Ge2570-6 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Natalem Serenissimae Principis Ac Dominae Dominae Fridericae Lvdovicae Marggraviae Brandenbvrgicae Vidvae Regiae Principis Borvssiae Reliqva A. D. XXX. Sept. A. M D CC LXXVII In Illvstri Carolino-Alexandrino Dvo Eivsdem Cives Ingenii Diligentiae Hvmanitatisqve Lavde Florentissimi Gottofredvs Lvdovicvs Vlmer Oberberolzhemensis Et Fridericvs Lvdovicvs Walther Schwaningensis Piis Gratvlationibvs Votisqve Celebrabvnt Ad Qvos Benevole Avdiendos Maecenates Ac Mvsarvm Favtores Ea Qva Decet Observantia Invitat M. Io. Melchior Faber Il. Carolino - Alex. P. P. Et Rect., 6 Faber, Johann Melchior M—— ial [j * E d j à h. i N ä —— £ Ls n * hs * "Ó bagi 2 E i ^ P r zi BUAH n 1. ", * N * ^ —— i. t MM hs ". À L MP m d ii n " t ia "s. -4 p . o j 25 * R ia n * a "7 i E ,är" us ^ ET n s " .. m Se - . lm F ^. E w ä äï "u.a —X M P n ii F L R b - hn LE d * "^ 3 nl * ïu . hs. it p N "h. Y aol tl m ( n m * g h Y. b j t : o ". 4 ETA E p * * 4 . i : . —— d U Á £« ] ^ b y Ws " K x & — ' Á dos: Á N P : *s od D n n Y X E. d h! P B at od p s E h. E - T ls f X d * ? E d ä - * "Ht ^ LA " - v« m a Ninti,. N — D r x* Mä( H P Mä " k * - ! — — " ^ ENOS. . a i X "- ï:,ï' * $. 3. , f b * "A d X E " - li '*ä* - RPE d petsoetitss k EM P as t NG ofb a * — Ms s aF * X sss a Ü p £ X " l & X - : ' l. É "i. 'x a * b gues 3 d du " d j* k:*a À M s. " ii " - od 4 ol 4 f *^ t w s * ssl Pni - p À i "- & 4 . E - H .: p. w . - ?T" — " )u Sungdilin. - cátns R1 N m AL g 9 : ïï; Á "a * Ws 2 | r " s * v A "€ l m Kes x:. * " v Mu p r T 9s d J hs - J ^ — at as5 P z ;e i *« U. F. * X ET " 9 " *s -- 2' — z 2 L-3 L ab a E. x f K (s (s d » PA p — FA $^ 7 .4!' li il j 74 s »i | il| I V' G Il li j | | P li | ii [il S Ü j aj hu "HN 72 N ( A M " NQ 7, l i T 2 : I H Q*XNQ P3) r ! J f y ? W / / j N j if y / i ::n ï i j ; h: ] jl ET É .LJ'* G Ti PUTUBILS] i L T d M W M L " t (uii /II £ — IOND RD N m b X"& * z df ] M 4 N i ia 1900: F-H-REUCI' 1 | j H 1plfs—.xg;fiz s - T AM7 n IG L o um 7* N ETU 0 Á s —À— m 5 E -D —— AE ï» 4&* äääæä& v—i*i* — elw *-f&.»- AE m Nem s 6w L E [ 2vem od k lod 7?9& NA?ALEM ";5? SERENISSIMAE PRINCIPIS AC DOMINAE DONIN.AEXE s : .ï FääDäää&,äE LVDOVICAE $ . MARGGRAVIAE BRANDENBURGICAE x EF»'— VIDVAE REGIAE PRINCIPIS BORVSSIAE nguiQva | A. D, XX*( SEPT. A. cDIoccrxxvit P. *l ILLVSTRI æ:«ä E i g CAROLINO ALEXANDRINO xagä*: Ni :DVo EIVSDEM CIVES INGENII DILIGENTIAE HVMRNLTATISQVE 5/'4 «h' ä LAVDE FLORENTISSIMI 3 56 » GOTTOFREDES LVDOVICVS I^ LZMER OBERBEROLZHEMENSIS *T d ï FRIDERICVS LVDOVICVS IVALTHER SCHWANINGENSIS ï& x PIHS GRATVLATIONIBVS VOTISQVE CELEBRABVNT t AD QVOS BENEVOLE AVDIENDOS MAECENATES AC MVSARVM FAVTDRES äf, EA QVA DECET OBSERVANTIA iä ï' INVITAT ; 3 L : M IOANNES MELCHIOR FABER ; ä ILL. CAROLINO — ALEX, P, P, ET RECT QECTIO VI SVPER LIBRO SAPIENTIAE ? ()NOL.)I Tyns loaxNis DAvmxs MssERER:1 TvroGn, avr, ,ME »l..-//- ) äzgfn wïïä?ä*ä*"äätää M ;ää*ää*ïä*ää — NOCR - NERL N CL H ibe 4 — i. m rj E B à, - T — w - ^e - ob * — -- - * - i g 2 Es 3 W iz A E P N x 2 Yi um EU b'l (J TESTECRII [quiftU 27 £ od R 267 6 vO ïk:. ii [z) P vv E I d linir fmur m CXUNITCIA v jv i & ..f;m;m u:: C L zm a )7 j * m U . M k/ — . 2 VE p EM - M EX 74 N Enr!uä *3 ^ VE E E (/ £ p //(- E WA 23 A — & 2 ,z.. ':.?g';j uh :ï..v— "r j il J HHE ä C D /1' A 3 i j 2 Eän m ii ,1,7':/ - CO - Y72y NU H f d L N- E z 5euys '-Xy —AÁ ; kw)x- qS/ J IETEN BH C Á VN - A* n D - f NS- "Z P N N5 Cs 71 VA RUP d (E .!