices jacuiſſet, diriorem alluvionem
Ccyathi paſſus, quàm cataclyſimi; neque hic ca-
chinno angores ſibi, probrâque ſervitutis proſe-
ruiſſet, arente Mundo naufragus, qui è tabula
naufragium Mundi impune alpexerat. Veruùm
de Ludione alias. Videamus nunc Lapidem
oculatum. Quper lapidem unum ſeptem oculi ſunt:
ecce ego cælabo ſeulpturam ejus, ait Dominus
exercitaum. Da mihi Roſam, quam Deus ex-
colat. Lapis & coœlo Domini inciditur, & oculis
ſeptem ornatur. Non uno, akeréve oculo con-
ſtantiam Deus noſtram contemplatur, ſed exau-
gendæ oblectationis gratiâ, oculos in eam mul-
tiplices planè defigir. Nulla enim, ut ità dixe-
rim, in Divinitate ſaties aut excolendæ, polien-
dæque conſ’ ntiæ, aut eam atemtiùs explorandi.
In diebus ilis, in quibus apprehendent decem ho- Zach..23
mines ex omnibus linguie Gemtium, & apprehen-
dent fimbriam viri Judæi, dicentes: ibimus vobiſ-
cum andivimus enim, quoniam Deus vobiſeum
eſt. Cur, rogo, fimbriæ orà comprehens, ad-
eſſle Judæis Numen viri deni conteſtantur? Ni-
mirùm Perſeverantia eſt, quæ Deum ad nos ra-
pit. Hanc auream teſtatur fuiſſe David in Regi-
na, quam à dextera ſtatutam Domini mirabatur.
Hanc in Pomifice tintinnabulis, puniciſque di-
ſtinxerat: Et cùm rationalis ſui gazam tinnitu
non proderet Pontifex, ſonoram eſſe voluit ſuæ
chlamydis fimbriam. Ea namque in Sacerdore
& prædicatur, & perorat. Id portò amiſſum Iu-
gebat Jerernias in Sione, inquiens: Diſperſi ſunt Thren 4.4
Iapides ſanttuarii in vapite omnium platearum.
Puto aliam quoque direptam à Chaldæis Templi
gazam, diſſipatämque. Verùm iis non illacry-
matur Propheta, à quo præ Cidari, & Ephode

Zach. 3·9

nnlo⸗ 6

ſo. 16,1.

Mhes
„.

Hn.
Mcc

Dile

Murn,

4
lucatt
e
ll⸗
n
l.
i
n is
ſe, ene

r d

=

n⸗
lll imn
en
Ne
in
ii
it
-

DWD

Dan. I0. 6:

Job 14 I.

lbid. 2.

Matth. 6.
28.

Lbid. 30.

Ibidem.

ohfeinat:.

Peccati
damna.

Dei Ira.

Jer. 1. 18.

N

W

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 121

& ipſo Rationali, aut aureo Candelabro, jacti
paſſim Lapides deflentur in compitis, diſſipati-
que. His enim adumbrabantur Animæ Judæo-

rum magnæ, firmioréſque, quas Vates ægerri-

mè ferebat à ſua defeciſſe conſtantia. Credide-
rim autem viſum Danieli Angelum, lapideo
corpore, ut ſuam Saxo conſtantiam teſtaretur. Er
corpus ejus, quaſi chryſolitus. Potuiſiet aut ſi-
ereum ſibi corpus circumdare, aut cryſtallo
amiciri. Sed minor, quàam quæ Angelum de-
ceat, & Vitri firmitas eſt, & Aſtri conſtantia.
Ut ſe igitur immobilem deſignaret, Saxo ſe ve-
ſtivir, & ſepſit. Quid enim aut dignius Angelo
conſtantia, aut in Homine indignius levitate?
Homo natus de muliere, brevi vivens tempore,
repletur multis miſeriis. Tam grandes ærumna-
rum ampullas videamus, quæ ſcena conſequatur
calamitatum. Qui quaſi ſos egreditur, & conteritur,
& fugit velut umbra: & nunquàm in eodem ſtatu
permanet. Et dignum ducis ſuper hujuſcemodi ape-
rire oculos tuos? Brevior præfatione narratio. Nam
quaſi miſerias multas commemoraturus, unam
in homine inſtabilitatem luget; & quaſi ærum-
nas omnes coacervaſſet, enclamat: Et dignum
ducis ſuper bujuſeemodi aperire oculos tuos 5
Hujuſcemodi? quem? capiumne membris? vi-

ſune deformem? flagitio putrem? Nunquàm, in-

quit, eòdem revolvitur, ſed aliorsum abripitur
ſui ſemper diſſimilis. Id autem, ut ſcaturigo
peſtium animi omnmium, Dei oculos avertere poſ-
ſet à ſuſpectu, curâque mortalium: niſi Nurninis
providentia ſui ſidus conſilii affulgere jaſſiſſet æ-
què probis, ac improbis. Certè Dominus, ut cu-
rari abs ſe minima, abjectiſſimâque comprobaret,
agri Lilia produxit in medium. Quæ quamvis Sa-
lomoni antecellere & foliorum pompâ, & can=⸗
doris nitore confirmaſſet, regerit ea tamen inter
quiſquilias, ruderâque campi. Conſiderate Lilia
agri, quomodo creſeunt. Quare non rubos, aut
urticas contemplentur Apotſtoli tuo juſſu virere
vulgúſque olerum, fruticůmque reliquum: ut ex
eo ſciant, nihil à Deo ſperni. Nam Lilia, quaſi ger-
minum Dictatores, non mirum eſt, ſi ſuo Deus
rore, aſpectuque dignetur. Primarios, inquit
Dominus, flores Lilia exiſtimatis? Calones eſſe
putatote, merumque vulgus. An imbuté toxi-
co ſunt? Non necant, ſed pereunt. Citò re-
langueſcunt. Hâc illa improbo levitate, fragili-
tatéque defloreſcendi. Hodie eſt, & cras in cli-
banum mittitur. Quamvis Lilium ſit, tamen, cum
ſuum retinere vigorem, candorémque non quear,
fœnum agri eſt; & quaſi portentum curantis
omnia Numinis inducitur. Fœnum agri, quod
bodiè eſt, & eras in clibanum mittüur, Deus
ſic veſtit. Quòd ſi candor quoque floris eviluit,
unâ damnatus inconſtantiàa: Nigredo, & caries
animi, quo, quæſo, loco reponentur? Flos dilſ-
plicet, licet pulcherrimus, quòôd nitorem ſuum
non propugnet: Et tu Numini inviſus non
eris, levis, & fœdus, & in una tamtùm varie-
tate conſtans? Dedi te bodie in civitatem mu-
nitam, & in columnam ferream, & in murum
æneum ſuper omnem terram Regibus Juda, Prin-
cipibus ejus, & Sacerdotibus, & omni Populo terræ.
Et bellabunt adversum te, & non prævalebunt:
quia ego tecum ſum, ait Dominus, ut liberem te.
Audin' quibuſcum certandum ſit. De pugna agi-
tur, non de ſibilo auræ pertenuis. Nec vellicanti
ſocio obniti debes, ſed Principibus obluctari,
ſed reluctari Regibus, ſed Sacerdotibus collucta-
ri. Ar hic Deus præſidio fore ſe Vati pollicetur.
Miror Adoleſcentes Babylone paratos repugna-
Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

re Principi, quamvis auxilio protégentis ſe Nu-
minis deſtituerentur. Deus noſter, quem loliceus, Dan. 3. 177
poteſt eripere nos de ecamino ignis ardentis, ö Rex,
& liberare. Quoôd ſi noluerit, notum ſit tibi Rex,
quia Deos tuos non colimus. Hi ſané non ſunt
Lilia, ut Lilia fint: & ne Fonum fint, hocdhiè conſtamia:
ſunt, & cras in clibanum mittentur. Caro enimn,
Foœnümque forent, ſi abhorrerent à clibano. At Pati is
ego non eos miror rogum Principis, iramnque con- Riee
tempſiſſe: beneficia erga ſe Regis violare idoli Mimans
contemptu potuiſſe ità miror, ut eos non indè reſpestut:
Martyres prædicem, quod furoris pati vinco.
la potuerint, ſed quòd amoris pro Religione ieio
abruperint nexus; repugnaverintque Regi, a quo Iagratita⸗
prælatos ſe Satrapis meminerunt. Junt ergo viri H
Judæi, quos conſtituiſti ſuper opera regionis Baby-
loniæ : viri iſti contempſerunt, Rex, decretum tunm.
Id ego fuiſſe pueris perpeſiu duriſſimum arbitror.
Nam frementi rermiti Principi, ſi fortis, & hemo

§§5. Tres
pueri.

es, potes. At optimè de te merito Regi ueblu-

ctere, exuenda tibi humanitas eſt, & cor carneum
abjiciendum, ſumendumque lapideum. In hanc
tamen aſpritiem Saxi obrigeſcas oportet, & oc-
calleſcas, ſi deferre Alabaſtrum optas, a quo
nunquàm fuci aberunt, imò & apes, queæ &
ferentem aculeis feriant, & liquoris ſuavitatem 4
exugant, perdantque. Nam tum tantuùm cor
carneum Chriſto exhibebis, ſi lapideum objeceris
cor deriſoribus, piratiſque pietatis.

FERIA SLCUNDA
PASC H .

Qui ſunt hi ſermones, quos confertis ad
invicem ambulantes, & eſtis triſtes?

Luc. 24. 17.

Mbulatis , & moœretis? Ecquis hoſpitii lu- Trizulatie
xit inopiam, areniſque regionis, quamn tranſ- Jerendas
mitteret, illacrymavit? Si quod me domi præ-
ſtolatur incommodum, id odi: & ſi, quem in-
colo, colòque, ſabuloſus eſt ager, æger animi
ſum, glareâlque faſtidio. Cæterům quà tranſeo,
nec me beatitas allicit, nec me ſflrangulat calami-
tas. Nebulas cozlo affulas patinur non in-
viti, quèd eas difflandas brevi pernoſcamus.
Haurimus amariſſimi ſucci potiones, excoquen-
dæ ſpe acredinis, quam firmioris hilaritate va-
leiudinis repenfandam ofninamur. Triſtari er-
go non debes, ſi non teſiſtis, ſed abis. Quid
ſi lateret ſidus in Comere? Quid ſi gemma
deliteret in Dracone? Quid ſi aurum foret ,
quod Lutum putas? Angeris? Moœrere non po-
tes, tum quia roſam dumi parturiunt, tum quia
haberi non deber calarnitas, ſi aut tranſit, aut
pertranſitur à nobis. Horres? quidni, ſi turbo
in me deſæviit? Graviörne, quàm is, qui in
Manaſſen detonuit? Duodecim annorum inquit,
erat Manaſſes, cum regnare cœiſſet: & quinqua-
ginta quinqie annis regnavit in Jeruſalem. Im-
peravit penè citius, quam vixit, uius putpurà
pro prætexta, ab incunabulis tranflatus in ſor
lium. Duodennis jura dedit, regnavitque Hiero-
ſolymis. Quam citò imperium delhbavitId com-=
memoravi, ut undè deturbatus in ſterquilinium
ſit ſervitutis, intelligas. Superinduxit eis prin. Ibide it;
cihes exercitus Regis Aſſyriorum, cœper ünique
Manaſen, & vinttum gatenis atque compedibits,
1. duxs⸗

2. Pafal. 33,
1.

122 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

duxerunt in Babylonem. Catenatus, & compe-
ditus Babylonem abducitur imperio non aſſuetus
modòô Princeps, ſed inſutus, adnatuſque coronæ;
quæ cæſariei collactanea, non infulatum tardiùs,
Manaßes, quam comarum efle voluit, non tam Ezechizæ
lium, quàm Fortunæ. Quos, rogo, imbres
Tribalatio profudit Manaſſes in cavea? Quo animi, orilſ-
rili que pllore catenas aſpexit? Siſte lacrymas, Prin-
ceps; nam thus eſt, quæ tibi æris rubigo vide-
tur eſſe; & reparatur, non difflatur in vincu-
lis corona. Muro includeris, ut Jeruſalem fir-
miori vallo, moœnibuſque communias. Vinciris,
ut exolvaris. Servis, ut imperes. Scelus tantùm
relinques Babylone. Ubi tibi, non Syro, ſed
Judæo Naameno, & Nabuchodonoſor pro Eli-
ſeo erit, eſtque futurus Euphrates pro Jorda-
ne. Renovabitur, non quidem caro tua, ſed
mens tua, ſicut mens pueri, in quem quiſquis
non refingitur, Aſtris exulet, neceſſe eſt. Ver-
bo, & idola, delubraâque recidet ſervitus, ex
qua tu te precibus expedies. Audi, quid de vin-
Eto Rege perſcribatur. Qui poſtquàm coanguſta-
zus eſt, oravit Dominum Deum ſuum, & egit pœ-
nitentiam valdé coràm Deo patrum ſuorum. Redu-
xitque eum Jeruſalem in regnum ſuum. Poſt hæc
. ædNificavit murum extrà civitatem David. Etabſtu-
lit Deos alienos, & ſimulacrum de domo Domini:
pracepitque Judæ, ut ſerviret Domino Deo Iſrael.
An ex Iride ſerenior affulgere dies potuit, quàm
quo perfuſa Jeruſalem eſt graſſantis procellâ,
ſiragéque turbinis? Quot latitabant verioris in-
ſignia, ſanctioriſque hbertatis, ſub perſona, illu-
viéque ſervitutis! At hic nihil accrevit Ma-
naſſe: recepit enim, non accepit, imperium. Ni-
hil ais partum Regi, aut acceſſiſſe felicitatis &
compede, ſi juſtior, ſi caſtior, ſi expiatus Hie-
roſolymas remigravit? Idola diffregiſſe, nulla
per te eſt proſperitatis acceſſio? Quid? Nônne
Murum inædificavit? Excubias præfecit? De-
curiones, Militiämque conſtituit? At regnaverat,
ante ſervitutem. Lubet forte diſpicere calami-
tate mancipia in trophæa, ſcepttâque ſurrexiſſe?
Iacrime. Ecquando Filii Jacob, debellatà E.gypto, rever-
ſi fuiſſent in Judæam opimis ſpoliis, laureiſque
opulenti, niſi eos operibus ſervilibus addictos op-
Exod.2. Preſliſſent £Ægyptii? Ingemiſeentes fili Iſrazsl,
24. propter opera vociferati ſunt : aſcenditque clamor
eorum ad Deum ab operibus. Et audivit gemitum
eorum, ac recordatus eſt fœderis, quod pepigit cum
Abraham. Non unum habert Ægyptus Nilum,
ſed akerum ex Æthiopia, à quo foecundetur, al-
terum ex oculis Hebræorum, à quo obruatur. In
illo enatant Crocodili: in hoc Turtures fuitant.
Et tamen opprimetur Ægyptus non eo latice,
quem obſident Monſira, ſed eo, quem Cycni,
Columbæque inſedere. Et audivit gemitum eo-
1bid. 25. Tum, & liberavit eos. Sed fletuum Nilus, quàm
eſt in ſuis catadupis procurrenti ex Ethiopia Ni-
lo diſſimilis! Obſurdeſcimus ad fragorem aqua-
rum: ſed ad gemituum ſirepitum aurita Divini-
tas audit miſeros, exauditque. Uterque cum li-
mo fluvius. Sed Nilus lutum invehit: lutum lacry-
meæ diſſolvunt, eluuntque. Et audivit gemitum eo-
um, & liberavit eos. In Nilo parvuli necaban-
tur: In fletu impuberes aduhlique enatarunt.
Ne periclitarentur .ggyptii Nilum implorarunt,
inſcii tenuiorem profluxiſſe apud Rameſſen,
Tihuletio. Phyrônque laticem, a quo ſervarentur He-
nis veme- Præi. Eos affligitis, ut dilpereant. Afflicti vi-
dium Oru- vent. Nam ſi lugeant, enatabit in lacrymis II-
raël, .agyptus opprimetur. Fruſtrà ergo ad forna-
ces damnaſtis Hebræos, quæ gens cum ſit præro-

Ibid. 13.

gativà Religionis quaſi Phoœnix populorum, & de
Ur prodiit, & flammis reparatur. Non parientium
obſtruendæ ſunt vulvæ, ne creſcant, ſed oculi
obducendi elugentibus. Felicitate excidentur,
ferro putabuntur, non cædentur. Aundivit gemi-
tum eorum, & liberavit eos. Cyniphes, pruinam,
tonitrua, fulgura, funeraâque miraris in hoſies
excuſſa, immiſſãque Iſraëlis? E lacrymis pro-
diere, cophiniſque Hebræorum. Gratularis ſub-
rutam ab Ifraële Jericho? Dum Phyron extrue-
ret, Jericunthen diſſipabar. IIlà ſiquidem cala-
mitate illi felicitati proluſum; & in luto, quod
populus ſubigebat, ſatæ palmæ, quibus trium-
pharet. Merſum cum curribus Pharaonem intue-
ris? In mari periit, ſed lacrymis hauſtus He-
bræorum. Torpuiſſet ad internecionem ſui prin- Perſecutio
Cipis Erythræum, miſi fletuum torrens erec- mili.
tos hinc indeé muros in ſtragem Regis impulii-,
ſet. Fuſum occinis Amalec, cæſum Gerge- Fen id:
ſæum, everſum Moab? Suis victorias præcla- tientia.
riſſimas debuere Ifraëlitæ non arcubus, ſed vi-
bicibus. Non tum hoſtes profligarunt, quùm E usg,.
ceciderunt, ſed cùm cæderentur ab hoſtibus. Ne- c S r.
que enim Juſtorum metuenda ſunt tela, ſed Hitica oppri-
vulnera. Vincti pugnant, & oppreſſi debellant. Teszrx. e.
Noli Hebræorum ferrum timere, ſi eos armet,

ſed ſi eos vinciat, torqueãtque. Dixeram He- Petſecuto-

4 res Juſto⸗
bræam gentem, quaſi populorum Phoœnicem cli- zm.

banis revicturam? Reparatur aquis quoque, re:
lacrymis. Vox ea proprereà replumeſcentis: Bed.
Tranſivimus per ignem & aquam; & eduxiſtinos
in refrigerium. Audivit enim gemitum eorum, & ſal: 65aan
liberavit eos. At quo modo eos vinculis exemit? Homines
Tantum auri, argentique ſuſtulere „ quamtùm von zimen:
luti, ferrique geſtaverant. Et eduxit eos cum ar-“
gento & auro: & non erat in tribubus eorum infir- Plal. 104.
mus. Erravi, ut video, qui Nilum fluxiſſe alterum 6
& Rameſſes affirmaveram, ærumnis ſuis illacry-
mante Iſraële. Pactolo propiores lacrymæ, quàm
Nilo; ſiquidem aurum avehunt: nec crocodilos
ad ſtragem, ſed oves, armentâque ad opulentiam,
& ſacrificium convehunt. Unus, qui eas con-
ſectabatur Hippopotamus longo agmine ſtipatus
lacertorum, iis evolutus in mare lacrymis, com-
plorari non potuit, quia fletibus perdebatur. Er-
go Hebræi Reges deprimunt, Regna ſubigunt,
Provincias depopulantur, Trophæa figunt, Ur-
bes ſubruunt, ovant, triumphantque calamita-
tis beneficio à caulis in Capitolia, Solhiâque tranſ-
ducti. Etenim niſi eos oppreſſiſſet Pharao, ad
hanc uſque diem in compaſcuis morarentur.
Limo illos & inauravit Lyrannis, & obarma-
vit. Id ſi reſciſſet Joſeph morituri Jacob arca-
num, exerrantis à mente delirium Senis non re-
putaſſet, cùm ille à Manaſſe dexteram tranſ-
poſuit in Ephraim. MWon itaà convenit Pater: quia Gen. 48.
hie eſt primogenitus, pone dexteram tuam ſuper 138.
caput ejus. Qui renuens ait: Scio, Fili mi, ſcio: &
iſte quidem erit in populos, & multiplicabitur: ſed
PFrater ejus minor, major erit illo. Et quod, ro-
go, ſcelus in Adoleſcente Senen execratur ?²
Nullum. Erumnarum, quod in nomine præ-
ferebat, odio à principatu in ordinem, vulguſ-
que revocatur. Vocavitque nomen primogeniti Ma- Gen. 4
naſſes, dicens: Obliviſei me fecit Deus omnium .
laborum meorum, & domüs patris mei. En obdu-
ctum throno vallum, quo inde Puer arceatur.
Poſtremus eris, vitàmque vives in gloriam, quòd
oblivio te coœperit & avitæ paupertatis, & pater-
næ compedis. Scaturiginem obſtcuxiſti laurea-
rum, & purpuræ, cùm pedum, virgâſque de-
didiciſti, quibus Joſeph aut Pecori præfuit,

aut

H

lis

ebe

la

er
6

aut Egyptio famulatus eſt. Tanta eſt felicitatis
cum calamitate conjunctio, idque imperii, ſervi-
tique fœdus. Hinc eſt, quòd tractaturam imperii
ſceptrum, pedumque fatidicum Moſis dexteram
Deus non hyacinthis diſtinxit, non auro de-
coravit, non radiis perfudit, ſed tabo, ulce-
ExoOd-4-6⸗ Téque fodavit. Diwitque Dominus: Mitte ma-
num tuam in ſinum iuum. Quam oum miſiſſet
in ſinum, protulit leproſam. His ſideribus deſi-
gnhamur ad regnum. Sanies purpuram portendit:
& quot hiant in manu puſtulæ, tot indè in tuum
decus lapilli emicabunt. Parturiunt vulnera!
naſcetur, non Vermis, qui te arrodat, ſed
Aquila, quæ tibi fulmen ſuppediter. Et quando
imperantis meminimus Alitis, cur regnatura
Moſis Virga non in Aquilam, ſed in Anguem

9

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 123

deò rumnis in Deum Mens erigitur, Kirque
animus conjunctior Numini acerbitate Spina-
rum. Nimirùm non Cedrum, Lauümve, ſed
Rubum Deus inſedit, ubi de aſſerenda Filirum
Iſrael Hibertate agi cœptum cum Moſe. Apparuit- Exod. 3.2
que ei Dominus in flamma ignis de medio Rubi. . zalegfr
Subducimur tum potiſſimùm flagitii jugo ,educi-
murque ex ͤÆgypto, cùm nos ærumnarum ſpinæ ,vidiano=
dilacerant. Joieph certè cùm à Patre plus cæteris cerliven:i,
amaretur, & polythitâ renideret, manipulos, ari prddat ero-
ſtaſque ſomniabat. Putabam nos ligare manipulos G.n. 37. 7.
in agro. Aſt ubi hvor in eum fratrum exatſit, eh.7
tum enimverò illatus bigâ iræ, furoriſque coelo, Homine=
non Ariſias animo volutavit, ſed Aſtra; nec zon timene
jam Limum meditabatur, ſed Solem. Hac ergo““
cauſa ſomniorum, atque ſermonum invidix, G Ilbid. 8.

ln nin

1
.

G

, 3
.

aatilis.

Tbid. 3. demutatur? Projice eam in terram. Projecit,
& verſa eſt in colubrum Cur ex Animantibus
ad Haruſpicinam imperii una deligitur Serpens?
Quia benedictione cæteris impartitis, una male-
Gen.:. 14. ictio obnoxia reptabat. Et ait Dominus Deus

aTd derpentem: Maled'étus es inter omnia ani-
mantia, & beſtias terræ: ſuper pectus tunm
gradieris. Deſignando ſceptro Serpens ſuis evo-
lutus ſpiris ſubrigitur. Ut ſciamus, fauſtitatis ad

nos omen cum calamitate perrumpere. Ergo

non candorem Cycni, non ruborem Pelicam,
non Nycticoracis ſolitudinem, non oculatas Pa-
vonis plumas, phaleraâſque præcipito, ut tibi
dignitatem expingas: ſed inſignitam ærumna-
rum notis, conſignatämque characteribus ſervi-
tutis Serpentem extrahito. Hæc te ſui tergoris
maculis polymita cohoneſtabit, limôque extra-
ctum, evehet in curulem. Aberrare me credis
ab auſpicio dignitatum? Audi Iſaiam: Confra-
Iſa. 24. 19. Clione confringetur terra, contritione conteretur ter-
ra, agitatione agitabitur terra ſicut ebrius. Viſitabit
Dominus ſuper reges terræ. Et congregabuntur
in congregatione unius faſeis in lacum & clau-
dentur ibi in carcere“ & poſt multos dies viſita⸗
buntur. Et erubeſoet LVuna, & confundetur Sol,
o regnaverit Dominus exercituum in monie Sion.
En quô evaſerit ſuccuſſi orbis vertigo. Carceres
ſoliis excipientur, & ſervitus tegno ſarcierur. At
me regni jam tædet. Nolo deprimi, ſi tantum
temporariæ ros felicitatis ærumnarum fulgura
conſequitur. Expiat me calamitas, an beat
tantůùm? Utrinque influit, hinc Hermo propior
flavore laticis, indè nitore undæ Jordani non
abſimilis. Et ditat, & eluit. Dealbat tunicam, tin-
gitque. Id cùm edidiceris in cavea Manaſlis
Babylone, quò ille Accipiter cùm inferretur,
Cycnus indè brevi Hieroſolymas revolavit: in
Egypto quoque videre licebit. Cunétæque ani-
Sn 46., mæ, inquit, quæ ingreſſeæ ſimt cum Jacobin Wogyp-

tum, & egreſſæ ſunt de femore illius, abſque uxo-

ribus filiorum ejus, ſexaginta ſex. Filii Jacob duo-
decim Patriarchæ hoc loco appellantur. At verò
in Filios Iſraélis, hoc eſt videntis Deum, po-
ſteri ſublevantur, ubi eorum gemitus ad Dei
Exod.2. 24. aures pertigiſſe fertur. Ingemiſcentes Filii Iſrazl,
Tribulatio Propter opera vociferati ſunt : aſcenditque clamor
eorum ad Deum ab operibus. Nimirum ibi ad
compaſcua, horreâque invehebantur, ſubmiſſis

Oratieni. à Pharaone quadrigis. Hic verò exuti facul-

Jons Perſe-

tzutio, & tatibus, & libertate, ægrè ſpiritum ducebant
Panperias., aut in luto, aut in igne. Tunc frumenta lar-

ge illis ſuppeditavit Ægyptus: nunc illis ne pa-
lex quidem dabantur, ſed premebantur late-
ribus & ferulis. Ergo à lucta nomen ſortiuntur
inter proſpera; quos Deus à ſui contemplatio-
ne nominari voluit Iſraëlitas inter adverſa. A-

Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

odii fomitem miniſtravit. Mox ſubjicit, quid cCala-
mitas pepererit Adeleſcenti. Aliud quoque vidit
ſomnium. Vidi quaſi Solem & Lunam, & Stellas
undecim adorare me. En quà ratione exagemtus fra-
trum conviciis Joſephi pudor ex agro in coœlum
ſubſilierit, ſtipulis recuſis in ſidera. Quòd ſi quæ-
ras, quænam fœminarum defgnaretur in Lu
na, quam ante ſe pronam Joſeph aſpexerat, de-
mortuâ jam Rachele, Dinam eam fuiſſe dixe-
rim, quæ vi à Sichem compreſſa, domi neglecta,
deſpectâque latitabat, quaſi myrica in deſerto.
Sed quæ eviluerat gontumelia, ja Ruràque floris
ſui apud fratres, micabat Numini, vibrabâtque
quaſi Luna, uno duntaxat parente inferior, mi-
nôrque jubare. Nam cùnn ſe cerneret Dina cala-
mitate ſui corporis inviſaro, exoſâmque Patriar-
chis, uni ſpes (üas Coœlo ſuffisit. Quod cùm de
Dina apud pleroſque anceps eſſe poilit, in Fomi
na ſideribus incincla, & Sole paludata mamfe-
ſiè apparet. Quam nec lilis coronatam, nec
thora redolentem, nec auri prodigam, nec re-
fügam illecebræ, nec legis tenacem eſie dixit
Joannes: ſed ejus poſt ſidera, ſolémque ærum-
nas duntaxar commemorat : Clamahbat partu-
rieny, & cruciatur, ut pariat. Et Draco ſtetit an-
te mulierem, ut, cum peperiſſet, kilium ejus devo-
raret. Suas debet gazas & phaleras Eccleſia non
tam innocentiæ, quam calamitati ſuæ. Veſtiarius
ccleſiæz non Cycnus eſt, ſed Draco. Squamæ
ejus noſtra, ut ità dixerim, armaria ſunt. Suis il-
le unguibus ſtragula nobis intexit. Tabo ſuo no-
ſtram purpuram induit. Et ne temporaria ſit proſ-
peritas noſtra, ſtellis nos, non lapillis, auréque,
coronat. Advenerat jam tertius dies, qui deſ-

Ibid. 9.
Dina.

Perſecutio
etiam poſt
demerita
ummd ue⸗
tilis.

Dei vRun.
tati conf or⸗

75.

Religionis
Munia vi-
liora ſatm-
mi meriti,
ea licet ob.

eas pro per⸗

.

Apoc. 122
2.

cenſuro ad Moſem Numini fuerat deſignatus.

Et ece, inquit, cœρꝶerunt audiri tomitrua, ac

micare fulgura, & nubes denſißima operire mon- 6

tem: eratque omnis Mons terribilis. An abdica-
ri populus deber, proſcribique. Adoptari quin
ipſe debet, & legibus ſtabiliri. Tunc enim inter
tonitrua latæ à Deo leges, ſcriptæque tabulæ. Ut
moneamur, opinor, accipiendis Dei legibus tum
nos fore peridoneos, cùm ſuccuflamur undique,
& exagitamur. Non violæ, ſed fulgura reicri-
bendæ in nobis, expoliendæque Legi præludunt.
Eraduntur ſiquidem lemniſcis tabulæ, fulmini-
bus reſculpuntur. Ecquando, rogo te, muliero-
ſus, profusique pudoris, æriſque Adoleicens Pa-
rentis reminiſceretur, niſi eum fames, glandes,
& ſues in odium criminis mœrentem excitaſſern.
Cupiebat implere ventrem ſuum de liliquis, Jutas
porci manducabani: & nemo illi dabat. In ſe au-
tem reverſus dixit, Quanti mercenarii... Eſu-
ries coëgit, ut faſtiditum olim Pacrem amime
iterum Filius reguſtaret. Iyo ad Patrem menm.
Ad Deum ærumnarum nos traha revehit. 90-

12 ciatus

Exod. 19.

2

Luc. 17.16.

Ibid. 18.

124

ciatus armentis Nabuchodonoſor Deo cœl ſup-
plicavit. Altiſſimo benedixi, & viventem in ſempi-
ternum laudavi, Non cùm renideret in purpu-
Num1.7, ra, ſed cùm pædore ſqualeret. Peccavimus,
quia locuti ſumus contra Dominum & te. Vox
iſta, vox Jacob eſt. At iis & labiis prodit, undè
dudùm blaſphemiæ profluxerunt. Et quis Ac-
cipitres in Olores refinxit? Qis Hebræos latra-
re dedocuit, & docuit pſallere? Suiſne Ange-
li aureis eos citharis in hymnos, carminaque
provocaverunt? An æmulantur Davidem, qui
ſeſe illis conſpiciendum exhibuerit cum lyra?
Serpentes, jique ignei, commorſu atque ve-
neno excitavere blaſphemos, ut ululatum
in melodiam demutarent. Præcentores ergo
ad hymnos fuere populo, non Angeli, ſed
Angues. Miſit Dominus in populum ignitos
Mbid. 6. J'rpentes, ad quorum plagas, & mortes pluri-
morum, venerunt ad Moyſen, & dixerunt;
Peccausnus. E vulneribus prodiere citharæ: e-
bulliere non vermes & tabo, ſed cycni. Pla-
nè vulnera dicere poſſis foraminoſas fuiſſe
fiſtulas non tam in ſupplicium Iſraëlis, quàm
in Numinis ſacrificium, & harmoniam. Ergo ſi
latet & felicitas in calamitate & innocemia,
vitari à te poteſt, & exhorreri? At non fodi-
na auri ſit plaga, ærumnâque: Ambulatis, &
mœretis? Si effluit calamitas, tranſmittatur. Tor-
rentem pertranſivit anima noſtra. Timeri non
Pſal. 10s.4. debet, ſi, non fluvius calamitas eſt, ſed tor-
rens. Audi Paulum, ut onus ſublevet noſirum.
Hebr. 1. Exeamus igitur ad eum extra caſtra: impro-
1 . perium ejus portantes. Non enim babemus bic
manentem civitatem, ſed futuram inquirimus. An-
geris, evolveris, raperis, ſed ad eum. Poſire-
mus omnium es, ſed non in patria. Peregrina-
mur. Condimentum id calamitatis eſt, & pa-
tientiæ fulcrum.

Dan. 4. 31.

FE RIA TERTIA
P A SC H .

Pax vabis. Ego ſum, nolite timere. Luc.

Fax Cordis Are eſt Cor hominis, & nulla non au-
ex Eterno- ra in decumanos planè fluctus aſſurgit.
Fim cuα. . „». .
Quod enim Chuſai ſententiam ſuo prælatam
Iavidis. Conſilio ſenſiſſet Achitophel, laqueo ſe præfoca-
vit. In quas hiavit voragines tam levi perflatu
pectus, hoc eſt, fretum Senatoris! Somnio ran-
Latiia ex. tum adoleſcentis Joſeph ità efferati ſunt Pa-
zine. triarche, ut innocentem modò in cigernam
demifſerint, modò haſlæ ſubjecerint. Abſalon,
quòd cunctaretur ad ſe venire Joab, agrum
ejus depopulatus eſt flammis; malebatque mori,
quàâm regid prohiberi. Eſaü ob prærepta ſibi à
Jacob Senis verba & omina, cædem Fratri mo-
litur. Fratrem jugulat Cain, livore duntaxat fftam-
mæ in ſacrificio ocioris. Saul puellarum in Da-
videm pronioribus lyris in necem Innocentis
extimulatur. Denique leviſſimis paſſim videas
afflatibus tamtas in humanis cordibus cieri tem-
peſtates, ut pudeat & inquietis & rabiei. Alius
pendet & trabe, quòd teſſeras jactarit infeli-
cius. Alius, onerariæ accepto naufragio, & rupe
ſeſe dejecit. Hic verbulb à Rege durids perſtri-
tus, extabuit. IIle graſſatur in familiarem ,

Oliva Stromatum, Lib. ſing.