/—x e.../ lo u euarSs. EE P E M h Iu L d g hd di fi X Dy S XXoc vnum mihi iam fupereiï'e video, vt, quid de fermone, &3 quo auétorem libri Sapientiae vfum fuiffe in fcribendo EE N u- qudum füspicabar, indagauerim, proferre in medium audeam. . Variae autem atque inter fe diffidentes de hac quaeftione hominum do€&iffimorum fententiae extant. Vt enim eórum quis- que librum Sapientiae vel ad Solomonem ipfum tanquam auctorem reierebat, vel ex eius fcriptis faltim à Tüdaeo quodam colle&tum fuiffe arbïtrubatur, vel denique Philoni Alexandrino tribuendum efle ftatuebat: archetypum nunc hebraice, nunc graeca compofi- tum lingua fuiffe, quamuis tenui ac leui argumento fibi fidem faciebant Sic Jfiderus L. L de offic. c. r2. " Lorigus pracf, in Sap Husetius 3n demonftrat, euang. p. 359. et Grozies hebraice Ícriptum Á 3 fuiffe lo IV v* - fuiffe librum noftrum ftatuebant. Et Picu; Mz'm;za.iul;nw praef, i Heptapla narrat, illum hebraice a Iudaeis Iegi.x Hleranymu:' autem, cui adítipulantur cum C/erico recentiores fere omnes, apud He- E£raeos, inquit, zusquam eff , quim et ipfe fHlns graecam eloquens Ham redolet, Neque defuere, qui eum chaldaice feu f& y riace fcrip- i tum fuifle dicerent. . Sic R4b5; Atofes bar Nachmann, in praef. Com- mentarii fui in legem, teflatur, fe eum vidifre o3ní) " in Imnguam chaldaicam fiue fyr iacam translatum. Et Za£4i -zariae in libro Imbre Bina L, LVIII. eundem librum c'haldai'ce' Ícriptum fuiffe credidit. Sed mihi quidem, omiffis au&oritatibus iftis clariffimo- j " rum virorum contraris, re ipfa et ratione videtur veri tas exqui- renda. Euoluamus igitur librum ipfum, et, quoniam tribus potif- fimum linguis, graeca nimirum, arabica et fyriaca fcriptus ad nos peruenit, contentione fa&ta, videamus, num forte originis et fon- tis aliquae tanquam infignitae notae in iis a ppareant, Narffqgue ex hebraismorum quidem magna in Graeco Copiz, nemo, ópinor, etiamnum concludet, hebraice primitus fcriptam fuiffe fap jentiam, Scimus enim , hoc idem accidiffe fcriptoribus Noui foed eris, vt, quae hebraice cogitaffent , graecis verbis exprimerent. Labore Cf igitur facile poffum füperfedere. conquirendi ilos hebr aismos , elu quos, fi quis volet, reperiet adnotatos a Grotio, Baduello et Clae XD rio in Criticis facris. Ili autem, qui Sapientiam graece f C riptam ld fuiffe contendunt, id probabiliter poffünt in rem füam a fferre, Ti quod in graeco exemplari vbique frpititer et cadentia et. defren. £i4 Occurrunt , flor quae ab au&tore libri ipfo profe&ta. effe videntur. Tebi Atque haec quidem, quoniam a nemine adhuc animaduerfa ét no- atch tata inueni, operae pretium me faC&turum arbitror, fi ex ordine &jr gApITUm. akpulero, patai & L. - dOrmeL m V "u€.. I, I, &yeucaTt-—— Qew"ucerto—: frmmrä. item: &v ay:awq-n o w Q TAoTWTA Xeglimr, 2. €weiexeras Tolé u) TritaoQuoy GuTOY : cycþawserm T0ig UN €TiguWeru €UTO, $. cþsæzäemt —— «muvasueirai , ehey yOueeras, 6. Lagrus — aAngdug —— oxsegus, II. QuAata: —— dueade I2. M" (nAsre — þmäs ezicma , II, 4. veethivetres e$ tv — k $ opuu n ämausäac&nasrm item: 34wx9€wæ —. ÉaewSuca, VIII, ir. evesOweouos ev ngwti — Davnadeouos tv edes, 12. mtguatiuos — . mgocthucs — emiOvouet 13. $£a — amoAtie. IX, 13. yvectrat — 9vusSueeras XI, $« tkoAac?gcay — eutpyeruOneav, 13, vsOerov tOoxiuacas — xorabiuaQov t&nracae, Idera fcriptor interdum ludit cum verbis fono fimilibus et ex comugaüs coniuratis elegantiam quaefiuiffe videtur. NVEC.T, 8 &iixa —— Dixn V , IO. &T7667609» —— Tg0710, XII, I2. exàiMog — aixay. XIX 2I. TW4XTO0V —— . tUTuXTOV Hae 1igitur paronmomafrae, feu, vt a Iudaeis appellantur, voces cum Aliis vocibus fono coincidentes, etiamf nihilominus, quam bemoeeteleuta et bomoeoptata, quae füpra pofui, wl' non ab interprete quodam, fed ab au&ore libri repertae et cum f rebus ipfis quafi procreatae videantur, et magnam vtique graeci archetypi fpemem prae fe ferant: tamen, quoniam omnes, id quod ( ex interuallis parum- aequalibus intelligitur, fortuitae et ita com- paratae funt, vt interpretem lIinguae fuae pentum et paulo ingenio- l, Á 3 fiorem, i Vil . tää*'ömïgä faorem vel i in archetypo defideraventur , -haud efïufrere po!ï'ent. originariam huius libri linguam conürmare nullo paéto poffunt; praefertim , quum omrnem, fi quam habeant vim. probandi ;- aliis grauioribus argumentis in contrariam partem afferendis prorfus amittant. Primum enim Graecus manifefta et propria translationis in fe V1t1a habet. Deinde a Syro, quem fua lingua hunc librum ä fcripfiffe nemo ne probabihter quidem dixerit, ita difcrepat, vt, f nifi eum chaldaice primitus fuiffe fcriptum fumferis; vllam difcre- pantlarum reddere fationem . nequeas. Syrus enim ipfe negat fe 0 hunc fcripfiffe librum in mfcrlptlone fequitur liber Sapfentiae ma- Y gnae Solomonis fili Dauidis De quo dubium factum eff,- qsz Ab Yj Aliquo alio bebraeorum (apiente conjcriptus. fuerit fpiritu prophetico qu momiue Solomonis fuppo[rttus ac veceptus, In hac mfcmptïone libri do ineft non tantum profceffio translationis, fed-etiam teftimonium ori- Gt ginis hebraicae f. chaldaicae , non graecae -Huc accedit, quod, fi W translatio effet ex Graeco fa&a, id:ab au&ore fuiffet haud .dubie indicatum, vt inilla: feguzeur. liber Tobit: ipfe autem ponitur fe- eundum trAditionem feptuaginta interpretum. Item in primo Tibro Efrae : praeterea edimus primum librum Earae : eum autem'ex £ra Quu; ditione LXX, -.Sed ne probabile quidem eft, fyriace htinc librum m ícriptum fuiffej ex vocibus nonnullis nouis, quibus Syrus Vt:tur vt et quorum vfus aetatem libri haud attineit Sunt autem: c. IT, r1. durg NDY23 voucc IN 3 N2 aM «yev II, 23. NJnp» txev, V, I. NPD*15 i 7 os21)014o M.l "NM. a5 VI, 22. w rveawo. "VWIY, 20. D33 ytvos, XI, $. N511 vAr, XL 21.-NDO0) v«£e«. XVI, 12 . ND39»D pBaAayuam, Atque hae ipíae ex'Graeco fümtae voces fi cui fufpi: firy cionem fattae ex Graeco translationis inüciant, 1s. hoc tantum f& locj ex illis colligere poi;e teneat: Graecum forte a Syro in locis dubiis h; con- a E L C'önun"ca't;um éffe:in confiliam. Res enim fic fe habet. Arabs grae- cum it& interpretatus eft, vt verbo verbum redderet, , Syrus au- tem multis locis a. Graeco recedit,.praefertimin altera libri: parte, inqua p ro:dubia forfan archetypi fui integritste. fatis libere inter- : In prima. enim parte paulo fcilicet he- pretis niunere fun&tus eft. betior auttotis füi verba totidem verbis reddit fumma religione, de fenfu verborum *pa.rum/ follicitus. Quocirca illum quidem ; dicó Arabem, ex Graeco transtuliffe; hunc autemialium, praeter grae- cum , textum -quendam. fequutum fuiffe.re&e concludere mihi js videor. De Graeco denique, vt ad propofitum reuertar, ita ij dudico, Habet lóca valde obfcura; quae non minus quam illa;: in 1 quibus nimio ornandi fudio turpiter lapfus. eft, translationem re: )u dolent. "/Vt.ne vero quis de hoc, quod.modo proprium efle !l Graeco dixi , dubitet: verfum fextum capitis primi cum fyriaca f vgrüo—ne huc transcrib ub j Gräecusï.' Syrus, " e dmicts quidem bominum fp 3 bro A(,D!Ka&lvg'fwn'ov yae mysvpa co- ritüs fapientiae; at non iuftificat rrk-* Qs g xat Sx a wbrt 9N E LT QO. X&IAEUY QUTS , ork. TQY.