ſi cyathum fregerit. Has ego humani cordis al-
luviones, procellâlque & circumſcribere opto,
& reprimere, perducto non arenarum, ſed aſtro-
rum ſeu aggere, ſeu litore. Etenim ſi Deus,
& ternitas attendantur, nihil malaciam ani-
mi, pacémque pectoris infeſtabit. Cupiemus ni-
hil, timebimus nihil, ſi erutum hinc animum
Cœlo defigamus. Cohorruerat ſuſpicione tan- 5 Zerem
tum Jeremias, ne in Vatem deſignaretur à Deo, emia
Prævertique inaugurationem ſui ejulatibus:
A, a, a, Domine Deus : ecce neſcio loqui. Mox Jer. 1. 6
non loqui ſolum, ſed convellere jubetur, & dil- .
ſipare, ſubruere, pertonare, nec tamen aut onus
detrectat aut expaver. Bellabunt adversm Ibid. 15.
te, & non prævalebunt. Non prævalebunt? In
Puerum? in Elinguem? in Formidantem? Fue- n ue⸗
re iſta olim: jam Vir eſt, & nihil reformidat. di,. *
Cur? CGContenderat in Colum oculos, viderat-
que hince Ollam, indè Virgam. Ollam ſuccen- Tbid. 13.
Jam ego video. Qui Dei; iram comtemplatur,
ridet hominum fulgetras. Quis, rogo, ità ſuſpi- Ortio,&
cax, metuéuſque diſcriminis, ut Elias ? A fa- Spi htnalis
cie Jezabelis non fugit modò, ſed nec diſcipulo Tiibulatio
confiſus eſt, eumque dimiſit, ac mori optavit. vens: 1-
Tum, quod mirere, redux ex Oreb, ſtillanti e-
tiamnum cædem Achabo infeſto vultu occurrit, à Klias.
tonuitque: Occidiſti, & poſſediſti. Hæc dicit Do-· Rc r
minus : In loco hoc, in quo linxerunt canes ſan- 19. 48. 3
guinem Naboth, lambent quoque ſanguinem tuum.
Itäne fulgurat contra Regem dudum à Regi- er pres
na profugus Propheta? Túne Regem increpas“"“.
impavidus, qui Fœminæ timore in eremum au- ghyis
fugeras? Stibium horres & lapides ſpernis? Sterna.
Noônne occidit, ut ais, Rex innocentem? Er1m
go & Vaitem jugulabit; cùm præſertim hor- Homicides
reamus humani ſanguinis præguſtationem: quo .
libato, nullà cruoris effuſione graſſandi ſitis ex-
tinguitur. Undè ergo tanta in formidoloſo con-
ſtantia? Undè regiarum ſecurium, faſcidm-
que contemptus? Viderat in Oreb divini fu-
roris profluentes. Et ecce Dominus tranſit, & 3. Reg. 19.
Coiritus grandis, & fortis ſubvertens montes, & Ii.
conterens peiras ante Dominum: & poſt Spiri-
tum commotio: & poſt commotionem ignis. Non
in igne Dominus. Grandioris ſpectaculo ſtra-
gis Regum lanienam timere dedidicerat. Ne- S. Eic.
que enim qui ſpectaverat diſſilire ad auram
Numinis rupes, everti montes, & quati a-
gros, Regis aquilonem pavere poterat, cui
vis nulla in naturam, animéſque foret. Mi-
ror autem, poſt initum cum Deo colloquium,
viſéſque turbines in Oreb non timoris tan-
tùm , ſed etiam ſiuporis, & admiratio-
nis expertem. Nam cùm ad eum diziſſet
Dominus: Vade per deſertum in Damaſeum, 15i. 18.
cuùmque perveneris illuc, unges Hazasl RegeVm
ſuper Wriam. Et Jehu Filium Namſi unges Re-
gem ſuper Iſrazl: Eliſeum autem Filium aphat,
unges Propletam pro te. Eliſeum quidem ſtatim spirnualis
adicivit: Reges verò vix poſt annos inunxir. dn rs⸗
Nos certè ſi ad deſignandos Reges duos, Va- Ffrmda.
témque initiandum deligeremur à Deo, quaſi patigioß
nullius rem nominis inaugurationem Prophetæ &Erclka-
differremus, operà, ſtudiiſque converſis in renun- Zie⸗ s-
tiandis Principibus. Quantùm enim nobis indè
gloriæ, quantumque authoritatis accederet? Ve- relices non
rùm Ehas plenus Numine & turbine, inaugu- sdmirandi.
ratione Regum neglectâ, totus in deſignatio- „ e,
nem Vatis incubuit. Non enim fulgore gloriæ, Seri pre-
nitoréque purpuræ titillari poterat, æternis poſt. Rrag⸗
quam & interfuerat ſtragibus, & curulibus ac- Sasn

ceſſerat. Statuas „ non Reges eſſe reputabat
eos,

Cen. 19

inmh.

en
1).

nn
ivun en
erzie
Cetone

dtte
irniz
Tulnts
nutin
4 ,
nuͦ min
lin
lucen
Jom
Mih

den 1
11

a

N⸗

n.
1-
Gules
1

Diſſert. ſuper Evang. Quadrag. 1 25

eos, qui provinciis, urbibũſque præeſſent, poſt-
quàm digreſſus ex Oreb, reminiſcebatur viſi à ſe
Numinis Majeſtatem. Piguit ergo Regum, aſ-
ſuetam, plenämque Animam æternorum. Quod
cùm in Elia conjiciamus alieni faſius contempto-
re, in Jacob vehementiùs demirabimur, & feli-
citatis ſuæ immemore. Nam benedictione
patris ornatus, quâ ſibi provolvendas eſſe Tri-
bus acceperat, & ablegatus in Syriam nova fœ-
dera deſignabat ſpei plenus, & ſpiritůs. Mox
ominati ſibi à Sene, & penè dixerim, traditi
Principats incurioſus, de toga cogitat, & pane:
tantorum ominum pelagus anguſto ſanè patinæ,
tunicæque littore circumſcribit nepos Abrahæ,
qui Reges debellaverat, & Iſaaci adoptione pri-
mogenitus, quo cum pacta, cœderâque tranſe-
Gen. 28. gerat Palæſtinæ Princeps Abimelechus. Ni fuerit
20. Dominus mecum, & dederit mihi panem ad veſ-
cendum, & veſtimentum ad induendum : erit
mihi Dominus in Deum. Huccine recidêre Senis
auguria, quibus extorquendis tantùm à Rebecca
fuci, aſtuumque adhibitum? Vox iſta, voòxne
Jacob eſt regnaturi, qui aut coëmerit ab Eſau
Gen. 27. primogenita, aut ex Sene audierit, Jerviant tibi
29. populi, & adorent te tribus 7 Undè ergo ſpe-
Tempora- Talti porpuram, regnaque meditanti toga ſuffi-
ium con. Cit, & panis? An omina felicitatis obliterata
zempius ex jamm fuerant diuturnitate temporis? Ea non du-
ratiene. dim audierat. Fortaſsè delirare Senex, non pro-
Status me- Phetare credebatur? Imòô, ut benedictione im-
Adiveris & pertiretur Jacob, penè eſt mentitus, eâque fru-
dnltenes, ſtratus Elaü irrugiit: cunctatur Iſaac, & Re-
med iocria .
a Rligio- becca adlaborat. Quæ lentè diſpenſatur Hæredi-
vt man:e sas, avidè comprehenditur, captiosé quæritur,
Deaaheent, amiſſa comploratur, non del rium Senis eſt, ſed
Orationi Prophetantis vaticinium. An eam minor's æſti-

§. Zacob.

c.. mabat Jacob? Quam fſcilicèt victui prætulit ſuo,
emitque eſculentis. Cur ergo emptam edulio,
captatam dolis, periculis indeptam, opulentam
promiſſis, fœtam ſceptris Jacob negligit hæredi-
Gen. 28. tatem ? Cœlum viderat. Viditque in ſommnis

12. Nalam, Angelos quoque Dei aſcendentes, & deſ-
cendentes per eum, & Dominum innixum ſcalæ.
Eà ſubrectà in Cœlum ſcalà mox Jacob del-
cendit & ſolio. Non enim expetere imperia po-
terat, cui Cœlum patebat. Quòd ſi ſomniata
tantuùm ternitas ſceptra docuit faſtidire Ado-
leſcentem, & dudùm ſpebus inflatum, & tum
potiſſimum ad jacienda felicitatis ſuæ ſemina ſe-
ſtinantem: Quid in nos aget Eternitas & diù
excogitata, & non regnis obluctatura, ſed aut
ædes everſura, aut convulſura mapa lia? At illa
ſperabatur felicitas: & futurorum jactura erat
non difficilis. En projecta à Chriſtianis patrimo-
AG.4. 3. Mia, Reſurrectionis præreptàâ ſpe. Virtute ma-
gnà, inquit, reddebant Apoſtoli Teſtimoninm
Reſurrectionis JESU-CHRISTI: G gratia
Spes pre. Mmagnd erat in omnibus 'llis. Quotquot enim poſ-
mij. Jſeſores agrorum, aut domorum e ant, vendentes
afferebant pretia eorum, quæ vendebant, &
ponebant ante pedes Apoſtolorum. Quos, rogo,
ciere fluctus in humani pectoris pelago opum
Auſter conſuevit? Ad unum tamen evibratum
Reſurrectionis jubar, pecuniæ i licò omnes pro-
jectæ, conculcatæque. Mirabaris ferrum non
timeri? Pluùs miror aurum non amari. Alterum
Aquilo eſt, alerum verò Auſler. Oceanum dis-
junctim diſcruciant: & junctim corde exulant,
ſi ſiderum contuitu eorum flatus, impetũſque
Eaupertas. frangantur. Nam Hieroſolymis & (&di opta-
bant, & ditari negligebant Chriſſiani, facti,
exemplo Chriſti, de iua Reſurrection ſecuri.

Vendentes afferebant pretia „ & ponebant ante
pedes Apoſtolorum. Et quandonam proſtare aua
rum, jaceréque ſuſpexit Antiquitas? Quod Re- ame
gum capitibus inſidet, Piſcatorum pedibus adte
volvitur, ne deteri quidem digaum à Diſcipulis,
quos & lutum premere non pigebat, & tædebar
aurum vel calcando contingere. Miſeret me Au-
ri, cui amatores defuerunt, ſolà duntaxat com-
memoratione Reſurgendi. Reſurrexere aliquan-
do pecuniæ, quæ latendo imperant, ſerviuntque
prodeundo ternitatis reboatu, & ſpeluncis ex-
tractæ. Mors Auri Reſurrectio eſt. Siquidem
metalla enata in ſpecubus, adulta in clibanis,
maturam firmitatem adepta in incudibus, ſi ex
arculis reſpirent expoſita, expirant. Et ponebant lbid:255
ante pedes Apoſtolorum. Caro tardiùs, quam Au-
rum tubæ imperium exaudivit. Nam Reſurre-
ctionis non clangente, ſed commemoratâ buc-
cina emerſit Aurum, procurritque ad pedes A-
poſtolorum. Non mirum ergo ſi Donfſfus, ur
ad opum contemptum eos quoque incitaret, quo-
rum facultatibus, ut Lucas ait, alebatur, Co-
lum indigitavit, & mox Arcas perrupit. Molite Luc. a, 325
timere puſillus grex, quia complacuit patri veſtro
dare vobis regnum. Vendite, qua poſſidetis. Vi-
den' ut de cupiditate triumphum inflituat, ubi 4
auditores in ſpem ternorum erexit. Et quare
putas deſævitum ita fuiſſe in aureum populi Vi-
tulum a Moyſe, ut non difflarit eum duntaxat,
ſed commolitum exorbendum vulgo propinave-
rit? Contrivit uſque ad pulverem, quem ſparſit Exod, 32:
in aquam, & dedit ex eo potum Filiis Iſrael. 20.
Occurſum Superſtitioni abundè fuerat, deje-
ctione Simulacri. Quod aut dejicere potuiſſet,
aut, ut olim Jacob, infodere Terebintho. Sed s. Moſes
plena fulgetris, Numinéque Mens non Idolum pivinza
tantùm odit, ſed etiam cupiditatem, opéſque fa nexis.
ſtidiit. Sat Religioni proviſum proturbato ex Aris
monſtro: ſed Æternitate imbutus Animus non
ſcelus duntaxat, ſed etiam luxum amolitur. Quid
ergo agam, ſi ditari, augerique non poſſum?
Quid ages? Id, cujus occaſione te Deus confin-
Xit. Portio mea, Domine, dixi; euſtodire Legem Pſal. 18,
tuam. Non Arcæ, ſed Tabulæ, patrimonium7-
tuum ſunt. Quot apices, tot carbunculi. In id ena
natus es. Cùm hanc tenueris Tabulam & Mari samim.
hoc vitæ magno enataſti. Neque enim ut præſi-
mus Reipublcæ, non ut Curules occupemus,
non ut Capitolium victeres atendamus, pro-
dümus in vitam; ſed ut, ſervatà Lege, Colo
inſeramur. Nam Saül idee in Regem inungitur,
ut hoſtes profliget. Liberabis populum ſuum de 1. Reg-loe
manibus inimicorum gjus. Imperet, ut occidat. ¹.
Sceptrum tractet, ut ſerrum ſtringat. Amiciatur gaa,
purpurâ, ut loricà obarmetur. At non ideò na-
tus eſt, ut Triumphet, ſed ut Legem ſervet, gmbiio,
Coœlôque potiatur, non hoſtium Caſtris. Ji ti-
mueritis Dominum, & ſervieritis ei, & audieritis M Rek 80
vocem ejus, & non exaſperaveritis os ejus, eritis
G vos, & Rex qui imperat vobis, ſequentes Do-
minum Deum veſtrum. Quòd ſi perſeveraveritie
in malitia, & vos, & Rex veſter Pariter peribitis.
Vides, opinor, ſervitutis Dominicæ bravium , Inter ads
finémque eſſe „Domino ſerviviſſe. Id enim ſi refa,
aſſequare, ſtipendium recepiſti viræ, & famu-
latus tui. Non enim ſervitur Deo, niſi ut Domi-
no ferviatur. Hæc enim auriganris animi meta
eſt. Nolo dicas, Quid agam, ſi non excrevero?
Imò quid egiſti, ſi opibus, honoribéſque auctus =
es? Hinc eſi, quèbd illatis in Templum muneri-
bus & aromatibus, levatôque ſervitutis jugo,
reſpirantéque lam populo, non tamen citharæ

3 ſtre⸗

Luxiss:

126 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

ſtrepuerunt, ſed fletus ubique & ululatus inſo-
1.Ed. &-:2. nuit. Appenſum eſt argentum & aurum, & Vaſa
3 *7 in domo Dei noſtri. Dederunt autem editta KRegis
Satrapis, G elevaverunt populum , & domum Dei.
Eſdr.9.3. Reidi pallium meum, & tunicam, & evelli capil-
los capitis mei, & ſedi mœrens. Ex auro Lacry-
mæ! Ululatus è libertate! Reſpiraſtis, & ſuſpi-
ratis! Nunquàm luxit Eſdras Babylone, ſeu
Suſis, & luget Hieroſolymis? Ergo lacryma-
mini in Purpura, qui non defleviſtis in Compe-
Pic. . à populis terrarum, & de abominationibus eorum.
IIlegitimæ Iſraëlitarum cum Moabitidibus nuptiæ
vocem gaudii abruperunt. Quid enim proderat
aurum Suſis retuliſſe, ſi in cœeno libidinis volu-
tabantur Iſraëlitæ? Exuêre manicas: ſed muræ-
nulis ſœdius vinciuntur. A jugo reſpiraverant
M.edorum, ſed jugo premebantur Moabitarum.
Nihil proderat ſemiliberos agere, ſi ſuo fine
fruſtrantur. Ergo obruebantur opulentia, li-
bertas, religio ſqualore Licentiæ: nec porterat
renidere felicitas, quam Pædor Sceleris infuſca-
bat. Ideò tot lætitiæ ſcaturigines unus Criminum
limus obſtruebat, aut certè nitore ſpoliatas, viſu,
Pſal. I18. guſique fœdas exhibebat. Exitus aquarum de-
5. duxerunt oculi mei: quia non cuſtodierunt legem
tuam. Regi erant oculi, & tamen lacrymaban-
& David. tur. An captam ab Abſalone, direptämque re-
giam complorabat? Nullæ pro regia à Rege
lacrymæ profuſæ. Direptum à ſe Uriæ thala-
. mum deplorabar. Nam regni, opumque jactu-
Pfal.7z.24. ras ferebat non fractus. Clamat enim: QOuid
enim mihi eſt in cælo ? & à ie quid volui ſuper
terram Deus cordis mei, & pars mea Deus in
æternum. Non prædia modòô, ſed ſidera quoque
deſpiciebat. Deum ſuum duntaxat eſſe cupiebat.
Meminerat enim Eternitatis. Ubi enim æterni-
tas, ibi cupiditas nulla. Spectes hinc licet in eo
Angelo, qui Chriſti vices egit in Patmos, in-
cinctum auro pectus: Veſtitum podere, &
præcinctum ad mamillas zond aured. Nônne au-
ro cupiditates relaxantur? Quâ ergo ratione auri
cingulo hic pectus adſtringitur? Nimirùm & in
fronte Sol inerat, & Ignis micabat ex oculis;
1bid. 18. ¹ Utque ipſe ait: Habeo claves mortis & inferni.
Hæ fuere claves, quæ libidinum, atque volup-
tatum fluorem adſirinxere. Etenim inter tot æ-
ternitatis emblemata, non tam laxare animum
conſuevere pecuniæ, quàm infroœnare. Eſther
roindè, quæ ad amuſſim æternitatis omnia ex-
Felices non pendebat, imperantes tum in provinciis innume-
admiräadi. k. .
ris Perſas, ac ſi non eſſent, contemnebat: Ne
Eſther 14. tradas, Domine, ſeeptrum tuum his, qui non ſunt.
2. Et renidentem in eburneo ſolio Sponſum ſibi
blandiſſimum, non Sponſum, ſed Leonem æ-
ſtimabat : Tribue ſermonem compoſitum in ore
meo in conſpectu Leonis. Coronam denique tan-
bid. u. Juàm jugum execrabatur: Tu ſeis, quòd abo-
miner ſignum ſuperbiæ & gloriæ meæ. Quòd ſi
cor Foœminæ tantis obnoxium procellis tam ve-
hementibus Auſtri flatibus à Deo non avellitur,
fruitârque malaciä: Qui, rogo, Spiritus non
conquieſcerent in pectoribus Virorum ac Sacer-
dotum, ſi ſideribus inſperſum littus cupiditatum
bid. 1. ſuarum Oceano prætenderent. Et nunquàm læ-
tata ſit ancilla tua, ex quo buc tranſtata ſum
uſque in præſentem diem, niſi in te Domine Deus
Abraham. Hic emim & Patriarchis unus cœlum
intueri juſſlus eſt: Suſpice cœlum. Ideéôque &
ſpolia Regum neglexit, & Filium duxit ad aram,
& Agarem domo emiſit, & peregrinatus tandiu
eſt. Senes, contrà, ideò in Suſannæ lilia quaſi

Apoc. 1. 13.

S§. Eſther.

1bid. 9.

Gen. 15. 5.

de? Non eſi ſeparatus, inquiunt, populus Iſrazl

faces exarſerunt, quòd, neglectà ternitate,
luto animum defixere. Everterunt ſenſum ſuum, Dan. n. 9,
& declinaverunt oculos ſuos, at non viderent cœ-
lum. Erant ergo ambo vulnerati amore ejus. An
non quaſi Mare pacificum Senectus, lictoribus
præſertim, & carnificibus ſtipata? Quæ ſpes li- S& Saſanna
bidini ciendi tempeſtates in eo freto, quod &
ætatis torperet glacie, & in littore non arenas,
ſed ſecures allamberet? Attamen ſubduéto cœlo
. . . 2
Nix excanduit, Faſces in Thyrſos remolliti ſunt,
Judices degenerarum in Lenones; & , ut meta-
phoræ hæreamus, intrà Judicii, & Senectutis
fauces, portumque Subſellii, viſæ duntaxat foe-
minæ aura tantùm ciere fluctuum potuit, ut
in ſcopulos Pudoris primùm quadriremem, mox
Libidinis onerarias duas impegerit. Declinave- Ibidem
runt oculos ſuos, ut non viderent cælum. Erant .
ergo ambo vulnerati amore ejus. Sidera deſpexe- Yentatio-
runt? Quid mirum, ſi naufragium incurrerint, mam ſcfer
inexploratà, neglectàque Cynoſurà? An non Luxurie
ignes inferuntur, quoties nos cœlum deſtituit? er orati⸗
Succedunt ſideribus faces: & tunc Venerem rel- 4a.“*
picis, ſi Cœlum non ſuſpicis. Ecquando, ſub- „„
ducto oculis Cœlo, Nox eſſe poteſt non nigerri- Sctans
cura.
ma? Facta eſt nox? In ipſa pertranſibunt omnes
beſtiæ ſylvæ. Scis, cur perditiſſimi lenones in Pſal. 10;:
Suſannam oculos contenderunt? Quia declinave- -
runt oculos ſuos, ne viderent cœlum. IIIo occi-
dente, chaos illicò emergit. Æternitatem Ca-
ſtorem eſſe puta, & Libidinem Pollucem. Pel-
lunt ſeſe iſta, truduntque. Ideò Prodigum, u
meminit cœli, cœni tæduit. Pater, peccavi in Luc. 15. 18.
cœlum. Sprevit proptereà & primos in dom
Patris accubitus, & Fratri omnia à Parente con-
tradi non doluit. Is enim deperit terrena, qui cooc-
lum non ſuſpicit. Cæcus quidam ſedebat ſecus Luc.29.35.
viam, mendicans. Niſi enim cæcutiret, non

„mendicaret. Vidit, inquit, & ſequebatur eum bid. 43.

magnificans Deum. Ut enim cœlum viderimus,
luri nos ſtatim pertædebit. Acquirendi ſiquidem
rabies ex oblivione ſiderum proficiſcitur. Nam
& Tobias tum recipiendæ à Gabelo pecuniæ cu-
ram iniit, cùm luminibus orbatus coœlum deſit
intueri. Indico tibi, fli mi, dediſſe me decem ta- Tob. 4.21.
lenta argenti Gabelo. At ſenex cupiebat colum
videre, clamabâtque, opulentior quamvis futu-
rus: Quale gaudium mihi, qui in tenebris ſedeo, Tbid. 5, 15.
& lumen cœli non video ! Hæc enim una Juſtis
ægritudinis, moæroriſque ſcaturigo. Paupertatem
ferebat impavidus Tobias; ſed timebat, ne, ſub-
ducto cœlo, ternitatis imagine fraudarerur? &
non jam pedibus, ſed affectionibus offenderet,
labereturque.

DE S. 108EFPIHI.

Imperavit in diebus pacis, oui ſubjecit
Deus omnes hoſtes, ut conderet domum
in nomine ſuo. Eccli. 47. 15.

N diebus ſanè pacis Joſeph imperavit ævo flo- De 5. 5
rulentus, inermis mente, animo compeditus, ſeb.
dehoneſtatus munere, ſeu miniſterio. Id enim eſt H
de hoſtibus debellaſſe, ſui corporis imperaſſe ap- bere
petitui, inſitum menti humanæ faſtum repreſſiſ- Ralnginz
ſe, propenſiones, ſenſaque captivaſſe naturæ, ora.
tuliſſe denique patienter, fortitérque ſcalpri, af- Zalenta
ciæque dedecus. His velun gemmis domum con- necherfe.
didit Servatori. Scilicèt Virginitatem coluit, l mo.
Vir- moim.

Fuui
ℳa.

und

1 Cor)

i
Much

1.

Mdc
145

lomhea
neſcen
lu⸗
ene

Ani

ſrne
ne
inn

☚
izeick
s
li

N⸗
(r
N.
un
ilus
n
·
zw lusy
N
eun 4
du,
En

.
.
t
gemn
⸗
et,

i
i

Difſert. ſuper Evang. Quadrag. 127

Virginem non damnavit, paruit Angelo, ligna-
riam non faſtidiit Officinam. Et tamen à colen-
da Virginitate nuptiis abducebatur. Ad cenſuram
Virginis, tumore ejus uteri inflabatur. Ne An-
gelo parêret, nobilitate, & diſcrimine parts
avocabatur. Sceptris, laureiſque familiæ in tæ-
dium aſciæ, lignorumque incitabatur. Ità Ver-
bo Dei carnis domum in conclavi, ſanétuariô-
que Virginis, quòd non condiderit, condidit,
ſtruxitque, quòd non extruxerit. Ordiamur à
Hore corporis, animique. Florere, & pubeſce-
re, Virtus ſanéè ardua. Cùm præſertim non in
ſy lvis Virginitatem excoluerit Joſeph, ſed in ur-
bibus, ſed in itineribus, ſed in Æivigypto annos,
ut quidam volunt, plùs ſeptem demoratus. Quéôd-
que mirere, Virginitatern coluit in nuptiis, gran-
diori ſanè quam Canæ miraculo. Nam hydria
Corporis ejus vinum Matrimonii in aquam Pu-
dicitiæ demutavit: vixitque Sponſus, & Virgo.
Adde, tum ab illo excultam Virginitatem, quùm
non coronæ, ſed maledicto erat obnoxia. Nam
nunc Pudore coronamur. At, id temporis, ſine
prole viri, quaſi ſine racemis vites amputaban-
tur, & in ignem conjiciebantur. Tunc enim
convallium eſſe Lilium ferebatur: nunc veròô
vernant, vigéntque Lilia in verticibus Montium,
Cæſarum & protecta ſceptro, & præſepta dia-
demate, & lauro ſublevata, & auro rigata mu-
nificè. In domibus Regum ſunt; nec Salomon

Caſtitasis
cura.

Imitandi
pauci.

in omni gloria ſua coopertus eſt, ſicuti pleraque

Liliorum, hoc eſt, ſicut plerique Virginitatis
alumni. Ergo luctatus eſt Joſeph non modò cum
Corpore, ſed etiam cum Infamia. Et quidem
culura Liliorum inviſa, durâque eſt etiam inter
rores cœli, & irides. Quis ea colat inter aſpi-
des, & ſulphura, & penè coœli tonitrus? Nam
vix ullus à Lege & Moyſe honos tunc habitus
pudicitiæ? Vel in Evangelio clamat Paulus: De
1. Cor.7. Virginibus præceptum Domini non habeo. Clamat
a5. & Chriſtus; Qui poteſt capere, capiat. . Mira-
Matth. 19. tur in Judith author ſaturatam matrimonio Pudi-
citiam Viduæ a ſecundis nuptiis temperaſſe, cùm
Abraham non temperaſſet à tertiis nec à quin-
Judic. 16. tis David. Erat etiam virtuti Caſtitas adjuntta,
26. ità ut non cognoſceret virum omnibus diebus vitæ
Jſuaæ, ex quo deſunctus eſt Manaſſes vir ejus. Vi-
des, ut a virtute Caſtitas quodammodèò ſejun-
gatur. Quaſi enim altioris ſupra virtutem ordi-
nis, cœlôque proxima Pudicitia ſedem occupat
diviniorem. Suſannæ prædicas Pudicitiam? Si
cum Joſephi pudore comparetur, Aſtrum eſt,
ſed Soli collatum. Non enim fuiſſet ſine ſecuri-
bus, aut lapidibus Voluptas. Sprevit ſomina
amplexus, ſed ſenum, ſed impurorum, ſed quos
infamia, poenâque conſequerentur. Joſeph verò
eos declinavit amplexus, quos vitaſſe, dedecus
fuit. Nos verò pudorem id ætatis, locique pro-
fligamus, cùm, Virginitatis ſublato jam ſigno,
non eâ infuſcamur, ſed planè ab illa coronamur.
Quid, quèd Joſephi non eſt Lilium inter ſpinas?
Non enim ità carne florebat, ut mente deſævi-
ret. Rarò qui candidus eſt, non rubicundus idem
Compas Juoque eſt. Nam Lilium citò in jaculum rigeſcir.
neſejentes. Immites enim eſſe conſuevimus in reliquos, ſi
fortè non toti cœno hæreamus. Vidimus à Pha-
Zelus in- riſæo proculcatum vel in Templo Publicanum,
iſere orationis thure in lapides verſo. Vix ulla virtu-
tum in nos gutta defluxit, quæ non illicò ob-
Humititas PTuendis infirmorum animis non intumeſcat in flu-
& Man. men. Uhbique, non ſine ſtupore Iſaaci, ſi vel

ſuetudoera- Vox Jacob eſt, manus ſunt Eſau. Intuere è co-

r4 in Op- . — 1.
imni, no ſubſilientem Vaporem, Halitumque ſterquili-

nii, tonare ſtatim, falminare, othniaque ſus dé-
que permiſcere. Joſeph, comtrà, & carne flore-
bat, & mente mitelcebat. Nam quamvis t- Zudicamtss
muiſſe Mariæ uterum præſentiſceret, non eam merde
tamen damnavit, ſed reveritus, meditabatur oc-
culè eam Numini relinquere. Quis noſtrům &
tumere virginem cerneret, & Deo plenam re-
vereretur? Oza, ut paululùm inclinaſſe Arcam
in alteram trahæ partem aſpexit, imbecillitatis
ità eam arguit, ut nec illam parem diſcrimini,
& ſe amoliendo parem caſui reputaret. Abſti-
nuit Arcæ Joſeph attactu, quam alvi pondere
in cœnum vergere, deprimique non dubitaret,
ſi non ità mente, utl corpore Horuiſſet. Credidit
Sponſæ ſuæ proli Aaronis virgam ſuâ ſobole pro-
luſiſſe: quæ non proſtituta ſoli, imbrique in
Amygdalas exuberavit, ſed in tabernaculum
condita, ſine ulla ſol, cœnive comtagione eru-
pit in gemmas & fruges. Joſeph autem vir ejus, Matth. 14
càùm eſſet juſtus, & nollet eam traducere * voluit 19
occulie dimittere eam. Vir erat, & Suſpicax non
erat! Juſlus, & non Cenſor? Quis non mire-
tur & Conjugis tam ſecundam in tantis flucti-
bus navigationem: & Juſii clementiam in tam
foedo ſceleris aſpectu. Tumet Uxor, & Vir non
intumeſcit? Virgo parturit, & Juſtus, quaſi 4
Montibus in immanes hiatus fatiſcentibus, non
modòô non Elephantum parit, aut Rhinocerotem
diſcerpendo Virginis partui laniſtam, lictorém-
que peridoneum ſed ne Glirem quidem. Vel in
cœlo parituræ, quamvis innocenter, & obſite-
tricantibus ejulanti Aſtris duodecim, Draco ta-
men inſidiabatur, voraturus infantem, & flu-
men in fœminam ructaturus. Et inter mortalita-
tis nebulas, intra matrimonii cortinas, intacta
viro Virgo parturiit, non minaci præ foribus hian-
te Dracone, ſed muto ante thalamum excubante
Cycno, qui Romanis vigilantior Anſeribus, ne
pudoris Capitolium proderetur, conticuit; quòd
ſcilicèt ſilentio tantùm Innocentia, viro incogni-
to, prægnans propugnetur. Noluit prægnantem
traducere, ratus gemmam eſſe Pudicitiæ, quod
Ccœnum videri poterat Intemperantiæ. Fœra eſt,
inquiebat, ſed Concha eſt. Non fimo, ſed rore
foœcundatur Virginitas, ideéque ſolum parier
margaritum. Undè ergo in Sponſam fulmen ahi
conflaſſent, indè Joſeph Iridem expinxit, ſtabi-
liendi fœderis ſequeſtram, & alluvioni reprimen-

dæ divinitus planè dejectam cataractam. Maria

concepit? Florem, inquit, campi, Lilium eder
convallium. Non turbor conceptu Pudicitiæ.
Nam ſidus Virginitatis, aut non parit, aut ſi
parit, Stellam proferet ex Jacob. Hilſce ſeſe
ominibus vallaverat Joſeph, ne irruptionem, im-
preſſionémque faceret in Mariæ famam, decuúſ-
que. Verdmn, ur eum non ſævientem mirer in
Virginem, pluùs tamen obſequentem Angelo
prædicarim. Qui cum reeſſiſent (Reges ſcilicèt)
Ecce Angelus Domini apparuit in ſomnis Joſeph, Matth. 2s
dicens: Jurge, & accipe Puerum, & Matrem 13.
ejus, & fuge in MRoyptum. Quis talia dicenti cre-
dat Archangelo? Via cædi tmeat? Et quem Oledienzia
diviſti Servatorem fore populi ſui, is ſaluti ſuæ ρ.
fugà conſulat, proſpiciatque? Ur video, vigil
ſomnias, & ipſe excubo conſopitus. Tu iomnia
narras, ego recolo, volvôque vaticinia. Iſta ſanè
garrire in Angelum potuiſſet Joſeph, ſed mahluit
intellectum captivare in obſequium & Fidei, &
Sommii. Ergo quod Abrahamus Dei monitu,
hoc Joſeph audito per ſomnium Angeli juſſia
exequutus eſt, exceſsitque Judæzæ finibus,
ablitque

128 Oliva Stromatum, Lib. ſing.

abiitque non in exterum ſolum, ſed in hoſticum.
Leonem tum Samſon, tum David diſcerpſere.
Sed à Serpente Moſes etiam coram Deo profu-
git. Prudentia Serpens eſt, quam ſibilantem
contra Fidei juſſa ne ii quidem devicere, qui
ſcelerum monſtra præfocarunt. Non cognovit
Mundus per Sapientiam Deum. Neque enim au-
ſi ſunt Philoſophi repugnare humanæ rationi,
quæ proclamabat, mori Deum, & nalſci ne-
quiviſſe. Ergo Dominus contemnebatur, quia
cæca ratio Aras diſturbabat. Pelliciebant mira-
cula, oraculaque Diſcipulorum Gentiles in ado-
rationem Servatoris. Sed Prudentia carnis Gen-
tium genua ſubrigebat, armabaâtque dexteras,
ut gladiatores i maximè eſſent, qui alumni
uiclen Evangelii. Et tamen deſtituta ratiomi-
bus Fides miraculis coruſcabat, legum æquita-
te renidebat, præconum integritate cohoneſta-
batur. Attamen in carnifices, & dracones, &
hippôpotamos efferabat auditores ſuos; & quot
verba protulit Stephanus, tot in eum lapides
conjecit panegyris auditorum. Joſeph nihil ſuſ-
pexit in Angelo, & tamen abſona, abſurd-
que ſenſibus pronuntianti aſſenſus eſt, ſomniô-
que, utl oraculo, auſcultavit. Peregrinari ergo
eadem nocte cum Puero, Sponſâque coœpit ad
hoſtes carne floridus, inermis mente, & cate-
natus, vinctúſque ratione. Quaſi modò genitus
infans rationabile lac Angeli, ſine ullo ratio-
num ſapore, exuxit; effectuſque parvulus, imò
infans unius noctis vagientem Solem anteibat,

Hamilhas., qui diſpulſurus .gypti tenebras umbris ſeſe

mortalitatis, & criminis obduxerat. Quæ cuùm
mira, ut vides, ſint, ſidera tamen ſunt, ac-
ceſſu mox novi jubaris obruenda. Redux enim
in Judæam Joſeph, lignariam, quam nunquam
intermiſerat, accuratius iterum exercuit in Na-
zareth. Tune ſcalpra, ſerras, & dolabrarm tra-
Stas, poſt admiſſos ad te Reges in Bethlehem?
poſt viſos à te & in Judæa Angelos, & in -
gypto? poſt oblatas Arabum gazas Infanti re-
gnaturo? At iſta colum ſapiant. Nonne recto
proſapiæ traduce in Davidem per ſceptra, lau-

5

reâſque tranſmitteris? Et non pudet imter ſoha
tripodis? abietis inter lauros? officinæ inter re-
gias? aſciæ, ſerræque inter infulas, & coronas?
Correptis hinc indè Samſon columnis geminis,
ne molam poſt palmas verſare cogeretur, de-
lubrum concuſſit, morique maluit, quàm rube-
re. Aduhus inter ſceptra Abſalon, quòd uno Re-
gis cubiculo excludererur, & in aula diſtine-
retur cum Tribudis, pedem vix unum à ſuo
proturbari ſtatu tam ægrè tulit, ut expeteret
jugulari. Marios novimus in Carthaginis ruinis
delituiſſe, quòôd Exconſules Urbe profugiſſent.
Quæ, rogo, excitabatur in corde Joſeph pro-
cella, ubi ſuffectam ſceptro dolabram intueba-
tur? E Faſcibus ergo Conſularibus, & Regiis
una mihi ſuperfuit Securis, non ut timear, ſed
ut ſpernar? Huccine recidére aromata, opeſque
Salomonis? A domo cedrina Regum abnepos
in faginum decidi ſcamnum? Et Phaëthontas
Poëſis induxit tanto mendacii conatu, ſi Joſeph
atavis editus Regibus, Remigibus exæquatur,
& tranſtra Nautis exaſciat? Quis mihi aut pro-
fugum Davidem, aut erronem Abrahamum,
aut Tobiam objiciat occœcatum? Nullum non
cum dignitate calamitas torſit. Fuere miſeri.5
ſed ſine illuvie. Fuere calamitoſi; ſed nemo ex
Avorum throno in ſqualorem proruit ſordentis
Officinæ. Unus ego in meum dedecus Majo-
rum decora, trophæâque produco. Ruit & curuli
in ſterquilinium Job. Sed ſedit, non exudavit in
ſiercore. Et dignitatis, quamvis amiſſæ vicinia
tantuùm adhuc in illo felicitatis crepuſculo ſplen-
doris retinebat, quantuùm poſt Solis occaſum
ſupereſſe luminis ſolet Mundo, ætherique. Nun-
quàm enim in totum ità proruunt Coloſſi, ut
non fragmentis quoque ſuis ſtantia, integrâque
Simulacra prægrediantur. Admiratiomi, ſiupori-
que Rex eſt, ſi fortè coronam compede demutet.
Qui ad Samſonem concurſus, cùm in piſtrinum
fuiſſet retruſus? At Joſeph ſine commiſeratione,
admirationéque ſordet. Regnum imagines domi
habebat; & ligna concidebat, dolabâtque, nul-
là Vulgi, Principumve miſeratione.

F I N 1 8S.

INDEX

N

——— —

un
nr.
n,
nun
ili
we
Lni

Bani
r.
N
u
gt
e.
nn
nr,

⸗

3

l. e⸗ A

I N D E X

LOCORUM SACR
S CRIP T U,R Æ, .

Quæ, in his Diſſertationibus ſuper Evan-
geliis Quadrageſimæ, continentur.

EX CGENESI.

X CA P. I. Terra erat inanis &
vacua. Pag. 79
Dixiique Deus e fiat lux. 80
erminet terra herbam virentem,
GS'' facientem ſemen. Ibid.
Ex CAP. II. Ubi naſcitur aurum. 2
Ex CAP. III. Vidit, & tulit de
fructu illius, & comedit, deditque
viro.
Terram comedes, cunctis diebus vitæ tuæ. 13
Timui, eò quòd nudus eſem. Cui dixit Deus: OQuis
enim indicavit tibi, quòd nudus eſſes, niſi quoòd ex
ligno, de quo praceperam tibi, ne comederei, co-
med ſti? 26
Cur præcepit vobis Deus, ut non comederetis ex omni

ligno puradiſi? 27
Pracepit nobis Deus, ne comederemus, & ne tangere-
mus illud. Ibid.
Ne fortè moriamur. Ibid.

Cüumque cognoviſſent ſe eſſe nudos, conſuerunt folia
fcus, & fecerunt ſibi perizomata. 3
Mulier, quam dediſti mihi ſociam, dedit mihbi de li-
gno, & comedi. Quæ reſpondit“ Jerpens decepit
me. 67
Dixit autem Serpens ad Mulierem: Nequaquàm morte
moriemini. Scit enim Deus, quòd in quocunque die
comederitis ex eo, aperientur oculi veſtri, & eritis
ſicut Dii. 27. & 90
Et ait Dominus Deus ad Serpentem: Maledictus es

immier omnia animantia, & beſtias terræ: ſuper pe-

ctus tuum gradibéris. 123
Ex CAF. IV. Ubi eſt Abel Frater tuns? Qui reſpon-
Lit, neſcoio. 4. & 43. & 67
Ecce ejicis me hodis à facie terræ. Omnis igitur, ui
invenerit me, occidet me. 22. & 26
Dixitque Cain ad Abel, Fratrem ſuum: Egrediamur
Jorads. 41
Vagus, & profugus eris ſuper terram. 4²¾
Audite vocem meam uxores Lamech: quoniam occidi
virum in vulnus meum. Septuplum ultio dabitur de
Cain- de Lamech verò, ſeptuagies ſepties. 44
Nunc igitur maledictus eris ſuper terram
Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

QOα

8. & 90

Major eſt iniquitas mea, quum ut veniam merear.
Egreſuſque Cain à facie Domini, babitavit profu-

us in terra. 1 109
Ex CAF. VIII. Odoratiſque eſt Dominus odorem ſua-
vitatis. 13

At illa venit ad eum ad veſperam, portans ramum
Olivæ virentibus foliis, in ore ſuo. 87. & 120
Odoratiſque eſt Dominus odorem ſuavitatie, & ait ad
eum: Nequaquàm ultrà maledicam terræ propter
hommes. 92. & 93
Egreſſus eſt ergo Noë, & Filii ejus. Ned & omnia ani-
mantia, jumenta, & reptilia egreſa ſunt de Arca.
Edificavit autem Noë altare Domino, & obtulit ho-
locauſta ſuper altare. Odoratiſque eſt Dominus odo-

rem ſuavitatis. 92
Cümque tranſiſſent quaædraginta dies, aperiens Noë fe-
neſtram, dimiſit Corvum. 109

Ex CAP. IX. Maledictus Chanaam, ſervus ſervorum
erit Fratribus ſitis. 4. & 69
Cœpitque Nos vir agricola exercere terram, & plan-
tavit vineam. Bibénſque vinum inebriatus eſt, &
nudatus in Tabernaculo ſuo.
Cümque obduxero nubibus clum, apparebit Arcus
mens in nubibus. Et recordabor fæderis mei vobiſ-
cum. SS 75
Nequaqudm ultrà interfwietur ommis caro aquis diluvii,
neque erit deinceps diluvinm diſſipans omnem ter-
74,... 22
Arcum meum ponam in nubibus. 11710
Ex CAP. XI. Ecce unum eſt labium omnibus: &ρ
üntque hoc facere, nec deſiſtent. Venite igitur,
deſcendamus ,„& oonfundamus ibi linguam eorum. 62
Ex CAP. XII. Laudaverant eam apud ilum, & ſub-
lata eſt mulier in domum Pharaonis, Abram verd
bene uſi junt. propter ilRlam. 6. & 61
Fueruntque é oves & boves, & aſini & ſervi, & fa-
Dmule & aſncæ & oameil. 56
Ex CAP. XIII. Aſcendit ergo Abram de Etgypto ipſe,
& uxor ejus, & omnia quæ habebat, & of cum eo.
Erat autem dives valde in poſſeſnone auri & argenti.
Reverſuſque eſt uſque ad locum, ubi prins fixerat Ta-
ernaculum inter Bethel & Hai, in loco Altaris,
quod fecerat prius invenit ibi nomen Vomini. Sed
M G.

& Lot qu erat cum Abram, fuerunt greges ovium,
& armenta, & tabernacula. Nec poterat eos capere
terra. 72
Dixitque Dominus ad Abram, poſtquàm diviſus eſt
ab eo Lot: Leva oculos tuos in diretctum, & vide.
Ibid.
Ex CAP. XIV. A fllo ſubtegminis uſque ad corrigiam
caligæ, non accipiam ex omnibus, Juæ tua ſunt. 12
At verò Melchiſedech proferens Panem & Vinum, be-
nedixit ei. 12. & 18
Ex CAP. XV. Deſcenderuntque volucres ſuper cada-
vera, & abigebat eas Abraham. Cüumque Sol oc-
cumberet, ſopor irruit ſuper Abram, & horror ma-
gnus & tenebroſus invaſit eum. 86. & 105
Cum ergo occubuiſſet ol, falta eſt caligo tenebroſa,
& apparuit elibanus fumans, & lampas ignis tran-

ſiens inter diviſiones illas. 86

In illo die pepigit Dominus fœdus cum Abram, di-
cens ſæmini tuo dabo terram hanc. 105
Scito prænoſcens, quòd peregrinum futurum ſit ſemen
tuum in terra non ſua : & ſubjicient eos ſervituti,
& affigent quadringentis annis. Ibid.
Ex CAP. XVI. Dixitque Angelus: Revertere ad
Dominam tuam, & humiliare ſub manu illius. Mul-
tiplicans multiplicabo ſemen tuum, & non numera-
bitur præ multitudine. 58
Ex CAP. XVIII. Cùm ergo ſurrexiſſent inds viri,
direxerunt oculos contra Sodomam.
Ipſe verò ad armentum cucurrit, & tulit inde vitu-
lum. Tulit quoque butyrum, & lac, & vitulum,
quem coxerat, & poſitit coram eis: ipſe verò ſtabat
Juxta eos ſub arbore. 110
Ex CAP. XIX. Et Civitas hæc juxtà, ad quam poſſum
Jfugere, parva, & ſalvabor in ea. 9
Tu Monte ſalvum te fac: Nec poſſum in Monte ſalva-
ri. Ibid. & 10
Ingreſſiſque domum illius, fecit convivium, & coxit
azyma, & comederunt. 17. & 64
Priuſquäm autem irent cubitum viri civitatis, valla-
verunt domum illius à puero uſque ad ſenem - G
dixerunt ei : Ubi ſunt viri, qui introierunt ad te5
Educ illos buc, ut cognoſeamus eos. Vimque facie-
bant Lot vehementiſſime : jämque propè erat, ut

effringerent fores. 64
Recede illuc. Ingreſſus es, ut advena, numquid ut
judices * 69

Ex CAP. XXI. Omnia, quæ dixerit tibi Sara, audi

vocem ejus: quia in Iſaac vocabitur tibi ſemen.

Dur⸗ accepit hoc Abraham pro lio ſuo. Ibid.
Ex CAP. XXII. Pater mi. Quid vis, Fili? Ecce ignis
& ligna: ubi eſt vittima holocauſti? Dixit autem
Abraham: Deus providebit ſibi victimam holocau-
NRi, ſili mi. Pergebant ergo pariter. F
Benedicam tibi, & multiplicabo ſemen tuum ſieut Stel-
las Cæli, & velut Arenam, quæ eſt in littore ma-
ris. Poſſidebit ſemen tunm portas inimicorum ſuo-
rum.

Ex CAP. XXIV. Poſtquäm autem biberunt cameli,

protulit vir inaures aureas, & armillas. 37
Ex CAP. XXV. Er ſepelierunt eum Iſane & Iſmail
Filii ſui in ſpelunca duplici. 86
Da mihi de coctione hac rufd. Cui dixit Jucobe Ven-
de mihi primogenita tua. Ille reſpondit, En mo-
vior. Ait Jacob: Jura ergo mihi. Juravit ei Eſau,
& vendidit primogenita. Et Iie accepio pane, &
lentis edulio, comedit. 108
Ex CAP. XXVI. Benedicentur in ſemine ſuio omnes
geontes terræ, e quòd obedierit Abraham voci meæ.
Manſit itaque Llſaac in Geraris. 114
Ex CAP. XXVII. Tædes me vitæ mez propter Fi-
lias Heth. HM 34

Index Locorum

Fac mihi inde pulmentum, Kcut velle me noſii ,& af
Jer mihi, ut comedam, & benedicat tibi anima mea
antequàm moriar. ê T7. & 99
ERoce odor Filii mei, ſieut odor agri pleni cui henedi.
xit Dominus. Det tibi Deus S. rore Cæli, & de
Pinguedine Terræ abundantiam frumenti & vini
Serviant tibi populi, & adorent te mibus: eſio
Dominus Fratrum tuorum. Qui maledixerit tibi,
lit ille maledittus: & qui benedixerit tibi, benedi-
ctionibus repleatur. 47. & 104. & 125
Dixitque Iſaac. Accede ad me, ut tangam te, li
mi & probem utriun tu ſis fllius meus Eſaii, an non.
Acceſſit ille ad Patrem: & palpato eo, dixit Iſaac:
Vox quidem, vox Jacob eſt, ſed manus, manus ſunt
Eſau. Et non cognovit eum. 88
Sume arma tua, & pharetram & arcum, & egre-
dere forda.
Irrugiüüt clamore magno, & conſternatus ait: Benedie
etiam mihi, Pater mi. 10
Vives in Gladio. Tbid.
Ex CAP. XXVIII. Ni fuerit Dominus mecum, &
dederit mihi panem ad veſcendum, & veſtimen-
tum ad induendum, reverſuſque fuero proſperè ad
domum Patris mei: erit mibi Dominus in Deum.
72. & 107. & 12 5
Dilataberis ad Orientem & Occidentem. 72
Tulit de lapidibus, & ſupponens capiti ſuo dormivit
in eodemz loco. Viditque in ſomnis ſcalam. 104.
Tulit lapidem, quem ſuppoſuerut capiti ſuo, & erexit
in titulum, fundens oleum deſuper. 120
Viditque in ſomnis ſealam ſtantem ſuper terram, &

cacumen illius tangens cœlum, Angelos quoque Dei

aſcendentes, & deſcendentes per eum, & Dominum

innixum ſcalæ. 12
Ex CAP. XNXIX. Hanc quoque dabo tibi pro opere,
quo ſerviturus es mihi ſeptem annis aliis. 118

Ex CAP. XXXI. Video faciem Patris veſiri, qubd

non ſit erga me, ſicut heri & nudius tertius. Jur-

vexit itaque Jacob⸗ & impoſitis liberis, ac conjugi-
bus ſuis ſuper camelos, abiit. 22. & 48
Ex CAP. XXXII. Nequaquàm Jacob appellabitur
nomen tum, ſed Iſrael. Orilſque eſt ei ſtatim Sol,
Poſtquàm tranſereſus eſt Phanuel: ipſe verò clau-
dicabat pede. 103. & 104
Ex CAF. KXXIII. Elevans autem Jacob oculos ſuos,
vidit venientem Eſaii & cum eo quadringentos viros.
102
Currens itaque Eſaii obviäm Fratri Juo, amplexatus
ſt eum, tringenſque collum ejus, & oſeulans flevit.
104

Dixitque Jacob: Noli ità, obſecro; ſed accipe mu-
mnuſculum de manibus meis: Jic enim vidi faciem
tuam, quaſi viderim vultum Dei. 104. & 108
Ex CAP. XXXIV. Et conglutinata eſt anima ejus
cacum ea, triſtemque delinivit blanditüs. 8. & 60
Turbaſtis me, & odioſum feciſtis me Chananæis. Nos
Pauci ſumus: illi congregati percutient me, & dele-
bor ego, & domus mea. 20. & 34. & 43
Non poſſumus facere quod petitis, nec dare Sororem
noſtram homini incirou vciſo. Circumcidatur in vo-
bis omnis maſeulini ſexus. Tune dabimus, &
accipiemus mutuò ſilias veſtras, ac noſtras. Pla-
cuit oblatio eorum Hemor & Sichem. Locuti ſunt
ad populum. Viri Mſti pacifici ſunt, & volunt
babitare nobiſeum. Aſſensique ſunt omnes, cir-
oumciſis cunétis maribus. Et ecce die tertio, quan-
do graviſimus vulnerum dolor eſt, arreptis duo
Filn Jacob, Nimeon & Levi Fratres Dinæ gladiig;
igrel ſunt urbem confidenter, interfectiſdue om-
nibus maſoulis, Hemor & Sichem pariter necave-
unt, tollentes Dinam de domo Sichem. 52
Adamae-

leni
ül

1
NOnm
1.
en 6
e
Duun

lilrr

Gin,.

d
Uür
leſe
7,
tie.

hhae

1tn

url

net

Sacræ Scripturæ.

Adamavit eam, & rapuit, & dormivit cum illa, vi
opprimens Virginem. 60
Ex CAP. XXXV. Abüt Ruben, & dormivit cum
Bala Concubina Patris ſui. 14. & 43
Ex CAP. XXXVII. Venite occidamus eum. Non inter-
Nciamus animam ejus, nec effundamus danguinem. 14.
Hac ergo cauſa ſomniorum atque ſermonum invidiæ
& odii fomitem miniſtravit. 10. & 123
Iſraöël autem diligebat Joſeph ſuper omner Filios. 18
Videntes autem Fratres ejus, quod à Patre plus cun-
Stis Filiis amaretur, oderant eum, nec poterant ei

quicquam pacifice loqui. 26
Increpavit eum Pater ſuus, & dixit: Quid ſibi vult
hoc ſomnium, quod vidiſti? 41
Invidebant ei igitur Fratres ſiti. Ibid.

Eoce ſomniaior venit: venite, occidamus eum. 41. & 116
Putabam quaſi conſurgere manipulum meum, veſtröſ-
que manipulos circumſtantes adorare manipulum
meum. Reſponderunt Fratres ejus, numquid Kex
noſter eris “ Aut ſubjiciemur ditioni tuæs 69
Vidi Solem & Lunam, & Stellas undecim adorare me.
Ibid. & 123

WMelius eſt, ut venundetur Kgyptäs, & manus no-

ſeræ non polluantur. 97
Nudaverunt eum tunicäa talari: miſeruntque eum in
ciſternam veterem. Ibid.
Putabum nos ligare manipulos in agro. 123
Ex CAP. XKXXVIII. Mittam tibi hœdum de gregi-
bus. 64

Miſit autem Judas bœdum per Paſtorem ſuum odol-
lamitem: qui interrogavit homines loci illius “ ubi eſt
mulier, quæ ſedebvat in bivio? 97
Ex CAP. XNXXIX. IIa apprebenſa laſcinid veſtimen-
ti ejus dixit ei. Dormi mecum. Qui relicto in ma-
nus ejus pallio, fugit, & egreſus eſt foras. 14.
& 20. & 1I14. .
Nec quicquam eſt, quod non in mea Iit poteſtate. Quo-
modò ergo poſſum hoc malum facere? 15. & 21
Qui tradidit in n anu illius univerſos vintlos, qui in
cuſtodia tenebantur, & quicquid fiebat, ſub ipſo
erat. 24
Hujuſcemodi verbis per ſingulos dies loquebatur, & Mu-
lier moleſta erat Adoleſcenti: & ille recuſabat ſtu-
rum. 60
Inwenitque Joſeph gratiam coram Domino ſuo, & mi-
niſtrabat ë à quo præpoſttus omnibus gubernabat
ereditam ſibi domum. Benedixitque Dominus do-
mui Woyptii propter Joſeph, & multiplicavit tam
in ædibus, quàm in agris cuntctam ejus ſubſtantiam.

113
Ex CAP. XLI. Veſtivit eum ſtola biſina, & collo

torquem auream circumpoſuit. Abſque imperio tuo
non movebit quiſquam manum aut pedem in omni
terra Egypti. 14. & 97
um invenire poterimus talem virum, qui Spiritu Dei
plenus ſit? . 114
Vocavitque nomen primogeniti Manaſſes, dicens: Obli-
viſei me fecit Deus omnium laborum meorum, &
domius patris mei. 122
Ex CAP. XLIV. Noeyphum autem meum argenteum,
& pretium quod dedit tritici, pone in ore ſacci ju-

nioris. 3. & 71. & 75
Qui furatus eſt ocvphum, ipſe ſit ſervus meus. 75
Cur ſic agere voluiſtis? Ibid.

Ex CAP. XLV. Elevavitque vocem cum ſletu, & di-
xit Fratribus ſuis: Ego ſum Joſeph. Oſeulatuſque
eſt Joſeph omnes Fratres ſuos, & ploravit ſuper

ſingulos. Ibid.
Nuntiate patri meo univerſam gloriam meam : ſeſti-
nate, & adducite eum ad me. Ibid.

Ex CAP. XLVI. Cunctæaque animæ, quæ ingreſſæ ſunt
cum Jacob in Egyptum, & egreſſæ ſunt de femoré
Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

ilius, abſque uxoribus fliorum ejus, ſexaginta ſezr.
12
Ex Shr. XLVIII. Non ità convenit, Pater quia
hic eſt primogenitus, pone derxrteram tuam ſuper ca-
put ejus. Qui renuens ait: ſoio, Fili mi, ſeio &
iſte quidem erit in populos, & maltiplicabitur: ſed
Frater ejus minor, major erit illo. 122
Ex CaP. XLIX. Nimeon & Levi Fratres: Vaſs ini-
quitatis bellantia: Maledictus furor eorum, quia
pertinax: & indignatio eorum, quia d'ra: divi-
dam eos in Jacob: & diſpergam eos in Iſrazl. 4
& 44. & 86 S
Ruben primogenitus meus, tu fortitudo mea, & prin-
cipium doloris mei, prior in donis, major in im-
perio. Effuſus es ſicut aqua, non creſcas quia aſ-
cendiſti cubile Patris tui, & maculaſti ſtratum

ejus. 43. & 49
In conſilium eorum non veniat Anima mea: quia in
furore ſuo occiderunt virum. „ 116

Ex Libro Exodi.
Ex CAP. I. Quando obſtetricabitis Hebræas, ſ maſ-
8

culus fuerit, interficite eum.
Quidquid maſeulini ſexus natum fuerit, in flumen pro-

jicite. Ibid.
Prapoſait itaque eis Magiſtros operum, ut affligerent
eos oneribus. Ibid.

Ex CAP. II. Ingemiſcentes Filii Iſrazl, propter opera
vociferati ſunt, aſcenditque clamor eorum ad Deum
ab operibus. Et audivit gemitum orum, ac recor-
datus eſt fœderis, quod pepigit cum Abraham. 19
& 122. & 123
Ex CAP. III. OQuis ſum ego, ut vadam ad Pharao-
nem * 32
Apparuitque ei Dominus in flamma ignis de medio
Rubi. 71. & 76. & 12 ¾
Vadam, & videbo viſionem hanc magnam, quare non
comburatur Rubus. Ibid.
Ex CAP. IV. Dixitque Dominus: Extende manum
tuam, & apprebende caudam ejus. 9. & 79
Projecit, & verſa eſt in colubrim. Ità ut ſugeret Moy-
Jſes. 19. & 3I. & 41. & 7I. & 76. & 79. & 117.
Extende manum tuam. Extendit, & tennit, verſdque
eſt in Virgam. 76. & 79
Dixirque Dominus: Mitte manum tuam in ſinum tuum.
Quam cum miſiſet in ſinum, protulit leproſam. 123
Ex CAP. V. Fœtere feciſtis odorem noſtrum coram Pha-
raone, & ſervis ejus, & præbuiſtis ei gladium, ut
occideret nos. 19. & 39
Vacant enim, & idcircò vociferantur: Famus & ſa-
crificemus Deo noſtro. Opprimantur operibus, & ex-
pleant ea, ut non acquieſcant verbis mendacibus. 99
Dominum neſcio. 112
Ex CAP. VII. Tulitque Aaron Virgam coram Pharao-
ne, & ſervis ejus, quæ verſa eſt in colubrum. 117
Projeceruntque ſinguli virgas ſuas, quæ verſaæ ſunt in
Dracones, ſed devoravit virga Aaron virgas eo-
rum. Induratimque eſt cor Pharaonis, & non au-
divit eos. [bid.
Ex CAP. XII. JSurrexitque Pharao nocte, & omnes
ſervi ejus, cunctaque Egyptus. Vocatiſque Pharao
Moyſe & Aaron nocte, ait : Egredimini à populo
meo vos, & Filii Iſrazl. Ite, immolate Deo, Lcut di-
citis. Oves veſtras, & armenta aſſumite, ut petiera-
tis, & abeuntes benedicite mihi. 82. & 101
Perouſſit Dominus primogenitum Koypii,dà primogenito
Pfharaonis uſque ad primogenitum captiva. 83
Ortus eſt clamor magnus in Rgypto: neque enim erat
domus, in qua non jacèéret mortuus. Vocatiſqueé
Pharao Moyſe & Aaron nocte, ait: Jurgite &
M 2 egre

Index Locorum

egredimini à populo meo. Et petierunt ab Kopptiis
4 . 6, .
vaſa argentea & aurea, veſtéimque plurimam: &

ſpoliaverunt Woyptios. 101
Ex CAP. XIV. Fugiamus Iſraëlem: Dominus enim
pugnat pro eis contra nos. 4

Cumque extendiſſet Moyſes manum conra mare, re-
verſum eſt ad priorem locum : fugientibiſque Mgyb-
tiis occurrerunt aquc. 8
Flante vento vehementi & urente tota note. Ibid.
Præcide tibi duas tabulas lapideas inſtar priorum, &
ribam ſuper eas verba. 11
Ex CAP. XV. Perſequar, & comprehendam: divi-
dam ſpolia : implebitin anima mea. 4. & 51
PFilü autem Iſrazl anbulaverunt per ſiccum in medio
maris. 82
Ex CAP. XVI. NWallus relinquat ex eo in mane, &
ſeatere cœpit vermibus, atque computruit. 30
Ex CAP. KIX. Et ecce cœperunt audiri tonitrua, ac
miecare fulgura, & nubes denſiſſimæ aperive mon-
tem. Gatque omnis Mons terribilis. 123
Ex CAP. KXK. Altare de terra facietis mihi, & of-
feretis ſuper eo holocanſta & pacifica veſtra. 70
Ex CAP. XXXKII. Dimitte me, ut iraſcatur furor
meus contra eos, & deleam eos, Jfaciämque te in
entem magnam. 113
Arripiénſque vitulum, quem fecerant, combuſſit, &
contrivit uſque ad pulverem, quem ſparſit in aquam,
& ex eo dedit potum Filiis Iſrazl. 125
Ex CAP. XXXIV. Excidit ergo duas tabulas lapi-
deas, quales anteà ſuerant. 72
Ex CAP. XXXIX. Et tintinnabula de auro puriſſi-
mo, qua poſuerunt inter malogranata in extrema
parte tunicæ per gyrum. Deorsum autem ad pe-
des mala punica ex hbyacintho, purpura, vermicu-
lo, ac byſſo retorta. 106

Ex Levitico.

Ex CAP. XII. Deferet Agnum in Eolocauſtum, &
Ppullum Columbæ, ſive Turturem pro peccato. 70

Ex Libro Numerorum.

Ex CAP. XIII. Pergentéſque ad torrentem botri, abſ-
ciderunt palmitem cum uva ſua, quem portaverunt
in vette duo viri. 107
Ex CAP. XIV. Igitur vociferans omnis turba flevit
nobte illà, & murmurati ſunt contra Moyſen & Aa-
ron cuncti Filii Iſrazël, dicentes: Uiinàm pereamus,
& non inducat nos Dominus in terram iſtam. 91
Won videbunt ierram, pro qua juravi patribus eorum,
nec quiſquam ex illie, qui detraxit mihi, intuebi-
ur eam. Jervum meum Caleb, qui plenus alio ſpi-
riti ſecutus eſt me, inducam in terram hanc', &
Jemen ejus poſſidebit eam. 91. 8& Ibid.
Et dixit Dominus ad Moyſen: uſquequs detrabet mi-
hi populus iſte? Feriam igitur eos peſtilentid, at-
que conſumam. 91
Uzuequò multitudo hac peſima murmurat contrà me?
Querelas Filiorum Iſraeël audivi. Dic ergo eis: Vi-
vo ego, ait Dominus. JNicut locuti eſtis, audiente me,
ſio faciam vobis. In Jolitudine hac jacebunt cadave-
Ta veſtra. 91
Ommnes qui mimerati eſtis d viginti annie & ſuprà, &
murmuraſtis contra me, non intrabitis terram Juper
quam levavi manum meam. Ibid.
Nolite rebelles eſſe conrra Dominum: neque timeatis
Populum terræ hujus, quia ſicut panem, ità eos poſ-
Jumus devorare. Receſſit ab eis omne præſidium,
Dominus nobiſoum eſt. 101
Cümque clamaret omnis multitudo, & lapidibus eα

ge APrimere,apparuit gloria Domini ſuper tettum.
Ibid.

Ex CAP. XVI. Dirupta eſt terra ſub pedibus eorum
& aperiens os ſuum devoravit illos cum tabernacuhi
Iuis, & univerſa ſubſtantia eorum, deſcenderunt
dete vivi in infernum, operti humo. II
Ex CAFP. NXX. Loquimini ad petram coram eis &
illa dabit aquas. 79
Audite rebelles & inereduli. Num de petra hac vohis
aquam poterimus ejicere? Cüumque levaſſet Moy-
Jes manum percutiens virg bis lilicem, egreſſæ ſunt
aquæ largiſſimæ. lbid.
Ex CAP. NXXI. Exaudivit Dominus prees IWraäl, &
radiqit Chananæum, quem ille interfecit, ſubver-
Ris urbibus ejus. Et tadere cœpit populum. 35
Locutuſque contra Dominum & Moyſem, ait: Cur
eduxiſti nos de gypto, ut moreremur in ſolitudi-
ne * Anima noſtra jam nauſeat ſuper cibo iſto le-

viſſimo. Ibid. & 39. & 90
Peccavimus, quia locuti ſumus contra Dominum G.
te. 124

Deeſt panis, non ſunt aquæ, quamobrem miſu Domi-
nus in populum ignitos ſerpentes, ad quorum pla-
gas, & mortes plurimorum, venerunt ad Moyſen,
& dixerunt. Peccavimus. 6. & 91. & I 24
Ex CAP. XXII. Sic dicit Balac Filhius Jephor: ne
cuncteris venire ad mes Paratus ſum honorare te;
& quidquid volueris, dabo tibi. 17
Veni, & maledice vopulo huic. Ibid.
Ex CAP. XKXIV. Ouàm pulchra tabernacula tua,
Jacob, & tentoria tua, Iſrazël, ut valles nemoroſo,
ut horti juxta fiuvios irriguie ut tabernacula, quæ
Rit Dominus, quaſi cedri prope aquas. 87
atuſque Balac contra Balaam, comploſis manibus
ait — Ad maledicendum inimicis meis vocavi te,
duibus à contrario tertiò benedixiſti: revertere ad
locum tuum. Decreveram quidem magnifue honora-
re te, ſed Dominus privavit ie honore diſpoſito. 96
Ex CAP. XXV. Hoſtes vos ſentiant Madianitæ, &
percutite eos. 19
At illi comederunt, & adoraverunt Deos carum. 6 5
Tolle cunttos Principes populi, & ſuſpende eos contra
Solem in patibulis; ut avertatur furor meus ab
Iſrasl. 91
Ex CAP. XXXV. Non accipietis pretium ab eo,
dui feus eſt ſanguinis, ſtatim & ipſe morietur. 45
Ne polluatis terram habitationis veſtræ, quæ inſontium
cruore maculatur, nec äaliter expiari poteſt, niſi per
ejus ſanguinem, qui alterius ſanguinem fuderit.

45

Ex Deuteronomio.

Ex CAP. XXVIII. Quòd ſi audire nolueris vocem
Domini Dei tui, ut cuſtodias, & facias omnia man-
data ejus: Percutiat ſe Dominus egeſtate, febri &
frigore, ardore & æſtu, & abre corrupto ac rubi-
gine. Sit Cœlum, quod ſupra te eſt, aneum; &
Terra, quam calcas, ferrea. 21
Ex CAP. XXXII. Incraſſatus eſt dilectus, & real-
citravit: incraſſatus, impinguatus, dilatatus, dere-
liquit Deum factorem ſuum; & receſſit à Deo ſalu-
tari ſuo. 102

Ex Joſuë.

Ex CAP. VI. Ceperunt civitatem, & interfecerunt
omnia, quæ erant in ea. 5
Omnia ſuccenderunt, abſque auro & aigento, & vaſis
æneis, ac ferro, quæ in ærarium Domini conſecra-
runt. lbid.

Ex

= — = =

Sacræ Scripturæ.

Ex Libro Judicum.

Ex CAP. VI. Omnia nocte complevit. Cümque ſurre-
xiſſent viri oppidi ejus manè, videruut deſtructam
aram Baal, lucumque ſucciſum, & taurum alierum
impoſitum ſuper altareé, quod tunc adificatum erat.
80
Et dixerunt ad Joas⸗ Produe Filium tuum huc, ut
moriatur: quia deſtruxit aram Baal, & ſuccidit
nemus. 99
Ex CAP. VII. Cümque bydrias confregiſſent, ola-
maverunt. Omnia itaque caſtra turbata ſünt: Et
mutuâ ſe cade truncabant. 82
Madian autem & Amalec, & omnes Orientales po-
puli fuſi jacebant in valle, ut locuſtarum multi-
tudo. 99
Ex CAP. XIV. declinavit, ut videret cadaver Leo-
nis; & ecce Examen apum in ore Leonis erat, ac
Jfavus mellis. 112
Ex CAP. XV. Aperuit itaque Dominus molarem den-
tem in maxilla aſini, & egreſſæ ſunt ex eo aquæ. 8 5
En ſiti morior, incidamque in manus Incircumciſo-
rum. 8

Ex CAP. XVI. Dixitque ad eum Dalila Quomod

dicis, quòd amas me, cum animus tuus non ſit me-
cum? Cümque moleſta eſſet ei, & per multos dies
Jjugiter adhæreret, deſecit anima ejus. Tunc aperiens
veritatem rei.t.. 60

Ex Libro primo Regum.