- veeoy geutem blasphbemam a labis eius; um a vcs pagrue o Osoc, xa Ti waedus quoniam 'deus teftis eft renum tuf, et eordis, vifitator veritatis et Il euTS emænaaqs ækg.änc ïcac»t T5f y?gæoü )h"lg ens ams;rjï,. auditor linguae bominis. 01 Haec igitur graeca verba prodüht i'nterpi*et.eïï.ï eumquüe: poli- »bv) tioris elegantiae ftudiofum. "Ex Syro enim, religiofo interprete, (ufpiä hoc intelle&u difficile haud eft, Graecum verba archetypi: 4sans mf bomines : quae totidem werbis Syrus vertit, contraxiffe et vno verbo - jobiis reddi- con R 'VIH reddidiffe qiavSoumor, Quo fa&o noluit , auriüm tcilicet iudicio commotus, infra repetere av9ewzo:, quam vocem in textu fuifle, Sy. rUs eft teftis, verum eius loco ponit zurs poft v«Qeoy.. Sed ita exi: ftit fententia falfa. :Nam fecundum graecum Deus blasphemorum tantum pe&tora infpicit, quum is omnium, quaecunque homines agunt cogitantue ac moliuntur, Syro au&tore, confcius fit, Praeterea Graecus, vt aequalia membra efficeret, quae vel fono inuicem fibi refponderent, mutauit verborum ordinem et formam; « Coniunxit enim voces f/zziliter. cadentes, Magro£, eND4s, axssue cum fingulis genitiuis »sdpuv, xagbiue, Shwscyc, Quod fi Syrus haec verba, vti funt in Graeco, fic in archetypo, ex quo verteret, inueniffet, haud fane neceffe erat, quare ab iis recederet, Sed progredior ad alias grauiores ex Graeco et Syro differentias, ex quarum collatione difficile intelle&u non eft, vtrumque ex eodem fonte, fed impari lo — EE o - M ERN MM haufiffe fortuna.. Ehgam autem eiusmodi loca, vbi palam eft, neutrum 'paraphraiï liberiore vti voluiffe, fed in voce aberraffe ! grcþgtypi. : C, I,VIO. Graec. &y:æ',-faht7ita:. 'Syf. Nhü'äp '-zæritm,' -Haeé ll differentia haud dubie inde orta eft ; quod vterque ex chaldaico 7 archetypo verteret, in quo fcriptum erat NUmp famitas, At Sy- E rus ex linguae füae confuetudine fibilantem cum linguali transpo- pi nendi eam vocem pronunciauit et vertit Anup vey*im:. N t C. X, 17. ooe, S&rr, derra. vterque itetum legit in chaldaico fi J exemplari &psw zerza7.: Graecus autem litteram y cum littera $, für ob pronunciationem fimilem , vt faepe, confudit et- vertit ww vi4m.. Haec fimilis vtriusque litterae pronunciatio aliis ctiam in dlif( CIp locis IX cSi-eoae-ieh locis varietates le&ionum peperit, vt, Exod. IV , 3r. verbum woun quum audiuiffeut, LXX interpretes reddiderunt, xe: sgogn et gaz(zfm eff ; pronunciarunt enim fic: vToum. $ C. XIII, ro. Syrus :habetfoedw, f. pacifcentes, wavpa, vbiin H graeco eft «exawc, amtiquus, Quae varietas litterarum chaldaica- j rum transpofitione fa&a eft. Nam feedws apud Chaldaeos eft emp1 $ et aztiquus wwa0p. Eiusmodi litterarum transpofitiones eum, qui r codices manufcriptos infpexit, non offendent, Sic enim quam fae- j piffime lapfos deprehendes librarios. Etiam in bibliis multa exem- ud pla occurrunt. Vt Thren. IHII, 65. 