Ex CAP. I. Et adduxit eum in vitulis tribus, & tri-
bus modi's farinæ, & amphora vini. Eoo commoda-
vi eum Domino cunctis diebus, quibus fuerit accom-
modatus Domino. 11
Immolaverunt vitulum, & obtulerunt puer,m. Ibid.
Cum eſſet Anna amaro animo, oravit ad Dominum,
Rens largiter, & votum vovit. Wſtimavit eam Heli
temulentam, dixitque ei: Uſquequò ebria eris? di-
gere pauliſper vinum, quo mades. 76. & 87
Ducam eum, ut appareat ante conſpeltum Domini:
& maneat ibi jugiter. 81
Num & aül inter Prophetas? 96
Ex CAP. II. Habebat fuſeinulam tridentem in ma-
nit ſua, & mittebat eam in lebetem. 12. & 03
Non accipiam à te carnem coctlam, ſed crudam. Nunc
enim dabis, alioquin tollam vi. 12
Quare calce abjeciſtis victimam meam?
Heli autem audivit omnia, quæ faciebant Filüi ſui- G
quomodò dormiebant cum mulieribus, quæ obſerva-
bant ad oſtium tabernaculi. 63
Erat ergo peccatum puerorum grande nimis coram
Domino, quia detrahebant homines ſacrificio Do-

mini. 100. & 116
Veniebat puer Sacerdotis, & dicebat immolanti: Da
mihi carnem, ut coquam Sacerdoti. 116
Detrabebant homines ſacrificio Sacerdotis. 116
Ex CAP. III. Puer autem Samuéël miniſtrabat Domi-
no coram Heli. 13
Et damuel timebat indicare viſionem Heli. 33
Ex CAP. IV. Hi ſunt Dii, qui percuſſerunt Wgyp-
mm omni plagd in deſerto. . 27

Timuerunt dicentes: Væ nobis: Quis nos ſervabit de

manu Deorum ſieblimium iſtorum? Hi ſunt Dii,

qui percuſerunt Klpptum omni plagd. Ibid.
Confortamini, & eſtote viri, Philiſibiim - confortamini
& bellate. Ibid.
Arca Dei capta eſt. Ibid.

Væ nobis. Quis nos ſervabit de manu Deorum ſubli-
mium iſtorum? 29
Ex CAP. VI. Vaſa aurea, quæ exolviſtis ei pro deli-
Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

do, ponetis in capſellam ad latus ejuns. 101
Percuſſit de populo ſeptuaginta viros, & quinquagin'a
millia plebis. 8 118

Ex CAP. VII. Ji in toto corde veſtro rever imini ad
Dominum, auferte Deos alienos de medio veſtri
Baalim, & Akftharoth. 94
Ex CAP. VIII. Filios veſtros tollet. Ned & ſegetes
veéſtras & vinearum reditus addecimabit. 19
Non te abjecerunt, ſed me, ne regnem ſuper eos. Verum-
tamen conteſtare eos, & prædic eis jus Regis. Ibid.
Quare ergo inſidiaris animæ meæ, ut occidar? 87
Ecce tu ſenuiſti, G tlütui non ambulant in viis tuis:
conſtitue nohis Regem, ut judicet nos. 100
Et non ambulaverunt filii illius in viis ejus: ſed de-
clinaverunt poſt Avaritiam, acceperuntque mune-
ra, & perverterunt judicium. HK Ibid.
Ex CAP. I X. Olim in Iſra?l ſic loquebatur unuſqu ſ-
que venie, & eamus ad Videntem. 4 ¾
Cümque deſeenderent in extrema parte cawitatis, Ja-
mu'l dixit ad Saüul: Die puero,ut antecedat nos. 32
Ex CAP. X. Tulit autem Samuel lenticulam olei, &
effudit ſuper caput ejus. Ibid.
Cum ingreſſus fueris urbem, obviàm habebis gregem
Prophetarum deſcendentium de excelſo, & ante eos
pfalterium & tympanum, & tibiam, & citharam.
1bid.
Et ece cuneus Prophetarum obvius ei: & inſiluit ſu-
per eum Spiritus Domini, & prophetavit in medio
eorum. Ilbid.
Liberabis populum ſuum de manibus inimicorum ejus.
125
Ex CAP. XII. Loquimini de me coram Domino,
utrum Bovem cujuſquam tulerim, aut Aſinum. 12
Addidimus univerſis peccatis noſtris malum, ut pete-

remus nobis Regem. 1
Ora pro ſervis tuis, ut non moriamur. Ibid.

Gi timueritis Dominum, & ſervieritis ei, & audieritis
vocem ejus, & non exaſperaveritis os ejus, eritis
& vos, & Rex qui imperat vobis, ſequentes Domi-

num Deum veſtrum. 12
Qudd ſi verſeveraveritisin malitia & vos, & Rex ve-
ſter pariter peribitis. Ibid.

Ex CAP. XKIV. Ingreſſus eſt itaque populus ſaltum, G
apparuit fervens mel, nulluſque applicuit manum
ad os ſuum. 8. & 31. & 41
Adjuravit autem Saiul populum, dicens: Maledictus
vir, qui comederit panem uſque ad veſperam. 31
Et ait Naul: mittite ſortem inter me, & inter Jona-
tham Filiun meum. Et captus eſt Jonathas. 49
Dixi:que populus ad Sail: Rrgone Jonathas morie-
tur, qui fecit ſalutem hano magnam in Iſraël? Ibid.
Indica mihi, quid feceris. Guſtans guſtavi in ſummi-
tate virgæ paululum mellis. Et ait Saül: Haæc faciat
mihi Deus, & hæc addat, quia morte morieris, Jo-
natha. Ibid. & 66
Nuntiaverunt autem Sauili dicentes, quòd populus pec-
caſſet Domino, comedens cum Janguine. Qui ait:

Pra varicati éſtis. 50
Separamini vos in partem unam, & ego cum Jonatha
Filio meo ero in parte altera. Ibid.

Et conſuluit Saiil Dominum, dicens: Num perſequan
Philiſthiim? Et non reſpondit ei in die illa. Videte
Ver quem acciderit peccatum boc hodis. Et captus
eſt Jonathas. 66
Erant auem inter aſcenſiis ,per quos nitebatur Jona-
thas tranfire, eminentes petræ ex atraque parte, &
duaſi in modum dentium ſceopuli hinc inde prærupti:

nomen ini Boſes, & nomen alteri dene. 118
Et locuti ſint piri de ſtatione, diveruntque! Aſtendite
ad nos. Ibid.

Aete autem Jonathas manibus & pedibus reptans.
id.

M. 3 Et

Index Locorum

PEt faltum eſt miraculum in caſtris, & per agros: ſed Trucidavit in die illa oëttoginta quinque virot veſtitos

& omnis populus obſtupuit, & accidit quafi miracu-
lum dà Deo. Ibid.
Ex CAP. XV. Peccavi quia prævaricatus ſum ſermo-
nem Domini, & verba tua timens populum. 2. &
54. & 67
Peccavi: ſed nunc honora me coram ſenioribus: &
revertere mecum, ut adorem Dominum tuum. 5.

& 96
Pro eo quod abjieciſti ſermonem Domini, abjecit te Do-
minus, ne ſis Rex. 67

Oblatus eſt ei Agag pinguiſimus, tremens & dixit
Agag: diccine Jeparas, amara Mors. Et ait Na-
mubsl: ſicut fecit abſque liberis mulieres gladius tuus,
Jic abſque liberis erit inter Mulieres Mater tua. 10.
& 86
Nunc ergo vade, & percute Amalec, & demolire uni-
verſa ejus? non parcas eis ſed interfice à viro uſ-
que ad wulierem, & parvulum, atque latctentem,
ovem, & bovem, & camelum. 116
Ex CAP. XVII. Infxus eſt lapis in fronte ejus, &
cecidit in ſaciem ſuam ſuper terram. 81
Pravaluitque David adversàm Philiſthæum in funda
& lapide. Ibid.
Nam & Leonem & Urſum imterfeci ego ſervus tuus.
98
Accipe fratribus tuis ephi polentæ, & decem panes,
& curre in caſtra ad fratres tuos & decem ſormel-
las caſei has deferes ad Tribunum. Et onuſtus abiit,

ſicut præceperat ei Iſai. . 108

Non vales réſſtere Philiſthæo iſti, nec pugnare adver-
sus eum. 117
Quare veniſti, & quare dereliquiſti pauculas oves illas
in deſerto? Ego novi ſuperbiam tunm, & nequitiam

cordis tui. 118
Ex CAP. XKVIII. Iratus eſt autem Saul nimis, & diſ-
Pplicuit in oculis ejus ſermo iſte. . 10

Porrò oum reverteretur, percuſo Philiſthæo, David,
& ſerret caput ejus in Jeruſalem, egreſſæ ſunt mu-
lieres de univerſis urbibus Iſrael, cantantes, cho-
rôſque ducentes in occurſum Saiil Regis. Et præci-
nebant mulieres ludentes atque dicentes, percuſſit
Saiil mille, & David decem millia. Iratus eft au-
tem Saiil nimit. 63
Non habet Rex ſponſalia neceſſe, niſi tantum centum
præputia Philiſthinorum, ut fat ultio de inimicis
Regis. 117
Cüumque renuntiaſſent Servi ejus David verba, quæ di-
xerat Saiil,placuit ſermo in oculis David. Et poſt pau-
cos dies ſurgens David abiit. Et percuſſit ex Phili-
Rthiim ducentos viros, & attulit eorum præputia, &
annumeravit ea Regi, ut eſet gener ejus. I[bid.
Ex CAP. XIX. Depoſitit eum per feneſtram Porr
ille abiit, & auſugit, & ſalvatus eſt. Tulit auten
Michol ſtatuam, & poſuit eam ſuper leltum, & pel-
lem piloſam caprarum poſuit ad caput ejus, & ope-
ruit eam veſtimentis. 8
Afferte eum ad me in leëlo, ut occidatur. 89
Cümque veniſſent nuntii, inventum eſt ſimulacrum ſu-
per lectum, & pelles caprarum ad caput ejus. Ibid.
Quare ſic illuſiſti mihi, & dimiſiſti inimicum meum,
ut fugeret? Et reſpondit Michol ad Saul e quia ipſe
loquutus eſt mihi, dicens: Dimitte me, alioquin
interficiam te. Ibid.
Ex CAP. XXI. Et immutavit os ſuum coram eis,
collabebatur inter manus eorum; & impingebat in
D portæ, deſtuebäntque ſalivæ ejus in barbam.
11 .
Ex CAP. XXII. Et ait Rex ad Dozëg: CVonvertere
zu, & irrue in Sacerdotes. Converſuſque Doeëg, ir-
ruit in Sacerdotes: & trucidavit in die illa oltoginta
quinque viros veſtitos Ephod lineo. 68

Ephod lineo. Nobe avtem civitatem Sacerdotum
percuſſt in ore gladii, & viros, & mulieres, &
PVarvulos, & Mälentes bovèmque, & aſinum, &
ovem in ore gladii. 116

Ex CAP. NXIII. Ecce Philiſthiim oppugnant Ceilam,

& diripiunt areas. Abiit ergo David, & viri ejus
in Ceilam, & pugnavit adversus Philiſthieot. 119
Ex CAr. XKXVIII. Qui, cum comediſſent, ſurrexe-
runt & ambulaverunt, per totam noctem illam. 17
Mulier autem illa habebat vitulum paſcualem in domo.
Ibid.
Tu noſti quanta fecerit Saul, & quomodò eraſerit ma-
gos & ariolos de terra. Ibid.

Audi & tu vocem ancillæ tuæ, & ponam coram ie bu-

cellam Fanis, ut comedens convaleſcas. Ibid. & 96
rite mihi mulierem habentem Pythonem, & va-
dam ad ean, & ſciſcitabor per illam. Et ait mu-
lier ad eum: Ecce in noſti quanta fecerit Saul, G
quomodò eraſerit magos & ariolos de terra. 29.
& 87 .
Mutavit ergo habitum ſuum, & abüt ipſe, & duo viri
cum eo, veneruntque ad mulierem nocte. 30. & 96
Intellexit Saul, quôd Samusl eſet, & inclinavit ſe ſu-
per faciem ſuam in terra, & adoravit.
Divina mihi in Pythone, & ſuſcita mihi quem dixero

tibi. P Ibid.
Dixit autem Jamusl ad Sail: Quare inquietaſti me,
ut ſuſcitarer? Ibid.
Dixerunt ſervi ejus ad eun: Eſt mulier Eythonem
habens in Endor. 96

Abiit ipſe, & duo virisum eo, veneruntque ad mulie-
rem nocle. Ibid. & 97
Ex CAP. XXXI. Fugerunt viri Iſrazl ante ſacien

Philiſthiim, & ceciderunt interfetcii in monte Gelbos.

114
Ex CAP. XLIV. Erantque duo Filii Heli cum Arca
JFaœderis Domini. Arca Dei capta eſt. 87

Ex Libro ſecundo.

Ex CAP. III. Tu requiſiſti in me quod argueres pro
muliere hodie. Hæc faciat Deus Abner, niſi quo-
modò juravit Dominus David, ſie faciam cum eo,
ut transferatur regnum de Domo dail, & elevetut
Thronus David ſuper Iſrael. 48
Ex CAP. VI. Iratuſque eſt indignatione Dominus
contra Ozam, & percuſſit eum ſuper temeritate:
qui mortuus eſt ibi, juxta Arcam Dei. 5
lgitur Michol Filiæ Sail non eſt natus Filius uſque in
diem mortis ſuxJ. 117
Ex CAP. XI. Et egreſſus eſt Urias de domo Regis,
ſecutiſque eſt eum cibus regius. 16. & 108
Accidit, ut ſurgeret David de ſtrato ſuo poſt meri-
diem, & deambularet in ſolario domus regiæ, v .

que Mulierem. „„3
Vade in domum tuam, & lava pedes tuos. Secuiltſque
eſt eum cibus regius. 74

Seripſit David epiſtolam ad Joabe miſitque per ma-
num Uricæ. 75
Ex CAP. XII. Dominus tranſtulit peccatum tuum. 2
Et dixit David ad Nathan Peccavi Domino. 21.
& 68. & 83. & 90 “
Dixitque Nathan ad David; Dominus quoque tranſtu-
lit peccatum tuum non morieris. Verumtamen..
68. & 90
Tollam uxores tuas in oulis tuis & dabo proximo
tuo. 31
Miſit ergo Dominus Nathan ad David. 33
Tulit Ovem viri pauperis, & præparavit cibos. Ira-
tus David dixit ad Nathan: Filius mortis eſt vir,

qui fecit boc. Dixit autem Nathan ad David: Tu
ES

Sacræ Scripturæ.

es ille vir. 83. & Ilbid.
Pauper autem nibil habebat omninò præter Ovem
anam parvulam, quam emerat, & nutrierat, &
qugæ cvειdοr apud eum cum Filiis ejus ſimul, de
pane illius comedens, & de calice ejus bibens, &
in ſinu illius dormiens erdtque illi ſicut Filia. 98
Ex CAP. XIII. Noli facere ſtultitiam hanc. Eoo enim
ferre non potero opprobrium meum, & tu eris quaſi
unus de inſipientibus in Iſrasl.
Fecerdtque Abſalon convivium quaſi convivium Re-
gis. 15
Cum temulentus ſuerit Amnon, & dixero vobis, Per-
cutite eum, Nolite timere. 65
Cmque obtuliſſet ei cibum, apprebendit eunm, & ait
Veni, cuba mecum, Soror mea. Ibid.
Ex CAP. XIV. Vocatüſque eſt Abſalon: & intravit
ad Regem: oſeulatuſque eſt Rex Ahbſalon. 33
Omnes morimnr, & quaſi aquæ dilabimur. 47
Porrò ſicut Abſalon, vir non erat pulcher in omni W-
raël, & decorus nimis. A veſtigio pedis uſque ad

* verticem non erat in eo ulla macula. 95
Revertatur in domum ſuam, & faciem meam non
videat. 104

Ex CAP. XV. De qua civitate es tu? Videntur mihi
ſermones tui boni, jed non eſt, qui te audiat. 38.
& 41. & 89
Venit igitur nuntius ad David, dicens: Toto corde
univerſus Iſrazl ſequitur Ahſalon. 38. & 89. & 95
Vadam, & reddam vota mea, quæ vovi Domino in
Hebron. Ut audieritis clangorem buccinæ, dicite 3
Regnabit Abſalon in Hebron. 54
Et ait David ſervis ſuis Jurgite, fugiamus: neque
enim erit nobis effugium à facie Abſalon. Feſtinate
egredi. 89
Cüumque immolaret vittimas, fatta eſt conjuratio vali-
da, populiſque concurrens augebalur cum Ahſalon.
Ibid.
Egreſus eſt ergo Rex, & univerſa domus ejus pedi-

s ſuids. 90
Ex CAP. XVI. Maledicebat, mittebäatque lapides
contra David. 31

Egredere, egredere vir ſanguinum, & vir Belial.
Ibid.
Cum autem veniſet Chuſai Arachites amicus Dawvid
ad Abſalon, locutus eſt ad eum: Nalve Rex. Ad
quem Abſalon: Quare non iwiſti cum amico tuo?
Nequaquäm: quia illius ero, quem elegit Dominus.

7
Et ait Achitophel ad Abſalon: Ingredere ad Con-
cubinas Patris tui ut, cum audierit omnis Iſrazël,
quòd fædaveris Patrem tuum, roborentur tecum
manus eorum. Conſilium autem Achitophel, quod
dabat in diebus illis, quaſi ſi quis conſuleret Deum.

Sdie erat omne conſilium. 96
Ex CAP. XVII. Melius eſt conſilium Obhuſai Arachi-
tæ, conſilio Achitophel. Domini autem nutu diſipa-
tum efi conſilium Achitophel utile. 7
Ex CAP. XVIII. Et tulerunt Abſalon, & projece-
runt eum in ſaltu, & comportaverunt ſuper eum
acervum lapidum magnum nimis. 3
Audientibus nobis pracepit Rex tibi, & Abiſai G
Ethai, dicens: Cuſtodite mihi puerum Abſalon. 104

Ex Libro Tertio.

Ex CAP. I. Adonias Filius Haggith elevabatur di-
cens: Ego regnabo. Feæcitque ſibi currus & equites,
quinquaginta viros, qui curreren ante eum. Nec
corripuit eum Pater ſuus aliquando dicens: OQuare
boc ſeciſti?
Ex CAP. II. Tu noſti, quæ fecerit mihi Jogb, Abner.

18. & 33. & 79

& Amaſæ, quos occidit, & effudit ſanguinem belli
in pace. Facies ergo juxta ſapientiam iuam. & nox
deduces canitiem ejus pacifics ad inferos. 44. & 46
Poſuit oruorem prælii in balteo ſuo. 46
Ex CAP. III. Et dixit Dominus Salomon: Ouia
poſtulaſti Verbum hoc, & non petiſti tibi dies mulios;
nec divitias; dedi tibi Cor ſapiens & intelligens. 12
Venit tenare eum in æn gmatibus. 1II
Et ingreſſa eſt Jeruſalem cum mulio comitatu, &. divi-
tiis, camelis portantibus aromata, & aurum infini-

tum nimis, & gemmas pretioſas. Ibid.
Ex CAP. X. Fecitque ui taua eſſet abundantia ar-
genti in Jeruſalem, quantæz & lapidum. 34

Ex CAP. XKI. Rex autem Salomon adamavit mulie-
res alienigenas multas. 34. & 47
Ex CAP. XIII. Invenit eum Leo in via, & occidit,
& erat cadaver ejus projeættum in itinere. 51
Extendit manum ſuam de Aliari, dicens: Appreben-
dite eum. „ 68
Et exaruit manus ea, quam extenderat contta eum,
nec valuit retrahere eam ad ſe. Ibid.
Ex CAP. XIV. Cüum ergo illa intraret, G diſſimu-
laret ſe eſe, quxæ erat. Audivit Ahias, ſonitunt
pedum ejus introsëuntis per oſtium, & ait: Ingrede-
re uxor Jeroboam, quare aliam ie eſſe ſimulas? Ego
autem ad te miſus ſum durus nuntius. Haæc dicit
Dominus: Opetatus es mala ſuper omnes qui fue-
runt ante te.. Idcircò pereutiam de Jeroboam min-
gentem ad parietem, & clauſum, & nov'ſimum...
Conſtituit autem ſibi Dominus Regem ſuper Iſraël;
qui percutiet domum Jeroboam in hac die.. Surrexit
xor Jeroboam, & abiit. 26. & 67. 8& 74.
Kogrotavit Abia Filius Jeroboam. Dixitque Jeroboamz
uxori ſak: Jurge, & commuta habitum, ne coonoſ-
caris, quòd ſis uxor Jeroboam. & vade in Silo, ubi
eſt Ahias Propheta. 74
Ex CAP. XIX. Non in ſpiritu Dominus: Non in
commotione Dominus, non in igne Dominus & poſt
ignem ſibilus auræ tenuis. 55
Jebu filium Namſi unges Regem ſuper Iſrael-. Eli-
ſeum autem Filium Saphat unges Prophetam pro
Te. Profectus ergo inde Elias, reperit Eliſeum Fi-
lium Saphat, arantem in duodecim Jugis boum.
71
Surge, comede, grandis enim tibi reſtat via. 108
Egredere, & ſta in monte coram Domino. Ibid.
Et ecce Dominus tranſit, & ſpiritus grandis, & fortis
Jubvertens montes, & conterens petras ante Domi-
num: & poſt ſpiritum commotio: & poſt commotio-
nem ignis. Non in igne Dominus. 12 4
Vade per deſertum in Damaſcum, cüumque pervene-
ris illuc, unges Hazael Regem ſuper Tyriam. Et
Jehu Filium Namſi unges Regem ſuper Iſraezl: Eli-
ſeum autem Filium Saphat, unges Prophetam pro

t7. Ibid.
Ex CAP. XXI. Nonne vidiſti humiliatum Achab co-
ram me? 2

Quia igitur humiliatus eſt mei causa, non inducam
malum in diebus ejus, ſed in diebus ſilii ſui. Ibid.
Da mihi vineam tuam, daböque tibi pro ea vineam me-
liorem. 28
Prædicate jejunium, & ſedere facite Naboth inter pri-
mos populi, & ſubmittite duos viros Filios Belial con-
tra eum, & dicant: Benedixit Deum & Regem:
& educite eum & lapidate. 51
Iiaque, cuùm audiſſet Achab ſermones iſtos, ſcidit ve-
Ntimenta ſua, & operuit cilicio carnem ſuam, jeju-
navitque, & dormivit in ſacco, & ambulavit de-
miſſo capite. 57
Occidiſti, & poſſediſti. Hac dicit Dominus: In loco
hoc, in quo linxerunt canes ſanguinem Naboth, lLam-
bent quoque ſanguinem inum. 124
M 4 Ex

Index Locorum

Ex Libro Secundo.

Ex Libro quarto.

Ex CAP. I. e, & revertimini ad Regem, & dicetis
ei: Hao dicit Dominus. Numquid, quia non erat
Deus in Iſrazl, mittis, ut conſalatur Beelſebub
Deus Accaron Iädcircò de lelctulo, ſuper quem aſ-
oendiſti, non deſcendes, ſed morte morieris. 8 ⅞
Reversique ſunt nuntii ad Ochoziam. Qui dixit eis,
quare reverſi eſtis? At illi reſponderunt ei: Vir oc-
currit nobie, & dixit ad nos. 88
Homo Dei, Rex præcepit, ut deſcendas. Di homo Dei
ſum, iſsnle ignis de cœlo, & devoret te, &
duinqitaginta tuos. 84
Miſit ad eum quinquagenarium Principem. Qui aſeen-
dit ad eum; ſedennique in vertice montis, ait, Homo

Dei, Rex præcepit ut deſeendas. Ibid.

Deſcendit itaque ionis de eœlo, & devoravit eum &
õ qui érant cum eo. 8
Qui dixit Tis: Cujus ſiguræ & habitus eſt vir ille, qui
occurrit vobis?
At illi dixerant, Vir piloſus, & zona pellicea accin-
Etus renibif. 88
Ex CAP. V. Lepra Naaman adheærebit tibi, & ſemini

tuo uſque in ſempiternum. 2
Di rem grandem dixiſſet tibi Propheta, certeè facere
debueras. 112
Ex CAr. VI. Comederunt, & biberunt, & dimiſit
605. 30

Numquid percutiam eos, Pater mi? Et ille ait: Non
Percuties: ſed pone panem & aquam coram eis, ut
comedant, & bibaut, & vadant ad Dominum ſuum.

31
31
Ex CAP. IX. Porrò Jexabel depinxit oculos ſuos ſti-

bio, & ornavit caput ſuum, & reſpexit per fene-
Nram. 8
At ille dixit: Præcipitate eam deorsum. Ibid.
Ex CAP. XX. Divitque Ifaias Afferte maſam ſi-
corum. Quam cum attuliſent, & poſuiſſent ſuper
ulous ejus, curatus eſt.
Latatus eſt autem in adventu eorum Exechias, & oſ-
tendit eis domum aromatum, & aurum, & argen-
zum, & domum vaſorum ſuorum. Venit auem Iſaias
Propheta ad Regem Exechiam, dixitque ei. Quid
viderunt in domo tua? Ait Exechias“ Omnia, quæ-
unque ſunt in domo mea, viderunt. Dixit Iſaias:
Aundi ſermonem Domini: Ecce dies venient, & au-
Jerentur omnia, quæ ſunt in domo tua. Sed & de
Filiis tuis, quos generabis, tollentur, & erunt Eu-
nuchi in Palatio Kegis Babylonis. Ibid.
Hac dicit Dominus Deus: Praæcipe domui tuæ: morie-
ris enim tu, & non vives. Qui convertit ſaciem
uam ad parietem, & oravit Dominum. Flevit ita-
Jue Ezccbhias fleta magno. . 81
Memento, quæſo, quomodò ambulaverim coram te in
veritate. Flevit itaque Exechias ſetu magno. 82

Ex Libro primo Paralipomenon.

Ex CAP. XK. Mortuuns eſt ergo Sail propter iniquita-
tes ſuas, eò quòd prævaricatus ſit mandatum Do-
mini“ ſed inſuper etiam Pythoniſſam conſilluerit,
nec ſperaverit in Domino: propter quod interfecit
enum, & tranſtulit regnum ejus ad David, Fuüium
IVMai. 114
Ex CAP. XXII. Ecce ego in paupertate mea præ-
Paaravi impenſas domus Domini, auri talenta cen-
tum millia, & argenti mille millia talentorum: zæris
verò, & ferri non eſt pondus - vincitur enim nume-
rus magnitudine. 77

Ex CAP. XXXIII. Duodecim anorum erat Manaſ-

Jes, ocum regnare cœpiſſet: & duinquaginta quinque
amis vegnavit in Jeruſalem. 121
Superinduxit eis principes exercitus Regis Aſſyriorum,
ceperuntque Manaſſen, & vinctum catenis alque
compedibus, duxerunt in Babylonem. Ibid.

Quli poſtqudm coanguſtatus eſt, oravit Dominum Deum

um, & egit pœitentiam valda coram Deo Pa-
trum ſuorum. Keduxitque eum Jeruſalem inregnum
ſuum. Poſt hæc ædifteavit murum extra civitatem
David. Et abſtulit Deos alienos, & ſimulacrum de
domo Domini: pracepitque Jude, ut ſervirei Domi-
no Deo Iſraæl. 12122

Ex Libro primo Eſdræ.

Ex CAP. I. Quis eſt in vobis de univer ſo populo ejus?
Aſcendat in Jeruſalem, & ædificet domum Domini.

2
Ex CAP. II. Ommis multitudo, quaſi vir unus, qua-
draginta duo millia, trecenti ſexaginta. 1bid.
Ex CAP. VIII. Et pradicavi ibi jejunium juxta flu-
vium Ahava, ut affigeremur coram Domino, &
peteremus ab eo viam rectam. Erubui enim petere
4 Rege auxiliun, & equites, qui deſenderent nos ab
inimico in via, quiz dixeramus Regi, Manus Dei
noſtri eſt ſuper omnes, qui quærunt eum in bonitate,
Jejunavimus autem, & evenit nobis proſpers. 108
Appenſum eſi argentum & aurum, & vaſa in domo

Dei noſtri. = 126
Dederunt autem Edikéta Regis Jatrapis, & elevave-
runt populum, & domum Dei. Ibid.

Ex CAP. IX. Acceſſerunt ad me Principes dicentes:
Non eſt ſeparatus Popilus Iſrasl, & Sacerdotes &
Levitæ à populis terrarum. Cumque audiſſem Jer-
monem iſtum, ſeidi pallium meum, & tunicam, &
elli capillos capitis mei ac barbæ, & ſedi mœrens.
50. & 126
Ex CAP. K. Jic ergo orante Eſdrà, & implorante
Deum, & ſlente, & jacente ante Templum Dei. 50
Collectus eſt ad eum de Iſrazl cœus grandis nimis.
Ibid.

Ex Tobia.
Ex CAP. IV. Indico tibi, fli mi, dediſe me decem

talenta argenti Gabelo. 126
Ex CAP. V.
Jedeo, & lumen cœli non video! Ibid.
Ex CAP. XIII. Anima mea benedic Dominum, quo-
niam liberavit Jeruſalem civitatem ſuam dà cunctis
tribulationibus ejus. Portæ Jeruſalem ex ſapphiro &
Imaragdo ædificabuntur: & per vicos ejus Alleluia
cantabitur. 106

Ex Libro Judith.

Ex CAP. IV. JNic erunt univerſi hoſtes Iſrael, ſi per-
Jeveraveritis in hoc opere, quod cœρ.iſtis. Ad hanc
igitur exhortationem, permanebant in conſpectu Do-
mini, ità ut præcinéti ciliciis oſferrent ſacrificia Do-
mino, & erat cinis ſuper capita eorum. 120

Ex CAP. X. Videns itaque Iudith Holophernem ſe-

dentem in conopeo, quod erat ex purpura, & auro
& ſmaragdo, & lapidibus pretioſis intextum, adora-
vit eum. 4
Lavit corpus ſuum, induit ſe veſtimentis jucunditatis
Juc«, aſſumpsitque dextrariola & lilia, & inaure
& annulos. 76

uale gaudium mibi, qui in tenebris

— — —

=

Sacræ Scripturæ.

Qui cùm vidiſent eam, ſtupentes mirati ſunt nimis
Pulchritudinem ejus. Nihil tamen interrogantes eum
dimiſerunt tranſire, dicentes: Deus patrum noſtro-
rum omne conſilium tui cordis ſua virnue corrobo-
ret. Ibid.
Ex CAP. XI. Mirabantur ad ſapientiam ejus, & di-
cebant alter ad alterum. Non eſt talis Mulier ſuper
terram in aſpectu, in pulchritudine, & in ſenſu ver-
borum. 61
Ex CAP. XII. Holophernes dixit ad Vagao: Vade,
& ſuade Hebrkam illam ut ſponté conſentiat habitare
mecum. Fedum eſt enim apbud Aſſyrios, ſi Fœmina
irrideat Virum, agendo ut immunis ab eo tranſeat.
2
Cor autem Holophernis coneuſſum eſt“ erat enim ar-

dens in concupiſcentiz ejus. 61
Accepit, & manducavit, & bibit coram ipſo ea, quæ
araverat illi ancilla ejus. Ibid.

Exibat noëtibus in vallem Bethuliæ, & baptixabat ſe
in fonte aquæ & ut aſcendebat, orabat Dominum.
Ibid.
Ex CAP. XIII. Abſcidit caput ejus, & abſtulit cono-
peum ejus à columnis, & evolvit corpus ejus truncum.

34
Ex CAP. XIV. Suſpendite caput hoc ſuper muros no-

ſtros.
Ex CAP. XV. Feciſti viriliter, & confortatum eſt cor

tuum, e quòd caſtitatem amaveric. 113
Ut à minimo uſque ad maximum omnes divites fierent
de prædationibus eorvunt. lbid.

Ex CAP. XVI. Porrò Judith conoveum, quod ipſa ſu-
Rulerat de cubili ipſius obtulit in anathema oblivio-
nis. 24
Erat etiam virtuti Caſtitas adjunéta, ità ut non cognoſ-
ceret virum omnibus diebus vitæ ſuæ, ex quo defun-
tus eſt Manaſſes vir Jus. 127

Ex Libro Eſther.

Ex CA P. I. Fecit grande convivium pueris ſuis, for-
tiſimis Perſarum, & Medorum inchytis. 32
Ex CAP. III. Et populus per omnes provincias regni
tui, novis utens legibus. Decerne, ut pereat, G de-
cem millia talentoriun appendam arcariis gazæ tuæ.
36
Tulir ergo Rex annulum, quo utebatur, de manu ſua,
& dedit eum Aman: dixitque ad eum: Argentum,
quod tu polliceris, tuum ſit; de populo age, quod
tibi placet. lbid.
Ex CAP. VIII. Die illo dedit Rex Aſſuerus Eſther
Reginæ Aman, & Mardochæus ingreſſus eſt ante fa-
ciem Regis. Ibid.
Ex CAP. XIV. Ne tradas, Domine, ſeeptrum tuum
his, qui non ſunt. 126
Tribue ſermonem compoſitum in ore meo in conſpectu
Leonis. Ibid.
I ſcis, quod abominer ſionum ſuperbiæ & gloriæ meæ.
bid.
Et nunquàm lætata ſit ancilla tua, ex quo huc tranſta-
ta ſum uſque in præſentem diem, niſi in te Domine
Deus Abraham. Ibid.

Ex Jobo.

Ex CAP. IV. Homo natus de muliere, brevi vivens
ieempore, repletur muliis miſeriis. 121
Qui quaſi flos egreditur, & conteritur, & fugit velut
umbra & nunquàm in eodem ſtatu permanet. Er
dignum ducis ſuper hujuſcemodi aperire oculos tuos?
Ibid.
Ex CAP. XXIV. Anima vulneratorum clamavit:
& Deus inultum abire non patiüur. Lpli fuerunt

rebelles lumini. Obliviſcatur ejus miſericordia: dul-
cedo ällius vermes. Elevati ſunt ad modicum, &
non ſubſiſtent. Dedit ei Deus locum P'œnitentiæ: &
ille abutitur eo in ſuperbiam. 4
Perfodit in tenebris domos. Oculus adulteri obſervat
caliginem. I[bid.
Ex CAP. XXXVII. JSuper hoc expavit cor meum,
& emotum eſt de loco ſuo. Audite auditionem in
terrore vocis ejus: & ſonum de ore illius proceden-
tem. Poſt eum rugiet ſonitus“ tonabit voce magnitu-
dinis ſuæ, & non inveſtigabitur, cum audita fuerit
ο &s. 55
Ex CAP. XXXVIII. Reſpondens autem Dominus
Job de Turbine dixit. Quis eſt iſte involvens ſen-

tentias ſermonibus imperitis. Ibid.
Accinge ſicut vir lumbos tuos imerrogabo te, & ref-
ponde mibi. H Ibid.

Ex Libro Pſalmorum. .