4n»w«n malediciionem tuam, iiRS graecus interpres vertit pox9ev , laborem, quoniam transpofita lit- né tera legit 4nw5n. Et Prou. XXIII, 26. graecus interpres vertit an lectionem n3xn (a 1*ad, 4943 cuftodiuit) TUgtITOST . Sy'mmach'us ls 3utem alteram expreffit moxsn (a rad. ny» acceptum habuit) OeaqcaTocaY, 1ffe C. VIII, 7. vovoc, labores, Syt. ad ipfam. Xtiam haec varietas ei [neC lingua chaldaica fuxit. Nam chaldaicae litterae a denotant 44 aicó zpfam. Labores autem his fono fimilibus litteris exprimuntur Nmw». LT Et itaSyrus c. X, 10. graecam vocem zevor reddidit. Etenim inter- spo- pretes bibliorum Grammatices parum erant periti, et fonum magis, Quod idem videre licet in quam' litteras vocum confülebant, tironibus. Hi enim voces eiusdem foni, quas interdum ex con- filio fcriptoris re&e vertunt, haud raro in locis difficilioribus con- daico otà 1 fundunt, praefertim fi vfu magis, quam le&ione aliquam linguam a difcunt, Caeterum hic ad confirmandam conie&turan meam prae- H - 1;*.) cipuqs locus effeé videtur, ex qu o hunc librum chaldaice, non he- B braice, joci» X braice, fcriptum fuiffe appareat Ex hebraïca enim lmoua nulla prorfus huius varietatis reddi ratio poteft C. X . 6 tT 2l. w tv5 haec Varietas le&ionis non orta Sed 0i eftex fono fimili vocum «s et $; neque ex em« fa&um.ez, ers vera lectio cfg Svrus enim habet «2 ;zd.ïms, quod gïaecus ex chaldaico. redwdxt eri Quum autem Gzaecus verfu proximo, quinque vrbes , duabus vocibus in vnam contra&tis, reddidifet so- ra70N»5. quod. idem fupra in voce 4t7wv90w7"09 fecerat: parum me- mor huius mutationis verfu noftro vocem p5n, quae. duas illas vo- ces refpiceret, vertit, oic; quum pr opter proximam. vocem zera- Tro^us u.:mbere debuiflet se. Sed hanc ipfam le&ionem ve àlii ex in- genio 1eceperunt tanquam veram li autem , qui le&uonem o re- tnebant, particulam err mutarunt in e», vt haberent, quo dati- vum oc explicarent Atque hic quidem locus, fi non probat, ar- chetypum, ex quo Graecus et Syrus verteret, fuiffe chaldaicum : hoc certe confirmat, Syrum aeque ac Graecum ex eodem liau- fiffe. fonte C. IIL, 8. xeuwscw s9»w xar xparucwci Awor zudicabunt voíd satzo- nes c£ dominabuutur fo,zzlzs Syrus in alia. omnia aberrat, Vertit enim: exulzabumt populi et laetabuntur geutes Chaï aice f(*xlrcet fcriptum. fuit t«m a rad. , quae denotat in lingua arabica, fw- Graecus interpres 1gitur interpreta- perauit , vicit , fuperior feuit tus eft xpariseci Eodem enim verbo vfus eft graecus interpres Danielis in hac: voce. Leeimus enim Dan. V, 13 GTSUEYO , Vb1 in teïtu eft cqucm radicis vox T& At qui fattum eft, vt Syrus vocem illm yrm redderet. Jaezabuat r ? confudit eam nempe cum. XI TOU u Y U DNIUT. ää-—wm—--— K*Zl?ö um chaldaica radice &4m, quae in tertia perfona foeminini fonat Quo fa&o alterum illud exultabunt purm, transpofita. littera * pro Zudicabunut , vel fenfu ita poftulante, vel litterarum facili per- mutatione, orta eft, Quum enim Syrus in Chaldaico exemplari inueniret povm 4 cabumt , a 1ad w1; hanc vocem pronuünciauit tnm, mutatis litteris 4 et '1, J et h et tum fua lingua et forma ex- preffit 5171-13 exülmäwzt. C XVIH verba: emAweuee v& Tavre Davars, angelus repleuim omnia morte: Syrus veddidit: ommia ex mandaro perfecir. Nuümne hic dubium effe poteft, anin textu originali chaldaico fcriptum fuerit 424,.quam quippe vocem Graeco pe/fem. feu mortemi, et Syro imaudatum xextere integrum effet? nam pro 1 pun&torum dlffe- rentia vtramque ea ipfa vox fignificationem habet. C, IIL, 15. aXwmrroror 1 eiQai vwe deoustoe, rAdix fapientiae, quae 205 comldzt Eft fane, quod quis miretur, Graecum hic duo Radix eze/Z qui- verba coniungere, quae coniungi haud poffünt dem poteft; decidere nequit Syrus rectius: radices caflitatis mom eutllentur. Sed fortalfe vox originis Graecum fefellit, Nam fi in archetypo chaldaico fcriptum fuit (pyrm N»» non eue/lmmr hanc 1pfam vocem Syrus adhibuit ; Graecus autem pronunciatione fimili deceptus, mutato loco htterarum vertit, quafi fcriptum fuiffet Qyo2n wo.. Nam ita Graecus folet hanc radxcem redderé; 2. Par VII, 3. ER XLVI, r LXV, II. KEST, 225 s)e exomay yega; joyev apeuov, meque iudicauerunt HONOREM auimarum [antfarum; Syr, neque iudicArumt AHImAS . H2 SE.