Ex PSAL. II. Ego autem conſtitutus ſum Rex ab eo
Juper Sion montem ſanbtum ejus. 32
Quare fremuerunt gentes, & populi meditati ſunt ina-

nia? 37

Aſtiterunt Reges terræ, & Principes convenerant in
unum : adversus Dominum, & adversis Chriſtum
ejus. Dirumpamus vincula eorum: & projiciamus

à nobis jugum ipſorum. lbid.
Apprebendite diſciplinam: ne quando iraſoatur Domi-
nus, & pereatis de viæz juſta. 69

Ex PsSAL. VI. Diſeedite à me omnes, qui operamini
iniquitatem: quoniam exaudivit Dominus vocem fle-
tus mei. 48
Ex PSAL. XKIII. Dixit inſipiens in corde ſuo, non eſt
Deus. Corrupti ſunt, & abominabiles faCti ſunt in
ſtudiis ſuis. 26. & 112
Illic trepidaverunt timore, ubi non erat timor. 79
Ex PSAL. XVIII. Lex Domini immaculata conver-
tens animas: præceptum Domini lucidum.
In omnem terram exivit ſonus eorum, & in fmes orbis

terræ verba eorum. 6
Ex PSAL. KXI. Ego autem ſum vermis, & non ho-
mo. 91. & 105

Locuti ſunt labiis, & moverunt caput. Aperuerunt
Juper me os ſuum ſicut Leo rapiens, & rugiens.
PFatum eſt cor meum tanquàm cera 1 qu ſcens.
Aruit tanqum teſta virtus men, & in pulverem
mortis deduxiſti me. Quoniam circumdederunt me
canes multi conſilium malignantium obſedit me. 91
In te projectus ſum ex uteros de ventre Matris meæ
Deus mens es tu, ne diſceſſeris à me. Ibid. & 10 5
Foderunt manus meas, & pedes meos : dinumerave-

runt omnia oſſa mea. Ibid.
Apud te laus mea in Eccleſia magna: vota reddam
in conſpebtu timentium eum. Ibid.

Ex PsSsAL. XKXII. In loco paſeuæ ibi me collocavit.
109
Deduxit me ſuper ſemitas juſtitiæ. Ibid.
Etſi ambulavero in medio umbraæ mortis. Ibid.
ie⸗ ma, & baculus tuus: ipfa me conſolata ſunt.
bid.
Paraſti in conſpeétu meo menſam: adversus eos qut

tribulant me. Ibid.
Et ut inhabitem in domo Domini, in longitudinem die-
rum. 1bid.

Ex Lear. XXIX. Ad veſperam demorabitur fletus.
Ex PsAL. XXXI. Ta' es refugium meum à tribula-
tione, quæ circumdedit me: exultatio mea, erue me
à circumdantibus me. 9
Ex PsAL. XLI. Quemadmodum deſiderat Cervus ad
Jontes aquarum e ità deſiderat anima mea te,
Deus.

Index Locorum

Deus. 105
Duando veniam, & apparebo ante faciem Dei. Ibid.
Ex PSAL. XLII. Judica me, Deus, & diſcerne cau-
ſam meam. 42
Ex PsAL. XLIV. Accingere Gladio tuo ſuper femur
tuum, potentiſſime. 7
Ex PsAL. XLVIII. Audite hæc omnes gentes: auri-

bus percipite omnes, qui habitatis orbem. 93
Ex PSAL. L. Amplils lava me ab iniquitate mea.
Redde mihi lætitiam ſalutaris tui. 22

Ex PSsAL. LXII. Sitivit in te anima mea; quàùm mul-
tipliciter tibi caro mea! In terra deſerta, & invia,
& inaquoſa = ſic in ſancto æpparui tibi. 108
Ex PSAL. LXIV. Et valles abundabant frumento.

18
Ex PSAL. LXV. Tranſivimus per ignem & aquam;
& eduxiſti nos in refrigerium. Audivit enim gemi-
tum eorum, & liberavit eos. 122
Ex PSALLXXI. Deus judicium tuum Regi da: &
juſtitiam tuam Filio Regis. Judicare populum tuum

in juſtitia, & pauperes tuos in judicio. 42
Ex PsAL. LXXII. Prodiüt quaſi ex adipe iniquitas
eorum. 73

Quid enim mibi eſt in cœlo? & à te quid volui ſuper
ierram? Deus cordis mei, & pars mea Deus in
aæternum. 126
Ex PSsAL. LXXVII. In omnibur bis peccaverunt
adhuc⸗ & non crediderunt in mirabilibus ejus. Et
dilexerunt eum in ore ſuo, & lingud ſuä mentiti ſunt
ei.
Cùm occideret eos, quærebant eum, & revertebantur,
& diluculo veniebant ad eum. 102
We fiant ſicut patres eorum, generatio prava & exaſ-
perans. Generatio quæ non dilexit cor ſuum, & non

creditus eſt cum Deo ſpiritus ejus. 120
Filii Ephrem intendentes, & mittentes arcum: con-
verſi ſunt in die belli. Ibid.

Ex PsAL. LXXXVIII. JSi juſtitias meas profanave-
rint, & mandata mea non cuſtodierint: viſitabo in
virga iniquitates eorum: & in verberibus peccata

eorum. 21
Ex PSsAL. XCIII. Deus ultionum Dominus:⸗ Deus
ultionum libere egit. 112

Beatus homo, quem tu erudieris, Domine, & de lege
tiua docueris eum, ut mitiges ei à diebus malis. Ibid.
Ex PsAL. XCIV. Venite, adoremus, & procidamus
& ploremus ante Dominum: quia ipſe eſt Dominus
Deus noſter, & nos populus paſecuæ ejus, & oves
manus ejus. 21
Ex PsSsAL. C. In matutino interficiebam omnes pecca-
tores terræ: ut diſperderem de civitate Domini om-
nes operantes iniquitatem. 50. & 115
Detrahentem ſecretò proximo ſuo, hune perſequebar.
dene oculo, & inſatiabili corde, cum boc non
edebam. 92
Ex PsAL. CI. Dies mei, HKout umbra declinaverunt,
& ego ſicut fænum arui. 104
Ex PsAL. CIII. Torrentem pertranſivit anima noſtra.
124
Facta eſt nox: In ipſa pertranſibunt omnes beſtiæ ſyl-
vaæ. 126
Ex PsAL. CIV. Et eduxit eos cum argento & auro.
3. & 25. & 122
Ex PsAL. CV. Non diſperdiderunt gentes, quas dixit
Dominus illie. Et commixti ſunt inter gentes, &
didicerunt opera eorum, & ſervierunt ſeulptilibus
eorum, & factum eſt illis in ſeandalum. Et immo-
laverunt filios ſuos, & filias ſuas Dæmoniis. Iratus
eſt furore Dominus in populum ſuum & abomi-
natus eſt hæreditatem ſuam. 50

Ex PsAL. CXV. Credidi, propter quod loquutus
Jum. 89

Ego autem bumiliatus ſum nimis. Ego dixi in esceſſu

meo: Omnis homo mendax. lbid.
Ex PsAL. CXVIII. Confige timore tuo carnes meas:
à mandatis enim tuis timui. 19

Fortio mea, Domine, dixi; cuſtodire Legem mam.
12
Eyitus aquarum deduxerunt oculi mei: quia non cu-
Rlod erunt legem tuam. 126
Ex Psar. CXXVII. Uxor tua ſicut vitis abundans.
2
Ex PsAL. CXXXIX. Qui cogitaverunt iniquitates
in corde : tota die conſtituebant prælia. Acuerunt

linguas ſuas ſicut Serpentis. 26
Ex PsAL. CXLVII. Velociter currit ſermo ejus.
94

Ex Libro Proverbiorum.

Ex CAT. I. Audiens ſapiens ſapientior erit: & intelli-
gens, gubernacula poſſidebit. 58
Ex CAP. II. Ji intraverit Sapientia cor tuum, con-
Kilium cuſtodiet te, & prudentia ſervabit te: ut
eruaris à via mala. 59
Ut eruaris à muliere aliena, & ab extranea, quæ

mollit ſermones ſuos, & pacti Dei ſui oblita eſt. Incli-

nata eſt enim ad mortem domus ejus, & ad inferos

Jemitæ ipfius. Omnes, qui ingrediuntur ad eam,
non revertentur. 61
Ex CAP. IV. Omni cuſtodiaâ ſerva cor tuum: quia
ex ipſo vita procedit. Remove à te os pravum. 62
Ex CAP. V. Favus ſtillans labia meretricis, & ni-
tidius oleo guttur ejus: noviſima autem illius ama-
ra, quaſi abſinthium, & acuta quaſi gladius bicepe,
pedes ejus deſcendunt in mortem. 61
Ne des alienis honorem tuum, & annos tuos erudeli;
ne gemas in noviſſimie, & dicas, Cur deteſtatus ſum
diſciplinam, & increpationibus non acquievit cor
meum? 69
Ex CAP. VI. Quia Mandatum Lucerna eſt, G Lex
Lux. Ut cuſtodiant te à muliere mala: & à blanda
lingua extranek. Non concupiſcat pulchritudinem
ejus oor tuum, ne capiaris nutibus illius. 60
Ex CA P. X. Miſcuit vinum, & propoſuit menſam
ſuam. 28. & 112
Venite & comedite panem meum, & bibite vinum,
quod miſeui vobis. Ibid.
Si quis eſi parvulus, veniet ad me. Et inſipientibus
locuta eſt. Venite, comedite panem meum, & bibi-
te vinum, quod miſeui vobis. 71. & 112
Ex CAP. XV. Auris, quæ audit inerépationes Vitæ,
in medio Sapientum commorabitur. Qui abjicit diſ-
ciplinam, deſpicit animam ſuam: qui autem ac-
quieſcit increpationibus poſſejſor eſt cordis. 69
Ex CAP. XXIII. Fovea enim profunda eſt mere-
trix, & puteus angitſtus alienn. 9
Cui væ * Cujus Patri væ cui rivæ? cui foveæ? cui
ſine cauſa vulnera * Nonne his, qui commorantur
in vino, & ſtudent calicibus epotandit? 66
Ex CAP. XXXI. Date ſiceram mœrentibus, & vi-
num his, qui amaro ſunt animo: bibant, &G obli-
viſtantur egeſtatis ſuæ, & doloric ſui non recorden-
tur ampliits. 105

Ex Eccleſiaſte.

Ex CAP. VIII. Sapientia hominie lucet in vuliu ejus
23. & 26

Ex Cantico Canticorum.

Ex CAP. I. Botrus Cypri Dilectus meus mihi. 19

Ex CaAT. III. Quæ eſi ißa quæ aſcendit per de E-
. tu 2

,— —– ☛☚ – —

Eæpoliavi me tunicâ mea.

Sacræ Scripturæ.

tum, ſicut virgula fumi, ex aromatibus myrrhba &

thuris? 2³
Per capreas, cervéſque camporum. 42
Tenui eum, nec dimittam. 92

Ex CAP. IV. Nicut Turris David collum tuum. 40
Ex CAP. V. Nuntietis ei, quia amore langueo. 25
Qualis eft Dilectus tuus ex dilecto, pulcherrima mu-
lierum? Ibid.
Invenerunt me cuſtodes, qui cireumeunt civitatem:
percuſſerunt me, & vulneraverunt me: tulerunt pal-
lium meum mihi cuſtodes murorum. Ibid.
Quò declinavit Dileæctus tuus, & quæremus eum te-
cum? Ibid.
Vulneraverunt me, tulerunt pallium meum. 26. & 92
Aperi mibi, Soror mea: quia caput meum plenum eſt
rore, & cincinni mei guitis noctiun. 36. & 104
Caput ejus aurum optimum: comæ éjus ſicut elatæ pal-
mäarum. 3
Ibid.
Aperi mibi, Soror mea, amica mea, immaculata mea.

ervohavi me tunicàâ medâ, quomod induar illa? Ibid.
Labia ejus Lilia, diſtillantia myrrham primam.
Peſulum oſtü mei aperui Diletto meo: At ille decli-
naverat. 94. & 104
Surrexi, ut aperirem Dilecto meo: manus meæ ſtilla-
verunt myrrham, & digiti mei pleni myrrhà pro-
batiſſimä. 104
Ex CAP. VI. Dilectus meus deſcændit in hortum ſuum
ad areolam aromatum. Ibid.
Ex CAP. VIII. Pone me ut ſignaculum ſuper Cor
tuum, uu ſignaculum ſuper Brachium tuum. 12
Aquaæ multa non potuerunt extinguere charitatem, nec
Numina obruent illam. 25
Fortis ut Mors dilectio- dura ſicut Infernus æmulatio.

119
Ex Libro Sapientiæ.

Ex CA P. III. Napientiam enim & diſeiplinam qui ab-
jicit, infelix eſt“ & vacua eſt ſpes illorum. Wu-
lieres eorum inſenſatæ ſunt, & nequiſſimi Filiü il-
lorum. Maledicta creatura eorum: quoniam felix
eſt ſterilis.
Ex CAP. V. Videntes turbabuntur timore borribili.
11

Ex Eccleſiaſtico.
Ex CAP. NXXVIII. Flagelli plaga livorem facit pla-

ga autem linguæ comminuet oſſa. Beatus qiui ſt te-
&tus à lingua nequam: & non attraxit jugum illius.
Jugum enim illius, jugum ferreum eſt: & vinculum
illius vinculum æreum eſt. Mors illius, mors nequiſ-
ſima : & utilis potins inferus, quàm illa. Qui re-
linquunt Deum, incident in illam, & exardebit in
illis, & non extinguetur, G immittetur in illos,
quaſi Leo, & quaſi Pardus lædet illos. Repi aures tuas

mis: & linguam nequam noli audire. 61
Ex CAP. NXXV. Dominus judex eſt. 43
Ex CXP. XLIII. Vide Arcum, & benedic eum, qui
fecit illum. . 7

Ex CAP. XLVIII. Qui induxit in illos famem, &
imitantes illum pauci facti ſunt. Verbo Domini
continuit Cœlum. Et quis poteſt ſimiliter ſic gloria-
ri? Qui dejeciſti Reges ad perniciem, & confregiſti
facils potentiam ipſorum. 34

Ex Iſaia.

Ex CAP. I. Vulnus, & livor, & plaga tumens non
eſt circumligata. 1. & 68

Filios enutrivi & exaltavi ipſi autem ſi reverunt Me.
1

Vinum tuum miſtum eſt aquâ, Principes tui infideles,

ſocii furum. 51
Terra veſtra deſerta, civitates veſeræ ſuccenſæ igni:
regionem veſtram coram vobis alieni devorants
68
A planta pedir uſque ad verticem non eſt in eo ſani-
tas. Vulnus, & livor, & plaga tumens non eſt cir-
cumligata , nec curata medicamine, neque fota
oleo. 4 78. & 80. & I11
Quis quæſivit hæc de manibus veſtris, ut ambularetis
in atriis meis * Incenſum abominatio eſt mihi. La-
boravi ſuſtinens. 94
Lavamini, mundi eſtote, auferte malum cogitationum
veſtrarum ab oculis meis, quieſeite agere perverse
diſcite benè facere. lbid.
Di volueritis, & audieritis me, bona terræ comedetis.
112 *
Opus veſtrum quaſi ſeintilla sſuccendetur utrumque ſi-
mul, & non erit qui extinguat. Ibid.
Ex CAP. II. Projeiſti enim populum tuum, domum
Jacob. Repleta eſt terra argento & auro. 2
Ex CAP. III. Dominus ad judicium veniet: vos enim
depaſti eſtis vineam. Quare atteritis populum meum,
& facies pauperum commolitis, dicit Dominus Deus
exercituum. 12
Ex CAP. V. Dicitis malum bonum. 86
Ex CAP. VI. Væ mibi, quia vir pollutus labiis ego
ſum. 22. & 02
Regem Dominum exercituum vidi oculis meir. 22
In medio populi polluta labia habentis ego habito-
6

2
Ex CAP. XI. Egredietur virga de radice Jeſſe, & flos
de radice ejus aſeendet. 8. & 54. & 80
Percutiet terram virga oris ſui, & ſpiritu labiorum
Juorum interficiet impium. 8
Et erit Juſtitia cingulum lumborum ejus. 54
Non ſecundum H oculorum judicabit. Tbid.
Et requieſcet ſuper eum ſpiritus Domini, ſpiritus ſa-
ientiæ & intellectus, ſpiritus conſilii & fortitudi-
nis, ſpiritus ſcientiæ & pietatis. Et replebit eum
ſpiritus Domini. Et percutiet terram virga oris ſui,
& ſpiritu labiorum ſuorum interficiet impium. 3 ¾
& 54. & 80

Ex CAP. XIII. Ululate, quia prope eſt dies Domini⸗

quaſi vaſtitas à Domino veniet. Propter hoc omnes
manus diſolventur, & omne cor hominis contabeſ-
cet & conteretur. Torſiones & dolores tenebunt
quaſßi parturiens dolebunt: znuſquiſque ad proxi-
mum ſuum ſtupebit, facies combiuſtæ vultus eorum.
10
Ex CAP. XXI. Dixit cuſtos: Venit manée, & nox ſi quæ-

ritis, quærite convertimini, & venite. 92
Ex CAP. XXII. Comedamus, & bibamus: oras enim
moriemur * 96

Ex CAP. XKXIV. Conffactione confringetur terra,
contritione conteretur terra, agitatione agitabitur
terra ſicut ebrius. Viſitabit Dominus ſuper reges ter-
ræ. Et congregabuntur in congregatione unius faſ-
cis in laoum : & claudentur ibi in carcere: & poſt
multos dies viſitabuntur. Et erubeſcet Luna, con-
fundetur Jol, cùm regnaverit Dominus exercituum
in monte Gion. 122¾
Ex CAP. XXXV. Lætabitur deſerta & invia, &
exultabit ſolitudo, & orebit duaſi Lilium. Ger-
minans germinabit, & exultabit lætabunda. 92
Ex CAP. XKL. Vox dicentis, Clama. Et dixi , Quid
61

clamabo? Omnis caro fœnum.

Ex CAP. XLVI. JNed & cum clamaverint ad eum,

non audiet: de tribulatione non ſalvabit eos. Redite
Prævaricatores ad cor. 73
Ex

Index Locorum

Ex CAP. LV. Montee & colles cantabunt coram vo-
bis laudem, & omnia ligna regionis plaudent ma-
nu. Pro ſaliuncula aſcendet abies, & pro urtica creſ-

cet myrtus. 24
Ommnes ſitientes venite ad aquas. Et qui non habetis
argentum, properate, emite, & comedite. 73

Ex CAP. LVII. Impii autem quaſi Mare fervens,
quod quieſcere non poteſt, & redundant flulctus ejus

in conculcationem & luétum. 70
Ex CAP. LX. Qui ſunt iſti, qui ut Nubes volant,
& quaſßi Columbaæ ad feneſtras ſitas 5 85
Ex CAP. LXIII. Dies enim ultionis in corde meo,
annus retributionis meæ venit. 105
Ex CAP. LXIV. Ecce tu iratus es, & peccavimus:
in ipſis fuimus ſemper & ſalvabimur. 103

Ex CAP. LXV. Hæc dicit Dominus: Quomodo ſi in-
veniatur granum in botro, & dicatur, ne diſipes
illud, quoniam benedittio eſt. Sic faciam propter
ſervos fos, ut ne diſperdam totum. 114

Ex Jeremia.

Ex CAP. I. Ollam ſuccenſam ego video, & faciem
ejus à facie Aquilonis. 8. & 65. & 124
Et bellabunt adversum te, & non prævalebunt. 25.
& 121. & 124
Quid tu vides Jeremia Et dixi: Ollam ſuccenſam

ego video. 30. & 106
Et faciem ejus à facie Aquilonis. 65
Ab Aquilone pandetur malum ſuper omnes habitato-
res terræ. Ibid.
Dedi te bodis in civitatem mumtam, & in columnam
ferream. 32. & 121

OQuüid tu vides, Jeremia? Et dixi: Virgam vigilan-

tem ego video.

93. & 106. & 119

Priuſquàm te formarem in utero, novi te. 106
Antequàm exires de vulva ſanctificavi te. Ibid.
A, a, a, Domine Deus: ecce neſcio loqui. 124

Ex CAP. IV. Circumcidimini Domino, & auferte
præputia cordium veſtrorum viri Juda, & habita-
tores Jeruſalem: ne forte egrediatur, ut ignis in-
dignatio mea, & ſuccendatur, & non ſit, qui ex-
zinguat: propter malitiam cogitationum veſtrarum.
115
Ex CAP. V. Saturavi eos, G mœchati ſunt, & in
domo meretricis luxuriabantur. Unuſquiſque ad
uxorem proximi ſui hinniebat. Equi amatores, &
emiſarii faéëti ſunt. Nunquid in gente tabi non ul-
ciſcetur anima mea? Aſeendite muros ejus, & diſ-
Nipate, auferte propagines ejus, quia non ſunt Do-
Mmint. 115
Ex CAP. VII. Ideò hæc dicit Dominus Deus, Ecce
furon meus, & indignatio mea conflatur ſuper li-
ghum regionis, ſaper fruges terræ, & ſuccendetur,
non extinguetur.

73
Ex CAP. IX. Quia aſcendit Mors per feneſtras no-

ſtras. 835. & 86
Ex CAP. XI. Et ego quaſi agnus manſuetus, qui por-
tatur ad viclimam. 107

Olivam uberem, pulchram, fructiferam, ſpecioſam
vocavit Dominus nomen tuum ad vocem loquelæ
grandis exarſit ignis in ea, & combuſia ſunt fru-
teta ejus. 10
Ex CAP. XIII. Tolle lumbare, quod eſt circa lumbos
zus, & ſargens vade ad Euphratem, & abſconde
ibi illud in foramine petræ. Et factum eſt poſt dies
Plurimos, dixit Dominus ad mer Jurge, vade ad
Kuphratem, & tolle inde lumbare. Et abii, &
Jodi, & tuli lumbare. Et ecce computruerat, ita
uit nulli uſni apinm eſſet. Et faétum eſt verbum
Domini ad me, dicens: Jic putreſcere faciam ſu-
perbiam Juda, & ſuperbiam Jeruſalem multam.
84. & 8 5

Date Domino veſtro gloriam, antequàm contenebref
cat, & antequàm offendant pedes veſtri ad monles
caliginoſos: expectabitis lucem, & ponet eam in um-
bram mortis, & in caliginem. 86. & 113
Non parcam, & non concedam: neque miſerebor, ut
non diſperdam eos. Audite, & auribus percipite.
Wolite elevari, quia Dominus locutus zſt. 112
Ex CAP. XV. Et viſitabo ſuper eos quatuor ſpecies,
dicit Dominus, gladium ad occiſionem, & oanes ad
lacerandum, & volatilia cæœli, & beſtias terræ ad

devorandum & diſſipandum, & dabo eos in fervo-

rem univerſis regnis terræ: propter Manaſſen Fi-
lium Exechiæ Regis Juda, ſuper omnibus quæ fecit
in Jeruſalem. 114
Ex CAP. XXIII. Dicunt bis, qui blaſphemant me
Locutus eſt Dominus: Pax erit zobis. Quis enim
affuit in Conſilio Domini * Ecce turbo dominicaæ
indignationis egredietur, & tempeſtas erumpens ſu-
per caput impiorum veniet. Non revertetur furor
Domini, uſquedum faciat.

Ex CAP. XXXV. Pater noſter præcepit nobis, *

cens: Domum non aædificabitis, & vineas non plan-
tabitis: ſed in tabernaculis habitabitis, cunclis die-
bus veſtris.
Verbum, quod factum eſt ad Jeremiam à Domino in
diebus Joakim, dicens: Vade ad domum Rechabita-
rum, & dabis eis bibere vinum. Et poſui coram
Filiis domus Rechabitarum ſepphos plenos vino. Qui
reſponderunt: Non bibemus. Proptereà hæc dicit
Bominus exercituum Deus Iſraël, non deficiet vir
de ſtirpe Jonadab Filii Rechab ſtans in ronece

meo cunctis diebus.

Ex Lamentationibus.
Ex CAP. IV. Diſperſi ſunt lapides Sankluarii in ca-
pite omnium platearum. 120

Ex Ezechiele.

Ex CAP. I. Nam, cum fieret vox ſuper Firmamen-
tum, quod erat ſuper caput eorum, ſtabant, &

ſubmittebant alas ſuas. 57
Uli erat impetus ſpiritus, illuc gradiebantur ,nec re-
vertebantur cum ambularent. 93

Et manus hominis ſub pennis eorum in partibus eorum.

94
Ex CAP. II. Increduli, & ſubverſores ſunt teeum;
& eum Norpionibus habitas. Loqueris ergo verba
mea ad eos, ſi forte audiant, & quieſcant. 57.
& 62 .
Tu ergo, Fili hominis, ne timeas eos, neque ſermo-
nes eorum metuas. 62

Ex CAP. III. Fili bominis, comede volumen iſtud,

& vadens loquere ad Filios Iſrazl. 57
Deus noſter, quem colimus, poteſt zegne nos de ca-
mino ignis ardentis, Rex, & liberare. Quod ſi
noluerit, notum ſit tibi Reæ, quia Deos tuos non co-
limus. 121
GSunt ergo viri Judæi, quos conſtituiſti ſuper opera te-
gionis Babylonis: viri iſti contempſerunt, Kex, de-
eretum tuum. Ibid.
Ex CAP. IV. Sume tibi laterem, & deſcribes in eo
civitatem Jeruſalem. 56
Ex CAP. IX. Appropinquaverunt viſitationes urbis,
c& unuſquiſque vas interfeætionis habet in manu ſua.
Et dixit Dominus: ſigna Thau ſuper frontes Viro-
rum gementium, & dolentium juper cunkctis abomi-
nationibus, qua fiunt in medio ejus. 93
Ex CAP. XII. Hæc dicit Dominus Deus ad eos, dui
habitant in terra Irazël: Panem ſium in ſolitudine
comedent, & aquam ſuam in deſolatione bibent 1
dQdeſoletur terra à multitudine ſua propter iniglitates
omnium, qui habitant in ea. 114

Ex

Sacræ Scripturæ. .

Ex CAP. XIII. Et erit manus mea ſuper Prophetas,
qui vident vana, & divinant mendacium: In con-
Silio populi mei non erunt, & in Scriptura domus
Wrael non ſeribentur, nec in terram Iſrasl ingredien-
tur. Eò quòd deceperint populum meum, Scrares 4
Pax, pax, & non eſt Pax. Proptereà hæc dicit Do-
minus Deus: Et erumpere faciam ſpiritum tempe-
Rtatum in indignatione mea, & imber inundans
in furore meo erit, & lapides grandes in tra in
conſumptionem. 4
Ex CAP. NXVI. Veſtivi te diſeoloribus, & calceavi
te hyacintho. Et dedi coronam decoris in capite tuo.
15. & 7
Et tuliſti vaſa decoris tui, de auro meo atque argen-
to meo, quaæ dedi tibi: & feciſti tibi imagines maſ-
culinas, & fornicata es in eis. 1 5
Et dedi armillas in manibus tuis, & torquem circa
collum tuum. Et egreſſum eſt nomen tuum in gen-
tes propter ſpeciem tuam quia perfebta eras in de-
core meo, quem poſueram ſuper te. Et hibens fdu-
ciam in pulchritudine tua fornicata es in nomine tuo.
Et ſumens de veſtimentis tuis, fornicata es ſu-
per eis ſicut non eſt faltum, neque futurum eſt.

7
Ex Tar. XVII. Hac dicit Dominus: Aquila gran-
dis magnarum alarum plena bplumis & varietate,
venit ad Libanum. 100
Venit ad Libanum, & tulit medullam Cedri: ſummi-
tatem frondium ejus avulſit. Ibid.
Ex CAP. XKXII. Et diſpergam te in nationes, &
ventilabo in terras. Regislant violenter egenum,
& pauperem afftigebant, G& advenam opprimebant.
Er quæſivi de eis virum, qui interponeret ſepem,
& ſtaret oppoſitus contra me pro terra, ne diſſi-
parem eam: & non inveni. Et effudi ſuper eos in-
dignationem meam, & in igne iræ meæ conſum ſi eos.
112
Ex CAP. XXIV. Mulio labore ſudatum eſt, &
non exivit de ea nimia rubigo ejus. 1I12. & Ibid.
Immunditia tua execrabilis, quia mundare te volui,
& non es mundata.. Ego Dominus locutus ſim:
Veniet, & faciam: non tranſeam, nec parcam, nec
placabor... Ecce ego polluam ſanctuarium meum,
Juperbiam imperii veſtri. . 112
Ex CAP. XXXVIII. Omnes leones ejus dicent tibi,
Numquid ad ſumenda ſpolia tu venis? Ecce ad di-
ripiendam prædam congreægaſti multitudinem tuam,
ut tollas argentum & aurum, & diripias manubias
infinitas. Propterea vaticinare, Kli hominis, &
dices ad Gog. Hac dicit Dominus Deus: aſcendet
indignatio mea in furore meo. Et in zelo meo, in
igne iræ meæ locutus ſum.
Ert convocabo adversis eum in montibus gladium. Et
judicabo eum peſte, & ſanguine, & imbre vehe-
menti, & lapidibus immenſis: ignem & ſulphur
pluam ſuper eum & ſuper exercitum ejus. Ibid.

Ex Daniele.
Ex CAF. I. Et conſtituit eis Rex annonam per ſin-
gulos dies de cibis ſuis, & de vino, undè bibebat
ipſe: ut enutriti tribus annis poſtea ſtarent in conſ-
pectu Regis. 16
Deterunt in conſpectu Regis. Et omne verbum ſapien-
tiæ & intellectus, quod ſeiſeitatus eſt ab eis Rex, in-
venit in eis decuplum. Ibid.
Traolia: autem Daniel in corde ſuo, ne pollueretur
de menſa Regis, neque de vino potus ejus. 95
Tenta nos, obſecro, ſervos tuos diebus decem, & den-
tur nobis legumina ad veſceendum, & aqua ad bi-
bendum. 98
Ex CAP. II. Et ecce quaſi ſtatua una grandis. 3 8. 8& 89
Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

Tune contrita ſunt pariter ferrum, teſta, æs, argen-
tum & aurum. 47
Percuſſt ſtatuam in pedibus ejus ferreis & fictilibus 3
& comminuit eos. 556. & 89
Ex CAP. IV. Igitur poſt finem dierum altiſimo bene-
dixi.
Cümque adhuc ſermo eſſet in ore Regis, vox de cœlo
ruit: Tibi dicitur, Nabuchodonoſor Kex, cum be-

Rtiis & ſeris habitatio tua. 6. & 78
Nonne hæc eſt Babylon magna Ibid.
Peceata tua Eleëmoſynis redime. Ibid.

Succidite Arborem, & diſſipate illams attamen ger-
men radicum ejus in terra dimittite. 30. & 38
Magna Arbor, & fortis, & proceritas ejus contingens
Cœlum. 39
Cum beſtiis & feris habitatio tua: ænum quaſi bos
comedes. Donec ſcias, quòd domineiur Excélſus.
66
Altiſſimo benedixi, & viventem in ſemtiternum lau-
davi, & glorifwavi. 73. & 124
Ex CAP. V. Præcepit temulentus, ut affertentur vaſa
aurea & argenten. Jubente rege, indutus eſt
Daniel purpurà, & circumdata eſt torques aurea

collo ejus. 4
Biberunt in eis Rex & optimates ejus, uxores & con-
cubinæ illius. 64.

Rex aſpiciebat articulos manus ſeribentis. Tunc facies
Regis oommutata eſt, & cogitationes ejus contur-
bahbunt eum. 82
Apparuerunt digiti, quaſi manus hominis ſeribentis »
contra candelabrum in ſuperficie parietis aulz re-
giæ. Ibid.
Compages renum ejus ſolvebantur, & genua ejus ad ſe
invicem collidebantur. Ibid.,
Purpurd veſtieris, & torquem auream circa collum
tuum habebis, & tertius in regno meo eris. 108
Ad quæ reſpondens Daniel, ait coram Rege Mumne-
ra tua ſint tibi, & dona domus tuæ alteri da: Scrip-
turam autem legam tibi. Ibid.
Phares, diviſum eſt regnum tnum, & datum eſt Medis
& Perſi. Tunc jubente Rege indutus eſt Daniel
purpurà, & circumdata eſt torques aurea collo ejus;

& prædicatum eſt de es, quòd baberet potzſtatem

tertius in regno. 101
Ex CAP. VII. Millia millium miniſtrabant ei, & de-
cies centena millia aſſiſtebant ei. 108

Ex CAP. X. Et ece vir unus veſtitus lineis, & re-
nes ejus accinéti auro obriæo, & corpus ejus quaſit
eryſolythus. 54. & 12
Emarcui nec habui quidquam virium. Ft audivi vo-
cem ſermonum ejus & audiens jscebam conſterna-
tus, & vultus meus hærebat terræ. 54
Species ejus, velut ſpecies fulguris, & vox rmonum
ejus, ut vox multitudinis. Ibid.
Panem deſiderabilem non comedi, ſed neque unguen-
to undtus ſum. 108
Ex CAP. KIII. Poſquàùm autem Senes locuti ſunt 5
erubuerunt ſervi veh menter: quia nunquàm diétus
Jfuerat ſermo hujuſcemodi de Suſanna. 10
Melius eſt mihi abſque opere incidere in mand veſtras,
dudm peccare in conſpectu Domini. 20. & 53
Credidit eis multitudo, quaſi Senibus, & Judicibus
populi, & condemnaverunt eam ad moriem. 30
& 53
Hujus rei teſtes ſimus. 30.
egerete illos ab invicem procul, & dijudicabe eos.
1d.

Mundus ego ſum à ſanguine hiujus. Ibid.
Et exclamavit voce magnd Suſanna. 52
Venitque ad eam Adoleſcens, qui erat abſconditus ,
& concubuit cum ea. 53

Cucurrimus ad eos. Et illum quidem non quivimus com-
prehen-

Index Locorum

prehendere, quia fortior nobis erat: Hanc anutem,
quhm apprehendiſſemus, interrogavimus quiſmanz eſ-

Jet Adoleſcens. Ibid.
. . . . . . .
Commiſcere nobiſcum: quòd ſi nolueris, dicemus con-
tra te teſtimonium. Ibid.

Tu ſeis, quoniam falſum teſtimonium tulerunt conira
me: & ece morior, cum nibil horum fecerim. 98
Everterunt ſenſum ſuum, & declinaverunt oculos
ſuos, ut non viderent cæœlum. Erant ergo ambo vul-
nerati amore ejus. 126
Ex CAP. XIV. Porrò in lacu erant Leones ſeptem, &
dabantur eis duo corvora quotidiè, & duæ oves. 98
Occidit ergo illos Rex, & tradidit Bel in poteſtatem
Danielis: qui ſubvertit eum, & Templum ejus. 102

Ex Oſee.