- py XII uI-ereR-e^ SENüM inculpatorum. N'terque. forfan interpres in archetypo chaldaico legit bwp . exzremos frut?u:. Hanc vocem Graecus ver- tere potuit, ysea; praemitm. . Syrus autem eam confudit cum p2D Jenes, negle&a littera ** Quodíi quis dixerit, Syrum ex Graeco g hic vertifle et in voce yseo« peccaffe, quam cum eiusdem foni vocé y1ee« confuderit: refpondeo, Syrum non ignoraffe vocem yreac, fi ex Graeco vertiffet, Nam c. IV, 16. habet N20 Jezex , vbi in Graeco ynges. eft, 5 C. IV, 20. 3uxi, Sy-r.þ Jolw. haud dubie in chaldaico exem: Mi plari feriptum erat N533, quam vocem graecus interpres alis in e locis reddidit 3w«. Syrus autem confudit cum w9rr1, — Hic enim, fi ex Graeco vertiffet, vocem 3««« reddiditfet n5 vt c. IX, 14; tf IQ Neque vero eft, quod quis putet, syrum in graeco legiffe 3exoe, Nam nullus alius locus extat, vbi ex graeco vertiffe videri poffit. di Sed tamen nolo ire inficias, in vno alteroue loco, vt iam fupra Át dixi, Syrum vel in confilium adhibuille Graecum, vel ex Graeco de emendatum eíTe, À Quodfi hbrum Saþieþn,tïäex chaläaic;æe fcriptüm fuiffe vel ei his$ Hilvt ipfis: paucis locis, quibus confirmandis et multiplicandis vix fati$ piu otium fuppeditare potui, 'valde:probabile eft, conie&uram meam Dot de au&tore huius libri Se&t. V. | expoüfaxn eo. minus habere dubïi lr tationis autumo. pto iü« Sed hic mihi aliquis obiecerit: Ponafnus Verö, Sorobabelem T hunc librum fcripfiffe et quidem chaldaice: quid eft, quod Tudaei- illi a tantas .curp archetypo, tum au&tori tenebras obduxerint? Refpon- 1 d?o: iOl -Iea XIII deo Sapientia eandem.fortunam habuiffe videtur cum Prouerbiis; Pfalmis, qui in Ecclefiafte multisque aliis, praeter illos XVIII LXX. virali defiderantur Nullum profet&to dubium eft, quin au- &ores horum librorum et carminum aequalibus fuis noti fuerint Sed rebus Iudaeorum aduerfis et fatis triftibus libri cum auctoribus T craíüs tenebris circumfufi funt Nonne Sirachus, qui hebraice r Ícriptus erat aetate Hieronymi adhuc. extitit?. et tamen poftea periit vna cum ormnibus illis libris, ex quibus congeftus eft: Et h- ber Baruchi iam Hieronymi tempore non amphus extabat. Iudaei nempe videntur ab initio caeteros de rebus' hiftoricis moribusue n eonfcriptos libros diuinis et facris libris addidiffe Quorum colle- " €io quum in manus Graecorum Alexandrinorum veniffet, ab his translati fubinde omnes funt /, Quo fatto Rabbini Hierofolymitani ut, re&ius fentientes poft aliquanto eos libros, in quibus errores quos- f dam fibi inuenitfe videbantur, ab oculis vulgi remotos occultauerunt, prà Atque hinc fortaffe eít, quod in Biblus noftris hebrae1s hodle defx- derentur. * eco De au&oritate tandem libri Sapientiae, vtpote de re certa, hié nec tamen his angufüs, fed maioribus quafi theatris proponenda, paucis comprehendam L, qui ad fidem canonici libri hanc veluti ht notam infignem requirunt, vt éum vel hebraice vel chaldaice fcrip- yeati lubi- tum fuiffe conftet, non poffünt non hunc etiam librum declarare pro canonico. Errores enim fiue hiftoricos fiue dogmaticos nullos jj €o inuenient modo Sorobabelem eius auctorem agnouerint Tum emm ilud, quod c. XV, 14. £offes populi commemorantur, eletm qui illum oppr:mant nihil falfi habebit amplius, Neque tenebras qdag B5 illas (poft (ie0 XIV QS EL TIeA illas aegyptiacas quis mirabitur paulo fecus, atque a Mofe fa&um eft, defcriptas effe Etenim manifeftum eft, auctorem rhetorum more agere, et omnia congerere, vt tenebras iftas valde terribiles fuiffe oftendat. Atque eiusmodi poéticae defcriptiones multae a prophetis ipfis adhibentur. Locus porro c. VIII, 19. 20. c£. IX, 1. vbi ex chaldaica fapientia parum re&te cogitare videtür, ita com- paratus eft, vt au&toritati nihil noceat Neque enim filentio prae- tereundum eft, in recenfione librorum V, T. quam Melito reliquit, foiffe librnm quendam .Sapieszia infcriptums fed prouerbia eo figni- ficari nomine volunt *. Hieronymus autem in proleg. libr. Solom. Et alibi: canonicum eíle negat, quod apud Hebraeos mom extet Suut ergo, mquit, Iudizb er Tobiae et Maccabaeorum libros. legit | ecclefra, fed eos. inter canonicas ferzpturas : mom vecipit: fic e£ baec duo 'va!ummn CEcclefiafticum et Sapientiani)) /egaz 44 aedifrcatio- 1 nem P!eäz:, non ad. autZoritatem ecclefraflicorum dagmamm confir- mandam, . Et Auguftinus, vel (i quis alius au&or fpeculi eft, de libris Sirachi, Tobiae, et Sapientiae fic: fed sez funr- omzttmdz e£ pi hi, quos gwa'em ante faluatoris aduentum conflat effe cwfcr:þtas kX fed eos zoz receptos a. ludaeis, Recepit tamen Saluatoris eccleffa, qu IQ Ifidorus demque Seuilienfis commemorat, CbrifFanos recepiffe libros, 10 qui im camoue bebraicó mom [ffmt, S;spzm:me Jlibrum, Eccleffaflicum, &i Tobiam, Iuditb; quos licet Hebme; pter apoerypba feparem* ecclefea tamen Chrifli diuimos libros bonoret et praedicet., - At in Philonis tamen Epifcopi Carpafii enarratione in canticum canticorum c, I1T, 10. locus adducitur ex libro Sapientiae III, 6. 1ta, "vt Phllo, quem e!? Vr primis cf. Pfeiferi V, S. V. Hermen. facr. p. 72. ääï"ä?æ?ü AV pmrms üatlm faecuh fexa annis commentarium illam feripfiffe;inde colligi poteft quod eum Cosmas Indopleuftes in Topogzaphïa Chrifti a. $35. tefte Montefalconio, fcripta laudat,. vtatur dscw; Íc. yeedw. .Ex quo editor-eis libri Mich. Angelus Gmcomellus fuspicatur , Philonem Tibrum: fm1ent1ac pro canonico habmfï'c At verum quidem cü, Apolttolos þoc vér bo quem in allegandis pro- phetarum locis vti. Sed apud Irenaeum et originem aliosque, fi quando ea vtuntur formula, vOCe yeadus non fennpe,r bibfici notan- tur libri; fed.alii etiam, qui ad religionem pertinebant.. Philonem autem ipfum eo verbo haud figmificare voluiffe librum 29sesveugoy, patet ex eo, quod' caetéri ecclefiae patres illud q»e» adhibere fo- lent in allegandis iis libris, quos fcimus pro diuinis habitos non effe. Eo tamen fenfu canonicus vtique dici potuit, vt in catalogo libro- rum, qui in.ecclefiis recitarentur,, fuiffe concedamus, * - Atque hic quidem fcriptiuncufaruni riearum füper libro Sa. [: pientiae fubcifiuarum finis efto. In quibus fi auda&ter magis, quam / perite quaedam dixiffe Vïdear, id quidem me feciffe fateor, non, IJ', quod argumenta mea omnes in fe veritatis hábere numeros ar bxtra- À, rer, fed, vt, quoniam in occulto latere verïtqtem, et multa faepe f nos probabmtate fua fallere non ignorabam, eorum