Ex CAP. IV. Maledictum, & Mendacium, & Homi-
cidium, & Furtum, & Adulterium inundaverunt,

& ſanguis ſanguinem tetigit. 52
Ex CAP. WI. Cœperunt Principes furere à vino, ex-
tendit manum ſuam cum illuſoribus. 39

Omnes calefaéti ſunt quaſi clibanus, & devoraverunt
judices ſuos: omnes reges eorum ceciderunt. lbid.
Ex CAP. IX. Omnes nequitiæ eorum in Galgal, quia
ibi exoſos habui eos: propter malitiam adinven-
tionum eorum de domo mea ejiciam eos non addam,
ut diligam eos, omnes Principes eorum recedentes. 6
Ex CAP. X. Araſtis impietatem, iniquitatem meſſui-
Ntis, comediſtis frugem mendacii. 26
Ex CAP. XIII. Loquente Ephraim, horror invaſit I-
raël: & deliquit in Baal, & mortuus eſt. Et nunc ad-
diderunt ad peccandum: fecerùntque ſibi conflatile
de argento ſuo, quaſi ſimilitudinem Idolorumn. 9
Ex C A P. XIV. Pereat quoniam ad amaritudinem con-
citavit Deum ſuum: in gladio pereant, parvuli eo-
rum elidantur⸗ & ſœtæ ejus diſeindantur. 54. & 111
Ero quaſi ros Iſra?l, germinabit ſicut Lilium. Ibid.
Quia rectæ viæ Domini, & juſti ambulabunt in eis
præ varicatores verò corruent in eis. 5 4. & 112
Convertere Iſraël, ad Dominum Deum tuum. Tollite vo-
biſecum verba, & convertimini ad Dominum, & di-
cite ei: Omnem aufer iniquitatem, & accipe bonum:
& reddemus vitulos labiorum noſtrorum. 93. & 111
Aſſur non ſalvabit nos, nec dicemus ultrà, Dii noſtri
opera manuum noſtrarum: quia ejus, qui in te eſt,
miſereberis pupilli. Sanabo contritiones eorum, dili-
gam eos ſpontaneé. 111
Tbunt rami ejus, & erit quaſi Oliva gloria ejus. E-
phraim, quid mihi ultra idola? Ego exaudiam, &

dirigam eum. Ibid.
Vivent tritico: memoriale ejus ſicut Vinum Libani. II2
Ex Amos.

Ex CAP. IV. Percuſſi vos in vento urente, & in au-
rugine, multitudinem hortorum veſtrorum, & vinea-
rum veſtrarum, oliveta veſtra, & ficeta veſtra co-
medit eruca: Et non rediſtis ad me, dicit Domi-
15. 72
Ex CAP. VI. Qui dormitis in lectis eburneis, & laſci-
vitis in ſtratis veſtris. 34. & 3 5
Quoniam convertiſtis in amaritudinem judicium, &
Fructum juſtitiæ in abſynthium. Qui lætamini in ni-
hilo: qui dicitis, Numquid non in ſortitudine noſtra
aſſumpſimus nobis cornua? 25
Eece enim ſuſcitabo ſuper vos, dicit Dominus exerci-
Wuum, gentem, & conterent vos ab introitu Emath
ſdue ad torrentem deſerti. Ibid.

Ex Abdia.

Ex VERSU X. Propter interfectionem, & propter ini-
Tkitatem in Fratrem tuum Jacob, operiet te confu-
Jo, & peribis in aternum. 92

Ex Jona.

Ex CAP. I. Et acceſſit ad eum Gubernator, & divit
ei: Quid tu ſopore deprimeris ?à ſurge. Et cecidit
ſors ſuper Jonam. Et dixerunt ad eum : Indica no-
bis, cujus causd malum iſtud ſit nobis: quod e
opus tuum? Et dixit ad eos:⸗ Tollite me, & mit-
tite me in mare, & ceſſabit mare à vobis. Nio enim
ego, quoniam propter me tempeſtas hæc grandis ve-
nit ſuper vos. 102
Et remigabant viri, ut reverterentur ad aridam. Ibid.
uæſumus, Domine, ne vereamus in anima viri iſtius,
& ne des ſuper nos ſanguinem innocentem. Ibid.
Cognoverunt enim viri, quod d facie Domini ſugeret 5

Jitia indicaverat eis. Ibid.

Ex CAP. II. Et præparavit Dominus Piſcem grandem,
t deglutiret Ionam. Et erat Jonas in ventre Fiſcis
tribus diebus, & tribus noctibus. 75
Ex CAP. III. In Ninive ex ore Regis, & Principum
ejus: Operiantur ſaccis homines, clament ad Domi-
num: & convertatur vir à via ſua mala. 22. & 66
Quis ſeit ſi convertatur, & ignoſecat Deus, & non pe-
ribimus? 22
Ex Michæa.

Ex CAP. I. Ecce Dominus egredietur de loco ſuo: &
deſoendet, & calcabit ſuper excelſa terræ. Et con-
ſumentur terræ ſubtàùs eum: & valles ſeindentur ſicut
cera à facie ignis, ſicut aquaæ quæ decurrunt in præ-
Ceps. 5
Ex CAP. II. Væ qui cogitatis inutile. 5
Ex CAP. III. Principes ejus in muneribus judicabant;
& Sacerdotes ejus in mercede docebant, & Prophe-
tæ eéjus in pecunia divinabant: & ſuper Dominum
requieſöeebant, dicentes: Numquid non Dominus in
medio noſtrüm ? Non venient ſuper nos mala. Prop-
ter hoc, causâ veſtri, Sion quaſi ager arabitur, &
Jeruſalem quaſi acervus lapidum erit, & Mons Tem-
Pli in excelſa ſylvarum. 7

Ex Nahum.

Ex CAP. I. Deus æmulator, & ulciſcens Dominus, ul-
ciſcens Dominus, & habens furorem. Mundans non
faciet innocentem. Dominus in tempeſtate & turbine.
7. & 78
Ex te exibit cogitans contra Dominum malitiam: men-
te pertractans pravaricationem.
Ex CAP. III. Ecce populus tuus mulieres in medio
tuir inimicis tuis ad apertionem pandentur portæ ter-
ræ tucæ. Ibi comedet te iognis: devorabit ignis vectes
tuos, peribis gladio. . . 92
Et erit omnis, qui viderit te, & dicet: vaſtata eſt
WNWinive. Ibid.
Ex Habacuc.

Ex CAP. III. Ficus enim non forebit“ & non erit ger-
men in vineis. Ego autem in Domino gaudebo &
exultabo in Deo Jeſu meo. 73

Ex Zacha ria.

Ex CAP. III. Super lapidem unum ſepiem oculi ſunt:
ecce ego cælabo ſeulpturam ejus. 81. & 120
Ex CAP. VIII. In diebus illis, in quibus appreben-
dent decem homines ex omnibus linguis Gentium,
& apprehendent fimbriam viri Judæi, dicentes:
ibimus vobiſoum: audivimus enim quoniam Deus
vobiſeum eſt. 120
Ex CAP. XII. In die illa ponam Duces Juda, ſicut ca-
minum ignis in lignis, & ſicut facem in feno: & de-
vorabunt ad dexteram & ad ſiniſtram omnes populos
in circuitu.
Ex CAP. XIV. Et erit in die illa, exibunt aquaæ Vi-
væ de Jeruſalem : medium oarum ad Mare Orientale,

G.

Sacræ Scripturæ.

& medium earum ad mare noviſſimum: in æ&ſtate &
in hyeme erunt. Et erit Dominus Rex ſuper omnem

tenram. 8 ⁵
Et erit dies ina, Quzæ nota eſt Domino, non dies, neque
noxc: & in tempore veſperi erit Lux. 86
Ex Malachia.

Ex ChAP. I. i ædificabunt, & ego deſtruam: & vo-
cabuntur termini inpietatis, & populus, cui iratus
eſt Dominus.
Ex CAp. IV. Ecce enim dies veniet ſuccenſa quaſi a-
minus: & erunt omnes perbi, & omnes Jacientés
impietatem ſtipula: & inſlammabit eos dies veniens,
dicit Dominus exercituum, quæ non derelinquet eis
radicem & germen. Et orietur vobis timentibus no-
men meium Soljuſtitiæ, & ſanitas in pennis ejus. 116

Ex Libro primo Machabæorum.

Ex CAp. II. Vidit Mathathias, & doluit, & contre-
muerunt renes ejus, & accenſus eſt furor ejus ſecun-
dum judicium legis, & inſiliens trucidavit eum ſu-
per aram; ſed & virum, quem Rex Antiochus mi-
ſerat, qui cogebat immolare, occidit in ipſo tempore,
& aram deſtruxit, & zelatus eſt legem. 115

Reſpondit. & dixit magnu voce, Eriſi omnes Regi An-

tiocho obediunt, ut diſeedant nuſquiſque à ſervitute
Legis Pattum ſuorum, Eoo & Filii mei, & Fratres
mei obediemus Legi Patrum noſtrorum. Propitius ſit
nobis Deus- non audiemus verba Regis, nec ſacrifi
cabimus. lbid.
Fac juſum Repis, ſicut fecerunt omnes gentes & viri Ju-
da & eris Tu, & Filii tui inter amicos Regis., & am-
plificatus auro, & argento, & muneribus multis. I 15
Appropinquazverunt dies Mathathiæ moriendi, & dixit
Nliis ſuis: Nunc ergo, Filii, amulatores eſtote! egis,
& date animas veſtras pro teſtamento Patrum veſtro-
rum. Retribuite retributionem Gentibus, & intendi
te in pracepium Liegis. Et benedixit eos, & appoſitus
eſt ad Patres ſitos. 59
Ex CAP. III. Et ſurrexit Judas, & adjiuvabant eum
omnes fratres ejus, & univerſi, qui ſe conjunxerant
Patri ejus. Ibid.
Ex CAP. XII. Exierunt parati in prælium. Et viden
tes hi, qui inſecuti fuerant, quia pro anima res eſt
illis, reverſi ſunt. 23

Ex Libro ſecundo.
Ex CAP. III. Ex utraque parte flagellabant. 30
Ex Matthæo.

Ex CAP. I. Joſeph autem vir ejus, cùm eſſet juſtus,
& nollet eam traducere, voluit occuliè dimitiere eam.
127.
Ex CAP. II. Sic enim ſeriptum eſi per Prophetam. 28
At illi dixerunt ei in Bethlehbem Judæ. Sio enim ſeriptum

eſt. Et mittens occidit omnes pueros, qui erant in

Bethlebem, & in omnibus ſinibus ejus. Ibid.
Et, cùm inveneritis, renuntiate mihi: ut ego veniens
adorem eum. 53
Qiu cum reeſſiſſent, Ecce Angelus Domini apparuii in
Jommnis Joſeph, dicens: Nurge, & accipe Puerum, &
Matrem ejus, & fuge in ovptum. 127
Ex CAP. III. Tunc venit Jeſus ad Joannem, ut bap-
tizaretur ab eo. Joannes autem probibebat eum di-
cens, Ego à te debeo baptizari, & tu venis ad met 2
Baptizatus autem Jeſus confe ſtim aſcendit de aqua, &
ecce aperti ſunt ei Cæli: & vidit Ppiritum Dei deſ-
cendentem ſicut Columbam. Ibid.
Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

Ex CAP. IV. Dic ut lapides iſti panes fant. 66
Venite poſe mer & faciam vos fieri piſeatores hominum.

10
Ex CAP. V. di manus tua ſeandalizat te, abſeinde
eum. 1

Videns autem turbas aſcendit in montem: & cùm ſe-
diſſet, acceſſerunt ad eum Diſeipuli eus, & aperiens
os ſaum docebat eο§.
Ex CAbP. VI. Conſiderate Lilia agri, quomodò creſ-
cunt. 121
Fœnum agri, quod hodiè eſt, & cras in clibanum mitti-
tur, Deus ſic veſtit. lbid.
Ex CAP. VIII. Oecurrerunt ei duo habentes demonia,
& de monumentis exeuntes ſevi nimis, ità ut nemo
poſſet tranſire per viam illam. 9
Magiſter, ſequar te, quocumque ieris. 1I. & 54. &
70. 8 93
Dicit ei Jeſus. Vulpes foveas habent. 11. & 54. & 70
Filius hominis non habet, ubi caput reclinet. 1II
Sequere me- & dimitte mortuos ſepelire mortuos ſuos. 93
Ex CAP. K. WNolite cogitare quomodo, aut quid lo-
quamini. 107
Ex CAP. KII. Ecce pluſquàm Salomon hic. 113
Ex CAP. XKIII. Vis, imus, & colligimus ea? 105
Ex CAP. XIV. Modicæ fidei, quare dubitäſti? 119
Et deſcendens Petrus de navicula, ambulabat ſuper
aqan, ut veniret ad Jeſum. Videns verò ventum
validum, timuit: & cum cœpiſſet mergi, clamavit. Ibid.
Domi e ſalvum me fac. Ibid.
Ex CAP. XV. Non eſt bonum ſumere Panem Filio-
rum, & mittere canibus. 17
De corde enim exeunt cogitationes malæ, Homicidia
Adulteria, Fornicationes, Furta, falſa Teſtimonia;
Blaſphemic. .

1 45
Ex CAP. XVI. Dico tibi, quia in hac nocte antequàm

gallus cantet, ter me negabis. 21
Caro, & ſanguis non revelavit tibi, ſed Pater meus
qui in cœlis eſt. 73
Ex CAP. KIX. Reliquimus omnia. Ibid.
Qui poteſt capere, capiat. 127
Ex CAPF. KX. Iie & vos in vineam meam. 71

Ex CAP. XKXI. Malos mals perdet; & vineam ſuam
locabit aliis agricolie, qui redident ei frutctum tempo-
ribus ſatis. Iid.
Ex CAP. KXII. Jimile fattum eſt regnum cœlorum
hom ni regi, qui fecit nuptias Filio ſuo. Ibid.
Miſſis exereitibus ſutis, perdidit homicidas illos, & ci-
vitatem illorum ſuccendit. Ibid.
Ex CAP XXIV. Dic nobis, quando hæc erunt? &
quod ſignum advenifs tui, & conſummationis ſæculi. g.
Ex CAP. XXV. Lie, maledicti, in ignem Mternum.
Eſurivi enim, & non dediſtis mihi manducare. 10.
& 55
Ex CAP. XXVI. Et tu cum Jeſu Galilæo eras? 27
Blaſphemavit. Quid vobis videtur? Reus eſt mortis.
Tunc expuerunt in faciem ejus, & colaphis eum ce-
ciderunt. 8
Videntes autem Diſeipuli, indignati ſunt, dicentes; ut
quid perditio hæc à
Hic eſt enim ſanguis meus, qui pro multis effundetur
in remiſſionem peccatorum. Dico autem vobis, non
bibam amodò de poc genimine vitis uſque in diem
ilum, cdem iIud bibam vobiſeum novum in regno
patris mei. 105
Non novi hominem. 119

Ex Marco.

Ex CAp. V. Puella Durge. Et confeſtim ſurrexit. Et
2

juſſit älli dure manducare.

Ex CAP. VI. Audito eo mulia faciebat. 15
Et coëgit Diſcipulos ſuos aſeendere nanim , ut prace-
N 2 derent

Index Locorum

92

derent eum trans fretum.
Ex CAP. VIII. Miſereor ſuper turbam: quia ecce

jam triduo ſuſtinent me. 118
Ex CAP. IX. Surde, & mute Spiritus, ego præcipio
tibi, exi ab eo: & amplius ne inirozas in eum. 69
Magiſter attuli ad te Filium meum habentem piritum
mitum. , Ibid.
Qui ubieumque eum apprehbenderit, allidit eum, &
ſpumat, & ſtridet dentibus, & frequenter eum in
ignem, & in aquas miſit, ut eumn perderet. Ilbid.
Ex CAP. K. Procurrens quidam genu flexo ante eum,
rogabat eum: Magiſter bone, quid faciam, ut vitam
æternam poſtdeam? Jeſus autem dixit ei, præcepta
noſti. Hac omnia obſervavi à juveniute mea. Je-
ſus autem intuitus eum, dilexit eum, & dixit ei,
unum tibi de eſt Quxcumque habes, vende, & da
pauperibus: & veni ſequere me. Qui contriſtatus in
verbo, abiit mœrens : erat enim habens multas poſſeſ-
ſioner... Qudmn diſicile qui pecunias habent, in re-
num Dei introibunt. 70
Ex CAP. XKIV. Cum eſſet Betbhaniæ in domo Simonis
Leproſi, & recumberet, venit mulier habens
alabaſtrum unguenti nardi ſpicati pretioſi, & fracto
Alabaſtro, efudit ſuper caput ejus. Erant autem
gquidam indigné ferentes & fremebant in eam. 99
Ex CAP. KVI. Euntes in Mundum univer ſum, præ-
dicate Evangelium omni creaturæ. 6 5

Ex Luca.

Ex CAP. I. Dabit illi Dominus Deus ſedem David Pa-
tris ejus, & regnabit in domo Jacob in Riernum. 18
Ut ſine timore de manu inimicorum noſtrorum liberati
ſerviamus illi. In ſanclitate & juſtitia coram ipſo. 21
Vinum, & ſiceram non bibet: & Spiritu ſandto replebi-
tur adhbuc ex utero Matris ſuæ: & multos Filiorum
Iſraël convertet ad Dominum Deum ipſorum. 66
Ex CAP. II. OQuia non erat eis locus in diverſorio. 18
Ex CAP. V. Momo, tibi remittuntur peccata tua. 78
Tibi dico, Surge, tolle lectun tuum, & vade in do-
miim tuam. Ibid.
Er cœperunt cogitare Scribe & Phariſcæi, dicentes:
Quis eſt hie, qui loquitur blaſphemias? Quis poleſt
dimittére peccata, niſi ſolus Deus? Ibid.
Ex CAP. VII. Hic ſi eſet Propheta, ſeiret utique,
Juc« & qualis éſt mulier quæ tangit eum, quia pec-
catrix eſt. 76
Remittuntur ei peccata multa. Vade in pace. 110
Lacrymis cœßpit rigare pedes ejus, & oſeulabatur, &
unguemo ungebat. Ibid.
Ex CAp. VIII. Cecidit ſecus viam, & conoulcatum
eſt, & volucres Cœli comederunt illud. Et aliud
cecidit ſupra petram & natum aruit, quia non ha-
bebat humorem. Et aliud cecidit inter ſpina, & ſi-

mul exortæ ſpinæ ſußfocaverunt illud. 56
Et hac vidua uſqiee ad annos octoginia quatuor, quæ
non diſcedebat de Templo. 9 5

Ex CAP. XII. Gint lumbi veſtri præcinkti. 62
Nolite timere puſillus grex, quia complacuit patri ve-
Rro dare vobis regnum. V'endite, quæ poſſidetis. 12 5

Ex CAP. XIV. Rogo te, habe me excuſatum. 119
Ex CAP. XV. Occidiſti illi vitulum ſaginatum. 18
Fili, Omnia mea tua ſunt. Ibid.
Nunquàm dediſti mihi hœdum. Ibid.

Mercenarii Patris mei abundant panibus. Surgam, &
dicam ei: Fac me ſicut unum de mercenariüis tuis. 22
Congregatis omnibus Adoleſtentior Filius peregre pro-
Fectus eſt in regionem longinquam. 40
In ſe autem reverſus dixit“ Gurgam, & ibo ad Pa-
trem meum, & dicam ei: Pater, peccavi in Cœ-
lum & coram te. 40. & 59. & 123. & 126
Cupiebat implere ventrem ſuum de ſiliquis, quas porci

manducabunt: & nemo illi dabat. In ſe autem rever-
s dixit, ganti mercenarii. 123
Ex CAP. XVIII. Cæcus quidam ſedebat ſecus viam,
mendicans. “ 126
Vidit, & ſequebatur eum magnificans Deum. Ibid.
Ex CAP. XI K. uaſpiciens Jeſus vidit illun, & dixit
ad eum: Zachae, ſeſtinans deſcende: quia hodiè in
domo tua oportet me manere. 94
Et feſtinans deſcendit, & excepit illum gaudens. Sans
autem Zachæus dixit ad Jeſum. Ecce dimidium ho-
norum meorum, Domine, do pauperibus & ſi quid
aliquem defraudavi, reddo quadraplum 94
& I10. & III
Ait Jeſus ad eum, quia hodie ſalus domui buic facta

eſt es quòd & ipſe Filius ſit Abrahæ. 94
Ex CAP. XXIII. Jeſus autem dicebat: Pater, dimitte
illis, non enim ſeiunt, quid faciunt. 7

Di tu es Chriſtus e ſalvum fac temetipſum, & not. 22
Memento mei. Ibid.
Cæperunt autem illum accuſare, dicentes: Hunc in-
venimus ſubvertentem gentem noſtram, & probi-
bentem tribula dari Cæſari. 3

Ex Joanne.

Ex CAP. I. Et ego neſciebam eum, ſed qui mi-
Sit me baptizare, in aquta, ille mihi dixit: ſuper
quem videris Spiritum deſcendentem & manentem ſu-
ver eum, hic eſt, qui baptizat in piritu Sancto. 23
Quod fuit ab initio, quod audivimus, quod vidimus
oculis noſtris, quod perſpeximus, & manus noſtræ
contrectaverunt de verbo vitæ: quod vidimus, &
audivimus, annuntiamus vobis.
Altera die vidit Joannes Jeſum venientem ad ſe, & ait:
Ecce Agnus Deir ecce qui tollit peccatum Mundi. 110
Ex CAP. II. Jervaſti bonum vinum uſque adbuc. 111
Impleie Hydrias aqud. Et impleverunt eas uſque ad
ſummum. Dicit eis Jeſus: Haurite nunc, & ferie
Architriclino. lbigd.
Ex CAP. III. Amen, amen dico tibi, quia quod ſci-
mus loquimur, & quod vidimus teſtamur. 88
Quomodò poieſt homo naſci, cuùm ſit Genex? Numquid
poteſt in ventrem Matris ſuæ iterum introire, G
renaſci5 94
Quomodò poſſunt hæc fieri: Reſpondit Jeſus, & dixit
ei. Tu es Magiſter in Iſraël, & hac ignoras? Ibid.
Erat bomo ex Phariſcis, Nicodemus nomine, Princeps
Judæorum. Hic venit ad Jeſum. 118
Neimus, quia à Deo veniſti Magiſter. Ibid.
Ommnis enim qui male agit, odit lucem: dui autem
Ffacit veritatem, venit ad lucem, ut manifeſten-
tur opera ejus, quia in Deo ſunt facta. Poſt hac
venit Jeſus, & diſeipuli ejus in Judæam terram. Ibid-
Ex CAP. IV. Et continus venerunt Diſeipuli. Reli-
quit ergo Hydriam mulier, & abiit in civitatem. 56
Quinque viros habuiſti“ & nunc, quem habes, non
eſt tuus vir. Dicit ei Mulier: Domine, video, quia
Propheta es tu. 69
Venite, & videte hominem, qui dixit mihi omnia,

quaæcunqué? feci. 102
Scimus, quia hic verè ſalvator Wundi. Ibid.
Ex CAP. V. Noli peccare, ne deterius tibi aliquid con-
tingat. 2

Serutamini Ncripturas, illæ ſunt, quæ teſtimonium per-
hibent de me. 28
Jeſus enim declinavit à turba. Poſteà invenit eum

Jeſus in Templo, & dixit illie Ecce ſanus faclus és 4

Jam noli peccare. 5
Ex CAP. VI. Nimiliter & ex Piſeibus, quantuùm vole-
bant. 63

92

Domine, ad quem ibimus?

Ex CAP. VII. Qui credit in me, Numina de veniré
71
Quaæ-

ejus ſuent aquæ vivæ.,

Ouaretis me, & non invenietis. 9 5⁵
Ex CAP. VIII. Numquid interfciet ſemetipſum, quia
dicit, quò ego vado, vos non poteſtis venire? 27
Tulerunt erpo lapides, ut jacerent in eum. 29
Jeſus autem abſcondit ſe, & exivit de Templo. Ibid.
Vos ex Patre Diabolo eſtis, & deſideria Patris veſeri
vultis facere. Ille homicida erat ab initio. 4
Nonne bene dicimus nos, quia SGamaritanus es tu, &
Dæmonium bhabes? 87
Scio, quia Filii Abrabæ eſtise ſed quæritis me inter-
hRcere, quia ſermo meus non capit in vobis. 94
Ex CAP. IM. Divi vobis jam, & audiſtis: quid ite-
ruùm vultis audire? Ibid.
Ex CAP. NI. Quid facimus, quia hic homo multa ſi-

gna facit? 15. & 38
Expedit, ut unus moriatur. 113. & 115
Venient Komani. 115

Ex CAP. XII. Quare hoc unguentum non veniit tre-
centis denariis, & datum eſt egenis? 25
Dixit autem hoc, non quia de egenis pertinebat ad
eum, ſed quia fur erat, & loculos habens, eca quc
mittebantur, portabat. Ibid.
Paier, clarifca nomen tuum. Venir ergo vox de Cœlo,
dicens: Et clarificavi, & iterum clarificabo. Turba
ergo, quæ ſtabat, & audierat, dicebat tonitruun
eſſe factum. Alii autem dicebant, Angelus ei locu-
tus eſt. 28. 8&& 56
Ex CAP. XV. Ego ſum Vitis, vos Palmites. 67
Ex CAP. XVIII. Non hune ſed Barabbam? 113
Ex CAP. XIX. Soripſit autem & titilum Pilatus,
& poſuit ſuper Crucem. Erat autem ſeriptum: Je-
ſus Nazarenus, KRex Judaorum.
Nos legem habemus, & ſecundum legem debet mori. 29
Videbunt in quem transfixerint. 86
Ex CAP. X XKI. Simon Joannis, amas me? 119

Ex Actibus Apoſtolorum.

Ex CAbP. I. In lunilitudinem fulguris coruſcantis. 94
Ex CAP. II. Dui ergo reeperunt ſermonem ejus, bap-
tizati ſunt: & appoſitæ ſunt in illa die animæ eir-
citer tria millia.
Ex CAP. III. Argentum, & aurum non eſt mibi 73
Ex CAP. IV. Non poſſumus, quæ vidimus & audivi-
mus, non loqui. 88
Virtute magnuâ reddebant Apoſtoli Teſtimonium Reſur-
rebtionis Joſu Chriſti: & gratia magna erat in om-
nibus illis. Quotquot enim peſſeſores agrorum, aut
domorum erant vendentes afferebant pretia eorum,
quæ vendebäùnt, & ponebant ante pedes Apoſtolo-
rum. 125
Ex CAP. V. Anania, our tentavit Satanas cor tuum
mentiri te Spiritui Sancto & fraudare de pretio agri?
Audiens autem Ananias hæc verba, cecidit, & ex-
piravit. 10. & 41
Ne loquerentur in nomine Jeſu. 6
Ex CAP. VI. Intuentes eum omnes, qui ſedebant in
Concilio, viderunt faciem ejus tanquàm faciem An-
geli. 23
In diebus illis ergſcente numero Diſcipulorum, factum
eſt murmur &woaovννον. 65
Convocamtes autém dibdecim multitudinem Diſeipulo-
rum, dixerunt : Non eſt æquum nos derelinque-
re Verbum Dei, & miniſtrate menſis. Ibid.
Ex CAP. VIII. Accede, & adjunge te ad curru iſtum. 94.
Et dum irent per viam, venerunt ad quamdam aquam,
& ait Eunuchus- Ecce aqua, quis prohibet me bap-
tivxari? Ibid.
Ex CAP. IX. Domine, quid me vis facere? 93
Vade, quoniam vas electionis eſt mibi iſte, ut portet
nomen meum coram Gentibus, & Regibus, & Filiis
lrasl. Ibid. & 103
Fuit autem cum diſeipulis qui erant Damaſci, per dies
Ethic. Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

Sacræ Scripturæ.

aliquot. Et continué inoreſſus in Synagogas, prædi⸗
cabat Jeſum. Stupebant autem omnes, qui audiebant;
& dicebant. Nonne hic eſt, qui expugnabat in Jeruſa-
lem eos, qui invocabant nomen iſtud, & buc ad
hoc venit, ut vinctos illos duceret ad Principes Sa-⸗

cerdotum? 92

Ego enim Otendam illi quanta oporteat eum pro no-
mine meo Päati. 10
Ex CAP. N. Vidit Cælum apertum, & deſcendens

vas quoddam, velut linteum magnum. 56

Er factum eſt, cum introiſſet Petrus, obvius venit ei

Cornelius: & procidens ad pedes ejus, adoravit. 9 5
In quo erant omnia quadrupedia & ſerpentia ierræ
& volatilia cœli. 103

Quæ Deus purificavit, tu commune ne dixerit. Ibid.

Surge Petrer oeæide, & manduca. Ilbid. & 110
Adbuc loquente Petro verba hæc, ceœidit Lpirius ſan-
Etus ſuper omnes qui audiebant verbum. Et juſſit os
baptizari in nomine Domini Jeſui Chriſti Iumc roga-
verunt eum, ut maneret apud eos aliquoi diebus. 110
Corneli, exaudita eſt oratio tua, & leemoſynæ tuæ
commemoratæ ſunt in conſpebtu Dei. Ibid.
Ex CAP. XII. Concionabatur ad eos Populus autem ac-

clamabat Dei voces, & non hominis. onfeſtim autem

percuſſt eum Angelus Domi i, e0 qudd non dediſſet
honorem Deo, & conſumptus à vermibus expiravit. 6
Statuto autem die Herodes veſtüus veſte fegiä, ſedit
pro tribunali. Ibid.
Conſiderdnſque venit ad domum Mariæ Matris Joan-
nis. Pulſante autem eo oſtium januc, proceſſit puella
ad videndum nomine Khode. Et ut cognovit vocem
Petri, præ gaudio non aperuit januam, ſed inrò cur-

rens nuntiavit. Càm autem aperuiſſent, viderunt

eum, & obſtupuerunt. 2
Ex CAP. NXVI. Iſti homines Servi Dei excelſi ſunt,
qui annuntiant vobis viam ſalutis. 28
Wpiritui dixit: Præcipio tibi in nomine Jeſu Chrilti exi-
re ab ea. Ibid.
Quagdam mulier nomine Lydia Purpuraria, colens
Deum, audivit: cujus Dominus aperuittor inten-
dere his, quæ dicebantur à Paulo. Cum autem bap-
tizata éſſet, & domus ejus, deprecata eſt, dicens:
judicaſtis me fidelem Domino eſſe, introite in do-

mum meam, & manete: & coégit nos. 70
Ex CAP. XVII. Quidam verò dixerunte Audiemus
te de boc iterum. 93

Nie Paulus exivit de medio eorum. llboid.
Ex CAP. XVIII. Poſthac egreſſus ab Athenis, venit
Corintbum. Ibid.
Ex CAP. XX. Aſcendens, frangénſque panem & gie-
ſtans, ſotiſque allocutus eſt uſque in lucem, & ſic
profectus eſt. 6
Ex CAP. XXVIII. Cùfem congregaſſet Paulus ſarmen-
torum aliquantam multitudinem, & impoſuiſſet ſieper
ignem: Vipera à calore cum proceſſiſet, invaſit ma-
num ejus. 2
Ut verò viderunt Barbari pendentem beſtiam de ma-
nu ejus, ad invicem dicebant: Utique homicida eſt
homo hic, qui, cum evaſeri de mari, ultio non ſinit
eum vivere. lLbid. & 44.
Diu autem illis expectantibus, videntibus nihil mali in
eo fieri, convertentes ſe, dicebant eum eſſe Deum. 24.

Ex Epiſtola ad Romanos.

Ex CAP. VIII. Quis nos ſeparabit à Charitate Chri-
Ris tribulatio? An anguſtiæ“ an fjames, an midi-
tas“ an periculums an perſecutio, an gladius ⁵ 46
Ex CAP. X VI. Fuſuſeemodi enim Chriſto Domino no-
Rro non ſerviunt ſed ſuo vitri, & per dulces ſermones;
& beneditétiones ſeducunt cordaæ innocentin. 62. & 6
Rogo autem vos Fratres, ut obſervetis eos, & declinate
ab illis. 65

N 3 Ex

Index Locorum

Ex Epiſtola prima ad Corinthios.

Ex CAP. I. Quiaæ non multi ſapientes ſecundum car-
nem, non multi potentes, non multi nobiles ſed Tuæ
Rulta ſunt Mundi elegit Deus, & ignobilia Mundi,

& ea, quæ non ſunt. 70
Placnit Deo per ſtultitiam prædicationis ſalvos ſacere
credentes. 118

Non cognovit Mundus per dapientiam Deum. 128
Ex CAP. III. Ego plantavi: Apollo rigavit. ſed Deus

inerementum dedit. 81
di quis videtur inter vos ſapiens eſſe in hoc ſæculo,
Rultus fiat, ut ſit ſapiens. 118

Ex CAP. V. Iid ut uxorem Patris ſui aliquis habeat. 81
Ex CAb. VI. Eſea vemri, & venter éſcis: Deus au-
tem & hunc, & hanc deſtruet. Corpus autem non
Fornicationi, ſed Domino : & Dominus corpori.
Deus verò & Dominum ſuſcitabit: & nos Juſcitabit
pver virtutem ſuam. Ibid.
Ex CAP. WII. Melius eſt nubere, quàm uri. 8 ⁵
De Virginibus præceptum Domini non habeo. 127
Ez CAP. XK. Jedit populus manducare, & bibere, &
ſurrexeriunt ludere. 63
Neque tentemus Chriſtum ſicut quidam eorum tenta-
verunt: & à Serpentibus perierunt. Neque murmu-
raveritis ſicut quidam eorum murmuraverunt, &
Pperierunt ab exterminatore. 91
Ex CAP. KIII. Charitas patiens eſt, benigna eſt, non
amulatur, non agit perperàm, non inflatur, non
eſt ambitioſa, non quærit quæ ſua ſunt..e. Charitas
nunqudm excidit. 119

Ex Epiſtola ad Epheſios.

Ex CAP. V. Eratis aliquando Tenebræ, nunc autem
Lux in Domino. 104

Ex Epiſtola ad Coloſſenſes.

Ex CAP. III. Mortui enim eſtis. Et vita veſtra eſt
abſcondita cum Chriſto in Deo. 112

Ex Epiſtola Prima ad Timotheum.

Ex CAP. VI. Habentes autem alimenta, & quibus te-
gamur, bis comenti ſumus. Nam qui volunt divites
Rheri, incidunt in Ilaqueum Diaboli, &̊deſideria mul-
tg, & inutilia, & nociva, quæ mergint homines in
interitum, & Pperditionem. Tu autem, 3 homo Dei
hac fuge. Certa bonum certamen fidei. apprehbende

vitam æternam, in qua vocatus es. 107
Ex Epiſtola Secunda.
Ex CAP. III. Nemper diſcentes, & nunquàm ad ſeien-
tiam veritatis pervenientes. 94

Ex Epiſtola ad Hebræos.

Ex CAP. I. Et cum iterum introducit brimogenitum
in orbem terræ, dicit: Et adorent eum omnes An-
geli ejus. 47
Ex CAP. XIII. Exeamus igitur ad eum extra caſtra!
improperium ejus portantes. Non enim habemus hic
manentem civitatem, ſed futuram inquirimus. 124.

Ex Epiſtola B. Jacobi.

Ex CAP. III. Lingua ignis eſt, univer ſitas iniqititatis.
Inflammat rotam nativitatis noſiræ inflammata à ge-

henna. 61
Ex Apocalypſi.
Ex CAP. I. Lwxibat de ore ejus Gladius. 8
Habebat in dextera ſua ſtellas ſeptem. Ibid.

Et vox illius tanqudm vox quarum multarum. Et de

ore ejus Gladius, uirdque Parte acutus exibat. 55.
& Ibid.

Præcinétum ad mammillas zoné aurel. 119. & 126
Häabeo claves mortis & inferni. 126

Ex CAP. II. Angelo Epheſi Scribe. Memor eſto, unds

exciderir. Age Peænitentiam, & prima opera fac
ſin autem movebo candelabrum tunm de loco Juo.
Ex CAP. III. Dicis , qulod dives ſum, & nullius égeο
& neſcis, quia tu es miſer, & miſerabilis, & pauper .
& cacus, & nudus. 39. & 111
Suadeo tihbi emere à me aurum ignitum probatum, ut
locuples fias: & veſtimentis albis induæris, ut non ap-
Pareat confuſio nuditatis tug, & collyrio inunge ocu-

los tuos, ut videas. 111
Ego guos amo, argato 2 caſtigo. WTmulare ergo, & Pe-
nitentiam age. Ubid.

Ecce ſto ad oſtium & pulſo : ſi quis audierit vocem
meam, & aperuerit mibi januam, intrabo dcd illum,
& cœnabo cum illo ,& ipſe mecum. Ibid.
Ez CAP. IV. Et de throno procedebant fulgura, &
voces, & tonitrua. Et in conſpectu ſedis, tanqum

mare vitreum. 32
Et in circuitu ſedis ſedilia viginti quatuor : & Juper
thronos viginti guatior Seniores ſedentes. 42

Ex CAF. VI. Er Jol factus eſt niger tanquàm ſaccus

cil cinus. Et omnis Mons, & inſulæ de ſuis locis mo-
tæ ſunt. 1
Ex CAP. VII. Et palmæ in manibus eorun. 107
Ex CAP. I X. Et ſuper capita eorum tanquàm coronæ
ſimiles auro.
Et de fumo putei exierunt Locuſtæ in terram: Et bræ-
ceptum eſt illis, ne læderent fwnum terræ, nequé om-
ne viride, neque omnem arborem: niſi tantunz homi-
nes, diei non habent ſignum Dei in frontibus ſuis. 5I
Ex CAP. X. Et vidi alium Angelum fortem, amictum
nube, & Iris in capite ejus. Et cim locuta fuiſent
ſeptem tonitrua voces ſuas, ego ſeripturus eram. Et
audivi vocem dicentem mibi- Jigna Juc locuta ſunt
ſeptem tonitrua: & noli ea ſrine. 31. & 119
Ex CAP. KII. Draco ſtetit ante mulierem , 1æ erat

PVaritura. 107
Clamabat Parturiens, & oruciatur, 4Wrarturiat. Et
Draco RKetit ante mulierem, ut, oil Leperiſet, i-
lium ejus devoraret. 12

Ex CAP. XVII. Et vidi mulierem Juper beſtiam coc-
ineam, plenam nominibus blaſphemiæ, habentem
capita ſeptem, & cornua decem. 64
Et mulier erat circumdata coccino, & margaritie, ha-
bens poculum aureum in manu ſua plenum abomina-
tione, & immunditia. 6
Et in fronte ejus nomen ſeriptum, Myſterium: Baby-
lon magna, Maiter fornicationum, & abominatio-

num, & terræ. ..* aà 1dbid.
Imebriati ſunt qui habitant terram de Dino Pproſtitutio-
nis ejus. 6

Ex CAP. XVIII. Et ſuſtulit unus Angelus fortis la-
Pidem quaſi molarem magnum, & miſit in mare,
dicens: Hoc impetu mittetur Babylon civitas illa
magna, & ultrà jam non invenietur. 20
Ideòs in una die venient plagæ ejus, mors, & luctus,
& fames, & ione comburetur: quia fortis eft Deus,
qui judicabit ilam. 42
Ex CAP. XKIX. Habet in veſtimento, & in ſemore ſuo
ſeriptum, Rex regum, & Domins dominantium. 7
Ex CAP. XXI. Qui vicerite gali hac : & ero illi
Dens, & ille erit mibi Filius imidis autem & in-
credulis, & execratis, & homicidis, & fornicaiori-
bus, & veneficis, & idololatris, & omnibus mendaci-
bus, pars illorum erit in RKagno ardenti igne & ſul-
phure, quod eſt mors ſecunda. 45
Et abſterget Deus omnem lacrymam ab oculis eorum.
107
Ex CAP. XKXII. Foris canes, & venefci, & impu-
dici, & homicidæ, & idolis ſervientes. 45. & 53

INDEX

RERUM NOTABILIUM.-
Qlß UE IN HIS DISSERTATIONIBUS.
ſuper Evangeliis Quadrageſimæ continentur.

Prior numerus Paginam indicat: Poſterior Columnam.

A.

3 ARONIS Virga. p. 93. col. 1

Abner. 48. 1
S. Abraham. 12. 2. & 36.
& 58. 2

33. 2
Abialon. 3 I. I. & 28,: f.
& 89. 2. & 95. 2
Acceptio perſonarum. 5I. 1

§. 2

Accuſationes invidæ.
Accuſationes invidæ ſpernantur. 23. 1

Accuſatores invidi. 29. 1. & 88. 2. & 89. 2. & 98. 1

Accuſatores invidos Superior diè examimnet. 38. 2
Achab. . 38. I. & 57. 2
Achabi Poenitentia non vera. 21
Adam. 26. 2
Adonias cur placeat. 18.2
Adulatio non prodeſt. 102. 1
Adulatio quam delirat. 118. 1
Adulatores. 4. 2. & 84. 1

Adulatores, & Conſiliarii impii grati ſunt Correctio-
nis impatienti. 7. I
tas attendenda.
Mtas in Dignitatibus electivis ut plurimum attenda-
tur. 42. 2
Vide Dignitas cui conferenda.
Titerna tantum. 14. I. & 49. I. & 50. 1. & 12 5. 2
Eterna tantùm curanda. 92. 2
Eterna ſpernuntur ob quævis vel leviſſima. 117. 1
iternorum oblivio. 2. I. & 19. 2. & 20. I. & 22. 2
& 30. 1. & 48. J. & 96. I. & 97. I. & 100. 2
& 116. 2

Mternorum cura & ſpiritualium Teſtamentis ante-

ferenda. 81. 2
Affabilitas, ſed non ob merita. 96. 1
Affabilitas, ſed cum indignis. 96.2
Agar. 58. 1
Ambitio. 3I. 2. & 1I08. 2. & 1I17. I. & 12 5. 2
Ambitio valdè rarò vincitur. 108. 2
Ambitio & Rationes privatæ graſſantur peſſimè. 89. 2

Ambitione vix carent Aulici etiam & optimè morti-
ficati. 109. 1
Vide Aulici.
Amicitia noxia. 60. I. & 95. 2
Ethicæ Tom. III. Stromat. Lib. ſing.

5„

S. Abraham mollis in filium.

42. 2

Amicitia impiorum. 46. 2. & 50. 1
Amicitiæ impiorum. 50. 2
Amicitiolæ. 18. 2. & 60. 1. & 62. I. & 98. 1. & 12 1.2
Vide Caſtitatis cura.
Amicitiolæ palliatæ Regularum obſervantiam ever-

tunt. 27. 2
Amicitiolæ ſemper ſuſpeétæ. 95. 2
Amici impii. 69. 1. & 87. 1
Amnon. 7. 1
Amnon cæſus in Convivio. 85. 2
Amor in Deum. 22. I
Amor in Deum Tentationum remedium eſt. 21. 1I

Vide Tentatio non timenda.
Amor Patriæ.
Amore duci, non metu.

& 22. I. & 69. 1

„ „

72
19. I. & 21. I. & 21.

Amore duci vix Optimi ſolent. 20. 1
Amygdalus. 93. 1
Ananias. 10.2
Angeli à S. Lot excepti. 64. 1
Anna & Heli. 76. 2
Apoſtatæ Deum deſerentes. 992. I
Arca Dei. 101. I. & 118. 2
Argumentum Virturis Perſecutio. 90. 2. & 95. T.

& 97. 2. & 99. 2. & 100. 2. & I13. 1
Vide Perſecutio utilis.
Arma alleg.
Arma veriora.

114. 1. & 114. 2

101. I
Arrogantia. 78. 1
Aſtrologia. .„ 1KP7. 2
Aſtrologi. 47. 2. & I14.2
Avaritia. 3. 2. & 38. X. & 52. I. & 73. 1
Avaritia peccatorum fons. 4. 1
A varitia vitetur ab Eccleſiaſticis. 1II. 1
Avaritia & Gula Heh & Ophni. 12. I
Avaritiam oderint Eccleſiaſlici. 11. 2

Vide Eccleſiaſtici & Religioſi; non oderint
Awvaritiam.
Avaritia morientis vivax.

83. 1
Avaritia Mater criminum. z0. 2
Avari Teſtamentum. 83. 1
Aulæ damna. 117. 2
Aulicus impinguatus. 36. 1
Aulicus non promotus. 69. 2. & 72. I & 10 5. 22
& 126. 2 N 4 Aulicus

☛

Aulicus non promotus Regem amet. 72. I1
Aulicus non promotus ob virtutem. 99. 1
Vide Dignitas & Divitiæ in indignis.
Aulici probi. 15. I
Außhici probi honorentur. 114. 1

Vide Eoccleſiaſtici honorandi.
Aulici ingrati. I5. I. & 102. 2
Aulici miſeri. 16. I. & 32. I. & 33. I. & 36. 2
& 1I17. I. & 117. 2
Aulici froœnandi. 46. 2. & 96. 1
Aulici frœnandi, quamvis olim bene meriti, ſi pec-

cent. 44. 1
Aulici mali frœnandi. 18.2
Aulici primæ lanuginis. 42. 2
Aulici impii. 84. I1. & 99. 1
Aulici impii non amentur. 50. 1

Vigde Dignitas quibus deferenda.

Aulici impii non rarô gratiores. 98.2

Aulici impiè non rarò chariores. 102. 2
Außhici etiam & optimi mortificati Ambitione vix ca-

rent. 109. 1
Aulicorum ſpes. 32. 1
B
Alaam. 87. 2
Balaam magus. 17.2
Balaſar. 82. 1
Bellum. 114. 2
Bella undè. 115. 1
Bona latere non poſſunt. 23. 1
Bona occultata. 77. I
Bona occultata, Famæ neglectus ob Dei Gloriam
majorem. Ibid.
Vide Famæ eura.
C
Ain. 21. 2./ & 41. 1. & 43. 2. & 109. 2
Cain & Cham. 4 3 4. 2
Caleb. 4 101. 1
Candacis S. Eunuchus. 94. 2
Cantatrices. . 61. 1
Caſtitas. F5. 2
Caſtitatis côrra. 18. 2. & 37. 2. & 60. I. & 98. 1

& 126. 2. & 127. 1
Cellæ amor. 56.
Cenſores aliorum. 29. 2. & 30. 2. & 79. 2. & 87. 1
& Ibid. & 88. I. & 88. 2. & 99. 2
Vide Correctio.

—

Cenſores aliorum & Judicantes temerè. 76. 1
Cenſores auſteri. 89. 2
Cervus alleg. . 105. 1
Cham. 69. 2
Charitas. 7. 2. & 78. 2
Charitas fraterna. 30. 2
Chriſtus baptizatus. 23. 2
Chriſtus ubi habitet. 104. 2
Chriſti Epiphania. 13. 2
Chriſti Paſſio. 29. 1
Chuſai. 76. 2
Circumſpectio. 8. 1
Circumſpectio perfectis neceſſaris. 65. 2

Vide Caſtitatis cura.

Clementia. 7. 2. & 91. I. & 112. 2
Clementia Dei. . 80. 1
Clementiæ expertes. 29. 2
Clementiæ non ſit expers Severitas. 43. 1
Cognitio ſui. 6. 1. & 87. 1
Vide Humilitas.
Cogoitio ſui valde rara. 39.2

Columba Noë. 87. I. & 120. 2

Index

Gompaii neſciemes. 31. r. & 78.2. & 99. 2. & 127. 1
Compati neſcientes imperfectis. 29. 2
Vide Superior ſit diſeretus.

Compati neſcientes Imperfectiores. 79. 2
Concio vana. 12. 1
Concio ex Oratione. 28. f
Concio nimis blanda. 28. 2
Concio mitis. 30. 1

Concio ſeria. 54. 1I. & 59. I. & 83. 2
Concio ſeria, & Zelus animarum ſeverus omnes
compungunt. 82. 1
Vide Zelus.
Concio ſeria, Correctio libera, & Familiaritas cum
Sæcularibus pia Poœnitentiam pariunt. 33. 1
Concionatores blandi. 4. 2. 8& 7. I
Confeſſio quanti ſit meriti ob triumphatam Vere-

cundiam. 10. 2
Confeſſio diffici lior Caſtitate. 67. k.
Confeſſarii nimis blandi. 21. 2
Confeſſarii nimis ſeveri. 21. 2. & 29. 2. & 79. 2
Confeſſarii munus perarduum. 33. 1
Confeſſarii non ſtrepant. 43. 1

Confeſſarii nimis auſteri. 79. I. & 110. 2. & I11.2
Vide Severitas non ſit expers Clementiæ.
Confeſſarii recipiant plorantes. 112. 2
Confidentia in Deum. 101. 1. & 114. 2

Confidentia in Deum neceſlaria. 91. 1
Conſidentia in hominibus. 16. I. & 27. 2. & 83. 1
& 117. 2 .
Confidentia in hominibus vana. 32. 1

Conſiliarii impii. 4. 2. & 27. 2. & 28. I. & 60. 1I.
& 62. 2. & 95. 2. & 117. 2
Conſiharii impii, Adulatoréſque grati ſunt Correctio-
nis impatienti. 7. 1
Vide Rex miſer.
Conſiliarii mali. 114. 1I
Conſihiarii mali ubique. 65. 2
Conſiliarii boni inviſi. 7. I. & 98. 2
Vide Correctio libera, & amanda.
Conſiliarii boni exaltandi. 101. 2
Conſiliarii veri magni fiant, quia id eſt difficillimum.

32. 2
Conſiliari non evehendi. 96. 1
Conſilia mala. 95. 2
Conſilia mala Tepiditatis fons. 62. 1
Conſolationes Dei. 22. 2

Conſolationes Dei cui dentur. 104. 1I
Conſolationes Dei nobis pariunt Irriſores & Homi-
num dicta. 105. 1I
Conſtantia. 120. I. & 121.2
Converſio, & Pœnitentia Divitiarum abdicatione

deſignantur. 1. 1
Converſio plena. 56. 1
Vide Pœnitentia vera.
Converſio ad Deum vera. L 72.1
Converſio cita. 93. 1
Converſio dulcis. 110. f
Converſiones veræ. 95. 1
Cornelius Centurio. 95. I. & 110. 1
Correctio mitis. 58. 1. & 79. 1. & 80. I. & I1II. 2

Correctio ſit mitis, quia eſt valde odioſa. 10. 2
Vide Supezior ſit tardus sd pœnam.
Correctio adhibenda. 32. 2. S& 59. I. 66. 2. G
67. 2. & 79. 1. & 79. 2. & 80. 2. & 101.2
Correcétio vix adhibetur, etiam ab optimis. 33. 1
Correctio ametur à Rege. 32. 2
Vide Rex miſer. Aulici. Adulatores.
Correctio libera. 3. I. & 101I. 2. G& 102. 2
Correctio libera, Concio ſeria, & Famihliaritas cum
ſæcularibus pia Pœnitentiam pariunt. 83. 1
Correctio amanda. 33. I. & 67. I. & 69. I. & 101. 2
& 102. 2

Corte-

5

Rerum Notabilium.

Correctio ſecrera. 43. I. & 80. 2
Vide Religioſi clam puniendi.
Correctio ſit ſevera. F55. 1

Correctio à nobis in nos ſit. 59.2
Correctio toleranda. 68. 1. & 69. 2
Vide J. David à Malo corrigitur.
Correctio ſufferenda. 69. 2
Correckionis impatientia. 67. I. & 68. I. & 69. 1
Vide Humilitas. Pharao.
Correctionis impatiens.
Crudehtas ex Opibus.
Crudelitas Pharaonis.

Cura. Vide Caſtitas.

69. 2. & 84. 1

37. 1I
38.2

D
8. Aniel. 30. 2. & 95. I. & 98. I. & 101. 2
D'& 108.2 H

S. David. 10.2. & 16. I. & 18. 2. & 21. 2. & 44. 1
& 49. I. & 63. I. & 74. 2. & 77. I. & 83. 2. &
88. 2. & 89. 2. & 90. I. & IO4. I. & 105. I. &
108. f. & 109. I. & 114. 2. & 117. 2. & 118. 1
8& 126. I

S. David & Jonathas. 117. 2
S. Davwid a malo corrigitur. 33. I
Vide Correttio amanda.
S. Davidis Manſuetudo & Humilitas. 68. 2

S. Davidi quantùm Luxuria, vel ſemel admiſſa ob-
fuerit.

75. I
S. David cimis indulgens Filio. 79. 2
Vide Filiorum educatio.
Deliciæ. 109. 1

Deliciæ, Luxus, Divitiæ Tentationum fons. 2. 2
Vide Pœnitentia, & Converſio.
Deliciæ enervant Juſtitiam, & Judices impios. 35. 1
Deſpera tio. 109. 2. & 1I14. 2
Defperari ſperent. 109.2
Deſperati & Scrupuloſi ſperent. Ibid.
Deus nobis eſt vilis. 19. 2. & 48. I. & 96. 1. &
117. 2. & II8,. 1
Nihil p æter Deum.
Deus talatum nobis eſt vilis.
Vide Witernorum cura.
Dei Providentia non incuſanda, quando nobiſcum
agit obicura & improvida videtur. 76. 1
Dei Clementia. 80. 1
Dei Mitericordia. 91. I. & 109. 2. & 1II. 2. & I12. 2
Dei curæ ſe committere. 91. 1
Dei voluntati conformari. III. I. & 122. 2
Dei Ira. 78. I. & 112. 2. & 12I. 1
Vide Amor. Ira. Timor. Verbum.

4. 1. & 13. I. & 22. 1
116.2

Deo dare. 116. 2
Dignita s noxia. 32. 2. & 57. 2
Dignitas noxia, & miſera. 31. 2
Vide Aulicus.
Digniteiss cur noxia. 33. 1
Dignitas non noxia Sapienti. 13. 2
Dighnitiis mores non mutet. 15. 1

Dignitas & favores in indignis vel ob indigna. 16. 1
Dignitas & Divitiæ in indignis. 17. I. & 17. 2
Vide Eccleſiaſtici cur deſpecti.
Dignitas cui conferenda. 31. 2. & 42. 2. & 114. I
Diggit as recuſanda. 33. 2. & 57. 2. & 108. 2

Digni as recuſanda, quia nec Severitate, nec Cor-

rectione ſcandala auferemus.
Dignitas recuſanda ob duriniem peccantium. 78. 2
Digritas in indigno. 34. I. & 46. 2. & 48. 1. &
87. I. & 95. 2. & 96. I. & 97. I. & 99. I. & 114.2
Dignitas in indignos plerunque defertur. 102.2
Vide Rex deligat Miniſtros.
Dignitas in digno.

33. 1

113.2
Dignitas in digno Felicitatis fons. 1I1. 1
Dignitas & Felicitas noxia. 84. 2
Dignitas quibus deferenda. 97. 1
Dina. 60. 2. & 123.2

Divitiæz noxix. I. I. & 12. 2. & 34. 1. & 35.

& 36. 1 & 2. & 70. 2. & 72. 2. & 73. I. & 115.2
& 125. 2

Divitiæ indifferentes. 13. 2
Divitiæz, Luxus, Deliciæ, Tentationum fons. 2. 2
Divitiæ & Dignitas in indignis. 17. 1I. & 2
Vide Rex quos evehat.

E
8. Ccleſia Romana coli debet. Id Politica ſciat.

40. 2 .
Eccleſiaſtici non initientur ob ſpem Eccleſiaſticorum

redituum. 1I. I
Eccleſiaſlici choro inſerviant. 11.2
Eccleſiaſtici oderint Avaritiam. Ibid.

Eccleſiaſtici & Religioſi, ſi non oderint Avaritiam.
172. I .
Vide Divitiæ, & Luxus.
Eccleſiaſtici decreta condentes ſint ſancti aut probi.
29. 2
Eccleſiaſtici Apoſtolicè deſerant affines, quos peccan-
tes non punient. 33.‧2
Vide Parentum odium.
Eccleſiaſtici & Religioſi clam, ut plurimuùm punien-
di. 43. 2
Vide Correctio ſecreta.
Eccleſiaſtici honorandi.
Eccleſiaſtici coli debent.
& 96. 1
Eccleſiaſtici, Religioſi, & viri boni honorandi, etiam

68. 1
69. 2. & 72. I. & 87. 2

cùm videntur errare. 76. r
Eccleſiaſtici & Religioſi honorandi. 84. 1I
Eccleſiaſtici cur deſpecti. 84. 2

Vide Dignitas in Indignos plerunque defertur.
Eccleſiaſtici & Religioſi non carpendi à Murmurato-
ribus.

Eoccleſiaſtici veri. 3.2
Eccleſiaſticoram & Religioſorum errata deteſtabi-
liora. 4. 2
Eccleſiaſticorum & Religioſorum non evulgandi de-
fectus. 87. 1

Eccleſiaſticorum & Religioſorum Detractores. Lbid.
Vide Perſecutores Juſtorum.
Eccleſiaſticis ſtipendia licita, ſi non ſint Finis. 13. 1I
Eccleſiaſticis & Epiſcopis auſcultent ſubjecti. 40. 1
Educatio. Vide Filius.
Electio. Vide Status.
Eleëmoſyna.

30. 2. & 37. 1. & 110.2
Eleëmoſyna neglecta. H

15.2
Eleëmoſyna rara. 97: 1
Eleémoſyna, Paupertas en Oratione fluunt. 108. 2
Elesmoſynam Luxus impedit. 98.2

§. Elias. 84. I. & 88. I. & 107. 2. & 124. 2
S. Eliſeus excæcat hoſtes, & inducit in Urbem, ut
exarmati epulentur & abeant. 30. 2
Erubeſcentia. Vide Evangelium.

Eſau. 10. I. & 47. I. & 104. I
Eſaü vanarum veſtium author. 37. 1. Vide Luxus.
S. Eſdras. 108. 1
Eſther. 36. 2. & 126. F
Epiſcopus reſideat. 41. 2

piſcopus audiat. 42. 2
Epiſcopus * Superior invigilent. 32.2. Vide Superior.
Epiſcopi Reſidentia. 40. I. & 76. 2
Epiſcopi Reſidentia quàm utilis.

Piſcopi & Superiores ac Reges quomodò exami-
nandi. 34. T
Epiſcopi & Superiores Conciones habeant, etiam
morituri. 1
Eva. . 2
Eva murmurationem horruit. 90. 2
Evangelii erubeſcentia. 57. 2. & 100. 1
N 5 REyran-

Index

Evangelii erubeſcentia difficile vincitur. 10. 2
S. Eunuchus Candacis. 94.2
Eunuchi. 16. 1
Eunuchorum laus. 16. 2
Excuſationes frivolæ. 67. 1

Excommunicatio & Severitas ſi parcant Potentibus,

licèt pejoribus. 39. 1
Vide Juriſdittio Eccleſiaſtica.
Exempla mala. 47. 2. & 69. 1
Exempla majorum. 66. 2

Exempla Seniorum querentium de Juniorum tempo-
re. 82. 2
Exemplo eſſe. 23. 2
Exercitia ſpiritualia. 56. 1
Exercitia ſpiritualia Pœnitentiam veram pariunt. 82. 1
Exercitia ſpiritualia pariunt Temporalium contem-
ptum. 108.2
Exhortationes privatæ Fervorem pariunt. 59. 1
Vide Egiſeopi Conciones habeant.

Ezechias. 78. 1. & 81. 2
F
PF Aber quiſque fortunæ ſuæ. 8.2
Famæ cura. 23. 1. & 2. & 42. 2
. Famæ cura vana poſt Crimen. 26. 2
Famæ neglectus ob Dei gloriam majorem. 77. 1
Faſtus Titulorum vitiis cedit. 96. 1

Familiaritas cum mulieribus. 20. 2. & 56. 2. & 61. 2
8 96. 2 Vide Jalomon. David.
Familiaritas cum ſæcularibus. 24. I. & 56. 2
Familiaritas noſtra cum ſæcularibus ſit ſerii. 5§. 1
Familiaritas cum ſæcularibus non trux ſit, ſed pia. 58. 1
Familiaritas cum ſæcularibus noſtra, ſi de morte lo-
queretur, terreret etiam Bibones. 82. 1
Vide Sdermo ſpiritualis.
Familiaritas cum ſæcularibus pia, Correctio libera,
Concio ſeria, Pœnitentiam pariunt. 83. 1
Felicitas noxia. I. I. & 2. I. & 2. 2. & 15. I. & 34. 2
& 35. 2. & 70. I. & 72. 2. & 102. 2. & 107. 2

& I09. I. & 120. 2. Vide Divitiæ.
F'elicitas & Dignitas veræ. 23. 1
Fehicitas nocet. 70.2
Felicitas vera. 5O. 2
Felicitas vera Converſio ad Deum. 72. 1
Felicitas miſera. 109. 1
Vide Temporalium Contemptus.
Felicitatis fons bene habiti Juſti. u113. 2
Felicitatis fons Dignitas in digno. 114. 1
Felicitatis fons Patientia. 122. 2
Felices non ſuperbiant. F5I. I. & 103. I
Felices non ſuperbiant, ſi peccant impund. 35. 1
Fehces non admirandi. 35. 2. & 124. 2. & 126. 1
Fervor. 23. I. & 24. I
Fervor nos reddit venerabiles etiam hoſtibus. 23. 1

Vide Exemplo eſſe.
Fervor: alioquin peribis. 37. 2
Fervor undè & Virtus ſolida, ac Perſeverantia. 62. 1
Fervoris & Innocentiæ argumenta ſunt Tribulatio &
Perſecutio. 73. 2. Vigde Perſecutores Juſtorum.
Fervor ſtatim flagret. 92. 2
Fervor ſtatim. 93. 2. & 94. 2
PFilius prodigus. 4. I. & 22. I. & 59. 2
Filiorum educatio. 33. 2. & 40. 1. & 41. I. & 47. 1
Sr 50. I. & 59. 2. & 66. 2. & 76. 2. & 77. 2.
& 78. 2. & 79. I. & 2. & 80. I. & 2. & 95. 2
& 97. 2 .
Filiorum educatio quibus committi præceptoribus de-
beat. 28. 1
Fiſcus. 51. I
Vide Juriſdibétio Eceleſiæſtica.
Fons. Vide Awaritia. Felicitas. Oratio. Patientia.
PFPaupertas. Tenlatio. Tribulatio.
Fulgur. 27. I

G
Loria vana. 78. 1
Vide Ambitio. Superbia.
G oria vana, ſic Talenta ſine ſpiritu. 6. 1
Gloria æterna. 107. 1. & 124. 2
loria æterna cui paretur. 105. 1
Golias & David. 81.2
Gratiæ non cooperans Herodes interiit. 6. 1

Gratiæ non cooperantes. 84. 1
Gratiæ cooperandum. 13. 1. & 24. I. & 6 I. I. & 84. 1
Gula. 12. I. & 17. I. & 62. 2. & 90. 2. & 98. I. &
108. 1. & 109. 1
Gula, & Luxus devitentur ab Eoccleſiaſticis veris. 18.1

Vide Eccleſiaſtici veri.

Gala Tentationum fons. 63. 1
Gala ubique gliſcit. 65.2
Gulæ damna. 64. 1
Vide Eva. Eſau.
Abitus malus. 38.2
H Hæretici Scripturis abutuntur. 29. 1
Hæretici vitandi. 46. 1
Heli. 987. I. & I00. 2. & 116.2
Heli Filii. 63.2
Vide Filiorum educatio.
Heli & Anna. 76. 2
Heli & Ophni Avaritia & Gula. 12. 1

Vide Gulæ damna. Avaritia.
Herodes. 6.2. & 13. 2. & 53. 2
Herodes interit gratiæ non cooperans. 6. 1
Vide Graiæ non cooperantes.

Holophernes. 34.2. & 120. 1
Homicidæ. 124. 2
Homicidæ graviſſimè peccant. 43. 2
Homicidium graviſſimum ſcelus. 44. 2

Homines non timendi. 25.2. & 101I. I. & 101.2.
& 102. 2. & 104. 1. & 122. 2. & 123.2. & 194. 2
Homines non timendi; nam nocere non poſſunt. 24. 1
Homidum dicta ſpernenda. . 100. 1
Hominum dicta & Irrilores pariunt nobis Conſola-
tiones Dei. 105. 1
Hominibus non fidendum. 29. 1
Vide Aulici. Adulatores. .
Hominibus non placendum. 95. 2. & 98. 1
Hominibus non placendum, tum, ut placeas, tum;
ut candices. 95. 1
Hominibus non placendum, ut iis placeas. 101. 1
Vide Deus tantùm nobis vilis.
Honor mutuus. 69. 2. & 76. 1. & 79. 1
Honor mutuus, nam ſumus ex dote aliqua laudandi.

15. 1 Vide. Talenta.
Honor mutuus, ſed ob ſcelus. 96. 1
Honor mutuus ſit, ſed dignis. 96. 2
Humilitas. 69. 2. & 128. 1
Humilitas rara. 108.2
Humilitas difficilior Mortificatione corporis. 57. 2
Humilitas & Manſuetudo S. Davidis. 68.2
Humilitas & Manſuetudo raræ in optimis. 127. P

Vide. Juperbia eſt abjetcta.

Hypocriſis. 5F. I. & 28. 2. & 51. 2. & 52. 2
Vide. Vitia palliata.
Hypocritæ. 29. I

I

Gaco. d. 1. & 22.2. & 43. 2. & 48.2. & 72.I. &
1 J 103.2. & 104. 2. & 107. 2. & 108. I. & 125. 1
63. I. & 98. 1

Jejunium.
106.2. & 124. 2

S. Jeremias.
Vide. Virga Jeremiæ.

Jericho ob luxum periit. 35. 2
Jeroboamus.
Jezabel. 51. 2. & 8 5⁵. 2
57. 2

Jezabelis

Jezabel quæ dicere potuiflet Achabo.

„

Rerum Notabilium.

Jezabelis verba ad Achabum. Ibid.
Imitandi pauci. 13. 2. & 56. I. & 69. I. & 127. 1
Imitandi optimi. 14. 1

Impiis omnia cooperantur in malum. 27. I. & 28. 2

Infernus. 10. 1. & 10,2
Infirmitas alleg. 78. 2
Ingratitudo. 15. 1
Vide. Aulici.
Ingratitudo erga Deum. 157. I. & 102.2.
Ingratitudo ſancta. 121. 2

Inimici dilectio. §. I. & 44.2. & 48. I. & 72.2. & 72.1
Vide. Charitas Fraterna.
Inimici dilectio, animi virtus eſt Regia. 7. 2
Inimici amandi. 75. 2
Injuriæ ferendæ. 77. 2. & 69. 2. & 105. I. & 107. 1
Injuriæ ferendæ etiam ab infimis. 99. I
F Vide. Manſuetudo.
Intentio recta. 13.I. & 22.1. & 4. 1I. 76.1. & 12 5. 2
Intemio prava. 12. 1I. & 28. I. & 28. 2. & 68. 1
Invidia. 10. 2. & 29. I. & 78. 2. & 90. I. & 97. 2.
& II3. I. & I17. 2. & 124. I MUMU
Invidia inter æqquales. 14. 2. & 98. 1. & 100. 1
Vide. Charitas Fraterna.
Invidia devicta parit lucem Talentis mediocribus.

Aulici invidi id diſcant. 69. 2
Invidia nihil boni obſervar in aliis. 88. 1
Invidia nocet liventi, prodeſt exoſo. 123. 2
Joab. . 46. 2
S. Joannes Baptiſta. 23. 2
S. Jonas. 75. 2. & 102. TI
Jordanis ubi pereat. 3. 1

S. Joſeph. 24. 2. & 40.2. & 60. I. & 75. 2. & 1 13.2.
& 123. 2
S. Joſeph Patriarcha. I4. I. & 20. 2. & 69. 2. & 97. 2

Ira. 5. I. & 52. 2
Ira palliata, & Unio læſa. 4. 2
Ira, & Unio læla. 43. 2 Vide Manſuetudo.
Ira Dei. 78. 1I. & 112. 2. & 121. I
Ira Dei dilata. 43. 2
Iris. 119.2
Irriſores Virtus ſolida deprimir. 58. I

Vide. Virtutis argumentum. Perſecutio.
Irriſores Juſtorum. 89. I. & 99. I. & 100. I. & 117.2
Irriſores & Hominum dicta nobis pariunt Conſolatio-
nes Dei. 105. 1
Vide. Hominum dicta ſpernenda.
58. 2. & 88.2
82.2

Iſaac.
S. Iſaac & S. Abraham.
S. Iſaias. 22. 1
Judas. 109. 1
Judex impius. 5. 2. & 42. I. & 45. I. 52. I. & 113. I
Judex ſit cautus. 88.2. & 89. 1
Vide. Juriſdittio Eccleſiaſtica.
Judices impios & Juſtitiam enervant deliciæ. 3 F. I
Judicantes temerè. 1I4. 2. & 29. 2. & 73. 2. & 74. I.
& 77. I. & 87. I. & 88.2. & 127. 2
Judicantes temerè & Cenſores aliorum. 76. 1
Judicii dies. 9. 2. & 10.2
S. Judith. 23. I. & 61I. I. & 76. I. & 113.2. & 120. 1
Jugum Chriſli ſuave.

I1IO. 2
Jugum Ohriſti fingimus grave. 116. 2
Vide. Amore Duci.
Juriſdictio Eccleſiaſtica. 69. 2. & 84. I. & 99. 2

Juriſdictio Eccleſiaſtica timeatur. 68. 1
Juriſdictio Eccleſiaſtica & Superior omnia impetrant,
ſi Deo, & Divinè agant. 58. 2
Vide. Hominibus non placendum.
Juriſdictio Eccleſiaſtica ſatagat pro Impiis emendan-
dis. 80. 2
Juriſdictio Eccleſiaſtica nihil timeat & timebitur.
101. 1
Vide. Rex Politicis non fidat.
Juriſdictio Ecoleſiaſtica & Severitas duàm & juſta ſit

& à Deo dirigatur, nihil timeat. . 101.2
Juriſdictio Eccleiiaſtica ſi à Politica opprimatur, flo-

ret. 122.2
Vide. Politica.
Juſtitia æqua ſit omnibus. 38. 2. & 44. 1I. & 51. I.
& 84. 1

Vide. Aulicus non promotus.
Juſtitia, non Avaritia. Fl. 1I
Juſtitiam & Judices impios enervant Deliciæ. 3 5. T

Juſtis omnia cooperantur in bonum. 24. 1
L.
Abor vanus ſæcularium. 97. 1
Labor ſæcularium ſummus. Ibid.
Labor ſæcularium gravis. Ibid.
Lacrymæ. . 122. I
Lætitia extincta. ,. 124. 1
Lapſi optimi. 6svb66. 2
Lapſi erigendi. 77. 2. & 80. 2. & 81. 2
Lapſi blandè erigendi. 30. I. & 80. I. & 110.I. & I11.2
Lapſi optimi fiunt. 76.2. & 77. 2. & 109. 2

Vide. JQuperior Lapfis utatur.
Lapſi optimi fient.
S. Latro. 22. F
Laus Sancti corrigentis impios. I
Laus Sancti corrigentis, quia difficillima Correctio
eſt. 34. 1
Laus Sancti recuſantis Honores.
Vide. Dignitas recuſanda.
Lazarus & Epulo.
Lectio ſacra.
Libertas arbitrii. 13. I
Linguæ cura. 56. 2. & 62.2. & 87. I. & 2
Vide. Sermo ſpiritualis.
Linguæ mala. 87. I
Luxuria. 16. I. & Ibid. & 45. 2. & 55. 2. & 61. 2
& 74. 1. & 96. I. & 115. I. & Ibid. & 120. I

34. 2
577. 1

Vide. David.
Luxuria vel iemel admiſſa S. Davidi quantuùm obfue-
rit. 75. f
Luxuria graſſatur ubique. 8 5⁵. 2
Luxuria ex Oratione neglecta. 126. 2

Luxus. 34. 2. & 35. 1. & 37. I. & 73. I. & 81. 2
& 97. I. & 125. 2

Vigde. Avaritia. Eccleſiaſtici.
Luxus, Divitiæ, Deliciæ, Tentationum fſons.