potius 1ud101um, ! qm &atuere de e1usmod1 rebus poü"um Y pubhce exquirerem. f" i Caeterum haec praefatus fum, vt MAECENATES FAYTORES 1 ez quotquot Muffs m/hrz: f^uent, honomücentxfüme ffumofeque in- etf mtarem ad orationes audiendas , quibus illüftre Carolo-Alexan- jiN drinum — ef. Ernefti S. V. Bibl. nouiffima: V. IIL. P, V. p. 49o. ie XVI COl—- - drinum diem ;no—bis exoptatiffimum NATALEM SERENISSIMAE PRINCIPIS AC DOMINAE DoMINAE FRIDERICAE LVDOVICAE BRANDENBURGENSIS VIDVAE RE- E GIAE PRINCIPIS BORVSSIAE zzL. ad diem XXX. Septembr. Ü hora IIL poft meridiem in auditorio maiori rite . celebrabit, Habebuntur autem a duobus iuuenibus ingenio, diligentia, integri- tate fanCtitateque morum in primis commendandis C Got£ofredo Ludouico Fimero Oberberolzhemenfi MÀ et ETSIL Friderico Ludouico. WAltbero Schwaningenfi; CROSSA TINIR quorum ille quidem oratione latina dicet de praeffastia linguae PIS HAL| COMITI. graecae ; hic autem patrio fermone vzZZtatem Pozfeos demonttrabit, STAEJj Vtriusque autem virtuti hoc. publicum teftimonium lubenter tri- 4 buo, quod fuam quisque orationem, propríe, vti dicitur, AMarte, DAT ;ta elaborauerit, vt, quoniam in adolefcentibus oratio perfe&ta nec exigi nec fperari poteft, ipforum laudi fatis confultum arbitrarer, fi emendationis cura in iis fuperfederem nimia , et indolis laetae generofique fpiritus plura iufto concipientis veftigia quaedam re- linquerem, Scite enim Quin&ilianus: 444ea£ baec aetas, inquit, plura et inueniat et inuentis gaudeat.. Sint licet illa non (atis interim fécca et feuera, P. P. Onoldi d. XVIIL Sept. XcIo I2 CCLXXVII. EAge SXcOS ET - Ti a*- - — E — o g a ae. — - k [ | H -- $i 4 ALE M ] - v w " IU Ms * E — E — s BURURES M p RT at s a ia PA li 'f s ï 4 3R ii - ï P d À 'E ] /2/; r1 . (! T ag '4"? Aeeeis. dees d "d TÍ — 4 * d ä . ,/ ad^ fwa 17 Á 3*';*', 77 — [j ag " 4 Rs H i | iï? !!. fi du " du j : 7 ; — " í !f AE d ( fl ;j d. ". 7 wa X **?a ..... At '*M ww ) /!1, M o P . ;/! ^ $ /* a ü*æ ;:?w* "f - st /, , v ) ( , Pj ) /f d- 3 Wi T us 4 ; - » p ?s ? -:::' pb J " al i E d -t Fj ; N P uf (ï n ?**m KT hus fän : P iM **'D / P. äw Mi g wa Min 4 ; !À li " ; ,, 7 /Mg » - 7/ "fs. äf* IN - m ÓÉ ^ Em ! ib odip "- AU FT A *M""*j a T4 - ici f : i &-. S5 T í « 7N gtmw " g o LY ,F — À. ia at y27 Bo ät sf i : i " "m ? a gæ i2 p at tT P. m oPm La* E*A f »2& þääï* ïï í / $, & . N l : f&ï &ää:ä&ääää Vrv' ï M ä ä* ä'—m—ï hï.,,ä rl 3 rïr;:—;äïä Pokeg hEs * VF , x A, NA?A&EM SERENISSIMAE PRINCIPIS AC DOMINAE 9 1 DONMIN.AE e h E VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset (f ä Jääïääïkfää 3 r ä -'J'l ' e LVDOVICARE F E . MARG GRAVIAE BRANDENBURGICAE j :Lä ; VIDVAE REGIAE PRINCIPIS BORVSSIAE nELIQVA ? : A. D XX*( SEPT. A. cbloccrxxvit d IN ILEVSIHRI | z 2;? ,,f- x W;Xp MCDR CAROLINO ALEXANDRINO E ) 2 T m2 DVO EIVSDEM CIVES INGENH DILIGENTIAE HVMRNLTATISQVE ""*t LAVDE FLORENTISSIMI ä * g*;*g GOTTOFREDFS LFDOFICFS FL/MER OBERBEROLZHEMENSIS gt *€T 9 j j id I'RIDERICVS LVDOVICVS J ALTHER SCHIVANINGENSIS ? ; PHS GRATVLATIONIBVS VOTISQVE CELEBRABVNT ;! AD QVOS BENEVOLE AVDIENDOS MAECENATES AC MVSARVM FAVTDRES E f)* EA QVÀ DECET OBSERVANTIA x :Qï INVITAT N E ) t; ïä :ES i M. IOANNFS MELCHIOR FABER 6 'IJLL. CAROLINO — ALEX, P, P, ET RECT ï J QECTIO VI SVPER LIBRO SAPIENTIAE ä 2353 2: E 4 -ONOLDI Tyr:s Ioz.vms Davivois MlESsERER:3 TvrOGn, AVL, 3 L3 d,a;J i. ï*ä*w 2 N&W Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com 1 N