2.2
Luxus conviviorum. 17. T
Luxus & Luxuria ſociantur. 34. 2
Luxus Eleémoſynam impedit. 98.2
M
88. Machabæi. 59. T
88. Magi. 13. 2
Mala Punica. 15. F.
Manaſſes. 122. T
Manna. O. 1
Manſuetudo. 12. 2

Vide. Injuriæ ferende.
Manſuetudo & Humilitas.
J. Davidis.
S. Maria Magdalena.
Matathias.
Matrimonia.
S. Melchiſedech.
Memoria. Vide. Mors.
Mitſericordia. Vide. Deus.
Miſſa & S. Euchariſha Temporalia ſpernant. 12. 2
Vigde. Eccleſiaſtici oderint Avaritiam.

76. 2. & 100. 1. & 109. 2

59. I. & 115. 2
66. 2. & 117. 2

18. 1

Modeſtia. 18. 2. & 37. 2. & 120
Modeſtia ſine ſpiritu. M F. .
Modeſtia neglecta. 63.1
Modeſtia, & Verecundia Premi nequeunt. 23. 2

Mors

79. I. & 2. & 81. F .

Index

Mors Juſtorum. 81. 2
Mors impiorum. 35. I. & 83. I. & 84. 1. & 86. 2
Mors improviſa. 85. 2

Mortis memoria. 56. 1. & 81. 1. & 2. & 83. 2
& 85. 1

Vide Tierna tantum.

Mortis memoria Tentationum remedium. 2. 2. &
63. 2. & 82.2
Mortis Meinoria dejicit vel epulantes. 82. 1
Vide Baltaſar.

Mortificauo Corporis. 98. 1I. & 107. I. & 103. 1

Mortificatio Corporis Orationis fons. 108.2
Mortificatio Paſſionum. 78. 2. & 94. 2
Mortificatio Paſſionum omnimoda. 37. 2

S. Moſes. 76. 2. & 78. 2. & 79. I. & 2. & 101. 1
& 101. 2. & 117. I. & 125. 2

Mulier domi ſix 74. 1
Mundi contemptus. 101. 1
Munera ſevtitatem corrumpunt. 45. 1I
Vide Judices.
Munera reſpuentur. 115. 2
Murmur de Superiore. 39. 1
Murmuratio. 86. 2. & 89. I. & 99. I. & 2
Murmuratio mendax. 87. 1
Murmuratio paulatim ab imis ad maxima. 39. 1

Murmuratio de Superioribus qui coli debent, non
ſperni. 87. 1. & 91. I
Murmuratio de Eccleſiaſticis & Religioſis. 90. 1
Murmuratio de Regibus & de Superioribus ſine cau-
ſa furit. 90. 2
Vide Detractores. Perſecutores Juſtorum.

Murmurationem horruit Eva. Ibid.
Murmuratio de Juſtis. 95. 2
Murmuratores. 88.2
Murmuratores minima objiciunt. 90. 1

Murmurantes de Superioribus ſceleſtiores Sagâ. 87. 2
Murmurantes de Eccleſiaſticis opera ſanè optima
non obſervant in eis tam multa, nævum publicant.

Sic Murmurantes de Regibus. 88. 1
Muſica ſancta. 16.2
Muſica Impudica venenum eſt. 61. 1

Vide Luxus.
N

Abuchodonoſor. 6. I. & 16. I. & 38. 2. & 78. 1
Nabuchodonoſori Tribulatio utilis.

73. 1
Nabuchus. 2.2
Vide S. Daniel.
Nabuthes. 51I. 1
Nathbani Sermo ſpiritualis. 83. 2
Nilus. 38. 2
Ninivitæ. 22. 2
Nobilitas vera. 51. 1
8S. Noë. 13. 1. & 92. 2
Noëmo felicior Pœnitentia. 109. 2

Noëmi Columba. 87. I. & 120. 2

S

Bedientia.
Obedientia cœca.
Obediertia ſpreta.
Vide Saul.
Obedientia etiam dura, ſi credatur pro Deo, imple-

72. 1I
76. 2. & 127.2
39. I. & 40. 2

tur. 58. 2
Obedientia cuihibet. 114. 2
Vide Superior.
Obedientia cœca quàm rara. 118. 1

Obedientia etiatn ubi Tentatio timetur. 9. I
Obiervantia Regulatum ſervetur. 49. 2
Obſervantiam Regularum evertunt Amicitiolæ pal-
liatæ. 27. 2

Vide Amicitiolæ. Caſtitatis oura.

Obſtinatio. 4. 2. & 38. 2. & 78. 2. & 84. I
Obſtinati. * 84. I. & 1I2. 2. & 121. 1
Occaſio mala. 8. 2
Occaſio mala auferatur. 94. 2
Occaſio criminis fugienda. 8. 2
Ochozias Correctionis impatiens. 84. 1
Vide Saul ſinit ſe corrigi.
Odium, ſeu Unio læſa. 44. 2
Non Omnia licent Omnibus. 27. 2. & 34.: T
Ophni & Heli Avaritia & Gula. 12. I
Oratio Tribulationis remedium. 122. I

Oratio, Dei præſentia & Spiritualia cæteris præfe-
renda; nam rihil nocet, ſi Patri adſis. 40. 2
Oratio, & Exercitia ſpiritualia Tribulationem tem-

perant. 124. 2
Orationis ſcaturigo. 108. 1
Orationis fons Mortificatio corporis. 108. 2
Vide Mortificatio corporis.
Orationis fons Perſecutio, & Paupertas. 123. I

Ordines Sacri. 12. 1
Ordines ſacri ſancto fine, ut plurimùm expetuntur. 12.1
Ordines ſacri præſerendi Dignitatibus fluxis. 124. 2
Vide Eccleſiaſtici.
Ornatus vanus.

37. 1. & 73. 1. & 95.2

P
Aralyticus Evangelicus. 78.
Parentes coli debent. 36. 2. & 40. 2. & 72. 1
& II4. 2
Parentum odium ſanctum valdè arduum. 33. 2
. Vide Eccleſiaſtici.
Parentum oblivio glorioſa in Saul. 49. 2
Parva ex circumſtantis fiunt maxima. 4. 2

Parva in malo. 6. I. & 37. 2. & 38. 1. & 39. I. & 78. 1

Paterfamilias. 66.2
Patresfamilias præſint. 40. 1
Paterfamilias excuber. 41. 1
Pater familias & Superior invigilent. Ibid.

Paterfamilias verus filios ſanctè & ſæpè alloquatur. 59.1
Vide Filiorum educatio.

Paterfamilias avarus & prodigus. 97. 1
Patientia. 103. I.
Patientia Felicitatis fons. 122. 2

Pati pro Chriſto. 103. I. & 12 I. 2
Pati pro Chriſto & Mortificatio exoſa pro .ternis:
pro Ambitione ommia alacres ſuſtinemus. 116. 2
Patria. Vide Amor.

S. Paulus. 93. 1. & 103.2

S. Paulus Melitæ. 24. 2
S. Paulus Romæ. 65. 1
Paupertas. 1I10. 2. & 125. I
Paupertas parens Poenitentiæ eſt. 1. 1

Vide Mortificatio.
Paupertas utilis. 4. 1

Paupertas ſancta. 12.2
Vide Religioſus.
Paupertas in victu. 17. 1
Paupertas læſa. 36. I. & 6.2
Paupertas læſa Tentationum fons. 108. 1
Paupertas Religioſa. 104.2: & 107. 2
Paupertas & Perſecutio Orationis ſons. 123. 1
Pauperum oppreſſores. 70. 1
Pax Cordis ex Zternorum cura. 124. 1
Peccata Enormia. . 4. 2
Peccata ex malitia. 7. I.

Peccata latêre non poſſunt. 23. I. & 25. 2. & 26.2
Vide Ciroumſpectio ubiqué.
Peccata Eccleſiaſſicorum, Relgioſorum, & Regum

graviora, quia plus à Deo accepere. 78. 1
Vide Exempla Eccleſiaſticorum.
Peccata venialia. 78, 1

Peccat

à

Rerum Notabilium.

Peccati damna. 4. 2. & 7. I. & 26. 2. 3 5. 1. & 37. 2.
& 46. 2. & 51. I. & 78. 1. & 114. 2. & Ii id.
& 1II5. I. & 12 1. 1

Peccati damna vel oprimos opprimentis. 16. 1
Peccati damna non ſtatim puniantur. 43. 2
Peccati & Tepiditatis damna. 29. 2
Vide Tepiditas.
Peccator pejor Aſpide. 46. 2

Perſecutio non nocet. 23. I. & 24. 2. 8 95. 2
Perſecutio utilis. 65. 1. & 69. 2. & 72. 2. & 103. 2.
& 104. I. & 105. I. & 107. I. & 122.2
Perſecutio & Tribulato Argumenta ſunt Fervoris &
Innocentiæ. 73.2
Perſecutio verior. 89. 2
Perſecutio Argumentum Virtutis. 90. 2. & 95. I.
& 97. 2. & 99. 2. & 100. 2. & 113. 1 V
Perſecutio Argumentum Virtutis, nam Protectores

ſumus Iniquorum. (102. I
Vide. Rex quos evehat.
Perſecutio amanda. 104. 1
Perſecutio & Paupertas Orationis fons. 123. 1

Perſecutio etiam poſt demerita ſummè utilis. 123. 2
Perſecutionum fons. 26. 2. & II4. I

Perlecutionum origo ex Paupertate læſa. 84. 2
Vide Paupertas Religioſa.
Perſecutionum remedium. 58. 1
Perſecutionum remedium vitæ Innocentia. 24. 1

Perſecutionum remedium Temporalium contemptus.

84. 2
Perſourores Religioſorum. 5. I. & 88. 1
Perſecutores Juitorum. 14.2. & 17. 2. & 29. I.
& 84. 2. & 87. 1. & 87. 2. & 88. I. & 90. I. &
98. 1. & 100. I. & 100.2. & 113. I. & 122.2
Perſecutores & Murmuratores Juſtorum. 23. I
Perſecutores Juſtorum perdentur. 84. 1
Vigde. Religioſorum detralctores.
Perſecutores Juſtorum interdum hi, qui non ſunt Im-

probi. 97. 2
Perſeverantia. 120. 1
Perſeverantia & Propoſita retinenda. 119. 1
S. Petrus. 2 5. 2. & 119. 2
Pharao. 78. 2. & 101.2
Pharaonis Crudelitas- 38. 2
Phariſæus. 76. 2
Pilatus. 34. 1
Poœna par crimini. 7. 1
Poœnitentia. 109. 2. & 110. 2
Poœnitentia Achabi non vera. 2. 1

Poenitentia vera 4. I. & 21.2. & 56.1I. & 56. 2. & 94.2
Vide. Converſio.
Poœnitentia vera damnat, neſcitque Recidivos. 119. 2
Poœnitentia vera Religio eſt, quà perditur Ambitio.

Pœnitentia vera & Renovatio. 63. I
Pcœnitentia verior. 103. 2
Pœnitentia Noëmo fehcior. 109. 2
Poenitentia ex Fervore ſtatim enata- 93. 1

Pœnitentia & Converſio Divitiarum abdicatione de-

ſignatur. I. I
Pœnitentiæ parens eſt Paupertas. Ibid.
Pœnitentiæ fons Tribulatio. 2.2

Poœnitentiæ inflictæ in Capitulis quanti ſint meriti. 10.2
Poenitentiæ inflictæ Superiorem mitem, placatum-
que punito reddant. 91. 1I
Poœnitentiæ inflictæ, & Correctionis impatientia. 67. 1
Pœnientiæ inflictæ ſufferendæ. 67.2
Poœnitentiæ inflictæ diverſæ aliquando ſint in pari

crimine. 68. 1
Poœnitentiæ inflictæ tolerentur. 69. 1
Poœnitentiæ inflictæ perutiles. 69. 2

Pœnitentiam veram pariunt Exercitia ſpiritualia. 82. 1
Poenitentiam pariunt Concio ſeria, Correctio libera,
Familiaritas cum Sæcularibus pia. 83. 1

Religioſi adeundi & inviſendi.

Politica. 28. 2. & 39. 1. & 117:
Politica abutitur Sacramentis. 5§. 1
Politica larva Religiomis. 4. 2
Politica timet Pœnam, non odit Scelus. 20. 1
Politica Pietate perſonata. 51, 2
Politica vilis eſt. 96. 1
Politica impia. 100. 2

Politici. 28. 1. & 66. Aà
Vide. Aulici.

Politici Sacris Scripturis abutuntur. 277. 1

Politici Tyrannis antiquis Eccleſiæ ſæviores. 99. 2

Politicis non fidat Reæ. 48. 1I
Pompæ noxiæ. 34. 2. & 37. I
Vide. Lucus.
Principis obſtandum. 37. 2
Procraſtinatio. 92. TI
Procraſtinatio evitetur. 92. 2
Procraſtinatio nocet. * 93. 2
Procraſtinatio victa. ⸗ 94. 2
Procraſtinatio prudens. 119. 2

Vide. Converſio.
Prodigalitas. 15. 2. & 17. 2. & 98. 2
Prodigalitas ſemper parata. 97. F
Propoſita retinentur, ſConſiliarios malos devites. 62. T
Protectores Juſtorum. 18. 1. & 25. 1. & 98,2
Protectores impiorum. 15. 2. & 16. I. & 17. 2.
8& 36. 1. & 39. 2. & 46. 2. & 51. I. & 96. 2. &
97. I. & 98. 2. & Ibid. & 99. I. & 102. 1
Prote ctores impiorum, qui eos iervant & Carcere. 3 5.

8S. Tres Pueri. 121. 2
R

R Ationes privatæz & Ambitio graſſantur peſſimè
89. 2. Vide Ambitio.
Recreatio ſancta. 24. 1
Reditus Eccleſiaſlici ſanctè percipiantur, ut plalla-
mus, non Avaritiæ litentur. 12. X.
Regulæ non multiplicandæ. 3 I. T
Reguæ non muhiplicandæ per imperfectos. 29. 2
Relhgio ob unum periclitatur. 47. 1
Rehgio Poœnitentia vera eſt, quàâ perditur Ambitio-
57. 2
Religio etiam optima mixta malis.
Religio amanda dùm deprimit.
Vige. Juperior.
Rel'gionis perfectio, quâà imperia abdicantur. 57. 2
Religionis munia viliora. 126. 2
Rehgionis munia vilhora nobis reddant Superiorem
magis charum. 72. I
Reſigionis munia viliora proſunt. 105. 2
Rehigionum & Eccleſiaſticorum non evulgandi de-
fectus. 87 fI
Religionis munia viliora ſummi meriti, ea licèt obeas
in pœnam. 123.2
Religionis Mun'a viliora, Talenta mediocria, & Sta-
tus mediocris placebunt, ſi Oratiom vaces. 12 5. T
Vide. Tentationum remedium.
Religiofus Aula. 32. 1
Religioſus im Aula, & vita mixta quod habeant Len-
tationum rernedium. 24. 1
Rehigioſus in Aula reditum meditetur ad Cœnobium.
72. 1
Religioſus emendidans conſolatiunculas. 22.2
Rekgioſus heſtis ioui Monaſterii. 89. 2
Rehgioſi & Eceleſiaſtici, I Avaritiam non oderint.13.1
Religioſi alendi. 15.2
Religioſi viæ ſanctioris non ſpernant alios, quia ra-
rior Hummlitas, quam Mortificatio eſt. 57. 2
e 1810 59. 2
Rehgiofi honorandi. 69. I. & 87. 2. & 113. 1I
Religiofi, Eccleſfiaſlici, & Viri boni honorandi etiam
cùm videntur errare. 76. 1
Religioſi, ſi ſint, & Eccleſiaſtici Avari. 8 4. T
Vide

65. 2
72. T

Index

Vide. Ecoleſiaſtici Avaritiam oderint.
Religioſi urbibus ſalurares.
Religioſi & Eccleſiaſtici honorandi. .
Religioſorum & Eccleſiaſticorum peccata deteſtabi-

113.2
124.2

liora. 4. 2
Vide. Exemplo eſſe.
Religioſorum Perſecutorés. 5. I. & 122. 2
Rehgioſorum Detractores. . 87. 1
Renovatio vera ſi careat Procraſtinatione. 93. 1
Renovatio, & Poœnitentia vera. 63. 1

Reſidentia. Vide. Epiſeopus.

Relſpectus humani.

57.2. & 96. 2. & 12 1. 2

Reſpectus humani proterantur. 14. 1
Reſpectus humani quàm vanè timentur. 57. 2
Reſurrectio. 125. 2
Rezx cui debat inniti. 28. 1

Vide. Conſiliarü boni.
Rex miſer, qua nullus loqui audet. 33. 1
Rex cogat Conſiliarios bonos ad profitendam Veri-

tatem. 32. 2
Rex re gat. 40. I. & 41I. 2. & 76. 2. & 79. I
Rex regat, & Epiſcopus ipſe præſit. Ibid.
Rex deligat Miniſtros. 46. 2
Rex deligat probos Miniſtros. 47. 2
Rex Politicis non fidat. 48. 1
Vide. Politici. *
Rex tueatur Miniſiros ſuos. 68. 1
Rex colendus, licèt non nos evehat. 72. 1
Rex ſuos honoret. 79. 1

96. 1. & 97. I. & 101. 2

Rex quos evehat.

Rex evehat probos. II4. I
Rex evehat etiam viles. 80. 2
Rex amet ſuos. 83. 1

Rex coli debet. 87. 2. & 90. I. & 114. 2
Rex valde foveat Miniſtros & Conſiliarios bonos.
113.2

Rex & Superior legibus ſuis obtemperent. 30. 1
Vide. Rex, & Juperior decreta condentes.
8
Saba & S. Nicodemus. 118.2
Salomon. 47. 2
Samaritana. 102. 2
Samaritana Evangelica. 56. 2
Samſon. 60. 1. & 89. 1

S. Samusl.
Sapientia profana.
Vide Politica.
Sara.
Saul. 96. I. & 96. 2. & 114. 2. & 117. 2. & 12 5. 2

13.2. & 100. 2
27. 2

Saül condit duriſſimas leges. 3 I. 1
Saül inaugurandus. 32. I
Saül corrigi ſe ſinit in triumpho. 67. 2
Vide Correctio libera.
Saül & Jonathas. 49. 1
Scandala. 115. I
Scandala impunita. 48. 2
Scandala non permittenda. 49. 1. & 115. 1
Scandaloſi. 5. 2

Scandaloſi puniendi.

46. 2. & 47. 2. & 49. I.
& 1II3. 1. & 115. 2 4 .

Scandaloſi ejiciendi. 69. 1
Scandaloſi reprimendi. 79. 2
Scientia vana. 27. 2
Vide Sapientia profana.
Scientia ſine 1pirite. 28. 1
S. Scriptura Divfha. 57. 1

Vide Politica.
Scrupuloſi, & Singularitas Tentationibus obnoxii.

27.2. Vide Tentationum fons.
Scurræ. 99. 1
Semex ferveat. 20.2

24. 1

Statüs Electio.

Seniorum exempla querentium de Juniorum tem-

pore. Ibid.
Serietas. 39. 2. && 54. 2. & 83. 2
Vige Correctio. Familiaritas.
Serietas Chriſliana neglecta. 85. 2

Sermo vanus. 54. 2. & 50. 2. & Ibid. 60. 1. & 62. 1

Sermo ſpiritualis. 56. 2. & 82. I
Vide Mors. .
Sermo ſpiritualis quàm potens. 58. 2

Sermo ſpiritualis, Exhortationes privatæ Fervorem

ariunt. 59. I
Sermo ſpiritualis Nathani. 83. 2
Sermo malus. 60. 1
Sermo non ſpiritualis. 02. I
Serpens. 18.2
Servi. 16. 1

Servi perficiantur Charitate. 80. 1
Servi impii. 15. 2. & 36.2. & 46. 2. & 47.2. & 114.1
Vide Aulici. =

Servi impii nimis impinguati. 17. 2
Servi impii locupletes. 1bid.
Servi impii plectendi. 50. 1
Servi impii gratiores. 98. 2. & 99. 1
Servi probi ſint, non decori. 18.2
Servi probi, non pulchri diligendi. Ibid.
Servi boni honorentur. 113.2
Servi boni familias ſervant. 114. I
Servire duobus. 37.2
Servire Deo felix. 110. 2

Severitas. 19. I. & 20.I. & 21. 2. & 44. I. & 49. I. &

5I. I. & 79.2. & 84.2. & I01I. I. & kI13. I. & 116. I

Severitas neceſſaria. II5. I
Severitas aliis necefſaria. 20. I
Severitas valdè difficilis. 33. 1
Severitas utilis reo. 35. I

Severitas, & Excommunicatio, ſi parcant Potenti-

bus, licèt pejoribus. 39. I
Severitas Clementiæ non ſit expers. 43. 1
Vide Superior ſit mitis.
Severitatem corrumpunt Munera. 45. 1I

Severitas in impios, quia nocentiores Draconibus. 46. 2

Severitas ardua in Adulantes. 47. 1
Severitas ob humana, non ob divina jura. 48. 2
Severitas etiam contra minima. 78. 1
Severitas in Magnates. 834. 1
Severitas Tribulationum remedium. 91. 1

Severitas exerenda in Libellos famoſos, & in Mur-
murantes, quùm eos Dei Ira exterminet. 91. 2

Severitas & Eccleſiaſtica Juriſdictio dum & juſta ſit,

& à Deo dirigatur, nihil timeat. 101. 2
Vide Reſpectus humani.
Sichem malèé trucidatus. F. I
Simplicitas. 118. 1
Spes nimia peccantium. 7.: 1.

Spes præmii. 105. I. & 107. I. & 109. 1I. & 124. 2.
& 125. 1
Spiritualia cæteris præferenda.
& 50O. I. & 92. 2. & 124. 2
Spiritualia cæteris poſthabita. 19. 2. & 20. I. & 22. 2.
& 30. 1. & 48. 2. & 96. I. & 97. I. & 100. 2. &
II6. 2. & 118. 1
Vide Deus nobis tantum vilis eſt.
Spiritualia poſthabita Terrenis. II7. 1
Spiritualium & Eternorum cura Teſtamentis ante-
ferenda. 81. 2
Statna Babylonica. 38. 2
13. 2. & 34. 2. & 116.2. & 117. 2
Vide Vocatio.
Stats Electio, & Ordines Sacri, ac Vocati Parentes,
nec non Moniales, & Equites, ſine Intentione recta
Numini devoventur. . 11. I

14. 1I. & 49. I.

Status mediocris. 4. I. & 103. I. & 104. 2. & 126. 2
69. 2
Status

Status mediocris elevat nos.

—

Rerum Notabilium.

Status mediocris ad Fidem aprtior. 70. 1
Status mediocris & Talenta mediocria adamentur. 71.2
Status mediocris aptior Eternis. 72. 2
Status mediocris & Talenta mediocria Gloriæ æter-
næ nos reddunt artiores. 107. 2

Status mediocris, & Talenta mediocria ac Religionis

munia viliora placebunt, ſi Orationi vaces. 12 5. 1
Vide Oratio.

S. Stephanus. 23. 1
Superbia. 57.2
Sumerbia eſt abjecta. 96. 1
Superior mitis. 7.2
Superior nimis mitis. 21. 2

Superior mirtis ſit.
Vide deveritas.
Superior ſit tardus ad pœnam. 30. 2. & 43. 1. & 89. 1
Superior tardus ſit ad poꝛnam, quia Accuſationes in-

31. 1I. & 112. 2

vidæ abundant. 14. 2
Superior quos evehat. 18.2
Vide Rex.
Superior metu terreat tranſgreſſores. 19. 1

Superior non idem omnibus ſit. 19.2. & 43:2. & 68. 1
Superior conſulat ſuis ſubjectis. 25. 2
Superior ſuos tueatur. Ibid.
Superior invigilet. 27. 2. & 40. I. & 41. I. & 42. 2.
& 49. 1. & 6 5. 2. & 76. 2. & 81.12

Superior nimis facilis ad ed'cta. 29. 2
Superior & Rex legibus ſuis obtemperent. 30. 1
Superior durus. 31. 1
Superior nullum timeat. 3 1. 2
Vide Reſpectus humani.
Superior onus ſuutn intelligat. 8 32.2
Superior coli deber. 39. 1. & 40. 1
Superior non culpandus, ſi tardè puniat. 43. 2
Superior non ſe ulciſcatur. 48. 2. & 66.2. & 75. 2
Superior quos amet. 50. 1

Superior & Eccleſiaſtica Juriſdictio omnia impetrant,

ſi de Dec & Divinè agant. 58. 2
Vide Homines non timendi.
Superior ipititualiter imperet. Ibid.
Superior ſibi quiſque ſit. 59. 2
Superior corrigat etiam levia delicta. 67.2
Superior major tueatur Superiores minores. 68. 1
Superior amerur, duùm non amat. 72. I
Superior amari debet. Ibid.
Superior amari negligat, ut ametur. 101. 1
Superior amari negligat, & amabitur. 102. 2
Superior amari à Tepidis nolit. 104. I
De Superiore non murmurandum. 76. 1I
Superior indiſcretus. 79. 1
Superior negligens. 79. 2
Superior negligens & querulus. 80. 2
Superior juvet debiliores. 80. 1
Superior imperfectos curet. 80. 2

Superior amet ſuos. 83. 1

Superior ſui obliviſcatur. Ibid.
Superior coli debet, etiam quùm punir. 87.2
Superior diù examinet Accuſatores invidos. 88. 2
Vide Accuſatores invidi.
Superior audiat excuſationes. 89. 1
Superior tardus ad poœnam ſit. 89. 1
Superior provehat fervenes. 97. 2. & 98.2
Suſanna. 5. 2. & 20. 2. & 30. 2. & 52. 2. & 98. 1.
& 2. & 126. 2
Suſurrones. 99. 1
T 99
TAlni cum Regularum obſervantiam tenaciùs
retinent. 15. 1
Talenta ſine ſpiritu. 28. 1

Talenta cum ſpiritu. 114. 2. & 128. 1

Talenta cum ſpiritu ſubdi volunt Regularum Obſer-
vanmiæ & Obedientiæ. 67. 2

Talenta varia. 34. 1
Talenta mediocria. 126. 2
Talenta mediocria, & Status mediocris adamentur.
71. 2
Talenta mediocria & Status mediocris Gloriæ æter-
næ nos reddunt aptiores. 107. 2
Talenta mediocria, Status mediocris, ac Religionis
Munia viliora placebunt, ſi Orationi vaces. 125. 2
Vide Tentationum remedium.
Templorum profanatores. 55.2
Templorum profanatores in die Defunctorum. 85. 2
Temporalia noxia. 8 83. 1
Temporalium contemptus. 107. 2
Temporalium contemptus Perſecutionum remedium.
84.2
Temporalium contemptus ex Oratione. 12 5. 1
Temporalium contemptum pariunt Exercitia ipiri-

tualia. .„ 108. 2
Tentatio non timenda. . 9. T
Tentatio quàm timenda. Ibid.
Tentationum fons. 8. 1. & 34. 2. & 37. 2.
& 60. I. & 120. 2. & 126. 2.
Tentationum fons Deliciæ, Luxus, Divitix. 2.2
Tentationum fons Gula. 63. 1
Tentationum fons Paupertas læſa. 108. 1 —.

Vide Paupertas Religioſa.
Tentationum remedium. 20. 2. & 37. 2. & 61. I.
& 81. 2. & 85. I. & 98. 1
Tentationum remedium Amor in Deum eſt. 21. I
Tentationum remedium Mortificario corporis eſt. 63. 1.

Tentationum remedium Mortis memoria. 2.2
& 63. 2. & 82.2
Vide. Eterna tantum.
Tepiditas paulatim ad lumma proficit. 38.2
Tepiditas poſt fervorem. 119. 2
Tepiditatis damna. 26. 2. & 37. 2
Tepiditatis fons Conſilia mala. 62. 1
Teſtamentum Avari. 83. 1
Teſtamenta non omnia tradant hæred'. 37. 1
Teſtamentis Spiritualium, & ternorum cura ante-
ferenda. 81. 2
Thamar. 97. I

Timor Dei. 7. I. & 9. 2. & 19. I. & 54. 2. & 112. 2

Timor Dei rarus.

20. 1I
Timores humani potentiſſimi. 32. 2
Vide Reſpectus bumani.
Tiro verus. 93. 1
Tiro degener. 119. 2
Tira non ſuperbiat. Ibid.
8. Tobias. 80. 2
Tribulatio fons Poœnitentiz. 2.2
Vide Renovatio. Converſio.
Tribulatio graviora peccata reddir. 4. 2
Tribulario non nocet. 35. I
Tribulatio vera peccatum eſt. bid.
Tribulatio vera. 49. 1
Tribulatio vera à peccato eſt. 50. 2
Tribulatio & Perſecutio ſalutaris. 72. 2

Vide Perſecutio.
Tribulatio N buchodonoſori utilis. 73. 1
Tribulatio & Perſecutio Argumenta ſunt Fervoris &
Innocentiæ. 73.2
Tribulatio utilis. 75. I. & 102. 2. & 105.2
& 120. 2. & 122. I. & 123. 1
Tribulatio fere da. 103. I. & III. I. & 121. 2

Tribulatio & Periecutio utiles. 103.2. & 107. 1
Tribulatio prodeſt.

ibulatio 104. 1
Tribulationis fons. 109. I. & 114. 2
Vide Tepiditas.
Tribulationis remedium Oratio. 122. 1

Tribulationum fons. 101. I. & 1I14. 2. & 1I1 5. I
Tribulationum & Perſecutionum fons ex Correctio-

nis

„

nis & Poœenitentiæ inflictz Impatientia. 68. 2
Tribulationum remedium. 114. 1
Tribulationum remedium Severitas. 91. 1

Vigde duperior.
V

E illis perpaucis, qui, ut diteſcant, initiari vo-
lunt. . 12. 1
Verbum Dei. 57. 1
Vide Concio. ð
Verbum Dei ad captua audientis ſir. 19. 2
Verbum Dei audiendum ſeriô. 54. 1
Verbum Dei ſtatim implendum.
Vide Vocatio.
Verbo Dei quis aptus. 55. 2. Sr 93. 2
Verecundia vel in Maga. 87. 2
Via ſalutis arcta. 4. 2. & 103. I. & 106. I. & 107. 1
Virga Aaronis. 93. 1

Virga Jerer æ. 93. I. & I19. 2
Virtus vera. 24. 1
Virtus ſolida deprimit Irriſores. 58. I
Virtutis Argumentum Perſecutio. 90. 2. & 95. 1

& 97. 2. & 99. 2. & 100. 2. & 113. 1
Vitia palliata. 5. I. & 27. 2. & 28. 2. & 51. 2. &
52. 2. & 74. I. & 90. I. & 117. 2
Vide Hypocriſis.

Vitis. 67. 1
Uniformitas. 39. I. & 58. 1
Unio. 75. 2
Unio læſa & Ira palliata. 4. 2
Unio læſa. 7. 2. & 52. 2. & 89. 2
Unio læſa neſcit ſævire in probo. 75. 2
Unio inter advenas. 30.2
Vocatio ſpreta. 78.2
Vocationi reluctantes. 93.2

Vide Verbum Dei.

Index H .

923.2

99. 2. & 116. 2

Vocati parens.
Voluntaria opera ſint. 69. 1
Voluptas ubique. 85. 2
Vox exemplorum. 80.2
Achæus. ðM 94. I. & 110.2
Zelus indifferens ad omnes. Fljl. I
Zelus indiſcretus. 127. I

Zelus obſervantiæ. 49. I. & 50. 1. & 50.2. & 66. 2
& 99. 2. & 11 5. 2. & 119. I
Zelus obſervantiæ non ſemper floret in optimis. 29. 2

Zelus obſervantiæ ſit uniformis. 39. 1
Zelus oblervantiæ neglectus. 100. 2
Vide Superior.
Zelus animarum. 80. 1

Zelus animarum ex Obedientia pericula ſpernat. 9. 1
Zelus animarum nihil quæxrat. 12. 2. & 22. I
Zelus animarum nihil timeat inter illecebras Ienta-

tionum. 24. I
Zelus animarum eget ſpiritu. 28. 1
Vide Oratio.
Zelus animarum ſit valdè gravis. 55. 1
Zelus animarum blandus. 58. 1
Zelus animarum quàm arduus. 78. 2
Zelus animarum erga Recidivos. 79. I
Zelus animarum erga Obſtinatos. 79. 2
Zelus amimarum ſit induſtrius. 80. 1. & 2
Zelus animarum ſerius. 102. 1
Zelus animarum ſerius Obſtinatos convertet. 81. 2
Zelus animarum ſerius vel Reges terret. Ibid.

Vide Saiil.
Zelus animarum ſeverus & Concio ſeria, omnes com-
pungunt. 82. I
Zelus animarum neglectus. 119. 1
Zelantes indiſcreti. 29. 2. & 80. 2. & 87. 1
& 89. I. & 90. 1

F I N ITI S.

—

LVLL2hnᷓ —ͦ,ä

SS

IOANNIS PAULI

QLIVA
ETATE ESU.

. * A SCRIPTURE LOCA

= MMENTATIONES.

E PRIMO ESDRX:
IVE

WRO REGE.

N
— —

Euroskala Offset

VierFarbSelector Sta-

R

20

O Balance Q

PROLEGOMENA AD &NTROMATA,

§ E U
UPER EVANGELIIS QADRAGESIME

Academicos Chriſtianos.

JS T ERTIIUS.

1CCUKAITIOR PT FEMENDATIO R.

Focus

M

K

J

G H

F

E

D

Copyright 4/1999 VxyMaster Gmb wwW.yymaster. com

RUM DE TOURNHES

A. DC CGXLIV.